cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
משה פאדלאן
משפחה
פאַדלאן איז געהייראט צו לילך און איז אַ פאָטער פון דריי קינדער. קאַטעגאָריע:ישראלים קאַטעגאָריע:בירגערמייסטערס קאַטעגאָריע:הרצליה
קברים פון די סנהדרין
קליין|250px|שמאל| די קברים פון די סנהדרין איז א מערה אין דעם סנהדריה געגנט אין צפון ירושלים.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:ירושלים קאַטעגאָריע:בתי עלמין
סאדערן (באן אפערירן פירמע)
סאַדערן איז דער האנדל־נאָמען געניצט דורך דער גאָוויאַ טעמזלינק אייזנבאן (GTR) באַן אָפּערירן פירמע פאר די סאַדערן רוטעס פון דעם טטמזלינק, סאדערן און גרויס נאָרדערן קאנצעסיע אין ענגלאַנד. די פירמע איז אַן אונטערפֿירמע פון דער טראנספארט פירמע Govia, און אַפּערירט די דרום צענטראַל באן קאנצעסיע זינט אויגוסט 2001 און די גאטוויק עקספּרעס באדינונג זינט יוני 2008.
קליין|300פיקס|רוטע מאפע סאדערן באן האט די מערסטע צאל נישט־צופרידענע פאסאזשירן אין בריטאַניע דריי יאָר נאכאנאנד, לויט די נאציאנאלע רעלס פּאַסאַזשירן ארומפרעגן 2016, 2017 און 2018. אין 2018 איז זי געווען שוואך אין פארלעסלעכקייט, פונקטלעכקייט און ווערט פֿאַר געלט.
סאדערן אַפּערירט די מערהייט פון צופארער באַדינונגען פון זיינע צענטראַל לאָנדאָן וואקזאלן לאָנדאָן בריק און לאָנדאָן וויקטאָריע קיין דרום לאָנדאָן און סאסעקס, ווי אויך רעגיאָנאַלע באַדינונגען אין טיילן פון האַמפּשיר, קענט און סארי. אויך טוט זי פארזארגן באדינונגען צווישן מילטאן קינס און קרוידן דורך דער מערב לאָנדאָן ליניע.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:באן אפערירן פירמעס אין גרויסבריטאניע
יושע חיים קאסטען
יהושע חיים קאסטען איז דער הויפט גבאי ביים ראחמיסטריווקער רבי׳ן פון בארא פארק.
ער איז געבוירן אין אמעריקע ביי זיין פאטער הרב אהרן פנחס ע"ה פון פוילן. אין די יונגע יארן האט ער געלערנט אין ישיבת שערי יושר. אלס עלטערער בחור האט ער געלערנט אין ישיבת מאור עינים פון ווי ער איז מקושר געווארן לבית ראחמיסטריווקא, און חתונה געהאט מיט א טאכטער פון ר' חיים פריעד אין שיכון סקווירא. ער איז געווארן דער מנהל פון דער תלמוד תורה ביז תשמ"ב.
ווען דער ראחמיסטריווקער רבי האט איבערגענומען די רביסטעווע איז ער ארויסגעגאנגען און געצויגן קיין בארא פארק צו זיין לעבן רבין, וואו ער איז דער גבאי.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:גבאים קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
י"ח כסלו
דער אכצנטער טאג פונעם ניינטן חודש (לויט דער ציילונג פון דער תורה).
א ליד פון אייז און פייער
קליין|200px|דער 'אייזערנער טראן' אנשפאר וואס איז באניצט אין דער טראנסמיסיע. א ליד פון אייז און פייער (ענגליש: A Song of Ice and Fire) איז א רייע פון פאנטאזיע-ביכער געשריבן דורך דזשארדזש ריימאנד ריטשערד מארטין, וואס זאל זיבן טיילן אומפאסן. ביז תשע"ג, זענען שוין פינף דערפון דערשינען. די ערשטע באנד איז ארויסגעגעבן געווארן אום כ"א אב ה'תשנ"ו. די רייע איז אדאפטירט ווי א טעלעוויזיע טראנסמיסיע, שפיל פון טראנען (Game of Thrones), וואס לויפט זייט תשע"א.
מיט איבער 28 מיליאן עקזעמפלארן פארקויפט און איבערזעצונגען אין כמעט פערציק שפראכן, "דאס ליד פון אייז און פייער" האטע גרויסע ערפאלג ארום די וועלט. מארטין האט געווינען פיר לאקוס פרייזן; א סך ליטעראטור-קריטיקער האבן געלויבט זיין ארבעט פאר אירע רעאליסטישע שטיל און די טיפע, קאמפליצירטע כאראקטער פון די העלדען, וואס זינד נישט פלאך גוט אדער שלעכט. יעדער פון זי איז געצייגט נישט דורך אן אלוויסענדער דערציילער, ווי אין די מייסטע זולכע ווערקע, זאנדערן פון זיינער אייגענע הינזיכט. א זוי זעט דער לייענער די געשיכטע פון פילע זייטן, און פארשטייט ווי פארשידענע כאראקטער באטראכטען דיזעלבע זאכן זייר אנדערש.
די געשיכטע האנדעלט פון א פאנטאסטישע וועלט ווו דער ווינטער און זומער דויערן יארן. פאר הונדערטער יאר, די זיבען קעניגרייכן פון די וועלטטייל וועסטעראז זינד געווען באהערשט פון די קעניגע דער טארגארייען דינאסטיע און אירע פייער-אטעמען דראכען. שפעטער, האטן די דראכען אויסגעשטארבן געווארען. אעריז, דער לעצטער טארגארייען מלך, איז געווען משוגע און אכזר. צוויי יונגע אדעלייט, ראבערט באראתיאן און עדארד סטארק, האבן געפירט אן אויפשטאנד קעגן אים. ראבערט איז געווארן קעניג און האט גענומען דעם אייזערנער טראן פון וועסטעראז.
פופצן יאר שפעטער, איז עדארד גערופן אין דער הויפטשטאט, אום צו דינען אלס ראבערט'ס משנה למלך. ער אנטפלעקט דער שרקעליכע סוד פון קעניגין סערסעיי: זי האט געמאכט גילוי עריות מיט איר ברודער דזשעיימי, און דעם קעניג'ס קינדער זענען אלע ממזרים. אזוי הייבט אן א קייט פון געשעענישן וואס ענדעט אין א מלחמה צווישען די גרויסע אדעליגע נאך ראבערט'ס פטירה. סערסעיי'ס בכור, דזשאפרי, איז אינטערשטיצט פון זיין מוטער'ס משפחה, הויז לאניסטער. יעדער פון ראבערט'ס ביידע ברידער, סטאניס און רענלי, ווילט דער טראן פאר זיך. אריבער די ים פארזוכט אעריז'ס טאכטער, דענעריז, אן ארמיי אויפצושטעלען אום איר טאטע'ס טראן איין נעמען. זי באקומט אלס מתנה דריי פארשטיינערטע דראכען אייער, און באניצט שווארצע צויבעריי אום לעבענדיקע דראכן פון זי אויסבריטען. אין דער ווייטער צפון, וואכן "די אנדערן" - שדים פון אן אלטע צייט, וואס מ'האט שוין לאנג פארגעסן און זינד דערמאנט נאר אלס באבע מעשה'ס - און גרייטן א נייע מלחמה קעגן די מענטשהייט. דזשאן שניי, עדארד'ס ממזר, דינט אלס וועכטער אויף די אייזוואנד אם צפון און איז דער ערשטער וואס ערקענט די געפאר.
שפיל
א שפיל איז אן אקטיוויטעט וואס מען טוט פאר פארוויילונג אדער בילדונג. ס'זענען פאראן שפילן וואס מען שפילט אליין, אדער מיט א צווייטן, אדער עטלעכע מענטשן צוזאמען. יעדער שפיל האט געזעצן לויט וועלכע דער שפיל ווערט געשפילט, און א ציל וואס מען זוכט צו דערגרייכן.
טייל האלטן אז א שפיל פאדערט מער ווי איין שפילער וואס שפילן צוזאם; לויט זיי, איז שפיל וואס א מענטש שפילט אליין מער נישט ווי א רעטעניש.
א שפיל דארף נישט זיין נאר צווישן צוויי אדער עטלעכע מענטשן. א שפיל קען זיין צווישן צוויי אדער עטלעכע גרופעס. אין ספארט שפילן געוויינלעך צוויי גרופעס קעגן אנאנד.
א שפיל אן א ציל איז א שפילכל.
סארטן שפילן
*
מאיר רובין
רבי מאיר רובין זצ"ל (ד' חשוון ה'תק"ץ - כ"ט תשרי ה'תרנ"ח), פון גלאגאוו.
אפשטאם
רבי מאיר'ל איז געבוירן אין ראפשיץ ד' חשוון ה'תק"ץ, צו זיין פאטער הרב מנחם מענדל רובין, רב אין גלאגאוו, א זון פון הרב אשר ישעיה רובין, רב אין ראפשיץ, באקאנט אלס דער רבי ר' אשר'ל. און צו זיין מוטער מרת חוה אסתר א טאכטער פון הרב מאיר ראטטענבערג פון אפטא, דער אור לשמים.
רבנות
רבי מאיר'ל איז געווען עטליכע יאר אין דאמבראווא ביי זיין שווער, נאך זיין פאטער'ס פטירה איז ער געווען רב אין גלאגאוו, נאכהער האט ער געוואוינט אין ריישא.
הסתלקות
רבי מאיר'ל איז נפטר געווארן אין עלטער פון אכט און זעכציג יאר כ"ט תשרי אדער ל' תשרי ה'תרנ"ח.
פאמיליע
י"ד אלול ה'תר"ח האט רבי מאיר'ל געהייראט מרת מירל גאלא (י"ט אייר ה'תקצ"א - כ' אדר ), א טאכטער פון הרב יוסף אונגאר פון דאמבראווא. זייערע קינדער:
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:ראפשיץ
ליטל ראק
ליטל ראק (, ד.ה. "קליינער שטיין") איז די הויפטשטאט און גרעסטע שטאט פון דעם שטאַט ארקענסא אין די פאראייניגטע שטאטן פון אמעריקע, פלאצירט אויפן דרום ברעג פונעם ארקענסא טייך. אין 2010 האבן געוואוינט דארטן 193,524 מענטשן.
מאנטגאמערי איז געגרינדעט געווארן דעם 3טן דעצעמבער 1819 מיטן צונויפגאס פון נייע פילאדעלפיע מיט מזרח אלאבאמא שטאט.
אין 1821 איז ליטל ראק געווארן די הויפטשטאט פון דער ארקענסא טעריטאריע.
יעקב יוסף האגער
רבי יעקב יוסף האגער (געב' ב' כסלו ה'תשכ"ט), איז דער וויזשניצער רבי פון בארא פארק.
אורשפרינגליכע לעבנסגעשיכטע
רבי יעקב יוסף איז געבוירן געווארן אין יאר ה'תשכ"ט אין די פאראייניקטע שטאטן, צו זיין פאטער רבי פנחס שלום האגער, דער געוועזענער וויזשניצער רב אין בארא פארק, און עלטסטער זון פון רבי מרדכי האגער, דער פריערדיגער וויזשניצער רבי פון מאנסי, און צו זיין מוטער מרת זיסל רייזל, טאכטער פון הרה"ק רבי שמואל צבי הורוויץ, ספינקער רבי. ער איז אויפגעהאדעוועט געווארן און זיך געווייקט אלע יארן ביי זיין גרויסן זיידן דער וויזשניצער רבי, וועלכער איז גלייכצייטיג אויך געווען מורו ורבו. זייענדיג דער עלטסטער אייניקל, דער עלטסטער זון פון זיין בכור, האט אים דער רבי צימליך שטארק געגליכן און האט זיך פארלאזט אויף אים אין פארשידענע ענינים און הינזיכטן. ער האט געהייראט זיין שוועסטער-קינד מרת שפרה, טאכטער פון זיין פעטער רבי אברהם דוב טווערסקי, רחמיסטריווקער רב אין מאנסי, און איידעם פון זיין זיידן רבי מרדכי האגער, דער וויזשניצער רבי.
רב און רבי פון דער קהילה אין בארא פארק
אין יאר ה'תשע"ה, נאך דער פטירה פון זיין פאטער, וועלכער האט געדינט אלס רב פון דער ארטיגער וויזשניצער קהילה דריי און דרייסיג יאר, האט רבי יעקב יוסף איבערגענומען זיין ארט. כמעט אלע יארן האט ער געוואוינט אין מאנסי, און אפילו נאכדעם וואס ער האט איבערגענומען זיין פאטער'ס אויפגאבע און געווארן רב פון זיין זיידנ'ס חסידים אין בארא פארק אנשטאט זיין פאטער און די בעלאסטונג פון דער קהילה איז געפאלן אויף אים, איז ער געבליבן וואוינען אין מאנסי נאענט צום באליבטן זיידן, וואו איז ער געזעצן אין כולל און פלייסיג געלערנט, און נאר אויף שבתים פלעגט ער אריבערקומען קיין בארא פארק זיך צו געפינען מיט די בני הקהילה. אינמיטן דער וואך פלעגט ער פירן אלעס וואס באטרעפט די ענינים פון דער קהילה פונדערווייטנס, און מאנכמאל פלעגט ער זיך אריבערכאפן איבערראשנדיג קיין בארא פארק אויך אינמיטן דער וואך, נאכצופאלגן פון נאענט די אנטוויקלונג און טעטיגקייטן אין זיין קהילה, נישט פארגעסנדיג פון זיינע יונגעלייט ביי וועמען ער איז זייער באליבט און געשעצט. ער איז באקאנט אלס אן אויסערגעווענליכער תלמיד חכם וואס זיצט און האראוועט און ניצט אויס יעדע מינוט כדבעי. זיין חברותא מיט וועמען ער לערנט אינאיינעם איז דער דיין רבי יוסף מנחם באב"ד. במשך די יארן האט ער זיך פארהערט אין פילצאליגע מכמונות התורה, און זאגאר אריבער א ספעציעלע בחינה ביי די גרעסטע רבנים, וועלכע האבן אויסגעדריקט שטוינונג און באגייסטערונג פון זיינע ברייטע קענטעניסן און ידיעות בתורה. אזוי ווי די איבעריגע משפחה מיטגלידער זיינע, האט דער רבי אימער געפירט און פירט א שטוב פון חסד. ער איז באוואוסט מיט זיין גרויסצוגיגקייט און גוטמוטיגקייט, ער האט שוין ארויסגעהאלפן פילע צעבראכענע און מיטגעמאכטע אידן סיי גייסטיש און סיי פיזיש. נישט איינמאל האט ער זאגאר אריינגענומען צו זיך אין שטוב נויטבאדערפטיגע אידן און האט זיך באזארגט פאר זיי מיט אלעס וואס זיי ברויכן. רבי יעקב יוסף איז אויך באקאנט אלס א בעל צדקה און טיילט ארום שווערע געלטער פאר צעבראכענע מענטשן און אויך פאר אנדערע צוועקן. נאך דער פטירה פון זיין גרויסן זיידן אום כ"ט אדר ה'תשע"ח, לויט דער צוואה איז יעדער זון פונעם רבי'ן איבערגענומען די הנהגה און געווארן א רבי אין זיין וואוינארט. זיין אייניקל רבי יעקב יוסף איז געקרוינט געווארן רבי פון די מאנסי וויזשניצער חסידים אין בארא פארק, א קהילה וואס באשטייט פון אכט הונדערט און פופציג משפחות, און איז די צווייטע גרעסטע הויפטקווארטיר פון מאנסי וויזשניצער חסידים נאך מאנסי. ער פארמאגט פיר בתי מדרשים, א ישיבה, תלמוד תורה, כולל און א מיידל שולע. רבי יעקב יוסף ווערט באטראכט אלס איינער פון די יונגסטע אויב נישט דער יונגסטער רבי לבית וויזשניץ, און טראצדעם פירט ער זיין גרויסע קהילה מיט אומגעהויערע געטריישאפט און באזארגט פאר אלע באדערפענישן פון די בני הקהילה.
קינדער
יעקב יוסף האגער קאַטעגאָריע:אמעריקאנער אדמורי"ם קאַטעגאָריע:בארא פארק קאַטעגאָריע:מענטשן פון בארא פארק קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
2008 פרעזידענט-וואלן אין די פאראייניגטע שטאטן
left|thumb|300px|עלעקטאראלע שטימען לויטן שטאַט די אמעריקאנער פרעזידענט וואלן 2008 איז געווען די 55סטע פרעזידענט וואלן פאר פרעזידענט און וויצע פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן פון אמעריקע, און איז פארגעקומען דעם 4טן נאוועמבער, 2008. וואלן פאר אלע 435 קאנגרעסלייט און 35 סענאטארן איז פארקומען אין דער זעלבער צייט.
באראק אבאמא האט באקומט די מערהייט פון די עלעקטארעל שטימען (270 עלעקטאראלע שטימען פעלן אויס צו האבן א מערהייט) און איז מיט דעם געווארן דער 44סטער פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן פון אמעריקע. א
קאנדידאטן און פאטענציעלע קאנדידאטן
פאליטיקער מיט גרויס אמביציעס אנצוקומען צו ווייסן הויז, האבן אנאנסירט זייער קאנדידאטור, און זאמלען געלט און קאמפיינען פאר די פריימעריס וואס איז פארגעקומען סוף 2007 אנפאנג 2008.
רעפובליקאנער פארטיי
אין מערץ 3 האט זשאן מעקעין דער סענאטאר פון אריזאנע, זיך פארזיכערט מיט רוב דעלגאטען צו געווינען די נאמינאציע און געווארן דער אפיציעלער רעפובליקאנער קאנדידאט אין די אלגעמיינע פרעזידענט וואלן.
געוועזענע קאנדידאטן
דעמאקראטישע פארטיי
געוועזענע קאנדידאטן
זעט אויך
* קאַטעגאָריע:USA פאליטיק
26סטן סעפטעמבער
26 אין סעפטעמבער איז דער 269סטער טאג פון יאר (270סטער טאג אין אן עיבור יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 96 טעג.
געשעענישן פונעם טאג
26
חוסן לישראל
חוסן לישראל איז א ישראלישע פאליטישע פארטיי געגרינדעט דורך געוועזענער שעף בעני גאנץ. אום 21סטן פעברואר 2019 האט דער פֿארזיצער פון חוסן לישראל פארטיי, בעני גאנץ, און דער פארזיצער פון דער יש עתיד פארטיי, יאיר לאפיד, באשלאסן צו לויפן אויף א געמיינזאמער רשימה מיטן נאָמען כחול לבן (בלוי־ווייס) אין די כנסת וואלן. 21, וואָס אויך די טעלאַם פארטיי און דער געוועזענער שטאב שעף גבי אשכנזי. דער בונד איז פאָרגעקומען אין די צוואַנציק-צווייטן כנסת, און אין די וואלן צו די צוואַנציק-דריט כנסת, אָבער דיסינטאַגרייטיד בשעת די 23 כנסת רעכט צו אַ פּאָלעמיק וועגן פּאָזיציע אין דער 35 ישראל רעגירונג. קאַטעגאָריע:פאליטישע פארטייען אין ישראל
פעטשיניזשין
פעטשיניזשין איז א שטעטל אין דער סטאניסלאווער גובערניע אין אוקראינע, צען ק"מ מערב פון קאלאמייע.
ביז דער ערשטער וועלט מלחמה איז דער געגנט געווען א טייל פון מזרח גאליציע. אין תר"ן איז די יידישע באפעלקערונג געווען 2024.
חיפה חוף הכרמל באן סטאנציע
חיפה חוף הכרמל באן סטאנציע (כרמל בארטן באן סטאנציע) איז א ישראל באנען פאסאזשירן באן סטאנציע אין דער שטאט חיפה, ישראל.
הויפט זייט/ג' כסלו
ג' כסלו
חיפה חוף הכרמל באן סטאנציע
פלאצירונג
די סטאנציע געפינט זיך אויף דער צפון-דרום בארטן ליניע אין דרום־מערב חיפה, אויף דער סאכאראוו גאס, לעבן דער חוף הכרמל צענטראלער בוס סטאנציע.
הויפט זייט/ג' כסלו
כסלו 03 קאַטעגאָריע:מוסטער היינט אין היסטאריע he:תבנית:ג' בכסלו
חיפה חוף הכרמל באן סטאנציע
רוטעס
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין ישראל קאטעגאריע:חיפה
מערת שם ועבר
קליין|250px|שמאל| מערת שם ועבר איז איינער פון די טעמפּלעס און שירעם צפת. דער אָרט איז געווען הייליק צו די דרייַ מאָנאָטהעיסטיק רעליגיאָנס איבער געשיכטע.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:צפת קאַטעגאָריע:בתי עלמין
מאור עינים (ר' עזריה מן האדומים)
מאור עינים איז א ספר אויף פילאסאפיע און חקירה. געשריבן דורך ר' עזריה מן האדומים.
ער ברענגט דערין אסאך אינטערעסאנטע זאכן וואס געפונט זיך אויף דער וועלט, אויך אינטערעסאנטע חיות. א. א. וו.
אין יאר ה'של"ד איז ארויס דער ערשטער חרם אויף דעם מאור עינים פון די חכמי איטליע.
דער כרוז איז נאכהער געחתמנט געווארן אין אנדער שטעט פון איטאליע:
דער מהר"ל מפראג אין זיין ספר באר הגולה גיסט אויס פעך און שוועבל אויף דעם חיבור:
דער חיד"א ברעגנט דעם ספר מאור עינים פון ר' עזריהו מן האדומים, אין זיינע ספרים (זעט כסא רחמים מסכת סופרים פ"א אות י"ח),
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:אידישע היסטאריע קאַטעגאָריע:חקירה ספרים
עובדיה מברטנורא
קליין| ברטנורא די שטאָט וואו הרב עובדיה האָט געדינט אַלס רב
רבי עובדיה ירא פון בַּרטֶנוּרָא, באוואוסט אויך מיט די ראשי תיבות דער רַע"ב (געבוירן בערך אין יאר ה'ר'–ה'ר"י, 1440–1450 און נפטר אומגעפער ה׳רע״ה 1515), איז געווען א פוסק, א מפרש, א שטאטס רב און דער מנהיג פון דער יידישער קהילה אין ירושלים אין דער סוף פון דער מאמעלוכער תקופה. ער איז מערסט באוואוסט פאר זיין פירוש אויף משניות.
לעבנסגעשיכטע
רבי עובדיה איז געבוירן געווארן אין איטאליע צו רבי אברהם ירא פון דער שטאט בערטינארא (Bertinoro), אדער בארטנורע (Bartnòra) אין דעם ראמאנישן דיאלעקט אנגענומען אין דעם געגנט, וואס ליגט אין היינטיגן פארלי-טשעזענע פראווינץ אין עמיליא-ראמאניא רעגיאן.
אין זיין יוגנט הא ער געלערנט אין דער ישיבה פונעם מהרי״ק,  רבי יוסף קאלאן, וואס איז דעמאלסט געווען אין באלאניע, די הויפטשטאט פון עמיליא-ראמאניא, נאנט צו זיין געבורטס שטאט בארטנורע. דערנאך האט ער געוואוינט עטלעכע יאר אין סאן גינעסיא, א קליין שטעטל אין  מאטשעראטא פראווינץ אין מארקע רעגיאן, זעכציק ק"מ דרום־מערב פון דער הויפטשטאט פונעם רעגיאן, אנקאנע. אין אנהייב פון די ה׳ר״ם יארן איז ער געווען שטאטס רב אין טשיטא די קאסטעלא, וואס געפינט זיך אין דעם אויבערשטן טייל פון דעם טייך טיבער אראפ די אפענינען בערג, אין צפון פון אומבריע רעגיאן אין איטאליע. אין יענער תקופה איז ער אויך געווען גערעכנט צווישן די חשובע  יידישע באנקירן אין שטאט.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:רבנים אין ירושלים קאַטעגאָריע:ראשונים קאַטעגאָריע:רבנים אין ארץ ישראל
קאַטעגאָריע:רבנים אין איטאליע
אברהם סופר (אקטיאר)
אברהם אייזיק סופר (1טן אקטאבער 1896 - 21סטן יאנואר 1988) איז געווען א בורמע-געבוירענער יידישער אקטיאר וועלכער האָט אָנגעהויבן זײַן קאַריערע אויף דער בינע און איז אין זײַנע שפעטערע יארן געווארן א באוואוסטער שטיצע אַקטיאָר אין פילם און טעלעוויזיע.
ביאגארפיע
אברהם סופר איז געבוירן אין ראנגון, בורמע (דעמאלסט א טייל פון דער בריטישער אימפעריע), דער זון פון דעם געראָטן און באַרימטער באגדאד ער סוחר יצחק סופר (וועלכער האָט געגרינדעט דעם סופר ראנגון בנין וואָס שטייט ביז היינט). געלערנט אין דער לאקאלער מיטלשול. ער קונה רובֿ פון זיין בילדונג אין ענגלאַנד, און ער ערשטער געארבעט ווי אַ לערער אין אַ שולע אין ראנגון און שפּעטער אין לאָנדאָן.
ער איז געווען א שוועסטער־קינד פונעם יוריסט אברהם דוד סופר.
קאַטעגאָריע:יידישע אקטיארן
שלמה גערטנער
שלמה גערטנער (געב' תש"ם) איז א חסידישער חרדישער זינגער וואס וואוינט אין ענגלאנד.
ביאגראפיע
שלמה גערטנער איז געבוירן אין תש"ם אין לאנדאן אין א משפחה פון וויזשניצער חסידים וואס האבן געוואוינט אין הענדאן. ער האט געלערנט אין דער וויזשניצער ישיבה אין בני ברק. נאך זיין חתונה מיט זיין ווייב פרומעט האבן זיי זיך באזעצט אין סטאמפארד היל און שלמה האט אנגעהויבן זינגען ביי חתונות. אין תשס"ז האט ער ארויסגעגעבן זיין ערשטן אלבאם ניסים מיט די באוואוסטע ניגונים "קודש היא לכם" (מלכה'לע) (וואס גערטנער האט קאמפאנירט צוזאמען מיט יוסי גרין און "שמייכל" (קאמפאנירט פון מנחם קרויס). אין תש"ע האט ער ארויסגעגעבן זיין צווייטן אלבאם עשה עשה. גערטנער זינגט מיט א פויליש יידיש און נישט מיט אן אסטגאליציאנער יידיש וואס מ'רעדט אין וויזשניץ.
זעהנדיג אז אין ניו יארק קען ער האבן מער ביזנעס האט ער געוואלט קומען וואוינען אין ניו יארק, אבער זיין רבי, ר' ישראל האגער שליט"א פון וויזניץ האט אים באפוילן צו בלייבן אין לאנדאן.
גערטנער איז טעטיג אין דעם לאנדאנער אנשטאלט "שמייכל" וואס מאכט פריילעך קינדער וואס ליידן פון מעדיצינישע פעלערס.
אלבאמען
ער האט שוין ארויסגעגעבן פיר אלבאמען, אריינגערעכנט נסים, והתקין, עשה עשה, און נאך. אויף די אלבאמען זינגט ער לידער פון גרויסע אידישע קאמפאזירער ווי יאסי גרין און נאך. ער האט אויך ארויסגעגעבן אן אלבאם דוד ושלמה ווי ער אינאיינעם מיט דוד קאליש, זינגן ניגונים וואס קאליש האט פארפאסט.
ווינטער ה'תשע"ז האט ער ארויסגעגעבן זיין אלבאם "מנחה" וואס איז אויפגענומען געווארן ווי א היט ביים היימישן עולם. דער אלבאם איז געווארן אראנזשירט דורך מאנא ראזנבלום. די לידער אויפן אלבאם זענען פון יאסי גרין, מענדל ראטה, און נאך. דער בארימטסטער ניגון אויף דעם אלבאם איז "ווי לאנג קען מען דאווענען מנחה?" א הארצי-רעטארישער ניגון וואס ברענגט ארויס זייער א טיפן פונקט, און איז געווארן זייער פאפולער ביים עולם, בעיקר ביי די יוגנט. דער ניגון איז פארפאסט געווארן דורך מענדל ראטה.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:פרומע זינגערס קאַטעגאָריע:יידיש שפראך זינגערס קאַטעגאָריע:וויזשניצער חסידים קאַטעגאָריע:ענגלישע יידן
ו' אדר ב'
זעט אויך
ו' באדר ב'
עדגארדא מארטארא
עדגאַרדא לוי מארטאַראַ (27סטן אויגוסט 1851 - 11טן מערץ 1940) איז געווען א אידיש קינד, געבוירן אין 1853 אין באלאניע, איטאליע, ווען ער איז געווען אלט זעקס יאר האט א קאטוילישע שטוב דינסט נאכן זיך צעקריגן מיטן עדגארדא'ס מוטער, געטענהט אז ווען עדגארדא איז געווען א קליין איין יעריג קינד האט זי אים געטראגן באפטיזירן ווען ער איז געווען קראנק, און לויט די ארטיגע געזעץ איז דאס קינד א קריסט,
די פאליציי האט פארכאפט עדגארדא און ער איז אנגעקומען קיין רוים וואו ער איז געווארן אויפגעצויגן אין א קאטוילישע אינסטוטוציע, און אויסגעוואקסן א גלח.
קאַטעגאָריע:איטאליענישע יידן קאַטעגאָריע:גלחים
ישראל שקלאווער
רבי ישראל בן שמואל אשכנזי (שקלאוו, ליטע (היינט אין בעלארוס), תק"ל 1770 - טבריה, ה'תקצ"ט 1839), באקאנט ווי רבי ישראל שקלאווער, איז געווען א רב און איינער פון די פירער פון דער אימיגראציע פון די תלמידי הגר"א אין ארץ ישראל. ער האט מחבר געווען דאס ספר "פאת השולחן" אויף הלכות ארץ ישראל און "תקלין חדתין" אויף מסכת שקלים אין דעם ירושלמי.
רבי ישראל איז געבוירן געווארן אין שקלאוו אין א בארימטער משפחה פון רבנים. זיין זיידער, רבי עזריאל שקלאווער, האט אימיגרירט אין ארץ ישראל אין תקל"ב (1772) און ליגט דארטן. רבי ישראל האט געוואוינט אין שקלאוו און האט געלערנט דארט. ער האט אנגעהויבן צו לערנען ביים גאון אין ]ווילנע בערך אין תקנ"ו (1796), צוזאמען מיט זיין חבר רבי מענדל שקלאווער. נאך דער פטירה פונעם גאון אין תקנ"ח (1797) האט רבי ישראל עוסק געווען ברענגען צום דרוק דעם ביאור הגר"א אויף שולחן ערוך חלק אורח חיים.
קאַטעגאָריע:ליטווישע רבנים קאַטעגאָריע:תלמידי הגר"א קאַטעגאָריע:רבנים אין ארץ ישראל קאַטעגאָריע:צפת
דוד האגער
רבי דוד האגער (ה'תקנ"ז - כ"א מנחם אב ה'תר"ח), פון זאבלאטאוו.
אפשטאם
רבי דוד'קי איז געבוירן אין יאר ה'תקנ"ז, צו זיין פאטער הרב מנחם מענדיל האגער פון קאסאוו "דער אהבת שלום", א זון פון הרב יעקב קאפיל חסיד. און צו זיין מוטער מרת שיינא רחל א טאכטער פון הרב שמואל שמחה זימל קאך פון קאסאוו.
רבנות
רבי דוד'קי איז געווען באקאנט אלס אויסערגעווענליכער קלוגער מענטש, א שארפן און טיפן פארשטאנד. דער רוזשינער האט אים געזאגט "דו ביזט דער וועלט'ס חכם", רבי מאיר'ל פרומישלאנער שרייבט אויף אים "געקרוינט מיט קלוגשאפט", דער צאנזער רב האט אויף אים געזאגט "חכם עדיף מנביא".
נאך דער פטירה פון זיין פאטער האבן זיינע אנהענגער געוואלט רבי דוד'קי זאל פראווען רביסטעווע צוזאמען מיט זיין ברודער רבי חיים אין קאסאוו. זייער שוואגער רבי שמעלקא סאסאווער איז געווען דער פארמיטלער און ער האט געפסקנט אז רבי דוד'קי דארף פארלאזן קאסאוו. רבי דוד'קי איז אריבער קיין זאבלאטאוו דארט האט ער געגרינדעט זיין הויף.
הסתלקות
רבי דוד'קי איז נפטר געווארן כ"א מנחם אב ה'תר"ח.
פאמיליע
רבי דוד'קי האט געהייראט מרת פעסיא לאה א טאכטער פון הרב משה לייב סאסאווער. זייערע קינדער:
רעפערענצן
קאטעגאריע:קאסאוו
חמדת ימים
חמדת ימים איז א ספר וואס איז אויסגעשטעלט לויט די חדשים און זמנים פונעם יאר, אנטהאלט אסאך מוסר און הנהגות וויאזוי זיך פירן.
דער ספר איז אויסגעשטלעט צו אסאך קריטיק, ספעציעל ביי חסידים וואס דער ספר איז נישט אנגענועמן. אין שבחי בעל שם טוב שטייט אז דער בעל שם טוב האט נישט געוואלט אריין גיין אין א שטוב וואו דער ספר איז דא.
דער מונטקאטשער רב אין קונטרס משיב דברי חכמים שרייבט א גאנצע תשובה דערוועגן, ער שרייבט אז מען האט געזאגט אויף אים אז ער איז געווען א אנהענגער פון שבתי צבי.
ביי די ספרים פון ספרדים ווערט ער יא אסאך געברעגנט ווי רבי חיים פלאג'י. אויך דער חיד"א דערמאנט אים, אסאך פון די תפלות וואס דער חיד"א האט מחבר געווען זענען רוב מיוסד אויף די תפלות וואס ווערט דערמאנט אין ספר חמדת ימים.
קאַטעגאָריע:קבלה ספרים
אויפן שוועל
אויפֿן שוועל איז אַ זשורנאַל אויף יידיש וועלכע קומט אַרויס זינט 1941 און ערשיינט הײַנט צו טאָג, דורך דער ייִדיש־ליגע, אומגעפֿער דרײַ מאָל אַ יאָר.
געשיכטע
ממוזער|די [[זשורנאַל: אויפֿן שוועל]]
דער זשורנאַל גײט אַרױס זינט 1941 (דעמאָלט ווי דער אָרגאַן פֿון דער פֿרײַלאַנד־ליגע פֿאַר טעריטאָריאַליסטישער קאָלאָניזאַציע), דער זשורנאַל גיט זיך אָפּ מיט ייִדיש לעבן, ליטעראַטור, קולטור און לינגװיסטיק דער זשורנאַל איז הײַנט צו טאָג געדרוקט קאָלירט, מיט פֿאָטאָגראַפֿיעס, און ברײטע גלאָסאַרן צו עטלעכע אַרטיקלען כּדי צוצוהעלפֿן דעם נײַערן לײענער. דער זשורנאַל האָט אַן ערך 800 אַבאָנעמענטן.
שעף רעדאַקטאָרן דורכן יאָרן:
1941 -1942: אברהם ראָזין (פסעוודאָנים: בן אדיר).
1957 - 1979: ד"ר מרדכי שעכטער, לייבל באַיאָן.
1979 - 2005: ד"ר מרדכי שעכטער.
2005 - 2020: שבֿע צוקער.
2020 - ביז הײַנט: ד"ר מרים טרין.
מיטאַרבעטערס זײַנען: גיטל שעכטער־װישװאַנאַט - סטיל־רעדאַקטאָר, יאַנקל סאַלאַנט - קינסטלערישער רעדאַקטאָר. במשך די יאָרן האָבן געשריבן אין אויפֿן שוועל װיכטיקע ייִדישע שרײַבערס ווי: רבֿקה באַסמאַן־בן־חײם, אַהרן גלאַנץ־לעיעלעס, יעקבֿ גלאַטשטײן, אַבֿרהם סוצקעװער, רחל קאָרן, מלך ראַװיטש, און נאָך.
הערות
קאַטעגאָריע:יידישע זשורנאלן קאַטעגאָריע:יידיש שפראך צייטונגען
אפאסטיל
דער אפאסטיל ווערט געניצט למשל צו באשטעטיגן די חתימה אויף א מעטריקע ווי אויך אויף א דאקומענט פון א נאטאר.
קאַטעגאָריע:געזעץ
חנוך העניך הכהן לעווין
רבי חנוך העניך הכהן לעווין (שאַטין) (ה'תקנ"ח – י"ח אדר ב' ה'תר"ל) רבי אין אלעקסאנדער.
אפשטאם
רבי העניך איז געבוירן אין לוטאמירסק אין יאר ה'תקנ"ח צו זיין פאטער הרב פנחס הכהן לעווין פון לוטאמירסק, און צו זיין מוטער מרת שרה חנה שאטען.
רבנות
נאך זיין חתונה וואוינענדיג אין פרשיסחא איז רבי העניך געווארן צוגעצויגן צו דעם ייד הקדוש, נאכהער איז ער געווארן פון די גרויסע תלמידים פון הרב שמחה בונם פון פרשיסחא נאכהער איז ער געווארן פון די תלמידים פון דעם קאצקער רבין. נאך זיין פטירה איז רבי העניך געווארן פון די אנהענגער פון חידושי הרי"ם כאטש רבי העניך איז געווען עלטער פון אים.
רבי העניך איז געווען רב אין נאווידוואר און אין פראזשניץ, נאכהער האט ער זיך געצויגן קיין אלעקסאנדער, אין יאר ה'תרכ"ו נאך דער פטירה פון חידושי הרי"ם האבן די חסידים אויפגענומען רבי העניך אלס רבין, און ער האט אנגעפירט זיין רביסטעווע אין אלעקסאנדער.
הסתלקות
רבי העניך איז נפטר געווארן י"ח אדר ב' ה'תר"ל.
פאמיליע
רבי העניך האט געהייראט א טאכטער פון הנגיד הרב יעקב יעקיל פון פרשיסחא. זייערע קינדער:
רעפערענצן
קאטעגאריע:פוילישע אדמורי"ם
קאַטעגאָריע:כהנים
כ' כסלו
דער צוואנציגסטער טאג פונעם ניינטן חודש.
מארנינגטאן קרעסנט אונטערגרונט סטאנציע
מארנינגטאן קרעסנט איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אין צפון-מערב לאנדאן,אויף קאמדן היי סטריט, נישט ווייט פון מארנינגטאן קרעסנט.
די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 2.
היסטאריע
פון 1992 ביז 1998 איז די סטאנציע געווען פארמאכט, ווען מען האט באנייט די ליפטן.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:נארדערן ליניע סטאנציעס
יום כיפור מלחמה
יום כיפור מלחמה איז געווען די מלחמה צווישן ישראל קעגן מצרים אונד סיריע מיט די הילף פון יארדאניע און איראק. די מלחמה האט אויסגעבראכן יום כיפור י' תשרי ה'תשל"ד (דעם 6טן אקטאבער 1973) 2 א זייגער מיטאג פון צוויי פראנטן: סיריע פון רמת הגולן און מצרים פונעם סועץ קאנאל. די מלחמה האט זיך געענדיקט כ"ט תשרי מיט א פייער שטילשטאנד דורך דעם זיכערהייטס ראט.
די אורזאכן פון דער מלחמה
קליין|250px|[[עגיפטן|מצרישע סאלדאטן שניידן דורך דעם סועץ קאנאל]]
די מלחמה אויפן דרום פראנט
די עגיפטישע זעלנער זענען אריבער דעם סועץ קאנאל, און געקעמפט קעגן די סאלדאטן פון צה"ל, וואס האבן זיך געפונען אין פעסטונגען, וואס מען האט גערופן חיים בארלעוו ליניע, אויפן נאמען פונעם שעף פון גענעראל שטאב, חיים בארלעוו. רוב פון די ישראל זעלנער האבן זיך אונטערגעגעבן יו"כ, איין באפעסטיגטע בונקער איז געבליבן, כמעט ביזן ענדע פונעם מלחמה, און זיי האבן זיך נישט אונטערגעגעבן, דער קאמאנדיר האט גערעדט מיט די גענעראל אויף יידיש, ווייל די עגיפטער האבן זיך צוגעהערט.
די פינעף דיוויזיעס פונעם עגיפטישע ארמיי, זענען אריין צען קילאמעטער טיף, אינעם סיני האלבאינזל, ישראל האט פרובירט מאכן א קאנטער-אטאקע, און צוריק שטויסן די עגיפטישע קרעפטן, עס איז שרעקליך דורכגעפאלן, די עגיפטישע זעלנער זענען געווען אויסמושטירט מיט ראקעטן קעגן טאנקען, און מיסלען קעגן עראפלאנען, דאס האט צוגעברענגט צו אסאך אומגעקומענע, אדער געפאנגענע.
עס האט געדויערט עטליכע טעג ביז ישראל האט זיך אריענטירט, און אנגעפאנגען מיט א געניטע מאנעווער, וואס ביז היינט שטודירט מען דאס, אין מיליטערישע שולן.
די עגיפטן זענען געווען צוטיילט אין דריי ארמייען, די ערשטע ארמיי איז געבליבן אויפן מערב זייט פונעם סועץ, די צווייטע ארמיי אין צפון טייל פון סיני, און די דריטע ארמיי אין דרום טייל פונעם סיני, און די צוויי גענערעלער אריק שרון, און אברהם יפה, האבן זיך גענומען שניידן אין דערמיט צווישן די צוויי ארמייען, און נאך בלוטיקע קאמפן פון פנים קעגן פנים, האבן זיי באוויזן זיך דורכצורייסן. די אינזשעניר אפטיילונג איז אנגעקומען, זיי האבן אויפגעשטעלט בריקן אויפן סועץ און זיי זענען אריבער צו עגיפטן, דארט האבן זיי אויפגעריסן די מיסילס קעגן אעראפלאנען, אזוי האבן די עראפלאנען צוריק געקענט אטאקירן, אן מורא פון ווערן אראפגעשאסן, לויטן פלאן האט שרון געצויגן קיין דרום, אזוי ארום באלאגערן די דריטע עגיפטישע ארמיי, וואס אין די ענדע האט עס געהאט הצלחה, און די עגיפטישע האבן אנגעפאנגען הונגערן, און זיך אונטערגעבן, האבן געמוזט איינשטימען צום פייער אפשטעל,
די מלחמה אויפן צפון פראנט
ווען די סירישע קרעפטן, האבן אינוואדירט די גולן הויכן, איז דער גולן געווען אפן פאר זיי, די כמעט ליידיקע פאזיציעס, האבן געגעבן די סירישע ארמיי, א טעריטאריע, ווי א רייף עפל אין האנט אריין, די סירישע האבן שנעל פראגרעסירט אינעם גולן, אן א ווידערשטאנד, די אויגן פונעם לאנד, ווי הר חרמון איז גערופן, האבן די סירישע אויך איינגענומען.
די פייער אפשטעל
אויפן 17טן יאנואר 1974, האבן די דריי לענדער אונטערגעשריבן א צווישנשייד צווישן די קרעפטן, און ישראל האט אפגעגעבן די איינגענומענע טעריטאריעס פון דעם קריג, אין צוגאב צו דעם קונייטערע געגנט אינעם גולן וואס איז זעכציג קילאמעטער, האט ישראל געגעבן די פאראייניגטע פעלקער, ווי שלום טרופן זענען געשיקט געווארן, אפצוטיילן צווישן די קרעפטן.
אינעם סיני האט ישראל זיך צוריק געצויגן 20 קילאמעטער מזרח פונעם סועץ קאנאל, און עגיפטן איז ערלויבט געווארן צו האלטן דארט אירע קרעפטן, מיטן באדינג אן קיין שטארק באוואפנטע כוחות, אויך אינעם סיני האבן שלום היטערס פון דער יו ען, אפגעטיילט צווישן די כוחות.
די וועלטס לענדער
די סאוועטן פארבאנד האט געשיקט הילף און געווער, צו די אראבישע לענדער אינעם ראיאן, אבער די אפעקט פונעם קריג, אויף אנוואר סאדאט, פרעזידענט פון עגיפטן, האט גענייגט צו אמעריקע, זענדיק אז שליכטן דעם קריזיס וועט נישט ארבעטן מיט כח.
ישראל האט באקומען אסאך הילף פון אמעריקע, נאכדעם וואס הענרי קיסינזשער, האט פארלאנגט פון ניקסאן, צו געבן הילף פאר ישראל, וואס לויט געוויסע מיינונגען, האט עס געראטעוועט ישראל פון צאמפאלן. די מלחמה ווערט פארעכנט אלס א באזונדערע שווערע מלחמה, צוליב דעם וואס ישראל איז דורכגעפאלן מיט זייער מיליטער פארשטאנד און די מלחמה האט אויסגעפלאצט פלוצעמדיק אומדערווארטנדיק. אויך זיינען אומגעברענגט געווארן א סך פון ישראל זייט (2,222) און פיל מענטשן האבן אין אנהייב פארדאכט אז ישראל גייט אונטערגיין (ווי צב"ש דער זיכערהייטס מיניסטער, משה דיין, האט געזאגט אז די מלחמה איז דער דריטער חורבן הבית). אבער במשך די מלחמה האט זיך צה"ל געשטארקט און מצליח געווען צוריק קאנטראלירן אויף סיני און אויף א טייל פונעם הר חרמון. אין די אראבישע זייט זיינען געשטארבן 15,000 מענטשן.
נאך דער מלחמה
די אפע"ק, האט פארמינערט די שעפן אויל פון די גאז קוועלער, וואס האט צוגעברענגט צו אן אויל קריזיס, איבער דער גאנצער וועלט, ספעציעל די לענדער, וואס האבן אפן דערקלערט שטיצע פאר ישראל, אזוי ווי האלאנד.
אַגראַנאַט קאמיסיע
צוליב דעם דורכפאל פון דעם ישראלישן מיליטער פארשטאנד האט מען אויפגעשטעלט כ"ו חשוון די אגראנאט קאמיסיע צו פארשן אט דעם דורכפאל. די קאמיסיע האט צו געברענגט צו דערווייטערן עטלעכע הויכגעשטעלטע סאלדאטן, און צום רעזיגנירן פון דער פרעמיער מיניסטערין גאלדא מאיר און דער שעף פון גענעראל שטאב דוד אלעזר, און אלי זעירא, הויפט פון מיליטער פארשטאנד.
דאמפמאטאר
א דאַמפֿמאטאר איז א מאטאר וואס ניצט פארע פון קאכעדיגן וואסער צו ארבעטן. די ענערגיע אין דער הייסער פארע ווערט פארוואנדלט אין באוועגונג, וואס קען אפערירן מאשינען אין א פאבריק, אדער א באן אדער א שיף.
זשיימס וואט האט אנטוויקלט דעם דאמפמאטאר אין די 1770ער יארן, וואס האט געשפילט א גרויסע ראלע אין דער אינדוסטריעלער רעוואלוציע דורך איבערנעמען די ארבעט פון פערד, ווינטמילן און וואסערמילן.
כאטש דער דאמפמאטאר ווערט ווייניג געניצט היינט, אבער ער איז געווען דער פארויסגייער פון די אלע היינטיקע מאטארן.
די הויפט טיילן פון א דאמפמאטאר זענען דער צילינדער און דער פיסטאן. דער דרוק פון דער פארע הייבט אויף דעם פיסטאן אין דעם צילינדער, און די באוועגונג פונעם פיסטאן קען מען אויסניצן אין פארשיידענע וועגן.
די ערשטע דאמפמאטארן האט מען געניצט אויסצוגראבן קוילן פון דער ערד און צו אפערירן פלומפן.
וועבלינקען
קאטעגאריע:מאטארן
קאוואדא דער ערשטער
קאוואדא דער ערשטער, דער זון פון פירוז דער ערשטער איז געווען דער קעניג פון דער סאסאניד'ער אימפעריע צווישן די יארן 488 – 531 למספרם (מיט א הפסקה פון 3 יאר 496 – 499 למספרם). און האט גע'ירש'ענט זיין פעטער דער בלינדער וואלאש (484 – 488 למספרם), וועלעכער איז געווארען ארויס געשטויסען.
אין זיין יוגנט איז ער גענומען געווארן אין געפענגענישט דורך די העפטעלייטישער מיליטער, נאכדעם וואס זיי האבן באזיגט זיין טאטען און אים באפרייט נאך צוויי יאר, פאר א גוט באצאלטער סכום אויסלייז געלט. דער פעטער פון קאוואדא, וואלאש, איז געווארען קעניג אין יאר 484 למספרם נאך א שלאכט אין וועלעכער זיין טאטא פירוז איז געפאלען, נאכדעם וואס איז איז ארויסגעשטויסן געווארן, איז קאוואדא געקרוינט געווארען אויף זיין פלאץ. די השפעה פון וואלאש אלס קעניג איז געווען פארהאלטענמעסיג קליין, און ער האט נישט מצליח געווען צו דיגירן די רייכע און בעסערע לויטע. די האפענונג פון די לעצטע אז קאוואד זאל איבער נעמען די וועג פון זיין פעטער האט זיך זייער שנעל ארויסגעשטעלט אלס פאלשער האפענונג.
קאוואד האט שטארק געשטיצט די קאמאניסטיקע גרופע געגרונדעט דורך מאזדאק דער זון פון בעמדאד וועלעכע האבן פארלאנגט אז די רייכע זאלען צוטיילען זייער פארמעגן מיט די ארימע, זיין חשבון איז געווען אזוי אום צו צוברעכן די השפעה פון די רייכע, אבער ער האט נישט מצליח געווען די רייכע חברה האבן זיך געשטארקט איבער אים און אים פארשפארט און דארט פארברענט אין יאר 496 למספרם, און געקרוינט אויף זיין פלאץ זיין ברודער דידשעמעספ 496–498 למספרם.
קאטעגאריע:מלכי פרס
פארעסט הילס
געגנט
קליין|אסטין גאס, די הויפט איינקויף גאס
מ'האט געגרינדעט פארעסט הילס אין 1906.
ה'שט"ו
דאס יאר ה'שט"ז האט דאס קביעות גכז.
קאלענדאר
}
טאנטאלום
250px|קליין 200px|קליין|[[בלוי-גרויער טאַנטאַלום]] טאַנטאַלום (Tantalum) איז אַ כעמישער עלעמענט מיטן כעמישן סימבאָל Ta און אַטאָם נומער 73. טאנטאלום איז אן איבערגאנג מעטאל.
נוצן
די הויפּט נוץ פון טאַנטאַלום (מעטאַלישער טאַנטאַלום פּראָשיק) איז די פּראָדוקציע פון עלעקטראָנישע באשטאנדטיילן, איבערהויפט קאפאציטארן. נאך א נוץ איז פאבריצירן געשמעלצן מיט הויכע שמעלצפונקטן. צוזאַמען מיט אנדערע מעטאַלן, האט טאַנטאַלום א ראָלע אין שאפן קארבידן, וואס מען ניצט אין דזשעט מאָטאָרן און ראקעטעס.
באווארענישן
טאַנטאַלום מעטאַל טוט ניט פאַרשאַפן קיין פּראָבלעמען אין געשעפט נוצן אין לאַבאָראַטאָריעס, אָבער עס איז זאָגן אַז טאַנטאַלום באשטאנדטיילן קענען אָנמאַכן טומאָרן אין דעם גוף און דעריבער מוזן ווערן באהאנדלט לויט דעם. אָבער, טאַנטאַלום ווערט געניצט אין איבערפלאנצונגען אין דעם גוף, ווייַל עס טוט נישט רעאַגירן מיט פליסיקייטן אינעם קערפער.
קאַטעגאָריע:כעמישע עלעמענטן קאַטעגאָריע:איבערגאנג מעטאלן
מעטריקע
א מעטריקע איז א צערטיפיקאט פון געבורט, חתונה אדער טויט פון א מענטש. במשך די לעצטע צוויי הונדערט יאר האבן אלע לענדער איינגעפירט אז מען מוז איינשרייבן געבורטן, חתונות און טויטן. די מעטריקע איז גילטיג פאר אלע נויטיקייטן אין דעם לאנד וואו מען האט זי איינגעשריבן. בכדי אז זי זאל ווערן אנערקענט אין אנדער לענדער דארף זי ווערן לעגאליזירט. היינטיגע צייטן ע"פ רוב טוט מען דאס לעגאליזירן מיט או אפאסטיל.
קאַטעגאָריע:געזעץ
27סטן סעפטעמבער
געשעענישן פונעם טאג
27
ז' אדר ב'
די טעג ווען ז' אדר ב' קען געפאלן (נאר אין אן עיבור־יאר):
זעט אויך
ז' באדר ב'
הצלת יהודי צרפת
הצלת יהדות צרפת (טייטש אין יודיש: "רעטונג פין פראנצויזישע יודן") איז אן ארגעניזאציע וואס איז געגרידענט געווארען ה'תשע"ו דורך די קאליבער רבי משה טויב וואס ער האט אנערקענט לאור די פארמערטע אטאקעס אין פראנקרייך ווילן אידען אנטלויפען פון דארט און די ציוניסט'ישע ארגעניזאציעס מאכען קאמפיינען אז מען זאל עולה זיין קײַן ארץ ישראל, און טויזענטער אידען האבען גענימען די וואנדער שטעקען און ארויף אויף ארץ ישראל זייענדיג אין ארץ ישראל וואס איז פאר זיי א פרעמד לאנד האבען זיי זיך באזעצט און פרייע געגנט'ן און ס'האט געהויערט א סכנה אויף זייער אידישקייט,
האט די קאליבער רבי אלאמירט מיט בריעפן צו זיינע טויזענטע נאכפאלגער אין פראנקרייך נישט דאס צו טוען מען זאל בלייבען אין פראנקריייך און פאר די וואס האבען שוין עולה געווען האט ער געמאכט א מוסד וואס געבט זיך אן מיט די אידען זיי זאלן באקומען א גיטע אידישע חינוך.
צו דער ארגענזאציע האט זיך צוגשטעלט דריי גרויסע רבנים דער סאטמאר רבי ר' זלמן לייב טייטלבוים און הרב מלכיאל קאטלער ראש ישיבה גבוה לעיקוואד מיט הרב דוד פיינשטיין ראש ישיבת תפארת ירושלים, וואס די דריי רבנים מיט הילף פון נאך אנדערע רביים ורבנים ווי סקולענער רבי, פארען כסדר ארום שאפען די מליאנען דאלער צו ראטעווען אט דער שבט,
די ארגענזאציע האט שוין אנהייב שולע יאר תשע"ז פארטיילט מליאנען פאר די וואס זענען געבליבען אין פראנקרייך און פאר די עולים לארץ ישראל
די ארגענזאציע באשטייט פון גרויסע פילאנטראפען רובי שרון ראבון וואלף אליעזר קעסטענבוים וואס שטייען און שפיץ פון די אקציעס און די קאסע ס'זאל פארטיילט ווערן מיט ערליכקייט און יושר, לויט די הוראה פון די גדולי הרבנים נשיאים קרן הצלת יהדות צרפת,
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:חרדישע ארגאניזאציעס
יעקב יוסף רובין
רבי יעקב יוסף רובין זצ"ל (ה'תקצ"ה - כ"ד מנחם אב ה'תרל"ג), רב אין גלאגאוו.
אפשטאם
רבי יעקב יוסף איז געבוירן אין יאר ה'תקצ"ה (אומגעפער), צו זיין פאטער הרב מנחם מענדל רובין, רב אין גלאגאוו, א זון פון הרב אשר ישעיה רובין, רב אין ראפשיץ, באקאנט אלס דער רבי ר' אשר'ל. און צו זיין מוטער מרת חוה אסתר א טאכטער פון הרב מאיר ראטטענבערג פון אפטא, דער אור לשמים.
רבנות
רבי יעקב יוסף איז געווען רב אין גלאגאוו.
הסתלקות
רבי יעקב יוסף איז נפטר געווארן כ"ד מנחם אב ה'תרל"ג.
פאמיליע
רבי יעקב יוסף האט געהייראט בזיווג ראשון א טאכטער פון הרב אריה לייביש נייהויז.
בזיווג שני האט רבי יעקב יוסף געהייראט מרת העסא א טאכטער פון הרב אלעזר פון קאזשניץ. זייערע קינדער:
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:ראפשיץ
דעקסטער'ס לאבאראטאריע
דעקסטער'ס לאבאראטאריע (ענגליש: Dexter's Laboratory) איז אן אמעריקאנישע אנימירטע סעריע באשאפן דורך גענדי טארטאקאווסקי פאר קארטון נעצווערק. די סעריע איז וועגן א יינגל מיטן נאמען דעקסטער, וואס האט א ריזיגע בעסאדיקע לאבאראטאריע, אנגעפילט מיט א קאלעקציע פון זיין דערפינדונגען. זיין דערפינדונגען זענען צעשטערט דורך זיין עלטערע שוועסטער די די. דאס מאכט דעקסטער דארף מאכן ווידער זיין דערפינדונגען.
כאראקטערן
קאטעגאריע:אנימירטע טעלעוויזיע סעריעס קאַטעגאָריע:טי ווי סעריעס
קאלאמביע, דרום קאראליינע
קאלאַמביע איז די הויפטשטאט און גרעסטע שטאט פון דעם שטאַט דרום קאראליינע אין די פאראייניגטע שטאטן פון אמעריקע, פלאצירט ביים צוזאמענפלוס פון די סאלודא און בראד טייכן, וואו זיי קומען צוזאמען צו שאפן דעם קאנגארי טייך. אינעם 2010 צענזוס האט מען געציילט דארטן 129,272 איינוואוינער.
אין קאלאמביע געפינט זיך דעם שטאַטס גרעסטע אוניווערסיטעט, דער אוניווערסיטעט פון דרום קאראליינע.
אין 1786 האט דער שטאַט באשלאסן צו בויען א נייע הויפטשטאט אויפן ארט ווי קאלאמביע געפינט זיך היינט.
צווילינג שטעט
קאלאמביע האט פיר צווילינג שטעט:
1949
נאבעל פריזן
קאַטעגאָריע:1940ער
קאראס
קאראס אדער ניר-קאראס (אונגעריש: Nyírkarász אדער Karász) איז א דארף אין סאבאלטש-סאטמאר-בערעג ראיאן, אונגארן, 13 ק״מ דרום פון קליינווארדיין און 33 ק״מ צפון־מערב פון נירעדהאז. דאס דארף האט א באפעלקערונג פון 2,297 (לויטן צענזוס פון 2011).
אידן האבן זיך באזעצט אין קאראס אין די אנפאנג דעם 18טן יארהונדערט. עס איז געווען א שול, תלמוד תורה און א חדר. די געמיינדע האט געהאט א רב, שוחט, מלמד און שמש. אין 1880 זענען געווען 220 אידן אין קאראס. רבי משה אברהם אייזענבערגער איז געווען רב און א מורה הוראה אין קאראס, צווישן 1850 און 1890. אין די יארן פאר דעם צווייטן וועלט קריג, איז געווען רבי משה נחמיה ליפשיץ דער שוחט ומו"ץ אין קאראס. אין 1930 זענען געווען 164 אידן אין דער קהילה.
8טן נאוועמבער
דער 8טער נאוועמבער איז דער 312טער טאג פון יאר (313טער טאג אין אן עיבור־יאר). אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 53 טעג.
פייערטעג
נאוועמבער 08
באר אברהם
קליין|250px|שמאל| באר אברהם אדער אברהם׳ס ברונעם איז אַ טוריסט פּלאַץ אויפן ברעג פון נחל באר שבע, בייַ די טויערן פון דער אלטער שטאָט פון באר שבע.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:באר שבע
רבי שמעון שזורי
רבי שמעון שזורי, איז געווען א תנא, וואס ווערט דערמאנט אכט מאל אין משניות.
זיין צייט
רבי שמעון שזורי איז געווען פון פינפטן דור תנאים, און פון צענטן דור נאך די אנשי כנסת הגדולה.
שטורעמטרופער
אין דער פיקטיווער "שטערן קריג" אוניווערס, שטורעמטרופּען (ענגליש: Stormtroopers) זענען זייער טרענירט סאלדאטן וואס ארבעטן פארן בייזן קייסער און זיין שותף, דאַרט וויידער. זיי טראגן ווייסע פאנצער און העלמען און ניצן בלאַסטער ביקסן.
רבי שמעון שזורי
זעט אויך
רשימה:תנאים
רעפרענצען
קאטעגאריע:תנאים
שטורעמטרופער
אַ טייל די שטורעמטרופּען זענען קאָפיעס פֿון אַ יעגער מיטן נאמען דזשאַנגאָ פֿעט. די דאָזיקע קאָפיעס געוויינט צו ווערן אויפן גוטער זייט, אבער דער קייסער האט זיי געהייסן צו טויטן אלע די דזשעדיי, זיי האט דאס געטאנען, און געווארן שטורעמטרופּען. נארמאַלע מענטשן האבן אויך געווארן שטורעמטרופּען.
קאַטעגאָריע:שטערן קריג כאראקטערן
מאנארך פלאטערל
דאס מאנאַרך פֿלאַטערל איז דאס מערסטע בארימטע פלאטערל אין דער מערב וועלט טייל וואו זי מאכט יערליך א מיגראציע פון איבער פינף טויזנט קילאמעטער (בערך דריי טויזנט מייל) סוף זומער און הערבסט פון צפון נארד אמעריקע ביז א קליין געגנטל אין צענטראל מעקסיקע און צוריק פון ענדע ווינטער ביז מיטן פרילינג.
נאכן איבער ווינטערן אין די צענדליגע מיליאנען אין מעקסיקע לאזן זיך די ערוואקסענע פלאטערלעך ארויס צו צפון וואו נאכן פליען עטליכע הונדערט מייל לייגן זיי אייער אויף געוואוקסן פון דער מילכווילף (milkweed) פאמיליע, נאכן אויסבריען זיך עטליכע טעג ווערט געבוירן די פיצעלע שלייערל (ווערימל) וואס איז לאנג ווייניגער ווי צוויי מילימעטער, נאכן עסן די מילכווילף בלעטלעך פאר אומגעפער צוויי וואכן טוישנדיג זיין הויט פיר מאל נאכאנאנד זייענדיג זעקס ביז זיבן צענטימעטער לאנג און וועגנדיג עטליכע טויזנט מאל די וואג ביים געבורט שפינט ער אן אנקערל אויף דער אונטערשטער זייט פון א בלעטל אדער צווייג און נאכן באהעפטן זיין עק צום אנקערל שיילט ער אפ זיין הויט צום לעצטן מאל און ווערט פארוואנדלט אין א גולם (cocoon),
נאך פונקטליך צען טעג אלס א גולם קומט ארויס דאס ערוואקסענע מאנארך פלאטערל, און חוזר חלילה, זי פליט צפון און לייגט ביז הונדערט אייער און שטארבט ביז א חודש.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:אינסעקטן
פראכטשיף
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:שיפן קאַטעגאָריע:טראנספארט קאַטעגאָריע:פראכט
ח' אדר ב'
זעט אויך
ח' באדר ב'
פראנצויזיש-וויקיפעדיע
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:וויקיפעדיעס לויט שפראכן
30סטן יולי
דעם 30סטן יולי איז דער 211טער טאג פון יאר (212טער אין אן עיבור־יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר; ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 154 טעג.
פייערטעג
30
בארג ראריימע
בארג ראריימע (שפאניש: Monte Roraima <span class="IPA" title="Representation in the International Phonetic Alphabet (IPA)">[ˈmonte roˈɾaima], אויך באקאנט ווי Tepuy Roraima און Cerro Roraima; פארטוגעזיש: Monte Roraima <span class="IPA" title="Representation in the International Phonetic Alphabet (IPA)">[ˈmõtʃi ʁoˈɾajmɐ] ) איז דער העכסטער פון דער פאקאריימע בארגקייט פון טעפואי פלאטאס אין דרום אמעריקע.<span class="mw-ref" id="cxcite_ref-Swan1_4-0" rel="dc:references" contenteditable="false" data-sourceid="cite_ref-Swan1_4-0"> [4]  <sup class="reference nowrap">:156 דער בארג איז געווארן באשילדערט ערשט דורכן ענגלישן אויספארשער סיר וואלטער ראלי אין 1596; זיין  31 ק״מ2 שפיץ שטח<span class="mw-ref" id="cxcite_ref-Swan1_4-1" rel="dc:references" contenteditable="false" data-sourceid="cite_ref-Swan1_4-1"> [4]   <sup class="reference nowrap">:156 איז ארומגענומען אויף אלע זייטן מיט פֿעלדזן הויך  400 מעטער. דער בארג דינט ווי דער דרייפאכיגער גרענעץ פונקט פון ווענעזועלע (85% פון זיין טעריטאריע), גייאנע (10%) און בראזיל (5%).<span class="mw-ref" id="cxcite_ref-Swan1_4-2" rel="dc:references" contenteditable="false" data-sourceid="cite_ref-Swan1_4-2"> [4]  <sup class="reference nowrap">:156
דער העכסטער פונקט אין גייאנע און דער העכסטער פונקט פונעם בראזיליאנעם שטאַט ראריימע ליגן אויפן פלאַטא, אבער ווענעזועלע און בראזיל האבן ערגעץ אנדערש העכערע בערג. דער  דרייפאכיגער גרענעץ פונקט איז ביי 5.20222°N, -60.73528°W, אבער דער העכסטער פונקט פון בארג איז מאוועריק שטיין, 2,810 מעטער, ביים דרום עק פונעם פלאטא און גאנץ אין ווענעזועלע.
פֿלאנצן און בעלי חיים
א גרויסער טייל פון די זגאלן וואס געפינען זיך אויף ראריימע זענען איינציק צום פלאטא.<span class="mw-ref" id="cite_ref-LATimes1_5-0" rel="dc:references"> [5]  <span class="mw-ref" id="cite_ref-LATimes1_5-0" rel="dc:references"> פלאנצן ווי למשל קרוגפלאנצן (Heliamphora), Campanula (א גלאקבלום), און דער זעלטענער  Rapatea העדער זענען ברייט געפונען א אויפן אראפהאנג און שפיץ.<span class="mw-ref" id="cite_ref-Swan1_4-3" rel="dc:references"> [4]   <span class="mw-ref" id="cite_ref-Swan1_4-3" rel="dc:references"> <sup class="reference nowrap">:156–157 עס רעגנט כמעט יעדן טאג פון יאר. דער אייבערפלאך פונעם שפיץ איז בלויז זאמדשטיין, מיט ווייניק קוסטן (Bonnetia roraimœ) און אלגעס.<span class="mw-ref" id="cite_ref-ImThurn1_3-1" rel="dc:references"> [3]  <span class="mw-ref" id="cite_ref-ImThurn1_3-1" rel="dc:references"> <sup class="reference nowrap">:517
עס זענען פאראן פיל ביישפילן פון איינציק בעלי חיים אויף בארג ראריימע. Oreophrynella quelchii, אפט גערופן דער ראריימע קוסט ראפוכע, איז א טעגליכע ראפוכע וואס געפינט זיך מערסטנס אויף אפענע שטיין אייבערפלאכן און קשאק־באדן. זי איז א זגאל ראפוכע אין דער פאמיליע Bufonidae.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:בערג קאַטעגאָריע:ווענעזועלע קאַטעגאָריע:בראזיל קאַטעגאָריע:גייאנע
חושן
דער חושן איז איינער פון די אכט בגדים וואס דער כהן גדול טראגט ווען ער טוט די עבודה אינעם בית המקדש. אויפן חושן זענען געווען צוועלף איידלשטיינער, אויף וועלכע זענען געווען איינגעקריצט די נעמען פון די שבטים.
די שטיינער פונעם חושן היינט צוטאגס
קאַטעגאָריע:תשמישי קדושה
בייזשינג
בייזשינג אדער פעקין איז די הויפטשטאט פון כינע.
אין ביידזשין איז פֿאָרגעקומען די ביידזשין זומער אלימפיאדע 2008.
היסטאריע
די מינג דינאסטיע האבן איינגענומען ביידזשינג פון דער מאנגאלישער אימפעריע אין 1368. אין 1403 האט דזשוּ-די (朱棣), דער דריטער קייסער אין דער מינג דינאסטיע, אריבערגעפירט די הויפטשטאט פון דרום כינע צו ביידזשינג אין צפון. ער האט געגעבן די שטאט דעם נאמען, וואס איז טייטש "די צפונדיקע הויפטשטאט".
געאגראפיע
קאַטעגאָריע:כינע קאַטעגאָריע:הויפטשטעט אין אזיע
עובדיה העדייע
ביאגארפיע
געבוירן אין חאלאב סיריע, צו הרב שלום העדײע און שרה (לאבטון). אויף ביידע זייטן איז ער געווען אן אפשטאם פון באוואוסטע רבנישע משפחות. זיין זיידע, הרב חיים מרדכי לאבטון, איז געווען דער רב פון חאלאב. זיין פאָטער האָט אימיגרירט אין ארץ ישראל א קורצע צייט אין 1857.
משפחה
ער האט געהייראט שולמית (טאכטער ​​פון הרב עזרא שרים).
הערות
קאַטעגאָריע:רבנים אין ארץ ישראל
ביג בענג
קליין|250px|לויטן ביג בענג מאדעל, דער [[אוניווערס אנטוויקלט זיך פון אן עקסטערעם געדעכטן און הייסן שטאנד. קאסמאס זעלבסט האט זיך אויסגעשפרייט מער און גרעסער זינט דעמאלטס, שאפעדיג און טראגענדיג אלע גאלאקסיס און מאטריאל זינט דאן.]]
דער ביג בענג (גרויסער קנאק) איז פיזיקאלישער קאסמאלאגישער טערמין, וואס האט צוויי הויפט מיינונגען. עס איז א קאסמאלאגישער מאדעל אין וואס דער אוניווערס האט זיך געטאן אויסברייטערן פאר א צירקע 13.7 ביליאן יאר, אנהייבענדיג זיך פון א מעכטיגען געדעכט און הייסער שטאנד.
דער טערמין איז אויך באנוצט אין א שמעלערן זין פון ווארט צו אראפמאלן טאקע אט די פונדאמענטאלע "פייער-קנויל" וואס האט אויסגעפלאצט ביים אנהייב אדער נאנט צום אנפאנג פון צייט אין די היסטאריע פון דעם אוניווערס.
אבזערוואציענאלע באווייזען פון דער קאסמאלאגיע וואס טוט עדות זאגן איבער דעם געשעניש פון א ביג בענג טוט אריינרעכענען די אנאליזן אויף די ספעקטרום פון ליכטיגקייט פון די גאלאקסיס, וואס טוט ווייזן א ריקונג צום ריכטונג פון לענגערע וועוולענטס פרפארציאנאל צו יעדעס גאלעקסי'ס דיסטאנץ אין א שייכות אראפגעמאלן אין האבל'ס געזעץ. קאמבאנירט מיט די השערה און אנעמונג אז די אבזערווירער לאקירט איבעראל ווי נאר אין די אוניווערס וואלטן געמאכט ענדליכע אבזערוואציעס (די קאפערניקען פרינציפ), דאן טוט זיך דאס איינגעבן אז די צעשפרייט זעלבסט טוט זיך אויסברייטערן. עקסטראפאלאציע פון די דאזיגע אויסברייטערונג צוריק ציוועגס אין צייט, שטעלט אונז אוועק א שטאנד אין די ווייטער פארגאנגענהייט אין וואס דער אוניווערס איז געווען אין א שטאנד פון געוואלדיגע געדעכטקייט און טעמפראטור. די הייסע, געדעכטע שטאנד איז דער שליסל פרעמיס פארן ביג בענג.
טעארעטישע אונטערשטיצע פארן ביג בענג קומט פון מעטאמאטישע מאדעלן, וואס ווערט אנגערופן פרידמאן מאדעלן, וואס צייגן אז דער ביג בענג איז נאכאנאנד אייניג געשטימט מיט דער אלגעמיינער רעלאטיוויטעט און מיט דעם קאסמאלאגישע פרינציפ, וואס זאגן אז די אייגנשאפטן פון דעם אוניווערס מוז זיין זעלבסטשטענדיג פון די פאזיציע אדער אריענטאציע.
די טעאריע פון ביג בענג ניוקליעאסטעזע טוט פאראויסזאגן די ראטעס אויף וואס די פארשידענע ליכטיגקייט עלעמענטן זענען באשאפן אין מאדעלן פון די ערשטע פאזען און די פריע אוניווערס און געבט רעזולטאטן וואס זענען אין גענעראל אייניג שטימענד נאכאנאנד מיט די אבזערוואציעס.
די ביג בענג מאדעל טוט אויך פאראויסזאגן די קאסמישע מייקראוועיוו אונטערגרונט ראדיאציע, אן אונטערגרונט פון שוואכע מיקראכוואליע ראדיאציע וואס פילט אן דעם גאנצן אוניווערס.
די ערפינדונג פון קאסמישע מייקראוועיוו אונטערגרונט ראדיאציע אין 1964 האט געפירט צו א זשענעראלע אנעמונג צווישן פיזיקער אז דער ביג בענג איז דער בעסטער מאדעל פון די אנפאנג פון דעם אוניווערס.
קאַטעגאָריע:קאסמאלאגיע
אלבאטראס (צייטשריפט)
אַלבאַטראָס איז געווען אַ מאָדערניסטישע ליטעראַרישע צײַטשריפט אויף דער ייִדישער שפּראַך. דער גרינדער און דער רעדאַקטאָר פונעם זשורנאַל איז געווען דער דיכטער אורי צבי גרינבערג. עס זײַנען פאַרעפנטלעכט געוואָרן 4 בענדער פון "אַלבאַטראָס". די ערשטע צוויי בענדער זײַנען דערשינען אין 1922 אין וואַרשע. נאָך דעם, ווי דאָס אַרויסגעבן "אַלבאַטראָס" איז פאַרבאָטן געוואָרן דורך דער פּוילישער צענזור, איז אורי צבי גרינבערג אריבערגעפאָרן קיין בערלין. דאָרט האָט ער אַרויסגעגעבן דעם 3טן און דעם 4טן באַנד פון דער צײַטשריפט. אויף די שפּאַלטן פון "אַלבאַטראָס" איז צווישן אַנדערס אַרויסגעגעבן געוואָרן אורי צבי גרינבערגס באַרימטע פּאָעמע "אין מלכות פון צלם".
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:זשורנאלן קאַטעגאָריע:יידיש-שפראכיקע צײטשריפטן