cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
פארט
די מערסטע באשעפטיקע פארטן אין דער וועלט זענען:
ישראל הורוויץ (מעליץ)
רבנות
נאך זיין פאטער'ס פטירה אין יאר ה'תרל"ט האט רבי ישראל געהאלטן אז דאס מעליצער רבנות געהערט צו אים, אבער זיין ברודער רבי נפתלי האט שוין דאס פריער איבערגענומען, ער האט זיך געעפענט אן אייגן בית המדרש, וואו ס'האט געדאווענט די דזשיקאווער חסידים.
הסתלקות
רבי ישראל איז נפטר געווארן יונג אומגעפער אין יאר ה'תר"ס.
רעפערענצן
הורוויץ, ישראל קאַטעגאָריע:מעליץ
נפתלי ראובן קארנרייך
לעבנסגעשיכטע
שפעטער איז רבי נפתלי ראובן אריבערגעצויגן וואוינען אין דער זידלונג תל ציון נעבן ירושלים, וואו איז ער נתמנה געווארן אלס ארטיגער רב, אין דער צייט, נאך און נאך מענטשן וואס זענען געווען באצויבערט פון זיין גוטער פערזענליכקייט זענען געווארן זיינע אנהענגערס און האבן אים אנגענומען אלס זייער פירער אין אלע הינזיכטן.
נאך דער פטירה פון זיין שווער דער סערעטער רבי אין תמוז ה'תשע"ה, און מיט דער אונטערשטיצונג פון די משפחה מיטגלידער, במעמד פון גדולי ישראל און פילע חסידים, איז ער געקרוינט געווארן אלס "קאסאוו-וויזשניצער" רבי.
נאכדעם וואס די קהילה פון זיינע תלמידים און אנהעגערס האט זיך צימליך פארברייטערט, האט ער זיך באזירט אין בית שמש, דארט וואו זיינע געמיינדע ענטוויקלט זיך ווייטער. צוזעצליך, האט ער געעפענט א ישיבה וואו עס זיצן און האראווען צענדליגע בחורים.
קינדער
קאַטעגאָריע:אדמורי"ם אין ארץ ישראל נפתלי ראובן
ברין
ברין איז די צווייטע גרעסטע שטאט אין טשעכיי, פלאצירט אין דרום־מזרח פון לאנד. די שטאט איז געגרינדעט אין 1243. אום אויגוסט 2009 איז איר באפעלקערונג געווען 404,887. די שטאט ליגט ביים צוזאמענפלוס פון די סוויטאווע און סווראטקע טייכן.
קאַטעגאָריע:שטעט אין טשעכיי
קעזמארק
49.13333°N, 20.43333°W קעזמאַרק (,, , , קעסמארקיאום)  איז א שטעטל אין דעם  ספיש ראיאן פון מזרח סלאוואקיי, אויפן פאפראד טייך. דאס שטעטל געפינט זיך 60 ק"מ מערב פון פרעשאוו און 50 ק"מ דרום פון צאנז. קעזמארק האט א באפעלקערונג פון 17,000.
אין 1269 איז עס געווארן אפיציעל א שטעטל מיט א רעכט צו האלטן דארט א קעז מארק, דעריבער הייסט דאס שטעטל "קעזמארק".
עס איז געווען דארטן א אידישע געמיינדע דורכאויס די יארן. אין 1890 האבן געוואוינט דארטן 659 אידן, און אין 1919 1,145. אינעם צווייטן וועלט קריג האבן די סלאוואקן דעפארטירט 3,000 אידן צו טויט לאגערן.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:שטעט און שטעטלעך אין סלאוואקיי קאַטעגאָריע:אידישע יישובים אין אייראפע
איציק דאנינא
יצחק „איציק‏“ דאַנינאָ (געבוירן 26סטן מיי 1965) איז דער בירגערמייסטער פון אופקים. ער האט צוויי מאָל זיך קאנדידערט פֿאַרן כנסת אויף דער ליכוד ליסטע, פאר דעם נגב דיסטריקט.
ביאגארפיע
איציק דאַנינאָ איז געבוירן געוואָרן אין אַ משפּחה מיט אַכט קינדער צו זיין פאָטער מאיר דנינו.
קאַטעגאָריע:ישראלישע פאליטיקער קאַטעגאָריע:בירגערמייסטערס קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
אייזקרעם
קליין|[[מאלענע אייזקרעם]] אייזקרעם (ענגליש: ice-cream) איז א געפרוירענע צושפייז געמאכט געוויינלעך פון מילכיגע פראדוקטן, און איז געמישט מיט פלעיוואר און צוקער כדי דאס צו מאכן זיס און געבן קאליר.
בערך א מיליאן גאלאנען אייזקרעם ווערט אויפגעגעסן אין אמעריקע יעדען זומער און פארנעמט 8 פראצענט פון די מילכיגע עסן מארקעט.
וואס איז אייזקרעם און וואס נישט
די וועלט רופט כמעט אלע פארפרוירענע מילך פראדוקטן אלס אייזקרעם אבער אין פאקט איז פאראן רעגולאציעס וואס איז יא אדער נישט אייזקרעם. דאס באלאנגט צו די דעפארטמענט אוו ארגיקולטור וועלכע באשליסט וואס קען לעגאל גיין אונטער דעם נאמען אייזקרעם. די דריי הויפט סימנים זענען אז עס ברויך האבן אין זיך ווייניגסטענס 10 פראצענט מילך, ווייניגסטענס 6 פראצענט נישט-מילכיגע אינהאלטן, און א גאלאן מוז וועגן כאטש 4.5 פונט עס זאל זיין קוואליפיצירט אלס אייזקרעם.
נישט מילכיגע אייזקרעם איז לעגאל נישט קיין אייזקרעם און איר וועט נישט טרעפן פארפרוירענע פראדוקטן מיט'ן נאמען אייזקרעם אויב עס פארמאגט נישט קיין מילך אין זיך. די אייזקרעם פירמעס לייגן אריין צווישן 10 און 16 פראצענט מילך אין זייערע אייזקרעם פראדוקטן. ווייניגער ווי 10 פראצענט קען נישט ווערן אנגערופן קיין אייזקרעם און מער ווי 16 פראצענט איז שוין צופיל. ווי מער מילך אלס א רייכערע טעם אבער מער ווי 16 פראצענט וואלט געווען צו פעט פאר מענטשן צו עסן אזוי אפט און עס וואלט אויך געווען צו טייער צו פראדוצירן. קיין שום פירמע וועט נישט לייגן מער ווי 16 פראצענט ווייל אזעלכע אייזקרעם וועט שנעל אנפילן א מענטש און דאס מיינט אז מען וועט קויפן ווייניגער אייזקרעם.
אלע אנדערע פארפרוירענע מילכיגע און מילכיג נאכגעמאכטע פראדוקטן ווי סארבעטס, לאו-פעט אייזקרעם, אדער פראזען יאגורט איז איז טעכניש בכלל נישט קיין אייזקרעם.
ווען מען קוקט די אינהאלטן (אינגרידיענס) פון אייזקרעם איז עס גאנץ פשוט, אבער סייענטיפיש גערעדט איז אייזקרעם א קאמפליצירטע פראדוקט וועלכע איז צוזאמענגעשטעלט פון צוויי סארט כעמיקאלן וועלכע גייען נישט געווענליך אינאיינעם. דאס איז פעטנס קעגן דער געמיש פון וואסער-צוקער-אייז סטרוקטור וואס ווען צוזאמען געמישט פארמירט עס קליינע באבעלס און איז ווי פאום מאטריאל. נארמאל וואלטן די באשטאנדטיילן נישט געקענט זיך האלטן אינאיינעם ווייל בטבע קענען די כעמיקאלן נישט גיין אינאיינעם. די אייזקרעם פראדוצירער לייגן אריין פארשידענע כעמיקאלן וועלכע האלט דאס אינאיינעם און צעשפרייט די פעטנס איבעראל. אמאל האט מען אויך גענוצט די געליכלע טייל פון אייער אלס איינע פון די כעמיקאלן אבער וויבאלד עס פארמאגט אסאך קאלעסטראל האט מען דאס אויפגעשטוישט מיט כעמיקאלן וועלכע פארנעמען זייער א קליינע פראצענט פון די סך הכל באשטאנדטיילן.
אייזקרעם איז נישט די געזונטסטע עסן, ספעציעל די וואס ליידן אויף צוקער. אויך איז עס נישט גוט פאר די וואס גייען אויף דייעט ווייל עס פארמאגט אסאך פעטנס. אן אלטערנאטיוו צו אייזקרעם איז פראזען יאגורט וועלכע פארמאגט כמעט נישט קיין צוקער און איז נישט אזוי פעט. מיר וואלטן אלע געזאגט אז דאס איז פשוט'ע יאגורט וואס מען לייגט אריין אין פריזער, אבער למעשה איז עס די זעלבע פון ארגינעלע אייזקרעם נאר אנשטאט פעטע מילך לייגט מען אריין די מילך קולטור פון וועלכע מען מאכט יאגורט און עס ווערט דארט באשאפן א יאגורט וועלכע איז לייכטער צום עסן.
left|thumb|250px|איטאליאנישע אייזקרעם
פראדוקציע
עס זענען נישט פאראן צוויי וועגן וויאזוי אייזקרעם קען געמאכט ווערן עס איז נאר די פארשידנארטיקייט וואספארא פלעווארס מען לייגט אריין. אן אייזקרעם פירמע, די אייזקרעם געשעפט וועלכע מאכט דאס מיט א קליינע מאשין, און דער אינדיווידועלער וואס מאכט דאס אינדערהיים איז די זעלבע זאך.
דער הויפט טייל פון אייזקרעם איז די געמיש פון די מילך פעטנס, צוקער, און וואסער. די סארט געמיש קען מען קויפן אין געשעפטן צו מאכן אליינס אייזקרעם. די געשעפטן וועלכע פארמאגן אייזקרעם מאשינען נוצן אזא געמיש און די אייזקרעם פירמעס מאכן דאס אליינס און דארפן אויסארבעטן די פעטנס נאך בעסער ווי מען ארבעט אויס מילך ווייל אנדערש קענען די באקטעריעס זיין שעדליך צו א מענטש. מען קען אליינס אויך מאכן דעם אייזקרעם געמיש אבער עס פארלאנגט זיך מען זאל דאס אויפקאכן צווי מאל צו פטור ווערן פון די באקטעריע.
איינמאל דער געמיש איז פארטיג איז עס אייזקרעם אזוי ווי עס שטייט און גייט. אבער צו מאכן דעם טעם בעסער נוצט מען פלעוואורס וועלכע קען זיין סיי וואס ווי ווענילע, טשאקאלאדע, פרוכט, א.א.וו. מען וועט טיילמאל אויך אריינלייגן שטיקער פרוכט, ניס, טשאקאלאדע, אדער מארשמאלאוס.
אבער אייזקרעם קען נישט פאסירן אן קאלטקייט און עס איז נישט פאראן אזא מין זאך ווי מאכן ערשט די געמיש און דערנאך לייגן אין פריזער. אויב יא איז עס נישט קיין אייזקרעם. עכטע אייזקרעם ווערט געפרוירן אין די זעלבע צייט וואס די געמיש ווערט געמאכט. די אייזקרעם מאשינען פארמאגן א כעמיקאל וועלכע מאכט קאלט דעם טאפ אין וועלכע מען גיסט אריין דעם געמיש און די מישן און פרירן פאסירט אויפאיינמאל.
אייזקרעם מעג אבער נישט זיין צו שטארק געפרוירן ווייל אויב יא פארלירט עס די גאנצע חשיבות פון אייזקרעם וועלכע איז א קאלטע אבער נישט געפרוירענע מאכל. כדי דאס זאל צושטאנד קומען דארף מען היטן דעם געמיש די גאנצע צייט אז שטיקער אייז זאלן נישט פארבלייבן אינעם געמיש. אן אייזקרעם מאשין נוצט אייזענעס וועלכע צוברעקלן אלע שטיקער אייז כדי עס זאל בלייבן אן אייזקרעם און נישט אייסעס.
left|thumb|250px|אן [[אייזקרעם אויטא אין אויסטראליע]]
די אייזקרעם אינדוסטריע
די אייזקרעם אינדוסטריע איז ווערט 10 ביליאן דאלאר פער יאר און די ענליכע פראדוקטן זענען ווערט נאכאמאל אזויפיל. אמעריקע פארלענדט דאס מערסטע אייזקרעם א יאר און קאליפארניע איז נומער איינס מיט איר גרויסע באפעלקערונג און ווארימע קלימאט. נאכדעם קומען די סטעיטס פון אינדיאנא, פענסעלוועניע, טעקסאס, און ניו יארק. אין דורכשניט קומט אויס אז יעדער אמעריקאנער עסט ארום 21.5 קווארטס פער יאר.
ווען איר ווילט קויפן אייזקרעם זאלט איר ערשט זיכער מאכן אז ער איז מילכיג און דערנאך קען מען זען די שטארקייט דערפון לויט וויפיל דער איבערגאנג פראצענט נומער איז. דאס איז די פראצענט מער ווי 100 וואס איז געווארן פון די ארגינעלע באשטאנדטיילן וואס מען האט גענוצט צו מאכן די אייזקרעם. פארגעסט נישט אז אייזקרעם איז אין טייל לופט (גענוי ווי ברויט) און ווי געדעכטער אלס בעסער אין טעם. אין ענגליש ווערט דאס אנגערופן אווערראן און זייער אסאך מאל וועט ארויסשטיין אויפ'ן שאכטל וויפיל פראצענט אווערראן דאס איז. ווי קלענער די אווערראן אלס געדיכטער. א גרינגע וועג צו וויסן די קוואליטעט פון די אייזקרעם איז שפירן וויפיל עס וועגט. שווערע אייזקרעם מיינט אז עס איז געדיכטער ווייל די פעטנס וועגט אסאך. רוב טייערע אייזקרעם וועגט אסאך.
די סוד פון מאכן גוטע אייזקרעם קען מען שווער אויסגעפונען אליינס און דאס גייט אראפ פון דור צו דור דורך די גוטע אייזקרעם מאכער. זינט די אינדוסטריע איז אזוי גרויס איז היינט פאראן אוניווערסיטעטן וועלכע גיבן לעקציעס צו מאכן גוטע אייזקרעם. דער פענסעלוועניע שטאטס אוניווערסיטעט גיט אזעלכע לעקציעס אין אמעריקע און די מילכפראדוקטן וויסנשאפט און טעכנאלאגיע שולע פון אנטעריא גיט די לעקציעס פאר קאנאדער.
אייזקרעם איז געווארן זער פאפולער איבער דער וועלט אין צווייטן העלפט פונעם 20סטן יארהונדערט ווען פרידזשידערן זענען געווארן ביליג. מ'האט געמאכט נאך און נאך באזונדערע טעמים פון אייזקרעם, און די פירמעס האבן זיך קאנקורירט אין דעם. האוואר דזשאנסאנס האבן געמאלדן 28 טעמים אין זייערע רעסטאראנען, און באסקין-ראבינס האבן זיך בארימט מיט 341 טעמים ("איינער פאר יעדן טאג פונעם מאנאט").
כשר אייזקרעם
אסאך אייזקרעם אין די מארקעט זענען כשר מיט הכשרים פון או.יו. אדער ענליך. אבער גאר אסאך דערפון זענען געמאכט פון חלב עכו"ם און די וועלכע נוצן נישט חלב עכו"ם קענען נישט געניסן דערפון.
left|thumb|250px|אן אייז פארקויפער אין [[רוים 1820]]
היסטאריע
די היסטאריע פון אייזקרעם גייט צוריק הונדערטער יארן און אפשר גאר טויזענטער און שטאמט ווארשיינליך פון אזיע. עס מוז באמערקט ווערן אז די מעגליכקייט צו מאכן אייזקרעם איז געווען זייער באגרעניצט זינט עס איז נישט געווען קיין רעפרידזשעירעיטאר וואו עס צו האלטן. מען פלעגט נוצן שטיקער אייז וועלכע מען האט גענומען אין דער ווינטער פון די לעיקס און דאס באהאלטן אין די ערד ארומגענומען מיט שטרוי צו האלטן קאלט. די אייזקרעם פון אמאל איז פשטות נישט געווען קיין אייזקרעם לויט די היינטיגע סטאנדארטן נאר ענדערש א מילכיגע קאלטע מאכל וועלכע נאר די רייכע האבן זיך געקענט ערלויבן. די מאדערנע אייזקרעם איז אויסגעטראפן אין אמעריקע אין 846' דורך א פרוי מיט'ן נאמען נענסי דזשאנסאן. איר אויסטרעף איז געווען א וועג וויאזוי צו פראדוצירן אייזקרעם און דאס מישן און פרירן אין די זעלבע צייט. דאס האט זי געמאכט מיט שטיקער אייז און זאלץ וועלכע איז געהאלטן געווארן אין א שאכטל און אין דעם שאכטל האט זי אריינגעלייגט א צווייטע שאכטל אין וועלכע זי האט געמאכט דעם געמיש. די זאלץ האט אויפגעלאזט די אייז אבער האט ערמעגליכט צו האלטן די טעמפרעאטור פון די פליסיגע וואסער נידעריגער ווי לויטערע וואסער וואס האט געגעבן די אייזקרעם בעסערע קאנטאקט מיט די קאלטקייט.
מיט דזשאנסאנ'ס אויסטרעף איז אייזקרעם פארשפרייט געווארן און אויך די ארימע האבן צום ערשטן מאל געקענט האנה האבן דערפון. מען האט געקויפט שטיקער אייז אין געשעפט און גענוצט זאלץ צו מאכן אייזקרעם.
אין 1851 איז געגאנגען א מענטש מיטן נאמען דזשעיקאב פאסעל פון באלטימאר, מערילענד, און געעפענט די וועלט'ס ערשטע קאמערציאלע אייזקרעם געשעפט אין וועלכע ער האט פארקויפט נאר אייזקרעם. ער איז נישט פארבליבן מיט איין געשעפט און זיך שנעל אויסגעברייטערט איבער'ן לאנד מיט הונדערטער געשעפטן. היסטאריע פארציילט אז פאסעל איז געווען א פארמער וועלכער האט נישט געקענט פארקויפן זיין מילך און האט באשלאסן צו מאכן א נוצן דערפון און פראדוצירן אייזקרעם און דאס פארקויפן אנשטאט מילך. מיט דעם האט ער געלעזט דעם פראבלעם פון פארדארבן ווערן און האט געפינען א וועג צו ראטעווען זיין פרנסה.
ווען פרידזשידערן זענען געווארן פארשפרייט אין די 920' יארן איז אייזקרעם געווארן א שטארקע פראדוקט און מערערע פירמעס האבן דאס פראדוצירט און פארשפרייט. אמעריקאנער האבן שטארק געגליכן אייזקרעם, אויף אזוי ווייט אז דורכאויס די ערשטע וועלט קריג ווען די רעגירונג האט באגרעניצט צוקער האבן די אייזקרעם פירמעס איבערגעצייגט קאנגרעס אז אייזקרעם איז היינט א מאכל וואס איז א טייל פון אמעריקאנער קולטור און מען קען דאס נישט אפשטעלן. עס איז זיי געלונגן און די רעגירונג האט זיי פארקויפט צוקער און אייזקרעם האט איבערלעבט די מלחמה.
די אייזקרעם קאון האבן די פראנצויזן אויסגעטראפן אין די ערשטע יארן פון 900'. אין אמעריקע האט אן איטאליענער אימיגראנט אויסגעטראפן די זעלבע געדאנק און האט געמאכט א פאטענט מיט די רעגירונג אבער ווען ער איז געווען פארטיג איז ער געוואויר געווארן אז די פראנצויזן עסן שוין אייזקרעם מיט קאונס און עס איז אים נישט געלונגן צו מאכן געלט.
היינט איז אייזקרעם פארשפרייט אין אלע ווינקלען פון דער וועלט אבער איז פארבליבן אן אמעריקאנער טראדיציע.
קאַטעגאָריע:עסנווארג
רעפארם יידנטום
. רעפאָרם־אידנטום איז א שטרעמונג פון אידן וואס האלטן נישט פון דער פליכט פון תורה און מצוות.
ביי די ארטאדאקסן ווערט נישט רעפארם פארעכנט אלס א אידישע רעליגיע. אָרטאָדאָקסישע אידן האבן געפירט קאמפן קעגן זיי אמאל ווער עס זאל פארטרעטן די אלגעמיינער אידישקייט.
היסטאריע
רעפארם האט זיך אנטוויקלט אין דייטשלאנד אין סוף דעם 18טע י"ה, פון דארט איז דאס אריבער צו מערב אייראפע און נאך דער ערשטער וועלט קריג ווען א סך אידן האבן עמיגרירט צו די פאראייניגטע שטאטן איז דאס אויך דארט שטארק אריין. (די אסימילאציע איז זייער גרויס ביי זיי.)
אין יענער תקופה האבן די אידן באקומען אין אייראפע (גלייכרעכטיקייט), וואס צוליב דעם האט זיך געעפנט פאר זיי דער אפציע פון זיך אסימילירן מיט די גויים. אזעלכע האבן אויסגעקליבן זיך אינגאנצן אריינמישן אין די גוישע וועלט, און אזעלכע האבן אויסגעקליבן צו בלייבן אין דערמיט, וואס פון זיי האט זיך אנטוויקלט דער רעפארם שטרעמונג. איר צוועק איז געווען צו איינהאלטן טאטאלע אסימילאציע. זיי האבן געטוישט מנהגים און תפילות צו אדאפטירן די מאדערענע געפיראכצער.
זעט אויך
קאַטעגאָריע:יידישע שטרעמונגען
הויפט זייט/י"ג חשוון
י"ג מרחשון
חשוון 13 קאַטעגאָריע:מוסטער היינט אין היסטאריע he:תבנית:י"ג בחשוון
קעמברידזש באן סטאנציע
אויך איז קעמברידזש די סוף־סטאנציע פון נאך דריי רוטעס: די פֿען ליניע קיין, די ברעקלאנד ליניע קיין און די איפסוויטש-אילי ליניע קיין.
היסטאריע
קעמברידזש באן סטאנציע איז געעפנט געווארן אום 29סטן יולי 1845, מיט באדינונגען פון בישאפסגייט סטאנציע אין לאנדאן אדורך סטראטפארד און בישאפס סטארטפארד.
באדינונגען
קעמברידזש ווערט באדינט דורך עטלעכע באן אפערירער:
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:טעמזלינק סטאנציעס קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין קעמברידזשיר
פעטריק סטאר
פעטריק סטאַר (ענגליש: Patrick Star) איז א פיקטיווער כאראקטער אין ניקעלאדיאנ'ס אנימירטער טעלעוויזיע סעריע "ספּאָנדזשבאָב סקווערפּענץ". זיין שטימע ווערט געשפילט דורך ביל פֿייגערבייק. פעטריק באווייזט זיך צום ערשטן מאל אין דער סעריע'ס פילאט עפיזאד, "הילף געוואָלט", וואס איז ערשטנס טראנסמיטירט געווארן דעם 1טן מיי 1999. פעטריק איז געשאפן געווארן דורך דעם אנימאטאר סטיווען הילענבורג. פעטריק'ס גרעסטער שטריך איז זיין פעלן פון שכל, וואס טייל מאל האט ער א בייזע השפעה אויף זיין בעסטן פריינד, ספּאָנדזשבאָב סקווערפּענץ.
קאטעגאריע:טעלעוויזיע כאראקטערן
דוב בער פרידמאן
רבי דוב בער פרידמאן זצ"ל (ה'תרמ"ב - כ"ד אלול ה'תרצ"ו), פון טשארטקאוו.
אפשטאם
רבי בער'ניו איז געבוירן אין טשארטקאוו, אין יאר ה'תרל"ד, צו זיין פאטער הרב ישראל פרידמאן, פון טשארטקאוו, א זון פון הרב דוד משה פרידמאן פון טשארטקאוו א זון פון הרב ישראל פרידמאן פון רוזשין, א זון פון הרב שלום שכנא, פון פראהבישטש, א זון פון הרב אברהם המלאך, דער חסד לאברהם, א זון פון הרב דוב בער, דער מעזריטשער מגיד. און צו זיין מוטער מרת שבע רוחמה, א טאכטער פון הרב אברהם יעקב פרידמאן פון סאדיגורא.
רבנות
נאך זיין חתונה איז רבי בער'ניו געבליבן אין באיאן ביי זיין שווער פיפצען יאר ביז די ערשטע וועלט קריג, ווען ער איז אנטלאפן קיין וויען. זיין פאטער האט אים באפוילן זיך אריין צוטוהן אלס אקטיווער מיטארבייטער פון אגודת ישראל, ווי ער איז שפעטער אויסגעוועלט געווארן אלס מעמבער פון וועד הפועל העולמי פון אגו"י.
נאך די פטירה פון פאטער י"ג כסלו ה'תרצ"ד, האט זיין עלטערער ברודער רבי נחום מאט'ניו נישט געוואלט איבערנעמען די רביסטעווע פון פאטער, ווען זיין מוטער האט אים באפוילן אז ער מיז אנהייבן צו פראוון, האט ער געפויעלט ביי רבי בערניו זאל פראוון מיט אים אונאיינעם.
הסתלקות
רבי בערניו איז נפטר געווארן כ"ד אלול ה'תרצ"ו, און ליגט אין וויען.
פאמיליע
י"ז סיון ה'תרנ"ט האט רבי בער'ניו געהייראט אין באיאן מרת מרים, א טאכטער פון זיין פעטער (זיין מוטער'ס ברודער) הרב יצחק פרידמאן פון באיאן. זייערע קינדער:
רעפערענצן
דוב בער קאטעגאריע:גדולי ישראל אין וויען
קרנית פלוג
ביאגראפיע
פֿלוג איז געבוירן אין פוילן אין 1955 צו איר פאטער נח (הענריק) פֿלוג און איר מוטער דאראטא (טוגנדרייך). ווען זי איז געווען אלט דריי יאר איז זי ארויף מיט איר משפחה אין ישראל. זי האט שטודירט עקאנאמיק אין דעם העברעאישן אוניווערסיטעט אין ירושלים. אין 1985 האט זי געענדיקט איר דאקטאראט אין עקאנאמיק אין קאלומביע אוניווערסיטעט, ניו יארק. אין 1984 איז זי געווארן אן עקאנאמיסט ביים אינטערנאציאנאלן געלטפאנד, און אין 1988 האט זי אנגעהויבן ארבעטן אינעם פארשונג אפטיילונג פונעם באנק פון ישראל.
אין יולי 2011 האט מען זי באשטימט וויצע־אנפירער פונעם באנק פון ישראל. אנהייב יולי 2013, צוליב דער פענסיאנירונג פון סטענלי פישר פונעם אמט פון אנפירער פונעם באנק פון ישראל, האט מען זי באשטימט ממלא־מקום פון אנפירער. אין אקטאבער 2013 האט מען באשלאסן צו באשטימען זי צום אמט פון אנפירערין פונעם באנק פון ישראל, די ערשטע פרוי צו ווערן באשטימט אין דעם אמט.
זי רעדט פיר שפראכן - העברעיש, ענגליש, שפאניש און פויליש.
משפחה
פלוג איז געהייראט צו פראפעסאר שאול לאך, הויפט פונעם קרייז פאר עקאנאמיק אינעם. זיי האבן צוויי קינדער.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:ישראלים קאַטעגאָריע:עקאנאמיסטן קאַטעגאָריע:באנק פון ישראל
משה שטערן
משה שטערן איז א בארימטער חזן און קאמפאזיטאר וועלכע ווערט פאררעכנט אלס איינע פון די סאמע בעסטע אין זיינער צייט.
דער וואלף פון וואל סטריט
קליין|לינקס דער וואלף פון וואל סטריט (ענגליש: "The Wolf of Wall Street") איז א 2013 פאראייניגטע שטאטן אמעריקאנער שווארצע קאמעדיע פילם באזיהרט אויף א ווירקלעכע געשיכטע, דירעקטירט דורך מארטין סקארסעזי.
משה שטערן
לינקען
קאטעגאריע:חזנים
דער וואלף פון וואל סטריט
עס באהאנדלט א געשיכטע פון סוקסעספולע סטאק מארקעט שווינדלער.
עס לויפט גאנצע דריי שטונדן.
אקטיארן
קליין|לינקס|ניינטע אויף די ליסטע וואס שפיהלט אין [[טעאטער]]
וועב
קאטעגאריע:ענגליש שפראכיגע פילמען קאַטעגאָריע:2013 פילמען קאטעגאריע:אמעריקאנישע פילמען קאַטעגאָריע:קאמישע פילמען קאטעגאריע:דראמא
ווייבערשול
די ווייבערשול אדער עזרת נשים איז דער ארט אין א שול אדער בית מדרש וואו די ווייבער דאווענען וואס איז געאייגענט פאר די פרויען וואס קומען דאווענען, און זענען הינטער א מחיצה אדער אין א באזונדערן שטוב לויט דער הלכה נישט צו דאווענען אין פארנט פון א פרוי.
אין די גרויסע שולן איז די ווייבער שול א גאלעריע.
אין רוב ארטאדאקסישע שולן, איז פארהאנען א ווייבער שול.
קאַטעגאָריע:שולן
ראצפערט (הויף)
ראצפערט איז א שטאט אין אונגארן וואס איז באקאנט ביי חסידים ווי דער הויף וואס האט אויפגעשטעלט רבי שלום אליעזר האלבערשטאם, זון פון דעם דברי חיים פון.
גרינדונג פונעם חסידות
דער גרינדער פונעם ראצפערטער חסידות איז געווען רבי שלום אליעזר האלבערשטאם, וואס איז געבוירן געווארן חול המועד פסח תרכ"ב. ער האט חתונה געהאט מיט דער טאכעטער פון זיין שוואגער רבי מרדכי דוב טווערסקי פון, און ער האט געוואוינט ביי אים נאך דער חתונה. נאך א שטיק צייט האט די רוסישע רעגירונג פארטריבן אים ווייל ער איז נישט געווען קיין בירגער, און ער איז צוריק אין גאליציע. אין תר"ס האט ער אימיגרירט אין אונגארן און ער האט אנגעהויבן פירן א רעביסטעווע, ערשט אין טעגלאש און שפעטער אין ראצפערט. רבי שלום אליעזר איז דערמארדעט געווארן אין דער חורבן אייראפע אין אוישוויץ טויט לאגער, ט"ז סיון ה'תש"ד.
נאכן חורבן
רבי שלום אליעזר'ס צווייטער זון איז געווען רבי משולם זושא, אן איידעם ביי רבי נפתלי טייטלבוים פון נירבאטור, א זון פון רבי ישראל יעקב יוקיל פון וואלאווע. רבי משולם זושא'ס דריטע טאכטער, רייצא, האט חתונה געהאט מיט רבי יואל בער, אן אייניקל פון רבי חיים טירער, דעם "באר מים חיים". רבי יואל בער איז געראטעוועט געווארן פון דער חורבן אייראפע און האט זיך באזעצט אין די פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע. עטלעכע יאר שפעטער האט ער זיך געצויין קיין סאו פאולא, בראזיל, וואו ער האט אויפגעשטעלט א חסידישע קהילה אויפן נאמען פון זיין שווער רבי משולם זושא. רבי יואל איז געווען א גרויסער בעל חסד גדול.
זיינע איידעמעס זענען:
נאך רבי יואל בער'ס פטירה כ"ט אדר תשנ"ב, האט זיין עלטערער איידעם, דער קרעטשעניפער רבי, באקריינט זיין איינציגן זון רבי זושא פאר ראצפערטער רבי און זיין איידעם רבי יצחק דוד הורוויץ פאר גאב"ד פון דער קהילה. די מיטגלידער פון דער קהילה זענען נישט קיין ראצפערטער חסידים.
רבי יצחק דוד הורוויץ, גאב"ד פון דער קהילה, האט געעפנט מוסדות בני ברק, בית שמש און אלעדאין ישראל, און אין וויליאמסבורג אין די פאראייניגטע שטאטן. זיין איידעם הרב מאיר האגער (א זון פון הרב ישראל אליעזר האגער, א זון פון רבי משה האגער ראש ישיבה אין סערעט-וויזשניץ) איז רב פון דער קהילה אין בית שמש, און זיין איידעם הרב חיים מערץ דינט אלס רב פון דער קהילה אין וויליאמסבורג.
נח צבי אולמאן
הרב נח צבי אולמאַן (נפ' כ"ג חשוון ה'תרע"ז) איז געווען דער ערשטער אב"ד פון דער מחזיקי הדת קהילה אין אנטווערפן, און מחבר פון "נחלת צבי".
הרב נח צבי איז געווען א זון פון הרב משה אולמאן (זון פון הרב שלמה זלמן אולמאן), רב פון דער מחזיקי הדת קהילה אין גרויסווארדיין. ער האט געהייראט חייטשא, טאכטער פון הרב חיים סופר, מחבר פון "מחנה חיים".
זיינע איידעמעס זענען געווען ר' יוסף ווייסבארט און ר' אלטער ישראל שמעון פערלאוו (א זון פונעם נאוואמינסקער רבי'ן).
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:בעלגישע רבנים קאַטעגאָריע:אנטווערפן
גארטל ליניע (געאגראפיע)
קליין|300px|ליניעס אין די ברייט, זענען די גארטל ליניעס
די ליניע וואס לויפט פון דרום פאלוס צו צפון פאלוס, הייסט א מערידיאן, וואס ביידע צוזאמען ווערן באשטימט די גענויע פונקט, וואס ווערט גערופן געאגראפישע קאארדינאטן.
די אויפקום פון קאארדינאטן איז בעיקר געווען, צו לינדערן די פראבלעם, פון קרייזן דעם אקעאן, אן קיין נארמאלע נאוויגאציע מיטל, די ליניעס האט נישט צופיל געהאלפן פארבעסערן די רייזעס, וויבאלד עס איז שווער געווען צו מעסטן די אקוראטקייט, פון די מאפעס.
קאַטעגאָריע:געאגראפיע קאַטעגאָריע:נאוויגאציע
יצחק הורוויץ (מעליץ)
אפשטאם
רבי יצחק איז געבוירן ה'תרס"ב (אומגעפער), צו זיין פאטער הרב נפתלי הורוויץ, רב אין מעליץ, א זון פון הרב יהודה הורוויץ, רב אין מעליץ, א זון פון הרב יעקב הורוויץ, רב אין מעליץ, א זון פון הרב נפתלי צבי הורוויץ, דער ראפשיצער רב. און צו זיין מוטער מרת רעכיל א טאכטער פון הרב אביש קאנער פון סאניק.
רבנות
רבי יצחק איז געווען רב אין אזעריאן און קיפוטשוב אין וואהלין. נאך די ערשטע וועלט קריג איז ער געפארן קיין אמעריקא, דארט ער איז געווען רב אין קליוולאנד. נאכהער האט ער זיך באזעצט אין מאנהעטען ניו יארק, אלס מעליצער רבי. ער איז געווען א מוזיקאלישער קונסטלער זיינע פארפאסונגען און מוזיק-פלאטעס האבען געהאט א גרויסן ערפאלג.
הסתלקות
רבי יצחק איז נפטר געווארן כ"ב תמוז ה'תשל"ח.
פאמיליע
רבי יצחק האט געהייראט מרת חיה פערל א טאכטער פון הרב שמואל הורוויץ רב אין דעמביץ. זייערע קינדער:
רעפערענצן
הורוויץ, יצחק קאַטעגאָריע:מעליץ
פתחו לי
ניגונים
קאטעגאריע:סאטמאר קאטעגאריע:מוזיק
אקטאן שטאט אונטערגרונט סטאנציע
די סטאנציע האט פיר פעראנען.
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט מיטן נאמען מיל היל פארק דעם 1טן יולי 1879 אויף דער מעטראפאליטאן דיסטריקט באן, היינט די דיסטריקט ליניע. דעם 1טן מערץ 1910 האט די סטאנציע באקומען איר היינטיקן נאמען.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:פיקאדילי ליניע סטאנציעס קאַטעגאָריע:דיסטריקט ליניע סטאנציעס
עמוד ענן אפעראציע
250px|קליין|דריי יידן זענען געהרגעט געווארן אין דער געביידע אין [[קרית מלאכי פון א חאמאס ראקעט און אן אייניעריג קינד ערנצט געוואונדעט]] די עמוד ענן אפּעראציע איז א צה"ל מיליטערישע אפּעראציע, וואס האט אנגעהויבן דעם 14טן נאוועמבער 2012 אין ענטפער צו די עסקאַלירונג אינעם עזה שטרייף.
די אָפּעראציע האט אנגעהויבן נאך א זיכערהייט פארערגערונג אין דעם עזה שטרייף געגנט די פֿריִערדיקע וואך, אַריינגערעכנט פירינג ראקעטן אין די עזה געגנט, פירינג אַ קארנעט אנטי-טאנק מיסאל אויף א מיליטעריש פּאטראל דזשיפּ, בלאַסטינג א טונעל צווישן דעם עזה פאס, בשעת וואָס דער אַלט גאַזאַן יינגל איז געהרגעט וועגן 13, און די צה"ל באמבס "פֿאר אין די עזה פאס, וואָס געפירט די דעטס פון זיבן פּאלעסטינער. דער באשלוס אויף די אפּעראציע געפאלן צו ניינטער באגעגעניש פון די פארום דעם 13טן נאוועמבער. קיין באשלוס איז געמאכט ציבור אין סדר צו טיינען בעסאדיקייט און צו האלטן דעם עלעמענט פון איבערראשן כעדליינז באוויליקט ארטיקלען וואס גערעדט וועגן דעם סוף פון אַ קיילעכיק פון קאמבאט, און בלויז גענעראל סטייטמאנץ וועגן דער צוקונפט ענטפער דורך פארטיידיקונגס מיניסטער אהוד ברק און מיניסטער בעני נעמען. אויף דעם מאָרגן פון די עפן אָפּעראַציע געגאנגען באַראַק און פרעמיער מיניסטער בנימין נתניהו אויף אַ רייַזע פון רמת הגולן, און עס געגעבן דעם אָנזאָג אַז די אַרויסגעבן פון סיריאַן רעכענען איז שטייענדיק בייַ די שפּיץ פון די אַגענדאַ, און נישט פירינג פון דעם עזה פאס אַרויסגעבן.
זיבעטער טאג פון דער אפעראציע
אין דער פרי פונעם זיבעטן טאג זענען געווען שווערע ראקעטן שאסן אויף א הינטערגרונט פונעם משא ומתן וועגן א פייער־אפשטעל. צה"ל האט ווייטער אטאקירט טעראר צילן אינעם עזה פאס, כולל ראקעטן אפשיקערס און טונעלן, און האט אויך אנגעגריפן 11 שיקונג גרופעס. . נאכמיטאג (אומגעפער 17:00) זענען 13 טעראריסטן געהרגעט געווארן פון צה"ל אטאקעס.
ביזן זיבעטן טאג פון דער אפעראציע זענען געפאלן אין דער טעריטאריע פון ישראל עטלעכע 670 ראקעטן, און צה"ל האט אטאקירט עטלעכע 1,500 צילן אינעם עזה פאס.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:ישראל פאלעסטינער קאנפליקט קאַטעגאָריע:2012
סאבאטאזש (פילם)
סאַבאטאַזש (ענגליש: Sabotage) איז אן אמעריקאנישער 2014 פארברעכן אקציע־פילם.
געשיכטע
א די אי עי איינהייט באהאלט צעהן מיליאן דאלער פון דראג געלטער, אבער זיי טרעפן עס נישט.
שפעטער ליידן זיי פון נאכאנאדע מארדן און מען ברויך דערגיין ווער עס שטייט אונטער דעם.
זעט אויך
קאטעגאריע:ענגליש שפראכיגע פילמען קאטעגאריע:2014 פילמען קאטעגאריע:אמעריקאנישע פילמען
מאכניווקא (הויף)
ממוזער|הרה"צ אברהם יהושע העשיל טווערסקי, דער צווייטער מאכניווקער רבי קליין|הרה"צ יהושע רוקח, דער היינטיקער מאכניווקער רבי מאכניווקא חסידות געהערט צו דער טשערנאבלער גזע. הרה"צ יוסף מאיר טווערסקי האט געגרינדעט דעם הויף אין מאכניווקא, א שטעטל אין אוקראינע. דער היינטיקער רבי פירט זיין רעביסטעווע אין בני ברק, ישראל; ער איז אויך א בעלזער אייניקל און מען רופט דאס חסידות הײַנט מאכניווקא־בעלזא. מאכניווקא איז אן אפצווייג פון סקווער.
2012
ימים טובים
*
מאכניווקא (הויף)
וויבאלד דער היינטיקער מאכניווקער רבי איז א בעלזער אייניקל, זענען צוגעקומען צו זיין חסידות בעלזער חסידים וואס האבן נישט מקבל געווען די רעביסטעווע פונעם היינטיקן בעלזער רבין. אחוץ דעם בית המדרש אין בני ברק, האבן זיי צוויי שטיבלעך און א ישיבה קטנה אין סטאמפארד היל, לאנדאן. אויך האבן זיי שטיבלעך אין ירושלים, בית שמש ביתר און אלעד, און אויך אין סאלפארד (מאנטשעסטער), אנטווערפן, בארא פארק און וויליאמסבורג.
ייחוס
ר' אברהם יהושע העשיל איז געווען מאכניווקער רבי 70 יאר, פון תרע"ז ביז תשמ"ח. במשך א לענגערער צייט אין ראטן פארבאנד האט ער מרביץ תורה געווען און פארשפרייט חסידות אקעגן דעם רצון פון די קאמוניסטישע אויטאריטעטן. נאכן צווייטן וועלט קריג האט די סאוועטישע רעגירונג אים געבעטן צו דינען אלס הויפט רב פון דער סאוועטן פארבאנד. ער האט אבער אפגעזאגט דעם אמט, ווייל ער האט נישט געוואלט זיך פירן לויט זייערע דעות. פאר דעם האט מען אים פארטריבן אין סיביר.
אין תשכ"ה האט מען אים ערלויבט צו פארלאזן דעם סאוועטן פארבאנד און ער האט געוואנדערט קיין בני ברק.
וועבלינקען
קאטעגאריע:סקווירא קאטעגאריע:בעלזא
מאטריאל
מער געפארטיגטע און גאנצע מאטריאלן ווערן גערופן שטאף.
חומר טוט פארשטעלן מיט זיך רוב פון די אבזערווירבארע אוניווערס, כאטשיג ליכטיגקייט איז נארמאל נישט באטראכט ווי חומר.
חומר איז די שטאף פון וואס אלעס פיזיש איז צאמגעשטעלט, און אירע באשטאנדטיילן זענען פון כעמישע סובסטאנצן. וואס דאס זענען צאמגעשטעלט פון אטאמען, וואס זיי זענען צאמגעשטעלט פון פראטאנען, נייטראנען און עלעקטראנען. אין דעם וועג איז חומר אין קאנטראסט פון ענערגיע.
און פיזיק איז דאס אבער נישטא קיין קלארע קאנסענסוס וואס דאס מיינט און די וויסנשאפטלער באנוצן זיך נישט מיט דעם טערמין געוויינליך.
מאטעריע האט כמותדיקע אייגנקייטן ווי מאסע, וואג, פארנעם, געדיכטקייט און פארב, און איכותדיקע אייגנקייטן ווי למשל טעם און ריח.
אין רעליגיע און אין טעאלאגיע איז חומר אנגערופן גשמיות אדער מאטיריאליסטיש, עס איז באטראכט אלס דער נעגעטיווער קאנטראסט פון רוחניות העכערקייט.
*
אבי בנימין
אבי בנימין (געב' 3טן מערץ 1959) איז אַ ישראלדיקער קאָמפּאָזיטאָר.
ביאָגראפיע
אין 1991, בעת דער מלחמה אינעם פּערסישן אײַנגוס איז אבי נעדזוועצקי עולה געווען און ער האָט זיך באזעצט אינעם קיבוץ נווה-איתן ניט ווײַט פון בית שאן. שפּעטער האָט ער זיך אַריבערגעצויגן קיין ירושלים, אין גיכן נאָך דעם איז ער געוואָרן דער קאָמפּאָזיטאָר פונעם טעאַטער "גשר". דעריבער איז ער אַריבערגעפאָרן קיין תל-אָביב, וווּ ער וווינט ביז איצט. אבי בנימין האָט אָנגעשריבן מוזיק פאַר צענדליקער שטעלונגען פון "גשר" לויט ווערק פון ישראלדיקע און אויסלענדישע שריפטשטעלער, צווישן זיי – לויט איבערגעזעצטע פון ייִדיש יצחק באשעוויס זינגערס "שאָשע" און "דער קנעכט", ווי אויך צו פילמען. באַנאַנד מיט דער אַרבעט אין "גשר" אַרבעט אבי בנימין מיט מיט אַנדערע טעאַטערן, בתוכם מיטן תל-אָביבער טעאַטער "ייִדישפּיל", פאַר וועלכן ער האָט אָנגעשריבן מוזיק צום מוזיקאַלן ספּעקטאַקל "געבירטיג - אַ האַרץ, וואָס בענקט נאָך לידער" וועגן דעם דיכטער מרדכי געבירטיג.
וועבלינקען
דאָס וועב-זײַטל פון אבי בנימין (ענגליש) - http://avi-channel.com/
קאַטעגאָריע:רוסישע יידן קאַטעגאָריע:ישראלים קאַטעגאָריע:יידישע קאמפאזיטארן קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
פעהעד-יארמוט
אין יאר תר"ם האבן געוואוינט דארטן 171 יידן, און אין יאר תר״ץ 230 יידן.
איידער דער צווייטער וועלט-מלחמה איז געווען אין פעדער־יארמוט דער שוחט און דיין און מוהל רבי אליהו שפיטצער.
רעפערענצן
קאטעגאריע:שטעטלעך אין אונגארן קאטעגאריע:אידישע יישובים אין אייראפע
עקבער
קליין|אַן עלעקטרישער עקבער אָן אַ קאַבל אַן עקבער איז אַ ווערקצייַג וואָס ווערט מערסטנס באַנוצט אין שאַפֿן רונדע לעכער אדער ציען בינדונג מיטלען. ער ווערט אויסגעשטייַערט מיט אַ בויער אָדער ציער לויט דעם אַרבעט, וואָס ווערט געהאַלטן מיט אַ קלעמערל. טייל עלעקטרישע עקבערס האָבן אויך אַ האַמער פֿונקציע.
עקבערס קומען אין אַ סך פֿאַרשידענע גיכן, שטאַרקייטן און גרייסן און זענען געוויינטלעך עלעקטרישע געצייַג מיט אַ קאַבל. האַנט-אָפּערירטע עקבערס ווערן מער און מער זעלטן, און די באַטעריע-אָפּערירטע סאָרטן אָן אַ קאַבל ווערן פֿאַבריצירט אין גרעסערע קוואַנטומען.
עקבערס ווערן אָפֿט באַנוצט אין האָלץ אַרבעטונג, מעטאַל אַרבעטונג און קאָנסטרוקציע פּראָיעקטן און די פֿאַבריקאַציע פֿון ווערקצייַג מאַשינען. ספּעציעלע געמאַכטע עקבערס ווערן פֿאַבריצירט פֿאַר מעדיצין, קאָסמאָס און מיניאַטורן באַניצן.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:ווערקצייג
קלענסטער געמיינזאמער דענאמינאטאר
אין מאטעמאטיק, דער קלענסטער געמיינזאמער דענאמינאטאר אדער דער הויפט דענאמינאטאר איז א גאנצע צאל וואס צעטיילט זיך אויף צוויי אדער מערערע אנגעגעבענע נומערן, און דאס ניצט איבערהויפט פאר צוגאב און אראפנעם פון ברוכטיילן.
קאטעגאריע:אריטמעטיק
מויהאקיש
מויהאָקיש (מויהאקיש: גאַניאָנ׳געהאַ) איז א שפראך אין א סכנה פון דער איראקויענע שפראך-משפחה, וואס האט ארום 3,500 רעדערס פון דעם מויהאק פאלק וואס, וואוינען אין די פארייניגטע שטאטן (בפרט אין צפון ניו יארק) און קאנאדע (בפרט אין דרום אנטעריא און קוויבעק).
מייקל עפלבוים
ער איז פריער געווען א מיטגליד אין דער מאנטרעאל פארבאנד פארטיי. ער האט רעזיגנירט פון דער פארטיי צו קאנדידירן פאר בירגערמייסטער ווי אן אומאפהענגיקער קאנדידאט.
עפלבוים איז געווארן ארעסטירט דעם 17טן יוני 2013 און באשוליגט מיט קארופציע; זיין פראצעס וועט פארקומען זומער 2015.
קאַטעגאָריע:בירגערמייסטערס קאַטעגאָריע:קאנאדער יידן קאַטעגאָריע:מאנטרעאל קאַטעגאָריע:קאנאדער פאליטיקער
נאהיט
קליין|250px|רעכטס: אייראפעישער מין, לינקס: בענגאלישער מין נאהיט (אדער ווייסע ארבעס העבריש; חומוס) איז א מין קטניות פון דער משפחה Fabaceae. דער פרי האט א סאך פראטעין. ער איז פון די ערשטע ירקות וואס זענען געווארן קולטיווירט, און מ'האט געטראפן שיריים דערפון אינעם מיטל מזרח וואס זענען אלט עטלעכע טויזנטער יאר.
יידישע מנהגים
אשכנזישע יידן עסן נאהיט פרייטיג צונאכט, בפרט ביי א שלום זכר. ס'איז אויך א מנהג צו עסן נאהיט פורים.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:פלאנצן קאַטעגאָריע:עסנווארג
מרדכי הרשמן - שירי עם ביידיש
מרדכי הרשמן - שירי עם ביידיש איז א מוזיק אלבאם וואו עס ווערט צוזאמגענומען זעכצן פאלקס לידער געזונגען דורכן חזן מרדכי הערשמאן.
עס איז צוזאמענגעשטעלט געווארן מיט די הילף פון ד"ר מרדכי פרידמן, אינעם אשל סטודיא פון אילן בייבער פאר ישראל מוזיק און ארויסגקומען אין ישראל אום חודש טבת תשס"ב.
לידער
ערשטע זייט:
צווייטע זייט:
קאטעגאריע:חזנות קאטעגאריע:מוזיק קאטעגאריע:יידישע לידער קאַטעגאָריע:אלבאמען קאַטעגאָריע:אידישע ניגונים קאסעטעס
שאסיי 16
שאסיי 16 (אדער אריאל שרון בולעוואר) איז א שאסיי אין ישראל אויסברוקירט ווי נאך אן אריינגאנג קיין ירושלים, וואס דערמעגלעכט פֿאַרקער אויף שאסיי 1 וואס קומען פֿון דער מערב זייט צו דערגרייכן די דרום-מערב געגנטן פון דער שטאט און צו דארף אדורכגיין דער אריינגאנג פֿערטל פון ירושלים, וואס איז זייער אפֿט גוט אָנגעלאָדענט. עס ווערט גערעכענט אז בויען דעם שאסיי האט געקאסט אנדערט האלבן מיליארד שקל. דער שאסיי האט צוויי טראקטן דורכאויס יעדער ריכטונג און מען מעג פֿארן ביז 90 קילאמעטער א שעה.
מען האט געעפֿנט דעם שאסיי צום באניץ אום 31סטן אויגוסט 2022, א יאָר פֿאַר דער געפלאַנטער צייט.
א טייל פונעם פראיעקט איז געווען בויען א נייע בריק לאַנג 372 מעטער אריבער נחל שורק ביים מוצא איבערבייט צו פֿאַרבינדן דעם מערב עק פֿונעם שאסיי מיט שאסיי 1 וואס גייט דארט אריבער דער מוצא בריק.
שאסיי 16 איז לאנג 4.7 קילאמעטער. קאַטעגאָריע:שאסייען קאַטעגאָריע:ירושלים קאַטעגאָריע:טראנספארט אין ישראל
צאצקע מעשה 4
קליין צאַצקע מעשה 4 (ענגליש: Toy Story 4) איז אן אמעריקאנישער קאמפיוטער אנימירטער פילם פון 2019, וואס איז באפרייט געווארן דורך פיקסאר אנימאציע סטודיאס דעם 21סטן יוני 2019. ער איז דער פערטער פילם אין דער "צאַצקע מעשה" סעריע, און דער המשך-פילם פון "צאַצקע מעשה 3" (2010).
קאטעגאריע:ענגליש שפראכיגע פילמען קאטעגאריע:2019 פילמען קאטעגאריע:אנימירטע פילמען קאטעגאריע:פיקסאר פילמען
וויטקא
ווען דער באגאדער רב הרב שלמה לייב וויינבערגער ז"ל האט חתונה געמאכט די עלטסטע טאכטער האט ער איבערגעגעבן דאס רבנות פון דעם שטעטל פון נאך דערנעבנדיגע שטעטלעך פאר דעם איידעם וואס ער האט שפעטער גענומען פאר אן איידעם זיין שווער'ס אינגסטער קינד, דאס איז געווען הרב יחזקאל שרגא וויינבערגער פאיער רב. ער האט געפירט דארטן א שטארקע ישיבה.
אין די שפעטערע יארן פון פארן קריג האט ער זיך אריינגעצויגן קיין נירעדהאז און ער האט דארטן געפירט ווייטער זיין ישיבה, עס זענען נאך היינט פארהאן אסאך תלמידים פון איהם.
אין נאוועמבער 2022 (מרחשון תשפ״ג) האט הרב שמעון יואל וויינבערגער, יונגערע זון פון פאיער רב הרב משה דוב וויינבערגער ז"ל, געעפענט א שול אין וויליאמסבורג מיט׳ן נאמען ״קהל זכרון יהושע, וויטקא.״
קאַטעגאָריע:שטעטלעך אין אונגארן קאַטעגאָריע:אידישע יישובים אין אייראפע
מגן אבות שול
קליין|די מגן אבות שול, סינגאַפור די מגן אבות שול איז א שול אין סינגאפור, פלאצירט אויף וואטערלו גאס אין דעם ראכאר שטח, אין דעם צענטראל־טייל פון סינגאפור׳ס צענטראל האנדל דיסטריקט.
די שול האט א מקוה און איז נאך ביז היינט דער צענטער פון דער יודישער געמיינדע מיט טעגליכע מנינים, שיעורי תורה און א גרויסע באטייליגונג ביי די תפילות שבת.
מנשה מייער האט געבויעט די מגן אבות שול אין 1878, און זי איז די עלטסטע שול אין דרום־מזרח אזיע.
קאַטעגאָריע:שולן קאַטעגאָריע:סינגאפור
ענדאקרינאלע סיסטעם
די ענדאקרינאַלע סיסטעם פון אן ארגאניזם איז די זאמלונג פון דריזן וואס שאפן הארמאנען גלייך אין דער צירקולאציע סיסטעם צו פירן צו א ווייטערדיקן ציל ארגאן. דאס איז אנדערש ווי די עקסאקרינאלע סיסטעם, וואס שאפט הארמאנען אין רערלעך, ווי למשל שווייס דריזן. די הארמאנען קאנטראלירן מעטאבאליזם, וואוקס און אנטוויקלונג, און געוועב פונקציע.
דאס ווארט ענדאקרינאל קומט פון גריכיש ἐνδο- ענדא- "אינערהאלב," און κρίνειν קריניין "צו שיידן".
דאס פעלד פון מעדיצין וואס באהאנדלט די ענדאקרינאלע סיסטעם ווערט גערופן ענדאקרינאלאגיע.
קאַטעגאָריע:הארמאנען קאַטעגאָריע:דריזן
2013
געשטארבן
*
וואונדער פון דער וועלט
די זיבן וואונדערס פון דער וועלט איז א ליסטע וועלכע ווערט גענוצט שוין טויזנטער יארן צו באצייכענען גאר וואונדערליכע מענטשליך געמאכטע סטרוקטורן אדער נאטורליכע ראיאנען. עס זענען פאראן פארשידענע ווערסיעס און יעדע פון זיי באשטייט פון זיבן וואונדער. דאס איז ווייל דער טערמין גייט צוריק זייער פרי אין היסטאריע און יעדעס מאל מען האט צוגעשטעלט אדער געטוישט א ליסטע איז דאס שטענדיג פארבליבן אלס די זיבן וואונדער פון די וועלט.
קיין איינע פון די ליסטעס האבן נישט קיין עמטליכקייט וואס מיינט אז זיי רעפרעזענטירן נישט די וועלט'ס וואונדער לויט יעדן אייניג. אבער די ליסטעס זענען שטארק אנגענומען און מען פאררופט אסאך איבער דעם.
ארגינעלע ליסטע
די ערשטע ליסטע פון די וועלט'ס זיבן וואונדער איז באקאנט געווארן מיט איבער 2,000 יאר צוריק אין די צייטן פון די לעצטע יארן פון די צווייטע בית המקדש. אין יענע צייטן האט די גאנצע וועלט (פון וואס מען האט געוואוסט) געוואוינט אין אייראפע, אזיע, און אפריקע און דער מיטל מזרח איז געווען די צענטער פון די וועלט פאר טויזענטער יארן. אלעס האט זיך געדרייט ארום דעם מיטל מזרח און ווער עס האט געהערשט אין דער מיטל מזרח האט געהאט די איינפלוס איבער די גאנצע וועלט.
די זיבן וואונדער פון די וועלט איז באשטאנען פון זיבן האנט געמאכטע סטרוקטורן פון יענע צייטן אדער פריערדיגע צייטן וועלכע זענען געבויט געווארן ארום דעם מיטללענדישן ים. די ליסטע איז באקאנט געמאכט געווארן דורך איינע פון די גריכישע חכמים אין די שטאט צידון וועלכע איז היינט א טייל פון לבנון. די ליסטע איז ווי פאלגענד:
גרויסער פיראמיד פון גיזא
דער גרעסטער פיראמיד געפינט זיך אין מצרים און שטייט נאך ביז'ן היינטיגן טאג. די פיראמידן זענען געווען א געוויסע סארט געבוי וועלכע די קעניגן אין מצרים, אריינגערעכנט די פרעה'ס, האבן זיך געבויט אין זייער לעבן פאר א פלאץ וואו זיי וועלן באגראבן ווערן מיט זייערע אוצרות. די פיראמידן האבן געהאט קליינע עפענונגן און נאכדעם וואס מען האט דארט באגראבן א קעניג האט מען פארשטאפט די לעכער וועלכע איז געבליבן פארמאכט אויף לעולם. דער גרויסער פיראמיד איז דער גרעסטער פיראמיד וואס איז געבויט געווארן ווייניגסענס 4,500 יאר צוריק לויט אפיציעלע שטודיעס. דער גרויסער פיראמיד איז הויך 481 פיס און פארמאגט א געשאצטע 2.3 מיליאן שטיינער וועלכע וועגן אינאיינעם 10 מאל וואס ביידע טווין טאוער געביידעס האבן געוואויגן.
הענגענדיגע גארטן פון בבל
דאס איז געווען א האנט געבויטע גארטן מיט הויכע ביימער אין די טיפענישן פון בבל וואו עס זענען געווען ווייניג געוואוקסן. היסטאריע זאגט אז דאס איז געמאכט געווארן דורך נבוכדנאצר וועלכער האט דאס געלאזט בויען פאר זיין פרוי וועלכע איז געקומען פון א בערגיקע באוואקסענע ראיאן און ער האט איר געוואלט צופרידנשטעלן אין בבל וואו ער האט געהערשט. גארנישט האט נישט געהאנגן דארט נאר איז אזוי גערופן געווארן וויבאלד עס איז געווען די ערטשע אזא סארט געמאכט גארטן אויף א פאלשע בארג און קעניגליכע סטרוקטורן.
סטאטו פון זעוס
דאס איז געווען א קונצליך געשניצטע סטאטו וועלכע האט רעפרעזענטירט די קעניגרייך אין גריכן. די גאנצע זאך איז באשטאנען פון צענדליגער סטאטוען מיט א 40 פיסיגע סטאטו אינדערמיט פון דער דעמאלטדיגער גריכישער קעניג.
קאלאסעס פון ראדס
דאס איז געווען א סטאטו וועלכע די גריכישע האבן געבויט אלס א געטשקע. עס איז גשטאנען אינמיטן שטאט און איז לויט היסטאריקער געווען אזוי גרויס און הויך ווי די סטעטשו אוו ליבערטי.
לייכטטורעם פון אלעקסאנדריע
דאס איז געווען א לייכטטורעם ביים בארטן פון דער שטאט אלעקסאנדריע אין מצרים און איז געבויט געווארן לויט זייערע חשבונות עטליכע הונדערט יאר נאך יציאת מצרים. דער לייכטטורעם איז געווען הויך 440 פיס זייענדיג די העכסטע סטרוקטור אין דער וועלט אין יענע צייטן. אין 94' האבן וויסנשאפטלער געטראפן גרויסע טיילן פון דעם לייכטטורעם אונטערן וואסער און האבן פארראכטן אלע שטודיעס דערוועגן.
טעמפל אוו ארטעמיסט
דאס איז געווען א קירכע אין טערקיי וועלכע איז געבויט געווארן דורך די גריכישע און האט גענומען 120 יאר צו בויען. עס איז פארניכטעט געווארן שפעטער אין א מלחמה. פון די 7 אויסגערעכנטע סטרוקטורן איז נאר איינס געבליבן ביז'ן היינטיגן טאג און דאס איז די גרעיט פיראמיד. אלע אנדערע זענען פארניכטעט געווארן במשך די יארן דורך ערדציטערנישן אדער דורך פייערן.
האמערסמיט אונטערגרונט סטאנציע (פיקאדילי און דיסטריקט ליניעס)
האמערסמיט איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אויף די דיסטריקט און פיקאדילי ליניעס. די סטאנציע געפינט זיך אין האמערסמיט, מערב לאנדאן, אין טראוולקארט זאנע 2.
וואונדער פון דער וועלט
די מאדערנע ליסטע
די מאדערנע זיבן וואונדער ליסטע איז באקאנט געווארן בערך 100 יאר צוריק ווי די מאדערנע ליסטע פון דער וועלט'ס זיבן וואונדערליכסטע פלעצער אדער סטרוקטורן צו זען. די ליסטע מישט אויס האנט געמאכטע זאכן און נאטורליכע ראיאנען. אט איז די ליסטע:
האמערסמיט אונטערגרונט סטאנציע (פיקאדילי און דיסטריקט ליניעס)
די סטאנציע האט פיר פעראנען.
וואונדער פון דער וועלט
גרויסע מויער פון כינע
דאס איז די וואונדערליכע מויער וועלכע איז געבויט געווארן אין כינע בערך 2,000 יאר צוריק אלס א מיליטערישע וואך מויער צו באשיצן דאס לאנד אין דעמאלטדיגע מלחמות. די מויער לויפט אויף א שטח פון נאנט צו 4,000 מייל אריבער שטעט און דערפער און ארויף אויף גאר הויכע בערג. די וואנט שטייט נאך היינט און איז איינע פון די סימבאלן פון כינע.
האמערסמיט אונטערגרונט סטאנציע (פיקאדילי און דיסטריקט ליניעס)
ס'איז פאראן נאך א סטאנציע מיטן נאמען האמערסמיט אונטערגרונט סטאנציע, וואס איז באדינט פון דער האמערסמיט און סיטי ליניע און דער קרייז ליניע, און געפינט זיך אויף דער צווייטער זייט פון האמערסמיט בראדוויי.
וואונדער פון דער וועלט
טאזש מאהאל
דער טאזש מאהאל א מאנומענט אין אינדיע וועלכע איז געבויט געווארן איבער 400 יאר צוריק. היסטאריקער זענען צעטיילט צו וואס דער סטרוקטור איז געבויט געווארן. טייל זאגן אז דאס איז געווען א פאלאץ פאר א קעניג און אנדערע זאגן אז דאס איז געווען א געבעט הויז. היינטיגע צייטן איז דאס א סימבאל פון אינדיע וועלכע ווערט גענוצט פאר סימבאלישע רעליגיעזע צוזאמענקומען.
האמערסמיט אונטערגרונט סטאנציע (פיקאדילי און דיסטריקט ליניעס)
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט דעם 9טן סעפטעמבער 1874 אויף דער מעטראפאליטאן דיסטריקט באן, היינט די דיסטריקט ליניע. ביז 1877 איז האמערסמיט געווען די מערב סוף־סטאנציע.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:דיסטריקט ליניע סטאנציעס קאַטעגאָריע:פיקאדילי ליניע סטאנציעס
וואונדער פון דער וועלט
סירענגעטי מיגראציע
א ראיאן פון בערך 18,000 קוואדראט מייל אין אפריקע צווישן די לענדער טאנזאניע און קעניע. דער ראיאן איז זייער שיין באוואקסן אן פארמאגט אן א שיעור חיות און בהמות וועלכע וואוינען דארט. דער פלאץ איז בעיקר באקאנט צוליב די גרויסע מיגראציע פון ארום 1.5 מיליאן הערביוואר (חיות וועלכע עסן געוואוקסן אנשטאט אנדערע חיות ווי הערשן, עלעפאנטן א.ד.ג.) וועלכע מיגרירן קיין דרום יעדע אקטאבער און צוריק יעדע אפריל. אויף ביידע וועגן שפרייזן זיי אריבער די מארא טייך און דאס איז זייער אינטרעסאנט צו זען.
גאלאפאגאס אינזלען
א רייע אינזלן אין דרום אמעריקע וועלכע איז א טייל פון דאס לאנד עקוועדאר. די אינזלן זענען אלע געשאפן געווארן דורך וואולקאנען איבער א משך פון טויזענטער יארן און די לעצטע פון זיי איז געשאפן געווארן אין 98'.
מאטשו פיטשו
מאטשו פיטשו איז אן אלטע שטאט געבויט אויף א הויכן בארג אין פערו וועלכע גרעניצט זיך מיט די וואלקענעס. די שטאט איז געבויט געווארן איבער 600 יאר צוריק דורך דער אינקא אימפעריע וועלכע האבן געוואוינט אין אמעריקע בעפאר אייראפע האט אנדעקט דאס לאנד. היינט איז די שטאט א חורבן אבער איז וואונדערליך צו זען.
אמעריקאנער סאסייעיטי אוו ציווילע אינזשענירן ליסטע
די ליסטע איז די זיבן מענטשלעך געמאכטע וואונדער פון דער היינטיגער וועלט:
קאנאל טונעל
דער קאנאל טונעל איז א וועלט באקאנטער אונטערוואסער באן טונעל אונטער דעם ענגלישן קאנאל וועלכע פירט א שנעל צוג באן צווישן קענט, ענגלאנד און קאלעע, פראנקרייך. דער טונעל איז די צווייטע לענגסטע רעילראוד טונעל אין די וועלט נאך די סייקאן טונעל אין יאפאן. דער טונעל איז 31 מייל לאנג וועלכע איז פארטיג געווארן אין 94'.
בנציון בלום
בנציון בלום איז דער מנהל פון דער סאטמארער ישיבה ״ויואל משה״ אין מאנסי.
וואונדער פון דער וועלט
עמפייער סטעיט געביידע
געפינט זיך אין די הארץ פון מאנהעטן און איז געווען די ערשטע רעקארד וואלקן קראצער אין אמעריקע און איז נאך דערווייל פאררעכנט צווישן די 20 העסטע געביידעס (דאס וועט נישט אנהאלטן לאנג וויבאלד עטליכע געביידעס וועלכע ווערן יעצט געבויט וועלן איר אפווישן פון די הויפט 20 ליסטע).
בנציון בלום
זייט ער האט איבערגענומען די ישיבה פאר עטליכע יאר צוריק, האט ער זי איבערגעדרייט אלס איינע פון די שענסטע ישיבות פון מאנסי.
וואונדער פון דער וועלט
עמפייער סטעיט געביידע
די געביידע איז 1,250 פיס הויך און איז צוריק געווארן די העכסטע געביידע אין ניו יארק זינט די טווין טאוערס זענען פארניכטעט געווארן. אויסער איר הויכקייט פארמאגט די געביידע א ספעציעלע חשיבות אין די עקאנאמישע וועלט צוליב די סארט ביזנעסער וואס האבן אירע אפיסעס אין איר.
בנציון בלום
אין יאר תשע"ז-2017, האט די ישיבה אונטער זיין פירערשאפט זיך אריינגעצויגן אין איר איבערגעבויעטן בנין אויף 214 מעיפל עוועניו.
וואונדער פון דער וועלט
גאלדן געיט בריק
די בריק איז געווען די לענגסטע סוספענשן בריק ווען עס איז פארטיג געווארן אין 937' און איז פארבליבן דער סימבאל פון די שטאט סאן פראנציסקא. די בריק איז 1.7 מייל לאנג און פארמאגט 4,200 פיס צווישן די צוויי טורעמעס. די בריק זיצט 220 פיס העכער'ן וואסער און די טורעמעס גייען ארויף 746 פיס העכער'ן וואסער אויבערפלאך.
מאסערו
מאַסערו האט געהאט א באפעלקערונג פון 227,880 באוואוינער (אין 2006).
בנציון בלום
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:סאטמארער חסידים קאַטעגאָריע:אמעריקאנער יידן
וואונדער פון דער וועלט
איטעיפו דאמבע
דאס איז די גרעסטע היידרא-עלעקטריק סטאנציע פון די וועלט וועלכע ווערט געטריבן דורך א ריזיגע דאמבע וועלכע געפינט זיך צווישן בראזיל און פאראגועי. די דאמבע איז פארשטייט זיך געבויט געווארן דורך מענטשן אויף א וואסער שטרעקע פון איבער 5 מייל. די 18 היידרא-עלעקטריק סטאנציעס גיבן אינאיינעם ארויס 90 טערא-וואטס פן עלעקטריק קראפט.
בנציון בלום
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:מענטשן פון ראקלענד קאונטי
וואונדער פון דער וועלט
נעדערלענדס פלייצ־פארטיידיקונג
א גרופע געבויטע לעוויס און דאמבעס וועלכע באשיצן האלאנד פון פארפלייצונגען זינט א דריטל פון דאס לאנד זיצט אונטער'ן ים אויבערפלאך. דאס לאנד האט נאכאנאנד געליטן פון פארפלייצונגען און נאך א פארפלייצונג אין 953' האט מען אנגעהויבן בויען די באשיצונג נעטווארק.
פאנאמא קאנאל
דער פאנאמא קאנאל איז דער איינציגסטער וואסער דורכגאנג צווישן די פאציפישע און אטלאנטישע אקעאנען. די פראנצויזן האבן ערשט אנגעהויבן בויען דעם קאנאל אבער האבן זיך אנגעשטויסן מיט פראבלעמען, און אמעריקע האט דאס איבערגענומען אין דער ענדע פון דעם 19טן יארהונדערט. דער 48 מייל לאנג קאנאל איז פארטיג געווארן אין 1914 און איז באצייכענט געווארן אלס דעם גרעסטן מענשטליכן פראיעקט אין דער מאדערנער וועלט וועלכע איז דורכגעגאנגן אן א שיעור פראבלעמען און האט געקאסט דאס לעבן פון 27,500 ארבעטער.
נאטורליכע וואונדער ליסטע
די ליסטע איז געמאכט געווארן דורך די סי-ען-ען מידיא פירמע:
גרויסער באריער ריף
דער גרויסער באריער ריף איז דער וועלט'ס גרעסטע קאראל ריף (סארט אונטער-וואסער געוואוקסן וועלכע זאמלען זיך אן ביים בארטן) געפינט זיך אין קווינסלאנד, אויסטראליע. דער באריער איז איבער 1,200 מייל לאנג און קען געזען ווערן פון דעם קאזמאס. די באריער באשטייט פון 900 אינזלען און איבער 3,000 קאראל ריפן וועלכע געפינען זיך אלע נישט ווייט פון דער יבשה.
ריא דע זשאנערא
דאס איז די פארט פון די שטאט ריא דע זשאנערא, די צווייטע גרעסטע שטאט אין בראזיל. דארט געפינען זיך די שענסטע וואסער בארטנ'ס וועלכע ווערט באזוכט דורך צענדליגער מיליאנען מענטשן פער יאר.
די ארארע
דאס איז די קאלירטע ליכטיקייט וועלכע ווערט טיילמאל געזען ביינאכט ביים צפון שפיץ פון די וועלט. די ליכטיקייט ווערט געשאפן פון עלעקטראנס שטויבלעך וועלכע טרעפן זיך מיט אטאמען אין די אויסער'ן אטמאספערע. דער געשעעניש קען נאר פאסירן אין די פאלאר ראיאן ביים צפון שפיץ פון די וועלט ווייל דארט געפינט זיך די מאגנאטישע פעלדער וועלכע גיבן ארויס אסאך עלעקטראנס צו די אטמספערע.
פאריקוטין בארג
א בארג אין מעקסיקא וועלכע טראגט מיט זיך די רעקארד פון די גרעסטע וואולקאן אויפרייסן פון וואס מען ווייסט. די בארג איז כסדר אקטיוו און איר לעצטע גרויסע אויפרייס איז פארגעקומען אין 952'.
וויקטאריע וואסערפאלן
דאס איז די וועלט'ס שענסטע וואסערפאלן וועלכע איז טאקע פיל קלענער ווי ניאגארא פאלס אבער איז פיל שענער ווייל עס פאלט אין א שענערע פארעם און עס איז ארומגענומען מיט א שענערע פאנאראמע. דער וואסערפאל איז ברייט א מייל און פאלט 420 פיס אריין אין א טאל. דער וואסערפאל געפינט זיך צווישן די צוויי אפריקאנישע לענדער זאמביע און זימבאבווע.
אנדערע ליסטעס
אויסער די אפיציעלע ליסטעס זענען פאראן א רייע אנדערע ליסטעס וועלכע זענען געמאכט געווארן אין די לעצטע 5 יאר. רוב פון די ליסטעס זענען צוזאמענגעשטעלט געווארן דורך מידיא אנשטאלטן אבער עס איז שווער צו ערוועלן א ליסטע אלס די אפיציעלע ליסטע וויבאלד יעדע ליסטע רעפרעזענטירט אן אנדערע סארט וואונדער.
קריטיק איבער די ליסטעס
וויבאלד אויף קיין איינע פון די ליסטעס האט מען נישט געפרעגט יעדן באזונדער איז פארשטייט זיך פאראן קריטיק אויף יעדע ליסטע און די קריטיק גייט צוריק ביז די ערשטע ליסטע. די ליסטע מאכער האבן שטענדיג געהאט נגיעות און זיכער געמאכט אז געוויסע זאכן גייען יא אדער נישט אריין אין די ליסטעס.
פון א אידיש'ן פונקט ברויך די ערשטע ליסטע קריטיקירט ווערן וויבאלד עס רעכנט נישט אריין די בית המקדש וועלכע איז לויט חז"ל געווען די שענסטע סטרוקטור אין די וועלט און האט געברענגט באזוכער פון איבעראל.
קאַטעגאָריע:קונסט