cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
רימאנאוו
ביי יידן איז רימאנאוו אמערסטנס באקאנט צוליב די חסידישע דינאסטיע פון רבי'ן ר' מענדעלע פון רימאנאוו, און דערנאך וויאזוי ער ווערט גערופן ביי חסידים ר' הירש משרת (אדער דער הייליגער רבי ר' הערש), וואס האט איבערגענומען די הנהגה נאך דער פטירה פון זיין רבי'ן.
וועסט האמפסטעד אונטערגרונט סטאנציע
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט אום 30סטן יוני 1879 ווען די מעטראפאליטאן באן (היינט די מעטראפאליטאן ליניע) האט זיך פארלענגערט פון סוויס קאטעדזש. דעם 20סטן נאוועמבער 1939 איז די סטאנציע אריבער צו דער בעקערלו ליניע. ווען די יובילי ליניע האט געעפנט אום 1טן מיי 1979 איז די סטאנציע צוזאמען מיטן גאנצן סטאנמאר צווייג אריבער פון דער בעקערלו ליניע צו דער יובילי ליניע. מעטראפאליטאן באן דינסטן פארן אדורך דער סטאנציע אבער זיי שטעלן זיך נישט אפ.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:יובילי ליניע סטאנציעס
רימאנאוו
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:שטעט און שטעטלעך אין פוילן קאַטעגאָריע:גאליציע
שפרעם
שמאל|ממוזער|200px|שפרעם אינעם 20סטן יארהונדערט שפרעם איז א שטאט אין צפון דיסטריקט אין ישראל. די שטאט געפונט זיך אויף זיבן בערג, און דער מוניציפאלער שטח איז 22,000 דונאם. די שטאט געפונט אויף א קרייצוועג צווישן די גליל בערג און דעם טאל, צווישן חיפה, עכו און נצרת.
די שטאט האט אן אלטע היסטאריע, נאך פון דעם צווייטן בית המקדש צייטן, און איז געווען איינע פון די שטעט, וואו די סנהדרין האבן געזעסן. דער תנא רבי יהודה בן בבא, איז דארט באגראבן. נאכן חורבן האבן קריסטן אנגעפאנגען קומען, און מיט די מוסלמענישער אנקום, זענען אראבער דארט אנגעקומען, מיט די יארן זענען צוגעקומען אויך דרוזן. יידן האבן זיך געפונען דארט, ביז די 1920ער יארן, און די שול שטייט ביז היינט.
ביי דער אומאפהענגיקייט מלחמה, זענען אסאך איינוווינער אנטלאפן. ביז פאר עטליכע יארן, זענען די קריסטן געווען א מאיאריטעט, אבער אין די לעצטערע יארן, האבן די מוסלמענער באקומען דאס מערהייט אין שטאט. די שטאט איז די צווייטע גרעסטע קריסטליכע שטאט, אין גאנץ ישראל, נאך נצרת.
לויטן צענטראלן ביורא פאר סטאטיסטיק, וווינען אין שפרעם 36,500 איינוווינער. 59 פראצענט פון שטאט זענען מוסלמענער, 26 פראצענט קריסטן, און 14 פראצענט זענען דרוזן.
סיגארני וויווער
סוזען אַלעקסאַנדרע "סיגאָרני" וויווער (ענגליש: Susan Alexandra "Sigourney" Weaver, געבוירן דעם 8טן אקטאבער 1949 אין ניו יארק) איז אן אמעריקאנער אקטריסע.
וויווער האט געשפילט אלס עלען ריפלי אין דער פילם סעריע "עליען", אין די פיר פילמען "עליען", "עליענס", "עליען 3" און "עליען: ריסורעקציע". זי איז אויך באקאנט פאר איר ראלע אלס דיינאַ באַרעט אין די פילמען "געשפענסט-כאַפּערס" און "געשפענסט-כאַפּערס 2", אדער פאר דער ראלע פון דיאן פאסי אין די פילם "גארילעס אינעם נעפל".
זי איז געווען דער ערשטער פערזאן צו געווינען צוויי גאלדען גלאב שוישפיל פריזן אינעם זעלבער יאר.
אברהם דוב אויערבאך
רבי אברהם דוב אויערבאך פון אווריטש (ה'תקכ"ה - י"ג כסלו ה'תר"א) איז געווען פון די חסידישע אדמו"רים. ער האט מחבר געווען דעם ספר "בת עין".
לעבנסגעשיכטע
רבי אברהם דוב איז געבוירן געווארן (בערך אין יאר ה'תק"ך) צו זיין טאטן רבי דוד מגיד מישרים אין כמעלניק. ער איז געווען א תלמיד פון רבי נחום טשערנאבלער און זיין זון רבי מאטאלע טשערנאבלער און אויך פון רבי לוי יצחק בערדיטשעווער.
ער האט געהייראט די טאכטער פון רבי נתן נטע פון אוורוטש, א תלמיד פונעם בעל שם טוב.
זיין גרויסער ליבשאפט צו ארץ ישראל זעט זיך אסאך אין זיין ספר בת עין, וואס מ׳האט געדרוקט צום ערשטן מאל אין יאר ה׳תר״ז (זעקס יאר נאך זיין פטירה).
אין יאר ה'תקצ"א איז ער ארויף קיין ארץ ישראל.
רבנות
אין תקמ"ה איז רבי אברהם דוב געווארן רב אין כמעלניק, אבער גלייך נאכהער איז ער אריבער קיין אוורוטש אלס ממלא מקום פון זיין שווער. אין תקפ"ו איז ער געווארן רב אין זשיטאמיר.
יוסף אונגאר
רבי יוסף אונגאר זצ"ל (ה'תק"ס – ב' חשוון ה'תרכ"ז), רב אין דאמבראווא.
אברהם דוב אויערבאך
משפחה
רבי אברהם דוב האט געהאט צויי ברידער, רבי יוסף צבי, מגיד אין כמעלניק, און רבי ישראל לייב, אב"ד ווארכיווקע.
יוסף אונגאר
אפשטאם
רבי יוס'לע איז געבוירן און יאר ה'תק"ס, צו זיין פאטער הרב מרדכי דוד אונגאר, רב אין דאמבראווא, א זון פון הרב צבי הירש אונגאר פון פוילן.
מנחם מאשקאוויטש
מנחם דוד מאשקאוויטש איז א פרומער חסיד'ישער זינגער, א סאטמארער חסיד, וועלכער וואוינט אין וויליאמסבורג.
יוסף אונגאר
רבנות
אין עלטער פון זיבן יאר האט זיין שווער מיטגענומען רבי יוס'לע צום חוזה. רבי יוס'לע איז געווען רב אין קאזשניץ אומגעפער צוואנציג יאר, אין יאר ה'תר"ג נאך די פטירה פון זיין פאטער האט מען אים אויפגענומען אלס ממלא מקום פון פאטער, רב אין דאמבראווא.
אברהם דוב אויערבאך
זיין פטירה
קאטעגאריע:צפת קאַטעגאָריע:אדמורי"ם אין ארץ ישראל קאַטעגאָריע:גדולי ישראל ארויף קיין א"י קאַטעגאָריע:נקבר אין צפת
מנחם מאשקאוויטש
ער פלעגט זינגען מיט שירה און היינט איז ער אין די ידידים כאר.
יוסף אונגאר
הסתלקות
רבי יוס'לע איז נפטר געװארן אין ב' חשוון ה'תרכ"ז.
פאמיליע
אין יאר ה'תקע"ה האט רבי יוס'לע געהייראט מרת גיטל א טאכטער פון הרב משה אליקים בריעה האפשטיין פון קאזשניץ. זייערע קינדער:
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:דאמבראווא
מנחם מאשקאוויטש
לינקען
קאַטעגאָריע:יידישע זינגער קאַטעגאָריע:פרומע זינגערס קאַטעגאָריע:וויליאמסבורגער קאַטעגאָריע:אמעריקאנער יידן קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן קאַטעגאָריע:ארונים
כ"ב טבת
די טעג ווען כ״ב טבת קען געפאלן זענען:
יארצייטן
קאַטעגאָריע:טבת
דונאם
דונאם איז א טערקישער וועג פון רעכענען לאנד שטח, וואס ווערט מייסטנס באנוצט, דורך לענדער וואס זענען געווען אונטער דעראטאמאנישער אימפעריע ווי ישראל, לבנון, יארדאניע, טערקיי, פאלעסטינער אויטאריטעט, איראק.
עס ווערט אבער גערעכנט אנדערש ווי אמאל, היינט איז עס 1,000 קוואדראט מעטער, אדער 10,760 פוס פירעקיג. אמאל איז עס גערעכנט געווארן אויף אן אנדערן אופן, ד"ה וויפיל א מענטש קען ארבעטן אין זיין פעלד אין איין טאג, וואס דאס ווענט זיך אויף וועלכע שטח ער טוט דאס.
יחיאל צבי הירש אונגאר
רבי יחיאל צבי הירש אונגאר זצ"ל (ה'תק"ע – הושענא רבה ה'תרמ"ד), פון טארנא.
אפשטאם
רבי הערש'עלע איז געבוירן און יאר ה'תק"ע (אומגעפער), צו זיין פאטער הרב מרדכי דוד אונגאר, רב אין דאמבראווא.
הסתלקות
רבי הערש'עלע איז נפטר געװארן אין הושענא רבה ה'תרמ"ד.
פאמיליע
רבי הערש'עלע איז געווען אן איידעם פון הרב שמשון פון זוולין. זייערע קינדער:
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:דאמבראווא
אריה לייב פון שפאלע
ר' יהודה אריה לייב פון שפאלע (ה'תפ"ה - ו' תשרי ה'תקע"ב), באוואוסט אלס "דער שפאלער זיידע", איז געווען א צדיק און א רבי פון חסידים אין רוסלאנד.
מ'האט אים אויך גערופן 'דער שפאליאנסקער'.
אום יאר תפ"ה איז ער געבוירן, אין אומאן, צו זיין פאטער ר' ברוך, און זיין מוטער רחל, אן אייניקל פונעם מהר"ל פון פראג.
ס'דא וואס מישן אויס זיין אידענטיטעט, מיט ר' לייב שרה'ס, ווייל ביידע זענען געווען באקאנט אלץ גיבורי רוח, מיט וואונדערליכע דערציילונגען איבער זייערע העראישע אקטן פאר יודנ'ס וועגן. אבער עס איז קלאר, אז זיי זענען געווען צוויי באזונדערע צדיקים, ווען ער, דער שפאלער זיידע, האט געהייסן יודא לייב, און ליגט אין שטאט שפאלי, און ר' לייב שרה'ס האט געהייסן אריה לייב, און ליגט אין שטאט יאלטיטשקאוו, און זיין פאטער האט געהייסן ר' יוסף, און פון ביידע זענען דא היינט אייניקלעך, מיט א אַטענטיקע אפשטאם.
עס זענען פארהאנען די פאמיליע 'זיידא' וואס שטאמען פונעם שפאלער זיידע.
אייניקלאך פון דעם שפאלער זיידע פֿייערן יעדע יאר אום י"ט שבט א סעודת הודאה פאר א נס וואס איז פארגעקומען דעם זיידען און זיין לעבן געראטעוועט. עס איז אויך פאראן אויף דעם א "מגילת י"ט שבט" גשעריבען אין שפעטערדיקע יארן דורך זיין אייניקיל ר' משה אהרן גייסינסקי ע"ה.
די ניגונים פון 'קול ביער' און 'האפ קאזאק' זיינען באוואוסט אלס זיינע לידער.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:רוסישע אדמורי"ם
אדעס רציחה
אדעס רציחה איז דער פאגראם אין אדעס וואס האט פאסירט, ווען רומעניע, מיט נאצי דייטשלאנד, האבן אינוואדירט רוסלאנד, ביי דער אפעראציע בארבאראסע, אין 1941, ביי די צווייטע וועלט מלחמה.
די רומענישע מיליטער הויפטקווארטיר, איז אויפגעריסן געווארן דורך א באמבע, 16 אפיצירן זענען אומגעקומען, און נאך 9 אפיצירן וואס זענען נישט קיין קאמאנדירן, און 35 זעלנער זענען אומגעקומען, יאן אנטאנעסקו, דער רומענישער פירער, האט באפוילן אז פאר יעדע טויטע אפיציר, וועלן 200 יידן אומקומען, און אויף יעדע סאלדאט 100 יידן.
נעבן פארט האבן די רומענער גענומען טויזנטע יידן, און זיי פארגאזט, נאכן מלחמה האט מען געפונען אין א קבר אחים אין די געגנט, איבער 2,000 קערפערס.
בערך 40,000 איבערגעבליבענע יידן, זענען פארטריבן געווארן צו א שטעטל סאלאבאדע, און דארט זענען זיי פארפרוירן געווארן צו טויט.
אויף דעם 28סטן אקטאבער, האט זיך אנגעפאנגען דער צווייטער כוואליע, ווען פינעף טויזנט יידן זענען אריינגעטריבן געווארן אין שטאלן, ווי זיי זענען געשאסן געווארן, צום סוף דעצעמבער זענען 50,000 יידן, פון די קאנצעטראציע לאגער באגדאנאווקא, אומגעקומען, און א מאנאט דערנאך זענען 10,000 יידן גענומען געווארן אויף א טויטן מארש.
אין יאנואר 1942, איז עס געקומען אן ענדע, ווען ארום 20,000 יידן, זענען פארטריבן געווארן מיט בהמה וואגאנען, קיין בערזאווקע, ווי אלע זענען שפעטער אומגעקומען,
די סטאטיסטיק
דער פאגראם איז נישט קיין ספק אז עס איז געווען, בנוגע די נומערן פון די אומגעקומענע איז פארהאן חילוקי דעות, דער יידישער ווירטואלע ביבליאטעק טענהט, אז 34,000 יידן זענען אומגעקומען דורכן רומענישן מיליטער, דער אמעריקאנער האלאקאסט מוזיי טענהט, אז הונדערט טויזנט יידן זענען אומגעקומען דורך רומענער. און דורך די נאציס, וואס האבן אומגעברענגט די פארטריבענע יידן.
יוסטיץ
די מענטשן וואס זענען געווען פאראנטוואטליך, זענען געברענגט געווארן פארן געריכט. גענעראל מאטשיטשי, וועלכע איז פערזענליך געווען אריינגעמישט אינעם פאגראם, איז פאראורטיילט געווארן צום טויט, די אנדערע צו לעבנסלענגלעכע טורמע, איינער האט באקוען בלויז איין יאר טורמע, קעניג מיכאיל דער ערשטער האט פארשוינט דעם גענעראל, און האט אויפגעטוישט זיין אורטייל אויף לעבנסלענגלעכע טורמע, ער איז געשטארבן אין יאר 1950, אין טורמע.
קאטעגאריע:חורבן אייראפע
טוביה גוטמאן
הרב טוביה גוטמאן איז געווען דער רב פון דער יידישער קאלאניע יעזור זייט דעם יאר ה'תרס"ג. זיין ווייב איז געווען חנה און זייער זון אלפרעד.
הרב גוטמאן האט געוואוינט פריער אין רוסלאנד און האט אויפגעשטעלט דעם יישוב יעזור.
לויטן צענזוס פון 1920 האט די פאמיליע גוטמאן שוין נישט געווען אין יעזור. גוטמאן, טוביה
גבריאל צינער
הרב גבריאל צינער איז א תלמיד פון דעם פאפער רבי'ן רבי יוסף גרינוואלד, ער וואוינט אין בארא פארק ער האט דארט א קהילה נטעי גבריאל.
ער האט ארויסגעגעבן צענדליגע ספרים אונטערן נאמען נטעי גבריאל, עס איז אויף אלע סארט הלכות, נישואין צוויי בענדער, אבילות צוויי בענדער, חינוך ספר תורה, און נאך. ער האט אויך עטליכע בענדער אויף מסכת הש"ס.
יעזור
הרב טוביה גוטמאן האט אויפגעשטעלט די קאלאניע אין ה'תרס"ג מיט געלט פון באראן הירש אויף א שטח פון 103 מאָרגעס. די יידן וואס האבן געוואוינט דארטן האבן נישט גערעדט קיין ענגליש נאר יידיש. יעדער פארם האט געעפנט צו דער שאסיי פון איין זייט און צו דער טייך פון דער צווייטער זייט. הרב גוטמאן איז געווען דער רב פון יעזור.
גבריאל צינער
ער איז א ריזן מחבר ספר, ער איז מלקט און נעמט צוזאם פון אלע סארט קרייזן און חסידות'ן און אויך ליטווישע רביים, אלע זייערע מנהגים און מקורות אין הלכה.
עס איז א פאקט אז רוב רובם מורה הוראות קוקן אריין אין זיינע ספרים וויבאלד ער נעמט צוזאם פון יעדן איינעם, פון אלע סארט ספרים, אזוי אז מען קען שנעל טרעפן וואס מען זוכט.
יעזור
רעפערענץ
די פארשוואונדע יידישע קאלאניע אין וואודלאן
גבריאל צינער
ער איז נאנט צו ליובאוויטש, און ער ברעגנט אין זיינע ספרים אלע מנהגים און תשובות, פסקים, און הוראות פונעם לעצטן ליובאוויטשער רבין רבי מנחם מענדל שניאורסאהן.
הרב צינער איז אן איידעם ביי הרב ראובן לינצער.
קאַטעגאָריע:מחברי ספרי קודש
יעזור
רעפערענץ
קאַטעגאָריע:יישובים אין די פאראייניגטע שטאטן
פאטאכלאנד
פאטאכלאנד איז געווען א געגנט אין דרום לבנון, נאנט צו די גרעניץ מיט ישראל. פאר 10 יאר האט די פאטאך, און די פאלעסטין באפרייונג ארגאניזאציע געהערשט דארט. די געגנט האט נישט קיין פארמאלע גרעניץ, אבער געווענליך ווען מען רעדט דערפון מיינט מען די דרום מזרח געגנט פון לבנון טאל, אין די חרמון.
נאך די שווארצער סעפטעמבער, ווען כוסיין קעניג פון יארדאניע, האט פארטריבן די פאטאך פון יארדאניע טעריטאריע, זענען די פאלעסטינער קעמפער אנגעקומען קיין לבנון, פארצוזעצן זייער קאמף קעגן ישראל, דורכאויס די לבנון ברודער קריג, האבן די פאלעסטינער פארשטארקט זייער אנוועזנהייט, און פארגעזעצט זייערע אטאקע קעגן ישראל, וועלכע האט אין רעאקציע, אטאקירט אין די ליטאני אקציע.
ביי די ליטאני אקציע, זענען די לבנון קרעפטן אנגעקומען, און פארשיקט די פאלעסטינער, צו די אנדערע זייט ליטאני טייך, אבער די פאלעסטינער האבן פארגעזעצט זייערע אטאקעס, מיט קאטיושא ראקעטן אויף ישראלדיקע שטעט. מיט די אויסבראך פון ערשטע לבנון מלחמה, זענען די פאלעסטינער, אין שפיץ פון יאסיר אראפאט, אנטלאפן קיין ביירוט, און דערנאך אנגעקומען קיין טוניסיע. מיט דעם האט די געגנט פארלוירן איר נאמען, וועלכע האט זיך צוריק אויפגעוועקט, ווען די כאמאס האט דורכגעפירט זייער אויפשטאנד, אין עזה שטרייף, אין יאר 2007, און האט אנגעפאנגען גערופן ווערן "כאמאסטאן", ווען די מערב ברעג, האט באקומען די נאמען "פאטאכלאנד".
קאטעגאריע:לבנון קאטעגאריע:ישראל פאלעסטינער קאנפליקט קאטעגאריע:פאלעסטינער
זשיטאמיר
50.26667°N, 28.66667°W זשיטאמיר  איז א היסטארישע שטאט אין וואהלין, אין צפון פון מערב אוקראינע, 130 ק"מ מערב פון קיעוו. ער איז דער אדמיניסטראטיווער צענטער פונעם זשיטאמירער אבלאסט. זשיטאמיר פארנעמט א שטח פון 65 קוואדראט ק"מ. קליין|טייך [[טעטערעוו אין זשיטאמיר]] דער בירגערמייסטער איז ווירא שעלדוטשענקא.
אידישע היסטאריע פון זשיטאמיר
עס איז אממיינסטנס באקאנט צוליב זיין דרוקעריי וואס פארנעמט א גרויס חשיבות ביי פילע קרייזן.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:אידישע יישובים אין אייראפע קאַטעגאָריע:וואהלין קאַטעגאָריע:שטעט אין אוקראינע
דארסעט
דארסעט איז א גראפנשאפט אין דרום־מערב ענגלאנד, אויפן בארטן פונעם ענגלישן קאנאל, וואס גרענעצט דעוון צו מערב, סאמערסעט צו צפון־מערב, ווילטשיר צו צפון־מזרח און האמפשיר צו מזרח. דארסעט באדעקט א שטח פון 2,653 קוואדראט ק"מ. די גראפנטשאפט שטאט איז דארטשעסטער.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:גראפנשאפטן אין ענגלאנד
פעקהאם ריי באן סטאנציע
פעקהאם ריי  איז א סטאנציע אויף ריי ליין אין דעם איינקוויף דיסטריקט פון פעקהאם, אין דער לאנדאנער בארא פון סאדארק, דרום לאנדאן. די סטאנציע איז א הויפט איבערבייט, אויף דער מזרח לאנדאן ליניע, די קאטפארד שלייף און די סאטאן און מאל וואלי ליניע, און ווערט באדינט דורך דער לאנדאנער איבערגרונט, סאדערן, טעמזלינק און סאדאיסטערן באדינונגען. זי איז אין טראוולקארט זאנע 2.
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט אום 1טן דעצעמבער 1865 אויף דער לאנדאן, טשאטאם און דאווער באן און אום 13טן אויגוסט 1866 אויף דער לאנדאן, ברייטאן און דרום בארטן באן.
באדינונגען
אין די נישט־שפיץ שעה׳ן איז די באדינונג:
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין לאנדאן קאַטעגאָריע:טעמזלינק סטאנציעס
אלימלך פירער
ביאגראפיע
מיילעך פירער איז געבוירן געווארן אין בני ברק אין תשט"ו אין א משפחה פון בעלזער חסידים. ווען ער איז געווען א יונגערמאן אין כולל האט אמאל א חבר זיינער געדארפט האבן א פארגעשריטענעם מעדיצינישן אפאראט און ר' מיילעך האט געפועלט צו געפינען דעם אפאראט און ברענגען אים קיין ישראל. פון דעמאלסט האט ער געהאט אן ארגאניזאציע צו בארגן מעדיצינישע אפאראטן און אין תשל"ט האט ער אויפגעשטעלט דעם "עזרה למרפא" (הילף פאר היילונג) פארבאנד. ער האט זיך אויסגעלערנט וועגן קראנקייטן און ווער זענען די גוטע דאקטוירים פאר דעם און איז געווארן אן עצה־געבער פאר קראנקע.
אין 2002, האט דער ווייצמאן אינסטיטוט פאר וויסנשאפט באלוינט ר' מיילעך מיט אן ערנדאקטאראט. אין 2008, האט דער אוניווערסיטעט פון חיפה אים באלוינט אן ערנדאטקטאראט.
קאַטעגאָריע:ישראלים קאַטעגאָריע:בעלזער חסידים קאַטעגאָריע:ישראל פריז קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
תרומה גדולה
תרומה גדולה איז א מצווה אין דער תורה צו געבן א כהן א טייל פון דעם שניט. ביז מען שיידט תרומה פון דעם שניט הייסט ער טבל. אפטמאל ווען מען זאגט "תרומה" מיינט מען "תרומה גדולה".
תרומה אין דער תורה
די תורה דערמאנט אין עטלעכע ערטער דעם פליכט צו געבן תרומה גדולה. אין ספר במדבר פרק י"ח, פסוקים ח'-כ', רעכנט אויס די תורה די מתנות וואס די כהנים צוליב דעם וואס זיי טון די עבודה אין דעם בית המקדש:
מן התורה גייט אן די מצוה פון תרומה ביי דריי זאכן: תבואה, וויין און בוימל פון איילבירטן, וואס וואקסן אין ארץ ישראל.
די תרומה גיט מען א כהן, וואס מוז זי עסן בטהרה. ער מעג טיילן די תרומה מיט זיין ווייב, זיינע טעכטער וואס זענען נאך נישט געהייראט און זיינע עבדים כנענים (פארשטייט זיך, אויך מיט אנדערע כהנים). ווען א כהן עסט תרומה וואס איז טמא, אדער ווען א זר (א ישראל אדער א לוי) עסט תרומה, ווערט ער באשטראפט מיט מיתה בידי שמים.
תרומה וואס איז געווארן טמא דארף מען פארברענען, אבער דער כהן מעג האבן הנאה בשעת דעם פארברענען, למשל ניצן טמא'דיקן בוימל אין זיין לייכטער. תבואה וואס איז געווארן טמא מעג דער כהן געבן צו עסן זיין בהמה.
מדרבנן
חז"ל האבן מתקן געווען אז די דינים פון תרומה זאלן אנגייען ביי אלע סארטן שניט, כולל אלע פרוכטן און גרינסן. אויך האבן זיי איינגעפירט אין די צייטן פונעם בית המקדש אז מען זאל היטן די דינים פון תרומה אין לענדער נאענט צו ארץ ישראל.
וויפיל גיט מען
די תורה זאגט נישט קיין שיעור וויפיל מען דארף געבן, אזוי ווי די גמרא זאגט אין מסכת קידושין "אפילו חיטה אחת פוטרת הכרי" ד"ה מיט איין קערנדל ווייץ קען מען פטר'ן א גאנצן הויפן. אבער חז"ל האבן אוועקגעלייגט (מסכת תרומות פ"ד מ"ג) א שיעור: א קארגער גיט א זעכציגסטל, א נארמאלער א פופציגסטל, און א ברייטהארציקער א פערציגסטל.
קאַטעגאָריע:מצוות התלויות בארץ
דזשיימס פרעסקאט דזשול
דזשיימס פרעסקאט דזשול (24סטן דעצעמבער 1818–11טן אקטאבער 1889) איז געווען אן ענגלישער פיזיקער, געבוירן אין סאלפארד, לעבן מאנטשעסטער. ער איז געווען א גרויסער ביישטייערער צו דער וועלט פון עלעקטריע און טערמאדינאמיק. דזשול האט שטודירט די פארהעלטעניש צווישן היץ און מעכאנישע ענערגיע, פון וואס מ'האט ארויסגענומען דעם געזעץ פון קאנסערווירונג פון ענערגיע. אין זיין ערע ווערט גערופן דער איינס פון ענערגיע א דזשול.
ער איז אויך באקאנט פאר זיין אנטדעקן דזשולס געזעץ, וואס באשרייבט עלעקטרישע הייצונג, אז דער סכום פון היץ פראדוצירט יעדע סעקונדע אין אן עלעקטרישן דורכפירער דורך אן עלעקטרישן שטראם איז פראפארציאנעל צום קעגנשטעל פון אן עלעקטרישן דורכפירער און צום קוואדראט פונעם שטראם.
יונגע יארן
דזשיימס פרעסקאט דזשול איז געבוירן געווארן דעם 24סטן דעצעמבער 1818 צו זיין פאטער, בענדזשאמין דזשול, א גבירישער ברייער, אין דעם הויז לעבן דעם דזשול ברייעריי אויף ניי ביילי גאס, סאלפארד.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:ענגלענדער קאַטעגאָריע:פיזיקער קאַטעגאָריע:מאנטשעסטער
גרויס-קאלאמביע
גרויס־קאלאמביע (שפאניש: "Gran Colombia"), אפיציעל די רעפובליק פון קאלאמביע, איז געווען א רעפובליק וואס האט זיך אויסגעהאטלן א קורצע צייט צווישן די יארן 1819 - 1830 אין דרום אמעריקע, און איז צוזאמגעשטעטלט געווארן פון די שטחים וואס זענן היינט די לענדער קאלאמביע, ווענעזועלע, עקוואדאר און פאנאמא. איידער זי איז געווארן זעלבשטענדיק איז דאס לאנד געווען א טייל פונעם וויצע-קעניגרייך פון ניי-גרענאדע.
נאמען
דער נאמען "קאלאמביע" שטאמט פונעם נאמען פונעם אויספארשטער קריסטאפער קאלאמבוס.
דער דרום ־אמעריקאנער באפרייער סימאן באליוואר און אנדערע רעוואלוצאנערן פון דער "ערשטער רעפובליק פון ווענעזועלע" האבן געניצט דעם נאמען צו באצייכענען גאנץ שפאנישע אמעריקע ביז דער פראקלאמאציע פון אומאפהענגיקייט אין  1819.
צעפאל פון דער רעפובליק
די רעפובליק איז צעפאלן ענדלעך אין 1830. נאכן צעפאל זענען געשאפן געווארן די פאלגנדע געגנטן:
קאַטעגאָריע:היסטארישע לענדער קאַטעגאָריע:דרום אמעריקע
יוסי געשטעטנער
יוסף "יוסי" געשטעטנער (געבוירן אייר תשמ"ה) איז אן אמעריקאנער חרדישער אקטיוויסט מעדיע קאָמענטאַטאָר און פאליטישער סטראַטעגיסט וואָס האָט געגרינדעט די OJPAC ארגאניזאציע.
ביאגראפיע
געשטעטנער האט חתונה געהאט און וואוינט אין דער שטאָט מאָנסי.
מעדיע קאַריערע
אין 2005 האָט ער אָנגעהויבן שרייבן אַ פּאָליטיק־קאָלום פאר דער בלאט ביז 2011. אין 2020 האט ער אָנגעהויבן שרייבן זיין וועכנטליכער קאלום "אבזערוואציעס" אין מאמענט. נאך ארום צוויי יאר שרייבן דעם קאלום אין מאמענט, האט ער דאס אויפגעהערט.
במשך 2007, האט ער אנגעהויבן בראָדקאַסטן פּאָליטישע און ביזנעס נייעס און אנאליזן אויף קול מבשר, און ער דינט ווי אַ רעפּאָרטער און פּאָליטישער און עקאָנאָמישער קאָמענטאַטאָר.
אין די יו.עס. פּרעזידענטליכע וואַלן אין 2016, האט געשטעטטנער פארגעשאצט אין די פריערע סטאַגעס פון די פריימערי וואַלן אַז דאנאלד טראַמפּ'ס שאנסן צו געווינען זענען הויך פאַרקערט ווי די שאצונג פון רובֿ עקספּערטן.
טעטיקייט
אין פעברואר 2013 האָט געשטעטנער געגרינדעט די OJPAC ארגאניזאציע, וואָס צילט צו באקעמפן אנטיסעמיטיזם און העצע קעגן דער חרדישער פובליק אין דער מידיע. אין דעם קאָנטעקסט, ערשיינט ער אפט אין דער אַלגעמיינער מידיע אין די פאַרייניגטע שטאַטן צו ערקלערן און פאַרטיידיגן דער חרדישער וועג פון לעבן און צו קעמפן קעגן אַקטיוויסטן און גרופּעס וואָס פרובירן צו שטערן און ענג מאכן דער פרומער ציבור.
ער האט אויך געדינט ווי אַ פּאָליטישער סטראַטעגיסט און ראטגעבער אויף היגע און נאציאנאלע פּאָליטישע קאַמפּיינס.
ביי די 2016 יו. עס. פּרעזידענטליכע וואַלן האט געשטעטנער (אויף די פאַרבעטונג פון טראמפּ'ס שטאב) אָרגאַניזירט אַ זיצונג פון פובליציסטן און מיינונג פירער מיטן פּרעזידענטליכע קאַנדידאַט דאָנאַלד טראַמפּ אין די טראַמפּ טאַוער אין מאנהעטן.
אין 2010 האָט ער געמאלדן זיין אינטערעס צו לויפן פאר דער 17טער שפּעלטל אין קאנגרעס, וואָס רעפּרעזענטירט א טייל פון ניו יארק שטאַט, אָבער עווענטועל האָט ער צוריקגעצויגן פון זיין פלאן, צווישן אַנדערע זאַכן, נאָכדעם וואָס פילע גע'טענה'ט אז עס איז נישט מעגליך פאר א חרדישער איד צו ווערן ערוועלט אין אזא שטעלע און פֿאַר געהאלט סיבות.
אין די לעצטע יאָרן האָט ער זיך בעיקר קאָנצענטרירט אויף ביזנעס קאַנסאלטינג פֿאַר ביזנעסער און מענטשן.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:עסקנים קאַטעגאָריע:אמעריקאנער ארטאדאקסישע אידן קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן קאַטעגאָריע:מאנסי
קאַטעגאָריע:מענטשן פון ראקלענד קאונטי
לוק סקייוואקער
לוק סקייַוואָקער (ענגליש: Luke Skywalker) איז א כאראקטער פון די "שטערן קריג" אוניווערס. ער איז דער הויפט העלד פון די "שטערן קריג" פילמען און ביכער סעריעס. לוק איז געווארן אויף דרייע "שטערן קריג" פילמען, "עפיזאד IV: א נייע האפענונג", "עפיזאד V: די אימפעריע שלאגט צוריק" און "עפיזאד VI: דער צוריקקער פון די דזשעדיי". ער אויך איז געווארן אין רוב די ביכער וואס זענען געשטעלט געווארן נאך די פילמען. לוק סקייַוואָקער איז געשפילט געווארן דורך דער אקטיאר מאַרק העמיל אין אלע דריי פילמען. אויך איז דער כאראקטער געוויזן געווען ביי זיין געבורט אין "עפיזאד III: נקמה פון די סיט".
פאלאנע
פאלאנע ( פאלאנאע) איז א שטאט אויפן טייך כאמארע אינעם כמעלניצקער גובערניע פון מערב אוקראינע. זי איז די הויפטשטאט פונעם פאלאנער ראיאן.
לוק סקייוואקער
לוק סקייַוואָקער איז דער הויפט כאראקטער אין די אריגינעלע דריי פילמען. די פילמען האנדלען מיט זיין לעבן פון ווייל א פארמער אויפן פלאנעט טאטואין צו געווארן א וויכטיקער טייל פון דער בונטאר בונד און א דזשעדיי ריטער.
פאלאנע
די באפעלקערונג איז געשאצט אומגעפער 23,211 (ווי אין 2001).
פאלאנע געפינט זיך אויף דער is situated on the שעפעטיווקע-בערדיטשעוו אייזנבאן ליניע.
לוק סקייוואקער
קאטעגאריע:שטערן קריג כאראקטערן
פאלאנע
היסטאריע
אין מאדערנע צייטן האט פאלאנע שטאט סטאטוס זייט 1938.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:שטעט אין אוקראינע קאַטעגאָריע:אידישע יישובים אין אייראפע
כ"ג טבת
געשעענישן
ה'רע"ז - די יידן זענען פארטריבן געווארן פון פארטוגאל
יארצייטן
קאַטעגאָריע:טבת
ראצפערט
47.8°N, 21.68333°W ראַצפֿערט איז א קליין שטעטל אין סאבאלטש-סאטמאר-בערעג מעדזיע אין מזרח אונגארן.
ראצפערט איז אמייסטנס באקאנט צווישן חסידישע אידן צוליב דעם וואס הרה"ק ר' שלום אליעזר האלבערשטאם, א זון פון דעם צאנזער רב, דער "דברי חיים", האט דארטן געוואוינט.
בשעת דער נאצי שלאנג איז דארטן אריינגעקומען האבן דארטן געוואוינט ארום 400 אידישע משפחות. עס איז נאר געוועזן דארטן איין קהילה דאס הייסט נאר אן ארטאדאקסישע, עס איז נישט געוועזן דארטן קיין רעפארם קהילה
די אידן האט מען פון דארטן געפירט קיין נירעדהאז אין געטא אריין, און פון דארטן געפירט קיין אוישוויץ, ווי דאס רוב איז אזוי ווי אין אנדערע אידישע שטעט ליידער אומגעקומען על קידוש השם.
קאטעגאריע:שטעטלעך אין אונגארן קאטעגאריע:אידישע יישובים אין אייראפע
מארבל ארטש אונטערגרונט סטאנציע
מארבל ארטש איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אין דער סיטי פון וועסטמינסטער אויף דער צענטראלער ליניע. די סטאנציע געפינט זיך ביים מערבדיגן עק פון אקספארד סטריט. זי נעמט איר נאמען פונעם מארבל ארטש וואס געפינט זיך גאנץ נאנט.
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט אויף דער צענטראלער לאנדאן באן אום 30סטן יולי 1900.
דזשאקארטא
דזשאַקאַרטאַ (פריער באַטאַוויאַ) איז די הויפטשטאט פון אינדאנעזיע און איר גרעסטע שטאט. ער געפינט זיך אויפן צפון־מערב ברעג פון דזשאווא, און האט א שטח פון 661 קוואדראט ק"מ, מיט א באפעלקערונג פון 9,580,000. דזשאַקאַרטאַ איז דער עקאנאמישער, קולטורעלער און פאליטישער צענטער פון לאנד. ער איז די מערסטע באפעלקערטע שטאט אין דרום־מזרח אזיע, און די צענטע גרעסטע שטאט אין דער וועלט.
די שטאט איז געגרינדעט געווארן אינעם פערטן יארהונדערט, און איז געווארן א וויכטיקער האנדל פארט פארן קעניגרייך פון סונדא. זי איז געווען די הויפטשטאט פון דער האלענדישער מזרח אינדיע, מיטן נאמען "באטאוויע", און איז געבליבן די הויפטשטאט ווען אינדאנעזיע איז געווארן אומאפהענגיק אין 1945.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:אינדאנעזיע קאַטעגאָריע:הויפטשטעט אין אזיע קאַטעגאָריע:פארט שטעט אין אזיע
ברכה משולשת
קליין|225px|דער שער בלאט פון ספר ברכה משולשת, ערשטער דרוק ברכה משולשת איז א ספר אויף משניות פארפאסט דורך רבי צבי אלימלך שפירא פון דינאוו, באקאנט אלס דער בני יששכר.
דער מחבר
רבי צבי אלימלך שפירא זצ"ל איז געבוירן אין יאר ה'תקמ"ג (אומגעפער), און איז נפטר געווארן י"ח טבת ה'תר"א. זיין פאטער איז געווען רבי פסח לאנגזאם, מ'האט אים גערופן רבי פסח יאווארניקער, זיין מוטער רחל מינא איז געווען א ניכטשע פון רבי אלימלך פון ליזשענסק. רבי הערש מיילך איז געווען רב אין צען פארשידענע שטעט: דינאוו, ריבאטוטש, סטריזשעוו, לאנצהוט, קאלאמיי, האלאשיץ, בערטש, דזשילבערץ, דובעצק, מונקאטש, נאכהער צוריק אין דינאוו.
אויסגאבעס
אויסער די אויסגאבעס, איז דער ספר ברכה משולשת פארשידענע מאל ארויסגעגעבן געווארן, פאטאגראפירט פון אן אנדער אויסגאבע.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:חסידישע ספרים - ש"ס
ניו יארק שטאט געאגראפישע אפטיילונגען
ניו יארק שטאַט האט 62 קאונטיס.
די קאונטיס זענען איינגעטיילט אין 932 שטעטלעך, 62 שטעט, און 14 "אינדיאנער רעזערוואציעס".
די פירערשאפט אפטיילונגען אין ניו יארק שטאַט וועלכע זענען אנדערש פון פילע אנדערע שטאטן אין די פאראייניגטע שטאטן פון אמעריקע, פירן צו מיספארשטענדענישן בנוגע די גאווערמענטאלע נאטור פון טעריטאריעס.
קאונטי
[[טעקע:New York Counties.png|קליין|250px|געאגראפישע מאפע פון אלע קאונטי'ס אין ניו יארק שטאַט.
א ווירטואלע מאפע מיט מער פונקציעס קען מען זען דא.]]
די קאונטי איז א פונדאמענטאלע פירערשאפט אפטיילונג פון ניו יארק שטאַט. עס זענען פֿארהאן 62 קאונטיס אין ניו יארק. פינף פון די קאונטיס זענען די "באראס" פון ניו יארק סיטי (קינגס וואס איז ברוקלין, ניו יארק וואס איז מאנהעטן, קווינס, בראנקס, און ריטשמאנד וואס איז סטעטן איילענד), און האבן נישט קיין פונקציאנירנדע קאונטי רעגירונג חוץ פון האלטן עפנטליכע פאפירן (Public Records). קאונטיס אנהאלטן א סכום 'טאונס' אונטער זיך, און אויך צומאל 'סיטיס'. טאונס קענען אנטהאלטן אין זיך פאראייניגטע ווילעדזש'עס, וואו די "קאונטי" פירערשאפט איז פלאצירט.
קאונטיס זענען פאראנטווארליך פאר פיל פירערשאפט פונקציעס פאר אלע טעריטאריעס אין זייערע גרעניצן - וועלכע זענען נישט באאויפטראגט מיט אן אייגענע פירערשאפט. צום מערסטנס מינט דאס כלליותדיגע פלאנירונגען, פאליציי סערוויסעס, סאשעל וועלפעיר, און אנפירן די עדיוקאציע (חינוך) סערוויסעס, און אויך געוויסע געריכט סערוויסעס.
27 קאונטיס אין דעם שטאַט אפערירן אונטער די אלגעמיינע מיטלען פון די קאונטי געזעצן, און 20 קאונטיס האבן אייגענע קאונטי טשארטערס (ענליך צו א קאנסטיטוציע), אבער אלע קאונטיס האבן א געוויסע ברייטקייט צו אייגענע פירערשאפט, די "טשארטער" קאונטיס ערלויבן זיך בעסערע היים געזעצן שטארקייט.
א ליסטע פון די טשארטער קאונטיס אין 2006: Albany, Broome, Chautauqua, Chemung, Dutchess, Erie, Herkimer, Monroe, Nassau, Oneida, Onondaga, Orange, Putnam, Rensselaer, Rockland, Schenectady, Suffolk, Sullivan, Tompkins, און Westchester.
געווענליך פירט זיך א קאונטי דורך א קאונטי עקזעקוטיוו און לעגיסלאטור (פארלאמענט). אין געוויסע קאונטיס איז די לעגיסלאטור די 'בארד פון סופערווייזערס', צוזאמענגעשטעלט פון די טאון און די סיטי אריינגעוויילטע סופערווייזערס. אין אנדערע קאונטיס רופט זיך די לעגיסלעטיווע קערפערשאפט אלץ "באורד אוו רעפרעזענטעטיווס", באורד אוו לעגילעיטארס", אדער "קאונטי לעגיסלעטור".
אויך אין נישט טשארטער קאונטיס, האבן די לעגיסעלעטיווע קערפערשאפט געוויסע אייגענע כוחות.
סיטי
א סיטי (שטאָט) אין ניו יארק באדייט א אויטאנאמישע פארבינדענע געגנט, געווענליך 'אין' א קאונטי.
געוויסע קאונטיס איבער ניו יארק סטעיט פארמאגן מער ווי איין סיטי, און געוויסע פארמאגן נישט קיין סיטי.
א סיטי שטעלט צו מער ווייניגער אלע סערוויסעס צו אירע איינוואוינער און האט די העכסטע דעגרי פון היים געזעצן און טעקסעס באפולמעכטיגונג אויף אירע איינוואוינער. די הויפט חילוק צווישן א סיטי און א ווילעדזש איז אז די סיטיס פירן זיך לויט זייערע טשארטערס, וועלכע קען זיין אנדערש איין סיטי פונעם צווייטן, אבער ווילעדזשעס זענען אונטערגעבויגן אונטער איין קלארע פארמירטע אלגעמיינע ווילעדזש געזעצן. אויך זענען ווילעדזשעס א חלק פון א טאון וועלכע די איינוואוינער צאלן דארט שטייערן און באקומען אירע סערוויסעס. ווידעראום סיטיס, סיידן איינצעלנע, זענען אומאפהענגיק פון טאונס. געוויסע סיטיס זענען גענצליך ארומגענומען דורך א טאון, געווענליך מיט די זעלבע נאמען, אויך אזא סיטי איז נישט אונטערגעווארפן אונטער די טאון.
די פארומס פון פירערשאפט וואס סיטיס קענען האבן זענען, קאנסול מענעדזשער, שטארקע מעיאר קאנסיל, שוואכע מעיאר קאנסיל אדער קאמישאן. פיר און פערציג סיטיס נוצן די מעיאר-קאנסול פארום, אין וועלכע די מעיאר איז דער פירער, און די סיטי קאנסול מעמבערס פארמירן די לעגיסלאטור. גרעסערע סיטיס האבן אויך סיטי געריכטן.
ווען עס קומט צו ניו יארק סיטי קען עס אויסקוקן קאמפליצירט. ניו יארק סיטי איז די איינציגטסע סיטי וואס איז נישט "אין" א קאונטי, נאר אדרבה עס געפונען זיך גאר אין איר פינף קאונטיס, אבער נישט ממש, זיי ווערן אנגערופן "באראוס" אנשטאט קאונטיס, ווי שפעטער ערווענט. אונטער די סטעיט פראצעדור וועלכע ווערט אנגערופן "קאנסולטאציע" ערלויבט דאס פאר'ן סיטי צו אנעקסירן ריזיגע געגנטער אריבער אירע ארגינעלע גרעניצן.
די גרעסטע סיטי אין ניו יארק איז ניו יארק סיטי, און די קלענסטע איז שעריל סיטי.
פאנאמא-שטאט
פאַנאַמאַ־שטאָט איז די הויפטשטאט און די גרעסטע שטאט פון פאנאמא. זי געפינט זיך ביים פאציפישן איינגאנג פון דעם פאנאמא קאנאל. די שטאט האט א באפעלקערונג פון 880,691. פאנאמא'ס טאקומען אינטערנאציאנאלער פליפארט איז דער גרעסטער פליפארט אין צענטראל-אמעריקע.
צווילינג שטעט
פאנאמא־שטאט האט די פאלגנדע צווילינג שטעט::
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:פאנאמא
ניו יארק שטאט געאגראפישע אפטיילונגען
טאון
טאונס זענען א פיליאלע פון די גאווערמענט פירערשאפט. די טאון באורד טוען סיי עקזעקוטיווע און סיי לעגיסלעטיווע פונקציעס. די טאון סופערווייזער שטייט העכערן באורד, אבער האט נישט קיין וועטא מאכטן. די געריכט פיליאלע'ס זענען באקאנט אלץ "טאון קארט" אדער "יוסטיץ קארט".
א טאון קען אנטהאלטן אסאך אדער קיין ווילעדזשעס. פינף טאונס האבן בלויז איין ווילעדזש: 'גרין איילענד' אין אלבעני קאונטי, 'איסט ראטשעסטער' אין מאנרא קאונטי, 'סקערסדעיל', 'העריסאן' און 'מאונט קיסקאו' אין וועסטשעסטער קאונטי און 'פאלם טרי אין אראנדזש קאונטי.
ווען אזא מצב פארמירט זיך, ווערט אפגעהאלטן א רעפערענדום צו באשלוסן צי די איינוואוינער זאלן באקומען א ווילעדזש-סטיל אדער א טאון-סטיל גאווערמענט (וועלכע וועט ווי דערמאנט טון די פונקציעס פון ביידע).
פילע פלעצער וועלכע אנטהאלטן דאס ווארט "טאון" אין זייערע נעמען זענען בכלל נישט קיין טאונ'ס.
ווילעדזש
א ווילעדזש (דארף) איז א פאראייניגטע געגנט אין א טאון. א ווילעדזש איז א קלארע באגרעניצטע מוניציפאליטעט וועלכע שטעלט צו סערוויסעס צו אירע איינוואוינער, ווי צוזאמענעמען די גארבעדזש, גאסן און שאסייען צוגעהערן, גאסן באלייכטונגען און בילדינג קאודס. געוויסע ווילעדזש'עס שטעלן צו זייערע אייגענע פאליציי און אנדערע פאליטיקאלע סערוויסעס. א ווילעדזש האט ווייניגער אויטאנאמיע פון א סיטי. די מוניציפאלע סערוויסעס וועלכע דער ווילעדזש שטעלט נישט צו ווערן צוגעשטעלט דורך די טאון, אדער דורך די טאון צוזאמען מיטן ווילעדזש. אין 2000 האבן עקזיסטירט 553 ווילעדזשעס אין ניו יארק סטעיט.
די לעגיסלאטור פון א ווילעדזש זענען די באורד אוו טראסטיס, וואס באשטייט פון א מעיאר מיט (געווענליך) פיר טראסטי'ס. דער מעיאר פארמאגט נישט קיין וועטא מאכטן, סיידן ער באקומט דאס דורכ'ן לאקאלע געזעץ. א ווילעדזש מוז האבן א מונאציאפאלע בילדונג אדער א ווילעדזש האל. ווילעדזשעס קענען אויך האבן א "ווילעדזש יוסטיץ".
זיך צו פאראייניגן אלץ א ווילעדזש, מוז דער טעריטאריע פארמאגן צום ווייניגסטנס 500 איינוואוינער און טאר נישט זיין מער ווי 5 סקווער מייל. דער פראצעס צו מאכן א ווילעדזש הייבט זיך אן מיט א פעטיציע דורך 20 פראצענט פון די איינוואוינער, אדער 50 פראצענט הויז אייגענטומער. און דאן קומט פאר די וואלן.
א ווילעדזש קען זיך אויסגעברייטערט אין מער ווי איין טאון אדער קאונטי. מער פון 70 ווילעדזשעס זענען לאקירט אין צוויי אדער מער טאונס, און 7 ווילעדזשעס זענען אין צוויי קאונטיס. די 'סעראנאק' ווילעדזש איז אין דריי טאונס און צוויי קאונטיס.
העמלעט
א העמלעט, דערפל, אין ניו יארק שטאַט באדייט א באזעצטע געגנט אין א טאון וועלכע איז נישט א חלק פון א ווילעדזש. די טערמין 'העמלעט' איז נישט א באגרעניצונג פון די ניו יארקער געזעץ (אזויווי סיטיס, טאונס און ווילעדזשעס), אבער ווערט אפט באנוצט אין די סטעיט געזעצן צו באצייכענען א באקאנטע באזעצטע געגנט אין טאונס וועלכע זענען נישט פאראייניגט אונטער א ווילעדזש.
א העמלעט האט נישט קיין לעגאלע סטאטוס און איז אנגעוויזן אויפן טאון אין וועלכע זי געפינט זיך צו באקומען סערוויסעס און פירערשאפט. די געגנט פון א העלמעט מוז נישט זיין גענוי באגרעניצט און קען זיך פשוט אריינפאסן צו די זיפ קאוד פון איר 'פאסט אפיס', אדער ביי איר סקול אדער פייער דיסטריקט. איינוואוינער פון א העמלעט וועלן עפ"י רוב זיך אידענטיפיצירן מיט די העמלעט נאמען ליבערשט ווי די טאון נאמען. געוויסע העמלעט'ס וועלכע זענען נאענט צו גרעסערע געגנטער וועלן צומאל זיין א חלק פון די סיטי'ס און ווערן באטראכט ווי שכנים, אבער זיי זענען נאך אלץ אונטער די קאנטראל פונעם טאון.
העמלעט'ס ווערן צומאל אנגערופן "אומפאראייניגטע געזעלשאפט" (ענגליש: unincorporated community).
בארא
דאס מערסטע באקאנטע איבערטייטש אין אידיש איז די טערמין 'פערטל' וועלכע פלעגט היפש באנוצט ווערן אין דער אלטער היים אין אייראפע ("דאס אידישע פערטל"). דאס באדייט א געגנט מיט אן אייגענע פירערשאפט.
באראו ווערט בלויז באנוצט אין ניו יארק סיטי, און עס איז נישטא קיין שום אנדערע פלאץ אין ניו יארק סטעיט וועלכע באנוצן זיך מיט דעם טערמין. א באראו רעפלעקירט די אייגנארטיגע וועג וויאזוי ניו יארק סיטי האט זיך אויפגעבויעט. אונטערן געזעץ פון ניו יארק סטעיט איז א באראו א רעזולטאט ווען די טאונס, ווילעדזשעס אדער סיטיס אין א קאונטי באשליסן זיך צו פאראייניגן מיט איר אייגענע קאונטי זעלבסט.
די פינף באראס אין ניו יארק סיטי זענען:
די באראס זענען ארגינעל באשטימט געווארן צו אנהאלטן געוויסע לאקאל פירערשאפט אין די פאראייניגטע סיטי וועלכע איז געגרינדעט געווארן אין יארע 1898. יעדע בארא באזונדער ערוויילט א "בארא פרעזידענט". די "שטאַט פון ניו יארק לאקעל גאווערמענט הענד-בוק" זאגט אז: "די פינף באראוס אין ניו יארק סיטי פונקציאנירט ווי קאונטיס פאר געוויסע מאטיוון, כאטש זיי זענען נישט אזוי ארגאניזירט און זיי אפערירן נישט ווי קאונטי גאווערמענטס".
וואס עס איז דאס מערסטע ספעציעל אין די 5 באראוס, מער ווי א געווענליכע קאונטי, איז דאס אויסקלויבן א באזונדערע דיסטריקט אטורני פאר יעדע באראו באזונדער. די דיסטריקט אטורני סיסטעם אין די פינף באראוס פאררופן זיך אויף די נאמען פון די קאונטי און נישט פון די באראו, למשל די ברוקלין דיסטריקט אטורני רופט זיך "קינגס קאונטי דיסטריקט אטורני".
קאמיונעטי בארד
א קאמיונעטי בארד איז א לאקאלע פארשטייער קערפערשאפט, וועלכע ווערן נישט ערוועלט. יעדע באורד באשטייט פון פופציג אומבאצאלטע מעמבער'ס באשטימט דורך די באראו'ס פרעזידענט. העלפט פון די מעמבערס זענען נאמינירט דורך די סיטי קאונסיל מעמבערס וועלכע רעפרעזענטירן די געגנט. די כח פון א קאמיונעטי באורד איז זייער באגרעניצט, זיי סערווירן אלץ יועצים בנוגע זאונינג און לאנד, בודזשעט און אנדערע געברויכן פון די קאמיונעטי. די בארד קען רעקאמענדירן אקטיוויטעטן בשייכות מיט די סיטי גאווערמענט, אבער זיי קענען עס נישט ארויפצוואונגען. עס זענען פארהאן 59 קאמינעטי בארדס, וועלכע ווערן אידענטיפיצירט ביי א בארא און א נומער (למשל, ברוקלין קאמיונעטי בארד 3 וכדומה).
געגנט
איינצוטיילן געגנטן איז א אנגענומענע זאך איבער דער גאנצער וועלט. א געגנט (ענגליש: neighbourhood) איז א פשוטע אידענטיפיקאציע מיטל, אז דאס וואוין ארט זאל זיך אידענטיפיצירן מער ספעציפיש ווען מען קאמיוניקירט מיט אנדערע. א געגנט קען זיך געפונען אין סיי וועלכע פון די אלע אויבנדערמאנטע דיוויזיעס. עס טראגט כמעט נישט קיין לעגאלע געוויכט מיט זיך, ניטאמאל אויף די פאסט שרייבט מען ארויף דעם געגנט נאמען, (בלויז די קאונטי|בארא און דעם שטאַט). פארט געבט דאס אפטמאל אפיציעלע סעמי-אפיציעלע סטאטוס'ן, ווי א "נעיבערהאוט אסוסיאציע" אדער א "בלאק וואטש".
וועבלינקען
פירערשאפט אפטיילונגען איבער די וועלט אין דער ענגלישער וויקיפעדיע
קאַטעגאָריע:ניו יארק
אוונט
קליין|180px|אוונט צייט אין [[קובא]] דער אָוונט איז דער לעצטער טייל פונעם טאג, די צייט פון שקיעה ביזן אנהייב פון דער נאכט.
פארציינטנס פלעג מען ניצן דאס ווארט אוונט צו באדייטן דאס לעצטע פערטל פונעם טאג. אין דער רוימישער תקופה האט דער טאג געהאט פיר טיילן: פרי (mane), פארמיטאג (ad meridiem), נאכמיטאג (de meridie) און אוונט (suprema).
אין אן ארבעטספלאץ טוט מען זאגן "אוונט" פאר דער צייט נאך ווען די ארבעטער ענדיגן ארבעטן, למשל נאך פינפע.
זעט אויך
קאַטעגאָריע:צייט
אברהם משה פרענקל
הרב אברהם משה פרענקל [מב"ח] (געב' ה'תשל"א) איז באקאנט מיט זיין אויפטון בנוגע בחורים נושרים וואס פארן אפ און דרייען זיך אן א ישיבה.
אברהם משה איז געבוירן תשל"א אין לאנדאן צו זיין טאטע ר' בנציון פרענקל אן אייניקל פון ברוך טעם . ער האט געלערנט אין דעם סאטמארער חדר אין לאנדאן און נאכדעם איז ער אריבער לערנען אין ישיבת תורת חסד וואס איז נתייסד און אנגעפירט דורך זיין קרוב און רבי הרב אברהם שמואל שטערן וואס פון אים האט ער בעיקר מקבל זיין דרך אין חסידות און קירוב רחוקים. דערנאך האט ער געלערנט און ישיבת תורה ויראה, קרית יואל מאנרא.
אין לאנדאן האט ער זיך געדרייט אסאך ביי זקני חסידי חב"ד אזוי ווי הרב מענדל פוטרפאס ביי וועמען ער האט זיך קונה געווען שטארקע ידיעות און חסידות חב"ד וואס ביז היינט פירט ער פארברענגנס כנוסח זקני חסידי חב"ד. אויך האט ער משמש געווען הרב יהודה הורוויץ, דער דזשיקאווער רבי אין לאנדאן.
נאך זיין חתונה האט ער זיך באזעצט אין אנטווערפן און אנגעהויבן מיט זיין עבודת הקודש פון קירוב רחוקים און האט שוין באוויזן גדולות ונצורות צוריק צוברענגען אפי' מחללי שבת. היינט האט ער בערך 1000תלמידים און דער וועלט און פראוועט כסדר שבתים מיט זיינע תלמידים.
זיינע שיעורים אין חסידישע ספרים ווערן געהערט דורך זיין חבורה דורשי אמונה.
פרענקל, אברהם משה קאַטעגאָריע:אנטווערפן
טעמוקא
טעמוקאָ איז שטאָט אין טשילע, 670 ק"מ דרום פון סאנטיאגא. אין 2002 איז איר באפעלקערונג 245,347.
קרית אונסדארף
קליין|קרית אונסדארף קליין|הינטן אויסבליק פון קרית אונסדארף קליין|אריינגאנג צום באר שמואל שול, געווידמעט פאר דעם אונסדאָרפער רב, הרב [[שמואל ראזענבערג]] קרית אונסדארף איז א פרומע געגנט אין ירושלים, געפירט דורכן רב הרב פנחס אהרון הורוויץ, דער זון פון רבי משה הורוויץ, ראש ישיבת באר שמואל אין ניו יארק, דער אלטער רב ווער ס'האט געגרינדעט די געגנט, זון פון הגאון רבי יוסף יונה הורוויץ, רב פון אונסדארף (Huncovce) אין סלאוואקיי.
עס איז בעיקר באזעצט מיט ליטווישע בני תורה, אויך חסידים און אביסל ספרדים, צוזאמען ארום 400 פאמיליעס.
די הויפט גאס איז הרב זלמן סאראצקין גאס וועלכע פירט אריין אין קרית מאטערסדארף. דער קווארטאל גרעניצט זיך אויך מיט קרית צאנז און קרית בעלז.
קאַטעגאָריע:געגנטן אין ירושלים קאַטעגאָריע:פרומע אידישע געגנטן
מאנילא
היסטאריע
קאַטעגאָריע:הויפטשטעט אין אזיע קאַטעגאָריע:פיליפינען
אנאהיים, קאליפארניע
אַנאַהיים איז א שטאט אין אראנזש קאנט אינעם שטאַט קאליפארניע, לעבן לאס אנדזשעלעס. אנאהיים איז די 54סטע גרעסטע שטאט אין די פאראייניקטע שטאטן און די צענטע גרעסטע שטאט אין קאליפארניע.
אין 1955 האט וואלט דיזני געגרינדעט דעם טעמאטישער שפילפארק דיזנילאנד אין אנאהיים.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:קאליפארניע קאַטעגאָריע:שטעט אין די פאראייניגטע שטאטן פון אמעריקע
תלמוד ירושלמי
תלמוד ירושלמי גריפן תלמוד ארץ ישראל, תלמודא דמערבא (אדער ירושלמי) איז א זאמלונג פון מאמרים פון אמוראים אין ארץ ישראל (אין גליל) אויף דער משנה. ס'איז דא א ירושלמי אויף כמעט אלע מסכתות אין זרעים, מועד, נשים און נזיקין. אויף קדשים איז איבערהויפט נישט קיין ירושלמי, און אין טהרות נאר אויף מסכת נדה. די ירושלמי איז געשריבן, אנדערש ווי תלמוד בבלי אין דעם ארץ ישראל דיאלעקט פון אראמיש, און איז אסאך קורצער. אפטמאל איז נישט דא קיין שקלא וטריא אזוי ווי אין בבלי, נאר די גמרא פרעגט א קשיא און לאזט עס אן א תירוץ.
דער יסוד פון דעם ירושלמי איז אוועקגעשטעלט אין דעם בית המדרש פון רבי יוחנן.
מפרשים
די עיקר מפרשים אויף ירושלמי זענען:
דף יומי
ביי דער זעקסטער כנסייה גדולה פוון אגודת ישראל אין טבת ה'תש"ם, האט דער גערער רבי דער "לב שמחה", רבי שמחה בונם אלטער, אויסגערופן דעם געדאנק פון לערנען יעדן טאג א בלאט ירושלמי, אויפן זעלבן שטייגער ווי דער דף היומי פון תלמוד בבלי. דער ערשטער מחזור פון ירושלמי האט אנגעהויבן ט"ו שבט תש"ם. יעדער מחזור געדויערט פיר און א פערטל יאר). כ"ז טבת תש"ע האט אנגעהויבן דער זיבעטער מחזור פונעם דף היומי אין ירושלמי.
*
הדורות מראש
הדורות מראש איז א ספר וואס רעדט וועגן פארשידענע ענינים אין דער היסטאריע פונעם אידישן פאלק.
דאס ספר איז פארפאסט געווארן דורך הרב אברהם זילבער וועלכער איז געווען אן איידעם ביים מונקאטשער דיין ר' דוד שליסעל.
ער צוטיילט זיין ספר אין אכצן פרקים ווי ער איז מבאר די פאלגנדע ענינים פון תנ"ך: מסע בני ישראל במדבר (עם מאפע), ועברים עברו, הכהנים הגדולים בבית שני, המשנה והגמרא, התוארים בימי התנאים והאמוראים, וירא את העגלות, בני נחור, פרשת קרח, שרי הלויים, ירבעם ושלש רגלים, וירק את חניכיו, מלחמת כדרלעומר, ברית בין הבתרים, הכהנים בני אהרן, חלוקת הארץ בין ג' בני נח, בני עשו ובני שעיר, בני בנימין ובני בלע, משה רע"ה.
אין זיין הקדמה מאכט ער אוועק דעם "סדר הדודות" און אויך דעם "דוד דור ודורשיו". ובעיקר האקט ער אויף יוסיפוס און זיין ספר מלחמת היהודים, אז ער איז נישט געווען פרום און זיינע ווערטער שטימען נישט מיט די דברי חז"ל.
עס איז געדרוקט געווארן אין ניו יארק אין יאר תשי"ט.
עס האט הסכמות פון הרב יעקב קאמינעצקי און הרב משה פיינשטיין.
קאַטעגאָריע:אידישע היסטאריע
נאצי שלאנג
נאצי שלאנג איז א נעגאַטיװער אויסדרוק אויף דער דייטשער נאצי באוועגונג וואס איז אזוי ווי א שלאנג וואס בייסט און ברענג אונטער די מענטשהייט.
מאנכע קאמענטירן אז עס ווערט אזוי אנגערופן צוליב דעם מאנומענט וואס איז אויפגעשטעלט אין נאמען און עהרע פון דעם שוועדישן דיפלאמאט ראול וואלענבערג, וואס איז אין פארעם ווי א מענטש קעמפט מיט א שלאנג, מיינענדיג צו זאגן אז ער אלס מענטש האט געקעמפט מיט די נאצישע שלאנג
קאטעגאריע:חורבן אייראפע
סטענלי באלדווין
סטענלי באלדווין, ערשטער ערל באלדווין פון ביודלי (3טן אויגוסט 1867 - 14טן דעצעמבער 1947) איז געווען א בריטישער פאליטיקער פון דער קאנסערוואטיוו פארטיי און דריי מאל פרעמיער מיניסטער פונעם פאראייניגטן קעניגרייך צווישן דער ערשטער און צווייטער וועלט-מלחמות.
הארשאם באן סטאנציע
הארשאם באן סטאנציע באדינט דאס שטעטל הארשאם אין מערב סאסעקס, ענגלאנד. די אייזנבאן-פירמעס וואס אפערירן באנען צו און פון דער סטאנציע זענען סאדערן און טעמזלינק.
היסטאריע
די סטאנציע האט זיך געעפנט דעם 14טן פעברואר 1848 ווי די סוף-סטאנציע פון א צווייגליניע פון דריי ברידזשעס. די היינטיקע סטאנציע האט די סאדערן אייזנבאן געבויט אין 1938 בשעת דער עלעקטריפיקאציע פון דער ליניע.
באדינונגען
שבת-צו-נאכט און זונטיק פארן נישט די באנען אויף דער דארקינג ליניע. זונטיק פארט די טעמזלינק באן נאר ביז.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין מערב סאסעקס קאַטעגאָריע:טעמזלינק סטאנציעס
ביאכעמיע
ביאכעמיע (פון, bios, "לעבן" און מצריש kēme, "ערד" ) איז די שטודיע פון די כעמישע אין לעבעדיגע ארגאניזמען. זי באהאנדלט די סטרוקטור און פונקציע פון צעלולארישע באשטאנדטיילן, ווי למשל פראטעינען, קארבאהידראטן, ליפידן, יאדעריקע זויערן, און אנדערע ביאמאלעקולן. כעמישע ביאלאגיע שטרעבט צו פארענטפערן אסאך פראגעס וואס קומען אויף פון ביאכעמיע ניצנדיג געצייג אנטוויקלט אין כעמישן סינטעז.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:ביאכעמיע
שפאלע
קליין| שפאלע שפּאָלע איז א שטאט אין  טשערקאסער אבלאסט (גובערניע) אין צענטראלער אוקראינע. זי איז דער אדמיניסטראטיווער צענטער פונעם שפאליאנסקי ראיאן. אום 2004 איז די געשאצטע באַפֿעלקערונג געווען 18,400.
היסטאריע
אום 1847, איז שפאלע'ס יידישע באפעלקערונג געווען 1,156. ביז 1897, האט די צאל געוואקסן צו 5,388 אין אן אלגעמיינער באפעלקערונג פון 11,933, ד.ה. 45%. ס'האט זיך געהאלטן אויף דער ניוא ביז צו דער צווייטער וועלט מלחמה.
אין די 1800ער איז שפאלע געווען אינעם זוועניגאראדער דיסטריקט אינעם קיעוו ראיאן פון רוסלאנד. נאכן אראפווארפֿן פון דער צארישער רעגירונג איז שפאלע געווארן צו ערשט א טייל פון דער אוקראינישער סאוועטן סאציאליסטישער רעפובליק און דערנאך פון דעם סאוועטן פארבאנד.
אין דער צווייטער וועלט מלחמה, האט  נאצי דייטשלאנד זיך אריינגעריסן אין אוקראינע, און די יידישע באפעלקערונג פון שפאלע איז פארטיליגט אום 1942. היינט זענען יידן בערך0.5% פון שפאלע'ס באפעלקערונג.
מענטשן
49.03333°N, 31.41667°W קאַטעגאָריע:שטעטלעך קאַטעגאָריע:שטעט אין אוקראינע קאטעגאריע:אידישע יישובים אין אייראפע
אבא אבן
קליין|אבא אבן אבא אבן (געבוירן 2טן פעברואר 1915 - 17טן נאוועמבער 2002) איז געווען א פאפולערער ישראל דיפלאמאט, און פאליטיקער, וואס אין דער וועלט, איז ער געווארן זייער אנגענומען, דוקא אין ישראל נישט.
זיינע יינגע יארן
ער איז געבוירן געווארן אין דרום אפריקע, און ער איז געווען זייער יונג, ווען זיין פאמיליע האט זיך אריבערגעצויגן קיין ענגלאנד.
טבור הארץ
טבור הארץ איז א ספר וואס רעדט פון דער שטאט טבריה און אלץ ארום די חמי טבריא און אזוי ווייטער.
אבא אבן
זיינע יינגע יארן
ביי דער צווייטער וועלט מלחמה, איז ער געווען אן אפיציר אין דער בריטישער ארמיי אין קאירא, ווי ער האט זיך באקענט מיט זיין צוקונפטיגן פרוי. אויך האט ער געשתדלנט ביי דער רעגירונג, אויפצושטעלן א יידישע בריגאדע, אין דער בריטישער ארמיי.
טבור הארץ
דאס ספר איז נתחבר געווארן דורך הרב משה קליערס, רב פון טבריה, און געדרוקט אין יאר תרס"ד. אין יאר תשכ"ה איז עס איבערגעדרוקט געווארן דורך זיינע קינדער.
אבא אבן
זיינע יינגע יארן
ער איז געווען א דעלעגאט אין די פאראייניגטע פעלקער, מיט משה שרת, און ווען ישראל איז געגרינדעט געווארן, איז ער געווארן דער ערשטער אמבאסאדאר צו די פאראייניגטע פעלקער, אויך האט ער געדינט אלס אמבאסאדאר צו די פאראייניגטע שטאטן.
טבור הארץ
אין דער הקדמה צו דער צווייטער אויפלאגע שרייבן זיינע קינדער אז ער האט דאס מחבר געווען אין זיינע אינגע יארן, ווען ער איז געווען אין צפת אויף אפרוה פאר געזונטהייט, און ער האט נישט געהאט קיין ספרים צום לערנען. קאַטעגאָריע:ספרי קודש
אבא אבן
פאליטיק
ער איז געלאפן צום כנסת אויפן מפא"י ליסטע, און אין די וואלן פון 1959, איז אריין אינעם כנסת, ער האט געדינט אלס בילדונגס מיניסטער, אין דוד בן גוריוןס עגירונג, אין 1966 איז ער געווארן אויסערן מיניסטער, וואס ער האט אנגעהאלטן ביז 1974, ווען ער האט רעזיגנירט, פונעם קאבינעט, נישט וועלנדיג זיין אינפאמאציע מיניסטער, אין די רעגירונג פון יצחק רבין.
זיינע עלטערע יארן
ביי די וואלן פון 1988, איז ער נישט ערווילט געווארן צו א רעאליסטישע בענקל פונעם עבודה פארטיי, און זייענדיג אנטוישט האט ער פארלאזט פאליטיק, און זיך פארנומען מיט שרייבן, און זיין בוך איז געווארן פרעזענטירט אויפן טעלעוועזיע, דורך אבן, וואס דארט האט ער געהאט דערפאלג, אין יאר תשס"א איז ער באלוינט געווארן, מיטן פרעמיע פון ישראל פארן אויפטוען פארן לאנד, און פארן פאלק.
קאַטעגאָריע:כנסת דעפוטאטן קאַטעגאָריע:דיפלאמאטן קאַטעגאָריע:ישראלישע פאליטיקער
וואקצין
קליין|[[יונה סאלק אין יאר 1955 מיט צוויי צעלקולטור־פלעשער פאר וואקסן קינדער־פאראליז וואקסין.]] א וואַקצין איז אַ ביאלאגישע צוגרייטונג וואס שאפט אימוניטעט צו אַ געוויסן קרענק. א וואַקצין איז טיפיש כּולל אַן אַגענט וואס איז ענלעך צו אַ קרענק־גורם מיקראָאָרגאַניזם און איז אָפט געמאכט פון פארשוואכטע אָדער געהרגעטע פארעמען פון דעם מיקראָב אדער זייַנע טאקסינען אָדער איינער פון זייַנע אייבערפלאַך פּראָטעינען. דער אַגענט סטימולירט דעם קערפער׳ס אימון־סיסטעם צו דערקענען דעם אַגענט ווי אַ סכנה, צעשטערן עס, און ווייטער צו דערקענען און צעשטערן אלע מיקראָאָרגאַניזמען פארבונדן מיט יענעם אַגענט וואס ער וועט טרעפן אין דער צוקונפֿט. וואַקסינען קענען זיין פּראַפילאַקטיש (צום בייַשפּיל: צו פאַרמייַדן אָדער פאַרבעסערן די עפעקטן פון אַ צוקונפֿטדיקער אינפעקציע דורך אַ נאַטירלעכן אָדער א "ווילדן" פּאַטאגען ), אָדער טעראַפּעווטיש (למשל, וואַקסינען קעגן ראַק וואס מען פארשט אויס).
די אַדמיניסטראַציע פון וואַקסינען ווערט גערופן וואַקסינאציע. וואַקסינאַציע איז דאס מערסט עפעקטיווע אופֿן פון פארמיידן אינפעקטיווע קראנקייטן;
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:מעדיצין
אבי-וואן קענאבי
אָבי-וואַן קענאָבי (ענגליש: Obi-Wan Kenobi) איז א פיקטיווער כאראקטער אין דער "שטערן קריג" אוניווערס. ער איז איינער פון פילע וויכטיקן כאראקטערן אין די "שטערן קריג" סעריע.
מיט אַנאַקין סקייַוואָקער/דאַרט וויידער, R2-D2 און C-3PO, ער איז איינער פון עטלעכע וויכטיקן כאראקטערן צו באוויזן אין אלע די הויפט "שטערן קריג" פילמען. ער איז געשפילט דוך אלעק גינעס אין די אריגינעלע טרילאגיע און דורך יואן מאקגרעגאר אין די פריקוועל טרילאגיע.
קאטעגאריע:שטערן קריג כאראקטערן