cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
שוק מחנה יהודה
די ישיבה עץ חיים, וועלכע געפינט זיך מערב פונעם מארק, האט געעפנט צו דער זייט פון איר שטח, געשעפטן פאר סוחרים, אזוי ארום צו פארדינען געלט, אנדערע האבן נאכגעטון.
דער מארק היינט איז גרויס, און האט אסאך לאקאלע איינוווינער, און טוריסטן וואס קומען באזוכן דארט. די שוק איז איבערגעדעקט געווארן מיט א דאך, אין טייל ערטער. און איז פארמאכט געווארן פארן פארקער נאך עטליכע טעראר אטאקעס, וואס די שוק האט דורכגעלעבט.
ליובאוויטש (הויף)
קליין|250px|רבי [[מנחם מענדל שניאורסאהן, דער לעצטער ליובאוויטשער רבי]] ליובאוויטש אין ווייסרוסלאנד (היינט בעלארוס), איז א באקאנטע שטאט אין די חסידישע קרייזן, וואס דארטן האבן געוואוינט די רבנים און רבי'ס פון דער ליובאוויטשער דינאסטיע (א צווייג פון חב"ד), וואס ציעט זיך פון רבי שניאור זלמן מלאדי, באקאנט אלס דער אלטער רבי, דער בעל התניא.
רבי'ס פון חב"ד-ליובאוויטש
רבי שניאור זלמן פון ליאדי (י"ח אלול ה'תק"ה - כ"ד טבת ה'תקע"ג), דער אלטער רבי, בעל התניא, דער גרינדער פון חב"ד חסידות.
שוק מחנה יהודה
קאטעגאריע:ירושלים קאַטעגאָריע:מארקן
ליובאוויטש (הויף)
ליובאוויטשער חסידות
חב"ד חסידות איז געגרינדעט געווארן אין דער רוסלענדישער אימפעריע דורך רבי שניאור זלמן מליאדי, דער פארפאסער פון ספר התניא, אנגערופן דורך די חב״ד חסידים "דער אלטער רבי". זיי לערנען תורת חסידות חב"ד וואס איז געשריבן און געזאגט געווארן דורכן בעל התניא און זיינע נאכפאלגער די אדמו"רים פון ליובאוויטש, קאפוסט א.ד.ג. זיי האבן שטארקע אמונה אין דעם אויבערשטן און אין א רבי׳ן, און קאכן זיך אין לערנען און מאכן וואס מער שיעורי תורה איבער דער גאנצער וועלט סיי שיעורים אין דעם טייל פון תורה וואס רופט זיך אן "נגלה דתורה" (דאס הייסט, תנ"ך און ש"ס, און דאס גלייך), און סיי שיעורים אין דעם אנדערן טייל "נסתר דתורה" (דאס הייסט, קבלה און חסידות), ספעציעל ווי עס ווערט ערקלערט אין דעם ספר תניא און אנדערע ספרים פון זייערע אדמו"רים.
ליובאוויטשער חסידות אין אמעריקע האט אסאך אייגנארטיגקייטן וואס טוט זיי אפטיילן פון דער אלגעמיינער חסידישער גאס. די הויפט ראלע איז דאס אז פון איין זייט זענען זיי גאנץ פיין איינגעגלידערט מיט דער אלגעמיינער באפעלקערונג, זייענדיג שטארק צושפרייט אין פילע פארשטיפטע שטעט, אויך זענען טייל פיל מער מאדערן פון סתם חסידים, קומענדיג פונעם קאמוניסטישן סאוועטן פאראיין ווי זייער אידישער לבוש און הלוך ילך איז געווען שטארק באגרעניצט. אבער פון דער אנדערער זייט פלאקערן זיי ווי פארצייטישע חסידים, אויך האלטן זיי זיך שטארק מיטן רעדן אידיש און אין די גרויסע קהילות זייערע, ווי אין קרוין הייטס און אין כפר חב"ד, לערנען נישט די קינדער אין חדר "לימודי חול" אויסער די וויכטיגסטע פעכער ווי ענגליש און מאטעמאטיק. די גרויסע תלמוד תורה אין קרוין הייטס איז די איינציגסטע חדר אין די פאראייניגטע שטאטן וואס לערנט בכלל נישט קיין ענגליש.
ווי אויך איז נישט דא ביי זיי קיין איסור זיך צו באנוצן מיט מאדערענע טעכניק, ווי אינטערנעט און ווידעא, פארשטייט זיך אויף גוטע צוועקן, כאטש וואס די אלגעמיינע חרדים האבן עס געאסרט. דאס איז וויבאלד איינע פון די יסודות אין חסידות חב"ד איז, אז איעדע זאך וואס מען קען נוצן אויף גוטס און אויף שלעכטס, איז אנשטאט עס דערווייטערן, זאל מען ענדערש מאכן דערפון א כלי פארן צד הקדושה. דערפאר נוצט מען אט די מאדערנע טעכניק אויף תורה'דיגע זאכן, הויפזעכליך צו פארשפרייטן אידישקייט און חסידות צו מענטשן וואס זענען נאך נישט קיין פרומע אידן.
פון דעם לעצטן רבי'ן זענען ארויס געגעבן געווארן מער פון 60 בענדער פון חידושי תורה אויף ש"ס, רמב"ם, שולחן ערוך און אין ענייני חסידות און קבלה, אויך 42 בענדער פון מכתבי תורה פון אים. דאס וואס מען האט שוין געדריקט ביז היינט איז בלויז א קליין פראצענט פון די אלע כתבים וואס איז געבליבן פון אים. כאטש וואס זינט ער האט אנגענומען די נשיאות און געווארן דער ליובאוויטשער רבי האט ער כמעט נישט פארלאזט זיין וואוינארט אין קרוין הייטס, דאך איז ער געווען שטארק באוואוסט אין דער גארער וועלט אלס א ריזיגער גאון און צדיק וועלכער האט מקרב געווען צענדליקע טויזנטער אידן צו אידישקייט.
770 בית חיינו
ליובאוויטשער חסידות איז זינט ווען דער רבי ריי"ץ געקומען קיין אמעריקע הויפטקווארטירט אין 770 איסטערן פארקוועי, קרוין הייטס, וואס איז געווען רבי מנחם מענדל שניאורסאהןס שול. זיי רופן דעם אדרעס בית חיינו, ווייל פון דארטן זענען זיי יונק, און די מאדעלן ווערן געבויט איבעראל אין זייער צענטערן.
חב״ד שלוחים
צווישן די לענדער, זיינען די שלוחים אין רוסלאנד און די אמאליגע קאמונסיטישע לענדער זייער מפורסם, און אויך די שלוחים אין פראנקרייך, און ארץ-ישראל.
די שלוחים זענען זיך מוסר נפש אויף זייער ארבעט. איין מאל א יאר, שבת-מברכים ר"ח כסלו, קלייבן זיך צוזאמען אלע שלוחים פאר א "כינוס השלוחים", און ארום כ"ב שבט (די יאָרצייט פון די ליובאוויטשער רבי רעבעצין) - קלייבן זיך צוזאמען אלע שלוחות.
אקספארד צירקוס אונטערגרונט סטאנציע
אקספארד צירקוס (Oxford Circus) איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע וואס באדינט אקספארד צירקוס ביי רידזשנט סטריט ראג אקספארד סטריט, מיט אריינגאנגען אויף אלע פיר ווינקלען פונעם ראג. די סטאנציע איז אן איבערבייט צווישן די צענטראלע, וויקטאריע און בעקערלו ליניעס. זי איז די דריטע מערסטע באשעפטיגטע סטאנציע אויף דער לאנדאנער אונטערגרונט נעצווערק.
גאוטאמא בודהא
סידהאַרטאַ גאַוטאַמאַ (סאנסקריט: सिद्धार्थ गौतम), באוואוסט ווי גאַוטאַמאַ בודהאַ אדער סתם דער בודהאַ, איז געווען א פילאסאף און רעליגיעזער פירער אין אוראלט אינדיע וואס האט געגרינדעט בודהיזם.
אקספארד צירקוס אונטערגרונט סטאנציע
די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 1.
גאוטאמא בודהא
ער האט אויסגעלערנט א מיטעלן וועג צווישן נאכפאלגן די תאוות און אסקעטע.
אקספארד צירקוס אונטערגרונט סטאנציע
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט אויף דער צענטראלער לאנדאן באן און 30סטן יולי 1900, און די בעקער סטריט און וואטערלו באן פעראנען האבן געעפנט דעם 10טן מערץ 1906. די צוויי פירמעס האבן געהאט באזונדערע געביידעס און ליפטן.
גאוטאמא בודהא
מען ווייסט נישט גענוי ווען גאוטאמא האט געלעבט. טייל האלטן אז ער האט געלעבט בערך פון 563 - 483 פאר דער ציווילער רעכענונג, אבער אנדערע האלטן אז ער איז געשטארבן צווישן 411 און 400.
אקספארד צירקוס אונטערגרונט סטאנציע
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:וויקטאריע ליניע סטאנציעס
גאוטאמא בודהא
קאַטעגאָריע:פילאסאפן קאַטעגאָריע:בודהיזם
דייטשמעריש
דײַטשמעריש איז א באגריף פאר ווערטער אין יידיש וואס שטאמען פונעם מאדערנעם דייטשיש (ניי הויכדייטש) וואס מ'האט אין סוף דעם 18טן י"ה און אין פארלויף פון כמעט דעם גאנצן 19טן י"ה אריינגעפירט אין יידיש, ווי למשל ווערטער: שטונדע אנשטאט שעה, שטראסע אנשטאט גאס און אין דעם אויסלייג האט מען למשל אריינגעשטעלט שטומע עינס און האען ווי: עסען אנשטאט עסן, איהר אנשטאט איר, היממעל אנשטאט הימל אא"וו. אין געוויסע תקופות איז דייטשמעריש געווען אין טענדענץ און דער מער אינטעליגענטער אויסלייג.
יידישיסטן האבן תמיד געפירט מלחמות קעגן דייטשמעריזם. למשל מאקס וויינרייך שרייבט:
קאטעגאריע:יידיש
ליסטע פון פרעזידענטן פון ישראל
דאס איז א ליסטע פון פרעזידענטן פון ישראל זייט דער גרינדונג פונעם לאנד אין 1948.
זעט אויך
פרעזידענטן פון ישראל
26סטן אויגוסט
דעם 26סטן אויגוסט איז דער 237סטער טאג פון יאר (238סטער אין אן עיבור־יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 128 טעג.
פייערטעג און פאסירונגען
26
מנחם מענדל בייליס/כד
כד. דער וועג צום משפט
אין קורצן פון פריער: נאך צוויי און א האלב יאר, זעט שוין אויס ווי די משפט גייט שוין ענדליך פארקומען.
איין טאג האט ר' מענדל באקומען די אפיציעלע הזמנה צום משפט, וועלכע וועט פארקומען אין צוויי חדשים ארום, אום חודש תשרי תרע"ג. די הזמנה איז אנגעקומען צוויי חדשים פאר דעם זמן.  די מצב רוח פון ר' מענדל איז אסאך בעסער געווארן.  סוף כל סוף קומט עס שוין, עס וועט בעז"ה אלץ נתגלה ווערן און זיין מצב וועט זיך טוישן מן הקצה אל הקצה. ער האט פרובירט מתאר זיין ביי זיך וויאזוי דאס וועט זיין, וויאזוי וועט מען אויסליינען די באשולדיגונג, וועלכע שאלות מ'וועט עם פרעגן און וואס ער וועט ענטפערן. אלע זיינע מחשבות זענען געווען פארנומען מיט'ן משפט, ער האט פון גארנישט אנדערש נישט געקענט טראכטן. צוויי וואכן פאר'ן צייט האט ר' מענדל איינגעגעבן א בקשה ער זאל קענען גיין אנגעטון מיט זיינע אייגענע בגדים ביים משפט, ער האט זיך זייער געשעמט צו קומען פאר אזויפיל מענטשן מיט די תפיסה קליידער. ער האט נישט באקומען קיין תשובה אויף דעם בקשה. א טאג פאר'ן משפט איז זיין ווייב עם געקומען באזוכן. די טרערן זענען געקומען אן אויפהער. ביידע האבן געהאפט אז בקרוב וועלן שוין אלע צרות זיין אינ'ם פארגאנגנהייט און ר' מענדל וועט שוין קענען צוריק אהיים גיין. פאר זי איז אוועק געגאנגען האט זי עם מבשר געווען אז מ'וועט עם לאזן האבן די אייגענע בגדים, און אז מ'וועט זיי געבן צו עם אויפ'ן טאג פון די משפט. צומארגנס הערט ער די באקאנטע קולות, ווי מ'עפנט אויף די דרייצן שלעסער פון זיין צימערל.. יעדעס מאל האט דאס עם אנגעפילט מיט פחד און שרעק, דאסמאל איז אבער אנדערש, ער האט געפילט אז די קלאפערייען ברענגען אים בשורות טובות..
"אט זענען דיינע בגדים" זאגט דער שומר, "דיין משפט הייבט זיך אן היינט".. ר' מענדל שפירט זיך זייער רוהיג, קודם שפירט ער זיך שוין נישט ווי אן איינגעשפארטער.. ער האט אבער מורא צו טראכטן אז אפשר וועט ער דאס נאכאמאל דארפן אנטון.. קודם איז ער צופרידן אויף יעצט.. יענעם טאג האבן די שומרים זיך מתייחס געווען צו ר' מענדל מיט פריינדשאפט און מיט כבוד.. אלע פריערדיגע רשעות איז ווי א וואלקן נעלם געווארן.. עס איז שווער געווען פאר עם צו פארשטיין די פלוצלינגדיגע ידידות נאך אלע צער און ליידן וואס זיי האבן עם גורם געווען במשך די צייט וואס ער איז געווען איינגעשפארט.
ווען ער איז געווען גרייט האט מען אים איבערגעגעבן צו די שומרים וועלכע דארפן עם באגלייטן צום בית המשפט. ווען ער איז ארויס אינ'ם חצר, האט ער קוים געקענט גלייבן וואס זיינע אויגן זעהן.. געווענדליך, ווען ער איז ארויסגעפירט געווארן צום חצר, איז עס געווען ליידיג, היינט איז עס געווען פיל מפה און פה כאילו דא גייט פארקומען א גרויסע מיליטערישע מארש.. עס זענען געווען עטליכע גרופעס פון געווענדליכע מיליטער מענטשן ווי אויך די גאנצע שטאב פון דער תפיסה. עטלעכע האבן געשמייכלט אבער רוב זענען געשטאנען ערנסטערהייט. אויסער דעם זענען געשטאנען אינ'ם חצר אפאר הונדערט קאזאקן [העכערע סאלדאטן] מיט שיינעדיגע שווערדן, וועלכע זענען געווען אפצוהיטן ר' מענדל פון א "שלעכט אויג"... מ'האט עם געזעצט אין א שווארצע וואגן ארומגענומען מיט א גאנצער שורה פון וועכטערס און באגלייט מיט א ספעציעלע גרופע מיליטערישע רייטער. דאס אלץ איז מיטגעגאנגען ביז צום בנין פונ'ם הויך-געריכט, א וועג פון זעקס קילאמעטער!
פון די פענסטערס פונ'ם וואגן האט ער געקענט זען אז די געסער זענען פון מיט מענטשן. די רעגן און ווינט האבן זיי נישט געשטערט. עפ"י רוב זענען דאס געווען געווענדליכע לייט וועלכע האבן געוועלט זען וואס טוט זיך. אויך פון די "שווארצע הונדערטער" זענען דארט געווען לרוב.  ווען ער איז ווייטער געגאנגען, האט ער דערקענט צווישן דעם עולם עטליכע יודן, עטליכע פון זיי האבן געטריקנט זייער אויגן מיט טאשנטוכער.  אויך ר' מענדל האט תורם געווען זיין חלק אינ'ם געוויין..  נאכ'ן אדורך גיין אלע שורות פון מענטשן, זענען זיי ענדליך אנגעקומען צום בית המשפט, וועלכע איז אויך געווען ארומגענומען מיט טויזנטער מענטשן.  די טויערן פון די חצר האבן זיך געעפנט און די וואגן איז אריין.
"איך וועל דיר באצאלן אויפ'ן וועג צוריק" האט ר' מענדל געזאגט מיט א שמייכל. דער הויפט פון פאליציי האט זיך נישט געקענט איינהאלטן פון לאכן.. ווען זיי זענען אריין אינ'ם בנין האט מען באלד געפירט ר' מענדל צו א ספעציעלע צימער, ווי די איינגעשפארטע דארפן זיין דורכ'ן מהלך פונ'ם משפט. אן קיין געדולד האט ער געווארט מ'זאל עם אריינפירן אינ'ם געריכט-זאל. ער ווארט שוין אזוי לאנג אויף דעם טאג, און יעצט ווען עס איז שוין דא האט ער קוים געקענט גלייבן אז ער חלומ'ט נישט.. די יארן מיט חדשים לויפן עם אריבער פאר די אויגן.. קולייבקו רייסט עם אוועק פון זיין משפחה, דער אוכראנא, די חוקרים, די 'צדיקים', דער 'אפיקומן', דער תפיסה, הונגער, נעכט אן שלאפן, שומרים, פענענקו, מאשקעוויץ, אלע אלע פיינונגען אן קיין סוף. רבונו של עולם! ווען גייט זיך שוין אלעס ענדיגן!!
די טיר עפנט זיך און א עלעגאנטער מענטש קומט אריין און באגריסט אים. ווי איינער וואס וועקט זיך אויף פון א בייזן חלום, קוקט ר' מענדל אן דער מענטש וואס באגריסט עם אזוי פריינדליך מיט א שמייכל אויפ'ן פנים. "א גוט מארגן מר בייליס", הייבט ער אן, "שרעקט אייך נישט, מיין נאמען איז קאראבטשעווסקי און איך בין אייער אדוואקאט". ר' מענדל האט שוין געוויסט אז ער גייט זיין איינער פון די אדוואקאטן [זעה פריערדיגע קאפיטל], אבער ביז יעצט האט ער פערזענליך געזען נאר די פיר אדוואקאטן, בארסקי, גרוזענבערג, זארודני און מארגאלין, ער האט נאכנישט געהאט געטראפן די אנדערע צוויי, קאראבטשעווסקי און מאקלאקוב. זיין פלוצלינגע ערשיינונג האט געמאכט א שטארקן רושם אויף ר' מענדל. דאס איז געווען ווי א שטראל פון ליכט קומט אריין אינם צימער. זיין פריינדליכע באגריס און שמייכל האבן נישט נאר אוועק געשטיפט די טרויעריגע מחשבות פון עם נאר זיי האבן עם אויך געגעבן דער הרגשה אז אט אט וועט ער באפרייט ווערן. דער באוויסטע אדוואקאט האט זיך דערנענטערט און ממשיך געווען: "זיי גוט געלאהנט מר ביילוס, און האלט זיך שטארק. איך וואלט זייער געוואלט קומען נענטער, אבער עס איז ארויס א ספעציעלע תקנה פאר דיין פאל, א יוצא מן הכלל, אז קיינער טאר נישט אריין גיין אין אייער ד' אמות! אפילו נישט דיינע אדוואקאטן.. אויב וועל איך דאס נישט איינהאלטן, וועל איך באקומען א גרויסן פסק.  זאגט מיר אויב אזוי, וויאזוי פילט איר זיך, וואס מאכט איר"? זיינע ווארעמע רייד האבן אזוי משפיע געווען אויף ר' מענדל אז ער האט כמעט פארגעסן אז ער איז איינגעשפארט.. ער האט געפילט אז ער איז פריי און ארומגענומען מיט ידידים. ער האט אבער נאר געדארפט א קוק טון אויף די וואס היטן עם אפ בשבעה עינים דאס גאנצע צייט צו געדענקען אז ער איז נאך אונטער זייערע הענט. ער איז געווען הונגעריג און ער האט געבעטן קאראבטשעווסקי אויב עס איז שייך עפעס צו שאפן פאר אים צו עסן. אויב ער וועט ווארטן אויף דעם עסן פון דער תפיסה קען ער אויסגיין פאר הונגער. פונקט דאן איז אריין אין צימער דער גענעראל וועלכע איז געווען ממונה אויף דער שמירה אויף ר' מענדל, און דער אדוואקאט האט אים איבערגעגעבן די בקשה.
לאגער (ביר)
לאַגער איז א ביר וואס ווערט געיוירן אין א נידריגער טעמפעראטור. בלאסע לאגער איז פון די מערסט געטרינקענע ביר אין די וועלט. באק פילזנער און מארזען זענען סארטן לאגערס. עס איז אויך דא טינקעלע לאגערס ווי דונקעל און שווארצביר.
קאַטעגאָריע:אלקאהאלישע געטראנקען
חזקת הגוף
חזקת הגוף איז איינע פון די חזקות, וואס זאגן אז מ'דארף זעך נישט מסתפק זיין אויף קיין שום זאך אפשר האט זעך עס גיטוישט, כל זמן מ'ווייסט נישט בפירוש אנדערש.
לויט תוספות וואס האלטן אז די חזקה איז נאר ווען א געוויסער גוף טוישט זיך במציאות, אבער חזקת כשרות הייסט נישט חזקת הגוף.
לפי דער שיטה פון רבן גמליאל און איז חזקת הגוף שטערקער פון אלע חזקות און אויך פון חזקת ממון, אבער דאס איז דווקא בצירוף פון דער מעלה פון ברי ושמא וואס העלפט צו פאר דער חזקת הגוף.
קאטעגאריע:חזקות
העדסטאן ליין באן סטאנציע
העדסטאן ליין (ענגליש: Headstone Lane) איז א נעצווערק באן סטאנציע לעבן העדסטאן, אין דער לאנדאנער בארא פון הארא, צפון־מערב לאנדאן, באדינט דורך דער וואטפארד ליניע פון לאנדאנער איבערגרונט. די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 5.
היסטאריע
די סטאנציע איז געווען באדינט דורך דער בעקערלו ליניע פון לאנדאנער אונטערגרונט פון 16טן אפריל 1917 ביזן 24סטן סעפטעמבער 1982.
הויפט זייט/ה' סיון
ה' סיון ערב שבועות היום תשעה וארבעים יום שהם שבעה שבועות לעומר — דער לעצטער טאג פון דער ספירה.
דניאל פערל
דניאל פערל (10טן אקטאבער, 1963 – 1טן פעברואר, 2002) איז געווען אן אמעריקאנער אידישער זשורנאליסט פארן וואל סטריט זשורנאל. ער איז געווארן פארכאפט און קאלטבלוטיג דערמארדעט דורך טעראריסטן אין קאראטשי, פאקיסטאן.
זיין פארכאפונג און מארד
פערל איז געפארן קיין פאקסיטאן אויף א זשורנאליסטישער מיסיע אויסצופארשן די פארבינדונג פון ריטשערד רייד (דער שיך-באמבארדירער) און אל-קאידע.
אום 23סטן יאנואר, 2002, האט ער אפגעשמועסט זיך צו טרעפן מיט איינעם, אין א רעסטאראן אין קאראטשי, מיינענדיג אז ער גייט שמועסן מיט יענעם איבער דעם ארטיקל וואס ער האט געשריבן. ער איז דאן פארכאפט געווארן דורך א מיליטאנטישער גרופע, וועלכע האבן גע'טענה'ט אז פערל איז אן אמעריקאנער שפיאן. די טעראריסטן האבן ארויסגעשטעלט א רייע פארלאנגען וואס זיי האבן געוואלט אז אמעריקע זאל דורכפירן פאר זיין באפרייאונג; אריינגערעכנט באפרייען אלע פאקיסטאנער ארעסטאנטן פון אמעריקאנער טורמעס.
ניין טעג שפעטער, האבן די בלוט-דארשטיגע טעראריסטן אים קאלטבלוטיג דערמארדעט, דורך אפהאקן זיין קאפ.
די גרויזאמע טעראריסטן האבן אפגעכאפט אויף ווידעא דעם גאנצן מארד, און עס געשיקט צו באאמטע פון די פאראייניגטע שטאטן. אינעם ווידעא זעט מען ווי איידער די טעראריסטן האבן אים אומגעברענגט זאגט פערל: "מיין נאמען איז דניאל פערל, איך בין אן אמעריקאנער איד פון קאליפארניע. איך קום פון, אה, פון מיין טאטע'ס זייט איז די פאמיליע ציוניסטיש. מיין טאטע איז א איד, מיין מאמע איז א איד, איך בין אידיש. אונזער משפחה פירט זיך לויט די אידישע וועגן. מיר האבן באזוכט אסאך מאל אין ישראל"
דריי חדשים שפעטער האבן די פאליציי געטראפן זיינע איבערבלייבענישן, וואס זענען אפגעשיקט געווארן קיין קאליפארניע וואו ער איז באגראבן געווארן.
די טעראריסטישע מערדער
פיר מענער זענען ארעסטירט געווארן און זענען אנגעקלאגט געווארן אין פארכאפונג און מארד. איינער, אריגינעל א בריטישער, אכמאד אמאר סאעד שעיך איז פאראורטיילט געווארן צום הענגען; דער געריכט האט אבער שפעטער איבערגעדרייט דעם אורטייל, טענה'נדיג אז עס איז נישט געווען גענוג באווייזן.
אין יאנואר 2021 האט דער הויפט געריכט אין פאקיסטאן ריינגעוואשן און באפרייט דעם  טעראריסט אכמאד אמאר סאעד שעיך.
קאַטעגאָריע:טעראר קאַטעגאָריע:יידישע זשורנאליסטן
אבו קאביר געריכטלעכער מעדיצין אינסטיטוט
שמאל|קליין|200px|המכון הלאומי לרפואה משפטית דער אַבו קאַביר געריכטלעכער מעדיצין אינסטיטוט אדער פאָרענסיק אינסטיטוט ליגט אויף בן צבי וועג ראג הערצל גאס אין אבו קאַביר, תּל אביב, און איז דער איינציקער ציבור אנשטאלט וואָס גיט פאָרענסיק מעדיציניש באַדינונגען אין ישראל.
װעבלינקען
קאַטעגאָריע:ישראל
1985
א נארמאַל יאר וואס האט אנגעהויבן דינסטיק.
סאדבורי טאן אונטערגרונט סטאנציע
סאדבורי טאן איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אויפן אקסברידזש צווייג פון דער פיקאדילי ליניע. די סטאנציע געפינט זיך אין סאדבורי, 350 מעטער דרום פון סאדבורי און הארא ראד באן סטאנציע, און איז אין טראוולקארט זאנע 4.
די סטאנציע האט צוויי פעראנען.
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט דעם 28סטן יוני 1903 דורך דער דיסטריקט באן (היינט די דיסטריקט ליניע) אויף איר נייער פארלענגערונג קיין.
באדינונגען
א גאנצן טאג, 6 באנען א שעה אין יעדער ריכטונג.
חזקת ממון
רוב מאל אין גמרא ניצט מען דעם כלל "המוציא מחבירו עליו הראיה", וואס זאגט די סברא פון "מאן דכאיב ליה כאיבא אזיל לבי אסיא", ווער וואס ויל טוישן דער פאקט, ער דארף ברענגען א ראיה.
קאטעגאריע:חזקות
סאדבורי טאן אונטערגרונט סטאנציע
באדינונגען
אין די שפיץ שעה׳ן, 12 באנען א שעה אין יעדער ריכטונג.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:פיקאדילי ליניע סטאנציעס
דוד שפירא (בוקאווסק)
רבי דוד שפירא זצ"ל (ה' שבט ה'תרל"ז - כ"ט שבט ה'תרפ"ד), רב אין בוקאווסק.
אפשטאם
רבי דוד איז געבוירן ה' שבט ה'תרל"ז, צו זיין פאטער הרב מאיר יהודה שפירא, רב אין בלאזאוו, א זון פון הרב דויד שפירא, רב אין דינאוו, א זון פון הרב צבי אלימלך שפירא, דער בני יששכר. און צו זיין מוטער מרת מרים א טאכטער פון הרב ישראל אן איידעם פון הרב חיים האגער פון קאסאוו.
רבנות
אין יאר ה'תרס"ט נאך די פטירה פון זיין פאטער איז רבי דוד געווארן רבי אין בוקאווסק אויף זיין פאטער'ס ארט, ביי די ערשטע וועלט קריג איז רבי דוד אנטלאפן אונגארן, ווען ער איז צוריק געקומען קיין גאליציע, האט ער זיך באזעצט אין סאנוק ביי זיין שוואגער.
רבי דוד איז געווען אין סאנוק א פערזענליכער גוטער פריינד פון דארטיגן רב, הרב יהודה מאיר שפירא, כאטש רבי דוד איז געווען א קעגנער פון דעם געדאנק פון אגודת ישראל.
הסתלקות
רבי דוד איז נפטר געווארן יונג כ"ט שבט ה'תרפ"ד.
פאמיליע
רבי דוד האט געהייראט בזיווג ראשון מרת בינה א טאכטער פון הרב יהושע הורוויץ, רב אין דזשיקאוו. זי איז נפטר געווארן ח' סיון ה'תר"ע. זייער קינדער:
בזיווג שני האט רבי דוד געהייראט מרת שרה א טאכטער פון הרב חנניה יו"ט ליפא טייטלבוים רב אין סיגעט. זייער קינדער:
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:דינאוו
1טן דעצעמבער
דער ערשטער דעצעמבער איז דער 335סטער טאג פון יאר (336סטער טאג אין אן עיבור־יאר). אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 30 טעג.
געשטארבן
01
הויפט זייט/ו' סיון
ו' סיון שבועות (ערשטער טאג אין חו"ל)
סיון 06 קאַטעגאָריע:מוסטער היינט אין היסטאריע he:תבנית:ו' בסיוון
ראבאט, מאראקא
ראַבאַט ( אַר־ריבאַאַט; ראַבאַט) איז די הויפטשטאט און די צווייטע גרעסטע שטאט פון אלזשיר. די שטאט געפינט זיך אויפן אטלאנטישן אקעאן.
אין 2012 האט ראַבאַט געהאט א באפעלקערונג פון בערך 1.2 מיליאן באוואוינער.
צווילינג שטעט
ראַבאַט איז פארצווילינגט מיט:
פרעפעקטורן פון יאפאן
די פרעפֿעקטורן פון יאפאן זענען די 47 פראווינצן פונעם לאנד. א פרעפעקטור איז א קערפערשאפט פון א העכערן ראנג ווי שטעט, שטעטלעך און דערפער.
דער גרעסטער פרעפעקטור איז האקיידא.
א פרעפעקטור איז צעטיילט אויף שטעט (市 שי) און דיסטריקטן (郡 גון). יעדער דיסטריקט איז צעטיילט ווייטער אויף שטעטלעך און דערפער.
קאַטעגאָריע:יאפאן קאַטעגאָריע:רעגירונג
דיקטאטור
א דיקטאטור הערשאפט, איז א פאליטישע צושטאנד אין א לאנד, וואס געווענליך איז נישט קיין אפשטאמיקער פון א קעניגליכער פאמיליע, וואס אויף אזא פאל וועט עס הייסן מאנארכיע. דער הערשער אין א דיקטאטור הייסט א דיקטאטאר.
א דיקטאטור איז פאראנטווארטליך פאר אלץ אין לאנד, זי הערשט אויפן געזעץ, אויפן פארלאמענט, און אויפן מיליטער, אסאך פון די דיקטאטורן פונעם 20סטן יארהונדערט, זענען געקומען צום מאכט דורך וואלן, ווי היטלער, אנדערע מיט א מיליטערישער פוטש, ווי סאדאם כוסעין.
דער שטארקער סימן ביי א דיקטאטורישער רעפובליק, איז די פארטיי, עס איז נישט פארהאן קיין אפאזיציע, פאליטישע פארטייען ווערן אומלעגאל, ווי אין סאוועטן פארבאנד, ביי סטאלין. עס איז נישטא קיין פרייהייט פון פרעסע, אדער פון רעדן. אינעם מיטל מזרח, ווערן פרויען אונטערדריקט.
א דיקטאטור וועט אין מערערע פעלער, האבן זיין אייגענע זיכערהייטס וואך. ווי עס.עס. אין נאצי דייטשלאנד, אדער רעפובליק גווארדיע אין איראק. רעוואלוציאנער היטער אין איראן, אפילו איראן ווערט פארעכנט אלס איסלאמישע רעפובליק, איז די ציל פון די רעוואלוציאנער היטער איינס, אונטערברענגען קעגנער פונעם רעזשים.
רוב דיקטאטארן געוועלטיקן אויף זייער באפעלקערונג, מיט אן אייזערנעם פויסט, טייל פון זיי האבן זיך געקרוינט אלס העכערע געטליכקייט.
קאַטעגאָריע:רעגירונג מעטאדן קאַטעגאָריע:פאליטישע וויסנשאפט
כאן נמצאו וכאן היו
דער רמב"ן און כתובות פסקנט אז מזאגט דאס נאר און איסורים, אבער רוב ראשונים אלטן אז סאיז אויך און דיני ממונות. קאַטעגאָריע:חזקות‏
בלאסע לאגער
בלאַסע לאַגער ביר איז אַ זייער א בלאַסע גאָלדענע פארב ביר.
היינעקען לאגער ביר איז א בלאסע לאגער ביר.
קאַטעגאָריע:אלקאהאלישע געטראנקען
פלאוודיוו
פלאוודיוו איז די צווייטע גרעסטע שטאט אין בולגאריע (נאך סאפיע) מיט א באפעלקערונג פון 338,153 איינוואוינער לויטן 2011 צענזוס.
קאַטעגאָריע:בולגאריע קאַטעגאָריע:שטעט אין אייראפע
אאזיס
left|thumb|250px|אן אאזיס אין מידבר סאארא אָאַזיס איז א שטח אין מיטן א מידבר וואס האט אין זיך א מקור פון וואסער (ווי למשל א קוואל), זיין לאנדשאפט איז זייער אנגעזען אין דער מידברדיקער סביבה. דער אאזיס נוצט ווי א נאטירלעך־הויז צו אדעווען בעלי חיים, און עס איז א צענטער וואס ציט צו זיך מענטשן.
קאַטעגאָריע:געאגראפיע
בעדואינער
בעדואינער (אראביש: بَدْو) זענען אראבער, און רוב זענען מוסלמענער, בעדואינער מיינט מדבר איינוווינער אין אראביש.
די מענטשן לעבן אין מדבר, און זענען וואנדערער פון איין פלאץ צום צווייטן, זיי לעבן אין שבטים צוזאמען, און דער הויפט פון שבט הייסט שייך.
די בעדואינער געפונען זיך אין סאהארא מדבר, סיני האלבאינדזל, ישראל, אראבישער האלבאינדזל און יארדאניע. אין סאודי אראביע און אין יארדאניע, זענען די הערשער טאקע בעדואינער.
בעדואינער זענען געווענליך זייער עקסטרעם, ווען עס קומט צו פאמיליע עהרע, און זייער באהאנדלונג צו פרויען ווענט זיך ביי די שבט, נארמאל האט דער מאן זיין געצעלט, זיינע פרויען אין זייער געצעלט, און די מאן זיצט מיט זיינע בהמות, ווי שעפסן, ציגן, אד"ג.
דאס לעבן פון א בעדואינער, איז געוואנדן אין זיין קעמל, פון די נקבה טרונקט ער מילך, און ער עסט די פלייש פונעם קעמל, פון די האר מאכט ער קליידער, און זיין געצעלט, פון זיין הויט מאכט ער כלים, שיך, פון די קעמלס מיסט, הייצט די בעדואינער אויף וואסער פאר זיין קאווע, און צו דעם אלעם דינט דער קעמל, אויף צו רייטן פון איין פלאץ צום צווייטן.
טייל בעדואינער וועלן צו מאל אויך האבן שאף, אויך פאר מילך און פאר וואל.
אין די צוואנציגסטן יארהונדערט, ווען גרענעצן, צווישן לענדער זענען געווארן באפולמעכטיקט, און אריבער גיין צו אנדערע איז שווערער געווארן, איז זייער וואנדערונג טיילווייז פארליזירט געווארן, אבער קענענדיק זיך גוט אויס אין מדבר, האבן זיי זיך אסאך פארנומען מיט אריבערשווערצן סחורה, מייסטנס אומלעגאל ווי מענטשן, דראגס, אויפרייס מאטריאל, און אנדערע אומלעגאלע ארטיקלען.
היינט זענען רוב בעדואינער באזעצט אין שטעט מיט הייזער, אין צפון ישראל איז כמעט נישטא קיין געצעלטן, אין נגב, זענען נאך פארהאן, אבער אסאך האבן זיך באזעצט אין שטעטלעך, וואס די רעגירונג האט ספעציעל אויפגעשטעלט פאר זיי.
הויפט זייט/ז' סיון
ז' סיון צווייטער טאג שבועות אין חו"ל אסרו חג אין ארץ ישראל
סיון 07 קאַטעגאָריע:מוסטער היינט אין היסטאריע he:תבנית:ז' בסיוון
בעדואינער
אין ישראל דינען אסאך פון זיי אין צה"ל, אדער אינעם מדבר רעקאניסענס באטאליאן, אדער אלס אויסשפירער (גששים), וואס באקוקן דעם שטח אויב איז עס ריין פון מינעס אד"ג.
קאַטעגאָריע:עטנישע גרופעס קאַטעגאָריע:מיטל מזרח
דאנעצקער מענטשנ'ס רעפובליק
די דאנעצקער מענטשנ'ס רעפובליק (דמר אדער דנר, ) איז א נישט אנערקענטע שטאט אין מזרח-אייראפע, אנערקענטע ווי בלויז אומאפהענגיק דורך רוסלאנד. עס איז איין פון צוויי נישט אנערקענטע שטאטן אין מזרח-אוקראינע, די אנדער איז די לוגאנסקער מענטשנ'ס רעפובליק (למר). זינט 7 אפריל 2014, די רעפובליקן זענען האבן געפירט א שלאכט אוקראינע. קרוינשטאט שטאדט איז דאנעצק, און דעניס פושילין איז דער פרעזידענט זינט 2018.
אוקראינע האט באשטימט די דמר און די למר ווי טעראריסטישע ארגאניזאציעס אין מיי 2014, און האלטן די ראיאנען ווי "אויף דערווייל אקופירטע טעריטאריעס", פאזע קרים. ערב די 2022 רוסיש אינוואזיע פון אוקראינע, 2 מיליאן לייט געוווינען אין די דמר. גרויס שטאדטן, אריינרעכענענדיק דאנעצק, מאקיייווקא, הארליווקא, און מאריופאל.
אום 21 פעברואר 2022, האט רוסלאנד אנערקענט ווי אומאפהענגיק די דמר און למר. ביידע רעפובליקן איז אין דער צענטער פון די 2021-2022 רוסלאנדער-אוקראינער קרייץ און 2022 רוסיש אינוואזיע פון אוקראינע.
רעפערענצן
רוסיש אינוואזיע
הארלינגטאן באן סטאנציע
האַרלינגטאן איז א באן סטאנציע אין דער מערב זייט פון האַרלינגטאן דארף אין בעדפארדשיר, ענגלאנד. די סטאנציע געפינט זיך אויף דער מידלאנד הויפט ליניע און ווערט באדינט דורך טעמזלינק אויף די טעמזלינק רוטעס קיין לאנדאן, גאטוויק פליפעלד און ברייטאן.
היסטאריע
די סטאנציע איז געבויט געווארן אין 1868 דורך דער מידלאנד אייזנבאן אויף איר פארלענגערונג קיין סט פאנקראס, און איז געעפנט געווארן אום 13טן יולי 1868.
טעמזלינק
אין די נישט שפיץ שעה׳ן פארן:
אין די שפיץ שעה׳ן פארן טעמזלינק באנען אויך קיין.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:טעמזלינק סטאנציעס קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין בעדפארדשיר
ראציאנאלע צאל
א ראַציאנאַלע צאָל אין מאטעמאטיק איז א רעאלע צאל וואס מ'קען רעפרענזענטירן ווי די פארהעלטעניש (לאטיין ratio ראַציא) פון צוויי גאנצע צאלן. דער סכום פון אלע ראציאנאלע צאלן ווערט באצייכנט \mathbb Q. מען שרייבט א ראציאנאלע צאל ווי א ברוכטייל (טיילציפער)
p/q
פון צוויי גאנצע צאלן, דער ציילער
p
און דער (נישט נול )טיילער
q
.
דער סכום \mathbb Q מיט די אפעראציעס פון צוגאב און טאפלונג (פון רעאלע צאלן) שאפט א פעלד, דאס פעלד פון ראציאנאלע צאלן.
די דעצימאלע אויסשפרייטונג פון א ראציאנאלער צאל וועט אדער ענדיגן נאך א געוויסער צאל ציפֿערן אדער וועט אנהייב איבערחזר׳ן די זעלבע ענדיגלאזן סעקווענץ פון ציפערן איבער און איבער.
א רעאלע צאל וואס איז נישט ראציאנאל רופט מען אומראציאנאל. אומראציאנאלע צאלן שליסן איין, [[E (מאטעמאטיק)|
e
]] און [[גילדענער שניט|
φ
]]. די דעצימאלע אויסשפרייטונג פון אן אומראציאנאלער צאל איז ממשיך אויף אייביג אן זיך איבערחזר׳ן. דאס געזעמעל פון ראציאנאלע צאלן איז צאלבאר, און דאס געזעמעל פון רעאלע צאלן איז אומצאלבאר, מילא זענען כמעט אלע רעאלע צאלן אומראציאנאל.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:נומערן
ישראל מעטעאראלאגיע באדינונג
די ישראל מעטעאָראָלאָגיע באדינונג אפטיילונג פון דעם ישראל מיניסטעריום פון טראַנספּאָרט איז פאַראַנטוואָרטלעך פֿאַר פאָראויסזאגן וועטער און מעטעאָראָלאָגישע דאַטן צושטעלן קלימאַט פאָרשונג אין ישראל. אנהייבנדיק אין 1937 ביי דער בריטישן מאַנדאַט רעגירונג, איז זי אַ מיטגליד פון דער וועלט מעטעאָראָלאָגיע ארגאניזאציע זינט 1949. די דינסט האלט אויס מער ווי 30 מעסטן סטאנציעס איבער ישראל, און דער צענטער איז אין ראשון לציון.
װעבלינקען
קאַטעגאָריע:ישראל קאַטעגאָריע:מעטעאראלאגיע
נייטראן
נייטראנען, צוזאמען מיט פראטאנען און עלעקטראנען, שטעלן צוזאם אן אטאם.
נייטראנען געפינען זיך אינעם אטאמקערן, צוזאמען מיט פראטאנען. אנדערש ווי פראטאנען, וואס טראגן א פאזיטיווע לאדונג, אדער עלעקטראנען, וואס האבן א נעגאטיווע לאדונג, האבן נייטראנען קיין לאדונג.
אויפדעקונג
אין 1920, האט ערנעסט ראדערפארד פארטראכט דעם מעגלעכן עקסיזטענץ פונעם נייטראן. באזונדער, האט ראדערפארט באטראכט אז דער אונטערשייד צווישן דעם אטאם־נומער פון אן אטאם און זיין אמאמישן מאסע קען מען דערקלערן מיטן עקסיזטענץ פון א נייטראל געלאדנטע טיילכל אינעם אטאמקערן. ער האט געהאלטן אז א נייטראן איז א נייטראלישן פאר מיט אן עלעקרטאן וואס ארביטירט א פראטאן.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:קערנפיזיק
איזאפאד
די איזאָפּאָדן זיינען אַ סדר פון קרעבסן. די גרופּע איז מאָרפאָלאָגיש זייער אַ כלערלייע, ס׳איז דאָ בערך 10.5 טויזנט זגאַלן, וואָס לעבן אין ימים, זיסוואַסערן און אויף דער יבשה. עטלעכע איזאָפּאָדן פּאַראַזיטירן ביי בעלי־חיים.
אויסער געבוי
די איזאָפּאָדן האָבן בדרך־כלל אַ כלפּי־חוץ פלאַכן קערפּער, 0.6 מ״מ ביז 46 ס״מ לענג. די קערפּער סעגמענטאַציע איז ענלעך צום גענעראַלן פּלאַן פון אַנדערע Peracarida. ס׳איז דאָ דריי טאַגמעס (קערפּער־טיילן): קאָפּ, פּערעיאָן ("ברוסט") און פּלעאָן ("בויך"). דער קאָפּ איז אַ קאָמפּליצירטער, דאָס הייסט אַז ער שליסט איין די סעגמענטן פון קדמון־קאָפּ און ערשטן ברוסט־סעגמענט (צו מאָל אויך דעם צווייטן סעגמענט). פּערעיאָן באַשטייט פון די איבעריקע 7 ברוסט־סעגמענטן, וואָס זיינען בדרך־כלל ניט געאייניקט, כאָטש עטלעכע איזאָפּאָדן ווייזן יאָ באַשטימטע צונויפגאָסן אינעם פּערעיאָן. די 6 הינטערסטע סעגמענטן און די טערמינאַלע פּלאַט (טעלסאָן) מאַכן אויס דעם פּלעאָן. אַ סך גרופּעס איזאָפּאָדן האָבן פרייע פּלעאָנישע סעגמענטן, אָבער זייער אָפט זיינען זיי געאייניקט ביז די סיבות, ווען פּלעאָן זעט אויס ווי איין גרויסער סעגמענט. דער טעלסאָן (ווען ניט כולו רעדוצירט) איז איינגעשלאָסן אינעם 6טן סעגמענט. ס׳איז ביי איזאָפּאָדן ניט קיין קאַראַפּאַקס, ווי אויך ביי אַמפיפּאָדן צווישן Malacostraca.
קאָפּ־גלידער
דער קאָפּ טראָגט צוויי גרופּעס גלידער, דהיינו: סענסאָרישע (אויגן און צוויי פּאָר אַנטענעס) און מויל־גלידער (אייבערשטע ליפּ, mandibulae (מאַנדיבעלן), אונטערשטע ליפּן, maxillae, maxillulae און maxillipeds).
ס׳איז ביי איזאָפאָדן איין פּאָר קאָמפּליצירטע אויגן. זיי זיינען מערסטנס זיציק, זעלטן זיצן זיי אָבער אויף אַן אומבאַוועגלעך שטענגל. איין אויג באַשטייט פון צוויי ביז טויזנטער פּשוטע אייגלעך. די אויגן זיינען געוואָרן אין גאַנצן רעדוצירט ביי עטלעכע פּאַראַזיטן און ביי אַ סך אונטערערדישע, אינטערסטיציעלע און טיף־ימישע זגאַלן.
די ערשטע אַנטענעס ("אַנטענעלעך") האָבן בדרך־כלל איין צווייג אויפן תחילת דריי־גלידיק שטענגל. אין אַ סך גרופּעס ווייזט זיך די רעדוצקיע פון דאָזיקע גלידער ביז דער סיבה, וואָס זעט מען ביי יבשותדיקע איזאָפּאָדן: עטלעכע פון זיי האָבן נאָר אַ פּאָר קורצע איין־גלידיקע אברלעך. די צווייטע אַנטענעס זיינען לענגער, האָבן אַ 6-5־גלידיק שטענגל און איין צווייג (נעמלעך: ענדאָפּאָדיט). פונדעסטוועגן, ס׳איז מעגלעך צו געפינען די צווייטע צווייג (עקזאָפּאָדיט) אין פורעם פון אַ קליינע שופּ ביי עטלעכע Asellota.
מויל אַפּאַראַט איז געווענדעט פאָרויס, און געוויינלעך נאָגנדיק. עס רינגלען אַרום דעם מויל די אייבערשטע ליפּ פון פאָרנט, די מאַנדיבעלן פון זייטן און אַזוי גערופענע פּאַראַגנאַטן פון הינטן (וואָס זיינען אָבער קיין פיס ניט). מאַנדיבעלן זיינען די עיקרדיקע אָרגאַנען פאַרן פרעסן. נאָך די מאַנדיבעלן קומען איין נאָכן אַנדערן די maxillae, maxillulae און maxillipeds (וואָס זעען אויס ענלעך צו עכטע פיס, וואָס צייגט זייער נאָמען). איין פאַמיליע (Gnathiidae) האָט נאָך אַ פּאָר maxillipeds, וואָס זיינען אַנטוויקלט געוואָרן פון דער ערשטער פּאָר פּערעיאָנעלע פיס.
פּערעיאָנאַלע גלידער
די פּערעיאָנאַלע גלידער (אָדער פּערעיאָפּאָדן) זיינען איינצווייגיק, גלידיק. תחילת זיינען דאָ זיבן פּאָר פּערעיאָפּאָדן. בדרך־כלל פאַרנעמען זיי זיך אין גיין אָדער זיך קלאַמערן צו וואַסער פלאַנצן, ווירט אָדער געשלעכט־פּאַרטנער. זעלטן ווערט אַ טייל פּערעיאָפּאָדן באַנוצט אין שווימען אָדער גראָבן ‬. אָפט שיידט זיך אונטער די פאָרדערשטע פּאָר גלידער פון אַנדערע און אין קיין לאָקאָמאָציע פאַרנעמט זי זיך ניט. אין אַ סך גרופּעס טראָגן די ערשטע פּערעיאָפּאָדן אַ פאַלש־קלעמערל אָדער זעלטן אַן אמתס. אין Gnathiidae דער ערשטער סעגמענט פון פּערעיאָן איז צונויפגעגאָסן מיטן קאָפּ און אַזוי די פיס, וואָס ער טראָגט, זיינען ‫מגולגל געוואָרן אין אַ מין מויל גלידער. די לעצטע פּאָר פּערעיאָפּאָדן פעלט ביי עטלעכע ‬משפּחות אָדער גאַטונגען (גלייך אַזוי ווי אין יואווענילע פאָרמען).
קיין זשאַברעס טראָגן די פּערעיאָפּאָדן ניט, אָבער ביי נקבות געפינען זיך אויף זיי פּלאַטעלעך, וואָס מען הייסט זיי אָאָסטעגיטן און וואָס פורעמען מיט זיך אַ זעקל פאַרן נאָכקום (מאַרזופּיאום). עס קענען טראָגן די אָאָסטעגיטן אַלע פּערעיאָפּאָדן, אָבער אַזאַ סיבה טרעפט זיך זעלטן און אַמערסטנס טראָגן זיי נאָר 3-4 פּאָר פיס. עס זיינען אויך זגאַלן מיט בלויז איין פּאָר אָאָסטעגיטן אָדער אין גאַנצן אָן זיי. אין עטלעכע גרופּעס איזאָפּאָדן קען מען געפינען אויף maxillipeds אויך ענלעכע פּלאַטעלעך.
פּלעאָנאַלע גלידער
די גלידער פונעם פּלעאָן זיינען ווייניק־גלידיקע, טראָגן איין אָדער צוויי צווייגן. אויסווייניק און לויט זיין ראָלע טיילן זיי זיך אונטער אויף צוויי גרופּעס: די ערשטע פינף פּאָר (אַזוי גערופענע פּלעאָפּאָדן) און די הינטערשטע פּאָר — אוראָפּאָדן. די פּלעאָפּאָדן זיינען מער־ווייניקער פּלאַטשיק און פאַרנעמען זיך אין פאַרשידענע פונקציעס: קודם כל אַלס אָסמאָרעגולאַטאָרישע און אָטעם־אָרגאַנען (ד.ה. אַלס זשאַברעס), אַלס שווים־מיטל און אויך אַלס קאָפּולאַטאָרישע אברים. חוץ דעם איין אָדער מער פּאָר פּלעאָפּאָדן פורעמען זיך אין דעקל, וואָס באַדעקט אַנדערע פּלעאָפּאָדן. אין עטלעכע פאַלן טרעפט זיך פּאָרלעכווייזע צונויפשמעלצן פון אָדער להיפּוך — רעדוקציעס פון פּלעאָפּאָדן, וואָס איז בפרט כאַראַקטעריסטיש פאַר Asellota. למשל, די נקבות פון Microcerberidae טראָגן בלויז איין פּאָר פּלעאָפּאָדן, מחמת דעם אַז אַלע אַנדערע פיר פּאָר זיינען אינגאַנצן רעדוצירט.
אוראָפּאָדן, די הינטערשטע פּאָר גלידער, האָבן אַן איינגלידיק שטענגל מיט איין אָדער צוויי איינגלידיקע צווייגן דערויף. ס׳איז צוויי טיפּן אוראָפּאָדן: זיי קענען זיין ברייט, בלאַטאַרטיק, זיצנדיק אויף זייטן פון פּלעאָטעלסאָן אָדער פאַרקערט: שטאָקאַרטיק און זיצנדיק אויפן שפּיץ פּלעאָטעלסאָן. Valvifera האָבן אַ ספּעציעלע מאָדיפיקאַציע פונעם ערשטן וואַריאַנט, ווען אוראָפּאָדן זיינען פאַרבויגן אַרונטער און באַדעקן פּלעאָפּאָדן.
לעבנסשטייגער
ים איז וואו די איזאָפּאָדן אויפגעקומען געוואָרן, און אין ים ווייזן די גרעסטע פאַרשיידנקייט פון די פאָרמען און אויך די גרעסטע צאָל זגאַלן. ימישע איזאָפּאָדן זיינען קודם כל בענטישע בעלי חיים (לעבן אויפן ימישן גרונט) און ברייט פאַרשפּרייטן פון ליטאָראַל ביז אָקעאַנישע טיפענישן. אַ ריי זגאַלן קענען שווימען ניט הויך פון בוידעם און אַנדערע שווימען אין אָפענע וואַסערן.
פון טייכן און אָזערעס האָט מען באַשריבן אַן ערך בלויז 10% פון אַלע זגאַלן, אָבער עטלעכע גרופּעס זיינען דורכויס נאָר פון אַזעלכע האַביטאַטן באַוואוסט: אַלע היינטיקע Phreatoicidea, פון Asellota: פאַרטרעטער פון Asellidae, Stenasellidae און Protojaniridae, ווי אויך אַלע זגאַלן פון די צויי קליינע גרופּעס פון Calabozoida און Tainisopidea.
צווישן די איזאָפּאָדן געפינט מען דעטריטאָפאַגן, פלאַנץ־פרעסער, רויבער און עטלעכע גרופּעס זיינען פון רויבעריי אַריבער צו פּאַראַזיטיזם (אויף אַנדערע קרעבסן און פיש).
די ווירטשאַפטלעכע באַדייטונג פון איזאָפּאָדן איז ווייט ניט גרויס. פּאַראַזיטן טאָן אָן היזק דער מאַריקולטור אין טראָפּישע לענדער. אַזעלכע זגאַלן וואָס בויערן נאָרעס אין האָלץ (ראשית כל Limnoria און עטלעכע Sphaeroma) שטעלן מיט זיך פאָר אַ געוויסע סכנה הילצערנע טעכנישע קאָנסטרוקציעס.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:בעלי חיים
אבאזשור
left|thumb|250px|צוויי לאמפן מיט אבאזשורן אן אַבאַזשור איז א מיטל־געצייג צוצודעקן אן לאמפ פון א ליכט געשילדער כדי צו צעווארפן און צעשפרייטן דעם ארויסגעלאזנעם ליכט. דער צוועק קען זיין אדער צו שיצן די אויגן פון צופיל קאנצענטרירטן ליכט אדער צו באלייכטן א באשטימטן ארט.
דיר יאסין
דיר יאסין איז געווען אן אראביש דארף ביז 1948, איין ק"מ ווייט פון גבעת שאול, וואס די אצ"ל, און די לח"י האבן איינגענומען, אומברענגנדיק איבער הונדערט מענטשן (די פונקטליכע נומער איז אומבאוויסט). היינט איז דער כפר שאול שפיטאל געבויט אויפן אלטן דארף, און זי איז א טייל פון ירושלים.
די אורזאך פארן אומברענגען אזויפיל מענטשן, איז א ווייטאגליכע טעמע אין ישראל פאליטיק, און די אצ"ל האט געטענהט, אז איראקע זעלנער האבן זיך געפונען צווישן די איינוווינער פונעם דארף, און די מענטשן פלעגן שיסן, אויף יידישע אויטאס וואס פלעגן פארן אויפן ירושלים-תל אביב שאסיי, און אויך באמבאדירן די דערנעבנדיקע גבעת שאול. קאַטעגאָריע:ירושלים
נארד ריין-וועסטפאליע
נאָרד רײן־װעסטפֿאַליע, אדער צפון רײן־װעסטפֿאַליע איז אַ דײַטשלענדיש לאַנד, װאָס געפֿינט זיך אין מערבֿ־דײַטשלאַנד. די הױפּטשטאָט איז דיסלדאָרף. דאָס לאַנד האָט די גרעסטע באַפֿעלקערונג צװישן אלע דײַטשע לענדער מיט 17,878,000 אײַנװױנערס. דער שטח איז 34,088.01 ק״װ ק״ם: דאָס פֿיר־גרעסטע לאַנד, אָבער מײנסט געדיכט באַװױנט. דאָס לאַנד איז באַגרינדעט געװאָרן אין 1946 װי אַ סכום פֿון פֿריערדיקע פּרײסישע פּראָװינצן רײנלאַנד (נאָר די צפֿונדיקע טײל) און װעסטפֿאַליע.
באַפֿעלקערונג
דאָס האַרץ פֿונעם לאַנד איז די רור געגנט, װאָס איז מיט אירע 5,172,745 מיליאָן אײַנװױנערס די מערסטן באַפֿעלקערטע שטאָט־אַגלאָמעראַציע אין דײַטשלאַנד. פֿונדעסטװעגן, די צװײ גרעסטע שטעט קעלן (די פֿירט גרעסטע שטאָט אין דער מלוכה) און דיסלדאָרף (די הױפּטשטאָט) געהערן צו אירע אײגענע געביטן. די צען גרעסטע שטעט זענען די פֿאָלגנדיקע:
קאַטעגאָריע:לענדער אין דייטשלאנד
מאנהעטן (קאקטעיל)
מאנהעטן איז די נאמען פון א פאפולערע קאקטעיל וואס שטאמט אנגעבליך פון די שטאט מאנהעטן אין ניו יארק סיטי אין יאהר 1870.
מען מאכט עס געווענליך פון וויסקי מיט א רויטע קארש דערין.
עס ווערט סערווירט אהן אייז.
לינקען
קאַטעגאָריע:אלקאהאלישע געטראנקען קאטעגאריע:מאנהעטן קאַטעגאָריע:1870ער
פאלאנגען
די פאלאנגען מאראן קריסטליך, לבנון יוגנט באוועגונג, און מיליציע, זענען געגרינדעט געווארן דורך פיער זשומייעל, נאכצומאכן די שפאנישער פאלאנכוט פאשיסטישער פארטיי, אין יאר 1936. עס ווערט אויך גערופן קאטייעב, אדער לבנון סאציאל דעמאקראטישע פארטיי.
די מיליציע איז געווארן באוואוסט אין דעם לבנון ברודער קריג, ווי די שטערקסטע אויף דער רעכטער זייט, און שפעטער ביים ישראל קריג פרידן פארן גליל, ווי אין דער אראבישע וועלט זענען זיי אנגענומען אלס קאלאבארירער.
זיי האבן דורכגעפירט עטלעכע מאסן רציחות קעגן פאלעסטינער וואו אסאך אומשולדיקע זענען אומגעקומען.
היינט זענען זיי א פאליטישע פארטיי, און האבן פינף דעפוטאטן אינעם לעבאנעזן פארלאמענט.
די היסטאריע פון א יוגנט באוועגונג
געגרינדעט דורך פיער זשומייעל אין 1936, אויפן געדאנק פון אנדערע פאשיסטישע באוועגונגען אין אייראפע, אין יענע יארן. אנהייב איז פיער געווען א דיקטאטור, און ביז היינט באנוצן זיי זיך צו סאלוטירן, מיט אן אויסגעשטרעקטע האנט, ווי די נאציס.
די פאלאנגען האבן זיך געזען, אלס א טייל פונעם מערב וועלט, זייער צייטונג איז געווען געשריבן אין אראביש, און אין פראנצויזיש.
1949, איז געווען די יאר וואס האט זיי גרויס געמאכט, ווען סיריע האט געוואלט פארוואנדלען לבנון צו א טייל פון גרויס-סיריע, און די קריסטן האבן מורא געהאט, צו ווערן א קליינע מינאריטעט, אין א ריזיגע סוני לאנד.
אידעאלאגיע
די פארטיי איז א רעכטע פארטיי אין אירע אידעאן, גלייבנדיק אין א פרייע מארק, אנטי קאמוניזם פריוואטע אינוועסטירונג אא"וו. אויך איז די פארטיי געווען אנטי אראביש, מיט נאציאנאליטעט. און אנטי פאלעסטינער, וואס דאס איז געווען די הויפט ציל אין שפעטערדיקע יארן.
די קריסטן האבן זיך שטענדיק גערעכנט פארן סטאטוס קווא, קעגנשטעלנדיק זיך פאר א נאציאנאלע ציילונג, וויבאלד זיי האבן נישט געוואלט ווערן א מינאריטעט גרופע אינעם לעוואנט. די מוסלמענער פון די אנדערע זייט האבן געטענהט, אז די קריסטן האבן צופיל כח, און היינט זענען זיי מער נישט קיין רוב.
ביי די קליינע ברודער קריג
1958 איז פארגעקומען א קליינע ברודער קריג אין לבנון, דער קריסטליכער פרעזידענט, האט אריינגערופן דאס מיליטער, צו איינפירן ארדענונג. אבער דאס מיליטער האט נישט געוואלט, דעמאלט איז די פאלאנגען מיליציע ארויס מיט איר גאנצע שטארקייט, און זי האבן געברענגט זייערע קרעפטן איינצושטילן די קריג.
אירע קריג מיט די פאלעסטין באפרייונג ארגאניזאציע, איז אנגעגאנגען פאר לאנגע יארן, נאך איידער די גרויסע ברודער קריג האט אויסגעבראכן, זיי האבן באשלאסן אויפצושטעלן אן אפציעלע פארטיי מיליטער, מיט קאמאנדאס, אין די אנהייב 1960ע יארן, די SKS.
דער ברודער קריג
ווען די ברודער קריג האט אויסגעבראכן, האבן זיי זיך פארנומען בעיקר, מיט באשיצן קריסטליכע געגנטער, און אטאקירן פאלעסטינער פליטים לאגערן, שפעטער מיט די צייט האבן זיי אויסגעברייטערט זייער כח, מיט שטיצע פון בעלגיע, מערב דייטשלאנד, און איראן פונעם שאך.
זיי האבן אנהייב געהאט שטיצע פון סיריע, און זיי האבן געהאט שטיצע פון ישראל דורכאויס רוב פונעם קריג, מנחם בעגין האט זיי ארויסגעהאלפן מיט שווערע וואפן, און געפאנצערטע מאשינען, און געגרינגעט די צד"ל.
אין 1982, ווען ישראל האט אינוואדירט לבנון, זענען די פאלאנגען געווארן די שטערקסטע פארטיי. באשיר זשומייעל, איז ערוויילט געווארן אלס פרעזידענט, זיין ברודער אמין זשומייעל האט אים איבערגענומען, ווען באשיר איז אומגעקומען.
דאס קאלאבארירן מיט ישראל, האט זייער שלעכט געמאכט זייער אויסזען, אינעם לאנד און איבער די אראבישע וועלט. און א שלום אפמאך וואס אמין האט אונטערגשריבן מיט ישראל 1983, איז צונישט געווארן נאך גרויס דרוק.
די קאמאנדא איינהייט, האט פארמאגט טויזענט קעמפער, אויפגעשטעלט מיט סירישע הילף, באשיר זשומייעל האט זיך באנוצט מיטן איינהייט, אונטערצוברענגן זיינע פאליטישע פיינט, ווילנדיג אויפשטעלן די לבנון קרעפטן, א פאראייניקטע קריסטליכע פראנט. די קעמפער זענען געווען באוויסט פאר זייער אכזריות, זיי זענען פאראנטווארטליך פאר עטליכע מאסן מערדערייען, וואס זענען פארגעקומען אין די פליטים לאגערן.
די באוויסטע סאברא און שאטילא מאסנמארד, האבן זיי געטון, אנדערע וואס איז באוויסט געווארן אלס דער שווארצע שבת, טעל זאטאר מארד, קארטינע מארד.
פראבלעמען אינעם פארטיי
פיער זשומייעל איז געשטארבן 1984, און אמין איז נישט געווען קיין פירער, ווי זיין טאטע און ברודער, איז דער פארטיי צופאלן. פאליטישע צעטיילונגען זענען פארגעקומען, שפעטער זענען זיי ארויס פונעם לבנונער פראנט, א געוויסער זשארזש סאדע, האט אונטערגעשריבן אויפן טייף אפמאך, אזוי ארום פארענדיקט די קריג.
אמין איז געווען דעמאלט אין פאריז, די קינדער פון באשיר, און אמין האבן אויפגעשטעלט אן אפאזיציע, קעגן דעם פארטיי. זענדיק אינעם פארטיי, א בלינדע האן פון סיריע.
אין 2005, איז דער פארטיי צוריק פאראייניקט געווארן, אמין איז היינט דער פארזיצער פונעם פארטיי, זיין זון פיער אמין זשומייעל איז אומגעקומען אין אן אטענטאט פון סיריע. דער פארטיי האט פארלוירן איר אלטע גלאנץ און כח.
היינט האבן זיי פינעף מאנדאטן אינעם לעבאנעזע פארלאמענט.
קאַטעגאָריע:לבנון קאַטעגאָריע:מיטל מזרח קאנפליקט קאַטעגאָריע:פאליטישע פארטייען
באר, אוקראינע
באַר איז א שטאָט אין דער וויניצער גובערניע, צענטראל-אוקראינע אויף די ברעגן פונעם ריוו, א בייטייך פונעם דרום בוג. די שטאט געפינט זיך אומגעפער 200 ק״מ דרום־מערב פון קיעוו, און 63 ק״מ מערב פון וויניצע.
באר איז די אדמיניסטראציע שטאט פון באר ראיאן, אינעם היסטארישן געגנט פאדאליע.
געשיכטע
די שטאָט איז געווען א האנדל ארט מיטן נאמען ראוו אין 1401, אין דער גרויס-הערצאגשאפט פון ליטע. אין 1537 האט די פוילישע מלכה באנא ספארזא געגעבן די זידלונג א ניים נאמען ״באר״ נאך איר היימשטאט בארי אין איטאליע. פון 1569 ביז 1793 איז די שטאט געווען א טייל פון פוילן. די קאזאקן האבן איינגענומען די פעסטונג אין 1648. אין 1672 האט די אטאמאנישער אימפעריע איינגענומען באר וואס איז געווארן די זיץ פון דער לאקאלע אדמיניסטראציע. פון 1686 ביז 1699 זענען געווען אין באר כסדרדיקע שלאכטן צווישן די פאלאקן און די טערקן ביז די פאלאקן האבן געזיגט אין 1699.
ביי דער צוויטער טיילונג פון פוילן איז באר געווארן א טייל פון דער פאדאליער גובערניע, רוסלענדישע אימפעריע.
יידישע היסטאריע פון וויניצע
יידן האבן זיך באזעצט אין באר אין 1542. ווען די קאזאקן האבן איינגענומען די שטאט אין 1648, אלע יידן וואס האבן נישט געזדאנזשעט אנטלויפן פון דער שטאט (בערך 2000) האבן זיי געמארדעט.
אין 1900 האבן געוואוינט אין באר 5,773 אידן.
אין 1989 זענען געבליבן אין באר נאר 367 יידן.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:אידישע יישובים אין אייראפע קאַטעגאָריע:שטעט אין אוקראינע קאַטעגאָריע:פאדאליע
ברוקווע
ברוקווע (Brassica rapa rapa) איז אַ מין גרינס פֿון דער צלם-בלומיקע (Brassicaceae) משפחה, וואס מען עסט דעם געדעכטן ווארצל דערפון. די קליינע ברוקוועס וואקסט מען פאר מענטשן; די גרעסערע וואקס מען צו געבן בהמות צו עסן.
היסטאריע
דער ברוקווע האט מען שוין קולטיווירט אין העלעניסטע און רוימישע צייטן. מען טרעפט דעם רעטעך, ווי אויך די נאענט פלאנצן זענעפט און רעטעך, איבער מערב אזיע און אייראפע.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:גרינסן קאַטעגאָריע:צלם-בלומיקע
האלענדישע יידנטום
קליין|250px|איינגאנג צו דער שול אין [[ענסכעדע (פאטאגראפירט אין 2005)]] דער ערשטער דאקומענט וואס דערמאנט די יידישע קהילה פון האלאנד קומט פונעם 12טן יארהונדערט. אינעם מיטל אלטער האבן געוואוינט ווייניג יידן אין האלאנד. פונעם מיטל אלטער ביזן 17טן יארהונדערט הערט מען נישט וועגן די יידן אין האלאנד.
היינט ווערט גערעכנט אז אומגעפער 40,000 יידן וואוינען אין האלאנד, צווישן זיי 10,000 ישראלדיקער וואס האבן זיך באזעצט אין לאנד. רוב פון די יידן האבן נישט קיין שייכות מיט די אפיציעלע יידישע געמיינדעס.
די אלטע היסטארישע פארטוגעזישע שול אין אמסטערדאם וועלכער איז אויפגעשטעלט געווארן אין די יארן נאך גירוש שפאניע, איז נאך אין באנוץ און איז אייגנארטיג צוליב וואס זי ווערט נאך באלאכטן בלויז דורך ליכט אן קיין עלעקטעריע בכלל.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:אידישע געגנטן קאַטעגאָריע:האלאנד
סעלעבריטעט
א סעלעבריטעט, סעלעבריטי אדער סעלעב (ענגליש: celebrity) איז א בארימטער פערזאן, געוויינטלעך צוליב זיין טעטיקייט אין די פעלדער פון פארוויילונג (ווי טעלעוויזיע, פילם און מוזיק), מאדעלינג אדער ספארט. אפט באקומט דער סעלעבריטעט בארימטקייט כאטש אז זיין באטייליקונג אין זיין פעלד איז מינערדיק. עס אויך זענען דא פאלן פון סעלעבריטעטן וואס זענען געווארן טעטיק אינעם פעלד פון פאליטיק, און אויך פאליטיקער וואס מען באדאכט אלס סעלעבריטעטן.
כאראקטעריסטיקס
סעלעבריטעטן זענען באקאנט צו א גרויסער טייל פונעם גענעראלער פובליקום, און א סך מענטשן פאלגן נאך זייערע פערזענלעכע לעבן. סעלעבהייט ווערט זייער שטארק פארבונדט מיט באַרעדעריי. עס איז דא אן אינטערעס אין די פערזענלעכע לעבן פון א סך סעלעבן, וואס ווערט אפט באלייגט מיט טשעפּעניש. א גאנצע אינדוסטריע פון פאטאגראפן מיט דעם ביינאמען "פּאַפּאַראַצי" מאכט פרנסה פון באקומען בילדער פון סעלעבן. די סעלעבן שאפן א וועלער פון וואָיוריזם; דאס מאכט האנדלען מיט דאס לעבן פון סעלעבן א פאפולערע סארט פארוויילונג. א סך סעלעבן ווערן פארבונדן מיט סקאנדאלן פון פארראט, פּליאָטקעס, סעקס און דראגס. סיי צוליב זייער לעבנסשטייגער וואס דערלויבט לוקסוס און סיי צוליב דעם גרויסן פובליקן אינטערעס, וואס מאכט דעם מעדיע רוקן אזלעכע געשעענישן ארויס.
פון דער זייט האבן סעלעבן הנאה פון זייער בארימטקייט, און זיי קענען געוויינטלעך באקומען טייערע רעקלאמע אפמאכן, איינרופן צו סאציעלע לוקסוס געשעענישן און באדייטיקע לינדערונגען ביים קויפן פראדוקטן, אלס א טייל פונעם בראַנדונג פון די דאזיקע פראדוקטן. עס זענען דא סעלעבן וואס האלטן נישט פונעם פובליקן אינטערעס און די אינוואזיע צו זייער פריוואטקייט און פרובירן אויסצומיידן די פאטאגראפן, די אנהענגער און די באַרעד-צווייגן. א סך סעלעבן דינגען ראטגעבערס פאר מעדיע און פובליק-באציאונג צו פארבעסערן זייערע אינטעראקציעס מיט די מאסן און לינדערן די שוועריקייטן פון קאמוניקאציע מיט זיי.
א סך צייטונגען פובליצירן א רעגולערע צווייג וואס האנדלט מיט באַרעדעריי וועגן סעלעבן. א פיאנער אינעם פעלד אין ישראל איז געווען דער צווייג "רחל המרחלת" אינעם וואָכיקן מאגאזין "דער דאזיקער וועלט". אן אנדערע באקאנטע באַרעדעריי צווייג אין ישראל איז געווען "ציפורה" אינעם לאקאלער מאגאזין "דער שטאָט".
סעלעבריטעטן און פאליטיק
עס זענען דא צוויי פארעמס פון א "פאליטיקער-סעלעב", איינער וואס מישט צווישן פאליטיק און סעלעבהייט. די ערשטע פארעם איז פון א פאליטיקער וואס ווערט געוואַלט אדער נאמינירט פאר א פובליקע ראלע און נוצט עלעמענטן פון שטערנהייט צו באווייזן זיין טענה אז ער פארשטעלט א ציל אדער א גרופע. די צווייטע פארעם איז א סעלעב אינעם פעלד פון פאפולערע קולטור וואס נוצט זיין באוואונדערונג אויסצודריקן זיינע מיינונגען איבער איצטיקע טעמעס.
זעט אויך
קאטעגאריע:פארוויילונג קאטעגאריע:אונטערקולטורן
כענטשין
כענטשין איז א שטעטל אין דרום־מזרח פוילן מיט 4,304 איינוואוינער (2012). עס געפינט זיך אין דער שווענשטאקזשיצער וואיעוואדעשאפט (זייט 1999). פונעם 15טן יארהונדערט ביז 1795 איז עס געווען אין דער צויזמירער וואיעוואדעשאפט פון קליינפוילן. פון 1867 איז די שטאט געווען אין דער קעלצער גובערניע.
רבי חיים שמואל שטערנפעלד, אן אוראייניקל פונעם חוזה פון לובלין, האט אויפגעשטעלט זיין הויף אין כענטשין.
היסטאריע
דאס שטעטל ווערט דערמאנט אין דאקומענטן פון 1275, און האט באקומען שטאט רעכטן אין 1325. אינעם 16טן יארהונדערט איז כענטשין געווען א צענטער פון מינעריי און האנדל, און זיין מארמארשטיין איז געווען בארימט איבער גאנץ פוילן־ליטע. אויך איז כענטשין געווען א צענטער פון דער פראטעסטאנטישער רעפארמאציע.
אין די תר"ם יארן איז דער שטאטס רב געווען הרב נתן מאיר פיש. נאך אים איז געווארן רב רבי יהושע העשיל הורוויץ, א זון פונעם כענטשינער רבי'ן רבי חיים שמואל.