cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
אבארטאציע
דאס ווערט אנגעקוקט דורך טייל אלס א פרויען רעכט, ווייל זיי מוטשען זיך ארום מיט דאס קינד אין בויך, און זייער אסאך מאל האט זיך געמאכט אז סאיז ביי זיי געווען א שאנדע דאס שווענגערן, (צוליב אומלעגעטימע זיווג לעבן) און זיי האבן זיך אין סכנה געלייגט דאס ארויסצונעמן מיט א הענגער אין א קלאזעט אן דאקטוירישע הילף צוליב שאנדע, און דאס האט גורם געווען צו אינפעקציעס, און בלוט פארלוסט, וואס האט געהארגעט אסאך פרויען, זינט דעמאלטס וואס די געזעלשאפט האט געזען אז דאס איז א סכנה פאר די לעבעדיגע מיידלעך און פרויען האט מען דאס מתיר געווען און עס איז געווארן אויס בושה, אין דעם באקאנטן ראו ווי. וועיד פסק.
אבארטאציע אין די תורה
לויט דער תורה ביז די פערציג טעג מעג מען אבארטירן ווייל ס׳הייסט נאך נישט קיין עובר, און נאכער מוז מען שוין פרעגן א שאלה, און אויב איז דאס א סכנה פאר די מאמע מעג מען דאס הרגענען מציל צו זיין א לעבעדיגן.
וועבלינקען
אפרת איז א יידישע ארגאניזאציע וואס האלט אפ אידישע אבארטאציעס אין ישראל.
קאַטעגאָריע:געזעץ קאַטעגאָריע:מצוות און מנהגים
ניינטי סעקאנד סטריט וויי
אזא סאָציאַלער, פריי-אידישער קולטור צענטער פּלאצירט אין א ריזיגער געביידע אויף דער 92טער גאס ראג לעקסינטאן עוועניו, אין דער וועסט סייד פון מאנהעטן, ניו יארק סיטי.
דער צענטער ווערט פינאנצירט דורך רייכע אידישע עשירים, מיטן ציל צו צוזאמהאלטן די פרייע אידן זיי זאלן זיך נישט אסימילירן צווישן די גוים אין אמעריקע; זיי זאלן פארברענגען סאציאל אינאיינעם מיט ספארטס און איבונגען און שיינע פראגראמען. אין דעם צענטער ווערן אויך אפגעהאלטן דרשות פון פּאפולערע אידן.
זייער'ס א בלאג אנטטהאלט א לוח מיט בילדער פון די געשעענישן און אויפטריטן אין זייער צענטער.
קאַטעגאָריע:קולטור קאטעגאריע:סאציאלאגיע קאטעגאריע:פארוויילונג
בוך האלטעריי
אקאונטענט איז א פאך פון א מענטש וואס פירט די חשבונות וויפל און וויאזוי צו צאלן טעקס און אנפירן די פינאנץ פירונגן פון ביזנעס.
קאטעגאריע:האנדל און פינאנץ
זשיראף
קליין|250px|א זשיראף שטייענדיג. דער זשיראַף (Giraffa) ווערט פארעכענט ווי דער העכסטער בעל חי אויפן לאנד. ער שטייט געוויינליך פון זיבעצען ביז ניינצען פוס הויך, טייל מאל אפילו ביז צוואנציג פוס אין די הייך איר קאפ.
רייען קארבען
רייען קארבען איז געוועזן דער אסעמבלימאן פון מאנסי.
זשיראף
די נקיבות זענען אביסל קירצער. א מענטש קען זיך אריינשטעלן צווישן זיינע פוס. ווען ער ווערט געבוירן קען די באבעלע שוין שטיין נאך א האלבער שעה, און נאך צוויי שעה פון געבורט קען ער שוין שפאצירן.
רייען קארבען
ער איז א פרומער איד.
זשיראף
דער זשיראף איז א מעלה גרה. זיין הויט איז קאלירט ווי אין קאמפלאדזש אז מען זאל אים נישט באמערקען פון דער ווייטענס זינט ער שטייט ארויס מיט איר הויכקייט פאר לייבן זאלן אים נישט באמערקן און פארצוקן.
קיין איין דעזיין פון די הויט פון זשיראף איז נישט גענוי די זעלבע ווי אן אנדערע זשיראף.
פאהאד בין אבדול אזיז
פֿאהאד בין אבדול אזיז (6טן מערץ 1921 - 1טן אויגוסט 2005) איז געווען דער קעניג און פרעמיער מיניסטער פון סאודי אראביע. ער איז געווען איינער פון 37 קינדער פון זיין טאטן, דער גרינדער פון דעם סאודיע קעניגרייך. ער איז געווען דער פערטער זון איבערצונעמען דאס קעניגרייך נאך זיין טאטנ'ס טויט און א פינפטער ברודער האט אים איבערגענומען נאך זיין טויט.
זשיראף
ער קען שטויסן אייניג מיט אירע פוס פון אלע פיר זייטן, דאס הייסט אירע זשוינטס זענען אנדערשט אויסגעשטעלט ווי ביים מענטש וואס האט בלויז די עיקר כוח צו שטויסן אויף פארויס.
ווען ער טרינקט קומט אן די קאפ ביז 7 פוס אונטערן הארץ און ווען ער שטייט אויסגעשטרעקט קומט דאס אן אסאך העכער ווי דעם הארץ, אבער זיי האבן אריינגעבויט א סעפצעלן ווענטיל צו האלטן די בלוט דרוק פונקט וויפל עס ברויך זיך אין קאפ.
אין 1414, האט מען אריבערגעפירט א זשיראף פון מאלינדי קיין בענגאל. נאכהער האט דער אויספארשער זשענג הע גענומען אים אין כינע וואו מען האט אים געלייגט אין א זאא פון דער מינג דינאסטיע. די כינעזער האבן זיך שטארק אינטרעסירט אין דער מאדנער חיה. אין 1486 האט מען געגעבן לארענזא דע מעדיטשי א זשיראף, דער ערשטער לעבעדיקער זשיראף אין איטאליע זייט די אוראלטע צייטן.
קאַטעגאָריע:חיות קאַטעגאָריע:בעלי חיים מיט טלאען
רייען קארבען
ער האט געמוזט רעזיגנירן אין שאנדע נאך אויפדעקונג אז ער האט סעקסואל באלעסטיקט אנדערע מענער אין א נאכט קלאב.
פאהאד בין אבדול אזיז
ביאגראפיע
פֿאהאד איז געבוירן אין 1921 צו זיין פאטער אבדול אזיז, דער ערשטער קעניג פון דער מאדערנער סאודיע אראביע, און האט געלערנט אין א ספעציעלער שולע וועלכע זיין טאטע האט געגרינדעט פאר די מיטגלידער פון דער קעניגליכער פאמיליע וואו מען האט זיי געלערנט וועגן איסלאם און די מאכט און פירערשאפט פון דעם קעניגרייך. ווען פאהאד איז אלט געווען ניין יאר האט ער מיטגעהאלטן וויאזוי זיין טאטע ווערט געקרוינט קעניג פון סאודיע אראביע נאכדעם וואס דאס לאנד איז געווארן זעלבסטשטענדיג פון דער בריטישער אימפעריע אין דעם היסטארישן אפמאך פון דזשעדא. פאהאד האט אין די יונגע יארן נישט געהאט קיין אינטערעסע אין די קעניגרייך און האט זיך ארומגעדרייט אין אייראפע צו מאכן א לעבן מיט מיליאנען דאלארן אין טאש וועלכע ער האט באקומען פון זיין טאטענ'ס מלוכה. אינדערצווישן איז זיין טאטע געשטארבן און זיין עלטערער ברודער פייסעל איז געווארן קעניג.
רייען קארבען
ער איז היינט א גרויסער אדוואקאט אין מאנסי.
קאַטעגאָריע:אדוואקאטן קאַטעגאָריע:אמעריקאנער פאליטיקער קאַטעגאָריע:מאנסי קאַטעגאָריע:מענטשן פון ראקלענד קאונטי
פאהאד בין אבדול אזיז
ביאגראפיע
ביי די 25 יאר איז ער איינגעלאדענט געווארן דורך זיין ברודער דער קעניג וועלכער האט אים צוגעזאגט א צוקונפט אין די מאנארכיע אויב ער לאזט אפ זיין שוואוילטאג לעבן. ער האט באלד באקומען א פאסטן און א יאר דערויף איז ער געווען דער סאודיע אראביע שליח אין דער ערשטער עפענונג סעסיע פון דער אלגעמיינער פארזאמלונג פון די פאראייניקטע פעלקער אין ניו יארק אין 1945. אין 1953 איז ער באשטימט געווארן דורך זיין ברודער אלס דער ערציאונג'ס מיניסטער. נאך עטליכע יאר איז ער דערהויבן געווארן אלס דער אינערן מיניסטער און נאך עטליכע יאר שפעטער איז ער שוין געווען דער דריטער אין אמט אלס דער צווייטער דעפיוטי מיניסטער.
פעיסאל איז אומגעבראכט געווארן אין 1975 (אן אינערליכע פאמיליע קרוגעריי) און זיין ברודער כאליד איז געווארן קעניג און פאהאד איז געווארן דער צווייטער אין ראנג אלס קרוין פרינץ און דעפיוטי פרעמיער מיניסטער. (עס איז געווען אן עלטערער ברודער אין די פאמיליע וועלכער האט זיך אנטזאגט פון די מאנארכיע). ווען כאליד איז געשטארבן אין 982' איז פאהאד אויטאמאטיש געווארן קעניג און האט גענומען זיין האלבן ברודער, אבדולא, אלס קרוין פרינץ. פאהאד'ס פירערשאפט האט אנגעהאלטן ביז אין 95' ווען ער האט געליטן א שווערע פראפלעקסיע און האט אפיציעל איבערגעגבן די פירערשאפט פאר אבדולא אבער ער איז פארבליבן קעניג אין זיין רעדערשטול.
כאטש זיין צוריקקער צו די מאנארכיע איז אלעס געווען א דאנק זיין עלטערער ברודער פעיסאל האט אבער פאהאד אים פיינט געהאט זיין גאנץ לעבן וויבאלד זיין ברודער האט אים פארשעמט פאר הונדערטער אנוועזנדע ווען ער האט אים געלאזט ווארטן איבער א שטונדע אין זייט פון זיין בענקל ווען פאהאד האט זיך מיט אים באגעגענט אין ריאד. טייל סאודיע אראביער זענען נאך היינט ביי דער מיינונג אז פאהאד איז גאנץ מעגליך געווען פארמישט אין דעם טויט פון זיין ברודער אלס נקמה פאר זיין פארשעמונג.
עס איז אנגענומען אז פאהאד'ס יונגע יארן אלס א פרייער יונג האט אים גאר געהאלפן אין זיין סוקסעספולן קעניגרייך וויבאלד ער האט זיך געלערנט צו פארברענגן מיט מענטשן און רעדן צו יעדן, א מעלה מיט וועלכע ער איז געווען באוואוסט אלס קעניג. ער האט געקענט האלטן א שמועס מיט יעדן פירער פון סיי וועלכן לאנד אפילו ער האט יענעם נישט געקענט פון בעפאר. לויט אומאפיציעלע שאצונגען האט פאהאד פארמאגט א פערזענליכע רייכטום פון 18 ביליאן דאלאר.
דיפלאמאטיע
פאהאד איז באוואוסט געווען מיט זיינע נאנטע באציאונגן מיט די מערב וועלט און ספעציעל די פאראייניגטע שטאטן און בריטאניע, וועלכע האבן געקויפט דאס מערסטע נאפט און האבן אויך גענוצט זיין נאנטשאפט פאר פאליטישע צוועקן. פאהאד איז געווען א שטארקער פירער וועלכער האט פארשטאנען וויאזוי צו באלאנסירן זיין נאנטשאפט מיט די מערב וועלט און זיין געטריישאפט צו זיין איסלאמישן לאנד.
פאהאד האט באלד גענומען אן אנדערע צוגאנג צו די מערב וועלט ווי זיינע פארגייער. זיין ברודער פעיסאל האט געברענט קעגן מדינת ישראל און נאך די זעקסטאגיקע מלחמה ווען ער האט זיך דערוואוסט אז מדינת ישראל האט געווינען האט ער דאס נישט אויסגעהאלטן און לויט ווי זיינע נאנטע געהילפן האבן געזאגט, האט ער מער קיינמאל נישט ארויס געוויזן א שמייכל אויף זיין געזיכט. אין 973' האט זיין ברודער אנגעפירט די אויל עמבארגא אויף די פאראייניגטע שטאטן אלס נקמה פאר איר הילף צו מדינת ישראל דורכאויס די יום כיפור מלחמה. אויך זיין עלעטערע ברודער כאליד איז געווען פארביסן קעגן די מערב וועלט כאטש ער האט דאס נישט אזוי שטארק ארויסגעוויזן.
פאהאד האט צו אלעמענ'ס וואונדער גענומען א נייעם צוגאנג אבער האט דאך געוואוסט וויאזוי צו באלאנסירן זיין נאנטשאפט צו די מערב וועלט און דאך בלייבן אנגענומען צווישן די איסלאמישע. ער האט געבויט א רייע מעטשעטן און געגעבן אסאך געלט פאר איסלאמישע ארגאניזאציעס.
אבער דער מכה בפטיש איז געקומען אין 91' נאך איראק'ס אינוואזיע אין קאוועיט ווען ער האט געמאכט א געוואגטן באשלוס אריינצולאזן די אמעריקאנער כוחות אין זיין לאנד צו קעמפן קעגן איראק. ער איז קריטיקירט געווארן און געסטראשעט געווארן אבער ער האט זיך נישט דערשראקן פון קיינעם און איבערגעטאן דעם זעלבן שפיל ביי די צווייטע קריג אין איראק. ווען די אמעריקאנער כוחות האבן געלאנדעט אין סאודיע אראביע האט פאהאד געזאגט זיין פאלק אז זיין לאנד וועט קעמפן אינאיינעם קעגן איראק און זייער אנוועזנהייט וועט זיין צייטווייליג. ווען די קריג איז פאראיבער איז אבער אמעריקע נאך נישט אזוי שנעל אנטלאפן פון סאודיע אראביע און די קריטיק איז געווארן גרויס. אין 96' האט א באמבע אויפגעריסן אין אן אמעריקאנער באזע אינעם מדבר וועלכע האט אומגעברענגט 19. אבער דאס אריינלאזן די אמעריקאנער כוחות אויף די פארהייליגטע אראבישע ערד איז נאך א קליינע עבירה קעגן איסלאם וואו די קעניגרייך'ס באטייליגונג אין דעם קאמף קעגן טעראריזם. ווי עס הייסט איז אל-קאידא גאר געגרינדעט געווארן נאך די ערשטע גאלף קריג ווען דער מייסטער טעראריסטישער פירער, אסאמא בין לאדען, א סאודיע געבוירענער, האט באשלאסן צו נעמען נקמה פון אמעריקע פאר'ן באטראטן אירע הייליגע ערד. בין לאדען האט עטליכע מאל געשוואוירן אז ער וועט ארויספירן די אמעריקאנער מיליטער פון סאודיע אראביע אבער ער האט דאס קיינמאל נישט אויסגעפירט און אנשטאט באשלאסן נקמה צו נעמען פון אמעריקע. עס האט לאנג געדויערט אבער בין לאדען האט נישט פארגעסן זיין ציל און האט אנגעגרייפט אמעריקאנער אינטערעסן אין אויסלאנד אין עטליכע אטאקעס אין די 90'גער יארן.
אל-קאידא האט קיינמאל נאך נישט פרובירט נקמה נעמען פון דעם קעניגריך דירעקט נאר ענדערש פרובירט אטאקירן די מערב וועלט. קיין מיליטערישער פראנט איז טאקע נישט פאראן צווישן אל קאידא און די סאודיע מאנארכיע אבער א קריג מיט ווערטער גייט אן אויף א גרויסער פארנעם און עס איז גאנץ מעגליך אז אל קאידא וועט עווענטועל פרובירן אטאקירן די קעניגרייך.
די סאודיע מאנארכיע האט גאר געהאלפן קעמפן קעגן אל קאידא אין די ערשטע יארן נאך די סעפטעמבער 11 אטאקעס און האט צוזאמענגעשטעלט א ליסטע פון 26 סאודיע טעראריסטן וועלכע האבן געהאט א טייל אין די אטאקעס. ביז 3 יאר זענען 23 פון די ליסטע געווען פארכאפט אדער אומגעברענגט.
זיין טויט און זיין נאכפאלגער
פאהאד איז געשטארבן אום 1טן אויגוסט 2005 און זיין ברודער אבדולא איז באלד געווארן קעניג. אין פאקט איז ער שוין געווען פירער איבער 5 יאר זינט זיין האלבן ברודער האט צוליב זיינע קראנקהייטן מער נישט געקענט פארנעמען די פאראנטווארטליכקייטן.
קאַטעגאָריע:קעניגן אין סאודיע
כ"א ניסן
כ"א ניסן איז דער איין און צוואנציגסטער טאג אינעם ערשטן חודש אין דעם יידישן קאלענדאר. ער איז דער זעקסטער טאג פון דעם עומר און דער יום טוב שביעי של פסח (דער זיבעטער טאג פון פסח).
היום ששה ימים לעומר.
כ"ב ניסן
היום שבעה ימים שהם שבוע אחד לעומר
יארצייטן
22. nisán
ספרינג וועלי
left|250px ספרינג וואלי איז א געגנט נעבן מאנסי, אין ראקלענד קאונטי, ניו יארק, וואס גרעניצט זיך צווישן ראמאפא און קלארעקסטאון.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:דערפער אין ניו יארק קאַטעגאָריע:ראקלענד קאונטי
אדם הראשון
אדם הראשון איז געווען דער ערשטער מענטש אויפן ערד קוגל. די ערשטע פרוי אויפ'ן ערד קוגל איז געווען אדם הראשון'ס ווייב מיטן נאמען חווה. ווען גאט האט געזעהן אז פאר אדם הראשון פעלט א פּאָר האט ער גענומען איינע פון אדם'ס ריפּן און מיט איר באשאפן זיין ווײַב, אזוי ווי עס שטייט אין די תורה:
אדם מיט חווה האבן געהאט צום ווייניגסטן דריי קינדער: קין, הבל און שת.
אדם הראשון האט געלעבט ניין הונדערט און דרייסיג יאר, אין תלמוד בבלי שטייט אז אדם הראשון האט געדארפט לעבען טויזנט יאר נאר ער האט אוועקגעגבן זיבעציג יאר פאר דוד המלך.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:פערזענלעכקייטן אין דער תורה קאטעגאריע:היסטאריע
פויקער
צו מיינט איר פאקער? left|thumb|250px|פויקער א פויקער אדער צימבלער איז א מענשט וואס האקט אויפן פויק (אינסטרומענט), ער באגלייט אין אלגעמיין מוזיק מיט פויקן און קלאפן אויף באשטימטע כלים כדי צו ריטמישן די מוזיק.
אינטערנעט פראטאקאל
אינטערנעט פראטאקאל Internet Protocol אדער בקיצור IP איז דער דאטע אריענטירטער קאמפיוטער פראטאקאל און וועג וויאזוי עס ארבעט דער קאמיוניקאציע אריבערצופירן פעקלעך דאטע אופאמאל פון איין קאמפיוטער צום צווייטען לענגאויס אן אינטערנעטווארק.
פויקער
קאַטעגאָריע:מוזיק קאטעגאריע:פאכן
אינטערנעט פראטאקאל
דער אינטערנעט נוצט דעם פראטאקאל.
איי.פי. שטעלט צו אייגענארטיקע פארלעך פון גלאבאלע איי. פי. אדרעסן סיסטעם פאר יעדן קאמפיוטער אזוי ארום צו קענען קאמיוניקירן.
עס איז א טייל פון TCP/IP
עס ארבעט נישט לויטן אינהאלט אדער דערגרייכונג נאר בלויז לויט וויפל פעקלעך עס האט, און דאס איז די שנעלסטער און פארלעסליכסטער וועג פון שיקן אינפארמאציע דעריבער איז דא די מערסעט אויפגעכאפטער און פאפולערסטער קאמיוניקאציע מיטל אויף קאמפיוטער נעטווארקס.
עס ארבעט אז יעדע פעקל וואס ווערט אריבערגעפירט האט א קעפל א העדער און אנדערשט ווי אלע אנדערע פראטקאלס האט עס נישט קיין טרעילער.
קאַטעגאָריע:נעצווערק פראטאקאלן
ארבעטס פארמיטילונג פאראיין
ארבייטס פארמיטילונג פאראיין איז א וואולטעטיגע ארגענעזאציע וואס געבט זיך אפ מיט טרעפן חרדישע היימישע ארבייטארער און ארבייטס געבער.
דאס ווערט געפירט דורך הרב גאטליב און עס געפינט זיך אין וויליאמסבורג קעגן איבער קליימער סטריט שול.
זי טוען זיך אויף אז זיי האבן געטראפן די דזשאב פון ר' משה שמואל גאלדשטיין ביי בי.ענד.עיטש. פאטא און איז היינט צוטאגס פון די גרעסטע חרדישע סאטמאר עשירים.
קאטעגאריע:וויליאמסבורג קאטעגאריע:וואולטעטיגע ארגאניזאציעס
כ"ג ניסן
היום שמונה ימים שהם שבוע אחד ויום אחד לעומר.
יארצייטן
23. nisán
סעפטעמבער 2006
פרייטאג 1טן סעפטעמבער (ח' אלול)
left|100px
איציק מאנגער
איציק מאַנגער(1901–1969) איז געווען אַ וויכטיקער שרײַבער און פאָעט (דיכטער). כאָטש ער האָט געזאָגט אַז ער איז געבוירן געוואָרן אין בערלין, איז ער באמת געבױרן געװאָרן אין טשערנאוויץ. ער איז געווען א זון פון א שנײַדער. ער האָט געשריבן עטלעכע לידער–ביכער וואָס זענען פֿול מיט מעטאפערען (אָפט צו דער תורה, אָבער אויך צו דײַטשישע לידער, און ענגלישע לידער) און פאנטאזיע. ער איז באקאנט צים מערסטן פאר זיינע באַלאַדעס.
סעפטעמבער 2006
זונטאג 3טן סעפטעמבער (י' אלול)
left|100px
איציק מאנגער
ער האָט געוווינט אין ווארשע, יאס, פאריז, ליווערפול, און לאנדאן. סוף–כל–סוף איז ער אנגעקומען אין ארץ ישראל. כאָטש ער האט געשריבן אויף יידיש, איז ער געווען זייער פאפולער און באליבט אין ישראל.
סעפטעמבער 2006
מאנטאג 4טן סעפטעמבער (י"א אלול)
left|100px
איציק מאנגער
הײַנט איז דאָ א איציק מאנגער פריז פאר יידישער ליטעראטור.
סעפטעמבער 2006
דינסטאג 5טן סעפטעמבער (י"ב אלול)
left|100px
איציק מאנגער
ייִדיש: איציק מאַנגער, טונקל־גאָלד, לידער, ייִדיש און דײַטש, צונויפֿגעשטעלט, איבערגעזעצט און מיט אַ נאָכװאָרט פֿאַרצאָרגט פֿון אפֿרת גל־עד, מיט טראַנסקריפּציע, מיט בילדער און מיט צעדע, ייִדישער פֿאַרלאַג אינעמ זורקאַמפּ פֿאַרלאַג
קאַטעגאָריע:יידיש שפראך שרייבערס קאטעגאריע:יידישע דיכטער קאַטעגאָריע:דראמאטורגן
סעפטעמבער 2006
מיטוואך 6טן סעפטעמבער (י"ג אלול)
אין דער אידישער וועלט: left|40px
פאליטיק:
מעדיצין:
טעכנאלאגיע:
דאנערשטאג 7טן סעפטעמבער (י"ד אלול)
אין די אידישע וועלט: פאליטיק: היסטאריע: טעענאלאגיע:
זונטאג 10טן סעפטעמבער (י"ז אלול)
70px|left
מאנטאג ב' סליחות כ"ה אלול (סעפטעמבער 18)
left|80px
זונטאג א' סליחות כ"ד אלול (סעפטעמבער 17)
left|50px
דינסטאג י"ט אלול (סעפטעמבער 12)
left|thumb|100px|הק' [[יוני נתניהו הי"ד, ברודער פון ביבי נתניהו, דער איינציגסטער געפאלענער העלד און אנפירער פון מבצע יונתן.]]
כ"ד ניסן
היום תשעה ימים שהם שבוע אחד ושני ימים לעומר
יארצייטן
24. nisán
פוס מיליטער
קליין|250px|[[גבעתי בריגאדע פוס סאלדאטן אין מדינת ישראל]] קליין|250px|מאדערנע מאשין געווער פוס מיליטער איז א וויכטיגע קארפוס ביי די ארמייען און די ערשטע קארפוס וואס די פעלקער האבן באשאפן זינט דאס שטיינעלטער.
זייט דעם סוף פונעם צווייטן וועלט קריג איז דער פוס מיליטער געווארן א קלענערער טייל פון די ארמייען אין דער מערב וועלט, געוויינלעך צווישן 10% און 30% פון די סאלדאטן אין דער ארמיי. דאס איז אסאך ווינציקער ווי פארן קריג. צום ביישפיל, אין דער אמעריקאנער ארמיי אין 2009 זענען געווען נאר 49,000 פוס זעלנער פון אומגעפער 450,000  טעטיקע זעלנער.
דער פוס מיליטער קארפוס אין ישראל
די סאלדאטן לערנען זיך פראקטיק 6.5 מאנאטן ביז זיי מעגן גיין מלחמה האלטן אויפן שלאכטפעלד.
בריגאדעס (סאלדאט־אפטייל) אין מדינת ישראל:
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:מיליטער קאַטעגאָריע:צה"ל
חווה
לויט ווי עס שטייט אין דער תורה איז חווה געווען די ערשטע פרוי אויפן ערד קוגל. איר מאן (וואס איז אויך געווען דער ערשטער מאן אויפן ערד קוגל) איז געוועזן אדם הראשון.
ווי עס שטייט אין די תורה: וַיֹּאמֶר אֱלֹהִים, נַעֲשֶׂה אָדָם בְּצַלְמֵנוּ כִּדְמוּתֵנוּ; וְיִרְדּוּ בִדְגַת הַיָּם וּבְעוֹף הַשָּׁמַיִם, וּבַבְּהֵמָה וּבְכָל-הָאָרֶץ, וּבְכָל-הָרֶמֶשׂ, הָרֹמֵשׂ עַל-הָאָרֶץ. וַיִּבְרָא אֱלֹהִים אֶת-הָאָדָם בְּצַלְמוֹ, בְּצֶלֶם אֱלֹהִים בָּרָא אֹתוֹ: זָכָר וּנְקֵבָה, בָּרָא אֹתָם.
די היינטיקע מאדערנע וועלט קריטיזירט דעם שאוויניסטישע אויסבליק אין די דאזיגע פסוק: לֹא-טוֹב הֱיוֹת הָאָדָם לְבַדּוֹ; אֶעֱשֶׂה-לּוֹ עֵזֶר, כְּנֶגְדּוֹ. וואס טוט אויסזעהן אז די ווייב איז באשאפן געווארן כדי צו העלפן איר מאן.
איר פאמיליע
קאַטעגאָריע:פערזענלעכקייטן אין תנ"ך
סאציעלע פאביע
סאציאלע פאביע אדער סאציאלע אנגסט / פאניק איז א גייסטיקע קרענק, פון א מענטש וואס פארכט איבערן מאס פון צו זיין באטראכט און אפגעשאצט ביי אנדערע אין א סאציעלער צושטאנד. ווי צום ביישפיל ציטערט ער צו רעדן עפענטליך, אדער זיך צוזאמענטרעפן געמיינשאפטליך. דאס ווערט פארעכטן אלס א כראנישע פאביע קרענק, ווייל אין יעדער סאציעלער צושטאנד איז ער איבערמאסיק זעלבסט-באוווסט (ד.ה. ער טראכט פון זיך איבער די נארמאלע מאס).
אָפט-מאל פילן זיי אז מענטשן באטראכטן זיי ווירקליך מיט זיבן אויגן, און דערפאר פילן זיי זיך זייער נידעריק און באזארגט מיט וואס זיי טוהען נעבן מענטשן. זייער שרעק קען זיין אזוי הארב, אז עס קען זיי ווירקליך באשעדיקן זייער ארבעטן פאר פרנסה, גיין אין שולע, און זייער אלגעמיינער סאציעלער לעבן אין פארשיידענע אקטיוויטעטן.
דער אונטערשייד פון סאציעלע אנגסט צו סתם שעמעוודיקייט איז מיט דעם וואס דער סאציאל-פארכטער ווערט געשעדיקט פונקציאנאליש מיט דעם וואס ער איז צוריק-געהאלטן פון זיין אקטיוו אין וועלכער סאציאלער צושטאנד.
די מאס פון דער פאביע איז נישט גלייך ביי יעדן, עס איז דא אן אונטערשייד צווישן מענטשן אין ווי אָפט זיי מאכן דאס מיט, און אין וועלכע סארט צושטאנד. צום ביישפיל קען א גרויסער זינגער אדער אקטיאר פון איין זייט שטיין אויף די בינע און שפילן פאר א גרויסן עולם, און פון דער צווייטער זייט ליידן פון סאציאלע פאביע אין סיי וואסערע סאציאלע צושטאנד.
זע אויך
קאטעגאריע:גייסטיקע קרענק קאטעגאריע:פאניק
וויקינייעס
left|thumb|250px|וויקינייעס לאגא וויקינייעס איז א פילשפראכיגער פראיעקט פון וויקי סארטן וועב סייטס אין אלע שפראכן צו זאמעלען נייעס דורך די המון עם און נישט דורך די רעפארטערס. אבער אלץ מוז ווערן דאקומענטירט מיט מקורות.
געשיכטע ארום א יידישן וויקי נייעס פראיעקט
פאר א יאר צוריק האט זיך איינגעשלאפן די אקטועלע געשענישן באשרייבונגן, ווען מען האט אנגעהויבן אויפלעבן דא די ערשטע זייט פון דעם אידישען וויקיפעדיע זאל אנטהאלטן נייעס אבער פון צייט צו צייט האט ער עס פרובירט אויפציוועקן אלס א צייטווייליגער דערויסענדיגער פשרה אדער טריק, וויאזוי צו מאכן אז וויקיפעדיע זאל נישט פארוואנדעלט ווערן אין קיין נייעס צייטונג.
דערנאך האט מען עס צוריק אויפגעלעבט מיטן יעצטיגן נאמען וויקינייעס. דאס איז צושטאנד געקומען נאכדעם וואס מיר האבן זיך געוואנדן צו די העכערע פענסטער פון וויקיפעדיע, אז זיי זאלן אונז העלפן עפענען א אידישן וויקי-נייעס וויקי. און מיר האבן געמאכט עפענטליכע וואטס דערפאר, זעהט דא, און סאיז שוין דורכגעלאפן 3 חדשים, די רעזולטאטן זענען קלארע; צוועלעף איז יא און איין ניין, האט דער ניין דערווייל איבערגעוואוגן און געוואנען.
ארעגאן
קליין|100px|פֿאָן פֿון ארעגאן left|thumb|250px|ארעגאן - די שטאט קעפיטאל ארעגאן איז א שטאַט אין דעם מערב ברעג פון אמעריקע גרעניצט זיך מיט דעם פאציפישן אקעאן, און איז דער 33סטער שטאט פון די 50 שטעט
די באפעלקערונג לויטן 2020 צענזוס איז 4,237,256
סאלדאט
left|thumb|250px|א [[נארוועגיע|נארוועגישער סאלדאט]] א סאלדאַט אדער זעלנער איז איינער וואס איז איינגעצויגן געווארן אדער האט זיך אליין אנגעשלאסן צו אן ארמיי כדי צו היטן די מדינה.
די סאלדאטן זיינען צעטיילט אין באזונדערע קארפוסן ווי פוס סאלדאטן, לופט סאלדאטן א.א.וו.
גיגעל מיידלעך
ענליכקייטן
די גיגעל מיידלעך זענען אזוי גערופן געווארן וויבאלד ביידע האבן אסאך געלאכט און האבן גענוצט די זעלבע געזיכט און קערפער אויסדרוקן בשעת געלעכטער. די צוויי זענען אויפגעוואקסן ביי אנדערע עלטערן און האבן נישט געוואוסט איינע פון די אנדערע פאר די ערשטע 40 יאר פון זייער לעבן. ווען די צוויי זענען פאראייניגט געווארן זענען ביידע געווען געהייראט צו זייער ענליכע סארט מענער און ביידע האבן וואונדערליך געהאט דריי קינדער, צוויי יונגלעך און איין מיידל און ביי ביידע זענען די צוויי יונגלעך געבוירן ערשט און דערנאך די מיידל.
זע אויך
מינעסאטע צווילינג צווילינג
קאַטעגאָריע:פערזענלעכקייטן
סאציאליזם
סאציאליזם איז א סאצאיאלער און עקאנאמישער גאנג וואס איר געדאנק איז צו פארגלייכן די שטעלע פון אלע מענטשן. זיי פארטוען זיך איבער הויפט אין עקאנאמיע מיטן סאציאלן אייגנטום פון די מיטלען פון פראדוקציע.
סאציאלע דעמאקראטיע איז א פארעם פון סאציאליזם וואס מישט עלעמענטן פון קאמוניזם און קאפיטאליזם. אין אזא סיסטעם טוט די רעגירונג נעמען פארמעגן פון רייכע מענטשן איבערצוגעבן די ארעמעלייט, אבער מענטשן האבן די רעכט צו האבן אייגענע ביזנעסער און פריוואטע פארמעגן. אין די לענדער וואס פירן א סאציאלע דעמאקראטיע ווערן עטלעכע דינסטן קאנטראלירט פון דער רעגירונג, ווי למשל בילדונג, באהויזן און פובליקע טראנספארטאציע. צו צאלן פאר די דינסטן נעמט שטייערן פון דער באפעלקערונג.
די וואס האלטן פון דער סיסטעם פון פירן די עקאנאמיע ווערן גערופן "סאציאליסטן".
סיטי טעמזלינק באן סטאנציע
סיטי טעמזלינק, אויך לאנדאן סיטי טעמזלינק, איז א צענטראל־לאנדאן באן סטאנציע פלאצירט אין דער סיטי פון לאנדאן, אויף דער טעמזלינק רוטע, מיט ארייננגאנגען אויף האבארן ווייאדאקט און לאדגייט היל. די פעראנען זענען אונטער דער ערד.
די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 1.
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט דעם 29סטן מיי 1990, מיטן נאמען סאנט פאלס טעמסלינק. אין 1991 האט מען געטוישט איר נאמען צו סיטי טעמזלינק.
באדינונגען
די סטאנציע ווערט באדינט דורך באנען אויף דער טעמזלינק רוטע מאנטיק ביז שבת; זונטיק איז די סטאנציע פארמאכט.
אלע באנען שטעלן זיך אפ ביי אלע סטאנציע אויפן צענטראל דורך־לאנדאן הארץ פון דער טעמזלינק רוטע, ד״ה, און ).
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין לאנדאן קאַטעגאָריע:טעמזלינק סטאנציעס
מינעסאטע צווילינג
די מינעסאטע צווילינג זענען א באקאנטע אידענטיקל צווילינג פון די שטאט מינעסאטע וועלכע האבן געברענגט אויפמערקזאמקייט צוליב זייערע שטארקע ענליכקייטן.
זייערע נעמען זענען געווען דזשים לואיס און דזשים ספרינגער וועלכע זענען נאכ'ן געבורט צעטיילט געווארן צו צוויי אנדערע פאמיליעס וועלכע האבן זיי אדאפטירט נאכדעם וואס די מאמע פון די קינדער איז געשטארבן. די צוויי פאמיליעס וועלכע האבן זיי אדאפטירט האבן ביידע נישט געוואוסט אז דאס קינד וואס זיי באקומען האט א צווילינג און ביידע זענען אויפגעצויגן געווארן אין צוויי אנדערע שטעטלעך אין מינעסאטע.
די געשיכטע איז א לאנגע און די צוויי ברודער האבן אויסגעפינען אז זיי זענען צווילינג, איינער ביי די 6 יאר און דער צווייטער ביי די 9 יאר. ביידע האבן אבער געמיינט אז זייער צווילינג ברודער איז געשטארבן און די עלטערן וועלכע האבן זיי אדאפטירט האבן אויך אזוי געמיינט. אין די ענדע האבן זיי זיך צוזאמענגעטראפן ביי די 38 יאר און האבן געמאכט העדליינס איבער'ן גאנצן לאנד צוליב זייער שטארקע ענליכקייט און אינטרעסאנטע אייניגקייט וועלכע איז שטודירט געווארן דורך די אויניווערסיטי אוו מינעסאטע און איז באצייכענט געווארן אלס די מערסט ענליכע צווילינג אין אמעריקע.
ענליכקייטן
ביידע ברודער זענען געווען גענוי 6 פיס הויך און געוואויגן גענוי 180 פונקט.
ביידע האבן אלס קינד געהאט א הונטל וועלכע זיי האבן א נאמען געגעבן טאוי.
ביידע האבן געהייראט צוויי מאל און ביידע מאל האבן זייערע ווייבער געהאט די זעלבע ערשטע נעמען.
ביידע האבן געהאט איין זון און ביידע זון האבן געהייסן דזשעימס אלען.
ביידע האבן געדרייווט די זעלבע סארט אויטא.
ביידע האבן גענוצט די זעלבע פלאץ אין פלארידע אלס זייער הויפט וואקאציע.
ביידע האבן גערייכערט די זעלבע סארט ציגראטן אוון האבן געגליכן די זעלבע סארט וויין און ביר.
ביידע זענען געווען פארט-טיים שעריפס אין זייערע 20'גער יארן.
ביידע האבן געביסן די נעגל און האבן געליטן פון די זעלבע סארט העדעקס.
ביידע האבן געהאט א מאדנע אויפפירונג ווען זיי האבן גענוצט קליינע געשריבענע נאטיצן צו קאמיוניקירן מיט זייערע נאנטע אין ספעציעלע פעלער.
שווער צו גלייבן אז דאס איז אמת, אבער דאס האט די אויניווערסיטי אוו מינעסאטע באשטעטיגט.
אבער נאך אלץ זענען די צוויי ברודער געווען צוויי אנדערע מענטשן וועלכע מען האט נישט געקענט באמערקן צווישן זיי. געוויסע פרטים אויף זייערע קערפער זענען געווען אנדערש און אויך אין טבעיות האבן זיי געהאט פאשידנארטיקייטן ווען איינער איז געווען א גוטע רעדנער און דער צווייטער א גוטע שרייבער.
זע אויך
צווילינג
גיגעל מיידלעך
קאַטעגאָריע:פערזענלעכקייטן
גדליהו אבערלענדער
גדלי' אבערלאנדער איז דער זון פון ר' מעכל אבערלענדער. ער האט ארויסגעגבן א ספר וועגן פדיון הבן (פדיון הבן כהלכתו), א ספר וועגן טעויות אין דאווענען (בנתיבות התפילה), ווי אויך א ספר וועגן מנהגי ישראל (מנהג אבותינו בידינו). ער איז די רעדאקטאר פאר דעם קווארטליכן תורה זשורנאל אור ישראל און דעם קווארטליכן חסידות זשורנאל היכל הבעש"ט.
ער וואוינט אין מאנסי און איז היינט דער רב און מנהל פון דעם אוצר הספרים פון חסידות היכל מנחם אין מאנסי.
ער איז א מחותן מיט הרב שמואל וואזנער (בעל שבט הלוי), הרב ווייס ראב"ד מאנטרעאל, אדמו"רי בית דעעש און מיט דעם שאפראנער רב.
קאטעגאריע:מחברי ספרים קאטעגאריע:רעדאקטארן קאטעגאריע:פאפא קאַטעגאָריע:ליובאוויטש
דווקא (זשורנאל)
left|thumb|250px|שער-בלאט פון דער ערשטער אויסגאבע דווקא איז אן העברעישער זשורנאל וואס באשרייבט די יידיש־שפראכיקע קולטור. עס איז דערשינען געווארן תמוז ה'תשס"ז (יולי 2006). דער צווייטער באנד איז ארויס טבת ה'תשס"ז (ינואר 2007). דער זשורנאל באשרייבט די יידישע קולטור און ווי אזוי יידיש באלאנגט צו דער העברעישער שפראך אזוי ווי זייער צייכנווארט "אנחנו מנסים לכתוב על יידיש בעברית". איר רעדאקטאר איז בעני מאר און איר הערויסגעבער איז שלום עליכם הויז.
פאקער
קליין צו מיינט איר קארטן? צו מיינט איר א פויקער?
אידן פלעגן שפילן אן ענלעך קארטן שפיל אָקע.
מען קען דאס אויף שפילן אליין מיט מאשינען אדער אויפן אינטערנעט.
קאַטעגאָריע:אזארטשפילן
קוגעלעך
קוגעלעך איז א שפיל וואס איז פאפולער ביי חרד'יש אידישע קינדער אין אמעריקע און ארץ ישראל.
דער שפיל
דער שפיל ווערט געשפילט מיט פינף קליינע, פיר-עקיגע, קעסטלעך אין וועלכע מען ווארפט איינס אדער מער אין די לופטן און ביז עס קומט אראפ טוט מען א געוויסן שפיל מיט איינס אדער מער פון די וואס ליגן, און דערנאך כאפט מען די קעסטל פון דער לופט.
דער שפיל גייט ווי פאלגנד:
צווייערס
די זעלבע ווי פריער נאר מען כאפט צוויי אויף א מאל ווען דער געקליבענע קוגעלע איז אין די לופט.
דרייערס
מען כאפט דריי, און דערנאך איינס.
פירערס
מען כאפט פיר אויף אמאל.
על יד
מען ווארפט אלע קוגעלעך אין די לופטן און מען כאפט זיי אויפ'ן אויבערשטען חלק פון די האנט. דער שפיל איז א געלונגענע אויב מען כאפט ווייניגסטענס צוויי.
בריקן
מען פאָרעמט א בריק דורך אויסשפרייטן די ערשטע צוויי פינגערס (גראָבע פינגער אנטקעגן די צײַגפינגער) אויפ'ן שפיל פלאץ. דערנאך ווארפט מען איין קוגעלע אין די לופט און מען פרוּווט איינציגווייז אריינצושיסען די קוגעלעך דורכ'ן בריק און דערנאך כאפן די קוגעלע פון די לופט. ווען עס זענען שוין דורכגערוקט פיר קוגעלעך רוקט מען פשוט אדורך דעם לעצטן. די קוגעלעך וואס ווערן דורכגערוקט טארן זיך נישט אנרירן. דערנאך קלויבט מען איינס צו ווארפן אין די לופט און מען כאפט די אנדערע פיר.
וועבלינקען
קאטעגאריע:קינדער שפילן קאטעגאריע:פארוויילונג
כ"ה ניסן
יארצייטן
25. nisán
אריזאנע
left|250px|אריין אין אריזאנע אריזאנע איז א שטאַט ביים דרום ברעג פון אמעריקע וואס גרעניצט זיך מיט מעקסיקא. זי איז באוואוסט מיט אירע הייסע זומערס און מדבריות. זי איז דער אכט און פערציגסטער שטאט פון די 50 שטאטן. איר הויפט שטאט איז פיניקס. זי ווערט אנגערופן צווישן די שטאטן פון ראקי בערג.
אין אריזאנע געפינט זיך די רוזעוועלט דאמבע, וואס איז אויפגעשטעלט געווארן אויסצוניצן די טייך וואסערן פאר די פעלדער אין דער מדבר'דיגער געגנט.
דער גרויסער קעניאן איז געווארן פון דעם טייך געלעגער פון דעם קאלאראדא טייך, איינער פון די גרויסע טייכן פון די פאראייניגטע שטאטן, ער גייט ארויס פון די פעלזן בערג און שלענגלט זיך דורך די הויכע בערגלעך פון אריזאנע, ביז עס גיסט זיך אריין אין מעקסיקא ים אויסגוס, די רוישיגע וואסער פון דעם קאלאראדא טייך האבן אין לויף פון די יאָרן פאראורזאכט א שטארקער מיטשלעפ, אין די פעלזן, אזוי איז געשאפן געווארן דער מעכטיגער און וואונדעליכער שיינער קעניאן.
עפ"י הלכה איז א הידור פאר די מצות אויף פסח צו נעמען ווייץ וואס עס האט נישט גערעגנט דערויף זינט עס איז געווארן געצייטיגט.
דעמאגראפיע
די באפעלקערונג פון אריזאנע לויטן 2020 צענזוס איז 7,151,502
עס איז באקאנט פאר די פרומע אידן דאס פארהעלטנמעסיג יודיש דערפל אין אריזאנע וואס הייסט זכריה ברוינער'ס ישוב.
כ"ו ניסן
היום אחד עשר יום שהם שבוע אחד וארבעה ימים לעומר.
יארצייטן
26. nisán
אלאסקע
קליין|250px|אלאסקע אויף דער מאפע אלאסקע (, אליאסקא) איז דער גרעסטער שטאט פון די פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע אין שטח; זי איז פלאצירט ביים צפון-מערב עק פון דעם צפון אמעריקע קאנטינענט. צו מזרח איז קאנאדע, צו צפון דער ארקטישער אקעאן, צו מערב און דרום דער פאציפישער אקעאן, מיט רוסלאנד ווייטער צו מערב אריבער דעם בערינג דורכגאס. אומגעפער העלפט פון אלאסקע'ס 683,478 איינוואוינער וואוינען אין דעם אנקארעזש מעטראפאליטאנעם שטח אלאסקע איז דער ווינציגסטער באפעלקערטער שטאַט.
אלאסקע איז דער ניין און פערציגסטער שטאַט פון די פופציג שטאטן פון די פאראייניגטע שטאטן. זי איז דער גרעסטער שטאַט אין שטח פון די פאראייניגטע שטאטן מיט א שטח פון 570,380 קוואדראט מייל (1,477,277 קוואדראט ק"מ). זי געפונט זיך צווישן רוסלאנד אין קאנאדע, דאס הייסט אז אלאסקע איז איינע פון צוויי אמעריקאנער שטאטן וואס גרעניצט זיך נישט מיט זיין מוטער לאנד אמעריקע נאר מיט קאנאדע.
זייט אמעריקע האט איהר אפּגעקויפט האבן די איינוואוינער שטענדיג געוואלט מאכן אלאסקע א לאנד פאר זיך וואס זאל געהערן צו די פאראייניגטע שטאטן, אבער קאנגרעס האט קיינמאל דאס נישט געלאזט, זיי האט מורא געהאט אז צוליב איהר ערד אוצרות וועט זי אריינפאלן אין פּריוואטע הענט.
אין 1867 האט זי אמעריקע אפגעקויפט פון רוסלאנד, אלס אמעריקאנער קאלאניע. אין 1912 האט זי באקומען טעריטארישע שטאטוס, און אין יאר תשי"ט 1959, ניינציג יאר שפעטער איז זי ענדגילטיג געווארן דער ניין און פערציגסטער שטאַט.
די באפעלקערונג פון אלאסקע לויטן 2020 צענזוס איז 733,391.
געאגראפיע
אלאסקע איז א לאנד פון וואסער פאלן, אייזבערג און שנייאיגע בערג שפיצן, עס געפינט זיך אין איהר אסאך וואסער צונגען דאס הייסט א ים צונג וואס דרינגט אריין אין א בערגיקער געגנט.
אויף צפון זייט פון איר שטח זענען די עסקימאסן,
אין יאר ה'תרנ"ז דרייסיג יאר נאך דעם וואס די פאראייניגטע שטאטן האט זי אפגעקויפט פון רוסלאנד, האט זיך צושפרייט א גרויסע גאלד פיבעריי, אין די קאנאנדע געגנט יוקאן איז אנטדעקט געווארן גרויסע שיכטן גאלד, און די גאלד זוכער האט אפגעמאכט אז אויך אין דער דערנעבענדיגער אלאסקע וועט מען טרעפן, דעריבער האט זיך אנגעהויבן א מאסן שטראם אין דער אלאסקע.
א דריטל פון אלאסקע איז פארגליווערט מיט אייז, דעם איבריגן חלק פראבירן די איינוואוינער צו באארבייטן. עס וואקסט אין איר גערשטן, קארטאפל גרינס. אויך אין איר ערד איז דא אסאך רייכע מינעראלן, זי איז רייך מיט גאלד, זילבער, קופער, בליי, אייזן און קוילן.
די הויפטשטאט זשונא געפינט זיך אינעם אלעקסאנדער ארכיפעלאג, און מען קען צוקומען צו איר נאר דורכן ים אדער מיט א לופטמאשין.
היסטאריע
אלאסקע איז פּלאצירט אין דעם ווייטן צפון־מערב פון צפון אמעריקע, און איז דער גרעסטער שטאַט ביי טעריטאריע. זיין גרויס איז איבער אנדערהאלבן מיליאן קוואדראט קילאמעטער. די טעריטאריע האט די פאראייניגטע שטאטן אפגעקויפט פון רוסלאנד צוליב חובות וואס רוסלאנד איז שולדיג געווען פאר די פאראייניגטע שטאטן, אום 16סטן אפריל, 1867 ה'תרכ"ז, פאר א נישטיגער סומע פון 7.2 מיליאן דאלארן. בערך הונדערט יאר שפעטער, האט פרעזידענט טרומאן געמאכט אלאסקע דעם 49סטן שטאט פון די היינטיגע 50 שטאטן.
רוסלאנד איז אין יאר 1856 געווען זייער געדריקט אין געלט און זיי האבן גערעכנט אז זיי וועלן סיי ווי נישט קענען אנהאלטן די טעריטאריע צוליב וואס די ענגלענדער וועלן עס עווענטועל איינעמען, האבן זיי אנגעטראגן דעם שטח פאר געלט סיי פאר אמעריקע און סיי פאר ענגלאנד, אזוי זאל זיך אנהויבן א ליציטאציע קאנקורענץ. למעשה האבן די ענגלענדער נישט געוויזן קיין שום אינטערעסע צו קויפן, די אמעריקאנער יא, און האבן אנגעהויבן דירעקטע פארהאנדלונגען. אבער עטוואס אין יענער עפאכע האט אויסגעבראכן אין אמעריקע דער ברידער-קריג, איז די פארהאנדלונגען זענען צייטווייליג אפגעשטעלט געווארן. נאך דעם קריג זענען די פארהאנדלונגען ווידער באנייט געווארן, און עווענטועל האט זי אמעריקע אפגעקויפט פאר דער סומע פון 7.2 מיליאן דאלאר, בערך 2.3 סענט פער אקער לאנד.
ווען מען האט זי פארקויפט האט רוסלאנד באטראכט פאר א געווינס אז עס איז פטור געווארן פון זיין חוב און געגעבן גארנישט, אבער באלד דערנאך האט עס זיך געכאפט אז עס איז באגאנגען א נארישקייט, דערמיט, אבער עס איז שוין געווען צו שפעט. אויך שפעטער ביי דער קאלטער קריג איז אלאסקע געווען א גלענצענדער סטראטעגישער שטח לטובת אמעריקע.
אמעריקע האט דעמאלטס נישט געהאט קיין שום אינטערעסע אין דעם שטח, אמעריקע האט דאן געטון די מאדנע אפקויף בלויז ארויסצושטופן רוסלאנד פון דעם אמעריקאנער באדן.
די איינוואוינער
עס איז גוט באקאנט די עסקימאסישע שבטים וואס וואוינען אינעם צפון'דיגן חלק פון אלאסקע, דארט הערשט א אייזיגע פראסטיגע קלימאט, די ערד איז דארט פארפרוירן די מערהייט פון יאהר, אין ווינטער פאלט דארט די טעמפראטור ביז זעכציג אונטער נול, זייערע שטיבער איז געמאכט פון פארגליוועטרע שניי, עס איז דארט דא א בארג פון אייז וואס צוגייט קיינמאל נישט, פון דעם אייז בארג האקן די עסקימאסן אויס גרויסע אייז ציגל, מען לייגט די ציגל איינס אויפן צווייטן אין א רייע, מען שטעלט עס אויס ווי א קיילעכדיגען פארום ווי א קאפל, און עס בויעט זיך אויף זייער הייזער וואס ווערט גערופן "איגלו", אינעווייניג אין הויז איז א איינגענעמע און ווארימע טעמפעראטור וועלכע ערמעגליכט די עסקימאסן צו בלייבן לעבן טראץ די שרעקליכע קעלט אין דרויסן, זיי וואוינען זייער אינטערעסאנט, זיי עהרנערן זיך פון כאפן פיש פון טייך, און פין די גרויסע ווייסע בערן, און ים לייבן וואס עס דרייען זיך דארט.
עס ווערט געשאצט אז עס וואוינען קרוב צו זעכציג טויזנט מאן עסקימאסן, אויך זענען דארט דא ארום דרייסיג טויזנט אינדיאנער.
ווען זיי כאפן א בער באנוצן זיי אויס יעדע שטיקל פונעם בער פארן ריכטיגן באנוץ, דאס פלייש צום עסן, די פעל מאכן בגדים, די אדערן פאר שטריק, די ביינער פאר כלים, אויך מאכן זיי די שארפע חלקים פון די חיות פאר מעסערס און כלי משחית, און אזוי ווייטער. זיי פארן ארום מיט שליטן וואס ווערט געשלעפּט דורך די גרויסע הינט אויף די שניי און די אייז. היינט צו טאג באנוצן זיי זיך אויך אסאך מיט העליקאפטערס.
גאווערנאר סארא פעילין פון אלאסקא, איז א שטארקע קאנסערוואטיוו.
די באקאנטע שטעט אין אלאסקע זענען:
יודן אין אלאסקע
6,000 יודן וואוינען אין אלאסקע, 5000 פון זיי אין אנקארעדזש, וואו ס'זענען דא צוויי שולן און 600 אין פערבענקס מיט איין שול. אויך אין דזשונא וואוינען 300 יודן.
וואקאבולאר
וואָקאַבולאַר (lexis), אדער ווערטער אוצר, איז דער פּאָר פון ווערטער אין א שפראך וואָס פאָרעמען אויס אינפארמאציע וואס דער רעדער און הערער פארשטייען צו זיין.
*
ארקענסא
קליין|250px|איינער פון די שיינע פלעצער אין ארקענסא אַרקענסא איז איינע פון די פופציג שטאַטן אין די פאראייניקטע שטאַטן פון אמעריקע. ער איז דער 25סטער שטאט, זיי ווערט פארעכנט פאר א דרום-מערב שטאט וואס הייסט וועסט-דרום-צענטראל, פאקטיש איז ער אינמיטן אמעריקא, ער גרענעצט זיך מיט זעקס שטאטן.
ביל קלינטאן, אמאליגער גובערנאטאר פון ארקענסא, איז געווען פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטטאן.
די באפעלקערונג לויטן 2020 צענזוס איז 3,011,524.
נעטפליקס
קליין|250px|נעטפֿליקס לאגא נעטפליקס (ענגליש: Netflix) איז א פילם פארדינגען פירמע וואס שיקט אויף די פאסט א געוויסע צאל פילמען אין DVD.
זעט אויך
קאטעגאריע:פארוויילונג
דעלעווער
קליין|פֿאָן פון דעלעווער דעלעווער אי דער ערשטער אמעריקאנער שטאַט ס'ווערט גערופן איינע פון 5 מיט-אקיאנוס שטעט. דעלעווער איז דער צווייטער קלענסטער שטאַט אין שטח.
די באפעלקערונג לויטן 2020 צענזוס איז 989,948
יודל שלעזינגער
פון זיין יוגנט איז ער באקאנט פאר א מתמיד עצום, און זיין פלייס, זייענדיג א ערליכער ירא שמים, צו טאן דערין האט אים ארויפגעדראפעוועט אויפן אויבן אן פון אויפטאן אפצושלאגן כל מיני פראבלעמן, ווייל אסאך גדולי הרבנים צוטרויען אים, וויסענדיג זיין ריינע איידעלע כונה, און ער איז במקום שאין איש.
קאַטעגאָריע:עסקנים קאַטעגאָריע:משמרת הצניעות
קין
קין האט געהרגעט זיין ברודער הבל, און גאט האט אים געשטראפט דערפאר: "נע ונד תהיה בארץ"
חתונה געהאט מיט זיין אייגענער שוועסטער
לויט דער תורה איז אדם הראשון געווען דער ערשטער מענטש און קין האט חתונה געהאט מיט זיין אייגענער שוועסטער, א טאכטער פון אדם הראשון.
קאַטעגאָריע:פערזענלעכקייטן אין דער תורה
בין
קליין|250px|האניגבין אויף אן אתרוג [[בלום|בלימל]] א בין איז א סארט פליענדיגע אינסעקט, פארבינדן מיט וועספן און מוראשקעס, וואס פארשפרייט בלומען שטויב (פאלען) פון איין בלום צום צווייטן און טוט אזוי פערטיליזירן די בלומען פון פילע סארטן פרוכט ביימער און געוואוקסן. בינען געפינען זיך אין אלע קאנטינעטן אחוץ אנטארקטיקע.
בינען האבן אזא מין לאנגן צונג ווי א שטרוי צו  זויגן דעם נעקטאר פון די בלומען.
עס איז פאראן איבער 20,000 זגאלן בינען.
אריינגערעכנט:
ווען מען שטערט אדער ווען מען באדראהט זייער בינען שטאק שטעכן זיי די שטערער אבער רוב סארטן שטארבן נאכן דערלאנגען דעם שטאך.
קאַטעגאָריע:אינסעקטן
כ"ז ניסן
היום שנים עשר יום שהם שבוע אחד וחמישה ימים לעומר.
אנדענק
27. nisán
הבל
הבל איז געווען דער צווייטער זון פון אדם הראשון מיט חווה. ער איז אומגעברענגט געווארן דורך זיין עלטערער ברודער קין.
זיין פאמיליע
Cain and Abel
צווילינג
צווילינג אין ביאלאגיע איז ווען א מאמע גיט געבורט צו צוויי קינדער פון איין שוואנגונג. א צווילינג קען זיין אידענטיקל אדער פרעטערנאל. אין פאל עס איז פרעטערנאל קען די צווילינג זיין א זכר און א נקבה.
אנדערש פון יעדן
א וואונדערליכע זאך פון דאס באשאפונג פון דעם מענטש איז אז יעדער איינער זעט אויס אנדערש פונעם צווייטן. עס זענען פאראן ביליאנען מענטשן איבער די וועלט און צענדליגער ביליאנען זענען שוין געקומען און געגאנגן זייט די וועלט שטייט, אבער צוויי מענטשן האבן נאך קיינמאל נישט אויסגעזען די זעלבע. עס זענען פאראן עטליכע געשטעל פון מענטשן און אפילו א צווייטע קאטעגאריע פון צענדליגער ערליי פארעמען צו וועלכע מען קען דאס איינטיילן אין יעדע דור, אבער צוויי מענטשן גענוי איז נאך נישט געווען.
דאס איז די ערשטע אינטרעסאנטע זאך פון א צווילינג וואס מאכט מענטשן פארגאפט איבער זיי. אידענטיקל צווילינג זענען צוויי מענטשן וועלכע זעען אויס די זעלבע (די זעלבע ברייט, בויך, דיק, און געזיכט שטריכן) און האבן די זעלבע טבעיות. זיי רעדן מיט די זעלבע קול און האבן ענליכע געדאנקן אין קאפ.
אבער דער פאקט אז צוויי מענטשן זעען אויס די זעלבע כמעט אויף הונדערט פראצענט איז אנדערש ווי יעדע אנדערע מענטש און דאס איז א וואונדער צו דעם מענטש'נס אויגן.
מזל טוב! עס איז א צווילינג
thumb|250px|א פראטערנעל צווילינג צוויי וואכן אלט.
עס זענען פאראן צוויי סארט צווילינג: אידענטיקל און פרעטערנאל. דער חילוק איז פשוט. פרעטערנאל צווילינג ווערן געבוירן פון צוויי אנדערע זרע צעלן און וואקסן באזונדער אין די מאמע'ס בויך. זיי זענען גארנישט אנדערש ווי צוויי קינדער פון איין מאמע און קענען זיין אינגאנצן אנדערש. אידענטיקלן צווילינג ווערן געשאפן פון איין זרע צעל וועלכע ווערט דאם צעטיילט צו צוויי באזונערע עמבראוס.
אידענטיקל צווילינג לויפט געווענליך אין פאמיליעס און פרעטערנאל צווילינג קען פאסירן צו יעדן איינעם.
132,535 געבורט פעלער אין אמעריקע איז מער ווי איין קינד. פון דעם זענען 125,134 צווילינג, 6,894 דרילינג, 434 פרילינג, און 69 זענען 5 אדער מער.
אידענטיקל צווילינג קענען נאר געבוירן ווערן פון די זעלבע מין, וואס טייטש, צוויי יונגלעך אדער צוויי מיידלעך. פרעטערנאל צווילינג קענען געבוירן ווערן אויך איין יונגל און איין מיידל וואס מאכט דאס דריי סארט צווילינג: צוויי יונגלעך, צוויי מיידלעך, אדער איינס און איינס.
עס זענען פאראן פארשידענע טעאריעס וועגן געבוירן צווילינג בנוגע צו וועמען עס קען פאסירן און צו וועמען נישט. אבער פאקטן האבן אפגעוואנדן אלעס און סייענטיסטן און דאקטוירים קענען נאך היינט נישט ערקלערן פארוואס צו איינעם זאל געבוירן ווערן א צווילינג און צו איינעם נישט. וואס מען ווייסט יא איז דער פאקט אז דער נומער פון צווילינג וואס ווערן געבוירן האט צעטאן מיט פעלקער אפשטאם. אפריקאנער האבן אסאך צווילינג און אויך דא אין אמעריקע האבן די אפריקאנער די גרעסטע צאל צווילינג און צווישן זיי אליינס איז פאראן א חילוק לויט דאס פלאץ אין אפריקע. אפריקאנער פון נייגעריע האבן די מערסטע צווילינג וועלכע ציילט 45 פאר יעדע 1,000 געבורטן. די קלענסטע צאל צווילינג ווערן געבוירן צו די כינעזער וואו עס פאסירט נאר 11 פאר יעדע 1,000 געבורטן.
די וועלט זאגט אז צווילינג קענען נישט געבוירן צווילינג וויבאלד גענעטישקייטן גייט נאר אריבער צו יעדע צווייטע דור. אבער אויך דאס איז שוין אפגעוואנדן געווארן מיט פאקטן כאטש אין גענעראל איז דאס טאקע אזוי.
געהיימע געשפרעכן
די וועלט זאגט אז צווילינג האבן געהיימע געשפרעכן נאך בעפאר זיי קענען רעדן און מען רופט דאס די צווילינג שפראך. עס זענען פאראן פארשידענע טעאריעס צו דעם און עס איז אנגענומען אז אין פאקט איז דאס נישט א ספעציעלע חוש וואס זיי פארמאגן נאר איז דער פאקט אז זיי זענען צוויי קינדער וועלכע וואקסן אויף אינאיינעם און לערנען זיך רעדן אינאיינעם.
א נארמאלע קינד הייבט אן זיין רעדן פראצעדור פון די מינוט וואס דאס קינד ווערט געבוירן. פאר די ערשטע 6 מאנאטן וועט דאס קינד נאר קענען וויינען אדער לאכן אבער דאס מוח וועט שוין אויפכאפן די קולות וואס דאס הערט איבער'ן טאג און טראץ וואס דאס קינד וועט פארשטיין ווייניג וועלן די מערסט גענוצטע ווערטער זיין גענוג אז דאס קינד זאל שפעטער קענען אנהייבן בויען א קאמיוניקאציע מיט די עלטערן און פארשטיין א שפראך.
דורכאויס די צייט וועט דאס קינד פרובירן נאכזאגן די מערסט גענוצטע קולות און דאס זענען די מאדנע קולות און באבלן וועלכע א קינד גיט ארויס פון מויל. נאך די ערשטע 6 מאנאטן האט שוין דאס קינד די הויפט יסודות צו קענען גיין ווייטער און כאטש עס קען נישט רעדן וועט דאס שוין אנהייבן פארשטיין גאנצע ווערטער. די מאמע וועט אויסרופן אז מען גייט עסן נאכטמאל און פון זיך אליינס וועט דאס קינד אריינשפאצירן אין קאך אדער אנטלויפן אין באהעלטעניש ווייל ער/זי וויל נישט גיין עסן אדער שלאפן. קוקט אויף א איין יעריג קינד'ס געזיכט ווען מען רופט אויס אז מען גייט גיין אין פארק. דאס קינד וועט שמייכלן און אמאל אנהייבן טאנצן פאר פרייד. אזוי גייט עס ווייטער און ווייטער ביז דאס קינד דעגרייכט צוויי יאר ווען אין דורכשניטליך דארף שוין דאס קינד פארשטיין אלעס וואס מען רעדט און אליינס קענען ארויסזאגן צווישן 40 און 50 ווערטער.
צווילינג זענען גארנישט אנדערש אין דעם פראצעדור אבער וויבאלד זיי זענען צוויי אינאיינעם ארבעט דאס נישט אזוי גוט און דאס שאפט פראבלעמען און פארלאנגזאמט דער פראדעצור פון קענען רעדן וויבאלד עס איז אוממעגליך אז ביידע קינדער זאלן אויפכאפן מיט די זעלבע שנעלקייט און סארטן. אבער דא פאסירט א וואנדערליכע זאך אז די צוויי קינדער גיבן ארויס אנדערע סארט קולות ווי נארמאלע קינדער און טייל ווילן זאגן אז דא שאפן די צוויי קינדער אן אייגענע געהיימע שפראך מיט וועלכע זיי קאמיוניקירן איינע די אנדערע לויט די קולות וואס זיי כאפן אויף פון די עלטערן און ארומיגע. צי דאס איז טאקע אזוי אדער נישט איז אומעגליך צו באשטעטיגן און בלייבט א טעאריע.
פאראייניגטע געדאנקן
ווידער איז דאס די וועלט וואס זאגט אז צווילינג האבן פאראייניגטע געדאנקן אבער סייענטיפיש קען דאס נישט באשטעטיגט ווערן.
צווילינג האבן ענליכע טבעיות און וועלן וויינען און לאכן פאר די זעלבע זאכן און קענען ליינען די געדאנקן איינע די אנדערע. א צווילינג (געווענליך אידענטיקל צווילינג) קענען האבן ענליכע אפעטיטן, ענליכע גלוסטונגן, ענליכע זארג, און ענליכע פארשטאנד. אבער אמאל קען עס גיין פיל ווייטער פון דעם ווען א צווילינג קען שפירן אן אנדערע צווילינג פון ווייט אוועק. עס זענען פאראן פארשידענע געשיכטעס פון צווילינג וועלכע איינע פון זיי איז דורכגעגאנגן א טראגישע אינצידענט אדער גרויסע סכנה און די אנדערע צווילינג האט דאס געשפירט פון מייל אוועק און פונקט באשלאסן צו רופן איבער זיין/איר שוועסטער/ברודער.
צוויי נאנטע מענטשן קענען אמאל ליינען איינע דעם אנדערנ'ס געדאנקן און דאס ווערט אנטוויקעלט דורך די 5 חושים וואס א מענטש פארמאגט. א ביישפיל איז א מאמע צו אירע קינדער וועלכע ליינען זיך די געדאנקן זייער גוט ווייל זיי זענען אסאך צוזאמען און זייערע פערזענליכע פרעפרענצן ווערט אויפגעכאפט דורך ביידע. די מאמע וועט צום ביישפיל קנייטשן די אויגן א געוויסע וועג ווען זי וועט פארלאנגן פון דאס קינד צו העלפן. דאס קינד כאפט דאס אויף און אויב די מאמע וועט קומען צו דאס קינד פארלאנגן צו העלפן וועט דאס קינד שוין וויסן וואס די מאמע וויל נאך בעפאר די מאמע וועט ארויסרעדן א ווארט וויבאלד דאס קינד ווייסט אז די סארט געזיכט אויסדרוק מיינט בעטן צו העלפן.
אזוי זענען פאראן הונדערטער מענטשליכע פרעפרענצן וועלכע ווערט אנטוויקעלט צווישן עלטערן און קינדער, מאן און ווייב, און אמאל אויך ביי נאנטע פריינט. צווילינג זענען נישט אנדערש און זייער נאנטשאפט איז נאכמער וויבאלד זיי וואקסן אויף אינאיינעם און זענען דאס מערסטע צוזאמען ווי סיי וועלכע אנדערע צוויי מענטשן און דערפאר בויען זיי אויף א ספעציעלע דערשפיר איינע צו די אנדערע.
אבער וואס ס'איז יא אינטרעסאנט, אז אסאך מאל קענען צוויי צווילינגס וואוינען גאר ווייט, און ווען עפעס פארסירט מיט איינעם, צום ביישפיל ער צוקלאפט זיך וכדומה, קען דער צווייטער צווילינג (בעיקר ביי אידענטיקל) אנרופן פרעגן וואס האט פאסירט, ווייל ער שפירט אז עפעס איז נישט אין ארדענונג מיט זיין צווילינג.
זע אויך
מינעסאטע צווילינג
גיגעל מיידלעך
Windows Vista
י"ז חשוון ה'תשס"ז ; דעם 8טן נאוועמבער 2006 איז דער אנטוויקלונג פון Windows Vista געווען גענצליך, און אין א באפרײַוּנג געשטעל; מײַקראָסאָפֿט האט דערקלערט אז די געפלאנטע דאטע צו אים פראדוקטירן פאר דער וועלט איז י"א שבט ה'תשס"ז; דעם 30סטן יאנואר 2007.
די דאזיקע באפרייונג איז געקומען 5 יאר נאכן Windows XP באפרייונג. דאס איז די לענגסטע צייט־ציהונג צווישן אפערירן סיסטעמען וואס מייקראסאפט האט פראדוצירט ביז דאן.
Windows Vista קומט מיט עטלעכע נייע פראדוקטן, פון זיי די Windows Mail, Windows Sidebar און נאך.
Windows Vista אַרױסגאַבעס
פאלגנדיק איז א ליסטע פון די Windows Vista פעקלעך:
אײגנקײַטן אין Windows Vista
װינדאָס װיסטא קומט מיט פֿאַרשײדענע נײַע פֿונקציעס, פֿון זײ:
ספארטזאל
קליין|שולע ספארטזאל אין קאַלהאַן, [[קאלאראדא.]]
א ספארטזאַל איז א פלאץ ווי מען מאכט איבונגען. מען טרעפט דארט פארשידענע ספארט געצייג ווי למשל לויפבאנד, עליפטיקל און א שטייענדיקער ביציקל.
שטים בענדער
left|300px די שטים בענדער זענען די צווי מוסקעלן ביי די זייטן פונעם אנהייב וושט און ווען לופט פון די לונגען ווערט ארויסגעבלאזן, וואס ווען מען רעדט ווערן זיי איינגעצויגן וואס דורך דעם ווערט די לופט אדורך'געדריקט אינצווישן, און דאס מאכט דאס קול.
כ"ח ניסן
יארצייטן
28. nisán קאַטעגאָריע:ניסן
אבא חייא טויבער
הרב אבא חייא טויבער איז א מחנך און מגיד שיעור אין ישיבת שערי אפרים, מאנסי.
ער פארמאגט א שטארקער כח השפעה און טרעט אויף מיט דרשות פון די פראגעס כסדר אין אלע אידישע קרייזן און געגענטן וויאזוי איבערצוגעבן די מסורה פאר אונזערע קינדער קאכנדיג זיך מיט דעם אלס דער צענטעראלער יסוד פון אונזער תורה.
קאטעגאריע:רעדנער קאטעגאריע:מאנסי קאטעגאריע:חרדים קאטעגאריע:משמרת הצניעות קאַטעגאָריע:מענטשן פון ראקלענד קאונטי
שת
שת איז געווען דער זון פון אדם הראשון מיט חווה. ער האט געהאט צום ווענעגסטן צוויי ברידער: קין און הבל.
שת איז געבוירן געווארן ווען אדם הראשון איז אלט געווען 130 יאר, נאך וואס קין האט געהארגעט הבל.
זיין זון איז געווען אנוש.
זיין פאמיליע
קאַטעגאָריע:פערזענלעכקייטן אין דער תורה
האלדזן
קליין|250px|2 צוויי מענטשן האלדזן זיך האלדזן אדער זיך ארומנעמען איז דער אויסדרוק פון ליבע, פריינטשאפט, נאנטשאפט, שעצונג אדער אפילו נאר צו מחזק זיין אדער טרייסטן איינעם. עס איז פון איין הארץ צום צווייטען הארץ אזא איבערגוס און בוסט פון געפיל, פון איין מענטש צום צווייטען. מען לייגט ארום איין אדער ביידע הענט ארום דעם קערפער פון אנדערן, און מען איז פנים צום פנים קערפער צום קערפער באהאפטען מיט צאמגעבינדענקייט. ווי לענגער און שטערקער דאס האלט אן אלס מער טיפער מיינט דאס אויסצדרוקן די געפילן.
דאס מאכט מען געווענליך וועט מען זעט א גוטן חבר נאך לאנגע צייט אפשניט צום ערשטן מאל, אזא ענטוזיאזים עקפאוזשען פון ליבע.
אסאך מנובלים טוען דאס אימגעבעטן און איבער די מאס וואס דאן איז דאס א סעקסואל באלעטיגונג און מען קען ווערן באשטראפט.
אידישקייט
אין תנ"ך זעט מען דאס פילע מאל ביי משפחה ברודער אדער קאזין'ס וואס מ'האט זיך נישט געזען א לאנגע צייט, צווישן לבן הארמי און יעקב. (בראשית כ"ט י"ג). צווישן יעקב און עשו. (בראשית ל"ג ד'). יעקב קושט און נעמט אורם זיינע איינקליך, מנשה און אפרים, ווען יוסף ברענגט זיי בעפאר אים. (בראשית מ"ח י') אלס א מער פארנאגראפישער אויסדרוק טרעמפן מיר אין שיר השירים צוויי מאל: "שְׂמֹאלוֹ תַּחַת רֹאשִׁי וִימִינוֹ תְּחַבְּקֵנִי." (שיה"ר ב' ו', ח' ג')