cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
בי ענד עיטש פאטא ווידעא
די געשעפט האט פארמאגט די ווערהויז אין די נעווי יארד פון ווי די ארדערס זענען ארויסגעשיקט געווארן דארט פלעגן ארבייטן זייער אסאך חרדישע אידן, לעצטענס האט ער געמופט קיין נו זשערסי רוב אידישע ארבייטער פון די נעווי יארד זענען ארויס.
קאַטעגאָריע:געשעפטן אין ניו יארק סיטי קאטעגאריע:פירמעס
אבישג פון שונם
אבישג השונמית איז געווען זייער א שיין מיידל, וועמען מ'האט אויסגעקליבן צו זיין די באדינערן פון דוד המלך אין זיין עלטער, אבער האט נישט געהאט געשלעכט-באציאונגען מיט אים. ווי עס שטייט אין מלכים פרק א':
אין יידיש:
אין לשון קודש:
אין די מפורשים איז דא א מחלוקה, צי וועלכן צוועק מ'האט גענומען אבישג פאר דוד המלך. לויט פשוט'ן פשט, איז דער צוועק געווען פאר די סיבה וואס שטייט אין פסוק, אז דוד המלך איז אלט געווארן און די קליידער האבן אים שוין נישט געווארימט ווי אמאל, האט מען דערפאר געזוכט א מיידל (וואס ווארימט מער ווי א חתונה געהאטע פרוי -= רש"י). דער מלבי"ם און אנדערע זאגן אבער אנדערש און טייטשן דאס ווארט "ותהי לו סכנת ושכבה בחיקך אנדערש).
קאַטעגאָריע:פערזענלעכקייטן אין תנ"ך
קאמיקער
א קאמיקער איז איינער וואס פארוויילט אן אוידיטאריע מיט קאמישע אויפפירונג אדער מיט דערציילן וויצן.
איינער פון די מערסטע באוואוסטע קאמיקער איז געווען טשארלי טשאפלין.
וועבלינקען
*
יאסיר אראפאט
מוכאמעד אבדעל ראוף אראפאט אל-קודווא אל-הוסעיני (24סטן אויגוסט 1929 - 11טן נאוועמבער 2004), באקאנט אלס יאסיר אראפאט, איז געווען דער פארזיצער פון דער פאלעסטינער אויטאריטעט און לאנג-יעריגער הויפט פון דער פע-על-א (פאלעסטינער ליבעראציע ארגאניזאציע).
יוגנט
יאסיר אראפאט איז געבוירן אין 1929 אין קאירא, עגיפטן. זיין פאטער איז געווען א טעקסטייל הענדלער פון עגיפטן און זיין מאמע איז געווען פון אלט שטאט ירושלים. עס איז נישט קלאר אויב אראפאט איז טאקע געבוירן אין קאריא און טייל האלטן אז ער איז געבוירן אין ירושלים. זיין מאמע איז געשטארבן ווען ער איז אלט געווען 5 יאר און ער איז אריבער וואוינען צו זיין פעטער קיין ירושלים וועלכע איז דאן געווען די הויפטשטאט פון פאלעסטיין און איז געווען אונטער בריטישע הערשאפט וועלכע די פאלעסטינער האבן פרובירט קעגנשטעלן. אראפאט דערציילט נישט קיין סאך פון זיין יוגנט אבער ער דערמאנט אלץ אן אינצידענט וועלכע איז אים אריין אין זכרון ווען איינמאל אינמיטן די נאכט האט די בריטישע ארמיי איינגעבראכן אין זיין פעטער'ס הויז און געשלאגן די פאמיליע מיטגלידער און האבן געשעדיגט זייערע מעבל.
נאך 4 יאר אין זיין פעטער'ס הויז האט אים זיין טאטע צוריקגענומען קיין קאריא וואו ער האט אים געשיקט צו זיין עלטערע שוועסטער צוזאמען מיט זיינע אנדערע געשוויסטער. אראפאט האט קיינמאל נישט דערמאנט זיין פאטער וועלכע איז נישט געווען נאנט צו זיינע קינדער. ווען זיין פאטער איז געשטארבן אין 959' האט אראפאט זיך נישט געוואלט באטייליגן אין זיין באגרעבעניש צערעמאניע.
אראפאט האט זיך באלד באשעפטיגט מיט שמוגלן וואפן צו די פאלעסטינער קעמפער וועלכע האבן דאס גענוצט קעגן די בריטישע סאלדאטן און די אידן. ווען די באפרייאונג'ס מלחמה האט אויסגעבראכן אין 948' האט אראפאט איבערגעלאזט זיין שולע און איז געגאנגן קעמפן קעגן די ציוניסטישע מיליטער אין עזה. ווען די מלחמה האט זיך געענדיגט מיט א שטארקע דורכפאל פאר די פאלעסטינער און די גרינדונג פון די ציוניסטישע מדינה האט אראפאט דאס נישט געקענט אויסהאלטן און האט אפעלירט פאר א וויזע קיין אמעריקע וואו ער איז געפארן שטודירן אין די אויניווערסיטי אוו טעקסאס ווא ער האט צוריקבאקומען זיין האפענונג און חלומות פאר א פאלעסטינער שטאאט. נאך עטליכע יאר האט ער זיך צוריקגעקערט קיין קאריא און איז באלד געווארן א פירער פאר פאלעסטינער סטודענטן און ווייטער שטודירט ענדזשינירונג. אראפאט האט גראדואירט פון קאלעדזש אין 956' און האט געפינען א דזשאב אין עגיפטן אבער ער האט זיך קורץ דערנאך אריבערגעצויגן קיין קואוועיט וואו ער האט געארבעט פאר די רעגירונג. א צייט שפעטער האט ער געעפענט א קאנטראקטינג פירמע אין וועלכע ער האט שטארק מצליח געווען אבער ער האט קיינמאל נישט אראפגענומען זיין קאפ פון די קאנפליקט אין פאלעסטיין און אין זיין פרייע צייט האט ער געטאן אקטיוויטעטן פאר די פאלעסטינער טעראריסטן און גענוצט זיין גאנצע געלט דערפאר.
פע-על-א און די אסלא אפמאך
אין 1958 האט ער אין זיינע פריינט געגרינדעט די אל פאטא גרופע וועלכע איז באשטאנען פון א רייע באהאלטענע צעלן וועלכע האבן געשאפן וואפן און אויפרייס שטאף און דאס אריינגעשמוגלט קיין מדינת ישראל וואו טעראריסטן האבן זיי גענוצט צו אטאקירן די סאלדאטן. די גרופע האט ארויסגעגעבן א דזשורנאל וועלכע האט זיי געברענגט אסאך שטיצע און ווען אראפאט האט געשפירט אז ער איז גרייט האט ער זיך אוועקגעצויגן פון קואוועיט און געווארן א פולשטענדיגער רעוואלוציאנער אין ירדן.
אין יענע יארן איז אל-פאטא געווען די איינציגסטע גרויסע ארגאניזאציע וועלכע האט אנגעפירט א קאמף קעגן מדינת ישראל'ס אקופאציע אפענערהייט. עס זענען געווען נאך א רייע קלענערע ארגאניזאציעס וועלכע האבן זיך נישט געוואלט אנשליסן אין אל-פאטא ווייל זיי האבן געהאלטן אז די ארגאניזאציע איז נישט גענוג סטאביל און גייט נישט אויף די ריכטיגע וועג.
יצחק מאיר אלטער
לעבנסגעשיכטע
ר' יצחק מאיר איז געבוירן אין מאגנישאוו, פוילן, צו זײַן פאטער הר"ר ישראל ראטנבערג (שפעטער אב"ד פון גער) און זײַן מוטער חיה. הרב ישראל איז געווען מיוחס צום מהר"ם ראטנבערג, איינער פון די בעלי תוספות. ער האט געלערנט ביי הרב אריה לייב צינץ פון פלאצק. ער איז געווען מיטן קאזשניצער מגיד און זיין זון רבי משה, אבער שפעטער איז ער געווארן א חסיד פונעם רבי'ן רבי בונים פון פרשיסכע.
יאסיר אראפאט
פע-על-א און די אסלא אפמאך
אין 964' האבן די אנדערע ארגאניזאציעס געגרינדעט די פאלעסטינער ליבערעישן ארגאניזאציע וועלכע איז באקאנט געווארן אלס די פי-על-או. די ארגאניזאציע איז אויסגעהאלטן געווארן דורך די אראבישע ליג און זיי האבן זיך פרובירט צו דערווייטערן פון אל-פאטא. די ארגינעלע פי-על-או האט אבער נישט אנגעהאלטן צו לאנג ווען אין 967' האבן די מדינת ישראל כוחות זיי צוקלאפט אין די זעקס טאגיקע מלחמה און פאטא איז ווייטער געבליבן די איינציגסטע גרויסע ארגאניזאציע. עטליכע יאר דערויף האט פאטא איבערגענומען די פי-על-או און האט זיך גערופן מיט זייער נאמען ווייל עס איז געווען מער אנגענומען אין די וועלט. אראפאט איז דאן געווארן טשעירמאן פון די נייע פי-על-או וועלכע האט געטוישט איר סטראטעגיע און געווארן א הויפט נאציאנאליסטישע ארגאניזאציע מיט אירע הויפטקווארטירן אין ירדן וואו אגרויסע צאל פאלעסטינער האבן דאן געוואוינט.
יצחק מאיר אלטער
משפחה
קאַטעגאָריע:פוילישע אדמורי"ם יצחק מאיר אלטער
יאסיר אראפאט
פע-על-א און די אסלא אפמאך
ירדן איז אבער נישט געווען די ריכטיגע פלאץ פאר די פי-על-או און ירדן'ס קעניג כוסעין האט געמאלדן אז ער טאלערירט נישט די ארגאניזאציע און האט באפוילן זיי זאלן גיין. די פי-על-או האט געפיפן אויף כוסעין און האט זיך געגרינדעט אן אייגענע ארמיי צו באשיצן איר עקזיסטענץ. כוסעין האט גענוצט מיליטערישע כוחות און האט צעקלאפט די פי-על-או און אראפאט האט געמאכט פליטה זייענדיג פארשטעלט אלס א פרוי. די פאלעסטינער האבן פארלוירן 10,000 קעמפער אין יענעם קאנפליקט לויט רעגירונג אפשאצונגן.
די אראבישע ליג האט דאן אנארקענט אראפאט אלס דער הויפט פירער פון די פאלעסטינער און קורץ דערנאך האט די יו-ען געלאדענט אראפאט צו געבן א רעדע צו די גענעראלע אסעמבלי. אראפאט איז געווען אנגעטאן אין א מיליטערי'ן מונדיר און א רעוואלווער האט געהאנגן פון זיינע לענדן ווען ער האט געווארענט אז אויב מדינת ישראל וועט איר נישט לאזן גרינדן א פאלעסטינער שטאאט וועט נאכפאלגן טויטליכע אטאקעס אויף מדינת ישראל בירגער.
אראפאט האט אריבערגעצויגן זיין ארגאניזאציע קיין לבנון פון וואו ער האט ווייטער אנגעפירט מיט אטאקעס קעגן מדינת ישראל. אין 982' האט מדינת ישראל אינוואדירט לבנון צו שטערן און צעקלאפן די פי-על-או. אראפאט האט ווייטער געמוזט אנטלויפן און האט פאר א לאנגע צייט נישט געקענט טרעפן א געהעריג ארט ווי אויפצושטעלן זיינע הויפטקווארטירן. די פי-על-או איז דאן געבליבן נע ונד ביז זיי האבן זיך באזעצט אין טוניס, טוניזיע. אראפאט איז דעמאלט דורך א שווערע תקופה אבער מיט זיין מזל האט ער אלעס דורכגעלעבט. ער איז עטליכע מאל געראטעוועט געווארן פון א מדינת ישראל אנגריף וועמענ'ס אגענטן האבן שווער געארבעט אים אומצוברענגן, ער האט איבערגעלעבט א פליגער קראך, און האט זיך ערהוילט פון א ערנסטע סטראוק.
אראפאט איז דאן אריין אין די באהעלטעניש און יעדע באוועגונג וואס ער האט געטאן איז געבליבן באהאלטן אפילו זיין פערזענליכע לעבן. ער האט אין יענע יארן געהייראט סוא דאאד טאוויל, א 27 יעריגע פאלעסטינער פרוי (אראפאט איז געווען בערך 61) און האט עס געהאלטן בשתיקה פאר 15 מאנאטן. זיין פרוי האט זיך אפגעגעבן מיט העלפן דיסעיבלד פאלעסטינער קינדער צו פארשענערן די פנים פון די פי-על-או און אראפאט. אראפאט האט געבוירן א טאכטער וועלכע ער האט נאמינירט נאך זיין מאמע. זיין פרוי האט איבערראשט די וועלט ווען זי האט זיך צום ערטשן מאל באוויזן איר פנים אין די פובליק ביי די אסלאו אפמאך אין וועלכע זי האט שווער געארבעט צו ברענגן א סוקסעס.
נאך די זעקס טאגיקע מלחמה האט זיך געגרינדעט די אינטיפאדא גרופע וועלכע האט אנגעהויבן אויספירן טעראריסטישע אטאקעס אויפ'ן גרעסטן פארנעם און האט פארמיאו'סט די פאליטישע אויסזען פון די פאלעסטינער. די פי-על-או האט שטארק געליטן דערפון און דאס איז געווען א שוואכע צייט פאר אראפאט ווען ער האט זיך מיטאיינמאל געטראפן הילפלאז נאך שווערע ארבעט וואס ער האט אריינגעלייגט צו ציען די פאליטישע אויפמערקזאמקייט צו זיין ארגאניזאציע. אראפאט איז אבער א געריבענער פאליטישן און האט פארארבעט מעשים צוריק אויפצובויען זיין רעפוטאציע און עס איז אים גוט געלונגן אין 988' ווען ער האט געגעבן א רעדע אין א ספעציעלע יו-ען סעסיע אין דזשעניבע, שווייץ, אין וועלכע ער האט באמבאסטיש דערקלערט אז די פי-על-או זאגט זיך אפ פון טעראריזם און וועט אנהייבן ארבעטן אויף א שלום פלאן פאר אלע מיטל מזרח לענדער, אריינגערעכנט פאלעסטיין און מדינת ישראל.
אראפאט'ס רעדע האט אויפגעשיינט א נייע האפענונג פאר שלום און טראץ וואס די גאנצע וועלט האט געוואוסט אז אראפאט טראגט מיט זיך א בלוטיגע היסטאריע האט מען אבער געגלייבט אז די פי-על-או וויל דאסמאל טאקע שלום. די פי-על-או האט טאקע אנגעהויבן ארבעטן אויף א פאליטישן אויפ'ן און די וועלט האט מיטגעהאלטן און געווארט צו זען וואס עס וועט זיך אויסקאכן. אינדערצווישן איז אונטערגעקומען די גאלף קריג און די פי-על-או האט אביסל פארשמוצט איר רעפוטאציע מיט'ן דעקלערן שטיצע פאר איראק אלס דאנק פאר סאדאם כוסעין וועלכער איז שטענדיג געשטאנען בייהיליפיג צו אראפאט. די אראבישע אויל לענדער זענען אלע געווען קעגן די קואוועיט אינוואזיע און האבן אויפגעהערט שיקן פינאנציעלע הילף צו אראפאט אלס קעגנערשאפט צו זיין שטעלונג.
די גאנצע ארבעט האט אבער געקראכט ווען מדינת ישראל האט ערוועלט דעם רעכטן בנימין נתניהו וועלכער האט צוריקגעוויזן די שלום פראצעס וועלכע ראבין און פערעס האבן פארגעשלאגן. געוואלדטאטן האבן ווידער אויסגעבראכן ווען די טעראירסטישע גרופעס האבן באנייט זייערע אטאקעס אויף מדינת ישראל בירגער. אראפאט'ס חלום איז אינגאנצן צעפאלן ווייל ער איז געבליבן אין א דילעמע ווען זיינע אייגענע מענטשן זענען געווארן ברוגז אויף אים און די וועלט האט אים באשולדיגט פאר'ן נישט אפהאלטן די אטאקעס פון כאמאס און די איסלאמישע דזשיהאד וועלכע האבן נאכאנאנד אטאקירט מדינת ישראל און אנגעזייט טעראר און שרעק אין אלע ווינקלן פון לאנד. אראפאט'ס בענקל איז געווארן געסטראשעט און די פאלעסטינער האבן געהאלטן אז עס איז שוין צייט פאר אים צו גיין. אראפאט האט זיך אבער אן עצה געגעבן און נאמינירט א נייע פרעזידענט וועלכע זאל זיך אפגעבן מיט די פארהאנדלונגן אין פובליק ווען ער האט ווייטער געפירט דאס רעדל אונטער די סצענע.
קראנקהייט און טויט
אין סעפטעמבער, 2000 האט אויסגעבראכן ווידער שלעגערייען צווישן מדינת ישראל און די פאלעסטינער אראבער, און מיט דעם האט זיך אנגעהויבן דער צווייטער אינטיפאדא. מדינת ישראל האט באשולדיגט אראפאט אין אונטערצינדן די פאלעסטינער באפעלקערונג און אויף אליין האבן א האנט אין די ווילדקייטן. אויך איז ער געווען באשולדיגט מיט נישט טון גענוג צוריקצוהאלטן זעלבסטמארד אטאקעס דורך חאמאס, איסלאמישע דזיהאד, און אל-אקצא טעראר ארגאניזאציעס.
אלס שטראף האט מסינת ישראל באשלאסן אים צו האלטן הויז ארעסט און ער איז פארבאטן געווארן צו פארלאזן זיין קאמפלעקס. זייענדיג ארומגענומען מיט טאנקן 24 שטונדן א טאג האט אראפאט טאקע נישט געקענט ארויסטרעטן פון זיין צעבראכענע היים אבער האט ווייטער אנגעפירט זיין פירערשאפט ווען ער האט אנטייל גענומען אין יעדע זיצונג פון די פאלעסטינער אויטאריטעט. מדינת ישראל האט עטליכע מאל געהאט באשלאסן אז אראפאט מוז אומקומען אבער עקספערטן האבן געזאגט אז עס לוינט זיך נישט די פאליטישע שטורעם וואס אזא אטאקע וועט ברענגן נאר מען זאל ליבערשט ווארטן ביז ער וועט אויסגיין וועלכע זיי האבן פאראויס געזאגט אויף א קורצע צייט. עס האט טאקע פאסירט אין אקטאבער 2004. אראפאט האט אנגעהויבן ליידן פארשידענע פראבלעמען און איז אוועקגעפאלן אינמיטן א זיצונג און איז דערקלערט געווארן אין א קריטישן צושטאנד.
אראפאט'ס דאקטוירים האבן באלד געמאלדן אז מען וועט מוזן ארויספירן אראפאט פון זיין קאמפלעקס פאר מעדיצינישע באהאנדלונג און מדינת ישראל האט באלד צוגעשטימט דערצו. אראפאט האט ערשט געזאגט אז ער אנטזאגט די מדינת ישראל פארשלאג אבער ווען זיין מצב האט זיך פארערגערט איז ער ארויסגעפירט געווארן פון ראמאלא מיט א פאלעסטינער פאליציי העליקאפטער אין די באגלייטונג פון זיין פרוי וועלכע איז געקומען צו פליען פון פאריז צום ערשטן מאל אין 4 יאר.
זיין העליקאפטער האט אים געפירט קיין אמאן, ירדן, וואו א פראנצויזיש מיליטערישער פליגער האט אים געטראגן צו א מיליטערישע באזע נעבן פאריז. פון די באזע איז אראפאט געפירט געווארן מיט א העליקאפטער ביז'ן שפיטאל וואו ער איז אונטערגעגאנגן עמוירדזשענסי מעדיקל באהאנדלונג פאר א קראנקהייט וועלכע רופט זיך איידיאפעטיק טראמבאסייטאפעניק פופורא.
אראפאט האט אויסגעקליבן פאריז ווייל דאס איז די וואוין ארט פון זיין פרוי און ער האט געוואוסט אז די פראנצויזישע רעגירונג וועט אים גרינג אריינלאזן. דער באשלוס איז געמאכט געווארן דורך דער פראנצויזישער פרעמיער מיניסטער זעלבסט וועלכער האט געזאגט אין א סטעיטמענט פון רוים אז אלס א נאטורליכע לאנד וועלכע אקצעפטירט פליטים איז נישט פאראן קיין סיבה פארוואס פראנקרייך זאל אים נישט אריינלאזן פאר מעדיצינישע באהאנדלונג.
אראפאט איז געשטארבן און נאוועמבער דעם עלפטן 2004. דער סיבה פון זיין טויט איז קיינמאל נישט קלאר באשטעטיגט געווארן, און דאס האט געפירט צו פארשידענע מיינונגען, אריינגערעכנט אזעלכע ווי מדינת ישראל האט אים פארגיפטעט, אדער אז ער האט געליטן פון די עידס מחלה.
קאַטעגאָריע:טעראר קאַטעגאָריע:פאלעסטינע קאַטעגאָריע:על אקצא אינטיפאדע קאַטעגאָריע:פרעמיער מיניסטארן
איחוד הצלה
קליין|200px|לאגא פון איחוד הצלה איחוד הצלה איז אן ישראלישע וואלונטערישע עמערגענץ רפואה דינסטן ארגאניזאציע, וואס איז הויפטקווארטירט אין ירושלים. זי איז געגרינדעט געווארן אין 2006.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:ארגאניזאציעס אין ישראל
פארטאל
א פארטאל איז א וועבזייטל וואס באדינט ווי א כללישער טויער צו כלערליי טעמעס וואס דינט ווי א שער בלאט צו מקורות פון א געוויסער אינטערעסע, האבי אדער סתם ענין וואס פאראייניגט א מערערע צאל מענטשן, וואס דינט דארטן צו פאראייניגן די באזוכערס ליינערס און באניצערס וואס פאראינטערסירן זיך אין די נושא אריינצוגיין דורך דארטן צו אנדערע פארצווייגטע נושאים וואס פירן אויף ווייטערע בלעטער אינעם וועב סייט.
גוגל און יאהו און נאך שטעלן דאס צו לויט אייער נייעס אינטערטעימענט רעליגיע געגענט געשמאק א.א.וו.
אידישע וויקיפעדיע פארטאלן
אין דער אידישער וויקיפעדיע איז דערוויילע די פאלגנדע 6 פארטאלס ווו איר קענט אייך דאס מאכן אייער היימבלאט פון דארטן ארום וואנדערן ווייטער אויף גאנץ וויקיפעדיע:
זעט הילף:פארטאל
קאַטעגאָריע:וועב פארטאלן
יאשיהו
יאשיהו דער זון פון אמון מיט יְדִידָה בת-עדיה איז געווען דער 16סטער קעניג אויף מלכות יהודה אין פארלויף פון 31 יאר אין ירושלים צווישן די יארן ג'קכ"א צו ג'קנ"א. ער איז געווארן קעניג ווען ער איז געווען בלויז 8 יאר אלט, נאך וואס זיין טאטע "אמון" איז געמארדעט געווארן.
יאשיהו איז געמארדעט געווארן (ג'קנ"א) אין מגידו דורך פרעה דער קעניג פון מצרים ווען יאשיהו איז ארויס קעגן פרעה צו אים אפהאלטן פון ארויס גיין מלחמה קעגן אשור. לויט ווי עס שטייט אין ספר דברי הימים האט יאשיהו אומגעקומען אלץ א שטראף וואס ער איז ארויס מלחמה אנע גאטס באשטעדיקונג.
נאך זיין שטארבן, האבן זיינע קנעכט אים אריבערגעפירט צו באגראבן אין ירושלים, און האבן באקרוינט און געאוילט זיין זון יהואחז אלץ מלך.
קאַטעגאָריע:מלכי יהודה
BDSM
קליין BDSM (ענגלישע ראשי תיבות פאר Bondage, Discipline, Domination & Submission, Sadism & Masochism) זענען פארשידענע סאַדיסטישע סארטן סעקס וועלכע ניצן ווייטאג מיט דעם קורבן ווילונג. דאס ווער געטאן דורכן צובינדן דעם קרבן און האבן סעקס אויף א פיינפולער אופן. מיט א ריט און קייטן.
קאטעגאריע:פאראפיליעס
מייקראסאפט
מייקראסאפט (ענגליש: Microsoft) איז אן אמעריקאנישע מולטינאציאנאלע קאמפיוטער טעכנעלאגיע פירמע. מיט יערליכע איינקונפט פון $44.28 ביליאן און פארמאגט איבער 76 טויזנט ארבעטער אין 102 לענדער. זי מאכט און אנטוויקעלט פארשידנארטיגע קאמפיוטער סאפטוועיר פראגראמען, אריינגערעכנט די זייער פאפולערע ווינדאס און אפיס פראגראמען.
זי איז הויפטקוואטירט אין סיאטעל, וואשינגטאן.
מייקראסאפט'ס ערשיינונג
מייקראסאפט איז געגרינדעט געווארן אין 1975 דורך ביל גייטס און זיין שותף פאל אלען אלס "מייקרא-סאפט" זיי האבן אנטוויקלט און פארקויפט א בעסיק פראגראמינג שפראך פאר מיקרא קאמפיוטערס.
א קאמפיוטער אין יענע צייטן איז געווען א גרויסע מאשין וואס מען האט גערופן א מיינפריים וועלכע האט פארנומען א גאנצע צימער און אמאל עטליכע צימערן נאר גאר גרויסע פירמעס האבן זיך ערלויבט אזא קאמפיוטער, די מיינפריים מארק איז געווען בעיקר קאנטארלירט ביי איי.בי.עים די קליינע קאמפיוטער'ס וואס מען האט גערופען די מייקרא קאמפיוטער'ס זענען בעיקר געווען פאר העקערס און קאמפיוטער ליבהאבער עס איז נישט צו נוצבער, עס זענען געווען עטליכע קליינע פירמעס וואס האבן דאמינערט די אינדוסטרי, און האבן געזוכט צו אנטוויקלן א פערזענליכע קאמפיוטער פאר אינדיווידועלן וועלכע זאל זיין קליין און קענען טאן אלע הויפט פונקציעס וועלכע מען האט אין יענע צייטן ערווארטעט פון א קאמפיוטער.
איי-בי-עם וואס איז בעיקר געווען א מיינפריים ביזנעס האט נישט צופיל געגלייבט און די מיקרא קאמפיוטער'ס, אבער זיי האבן נישט געוואלט בלייבן אונטערשטעליג האבן זיי געמאכט א סעציפעילן טיעם צו אנטוויקעלן א פערזענליכע מיקרא קאמפיוטער בעיקר פאר היים באנוצער מייקראסאפט האט קודם נאר געוואלט צושטעלן זייער בעסיק פראגראמירן שפראך פאר איי-בי-עם, און פאר אן אפערירן סיסטעם האבן זיי געשיקט איי-בי-עם צו אן אנדערע פירמע וועלכע האט אנטוויקעלט אן אפערעיטינג סיסטעם מיט'ן נאמען סי-פי-עם. אבער די צוויי פירמעס זענען זיך נישט דורכגעקומען, האט איי-בי-עם געגעבן א קאנטראקט פאר מייקראסאפט צו שרייבן אן אפערירן סיסטעם.
מייקראסאפט האט קודם פראבירט צו שרייבן אן אייגענעם אפערירן סיסטעם, אבער אזוי ווי עס שוין געווען צו שפעט צו פארטיגן אן אפערעיטינג סיסטעם צו דעדליין וואס איי.בי.עים. האט געוואלט ארויס קומען מיט זייער קאמפיוטער, האט מייקראסאפט געטאן א קלוגע שריט און האט געקויפט אן אפערעיטינג סיסטעם פון א צווייטע פירמע וועלכע זי האט געטראכט איז גענוג גוט פאר איי-בי-עם פאר $50,000 און דאס ווייטער פארקויפט פאר איי-בי-עם פאר $80,000. אבער מייקראסאפט האט געהאלטן די לייסענינג רעכטן פאר זיך, דער פרייז איז געווען א ביליגער און ווי גייטס האט שפעטער געזאגט האט ער דאס דווקא אזוי געטאן ווייל ער האט געוואלט מיט דעם צופרידן שטעלן איי-בי-עם און ער האט געוואלט פארבלייבן מיט די לייסענינג רעכטן. דאס האט זיך ארויסגעשטעלט צו זיין מייקראסאפט'ס געלונגענסטע שריט ווייל אויב זי וואלט ארגינעל פארקויפט די אפערעיטינג סיסטעם פאר איי-בי-עם וואלט איי-בי-עם איבערגענומען די לייסענינג רעכטן וואס מיינט אז איי-ביעם וואלט געשטאנען דארט ווי מייקראסאפט שטייט היינט. פון דארט און ווייטער האט מייקראסאפט זיך באלד גענומען צו די עבודה און האט אנגעהויבן אנטוויקלן א גראפיק געבויטע אפערעיטינג סיסטעם וועלכע זי האט געוואוסט וועט זיין דער צוקונפט פון קאמפיוטער.
ווינדאוס ווערט געבוירן
עפל איז געווען די ערשטע אינדרויסן מיט איר מעק קאמפיוטער וועלכע איז באלד פארכאפט געווארן אויף די מארקעט און איי-בי-עם האט געארבעט מיט איר גאנצ'ן אימפעט בייצוקומען עפל. אבער ביל גייטס האט געשעפט נחת און כאטש ער אליינס האט אויך געציטערט פון עפל איז ער אבער געווען רואיג אז זיין צוקונפטע קאמפ וועט זיין מיט עפל און נישט מיט איי-בי-עם וועלכע איז געווען א רייכע גרויסע פירמע. איי-בי-עם האט נישט געקענט אנגיין ווייטער אן די הילף פון מייקראסאפט און האט געקויפט פון איר סאפטוועיר און פראדוצירט קאמפיוטערס ווען אין דער זעלבער צייט האט ביל גייטס אליינס געארבעט אויף אן אפערעיטינג סיסטעם וועלכע איז נישט געווען קיין סוד און עווענטועל האבן די צוויי פירמעס זיך צעקריגט און מייקראסאפט איז זיך געגאנגן איר אייגענע וועג איבערלאזנדיג איי-בי-עם אויפ'ן וואסער.
אויף די מארקעט האבן עפל און איי-בי-עם קאנקורירט מיט ציין און נעגל און מייקראסאפט האט שטילערהייט אנטוויקעלט א געלונגענע אפערעיטינג סיסטעם וועלכע איז שפעטער געווארן די פאפולערע ווינדאוס 95.
ווען מייקראסאפט איז שוין געווען נאנט צו איר ציל איז אנטוויקעלט געווארן די אינטערנעט און א פירמע מיט'ן נאמען נעטסקעפ איז ארויפגעשווימען אויף די מארקעט און האט אוועקגעגעבן א אינטערנעט בראוסער סאפטוועיר פאר אומזיסט צו פראמאטירן אירע אנדערע פראדוקטן. מייקראסאפט איז געווען געצווינגן נאכצוטאן די זעלבע און האט אנטוויקעלט די אינטערנעט עקספלארער בראוסער וועלכע זי האט אויך אוועקגעגעבן פאר אומזיסט. ווען ווינדאוס 95 איז ארויסגעקומען האט דאס געשאקעלט די וועלט און מייקראסאפט האט אנגעהויבן שארן גאלד וויבאלד זי האט דאס געלייסענסט פאר יעדן וואס האט געמאכט קאמפיוטער מאשינען, אריינגערעכנט איי-בי-עם וועלכע האט נישט געהאט קיין צווייטע ברירה, אויב זי האט געוואלט בלייבן אין די קאמפיוטער ביזנעס. עפל איז געווען די גרעסטע קרבן ווען מייקראסאפט האט איר מער-ווייניגער אפגעווישט פון די מאפע ווערנדיג א טייל פון כמעט יעדע קאמפיוטער אויף די וועלט.
שליסלן צו סוקסעס
היינט צו טאג ווען מייקראסאפט איז שוין אזא גרויסע פירמע איז איר שוין גרינג צו שפילן די מארקעט און מאכן זיכער אז זי איז שטענדיג פאראויס פון יעדן. אין איר יערליכע פינאנציעלע באריכט האט מייקראסאפט ענדע יאר געוויזן אז זי האט 38 ביליאן דאלאר אין קעש וואס איז א סומע וואס קיין איין אנדערע פירמע פארמאגט נישט און זי קען דאס נוצן צו מאכן א באלדיגע טויש אין איר פירמע אויב עס פעלט אויס. מייקראסאפט האט גענוג געלט צו קענען בייקומען אזעלכע גרויסע פירמעס ווי איי-בי-עם און די קלענערע קאנקורענטן ווי נעטסקעפ אדער גאנץ לעצטענס פייערפאקס. קליינע פירמעס קומען כסדר אויף מיט נייע געדאנקן אבער עס נעמט נישט לאנג ביז מייקראסאפט מאכט די זעלבע זאך אדער נאך אביסל בעסער און דאס איז אלעס נאר א דאנק זי האט אזויפיל געלט צו מאכן זאכן פארן שנעל.
נאך א סיבה וויאזוי מייקראסאפט קען אזוי שנעל נאכטאנצן איז צוליב די עצם נאטור פון אנטוויקלן סאפטוועיר. זי דארף נישט בויען קיין פליגער אדער וואלקן קראצער נאר נעמט א גרופע עקספערטן און צאלט זיי צו מאכן סאפטוועיר, א זאך וואס יעדער קען טאן אויב מען האט די כשרונות און די געדאנקן.
מייקראסאפט איז באקאנט צו זיין א העכסט ארגאניזירטע פירמע מיט ארבייטער וועלכע זענען טרענירט צו ארבעטן העכער די ראמען אויב עס פעלט אויס. ווען עס קומט צו אויפנעמען ארבייטער וועט די פירמע שטענדיג זיכער מאכן צו טרעפן געלונגענע ארבייטער וועלכע זענען גרייט צו גיין מער ווי א דורכשניטליכער ארבייטער.
מייקראסאפט פראדוקטן
זינט מייקראסאפט'ס אפערעיטינג סיסטעם לויפט אויף כמעט אלע קאמפיוטערס איבער די וועלט האט זי א גרויסע אויבערהאנט ווען עס קומט צו סאפטוועיר און אפילו צו הארדוועיר אדער אנדערע פראדוקטן. די פירמע'ס הויפט ביזנעס איז נאך היינט די ווינדאוס אפערעיטינג סאפטוועיר וועלכע ווערט שטענדיג מער און מער פארגעשריטן מיט די ערשיינונג פון נייע ווערסיעס יעדע עטליכע יאר.
אויסער ווינדאוס איז זי זייער גרויס אין סערווער סיסטעמען פאר ביזנעסער און פארקויפט מיליאנען קאפיס פון צענדליגער סארטן סאפטוועיר פון וועלכע טייל פון זיי איז געווארן א סטאנדארט צווישן קאמפיוטער באנוצער פאר די פראיעקטן צו וועלכע זיי זענען געמאכט. מייקראסאפט פארקויפט אויך פארשידענע הארדוועיר וועלכע זי לאזט פראדוצירן אונטער איר נאמען.
אין די פירמע'ס היסטאריע האט זי נאך נישט געליטן קיין ערנסטע דורכפאלן און כאטש אנדערע פירמע'ס האבן איר פרובירט צוברעכן לעגאל איז עס נישט געגאנגן אפילו ווען מייקראסאפט האט פארלוירן און געברויכט באצאלן פאר די שאדענס וואס זי האט געטאן. פארשידענע פירמעס האבן פרובירט קלאגן מייקראסאפט איבער איר מאנאפאלי אין שפיץ פון נעטסקעפ וועלכע מייקראסאפט האט צעמאלן מיט פארשידענע טאקטיקן. מייקראסאפט האט פארלוירן אין געריכט און געברויכט צאלן גרויס קנס אבער די פירמע איז נישט בארירט געווארן און איז זינט דעמאלט נאר געוואקסן.
מייקראסאפט האט אין די לעצטע יאר פארדינט באלד 45 ביליאן דאלאר און האט פיל-פאכיג פארמערט אירע קליענטן א דאנק וואס דריטע וועלט לענדער הייבן אן אריינקומען אין די קאמפיוטער וועלט און ווער רעדט נאך פון כינע וועלכע וואקסט זייער שנעל עקאנאמיש און איר פארלאנג פאר קאמפיוטערס איז גאר גרויס. די צוויי שותפים ביל גייטס און פאול אלען זענען די רייכסטע און פינפטע רייכסטע מענטשן פון די וועלט. גייטס פארמאגט א פארמעגן געשאצט צו 81 ביליאן און אלען איז געשאצט אויף 18 ביליאן.
קאַטעגאָריע:מייקראסאפט
AP
קליין|170px|די AP געביידע אין ניו יארק סיטי די Associated Press (אַסאָציִיִרטע פּרעסע) איז דער וועלט'ס גרעסטע נייעס אגענטור צושטעלנדיג נייעס פאר זשורנאַלן און צייטונגען און װעבזײטן. איבער דער וועלט פאַרמאָגט זי אין יעדע פארשטיפטע ווינקל אן אגענט. מ'ווערט א מיטגליד און מ'קען נוצן זײערע נײעס באַריכטן.
ביי 2005 האלט עס ביי 1,700 צייטונגען און 5,000 טעלעוויזיע, ראדיא סטאנציעס וואס באנוצן זיך מיט AP זי האט 10 מיליאן בילדער און 242 ביוראס און שטעלט צו אינפארמאציע צו 121 לענדער,
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:נייעס
ראש לימבאו
thumb|left|ראש לימבאו ראש לימבאו (12טן יאנואר, 1951 - 17טן פעברואר, 2021) איז געווען דער ערשטער און גרעסטער נאציאנאלער ראדיא טאלק שוי האסט אין אמעריקע מיט 13.5 מיליאן צוהערער וועכנטליך.
ראש לימבאו איז אן אמעריקאנער קאנסערוואטיוו רעפובליקאנער אויסשמועסענדיג פאליטיק אין נייעס געשעהנישען דורכאויס די שוי, אין 2001 האט ער פארלוירן די כוח השמיעה, ווארשיינליך צוליב די העד פאונס וואס ער האט אנגעהאט א גאנץ לעבן, ווייל בעפאר ער איז געווען א פאליטיק ראדיו אינטערעסע איז ער געווען א די זשעי וואס האט געשפילט מוזיק אויפן ראדיא און אין קלאבס.
ער האט זיך געגט שוין דריי מאל. און אלעמאל חתונה געהאט מיט זיין סעקרעטאר לעצטנס האט ער געוואוינט אליינס און דרוקט זיך אפט מאל אויס אויף זיין שוי קעגן די פרויען אין אלגעמיין.
זיין אויפגעכאפטקייט איז אז ער איז א שטארקער דעמאגאג און אידיאל וואס רעדט אלעס הויך און קלאר מיט א לעבדיגקייט און קאנפידעט שטימע אבער זיינע צוהערער זענען לאוו דאווקא מענטשן וואס שטימען מיט, נאר דעמאקראטן הערן זיך אויך צו, צו הערן וואס די אנדערע זייט זאגט היינט.
ער איז געווען שטארק א גראבער און זיין הויפט ליבעראלער שונא און קאנקורירער על פרענקען האט ארויסגעגבן א בוך פון אים אפצושפעטן אונטערן נאמען ראש לימבאו; די ביג פעט אידיוט (דער גרויסער פעשער אידיאט) אבער זינט דאן איז ער שוין געגאנגען אויף א דיעטא און פארלוירן אסאך וואג.
ער איז געווען די חוזק פון שטאט ווען מען האט אים געפאקט מיט דראגס און אויך ווען מען האט אים געפאקט מיט וויעגרא אין עירפארט
יהודה אריה לייב אלטער
משפחה
דער שפת אמת האט חתונה געהאט מיט יוכבד רבקה קאמינער, א טאכטער פון רבי יודל קאמינער פון כענטשין. זייערע קינדער:
אלטער, יהודה אריה ליב קאַטעגאָריע:גור
חרדים
מרכז|248px|ממוזער| לערנן תוירה [[ישיבת חברון גבעת מרדכי פון ירושלים]] חרדים אדער חרדישע יידן איז א שטרעמונג אינערהאלב דעם ארטקדאקסישן יידנטום וואס ענטהאלט סיי ליטווישע און סיי חסידים. רוב פון זיי גייען מיט שווארצע היט און רעקל. זיי גייען נישט אין קאלעזש, און זענען נאר אקטיוו רוב בדרך כלל אין ביזנעס וואס איז נישט קיין פראפעשנאל און מען דארף נישט האבן קיין גוי'שען חינוך. פארשטייט זיך אז עס דא אויסנאמען.
חרדים זיינען רעליגיעזע אידן וואס האבן די פאלגנדע כאראקטעריסטן: left|200px אלע פרומע תורה ארטאדאקסישע אידן וואס גייען אנגעטאן מיט א קאפל ווערן גערופן פרומע אידן, אדער ארטאדאקסישע אידן. אין קאנטראסט צו די פרומע אידן וואס גייען נישט היט בארד און פיאות.
די הויפט צענטערס פון חרדישע יידן זענען אין ישראל (ספעציעל אין בני ברק, ירושלים, אשדוד, בית שמש און חיפה), אין די פאראייניגטע שטאטן (בפרט אין ניו יארק און ניו דזשערסי), בעלגיע, בריטאניע און פראנקרייך.
היראכיע
א חרדי איז אויך מער אונטערגעווארפן זיין לעבנסשטייגער צו די באפעלן פון די רבנים, כאטשיג די אנדערע פרומע פאלגן אויך זייערע רבנים זענען אבער די חרדים שטרענגער אונטערגעוואפן צוליב וואס די תורה אויטאריטעט איז א זאך וואס דער פשוטער המון קען ביי זיי נישט אריינרעדן, און אויך ווייל זיי שטאמן פון די סארט פלעצער וואס די נישט תורה איז געווען אראפגעקוקט ווי ביי די ליטוואקעס און ביי די חסידים וואס זענען געווען די פארגלייבטע אין זייערע רעביס ווי קנעכט צו א הער.
אויסזען
זיי קוקן אויס אנדערשט ווי די גוים און און פרייע אידן האסן זיי ווייל זיי ווילן זיך נישט אויסמישן מיטן לאנד'ס קולטור און ציוויליזאציע. נישט נאר ווי די מאדערן ארטאדאקסן וואס שטעלן זיך צו, און גייען יא אין טעאטער'ס און באל שפילן, זענען די חרדים אויסגעשלאסן און אפגעזונדערט מיטן לבוש, נאמען און פירונג.
שטרעמונגען
* קאַטעגאָריע:יידישע שטרעמונגען
Hudaismo
שלמה באבער
left|thumb|250px|שלמה בובער, 1897
שלמה באָבער איז געבוירן ה׳ שבט ה'תקפ"ז צו זיין פאטער ישעיהו אברהם, און זיין מוטער שרה לאה, די טאכטער פון א דרוקער רבי שלמה ב"ר מרדכי רובינטשיין פון זאלקאוו.
ער האט געוואוינט א שטיק צייט אין הוסיאטין, און איז געווען אין זיין צייט פון די ראשי קהילה אין לעמבערג.
ער איז געווען איינער פון די משכילים.
ער האט געהאלטן פון דעם ירושלמי המזויף אויף קדשים, און האט אפילו אפגעשריבן א מבוא דערויף וואס שלמה לייב פרידלענדער האט אריינגעדריקט אינעם ירושלמי ע"ש אומרו, אבער ער איז אוועק נאך בעפאר די גאנצע פולמוס דערויף, דעריבער קען מען קיין סך נישט בויען דערויף.
ער איז נפטר געווארן י״א טבת ה'תרס"ז.
פֿאלגנד איז א ליסטע פון די ספרים וואס ער האט געדרוקט פון כתב יד:
רעפערענצן
קאטעגאריע:משכילים
קידוש
קליין|לינקס| קידוש (צייכונג) קידוש איז דער אידישער איינלייטונג פונעם שבת אדער יום טוב, וואס אן דעם קען מען נישט עסן אדער טרונקען.
טראצדעם וואס מ'זאגט א חלק פונעם קידוש, ביים דאווענען, האט מען מתקן געווען עס צו זאגן אין שטוב איידער מ'וואשט זיך צו די סעודה.
קידוש מאכט מען לכתחילה אויף וויין, אדער טרויבן-זאפט. אויב האט מען נישט קיין וויין צו דער האנט, קען מען מאכן דעם קידוש אויף די חלה.
רויטערס
left|250px רויטערס איז א נייעס אגענטור שטעלט צו נייעס פאר צייטונגען און מידיו סטאנציעס איבער די וועלט געגרינדעט דורך א געשמד'טן איד פון דייטשלאנד אריבערגעצויגען קיין לאנדאן מיטן נאמען פאול זשועליעס רויטער, ס'האט ביוראוס און 200 שטעט און 94 לענדער און 19 שפראכען, רויטערס הויפט פארדינסט איז פון אנאליזירן די מארקעטס און סטאקס
קידוש
צייט פון קידוש
אין מחבר שטייט מ׳זאל מאכן קידוש וואס פריער צום כניסת השבת אוון נישט ווארטן ס׳זאל ווערן נאכט ווייל ס׳דארף זיין וואס פריער צו כניסת השבת ווי חז"ל דרשנ׳ען.
רויטערס
וועבלינקס
קאַטעגאָריע:נייעס
קידוש
צייט פון קידוש
דער מג"א לייגט צו נאך א טעם אז מ׳זאל מאכן קידוש וואס פריער, אז ס׳זאל זיין אין א שעה וואס איז שולט מזל צדק און נישט מאדים. (מג"א סימן רע"א סק"א בשם ספר תיקוני שבת און תשובות מהרי"ל)
פון פשטות מחבר ומג"א איז משמע אז אויב מ׳האט פארפאסט צו מאכן קידוש פאר 6 זאל מען מאכן צווישן 6 און 7 ווייל די אנדערע טעם וואס שטייט אין מחבר איז קאי וקיימא.
דער לשון שולחן ערוך הרב: יש נזהרים שלא לקדש בשעה ראשונה של הלילה (דהיינו שעה שביעית אחר חצות היום) אלא או קודם הלילה או לאחר שעה תוך הלילה לפי שבשעה הראשונה הוא מזל מאדים וסמא"ל מושל עליו וכבר נתבאר שלכתחלה יש לו לקדש מיד בבואו מבית הכנסת מבעוד יום. ער זאגט שוין קלארער אז מ׳קען ווארטן אויף 7 אבער לכתחילה איז בעסער מבעוד יום, פארן צאת.
אנדערע האבן נישט מקפיד געווען. מרן האדמו"ר מוויז'ניץ שליט"א (שיכון) זאגט, אז די קפידה אין וויזניץ איז בלויז געווען אויף די רבי'ס, דער עולם האט נישט מקפיד געווען דערויף. היינטיגע טעג איז דער המון-עם יא מקפיד דערויף.
מאנכע פירן זיך צו זאגן אין פאל מען מאכט קידוש צווישן זעקס און זיבן אזייגער "אב הרחמים הוא ירחם עם עמוסים ויזכור ברית איתנים 'ויציל נפשותינו מן השעות הרעות' ויגער ביצר הרע מן הנשואים ויחון אותנו לפליטת עולמים וימלא משאלותינו במדה טובה ישועה ורחמים", (ליקוטי מהרי"ח בשם הרה"ק ר' שמעון מיעריסלאב זי"ע), טייל פירן זיך עמטליך צו פארלאזן אויף דעם נוסח יעדע וואך, אנדערע נאר ווען זיי האבן א גאסט און איילן זיך צו לכבודו. אין טאהש זאגט מען דאס יעדע וואך בעפאר קידוש. פאפא רב זי"ע פלעגט אזוי טון ווען עשרה בטבת איז געפאלן אויף פרייטאג.
ווען מען האט אורחים עניים דארף מען נישט מקפיד זיין (ליקוטי מהרי"ח).
פאראן וואס אין ארץ-ישראל איז מען נישט מקפיד דערויף, די זעלבע סיבה פארוואס ניטל איז מען נישט מקפיד אין ארץ-ישראל (געוויסע מקומות), ווייל דארט זענען נישט שולט קיין דינים.
וויזניצ'ער רבי (מאנסי) זצ"ל פלעגט נישט מאכן הבדלה פאר 7. דאס שטאמט פון אן אלטער וויזשניצער מנהג און דער טעם איז על פי סוד. זיין זיידע - דער צמח צדיק - פלעגט נישט דאווענען מעריב פאר זיבן, אבער דער וויזשניצער רבי וויל נישט גיין אזוי ווייט משום טירחא דציבורא, ממילא מאכט ער נאר נישט הבדלה פאר זיבן.
קומט אויס אז נאר די וואס וואוינען פונקטליך ביי יעדע טויזענט מייל זיי זענען אויפן ריכטיגן זייגער, אלע אינצווישן גראדן נאר אויס דעם זייגער למען יישוב העולם, די וואס וואוינען ביז 500 מייל צו מערב פונעם ליין (יעדע גלאוב האט 24 ליינס וואס לויפן פונעם צפון שפיץ אונעם ארקטיק ביזן דרום שפיץ אין אנטארטיקע) זענען באמת אפגעריקט א האלבע שעה אויף צוריק, דעס מיינט ווען דער זייגער איז זיבן איז נאך באמת 6:30 און די זעלבע פארקערט די וואס וואוינען 500 מייל אויף מזרח איז שוין באמת 7:30
אזוי ווי די ניו יארקער זייגער איז גערוקט פאראויס מיט 4 מינוט, כדי עס זאל נישט זיין קיין טיים-ליינס פון מינוטן נאר פון שעות, איז די פונקטליכע צייט פון מזל מאדים פון 5:56 ביז 6:56 (אין א"י פון 5:40 ביז 6:40).
רעפערענצן
קאטעגאריע:ימים טובים קאַטעגאָריע:שבת
שמע בני (אלבאם)
טעיפ שמע בני איז די 4טע טייפ פון די 36 טייפ פון פון דעם באקאנטער זינגער יום טוב עהרליך, אין די סעריע יידיש נחת.
די לידער אינעם טעיפ:
שירה -
א שטראהל -
ברכות -
ברכות הנהנין -
דאס קינד עסט -
איי.בי.עם.
קליין|איי.בי.עם. סימבאל IBM איז א פארקירצונג פון אינטערנאציאנאלע ביזנעס מאשינען, וואס איז הויפטבאזירט אין אארמאנק ניו יארק.
שמע בני (אלבאם)
אַ יארמולקע מיט ציצית -
איי.בי.עם.
היסטאריע
די IBM איז שוין קרוב צו 100 יאר אלט. אמאל פלעגט זי ערצייגן פאנטש קארד מאשינען. שפעטער איז זי אריין אין די סאפיסטיקירטע קאמפיוטער מיינפריים אינדוסטריע.
שמע בני (אלבאם)
יצר הרע -
שמע בני -
איי.בי.עם.
היסטאריע
זיי האבן ערצייגט דעם ערשטן פערזענלעכן קאמפיוטער, און היינט צו טאג זענען זיי נאך אלץ די גרעסטע הארטווארג פירמע פון קאמפיוטערס.
שמע בני (אלבאם)
קינד אויפן וועג -
איי.בי.עם.
היסטאריע
אין 2005 האבן זיי פארקויפט די טיש קאמפיוטער און שויס קאמפיוטער דיוויזיע פאר א כינעזע איינהייט.
קאטעגאריע:האנדל און פינאנץ קאטעגאריע:טעכנאלאגיע
שמע בני (אלבאם)
רכילות -
איצל פיצל -
אידיש ניגונים -
נאך א שעה -
משיחס ארמיי -
שיא איסלאם
שיאַ איסלאַם איז דער צווייטער גרעסטער טייל פון איסלאם, מיט 15% פון זיין אנהענגער. עס איז א רעליגעזע מוסולמענער פראקציע וואס האלטן הייליג דעם אייניקל פון זייער פארהייליגטן מוכאמאד, וועלכער האט געגרינדעט די שיאיטן.
די שיאיטן זענען אויף מעסער שטעך מיט די סוניס.
איראק, איראן פארמאגן די מערהייט שיאיטן. אין סאודי אראביע זענען די מערהייט סוניס.
דרויסנדיגע פֿארבינדונגען
קאַטעגאָריע:איסלאם קאַטעגאָריע:שיאיטן
וויזשניץ, אוקראינע
וויזשניץ (אוקראיניש: Вижниця, רוסיש: Вижница, דייטש: Wischnitza, רומעניש: Vijniţa) איז א שטעטל וואס געפינט זיך אויף דעם ברעג פונעם טשערעמאש טייך אין דער טשערנאוויצער גובערניע אין מערב אוקראינע, אנפאנג פון דער קארפאטן בארגקייט. די באפעלקערונג פונעם שטעטל רעכנט אויס ארום 4,920 באוואוינער. פון דער בליענדער אידישער געמיינדע פון דעם שטעטל וואס האט געציילט טויזנטער מענטשן פאר דער צווייטער וועלט קריג, זענען געבליבן דארט היינט צו טאגס געציילטע עלטערע אידן.
דאס שטעטל איז בארומט געווארן ארום דער אידישער וועלט א דאנק דעם וויזשניצער הויף וואס איז געגרינדעט געווארן דארט און האט עקזיסטירט דארט אומגעפער 70 יאר.
נאנטע שטעט
קאַטעגאָריע:שטעטלעך אין אוקראינע
אליעזר יהודה וואלדנבערג
ביאגראפיע
רב וואלדנבערג איז געבוירן אין ירושלים אין תרע"ו (1915) צו זיין פאטער רבי יעקב גדליה און זיין מוטער רחל. קורץ נאך זיין געבורט, אין דער ערשטער וועלט מלחמה האבן זיי געדארפט איבערלאזן ארץ ישראל, און זיי האבן זיך באזעצט אין חאלאב, סיריע. ווען זיי זענען צוריקגעקומען אין ירושלים, האט ער אנגעהויבן לערנען אין דער עץ חיים ישיבה.
ער האט ארויסגעגבן 22 בענדער שאלות ותשבות אונטערן נאמען ציץ אליעזר.
ער איז געווען א דיין אין דעם בית דין הגדול אין ירושלים און רב פון דעם שערי צדק שפיטאל. די ירושלימער קנאים האבן אים געהאסט ווייל ער האט זיך צוגעשטעלט צו הרב צבי פסח פראנק און אנגענומען אן אפיציעלע רבנות שטעלע.
פון זיינע פסקים
קאטעגאריע:רבנים אין ישראל קאַטעגאָריע:רבנים אין ארץ ישראל קאַטעגאָריע:פוסקים קאַטעגאָריע:נקבר אין הר המנוחות
מרדכי בן דוד
מרדכי ווערדיגער אדער מרדכי בן דוד (געבוירן י' ניסן ה'תשי"א), איז א זינגער וואס רעכנט זיך אלס דער קעניג פון דער אידישער מוזיק פונעם היינטיגן דור. ער איז דער זון פונעם חזן ר' אלטער דוד יצחק ווערדיגער. ער וואוינט אין סי געיט, ברוקלין, און איז באקאנט איבעראל אין דער חסידישער וועלט פון די גרעסטע זינגערס מיט זייער א שיינעם, הארציגן קול.
ער איז געווען א גרויסער אנהענגער פונעם ריבניצער רבין רבי חיים זאנוויל אבראמאוויטש. ער האט אים מהנה געווען און אויסגעהאלטן זיין שטוב, אין די לעצטע יארן פלעגט ער אסאך זינגען פאר אים.
היינט איז ער א חסיד פונעם ברעסלאווער מנהיג, הרב מארגנשטערן פון ארץ ישראל. און אין זיינע לעצטיגע ניגונים איז שטארק קענטיק זיין ברעסלאווער הנהגה.
וועבלינק
ווידעא קליפ ווי ער בעט זיך מען זאל נישט קאפירן קיין ניגונים נאר צאלן געלט דערפאר
קאַטעגאָריע:פרומע זינגערס קאַטעגאָריע:יידיש שפראך זינגערס קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן קאַטעגאָריע:אידישע ניגונים קאסעטעס
אמעריטשקע (אלבאם)
טעיפ אמעריטשעק איז די 5טע טייפ פון די 36 טייפ פון פון דעם באקאנטער זינגער יום טוב עהרליך, אין די סעריע יידיש נחת.
די לידער אינעם טעיפ:
אבים
250px|קליין| אביה מלך יהודה
אביָה (אדער אביָם) איז געווען דער זון פון רחבעם, אן אייניקל פון שלמה המלך און אור-אייניקל פון דוד מלך ישראל.
ער האט איבערגענומען דעם צעשפליטערטן טראן פון זיין טאטער.
קאטעגאריע:מלכי יהודה
ליפא שמעלצער
קליין| ליפא שמעלצער
אלעזר ליפא שמעלצער (געבוירן ח' אדר ב' ה'תשל"ח, 17טן מערץ 1978) איז מפורסם אין דער יודישער געמיינדע. ער איז א זינגער, אקטיאר, מאדעל, בדחן, אימפּראַוויזיער. ער איז שטארק פאפולער צוליב זיינע מוזיקאלישע טאלאנטן.
מיט זיינע מוזיקאלישע טאלאנטן האט ער באוויזן אז ער גייט זיין אייגענעם וועג. ער ווערט גערעכנט אלץ א מאוועריק, און האט געווינען שבחים פון פיל מוזיק קריטיקער.
ליפא האט דורכאויס די יארן געהאט די זכיה צו זינגען און מהנה זיין און האבן א קשר מיט גדולי הרבנים און אדמורי״ם, א שטייגער ווי: הרב יוסף שלום אלישיב, הרב עובדיה יוסף, דער טאהשער רבי, און הרב אברהם יוסף ראזענבלום, מיט וועם ליפא פלעגט לערנען בחברותא א לענגערע צייט.
ביאגראפיע
ליפא איז געבוירן ח' אדר שני ה'תשל"ח צו ראובן שמעלצער, א סקווערער חסיד, אין שיכון סקווירא, ניו יארק, פאראייניגטע שטאטן, וואו ער איז אויפגעוואקסן. זייענדיג צען יאר אלט, האט ער אנגעהויבן זינגען אויף קאסעטעס, וואס זיין ברודער זושא שמעלצער האט געמאכט, 'שופר של משיח' און נאך קינדער טעיפס, זינט דאן איז ער געווארן גערעכענט אלץ א ילד הפלא, פארמאגנדיג א שטארקע און שארפע שטימע.
קריס טאקער
קריס טאַקער (, געב׳ דעם 31סטן אויגוסט 1971) איז אן אמעריקאנער אנערקענטער לאנגיעריגער אקטיאר.
ליפא שמעלצער
ביאגראפיע
אום ה' אלול ה'תשנ"ח האט ער חתונה געהאט אין סקווירא דארט וואו ער איז געווארן אן איידעם, און דארט געוואוינט ביזן יאר תשס"ו, דאן האט ער זיך געצויגן קיין ערמאנט, וואו ער האט געבויעט א שול. אבער אין אפריל 2018, האט ער געשטעלט זיין הויז און שול צום פארקויפן. און געוואלט אפ׳גט'ן זיין ווייב.
קריס טאקער
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:פילם אקטיארן קאַטעגאָריע:אמעריקאנער קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
ליפא שמעלצער
ביאגראפיע
אין דעצעמבער 2016, האט שמעלצער געזינגען ״גאט בענטש אמעריקע״ ( א יידישע ווערסיע פון "God Bless America") אין ברוקלין בארא זאל ביי דער איינשווערונג פון ניו יארק ציווילער ריכטער רחל פרייער, די ערשטע חסידישע פרוי צו ווערן דערוויילט א ריכטער אין די פאראייניגטע שטאטן.
מאָדעלינג
ליפא שמעלצער איז פון די מערסטע באוואוסטע זינגערס ביים היימישן ציבור, וואס זיינע שטיצער גייען ממש בלינד נאך יעדע זאך וואס ער טוהט; אבער נאכדעם וואס ער האט אנגעהויבן אוועקבייגן זיין קאריערע צו אנדערע צילן, האט ער פארלוירן טויזענטער אנהענגער בעיקר פונעם פרומען חסידישן עולם.
שמעלצער האט געצויגן שטארקע קריטיק צו זיינע לידער און מוזיק פון אנדערע אין דעם עכט חרד'ישן אידנטום וועלכע זארגן אז זיין מוזיק ברענגט אריין אומגעוואונטשענע השפעות פון דער ארומיגער וועלט. געוויסע קרייזן, הויפטזעכליך די חסידישע, האבן אנגענומען אקציעס אפצורעדן זייערע נאכפאלגער פון קויפן אדער אויסהערן שמעלצער'ס ווערק, וואס דאס האט צוגעברענגט אז ער זאל גענצליך אפלאזן דעם חסידישן לעבענס שטייגער.
יעדן טאג וואס איז פארביי איז שמעלצער געווארן קעלטער צום פרומען לעבן, און ער האט זיך געטוישט לבוש, און פארשפרייט זיינע השפעות אויף דער אינטערנעט, און גערעדט אסאך קעגן דער חרדיש'ער סיסטעם.
מיטן מאקאווער רבין
ליפא האט אין זיינע בחורישע יארן געלערענט אין דער ישיבה פונעם מאקאווער רבי'ן אין קרית אתא, ישראל, וואו ער איז געווארן א הויז בחור, און די רעכטע האנט פונעם רב, און דער מאקאווער רבי איז געווען דער וואס האט געוואונטשן פאר ליפא הצלחה אינעם לעבן, זייט דעמאלטס האט ער וואונדערליך אנגעהויבן מיט בדחנות, צו זיינע מוזיקאלישע געבוירענע טאלאנט. נאך היינט איז מאקעווער רבי דאס הייליגסטע אין ליפא'ס לעבן.
זיין שייכות צו סקווער
ער איז אויך באקאנט אלס אן אויסערגעווענליך גוט הארץ, ער העלפט אסאך מיט געלט, אויף אזוי ווייט אז ס'בלייבט אים נישט צו סאך איבער, ער גייט באזוכן אסאך אין שפיטעלער, תפיסות, קינדער אנטשטאלטן, צו משמח זיין די צובראכענע, עלטערע, קראנקע מענטשן.
נאטיצן
קטלא קניא'ס "ואיני יודע מה הוא" אויף הרב ליפא'ס אלבאם
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:פרומע זינגערס קאטעגאריע:יידיש שפראך זינגערס קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן קאַטעגאָריע:סקווערער חסידים
שמשון ווערטהיימער
רבי שמשון ווערטהיימער (י"ג שבט ה'תי"ח, 17טן יאנואר 1658 - י"ז אב ה'תפ"ד, 6טן אויגוסט 1724), אויך באוואוסט מיטן נאמען רבי שמשון ווינער, איז געווען א רב, דיפלאמאט און א פ ילאנטראפ. ער איז דער געווען דער פרנס און מנהיג פון דער יידישער קהילה אין ווין און פון די מערסט באאיינפלוסע יידן אין אייראפע אין אנהייב פונעם 18טן יארהונדערט.
ער האט געדינט ווי הויף-ייד פון די קעניגן לעאפאלד דער ערשטער, יאזעף דער ערשטער און קארל דער זעקסטער, וואס זענען געווען קיסרים פון דער  שימש הייליגער רוימישער אימפעריע. ער האט געהאלטן דעם אמט פון שאצמייסטער פון די מלכים און איז זייער דיפלאמאטישער געזענטער. אין זיין צייט איז ער געווען דער רייכסטער ייד אין עסטרייך. ער האט שטארק געזארגט פאר דער יידישער געמיינדע אין ווין, און אויך פאר די יידן פון גאנץ עסטרייך. אונטער זיין שוץ האט מען פארעפנטלעכט דעם פרנקפורטער ש״ס (1712-22). ער האט געשריבן ספרים אויף הלכה, מדרש און קבלה.
ער איז געווען שטאטס-רבה אין אייזנשטאט, און אויך האט ער געהאט דעם אפיציעלן טיטל הויפט־רב פון גאנץ מעהרן.
ביאגראפיע
רבי שמשון איז געבוירן געווארן אין ווארמז צו רבי יוסף ווערטהיימער. ס׳איז גאנץ מעגלעך אז אין זיין יוגנט האט ער געלערנט אין דער ישיבה פון פון רבי אהרן תאומים און ווארמז. ער האט געהייראט פרומעט, טאכטער פון שרלה ורבי יצחק ב"ר זוסמן ברילין וואס האט געדינט ווי אב"ד אין האמלבורג און אין מאנהיים.
קליין|365x365פיקס|מצבה אויף זיין קבר אין דעם אלטן בית החיים אין ווין (פאר דער [[צווייטע וועלט-מלחמה|צווייטער וועלט-מלחמה ]]
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:הויפט רבנים קאַטעגאָריע:רבני דייטשלאנד קאַטעגאָריע:עסטרייכער רבנים
קאנסענסוס
זעט אויך וויקיפעדיע:קאנסענסוס.
קאנסענסוס האט צוויי הויפט באנוצטע מיינונגען.
איינע איז א כלליתדיגער אפמאך צווישן מיטגלידער פון א געוויסער גרופע וואס קומען צו א געמיינזאמער הסכמה איבער אן ענין, דורך די פראצעס וואס איטליכער טוט אויסאיבן זיין אייגענער אויסשלוסלעכער בעלות איבער די אנדערע בנוגע די באשלוסען און אויף איר נאפאלגענדע אקציע.
דאס ווארט קאנסענסוס קומט פונעם לאטייניש ווארט קאם מיינענדיג מיט אדער צוזאמן מיט, און דאס אנדערע האלב ווארט איז פון די שורש סענטייער מיינענדיג צו טראכטן אדער שפירן. קומט אויס אז דאס ווארט קאנסענסוס מיינט אין עטימאלאגיע צו טראכטן און שפירן צוזאמן.
די צווייטע מיינונג איז ווי א טעאריע און פראקטיק פון צאמנעמען און קומען טאקע צו איין ביינאזאמער הסכמה צווישן די גרופע אידיווידיאלן (פאר מער אינפארמאציע וויאזוי עס ארבייט די צווייטער מיינונג דערפון זעט קאנסענוס באשלוס-מאכן).
צו דערגרייכן קאנסענסוס פארלאנגט זיך אן ערענסטער אפהאנדלונג פון יעדן איינציגן מיינונג פון איטליכער מיטגליד פון דער גרופע.
איינמאל א באשלוס איז געמאכט געווארן איז וויכטיג צו זיך פארלאזן אויף ווייטערדיגע באשלוסן בנוגע איר נאכפאלגענדע אקציע.
אין די געאייגנטער פאל זענען די דאזיגע וואס ווילן עפעס טאן א נייער זאך אדער אנדערשט, הערן אויס די דאזיגע וואס זענען אין די אפאזיציע, ווייל זיי רעכענען אויף די פאקט אז די ארויסקומענדער דעבאטע וועט בארייכערן זייערע פארזענישן און אזוי ארום פארבעסערן די קאנסענסוס. אין טעאריע, אקציע אן א רעזעלאציע פון די באטראכטע אפאזיציע מיינונגן וועט זיין זייער זעלטן, און ווערן געטאן מיט די אויפמערקזאמקייט נישט צו באדראען די קשר מיטן די מיעוט.
קאַטעגאָריע:מידות
קאמפיוטער פראגראמירן
קאמפיוטער פראגראמירן איז דער פראצעס פון געבן אינסטרוקציעס פאר א קאמפיוטער דורך שרייבן קאד אין א ספעציעלער פראגראמירן שפראך מיטן צוועק צו שאפן א קאמפיוטער פראגראם. דער וואס שרייבט פראגראמען הייסט א קאָמפּיוטער פּראָגראַמירער.
שפראכן
אויך זענען דא עטליכע שפראכן ספעציעל פאר פראגראמירן אינטערנעט בלעטער.
באגריפן
פראגראמירן אין אסאך שפראכן באנוצן זיך מיט פראצעדורעל פראגראמירן. דאס מיינט אז קאמפיוטער קאד ווערט געשריבן אין דעם סדר וויאזוי דער קאמפיוטער דארף דאס אויספירן, שורה נאך שורה. א ביישפיל פון פראצעדורעל פראגראמירן איז די פאלגנדע, געשריבן אין וויזועל בייסיק:
עס זענען דא שפראכן וואס באנוצען זיך מיט דעקלאראטיווע פראגראמירן. דאס מיינט אז די שפראך ווערט נישט דוקא געשריבן מיט אן באפעל ווי אזוי אויסצופירן וואס מען שרייבט אריין. אריינגערעכנט אין דעם סארט שפראכן זענען Prolog (א לאגיק פראגראמירן שפראך) און די פונקציאנעל פראגראמירן שפראכן.
אנדערע ביישפילן פון דעקלאראטיוו פראגראמירן זענען CSS (א שפראך וואס מען ניצט איבערצוגעבן צו א בלעטערער וויאזוי א בלאט פון HTML זאל אויסזען).
אויך די באצייכענען שפראכן (markup language) ווערן גערעכנט דעקלאראטיוו. ביישפילן זענען עיטש-טי-עמ-על (HTML), עקס-עמ-על (XML).
זעט אויך
*
ה'תשט"ו
געבוירן
רבי בן ציון אריה לייבוש האלבערשטאם, אדמו"ר פון באבוב
בוקארעשט
left|250px בוקאַרעשט איז די הױפּטשטאָט און גרעסטע שטאט פֿון רומעניע, ווי אויך איר קולטורעלע, אינדוסטריעלע און פינאנץ צענטער. ער איז פלאצירט אין דרום־מזרח רומעניע אויף די ברעגן פונעם טייך דימבאוויצע, נישט קיין 60 ק״מ צפון פונעם דוניי און דעם גרענעץ מיט בולגאריע.
קאַטעגאָריע:אידישע יישובים אין אייראפע קאַטעגאָריע:הויפטשטעט אין אייראפע קאַטעגאָריע:שטעט אין רומעניע
אדוניהו
אדוניהו איז געווען דער פערטער זון פון דוד המלך מיט חגית.
ווען דוד המלך איז געווען זייער אלט, האָט אדוניהו געוואלט איבערנעמען דאס קעניגרייך פון דוד (אדוניהו איז דעמאלט געווען א בן-בכור נאך וואס זיינע 3 עלטערע ברידער זיינען געשטארבן), און וויבאלד זיין טאטע האט אים קיינמאל פארדעם נישט געזאגט אנדערש ווי אים, האט ער געטראכט אז ער וועט זיך דערקלערן קעניג און אזוי וועט עס בלייבן, דער טאטע וועט בע"כ מסכים זיין. און דערפאר האט ער געפראוועט א גרויסע סעודה מיט שאף און רינדער פאר זיינע אלע ברידער און פאר די קנעכט פונעם קעניג, אויך האט ער געבריינגט צום סעודה יואב בן צרויה און אביתר הכהן. דער צוועק פון די סעודה איז געוועזן זיך צו דערקלערן אלץ קעניג מיט דער שטיצע פון יואב און אביתר. אבער זיין קאנקארענט שלמה מיט זיינע מענטשן (נתן הנביא, צדוק הכהן, בניהו בן יהוידע, שמעי און רעי) האט ער נישט געלאדנט. אויך האט ער איינגעשאפט וועגענער מיט רייטער ווען 50 מאן לויפן אים פארויס ווי דער שטייגער ביי וועלטלעכע קיסרים.
ווען בת שבע (שלמה'ס מאמע) האט געהערט דורך נתן הנביא אז אדוניהו נעמט איבער די מלוכה, האט זי געלאפן געשווינד צו דוד בעטן אים זאל קרוינען איר זון שלמה צו מאכן קעניג.
און אזוי איז טאקע געוועזן, דוד האט געקרוינט שלמה אלץ א קעניג. ווי עס שטייט אין (מלכים פרק א'):
זיין טויט
ווען שלמה איז געווארן קעניג האט אדוניהו געבעטן שלמה'ם מאמע בת שבע אז זי זאל בעטן שלמה אז ער זאל מעגן נעמען פאר א ווייב אבישוג השינמות, שלמה האט דאס געהאלטן פאר א מורד במלכות וויבאלד אבישוג האט געוואינט מיט א קעניג האט נאר א קעניג געמעגט וואינן מיט איר, און שלמה האט געלאזט הארגענן פאר דעם אדוניהו.
רעפרענצן
קאַטעגאָריע:פערזענלעכקייטן אין תנ"ך
אסא
קאטעגאריע:מלכי יהודה
נביא
דער ארטיקל רעדט וועגן יידישע נביאים און איבערן באגריף פון נבואה אין יידישקייט, פאר אנדערע גלויבונגען זעט נביא (אלגעמיין)
א נביא איז איינער וואס ווערט געשיקט דורך גאט איבערצוגעבן פאר די מענטשן די ווערטער פון אייבערשטן.
דער ארגינעלער באדייט פון נביא אין לשון קודש איז איינער וואס איז געשטעלט איבערצוזאגן און איבערגעבן די ווערטער פונעם זאגער. אהרן הכהן ווערט אנגערופן דער נביא פון משה רבינו.
גאט זאגט צו משה:
נביאי שקר און נביאי הבעל
א נביא שקר איז דער וואס גיט איבער רייד אין נאמען פון גאט, אבער זיינע רייד האט ער באמת נישט באקומען פון גאט. אויך זיינען דא נביאי הבעל - נביאים פון געטשעס. די צוויי סארטן נביאים איז זייער שטראף אין די תורה "טויט".
אין תנ"ך, די וועג צו דערקענען וועלכער נביא איז אן אמתער און וועלכער איז א פאלשער? זעט מען דערנאך, אויב די נבואה איז מקוים געווארן, איז ער א נביא אמת, אז נישט, איז ער א נביא שקר.
*
שמואל יוסף עגנון
קליין|250px|זיין געזיכט קליין|250px|זיין בילד אויף ישראליש געלט שמואל יוסף עגנון (באוווסט אלס: ש"י עגנון"; געבוירן: שמואל יוסף טשאַטשקעס) (בוטשאָטש, גאליציע, ט' אב ה'תרמ"ז ; 30סטן יולי 1887 - י"א אדר א' ה'תש"ל ; 17טן פעברואר 1970) איז געווען פון די גרויסע העברעישע שרייבערס. אויך איז ער געווען א פראזאיקער. אין יאר ה'תשכ"ו איז ער באלוינט געווארן מיט א נאבעל באלוינונג פאר ליטעראטור.
זיין טאטע "שלום מרדכי הלוי" האט געהאט סמיכה פון רבנות.
זיין שפראך אין זיינע ליטערארישע-שאפונגען איז באזירט פון תנ"ך, מדרש, משנה און חז"ל.
אין 1966 איז ער באלוינט געווארן מיטן נאבעל פריז פאר ליטעראטור.
פובליקירט אין זײַן לעבן
קליין| 310px |[[2008]]
פובליקירט נאך זײַן שטארבן
אין יאר 1977 האט דער העברעישער אוניווערסיטעט פובליצירט זיין יידישע ווערק (1977): א קאלעקציע פון געשיכטעס מיט לידער וואס ש"י עגנון האט געשריבן אויף יידיש צווישן תרס"ג - תרס"ז.