cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
לבנון ברודער קריג
דער ישראל זעלבסטשטענדיגקייט קריג
אין 1948 איז ישראל געווארן זעלבסטשטענדיג, וואס ווילנדיג אדער אומווילנדיג, זענען הונדערטער  טויזנטער פאלעסטינער, אנטלאפן פון זייערע היימען, אסאך פון די אראבער פון חיפה, און די גליל, זענען אנגעקומען קיין לבנון, ווי זיי זענען אריבער צו פליטים לאגערן, אנדערש ווי יארדאניע אדער סיריע, ווי די פאלעסטינער האבן באקומען בירגערשאפט, און גלייכבארעכטיגונג, זענען די פאלעסטינער אין לבנון געבליבן אן גארנישט, זיי האבן נישט באקומען בירגערשאפט, די לאנד האט באגרעניצט זייער ארבעט צו בלויז 70 סארט ארבעט, וואס איז בעיקר געווען געשטעלט צו באגרעניצן זייער כח, נישט קענענדיג לערנען אין אוניווערסיטעטן, זענען זיי געבליבן אויסגעשפילט פון אלע זייטן.
left|thumb|250px|יאסיר אראפאט אין 1969 ווען יארדאניע האט ארויסגעווארפן די פי על או פון איר טעריטאריע מיט יאסיר אראפאט אין שפיץ, זענען זיי געקומען קיין לבנון. לבנון האט איינגעשטימט, אז זיי קענען קומען, אבער מיט דער באדינג אז זיי בלייבן אין די לאגערן, זייענדיג שטערקער פונעם מיליטער, האבן זיי זיך נישט צוטון געמאכט, און האבן געטון וואס זיי האבן געוואלט. און דער זיכערהייט אין די לאגערן, און אינעם דרום טייל פונעם לבנון, איז אריבער צו זיי, פירנדיג זייער קאמף קעגן ישראל.
דער אורזאך צום אויסבראך פונעם קריג
צוויי זאכן האבן פאסירט, וואס דאס ווערט פארעכנט אלס דער אויל וואס האט אנגעצינדן דעם פייער, אין צידון האט אויסגעבראכן א פראטעסט פון פישערס, קעגן דעם רעגירונג, אויפן 27טן פעברואר 1975, פארן געבן א 99 יאר ליעס פאר קאמיל שאמון, צו קאנטראלירן די פיש מארקעט אינעם שטאט, די פראטעסטן זענען צושפרייט געווארן דורכן זיכערהייט אגענטור, און מארוף סאאד, א סוני פערזענליכקייט און בירגערמייסטער איו צידון, איז געשעדיקט געווארן אין זיין קאפ, ער איז שפעטער געשטארבן אין שפיטאל פון זיינע ווונדן, דאס האט אויפגעברויזט די סוניס קעגן די רעגירונג.
די צווייטע פאסירונג, איז דער אטענטאט פארזוך אויף פייר זשומייעל, ביי א צערעמאניע אין ביירוט אויפן 13טן אפריל 1975. א פארבייפארענדע אויטא, האט געשאסן אין זיין ריכטונג, און די קריסטן האבן באשולדיקט די פאלעסטינער אין זיין פארמישט אין דעם. און אלס נקמה, האבן קריסטליכע באוואפנטע קרעפטן אטאקירט אן אויטאבאס פון פאלעסטינער, וואס איז געפארן צו א דערנעבנדיקע פליטים לאגער, די קריסטן האבן געטענהט, אז די פאלסטינער זענען געווען באוואפנט, די פאלעסטינער האבן געטענהט אז די מענטשן זענען געווען ציווילע, מיט פרויען און קינדער, בערך 20 זענען אומגעקומען אינעם אטאקע אויפן אויטאבאס.
דער קריג
די קאמפליצירטע נאטור פון דער עטנישקייט אינעם לאנד, מאכט זייער שווער די דעפיניציע פונעם קריג, אין אלגעמיין ווערט דער קריג איינגעטיילט אין פיר פֿאזעס: דער אנהייב; דער אריינקום פון דער סירישער ארמיי; די ישראל אטאקע פרידן פארן גליל; און דער קריג פון יעדן קעגן אנדערן.
דער אנהייב
דער אנהייב פונעם געשלעג, וואס האט זיך געצויגן פון 1975, ביז אינמיטן יאר 1976. דאס איז געווען א פארלאג צו וואס איז געשען אין די קומענדיגע יארן, די שלאכטן זענען געווען מינימאל, בעיקר אין ביירוט א שטאט וואס אירע איינוווינער איז געמישט, אדער אין ערטער וואס איז בעיקר מינאריטעט גרופעס וואס דער מערהייט פונעם געגנט זענען פונעם קריגערישע פארטיי, אויפן דרום טייל פונעם לבנון בארג, ווי די מאיאריטעט זענען דרוזן, אבער מערערע קריסטן האבן דארט געוווינט, אד"ג.
די קריסטן וואס זענען געווען פרא סטאטוס קווא, זענען באצייכענט געווארן אינעם וועלט אלס די רעכטע. די פי על א, און די דרוזן אלס די לינקע. די שלאכטן זענען בעיקר געפירט געווארן אין קלענערע געגנטער, און די באפעלקערונג האט עס נאכנישט געשפירט. די צוויי זייטן האבן אנהייב פרובירט נאר צו פארבעסערן זייערע פאזיציעס, מיטן מיינונג אז אט אט זעצט מען זיך צום טיש, און מען וועט אויסארבעטן א שלום.
פאר די קריסטליכע פלאנגן גרופעס אדער לבנון קרעפטן, איז די פליטים לאגערן שטענדיג געווען א דארן אין אויג, און אלע לאגערן וואס האבן זיך געפונען אין קריסטליכע געגנטער, זענען אטאקירט געווארן, און איינגענומען געווארן,  טויזנטער פאלעסטינע פליטים זענען אומגעקומען, 6 יאר איידער סאברא און שאטילא מארד איז געשען.
טרינקוואסער
קליין|טרינקוואסער פון א פלאש טרינקוואסער איז וואסער פארן מענטשלעכן פארניץ. טרינקוואסער איז די וויכטיקסטע לעבנס־מיטל, און מען עס נישט פארבייטן.
לבנון ברודער קריג
דער אנהייב
פונעם אנדערן זייט איז די פי על או, און די דרוזן, נישט געווען אונטערשטעליג, ווען זיי האבן איינגענומען דאמור, א שטעטל אינעם לבנון טאל, האבן זיי אומגעברענגט אלע איינוווינער אינעם שטעטל, די לינקע האבן באוויזן אויך איינצונעמען די ביירוט פארט, מיט די האטעלן וואס געפונען זיך אויפן פלאזשע.
טרינקוואסער
טרינקוואסער איז פרישוואסער וואס איז געמאכט גענוג ריין אז מענטשן קענען עס טרינקען אדער ניצן צוגרייטן שפייז מיט זיכערקייט. טרינקוואסער טאר נישט אנטהאלטן קיין מיקראארגאניזמען וואס קענען שעדיגן דאס געזונט. אויך דארף טרינקוואסער צופיל צעלאזטע מינעראלן.
לבנון ברודער קריג
די ארמיי פונקציאנירט נישט
דער ארמיי אין לבנון איז לכתחילה געווען אויפגעשטעלט, ווי דער פאליציי קראפט פונעם לאנד, היטנדיג דעם געזעץ, פארשפרייטן ראיאטן אד"ג. ווען די לינקע, האבן אטאקירט דעם אויבן דערמאנטן שטעטל דאמור, האט דער פרעזידענט פון לבנון פראנזשיע, אריינגעשיקט דאס מיליטער צו באשיצן די קריסטן, האט א געוויסער אפיציר, א סוני מיטן נאמען אכמאד על כאטיב, אויפגעשטעלט דעם "לעבאנעזער אראבישער ארמיי".
טרינקוואסער
אין אסאך לענדער אין דער וועלט איז נישט דא גענוג פארזארג פון טרינקוואסער און מענטשן דארפן ניצן וואסער קאנטאמינירט מיט ארגאניזמען אדער כעמיקאלן וואס זענען שעדלעך צום געזונט, און מענטשן ווערן קראנק פון דעם און אפילו שטארבן. דעריבער איז דאס א ציל פון דער רעגירונג צו פארזארגן אין יעדן יישוב טרינקוואסער.
אין רוב אנטוויקלטע לענדער קומט אריין טרינקוואסער אין יעדן שטוב דורך רערן, און מען ניצט דאס וואסער אפילו פאר אנדערע געברויכן, למשל שווענקען געשיר, וואשן די קערפער, וואשן קליידער און נאך.
אפילו אין לענדער וואו מען קען באקומען טרינקוואסער דורך א קראן, ס'איז דא מענטשן וואס קויפן און טרינקען געפלעשערט וואסער.
לבנון ברודער קריג
דער סירישער אריינקום
די רעכטע אין לבנון, האבן געהאט דורכפעלער איינער נאכן צווייטן, האבן זיי זיך געוואנדן צו כאפעז על אסאד, דער סירישער פרעזידענט, און געבעטן זיין הילף, די וועלט איז געווען ערשטוינט, אז ער איז געקומען צו זייער הילף, איינס אלס אן אראבער, צווייטנס אלס זיין באאט סאציאליסטישע פארטיי. אויפן 1טן יוני 1976, זענען די ערשטע סירישע זעלנער אריבער דעם גרענעץ קיין לבנון, זיי האבן פארגעזעצט זייער אטאקע ביזן 9טן יוני ווען זיי זענען געקומען צו א פלוצלינגדיגע פייער אפשטעל. אויפן 27טן אקטאבער האבן זיי פארגעזעצט, אין צוויי ריכטונגען ביירוט און צידון.
טרינקוואסער
פשוט וואסער
אמאליגע צייטן פלעגט מען נעמען וואסער פון סיי ווי עס איז נאר געקומען אונטער די הענט, און עס איז פארשטייט זיך געווען היבש פראבלעמאטיש, צ.ב.ש. פלעגן מענטשן אויסשפרייטן פעסער אונטער דעם דאך ווען עס האט גערעגנט וואס אין דעם פאל פלעגט געווענליך מיטקומען פול מיט שמוץ און פליגעלעך א.ד.ג. וואס עס האט זיך אלס אנגעזאמלט אויפן דאך דורך דער צייט, אדער פלעגט מען נעמען א שטייגער פונעם וואסער טרעגער האט זיך שוין געוואנדן ווי גוט און באפעסטיגט זיינע טעפ זענען ווי אויך האט מען געדארפט האבן גרויס מזל אז עס זאל נישט אריינפאלן אויפן וועג קיין אומגעוואונטשענע זאכן דערין, ארימעלייט האבן דאס זיך אויך נישט געקענט ערלויבן פלעגן זיי ארויסשעפן די וואסער פון די זומפן וואס האט געקענט זיין פול מיט באצילן א.ד.ג. .
לבנון ברודער קריג
דער סירישער אריינקום
די אראבישע וועלט האט זיך אויפגעוועקט פון שלאף, און כדי צוריק צו האלטן סיריע פון די פארשריט, זענען זיך די לענדער צוזאמגעקומען אין ריאד, אין אקטאבער 1976. עס איז באשלאסן געווארן אז עגיפטן, ליביע, סאודי אראביע, סודאן, און די פאראייניגטע אראבישע עמיראטן, וועלן שיקן טרופן צו מאכן א פייער אפשטעל, און צו האלטן דעם שלום, די לענדער האבן גאר שנעל ארויסגעצויגן זייערע שלום טרופן, און געלאזט סיריע אליין, זינקען אינעם לעבאנעזע בלאטע.
טרינקוואסער
פשוט וואסער
דערפאר זענען דעמאלטס מענטשן אויפגעקומען מיט אן עצה אז מען פלעגט אנפילן וואסער גראד ביי א קוואל און פארמאכט דעם פלאש אזוי אז עס איז געווען פארהעלטנסמעסיג היבש בעסער ווי דאס פשוטע וואסער.
לבנון ברודער קריג
ישראלס לאנגע האנט
left|thumb|250px|מנחם בעגין ישראל האט געשטיצט די רעכטע אין איר קריג, פון אנהייב מיט לייכטע געווער, און אמוניציע. שפעטער מיט געפאנצערטע מאשינען, אפיצירן לוגיסטיק אא"וו. די פלאנגן האבן פון שטענדיג אן, געוואלט אנקניפן פארבינדונגען מיט ישראל פאר זייערע אינטערעסן, אין 1977 איז עס געלונגען. אין מערץ יענע יאר, האבן טעראריסטן דורכגעפירט א שוידערליכע טעראר אטאקע, אויפן כביש החוף, דער פל"א איז געווען פאראנטווארטליך, און מנחם בעגין איז ארויס מיטן ליטאני אקציע, נאכן אטאקע ווען ישראל האט זיך צוריק געצויגן, און אויפגעשטעלט דעם זיכערהייט צעשיידונג, זענען די קריסטליכע מיליציעס געקומען באוואכן דעם גרעניץ, איבערנעמענדיג דעם דרום פונעם אזוי גערופענעם פאטאכלאנד.
ביזן בעגין אויפשטייג איז דער פאליסי געווען, ישראל העלפט די קריסטן, אז זיי זאלן זיך העלפן. איינמאל בעגין איז געווארן פרעמיער, איז דער הילף געקומען אינגרויסן. באשיר זשומייעל, איז דעמאלט גרויס געווארן, א דאנק זיין פאטערס יוגענט באוועגונג, די פלאנגן. אין סעפטעמבער 1976. האט ער אויפגעשטעלט די לבנון קרעפטן, וואס האט פארבינדעט אלע מיליציעס אונטער איין דאך, די טענענבוים היטער, דער טאנזים פון די קריסטן, די טיגערס, די מערדא. זשומייעל איז געווארן הויפט פון די קרעפטן, און אלע אנדערע ווילנדיג צו נישט, האבן זיך אונטערגעבויגן צו אים, זיינע קעגנערס האט ער אומגעברענגט.
טרינקוואסער
פשוט וואסער
קאַטעגאָריע:געטראנקען קאַטעגאָריע:וואסער
לבנון ברודער קריג
ישראלס לאנגע האנט
ישראל האט מערערע מאל באמבאדירט פאזיציעס פון די לינקע אין לבנון. אין אפריל 1981, האט אויסגעבראכן א געפעכט צווישן די פלאנגן, און די סירישע ארמיי, זשומייעל האט געוואלט הערשן איבערן זאכלא געגנט וואס געפונט זיך מזרח פון ביירוט, אויפן ביירוט-דמשק שאסיי. די סירישע האבן באלאגערט די קריסטן, זשומייעל האט זיך געוואנדען צו בעגין, כדי ער זאל קומען צו זייער הילף. דער קאבינעט אין ישראל האט באשלאסן, צו קומען צו הילף די קריסטן. ישראל האט אראפגעשאסן צוויי סירישע העליקאפטערן, סיריע האט אריינגעברענגט אינעם לבנון טאל ראקעטן קעגן עראפלאנען, עס האט שיעור נישט אויסגעבראכן א קריג צווישן די צוויי לענדער, מיט אמעריקאנער אונטערווענץ איז שטיל געווארן.
אין יולי 1981, איז אונטער געשריבן געווארן א פייער אפשטעל, נאכדעם וואס די פל"א פלעגט באמבאדירן אין צפון ישראל, וואס האט אנגעהאלטן ביזן פרידן פארן גליל קריג.
קליין|לינקס|באשיר זשומייעל
דער ישראל אפענסיווע
אריק שרון, איז געווארן זיכערהייטס מיניסטער, יולי 1981. ער האט אויסגעארבעט א פלאן צו אינוואדירן לבנון, אויף א ברייטע מאסשטאב, דער פלאן האט געצילט אויף פיר פונקטן, ערשטנס פאלעסטינער טעראר גרופעס זאלן אויפהערן צו עקזיסטירן. צווייטנס צווינגען סיריע ארויסצוציען זיך פונעם לבנון טאל, און פונעם געגנט צווישן ביירוט און זאכלא. דריטנס אויפשטעלן א ליבעראלע רעגירונג אין לבנון, וואס וועט אונטער שרייבן א שלום אפמאך מיט ישראל, אדער אמווייניגסטנס לעבן בשלום. פערטנס אפשטעלן די באמבאדירן אויף ישראל שטעט אינעם צפון.
ישראל האט בלויז געדארפט א סיבה, ארויסצוגיין אין א פולע אטאקע קעגן לבנון, אויפן 3טע יוני 1982, איז עס געקומען, שלמה ארגוב, דער ישראל אמבאסאדאר אין ענגלאנד, איז ערנסט פארווונדעט געווארן, אין א בריוו באמבע, וואס האט אים איבערגעלאזט פארלאזירט פאר א גאנץ לעבן. דער "אראבישער פרייהייט פראנט", האט עס געשיקט, די טעראר גרופע האט געארבעט אונטער סאדאם כוסיין, און גארנישט געהאט מיט יאסיר אראפאטס טעראר גרופע, ישראל האט אבער באשולדיקט די פי על או. און צו מארגנס די 4טע יוני, האבן ישראל קאמפס עראפלאנען אטאקירט פי על או צילן אין ביירוט, די פאלעסטינער טעראר גרופעס האבן געענטפערט, מיט א מאסיווע באמבאדירונג, אויף די צפון שטעט פון ישראל, דערפאר האט דער ישראל רעגירונג באפוילן צה"ל צו אטאקירן לבנון,און מיט דעם האט אויסגעבראכן די פרידן פארן גליל מלחמה.
פרידן פארן גליל אפעראציע
דער מיליטער האט באקומען פארארדענונגען, נישט צו אטאקירן סירישע זעלנער, נאר אויב זיי אטאקירן. און די רעגירונג האט צוגעלייגט, ישראל גלייבט אין א גאנצע לבנון, און איר ציל איז אונטערשרייבן א שלום אפמאך. ישראלס ערשטע פלאן, פון אנקומען 40 קילאמעטער פונעם גרענעץ, דאס איז די ווייטסטע ראקעטע וואס איז געווען אינעם באזיס פון די טעראריסטן. אבער ישראל קרעפטן האבן אטאקירט סירישע פאזיציעס אויפן לבנון בארג. דער ארמיי האט געמאכט פארשריט, אויפן לבנון בארג, און געהאלטן ביים איינעמען דעם ביירוט-דמשק שאסיי, די אלע זאכן האבן געברענגט די צוויי קריגערישע לענדער, צו א קריג אויפן לעבאנעזער באדן, ישראל האט שפעטער יענע יאר, פארניכטעט די איינריכטונגען פון ראקעטעס קעגן עראפלאנען, אינעם לבנון טאל.
אויפן 11טן יוני יענע יאר, איז דערקלערט געווארן א פייער אפשטעל, צווישן ישראל, סיריע, און די פי על או, דער פייער אפשטעל האט געכאפט די ישראלער, ווייט פוונעם ביירוט-דמשק שאסיי, וואס איז געווען אן אסטראטעגישע ציל. דער ישראל מיליטער האט דערפאר באשלאסן, צו איגנארירן דעם פייער אפשטעל, און פארגעזעצט זייער אטאקע, זיי האבן דערגרייכט דעם שאסיי אויפן 20סטן יוני. אויפן בארטן שאסיי, האבן ישראלדיקע קרעפטן, זיך אנגעשלאסן צו די קריסטליכע מיליציע גרופעס אין ביירוט, און באלאגערט די סירישע, און פאלעסטינע פאזיציעס אינעם שטאט. די פאלעסטין באפרייונג ארגאניזאציע, האט זיך אפגעטראגן פון לבנון, אקטאבער 1982, נאך גרויס דרוק פון די סוני באפעלקערונג.
באשיר זשומייעל, איז ערוועלט געווארן אום 23סטן אויגוסט, אלס פרעזידענט אין לבנון, אינעם פארלאמענט, האבן 57 געוועלט פאר אים, און 3 קעגן אים, דאס רוב זענען אהינגעברענגט געווארן דורך ישראל זעלנער.
זשומייעל אומגעקומען
עטליכע טעג נאכן ערוועלט ווערן, איז זשומייעל געהרגט געווארן ביי א באמבע אויפרייס, אינעם הויפטקווארטיר פון די פלאנגן, די באמבע איז אונטערגעלייגט געווארן, דורך א גריכיש ארטאדאקסער קריסט, וואס האט געהערט צום סירישע פארטיי, דעם 14טן סעפטעמבער 1982. באשיר זשומייעלס ברודער האט אים איבערגענומען, אמין זשומייעל איז עטליכע טעג שפעטער געווארן פרעזידענט. אבער אמין איז נישט געווען אזוי פרא-ישראל ווי זיין ברודער.
נאכן אומקום, האבן ישראל קרעפטן איבערגענומען קאנטראל, אין מערב ביירוט, די פליטים לאגער וואס האבן זיך געפונעם ביים עק שטאט, האט די ארמיי איבערגעגעבן צו די פלאנגן, און אויף די 16טע און 17טע סעפטעמבער האבן זיי דורכגעפירט די סאברא און שאטילא מארד. ישראל האט דערפאר געמוזט זיך צוריקציען, פון אלע דערגרייכונגען וואס זיי האבן געהאט. אמין זשומייעל האט אונטערגעשריבן א שלום אפמאך מיט ישראל, עס איז אבער נישט ווערט געווען דאס פאפיר, אויף וואס עס איז געשריבן געווארן, און אין 1984, האט די רעגירונג פון אמין עס מבטל געווען.
דער ריקצוג
ישראל קרעפטן, האבן זיך צוריק געצויגן פונעם דרום טייל פונעם לבנון בארג, ווי רוב איינוווינער זענען דרוזן, און א מינאריטעט קריסטן, און א קריג האט אויסגעבראכן צווישן די באפעלקערונג, אום סעפטעמבער 1983.
יולי 1984, האט צה"ל זיך ארויסגעצויגן פון רוב לבנון, און א יאר דערויף 1985, האט שמעון פערעס, אינעם פאראייניגטן רעגירונג, באשלאסן א גענצליכן ריקצוג, אויסער דער זיכערהייט זאנע, וואס איז א שטח פון 10 קילאמעטער, אויפן לעבאנעזער זייט פונעם גרעניץ. ישראל האט אויפגעשטעלט צד"ל, צו העלפן באשיצן די גרעניץ פון טעראר אטאקעס.
דער אמעריקאנער דורכפאל
נאכן סאברא און שאטילא מאסן מארד, האט ראנאלד רעיגען, פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן, באשלאסן צו שיקן אן אינטערנאציאנאלע כח, וואס וועט העלפן צוריק ברענגן שלום צום ראיאן. רעיגען האט דערפאר געשיקט מארינען פונעם אמעריקאנער ארמיי. פראנקרייך האט נאכגעפאלגט, און אויך געשיקט זעלנער, צו לבנון.
כעזבאלא, אן אומבאוויסטע ראדיקאלע שיאט טעראר גרופע, האבן אויפגעריסן דעם אמעריקאנער אמבאסאדארס געביידע אין ביירוט, דורך א זעלבסטמערדער, דעם 18טן אפריל 1983, 61 מענטשן זענען אומגעקומען, און איבער הונדערט זענען פארווונדעט געווארן.
צוויי אמעריקאנער קאמפס פליגערס, וואס האבן טייל גענומען אין די שלאכטן, אויפן לבנון בארג, זענען אראפ געווארפן געווארן דורך סיריע, די פילאטן זענען גענומען געווארן אין געפענגשאפט. עטליכע וואכן שפעטער, זענען זיי באפרייט געווארן, ווען זשעקי זשעקסאן, אן אפרא-אמעריקאנער פירער, איז געקומען קיין דמשק.
אמעריקע, און די אנדערע לענדער וואס האבן געשיקט זעלנער, האבן אנגעפאנגען ארויסצוציען זייערע קרעפטן, אין פעברואר 1984 האט רעיגען באשלאסן אהיים צו ברענגן די אמעריקאנע קרעפטן. און סיריע איז געבליבן די איינציקע לאנד, וואס איז געווען פארמישט אינעם לעבאנעזע קריג.
דער גענף קאנפערענץ
מיט אמעריקאנער און סאאודישער אינטערווענץ, איז פארגעקומען א קאנפרענץ אין גענף שווייץ, דעם 31טן אקטאבער 1983. אלע קריגערישע פארטייען זענען דארט געווען, אריינגערעכנט אמין זשומייעל. דער סירישער אויסערן מיניסטער, האט זיך באטייליגט אין די קאנפרענץ. סאאודי אראביע, האט אהינגעשיקט א רעפרעזענטאט, מיטן נאמען ראפיק על כארירי, דעמאלט נאך אומבאוויסט, שפעטער איינער פון די מערסט פאפולערער, און קאנטראווערסיעלע פרעמיער מיניסטארן, פון לבנון. פונעם קאנפרענץ איז גארנישט געווארן. פון א צווייטע קאנפרענץ אין לאזען שווייץ, דעם 12טן מערץ 1984 איז אויך גארנישט געווארן, און די קריג האט זיך אנגעהויבן פונדאסניי, דאס איז געווען דעם ערגסטן שטאפל פונעם קריג.
דער פערטער שטאפל פונעם קריג
דער קריג פון יעדן קעגן אלעמען, וועגן דער קריג אויפן לבנון בארג האבן מיר שוין געשריבן, ווען אלע פרעמדע כוחות זענען ארויס, האט יעדע גרופע פרובירט צו כאפן טעריטאריע, וואס פאר זיי איז עס געווען נויט באדערפטיג. אין ביירוט האבן די לינקע באמבאדירט מזרח ביירוט, וואס איז א קריסטליכע געגנט. די שיאטן האבן ארויסגעטרעטן פונעם ארמיי, און זיי האבן זיך אנגעשלאסן צו די דרוזן. און אין פעברואר 1984, האבן שיאטן פון אמאל, מיט די דרוזן, איינגענומען מערב ביירוט, עטליכע מאנאטן שפעטער האבן זיי געמוזט צוריק ציען, און די איבערגעבליבענע פי על או קרעפטן, האבן זיך ארומגעשלאגן מיט סוני מיליציעס, אויפן קאנטראל איבערן שטאט.
די שיאטישע אמאל און כעזבאלא, האבן נאכן אינטערנאציאנאלן ריקצוג זיך ארומגעשלאגן אסאך מיט דער פאלעסטינע באפרייונג ארגאניזאציע. די פי על א, האט פארלוירן איר אלטע כח וואס זי האט געהאט אין לבנון, און יעצט האבן די איבערגעבליבענע וואס זענען נישט אנטלאפן, האבן געוואלט צוריק ברענגן, וואס זיי האבן פארלוירן, די שיאטן האבן שטארק געזיגט, און די פאלעסטינער טעראר גרופעס זענען באגרעניצט געווארן, בעיקר און זייערע פליטים לאגערן.
אינעם צידון געגנט האבן געוווינט א גרויסע קריסטליכע באפעלקערונג, און זיי זענען אטאקירט געווארן דורך זשאמבלאטס קעמפער, און זיי זענען אנטלאפן צו קריסטליכע געגנטער.
דער אינערליכע קריג
ווען די שיאטן האבן געענדיקט זייער קריג מיט די פאלעסטינער, האבן זיי זיך גענומען שלאגן איבערן פירערשאפט, פון דער שיאטישער געמיינדע. אמאל איז געווען א גרופע, וואס איז געווען סעקולאר אין איר וועזן, בעת כעזבאללא איז א ראדיקאלע רעליגיעזע גרופע, וואס זעט אינעם רעליגיע איר הויפט אגענדע, אין 1988 האט אויסגעבראכן די ברודער קריג צווישן די שיאטן. אין 1990 האט זיך עס געענדיקט מיט דער אויבערהאנט פון כעזבאללא, אבער מיט א פייער אפשטעל פון סיריע.
דער קריג וואס איז פארגעגאנגען אין מערב ביירוט, האט זיך געענדיקט מיטן סירישן צוריקקום, די סוניס האבן געבעטן סיריע צו שיקן אירע זעלנער באשיצן די שטאט, און נאכדעם וואס עס האט שיעור אויסגעבראכן א קריג צווישן סיריע און כעזבאללא, איז שטיל געווארן אין ביירוט.
די פרעזידענט וואלן 1988
סיריע האט געוואלט אז פראנזשיע זאל ווערן פרעזידענט, ער איז געווען איינמאל צווישן 1982-1976, אדער איינער פון זיינע מענטשן, די פראבלעם וואס סיריע האט געהאט, רוב פארלאמענט מאנדאטן וואס האבן נאך געלעבט, האבן געוווינט אין מזרח ביירוט, און זיי האבן נישט געהאט קיין צוטריט צו די געגנט, און דערפאר ווען אמין זשומייעל האט געענדיקט זיין פרעזידענטשאפט, איז זיין כח אריבער צו מישעל אוען, א מארונישע גענעראל.
אמין האט פארלאזט לבנון, און געוואנדערט קיין פאריז. ער האט איבערגעלאזט צוויי רעגירונגען, די ציווילע רעגירונג אין מערב ביירוט, אונטערן פירערשאפט פון סאלים על כוץ, א מיליטערישע רעגירונג אין מזרח ביירוט, אונטער מישעל אוען. כוץ דער פרעמיער מיניסטער האט נישט אנערקענט אינעם פירערשאפט פון אוען. אין זיין קורצע פירערשאפט איז אוען געווען זייער פאפולער, דער פאקט אז ער איז אויפגעוואקסן מיט שיאטן, האט אים געהאלפן שלום מאכן מיט זיי, רוב קריסטן האבן אים געשטיצט, אויסער די לבנון קרעפטן, מיט דער הויפט סאמיר דזשאדזשא.
אוען האט אונטערגענומען די באפרייאונגס קריג קעגן יעדן איינעם כמעט, קריסטן וואס זענען קעגן אים דרוזן שיאטן, ער האט דערקלערט קריג קעגן אומלעגאלע פארטן צום ים, און זיי באלאגערט באמבאדירט, דאס האט געברענגט צו נאך א גאנג פון געשלעגן, ער האט זיך געשלאגן קעגן סיריע.
די סירישע פארענדיגן דעם קריגס צושטאנד
סיריע איז געבליבן די איינציגע לאנד, וואס האט געהאט די מעגליכקייט צו ברענגן שלום. און ווען די אראבישע לענדער האבן פרובירט נאכאמאל מאכן שלום, איז סיריע געווען א הויפט אינעם דיפלאמאטישן שפיל, ווען סיריע האט איינגעשטימט איז מען געקומען צום טייף אפמאך, שפעטער איז רענא מאוואד געווארן פרעזידענט, עטליכע וואכן שפעטער איז ער אומגעקומען אין אן אויטא באמבע, עס אומבאוויסט ווער האט אים אומגעברענגט און פארוואס. אסאך האבן באשולדיקט כעזבאללא, ווייל זיי האבן נישט אנערקענט אינעם טייף אפמאך.
צוויי טעג שפעטער איז עליאס על היראווי ערוועלט געווארן פאר פרעזידענט, ער איז געשטאנען צוזאמען מיט על כוץ, דער סונישער פרעמיער.
אוען פון זיין זייט האט געוועלטיגט איבער זיין אטאנאמיע, נישט אנערקענענדיג אין סיריע, אדער אינעם נייעם רעגירונג. סיריע האט זיך צוריק געהאלטן פון טון עפעס, ביז 1990, ווען די גאלף קריזיס האט אויסגעבראכן. אום 9טן אקטאבער האט די לעבאנעזער רעגירונג געבעטן סיריע, איינצונעמען די אטאנאמיע פון אוען. אויפן 13טע אקטאבער האט סיריע אטאקירט, און איינגענומען דעם פרעזידענטליכן פאלאץ אין באאבדע, מזרח ביירוט און די טייל פונעם לבנון בארג, אונטער אוענס הערשאפט. און מיט דעם האט זיך געענדיקט דער פופצען יעריקע ברודער קריג.
די טייף רעפובליק
די טייף רעגירונג האט זיך אנגעהויבן דעם 22טע אקטאבער 1989, אבער דער קריג האט זיך געענדיקט, ערשט מיט א יאר שפעטער, דעם 13טע אקטאבער 1990. און דער צווייטער רעפובליק האט זיך אנגעפאנגען אויפבויען, זענען געווען מענטשן, וואס האבן נישט געקענט גלייבן, אז עס וועט נאך אמאל געשען.
קאַטעגאָריע:לבנון קאַטעגאָריע:מיטל מזרח קאנפליקט
יחזקאל שרגא האלבערשטאם (ב)
רבי יחזקאל שרגא האלבערשטאם הי"ד (ה'תרנ"ה - ה'תש"ג), שינאווער רבי אין שינאווא.
אפשטאם
רבי יחזקאל שרגא איז געבוירן געווארן אין יאר ה'תרנ"ה (אומגעפער), צו זיין פאטער הרב אריה לייביש מרדכי האלבערשטאם פון שינאווא, א זון פון הרב משה האלבערשטאם רב אין שינאווא, א זון פון הרב יחזקאל שרגא האלבערשטאם, דער שינאווער רב, א זון פון הרב חיים האלבערשטאם, דער צאנזער רב. און צו זיין מוטער מרת דבורה א טאכטער פון הרב ישראל יעקב יוקל טייטלבוים, רב אין וואלאווע, א זון פון הרב שמואל טייטלבוים, רב אין גארליץ, א זון פון הרב אלעזר ניסן טייטלבוים, רב אין דראהאביטש, א זון פון דעם ישמח משה.
רבנות
ווען זיין פאטער איז אריבער קיין קראקא איז רבי יחזקאל שרגא געווארן דער ממלא מקום, אלס שינאווער רבי אין שינאווא.
הסתלקות
רבי יחזקאל שרגא איז אומגעקומען אויף קידוש השם אין יאר ה'תש"ג (אומגעפער) מיט זיין פאמיליע הי"ד.
פאמיליע
רבי יקותיאל יהודה האט געהייראט א טאכטער פון הרב יהושע האלבערשטאם רב אין באכניא א זון פון הרב אשר מאיר האלבערשטאם רב אין באכניא.
רייסליפ גארדנס אונטערגרונט סטאנציע
רייסליפ גארדנס איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אין רייסליפ, מערב לאנדאן, אויפן מערב רייסליפ צווייג פון דער צענטראל ליניע. די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 5.
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט אום 9טן יולי 1934 דורך דער גרויס-מערבדיקער און גרויס־צענטראלער באן. די באדינונג פון דער צענטראל ליניע האט אנגעהויבן דעם 21סטן נאוועמבער 1948. אום 21סטן יולי 1958 האבן הויפטליניע באנען אויפגעהערט זיך אפשטעלן ביי דער סטאנציע.
סאטיאדזשיט ריי
קליין|פארטרעט פון סאטיאדזשיט ריי סאַטיאַדזשיט ריי (2טן מיי 1921 - 23סטן אפריל 1992) איז געווען אן אינדיש־בענגאלישער רעזשיסאר. ריי איז געבוירן געווארן אין קאלקאטא אין א בענגאלישער משפחה וואס איז געווען פראמינענט אין דער וועלט פון קונסט און ליטעראטור. נאכדעם ווען ער האט געטראפן דעם רעזשיסאר זשאן רענואר אין לאנדאן האט ער אנגעהויבן שאפן פילמען אליין.
ריי האט רעזשיסירט 36 פילמען, פון פארשידענע ארטן. זיין ערשטע פילם האט געוואונען 11 פריזן. ריי האט רעזשיסירט א פילם וועגן דעם לעבן פון ראבינדראנאט טאגאר.
קאַטעגאָריע:אינדיער קאַטעגאָריע:רעזשיסארן
נייטרא מוסדות
נייטרא מוסדות אין וויליאמסבורג איז געפענט געווארן אין יאר תשס"ג, און האט היינט צוטאגס א תלמוד תורה תולדות שלום משה ד'נייטרא מיט איבער 500 קינדער, און אויך א ישיבה קטנה נאות דשא, און אויך א מיידל שולע בנות סערל ד'נייטרא.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:
וואלטאזש
וואלטאַזש אדער עלעקטרישע שפאַנונג איז די ענדערונג אין עלעקטרישן פאטענציאל צווישן צוויי פלעצער. וואלטאזש ווערט געמאסטן נאר צווישן צוויי פלעצער, למשל די פאזיטיוון און נעגאטיוון טערמינאלן פון א באטעריע, אדער צווישן א דראַט און גרונד. אין דער אינטערנאציאנאלער סיסטעם פון איינסן מעסט מען וואלטאזש אין וואלטן.
דער נאמען "וואלט" שטאמט פונעם איטאליענישן פיזיקער אלעסאנדרא וואלטא וואס האט געשאפן די ערשטע כעמישע באטעריע.
דעפיניציע
די עלעקטראסטאטישע קראפט איז א קאנסערווירנדיקע קראפט וואס מען קען דערפאר באשטימען זי פון א פאטענציאלער ענערגיע וואס מען רופט עלעקטראסטאטישע פאטענציאלע ענערגיע. די עלעקטרישע פאטענציאלע ענערגיע פון א לאדונג אין א געוויסן פונקט איז די ארבעט וואס מען דארף טון צו ברענגען די לאדונג פון יענעם פונקט צום גרונטפונקט; די ענערגיע איז פראפארציאנעל צום גרייס פון דער לאדונג. דער וואלטאזש V צווישן צוויי פונקטן איז די אונטערשייד צווישן דעם עלעקטרישן פאטענציאל אין די צוויי פונקטן.
אלץ העכער דער וואלטאזש וועט זיין, וועט זיך די עלעקטראנען רוקן מיט אלץ א שטערקרן כח.
וואלטאזש וועט מען אייביג נאר קענען רעכענן אינצווישין צוויי פלעצער.
דעם וועג וויאזוי מען רעכינט דעם וואלטאזש (פאטענציאלע ענערגיע) אויף א געוויסן פלאץ איז, אז מען קוקט וויפל כח וועט מען דארפין ניצן כדי צי קענען אריין שטופין (קעגין דער וועג פון וואס דער כח קומט) אין אים א גאנצע קולאמב פון עלעקטראנען, דאס הייסט אז אויב דער כח אויף יענער פלאץ איז איין וואלט (אז עס וועט אוועק שטופן דאס וואס מען פרובירט אריין צי שטופין אין אים מיט דער כח פין איין נאטון אויף יעדער קאלאמב) וועט מען דארפין ניצן א גאנצער נאטון פון כח כדי צי קענען אריין שטיפן דארט א גאנצע קאלאמב פון עלעקטראנען.
יעצט, אויב מען וויל רעכענען דער וואלטאזש אינצווישן צוויי פלעצער אין א שטראמקרייז, קען מען נעמין דעם גרעסירן וואלטאזש (שטערקערער) און אראפ נעמין פון דעם דעם קלענערן נומער פון וואלטאזש, וועט איבער בלייבין דער צווישין שייד, און דאס וועט זיין דער וואלטאזש פון אינצווישן יענע צוויי פלעצער.
אויב מען וועט רעכענען דעם וואלטאזש אויף א פלאץ וואס אינצווישן זיי ביידע איז דער וואלטאזש דער זעלבע שטארק וועט דער וואלטאזש אויף יענער פלאץ זיין 0v.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:עלעקטריע
מארדזש סימפסאן
מארדזשארי "מארדזש" סימפּסאָן (ענגליש: Marjorie "Marge" Simpson) איז א כאראקטער אין דער אנימירטער טעלעוויזיע סעריע "די סימפּסאָנס". איר שטימע איז געשפילט דורך דזשולי קאַוונער. מארדזש איז דער ווייב פון האָמער סימפּסאָן און דער מוטער פון באַרט, ליסאַ און מעגי סימפּסאָן. זי איז באקאנט פאר איר הויכער בלויער האָר. מארדזש איז געווארן געהייסן נאך, און באזירט אויף, מארגארעט "מארדזש" גראנינג, מאט גריינינג'ס מוטער.
קאַטעגאָריע:די סימפסאנס כאראקטערן
שראפשיר
שראפשיר איז א גראפנשאפט אין דעם מערב מידלאנדס ראיאן פון ענגלאנד. שראפשיר גרענעצט וויילס צו מערב, און די ענגלישע גראפנשאפטן טשעשיר צו צפון, סטאפארדשיר צו מזרח, וואוסטערשיר צו דרום־מזרח און הערעפארדשיר צו דרום. שראפשיר באדעקט א שטח פון 3,487 קוואדראט ק"מ.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:גראפנשאפטן אין ענגלאנד
גאספל אק – בארקינג ליניע
די גאספל אק – בארקינג ליניע, אויך באקאנט ווי גאבלין (גאספל אק – בארקינג ליניע) איז אן אייזנבאן ליניע פונעם לאנדאנער איבערגרונט וואס פארט אדורך די פארשטעט פון צפון־מזרח לאנדאן, ענגלאנד. די ליניע ווערט געניצט דורך פאסאזשירן באנען פון לאנדאנער אונטערגרונט און פֿראכט באנען. די ליניע געהערט צו און ווערט אויפגעהאלטן דורך נעצווערק באן און לאנדאנער איבערגרונט.
היינטיקע אפעראציעס
ביז 2016 האבן דיזלצוגן געניצט די ליניע. אין יוני 2016 האט מען אנגעהויבן עלעקטריפיצירן די ליניע. פון סעפטעמבער 2016 איז די ליניע געווען אינגאנצן פארמאכט, ביז איר ווידערעפענונג דעם 27סטן פעברואר 2017.
קאַטעגאָריע:לאנדאנער איבערגרונט קאַטעגאָריע:באן ליניעס
Windows Movie Maker
Windows ME איז געװעזן די ערשטע אָפּערירן־סיסטעם װעלכע האָט כּולל געװען די Windows Movie Maker. הײַנט צוטאָגס, אין Windows 7 קומט די Windows Movie Maker װי אַ טײל פֿון דער Windows Live װאָס מען קען אַראָפּלאָדירן אומזיסט פֿון מײַקראָסאָפֿטס װעבזײטל און עס איז מער ניט ניכלל װי אַ טײל פֿון די Windows אָפּערירן סיטעמען.
קאַטעגאָריע:Windows קאמפאנענטן
תוספתא
די תוספתא איז א זאמלונג פון ברייתות פון די תנאים וואס געפינען זיך נישט אין דער משנה. די תוספתא ווערט צעטיילט אין סדרים און מסכתות אזוי ווי די משנה.
רבי חייא און רבי אושעיא האבן צוזאמענגעשטעלט די תוספתא.
דרוקסאגראפיע
עס איז אריינגעדרוקט אין די ש"ס'ן נאכן רי"ף.
לינקען
קאַטעגאָריע:תלמוד
משה רוקח (קאזלאוו)
רבי משה רוקח (תרנ"ו - ח' תשרי תשל"א) איז געווען דער קאזלאווער רבי.
צפון אירלאנד
צפון אירלאנד (, אלסטער שאטיש: Norlin Airlann) איז דאס קלענסטע פון די פיר לינדער וואס שטעלן צוזאם דאס פאראייניגטע קעניגרייך פון גרויסבריטאניע און צפון אירלאנד. צפון אירלנד געפינט זיך אין צפון מזרח פון דעם אינזל אירלאנד און האט א שטח פון 14,139 קוואדראט ק"צ. צו דרום און מערב האט עס א גרענעץ מיט דער רעפובליק פון אירלאנד. זיין הויפטשטאט איז בעלפאסט. די באפעלקערונג פונעם לאנד איז געווען בערך 1,750,000 אין יוני 2006, אומגעפער 3% פון דער גאנצער באפעלקערונג פונעם פאראייניגטן קעניגרייך.
משה רוקח (קאזלאוו)
רבי משה איז געבוירן געווארן אין סטרעליסק צו זיין פאטער רבי מאיר רוקח אין תרנ״ו. אין יענער צייט האט זיך זיין פאטער באזעצט אין קאזלאוו. ווען ער איז געווען אלט עלף יאר האט אים זיין פאטער געשיקט צום ברעזשאנער רב
פון ברעזשאן איז ר׳ משה געקומען קיין נעמיראוו, וואו ער האט געלערנט ביי רבי הערש עפשטיין, אב״ד פון נעמיראוו.
ער האט געהייראט מרת שלאמצי די טאכטער פון רבי אהרן היילפרין, וואס האט אים געעפנט א בית מדרש אין טארנאפאל. הרבי מקאזלוב המחונן גם בקול זמרה מתוק, עשה מאז גילו הצעיר רושם רב על שומעי תפילותיו, דער טארנאפאלער רב האט אים באשטימט בעל מוסף פאר די ימים נוראים אין ר׳ יעקעלס קלויז.
צפון אירלאנד
טראנספארט
קליין|א [[צפון אירלאנד באנען באן]] צפון אירלאנד האט דריי פליפעלדער – בעלפאסט אינטערנאציאנאל לעבן אנטרים, דזשארדזש בעסט בעלפאסט סיטי אין מזרח בעלפאסט און סיטי פון דערי אין לאנדאנדערי גראפנשאפט.
משה רוקח (קאזלאוו)
פאמיליע
די קינדער פון רבי משה רוקח זענען:
צפון אירלאנד
טראנספארט
די הויפט ים פארטן אין לארן און בעלפאסט פירן פאסאזשירן און פראכט צווישן גרויסבריטאניע און צפון אירלאנד.
משה רוקח (קאזלאוו)
פטירה
רבי משה פון קאזלאוו איז נפטר געווארן נאך א לאנגער מחלה, ח׳ תשרי תשל״א. מען האט אים געברענגט צו קבורה דעם זעלבן טאג לעבן זיין פאטער.
צפון אירלאנד
טראנספארט
צפון אירלאנד באנען פירן פאסאזשירן באן דינסטן.
משה רוקח (קאזלאוו)
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:גאליציאנער אדמורי"ם קאַטעגאָריע:אמעריקאנער אדמורי"ם
יוחנן הורקנוס דער צווייטער
יוחנן הורקנוס דער צווייטער, איז געווען קעניג איבער ארץ יהודה, און כהן גדול, פון די חשמונאים דינאסטיע. געבוירן בערך אין יאר 110 איידער די ציווילע ציילונג, און געשטארבן אין יאר 30 איידער די ציווילע ציילונג.
הורקנוס איז געווען דער עלטערער זון פון ינאי המלך און פון שלומציון המלכה. ווען ינאי איז געשטארבן, איז שלומציון געווארן קעניגן, און הורקנוס כהן גדול, זיין מאמע האט אים אריינגערעכנט, אין די אנפירערשאפט פון דעםקעניגרייך. אין יוסיפון שטייט געשריבן, אז הורקנוס איז געווען א רויגער מאנס פארשוין, אין די צייט וואס זיין ברודער יהודה אריסטובולוס דער צווייטער, איז געווען א היציקער פון נאטור אויס, שלומציון האט דעריבער זיך נישט פארלאזט אויף אריסטובולוס, און הורקנוס איז ביי איר געווען די קרוינפרינץ.
איידער זי איז געשטארבן, האט אריסטובולוס געווינען אלע קאמאנדירן, פון די פעסטונגען אין יהודה, צו זיין זייט, און זיך דערקלערט אלס נייע קעניג. שלומציון האט איינגעזעצט אריסטובולוס' ווייב און קינדער אין טורמע, אבער זי איז געשטארבן נאך איידער זי האט עספיעט צו טון עפעס.
נאך איר טויט, האט הורקנוס איבערגענומען, אבער נישט צו לאנג אנגעהאלטן. א בירגער קריג, האט אויסגעבראכן צווישן די יידן. צום ענדע, האבן די צוויי ברודער געקומען צום אפמאך, אז הורקנוס וועט זיין כהן גדול, און אריסטובולוס קעניג, און צו ברענגען די שלום צו א פאקט, האט אלכסנדר דער צווייטער זון פון אריסטובולוס, געהייראט הורקנוס' טאכטער אלכסנדרה החשמונאית.
הורקנוס האט געהאט א פריינט, מיטן נאמען אנטיפטרוס, וואס זיין טאטע איז געווען אנטיפס, גובערנאטאר פון אדום, אין די צייטן פון ינאי המלך, און די פאמיליע, האט זיך מגייר געווען אין די צייטן פון יוחנן הורקנוס דער ערשטער. דער אנטיפטרוס, האט צוגערעדט הורקנוס זאל צוריק ציען פון די אפמאך מיט אריסטובולוס, און די צוויי זענען אנטלאפן צו די קעניג פון נבטים, וועלכע האט מיט זיין ארמיי, ארויף מארשירט קיין ירושלים, און באלאגערט די הר הבית, ווי אריסטובולוס האט זיך באפעסטיקט, די גמרא דערציילט אז פאר געלט וואס די כהנים האבן אראפ געשיקט, האבן די באלאגערער צוריק געשיקט א שעפס, ביז איין טאג האבן זיי ארויף געשיקט א חזיר.
דאס אלעס האט זיך געענדיקט ווען א רוימישער גענעראל, מיטן נאמען סקווארוס, האט פארלאנגט פון די קעניג פון נבטים אפצוטרעטן. נאכן אפטרעטן, האט אריסטובולוס פלוצים אטאקירט, די ארמיי פון די נבטים, און האט אומגעברענגט אסאך פון זיי.
די צוויי ברודער האבן געברענגט זייערע טענות צו סקווארוס, און נאכן באקומען שוחד פון אריסטובולוס, האט ער געפסקנט אז אריסטובולוס איז קעניג. דער קאמאנדיר פון סקווארוס איז אנגעקומען זיין נאמען איז געווען פאמפאיוס, און ער האט רעכט געגעבן פאר הורקנוס, אריסטובולוס איז אנטלאפן קיין ירושלים, ווי ער האט זיך באפעסטיקט, און פאמפאיוס איז אים נאכעקומען, און א קריג האט זיך ווידעראמאל אנגעפאנגען, די רויישע גענעראל האט איינגענומען ירושלים, אריין אין די בית המקדש, און אין די קדשי קדשים, אבער די עבודה האט ווייטער פארגעזעצט. 12,000 יידן זענען אומגעקומען דורך די רוימישע סאלדאטן, און אריסטובולוס, איז גענומען געווארן אין געפענגעניש, קיין רוים. ריזיקע שטחים פון לאנד, זענען אוועק גענומען געווארן, פון די הערשאפט פון הורקנוס, דורך די רוימישע אימפעריע.
אין יאר 58-, איז אלכסנדר דער צווייטער, אנטלאפן פון געפענגעניש, און אנגעקומען קיין ארץ ישראל, ער האט אנגעפאנגען אן אויפשטאנד, און הורקנוס האט געמוזט אנקומען צו רוימישע הילף צוריק צו באקומען די הערשאפט, נאכן באקומען די הערשאפט, איז די לאנד צעטיילט געווארן צו געגנטער, און ער איז פארבליבן בלויז מיט די כהונה גדולה.
ווען יוליוס קייסער, איז ארויף צו די מאכט אין רוים, האט ער געשיקט אריסטובולוס איבערצונעמען די הערשאפט פון הורקנוס, רוים איז געווען פארנומען אין א קריג צווישן יוליוס, און פאמפאיוס, און פאמפאיוס' מענטשן, האבן פארסמט אריסטובולוס און ער איז געשטארבן, וויבאלד הורקנוס האט זיך גערעכנט צווישן פאמפאיוס מענטשן. אלכסנדר דער צוייטער איז אומגעברענגט געווארן אויפן באפעל פון פאמפאיוס.
דעמאלט איז יוליוס געהרגט געווארן, און מתתיהו אנטיגונוס דער צווייטער, זון פון אריסטובולוס, איז אנגעקומען מיט אן ארמיי, און האט פארטריבן הורקנוס קיין בבל, נישט איידער ער האט אים אפגעשניטן די אויערן, אים צו פסול מאכן פאר די כהונה. און אנטיגונוס איז געווארן קעניג.
הורדוס האט דעמאלט אנגעפאנגען גרויס ווערן, און הורדוס האט געוויסט, אז ווילאנ הורקנוס לעבט אפילו נישט אין ארץ ישראל, וועט אים זיין שווער צו ווערן קעניג. דעריבער האט ער אים איבערצייגט צוריק צוקומען קיין ירושלים, ווי ער האט אים געגעבן גרויס כבוד, אבער האט אים געהיטן אויף טריט און שריט, ער זאל נישט קענען טון וואס ער וויל.
מרים די ווייב פון הורדוס, האט געהאט א ברודער מיטן נאמען אריסטובולוס דער דריטער, וועמען הורדוס האט געשטעלט אלס כהן גדול, אבער מורא האבנדיק פון אים, האט הורדוס דערטראנקן דעם יונג, אין א שווים באסיין, אין יריחו. דערנאך האט הורדוס געטענהט אז הורקנוס האט אים פרובירט פארסמן, האט ער אים אומגעברענגט, אויך האט ער דערנאך אומגעברענגט זיין שוויגער אלכסנדרה, און זיין ווייב מרים, די טראגעדיע האט זיך געענדיקט, ווען הורדוס האט אומגעברענגט זיינע צוויי זון וואס ער האט געהאט פון מרים אריסטובולוס און אלכסנדר.
דאס איז געווען די ענדע פון די חשמונאים דינאסטיע.
קאטעגאריע:חשמונאים קאטעגאריע:תקופת בית שני
די גרינע קוזינע
די גרינע קוזינע איז א ליד קאמפאזירט דורך אייב שווארץ, מיט ווערטער פון יעקל לייזעראוויטש.
קאַטעגאָריע:אידישע לידער
קריפטאגראפיע
קריפּטאָגראַפֿיע (פֿון גריכיש κρυπτός, קריפטאס, "באַהאַלטן, געהיים"; און γράφω, גראַפֿא, "איך שרײַב") איז די װיסנשאַפֿט װעלכע באַשעפֿטיקט זיך מיט אלגאריטם מיטן צװעק צו פֿאַרשליסן אינפֿאָרמאַציע דורך קאָדן. די װיסנשאַפֿט פֿון קריפּטאָגראַפֿיע איז שױן פֿון די פֿאַרצײַטיקע יאָרן װאָס האָט געניצט צו פֿאַרשליסן פֿון דעם פֿײַנד װיכטיקע ידיעות. הײַנט ניצט מען עס צו פֿאַרשליסן דיגיטאַלישע אינפֿאָרמאַציע, װי למשל אַ דיגיטאַלישע אונטערשריפֿט.
מאדערנע קריפטאגראפֿיע שניידט איבער די דיסציפלינען פון מאטעמאטיק, קאמפיוטער וויסנשאפט, און אינזשעניריע. טייל אנווענדונגען פון קריפטאגראפֿיע זענען געלט אויטאמאטן, קאמפיוטער פאסווערטער, און  עלעקטראנישער האנדל.
אנהייב פון מאדערנע קריפטאגראפיע
קריפטאאנאליז פון די נייע מעכאנישע אפאראטן וואס מען האט אנגעהויבן ניצן אין דעם 20סטן יארהונדערט האט זיך אויסגעוויזן שווער. אינעם פאראייניגטן קעניגרייך האט מען געארבעט אין בלעטשלי פארק וואס האט געברענגט צו אן אנטוויקלונג פון מער עפעקטיווע מעטאדן אויסצופירן כסדרדיקע פעולות. ענדלעך האט מען אנטוויקלט דעם קאלאסוס, דער ערשטער גאנץ עלעקטראנישער און דיגיטאלישער, פראגראמירבארער קאמפיוטער אין דער וועלט, וואס האט געהאלפן דעקאדירן שיפערן גענערירט דורך דער דייטשער מיליטער׳ס לארענץ SZ40/42 מאשין.
שיפֿער־כּתב אין דער ייִדישער רעליגיע
אין ספר ירמיהו למשל װערט דערמאָנט "מלך ששך", װען די מײנונג איז "מלך בבל", װײַל אױב מען דרײט איבער דעם א"ב, אל"ף = תיו, בי"ת = שי"ן, איז ששך = בבל.
אױך אין קבלה איז באַקאַנט גײַסטלעכע רבנים װעלכע האָבן געניצט אַ שיפֿער־כּתב קאָמפּליצירט מיט ראשי תיבותן און מיט נישט מסודרדיקע זאַצן און װערטער כּדי צו באַשרײַבן העכערע טעמעס װעלכע באַשעפֿטיקן זיך מיט קבלה, כּדי זאָל דער פּשוטער מענטש ניט קענען פֿאַרשטײן. למשל איז באַקאַנט דער מגילת סתרים פון ר' נחמן בראסלעווער.
קאַטעגאָריע:זיכערהייט קאַטעגאָריע:מאטעמאטיק
שביל ישראל
ממוזער|250px| די ישראל סטעזשקע איז אַ שפאציר־סטעזשקע וואס גייט דער לענג פון ישראל, פון קיבוץ דן אין צפון צו אילת אויפן בארטן פונעם אילת איינגאס. דער וועג איז לאנג 1,000 ק"מ. די סטעזשקע איז איינגפירט געווארן אין 1995.
בן-ציון שענקער
בן ציון שענקער (י"ח אייר תרפ"ה, 12טן מיי 1925 - י"ט מרחשון תשע"ז, 20סטן נאוועמבער 2016), איז געווען דער באוואוסטער 'בעל מנגן' הידוע פון דעם מאדזשיצער חסידות און פון די ארויסשטעקנדיקע שעפער אין חסידישער מוזיק. ער האט געזינגען, קאמפאזירט און פארעפנטלעכט צענדליקע פלאטעס, קאסעטעס און דיסקן פון מאדזשיצער ניגונים וואס די מאדזשיצער רבי׳ס און ער אויך האבן קאמפאזירט. צווישן זיינע מערסט באקאנטע ניגונים זענען "אשת חיל" און "מזמור לדוד" וואס מען זינגט אין טויזנטער יידישע הייזער ביי די שבת זמירות, אפטמאל אן צו וויסן ווער האט זיי קאמפאזירט.
ביאגראפיע
שענקער איז געבוירן גווארן אין וויליאמסבורג, ברוקלין, צו זיינע עלטערן מרדכי שענקער און זיין ווייב מרים, טריסקער חסידים פון פוילן. ער האט געלערנט אין תורה ודעת ישיבה אין ברוקלין. אין די 1940ער יארן איז ער געווארן באַקאַנט מיטן מאדזשיצער רבי׳ן רבי שאול ידידיה אלעזר טויב קורץ נאָך ווען ער איז געקומען פון אייראָפּע אין די פאַרייניקטע שטאַטן נאָך דער צווייטער וועלט-מלחמה, און זינט דעמאָלט איז ער געווען פארבונדן מיט אלע מאדזשיצער רבי׳ס. אין תורה ודעת האט ער געקענט שלמה קארלעבאך וואס איז געווען יינגער פון אים מיט צוויי יאר און האט אים צונויפגעטראפן מיט דער וועלט פון מאדזשיצער ניגונים. שפעטער האט קארלעבאך זיך אויסגעדרוקט אז ער האט אפילו נישט קיין איין ניגון וואס איז נישט געווארן באאיינפלוסט מיט מאדזשיץ.
שענקער, אַ גראַדואַנט פון דער מוזיק קאנסערוואטאריע אין ניו יארק, איז באקאנט ווי דער ערשטער צו האָבן רעקארדירט אויטענטישע חסידישע מוזיק אויף א פראפעסיאנעלן שטייגער. אין לויף פון זיין לעבן האט ער פֿארפֿאסט עטלעכע 600 מעלאדיעס און מער ווי אַ טוץ סידיס וואס זענען פונאנדערגעטיילט אין דער גאנצער וועלט. לויט שרה פרידלאַנד בן-ארזה: "די נאַטור פון פּאָעזיע און זיין קאמפאזיציע איז עכט און פֿאלקיש, און זיינע אויספירונגען זענען וואַרעם און איידל". ער האט געוואוינט אין פלעטבוש, ניו יארק, און געדינט ווי דער בעל תפילה אינעם ארטיגן מאדזשיצער שטיבל אויף קאני איילענד עוועניו.
ער איז נפטר געווארן זונטיק י״ט מרחשון תרע״ז (20סטן נאוועמבער 2016) אין די פאראייניגטע שטאטן ביי דער עלטער פון 91.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער יידן קאַטעגאָריע:יידישע קאמפאזיטארן קאַטעגאָריע:מאדזשיצער חסידים קאַטעגאָריע:פרומע זינגערס קאַטעגאָריע:מענטשן פון ניו יארק
יגאל ידין
קליין|250px|יגאל יאַדין יגאל ידין (געבוירן יגאל סוקעניק, ירושלים, 20סטן מערץ 1917 - 28סטן יוני 1984) איז געווען א ישראל גענעראל, פאליטיקער, ארכעאלאג, און דער צווייטער שעף פון גענעראל שטאב פון צה"ל.
יונגע יארן
געבוירן אין רחביה געגנט, ירושלים, זיין פאטער איז געווען אן ארכעאלאג, און זיין מוטער האט געגרינדעט די ערשטע קינדערגארטן אויף העברעיש. זיין ברודער יוסי איז געווען א באוואוסטע אקטיאר. אויך האט ער געהאט א ברודער מתתיהו, וואס איז געווען א פליער, און ער איז אומגעקומען אינעם מלחמת השחרור.
ער האט פון יונגווייז אן געדינט אינעם הגנה, און אויך שטודירט אינעם העברעאישער אוניווערסיטעט אין ירושלים, העברעיש, אראביש, ארכעאלאגיע.
אינעם מיליטער
ביי די פופצן יאר איז ער אריינגענומען געווארן אינעם הגנה, און געדינט אין פארשידענע געביטן, ווי אלס אינסטרוקטור פאר וואפן, טרענירונגען אד"ג, ער איז געווארן סעקרעטאר פון יעקב דורי.
אין 1943, איז ער געווארן הויפט פון דער אפעראציע אפטיילונג, פון גענעראל שטאב אין די הגנה. אבער אין 1946 האט ער רעזיגנירט נאך א קריגעריי מיט יצחק שדה, און ער האט זיך פארנומען מיט זיין לערנען.
אין 1947, ווען די פאראייניגטע פעלקער, האט געשטימט פארן אויפשטעלן א יידישע מדינה, האט בן גוריון, אים גערופן זיך שטעלן אינעם מיליטער, ער האט געדינט אין וויכטיגע פאזיציעס, און ער איז געווען צייטווייליקער שעף פון גענעראל שטאב, נאכדעם וואס יעקב דורי איז געווען קראנק. און ער האט אנגעפירט די געשפרעכן מיט עגיפטן, אויפן וואפן שטילשטאנד אפמאך אין ראדוס.
די 9טן נאוועמבער 1949, איז ער געווארן צווייטע שעף פון גענעראל שטאב, אלט זייענדיק בלויז 32 יאר, ער איז געווען די יונגסטע צוזאמען מיט מרדכי מקלף, וואס האט אים איבערגענומען, צו דינען אין דעם פאסטן. ער האט רעזיגנירט אין 1952, נאך מיינונגס פארשידענהייטן מיט בן גוריון.
ארכעאלאג
נאכן ארויסטרעטן פונעם מיליטער, איז ער צוריק צו זיין אלטע ארבעט פון ארכעאלאגיע, ער איז געווען פון די חשובסטע, און אנגעזענסטע ארכעאלאגן אין ישראל. ער האט אנגעפירט מיט די מצדה גראבונגען, און נאך אסאך אלטע ערטער, ווי תל מגידו, תל חצור. ער האט זיך אויך פארנומען מיט די מגילות ים המלח, און אנדערע געטראפענע ארטיקלען.
פאליטיק
ער האט זיך שטענדיק צוריק געהאלטן פון אריינטרעטן אין פאליטיק, ער האט געדינט אלס עצה געבער פאר לוי אשכול ביים זעקסטאגיקע מלחמה, און אין דער אגראנט קאמיסיע נאכן יום כיפור מלחמה. ביז 1977, ווען אסאך סקאנדאלן זענען ארויפגעשווימען אויפן אויבערפלאך, און אסאך ישראלדיקע האבן זיך פארעקלט פונעם אלטן מפא"י פירערשאפט, ערשט דעמאלט האט ער אויפגעשטעלט זיין דעמאקראטישע באוועגונג פאר ענדערונג, אדער ד"ש. אסאך האבן אין אים געזען א גלייכער מאן און אן ערליכער. וויבאלד ער האט קיינמאל בעפאר, נישט אריינגעשטעקט זיין האנט אינעם שמוציגן טאפ. ער האט אין יענע וואלן באקומען 15 מאנדאטן צום כנסת, און ער האט אריינגעטרעטן אינעם רעגירונג מיט מנחם בעגין.
ער האט אנגעפירט מיט די שלום געשפרעכן מיט עגיפטן. ער איז אויך געווען וויצע פרעמיער מיניסטער. אבער די האפענונגען אויפן פארטיי זענען אויסגערונען. און ער האט נישט געטון, ווי די גרויסע האפענונגען, וואס מען האט ערווארטעט פון אים. אין 1981 האט ער רעזיגנירט פון פאליטיק, און זיין פארטיי איז צעפאלן.
אין 1984 איז ער געשטארבן, און ער ליגט באגראבן, אויף הר הרצל אין ירושלים, אין דער אפטיילונג פון פאלק אנפירער.
קאטעגאריע:שעפן פון גענעראל שטאב פון צה"ל קאטעגאריע:כנסת דעפוטאטן קאַטעגאָריע:נקבר אין הר הרצל
שלמה זלמן קויפמאן
הרב קויפמאן איז א תלמיד פון הרב זלמן נחמיה גולדברג, אין רבי מאיר בראנסדאפער ז '' ל.
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער רבנים קאַטעגאָריע:דיינים קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
באט און באל באן סטאנציע
באט און באל  איז א באן סטאנציע אויף באט-און-באל גאב, סעוונאקס, קענט, ענגלאנד. די סטאנציע ווערט באדינט דורך טעמזלינק.
היסטאריע
די סטאנציע האט זיך געעפנט דעם 2טן יוני 1862 מיטן נאמען סעוונאקס; די סטאנציע איז פארמאכט געווארן דעם 1טן יאנואר 1917. די סטאנציע האט זיך געענפט נאכאמאל דעם 1טן מערץ 1919, און האט באקומען איר היינטיקן נאמען אום 5טן יוני 1950.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין קענט קאַטעגאָריע:טעמזלינק סטאנציעס
מתתיהו אנטיגונוס דער צווייטער
מתתיהו אנטיגונוס דער צווייטער, איז געווען דער לעצטער קעניג, פון די חשמונאים דינאסטיע, און כהן גדול, ער האט געקעניגט צווישן די יארן 40 ביזן יאר 37 איידער די ציווילע ציילונג.
אנטיגונוס איז געווען דער יונגסטער זון פון יהודה אריסטובולוס דער צווייטער, און אייניקל פון ינאי המלך. זיין טאטע און זיין ברודער אלכסנדר דער צווייטער, זענען געווען פארנומען דורך זייער לעבן, צו אונטערגראבן די קעניג יוחנן הורקנוס דער צווייטער, און זיך אליין קעניגן איבער ארץ יהודה. איינע פון די הויפט צילן פון זייערע אויפשטאנדן איז געווען, אפרייסן די יידישע אנהענגיקייט, פון די רוימישע אימפעריע.
אין יאר 49 איידער דער ציווילער ציילונג, האט אויסגעבראכן א בירגער קריג צווישן יוליוס קייסער, און פאמפאיוס א רוימישע גענעראל, יוליוס האט געשיקט אריסטובולוס, צו העלפן אים באזיגן פאמפאיוס, אבער אריסטובולוס איז פארסמט געווארן, און אלכסנדר דער צווייטער איז אומגעברענגט געווארן, דורך אראפהאקן זיין קאפ, אויפן באפעל פון פאמפאיוס. אנטיגונוס איז צו יענע צייט געווען ווי אן אויסטויש אין טורמע, אין רוים.
נאכן זיג פון יוליוס קייסער, האבן יוחנן הורקנוס, און אנטיפטרוס, געשטיצט יוליוס קייסער און באקומען זיין שטיצע. אנטיגונוס האט דא פארלוירן זיין געלעגנהייט.
נאכן אטענטאט אויף יוליוס קייסער, און געברענגט אויף רוים נאך א בירגער קריג, אין ארץ ישראל האט ויך אויסגעראכן א קריג, אין ירושלים קעגן פצאל זון פון אנטיפטרוס, און אין גליל קעגן הורדוס. ווען מארקוס אנטיניוס האט געווינען אין רוים, זענען יין געגאנגען בעטן פון אים, ער זאל אראפנעמען די פאמיליע פון אנטיפטרוס פון די מאכט, אבער אן דערפאלג.
צו יענער צייט האבן די פרתים, אויסגעניצט די אומקלארע צושטאנד אין רוים, און איינגענומען ריזיגע געגנטער אין סיריע. אנטיגונוס האט אויסגעניצט די געלעגנהייט, און זיך געוואנדן צו די קעניג נאך הילף. אנטיגונוס האט באקומען אן ארמיי, און געקומען קיין ירושלים, ער האט איבערצייגט פצאל די ברודער פון הורדוס ארויסקומען זיך אונטער געבן, פצאל איז באגאנגען זעלבסטמארד. און זיין פעטער הורקנוס, האט ער אפגעשניטן די אויערן, און אים געפסלט פון די כהונה.
פאר הורדוס איז געלונגען צו אנטלויפן קיין אדום.
אנטיגונוס איז געווארן קעניג, נישט אויף צו לאנג, פאר בלויז דריי יאר, ער האט געלאזט גיסן מטבעות, וואס דאס איז די איינציקסטע זאך געבליבן פון זיין הערשאפט, וויבאלד צופיל איז נישט באוויסט איבער אים. אויף זיינע מטבעות האט ער געשריבן פריינט פון די יידן, נישט קעניג. ווארשיינליך איז ער געווען באליבט ביי אלע פארטייען.
אין יאר 40-, איז הורדוס געקרוינט געווארן אין רוים, אלס קעניג איבער יהודה, און זיך געלאזט אין וועג אריין. נאך א יאר איז ער אנגעקומען אויף עכו, און ער האט אנגעהויבן זיין קאמף קעגן אנטיגונוס, וואס איז אים אנגעקומען גאנץ שווער, ווען ער האט נישט געוואלט צוקומען צו קיין הילף, פון פרעמדע קרעפטן.
דאס פאלק איז מיטגעשטאנען און געשטיצט אנטיגונוס, ווי אויך האט אנטיגונוס געגעבן שוחד פאר רוימישע גענעראלן, נישט צו קומען צו הילף פאר הורדוס.
אנטיגונוס האט אויסגעניצט די קריגס צושטאנד אין רוים, און איינגענומען אדום פארניכטעט מורשה, און באלאגערט מצדה, ווי די קעניגס סוויטע האט זיך געפונען, הורדוס' טאטע אריינגערעכנט.
הורדוס האט איינגענומען די שומרון, און דארט געמאכט זיין הויפט באזע. און דערנאך האט ער באקומען הילף פון מארקוס אנטוניניוס.
ווען אנטיגונוס איז ארויס אין א קאמף קעגן הורדוס, האט ער געווינען אין עטליכע שלאכטן, אבער ווען די רוימישע סאלדאטן זענען אנגעקומען, האט ער ביטער פארלוירן. אין איינע פון די קאמפן, וואס איז פארגעקומען אין יריחו, האט אנטיגונוס צעטיילט זיין ארמיי, און איין טייל געשיקט קיין שומרון, אפצוהאקן, די סופלייען פון הורדוס' ארמיי, הורדוס האט צעמאלן אנטיגונוס' ארמיי. אנטיגונוס איז אנטלאפן קיין ירושלים, ווי הורדוס האט זיך גענומען באלאגערן די שטאט, נאך 55 טעג האט די שטאט זיך אונטערגעגעבן.
אויפן באפעל פון מארקוס אנטיניונס, איז אנטיגונוס וועלכע איז געווען געפאנגען, אומגעברענגט געווארן.
זיין אומקום צייכענט אן, די ענדע פון די חשמונאים, און די אנהייב פון הורדוס קעניגרייך.
קאטעגאריע:חשמונאים קאטעגאריע:תקופת בית שני
ראטערדאם
ראָטערדאַם איז א פארט שטאט אין האלאנד, און די גרעסטע שטאט אין לאנד נאך אמסטערדאם. דער פארט איז דער גרעסטער פארט אין אייראפע, און דער צווייטער גרעסטער אין דער וועלט (נאך סינגאפור). ראטערדאם איז א חשובער אינטערנאציאנאלער האנדל צענטער.
די שטאט האט 603,425 איינוואוינער (2010).
טעניס
קליין|[[ראדזשער פעדערער האט געווינען דעם ראטערדאם אפן אין 2005 און 2012]] זייט 1972 האלט מען אין ראטערדאם א וועלט טעניס טורנאמענט. דער געווינער דאס ערשטע יאר איז געווען ארטור אש, וואס האט געווינען נאך צוויי מאל.
צווישן די חשובע טעניס שפילער וואס האבן געשפילט אינעם טורנאמענט זענען:
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:שטעט אין האלאנד קאַטעגאָריע:פארט שטעט אין אייראפע
בארט סימפסאן
באַרט סימפסאָן (ענגליש: Bart Simpson) איז א פיקטיווער כאראקטער אין "די סימפסאָנס". ביים עלטער פון צען-צוועלף און דרייצן, ער קלינגט ווי א מיידל און איז דער עלטסטער זון פון מאַרדזש און האָמער סימפסאָן. ער איז דער ברודער פון ליסאַ און מאַגי. באַרט'ס שטימע ווערט געשפילט דורך נענסי קאַרטרייט.
נאמען
באַרט'ס נאמען איז אן אנאגראם פון דאס ענגלישע ווארט "brat" (בראַט, "יונגאטש"). מאַט גריינינג איז געגאנגען געווען צו רופן אים מאַט, אבער ער האט איינגעזען דאס וואלט האבן קלאר ווי דער טאג, אזוי ער האט באַשלאסן צו רופן אים באַרט.
קאַטעגאָריע:די סימפסאנס כאראקטערן