cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
פרשת בא
די סדרה
אין "בא" ווערן דערמאנט די לעצטע דריי פון די צען מכות-היישרעק (ארבה), פינצטערניש (חשך) און שלאגן די בכורים (מכת בכורות).
דער אייבערשטער באפעלט משה און אהרון וועגן דער מצווה פון קידוש החודש און וועגן דעם קרבן פסח.
די לעצטע צוויי פרשיות פון דער סדרה רעדן וועגן תפילין און פדיון הבן.
די הפטורה
שבת פרשת בא ליינט מען די הפטורה פון ספר ירמיהו (פרק מ"ו, פסוקים יג-כח) וואס רעדט וועגן מצרים.
ווען שבת בא געפאלט
שבת פרשת בא געפאלט אום די טעג:
בא
יונתן סאקס
הרב ד"ר יונתן (יעקב צבי) סאקס, באראן סאַקס (כ"ז אדר א' ה'תש"ח - כ' חשוון ה'תשפ"א), איז געווען אן ארטאדאקסישער ענגלישער רב, און א באקאנטער פילאסאפישער דענקער, וואס איז אנערקענט סיי אין דער ארטאדאקסישער וועלט, און סיי אין דער סעקולערער וועלט.
ער האט מיט גרויס ערע באקומען דעם טיטל באראן (לארד) פון דער ענגלישער קעניגן עליזאבעט די צווייטע, און האט עס ערליך פארדינט, זייענדיג אנגענומען ביי אלעמען.
הרב זאקס איז מיט דער צייט געווארן דער אפציעלער ראטגעבער אינעם בריטישער קעניגרייך, און עטליכע פון די ענגלישע פרעמיער-מיניסטארן, וואס האט געצייגט א שטארקע קידוש השם, אז זיי האבן זיך ליבערשט פארלאזט אויף זיין ווארט, איידער די קריסטליכע קירכע.
צו דעם האט ער באקומען דורך די יארן א היבשע רייע מיט מעדאלן און פרייזן, פון די העכסטע סארט, סיי אין ענגלאנד, און אויך אין אמעריקא און אין ישראל. און האט סך הכל געקריגן נישט ווייניגער ווי 16 אויסצייכענונגען פון כבוד.
ספעציעל די טעמפעלטאן פרייז וואס איז דאס העכסטע פרייז היינט צוטאגס; העכער די 'נאבל פריז'.
הרב זאַקס האָט ארויסגעגעבן אן ערך פון 30 ביכער, אין וועלכע ער גיבט אַרויס אַ ברייטע וועלט-באַזע איבער דער ראָלע פון ​​רעליגיע, גלאבאליזאציע, עטיק און געזעלשאַפֿטלעכע פֿאַראַנטוואָרטלעכקייט, דער צוקונפֿט פֿון ייִדישקייט, און נאָך.
ער האָט אַרויסגעגעבן אַ סידור, א הגדה, און יו"ט מחזורים, אויף ביידע ווערסיעס פון אשכנז און ספרד, מיט איבערזעצונג און קאָמענטאַרן, אויף עטליכע שפראכן.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:הויפט רבנים קאַטעגאָריע:ענגלישע רבנים
פערסישער קאלענדאר
דער פערסישער קאַלענדאַר, אויך איראנישער קאלענדאר ( ( גאַסאמאַריע איראַני) איז א זון־קאלענדאר און דער אפיציעלער קאלענדאר היינט אין איראן און אפגאניסטאן. דאס יאר הייבט אן ביי דער פרילינג־גלייכנאכט, געמאסטן אין די אסטראנאמישע אבסערוואטאריעס פון טעהראן און קאבול. אזוי ווי דער קאלענדאר ווערט גערעכנט אסטראנאמיש, איז ער פונקטלעכער ווי דער גרעגאריאנישער קאלענדאר, וואס איז אויסגערעכנט לויט א מאטעמאטישן פֿארמל.
די היינטיקע רעכענונג פון יארן אינעם פערסישן קאלענדאר הייבט אן פון דער הידזשרע, אזוי ווי דער לבנה־מוסולמענישער קאלענדאר; אבער, אזוי ווי דאס לבנה־יאר איז אומגעפער 3% קירצער פון דעם זון־יאר, איז געווארן במשך די יארן אן אפשטאנד צווישן די צוויי קאלענדארן. למשל, דאס יאר 2010 אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר איז 1431/32 אינעם מוסולמענישן קאלענדאר, אבער 1388/89 אינעם פערסישן קאלענדאר.
קאַטעגאָריע:קאלענדארן
קאַטעגאָריע:איראן קאַטעגאָריע:אפגאניסטאן
ים כנרת
קליין|250px|דער כנרת פון א [[סאטעליט]] דער כּנרת בלשון חז"ל ימה של טבריא (קינערעט) איז די גרעסטע וואסער־איינזאמלונג (אזערע) אין ישראל פון זיס וואסער, און באניצט אלס די גרעסטע קוואל־וואסער פאר ישראל וואס ווערט טראנספארטירט דורכן לאנדישן קאנאל צו צענטראל־ און דרום־זייט ישראל. 30% פון ישראל טרינקען און באנוצן זיך מיטן וואסער פון כנרת.
די אזערע האט א שטח פון 166 קוואדראט ק"מ.
פון דער מערב זײַט פונעם כנרת געפֿינט זיך אונטער גליל.
היסטאריע
ביז דער זעקס טאג קריג (מלחמת ששת הימים) האבן די סיריער געהאט דערלויבעניש צו שעפן וואסער פונעם כנרת כאטש וואס די גרענעץ פון סיריע איז געווען 10 מעטער ווייט אינדערויסן צפון־מזרח זייט פונעם כנרת. אבער נאך וואס ישראל האט איינגענומען דעם גולן האבן סיריע מער ניט געמעגט שעפן וואסער. און דאס איז איינע פון די סיבות וואס האט פארמיידט צו מאכן א שלום־אפמאך צווישן ישראל מיט סיריע.
רעפרענצען
קאַטעגאָריע:אזערעס קאַטעגאָריע:ישראל קאַטעגאָריע:ארץ ישראל
עמק התלמוד
עמק התלמוד איז א ישיבה אין ירושלים. דער ראש ישיבה איז רבי מאיר הייזלער, וואס איז מדריך די בחורים אלס עובדי השם באמת ובתמימות. דער ראש ישיבה לייגט אריין א ריינע אמונה פשוטה אין זיינע תלמידים וואס באגלייט זיי שפעטער א גאנץ לעבן, און ביי זיינע פייערדיגע שמועסן וואס ער גיט יעדן ליל שישי ביז אין די פארטאגס שעות ווערט איבער'גע'חזר'ט יסודות הדת בקול חוצב להבות אש מיט א אש קודש וואס ווערט טיף אריינגעקריצט אין די ריינע הערצער פון די בחורים.
די ישיבה איז געווארן אויפגעשטעלט בערך אין יאר תשס"ו, נאכדעם וואס רבי מאיר איז ארויס פון דער סאכאטשאווער ישיבה.
דער ראש ישיבה רבי מאיר הייזלער איז ער געווען גאר א נאנטער תלמיד ביי הרב אלעזר שך. ער האט גאר אסאך קונה געווען ביי אים, ווי הרב שך האט זיך אמאל אויסגעדריקט נאך א ריתחא דאורייתא מיט אים אז אויף רבי מאיר איז געזאגט געווארן ומתלמידי יותר מכולם. אויך איז ער געווען גאר א נאנטער תלמיד פון רבי יחזקאל לעווינשטיין משגיח אין דער פאנאוועזשער ישיבה וואס ער פלעגט אים אסאך געטרויען מיט זיינע פריוואטע זאכן, און נאך אסאך גרויסע אידן. שפעטער איז ר' מאיר געווארן א שטיקל ראש ישיבה אין דער אמאליגער ישיבת סאכאטשוב אין ירושלים, זייענדיג דער משפיע רוחני דארט אין ישיבה זייענדיג מקיים דולה ומשקה מתורת רבותיו לאחרים, האבנ'דיג וואס צו משפיע זיין פון זיינע גרויסע רבי'ס
ווען ער האט געעפענט די היינטיגע ישיבה עמק התלמוד האט ער מיטנענומען מיט זיך א גרויסן חלק תלמידים וואס זיי האבן זיך נישט געקענט אפטיילן פון אים.
די בחורים אין דער ישיבה זענען על פי רוב אמעריקאנער בחורים, סאיז אויך דא אזא צוויי דריי ארץ־ישראלדיגע, און ווי אויך איז דא אפאר פון קאנאדע און נאך.
קאַטעגאָריע:ישיבות אין ירושלים
לעאפאלד דער ערשטער פון בעלגיע
קליין לעאפאלד דער ערשטער פון בעלגיע (16טן דעצעמבער 1790 - 10טן דעצעמבער 1865) (זיין פולער נאמען: לעאפאלד יאריס כריסטיאן פרעדריק; פלעמיש: Leopold Joris Christiaan Frederik) (געהערט צו די זאקסען-קאבורג-גוטהא משפחה). ער איז געקרוינט געווארן אום 1831 אלץ דער ערשטער קעניג פון בעלגיע.
קאַטעגאָריע:מלכים קאַטעגאָריע:בעלגיע
פשיבאזשע
קאַטעגאָריע:דערפער אין פוילן
טשארלי טשאפלין
קליין|250px|באקאנטע פיגור טשארלי טשאפלין סער טשאַרלס ספּענסער "טשאַרלי" טשאַפּלין (ענגליש: Sir Charles Spencer "Charlie" Chaplin; 16טן אפריל 1889 - 25סטן דעצעמבער 1977) איז געווען א בארימטער ענגלישער אקטיאר, קאמיקער, סצענאר שרייבער, קאמפאזיטאר און פון די גרויסע פילם רעזשיסארן פון אלע צייטן. ער איז געווען שטארק בארימט פאר זיינע שטומפילמען.
26סטן דעצעמבער
דער 26סטן דעצעמבער איז דער 360סטער טאג (361סטער אין אן עיבור־יאר), אין דער 52סטער וואך אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 5 טעג.
טשארלי טשאפלין
זיין פילם קאריערע האט געצויגן מער ווי 75 יאר. ער האט אנגעהויבן אין טעאטער ווען ער איז געווען אלט פינעף יאר און האט געארבעט ביז ער איז געווען אלט 80. זיין לעצטער פילם איז געווען ״די גראפֿין פון האנג קאנג״ אין 1967.
26סטן דעצעמבער
פאסירונגען
26
טשארלי טשאפלין
פילמאגראפיע
קאַטעגאָריע:בריטישע מענטשן קאַטעגאָריע:אקטיארן קאַטעגאָריע:פילם אקטיארן קאַטעגאָריע:רעזשיסארן קאַטעגאָריע:פילם פראדוצירער קאַטעגאָריע:קאמפאזיטארן
בית יוסף (ברכות)
דער ספר בית יוסף איז א פירוש אויף מסכת ברכות נתחבר געווארן דורך רבי אברהם דירנפעלד מגיד און רב פון חברה ש"ס אין פאפא.
עס איז א איינפאכער קיצור פון זיין ספר בית ישראל, וועלכע באשטייט פון לענגערע פלפולים, מיט הוספות.
ער האט הסכמות פון רבי שאול בראך, פאפער רב, גאלאנטער רב און סערדעהעלי רב.
ער האט אויך ארויסגעגעבן א פירוש מיטן זעלבן נאמען אויף מסכת ביצה וועלכע איז שוין איבערגעדרוקט געווארן כאטש זעקס מאל.
דרוקסאגראפיע
קאַטעגאָריע:מפרשי הש"ס - ברכות
אהל פיגא
אהל פיגא (פייגא) איז איינע פון די בתי מדרשים וואס זענען דא אין קרית יואל, ניו יארק, און ער געהערט פאר קהל ייטב לב דקרית יואל. זיין רב איז הרב דוד דוב דושינסקי, אן איידעם פונעם סאטמארער רבי'ן הרב אהרן טייטלבוים און א זון פון הרב יוסף צבי דושינסקי.
קאַטעגאָריע:שולן קאַטעגאָריע:קרית יואל
ברוקלין בריק
left|thumb|250px|די ברוקלין בריק די ברוקלין בריק איז איינע פון די עלטסטע הענג-בריקן אין אמעריקע. זי ציט זיך 1,595 פיס העכערן איסט ריווער באהעפנדיג די צוויי ניו יארק סיטי באראס ברוקלין און מאנהעטן. ווען מען האט עס געענדיגט אויפצובויען איז עס געווען די גרעסטע הענג-בריק אין די וועלט און דער ערשטער אייזן שטריק בריק. די טורעמס וואס דער בריק האלט זיך אויף זענען במשך פון עטליכע יאר געווען די העכסטע געביידעס אין צפון און דרום אמעריקע. אין 1964 האט מען עס באשטימט אלס נאציאנאלע היסטארישע לאנדמארק.
קאנסטרוקציע
קליין|250px|ברוקלין בריק איבערן מזרח טייך מען האט עס אנגעהויבן בויען דעם 3טן יאנואר, 1870, און עס איז פארטיג געווארן 13 יאר שפעטער, און מען האט עס געעפנט דעם 24סטן מאי, 1883. אין יענעם ערשטן טאג זענען 1800 אויטאס און 150,300 אדורכגעפארן דעם בריק. די געבוי האט געקאסט 15.5 מיליאן דאלער. און ארום 27 מענטשן זענען געשטארבן אין אומפאלן אין די יארן וואס מען האט געבויעט דעם בריק.
זעט אויך
קאטעגאריע:בריקן קאַטעגאָריע:ניו יארק סיטי קאַטעגאָריע:ברוקלין
ריקי דזשערווייס
קליין|דזשערווייס אין אקטאבער 2010 ריקי דזשערווייִס (ענגליש: Ricky Dene Gervais) איז א ענגלישער קאמיקער, אקטיאר, סצענאר שרייבער, רעזשיסאר, פילם פראדוצירער און מוזיקאנט.
וועב לינקען
קאַטעגאָריע:ענגלענדער קאטעגאריע:קאמיקער קאטעגאריע:פילם אקטיארן קאטעגאריע:סצענאר שרייבער קאטעגאריע:רעזשיסארן קאטעגאריע:פילם פראדוצירער קאטעגאריע:לעבעדיגע מענטשן קאטעגאריע:בריטישע אטעיסטן
ברעכן
ברעכן מיינט ארויסגעבן די מאגן אינהאלט דורך דער מויל עס קען קומען צוליב א קרענק, א פארגיפט ונג,פארעקלונג אדער איבלונג
איבלונג און ברעכן זענען ביאלאגישע ווערשטאנד מיטלען ארויס צו טרייבן גיפטיגע און שעדליכע שטאף פונעם קערפער
דאס ברעכן איז צאמגעשטעלט פון נישט פולשטענדיג פארדייטע עסן און טייל מאל אויך פון גאל און בלוט
נייגעבוירענע קינדער ברעכן פיל מער טיילמאל צוליב א רעפלעקס און טיילמאל צוליב דעם אז זיי דארפן אויפשטויסן (גרעבסן) עס איז געראטן צו האלטן דאס קינד גראד גלייך נאכן עסן ביז עס שטויסט אויף און אזוי ארום פארמיידן דער ריזיקע עס זאל ברעכן קאַטעגאָריע:מויל קאַטעגאָריע:פארדייאונג סיסטעם קאַטעגאָריע:קערפערליכע פליסיגקייט
זילבער (קאליר)
זילבערן איז אַ העל גרוי קאָליר קוואַליטעט פון מעטאַלן​​, דער הויפּט דער מעטאַל זילבער. רעכט צו מקור נאָמען, פֿאַרב פון געלט איז לינגקט צו עשירות, פּרעסטיזש, טעכנאָלאָגיע און אינדוסטריע.
ניצט און טייטש
קאַטעגאָריע:קאלירן
ראשון לציון משה דיין באן סטאנציע
קליין|250px|ראשון לציון משה דיין באן סטאנציע ראשון לציון משה דיין באן סטאנציע איז א באן סטאנציע פון ישראל באנען אין ראשון לציון, אויף דער הוד השרון—אשקלון ליניע. זי געפינט זיך לעבן דעם משה דיין איבערבייט אויפן איילון שאסיי.
מען האט געעפנט די סטאנציע דעם 25סטן סעפטעמבער 2011 אויף דער נייע פארשטאטישע ליניע וואס באדינט די שטעט חולון, בת ים און ראשון לציון. ביז מען האט געענדיגט קאנסטרוקציע פון דער ליניע ביז יבנה אין 2012 האט געדינט די סטאנציע ווי די פראוויזארישע סוף-סטאנציע פון דער ליניע.
א נסיעה פון דער סטאנציע ביז תל אביב ההגנה באן סטאנציע דויערט 18 מינוט.
רוטעס
31.98833°N, 34.75722°W
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין ישראל קאַטעגאָריע:ראשון לציון
אלעק באלדווין
קליין|לינקס אַלעקסאַנדער ראַי "אַלעק" באָלדווין דער דריטער (ענגליש: Alexander Rae "Alec" Baldwin III; געבוירן 3טן אפריל 1958) איז אן אמעריקאנער אקטיאר, רעזשיסאר, און פראדוצירער. ער האט געמאכט זיין ערשטער אויפטרעט אלס אן אקטיאר אין דער טעלעוויזיע סעריע "די דאקטוירים" אויף 1980, און האט זינט באוויזן אויף איבער 60 טעלעוויזיע סעריעס און פילמען. ער האט דריי ברידער וואס זענען אויך אקטיארן: דניאל, סטיוון און וויליאם.
ברוקמאנס פארק באן סטאנציע
ברוקמאנס פארק איז א נאציאנאלע באן סטאנציע אויף דער גרויס נארדערן רוטע, וואס באדינט דאס דארף ברוקמאנס פארק. די סטאנציע ווערט באדינט מערסטנס דורך גרויס נארדערן.
היסטאריע
די סטאנציע איז געעפנט געווארן דורך דער לאנדאן און צפון מזרחדיקער אייזנבאן דעם 19טן יולי 1926.
אלעק באלדווין
פון אויגוסט 1993 צו פעברואר 2002 איז ער פארהייראט געווען צו דער אקטריסע קים בייסינגער.
וועבלינקען
קאטעגאריע:פילם אקטיארן קאטעגאריע:שטימע אקטיארן קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
ברוקמאנס פארק באן סטאנציע
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין הארטפארדשיר
אהרן הורוויץ
רבי אהרן הורוויץ זצ"ל (ה'תר"י - י"ב אדר א' ה'תרפ"ז), באקאנט אלס דער בייטשער רב.
אפשטאם
רבי אהרן, איז געבוירן געווארן אין יאר ה'תר"י, צו זיין פאטער הרב מאיר הורוויץ רב אין דזשיקאוו, דער אמרי נועם, א זון פון הרב אליעזר הורוויץ רב אין דזשיקאוו, באקאנט אלס רבי אליעזר'ל דזשיקאווער, א זון הרב נפתלי צבי הורוויץ דער ראפשיצער רב. און צו זיין מוטער מרת דבורה א טאכטער פון הנגיד הרב קלמן פיעצליס פון קראקא.
רבנות
אין יאר ה'תרמ"ו האט מען אויפגענומען רבי אהרן אלס רב אין בייטש.
הסתלקות
רבי אהרן איז נפטר געווארן י"ב אדר א' ה'תרפ"ז, און ליגט אין קאשוי.
פאמיליע
רבי אהרן האט געהייראט מרת טילא א טאכטער פון הרב חיים האלבערשטאם, דער צאנזער רב. זייערע קינדער:
רעפערענצן
הורוויץ, אהרן קאַטעגאָריע:דזשיקאוו קאַטעגאָריע:צאנז
סטאניסלאוו לעם
thumb|200x200px סטאַניסלאַוו לעם (פּויליש: Stanisław Herman Lem; 1921, לעמבערג – 2006, קראָקע) איז געווען אַ גרויסער פּוילישער שרײַבער פאַנטאַסט פון דער ייִדישער אָפּשטאַמונג.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:גאליציאנער יידן קאַטעגאָריע:יידישע שרייבער
אנוס
דער אַנוס אדער פי הטַבַעַת (פון לשון־קודש) איז, ביי א מענטש אדער א זויגער, די עפנונג פון וואו עס גייט ארוס די צואה פון די קישקעס.
אין יידישקייט
לויט דער הלכה טאר מען נישט דאווענען ווען עס איז דא צואה אינעם פי הטבעת. פאלגנד איז א ציטאט פון שולחן ערוך הרב סימן עו ו צוֹאָה בִּמְקוֹמָהּ, הַיְנוּ בְּנֶקֶב פִּי הַטַּבַּעַת, אֲפִלּוּ הִיא מְכֻסָּה – אָסוּר לִקְרוֹת לְדִבְרֵי הַכֹּל, שֶׁאַף הַמַּתִּירִים בְּצוֹאָה מְכֻסָּה עַל בְּשָׂרוֹ - מוֹדִים בְּצוֹאָה בִּמְקוֹמָהּ, מִפְּנֵי שֶׁזֻּהֲמָתָהּ מְרֻבָּה, שֶׁחַמָּה הִיא וְלֹא יָצְאָה לָאֲוִיר וְאֵין רֵיחָהּ מִתְפַּזֵּר. קאַטעגאָריע:אנאטאמיע
פיטער פאנדא
קליין|לינקס פּיטער הענרי פֿאָנדאַ (ענגליש: Peter Henry Fonda; 23סטן פעברואר 1940 - 16טן אויגוסט 2019) איז געווען אן אמעריקאנער אקטיאר, רעזשיסאר, סצענאר שרייבער און פראדוצירער. פֿאָנדאַ איז געווען דער זון פֿונעם אקטיאר הענרי פֿאָנדאַ, דער ברודער פֿון דער אקטריסע דזשיין פֿאָנדאַ און דער פֿאטער פֿון דער אקטריסע ברידזשיט פֿאָנדאַ.
דוד טווערסקי (טאלנא)
רבי דוד טווערסקי זצ"ל (ה'תקס"ח - י' אייר ה'תרמ"ב), מגיד פון טאלנא.
אפשטאם
רבי דוד איז געבוירן אין יאר ה'תקס"ח, צו זיין פאטער הרב מרדכי טווערסקי דער טשערנאבילער מגיד, א זון פון הרב מנחם נחום טווערסקי פון טשערנאביל, דער מאור עינים, א זון פון הרב צבי, א זון פון רבי נחום גאון, באקאנט אלס רבי אדם בעל שם. און צו זיין מוטער מרת פייגא, א טאכטער פון הרב דוד לייקעס.
רבנות
רבי דוד איז געווארן אויפגענומען אלס מגיד אין וואסילקיוב, שפעטער איז ער אריבער קיין טאלנא. אין יאר ה'תרל"ח האט רבי דודזיך געצויגן קיין גאליציע, און זיך באזעצט אין בראד, נאכהער איז ער צוריק קיין טאלנא.
הסתלקות
רבי דוד איז נפטר געווארן י' אייר ה'תרמ"ב, און ער ליגט אין טאלנא.
זיין פאמיליע
רבי דוד האט געהייראט מרת יענטא דבורה א טאכטער פון הרב ישראל אברהם פון טשערנאסטראה, א זון פון הרב משולם זושא פון האניפאלי, באקאנט אלס דער רבי ר' זושא. זייערע קינדער:
רעפערענצען
טווערסקי, דוד קאַטעגאָריע:טשערנאבל
פאראדיע
א פאראדיע איז ווען מען מאכט נאך א צווייטן, מיט דער כוונה חוזק צו מאכן, קאמענטירן, אדער באווינציגערן דעם אריגענעלעם ווערק, איר אינהאלט, איר פארפאסער, איר סטיל אדער סיי וואספארא באשטאנדטיל פונעם אריגענעלם ווערק. מען קען טרעפן פאראדיע אין ליטעראטור, מוזיק, קונסט און פילם.
פון די עלטסטע פעראדיעס אינעם אידישען קולטור איז מסכת פורים, געשריבן אויפן שטייגער פון תלמוד בבלי אבער אויף א קאמישען אופן.
פאראדיע איז אויך געווען א שטארקע געצייג וואס איז באנוצט געווארן דורך די משכילים אפצוחוזקן פון די פרומע רבנים. איינע פון די באקאנטסטע משכילישע פאראדיעס איז א שפיל אין וועלכער פרומע יידן פירן א מלחמה. דער קאמאנדיר רופט אויס ווער עס דארף אלץ על פי הלכה פארלאזן דעם מיליטער, און נאכדעם וואס די אלע פארלאזן בלייבן נישט איבער נאר צוויי אלטע אידן, תלמידי חכמים, צו פירן די מלחמה.
בכלל איז פאראדיע שטארק גענוצט געווארן דורכאויס דער היסטאריע צו באקעמפן אלע סארטן פונדאמענטאליזם. אין דער אינטערנעט תקופה איז די סארט פאראדיע גאר שטארק פארשפרייט געווארן, אזש ס'האט זיך געשאפן א כלל, וואס רופט זיך פאו'ס געזעץ, וועלכער לויטעט אז פיל מאל קען מען נישט דערקענען צו דאס איז פאראדיע אדער גאר ריכטיג פונדאמענטאליזם.
ביישפילן פון פאראדיעס אין די אידישע שפראך
קאַטעגאָריע:הומאר קאַטעגאָריע:ליטעראטור
יצחק פרידמאן (באהוש) (א)
רבי יצחק פרידמאן זצ"ל (דער ערשטער) (ה' אלול ה'תקצ"ה - י' אלול ה'תרנ"ו) פון באהוש.
אפשטאם
רבי יצחק איז געבוירן ה' אלול ה'תקצ"ה, צו זיין פאטער הרב שלום יוסף פרידמאן פון סאדיגורא, א זון פון הרב ישראל פרידמאן פון רוזשין, א זון פון הרב שלום שכנא, פון פראהבישטש, א זון פון הרב אברהם המלאך, דער חסד לאברהם, א זון פון הרב דוב בער, דער מעזריטשער מגיד. און צו זיין מוטער מרת בלומא רייזל, א טאכטער פון הרב דן יונגערלייב, פון ראדוויל.
רבנות
רבי יצחק האט ערשט געוואוינט אין פאטיק, אין יאר ה'תרט"ז איז ער אריבער קיין איזמאיל, בסרביה, עטליכע יאר שפעטער האט ער זיך באזעצט אין באהוש, מאלדאוויע. רבי יצחק האט דארט געגרינדעט א חסידיש הויף, וואו טויזנטער חסידים האבן זיך אנגעקלעבט אין אים.
הסתלקות
רבי יצחק איז נפטר געווארן י' אלול ה'תרנ"ו, און ליגט אין באהוש.
פאמיליע
רבי יצחק האט געהייראט אין יאר ה'תרי"א, מרת שיינא רחל ( - ט' אדר א' ה'תרע"ג) א טאכטער פון הרב דוד האגער פון זאבלאטאוו, א זון פון אהבת שלום פון קאסאוו. זייערע קינדער:
רעפערענצן
קאטעגאריע:רוזשינער אדמורי"ם קאטעגאריע:באהוש
לענארד כהן
ביאגראפיע
ביי די צוואנציג יאר האט ער שוין אויפגעשטעלט זיין ערשטע מוזיק קאפעליע וועלכע האט בעיקר געזינגען אמעריקאנישע פאלקס לידער.
ער האט ליב געהאט צו ארומפארן און געווען נייגעריג כסדר צו באטראכטן נייע זאכן. אין 1960 האט ער געוואוינט אין גריכנלאנד און אין 1967 האט ער זיך געצויגן אין די פאראייניגטע שטאטן.
ער האט באזוכט קובא דורכאויס איהר שטרייט מיט אמעריקע און אין 1973 איז ער געפארן קיין ישראל אנטייל צו נעמען אין דער יום כיפור מלחמה.
פאמיליע
ער האט קיינמאל נישט אפיציעל חתונה געהאט, אבער האט עטליכע קינדער פון זיינע באציאונגען.
זיין זוהן אדם וועלכע איז געבוירן אין 1972 איז אליינס א זינגער און קאמפאזיטאר.
כהן איז געווען א שטאלצער יוד, פארבונדן צו יודישקייט, ווי עס קענטיג אין טייל פון זיינע פאפולערע קאמפאזיציעס. ער איז געווען אויך א בודהיסט און וועגעטאריאניזם.
וועב לינקען
קאַטעגאָריע:קאנאדער יידן קאַטעגאָריע:יידישע דיכטער קאַטעגאָריע:יידישע זינגער קאַטעגאָריע:כהנים קאַטעגאָריע:מאנטרעאל
קוליע
לינקס|קליין|261x261פיקס|הילצענע אנשפאר־קוליעס - קוליעס וואס מען ניצט עטלעגע וואכן ווען איינער ווידערהאלט זיך פון א פארוואונדונג. לינקס|קליין|188x188פיקס|קוליעס געמאכט פון א לייכטן אבער שטארקן מאטריאל, וואס זענען באשטימט צו ניצן געוויינלעך פאר א לענגערער צייט. א קוליע איז א טעכנאלאגישע הילף פאר באוועגונג פון א מענטש. זי מאכט גרינגער פאר מענטשן וואס האבן שוועריקייט אין גיין, און צוליב דעפעקטיווקייט, קראנקייט אדער א וואונד איז שווער פאר זיי ניצן איינע אדער ביידע פון זייערע פיס. די פשוט׳סטע קוליע איז א הויכער שפאציר-שטעקן מיט א סיסטעם פון הענטלעך. על פי רוב האט די קוליע אויבן א שטיץ פאר דער ארעם, און אן ארט פאדעשווע פון א מאטריאל וואס טוט פארמיידן גליטשן.
לערי דער קאבל מאן
קליין דניאל לאָרענס "לערי" וויטני (ענגליש: Daniel Lawrence "Larry" Whitney, 17טן פעברואר 1963) איז אן אמעריקאנער סטענד-אפ קאמיקער, אקטיאר, מוזיקאנט און שטימע אקטיאר. ער איז בעסטנס באקאנט מיט זיין טריבונע נאמען און כאראקטער לערי דער קאַבל מאַן (Larry the Cable Guy).
קאפסול
א קאפסול איז א מעדיקאמענט וואס איז איינגעהילט סטאביל כדי מען זאל אים גרינג קענען ארייננעמען אין מויל.
לערי דער קאבל מאן
ער איז א מיטגליד פונעם "בלו קאָלאר קאָמעדי טור", וואס איז א גרופע פון קאמיקער. די אנדערע מיטגלידער זענען ביל ענגוואָל, ראָן ווייט און דזשעף פֿאָקסווערטי.
קאפסול
מען טוט איינפאקן שטויב אדער פליסיקייט אין א האלטער געווענליך געמאכט פון גליצערין און צוגעדעקט מיט א דעקל פון דעם זעלבן מאטריאל.
לערי דער קאבל מאן
וויטני האט געמאכט זיבן קאמעדיע אלבאמען. דריי פון זיי זענען געראנגקט געווארן אלס "גאלד אלבאמען" דורכן RIAA. ער איז געווען אין דריי "בלו קאָלאר קאָמעדי טור" פילמען. וויטני איז אויך געווען אין די פילמען "לערי דער קאַבל מאַן: געזונט אינטענדאַנט", "דעלטא פֿאַרס" און "וויטלעס פראטעקציע". ער איז זייער באקאנט אלס די שטימע פון מאַטער, דער שלעפּאויטאָ פון די "אויטאָס" פילמען. וויטני'ס מאָטאָ, "!Git-R-Done" איז אויך דער נאמען פון זיין בוך.
קאפסול
קאַטעגאָריע:מעדיקאמענטן
צאנז (הויף)
קליין|רבי חיים האלבערשטאם, גרינדער פונעם צאנזער חסידות צאנז (אדער סאנדז) אין מערב גאליציע, איז א באקאנטע שטאט אין די חסידישע קרייזן, וואס דארטן האבן געוואוינט די רבנים און רבי'ס פון דער צאנזער דינאסטיע וואס ציעט זיך פון רבי חיים האלבערשטאם, באקאנט אלס דער דברי חיים.
נאך זיין פטירה (כ"ה ניסן ה'תרל"ו) איז זיין נאכפאלגער געווען זיין פערטער זון, רבי אהרן האלבערשטאם, וואס האט געדינט ווי רב און אדמו"ר פון צאנז, אבער מיטן נאמען 'קרייזער רב', דער טיטל וואס ער האט געהאט ביי זיין פאטערס לעבן פון תרט"ו.
נאך זיין פטירה א' אב תרס"ו איז געווען זיין נאכפאלגער אלץ צאנזער רב זיין זון רבי אריה לייבוש האלבערשטאם, מיטן נאמען באקאנט אלס רבי לייבוש צאנזער, און נאך זיין פטירה כ"א אדר א' תרצ"ה האט מען אויפגענומען זיין זון אלץ צאנזער רב רבי מרדכי זאב האלבערשטאם וואס איז געהרגעט געווארן ביים חורבן אייראפע כ"ו סיון תש"ב צוזאמען מיט זיין זון רבי ברוך, זיין ממלא מקום אין גריבאוו. רוב פון די חסידים זענען אומגעקומען ביים חורבן.
זעקס פון די קינדער פונעם צאנזער רב רבי חיים האלבערשטאם האבן אויפגעשטעלט חסידות'ן מיט נייע נעמען, און די צאנזער חסידים פון די גאנצע וועלט האבן זיך צעטיילט צווישן זיי; וואס רוב זענען אריבערגעגאנגען צו זיין בכור, רבי יחזקאל שרגא האלבערשטאם פון שינאווא, אבער אין שטאט צאנז און אין אירע שטעט ארום זענען רוב איינוואינער געווען חסידים פון רבי אהרן וואס איז געשטעלט געווארן דורך זיין טאטן בחייו אלץ זיין ממלא מקום. [און אזוי ווייטער ביזן לעצטן צאנזער רב רבי מרדכי זאב]. אדער ביי רבי יצחק טוביה ראבין, איידעם פון צאנזער רב, וואס ער האט איבער גענומען די שטוב און בית המדרש (נישט די שטאטישע, נאר די חסידישע) פון זיין שווער, דעם צאנזער רב. און אזוי איז דער צאנזער הויף געוואקסען מיט טויזנטער חסידים ביז דער מלחמה וואס דאן האט זיך געציילט אין שטאט צאנז גופא קרוב צו צוויי טויזנט חסידים. אויך אין די שפעטערע דורות האבן זיך די הויפן ווייטער צעשפרייט אויף צענדליגע רעביסטעוועס.
דער צאנזער בוים
רבי חיים האלבערשטאם זצ"ל (ה'תקנ"ז - כ"ה ניסן ה'תרל"ו), רב אין צאנז, דער דברי חיים.
(די קינדער פון ערשטען ווייב מרת רחל פייגא (ה'תק"ס (אומגעפער) - כ' ניסן ה'תר"ה), א טאכטער פון רבי ברוך תאומים-פרענקל, דער ברוך טעם).
(די קינדער פון דריטן ווייב מרת רעכיל דבורה א טאכטער פון רבי יחיאל צבי הירש אונגאר פון טארנא).
שינאווער צווייג
רבי יחזקאל שרגא האלבערשטאם זצ"ל (כ' שבט ה'תקע"ו – ו' טבת ה'תרנ"ט), דער שינאוואער רב.
(די קינדער פון ערשטען ווייב מרת טאבע ( - ה'תקצ"ט), א טאכטער פון רבי אריה לייביש ליפשיץ, רב אין ווישניצא, דער אריה דבי עילאי).
(די קינדער פון צווייטן ווייב מרת דבורה ( - ה'תר"ד (אומגעפער) ), א טאכטער פון רבי מרדכי זילברשטיין, רב פון האלאשיץ, אן איידעם פון זיין ערשטען שווער דער אריה דבי עילאי).
(די קינדער פון פערטען ווייב מרת חנה רחל א טאכטער פון רבי צבי הירש רומערז רב אין לעשנוב, א ברודער פון מרת מלכה די ווייב פון דעם שר שלום פון בעלזא.
פאנטאנאל
left|thumb|250px|די זומפן אין פאנטאנאל פּאַנטאַנאַל איז אַ זומפּיקע געגנט אין דרום אַמעריקע, מיטן גרעסטן טײל אין בראַזיל. דאָס איז די די גרעסטע זומפּ געגנט אױף דער װעלט. דאָרטן לעבן אַ סך חיות װי דער יאַגואַר, טאַפּיר, קײמאַן און אַזױ װײטער.
קאַטעגאָריע:בראזיל
אברהם אביגדור לאנדא
קליין|זיצן פון לינקס צו רעכטס:רבי שמואל יצחק בארנשטיין, [[סאכאטשאוו (הויף)|סאכאטשאווער רבי; רבי אברהם לנדא, סטריקאווער רבי; רבי אברהם ישכר ענגלארד, ראדזינער רבי;  דער חתן הרב נתן ענגלארד, רב פון די ראדזינער חסידים אין ירושלים]] רבי אברהם אביגדור נחום לאנדא (י"א שבט ה'תרע"ז, 3טן פעברואר 1917 - ט"ז אלול ה'תשס"א, 4טן סעפטעמבער 2001) איז געווען דער סטריקאווער רבי.
לעבנסגעשיכטע
ער איז געבוירן געווארן אין פוילן, צו רויזא ביילא און רבי יעקב יצחק דן לאנדא, סטריקאווער רבי. ווען ער איז געווארן אלט 13 יאר איז ער אריין לערנען אין ישיבת חכמי לובלין. ווען די צווייטע וועלט-מלחמה האט אויסגעבראכן איז ער אנטלאפן אין ווילנע, וואו ער איז געבליבן עטלעכע חדשים צוזאמען מיט דעם בריסקער רב, הרב יצחק זאב סאלאווייטשיק.
אין יאר ה'תש"א (1941) איז ער ארויף קיין ארץ ישראל. זיינע עלטערן און נאך א סך פון זיין משפחה זענען אומגעקומען ביים חורבן. אין ה'תש"ו (1946) האט ער חתונה געהאט מיט חיה הדסה ווידיסלאווסקי, א טאכטער פון הרב מאיר ווידיסלאווסקי, אן אייניקל פונעם חידושי הרי"מ,  און גרינדער און מנהל פון די בית יעקב מוסדות אין חיפה. א שטיק צייט האט ער געוואוינט אין שערי חסד געגנט אין ירושלים און ער איז געווען פון די נאנטע תלמידים  פונעם בריסקער רב. אויך איז ער געווען נאנט צום טשעבינער רב, הרב דב בעריש וויידנפעלד, וואס האט געוואוינט גאנץ נאענט.
אין ה'תש"ח (1948) האבן די עלטערע סטריקעווער חסידים אים געקריינט דעם נעקסטן סטריקאווער רבי. ער האט הויפטקווארטירט דאס חסידות אין תל אביב. שפעטער האט מען אויפגעשטעלט נאך א בית מדרש אין בני ברק. אויסער די מוסדות איז געווען דער אלטער סטריקאווער בית מדרש אין ירושלים, וואס דער אלטער סטריקאווער רבי האט געגרינדעט ווען ער איז געווען אין ארץ ישראל.
במשך די יארן פון זיין רעביסטעווע האט ער זיך דערווייטערט פון רבישע אויפפירונגען. ער איז געווען מקורב צו רב אלעזר מנחם מן שך, אויך א תלמיד פונען בריסקער רב.
אין ה'תשמ"ו (1986) האט ער זיך געצויגן קיין בני ברק און האט דארטן אריבערגעפירט דעם הויפטקווארטיר פונעם חסידות. אין ה'תש"ן (1990) האט ער אויפגעשטעלט די "קול יעקב סטריקאוו" ישיבה, אויף זיין פאטער׳ס נאמען. פירן די ישיבה האבן זיינע איידעמעס: רבי משה שמואל שטערן - זון פון הרב יצחק יהודה שטערן, ביליצער רב, הרב ישעיהו פרענקל-תאומים - רב פון דעם קראקעווער בית מדרש אין בני ברק, און רבי דוד בראנדער - זון פון של רבי שלום בראנדער, וואס איז לאנגע יארן געווען דער בעלזער ראש ישיבה. אין ה'תשנ"ב (1992) האט מען געבויט א נייע שול אין ירושלים, מיט זיין עלטסן אייניקל רבי יעקב דן שטערן אלס רב.
ער איז נפטר געווארן ט"ז אלול ה'תשס"א, און באערדיגט אין הר המנוחות.
ער האט איבערגעלאזט דריי טעכטער. ער האט נישט איבערגעלאזט א קלארע צוואה ווער זאל זיין זיין ממלא מקום, און זיינע חסידים האבן זיך צעטיילט. רוב פון די חסידים האבן מקבל געווען אלס רבי זיין יונגערן איידעם רבי דוד בראנדער, און טייל האבן געקריינט זיין אייניקל רבי יעקב דן שטערן וואס פירט זיין חצר אין ירושלים.
בריזבן
קליין|300 px|בריזבן ביינאכט בריזבן איז די הויפטשטאט און מערסטע באפעלקערטע שטאָט פונעם אויסטראלישן שטאַט קווינסלאנד, און די דריטע מערסטע באפעלקערטע שטאט אין אויסטראליע, מיט אומגעפער צוויי מיליאן איינוואוינער.
געאגראפיע
בריזבן געפינט זיך אין דרום־מזרח קווינסלאנד, אויף די ברעגן פונעם בריזבן טייך. די שטאט איז געבויט אויף עטלעכע בערג, ביז א הייך פון 300 מעטער.
עקאנאמיע
אין בריזבן זענען דא פאבריקן וואס ראפינירן נאפט, און פון פאבריצירן פאפיר און מעטאל.
צווילינג שטעט
פאלגנד זענען די צווילינג שטעט פון בריזבן:
קאַטעגאָריע:אויסטראליע
בצלאל יהושע מאשקאוויטש
רבי בצלאל יהושע מאשקאוויטש זצ"ל (ה'ת"ר - ה' תמוז ה'תרע"ה), רבי אין גלינע
רבנות
אין זיינע יונגע יארן איז רבי בצלאל יהושע געפארן קיין סאדיגורא און אויך צו די אנדערע רוזשינער קינדער פון טשארטקאוו און הוסיאטין. נאך זיין פאטער'ס פטירה אין יאר ה'תרכ"ז איז רבי בצלאל יהושע געווארן רבי אין גלינע אויף זיין פאטער'ס ארט. רבי בצלאל יהושע האט געפירט זיין רביסטעווע אויף א ברייטן פארנעם אויף דעם שטייגער פון די רוזשינער קינדער.
הסתלקות
רבי בצלאל יהושע איז נפטר געווארן ה' תמוז ה'תרע"ה, זאגנדיג די ווערטער "אור זרוע לצדיק" ביי קבלת שבת.
פאמיליע
בזיווג שני האט רבי בצלאל יהושע געהייראט מרת גיטשא די יונגסטע טאכטער פון צאנזער רב, הרב חיים האלבערשטאם. זייערע קינדער:
רעפערענצן
מאשקאוויטש, בצלאל
אוניווערסיטעט פון בוענאס איירעס
קליין|150px דער אוניווערסיטעט פון בוענאס איירעס (שפאניש: Universidad de Buenos Aires, UBA) איז פלאצירט אין דער שטאָט בוענאס איירעס. ער איז איינער פון די טראַדיציאָנעלע אוניווערסיטעטן אין ארגענטינע.
געשיכטע
דער אוניווערסיטעט איז געגרינדעט אין 1821.
משה אריה באמבערגער
הרב משה אריה באמבערגער (געבוירן תש"ד - י"ח אדר א' תשע"ד) איז געווען אב"ד פון דער חרדישער קהילה אין מעץ, פראנקרייך במשך 42 יאר. ער איז געווען א מיטגליד אין דעם ראט פון אייראפעישע רבנים און צענדליגע יארן איז ער געווען ראש ישיבה פון דער "שאגת אריה" ישיבה אין מעץ. אויך האט ער געפירט א כשרות ארגאניזאציע.
זיין זון הרב אברהם דוד פאלגט אים נאך ווי ראש ישיבה אין מעץ.
קאַטעגאָריע:רבנים אין פראנקרייך קאַטעגאָריע:פראנצויזישע יידן קאַטעגאָריע:ראשי ישיבות אין אייראפע קאַטעגאָריע:רבנישע לויים
נעסטער
קליין| [[טיראספאל און דער נעסטער טײַך|250פיקס]] דער נעסטער ( דניסטער; ניסטרו) איז א טײַך אין מזרח אייראפע.
געאגראפיע
דער נעסטער קומט ארויס אין אוקראינע, לעבן דראהביטש נאענט צום פוילישן גרענעץ, און פליסט אין דער ריכטונג צום שווארצן ים. א שטיק וועג איז ער דער גרענעץ צווישן אוקראינע און מאלדאווע, נאך דעם פליסט ער דורך מאלדאווע 398 ק"מ און צעשיידט איר הויפט טעריטאריע פון טראנסניסטריע. שפעטער ווערט ער נאך א טייל פונעם מאלדאווע-אוקראינע גרענעץ, און דערנאך פליסט ער דורך אוקראינע צום שווארצן ים.
דער נעסטער איז וויכטיק פאר טראנספארטאציע און מסחר. צוויי מאל א יאר פלייצט ער איבער זיינע ברעגן - אנהייב מערץ, ווען די שניי און אײַז ווערט געשמאלצן, און נאכאמאל אין מיי ווען די שניי צעגייט אין די קארפאטישע בערג, דער קוואל פונעם נעסטער.
די הויפט בייטייכן זענען די טייכן סטרי, רעוועט, זברוטש און סערעט.
שטעט אויפן נעסטער
קאַטעגאָריע:טייכן אין אייראפע קאַטעגאָריע:מזרח אייראפע קאַטעגאָריע:אוקראינע
קאטמאנדו (טי-ווי סעריע)
קאטמאנדו (העבעראיש: קטמנדו) איז אן ישראלישע טעלעוויזיע דראמא סעריע אין העברעאיש.
די מעשה איז מיט א ליובאוויטשער שליח וועלכע פארט מיט זיין ווייב קיין קאטמאנדו, די הויפטשטאט פון נעפאל.
געשיכטע
שמוליק און מושקי א חרדישע פארפאלק פארן קיין קאטאמאנדו צו עפענען א בית חב"ד אלס שליחים.
ווען זיי קומען דארט אן טרעפן זיי נישט די שליסל צו די דירה, שמוליק ברעכט זיך אריין און מושקי ווערט געצווינגען צו פראווען אליין דעם סדר.
וועבלינק
קאַטעגאָריע:טעלעוויזיע
שלמה הלל
קליין|שלמה הלל מיט שר המשטרה דב גאלדבערג שלמה הלל (כ"ג ניסן ה'תרפ"ג, 9טן אפריל 1923 – כ"ו שבט ה'תשפ"א, 8טן פעברואר 2021) איז געווען א ישראלישער פאליטיקער, וועלכער האט געדינט אלס כנסת דעפוטאט פאר מפא"י און א מיניסטער אין דער ישראל רעגירונג.
ביאגארפיע
געבוירן 1923 אין באגדאד, איראק, דער זון פון אהרן הלל, א קרוב פון הרב אברהם משה הלל (זיידע פון הרב יעקב הלל ראש ישיבה פון אהבת שלום אין ירושלים), הויפט־רב פון באגדאד און חנה (שם-טוב), ער איז אויפגעוואקסן אין א פאמיליע וואס האט געהאנדלט מיט טיי און שטאף. אין 1934 האָט ער אימיגרירט מיט זיין משפּחה קיין ארץ ישראל. גראַדויִר פֿון דער הרצליה גימנאַזיע.
נאך ווען די מדינה איז געווארן אויפגעשטעלט האט ער ארגאניזירט דאס אנטרינען פון די יידן אין איראק קיין איראן, און פון דארט אין עראפלאנען קיין ישראל.
קאַטעגאָריע:איראקער יידן קאַטעגאָריע:כנסת דעפוטאטן קאַטעגאָריע:מיניסטארן אין ישראל קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
סמיילי
דער סמיילי, סמיילי פנים, (: אדער D:, באשאפן געווארן דורך הארווי באלל אין 1953, איז געווענטליך א רינדעכיג מענטשליך געזיכט וואס שמייכלט. די מערסטע פאפולערע אויסזען איז מיט א שווארצע רינג און געל פון אינעווייניג מיט צוויי פינטלעך פאר די אויגן און א האלבע לבנה פאר די שמייכל.
דאס ווארט "סמיילי" נעמט זיך פון ענגליש smile, שמייכלען.
אויף עלעקטעראנישער מעדיע ווי אינטערנעט, בליצפאסט און טעקסט, איז די פארעם פון נוצן (: און D: זייער פאפולער. געווענטליך נוצט מען עס מער פאר אומפארמאלע באנוצן, אבער טייל מאל דינט עס אויך פארמאלערע באנוצן. ווי צום ביישפיל, פאו'ס געזעץ לויטעט אז פאראדיע פון פונדאמענטאליזם מוז געשריבן ווערן מיט א סמיילי אדער אן ענליכע אנווייזונג אז עס איז פאראדיע און נישט אמת'ע פונדאמענטאליזם.
איינגאס פון קאליפארניע
דער איינגאס פון קאליפארניע (אויך גערופן ים פון קארטעס; און אויף שפאניש ווי  Mar de Cortés אדער  Mar Bermejo אדער  Golfo de California ) איז א קערפער פון וואסער וואס געפינט זיך צווישן דעם באיא קאליפארניע האלבאינזל און דער יבשה פון מעקסיקע. ער איז ארומגענומען מיט די מעקסיקאנישן שטאַטן באיא קאליפארניע, באיא קאליפארניע סור, סאנארע און סינאלאע. מאפעס ניצן געוויינלעך דעם נאמען "איינגאס פון קאליפארניע" אבער די איינוואוינער פון דעם אומגעגנט ניצן דעם נאמען ״ים פון קארטעס״,נאך הערנאן קארטעס וואס האט אויסגעפארשט דעם בארטן.טייכן וואס פליסן אריין אין דעם איינגאס זענען די טייכן קאלאראדא, פוערטע, מאיא, סינאלאע, סאנארע און יאקי.
אינזלען
דער איינגאס פון קאליפארניע האט צוויי גרויסע אינזלען, איזלא אנגעל דע לא גארדיע און טיבוראן אינזל. אויך האט ער עטלעכע  קלענערע אינזלען. קאַטעגאָריע:איינגאסן קאַטעגאָריע:פאציפישער אקעאן
3טן סעפטעמבער
דעם 3טן סעפטעמבער איז דער 246סטער טאג פון יאר (247סטער טאג אין אן עיבור יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 119 טעג.
געשטארבן
קליין|120px|סקולפטור פון [[עדווארד בענעש אין פראג]]
פייערונגען
03
מאראן איפערגאן
קאַטעגאָריע:ישראלים קאַטעגאָריע:פילם פראדוצירער קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
שמואל ראזנבערג
הרב שמואל ראזנבערג (ה'תר"ב - י"א סיון ה'תרע"ט) איז געווען דער רב פון דער יידישער קהילה אין אונסדארף.
שמואל ראזנבערג איז געבוירן אין תר"ב צו זיין פאטער הרב ישראל יונה צבי ראזנבערג אב"ד טיסא-פירעד.
ער האט געלערנט ביי רבי אפרים טשאבא און דעם כתב סופר.
אין תרכ"ט האט מען אים דערוויילט אב"ד פון טשאבא, און אין תרמ"ד איז ער געווארן אב"ד פון אונסדארף, וואו ער איז געבליבן 35 יאר ביזן סוף פון זיינע טעג. ער האט געהאט הונדערטער תלמידים.
ער האט געהאט א זון רבי אפרים יהודא וואס איז נפטר געווארן ביי זיין לעבן; רבי אפרים יהודא איז געווען אן איידעם ביי ר' הלל קאלאמאייער. זיין טאכטער איז געווען די ווייב פון רבי יהודא הלוי הורוויץ.
נאך זיין פטירה האט מען באשטימט זיין אייניקל רבי יוסף צבי יונה הורוויץ, אן איידעם ביי ר' ישעיה זילבערשטיין פון ווייצן, צו ווערן אונסדארפער רב.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:רבני אונגארן
בית אל
קליין|מרכז| בית אל
בית אל איז א יישוב דערמאנט אין תנ"ך צפון פון ירושלים אויפן גרענעץ צווישן שבט אפרים און שבט בנימין. פריער האט עס געהאט דעם נאמען "לוז".
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:ארץ ישראל
זשיטאמיר גובערניע
זשיטאמיר גובערניע (, זשיטאמירסקא אבלאַסט), אויך באקאנט אונטערן נאמען זשיטאמירשטשינא איז אן אבלאסט (גובערניע) פון צפון אוקראינע. די הויפטשטאט פון דער גובערניע איז די שטאט זשיטאמיר.
שטעטלעך אין זשיטאמיר גובערניע
קאַטעגאָריע:אוקראינע
שרגא פייוול זימערמאן
הר"ר שרגא פייוול הלוי זימערמאן איז דער היינטיגער אב"ד פֿון דער פֿעדעראציע פֿון שולן אין ענגלאנד. פֿריער איז ער געווען עלף יאר אב בית דין אין גייטסהעד.
ר"ח אייר תשס"ח איז געווען זיין הכתרה אלס גייטסהעדער רב. אנוועזנד ביי דער הכתרה זענען געווען הרב משה חיים אפרים פאדווא, אב"ד פון התאחדות קהלות החרדים, לאנדאן און הרב מענדל שנייבאלג אב"ד פון מחזיקי הדת, מאנטשעסטער און אנדערע חשובע ענגלישע רבנים.
אין יאר תש״פ איז ער געווארן ראב״ד פון דער לאנדאנער ״פֿעדעראציע״ קהילה.
הרב זימערמאן איז א זון פון ר' יצחק אשר הלוי זימערמאן און אן אייניקל פון הר"ר יונה הורוויץ אב"ד אונסדארף און פראנקפורט. ער איז אן איידעם ביי הרב דוד דאננער.
רעפערנצן
קאַטעגאָריע:ענגלישע רבנים קאַטעגאָריע:דיינים קאַטעגאָריע:רבנישע לויים קאַטעגאָריע:רעדנער קאַטעגאָריע:גייטסהעד
אברהם ווערדיגער
אברהם ווערדיגער (6טן מיי 1921 - 27סטן נאוועמבער 2013) איז געווען א ישראלישער פאליטיקער, איינער פון די פירער פון פועלי אגודת ישראל. ער האט געדינט ווי אוויצע-מיניסטער אין דעם מיניסטעריום פאר ירושלימער ענינים, און איז געווען א כנסת דעפוטאט פון די פועלי אגודת ישראל, מורשה, אגודת ישראל און יהדות התורה פארטייען. ער איז געווען פארזיצער פונעם דירעקטאריום פון דער פאג"י באנק.
קאַטעגאָריע:פוילישע יידן קאַטעגאָריע:ישראלישע פאליטיקער קאַטעגאָריע:אגודת ישראל קאַטעגאָריע:נקבר אין הר המנוחות
לאנדישער אויטאנאמישער אוניווערסיטעט פון מעקסיקא
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:אוניווערסיטעטן קאַטעגאָריע:מעקסיקא
באַרג
קליין|200px|[[מאטערהארן בארג ביי דעם שווייץ-איטאליע גרענעץ]] קליין|250px|[[סאנקט העלענס וואולקאן]] קליין|250px|בארג פֿודזשי קליין|250px|[[קילימאנדזשארא, דער העכסטער בארג אין אפריקע]]
א בארג איז א מאסע פון שטיינער און ערד וואס איז הויך עטלעכע הונדערטע מעטער העכער פון דער ארומיגער געגנט. רוב בערג אין דער וועלט האבן נישט ענצעלע שפיצן, נאר זיי שאַפֿן א באַרגרוקן. א בארג איז שיפער פון א בערגל.
א גרויסער טייל פון די בערג געפינען זיך אין בארגקייטן, וואס קען ווערן באשאפן דורך באוועגונג פון טעקטאנישע פלאטעס. די גרעסטע בארגקייטן אין דער וועלט געפינען זיך אין צוויי גרויסע פאסיקן: דער "וועלט פאסיק", וואס גייט ארום דעם פאציפישן אקעאן, און א מזרח-מערב פאסיק איבער אזיע און אייראפע. דער העכסטער בארגקייט אין דער וועלט איז די הימאלייע, מיט דעם העכסטן שפיץ, עווערעסט, הויך 8,848 מעטער איבערן ים אויבערפלאך.
*
פראנקפורטער
פראנקפורטערס ווערן געקאכט, און מערסטנס טוט מען זיי אנווארעמען פאר'ן עסן. כשר'ע פראנקפורטערס ווערן געמאכט פון רינדער פלייש.
קאַטעגאָריע:עסנווארג
שמשון קרויס
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער יידן קאַטעגאָריע:וויליאמסבורג
אסונסיאן
אַסונסיִאָן איז די הױפּטשטאָט און די גרעסטע שטאָט פֿון פאראגוויי. די שטאָט ליגט לעבן דעם טײַך ריִאָ פאראגוויי, און איז דער הויפט פארט פונעם לאנד.
קאַטעגאָריע:הויפטשטעט אין דרום אמעריקע קאַטעגאָריע:פארט שטעט אין דרום אמעריקע קאַטעגאָריע:פאראגוויי
אורי פון סטרעליסק
ר' אורי, באוואוסט אלס דער שרף פון סטרעליסק, (נפ' סטרעליסק, כ"ג אלול ה'תקפ"ו) איז געווען איינער פון די גדולי החסידות אין דעם צווייטן דור נאכן בעל שם טוב.
אורי איז געבוירן אין יאנאוו, לעבן לעמבערג, צו זיין אלטן פאטער ר' פינחס, א פשוטער בעל מלאכה, און זיין מאמען, וואס האט באקומען א ברכה פונעם מעזריטשער מגיד אז זי וועט האבן א קינד וואס וועט באלייכטן די וועלט.
ער האט חתונה געהאט מיט מרת פריידא. בזיווג שני האט ער חתונה געהאט מיט דער טאכטער, בלומא, פון רבי קאפיל חסיד, דער בעל תפילה ביים בעש"ט. ער האט געהאט א זון שלמה.
ער איז געווארן א חסיד פון רבי שלמה פון קארלין, ביי וועמען ער האט געלערנט צו דאווענען מיט גרויס התלהבות. נאך זיין הסתלקות האט ער אנגעהויבן פירן א רעביסטעווע אין לעמבערג.
זיינע תורות און מעשה'ס וועגן דעם שרף זענען געדרוקט אינעם ספר "אמרי קדוש".
רבי אורי איז נפטר אום כ"ג אלול תקפ"ו (1826).
נאך זיין פטירה האט זיין תלמיד רבי יהודה צבי פון סטרעטין.
אברהם צבי אונגער
הרב אברהם צבי אונגער הי"ד איז געווען דער דומ"ץ אין קאפאוואר, און א גאון אדיר, דער מחבר פונעם ספר מחנה אברהם אויף די מסכתות ביצה און מקוואות.
ער איז נעקד געווארן עקדה"ש.
ער האט איבער געלאזט קינדער נאך זיך.
מאלאדערא אינסאנאביליס
קאטעגאריע:זשוקעס
יריחו
קליין| מגדל יריחו קליין|250px| יריחו [[2012]] קליין| יריחו עיר התמרים
יריחו, איז אן אוראלטע שטאט, וואס געפונט זיך אין ארץ ישראל, היינט אין מערב ברעג, און איז קאנטראלירט דורך די פאלעסטינע אויטאנאמיע. די שטאט געפונט זיך אין עמק הירדן, צען קילאמעטער צפון, פון טויטע ים, און די הויכקייט שטייט ביי 250 מעטער אונטערן ים פלאך, וואס מאכט די שטאט אלס נידריקסטע שטאט אין די וועלט.
די היסטאריע פון שטאט איז גאר אן אלטער, לויט די יידישע היסטאריע, ווען די יידן זענען אנגעקומען קיין ארץ כנען, איז יריחו געווען די ערשטע שטאט, וואס יהושע בן נון האט איינגענומען. די ארכעאלאגיע, איז געווען פארנומען יארן, מיט טרעפן און אויספארשן אלטע ארטיקלען אויפגעגראבן אין יריחו.
אין תנ"ך שטייט, אז יהושע האט באשוווירען די יידן, נישט איבערצובויען די שטאט. אין ספר מלכים ווערט דערמאנט ווי חיאל בית האלי, האט אנגעפאנגען איבערבויען די שטאט, אין די צייטן פון אחאב, און ער האט מיאוס אפגעשניטן.
די שטאט איז א נאמען נאך די כנענים, וואס האבן געדינט די לבנה (ירח).
נאכן מלחמת השחרור, האט אבדאללא קעניג פון יארדאניע, אנעקסירט די מערב ברעג, צו זיין לאנד יארדאניע, וואס האט אנגעהאלטן ביז די זעקסטאגיקע מלחמה, ווי צה"ל האט איינגענומען די שטאט.
נאך די אסלא אפמאך, איז יריחו געווען די ערשטע געגנט אריבערצוגיין צו פולע פאלעסטינער קאנטראל, וואס האלט אן ביז היינט, אפילו ביי דער צווייטער אינטיפאדע, האט ישראל געשיקט אירע זעלנער צו פארנעמען שטעט, וואס האבן פאראורזאכט טעראר אטאקעס, און שווערע אומרוען, איז יריחו נישט געטשעפעט געווארן כמעט, און די שטילקייט איז נישט איבערגעריסן געווארן.
די אלטע בית הכנסת אין יריחו, "שלום על ישראל" פון דער 6טער י"ה, איז פארברענט געווארן דורך פאלעסטינע מיליטאנטן דורכאויס די אינטיפאדע.
א קאזינא וואס איז געווען אין שטאט, האט אויפגעהערט פונקציאנירן דורכאויס די אינטיפאדע, און עטליכע מאל זענען פארגעקומען שיסערייען פון די געביידע.
לויט דער סטאטיסטיק אפטיילונג פון די פאלעסטינע אויטאנאמישע רעגירונג, וווינען אין יריחו ריכטיק פאר 2003, 19,4000 איינוווינער, און אין באצירק נאך צוואנציק טויזענט איינוווינער. די באפעלקערונג אין די געגנט איז די נידריקסטע, פון אלע אנדערע שטעט ווי שכם, ראמאללא, חברון, און די אנדערע.
קאַטעגאָריע:שטעט אין ארץ ישראל קאַטעגאָריע:פלעצער פון תנ"ך
די וויגלס
קליין|250px|פיר פון די אריגינעלע מיטגלידער. פון רעכטס צו לינקס: ענטאָני פֿילד, מאַריי קוק, דזשעף פֿעט און גרעג פּיידזש די וויגלס (ענגליש: The Wiggles) איז אן אויסטראלישע קינדער מוזיק גרופע. די גרופע האט פיר מיטגלידער. די וויגלס אלע טראגן פארשידענע העמד קאלירן. די גרופע אויסשפּילט אויף בינעס און אויך אין זייער אייגן טעלעוויזיע סעריע. זיי אויך האבן געמאכט א פילם. די וויגלס האבן געווונען פילע פריזן פאר זייער ווערק.
בית יוסף'ס קשיא
דער בית יוסף'ס קשיא איז א באקאנטע פראגע אין די עולם התורה וועלכע קינד און קייט ווייסט, און הונדערטער תירוצים זענען שוין געזאגט געווארן דערויף אום חנוכה אין לויף פון די דורות.
די וויגלס
וועבלינקען
קאטעגאריע:טעלעוויזיע סעריעס פאר קינדער קאטעגאריע:טרופעס
בית יוסף'ס קשיא
עס ווערט פאררופן אויף רבי יוסף קארו וואס ברעהנגט עס אראפ אין זיין ספר בית יוסף אויפן טור, אבער באמת איז עס שוין א קשיא פון די ראשונים נאר וויבאלד זייערע ספרים זענען אמאל נישט געווען בנמצא ווערט עס גערופן אויף זיין נאמען.
די פראגע
די פראגע איז פארוואס צינדט מען ליכט אכט טעג חנוכה, אמער פאר איין טאג איז דאך געווען גענוג אויל?
תירוצים
דער בית יוסף אליינס ענטפערט דריי תירוצים אויף די קשיא:
אויף די תירוצים פרעהגט מען אויך קשיות..
און במשך די דורות איז שוין געענטפערט געווארן הונדערטער אויב נישט טויזענטער תירוצים בדרך דרוש, אגדה, חסידות און סוד. און עס ווערט נאך היינט נתחדש פארשידענע תירוצים.
בפרט די חסידישע ספרים ווי דער בני יששכר און קדושת לוי זענען פארנומען דערמיט.
וועב לינקען
קאטעגאריע:חנוכה
ווורשט
250px|קליין|וווּרשט װוּרשט איז כּלערלײ גערײכערט, געקאָכט אָדער געטריקנט געהאַקט פֿלײש װאָס װערט אַרײַנגעקװעטשט אין אַ מת'ע אָדער קינסטלעכע קישקע. עס זענען פֿאַראַן אַ סך סאָרטן װוּרשט: פֿראַנקפֿורטער, סאַלאַמי, סערװעלאַט, מאָטאַדעלאַ, טשאָריסאָס און נאָך אין ספֿור אַנדערע. װוּרשט מאַכט מע װײַל ס'איז געשמאַק, אָבער אױך מחמת פֿלײש פֿאַרפֿױלט גיך און װוּרשט האַלט זײער לאַנג אָן אײַס שאַנק.
קאַטעגאָריע:פלייש
19טן סעפטעמבער
19 סעפטעמבער איז דער 262סטער טאג פון יאר (263סטער טאג אין אן עיבור יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 103טעג.
געשטארבן
19
אלי יאצפאן
אליהו ״אלי״ יאַצפאַן (געבוירן דעם 6טן יוני 1965) איז א ישראלדיקער סטאנד-אפ קאמיקער, אקטיאר, קאמיקער, נאכמאכער און טעלעוויזיע פרעזענטאטאר. אין די 1990ער יאָרן איז ער געווען א שותף מיט מאיר סויסה אין דער פארוויילונג-דואָ "סוויסא און יאצפאן", און זינט דעמאלסט האט ער זיך באוויזן אין א צאָל פארוויילונג און סאטירע פראגראמען, טייל פון זיי האָט ער אפילו רעזשיסירט.
אלי יאצפּאַן און זיין ווייב גלית האבן צוויי טעכטער און אַ זון. זיי וואוינען אין רמת השרון. קאַטעגאָריע:ישראלים קאַטעגאָריע:אקטיארן קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
שילה
שילה איז א שטאט דערמאנט אין תנ"ך וואט געפינט זיך אין דער טעריטאָריע פון שבט אפרים אין דרום שומרון אפרים.
דער משכן איז געווען אין שילה בערך 300 יאר, ביז דער צייט פון עלי הכהן.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:ארץ ישראל
קרעאציאניזם
קרעאציאניזם איז די רעליאגעזע טעאריע וואס לויטעט אז די ערציילונג אין די תורה איבער בריאת העולם איז כפשוטו, און אז די וועלט איז בעשאפען געווארן אויף א אומנאטירליכען, ניסים'דיקער אופן דורך א גאט וואס איז העכער פון אונזערע באגריפן. דער טערמינן "קרעאציאניזם" איז א דירעקטער קעגנזאץ צו דער טעאריע פון עוואלוציע.
אין דער סייענטיפישער וועלט איז קרעאציאניזם א נישטיגע געלעכטער. אויף די אינטערנעט זענען פאראן פילע פאראדיעס געשריבן דורך עוואלוציאנען אויף קרעאציאניזם. דער באקאנטער אינטערנעט כלל וואס רופט זיך פאו'ס געזעץ איז אויך באשאפן געווארן אין רעאקציע צו אזא פעראדיע וואס איז געווען אזוי גוט אז מאנכע האבן זיך טועה געווען און געמיינט אז דער שרייבער פונעם פאראדיע האט ערנסט געמיינט וואס ער האט געשריבן.
קאַטעגאָריע:תנ"ך קאַטעגאָריע:רעליגיע קאַטעגאָריע:עוואלוציע
באוואסערונג
קליין|באוואסערונג קאנאל לעבן [[טשאנאגירי, אינדיע]] באַוואַסערונג איז די פֿאַרזארגונג מיט וואסער ערד וואו עס וואקסן פֿלאנצן ווען עס רעגנט נישט גענוג פאר זיי. דאס איז וויכטיק סיי פאר פלאנצן וואס דארפן א סך וואסער, ווי למשל רייז, סיי פאר אלע פלאנצן אין טרוקענע לענדער וואו עס רעגנט נישט פיל.
באוואסערונג ווערט געפירט נאך פון די גאר אלטע צייטן אין די לענדער עגיפטן, מעסאפאטאמיע, אינדיע, כינע, מזרח אפריקע און אמעריקע.
וואסער פאר באוואסערונג קען מען נעמען פון טייכן, נאטירלעכע אדער געמאכטע אזערעס, און דורך קאנאלן. אויך איז פאראן א סיסטעם פון אונטערעדיגער באוואסערונג וואס העכערט דעם גרונט־וואסערשפיגל. אין געגנטן וואו דאס וואסער איז געזאלצן דארף מען געבן אכט נישט צו העכערן דעם וואסערשפיגל צו פיל וואס קען הרגענען די פלאנצן.
אין סרי לאנקא האט מען אנטוויקלט א קאמפלעקסע באוואסערונג סיסטעם פון 300 פאר דער ציווילער רעכענונג במשך א טויזנט יאר.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:לאנדווירטשאפט קאַטעגאָריע:וואסער
סאן מארינא
סאַן מאַרינאָ (, ביינאמען: La Serenissima) איז די עלטסטע רעפובליק אין דער וועלט, געגרינדעט אין 301. זי איז א לאנד איינגעשלאסן לאנד אינגאנצן ארומגענומען מיט איטאליע. סאן מארינא האט א שטח פון 61 קוואדראט קילאמעטער און א באפעלקערונג פון 30,000. די הויפטשטאט איז די שטאָט פון סאַן מאַרינא. סאן מארינא איז איינע פון די גאר קליינע שטאטן אין אייראפע (די אנדערע זענען אנדארא, ליכטנשטיין, מאלטא, מאנאקא און וואטיקאן), און זי האט די קלענסטע באפעלקערונג פון אלע מיטגלידער אין דער אייראפע ראט.
קאַטעגאָריע:לענדער אין אייראפע קאַטעגאָריע:רעפובליקן
מוטערשפראך
מוטערשפראַך (mother tongue) איז די שפראך מיט וואס מ'האט זיך געהאָדעוועט און געוואַקסן מיט און דאס גע'ירשענט פון אלס קליין פיצל קינד זינט די מאמע האט אים געזייגט און געוויגלט הייסט.
א מענטש טוט פארשטיין ווערטער און באגריפן לויט זיין מוטערשפראך.
סטאנמאר אונטערגרונט סטאנציע
סטאנמאר איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אויף דער יובילי ליניע; זי איז די צפון סוף־סטאנציע פון דער ליניע. די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 5.
היסטאריע
מען האט געעפנט די סטאנציע דעם 10טן דעצעמבער 1932.
זגאלן אין סכנה
א זגאַל אין סכנה איז א זגאל פון פלאנצן, בעלי חיים אדער אנדערע ארגאניזמען וואס איז אין געפאר פון אויסשטארבן. דאס קען פאסירן צוליב פארשידענע סיבות. עס קען זיין אז ווייניג פונעם זגאל זענען געבליבן לעבעדיק, אדער ווייל זיינע פרעדאטארן האבן זיך פארמערט, אדער דער קלימאט האט געענדערט און דער זגאל איז נישט צוגעפאסט צום נייעם קלימאט, אדער ווייל זיין וואוין איז געווארן חרוב.
היינט ווערן גערעכנט 3079 בעלי חיים און 2655 פלאנצן אין סכנה.
צווישן זיי ווערן די פאלגנדע בעלי חיים גערעכנט אין סכנה:
א סך לענדער האבן געזעצן צו שיצן בעלי חיים און פלאנצן וואס זענען אין געפאר, למשל מיט געזעצן קעגן דעם יעגעריי פון די זגאלן.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:עקאלאגיע
ישראל ווערטפאפיר אויסטאריטעט
דער ישראל ווערטפאפיר אויסטאריטעט איז באשעפטיקט אין היטן דעם אינטערעס פונעם ציבור אין ישראל וואס טוט אינוועסטירן אין ווערטפאפיר.
װעבלינקען
קאַטעגאָריע:ישראל
מנחם נחום דוב בער פרידמאן
רבי מנחם נחום דוב בער פרידמאן (ה'תר"ג - כ"ז מנחם אב ה'תרמ"ג), פון סאדיגורא.
אפשטאם
רבי נחום בערניו איז געבוירן ה'תר"ג, צו זיין פאטער הרב שלום יוסף פרידמאן פון סאדיגורא, א זון פון הרב ישראל פרידמאן פון רוזשין, א זון פון הרב שלום שכנא, פון פראהבישטש, א זון פון הרב אברהם המלאך, דער חסד לאברהם, א זון פון הרב דוב בער, דער מעזריטשער מגיד. און צו זיין מוטער מרת בלומא רייזל, א טאכטער פון הרב דן יונגערלייב, פון ראדוויל.
רבנות
אין יאר ה'תרי"א איז רבי בערניו געווארן א יתום פון זיין פאטער און זיידען, און ער איז אויפגעצויגן געווארן ביי זיין ברודער הרב יצחק פרידמאן פון באהוש.
נאך זיין חתונה איז רבי בערניו פארבליבן אין סאדיגורא ביי זיין שווער, אין וועמען ער איז געווען בייהאפטן מיט א געוואלדיגן רעספעקט. רבי בערניו איז געווען אויסגעריפן מיט זיין טיפע אינערליכע עבודה, אין מיט זיין קורצע און קלארע אויסשפראך
הסתלקות
רבי בערניו איז נפטר געווארן אין וויען, כ"ז מנחם אב ה'תרמ"ג.
פאמיליע
אומגעפער פופציג טויזענט מענטשן האבן אנטייל גענומען ווען רבי בערניו האט געהייראט אין יאר ה'תרי"א, מרת פערל א טאכטער פון זיין פעטער הרב אברהם יעקב פרידמאן פון סאדיגורא. זייערע קינדער:
רעפערענצן
קאטעגאריע:רוזשינער אדמורי"ם
ישראל בעלסקי
הרב חיים ישראל הלוי בעלסקי (כ"ה אב תרצ"ח, 22סטן אויגוסט 1938 - אוונט פון י"ט שבט ה'תשע"ו, 28סטן יאנואר 2016) איז געווען ראש ישיבה פון ישיבת תורה ודעת אין ברוקלין, ניו יארק, אן אמעריקאנער רב און א פוסק.
לעבנסגעשיכטע
ישראל בעלסקי איז געבוירן געווארן צו רב בערל בעלסקי און זיין ווייב חנה, טאכטער פון הרב בנימין ווילהעלם, פון די גרינדער פון דער תורה ודעת ישיבה. ער האט געלערנט אין תורה ודעת אין ברוקלין און האט באקומען היתר הוראה פון דער ישיבה אין  תשכ"ב, 1962. ער האט אויך געלערנט אין בית מדרש עליון אין מאנסי, און אין תשכ"ה, 1965, האט ער באקומען היתר הוראה אויף פון  רבי משה פיינשטיין.
ער איז געווארן א מגיד שיעור אין תורה ודעת, און נאך דער פטירה פון הרב אברהם יעקב פאם איז ער געווארן ראש ישיבה. אויך איז הרב בעלסקי געווען דער רב פון די זומער קעמפס פון אגודת ישראל אין די פאראייניגטע שטאטן.
הרב בעלסקי איז נפטר געווארן די אוונט פון י"ט שבט ה'תשע"ו, דעם 28סטן יאנואר 2016.