cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
קאנפוציאניזם
קאנפוציאניזם איז געבויט אויף דרך ארץ פאר עלטערן, עלטערע מענטשן און די פריערדיקע דורות.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:כינע קאַטעגאָריע:רעליגיע קאַטעגאָריע:פילאסאפיע
עטיאפישער קאלענדאר
דער עטיאפישער קאלענדאר איז א זון־יאר קאלענדאר פון 365 אדער 366 טעג, וואס איז דער הויפט קאלענדאר פון עטיאפיע, און איז אויך דער רעליגיעזער קאלענדאר פון דער ארטאדאקסישער קירכע פון עריטרעא. דער קאלענדאר איז באזירט אויפן אוראלטן קאפטישן קאלענדאר. דער קאלענדאר האט צוועלף מאנאטן פון דרייסיג טעג, און פינף (זעקס אין אן עיבור־יאר) טעג ביים סוף פון יאר. גענוי ווי דער יוליאנישער קאלענדאר, איז יעדע פערטע יאר אן עיבור־יאר, אן קיין יוצא מן הכלל.
דאס יאר הייבט אן אין סעפטעמבער לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר. די יארן פונעם עטיאפישן קאלענדאר זענען בערך זיבן ווינציקער פונעם גרעגאריאנישן קאלענדאר; למשל, אין סעפטעמבער 2007 האט אנגעהויבן יאר 2000 אינעם עטיאפישן קאלענדאר.
וועבלינקען
קאלענדאר קאַטעגאָריע:קאלענדארן
טראן דאק לואנג
קליין|150px
טראן דאק לואנג (וויעטנאמעזיש: Trần Đức Lương; געב' דעם 5טן מיי 1937), איז א וויעטנאמעזער פּאָליטיקער און דער 7טער פרעזידענט פון וויעטנאם; ער האט געדינט אין דעם אמט אין די יארן 1997-2006.
ער איז געווארן א מיטגליד אין דער קאמוניסטישער פארטיי פון וויעטנאַם אין 1959, און איז געווארן אַ פֿונקציאנאַר פון דער פּאַרטיי אין די 1970ער יארן.
קאַטעגאָריע:וויעטנאמעזער פאליטיקער קאַטעגאָריע:פרעזידענטן פון לענדער קאַטעגאָריע:קאמוניסטן
דער צווייטער לייכטער
עס איז געלאפן אין פארזעצונגען אין דער קינדער אפטיילונג פון דער בליק, אן אויסגאבע וועלכע עקזיסטירט שוין נישט היינט.
עס אנטהאלט פיר-הונדערט-צוויי-און-פערציג זייטן.
די ערציילונג
די מעשה באציהט זיך איבער די יארן בעפאר די צווייטע וועלט מלחמה, ווען א מאמע האט געגעבן אירע צוויי לייכטער פאר אירע טעכטער בעפאר זי האט זיי באהאלטן ביי גוים.
יארן נאך די קריג פארט א משפחה פון ארץ ישראל ארויס קיין אמעריקע צוליב היילן א קראנקע קינד, א רענצל ווערט פארביטן, מיט איינע וועלכע פארמאגט קעש אין זיך, און דארט טרעפן זיי דורך א צופאל די אנדערע לייכטער - דורך וועלכע ביידע משפחות פאראייניגן זיך.
כראם
250px|לינקס 200px|קליין|זילבערנער כראם
כראם (Chromium) איז אַ כעמישער עלעמענט מיטן כעמישן סימבאל Cr און אַטאָם נומער 24. כראם איז אן איבערגאנג מעטאל.
מען טרעפט כראם איז טייל איידלשטיינער, ווי רובין און שמאראק.
ניצן
כראם האט פילע ניצן, דאָ זענען עטלעכע:
באווארענישן
מעטאַלישער כראם און כראם פארבינדונגען זענען ניט געהאלטן דרייַ וואַלועס שעדלעך צו געזונט. אָבער, זעקס וואַלועס פון כראם פארבינדונגען זענען טאַקסיק. ½ לעפעלע פון די פארבינדונג טאַקסיק כראם זעקס וואַלועס קענען פירן צו טויט. רובֿ פון די פארבינדונגען פון כראם זעקס וואַלועס פון סטימיאַלייטינג די אויגן, הויט און נאָז. כראָניש ויסשטעלן צו כראם זעקס וואַלועס קען אָנמאַכן שטענדיק שעדיקן צו די אויג און ראַק. דער מאַטעריאַל איז ריסטריקטיד פֿאַר נוצן דורך די אי יו.
קאַטעגאָריע:כעמישע עלעמענטן קאַטעגאָריע:איבערגאנג מעטאלן
דיסקאטעק
left|thumb|250px|א דיסקאטעק אין ענגלאנד דיסקאָטעק, אָדער דיסקאָ, איז אַ זאַל אַוווּ מען שפּילט דיסקאָ-מוזיק און מען טאַנצט טיף אין דער נאכט. אַנדערש װי אין אַנדערע טאַנץ פּלעצער, אין דיסקאָטעק איז דאָס טאַנצן פֿרײַ און מע דאַרף ניט טאַנצן מיט אַ קאָמפּאַניִאָן.
קאַטעגאָריע:פארוויילונג קאַטעגאָריע:מוזיק קאַטעגאָריע:טאנץ
אמינא-זייערס
אין ביאָכעמיע, איז אַן אַמינאָ־זייערס יעדער מאלעקול וואָס האט סיי אַמינע (NH2+R) און סיי קאַרבאָקסיל (C =O) פֿונקציאנעלע גרופּעס. די אלפֿאַ־אַמינאָ־זייערסן האבן די אַלגעמיינע פֿאָרמל H2NCHRCOOH, וואו R איז איינער פון פיל זייט־גרופּעס (זעט דעם דיאַגראַם).
עטלעכע 500 אַמינאָ־זייערסן זענען באקאנט. פֿאַר בעלי חיים איז די וויכטיקסטע זאַך וואָס אַמינאָ־זייערסן פועלן איז צו פּראָדוצירן פּראָטעינען, וואָס זענען זייער לאַנגע קייטן פון אַמינאָ־זייערסן. יעדער פּראָטעין האט זייַן אייגענע סעקווענץ פון אַמינאָ־זייערסן, און לויטן סעקווענץ האט דער פּראָטעין פאַרשידענע פֿארעמען און פֿאַרשידענע פֿונקציעס. אַמינאָ־זייערסן זענען ווי די אלפאבעט פֿאַר פּראָטעינען; כאטש מען האט בלויז געציילטע אותיות, קען מען זיי פאַרבינדן זיי צו שאַפֿן א סך פאַרשידענע זאצן.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:ביאכעמיע
אשוועל און מארדן באן סטאנציע
אשוועל און מארדן (Ashwell & Morden) איז א באן סטאנציע אויף דער קעמברידזש ליניע אין קעמברידזשיר, ענגלאנד. די סטאנציע ווערט באדינט דורך טעמזלינק באנען וואס פארן צווישן לאנדאן און קעמברידזש.
היסטאריע
אשוועל און מארדן באן סטאנציע איז געעפנט געווארן מיטן נאמען אשוועל אום 21סטן אקטאבער 1850 דורך דער רויסטן און היטשין אייזנבאן, וואס איז שפעטער געווארן א טייל פון דער גרויס־נארדערן אייזנבאן. דעם 1טן אפריל 1920 האט די סטאנציע באקומען איר היינטיקן נאמען אשוועל און מארדן.
לאנדאנער בארא פון הארוי
דער  לאנדאנער בארא פון הארוי איז א לאנדאנער בארא וואס געפינט זיך אין צפון־מערב לאנדאן. עס איז באשאפן געווארן אין 1965.
אשוועל און מארדן באן סטאנציע
באדינונגען
מאנטיק-פרייטיק פארן:
זונטיק איז די באדינונג 1 באן א שעה אין יעדער ריכטונג.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:טעמזלינק סטאנציעס קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין קעמברידזשיר
הויפט זייט/ה' ניסן
ה' ניסן
ניסן 05 קאַטעגאָריע:מוסטער היינט אין היסטאריע
אהרן שעכטער
ביאגראפיע
קאַטעגאָריע:ראשי ישיבות אין אמעריקע קאַטעגאָריע:מועצת גדולי התורה קאַטעגאָריע:ברוקלין
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
רבי אלעזר ברבי צדוק
רבי אלעזר בן רבי צדוק, אדער רבי אליעזר בן רבי צדוק איז געווען א תנא, וואס ווערט דערמאנט צוואנציג מאל אין משניות. ער איז געווען א זון פון דעם גרויסן תנא רבי צדוק.
איבער אים
ס'איז פארהאן א שמועס אין די ראשונים צי רבי אלעזר בן רבי צדוק איז געווען א כהן, רש"י אין תוספות האלטן ער איז געווען א כהן, און אזוי האלט דער ספר היוחסין. דער רמב"ן אבער שלאגט אפ די ראיות,  און אזוי האלט דער סדר הדורות.
רעפערענצן
קאטעגאריע:תנאים קאטעגאריע:כהנים
ע
ע' (עַין) איז דער זעכצנטער אות פון אלף בית.
אין יידיש איז "ע" א וואקאל, וואס מ'רעדט אויס [e].
אין גימטריא ע = 70.
פארשטעלונג פון אות ע'
לינקס|עינ'ען דער אות ע' ווערט פארגעשטעלט דא אין די פאלגנדע פאנטן (פון רעכטס אויף לינקס): פראנק-ריהל, אריאל, דוד, כתב רש"י, כתב סת"ם, האנטשריפט, חיים.
אין יוניקאד, רעפרעזענטירט דער קאד 05E2 דעם אות ע'.
right איז די פארשטעלונג פון ע' אין ברייל.
דער פעניקישער עין זעט אויס אזוי: 35px|פעניקישער עין
זעט אויך
קאַטעגאָריע:אלף בית
קאקפאסטערס אונטערגרונט סטאנציע
קאקפֿאסטערס איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע וואס איז די צפון סוף־סטאנציע פון דער פיקאדילי ליניע, וואס געפינט זיך אין קאקפֿאסטערס אין צפון לאנדאן. די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 5.
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט דעם 31סטן יולי 1933, די לעצטע פון די סטאנציעס אויף דער פארלענגערונג פון דער פיקאדילי ליניע פון.
ה'שי"ח
דאס יאר ה'שי"ח האט דאס קביעות החא.
קאלענדאר
צום גדליה איז א נדחה, חשון און כסליו זענען געווען חסר, און אין ירושלים האלט מען פורים משולש.
ישראל סאלאנטער
רבי ישראל ליפקין, באקאנט אלס רבי ישראל סאַלאַנטער (ו' חשוון ה'תק"ע, 3טן נאוועמבער 1810, זשאגער, ליטע - כ"ה שבט ה'תרמ"ג, 2טן פעברואר 1883, קעניגסבערג, דייטשלאנד) איז געווען דער גרינדער פון דער מוסר באוועגונג און א באקאנטער ראש ישיבה און תלמיד חכם. מען האט אים גערופן "סאלאנטער" ווייל רוב פון זיין ערציאונג איז געווען אין סאלאנט, ליטע, וואו ער האט געלערנט ביי זיין רבי'ן, רבי יוסף זונדל פון סאלאנט.
זיין יוגנט
רבי ישראל איז געבוירן ו' חשוון ה'תק"ע, 1810, אינעם שטעטל זשאגער, צפון ליטע, צו לאה און זאב וואלף ליפקין. זיין טאטע איז געווען רב פון דעם שטעטל, אזוי אויך רב אין גאלדינגען און טעלז, און האט פארפאסט דאס ספר "הגהות בן אריה" אויף תלמוד און טור. נאך פון א יונגען עלטער איז ישראל געווארן באקאנט מיט זיין שארף קעפל און שנעלע תפיסה. ווען ער איז געווארן 12 יאר, איז ער געגאנגען לערנען קיין סאלאנט ביי רבי צבי ברוידא. אין יאר 1823, ביי די 14 יאר האט ער חתונה געהאט מיט אסתר פייגא אייזנשטיין (געשטארבען אין אוגוסט 1871 אין ווילנא), די טאכטער פון רבי יעקב הלוי אייזנשטיין פון סאלאנט.
נאך זיין חתונה האט ער ממשיך געווען צו לערנען אין דער ישיבה אין סאלאנט, דארט האט ער זיך אנגעטראפן מיט רבי יוסף זונדל פון סאלאנט, א תלמיד פון ר' חיים וואלאזשינער. ר' יוסף זונדל האטגעלאזט אויף אים א טיפען רושם. ר' יוסף זונדל האט שטארק מדגיש געווען די חשיבות פון לימוד מוסר, און די לערנונג פון ר' יוסף זונדל האט ר' ישראל שפעטער אויסגעארבייט און פאפולעזירט אין א פולן מעטאד און סיסטעם.
ווילנא
אין יאר 1842 איז ר' ישראל אויפגענומען געווארן אלס ראש ישיבה אין ישיבת תומכי תורה אין ווילנא. א קורצע צייט דערנאך איז געווארן א שטיקל סאמעטוכע ארום זיין התמנות, און ר' ישראל, ווילנדיג אוועקשטיין פון מחלוקת, האט פרייוויליג פארלאזט זיין פאזיציע אלס ראש ישיבה. פון ווילנא איז ר' ישראל אריבער אויף זרחיה, א פארשטאט פון ווילנא, ווי ער האט אויפגעשטעלט אליינס א ישיבה. אין זרחיה האט ר' ישראל געוויילט פאר 3 יאר.
אין יאר 1848 האט די צאריסטישע רעגירונג אויפגעשטעלט א בית המדרש לרבנים אין ווילנא און האט געוואלט אויפנעמען ר' ישראל אלס ראש ישיבה. ר' ישראל האט אבער מורא געהאט אז די ישיבה וועט דינען ארויסצוגעבן "רבנים מטעם" פון דער רעגירונג, האט ער דעריבער אפגעזאגט די פאזיציע. נישט ווילנדיג זיך פארהאנקערן מיט דער רעגירונג האט ער זיך אריבערגעצויגן קיין קאוונא, ליטע, וואו ער האט אויפגעשטעלט נאך א ישיבה.
קאוונע און במערב אייראפע
אין 1849 איז רבי ישראל אריבער אין קאוונע. אין 1857 איז ער אריבער קיין קעניגסבערג אין פרייסן. פון דארטן האט ער פארשרפרייט א צייטשריפט וועגן יידישן עטיק. אין 1879 האט ער געגרינדעם א כולל אברכים אין קאוונע.
פאמיליע
ר' ישראל האט געהאט פיר זון און צוויי טעכטער זיין זון, יום טוב ליפמן (1875-1846), האט גענומען אקאדעמישע טרענירונג אין קעניגסבורג און אין בערלין, נאך וואס ער האט פארלאזט זיין טאטעס הויז ביי די 15 יאר.ער האט פארענדיגט זיין דאקטאראט אין די אוניווערסיטעט אין וויען, און איז געווען בארימט מיט זיינע ערפינדונגען אין מעכאניק. ער איז געשטארבן נאך אין לעבן פון זיין פאטער. זיין זון, רבי יצחק ליפקין, האט געדינט אלס רב אין יאנוב, קרוז און פארשניץ און איז אין זיינע לעצטע יארן ארויף אויף ארץ ישראל און זיך באזעצט אין ירושלים. געשטארבן אין תרס"ג. אין דעם קונטרס "חוט המשולש" וואס איז געדרוקט געווארן אין ירושלים אין תרס"ד ווערט געברענגט פון זיינע חידושי תורה, און אזוי אויך פון זיין טאטנס און זיידענס חידושים. אין יאר תשמ"ח (1988) איז גערוקט געווארן א ספר "לוחות אבנים" מיט זיינע דרשות און מאמרים. נאך א זון, רבי אריה לייב ליפקין-הורוויץ (כ"א אדר תרנ"ו, 1896), איז געווען א רב אין אפאר שטעטלעך און שפעטער אין בערזין. פארפאסער פון ספר "חיי אריה".‏ זיין טאכטער, מלכה הינדא, האט חתונה געהאט צו רבי אליהו אליעזר גרודזינסקי, די שווער פון רבי חיים עוזר גרודזינסקי.
תלמידים
רבי ישראל מסלנט העמיד תלמידים רבים, ומתורת המוסר שלו יצאו שיטות מוסר שונות, ובהן שיטות המוסר של התלמוד תורה בקלם, ישיבת נובהרדוק (אשר הדגישה את שפלות האדם) וישיבת סלבודקה (אשר טענה שיש להדגיש את כוחו של רוח האדם, ולרוממה). שלושת תלמידיו העיקריים הם: הרב יצחק בלאזר - רבה של פטרבורג ומחבר הספר "אור ישראל" אודות רבו ושיטתו המוסרית רבי נפתלי אמסטרדם רבי שמחה זיסל זיו, "הסבא מקלם".
זע אויך
קאַטעגאָריע:מוסר באוועגונג קאַטעגאָריע:ראשי ישיבות אין אייראפע קאַטעגאָריע:ליטווישע רבנים
שטוטגארט
שטוטגאַרט איז די הױפּטשטאָט און די גרעסטע שטאָט  אין דעם דייטשן פֿעדעראלן שטאַט באַדן-װירטמבורג אין דײַטשלאַנד, און די זעקסטע גרעסטע שטאט אין דייטשלאנד. שטוטגאַרט ליגט אין דרום דײַטשלאַנד.
קאַטעגאָריע:שטעט אין דייטשלאנד
מערי פאפינס (פילם)
וועבלינקען
קאטעגאריע:ענגליש שפראכיגע פילמען קאטעגאריע:מוזיקפילמען קאטעגאריע:אמעריקאנישע פילמען קאטעגאריע:דיזני פילמען
קסענאן
250px||לינקס 250px|קליין|קסענאָן קסענאָן (Xenon) איז אַ כעמישער עלעמענט אין דע גרופע פון איידעלע גאזן, מיטן כעמישן סימבאָל Xe און אַטאָם נומער 54.
באניצן
דער הויפט באניץ פון קסענאָן איז אין פלאַש לעמפלעך פון קאמערעס, סטראָב ליכט, לאזערן און לאמפן פאר הרגענען באקטעריעס.
קאַטעגאָריע:כעמישע עלעמענטן קאַטעגאָריע:איידעלע גאזן
יצחק ליכטנשטיין
רבי יצחק אבא ליכטנשטיין (געבוירן 1962) איז א ראש ישיבה אין תורה ודעת, ברוקלין, ניו יארק און רב פון קהילת בית אברהם, מאנסי, ניו יארק.
ביאגראפיע
רבי יצחק איז א זון פון הרב ד״ר אהרן ליכטנשטיין, ראש ישיבה פון הר עציון ישיבה און ד״ר טובה ליכטנשטיין, א טאכטער פון הרב יוסף דוב הלוי סאלאווייטשיק. ער איז א תלמיד מובהק פון רבי משולם דוד הלוי סאלאווייטשיק.
ער האט חתונה געהאט מיט דער טאכטער פון רבי חיים גראזאווסקי, זון פון רבי ראובן גראזאווסקי, ראש ישיבה פון תורה ודעת און בית מדרש עליון. ער איז געווען ראש ישיבה אין נתיב התורה, סטעטן איילאנד.
מרחשון תשע"ט האט מען אים באשטימט א ראש ישיבה אין תורה ודעת, ברוקלין, ניו יארק.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער רבנים קאַטעגאָריע:ליטווישע ראשי ישיבות קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
בורידאן'ס אייזל
די פאראדאקס איז א משל. אינעם משל, ווערט אן אייזל אוועקגעשטעלט פונקט אינצווישן א זאק היי און א קאנע וואסער. דער אייזל איז פנוקט אזוי הונגעריג ווי דורשטיג. אזוי ווי דער אייזל האט נישט קיין בחירה, וועט דער אייזל שטארבן פון הונגער און דורשט, ווייל ער וועט נישט קענען מאכן קיין ראציאנאלעם החלטה וועלכע פון די צוויי ברירות אויסצוקלויבן ערשט. די פאראדאקס איז פארפאסט געווארן דורך דעם פראנצויזישן פילאסאף זשאן בורידאן.
רעפערענצן
ֿ
עקסאן-מאביל
עקסאן מאביל (ענגליש: Exxon Mobil Corporation) איז די וועלט'ס גרעסטע אויל און גאז פירמע.
אן אויל אימפעריע
עקסאן-מאביל איז די וועלט'ס גרעסטע אויל פראדוצירער און דיסטריביוטער זינט די צוויי פירמעס, עקסאן און מאביל, האבן זיך פאראייניגט אין 99'. די פירמע'ס הויפטקווארטירן זענען אין איירווינג, א סובורב נעבן דאלאס, טעקסאס. די פירמע האט די גרעסטע פארדינסטן אין די היסטאריע און איז די גרעסטע פובליק געהאנדעלטע פירמע וועלכע'ס סטאק'ס איז א קאמפאנענט פון די דאו דזשאונס אינדעקס אויף די ניו יארק סטאק עקסטשעינדזש.
עקסאן-מאביל גייט אונטער די נעמען עקסאן, מאביל, אדער עסאו אינדרויסן פון אמעריקע. די פירמע איז די גרעסטע פון די פיר אויל לייבן וועלכע זענען עקסאן-מאביל, ראיעל דאטש שעל פון בריטען, בי-פי אויך פון בריטען, און טאטאל פון פראנקרייך. עקסאן-מאביל איז די גרעסטע פון זיי מיט פראפיט, מארקעט ווערט, און געלט פלוס.
היסטאריע
צוריק אין די 50ער יארן איז עקסאן געגאנגן אונטער דעם נאמען עסא, ענקא, און האמבעל אבער האט דאס געמוזט טוישן צוליב פראבלעמען מיט ענליכקייטן פון אנדערע אויל פירמעס אין יענע יארן. ערשט האט א געריכט געאורטיילט אז די נאמען עסאו זאל נאר באזייטיגט ווערן אין געוויסע שטאטן וואו אנדערע פירמעס מיט ענליכע נעמען האבן אפערירט אבער מיט די יארן האט די פירמע גענצליך געטוישט איר נאמען צו עקסאן און אלע אירע גאזאלין סטאנציעס זענען אריין אונטער דעם נאמען וועלכע איז געווארן א נאציאנאלע בראנד באקאנט מיט איר סימבאל פון רויטע בוכשטאבן מיט צוויי עקסעס וועלכע שטייען ארויס און א בלויע ליניע אונטער דעם.
די היסטאריע פון די אמעריקאנער אויל פירמעס איז א פארצווייגטע און צוריק צו אירע שורשים שטאמען עקסאן און מאביל פון איין זיידע פירמע, סטאנדארט אויל וועלכע איז געווען א טייל פון די ראקעפעלער מאנאפאלי. עקסאן איז געווארן פון די גרעסטע אויל פירמעס און מאביל האט זיך ספעציאליזירט אין לובריקאנט פראדוקטן וועלכע ווערן גענוצט צו באשמירן אויטא טיילן.
אין 98' האבן די צוויי פירמעס אונטערגעשריבן א פאראייניגונג אפמאך וועלכע איז ווערט געווען 73.7 ביליאן דאלאר. עס האט זיך באלד גערעדט פון פארמירן די וועלט'ס גרעסטע קאאפעראציע און איז געגאנגן געשמירט מיט די צושטימונג פון די רעגירונג און אינוועסטירער. א יאר דערויף איז די פירמע אפיציעל פאראייניגט געווארן אונטער דעם נאמען עקסאן-מאביל.
קריטיק קעגן עקסאן-מאביל
עקסאן-מאביל פראדוצירט אויל אין אלע עקן פון די וועלט און דאס רעכנט אריין אזעלכע לענדער וואס ווערן געפירט דורך דיקטאקטורן אדער רעגירונגן וועלכע פארלעצן מענטשליכע רעכטן. דאס ברענגט גרויס קריטיק אויף די פירמע אז זי שטיצט די רעגירונגן און פארלעצט מענטשליכע רעכטן דערמיט.
עקסאן-מאביל איז אקטיוו אין די אטש טעריטאריע אין אינדאנעזיע וואו זי גראבט און פראדוצירט נאטורליכע גאז. אין 01' איז די פירמע געקלאגט געווארן אין פעדעראלע געריכט פאר'ן פארלעצן די עלייען טארט קלעימס אקט וועלכע פארבאט אמעריקאנער פון שטיצן רעגירונגן אדער מיליטערישע באוועגונגן וועלכע פארלעצן מענטשליכע רעכטן. עקסאן-מאביל צאלט גרויסע געלטער פאר די אינדאנעזיער ארמיי צו באשיצן אירע טעריטאריעס וואס מיינט שטיצן אן ארמיי וועלכע אונטערדרוקט אנדערע מענטשן. די קלאגע איז שוין יארן אין געריכט און איז נאך אלץ נישט געלעזט געווארן.
אן ענליכע קלאגע איז געווען אין 03' ווען די פירמע איז געקלאגט געווארן פאר'ן טאן ביזנעס מיט די דיקטאטורישע רעגירונג פון סודאן. די קלאגע איז געווען א ברייטע קעגן נאך צענדליגער אמעריקאנער פירמעס און אלע האבן געדארפט באצאלן געלט קנס.
און דערצו קומען אלע ענווייראמענטאלע קריטיק וועלכע באשולדיגן עקסאן-מאביל פאר פארשידענע ענווייראמענטאלע פארלעצונגן. עס זענען פאראן פילע גרופעס פון ענווייראמענטאליסטן וועלכע קוקן נאך די פירמע און דעקן אויף יעדע שלעכטע זאך. זיי טענה'ן אז די פירמע רעכנט זיך נישט מיט קיינעם און גראבט אויל וואו אימער זי קען און עס אינטרעסירט איר נישט וואספארא שעדליכקייט דאס לאזט איבער אויף די געטראפענע ערטער.
ענווייראמענטאליסטן באשולדיגן די פירמע פאר גלאבאלע אנווארימונג און צייגן אז די פירמע איז פון די גרעסטע קעגנער וועלכע האבן געדרוקט די אמעריקאנער רעגירונג צו איגנארירן די קיאטא פראטאקאל אין וועלכע צענדליגער מאדערניזירטע לענדער האבן זיך פאראייניגט אונטער אן אפמאך צו רעדוצירן די גרינהאוז עפעקט וואס די אינדוסטריאלע פירמעס געבן ארויס צו די אטמאספערע.
עקסאן-מאביל איז פון די גרעסטע שטיצער פאר דעם פלאן צו גראבן פאר אויל אין די ארקטיק וויילדלייף רעפיודזשי אין אלאסקא איבער וועלכע עס זענען פאראן לאנג יעריגע דעבאטעס אויב מען זאל דאס צולאזן אדער נישט, זינט עס איז פאראן אן אפמאך צווישן אמעריקע און קאנאדע צו באשיצן די באשעפענישן וועלכע לעבן דארט. דער פלאן איז עטליכע מאל דורכגעפאלן אין קאנגרעס אבער עס וועט זיכער צוריק אויפקומען אין דער צוקונפט און האט גוטע שאנסן באשטעטיגט צו ווערן אין אן אויל באשמירטע אדמיניסטראציע.
אין די פירמע'ס היסטאריע האט זי געהאט איין ערנסטע קאטאסטראפע ווען א גיגאנטישע טראנספארט שיף האט אין 89' אריינגעקראכט נעבן אלאסקע און אויסגעגאסן 11 מיליאן גאלאנען אויל וועלכע איז די גרעסטע אויסגיסונג אין אמעריקאנער היסטאריע. דער אינצידענט האט אפגעקאסט די פירמע באלד 7 ביליאן דאלאר אנגעהויבן פון די אויפרייניגונג'ס ארבעט וועלכע האט געדויערט 3 יאר און די קאמפענסאציע וואס די פירמע האט געברויכט צאלן פאר אלאסקע איינוואוינער און ביזנעסער פאר די שאדן וואס דאס האט געברענגט.
איז די פירמע צו גרויס?
"די גרויסע אויל פירמעס זענען מעגליך שוין צו גרויס" – איז געווען דער ארויסזאג פון סענאטאר ארלען ספעקטער, דער הויפט פון די סענאט יוסטיץ קאמיטע, אין יולי 2006. ספעקטער (רעפובליקאנער פון פענסעלוועניע) האט געסטראשעט צו רופן די עקזעקיוטיוון פון די גרעסטע אויל פירמעס צו זיין קאמיטע און ערקלערן פארוואס זיי מאכן אזויפיל געלט און פארוואס די קאנסומער צאלט אזעלכע טייערע פרייזן פאר זייערע פראדוקטן.
דאס איז נישט געווען די ערשטע מאל וואס די אויל פירמעס זענען אונטער א פראגע צייכן. אין סעפטעמבער 2005 ווען די פרייזן ביים פאמפ זענען געשטיגן העכער $3 פער גאלאן האט די פעדעראלע טרעיד קאמיסיע געשיקט סובפענעס צו די גרויסע אויל פירמעס און דער שטאַט קאנעטיקוט האט אפילו געשיקט פאר די גאזאלין ריטעילערס. דער אטורני דזשענעראל פון קאנעטיקוט האט אפען קריטיקירט די אויל פירמעס און ריטעילערס פאר'ן בעטן אזעלכע הויכע פרייזן און ער האט אנגעוויזן אז ווי נאר די פירמעס האבן באקומען די סובפענעס זענען די פרייזן געפאלן.
ספעקטער און אנדערע האבן מורא אז די גרויסע פאראייניגונגען צווישן די אויל פירמעס איז א טייל פון דעם פראבלעם ווייל די קאנקורענט איז פיל קלענער און דאס לאזט זיי ארויפלייגן די פרייזן אזוי הויך. אין די פארגאנגענע 15 יאר זענען געווען איבער 2,600 פאראייניגונגען צווישן אויל פירמעס און כאטש אלע זענען באשטעטיגט געווארן דורך די פעדעראלע טרעיד קאמיסיע וועלכע האט גאראנטירט אז דאס וועט נישט שאטן די קאנקורענט, האט אבער די רעגירונג אקאונטעביליטי אפיס איבערגעצייגט נאך אין די 90'גער יארן אז גאזאלין איז געשטיגן צווישן 1 און 7 צענט פער גאלאן נאר א דאנק די פאראייניגונגן און קאסט אפ די אמעריקאנער קאנסומער ביליאנען דאלארן א יאר.
קאַטעגאָריע:פירמעס קאַטעגאָריע:עקאנאמיע
רעוויר
רעוויר איז דער אפטייטש פון א געגנט, אַן באַשטימטער שטח. בײַ די לאַגער האָט מען גענוצט דעם װאָרט פֿאַר דעם שטח פֿון אַ לאַגער־שפיטאל.
קאַטעגאָריע:מעדיצין
ניו יארק לאטא
דער ניו יארק לאטא האט אנגעהויבן אין 1967, און די הכנסות ווערן געניצט פאר בילדונג.
עס קאסט בלויז איין דאלאר פאר צוויי שפילן, און ווערט ארויסגעצויגן יעדן דאנערשטאג און פרייטאג אויף די טעלעוויזיע.
די שאנסן צו געווינען אלע זעקס נומערן איז איינס אין 45,057,474.00
קאַטעגאָריע:אזארטשפילן קאַטעגאָריע:ניו יארק
נחלת שמעון
קליין| נחלת שמעון קווארטל ציון התנא הכהן הגדול שמעון הצדיק זיע"א נחלת שמעון איז א אידישע געגענט אין מזרח ירושלים צווישן שיך ג'ראח און בית ישראל. די קוואַרטאַל איז געגרינדעט וועסט פון די וועג וואָס פארבונדן די שיך ג'ראח קוואַרטאַל און די אמעריקאנער קאַלאַני מיט בארג סקאָפּוס. איר נאָמען איז געגעבן צו איר ווייַל עס איז געווען נאָענט צו די הייל פון שמעון הצדיק וואָס איז מזרח פון דער זעלביקער וועג.
אברהם חיים הורוויץ (לינסק) (ב)
רבי אברהם חיים הורוויץ זצ"ל (דער צווייטער) (ה'תק"ץ - כ"ג חשוון ה'תרס"ה), רב אין לינסק.
אפשטאם
רבי אברהם חיים איז געבוירן אין יאר ה'תק"ץ (אומגעפער), צו זיין פאטער הרב מנחם מענדל הורוויץ (דער ערשטער) , רב אין לינסק, א זון פון הרב אברהם חיים הורוויץ, רב אין לינסק, א זון פון הרב נפתלי צבי הורוויץ, דער ראפשיצער רב. און צו זיין מוטער מרת פריידא א טאכטער פון הרב מנחם נחום ענגלארד פון פאשאוו.
רבנות
רבי אברהם חיים איז געפארן צום שר שלום פון בעלזא, און איז געווען א תלמיד פון הרב חיים האלבערשטאם דער דברי חיים.
נאך דער פטירה פן זיין פאטער אין יאר ה'תרכ"ב איז רבי אברהם חיים געווארן רב אין לינסק.
הסתלקות
רבי אברהם חיים איז נפטר געווארן כ"ג חשוון ה'תרס"ה, אין ליגט אין לינסק.
פאמיליע
רבי אברהם חיים האט געהייראט מרת מרים יוכבד א טאכטער פון הרב ישכר דוב בעריש בעער, רב אין איסטעריק און ליטאוויסק, א זון פון הרב שמואל זיינוויל בראווער רב אין ליטאוויסק. זיינע קינדער:
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:לינסק
געווירץ
קליין|250x250פיקס| געווירצן פאַר פאַרקויף א געווירץ איז אַ מאַטעריאל צוגעלייגט צו עסנוואַרג צו פאַרבעסערן זיין געשמאַק, געווענליך אין קליינע צאָלן רעלאַטיוו צו אנדערע באשטאנדטיילן אינעם שיסל. די בשמים זענען געווענליך געמאכט פון הערבס. זיי קענען זיין ארויסגענומען פון פרוכט, זוימען, וואָרצל אָדער שאָלעכץ פון אַ געוויקס, געווענליך נאָך אַ פּראָצעס פון טריקענען, צוקלאַפּן און מער. געוויקסן געניצט ווי אַ געווירץ אָן קיין פּראַצעסירונג זענען גערופן הערבס אדער קרייַטעכץ. עס זענען אויך דאָ קינסטלעך געשאפענע געווירצן און זיי זענען גערופן פלעיווערינגס.
מינץ, פעננעל, פעפער זענען ברייט באניצטע געווירצן. זאַלץ ווערט אויך בדרך כלל פאררעכנט ווי אַ געווירץ, כאָטש עס איז נישט פון א געוויקס.
פיל געווירצן זענען אויך געניצט פֿאַר פּאַרפום.
לינקס|קליין|250x250פיקס| סעלעקציע פון גרינדערס פאַר [[קאווע|קאַווע און געווירצן]]
באָטאַנישע קלאַסיפֿיקאציע
די בשמים זענען אַרייַנגערעכנט אין הונדערטער פאַרשידענע באַטאַנישע משפחות. די רייכסטע פאמיליעס אין די צאל בשמים זענען די ליפּנשטיקס ( מינץ, באַסיל, סאַגע, ראָזמערי, אאז"וו), די אַווינגס (קאָריאַנדער, קומין, פעטרישקע, סעלערי, אאז"וו), די קאָמפּלעקס, די רויזן און די גראז. אין עטלעכע געווירצן ווערט די געוויקס געגעסן ווי עס איז (געווענליך די גרין טיילן), און אין אנדערע פאַרשידענע טיילן פון עס זענען געניצט:
באקאנטע געווירצן
דאס איז א רשימה פון געווירצן פון א באטאנישן אפשטאם וואס ווערן געניצט אין עסנווארג און געטראנקען, אדער צו געבן טעם אדער צו קאלירן.
געשיכטע פון בשמים
לינקס|קליין|250x250פיקס| געווירצן אין די מאַרק אין [[אגאדיר|אַגאַדיר, מאָראָקקאָ]] מענטשן האָבן געוויינט בשמים זינט די אוראלטע צייטן. לכאורה האט זיך אנגעהויבן ניצן בשמים אלס א מיטל פון אפהיטן עסן, ווען די בשמים האבן געמעגט אדער פארהיטן די אנטוויקלונג פון באשעפענישן אין די עסן, און אויך פארשטערט דעם טעם פון די פארדארטע עסן.
אַן אַרקיאַלאַדזשיקאַל לערנען ארויס אין 2013 דורך אַרקיאַלאַדזשיסס פון די אוניווערסיטעט פון יאָרק אין ענגלאַנד (אַרקיאַלאַדזשיסס Oliver Craig און Hailey Saul) געפונען זאָגן פון זענעפט נוצן אין עקסקאַווייטיד זייטלעך אין דייַטשלאַנד (נעוסטאַדט) און אין צוויי זייטלעך אין דענמאַרק. די שטודיע האט אונטערזוכט פראַגמענטן פון טעפּערייַ כלים, אויף וועלכע מען האָט געפונען פיטאָליטן פון פארשידענע בשמים און די פאָרשער האָבן געקענט קלאר אידענטיפיצירן דעם בייַזייַן פון קנאָבל זענעפט געקאָכט אין פּאַץ צוזאַמען מיט חיות און פיש. דאס איז די ערליאַסט דערגייונג פון די נוצן פון בשמים און זענעפט דיסקאַווערד צו טאָג. אַרטשאַעאָלאָגיקאַל פינדס אָנווייַזן אַז יומאַנז געוויינט בשמים אין אלטע צייטן. די מחברים פון דער שטודיע גלייבן אז דער זענעפט איז גענוצט געווארן אלס געווירץ און אויסגעמישט מיט די מאכלים וואס מען האט געקאכט אין טעפער, וואס ווערט געשאצט צו זיין טויזנטער יאר אלט. רעזאַדו פון כייַע פעט און פיש פעט געפונען אין פּאַץ זענען יידענאַפייד דורך כעמישער טעסץ פון ליפּידס. די בהמות וואס האבן געדינט אלס עסן זענען ווארשיינליך געווען מוס. זינט די ענערגיע ווערט פון זענעפט זאמען איז גאָר נידעריק, די ריסערטשערז גלויבן אַז זייַן הויפּט נוצן איז געווען פֿאַר געווירץ פודז אלא ווי אַ מקור פון עסנוואַרג. דאָס איז די ערליאַסט זאָגן פֿאַר די נוצן פון בשמים פֿאַר געווירץ עסנוואַרג אין קוקינג.
דער געווירץ האנדל האט זיך אנטוויקלט אין דרום- מזרח אזיע און מיטל מזרח ארום 2000 בק, און איינע פון די ערשטע געווירץ וואס מען האט געהאנדלט איז געווען פעפער, וואס איז געקומען בעיקר פון אינדיע, און צוליב זיין פרייז איז מען אמאל אנגערופן אלס "שווארצע גאלד ", און אפילו געדינט אלס א פארביי וואלוטע פאר דעם סוחר. (זע אויך בשמים פון די ווייט מזרח אין ביבלישע לענדער ).
ווייַל פון זייער פּראַזערוואַטיוו פּראָפּערטיעס, די מצרים געניצט בשמים פֿאַר עמבאַלמינג, און זייער פאָדערונג פֿאַר בשמים געהאָלפֿן סטימולירן וועלט האַנדל. מיט דעם פאַל פון די רוימישע אימפעריע און די ביזאַנטין אימפעריע ביז דעם סוף פון די מיטל עלטער, רובֿ פון די געווירץ האַנדל איז געהאלטן דורך די יסלאַמיק רעזשים, און דורך די איטאַליעניש שטאַט שטעט פון וועניס און גענאָאַ. ווייַל פילע בשמים קומען אין אַ טראפישן קלימאַט, זייער האַנדל איז געווען צווישן ווייַט געביטן. אינדאָנעזיש טריידערז געפארן איבער טשיינאַ, ינדיאַ, די מיטל מזרח און די מזרח ברעג פון אפריקע. אראבישע הענדלער האבן באפעלט די רוטס דורכן מיטל מזרח און אינדיע. דער געווירץ וועג, וואס האט געפירט פון דרום פונעם אראבישן האלבאינזל ביז די ברעגן פונעם מיטלענדישן ים, און איז געווען איינע פון די וויכטיגסטע און באקאנטסטע האנדלס-רוטס אין די אלטע צייטן, איז אויך גענוצט געווארן דורך געווירץ סוחרים.
געווירצן אין ספרי קודש
עס זענען שוין דערמאנט עטלעכע בשמים אין די תורה: אַגרעסן, קומין, קראָקוס, צימערינג און מער. אין חז"ל קען מען אויך געפינען פאַרשיידענע רעפערענצן צו בשמים - סײַ אין הלכהדיגע דיסקוסיעס, סײ אין אַנדערע דיסקוסיעס ווי די באַרימטע משנה אין מסכת שבת (וואָס איז אויך דערשינען אין אַ ביסל אַנדערע נוסח אין בראשית רבה) וואָס פאַרגלײַכט שבת מיט אַ בשמים וואס פארבעסערט דער טעם פון עסן.
די קולטורעלע איינפלוס פון בשמים קען מען אויך זען נאכדעם וואס זיי זענען אריינגעקומען אין פארשידענע שפראך מטבעות און ווערטלעך. אויף העברעאיש איז דער ווארט "פעלט אים פעפער" פאר א טרוקענע מענטש. אויף אַראַביש "דער וואָס האָט חכם אונטער דער האַנט היט אַ קרענק אַוועק פון שטוב." א רוסיש שפּריכוואָרט זאגט "עסנוואַרג אין די שאָטן - פון זיבן צרות געראטעוועט".
כעמיע און מעדיצין
רובֿ בשמים אַנטהאַלטן עיקרדיק בוימל אָדער אראַמאַטישע קאַמפּאַונדז וואָס געבן זיי זייער כאַראַקטעריסטיש אַראָמאַ און געשמאַק. כעמישער עס איז קיין פּראָסט דענאָמינאַטאָר צווישן זיי, כאָטש רובֿ פון זיי זענען אָרגאַניק קאַמפּאַונדז. למשל: דער שמעקן און טעם פון וואַניל קומט פון די וואַניל מאַלאַקיול, וואָס איז אַן אַלדעכייד, און דער כאַראַקטעריסטיש געשמאַק פון שוואַרץ פעפער, קומט פון די פּיפּערינע מאַלאַקיולז, וואָס איז אַן אַלקאַלויד. א גרויס טייל פון די מאַטעריאַלס איז אויך געניצט ווי גערוך אַדאַטיווז פֿאַר וויינז און ליקערז, פֿאַר פאַרשידן קאָסמעטיק פּראָדוקטן און מער. אין דערצו, פילע פון די סאַבסטאַנסיז זענען אַטריביאַטאַד פאַרשידענע מעדיסינאַל פּראָפּערטיעס. ווי פרי ווי 1000 בק, עס איז שוין מעגלעך צו געפֿינען מעדיציניש סיסטעמען באזירט אויף הערבס אין טשיינאַ, קארעע און ינדיאַ. אין אלטע צייטן, אין די מיטל עלטער און אַפֿילו שפּעטער, בשמים זענען געווען העכסט טייַער און געזוכט האַנדל זאכן, טייל ווייַל פאַרשידן בשמים זענען אַטריביאַטאַד היילונג פּראָפּערטיעס, וואָס געוואקסן זייער ווערט נאָך מער. א ביישפּיל פון דעם איז די דעקלאַראַציע פון די דאקטוירים פון עליזאַבעטהאַן ענגלאַנד (אין די 17 יאָרהונדערט ) אַז זייער מושקאַט מעדיקאמענטן זענען די בלויז זיכער היילן פֿאַר עפּעס. אפילו הייַנט, די אַקטיוו קאַמפּאַונדז אין פילע בשמים זענען געלערנט פֿאַר נוצן אין מעדיצין. טורמעריק, פֿאַר בייַשפּיל, האט פּראָווען אַנטי-קענסער פּראָפּערטיעס.
קאַטעגאָריע:געווירצן
צענטראל-סינאגאגע
די צענטראַל סינאַגאָגע (קאנגרעגעישן אהבת חסד) איז א רעפארם טעמפל ביים ווינקל פון לעקסינגטאן סטריט אין מאנהעטן ניו יארק, געבויעט אין יאהר 1872 אויפן מוסטער פון א שוהל אין בודאפעסט. די געביידע איז א לענדמארק און די עלצטע שוהל אין די געגנט וואס איז נאך אין וועכנטליכן באנוץ.
אין ו' אלול תשנ"ח האט די שוהל געליטן פון א גרויסן פייער און די דאך איז צוזאמגעפאלן. מ'האט מער נישט געקענט דאווענען דערין ביז כ"א אלול ה'תשס"א ווען מ'האט עס צוריק געעפנט אין א גרויסע צערעמאניע.
מ'קען מיטהאלטן דאס דאווענען לייוו יעדן פרייטאג צונאכטס, שבת אינדערפריה און ימים טובים דורך זייער וועבסייט אדער אויפן דזשעי בי עס טעלעוויזיע קאנאל - נאר פרייטיג צו נאכטס.
אנדערע בנינים און לאנד
קאמיוניטי הויז, קעגן איבער די גאס
לינקען
קאטעגאריע:מאנהעטן קאַטעגאָריע:געביידעס
לאנדאנער בארא פון הארינגיי
דער  לאנדאנער בארא פון הארינגיי איז א לאנדאנער בארא וואס געפינט זיך אין צפון לאנדאן. עס איז באשאפן געווארן אין 1965.
דריי-שלוכטן-דאמבע
קליין|די דאמבע אין 2009 די דריי־שלוכטן־דאַמבע איז א הידרא-עלעקטרישע דאמבע וואס שפאנט דורכן יאנגצע טייך לעבן דער שטאט סאנדוקינג, פלאצירט אין יילינג דיסטריקט, ייטשאנג, הובע פראווינץ, כינע. די דריי־שלוכטן־דאַמבע איז דער וועלטס גרעסטע קראפטסטאנציע לויט איר אינסטאלירטע ארייננעם (22,500 MW). אין 2012, די קוואנטיטעט פון עלעקטריע וואס די דאמבע האט גענערירט איז געווען ענלעך צו דער קוואנטיטעט גענערירט דורך דער  איטייפו דאמבע.
דוד טווערסקי
רבי דוד טווערסקי (געבוירן כ"ו תשרי תש"א; 28סטן אקטאבער 1940, יאס רומעניע) איז דער אדמו"ר פון די סקווערער חסידים און פון סקווערער שטעטל אין ניו יארק.
לעבנסגעשיכטע
רבי דוד איז געבוירן אין יאר תש"א, אין סאמע ברען פונעם צווייטע וועלט-מלחמה, אין דער שטאט יאס, רומעניע, אלס איינציגער זון צו זיין פאטער הרה"ק רבי יעקב יוסף טווערסקי, דער פריערדיגער סקווערער רבי און גרינדער פון שיכון סקווירא, וואס געפינט זיך אין ניו יארק, און צו זיין מוטער רביצין טראני טווערסקי, א טאכטער פון רבי פינחס טווערסקי פון אוסטילע), און אן אייניקל פון הרה"ק מהרי"ד פון בעלזא.
נאכן מלחמה אין יאר תש"ה איז ער צוזאמען מיט זיין משפחה (זיינע עלטערן און צוויי שוועסטער) אריבער קיין בוקארעשט, און אין יאר תש"ח האבן זיי עמיגרירט קיין ניו יארק אנקומענדיג כ"ט אדר א' תש"ח צו די פאראײניגטע שטאטן.
רבי דוד האָט חתונה געהאַט אין חמשה עשר באב תשי"ט אין קרית וויזשניץ בני ברק, מיט רביצין חיה חנה האגער, די עלטסטע טאכטער פון הרה"ק רבי משה יהושע האגער, דער פריערדיגער וויזשניצער רבי פון בני ברק, און פון רביצין לאה אסתר.
נאך דער פטירה פון זיין פאטער אין יאר תשכ"ח, זייענדיג 28 יאר אלט, האט ער איבערגענומען די רביסטעווע כזקן ורגיל.
ספעציעל איז ער באקאנט אלס א גרויסער מבין אויף דאקטוירים און רפואה, און צוליב זיין באקאנטשאפט און וויסנשאפט אינעם מעדיצינישער געביט, קומט מען צו אים פון נאנט און ווייט, זיך דורכרעדן און באקומען גוטע בעראטונג.
טראץ זיין צימליך הויכן עלטער, פארפעלט ער נישט צו פירן דריי טישן יעדן שבת, אן קיין תירוצים.
דער סקווערער רבי איז באוואוסט אז ער רירט זיך נישט אוועק פון וואס "דער טאטע" האט געטון. און טראץ זיין שוואכקייט און הויכן עלטער, האלט ער אן אלע מנהגים, תעניתים, וסיגופים פון זיין פאטער.
דער רבי איז אויך באוואוסט אלס איינער וואס פראבירט צו האלטן שלום אויף דער היימישער וועלט, און איינער וואס דערווייטערט זיך פון יעדן מחלוקת ווי פון א פייער, און ער איז קיינמאל נישט געווען פארוויקלט אין סיי וועלכער שטרייט. און אזוי האט ער אויך אויפגעצויגן זיינע קינדער וועלכע האלטן זיך אייביג באחדות, און שטיצן איינער דעם צווייטן מיט ליבשאפט און הויכער שאצונג, אן זיך אריינמישן אין סיי וועלכע קריגעריי צווישן אנדערע. צוליב דעם פאקט, איז ער אנגענומען ביי אלע ערליכע קרייזן און שיכטן פונעם חרדי'שן אידנטום אן אויסנאם.
אויך מיט אזעלכע באוועגונגען ווי ברעסלאַוו, וואס זיינע פריערדיגע עלטערן האבן זייער שארף גערעדט קעגן רבי נחמן מברסלב און זיין באוועגונג, וועט אבער דער רבי זיי חלילה נישט האסן, נאר קלארשטעלן אז זייער וועג איז נישט אנגענומען ביי אונז, אבער נישט אז ס'פארהאנען עפעס א פיינדשאפט ח"ו.
משפחה
ער איז דער נענטסטער אייניקל צום הייליגן בעל שם טוב, זייענדיג דער זיבעטער דור.
דער ייחוס איז: רבי ר' ישראל בעש"ט
דער סקווערער רבי און זיין רעביצין חיה חנה האבן פיר זין, און דריי טעכטער.
זיי זענען:
משמשים בקודש
היינטיגע גבאים:
תקנות ומנהגים
אין זיינע צייטן, ארבעט ער צו אוועקגעשטעלן פארשידענע מנהגים און תקנות פונעם שטעטל. די ספרים וואס מ'האט שוין געלערנט אין די מסגרת פון ספרי חסידות יומי: בת עין, מגן דוד, רב ייבי, מאור ושמש, אורח לחיים, מבשר צדק, תורי זהב, קדושת לוי און מאור עינים.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער אדמורי"ם קאַטעגאָריע:אייניקלעך פון בעש"ט דוד דוד קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
ליווערפול סטריט סטאנציע
ליווערפול סטריט, אויך באוואוסט ווי לאנדאן ליווערפול סטריט, איז א צענטראל־לאנדאן באן טערמינוס, א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אויף פיר אונטערגרונט ליניעס און א סטאנציע אויף דער עליזאבעט ליניע. די סטאנציע, וואס געפינט זיך אין דער סיטי פון לאנדאן, איז אין טראוולקארט זאנע 1 און פארוואלטעט דורך נעצווערק באן.
די סטאנציע איז די דריטע מערסט באשעפטיגסטע אין לאנדאן (נאך וואטערלו און ), מיט 123 מיליאן פאסאזשירן א יאר.
די סטאנציע האט זיך געעפנט אין 1874 אנשטאט בישאפסגייט סטאנציע ווי די הויפט לאנדאנער סוף־סטאנציע פון דער גרויסאיסטערן באן.
היסטאריע
מען האט געבויט ליווערפול סטריט סטאנציע צו זיין דער נייער וואָקזאַל פון דער גרויס-מזרחדיקער אייזנבאן (GER) וואס האט באדינט און.
באדינונגען
ליווערפול סטריט אונטערגרונט סטאנציע ווערט באדינט דורך די האמערסמיט און סיטי, מעטראפאליטאן, צענטראלע און קרייז ליניעס און איז די זעקסט-באשעפטיקטסטע סטאנציע אויף דער לאנדאנער אונטערגרונט נעצווערק. אויף דער האמערסמיט און סיטי ליניע איז זי צווישן אלדגייט מזרח און מורגייט סטאנציעס, אויף די מעטראפאליטאן און קרייז ליניעס צווישן אלדגייט און מורגייט און אויף דער צענטראלער ליניע צווישן באנק און בעטנאל גרין. אזוי ווי די אנדערע טיוב סטאנציעס וואס באדינעטן צענטראל־לאנדאנער וואקזאלן איז זי אין טראוולקארט זאנע 1. ס׳איז נישט פאראן קיין צוטריט פאר רעדלעך־שטולן צו די טיוב פעראנען, אחוץ די מזרחדיקע האמערסטמיט און סיטי, מעטראפאליטאן און קרייז ליניעס, וואס האבן א ראַמפע צום פעראן.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:לאנדאנער וואקזאלן קאַטעגאָריע:מעטראפאליטאן ליניע סטאנציעס
נאוויגאציע
נאַוויגאַציע איז אַ טערמין וואָס באשרייבט די אַקטיוויטעטן צו געפינען אַ גיכער און באַקוועמער וועג צווישן צוויי טאפאגראפישע פונקטן, ניצן פאסיקע הילפסמיטלען. נאַוויגאַציע אָן דער הילף פון אינסטרומענטן איז ספּעציעל שווער אין אן איינפארביקע סביבה, ווי א ים אָדער א מדבר, וואס האט נישט קיין סימנים וואס העלפן צו נאַוויגירן צו געפינען דעם וועג. אין מיליטערישע מיסיעס אָפֿט פארלאנגט נאַוויגאַציע אין גאַנץ פינצטערניש אין אַ פייַנדלעכער סביבה.
אין אוראלטע צייטן זענען די עיקר נאוויגאציע הילפסמיטלען געווען די זון, די לבנה און די שטערן. ביז דער דערפינדונג פונעם קאמפאס, איז געווען ביינאכט דער עיקר הילפסמיטל אויפן ים דער צפון שטערן, וואס מען קען זען אין דעם צפון־האלבקיילעך פון דער וועלט. יעדער מאטראס האט דאס געדארפט וויסן, און ביזן היינטיקן טאג לערנט מען וויאזוי צו ניצן דעם צפון שטערן ווען מען שטודירט ים נאוויגאציע.
וועבלינקען
*
פאראנטווארטליכקייט
פאראנטווארטליכקייט קען זיך אפטייטשן אויף פארשידנארטיגע פליכטן וואס ליגן אויף א מענטש אין געוויסע צייטן אדער סיטואציעס וואס ווערן אנגערופן די פאראנטווארטליכקייטן וואס ליגט אויפן מענטש. למשל אויב האט פאסירט א שלעכטע זאך וואס איז מעגליך געווען פאר א געוויסן מענטש דאס אפצוהאלטן ווי אויך אויב האט א מענטש נישט געטוהן א גוטע זאך וואס איז מעגליך געווען ער זאל דאס טוהן, האט דער מענטש נישט געטוהן וואס עס פאדערט פון איהם די פאראנטווארטליכקייט וואס ליגט אויף איהם.
נסתרן
נסתּרן איז אַ ליד וואָס דער דיכטער לייב נײַדוס האָט אָנגעשריבן לכּבוד דעם שרײַבער פּנחס קאַגאַנאָוויטש וואָס איז דער עיקר באַקאַנט אונטערן פּסעוודאָנים "דער נסתּר / ניסטער". נײַדוס האָט 'נסתּרן' געהאַלטן פאַר אַ ברודער-שרײַבער.
נסתּרן - פון לייב נײַדוס
אין מאָנאָטאָנער פוילקייט אין דער וויסטער
פון קליינלעכע און גראָע עולם-הזה'ס
ביסטו אַ העלער בלומיקער אָאַזיס,
קאַפּריזער און אין-זיך-פאַרליבטער נסתּר!
דו ליבסט, ווי איך, דעם יונגן שיינעם עזות,
און די נאַטור און ווײַטע מצרים-פּריסטער...
איך ליב דײַן ווײַן – ווי האַסטיק-שטרוימיק פליסט ער
אין דײַנע שיינע אויסטערלישע וואַזעס!
האָסט אוצרות גאָלד, האָסט גאַנצע פּערל-טונען
אין פאָלקס-שפּראַך אין דער ייִדישער געפונען,
און ס'בליצט דער שײַן, און פריילעך אונדז באַגריסט ער!
איך ליב דיך – ווײַל דו לויכסט, מײַן שטאָלצער ברודער,
אַן איינציקער אין פּוסטן וועלט גערודער,
און ווײַל דו ביסט געווען און בלײַבסט אַ — נסתּר!
וועגן דיכטער
לייב נײַדוס איז געבוירן געוואָרן דעם 6טן אָקטאָבער, 1890, אין גראָדנע (פּוילישער ליטע), אין אַ ייִדיש-משכּילישן הויז און איז דאָרט ניפטר געוואָרן אין דעצעמבער, 1918, צו 28 יאָר. ער איז געווען באַקאַנט ווי דער ווירטואָז פון דער ייִדישער פּאָעזיע פאַר דער וואונדערלעכער שפּראַך-קענטעניש און ריטמען פון זײַנע לידער. נאָך מער, אָבער, איז זײַן נאָמען געווען פאַרבונדן מיט יוגנט קראַפט און פאַנטאַסטישע שילדערונגען פון וועלט-לעגענדעס און מיטאָלאָגיע (אַרײַנגערעכנט אַ סך לידער וואָס זײַנען געווען אין יענער צײַט קאָנטרעווערסיעל פאַר זייער אינהאַלט וועגן ליבע).
וועגן ליד
נײַדוס איז געווען באַגײַסטערט פון דעם נסתּר, און אין 1915 אָנגעשריבן לכּבוד אים דאָס ליד "נסתּרן" (זײַט 405, אין דער זאַמלונג "ליריק" אַרויסגעגעבן אין 1926 אין וואַרשע, 8 יאר נאָך נײַדוסעס פּטירה). אין דעם ליד זינגט ער אַרויס לויב נסתּרן, און זאָגט "איך ליב דיך ... מײַן שטאָלצער ברודער".
השפּּּעות
עס קען זײַן, אַז דער נסתּרס באַשרײַבונג "פּויליש" וועגן אַ כּשר-טאַנץ אויף אַ חתונה האָט דירעקט באַײַנפלוסט נײַדוסעס אייגענעם ליד "אַ כּשר-טאַנץ".
קאַטעגאָריע:לידער קאַטעגאָריע:יידיש
סובמארין
קליין|[[צווייטע וועלט מלחמה סובמארין "USS Sea Owl"]] א סובמארין איז א שיף וואס פארט אונטערן וואסער. אפט זענען סובמארינען קריג שיפן, אבער מ'קען זיי אויך ניצן פאר וויסנשאפֿטלעכע אדער מסחר צוועקן.
במשך די ערשטע און צווייטע וועלט מלחמות, האט מען אנטוויקלט פראקטישע סובמארינען, בעיקר אין דייטשלאנד. זיי זענען געטריבן דורך א דיזל-עלעקטרישער סיסטעם. א דיזל מאטאר האט געדרייט א גענעראטאר וואס האט אנגעלאדן אסאך באטעריעס בשעת דער סובמארין איז געווען אויפן וואסער. מיט דעם קראפֿט האט מען געטריבן דעם סובמארין ווען ער איז געטונקען אונטער דעם וואסער. ווען די דאזיגע סובמארינען זענען געווען אונטער דעם וואסער זענען זיי געווען א געפאר פאר זייערע שונאים און ס'איז געווען שווער צו זען זיי אבער ווען זיי זענען געווען אויפן וואסער אנצולאדן איז געווען גרינג צו אטאקירן זיי.
קאַטעגאָריע:וואסער טראנספארט קאַטעגאָריע:מיליטער
קאדמיום
250px|לינקס 200px|קליין|קאַדמיום, [[זילבערנער גרוי־בלוי מעטאלישער קאדמיום]] קאַדמיום (Cadmuim) איז אַ כעמישער עלעמענט מיטן כעמישן סימבאל Cd און אַטאָם נומער 48. ער איז אן איבערגאנג מעטאל.
קאַטעגאָריע:כעמישע עלעמענטן קאַטעגאָריע:איבערגאנג מעטאלן
מאטיאס ריים
קליין|250px|מאַטיאַס רײַם אין אַ [[קאָנצערט 2007]] מאַטיאַס רײַם (געבױרן דעם 26סטן נאָװעמבער 1957) איז אַ דײַטשישער פּאָפּ־זינגער און אַ לידער־שרײַבער. זײַן סינגל פֿון 1990 "Verdammt, ich lieb' dich" (טײַטש: "דאַם, איך האָב דיך ליב") איז געװען אַ הײס ליד אין עטלעכע לענדער אין אײראָפּע. ער איז פֿאַרבליבן זעכצן נאָכאַנאַנדיקע װאָכן װי דער "נומער 1" קלימאַקס אין דער טאַבעלע פֿון דײַטשלאַנד.
װעבלינקען
קאַטעגאָריע:פאפ זינגערס קאַטעגאָריע:דייטשישע זינגערס
ישראל נח קאפאוו קאגאן
ישראל נח קאַפּאָוו־קאַגאַן (ה'תרנ"ט - ב' תשרי ה'תשי"ד), באוואוסט אויפן נאמען פון זיין ברודער בן ציון, איז געווען א חזן אין ראסטאוו, אדעס און ניו יארק.
ער איז געווען אן אפשטאמיגער פון א בארימטע כהנים משפחה, און דערפאר האט ער געהייסן "קאַפּאָוו" ווייל א כהן איז נושא כַּפּיו, און "קאגאן" באדייט אויף רוסיש כּהן, וויל עס איז זיך מתחלף די ה' פאר א ג'.
ער איז געבוירן אין פאלטאווע (היינט אוקריינע) אין יאר תרנ"ט, צו זיין פאטער ר' שלמה וואס איז געווען א סוחר. ער איז אוועק אינגערהייט.
בלויז זעקס און צוואנציג יאר אלט איז ער געווען ווען ער איז געווארן חזן אין ראסטאוו ען דאן, און דערנאך איז ער געווארן חזן אין דער בראדער בית הכנסת אין דער חזנות שטאט אדעס.
אין יאר תר"ץ איז ער באפאלן געווארן דורך די באלשעוויקן, ווייל ער האט געהאט אסאך געלט פון זיינע געלונגענע אויפטריטן, און דעריבער האט ער דרינגענד געמוזט אנטלויפן קיין אמעריקע אונטער זיין ברודער בן ציון'ס נאמען.
ער איז בארימט מיט זיינע שיינע אייגנארטיגע סטיל שטיקלעך ווי קידוש לליל שבת, ברכת כהנים און נאך.
יידוואקאנס
יידוואקאַנס /אברעוויאטור פאר יידישער וואקאלער אַנסאַמבל/ - אמאליקער יידישער כאר אינעם געוועזענעם ראטנפארבאנד.ער איז באווווסט געווען אויך אונטערן רוסישן נאמען יעוואקאנס /אברעוויאטור פאר רוסיש / ЕВОКАНС (Еврейский вокальный ансамбль)
ישראל נח קאפאוו קאגאן
ער איז נפטר געווארן דעם צווייטן טאג ר"ה תשי"ד אינמיטן דאווענען פון לונגען ראק, אין עלטער פון פינף און זעכציג יאר.
יידוואקאנס
געשיכטע
דער גרונטלייגער זיינער און אנפירער איז געווען יהושוע שיינין.יידוואקאנס איז ארגאניזירט געווארן אין יאר 1929 אין כארקאוו, אוקראינע. שפעטער האט דער אנסאמבל פארשטארקט געווארן מיט מער זינגער פונעם אדעסער יידישן כאר.זינט 1931 האט יידוואקאנס זיך געפונען אין קיעוו. אין 1935 האט דער כאר באקומען דעם ערן טיטל פון א פארדינסטפולער אקאדעמישער מלוכישער כאר-קאפעלע פון אוקראינישער ססר. אין 1939 איז יידוואקאנס ליקווידירט געווארן אויפן באפעל פון סאוועטישע מאכטן אין גאנג פון דער אנגעהויבענער סטאלין-קאמפאניע פון יידישע פארפאלגונגען.
ישראל נח קאפאוו קאגאן
וועב
קאַטעגאָריע:חזנים קאַטעגאָריע:רומענישע יידן
יידוואקאנס
וועבלינק
קאַטעגאָריע:טרופעס קאַטעגאָריע:ראטנפארבאנד
װאשינגטאניא
די װאַשינגטאָניִאַ איז א מין (Washingtonia) פֿון דער משפחה פון פּאַלמעס (Palmae) מיט בלעטער װאָס האָבן די צורה פֿון אַ האַנט. די װאַשינגטאָניִאַ שטאַמט פֿון קאליפארניע און צפון-מערב מעקסיקא, אָבער װערד געפֿלאַנצט אין אַ סך וואַרעמע געגענטן. אין ישׂראל איז זי אַ באַליבטער בױם אין בולעװאַרס. קאַטעגאָריע:ביימער
אייב שווארץ
אייב שוואַרץ (1881–1963) איז געווען א קלעזמער מוזיקער און קאמפאזיטאר אין די 1920ער יארן.
אייב איז געבוירן געווארן לעבן בוקארעשט, רומעניע אין 1881, און האט זיך געצויגן קיין אמעריקע אין 1899. ער איז געווארן א טאלאנפולער קאמפאזיטאר פון מוזיק, ווי אויך א פידלער, א פיאניסט און א קאפעל-מייסטער.
ער האט קאמפאזירט די באוואוסטע "די גרינע קוזינע" וואס קלעזמארים שפילן נאך היינט.
קאַטעגאָריע:יידישע קאמפאזיטארן קאַטעגאָריע:רומענישע יידן קאַטעגאָריע:אמעריקאנער יידן
העלדן (טעלעוויזיע סעריע)
העלדן אָדער גיבורים איז א טעלעוויזיע סעריע שוי וואס רעדט זיך פון א מענטש מיט איבערמענטשלעכע אומנאַטירלעכע כוחות. זי טראַנסמיטירט זיך זײַט 2006 אויף דער ען בי סי קאנאל.
קאַטעגאָריע:טי ווי סעריעס
לאנדאנער בארא פון הילינגדן
דער  לאנדאנער בארא פון הילינגדן איז א לאנדאנער בארא וואס געפינט זיך אין מערב לאנדאן. עס איז באשאפן געווארן אין 1965.
סאנקט פעלטן
סאנקט פעלטן (דייטשיש: Sankt Pölten) איז די גרעסטע שטאט און די הויפטשטאט פון דעם לאנד נידער-עסטרייך, אין עסטרייך. די שטאט ליגט אויפן ברעג פונעם "טרייזן טייך" (דייטשיש: Treisen Teich), אין דעם "וואכאו טאל", און ווערט אריינגערעכנט אין דער ליסטע פון די עלטסטע שטעט אין דעם לאנד. די באפעלקערונג פון דער שטאט ציילט אפ 54,213 איינוואוינערס (יאנואר 2017).
געאגראפיע
די שטאט געפינט זיך אויפן ברעג פונעם טרייזען טייך און אין די צפונ'דיגע עקן פון די אלפן בערג. סאנקט פעלטן איז א טייל פונעם "מוסטפירטל" דיסטריקט, וועלכער איז דער דרום-מערב'דיגער דיסטריקט און איינער פון די פיר דיסטריקטן פון נידער-עסטרייך. די מערב'דיגע עסטרייכישע באן פון ÖBB (די הויפט נאציאנאלע באן-קאמפאניע פון עסטרייך) פארט דורך דער שטאט.
קליין|לינקס|דאס ראטהויז פון סאנקט פעלטן
היסטאריע
דער עלטסטער טייל פון דער שטאט איז געבויט געווארן אויף דעם זעלבן פלאץ וואו עס האט זיך געפינען יארן פאר דעם די אור-אלטע רוימישע שטאט "אעליום סעטיום" (לאטייניש: Aelium Cetium) וועלכע האט עקזיסטירט צווישן דעם 2טן יארהונדערט און דעם 4טן יארהונדערט. אין יאר 771 איז אויפגעשטעלט געווארן אין דעם ארט א קלויסטער. אין יאר 799 איז סאנקט פעלטן גערופן געווארן "טרייסמא", און אין יאר 1050 האט זי זיך שוין פארעכנט פאר א שטעטל. אין יאר 1159, איז זי עמטליך געווארן א שטאט. די שטאט איז דערקלערט געווארן הויפטשטאט נאכן באשלאס פונעם נידער-עסטרייכישן פארלאמענט אין יולי 1986. די נידער-עסטרייכישע רעגירונג הויפטקווארטירט אין סאנקט פעלטן זייט יאר 1977.
קליין|לינקס|דער נידער-עסטרייך לאנדס-מוזיאום אין סאנקט פעלטן
די באדייטונג פון דער שטאט'ס נאמען
אריגינעל דער נאמען פון דער שטאט שטאמט אפ פון א נאמען פונעם פארצייטישן קריסטלעכן טעאלאג "פאליטוס". אנפאנג האט מען גערופן די שטאט "סאנקט פאליטוס", דערנאך "סאנקט פאליט", און צולעצט האט די שטאט אדאפטירט דעם נאמען "סאנקט פעלטן".
דער הערב און דער סימבאל פון סאנקט פעלטן
דער הערב פון סאנקט פעלטן איז צוטיילט צו צוויי חלקים: פון דער רעכטער זייט איז געמאלן א זילבערנער דיקער וואלף אויף א העל-בלויען הינטערגרונט, און פון דער אנדערער זייט, א רויטער שטרייף אויף א ווייסן הינטערגרונט. די פארבן פון דער שטאט זענען רויט און געל. דער סימבאל פון סאנקט פעלטן אנטהאלט אין זיך דעם שטאט'ס הערב, און דעם הערב נעמען ארום די פאלגנדע ווערטער:"Landeshauptstadt St. Pölten" (אידיש: די הויפטשטאט פונעם לאנד - "סאנקט פעלטן")
קליין|לינקס|דער סימבאל און זיגל פון סאנקט פעלטן
קאַטעגאָריע:שטעט אין עסטרייך
מעטראפאליטאן ליניע
די מעטראפאליטאן ליניע איז א ליניע אין דעם לאנדאנער אונטערגרונט, און זיין קאליר אויף דער אונטערגרונט מאפע איז מאדזשענטא. די מעטראפאליטאן ליניע איז איינע פון די צוויי לאנדאנער אונטערגרונט ליניעס וואס גייען ארויס פונעם גרענעץ פון גרויסלאנדאן (די אנדערע איז די צענטראל ליניע.
די ליניע גייט פון דער סיטי פון לאנדאן און ציט זיך פון מזרח צום מערב. די ליניע הייבט אן פון אלדגייט, אדורך צענטראל לאנדאן און צפון־מערב לאנדאן ביז הארוי-אויפן-היל, וואו די ליניע צעשיידט זיך אין א צווייג קיין אַקסברידזש; אנדערע צווייגן דערגרייכן וואטפארד, עמערשאם און טשעשאם. די ערשטע 6 מייל פון אלדגייט ביז פינטשלי ראד, כולל 9 פון די 34 סטאנציעס, זענען אונטער דער ערד.
די מעטראפאליטאן ליניע טיילט די רעלסן און סטאנציעס מיט די האמערסמיט און סיטי און קרייז ליניעס פון ביז בעקער סטריט, און מיט דער פיקאדילי ליניע צווישן ריינערס ליין און אַקסברידזש, און אויך צווישן הארא-אויפן-היל און עמערשאם מיט טשילטערן באנען.
היסטאריע
די מעטראפאליטאן באן איז געווען א פאסאזשירן און פראכט באן וואס האט געדינט לאנדאן פון 1863 ביז 1933. די ערשטע ליניע האט פארבונדן די הויפטליניע לאנדאנער סוף־סטאנציעס פאדינגטאן, יוסטאן און קינגס קראס, און האט געעפנט דעם 10טן יאנואר 1863.
מאפע
800px|קליין|צענטער|די רוטע פון דער מעטראפאליטאן ליניע אדורך די לאנדאנער באראס און די גראפנשאפטן [[הארטפארדשיר און באקינגהאמשיר]]
מונדליך
מונדליך איז טייטש א זאך וואס ווערט ארויסגעזאגט דורכן מויל
מעטראפאליטאן ליניע
פאקטן
די מעטראפאליטאן ליניע איז לאנג 67 קילאמעטער (42 מייל). די ליניע האט 34 סטאנציעס און ווערט באדינט פון S סטאק באנען, מיט 8 וואגאנען אין יעדן צוג.
די ערשטע 9.7 ק״מ (6 מייל) פון זענען אונטער דער ערד, געטיילט מיט די  קרייז און  האמערסמיט און סיטי ליניעס ביז בעקער סטריט, וואו די ליניע  צעצווייגט זיך, בלייבנדיק אין טונעל ביז פינטשלי ראד. צווישן פינטשלי ראד און וועמבלי פארק ציט זיך די ליניע פאראלעל צו דער יובילי ליניע, א פאר באנוועגן אין יעדער ריכטונג, מיט אן אריבערן־פעראן איבערבייט אין די צוויי סטאנציעס. ביי וועמבלי פארק צעצווייגט זיך די יובילי ליניע צום סטאנמאר צווייג. א ביסל נאך פינטשלי ראד ציען זיל די פיר באנוועגן מיט דער נעצווערק באן טשילטערן הויפטליניע פון מארילעבאן.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:לאנדאנער אונטערגרונט
מעדיטאציע
מעדיטאציע איז ערשט ערפינדן געווארן און מייסטנס גענוצט געווארן אין טראדיצינאלע בודהיזם.
וועבלינקען
*
רבי חנינא בן דוסא
רבי חנינא בן דוסא איז געווען א תנא, וואס ווערט דערמאנט דריי מאל אין משניות.
זיין צייט
רבי חנינא בן דוסא איז געווען פון צווייטן דור תנאים, און פון אכטן דור נאך די אנשי כנסת הגדולה, דער דור וואס האט צוגעזען דעם חורבן פון צווייטן בית המקדש.
איבער אים
רבי חנינא בן דוסא איז געווען מלומד בניסים, און זיינע תפלות זענען געהערט געווארן.
דענדראכראנאלאגיע
קליין|בוים רינגען|250 px דענדראכראנאלאגיע איז די חכמה צו וויסן וואו אלט א בוים איז דורך די רינגען וואס וואקסן צו יעדעס יאר.
עטימאלאגיע
דענדראכראנאלאגיע איז צוזאמענגעשטעלט פון דריי גריכישע ווערטער: דענדראן, בוים;  כראנאס, צייט; און   לאגיאַ.
די וויסנשאפטלער קענען אויך וויסן דורך די ברייטקייט און ליכטיגקייט פון די רינגען, וואספארא וועטער עס איז געווען הונדערטער יארן צוריק.
קאַטעגאָריע:ארכעאלאגיע קאַטעגאָריע:ביימער
דעברעצין
דעברעצין אדער דעברעצען איז דאס צווייט־גרעסטע שטאָט אין אונגארן, נאך בודאפעשט, און די צענטער-שטאט פונעם צפון גרויסער פלוין ראיאן. עס איז די הויפּטשטאָט פונעם האַידו-ביהאַר פּראווינץ.
ארום דעברעצין איז דא פיל קליינע שטעטלעך און דערפלעך, ווי ס'פלעגן וואוינען יודן פון דער שפעטערדיגער שארית הפליטה. איין דערפל הייסט וואמושפיערטש, און מ'פלעגט אהין ברענגן עסן און געשעפטן פונעם גרויסן שטאט דעברעצין.