cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
א שטורעם אין מדבר
א שטורעם אין מדבר איז א שפאנענדע ערציילונג, ארגינעל געשריבן דורך י.ש.ר., וועלכער באציהט זיך אויף די צייט ווען עס איז אויפגעקומען די איסלאמישע רעליגיע דורך מוחמד עבדאלא.
די ערציילונג לייגט אראפ ווי אזוי די יודן פון די חייבאר בערג אין צענטראל אראביען האבן געקעמפט קעגן מוחמד וועלכער האט געוואלט אויפצווינגען אויף זיי זיין ניי געשאפענע רעליגיע.
א הויכפונקט פון די פאסירונג איז ווי אזוי צינה, די טאכטער פונעם פירשט, האט נקמה גענומען פון מוחמד פארן טויט פון איר מאן.
עס אנטהאלט ניינצן קאפיטלען.
די צווייטע מעשה אין דעם בוך איז א קורצע ערציילונג, ארגינעל געשריבן דורך ש. כהן, מיטן נאמען די אומגעריכטע הילף.
דער בוך אנטהאלט בסך הכל, דריי-הונדערט-און-זיבעצן זייטן.
קאַטעגאָריע:ביכער קאַטעגאָריע:יידיש
לארא קראפט
לאַראַ קראָפֿט (ענגליש: Lara Croft) איז א פיקטיווע כאראקטער און די פּראטאַגאניסטין פון די ווידעא שפיל סעריע "טומב ריידער", און אויך צוויי פילמען באזירט אויף די שפילן.
פיקטיווע ביאגראפיעס
דריי פארשידענע ביאגראפיעס זענען געשריבן געווארן פאר לאַראַ. די ערשטע ביאגראפיע איז געשריבן געווארן מיטן באפרייונג פונעם ערשטן שפיל (1996), און לויט זי איז לאַראַ געווען 50 יאר אלט אין סעפטעמבער 2018. די צווייטע ביאגראפיע איז געשריבן געווארן צו אַדאַפטירן לאַראַ פאר נייע שפילן אין די סעריע (און דערפאר מאכן זי יינגערער). די דריטע ביאגראפיע איז געשריבן געווארן צו געבן די כאראקטער א נייע זייט און מאכן זי יינגערער פאר נייע שפילן נאך א מאל.
ערשטע ביאגראפיע
לאַראַ קראָפֿט (געבוירן דעם 14טן פעברואר 1968) איז די טאכטער פונעם לארד הענשינגלי קראָפֿט. זי האט דערוואקסן אין א הערלעכער פאלווארק פון איר פאמיליע און האט געלערנט ביי אינסטיטוטן פאר אריסטאקראטן ווי זי. זינט אז זי איז געווען 3 יאר אלט איז זי דערצויגן געווארן דורך א פריוואטע לערערין, און ביים עלטער פון 11 האט זי איבערגעקליבן צו דער מיידלעך שולע ווימבלדאן. ביים עלטער פון 16 האט זי איבערגעקליבן צו "גארדאנסטאַון", וואו זי האט געענדיקט אירע שטודיעס ביים עלטער פון 18. דערנאך האט זי איבערגעקליבן צו א מיטלשול אין דער שווייץ און האט גראדואירט ביים עלטער פון 20.
אין דער שווייץ האט לאַראַ געלערנט זיך סקי, וואס איז געווארן איר מערסט באליבטער ספארט. זי האט אפט פארבראכט אירע וואקאציעס ביי סקי אין די הימאלייע בערג. ביי איין וואקאציע האט דעם עראפלאן אין וואס לאַראַ און אירע פריינט האבן געפלויגן געקראכט אויף א פארשנייטן בארג, און אלע זענען אומגעקומען אחוץ לאַראַ. צוליב די קראך האט לאַראַ פארלארן איר זיכרון, מיט נאר א טייל זכרונות פון אירע איידלע לעבן. די קראך און וואס זי האט געבליבן לעבן האט געטוישן לאַראַ'ס לעבן, און אויך איר וויזיט אין א ווייטער, איינזאמער דאָרף. זי האט באשטימט אז זי האט זיך געמיאוסט מיט אירע לאנגווייליקע איידלע לעבן און איז געווארן א קבר-רויבערין (דערום הייסט די סעריע Tomb Raider).
צווייטע ביאגראפיע
לויט די דאזיקע איז לאַראַ געבוירן געווארן אין די 1970ער.
דריטע ביאגראפיע
לאַראַ קראָפֿט איז געבוירן געווארן דעם 14טן פעברואר 1992 אין דעם פאראייניגטן קעניגרייך צו דער לארד ריטשארד קראָפֿט און עמיליע קראָפֿט. אירע עלטערן זענען געוויינטלעך נישט געווען מיט איר. נאך איר מוטער'ס טויט איז לאַראַ'ס פֿאָטער געווארן אבסעסיוו מיט לעגענדעס, און נאך זיין טויט איז לאַראַ פאריתומט געווארן. זי האט געבליבן אונטער די באשיצונג פון קאָנראַד ראָט, א פריינד פון איר פֿאָטער וואס האט אדאָפטירט זי. צוליב ראָט'ס ארבעט איז לאַראַ געווען אליין אדורך רוב איר קינדהייט. אלס א יונגפרוי האט זי געלערנט ביים לאנדאנער אוניווערסיטעט קאלעדזש. נאך איר גראדואציע האט זי געבונדן מיט סאַמאַנטע נישימוראַ און געווארן איר בעסטע פריינדין. לאַראַ'ס ערשטע אוואנטורע איז געווען די דערגיי פון די פארלוירענע קעניגרייך פון יאַמאַטיי.
אין קולטור
אין אפריל 2006 איז לאַראַ קראָפֿט באשטימט געווארן אלס די "מערסט דערקענטע ווידעא שפיל העלדין פון אלע צייטן" אין דאס גינעס וועלט רעקארדן בוך.
אין די ערשטע צוויי פילם אַדאַפטאַציעס איז לאַראַ געשפילט געווען דורך די בארימטע אקטריסע אנדזשעלינא דזשאלי, וואס האט געמאכט די כאראטקער פאפולער אין אנדערע וועגן.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:ווידעא שפיל כאראקטערן קאַטעגאָריע:פילם כאראקטערן
בריסל ראיאן
בריסל ראיאן איז דער גרעסטער שטאטישער שטח פון בעלגיע, און ווערט פאררעכנט פאקטיש די הויפטשטאט פונעם אייראפעישן פארבאנד. בריסל ראיאן ווערט צוזאמען געשטעלט פון 19 מוניציפאליטעטן, איינער פון זיי די שטאט בריסל. דער ראיאן האט א באפעלקערונג פון 10.8 מיליאן, די גרעסטע אין גאנץ בעלגיע. בריסל באדעקט א שטח פון 161.38 קוואדראט ק"מ.
זייטן סוף פון דער צווייטער וועלט מלחמה איז בריסל געווארן א צענטער פאר אינטערנאציאנאלן פאליטיק. נאט"א איז הויפטקווארטירט אין בריסל, ווי אויך די פרינציפעלע אינסטיטוציעס פונעם אייראפעישן פארבאנד.
היסטאריש איז בריסל געווען א האלענדיש רעדנדן שטאט, אבער אין די 19טן און 20טן יארהונדערטער זענען אריינגעצויגן פראנצויזיש רעדנער ביז היינט רעדן רוב איינוואוינער פראנצויזיש.
קאַטעגאָריע:בריסל
לאוטאן אונטערגרונט סטאנציע
לאוטאן איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אין לאוטאן, עפינג פארעסט, עסעקס, אויפן עפינג צווייג פון דער צענטראל ליניע. אין לאוטאן געפינט זיך נאך אן אונטערגרונט סטאנציע, א קלענערע,.
די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 6.
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט אום 22סטן אויגוסט 1856 דורך דער איסטערן קאנטיס באן, און איז געווען דעמאלסט די סוף־סטאנציע אויפן צווייג פון לאנדאן. די סטאנציע איז אריבער צו דער צענטראל ליניע דעם 14טן סעפטעמבער 1947.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:אונטערגרונט סטאנציעס אין עסעקס
אַבֿרהם רייזען
אַבֿרהם רייזען איז געווען אַ ייִדישער פּאָעט און דערציילער (1876—1953).
מאגנעטיש פעלד
קליין|250px|מאגנעטישע פעלד פון א צילינדער־[[מאגנעט מיט זיין אקס פון סימעטריע אין דעם בילד פלאך. דאס מאגנעטישע פעלד ווערט רעפרעזענטירט דורך מאגנעטישע פעלד ליניעס, וואס ווייזן די ריכטונג פונעם פעלד ביי פארשידענע פונקטן. ]] א מאַגנעטיש פֿעלד איז א מאטעמאטישע באשרייבונג פון דעם מאגנעטישן איינפלוס פון עלעקטרישע שטראמען און מאגנעטישע מאטריאלן. דאס מאגנעטישע פעלד ביי א געוויסן פונקט ווערט ספעציפירט מיט סיי א ריכטונג און סיי א גרייס (אדער שטארקייט); אזוי איז עס א וועקטאר פעלד. א מאגנעטיש פעלד ווערט מערסטנס דעפינירט דורכן לארענץ קראפט וואס עס לאזט פילן אויף רירנדיקע עלעקטרישע לאדונגען.
מאגנעטישע פעלדער ווערן פראדוצירט דורך רירנדיקע עלעקטרישע לאדונגען. אין ספעציעלער רעלאטיוויטעט, זענען עלעקטרישע און מאגנעטישע פעלדער צוויי צווישנבאציענדע אספעקטן פון אן איינציגן אביעקט, דער עלעקטראמאגנעטישער טענסאר; דער שפאלט פון דעם טענסאר אויף עלעקטרישע און מאגנעטישע פעלדער ווענד זיך אויף די רעלאטיווער גיך פונעם אבזערוואטאר און דער לאדונג. אין קוואנטן פיזיק ווערט דאס עלעקטראמאגנעטישע פעלט קוואנטיזירט, און עלעקטראמאגנעטישע רעאקציעס קומען ארויס פון א בייט פון פאטאנען.
אין טאג־טעגלעכן לעבן, טרעפט מען מאגנעטישע פעלדער מערסטנט ווי אן אומזעאיקע קראפט געשאפן דורך פערמאנענטע מאגנעטן וואס ציט אויף אייזערנע אביעקטן אדער טרייבט אפ אנדערע מאגנעטן. מאגנעטישע פעלדער ווערן ברייט באניצט דורכאויס מאדערנער טעכנאלאגיע, בפרט אין עלעקטרישער אינזשעניריע און עלעקטראמעכאניק. די ערד שאפט איר אייגענע מאגנעטישע פעלד, וואס איז וויכטיק אין נאוויגאציע. דרייענדיקע מאגנעטישע פעלדער ווערן אויסגעניצט סיי אין עלעקטרישע מאטארן סיי אין גענעראטארן. די צווישנאקציע פון מאגנעטישע פעלדער אין עלעקטרישע מיטלען ווי טראנספארמאטארן ווערט שטודירט אין דעם געביט פון מאגנעטקרייזן.
וועבלינקען
*
בלומפאנטיין
בלומפֿאָנטיין (אפריקאנס: Bloemfontein), באקענט אויך ווי בלום (Bloem), איז די הויפּטשטאָט און גרעסטע שטאָט פון דער פּראָווינץ פריישטאט אין דרום אפריקע. עס איז די געריכטלעכע הויפּטשטאָט פונעם לאנד, צוזאמען מיט פּרעטאָריע, די אדמיניסטראטיווע, און קאפּשטאָט, די לעגיסלאטיווע.
שמעון סופר
קליין|הרב שמעון סופר, דער "מכתב סופר" הרב שמעון סופר (י"ג טבת ה'תקפ"א - י"ז אדר ב' ה'תרמ"ג), רב אין מאטערסדארף און קראקא. באקאנט אלס דער מכתב סופר. הרב שמעון איז געווען א זון פונעם חתם סופר און איינער פון די גרעסטע רבנים אין דער עסטרייכער אימפעריע אין דעם צווייטן העלפט פונעם 19טן יארהונדערט.
אפשטאם
רבי שמעון איז געבוירן אין פרעשבורג י"ג טבת ה'תקפ"א, צו זיין פאטער הרב משה סופר דער חתם סופר און צו זיין מוטער מרת שרל א טאכטער פון הרב עקיבא אייגער, רב אין פוזנא.
ביי די זיבעצן יאר האט ער געהייראט מרת מרים, א טאכטער פונעם גביר ר' דוב בער שטערנבערג פון קראלי. נאך דער חתונה האט ער געוואוינט נאענט צו זיין פאטער אין פרעשבורג. אין תר"א, נאך זיין פאטערס פטירה, האט ער זיך געצויגן קיין קראלי, וואו ער האט געוואוינט צוויי יאר.
רבנות
אין תר"ב איז ער געווארן רב אין מאטערסדארף, און אין תר"ך האט מען אים גערופן צו ווערן רב און אב"ד אין קראקע, און ער האט געדינט אין דעם אמט 22 יאר ביז זיין פטירה.
אין תרל"ט איז ער געוועלט געווארן צו זיצן אין פארלאמענט אין וויען. ער איז געווען איינער פון די פירער פון דער "מחזיקי הדת" קהילה אין גאליציע.
הסתלקות
רבי שמעון איז נפטר געווארן י"ז אדר ב' ה'תרמ"ג.
פאמיליע
רבי שמעון און זיין ווייב מרת מרים האבן געהאט די קינדער:
רעפערענצן
קאטעגאריע:רבני אונגארן קאַטעגאָריע:גאליציאנער רבנים
צאנזער קשר
דער צאנזער קשר איז א סארט קניפּ פון תפילין של ראש, געמאכט פון צוויי ד|דל"ת'ס, און זעט אויס ווי א שלאס מ|מ"ם. אנדערש פון א קשר דל"ת מיט א צורה פון איין דל"ת, אדער קשר מרובע מיט א צורה פון א קוואדראט.
מקור
עס איז דא א מקור אין זוהר הקדוש אז די קניפ פון תפילין של ראש דארף צו האבן צוויי דל"ת'ס.
מאנסי גלאט
׳׳מאנסי גלאט׳׳ איז א העכסט סאפיסטיקירט בענאזאם מיטן העכסטן סטנאנדראט אין כשרות יאטקע אנגעפירט דורך הרב שמעון מענדלאוויטש. ווי עס ווערט טאקע גערופן. שמעון מענדלאוויטש מאנסי גלאט.
אריגינאל געגרינדעט געווארן דורך זיין פעטער (ברודער פון זיין מאמע) הרב ישראל הערש פריעדמאן, און ווילימסבורג. קאַטעגאָריע:מאנסי
צאנזער קשר
מקור
דער סיסטעם פון אויפבויען דעם קשר איז ערפינדן געווארן דורך רבי נתן אדלער וואס האט זיך אסאך מטריח געווען דאס צו ערפונדן. נאך וואס זענען געגאנגען מיט דעם קשר איז זיין תלמיד דער חתם סופר, און דער צאנזער רב בעל דברי חיים און זיינע קינדער נאך אים. היינט איז דער קשר אנגעפירט אין דער צאנז קלויזנבורגער קהילה.
דער צאנזער רב האט זיך זייער אנגעשטרענגט וועגן דעם קשר און געשיקט אן עקסטרער שליח קיין פרעשבורג כדי צו לערנען ווי צו מאכן דעם קשר.
דער קשר אין שינאווא
דער צאנזער רב'ס עלסטער זון רבי יחזקאל שרגא האלבערשטאם דער שינאווער רב האט מקפיד געווען נישט צו גיין מיט דעם קשר, זאגנדיג אז כדי צו מאכן דעם קניפ דארף מען צו זיין א גרויסער מומחה און ווען עס וועט נישט גענוי פאסטן אויפן קאפ וועט זיין א שטיקל פראבלעם עס צו ארדענען.
דער קשר אין צאנז קלויזנבורג
אין דער צאנז קלויזנבורגער געמיינדע איז דער קשר זייער שטארק איינגעפירט, און ווען מען האט געפרעגט דעם צאנז קלויזנבורגער רבי'ן צי צאנזער קשר איז ליחודי סגולה אדער אויך פאר פשוט'ע מענטשן, און צי מען מעג טוישן פון דעם טאטע'נס פירונג און מאכן דעם קשר, האט ער געענטפערט אז אויף אנדערע קשרים קען מען מפקפק זיין אבער דעם קשר איז גוט לכו"ע. דאך אבער מען זאל נישט טוישן אויב מען איז נישט בקיא אין דעם קשר, ווייל ווען עס וועט נישט זיין גוט אויפן קאפ זאל מען דאס קענען קלענער אדער גרעסער מאכן.
קאַטעגאָריע:תפילין __לחיפוש__
אדעס
אַדעס איז די פערטע גרעסטע שטאט אין אוקראינע. האבנדיק א באפעלקערונג פון 1,080,000 מענטשן. די שטאט איז נעבן שווארצער ים, און די שטאט צוזאמען מיט די פארשטאטן האבן דריי פארטן צום ים. אין קאמוניסטישע צייטן, איז עס געווען די גרעסטע פארט, וויבאלד די פרירט נישט אין ווינטער.
טערקיי אבער האט די עפענונג צום שווארצן ים, זי קאנטראלירט די דארדאנעלן, אזוי ארום האט נאט"א קאנטראלירט אלעס וואס גייט אריין, און ארויס פונעם סאוועטן פארבאנד.
היסטאריע
אין 14נטן יארהונדערט האבן זיך דארט געדרייט טאטערן, און דערנאך האט טערקיי געהערשט דארט. אבער אין 1794, איז זי אפיציעל געגרינדעט געווארן דורך רוסלאנד, די שטאט האט געהאט הצלחה, און אירע איינוווינער זענען באשטאנען פון מערערע פעלקער, ווי גריכן, יידן, רוסן און אוקראינער, רומענישער, און נאך אנדערע פעלקער.
יידישע היסטאריע
די יידישע קהילה איז זייער גרויס געווען אין אדעס, אז אין 1897 איז די יידישע באפעלקערונג אפגעשאצט געווארן, צו אריבער 160,000 איינוווינער, מאכנדיק אדעס פאר דער גרעסטער יידישער שטאט אין דער רוסלענדישער אימפעריע. פאגראמען זענען פארגעקומען אין יאר 1821, 1859, 1871, 1882, און אין 1905, אסאך פון די יידן האבן דערפאר עמיגרירט קיין ארץ ישראל, און צו די פאראייניגטע שטאטן.
אין דעם 19טן יארהונדערט, איז די השכלה באוועגונג זייער שטארק געווען אין אדעס, א ציוניסטישע פיליאלע איז געווען אין דער שטאט. ביים חורבן אייראפע, זענען בערך 100,000 יידן אומגעקומען אין אדעס דורכן נאצי מארד מאשין. נאך דער צווייטער וועלט מלחמה, האט זיך די שטאט צוריק געשטעלט אויף די פיס, און א יידישע קהילה איז צוריק אויפגעשטעלט געווארן.
רוב יידן האבן פארלאזט די שטאט צווישן די 1970ער יארן, און 1990ער יארן קודם דורך אינערליכע עמיגרירונג, און דערנאך קיין ישראל. היינט וווינען דארט עטליכע טויזנט יידן וואס האבן בתי מדרשים, שולעס און אנדערע אינסטיטוציעס. חב"ד איז אויך אקטיוו דארט.
וואסער טראנספארט
קליין|אדעס איז שוין לאנג א וויכטיקער [[שווארצער ים פארט.]] שיפן מיטן פאסאזשירן פארן ארויס פון אדעס קיין סטאמבול, חיפה און ווארנע, ווי אויך ארויף דעם דניעפער אין די שטעט כערסאן, דניפראפעטראווסק און קיעוו.
קאטעגאריע:שטעט אין אוקראינע קאַטעגאָריע:פארט שטעט אין אייראפע
עמאקא
אַמאקא (ענגליש: Amoco) איז געוועזן די צווייט גרעסטע נאפט פראדוקציע פירמע אין די פאראייניגטע שטאטן און איבער דער גארער וועלט, אריינקומענדיג איינס נאך מאביל (היינט עקסאן-מאביל)
און די סוף 1990ער יארן זענען זיי אפגעקויפט געווארן דורך דער בריטישער BP פירמע.
קאַטעגאָריע:ענערגיע קאַטעגאָריע:פירמעס קאַטעגאָריע:פאראייניגטע שטאטן
טעקסי
קליין|אַ [[לאנדאן|לאָנדאָנער טעקסי]] קליין|אַ טעקסי אין [[ניו יארק|ניו יאָרק]] קליין|אַ טעקסי אין [[ישראל]] אַ טעקסי אדער טאַקסי איז אַן אויטאָ, אַ ווען אדער אַנדערער פֿאָרמיטל וואס מען נוצט פֿאַר פּובליקע טראַנספּאָרט. מענטשן ניצן זיי צו גרייכן זייערע צילן דירעקטלעך, אָן קיין סטאַנציעס אינצווישן. טעקסיס ווערן באנוצט אין כמעט אלע שטעט.
מיט מערסט אַנדערע סארטן פּובליקע טראַנספּאָרט ווי בוסן, טראַמען אדער באַנען קען דער פּאַסאַזשיר נישט קלייבן וואו צו אויפֿגיין אדער אויסשטייגן. די דאָזיקע פֿאָרמיטלען אפט ניצן ספּעציפֿישע טראַקטן אדער נאָכפֿאָלגן אַ זייער ספּעציפֿישער מאַרשרוט. צוליב דאָס, געוויינטלעך האַלטן זיי נישט פּונקט וואו זייערע באַניצערס ווילן.
צו פֿאָרן מיט אַ טעקסי איז זייער ענלעך צו פֿאָרן מיט אַ פּריוואַטן אויטאָ, נאָר דער באַניצער איז אַ פּאַסאַזשיר אָנשטאָט דער שאָפֿער. טעקסיס אַרבעטן אין פֿאַרשידענע וועגן ארום דער וועלט, אבער דער פּאַסאַזשיר דאַרף נאָר מעלדן דעם שאָפֿער וואו אהין ער וויל גיין. אין מערסט פֿאַלן וועט דער אָפצאָל פֿאַר דער רייזע ווערן אָפּהענגיק אויף דער דיסטאַנץ פֿונעם אויפֿגיין פּלאַץ, אבער דער אָפצאָל פֿאַר אַ טעקסי רייזע ווערט געוויינלעך העכער ווי אַנדערע סארטן טראַנספּאָרט.
פייוויש פינקל
פייווייש פינקל (ענגליש: Philip “Fyvush” Finkel), געבוירן י"ז תשרי ה'תרפ"ג, איז אן אמעריקאנער אקטיאר באוואוסט מיט זיין שפילן אין די יונגע יארן אין דעם יודיש טעאטער אין ניו יארק.
פאליטעיזם
פאליטעיזם (פון גריכיש: πολύ פאלי, "פיל" און θεός טעאס, "גאט") איז די גלויבונג אין א סך אפגעטער, אנדערש ווי מאנאטעיזם, די גלויבונג אין איין גאט. די רעליגיעס וואס גלייבן אין פאליטעיזם זענען פאליטעיסטישע רעליגיעס. איינער וואס גלייבט אין דעם איז א פאליטעיסט. אמאליגע צייטן האבן פיל פעלקער פון דער וועלט געגלייבט אין פאליטעיזם, ווי למשל, אוראלט עגיפטן, אוראלט גריכנלאנד און אוראלט רוים. די רעליגיעס האבן א מיטאלאגיע וועגן זייערע אפגעטער.
פייוויש פינקל
שפעהטער האט ער געווינען א עמי אויסצייכענונג פאר זיין ראלע אין א טעלעוויזיע סעריע.
פאליטעיזם
ווען אברהם אבינו האט געמאלדן אז ס'איז נישט דא מער ווי איין גאט, האט מען אים געוואלט הרגענען.
פייוויש פינקל
ביאגראפיע
ער איז געבוירן אין ברוינזוויל צו יודישע אימיגראנטן פון ווארשע און מינסק.
פאליטעיזם
היינטיקע רעליגיעס וואס גלייבן אין פאליטעיזם זענען שינטאאיזם, טאאיזם און הינדואיזם.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:טעאלאגיע
פייוויש פינקל
ביאגראפיע
שוין אין עלטער פון ניין יאר האט ער אנגעהויבן זינגען אין טעאטער. ער איז אריינגעברענגט געווארן דורכן בארימטן פסח'קע בורשטיין. ער האט געשפילט פאר ארום פינעף-און-דרייסיג יאהר אין די יודישע טעאטער'ס אין מאנהעטן און אין די בארשט בעלט אין די קעטסקילס אלס סטענד אפ קאמיקער.
זיין ערשטע פילם איז געווען מאנטיסעלא, מיר זענען דא, אין 1950.
וועבלינקען
קאטעגאריע:טעאטער אקטיארן קאטעגאריע:פילם אקטיארן קאטעגאריע:יידישע אקטיארן קאטעגאריע:קאמיקער קאטעגאריע:יידיש שפראך זינגערס קאטעגאריע:מענטשן פון ניו יארק קאטעגאריע:לעבעדיגע מענטשן
BP
BP איז די דריטשע גרעסטע קארפאראציע אין דער וועלט אין דעם געביט פון נאפט, גאז און פעטראכעמיע. ביז 2000 האט די פירמע געהייסטן British Petroleum (בריטישער נאפט). די פירמע איז הויפטקווארטירט אין לאנדאן, ענגלאנד. אירע אקציעס ווערן געהאנדלט אין די בערזעס פון לאנדאן, ניו יארק און טאקיא.
BP איז א צוזאמען געשלאסענע גאז פראדוקציע קאמפאני, וואס האט אינקארפארירט אין זיך דער צווייט גרעסטער וועלטס גאז אימפעריע עמאקא (Amoco)
אום מאי 2010 האט די פירמע באקומען גרויס נעגאטיווע דעקונג, צוליב אן אויל-אויסגוס וואס האט פאסירט אויף איינע פון די פירמע'ס פלאטפארמע'ס נעבן די לואיזיאנא'ר ברעג'ן, אבער ווי זאגט די וועלט נעגאטיווע פובליסטי איז אויך פובליסיטי, און עס האט זיך נישט אנגעזעהן אז זיי זאלן האבן עפעס שאדן דערפון אין דעם מארקעט.
קאַטעגאָריע:פירמעס קאַטעגאָריע:ענערגיע קאַטעגאָריע:פאראייניקטע קעניגרייך
המועצה לישראל יפה
װעבלינקען
קאַטעגאָריע:ארגאניזאציעס אין ישראל
אברהם דוב בער אויערבאך (כמעלניק)
רבי אברהם דוב בער אויערבאך (נפ' ב' אייר ה'תקפ"ז) איז געווען אב"ד אין כמעלניק און פאלאנע.
לעבנסגעשיכטע
רבי אברהם דוב בער איז געווען א תלמיד מובהק פונעם בעל שם טוב און, נאך זיין פטירה, פון זיין שווער, דער תולדות. ער איז געווען רב אין כמעלניק. אין תקנ"ד האט מען אים אויפגענומען ווי רב אין פאלאנע.
משפחה
רבי אברהם דוב בער האט געהייראט די טאכטער פון רבי יעקב יוסף פון פולנאה. זייערע קינדער:
קאַטעגאָריע:פוילישע רבנים קאַטעגאָריע:וואהלין
דיפלאמאטיע
קליין|320px|פאראייניגטע־פעלקער געביידע אין גענף: די [[פאראייניגטע פעלקער איז די גרעסטע אינטערנאציאנאלע ארגאניזאציע און א צענטער פון היינטיקער דיפלאמאטיע.]] דיפלאמאַטיע איז די קונסט און פראקטיק פון פארהאנדלונגען צווישן באפֿולמאכטיקטע רעפרעזאנטן פון פארשידענע גרופעס אדער דיפלאמאטן פון לענדער. בעיקר באציט זיך דער באגריף אויף אינטערנאציאנאלער דיפלאמאטיע. די פארהאנדלונגען קענען זיין וועגן האנדל און מסחר, אדער וועגן מלחמה און שלום.
מען ניצט אויך דעם באגריף אין א פארברייטערטן זינען אויף פארהאנדלונגען צווישן נארוועלכע צוויי אדער מערערע גרופעס. די וועלטווייטע שפראכן פון דיפלאמאטיע זענען ענגליש און פראנצויזיש.
איידער מען קומט צום טריט פון די פירער פון לענדער אונטערשרייבן אינטערנאציאנאלע אפמאכן, דארף פריער די דיפלאמאטן פארהאנדלען דעם ענין.
אן אמבאסאדאר איז א דיפלאמאט וואס וואוינט אין א פרעמד לאנד צו רעפרעזענטירן זיין היימלאנד. געוויינלעך פירט ער אן אמבאסאדע מיט עטלעכע דיפלאמאטן.
דיפלאמאטישע פארהאנדלונגען צווישן אסאך לענדער ווערן געפירט דורך קאנפערענצן, ווי למשל דער קאנגרעס פון ווין, וואס האט געמאכט א נייע מאפע פון אייראפע נאך דער מפלה פון נאפאלעאן.
קאמינג סאהן
קאָמינג סאָהן (ענגליש: Coming Soon) איז 1999 אמעריקאנער ראמאנטישער קאמעדי פילם.
עס איז געוועהן א קאנטראווערסיע ווען עס איז גערעיטעד געווארן אלס ען סי 17 אנשטאט אר.
די עם פי עי עי האט עס טאקע שפעהטער געטוישט.
געשיכטע
די פילם פאלגט נאך דריי רייכע מיידלעך וואס מוטשען זיך צו פארשטיין גענוי ווי אזוי צו באקומען אן ארגאזם.
זיי לעהרנען זיך אויף די אייגענע הויט נישט זיך צו לאזן פארפיהרן פון יענעמ'ס מיינונג און שפאט, נאר צו טוהן וואס די הארץ באפעהלט.
שליטן
קליין|250px|אַ שליטן געשפּאַנט צו צוויי פֿערד אַ שליטן אדער שליטען איז א פֿאָרמיטל וואס מען נוצט אין געגנטן מיט אייז אדער שניי. דער שליטן ווערט באַנוצט פֿאַר וועג-פֿאָרקער, לאַסט-דערפֿירונג אדער פֿאַרווייַלונג און ווינטער ספאָרטן. אין א טייל פֿאַלן, אַנדערע באָדנס וואס זענען גענוג גלאַט (ווי גראָז, בלאָטע און אַפֿילו גלאַטע שטיינער) קענען אויך ווערן טויגיק פֿאַר ספּעציפֿישע סארטן שליטנס.
א טייל שליטנס ווערן געמאַכט פֿאַר גליטשן לענגאויס באַרגאַראָפּן פֿאַר הנאה אדער ספאָרט. גרעסערע שליטנס ווערן אויך באַנוצט אַלס אמתע פֿאָרמיטלען, און זיי פֿאָרן אויף מאָטאָרן אדער ווערן געשלעפּט דורך בעלי חיים וואס קענען לעבן אין פֿאַרשנייטע געגנטן, אזוי ווי הינט און רעניפערן.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:שניי קאַטעגאָריע:פארמיטלען קאַטעגאָריע:ספארט
באב דאול
באב דאול איז געווען א סענאטאר אין דעם שטאַט קענזעס אין די פאראייניגטע שטאטן. ער איז געווען דער רעפובליקאנער-קאנסערוואטיווער קאנדידאט אין יאר 1996 אבער ער האט פארלוירן צום ביל קלינטאן.
ער איז געווען עטליכע יאר דער פירער פון די רעפובליקאנער סענאטארן אינעם קאנגרעס.
ער איז געווען דער לעצטער פרעזידענט קאנדידאט וואס האט געדינט אלס א זעלנער אין דער צווייטער וועלט מלחמה.
באָב דאָלע איז געשטאָרבן דעם 5טן דעצעמבער 2021 אין עלטער פון 98 יאָר.
קאַטעגאָריע:פאראייניגטע שטאטן סענאטארן
טשערעמאיע
טשערעמאיע איז דער פרוכט פונעם זגאל Annona cherimola וואס איז גרין אינדרויסן, און ווען מען שניידט זי אויף האט זי אזא ווייסע פלייש מיט שווארצע קערעלעך. די טשערעמאיע שטאמט פון דרום אמעריקע.
זי איז זייער גוט אין טעם אבער אזוי ווי כמעט אלע פון די פרוכטן מוז מען עס לאזן רייף ווערן.
זי איז מער פאפולער ביי די מעקסיקאנער און איז ע"פ רוב טייער.
סטראטפארד היי סטריט דל״ב סטאנציע
סטראַטפֿארד היי סטריט איז א דאקלאנדס לייכטע באן סטאנציע אין סטראטפארד, נייהעם, מזרח לאנדאן. די סטאנציע געפינט זיך אויפן סטראטפארד אינטערנאציאנאל צווייג פון דער דאקלאנדס לייכטע באן, וואס האט געעפֿנט דעם 31סטן אויגוסט 2011.
טשערעמאיע
קאַטעגאָריע:פרוכט קאַטעגאָריע:דרום אמעריקע
סטראטפארד היי סטריט דל״ב סטאנציע
די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנעס 2 און 3.
באדינונגען
אין די נישט־שפיץ שעה׳ן פארט א צוג יעדער צען מינוט צפון קיין און דרום קיין ; אין די שפיץ שעה׳ן פארן די צוגן יעדער אכט מינוט.
מכון להוצאת שירי חזנים עתיקים
די מכון להוצאת שירי חזנים עתיקים (אנשטאלט פארן ארויסגעבן אור-אלטע חזנישע לידער) איז אן אנטשטאלט וואס גיבט זיך אפ מיטן ארויסגעבן אלבאמען פון אלטע חזנישע קאמפאזיציעס מסודר לויט די ענינים.
דיסקאגראפיע
קאַטעגאָריע:חזנות
לייבעלע וואלדמאן
לייבעלע וואלדמאן (1907 - 1969) איז געווען א חזן אין ניו יארק סיטי.
ער איז דער איינציגסטער אמעריקאנער געבוירענער חזן וואס זינגט ווי אן עכטער אמאליגער איירעפעאישער געבוירענער.
ער איז נפטר געווארן אין 1969.
ער האט איבערגעלאזט פילע חזנישע קאמפאזיציעס און ער זינגט אסאך יודישע לידער. זיין מערסט באוואוסטער שטיקל וואס מען זינגט אסאך נאך איז "כי לקח טוב".
שטימע
טייל האלטן אז ער איז געווען א באריטאן.
וועב לינק
קאַטעגאָריע:חזנים קאַטעגאָריע:יידיש שפראך זינגערס קאַטעגאָריע:יידישע קאמפאזיטארן קאַטעגאָריע:אמעריקאנער יידן
יורי גאגארין
קליין|גאגארין אין 1964 יורי גאַגאַרין (רוסיש: Юрий Алексеевич Гагарин; ענגליש: Yuri Gagarin; 9טן מערץ 1934 - 27סטן מערץ 1968) איז געווען א סאוועטישער לופטפלאט פילאט און קאסמאנויט ווער איז געווארן דער ערשטער מענטש אין דער װעלט-געשיכטע וואס האָט אױסגעפֿירט אַ פֿלוג אַרום דער ערד-פלאנעט, אױף דער קאָסמאָסשיף "װאָסטאָק" דעם 12טן אַפּריל 1961.
וועבלינקען
קאטעגאריע:קאסמאנויטן קאטעגאריע:פילאטן קאטעגאריע:ראטנפארבאנד
דעלאטין
דעלאַטין איז א שטעטל אויפן פרוט טייך אין נאדווארנער ראיאן, אוקראינע, 101 ק"מ מערב פון טשערנאוויץ. פון 1772 ביז 1918 איז דער געגנט געווען אין מזרח גאליציע.
היסטאריע
אין דעם 15טן יארהונדערט איז דעלאטין, מיט גאנץ רויטער רוטעניע, געווארן א טייל פון פוילן. אין 1772 האט עסטרייך גענומען דעם גאנצן ראיאן פון פוילן און געגעבן אים דעם נאמען גאליציע. נאכן ערשטן וועלט קריג איז דעלאטין אריין אין דער צווייטער פוילישער רעפובליק. דעלאטין איז איינגענומען דורך דער רויטער ארמיי סעפטעמבער 1939, אין אנהייב פונעם צווייטן וועלט קריג.
די דייטשן זענען אריינגעקומען אין יאנואר 1941 און אריינגשטעלט אלע יודן אין וואלד, און במשך דריי טעג האבן זיי אלע אויסגעשאסן הי"ד. אן אלטיטשקע פארציילט דארט אז זי האט נאך אלץ שלאפלאזע נעכט ווען די דערמאנט זיך די יאמערליכע קולות וואס מ'האט ארויסגעהערט פון וואלד במשך יענע ביטערע טעג, און די קולות פון די שיסערייען ה"י.
די סאוועטן האבן געשטעלט דאס שטעטל אין דער אוקראינישער סאוועטן רעפובליק. היינט איז דעלאטין אין אוקראינע.
יידישע געמיינדע
דעלאטין איז געווען פאר דעם קריג אן עיר ואם בישראל, ווי די ארגאניזאציע אבותינו (וואס גיט זיך אפ מיט איבערבויען בתי חיים אין אייראפע) איז מעיד, איז דאס די צווייט גרעסטע בית החיים וואס זיי האבן דערווייל געזען מיט אזוי פיל אידישע קברים, ווי צווישען אנדערע ליגט דארט רבי נחום מרדכי פרידמאן, א רעכטער אייניקל פועם רוזשינער זי"ע, וואס דאס ווארפט א שטיקל בילד וואס פארא חשוב אידיש שטעטל דאס איז געווען בעפארן קריג.
עס האט זיך געפונען אין דעלאטין אסאך קלויזן פון פארשידענע קרייזן, אבער רוב רובו פון שטעטל זענען געווען זידיטשויווער חסידים, ממילא האבן זיי אויפגענומען פארן שטאטס רב רבי נפתלי עהרליך, וואס ער איז געווען אן אייניקל פונעם עטרת צבי, און ער האט געדינט אלס שטאטס רב פאר כמעט א יובל יארן ביז ממש דעם ביטערן חורבן.
דער דעלאטינער רב זצ"ל איז נסתלק געווארן ה' שבט תש"א, אבער עס איז שוין גרויסע צרות דאן אין שטעטל, האבן די חברה קדישא געמוזט אים באהאלטן אין ביה"ח אינמיטן דער נאכט אין די פינסטערניש, ווי די ימ"ש זאלן נישט מערקן וואס קימט פאר, ווי אויך איז אנוועזענד געווען זיין זון הרה"צ שלמה יעקב זצ"ל, וואס איז צוריקגעקומען נאכן קריג לייגן אן אנדענק פארן גרויסן פאטער, אבער האט זיך בשום אופן נישט געקענט דערמאנען דעם גענויעם מקום מנוחתו.
שמואל דוד לוצאטו
קליין|שמואל דוד לוצאטא שמואל דוד לוצאַטא איז געווען אן איטאליענער אידישער חכם, דיכטער, און א מיטגלידער אין די "וויסנשאפט דעס אידנטומס" באוועגונג. ער איז אויך באוואוסט מיט זיינע ראשי תיבות שד"ל.
דעלאטין
יידישע געמיינדע
דעלאטין איז ווי אלע גרעסערע שטעטלעך פארן קריג אנגעהויבן אריינבלאזן פרייע ווינטן, אבער דער רב איז געשטאנען פעלזן פעסט און געקריגט מיט זיי טריט און שריט.
שמואל דוד לוצאטו
שד"ל איז געבוירן אין טריעסטע (היינט איטאליע), ראש חודש אלול תק"ס, און איז נפטר געווארן אין פאדווא, איטאליע יום כיפור תרכ"ו.
דעלאטין
יידישע געמיינדע
היינט צוטאג איז ליידער נישט געבליבן קיין זכר פון אידישקייט אין שטעטל, אחוץ דער גרויסער אידישער בית החיים ווי אויבן דערמאנט, און א פלא אז די דייטשן האבן דאס נישט חרוב געמאכט.
שמואל דוד לוצאטו
צוזאמען מיט נחמן קראכמאל (רנ"ק), שלמה יהודה ליב הכהן ראפאפארט (שי"ר) און יום טוב ליפמאן צונץ איז שד"ל געווען פון די ערשטע מיטגלידער און די חכמת ישראל באוועגונג, וואס האט עוסק געווען אין דער וויסענשאפטליכער/אקאדעמישער שטודיע פון אידישקייט.
שד"ל האט עוסק געווען אין היבש אפאר פראיעקטען במשך זיין לעבן. ער איז די מערסטע באוויסט פאר זיין פירוש אויף חמשה חומשי תורה, וואס ער האט ארויסגעגעבן צוזאמען מיט אן איבערזעצונג פון די תורה אויף איטאליעניש. אזוי אויך האט ער מחבר געווען פירושים אויף אנדערע ספרים פון די כתבי הקודש, ספרים אויף די גראמאטיק פון העברעאיש און אראמיש, אן איבערזעצונג פון דעם סידור אויף איטאליעניש, שטודיעס אין די היסטאריע פון די אידן, ווי אויך ביבליאגראפישע און ביאגראפישע ביכער.
שד"ל איז געווען א ראציאנאליסט, אבער ער איז געווען אנטקעגן דער פילאסאפיע פונעם רמב"ם און אבן עזרא, און האט ליבערשט אויסגעוועלט דעם מהלך פון רבי יהודה הלוי.
דעלאטין
יידישע געמיינדע
בערל נחום לינדנבערג פון ארץ ישראל, א יליד דעלאטין און א תלמיד פונעם רב'ס ישיבה אין דעלאטין, איז אהין געפארן מיט יארן צוריק, און פרובירט צו טרעפן עפעס איבערבלעבענישן פון אמאל, און באוויינט ביטער וואס פאר א חורבן ער האט דארט געפונען. זיין זון ווילי לינדווער, א פילם פראדוצירער, איז מיטגעפארן און דאן פארפאסט דעם פילם צוריק אין מיין שטעטל דעלאטין (Return to My Shtetl Delatyn) ווי ער האט פארקויפט הונדערעטער עקזעמפלארן ביז עס איז אויסגעגאנגען.
שמואל דוד לוצאטו
שד"ל האט נישט איבערגעלאזט קיין ערנסטע אנהענגערס פון זיין מהלך. ביי די משכילים איז ער פאררעכענט געוארן אלץ צו קאנסערוואטיוו, און ביי די פרומע אז ער פאררעכנט געווארן אלץ צו משכיל'יש. אבער און זיין שטעלע אלץ ראש בית מדרש לרבנים און פאדאווא, האט איבערגעלאזט א שטארקע רושם ביי די איטאליענישער אידן.
נעפאל
נעפאַל (נעפאליש: नेपाल), אפיציעל די פעדעראלע דעמאקראטישע רעפובליק פון נעפאל, איז א לאנד איינגעשלאסן לאנד אין די הימאלייע בערג אין דרום אזיע. נעפאל גרענעצט כינע צו צפון און אינדיע צו מזרח, דרום און מערב, און האט א שטח פון 147,181 קוואדראט ק"מ. מיט 30 מיליאן איינוואוניער איז עס דער 41סטע גרעסטע לאנד לויט באפעלקערונג. די הויפטשטאט איז קאטמאנדו.
אכט פון דער וועלט'ס צען העכסטע שפיצן זענען אין נעפאל, כולל דעם העכסטן בארג, עווערעסט.
דעם 25סטן אפריל 2015, האט פאסירט אן ערדציטערניש מיט מאס  7.8 אין נעפאל,  34 ק"מ מזרח פון לאמזשונג, ביי א טיף פון 15.0 ק"מ. אומגעפער 2,000 מענטשן זענען געהרגעט געווארן אין נעפאל, אינדיע און כינע.
געאגראפיע
נעפאל איז לאנג 800 ק"מ און ברייט 200 ק"מ, און באדעקט א שטח פון 147,181 קוואדראט ק"ט. דאס לאנד ליגט צווישן די גארטל ליניעס 26° און 31°N (צפון) און צווישן די מערידיאנען 80° און 89°E (מזרח).
דעלאטין
יידישע געמיינדע
עס געפונען זיך היינט איבער דער וועלט פילע אייניקלעך פון אידן וואס האבן געוואוינט אין דעלאטין, ווי אויך פונעם רב איז געבליבן אסאך אייניקלעך, פון זיין זון הרה"ק ר' לייבוש פון בערעגסאז זצ"ל איז איבערגעבליבן איין מיידל מרת עטל מערמעלשטיין ע"ה וואס האט וואונדערלעך איבערגעלעבט דעם קריג און דערנאך אויפגעשטעלט א משפחה לשם ולתפארת, און זיין טאכטער הרבנית שרה חנה ראטענבערג איז שוין ארויסגעקומען פארן קריג און זיך באזעצט אין דעם בראנקס צוזאמען מיט איר מאן רבי פנחס שלום מקאסאן זצ"ל.
היינט צו טאגס איז דא א קהלה אין דעם ספרינג וואלי געגנט אין ניו יארק מיט'ן נאמען 'דעלאטין' וואו עס פירט אן די קהלה אן אייניקל פון דעם אויבן דערמאנטער עטל מערמעלשטיין ע"ה הרב חיים נחום מערמעלשטיין.
שמואל דוד לוצאטו
לעבן און שאפן
די צוויי עלטערע ברידער פון שד"ל זענען אוועק אין זייער יוגנט, דערפאר האט חזקיה געשיקט שד"ל לערנען אין א תלמוד תורה שוין ביי די דריי ווייל ער האט מורא געהאט אז ער וועט נישט עספיען מקיים צו זיין מיט אים די מצווה פון לערנען מיט אים תורה. ביי די אכט יאר האט שוין שד"ל אנגעהויבן שרייבן פאעזיע און העברעאיש און אין איטאליעניש, און שוין דאן האט ער אנגעהויבן טראכטן אז מען דארף שרייבן א נייע פירוש אויף מקרא. ביז די דרייצען האט שד"ל ווייטער אנגעהאלטן מיט זיינע שטודיעס אינעם אידישען שולע, אבער דאן האט ער איר געמוזט פארלאזן צוליב א שווערע קרענק וואס האט אים דאן באטראפן.
דעלאטין
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:שטעטלעך אין אוקראינע קאַטעגאָריע:אידישע יישובים אין אייראפע
שמואל דוד לוצאטו
דער נאמען לוצאטא
שמואל דוד האט געטענה'ט אז דער נאמען לוצאטא קומט פון א דייטשער ייד וואס האט געשטאמט פון לוזשיץ.
וועבלינקען
ווערק פון שד"ל אויפן אינטערנעט: מאמרים און ארטיקלען אין העברעאיש
קאַטעגאָריע:משכילים קאַטעגאָריע:יידן קאַטעגאָריע:איבערזעצער
קאטוילישע קירכע
די קאטוילישע קירכע (באוואוסט אויך ווי די רוימישע קאטוילישע קירכע) איז די גרעסטע קריסטליכע קירכע אין דער וועלט. זי געהערט צום שטראם פון קאטוילישן קריסטנטום. איר פירער איז דער פויפסט. לויט דער קירכע זענען דא מער ווי א מיליארד מיטגלידער.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:קריסטנטום
קאנאל-אינזלען
די קאַנאַל־אינזלען (נארמאניש: Îles d'la Manche, פראנצויזיש: Îles Anglo-Normandes אדער Îles de la Manche) זענען אן  ארכיפעלאג אינעם ענגלישן קאנאל, לעבן דעם בארטן פון נארמאנדי אין פראנקרייך. זיי שליסן איין צוויי קרוין אפהענגיקייטן: די וואזנעשאפט פון דזשערזי, וואס באשטייט פון דזשערזי, דער גרעסטער אינזל; און די וואזנעשאפט פון גערנזי, וואס באשטייט פון גערנזי, אלדערני, סארק און עטלעכע קלענערע אינזלען. זיי זענען וואס איז איבערגעבליבן פון דער הערצאגשאפט פון נארמאנדי. זיי זענען נישט קיין טייל פונעם פאראייניגטן קעניגרייך,  כאטש עס איז פאראנטווארטלעך פאר פארטיידיקונג און אינטערנאציאנאלע באציונגען פון די אינזלען. די קרוין אפהענגיקייטן זענען נישט מיטגלידער פון דער  קאמאנוועלט און אויך נישט פון דער  אייראפעאישער עקאנאמישער געמיינדע.
די אינזלען האבן א סך־הכול באפעלקערונג פון בערך 168,000; די הויפטשטעט פון די צוויי וואזנעשאפטן, סאנט העליער און סאנט פיטער פארט, האבן 33,500 און 16,488, איינוואוינער. די אינזלען באדעקן א שטח פון 198 ק״מ2.
געאגראפיע
לינקס|קליין|335x335פיקס|די קאנאל־אינזלען און דער שכנותדיקער בארטן פון פראנקרייך. די אינזלען זענען די איינציגע בריטישע טעריטאָריעס צו זיין איינגענומען דורך דער דייַטשער אַרמיי ביי דער  צווייטער וועלט מלחמה.
פון דער הערצאגשאפט פון נארמאנדי
אין 933, האט ראאול, מלך פון מערב פראנקיע געשאנקען די אינזלען צו וויליאם דער ערשטער לאנגשווערד און אנעקסירט געווארן צו דער הערצאגשאפט פון נארמאנדי. אין 1066, האט וויליאם דער צווייטער פון נארמאנדי אינוואדירט און איינגענומען ענגלאנד, און איז געווארן וויליאם דער ערשטער פון ענגלאנד, אויך באקאנט ווי וויליאם דער אייננעמער. אין דער תקופה 1204–1214, האט קעניג דזשאן פארלוירן די אנזשעווען לענדער אין צפון פראנקרייך, כולל יאדערלאנד נארמאנדי, צו פיליפ דער צווייטער פון פראנקרייך, אבער ער האט געהאלטן קאנטראל איבער די קאנאל אינזלען. אין 1259, האט זיין נאכפאלגער, הענרי דער דריטער, אפיציעל נאכגעגעבן זיין טענה און טיטל צו דער הערצאגשאפט פון נארמאנדי, און דער מלך פון פראנקרייך האט נאכגעגעבן זיין טענה און טיטל צו די קאנאל אינזלען, וואס איז געווען באזירט אויף זיין פאזיציע ווי פֿעאדאלער הערשער איבער דעם הערצאג פון נארמאנדי. זייט דעמאלסט זענען די קאנאל אינזלען געווען רעגירט ווי אייגנטום פון דעם קרוין און זענען קיינמאל נישט געווארן אריינגעצויגן אין דעם קעניגרייך פון ענגלאנד און די נאכפאלגער קעניגרייכן פון גרויסבריטאניע און דעם פאראייניגטן קעניגרייך.
די פראנצויזן האבן אינוואדירט די אינזלען אין 1338, און זיי האבן געהאלטן טעריטאריע ביז 1345. עדווארד דער דריטער פון ענגלאנד האט געגעבן א טשארטער אין יולי 1341 צו דזשערזי, גערנזי, סארק און אלדערני, צו באשטעטיגן זייערע געזעצן און צו פארזיכערן זייער טרייהייט צום ענגלישן קרוין.
די דייטשע אקופאציע אין די יארן 1940-45 איז געווען הארב: מער ווי 2,000 באוואוינער זענען געווארן דעפארטירט דורך די דייטשן, און טייל יידן האבן זיי געשיקט אין קאצעטן.
עקאנאמיע
טוריזם איז די הויפט אינדוסטריע אין די קלענערע אינזלען, אויך א ביסל לאנדווירטשאפט. דזשערזי און גערנזי אבער זענען געווארן הויפט פינאנציעלע צענטערס.
ביידע וואזנעשאפטן געבן ארויס זייערע אייגענע באנקנאטן און מטבעות.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:בריטישע אינזלען
רויטע ארמיי
קליין|200px|פאן פון דער רויטער ארמיי די רויטע ארמיי (PKKA; ארבעטער־פויערים רויטע ארמיי) איז געווען די ארמיי פונעם סאוועטן פארבאנד, און די גרעסטע ארמיי אין דער וועלטס געשיכטע. אין 1946 איז זי געווארן די סאוועטן ארמיי.
די רויטע ארמיי איז אויפגעשטעלט דורך דער קאמוניסטישער פארטיי אונטער טראצקי נאך דער אקטאבער רעוואלוציע אין 1917, ביי דעם רוסישן ברידערקריג, צו קעמפן קעגן דער ווייסער ארמיי.
רעזיסטאר
קליין|פארשידענע רעזיסטארן; זייער קעגנשטעלן ווערט געוויזן מיט א קאליר קאד. א רעזיסטאר אדער קעגנשטעלער אין אן עלעקטרישער באשטאנדטייל וואס גיט עלעקטרישן קעגנשטעל אין א שטראמקרייז.
דער שטראם אדורך א רעזיסטאר איז אין גראדער פראפארציע צום וואלטאזש אריבער די טערמינאלן פונעם רעזיסטאר. מען רעפרעזענטירט דאס פארהעלטעניש מיט אהמס געזעץ:
וואו I איז דער שטראם אדורך דעם דורכפירער אין איינסן פון אמפערן, V איז דער פאטענציאל־דיפֿערענץ אריבער דעם דורכפירער אין איינסן פון וואלטן, און R איז דער קעגנשטעל פונעם דורכפירער געמאסטן אין איינסן פון אהמען (Ω).
דאס פארהעלטעניש פונעם וואלטאזש אנגעווענדט אריבער א רעזיסטאר'ס טערמינאלן צו דער שטארקייט פונעם שטראם אין דעם קרייז ווערט גערופט זיין קעגנשטעל; מען קען אננעמען אז דאס בלייבט קאנסטאנט (ד"ה אומאפהענגיק אויפן וואלטאזש) פאר געוויינלעכע רעזיסטארן.
מען טרעפט רעזיסטארן שטענדיק אין עלעקטרישע נעצווערק און עלעקטראנישע קרייזן. מען מאכט רעזיסטארן פון פארשידענע געמישן, למשל ניקל־כראם.
קאליר קאד
די ווערטן פון א רעזיסטאר ווערן געוויזן מיט קאלירן אויף דער זייט פונעם רעזיסטאר. מען ניצט די קאלירטע בענדער שווארץ, ברוין, אראנזש, געל, גרין, בלוי, לילא, גרא און ווייס. יעדער קאליר רעפרעזענטירט א נומער: שווארץ רעפרעזענטירט דעם נומער 0, ברוין רעפרעזענטירט דעם נומער 1, רויט איז 2, אא"וו ביז ווייס וואס רעפרעזענטירט 9. אינעם פעלד פון עלעקטראניק זענען די נומערן גאר וויכטיק.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:עלעקטריע קאַטעגאָריע:עלעקטראניק
די צוויישפראכיקייט פון אונדזער ליטעראטור
די צוויישפראכיקייט פון אונדזער ליטעראטור איז א יודיש בוך געשריבן דורך שמואל ניגער און ארויסגעגעבן פון לואיס לאמעד פאנד פאר אונדזער ליטראטור אין ביידע שפראכן אין דעטרויט, מישיגען אין יאר 1941.
דער בוך ברענגט ארויס אז דאס יודישע פאלק האט א לאנגע היסטאריע פון ביילינגוואליזם פון העברעאיש זייט בי זייט מיט נאך א שפראך. ער שטעלט זיך ארויס קעגן די עקסטרעמע באוועגונגען פון יידישיסטן און העברעיאיסטן, בא די שפראכן קריג, וועלכע ביידע פרעדיגן אויף מאניזם אין זייער שפראך.
ער באשרייבט אויך די היסטאריע פון צוויישפראכיקייט ביי אנדערע פעלקער, ווי: איטאליענער, גריכן, כינעזער און ארמענער.
מאנסטער פרוכט
דער מאנסטער פרוכט איז זייער אן אינטערעסאנטע פרוכט פונם זגאל Monstera deliciosa. ער איז לאנג און גרין מיט אזעלכע זעקס עקעדיגע שופן. ער איז זייער אן אנגענעמער געשמאקער פרוכט ווען עס איז רייף. אויב איז עס נישט רייפ דעמאלס קען מען עס ממש נישט עסן.
ווען עס ווערט רייף פאלן אראפ די שופן פון זיך אליינס, און אינעוויניג איז עס אזא פלייש ווי א באנאן מיט אן אנאנאס צוזאמען. ער קען האבן שווארצע פלעקן אינעווייניג, אבער עס איז נישט קיין פראבלעם.
די צוויישפראכיקייט פון אונדזער ליטעראטור
דאס בוך אנטהאלט פערצן קאפיטלען אין הונדערט-זעקס-און-פערציג זייטן, געדרוקט אין ניו יארק אין צוויי טויזנט עקזעמפלארן.
מאנסטער פרוכט
עס האט זייער א גוטן טעם און ריח ממש נפלאות הבורא.
די צוויישפראכיקייט פון אונדזער ליטעראטור
קאַטעגאָריע:יידיש-שפראכיגע ביכער קאַטעגאָריע:שפראך
מאנסטער פרוכט
קאַטעגאָריע:פרוכט
דעבדן אונטערגרונט סטאנציע
דעבדן איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אין מזרח לאוטאן, אינעם עפינג פֿארעסט דיסטריקט פון עסעקס, אויפן עפינג צווייג פון דער צענטראל ליניע.
די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 6.
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט מיטן נאמען טשיגוועל ראד אום 24סטן אפריל 1865 דורך דער גרויס־איסטערן באן, אויף דער פארלענגערונג פון דער באנ׳ס לאוטאן צווייג קיין עפינג און אנגאר. ביי דער ערשטער וועלט-מלחמה האט מען פארמאכט די סטאנציע פון 22סטן מיי 1916 ביזן 3טן פעברואר 1919. די פארע באדינוגנגען פון בריטישע באן זענען פארביטן געווארן מיט די עלעקטרישע באנען פון דער צענטראל ליניע דעם 25סטן סעפטעמבער 1949, און דעמאלסט האט מען געענדערט דעם נאמען פון דער סטאנציע צו דעבדן.
היינט
טייל באנען אויפן עפינג צווייג ענדיקן אין דעבדן.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:אונטערגרונט סטאנציעס אין עסעקס
פארקילונג
פֿאַרקילונג, אדער אַקוטע אָנצינדונג פון די אייבערגארגל און נאז איז א ווירוס אינפעקציע קראנקייט פון די העכערע אטעמען גאנגען. די סימפטאמען זענען א הוסט, האלדז ווייטאג, נאזקאטאר, קאפוויי און פיבער. די פארקילונג דויערט בערך זיבן טעג, אבער די סימפטאמען קענען בלייבן צוויי אדער דריי וואכן. פארקילונג איז די מערסט פארשפרייטסטע מענטשלעכע קראנקייט.
דורכשניטלעך, געוואקסענע מענטשן ווערן פארקילט צוויי אדער דריי מאל א יאר, אבער קינדער וואס גייען אין שולע אדער חדר ווערן פארקילט אפילו צוועלף מאל א יאר.
פארקילונג איז אנדערשט ווי גריפע, וואס קומט פון אן אנדער ווירוס און האט שווערערע סימפטאמען.
קאַטעגאָריע:קרענק קאַטעגאָריע:ווירוסן
מאריאנא פאלקע
מאַריאַנא פּאַלקע (ענגליש: Marianna Palka) איז אן אקטריסע, סצענאר שרייבערין און רעזשיסארין, פאטאגראף און מאדעלקע. געבוירן אין סקאטלאנד. היינט וואוינט זי אין לאס אנדזשעלעס.
ביאגראפיע
זי איז געבוירן און אויפגעצויגן געווארן אין גלאזגא. ביי די זיבעצן האט זי זיך געצויגן קיין ניו יארק סיטי צו לערנען זיך שפילן אין פילמען.
וועב לינקען
קאטעגאריע:פילם אקטיארן קאַטעגאָריע:סצענאר שרייבער קאַטעגאָריע:רעזשיסארן קאטעגאריע:מאדעלקעס קאַטעגאָריע:סקאטישע מענטשן קאַטעגאָריע:אמעריקאנער קאטעגאריע:לעבעדיגע מענטשן
פאנאמא
פאנאמא, אפיציעל די רעפובליק פון פאנאמא , איז דאס דרומסטע לאנד פון צענטראלער אמעריקע און ממילא פון צפון אמעריקע. פלאצירט אויפן איסטמאס צווישן צפון און דרום אמעריקע, פאנאמא האט גרענעצן מיט קאסטא ריקא צו צפון־מערב, קאלאמביע צו דרום־מזרח, דעם קאראאיבישן ים צו צפון און און דעם פאציפישן אקעאן צו דרום. די הויפטשטאט איז פאַנאַמאַ־שטאָט.
די שפאנישע האבן אויסגעפארשט און באזעצט דאס לאנד אינעם 16טן יארהונדערט. אין 1821 האט פאנאמא זיך געשיידט פון שפאניע און זיך פארבינדן אין א פארבאנד מיט קאלאמביע, עקוואדאר און ווענעזועלע, וואס האט געהייסן די רעפובליק פון גראן קאלאמביע. ווען גראן קאלאמביע האט זיך צעטיילט אין 1830, איז פאנאמא געבליבן א טייל פון קאלאמביע. אין 1903 האט פאנאמא ארויסגעטרעטן פון קאלאמביע.
צווישן 1904 און 1914 האבן די אמעריקאנער ארמיי אינזשענירן געבויט דעם פאנאמא קאנאל. אין 1977 האט מען אונטערגעשריבן אן אפמאך צווישן פאנאמא און די פאראייניגטע שטאטן אריבגערצוגעבן דעם קאנאל צו פאנאמא ביזן סוף פונעם יארהונדערט.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:לענדער אין אמעריקע *
גאלער
קליין קליין גאַלער אָדער גאַלערעטע אָדער כאָלאָדעץ אָדער פטשאַ אדער פֿיסנאגע איז א פארגליווערטע פליישיגע עסן. מען קאכט אויף די ביינער פון די פיס פון אן אקס און די יויך קילט זיך אפ און ווערט פארגליווערט.
פוילישער אפשטאמיגע יודן עסן גאלער שבתֿ מיטאג ביי דער טאג סעודה, צוזמען מיט ציבל־און־אייער, נאך די פיש און פאר די טשאָלנט.
מען מאכט עס פון די פוס־‬ביינער פון א בהמה.
קאַטעגאָריע:יידישע קיך
יענטא
יענטא איז אַ ייִדיש ווייַבלעכער נאָמען וואָס איז געניצט בכלל פֿאַר אַן אַלט יענטע. דער נאָמען שטאמט פון יענטל, אין קער דערייווד פון אַ וואָרט אין ישן איטאַליעניש וואָס מיטל מין אָדער פרייַנדלעך.
אין דער עלטער פון ייִדיש טעאַטער, עס אנגעהויבן רעפעררינג צו אַ קאָכלעפל. דאס וואָרט האט זינט ווערן יינגליש (אַ ייִדיש לאָאַנוואָרד אין אמעריקאנער אידישע ענגליש). אין די 1920 יענטאַ איז ערשטער פּאַפּיאַלערייזד דורך די וויצלינג יעקבֿ אַדלער (נישט די אַקטיאָר יעקבֿ פּי אַדלער) שרייבט אונטער זיין פּען נאָמען בי קאוונער אין וואָס ער געשאַפֿן די כאַראַקטער יענטאַ, און Featured יענטאַ אין אַ בראדוויי טעאטער שפּיל ענטייטאַלד יענטאַ טעלעבענטאַ. יענטאַ איז אויך זיין כאַראַקטער אין אַ 50 יאָר שרייבט קאַריערע פֿאַר די אידישע טעגלעך פֿאָרווערטס.
אפרת גוש
קליין|לינקס אפרת גוש (עפֿראַט גאָש; געבוירן דעם 3טן נאוועמבער 1983) איז אן ישראלדיקע זינגערין, לידער שרייבערין און אקטריסע.
זי האט א שטימע ווי זייער א יונגע מיידל. און איז פאקטיש זייער אויפגעכאפט אין די וועלט פון לידער אין ישראל.
קאטעגאריע:לעבעדיגע מענטשן קאטעגאריע:ישראלדיקע זינגערס
פֿאַני לעוואַנדאָ
פֿאַני לעוואַנדאָ איז געווען אן אייגנטימערין פֿון אַ באַקאַנטן וועגעטאַרישן רעסטאָראַן אין ווילנע. זי האט געשריבען א „וועגעטאריש־דיעטישער קאָכבוך‟ אויף יידיש. איוו יאָכנאָוויץ האָט געמאַכט די ענגלישע איבערזעצונג פונעם בוך.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:
שמערקע קאטשערגינסקי
אַלס 15 יאָר האָט ער אָנגעהויבן דרוקן אָריגינעלע לידער און פּאָעזיע, אַרײַנגערעכנט טאַטעס, מאַמעס, קינדערלעך, און האָט באַלד אָנגעהויבן אָרגאַניזירן די יונג ווילנע. אַ וועלטלעכער יידישער שרייבער-קאָלעקטיוו וועמענס אנדערע מיטגלידער האָבן אריינגערעכנט אברהם סוצקעווער און חיים גראַדע. די נאַצישע אינוואַזיע אין פוילן האָט געפֿירט צו קאַטשערגינסקי'ס תפיסה אין ווילנער געטא, וואו ער האָט געהאָלפן באַהאַלטן יידישע קולטור ווערק מיט סוצקעווער אלס טייל פון דער פּאַפּירן בריגאַדע און זיך איינגעשריבן אין דער פֿאַראַײַניקטער פּאַרטיזאַנער אָרגאַניזאַציע, אָנטיילגענומען אינעם דורכפֿאַלן ווילנער געטאָ אויפשטאַנד און דערנאָך אַנטלויפן אין וואַלד צו קעמפן סיי מיט די פאַרטיזאַנער און סיי מיט די סאָוויעטן.
נאָכן אַרויסטרייבן די נאַציס פֿון ווילנע דורך דער סאָוויעטישער אַרמיי, האָט קאַטשערגינסקי זיך אומגעקערט אַהיים צו צוריקקריגן די באַהאַלטענע קולטורווערק און געגרינדעט דעם ערשטן נאָך- חורבן ייִדישן מוזיי אין אייראָפּע; ער האָט זיך גיך אָפּגערעדט פֿון די סאָוויעטן און קאָמוניזם און זיך אַנטוויקלט אין אַ פֿאַרברענטער ציוניסט. נאָך עטלעכע מאָל אין לאָדז, ער אַריבערגעפֿאָרן צו פּאַריז איידער ער לסוף אַריבערגעפֿאָרן צו בוענאָס אײַרעס, ווו ער איז געהרגעט אין אַ פלאַך קראַך אין די עלטער פון 45.
קאַטשערגינסקי, באַקאַנט אין זײַן לעבן ווי אַ דיכטער און שרײַבער, האָט נאָכן אָנהייב פֿון דער צווייטער וועלט־מלחמה געווידמעט זײַן צײַט צו זאַמלען פֿאַר־מלחמהדיקע ייִדישע לידער און חורבן־לידער, כּדי צו ראַטעווען ייִדישקייט פֿון אומקום. דער מחבר, רעדאַקטאָר אָדער אַרויסגעבער פון רובֿ פון די ערשטע פּאָסט-חורבן לידערביכער, קאַטשערגינסקי איז געווען פאַראַנטוואָרטלעך פֿאַר אָפהיטן איבער 250 חורבן לידער - די רוב פון די נאָך באַקאַנט. טראָץ דער שטענדיקער פּאָפּולאַריטעט פֿון פֿילע פֿון זײַנע אייגענע ווערק, און די וויכטיקייט פֿון זײַן אַרבעט פֿאַר פאָרשער און יידישע קולטור-אַקטיוויסטן, האָט זײַן פֿרי טויט געפֿירט צו זיין רעלאַטיווער אַנאָנימישקייט.
נאטינגהאמשיר
נאטינגהאמשיר איז א גראפנשאפט אין די מזרח מידלאנדס פון ענגלאנד, וואס גרענעצט לינקאנשיר צו מזרח, לעסטערשיר צו דרום, דארבישיר צו מערב און דרום יארקשיר צו צפון־מערב. נאטינגהאמשיר באדעקט א שטח פון 2,160 קוואדראט ק"מ.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:גראפנשאפטן אין ענגלאנד
חיי עולם (ישיבה)
חיי עולם איז א חסידישער תורה אנשטאלט אין ירושלים. די "חיי עולם" ישיבה איז געגרינדעט געווארן י' תמוז ה'תרמ"ו (1886) אין דער אלטשטאט פון ירושלים דורך עטלעכע חסידישע רבנים, צווישן זיי הרב יהושע טראנק, דער קוטנער רב, זיין איידעם רבי חיים אלעזר וואקס און רבי יצחק דוד בידערמן, דער זון פון רבי משה לעלאווער.
היסטאריע
די "חיי עולם" ישיבה איז דער חסידישער פאראלעל צו דער עץ חיים ישיבה ("תלמוד תורה הכללי והישיבה הגדולה עץ חיים") פון די פרושים, וואס הרב שמואל סאלאנט האט אויפגעשטעלט 45 יאר פריער.
דער ערשטער ראש ישיבה איז געווען רבי בנימין יהודה לייב בערנשטיין, דער איידעם פון רבי יצחק דוד בידערמן.
באקאנטע תלמידים
קאַטעגאָריע:חסידישע ישיבות קאַטעגאָריע:ישיבות אין ירושלים
16טן אויגוסט
דעם 16טן אויגוסט איז דער 228סטער טאג פון יאר (229סטער אין אן עיבור־יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 137 טעג.
פייערטעג
16
עבי ראד דל״ב סטאנציע
עבי ראד איז א דאקלאנדס לייכטע באן סטאנציע אין וועסט העם געגנט פון דער נייהעם, מזרח לאנדאן. די סטאנציע געפינט זיך אויפן סטראטפארד אינטערנאציאנאל צווייג פון דער דאקלאנדס לייכטע באן, וואס האט געעפֿנט דעם 31סטן אויגוסט 2011.
די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנעס 2 און 3.
באדינונגען
אין די נישט־שפיץ שעה׳ן פארט א צוג יעדער צען מינוט צפון קיין און דרום קיין ; אין די שפיץ שעה׳ן פארן די צוגן יעדער אכט מינוט.
טהיידן בויס אונטערגרונט סטאנציע
טהיידן בויס איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אינעם עפינג פֿארעסט דיסטריקט פון עסעקס, אויפן עפינג צווייג פון דער צענטראל ליניע.
די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 6.
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט מיטן נאמען טהיידן אום 24סטן אפריל 1865 דורך דער גרויס־איסטערן באן, אויף דער פארלענגערונג פון דער באנ׳ס לאוטאן צווייג קיין עפינג און אנגאר. די פארע באדינוגנגען פון בריטישע באן זענען פארביטן געווארן מיט די עלעקטרישע באנען פון דער צענטראל ליניע דעם 25סטן סעפטעמבער 1949, און דעמאלסט האט מען געענדערט דעם נאמען פון דער סטאנציע צו טהיידן בויס.
סמידאוויטש
באַוווּסטע פּערזאָנען פאַרבונדן מיט סמידאָוויטש
אין סמידאָוויטש איז אין 1957 געבוירן געוואָרן און אויסגעוואַקסן אַ באַוווּסטער רוסלענדישער קינאָ- און טעאַטער-אַקטיאָר פון דער ייִדישער אָפּשטאַמונג סעמיאָן סטרוגאַטשאָוו, וועכלער האָט אין 2008 באַקומען דעם ערן-טיטל "פאָלקס-אַרטיסט פון רוסלאַנד".
די מיזעראבלער
thumb|די דעקל פון "דער גיבור אין קייטן" וואס איז ערשינען אין ווארשא דורך ב' שימין אין דעם יאר 1911 די מיזעראַבלער (פראנצויזיש: Les Misérables לע מיזעראַבלע) איז א ראמאן וואס זיין געשיכטע געשעט אין פראנקרייך אין דעם ערשטן העלפט פון דעם 19טן יארהונדערט, דאס בוך האנדלט וועגן די נאטור פון דעם מענטש און וועגן דעם לעבן, דאס בוך גייט נאך דער כאראקטער פון זשאן וואלזשאן און נאך די אנטוויקלונגען אין פראנקרייך, מיט שארפער רעצענזיע וועגן די ארעמקייט או די פארהעלטעניש פון דער פראנצויזישער געזעלשאפט צו די ארעמעלייט און די רחמנות'דיגע. דאס בוך האט געשריבן אין יאר 1862 דער בארימטער פראנצויזישער שרייבער וויקטאָר הוגאָ. דאס בוך איז געבענטשט מיט געפארבטע קאלירן און טיפע אנאליזן פון פיגורן, אויך די זאטיגע פון זיי. "די מיסעראבלער" ווערט גערעכנט אלס די גרעסטע באשאפונג פון וויקטאר הוגא צוזאמען מיט דער באשאפונג דער הויקער פון נאטרעדאם.
איבערזעצונג צו יידיש
מיטן נאמען "דער גיבור אין קייטן". ב' שימין ווארשא. 1911.
רעקארדן
דערנאך ווען ער האט געענדיגט אראפ צו שרייבן דעם ראמאן די מיזעראבלער, איז וויקטאר הוגא ארויס אין וואקאציע, ער איז געווען נייגעריג צו וויסן צי דאס פארקויפן דאס בוך געלונגט האט ער געשיקט א טעלעגראם צום פארלעגער מיט איין איינציגער צייכן: "?". דער ענטפער וואס האט נישט פארשפעטיגט צו קומען האט אריינגערעכנט אין זיך אויך נאר איין צייכן: "!". אנדערש פון דער קורצער מיטשטימונג, וואס ווערט גערעכנט אלס די קערצסטע מיטשטימונג פון אלע צייטן, פארמאגט "די מיזעראבלער" איינע פון די לענגסטע זאצן אין דער וועלט ליטעראטור. די לענג איז 823 ווערטער, 93 קאמעס, 51 פינטלעך מיט קאמען און-4 קווים מפרידים (-),עס ווערט צעשפרייט אויף כמעט דריי זייטן.
קאנסערוואטיזם אין די פאראייניגטע שטאטן
קאנסערוואטיזם איז א אידעאל וואס ווערט באטראכט אלס די הויפט באזע פון די רעפובליקאנער וויילער, אבער עס איז באמת בכלל נישט בינדנד נאר עס קענען פונקט אזוי זיין ליבעראלע-רעפוליקאנער און אזוי אויך קאנסערוואטיווע-דעמאקראטן
עס ווערט א רעאליטעט
און די ערשטע העלפט 1900 איז דאס בלויז געווען א אידעאל אן קיין ריכטיגע שאנסן אמאל צו ווערן עפעס דערפון, דאן איז אנגעקומען דאס יאר 1964 ווען דער ערשטער עקסטרעם קאנסערוואטיווער קאנדידאט בערי גאלדוואטער האט אפגעהאלטן א שטוינענדן פריימערי זיג און דאס האט אויפגעשאקלט אמעריקע און די גאנצע רעפובליקאנער פארטיי, און זינט דעמאלטס אנגעהויבן ביז היינט זענען זיי די צענטראלע באזע אויף וועמען די רעפובליקאנער פארטיי קוקט ארויס אין די נאוועמבער וואלן און געווענליך און א יאר וואס נישט צו א קאנסערוואטיווער געווינט די נאמינאציע פון די רעפובליקאנער פארטיי, איז כמעט ווי פארזיכערט אז די דעמאקראטן גייען געווינען דעם ווייסן הויז
28סטן מערץ
דעם 28סטן מערץ איז דער 87סטער טאג פון יאר (88סטער טאג אין אן עיבור־יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 278 טעג.
קאנסערוואטיזם אין די פאראייניגטע שטאטן
קאנסערוואטיווע פרעזידענט קאנדידאטן
וואס עס איז אינטרעסאנט איז אז און די וואלן פון 2008 איז נישט געווען למעשה קיין געהעריגער קאנסערוואטיווער קאנדידאט וואס זאל אפילו אנציען עטוואס שטימען אין די פריימעריס, רוב וואס האבן געהאט עטוואס א שאנס זענען געווען מער לינק גענויגט, און די רעפובליקאנער הענגען דאס אן אין זייער מעכטיגער פארלוסט אין די נאוועמבער וואלן
28סטן מערץ
געבוירן
100px|קליין|פארטרעט פונעם [[רמב"ם]]
קאנסערוואטיזם אין די פאראייניגטע שטאטן
די קאנסערוואטיווע אידעלאגיע פארטיי היינט צוטאגס
קאטעגאריע:קאנסערוואטיווע פארטיי
קאַטעגאָריע:קאנסערוואטיזם קאַטעגאָריע:פאראייניגטע שטאטן