cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
היראהיטא
ביי דער צווייטע וועלט מלחמה
דאגלעס מעקארטור, דער אמעריקאנער גענעראל, וואס איז געשעלט געווארן אין יאפאן, האט אים נישט געשטעלט פאר א געריכט, אפילו ווען אסאך האבן אים באשולדיקט אלס קריג פארברעכער, ער האט אים געלאזט ווייטער זיצן אויפן בענקל, אבער ער האט געמוזט מודה זיין צום יאפאנישן פאלק אז ער אז נישט קיין גאט.
נאכן קריג
ער איז געווארן ווי פארהוילן, מען האט אים נישט געזען אסאך, אלעס מיטן ציל אז ער זאל בלייבן א גאט אין די אויגן פון די יאפאנעזער, אזוי וועט די אמעריקאנער קענען טון וואס זיי ווילן, מיט זיין ווילן אן קיין ווידערשטאנד.
נאכן קריג האט מער נישט טייל גענומען אינעם פאליטיק, אבער ער האט אנגעפירט מיט אפציעלע צערעמאניעס, זיין כח איז געווען סימבאליש. נאכן מלחמה, האט ער זיך פארנומען אסאך, מיט פארבעסערן די דיפלאמאטשע באציאונגען פון לענדער אין דער וועלט מיט יאפאן.
ער איז געשטארבן 1989. און זיין זון אקיהיטא, האט אים איבערגענומען.
קאַטעגאָריע:יאפאן קאַטעגאָריע:צווייטע וועלט מלחמה רעגירער קאַטעגאָריע:קיסרים
ישראל שאסייען
נאציאנאלע געזעלשאפט פאר וועגן אין ישראל
די ארבעט פון דער נאציאנאלער געזעלשאפט פאר וועגן אין ישראל איז פלאנעווען און אויפשטעלן שאסייען וואו מען ברויך, אויפהאלטן די אלטע און פארבעסערן. די שאסייען וואס געפונען זיך אין איר פאראנטווארטליכקייט, איז לאנג אומגעפער 6,500 קילאמעטער, עס רעכנט אריין אריינפיר וועגן און ארויספיר וועגן, אדער קרייצוועג אפווענדונגען, צו די פארנומענע שאסייען.
דער הויפט פון דער געזעלשאפט איז עמירם לעווין.
אויך זענען אויפגעבויט געווארן עטליכע פריוואטע שאסייען, ווי שאסיי 6, און דער נייער שאסיי וואס פירט פון ראשון לציון קיין מודיעין.
נומערירן די שאסייען
אין ישראל זענען דא פיר סארטן שאסייען, נאציאנאלע (לאנד) שאסייען, צווישנשטעט שאסייען, געגנטלעכע שאסייען און לאקאלע גאסן:
לאנד שאסייען - מיט אן איינצעלער ציפער (למשל, שאסיי 1, תל אביב - ירושלים - יריחו)
צווישנשטעט שאסייען - נומערירט מיט צוויי ציפערן (למשל שאסיי 10 (ישראל) - רוטע 10). טייל זענען שנעלשאסייען.
געגנטלעכע שאסייען - נומערירט מיט דריי ציפערן (למשל רוטע 443, לוד - מודיעין - ירושלים)
לאקאלע שאסייען - נומערירט מיט פיר ציפערן (למשל רוטע 8900, צפת - ראש פינה)
ישראל איז א לאנד וואס איז שמאל און לאנג, דערפאר האט זי ווייניגער שאסייען, וואס פארן פון צפון אויף דרום, ווי פון מזרח אויף מערב.
ווי נידריגער די נומערן זענען די שאסייען נענטער צום ים אדער נענטער צו דרום.
מייפל סטארי
אין דער שפיל ברויכט דער כאראקטער דערהרגענען פארשיידענע מאנסטערס און אזוי צוזאמען ווערט ער מער און מער דערהויבן.
עמק הירדן
עמק הירדן אדער דער ירדן טאל איז א געגנט אין ארץ ישראל. אין 1949 איז געגרינדעט דארט א געגנט ראט.
ישראל שאסייען
נומערירן די שאסייען
ביי די גראדע נומערן, פארט שאסיי נומער 2 נאנט צום ים, וואס דערפאר רופט מען אים טאקע בארטן שאסיי. שאסיי נומער 20, אדער נתיבי איילון, איז ווי א באדינונגס שאסיי פארן כביש החוף. דערנאך שאסיי נומער 4 אא"וו, ביז שאסיי נומער 90, וואס געפונט זיך אינעם טאל ביים גרעניץ מיט יארדאניע, וואס דאס איז די העכסטע נומער פון די שאסייען פון דרום אויף צפון.
עמק הירדן
עמק הירדן
אברהם טל
left|thumb|250px|דעקל פון זיין פרעמיערע אלבאם אברהם טל איז א ישראלדיקער זינגער. ער איז צום ערשטן מאל באקאנט געווארן אין דער שוטי הנבואה טרופע, דארט איז ער געווען א זינגער צווישן די יארן 2000 ביז איר דערונטערגאנג אינעם יאר 2007. פון זיינע באוווּסטע ניגונים זײַנען "מי" און "קול גלגל".
ישראל שאסייען
נומערירן די שאסייען
אזוי אויך זענען שאסייען 12 און 13 אין דרום ישראל, אבער שאסייען 98 און 99 קומען צוזאמען לעבן הר חרמון גאנץ צפון־מזרח אין לאנד.
אברהם טל
זיין ערשטע סאליסטקע איז געווען "אדם צובר זיכרונות" וואס ער האט געשאפן פארן פראיעקט עבודה עברית, א פראיעקט צו באנייען אלטע העברעישע ניגונים ביי דער פייערונג פון 60 יאר צו מדינת ישראל. אויך איז דער ניגון איינגראדירט געווארן אויף דער צווייטער ארט ביים העברעישן יערליכן הייסן פאראד פון גלגלץ צום יאר ה'תשס"ח.
ישראל שאסייען
נומערירן די שאסייען
לויטן רעכענען אין ישראל באדארף נידעריקע נומערן געהערן צו שאסייען אין דרום, און העכערע נומערן אין צפון, ווי 1 אדער 3 אדער 5, אבער תכלית געפונען זיך אלע דערמאנטע שאסייען אין צענטער, צו געבן א נידעריקע נומער פאר צענטראלע שאסייען, און א גרויסער טייל פון שאסיי 1 איז צפון פון שאסיי 3.
אברהם טל
סעפטעמבער 2008 האט ער ארויסגעגעבן זיין ערשטע אלבאם אונטערן נאמען "אברהם טל" מיט די פאלגנדיקע ניגונים:
ישראל שאסייען
די וויכטיגע שאסייען
ישראל האט זעקס וויכטיגע שאסייען, וואס פארן פון דרום אויף צפון. שאסיי נומער 2, פון חיפה קיין תל אביב. שאסיי נומער 4, פון ראש הנקרה ביזן עזה שטרייף. שאסיי 6. שאסיי 40 פון רעננה ביז באר שבע. שאסיי נומער 90 פון אילת ביזן גרענעץ פון לבנון. און שאסיי נומער 65, וואס פארבינדעט דעם גליל, צו חדרה.
אברהם טל
קאַטעגאָריע:ישראלדיקע זינגערס
ישראל שאסייען
דער סימן פונעם שאסיי
אויב דער שאסיי איז א לאנד שאסיי, וועלן די שילדן אויפן שאסיי זיין רויט. אויב איז עס שנעלשאסיי (אויטאסטראד), וועט עס זיין אין בלוי. א געגנטליכער שאסיי וועט זיין גרין, אבער אויב איז דער געגנטליכע שאסיי אנערקענט אלס א שנעלשאסיי וועט זיין אין בלוי. און א לאקאלע שאסיי זענען די שילדן ברוין.
פארקער געזעצן אין ישראל
אפילו דער מאנדאט, האט אנגעפאנגען מיטן בויען, די וועגן אין ישראל, איז די ריכטונג, ווי אין אמעריקע אדער רוב אייראפע, אויף דער רעכטער זייט פון דער גאס, דאס איז וויבאלד ביי די טערקישע צייטן, איז מען שוין אזוי געפארן. און די בריטישע, האבן לויט די מאנדאטארישע געזעצן, עס נישט געטוישט. די באן פארט אבער אין ישראל אויף דער לינקער זייט.
דאס שנעלקייט וואס מען מעג פארן
אין דער וועלט איז אנגענומען אז ישראלער פארן גיך, אבער דער קילאמעטער א שעה, אויפן ישראלדיקן שאסיי, איז נישט אזוי הויך. אויף כביש שש און אויף טיילן פון שאסיי 1 איז עס 110 קילאמעטער א שעה, אין מייל איז עס צווישן 65 און זיבעציג מייל, און עס איז דער איינציגסטער שאסיי, ווי מען מעג פארן אזוי גיך, אויף אנדערע שנעלע שאסייען, איז עס אדער 90 אדער הונדערט קמ"ש, וואס אין מייל איז עס צווישן 56 און 62 מפ"ש.
2טן אויגוסט
דעם 2טן אויגוסט איז דער 214טער טאג פון יאר (215טער אין אן עיבור־יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 151 טעג.
ישראל שאסייען
ישראל שאסיי פלענער
ישראל האט אויפגעשטעלט א גאנצע פלאן, ווי אויפצושטעלן מערערע שאסייען, צו לינדערן דעם שווערן פארקער, אינעם גוש דן געגנט, און אינעם חיפה געגנט, וואס דאס רעכנט אריין פארלענגערן אלטע וועגן און אויפבויען נייע, אדער פארברייטערן שאסייען פון צוויי קעגנזייטיגע ליניעס, צו א פיר ליניעס צוטיילטע שאסיי אדער מער, אויפבויען נייע קרייצוועג אפווענדונגען אנשטאט שיידוועגן מיט ליכטס טראפיק אנאליזאטאר.
2טן אויגוסט
פייערטעג
02
ישראל שאסייען
ישראל שאסיי פלענער
קאטעגאריע:טראנספארט אין ישראל קאטעגאריע:שאסייען
ביין
קליין|200px|די ביינער פון א מענטשנ׳ס [[פוס]] ביינער זענען א טייל פון דעם סקעלעט פון באשעפענישן מיט א רוקנביין. זיי באַשיצן גלידער אין דעם קערפער.
די ביינער זענען דער גערעם פון דעם קערפער. אָן זיי וואלטן מענטשן און בהמות נישט געקענט שטיין, און געבליבן אַ הויפן פון גלידער אויף דער ערד.
שוץ
דער קאפשארבן באשיצט דעם מוח און די ריפן באַשיצן דאס האַרץ און די לונגען. די קינבאק (בארדביין) און באקנביינער שטיצן די מוסקלען פונעם פנים, וואָס לאזט מענטשן שמייכלען. דער ברוסטקרסטן באשיצט דאס האַרץ און די לונגען, דער בעקן באשיצט די רעפּראָדוקציע גלידער און די חוליות פון דער שדרה באַשיצן די חוט-השדרה.
ביינער דאַרף מען אויסהאלטן מיט קאַלציום פון עסנווארג ווי מילך, און טונקעלע ירקות בלעטער ווי שפּינאַט. דער ביין מאַרך אינערהאלב די גרעסערע ביינער שאפט רויטע בלוט צעלן.
יונתן
יונתן איז א געגעבן נאמען פון אסאך.
מענטשן
קאַטעגאָריע:געגעבן נעמען
ענפילד שטאט באן סטאנציע
די סטאנציע געפינט זיך אין טראוולקארט זאנע 5.
היסטאריע
איסטערן קאנטיס אייזנבאנען האט געעפנט די סטאנציע דעם 1טן מערץ 1849 מיטן נאמען ענפילד. אום 1טן אפריל 1886 האט מען געענדערט איר נאמען צו ענפילד שטאט.
די לי וואלי ליניעס זענען געווארן א טייל פון דער לאנדאנער איבערגרונט אין 2015.
מאזלען
אין אנטוויקלטע לענדער טוט מען אימוניזירן קינדער קעגן מאזלען מיט דעם דרייפאכיקן וואקסין ווען זיי זענען אלט 12 חדשים.
די ערשטע באריכטן וועגן מאזלען זענען פון בערך יאר 700. דער דאקטער אל ראזי האט געשריבן וועגן דער מחלה. אין 1954 האט דזשאן פרענקלין אנדערס געוויזן דעם ווירוס וואס שאפט מאזלען. אין 1963 האט מען אנגעהויבן פארשפרייטן דעם וואקסין קעגן דער קראנקייט.
עפידעמיאלאגיע
ממוזער|upright=1.3|שטערבלעכקייט פון מאזלען פאר א מיליאן מענטשן אין 2012 ממוזער|250px|פראצענט פון דער באפעלקערונג אימוניזירט קעגן מאזלען אין יאר 1980, איידער ס׳איז געווארן איינגעפירט אימוניזירן קעגן מאזלען, איז די קראנקייט געווען פארלעסלעך פאר א וועלט־שטערבלעכקייט פון 2.6 מיליאן מענטשן א יאר. אויך היינט איז דאס דער פערט־גרעסטער גורם פון קינדער־טויט אין דער וועלט. די וועלט געזונט ארגאניזאציע שאצט אפ אז אין יאר 2010 זענען געשטארבן פון מאזלען 139,300 מענטשן, מערסטנס קינדער אונטער 5 יאר אלט. אין די שפורן פון איינפירונג אימוניזירונג איז אראפ די וועלט־שטערבלעכקייט פון מאזלען 74% צווישן די יארן 2000 און 2010.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:קרענק
יפת גאס
קליין|שמאל|300px יֶפֶת גאס איז איינער פון די הויפּט גאסן פון יפו. זי הייסט נאָך יפת דער זון פון נח. פריער פלעג די גאס גיין ארום די מויערן פון יפו.
װעבלינקען
קאטעגאריע:תל אביב קאטעגאריע:גאסן
האמעריאדע
האָמעריאַדע איז א יודיש-שפראכיגע לאנגע פאעמע געשריבן אין פארעם פון א באלאדע דורך בעריש וויינשטיין און ערשינען אום ה'תשכ"ה אין מדינת ישראל דורך י. ל. פרץ פארלאג צוזאמען מיט אן העברעיאישער איבערזעצונג זייט ביי זייט, דורך נפתלי גינתון.
די באלאדע איז געבויעט אויף (אדער איבערגעזעצט פון) די גריכישע דיכטונגען פון האָמער און די איליאדע.
דאס בוך אנטהאלט 93 זייטן.
אינהאלט
עס איז איינגעטיילט אין פיער חלקים, איטלעכער באשטייט פון צעהן קאפיטלען:
רעפרענצן
קאטעגאריע:יידיש-שפראכיגע ביכער קאַטעגאָריע:דיכטונג קאַטעגאָריע:גריכנלאנד קאטעגאריע:יודישע שפראכיגע ביכער געדרוקט אין מדינת ישראל אום ה'תשכ"ה
הונדערט און איינס דאלמאטן
הונדערט און איינס דאַלמאַטן (ענגליש: One Hundred and One Dalmatians) איז אן אנימירטער פֿילם פֿון 1961. ער איז פראדוצירט געווארן דורך וואלט דיזני אנימאציע סטודיאס און איז באזירט אויף דער ראמאַן "די הונדערט און איינס דאַלמאַטן" פֿון דאָדי סמיט. ער איז דער 17סטער וואלט דיזני אנימירטער פֿילם אין פֿולער לענג.
דער פֿילם האט די שטימעס פֿון ראָד טיילאָר אַלס פּאָנגאָ, דער ערשטער פֿון די דאַלמאַטן, און בעטי לו גערסאן אַלס די שלעכטע קרועלאַ דע וויל.
אין 1996 האָט דיזני געמאַכט אַ פֿילמירטע ווערסיע מיטן נאָמען "101 דאַלמאַטן", מיט גלען קלאָז אַלס קרועלאַ דע וויל. קיין בעל חי כאראטקער רעדט נישט אין יענע ווערסיע.
וועבלינקען
קאטעגאריע:אמעריקאנישע פילמען קאַטעגאָריע:דיזני אנימירטע פילמען קאַטעגאָריע:ענגליש שפראכיגע פילמען קאטעגאריע:פילמען איבער בעלי חיים
טודרוס זילבער
הרב מאיר טודרוס זילבער איז דער רבי פון קהל תורת משה יאוואזשנא, א תלמיד פון דעם סאטמארער רבי רבי יואל טייטלבוים און א בעל דרשן וואס איז מעורר מענטשן צו דינען גאט ברוך הוא, און זיך פירן ווי עס דארף צו זיין.
ער איז באקאנט אלס א קדוש וטהור, מופרש ומובדל מכל תאוות ותענוגי עולם הזה אויף א זעלטענעם פארנעם, ער פאסט גאר אסאך תעניתים און גייט גאר זעלטן אריין אין א בעט, זיין דאווענען איז הארציג און מיט א השתפכות הנפש, און עטליכע הונדערט אידן דאווענען ביי אים א יעדן שבת.
ער האט א בית המדרש אויף ספענסער גאס אין וויליאמסבורג, פון די גרעסטע בתי מדרשים אין וויליאמסבורג. ימים נוראים און ימים טובים האט ער איבער טויזנט מתפללים.
ער פלעגט האבן א ישיבה אונטערן נאמען תורת משה ד'פריימאן, און היינט איז ער דער ראש ישיבה פון די יאוואזשנא ישיבות, ישיבה גדולה תורת משה אין וויליאמסבורג, וואו ער לערנט פאר טעגליכע שיעורים, און ישיבה קטנה תורת משה אין מאנסי.
ער נעמט אויף יעדע נאכט צענדליגע חסידים וואס קומען זיך קוויטלען ביי אים און אסאך חסידים ברענגען זייערע בר מצוה בחור'לעך צו לייגן תפילין די ערשטע מאל.
ער איז פון די גאר שטארקע שטיצער פונעם סאטמארער רבי פון וויליאמסבורג.
ער האט געשריבן א סעריע ספרים "מטר השמים" על התורה, ועל סוגיות הש"ס, ליקוטי אגדה ומוסר.
קאַטעגאָריע:סאטמארער חסידים קאַטעגאָריע:חסידישע רבנים קאַטעגאָריע:וויליאמסבורגער רבנים
עקאנאמיע פון כינע
קליין|אינטערנאציאנאלער האנדל צענטער אין פודאנג געגנט, [[שאנכיי, 1008]] קליין|250px|כינעזישע פויערים די עקאנאמיע פון דער פאלקסרעפובליק פון כינע איז די גרעסטע עקאנאמיע אין דער וועלט אין טערמינען פון ברוטא אינלענדישער פראדוקט (בא"פ) לויט קויפקראפט-פאריטעט; ווען געמאסטן לויט נאמינאלן בא״פ איז כינע׳ס עקאנאמיע די צווייט־גרעסטע אין דער וועלט, גאנץ הינטערשטעליק נאך דער עקאנאמיע פון די פאראייניגטע שטאטן.
ווערנט די לעצטע 25 יאר איז כינע געווארן דאס לאנד מיט דעם גיכסטן עקאנאמישן וואוקס אין דער וועלט, און אין 2008 איז די יערלעכע וואוקס ראטע געווען 9%. אין די דריי לעצטע יארצענדלינגען האט די דורכשניטלעכע הכנסה פאר א מענטש אין כינע זיך פארגרעסערט מיט מער ווי 8%, וואס האט געברענגט צו א שיינער פארקלענערונג אין דער ארעמקייט אין לאנד.
די היסטאריע פון כינע'ס עקאנאמיע
האבנדיג די עקאנאמיע אונטער איר קאנטראל האט די רעגירונג געבאלאנסט די עקענאמישע סעקטארס וויאזוי זי האט געוואלט. אין אירע ערשטע פינף יאר האט זי בעיקר אויפגעבויט די אינדוסטריאלע סעקטאר וועלכע איז געשטיגן גאר הויך. זעענדיג אז לאנדווירטשאפט גייט בארג אראפ האט די רעגירונג אנגעהויבן קאמפיינען א פלאן אין די צווייטע 5 יאר אויפצובויען די לאנדווירטשאפט אן דעם וואס די אינדוסטריאלע סעקטאר זאל בארירט ווערן. דאס איז געווען א דורכגעפאלענער פלאן ווייל כינע האט נישט געהאט קיין שום אויסערן האנדל אין יענע יארן, אויף אזוי ווייט אז אפילו דאס ביסל אייזן וואס כינע האט אימפארטירט פון בריטען האט די רעגירונג אויך נישט געוואלט האבן און האט ארויפגעצווינגן אויף די איינוואוינער צו פראדוצירן אזויפיל אייזן וואס זאל קענען איבערנעמען די אימפארט פון בריטען. וויבאלד כינע איז דאך אבער נישט געבענטש מיט אייזן און עס וואלט אוממעגליך געווען צו עפענען אייזן אויסגראבונג פראגראמען האט די רעגירונג פארלאנגט פון מיליאנען איינוואוינער זיי זאלן אוועקגעבן א טייל פון זייערע אייגענע פראפערטיס און אויפבויען דארט פורנעסעס צו מאכן אייזן און קליינע קוואנטום. דער פראגראם האט געארבעט און ביז געציילטע יארן איז כינע'ס אייזן פראדוקציע איבערגעשטאנען בריטענ'ס. אבער דאס האט געברענגט א שרעקליכע קאטאסטראפע אין די עקאנאמיע ווייל פאר אזויפיל קליינע פורנעסעס האט זיך געפאדערט זייער אסאך ברענשטאף וועלכע די ענערגיע סעקטאר האט נישט געקענט נאכיאגן און דאס פאלק איז געבליבן אן ענערגיע. אינעם לאנדווירטשאפט סעקטאר האט די רעגירונג געלייגט שטארקע דרוק צו קענען נאכיאגן די באדערפעניש פון דאס פאלק. די רעגירונג'ס עקענאמישע פירער האבן נישט געהאט קיין ערפארונג אין די סארט זאכן און האבן אנגעמאכט א שרעקליכע ענווייראמענטאלע חורבן דורך פלאנצן אין שוואכע ערד און אויסרייסן ביימער פון וויכטיגע ערטער. מיט די יארן האט עס אויסגעפלאצט און א געשאצטע 20 מיליאן מענטשן זענען אומגעקומען אין א סעריע פון עטליכע יאר דורך פארפלייצונגען און ענליכע קאטאסטראפעס. ענדליך האט די כינעזער רעגירונג איינגעזען אז זי האט גענומען א שלעכטן דריי און האט אנגעהויבן רעפארמירן טיילן פון די עקאנאמיע אבער עס איז איר ווייטער נישט געלונגן ווכן עס האט פונקט דאן אויסגעבראכן די קולטורל רעוואלוציע (א פאליטישע קאמפיין אין כינע'ס פירערשאפט (966' ביז 976') וועלכע האט איבערגעלאזט טויזנטער טויט און א כמעט צוזאמענגעבראכענע עקנאמיע).
די בעסערע צייטן האט זיך ערשט אנגעהויבן אין 979' ווען דער דעמאלטדיגער פירער דענג זיאפינג האט רעפארמירט די עקענאמישע סיסטעם און געטוישט אסאך הויפט פאליסיס אין די טראדיציאנאלע פלאנירטע עקאנאמיע סיסטעם. צווישן זיינע שריט איז געווען א רעגירונג'ס ערלויבעניש צו פריוואטיזירן קליינע ביזנעסער און שפעטער די גרינדונג פון אינטערנאציאנאלע האנדל. די פריוואטיזאציע איז ערשט נאר ערמעגליכט געווען אין די דערפער וואו די עקאנאמיע איז געווען אין ערגסטן צושטאנד, אבער זעענדיג די סוקסעס האט דאס צוביסלעך אנגעהויבן אריינקומען אין די אורבאן שטעט. די קאמוניסטישע כינע האט געמאכט זאנעס פאר אויסערן האנדל וועלכע איז גערופן געווארן די ספעציעלע עקענאמישע זאנעס. אויסער די באשטימטע זאנעס איז אויסערן האנדל נאך אלץ געבליבן פארבאטן. די זאנעס זענען געווען צוטיילט אין 5 גרויסע שטעט און מיט דער צייט איז באשטימט געווארן אזעלכע זאנעס אויך אין די קלענערע שטעט און שפעטער אפילו אין די סובורבס. די רעגירונג האט אנגעהויבן שטיצן אויסערן אינוועסטמענטס און אויפגעשטעלט ריזיגע גרופעס פאר סייענס און טעכנאלאגיע פארשונג. די הצלחה פון די נייע רעפארמען איז געווען געוואלדיג און די קאמוניסטישע רעגולאציעס זענען צובילעך לויזער געווארן אויף אזוי ווייט אז די רעגירונג האט אראפגענומען איר קאנטראל אויף די פראדוקציע און אירע פרייזן און די ספעציעלע זאנעס זענען געווארן ווי פרייע האנדל'ס ערטער צו וועלכע מיליאנען ביזנעס לייט קומען פון איבער די גאנצע וועלט.
ארבעט
אין 01' האט כינע געהאט א סך הכל צאל פון 763 מיליאן מענטשן אין די ארבעט'ס קראפט, וועלכע איז דער גרעסטער נומער אין דער וועלט. פון דעם האט 48 פראצענט פארנומען לאנדווירטשאפט, געהילץ, און פישינג. גראבונגן, מאנופעקטשערינג, און קאנסטראקשן האט פארנומען 22 פראצענט און די איבעריגע 13 פראצענט איז די סערוויס סעקטאר וואס נעמט אריין באנקירונג, רעגירונג, טראנספארטאציע, טוריזם, און ריטעיל האנדל. קעגן אנדערע ציוויליזירטע לענדער איז כינע היבש צוריקגעפאלן מיט די סערוויס סעקטאר אין וועלכע ווייניג פון אירע איינוואוינער ארבייטן. די אנעמפלאוימענט ראטע אין כינע שטייט היינט ביי 3.1 פראצענט וועלכע איז זייער נידעריג פאר אזא גרויסע פאלק אבער ווי עס שיינט ווערט דאס א גרויסער פראבלעם אין כינע ווייל זייער אסאך פון די גרויסע פירמעס האבן אן איבערפלוס פון ארבייטער און זאגן זיי צוביסלעך אפ. ספעציעל שטייט דער פראבלעם אין די פארמינג אינדוסטרי צו וועלכע מיליאנען ארבייטער פלעגן קומען יעדן ווינטער פאר א סעזאן דזשאב. אבער מיט די היינטיגע פארמינג טעכניק פעלט נישט אויס א צענטל די ארבייטער און אלע ארבייטער בלייבן אין שטאט וואו זיי זוכן ארבייט און לייגן זיך אן אויף די שטאטישע ביזנעסער וועלכע זענען שוין לויט אלע שאצונגן איבערגעפילט מיט ארבייטער.
נאך א פראבלעם וואס פלאגט די כינעזער ארבייטער איז די עקענאמישע רעפארמס וואס האט געטוישט אסאך זאכן און עפעקטירט דעם פשוט'ן ארבייטער. די רעגירונג פלעגט אמאל אויפנעמען ארבייטער און זיי געבן אסאך בענעפיטן ווי רעטייערמענט, סאציאלע סעקיוריטי, מעדיקל קעיר און טיילמאל אויך האוזינג. זינט די רעפארמס זענען אריין אין קראפט האבן די ביזנעס פירער באקומען מער פרייהייט אויפצונעמען און באזייטיגן ארבייטער און די גרויסע נומערן פון אנעמפלאוימענט אינשורענס און אנדערע בענעפיטן האבן אויסגענאגט צופיל געלט פון די רעגירונג און די רעגירונג האט אפגעשטעלט רוב פון די בענעפיטן. אין די לעצטע עטליכע יאר ארבעט די רעגירונג אויף נייע פלענער פאר די קריטיש וויכטיגע בענעפיטן ווי רעטייערמענט, סאציאלע סעקיוריטי, און מעדיקעיל באהאנדלונג. האנדל יוניאנס זענען ארגאניזירט אין אלע ביזנעס און אינדוסטריאלע סעקטארס. טייל פון די גרויסע יוניאנס זענען נאך געגרינדעט געווארן אין די 920' יארן אבער די גרעסערע טייל איז ערשט אויפגעקומען זינט די קאמוניסטן האבן איבערגענומען די פירערשאפט. אלע כינעזער יוניאנס זענען אונטער איין גרויסע יוניאן וועלכע ווערט אנגערופן "אל טשיינע פעדערעישן אוו טרעיד יוניאנס". די יוניאנס געבן די מאקסימום סעקיוריטי וואס מעגליך לויט די כינעזער געזעצן. ארום 104 מיליאן כינעזער ארבייטער זענען אונטער א יוניאן.
לאנדווירטשאפט
כינע פארמאגט זיבן פראצענט פון דער וועלט'ס סך הכל אקער-ערד לאנד מיט וועלכע זי קען אונטערהאלטן 20 פראצענט פון דער וועלט'ס באפעלקערונג. אבער צו קענען פלאנצן די אלע ערד פארלאנגט זיך אסאך וואסער וועלכע כינע האט נישט גענוג ווייל עס רעגנט נישט אזויפיל דארט. במשך צענדליגער דורות האבן די כינעזער געארבעט אויף פארשידענע וועגן צו באוואסערן זייער ערד. איינע פון זייערע מעטאדן איז געווען דאס בויען שמאלע לאנגע טייכן וועלכע ברענגן אריין דאס וואסער אין לאנד. אפילו היינט זענען זיי נאך פארנומען מיט די סארט ארבעט און האלטן טאקע יעצט ביים פארענדיגן די וועלט'ס גרעסטע וואסער דאמבע אויפ'ן יאנגעצער טייך וועלכע וועט געבן די מעגליכקייט צו קאנטראלירן דאס וואסער וויאזוי זיי געפעלט. די רעגירונג פלאנט טאקע צו בויען דערנאך א גרויסע רעזערוואר וועלכע וועט זיך שלענגלן הונדערטער מיילן און סופלייען וואסער אויך אין די פארווייטערטע געגענטער.
מיט צענדליגער יארן צוריק האט נאך כינע געהאט א מאנדל אין עסן ווייל רוב ערד איז אינגאנצן נישט געווען געפלאנצן. היינט איז יא פאראן גענוג עסן פאר דאס גאנצע פאלק אבער עס קען זיך נאך מאכן אמאל אין א שוואכערע יאר אז זי זאל דארפן אימפארטירן גרינצייג פון אנדערע לענדער. וויפיל עס זאל נישט וואקסן אין כינע וועט גארנישט איבערבלייבן פאר די וועלט ווייל עס זענען פאראן דארט איבער א ביליאן מענשטן וואס עסן אלעס אויף. איין זאך וואס בלייבט יא דארט איבער איז באוול וועלכע מען קען נישט עסן. כינע עקספארטירט טאקע באוול איבער די גאנצע וועלט וועלכע ווערט גענוצט פאר טעקסטיל.
כינע פראדוצירט אויך די גרעסטע פראצענטן פון פלייש, גרינצייג, און פינאטס ניסלעך. זי קומט אריין צווייט אין די פראדוקציע פון טיי, צוקער, און רעפ בונדלעך (ווערט גענוצט פאר פארשידענע אויל). רייז איז כינע'ס גרעסטע עסן אוצר און איז די וועלט'ס גרעסטע אוצר. ארום 26 פראצענט פון כינע'ס קולטיווירטע לאנד איז באוואקסן מיט רייז פון וועלכע די כינעזער עסן אסאך. ווייץ איז די צווייטע אויף די רייע און די כינעזער נוצן אויס יעדעס ביסל דערפון צו מאכן געבעקסן פון אלע ערליי סארטן. אויך מיט קארן, זיסע און ווייסע פאטעטאס, און אוטס איז כינע געבענטשט. די פרוכט אוצרות זענען אויך נישט צוריק געבליבן און עס בלייבט אפילו איבער פאר עקספארט. די הויפט פרוכטן זענען: פיינעפל, באנאנעס, עפל, בארן, אראנדזשן, און טענדזשערינס.
וועלדער און פישעריי
כינע האט קיינמאל נישט פארמאגט קיין סך וועלדער און אפילו פון דאס ביסל וואס איז יא געווען האט מען אין משך פון די יארן אויסגעהאקט א גרויסער טייל דערפון פאר האלץ און אנדערע באדערפענישן. דאס אויסהאקן די וועלדער האט אנגעזייעט א חורבן אין כינע ווייל אויב עס איז פאראן ווייניג געוואוקסן ווערד די ערד צו נאס (ביימער און אנדערע געוואוקסן נאגן ארויס דאס וואסער פון די ערד) און איז מער אויסגעשטעלט צו פארפלייצונגען ווי עס האט זיך טאקע ארויסגעשטעלט אין כינע. צענדליגער פארפלייצונגען האבן אומגעברענגט מיליאנען מענטשן אין א משך פון 200 יאר. ווען די קאמוניסטישע רעגירונג האט איבערגענומען די פירערשאפט האט זי זיך באלד גענומען צו דעם פראבלעם און אנגעהויבן איינפלאנצן פרישע ביימער איבעראל. די רעגירונג האט געעפענט א ביימער קאמפיין און אפעלירט צו אירע איינוואוינער זיי זאלן איינפלאנצן ביימער ארום זייערע הייזער. די קאמפיין האט געהאלפן און האט דראסטיש געהויבן די פראצענט פון באוואקסענע ערד פון 8 פראצענט אין 949' צו 17.1 אין 01'.
כינע'ס וואסערן זענען פיל מיט הונדערטער ערליי פיש פון וועלכע די כינעזער פיש כאפער שעפן ארויס די גרעסטע פראצענט פיש פון דער גאנצער וועלט. די כינעזער גלייכן פיש און עסן דאס שטענדיג. אלע ערליי געקעכטסן און וועגן פון סערווירן פיש שטאמען פון כינע, אריינגערעכנט עטליכע ערליי פיש וואס מענטשן עסן לעבעדיגערהייט. רוב פיש וואס די כינעזער עסן זענען נישט כשר אבער זייער בעסטע און מערסט געגעסענע פיש איז קארפ פון וועלכע עס איז פאראן איבער גענוג.
אינדוסטריע
כינע'ס אינדוסטריע סעקטאר באשטייט פון פאבריקאציע, גראבונגען און קאנסטרוקציע. איר אינדוסטריע וואוקס שטייגט היינט צו טאג די שנעלסטע אין דער וועלט מיט איבער 17 פראצענט פער יאר. איר מאנופעקשטערינג איז פארשידנארטיג און רעכנט אריין אויך סאפיסטיקירטע פראדוקטן ווי פליגער, שיפן, אויטאמאבילן, סעטעלייטס, און אנדערע מאדערנע אינדוסטריאלע עקוויפמענט. טייל פון די מאנופעקטשערינג ביזנעסער זענען שטארק מצליח און פארדינען שווערע געלטער און טייל רעגירונג אפערירנדיגע ביזנעסער פארלירן געלט מיט יעדן פארבייגייענדיגן טאג.
זייענדיג אונטער קאמוניסטישע קאנטראל ווערט די אינדוסטרי סעקטאר פלאנירט אויף יעדן טריט און שריט דורך די רעגירונג'ס קאמוניסטישע פלאנירונג סיסטעם. יעדע עטליכע יאר טוישט מען די פלענער און ווען עס ארבעט זיך ווייטער נישט אויס טוישט מען צוריק. אין 979' איז געווען די גרעסטע אזא אויפשאקלונג ווען די רעגירונג האט באשלאסן צו פארלאנגזאמען שווערע אינדוסטרי מאנופעקטשערינג און פארשנעלערן די לייכטע אינדוסטריע מאנופעקטשערינג פון וועלכע מען זעט אסאך שנעלער דאס געלט.
אייזן איז נומער איינס אין דעם אינדוסטריע סעקטאר. מיליאנען ארבייטער פראדוצירן 101 מיליאן מעטריק טאנען פון אייזן וועלכע איז די גרעסטע צאל אין דער וועלט. די אייזן אינדוסטרי פראדוצירט צענדליגער ערליי אייזן פון וועלכע א טייל פון זיי ווערט כמעט נאר געמאכט אין כינע און עס איז פאראן א שטארקע פארלאנג דערויף. אויך אריינגערעכנט אין די אייזן אינדוסטרי איז די שווערע עקוויפמענט וואס מען מאכט אלס פון אייזן ווי טראקטארס, שיפן פאבריקן, לאקאמאטיוון, גראבונג מאשינען, ריפיינערי עקוויפמענט און נאך אסאך ענליכע זאכן. טעקסטייל איז די צווייטע גרעסטע אינדוסטרי אין כינע און כינע איז אויך די וועלט'ס גרעסטע פראדוצירער אין די אינדוסטרי. די הויפט טעקסטיילס זענען: באוול (קאטאן), וואל, זיידן, לייווענט (לינען), און כעמיקאלע פייבערס. אחוץ די פאברעצירונג האבן זיי די גרעסטע אפעראציעס פון טעקסטייל פרינטינג און דייאינג, ניטינג, און קאנטראקטינג (אויפנייען). אנדערע וויכטיגע זאכן וואס ווערן פראדוצירט אין כינע זענען: פאפיר, צעמענט, טעלעוויזיעס, ביציקלעך, ניי מאשינען, וואש מאשינען, רעפרידזשערעיטארס, און אויטא טיילן און מאטארן.
כינע פארמאגט און גראבט אויס אסאך וויכטיגע מינעראלן. איר הויפט מינעראל איז קוילן. זי גראבט אויס 1.32 ביליאן מעטריק טאנען, די גרעסטע אין דער וועלט. רוב ענערגיע פאר די אינדוסטריס און אויך פאר היימען קומט פון קוילן. אין אלע ווינקלן פון כינע איז פאראן קליינע קוילן אוצרות אבער די גרעסטע טייל ווערט אויסגעגראבן אינעם שענקסי פראווינץ לענגאויס דעם יאנגעצער טייך. אויך אויל פארמאגט כינע זייער אסאך אבער מיט אזא גרויסע באפעלקערונג איז דאס ווייט פון גענוג און אויב מען רעכנט דאס אויס פער מענטש וועט דאס אויסקומען ווינציגער ווי סיי וועלכע לאנד.
דינסטן
כינע'ס סערוויס סעקטאר נעמט אריין קאמערץ, עסן און איבערבייסונג קעטערינג, ריטעיל האנדל, באנקירונג און פינאנציעלע סערוויסעס, אינשורענס, ריעל עסטעיט, סעקיוריטי, קולטורל און געזונטהייט סערוויסעס, און לעגאלע סערוויס. בעפאר די 970' רעפארם איז כינע'ס סערוויס סעקטאר געווען שטארק צוריקגעבליבן און טייל דערפון איז אפילו נישט געווען צו באקומען. די פארלאנג פאר סערוויס האט זיך ערשט אנגעהויבן אין די 70'גער און 80'גער יארן. ריטעיל איז אמאל געווען נאר אין רעגירונג שאפינג ערטער אבער זינט די רעפארם האט די רעגירונג ערלויבט פריוואטע געשעפטן. היינט זענען פאראן אסאך פריוואטע געשעפטן אין וועלכע מען פארקויפט אלע ערליי זאכן אבער עס איז נאך אלץ פאראן מער ווענדארס וואס דרייען זיך ארום אויף די גאסן אדער סטאנציאנירן זיך ביי די ווינקלן פון די גאסן און פארקויפן ביליגע פראדוקטן. נאר אין די גרויסע שטעט זענען פאראן גרויסע מאדערניזירטע שאפינג צענטערן מיט געשעפטן פון אלע סארטן. אסאך אינטערנאציאנאלע פירמעס האבן אין די לעצטע יארן אינוועסטירט אין כינע און אפערירן דארט עטליכע גרויסע געשעפטן.
די פארלאנג פאר באנקירונג, אינשורענס, לעגאלע סערוויס, נאטערי, און אקאונטינג וואקסט פון יאר צו יאר, א דאנק די בליענדיגע עקאנאמיע. בעפאר די רעפארם האט די רעגירונג געהאט די אחריות און קאנטראל אויף אלע פענסיע. היינט קען מען שוין באקומען די סערוויס דורך פינאנציעלע אינסטיטוציעס און אינשורענס פירמעס.
טוריזם
קאמוניסטישע רעגירונגען האבן קיינמאל נישט געגליכן מען זאל זיי באזוכן אדער זייערע מענשטן זאלן גיין באזוכן אנדערע לענדער. אין די ערשטע 20 יאר פון ווען די קאמוניסטישע פארטיי האט איבערגענומען די פירערשאפט אין כינע זענען אלע טויערן פאר טוריסטן געווען פארשלאסן. די רעגירונג האט אבער שנעל געטוישט איר פאליסי ביי די 970' רעפארם וועלנדיג מאכן מער קעש געלט. כדי צו צוציען טוריסטן האט זיך פארלאנגט אסאך ארבעט ווי איבערבויען האטעלן, צושטעלן מער פליגער טראנפארטאציע קיין כינע און אויך אינלאנד, אויסרייניגן און צושטעלן אטראקציע ערטער וכדומה. היינט צו טאג קומען מיליאנען מענשטן פון די גאנצע וועלט באזוכן כינע צוליב איר היסטאריע און אינטערעסאנטע קולטור. די הויפט אטראקציע ערטער זענען די כינעזער וואנט אין צפון כינע, די פארבאטענע שטאט (היינט באקאנט אלס די פעלעס מוזעאם) אין בייזשינג, די פארנומענע גאסן און שאנכאי און נאך עטליכע נאטורליכע וואונדער ערטער.
אין 01' האבן 27 מיליאן מענטשן באזוכט כינע. די גרעסטע טייל באזוכער זענען געווען פון האנג קאנג, מעקאו, און טייוואן. גרויסע נומערן פון טוריסטן זענען אויך געווען פון יאפאן, רוסלאנד, די פאראייניגטע שטאטן, די פיליפיניען אינזלען, טיילאנד, דייטשלאנד, קאנאדע, פראנקרייך, און אויסטראליע. צווישן די כינעזער זעלבסט איז אינלאנד טרעוול אויך פארמערט געווארן מיט ריזיגע פראצענטן. אין יאר 95' האבן 629 מיליאן כינעזער באזוכט אן אנדער ארט אין כינע. דאס איז געווען א 40 פראצענט פארמערונג פון א יאר בעפאר.
ענערגיע
כינע איז פון די וועלט'ס גרעסטע פראדוצירער פון עלעקטריסיטי. אבער מיט דעם אלעם איז דאס נישט געונג צו סופלייען אלע איינוואוינער, ספעציעל אין די גרויסע שטעט. 80 פראצענט פון כינע'ס יערליכע עלעקטריק ארויסגעבונג קומט פון קוילן, 15 פראצענט פון היידרא-עלעקטריק, און 1 פראצענט פון נוקלעארע קראפט. קוילן פראדוקציע געפינט זיך אין גאנצן לאנד און היידרא עלעקטריק געפינט זיך נעבן דעם געלן טייך. כינע פרובירט שטארק צו עלימינירן די קוילן ענערגיע אינדוסטרי און אויפציען וואס מער היידרא עלעקטריק וועלכע איז די ריינסטע ענערגיע מיטל. עס זענען פאראן אסאך טייכן אין כינע וואס וואלטן דאס ערמעגליכט אבער עס פאדערט זיך אסאך ארבעט ווייל די כינעזער טייכן פארמאגן ווייניג גרויסע וואסער פאלן פון וועלכע מען קען גרינגערהייט פראדוצירן היידרא עלעקטריק און עס פאדערט זיך צו בויען וואסער דאמבעס וועלכע איז א קאמפליצירטע ארבעט און נעמט אסאך צייט. אין דרום כינע זענען פאראן אסאך קליינע וואסער פאלן פון וועלכע מענטשן האבן געמאכט פריוואטע היידרא עלעקטריק אינסטעלאציעס אבער עס איז ווייט פון גענוג פאר אזא גרויסע באפעלקערונג.
ווי דערמאנט בויט יעצט כינע א מעכטיגע וואסער דאמבע וועלכע וועט זיין די גרעסטע אין דער וועלט ווען עס וועט פארטיג ווערן גאר בקרוב. די פלענער נעמען אריין צוויי גרויסע אונטערנעמונגען: די ערשטע איז א פארפלייצונג סיסטעם צוזאמענגעשטעלט פון ספעציעלע שמאלע מענטשליך געמאכטע קאנאלן וואס וועלן זיך אריינציען אין די שטעט און דערפער. דער פלאן איז היבש א קאנטראווערסיאלע ווייל עס האנדלט זיך נישט דא פון קיין נארמאלע רעגירונג וואס פארשטייט וויאזוי זיך אומצוגיין מיט אירע בירגער. די קאמוניסטישע רעגירונג האט שוין פון לאנג אויסגעמאלן זייערע קאנאלן וועלכע וועט געצווינגענערהייט פארשיקן מיליאנען איינוואוינער פון זייערע הייזער. די צווייטע פראיעקט וועט זיין א ריזיגע היידרא עלעקטריק אינסטעלאציע וועלכע וועט ערשט פארטיג ווערן אין 09'. אויב אלעס וועט גיין ווי געפלאנט וועט עס זיין די גרעסטע ענערגיע פראדוקציע פראיעקט אין דער וועלט.
אויסערן האנדל
כינע'ס אויסערן האנדל איז אין גרעסטן טייל קאנטראלירט דורך רעגירונג אפערירענדיגע האנדל קאאפעראציעס. בעפאר די עקענאמישע רעפארמען אין 79' האבן די פירמעס נישט געמעגט קויפן רויע מאטריאל פון אויסערן לענדער נאר האבן עס באקומען פון די רעגירונג און צוריקגעגעבן פארטיג. די רעגירונג האט געהאט א ספעציעלע אפטיילונג וואס האט זיך אפגעגעבן מיט פראדוקט אויסשפרייטונג און זיי האבן באשטימט די פרייזן אויף יעדע זאך כדי יעדער זאל עס קענען קויפן. זינט די רעפארמען האט זיך אלעס געטוישט און די פירמעס האבן באקומען די פרייהייט אריינצוברענגן רוי מאטריאל פון צענדליגער לענדער ארום די וועלט. אינעם פארגאנגענעם יאר האט כינע'ס עקספארט דעגרייכט 249.2 ביליאן דאלאר און אומפארטן איז געווען 225.0 ביליאן דאלאר. די הויפט זאכן וואס מען עקספארטירט זענען: אנצוגן, אנצוג צוגעהערן, שיך, טעקסטייל, טעלעקאמוניקאציע און מוזיקאלע סיסטעמען, מאשינערי, אייזן און אייזערנע פראדוקטן, אויטאמאבילן, לאנדווירטשאפט כעמיקאלן, גומען, ווייץ, און שיפן. די פרינציפאלע לענדער מיט וועלכע כינע האנדלט און אימפארטירט זענען: האנג קאנג (באמת א טייל פון כינע אבער זי האט אן אנדערע רעגירונג סיסטעם), די פאראייניגטע שטאטן, יאפאן, דרום קארעע, דייטשלאנד, סינגאפור, האלאנד און דאס פאראייניגטע קעניגרייך.
כינע'ס פריינטשאפט מיט די פאראייניגטע שטאטן איז אין די לעצטע 15 יאר אסאך שוואכער געווארן ווייל די אמעריקאנער רעגירונג האט כסדר פארדאמט די קאמוניסטישע רעגירונג פאר מענטשן רעכט פראקטיקן. אמעריקע האט עטליכע מאל געסטראשעט אז זי וועט אפהאקן אירע בעסטע האנדל סטאטוס וועלכע אמעריקע האט אנגעהאלטן מיט כינע און נאך געציילטע לענדער. אבער מיט די יארן האט די קלינטאן אדמיניסטראציע איינגעזען אז מיט שטרענגן וועט מען גארנישט אויפטאן נאר אנשטאט זאל מען אנהאלטן און אפילו פארבעסערן די האנדל סטאטוס און אזוי ארום פארשטערקערן די שטיצע פאר ענווייראמענטאלע, לעיבאר, און מענטשן רעכט רעפארמען אינערהאלב כינע. די רעזולטאטן זענען טאקע געווען גוטע ווען כינע האט באלד געמאלדן אז זי וועט עפענען מער האנדל צו די אינטערנאציאנאלע וועלט און רעדוצירן די טעריפס (אימפארט קאודס אויף פראדוקטן אין די שטייער פראצענטן). אין יאר 00' האט די אמעריקאנער קאנגרעס דורכגעפירט לעגיסלאציע, געבנדיג כינע פערמענאנטע האנדל סטאטוס.
וואלוטע און באנקירונג
כינע'ס אפיציעלע וואלוטע איז די רענמינבי וואס ווערט אנגערופן אין דער וועלט די יאן (8.28 יאן איז געווענליך ווערט איין יו-עס דאלאר). דאס לאנד'ס באנקירונג סיסטעם איז אונטער די רעגירונג'ס קאנטראל. די צענטראלע פינאנציעלע אינסטיטוציע איז די מענטשנ'ס באנק אוו כינע וועלכע פראדוצירט אלע כינעזער וואלוטע. די אינטערנאציאנאלע אקאונטס און אויסערן וואלוטע ווערט אנגעפירט דורך די באנק אוו כינע וועלכע פארמאגט 500 פליגלן איבער די וועלט. אין צוגאב האט כינע נאך 4 גרויסע בענק: די לאנדווירטשאפט באנק אוו כינע, וועלכע איז פאראנטווארטליכט צו געבן הילף פאר די לאנדווירטשאפט סעקטאר. די באנק אוו קאמוניקאציעס אוו כינע, א קאמערציאלע באנק. די אינדוסטריאלע און און קאמערציאלע באנק אוו כינע, וועלכע באהאנדלט אינדוסטריעלע און קאמערציעלע קרעדיטס און אינטערנאציאנאלע ביזנעס. די מענטשנ'ס קאנסטרוקציע באנק פון כינע, וועלכע גיט זיך אפ מיט פאנדן פאר ציווילער קאנסטרוקציע. אויסער די בענק זענען פאראן עטליכע טראסט און אינוועסטמענט קארפאראציעס וועלכע ברענגען אויסערן איוועסטמענטס אין דער כינע. עס זענען פאראן בערזעס אין שאנכאי, שענזאן, און טיאנדזשין.
רעפערענצן
כינע קאַטעגאָריע:כינע
גבריאל גארסיא מארקעס
קליין|גבריאל גארסיא מארקעס, 2002 גבריאל האזע דע לאַ קאנקארדיאַ גארסיאַ מאַרקעס (געב' דעם 6טן מערץ 1927) איז א קאלאמבישער ראמאניסט, סצענאר שרייבער און זשורנאליסט. אין 1982 האט מען אים באלוינט מיטן נאבעל פריז פאר ליטעראטור.
ביאגראפיע
גבריאל גארסיא מארקעס איז געבוירן געווארן דעם 6טן מערץ 1927 אין דער שטאט אראקאטאקא, קאלאמביע, צו זיין פאטער גבריאל עליגיא גארסיא און זיין מוטער לואיזא סאנטיאגא מארקעס. קורץ נאך זיין געבורט איז זיין פאטער געווארן אן אפטייקער. אין יאנואר 1929, האבן זיך זיינע עלטערן געצויגן אין סוקרע, און גארסיא מארקעס איז געבליבן אין אראקאטאקא, וואו זיינע זיידע־באבע (פון דער מאמעס זייט) האבן אים געהאדעוועט.
ער האט אנגעהויבן ארבעטן ווי א זשורנאליסט ביי דער קאלאמבישער צייטונג El Espectador, און שפעטער האט ער געארבעט ווי דער דרויסנדיקער קארעספאנדענט פון דער צייטונג אין רוים, פאריז, בארצעלאנע, קאראקאס און ניו יארק.
קאַטעגאָריע:שרייבער קאַטעגאָריע:זשורנאליסטן קאַטעגאָריע:קאלאמביע
תמר
מענטשן
קאַטעגאָריע:געגעבן נעמען
כ"ג אדר ב'
נאר אין אן עיבור יאר.
טעג ווען כ"ג אדר ב' קען געפאלן:
זעט אויך
קאַטעגאָריע:אדר
כ"ג באדר ב'
מאזאוויער וואיעוואדעשאפט
די מאַזאוויער וואיעוואָדעשאַפט ( וואיעוואָדזטווא מאַזאוויעצקיע) איז א וואיעוואדעשאפט (פראווינץ) אין מזרח־צענטראל פוילן. זי איז די גרעסטע און די מערסט באפעלקערסטע פון די זעכצן פוילישע וואיעוואדעשאפטן געשאפן אין 1999, מיט א שטח פון 35,579 קוואדראט ק"מ און א באפעלקערונג פון 5.16 מיליאן באוואוינער. די הויפטשטאט פון דער וואיעוואָדעשאַפט איז ווארשע, הויפטשטאט פון פוילן (1.7 מיליאן); אנדערע פרינציפעלע שטעט זענען ראדעם (226,000) אין דרום, פלאצק (127,000) אין מערב, שעדליץ (77,000) אין מזרח און אסטראלענקע (55,000) אין צפון.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:וואיעוואדעשאפטן פון פוילן
עלזאס
קליין|עלזאס מארקירט רויט עלזאַס (עלזאסיש און ) איז איינער פון די 26 ראיאנען פון פראנקרייך. ער געפינט זיך ביים מזרח גרענעץ פון פראנקרייך, אויפן מערב ברעג פונעם ריין, לעבן דייטשלאנד און דער שווייץ. זיין באפעלקערונג איז 1.7 מיליאן. די הויפטשטאט און גרעסטע שטאט איז שטראסבורג.
עלזאס באשטייט פון צוויי דעפארטמענטן:
קאַטעגאָריע:פראנקרייך
ישכר בעריש אייכנשטיין
אפשטאם
רבי ישכר בעריש איז געבוירן אין יאר ה'תקל"ה (אומגעפער), דער פערטער זון צו זיין פאטער, הרב יצחק אייזיק אייכנשטיין פון סאפרין. און צו זיין מוטער מרת הינדא א טאכטער פון הרב צבי.
רבנות
רבי ישכר בעריש איז געווען א תלמוד מובהק פון זיין ברודער דער עטרת צבי, נאך די פטירה פון זיין ברודער האט מען אויפגענומען רבי ישכר בעריש אלס רב און רבי אין זידיטשוב אויף זיין ברודער'ס ארט.
הסתלקות
רבי ישכר בעריש איז נפטר געווארן אין סקאלע, דעם צווייטן טאג שבועות ז' סיון ה'תקצ"ב
פאמיליע
רבי ישכר בעריש האט געהייראט מרת עטיא א טאכטער פון הרב אליהו לעווינגער א תלמיד פון הרב משה לייב סאסאווער. זייערע קינדער:
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:זידיטשויווער רבי׳ס
סאלפארדס באן סטאנציע
סאלפֿארדס  איז א נאציאנאלע באן סטאנציע אויף דער ברייטאן הויפטליניע וואס באדינט דאס דארף סאלפֿארדס אין סארי, ענגלאנד. די סטאנציע ווערט באדינט דורך סאדערן און טעמזלינק.
היסטאריע
סאלפארדס סטאנציע האט זיך געעפנט אום 8טן אקטאבער 1915 מיטן נאמען סאלפארדס האלט. דער נאמען איז געטוישט צו סאלפארדס דעם 1טן יאנואר 1935.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין סארי קאַטעגאָריע:טעמזלינק סטאנציעס
לעצט וועגאס
לעצט וועגאס (ענגליש: Last Vegas) איז א פאפולערע תשע"ד אינטרעסאנטער אמעריקאנער קאמעדיע פילם. עס איז דירעקטירט ביי דזשאן טוירטלטויב און האט אנגעהויבן לויפן דעם 1טן נאוועמבער 2013.
די מעשה
די ערציילונג שפילט אפ ווי דער לעצטער פון פיר יוגנט חברים, אלע אין די הויכע זעכציגער, גרייט זיך צו הייראטן און זיי גרייטן צו א פארטי אין די געמבלינג שטאט לאס וועגאס.
דארט טרעפן זיי א זינגערין, און ווערן פארליעבט אין איר. אויך ווערט דער חתן געוואויר אז זיין חבר האט אים געלאזט הייראטן די מיידל וואס איז געווען פארליבט אין אים. אבער דארט טיילט ער אים אפ פון זיין כלה, זאגנדיג אז זי איז צו יונג פאר אים.
אקטיארן
די פיער הויפט אקטיארן זענען די פאלגנדע גאר בארימטע האליוואד סטאר'ס:
וועב לינקען
קאטעגאריע:אמעריקאנישע פילמען קאטעגאריע:ענגליש שפראכיגע פילמען קאטעגאריע:2013 פילמען קאטעגאריע:קאמעדיע
ארקטיק
קליין|250px|מאפע פונעם ארקטישן ראיאן דער אַרקטיק איז דער ראַיאן אַרום דעם צפון פאלוס פון דער ערד, קעגנאיבער אַנטאַרקטיקע אַרום דעם דרום פּאלוס. דער אַרקטיק שליסט אײַן דעם אַרקטישן אקעאן און טיילן פון קאַנאַדע, גרינלאַנד, רוסלאַנד, די פֿאַראייניקטע שטאַטן (אַלאַסקע), איסלאַנד, נאָרװעגיע, שוועדן און פֿינלאַנד. דאס וואָרט "אַרקטיק" שטאמט פון גריכיש : αρκτως - "אַרקטאס", טייַטש בער. דאס איז ווייל די לאקאציע פון דער קאנסטעלאציע "גרויסער בער" איז איבער דעם אַרקטיק געגנט.
די געוויינטלעכע דעפיניציע פון דעם אַרקטיק ראיאן איז אלץ וואס איז צפון פונעם אַרקטישן קרייז, (66° '33 צפֿון), וואס איז אויך די גרענעץ פון די האלבע נאכט זון. אנדערע דעפינירן דעם ארקטיק פון דער בוים שורה (צפֿון שורה ביז וואנעט ביימער וואַקסן).
אַרייַנגערעכנט אין אַרקטיק איז דער אַרקטישער אָקעאַן, באדעקט מיט אייז, ארומגענומען מיט פאַרפרוירענער ערד אָן ביימער.
בעלי חיים אינעם ארקטיק
קאריבו און רעניפערן לעבן אינעם ארקטיק ראיאן. זיי עסן פארשידענע גראזן און לישייען. אין ווינטער גראבן זיי דורך דעם שניי מיט זייערע קאפיטעס.
קאַטעגאָריע:ראיאנען
מייק הוקאבי
left|thumb|250px|מייק הוקאבי מייקל דעל "מייק" הוקאבי (געבוירן 24סטן אויגוסט, 1955) איז דער געוועזענער (54סטער) גאווערנאר פון ארקענסא, ער האט געדינט פון 1996 ביז 2007. ער איז א קאנדידאט פאר די אמעריקאנער פרעזידענט וואלן 2008. ער איז דער דריטער רעפובליקאנער גאווערנאר אין ארקענסא זייט דער רעקאנסטרוקציע.
הוקאבי האט געשריבן עטליכע ביכער, ער איז א געוועזנער גלח, רעדנער, און מוזיקאנט. ער איז באקאנט פארן פארלירן א געוויכט פו 110 פונט אין א קליינע צייט, ווען ער איז דיאנגאזנירט מיט דיאבעט טיפ 2. ער מיט זיין ווייב זשענעט האבן דריי אויפגעצויגענע קינדער.
קאטעגאריע:אמעריקאנער פרעזידענט וואלן 2008
‏‏
לע קארבוזיע
קליין|לע קארבוזיע שארל-עדווארד זשאנערע, באוואוסט ווי לע קארבוזיע (6טן אקטאבער, 1887 – 27סטן אויגוסט, 1965), איז געווע אן ארכיטעקט, פלאנעווער און שרייבער. ער איז געווען בארימט אלס א פיאנער פון מאדערנעם ארכיטעקטור. ער איז געבוירן געווארן אין דער שווייץ, און איז געווארן א פראנצויזישער בירגער אין 1930. זיין קאריערע האט זיך געצויגן אריבער פינף יארצענדלינגער, און מען האט געבויט זיינע געביידעס דורכויס אייראפע, אינדיע און אמעריקע.
לע קארבוזיע האט געהאלטן אז ווען מען בויט א געביידע דארף מען אריינרעכענען ווי אזוי זי איז צוגעפאסט צו טראנספארטאציע, למשל אן אויטא. היינט פארשטייט דאס יעדער ארכיטעקט, אבער ער איז געווען דער ערשטער וואס האט געקלערט דערפון.
יונגע יארן
לע קארבוזיע איז געבוירן געווארן אין א קליין שטעטל אין צפון שווייץ. אין 1907, ביי די 19 יאר, האט ער זיך געצויגן קיין פאריז, פראנקרייך. ער איז ארומגעפארן איבער אייראפע.
קאַטעגאָריע:פראנצויזן קאַטעגאָריע:ארכיטעקטן קאַטעגאָריע:שרייבער
מינג דינאסטיע
די מינג דינאסטיע  איז געווען א דינאסטיע פון קיסרים וואס האט געהערשט איבער כינע פון 1368 ביז 1644. אין יענע צייטן האט דאס לאנד געהייסן די אימפעריע פון דעם גרויסן מינג (大明國 דע מינג גואוו). די מינג דינאסטיע איז געווען די לעצטע דינאסטיע פון עטנישע האן כינעזער. די מינג דינאַסטיע האט איבערגענומען די הערשאפט פון דער יואן דינאסטיע. נאך דער מינג דינאסטיע האט געהערשט די טשינג דינאסטיע פון מאנטשוריע. אין דרום האט די דינאסטיע געהערשט איבער די שטחים וואס זענען היינט וויעטנאם און בורמע.
אין 1525 האט די מינג דינאסטיע געאסר'ט שיפן ארויספארן אין ים פון דעם פארט שאנכיי.
ביים אנהייב פון דער מינג דינאסטיע האבן געוואוינט אין כינע ווינציקער ווי 60 מיליאן מענטשן; ביזן 17טן יארהונדערט האבן שוין געוואוינט דארט מער ווי 130 מיליאן מענטשן.
קאַטעגאָריע:כינע קאַטעגאָריע:היסטאריע קאַטעגאָריע:קיסרים
גרשון סיראטע
גרשון יצחק סיראָטע (תרל"ד - תש"ג) איז געווען פון די גרעסטע חזנים אין אייראפע בעפאר דער צווייטער וועלט קריג.
ביאגראפיע
ער איז געבוירן אין הייסין, פאדאליע.
זיין חזנישע קאריערע האט ער אנגעהויבן אין אדעס, דערנאך אין תרנ"ז איז ער געווארן חזן אין דער ווילנער שטאט-שוהל.
פון דארט איז ער געגאנגען קיין ווארשע אין דער נאזיק שוהל און שפעטער אין דער בארימטער שוהל אויף דער טלאמאַצקי גאס וואו ער איז געווען ביזן סוף פון זיין לעבן ווען ער איז אומגעקומען על קידוש השם דארט אין ווארשעווער געטא ווען די נאציס האבן אויפגעריסן די בונקער אויף וועלינקע גאס אין וואס ער האט זיך געפונען.
ער האט נאך זוכה געווען באערדיגט צו ווערן אין קבר ישראל אינעם בית עולם אויף דער גענשע גאס.
במשך זיין קאריערע איז ער אויך ארומגעפארן זינגען אין די בתי מדרשים און אויף קאנצערטן אין אמעריקע און ארץ ישראל.
רעקארדירונגען
חזן סיראטא איז ווי עס הייסט, אנדערש ווי דאס מערסטע חזנים אין זיין צייט, נישט געווען א קאמפאזיטאר; אבער ער האט רעקארדירט אסאך שטיקלעך און נוסח התפלה וואס מען האט קאמפאזירט ספעציעל פאר איהם.
אין פאקט איז ער געווען פון די סאמע ערשטע צו רעקארדירן פלאטעס, ווען שוין אין תרס"ג טרעפט מען רעקאדירונגען פון איהם.
ער איז אויך רעקארדירט ווי ער זאגט הלל און הושענות אינעם באקאנטן יודישן פילם דער דיבוק.
זיין מערסט באוואוסטע שטיקל איז אויף רצה, פארפאסט דורך זיין דיריגענט יצחק שלאסבערג, וועלכע ער האט רעקארדירט זיבן באזונדערע מאל. (זייער אסאך פאר א רעקארד אין יענער צייט).
וועבלינקען
קאטעגאריע:חזנים קאַטעגאָריע:רוסישע יידן קאַטעגאָריע:פוילישע יידן קאַטעגאָריע:חורבן אייראפע קאַטעגאָריע:יידן פון ווארשע
מרים
מרים איז א געגעבן נאמען פון אסאך.
איידלשטיין
אן איידלשטיין איז א מינעראל וואס מען ניצט צו מאכן צירונג, עס איז פאראן גאר טייערע איידלשטיינער ווי דיאמאנט רובין און סמאראגד, און האלב טייערע שטיינער ווי אמעטיסט אניקל און טורקיז.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:מינעראלן קאַטעגאָריע:צירינג *
שלמה'ס רינג
שלמה'ס רינג איז א דיכטונג געשריבן אויף די יודישע שפראך אין פארעם פון א באלאדע דורך יהואש און ערשינען אין א קליין דין בוך אין קליוולאנד דורך א. כהן אום 1916.
עס פארציילט די לעגענדארישע מעשה פון שלמה המלך ווי ער האט מיט זיין רינג מיטן שם המפורש דערויף, באשוואוירן די שדים צו פאלגן זיינע באפעהלן. ווי ער פארברעהנגט מיט זיינע טויזנט ווייבער און ווי אשמדאי האט עהם פארנארט און איבערגענומען זיין פּלאַץ אין פּאַלאַץ אלס קעיניג.
דער בוך איז איינגעטיילט אין פיער חלקים, בנוסף א פאעמע במקום אריינפיהר. בס"ה אנטהאלט דער בוך זעקס און פופציג זייטן.
אן אינטערעסאנטע זאך אינעם בוך איז אז די זייטן זענען ארויסגעשריבן. ווי צב"ש: זייט איין און צוואנציג, זייט פיער און פערציג אא"וו.
וובעלינקען
קאַטעגאָריע:יידישע ביכער קאַטעגאָריע:דיכטונג קאַטעגאָריע:אהאיא קאטעגאריע:יודיש שפראכיגע ביכער געדרוקט אין קליוולאנד קאטעגאריע:ביכער ערשינען אין 1916
נתיבי איילון
קליין|200px|ארלאזארוו קנופ אויפן איילון שאסיי נתיבי איילון איז שאסיי 20 אין ישראל. ער איז א צענטער שאסיי וואס פארט פון פאר ראשון לציון, אריבער צווישן בת ים און חולון, וואו ער פארט אריבער תל אביב, און פארט ביז הרצליה. עס איז דא א פלאן צו פארלענגערן דעם שאסיי, ביז קיין חדרה.
מען האט אויפגעבויט דעם שאסיי אין די זיבעציגער יארן, ווי א נאציאנאלע פראיעקט, דער שאסיי פארבינדט זיך מיט שאסיי נומער 4, ירושלים תל אביב שאסיי, אריאל תל אביב שאסיי, און צום חיפה תל אביב שאסיי,
די באן רעלסן, פארן אריבער ביים שאסיי צווישן די צוויי ריכטונגען. פינף באן סטאנציעס געפונען זיך יעצט אויפן שאסיי, הרצליה באן סטאנציע, תל אביב אוניווערסיטעט באן סטאנציע, תל אביב צענטראלע באן סטאנציע, תל אביב השלום באן סטאנציע און תל אביב ההגנה באן סטאנציע. נאך א פארלענגערונג פון די רעלסן פארן באנען קיין חולון בת ים, ראשון לציון, אויך צווישן די קעגנזייטיגע ליניעס פונעם שאסיי, מיט פינעף סטאנציעס: חולון קנופ באן סטאנציע, חולון וואלפסאן באן סטאנציע, בת ים יוספטל באן סטאנציע, בת ים קוממיות באן סטאנציע און ראשון לציון משה דיין באן סטאנציע, די רעלסן ציען זיך ווייטער אבער נישט ביים נתיבי איילון שאסיי, וועלכע הייבט זיך אן ביים אריינגאנג צו דער שטאט ראשון לציון.
קאטעגאריע:ישראל קאטעגאריע:שאסייען
וויליאם דזשיימס אדאמס
left|thumb|250px|װיליאם דזשײמס אַדאַמס װיליאם דזשײמס אַדאַמס (William James Adams) (געב. דעם 15טן מערץ 1975 ; ניסן ה'תשל"ה אין לאס אנדזשעלעס) באקאנט מיט זיין נאמען will.i.am איז א דזשאמייקער־אמעריקאנער היפ האפ מוזיקער, א טאנצער און א קאמפאזיטאר. ער איז א מיטגליד אין דער בלעק אייד פיס טרופע.
װעבלינקען
קאַטעגאָריע:ראפערס קאַטעגאָריע:פאפ זינגערס
על הנסים
קליין על הנסים איז א דאנק תפילה וואס חז"ל האבן געהייסן זאגן סיי ביים דאווענען סיי ביים בענטשן אום די צוויי דרבנן-דיקע ימים טובים: חנוכה און פורים.
אזוי ווי חנוכה און פורים זענען נישט מדאורייתא, קומט נישט פאר קיין ספעציעלע עבודה אין דעם בית המקדש, נאר א תפילה וואס מען זאגט אין דער ברכה "מודים אנחנו לך..." אין שמונה עשרה, און אויך אין דער ברכה "נודה לך ה' אלקינו..." אין בענטשן.
בפורים:
טאמער מען האט פארגעסן צו זאגן "על הנסים" און מען האלט שוין ביי דער נעקסטער ברכה איז פארפאלן—מען דארף נישט איבערחזרן. נאר ביי בענטשן איז דא א געלעגנהייט ווען מען זאגט די "הרחמן"ס נאך "במרום …" קען מען משלים זיין מיט:
קאטעגאריע:חנוכה קאטעגאריע:פורים קאַטעגאָריע:תפילה
מרים שמולעוויטש האפמאן
מרים שמולעוויטש האפמאן איז א אידיש-שפראך לערערין, שרייבער און געלערנטער, זי איז א לעקטארין פון אידיש אין קאלומביע אוניווערסיטעט זינט 1993. זי איז געבוירן אין סיביר צו לאדזשע, פוילישע אידישע עלטערן אין 1947, און זי איז געקןמען קיין אמעריקע אין 1950 זייענדיג 13 יאר אלט.
אין 1957 האט זי שוין פארענדיגט דעם "אידיש לערער סעמינאר" מיט א דיפלאם אין פעדאגאגיע. אין די 1970 יארן האט זי אויסגעלערנט אידיש אינעם תל אביב אוניווערסיטעט אין ישראל.
פון 1991-1994 האט זי אויסגעלערנט אידיש און אידישע דראמאטישע קונסט ביים אקספארד אוניווערסיטעט זומער פראגראם.
די לעצטע 20 יאָר, איז זי א קאלומניסט און שטריך שרייבער פֿאַר די ייִדיש פֿאָרווערטס, וווּ זי האט שוין פֿאַרעפֿנטלעכט איבער צוויי טויזנט אַרטיקלען.
וועבלינקען
קאטעגאריע:יידישיסטן קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
ירושלים בולוואר
דער בולוואר איז געבויט געווארן אין 1915 אונטער דער אטאמאנישער מלוכה דורך יידישע און אראבישע צוואנג ארבעטער, כדי צו פארבינדן די סאדן פון יפו מיט דעם שטאט-צענטער.
װעבלינקען
קאטעגאריע:תל אביב קאטעגאריע:גאסן
שאנכיי
ארגינעל א פֿישעריי און טעקסטיל שטאט, איז שאנכיי געוואקסן צו חשיבות אין דעם 19טן יארהונדערט צוליב איר גינסטיקער פארט פלאץ און ווי איינע פון די שטעט געעפנט צו פֿרעמדן האַנדל דורך דעם 1842 אפמאך פון נאנקין. די שטאט האט געבליט אלס א צענטער פאר מסחר צווישן מזרח און  מערס, און איז געווארן א פֿיל־נאציאנאלער מיטלפונקט פון פינאנץ און באשעפֿטיגונג ביז די 1930ער. פֿונדעסטוועגן, שאנכיי'ס וואוילטאג איז געווארן אפגעהאקט נאכן 1949 כינעזישן ברידערקריג און דאס אויפֿהערן פון פרעמדע אינוועסטירונג. די עקאנאמישע רעפארמען אין 1990 האבן גורם געווען אינטענסיווע אנטוויקלונג און פינאנצירונג אין שאנכיי,  איז די שטאט געווארן אין 2005 דער וועלט'ס מערסטער באשעפטיגסטער פֿראכט פארט.
ביי חרדי'שע אידן איז דאס אממערסטנס באקאנט צוליב דעם וואס דער וועלט בארימטער מירער ישיבה האט זיך דארטן אויפגעהאלטן אין פארלויף פון דער צווייטער וועלט מלחמה יארן ווען די וועלט האט געפלאקערט און אזוי ארום זענען זיי געראטעוועט געווארן פון א (כמעט) זיכערן טויט.
היינט איז שאנכיי דער גרעסטער צענטער פון האנדל און פינאנץ אין דער כינעזישער יבשה,, און איז געשילדערט געווארן אלס "פארשטעלונג" פון דער וועלט'ס גיכסטערע וואקסנדיגע עקאנאמיע.
היסטאריע
אין די צייטן פון דער מינג דינאסטיע האטט די שטאט שטארק אנטוויקלט. אין 1554 האט מען ארומגענומען די שטאט מיט א מויער צו שיצן זי פון יאפאנעזער פיראטן, וואס האט געשטיצט די אנטוויקלונג פון דער שטאט. אבער אין 1525 האט די מינג דינאסטיע געאסר'ט שיפן ארויספארן אין ים פון שאנכיי.
ביי דער טשינג דינאסטיע איז שאנכיי געווארן איינע פון די חשובסטע פארט שטעט אין דער יאנגצע דעלטע. צוויי ענדערונגען אין דער פאליטיק האבן געווירקט צו העכערן דעם סטאטוס פון דער שטאט. ערשטנס, אין 1684 האט דער קייסער קאנגשי (1662 - 1723) אנולירט דעם פארבאט אויף שיפן ארויספארן אין ים פון שאנכיי פארט. צווייטנס, אין 1732 האט דער קייסער יונצאנג (1678 - 1735) אריבערגעפירט דאס צענטראלע צאל הויז פון סונדזיאנג קיין שאנכיי, אזוי גיבנדיק צו דער שטאט שליטה אויפן אויסערן האנדל פונעם גאנצן ראיאן.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:אידישע יישובים קאַטעגאָריע:שטעט אין אזיע קאַטעגאָריע:כינע
הלכה ברורה
הלכה ברורה איז א ספר אויף יורה דעה חלק א' וואס נעמט זייער שיין צוזאם די שו"ע און נו"כ אז מען זאל עס גוט ארויסהאבן נאכן לערנען, און זיך קענען פארהערן.
דער ספר איז נתחבר געווארן דורך רבי יעקב אלעזר מענדלאוויטש פון קרית יואל רב און מו"ץ פון ביהמ"ד הלכה ברורה - וואס ווען ער איז געווען א מגי"ש פאר בחורים פלעגט ער זיי אפשרייבן די תמצית פונעם סעיף כדי מען זאל עס קענען גרינג איבער'חזר'ן.
שפעטער האט מען עס אפגעדרוקט אין פיר באזונדערע קונטרסים אויף טריפות, בשר בחלב מליחה און תערובות.
אין יאר תשס"ב האט ער עס געדרוקט אין א ספר אויף הל' מליחה מיט הגהות אונטן גערופן ביאורי הלכה. א יאר דערנאך תשס"ג האט ער צוזאמענגענומען אלע פיר מקצועות און אריינגעדרוקט אין איין ספר, און ביים סוף האט ער בייגעלייגט אויף עטליכע סמנים הל' שבת.