cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
דזשארזש ה. וו. בוש
אלס פרעזידענט
אין יאר 1990 האט ער געפירט אמעריקא אין א מלחמה קעגן איראק, דאס ווערט גערופען די ערשטע מלחמה מיט איראק, ער האט דאן באוויזן מיט זיינע אינטערנאציאנאלע פארבונדוגנען אז זייער אסאך רעגירונגען זענען מיטגעשטטאנען מיט אמעריקא קעגן די איראקער רעגירונג. און אמעריקע האט פארטריבן די איראקער סאלדאעטן פון קוועיט.
ער האט נאמינירט צוויי הויפט ריכטער צום העכסטען געריכט סופרים קאורט, איינער איז דער ערשטער שווארצער אויף דעם שטעלע.
פון זיינע אויפטואונגען וועט געדענקט ווערן.
בוש האט באשטימט די פאלגנדע ריכטער צום העכסטן געריכט פון די פאראייניגטע שטאטן:
פארלוירן די צווייטע וואלן
דער קאנגרעס און דער סענאט זענען געווען אין די הענט פון די דעמאקראטען, זיי האבן אים געטיילט צרות אויף טריט און שריט. איינע פון זיינע צוזאגן ווען ער איז געלאפען פאר פרעזידענט איז געווען ער וועט קיינמאהל נישט הייבן קיין שטייער, ער האט זיך באקאנט געמאכט מיט זיין פרעיז "די קאנגרעס וועט מיך דרוקן איזך זאל הייבן שטייערן אבער איך וועל קיינמאל נישט הייבן שטייערן" צום סוף ווען די עקאנאמיע איז געווארן שוואך, האט ער יא געהויבן שטייערן, דאס האט אויפגערעגט אסאך קאנסערוואטיווע.
די משפחה
זיין ווייב איז בארבארא בוש, זי איז זייער רעספעקטפול ביי דער אמעריקאנישער גאס, אפילו אין די צייטן וואס איהר מאן בוש איז נישט געווען פאפולער איז זי געהאלטן געווארן חשוב, זי ווערט באטראכט ווי איינע וואס איז אלט מאדיש, און ציט צוריק צו די אמאליגע וועלט און די אמאליגע מעטאדן פון בילדונג.
זיי האבן א טאכטער און צוויי זין.
די טאכטער איז ?
דער ערשטער זון איז דער 43טער פרעזידענט דזשארדזש וואקער בוש. ער האט אמאל געזאגט אז ער איז געלאפען און געוואונען די גובערנאטאר פון טעקסעס כדי זיך אפרעכענען מיט דער דעמאלטסדיגער גאווערנאערקע ען ריטשארדס וואס האט געהאלטן א פייערעדיגע דרשה קעגן זיין טאטע. און איז געלאפן פאר פרעזידענעט און געוואונען כדי צוריק צו ברעגנען כבוד פאר זייער משפחה וואס האט פארלוירן די פרעזדיענעטשאפט.
דער צווייטער זון איז דזשעב בוש דער געוועזענער גובערנאטאר פון דעם שטאַט פלארידע, ער איז זייער פאפולער אין פלארידע און ביי דער גאנצער רעפובליקאנער פארטיי, ער האט געוואונען צוויי מאל דעם גובערנאטארישן שטול.
זיין לעבן נאכן זיין פרעזידענט
קאַטעגאָריע:USA פרעזידענטן
איבעראשונג
איבעראשונג איז א געפיל וואס קומט פון א זאך וואס פאסירט פלוצעם און וואס מען דערווארט ניט. אן איבעראשונג מעז זיין גוט אדער שלעכט.
סקינהעד
טעקסט=|לינקס|333x333פיקס סקינהעדס זענען געווענליך גרופּעס מענטשן מיט אָפּגעגאָלטע קעפּ. זיי זענען אין אלגעמיין עקסטרעם ראַסיסטיש אדער אפילו נאצי געשטימט ליידיגייער באמס וועלכע באַשטייען הויפּטזעכליך פון יונגע שקצים מערסנטס פון יוגנטליכע בויעס וועלכע דרייען זיך אַרום אן קיין עול פון פרנסה מיט דאגות פון ראסע.
אין אַמעריקע איז די גרופּע אַפירגעשווימען אין די אַכציגער יאָרן, פון לאַבוסעוואַטע יוגנטליכע, וואָס קומען פון צובראָכענע היימען.
די סקינהעדס האָבן אין אָנהויב געזאָלט זיין די זעלבע וואָס די היפּיס זענען געווען אין די זעכציגער יאָרן, נעמליך אַ פּראָטעסט אויסדרוק קעגן די רעגירונג.
זיי האָבן דעריבער – פאַרקערט פון די "היפּיס" וואָס האָבן זיך געלאָזט וואַקסן לאַנגע האָר – אָפּגעגאָלט ביזן ביין, ווי אויך האָבן זיי, אַנדערש ווי די היפּיס, אַדאָפּטירט ווילדקייטן, רוישיגע מוזיק און ווילדע אַטאַקעס.
די "געגאָלטע קעפּ" זענען אַ גרופּע פאַר זיך אָבער זיי זענען זייער עקסטרעם און אכזריות'דיג. זייערע קינדערישע יאָרן וועלכע האָט זיך געווענליך אָפּגעשפּילט אין אַ צובראָכן הויז וואו עס איז נישט געווען קיין טאַטע מאַמע ברענגט זיי נישט צו וויסן פון קיין רחמנות אָדער דאָס מינדענסטע מענטשהייט. אַסאַך פון די חברה זענען שוין באַגאַנגען געוואַלדטאַטן, געשטאָכן מענטשן, דורכגעפירט מאָרדן און טעראָר אַקטן ווי אויך קאָנספּיראַציע קעגן די רעגירונג.
קאטעגאריע:ראסע קאטעגאריע:לעבנסשטייגער קאטעגאריע:סאציאלאגיע
תחת
טוכעס (תּחת) איז די אנאטאמישער אונטערשטער טייל פונעם גוף, וויבאלד ביי מענטשן און רוב חיות געפינט זיך דאס ביי דער אנדערע זייט פונעם פארענט פון אונטן.
left|thumb|150px|סטאטוע
דער הויפט אויפטוה פון די אבר איז אז אנדערשט ווי אנדערע פיר פוסיגע בעלי חי ערלויבט דאס צו זיצן דעם מענטש אן לייגן די געוויכט אויף די פוס אגאנצן טאג. טאקע דערפאר עס דאס אויך רינדעכיג פיל מיט פעטענס, בדרך כלל האבן די פרויען מער פעטן'ס דארטן ווי די מענער, און ווייך מיט אסאך פלייש וואס דאס דינט א טובה פארן קערפער מען זאל קענען זיצען לאנגע שעות אן ווייטאג.
אין קולטור
אין רוב קולטורן איז אומאיידל צו רעדן דערפון ווייל דאס ווערט באטראכט אלס אן אינטימיער איבר וואס מען נוצט בלויז אפענערהייט אין א בית הכסא פריוואט. עס ווערט אויך איבעראל כמעט צוגעדעקט מיט א הויזן אדער אונטער הויזן. דאס אויפדעקן אין פובליק הייסט מונינג אויב ציעט מען אראפ איינעם די הויזן הייסט דאס וועדזשי און דאס איז בכוונה געווענליך יענעם צו פארשמען אדער צו פלירטען מיט יענעם.
אידישקייט
עס איז דא א באקאנטער אויסדרוק ווען איינער איז נישט איינשטימיג צו טוען וואס א צווייטער בעט "קוש אין תחת" אבער ס'איז א נישט איידעלע ווארט ביי די היימישע אידען.
ה'תשל"ז
געשעענישן
די ערשטע לאקאלע נעצווערקן זיינען געגרינדעט געווארן דורך Datapoint און זיי האבן באדינט צו איינטיילן הארטדיסקן.
לאטיין
היסטאריע פון לאטיין
אינעם "לאטיום" פראווינץ ארום רוים איז געבוירן די לאטיינישע שפראך, אירע דיאלעקטן, אויספשריכן און קולטור.
דער לאטיינישער אלפאבעט איז אויך באזירט אויף דעם אלפאבעט פון אלט-איטאליק, וועלכע האבן אפגענויגט פון דעם גריכישן.
לאטיין דער צענטער פון וויסנשאפט און קולטור
אין לאטיין איז געבוירן די לאטיינישע ציפערן. די העכערע קלאס מענטשן, דאקטוירים, פראפעסארן, אינטעלעקטואלן, דענקער און דיכטער האבן נאר געשריבן אין לאטייניש. דאס איז געווען און האט געהייסן די שפראך פון די געלערנטע.
לאטיין היינט צו טאג
די לאטיינישע שפראך איז היינט כמעט ווי אונטערגעגאנגען. גאר ווינציג מענטשן רעדן אדער שרייבן ריינעם לאטייניש. אויך ווערט עס געלערנט אין אינווירזיטעטן דורך שוהלער וואס זוכן צו קענען לייענען די אלטע ביכער געשריבן אויף לאטייניש. טראצדעם וואס אסאך ווערטער און אויסשפריכן זענען געבליבן איז אבער די שפראך כמעט ווי אינטערגעגאנגען. און גאר ווינציג לערנען זי
נאך היינט צוטאגס פארן מינדליכן באנוץ צוליב די חכמה און אינטערעסע דערין.
קאַטעגאָריע:שפראכן
בערזע-מעקלער
א בערזע-מעקלער, איז עמיצער וואס האנדלט אין דער בערזע, קויפט און פארקויפט אקציעס און סטאקס אין סיי וועלכע פון די גרויסע בערזעס וואס ווערן געהאנדעלט דורך דער פובליקום.
צו זיין א בערזע-מעקלער דארף מען האבן א ספעציעלן שיין (לייסענס), וואס איז אן ערלויבניש פון דער רעגירונג צו זיין קוואליפיצירט צו האנדלען אינעם סטאק מארקעט.פריוואטע מענטשן טארן נישט האנדלען אין דער בערזע, נאר דורך א בערזע-מעקלער.
דער אמעריקען סטאק עקסטשעינדזש די ניו יארק סטאק עקסטשעינדזש די נעסדעק קאמפאזיט.
קאטעגאריע:האנדל און פינאנץ
עזריאל טויבער
left
ביאגראפיע
ער איז געווען דער עלטסטער ברודער פון אבא חייא טויבער. ער איז געווען אמאל א גרויסער מיליאנער פון דיאמאנטן אין נאכדעם אומבאוועגלעכע גיטער. אבער האט זיך אריינגעלאזט אין עסקנות צו בויען אידישקייט און האט אלץ פארלוירן און אנגעזעצט, היינט איז ער שוין נישט דער גרויסער גביר.
ער האט אנגעהויבן זיין קאריערע פון עסקנות און פילאנטראפיע אין מוסדת וויזשניץ מאנסי, דערנאך איז ער געווארן גרויס אין סקווירא, ער איז געפלויגן פון ביידע פלעצער ווען ער האט צופיל איינגעטיילט פאר די אדמורי"ם, און ער האט גענומען זיין עשירות אויפצובויען אייגענע מוסדות, אונטערן נאמען מכון להוראה האט ער געגרינדעט א ישיבה און כולל. דער כולל איז היינט צוטאגס אן אנערקענטער בית דין אין מאנסי אונטער דער אנפירערשאפט פון זיין אינגסטער ברודער ר' יחיאל טויבער. און די ישיבה איז געגאנגען צום מנהל ר' אשר זעליג גרינבערגער ז"ל אין מאנסי. מיט איר נייעם נאמען שערי אפרים אויפן נאמען פון ר' אפרים אשרי ז"ל דער רב פון בית המדרש הגדול וואס ער איז דער שווער פון גרינבערגער.
אבער זיין איין איינציגער מפעל שלהבת שטייט נאך דאס האט ער געגרינדעט צו בויען אידישקייט איבער די וועלט דורך מאכן בעלי תשובה.
שלהבת האט א בית המדרש אין מאנסי, און ארגאנאזירט שבתון'ס איבעראל.
ער האט געשריבן פיל ספרים אויף דער ענגלישער שפראך אויפן סטיל פון זיין רבי ר' מיכאל בער ווייסמאנדל און באזירט אויפן מהר״ל מפראג, דאס איז שוין איבערגעטייטשט אויף פילע שפראכן, און דאס צינד כסדר אונטער אסאך אידן דורכאויס די וועלט צו אידישקייט.
היינט איז ארויסגעקומען שוין מער ווי זעקס בענדער פין אלע מינע השקפה ספרים אין לשה"ק, און עס איז אזוי אויפגעכאפט אז מען האט עטליכע פון די ספרים שוין איבער געדריקט.
היינט צוטאגס איז ער פארנומען ארום צו שפרייזן אין אלע מקומות הנדחים אוואו עס געפינען זיך נאר אפ א קבוצה אידן, איבערהויפט אין ארץ ישראל זיי צו מקרב זיין צו תורה ומצוות, ער איז א פייערדיגער רעדנער וואס קען רעדן זעקס זיבן שעה און א ציה און האלטן צוגעשמידט דעם עולם צוהערער מיט דראמאטישע עמאצינאלע מעשיות און משלים מיט פלאם פייערדיגע רעיונות.
ר' עזריאל איז קודם געווען אין סקווירא, שפעטער איז ער אנגעקומען קיין מאנסי, למעשה איז ער פיל עוסק אין קירוב רחוקים, ווי אויך אין קירוב קרובים, ווי ער איז מקרב צובראכענע נשמות צו אידישקייט, ער באווייזט אותות ומפותים אין דעם פעלד, בעיקר מיט זיינע שבתים אויף אידיש און אויף ענגליש.
ר' עזריאל איז נפטר געווארן י"ד ניסן תשע"ט אין עלטער פון 81 יאר, נאכן זיך מיטשענען מיט די ביטערע מחלה.
וועבלינקען
קאטעגאריע:קירוב קאטעגאריע:רעדנער
פלאמבינג
פלאמבינג איז די געלערנטע האנדל פון ארבעטן מיט רערן צו ברענגן וואסער און טראגן אפפאל אריין און ארויס פון יעדע הויז אדער געביידע. אינסטאלאטארן טוען אויך די ארבעט פון צענטראלע הייצונג וועלכע טראגט רערן ארום א געביידע צו ברענגען היץ.
אפשטאם און היסטאריע
דאס ווארט פלאמבינג שטאמט פון דאס ווארט פלאמבום וועלכע איז די לאטיינישע אפטייטש פון בליי, די מאטריאל וועלכע מען האט גענוצט פאר אלע רערן ביז דאס איז איבערגעטוישט געווארן צו אייזן אינעם 19'טן יאר-הונדערט און שפעטער צו פלאסטיק.
מיט 200 יאר צוריק האבן רוב הייזער נאך נישט געהאט קיין פלאמבינג סיסטעמען און מען האט געברענגט וואסער פון טייך און ארויסגעגאנגען אין פעלד ווייל עס איז נישט געווען קיין אינפראסטרוקטור ווי עס איז פאראן היינט. עס זענען געווען ווייניג גרויסע שטעט און הייזער זענען געווען צעווארפן אין אלע דערפלעך און דער דארפסמאן האט נישט געוואוסט וואס עס גייט פאר און א דארף נעבן אים. היינטיגע צייטן ווייסט מען פון יעדע הויז צו זאגן און די רעגירונג האט רעגולאציעס וויאזוי די פלאמבינג סיסטעם דארף זיין.
פלאמבינג האט נישט קיין באשטימטע צייט ווען עס איז אויסגעטראפן געווארן ווייל אין פאקט האט מען גענוצט די חכמות פון פלאמבינג נאך מיט טויזענטער יארן צוריק נאר עס איז געווען פריוואטע חכמות וועלכע מענטשן האבן זיך איינגעשטעלט פאר זייער באקוועמליכקייט אדער פאר די ארבעט. אינעם 19'טן יאר-הונדערט האט מען אנגעהויבן אינסטאלירן פלאמבינג אין די הייזער פון אלע שטעט און ביז'ן ענדע פון יענעם יאר-הונדערט האבן שוין אלע הייזער אין די מאדערנע וועלט פארמאגט א פלאמבינג סיסטעם.
פלאמבינג באשטייט היינט פון 26 ערליי סיסטעמען און א גוטע פלאמבער קען אלע פון זיי. יעדע אויסשטעל פאר וואסער איז אנדערש און עטליכע סיסטעמען פארלאנגט זיך אמאל צו קענען פארזארגן וואסער פאר א גרויסע פעקטארי וועלכע נוצט וואסער אין די בוילער טאנקן פאר פראדוקציע.
די הויפט מאדערנע פלאמבינג רעכנט אין אלע הייזער רעכנט אריין וואסער קראנען, טוילעט, וואנעס, שויער, וואש מאשין, און דישוואשער. רוב פון די זאכן פארלאנגן הייסע און קאלטע וואסער.
דאס וואסער ווערט געהייצט אין א טאנק וועלכע נוצט עלעקטריק, גאז, אדער אנדערע ענערגיע מיטלן צו הייצן דאס וואסער. די רערן היינטיגע צייטן זענען אין רוב פלאסטיק וועלכע איז ביליג און גענוג שטארק. אבער אין געוויסע פעלער פארלאנגט זיך שטערקערע רערן וועלכע ווערן געמאכט פון אייזן, ברעס, קופער, קאנקרעט, אלומינם, אדער אנדערע מאטריאלן.
אין די פאראייניגטע שטאטן נוצט א דורכשניטליכער מענטש צווישן 100 און 250 גאלאן (380 ביז 950 ליטער) וואסער פער טאג. דאס קומט אויס צו בערך 50 ביליאן גאלאן וואסער פער טאג פאר דאס גאנצע לאנד.
מיט אזא גרויסע פארלאנג איז פארשטענדליך אז עס פאדערט זיך מאסיווע וואסער און פלאמבינג סיסטעמען צו קענען פארזארגן אזויפיל וואסער פאר אלע איינוואוינער.
וואסער פארזארגונג און דער אפפאל סיסטעם
אין די אנטוויקלטע שטעט לויפן גרויסע רערן מיט וואסער אונטער די ערד און אלע הייזער און געביידעס נעמען וואסער פון דארט דורך די חכמה פון גראוויטי און לופט דרוק. אין א הויכע געביידע פארלאנגט זיך באזונדערע עקוויפמענט ארויפצוטראגן דאס וואסער אויף די הויכע שטאקן. געווענליך איז דאס א שטארקע פאמפ וועלכע שטופט ארויף דאס וואסער צו א טאנק אויף די דאך פון די געביידע וואו עס איז פאראן א גראוויטי טאנק פון וואו דאס וואסער גייט ווייטער צו אלע שטאקן אן די הילף פון מאשינען. אבער אמאל פעלט זיך אויס מערערע עקוויפמענט, ספעציעל אין שפיטעלער און לאבאראטאריעס וועלע נוצן אסאך וואסער.
די גרינגסטע וועג צו פארשטיין וויאזוי וואסער קומט ארויף אין די הייזער איז דורך לופט דרוק. די הויפט וואסער רערן טראגן טויזענטער גאלאנען וואסער און די קלענערע רערן שלעפן ארויס וואסער פון דארט. די רערן קענען גיין עטליכע שטאק ארויף ווייל איינמאל דאס וואסער ווערט ארויפגעשלעפט, געווענליך דורך א פאמפ, וועט שוין שטענדיג קומען וואסער ווייל פאר יעדע טראפן וואסער וואס גייט ארויס פון די רערן קומט אריין פרישע פון די הויפט רערן וואס מיינט אז די רערן זענען שטענדיג אנגעפילט מיט וואסער.
אין א טיפערע בליק איז עס אבער נישט אזוי פשוט ווייל וואס וואס וואלט פאסירט אויב מען שפארט אפ די וואסער און אלע רערן ווערן אויסגעליידיגט. וויאזוי קומט דאס וואסער נאכדעם צוריק אריין איינמאל מען עפענט צוריק די וואסער? דער ענטפער איז אז די גאנצע פלאמבינג סיסטעם באשטייט פון וואלווס וועלכע מאכן דעם לופט דרוק אין די רערן און איינמאל דאס איז איינגעשטעלט איז פאראן א גראוויטי סיסטעם אין די רערן צי עס איז פאראן וואסער אדער נישט. די וואלווס האלטן די רערן פארמאכט עס זאל נישט אריינגיין קיין לופט און אזוי בלייבט א שטארקע לופט דרוק אין די רערן סיי אויף ארויף און דאס זעלבע אויף אראפ מיט די אפפאל וואסער.
אין א גרויסע געביידע וואו דאס וואסער דארף גרייכן זייער הויך און דאס פארלאנג פאר וואסער איז גרויס ארבעט שוין נישט די גראוויטי סיסטעם אזוי גוט און דעמאלט פארלאנגט זיך הילף פון א פאמפ ארויפצושטופן דאס וואסער צו די הויכע שטאקן.
דער וואסער אפפאל סיסטעם ארבעט נישט קיין סאך אנדערש און ווערט אנגערופן די סעניטארי וואסער אפפאל סיסטעם. די אפפאל סיסטעם וועלכע געפינט זיך אין רוב הייזער ארבעט דורך גראוויטי וועלכע ציט אראפ אלע וואסער צו א ספעציעלע טאנק פון וואו עס גייט ווייטער צו די אפפאל רערן וועלכע לויפן אונטער די ערד און גייען צו סוערס. דאס קוקט אויס זייער פשוט אבער אין פאקט דארף דאס זיין א פונקטליכע סיסטעם ווייל אלע רערן דארפן נוצן די זעלבע כוח פון גראוויטי עס זאל נישט פארבלייבן קיין וואסער אין ערגעץ און קיין שום וואסער זאל נישט צוריק ארויפקומען צו די רערן. דאס ווערט געטאן דורך די וואלווס און ספעציעלע ווענט רערן וועלכע האבן לעכער ארויסצולאזן לופט און אויסגלייכן די לופט דרוק.
די גאנצע פלאמבינג סיסטעם איז צעטיילט צו עטליכע חלקים מיט אסאך וואלווס אינדערצווישן. די אלע אפטיילונגן און וואלווס דינען אלס זיכערהייט אויסצומיידן די גאזן און שעדליכע לופט וועלכע ווערט געשאפן פון די אפפאל וואסער עס זאל נישט צוריק אריינקומען אין די רערן. אויב איר וועט קוקן אונטער יעדע סינק וועט איר זען אז די רער גייט אראפ, צוריק ארויף, און נאכאמאל צוריק אראפ אין די פארעם פון א יו. דאס איז דער ערשטער מיטל צוריקצוהאלטן די אפגעפאלענע וואסער פון צוריק ארויף קומען. טיפער אראפ זענען פאראן וואלווס וועלכע נוצן לופט דרוק ארויסצושטויסן אלע וואסער פון זיך און דאס נישט צוריקלאזן.
דאס מערסטע זיכערהייט געפינט זיך ביי הייסע וואסער טאנקן כדי עס זאל נישט פאסירן קיין אויפרייסן. די טאנקן מעגן נישט גרייכן מער פון א געוויסע היץ און יעדע טאנק פארמאגט עטליכע טעמפרעאטור און דרוק ארויסלאזונג וואלווס נאכצולאזן די דרוק וואס ווערט געשאפן פון די הייצונג פון דאס וואסער.
דער אינסטאלאטאר
פלאמבינג הייבט זיך אן ווען מען בויט א הויז. די פלאמבינג פירמעס שיקן אראפ א גרופע פון אינסטאלאטארן וועלכע אינסטאלירן די גאנצע פלאמבינג סיסטעם בעפאר מען הייבט אן פארבויען די ווענט.
די גרופע באשטייט פון איינס אדער צוויי געלערנטע אינסטאלאטארן און די איבעריגע זענען ארבעטער וועלכע טוען די פיזיקאלע ארבעט. דער הויפט אינסטאלאטאר איז א געלערנטער וועלכע קען די פאך אויסעווייניג און ווען ער קומט אן צו א הויז דארף ער קענען אויסרעכנען די גאנצע סיסטעם אז אלץ זאל קלאפן אויף הונדערט פראצענט.
אנדערש ווי אן עלעקטרישן וועלכע דארף נאר פארשפרייטן עלעקטריק, דארף דער פלאמבער נוצן אן אנדערע דעזיין יעדעס מאל ווייל איין הויז איז נישט אנדערש ווי די צווייטע. ווערן רעדט נאך ווען עס קומט צו גרויסע געביידעס. די פלאמבינג ארבעט געדויערט פיל לענגער ווי די עלעקטריק ארבעט און קען נישט געטאן ווערן נאר דורך קענען די הויפט כללים. עס זענען פאראן טויזענטער פלאמבינג טיילן פון וועלכע יעדע פון זיי ווערט גענוצט אין אן אנדערע פאל.
אמאל האט אן 'אינסטאלאטאר' געהייסן א שמוציגע ארבעט, אבער היינט, ווען מ'זעט דערפון גרויס געלט, טראץ די שווערע ארבעט אין היצן און קעלט, האבן פיל זיך גענומען צו דעם פאך, און זעען גרויס הצלחה און פארדינסטן.
פארמיידן פראבלעמען
די אפפאל רערן פון אלע סינקס קענען אמאל ארויסגעבן א שווערע גערוך ספעציעל נאכדעם וואס מען האט עס נישט גענוצט פאר א שטיק צייט. אויסער וואס די גערוך איז נישט אנגענעם איז עס אויך נישט געזונט צו שמעקן. אכדי דאס צו פארמיידן זאל מען פון צייט צו צייט אריינגיסן קאכעדיגע וואסער אין די סינקס וועלכע וועט אויסרייניגן און אויפקלעבן די איבערגעבליבענע אפפאל פון די רערן. מען דארף אויך צוריקהאלטן עס זאל אריינפאלן וואס ווייניגער שטיקער אין די רערן דורך לייגן די ספעציעלע זייער. אויסער די פראבלעמען פון א גערוך וועלן די שטיקלעך זיך אנזאמלן אין דעם יו. פארעם פון די רער אונטער'ן סינק און וועט מיט דער צייט פארשטאפן די סינק און מען וועט דאס דארפן עפענען און אויסרייניגן.
א דישוואשער דארף גערייניגט ווערן פון צייט צו צייט, ספעציעל אויב מען נוצט דאס נישט פאר עטליכע טעג. וויבאלד א דישוואשער וואשט ארויס שטיקער עסן וועלכע זענען צוגעקלעבט צו די געשיר וועלן די רערן אנזאמלן שטיקער עסן וועלכע וועט נישט ארויסגיין. די בעסטע עצה איז צו נוצן די דישוואשער יעדן טאג אפילו אויב מען האט גארנישט צו וואשן ווייל די שטענדיגע פלוס פון וואסער וועט צעביסלעך אראפנעמען די שטיקער און אויסרייניגן די רערן.
דאס זעלבע איז מיט א וואש מאשין. דער מאשין דארף ווערן גענוצט עס זאל נישט מאכן קיין פראבלעמען. כדי צו פארזיכערן די וואסער פארזארגונג אין די מאשין איז וויכטיג מען זאל פון צייט צו צייט פארמאכן און צוריק עפענען אלע פאוסעטס וועלכע טראגן אריין דאס וואסער ווייל רוב פראבלעמען אין א וואש מאשין פאסירט ווען די וואסער פארזארגונג איז נישט ריכטיג.
א הייצונג סיסטעם וואס ארבעט מיט וואסער דארף נוצן סערוויס איינמאל א יאר אין וועלכע מען רייניגט אויס די סיסטעם. אויך די וואסער אין די הייצונג קען שמוציג ווערן און האבן א געזונטהייט עפעקט אויף די איינוואוינער און וועט מיט דער צייט צוברעכן די פוירנעס אדער סטים סיסטעם.
קאַטעגאָריע:ציווילע אינזשעניריע
אמונת צדיקים
אמונת צדיקים איז אַ טערמין בײַ דער חסידישער װעלט. אמת'ע חסידים האבן אמונה אז דער רבי קען אויספועל'ן א ישועה פאר זיי, און ווער עס זאגט עפעס, איז גאט מקיים וואס זיי זענען גוזר, ווי עס ווערט געברענגט אין ספה"ק "צדיק גוזר והקב"ה מקיים".
קאטעגאריע:חסידות *
לאנגווייליגקייט
לאנגווייליגקייט איז א קאנדיציע כאראקטעריזירט ביי די פערסעפציע פון איינעם'ס ענווייערמענט ווי נישט אינטערסאנטליך, שווער אדער ליידיג און אז עס פעילט סטימולאציע.
דאס קען זיין אלס רעזולטאט פון לוקסוס און א חסרון פון עסטאטישע אינטערעסען.
ארבייטען פלאג, אדער אפילו קונסט זעלבסט קען זיין דער סאביעקט צו קריטיק אז עס אנטהאלט לאנגווייליגקייט.
אלגעמיינע פאסיווע וועגן וויאזוי פטור צו ווערן פון לאנגוואליגקייט איז פשוט זיך צו לייגן שלאפן, אדער צו טראכטן שאפעןדיגע מחשבות.
טיפישע אקטיווע עצות באשטייט פון אינטערנאציאנאלע אקטיוויטעטן פון עפעס א סארט, אפט עפעס ניי, צוליב דעם וואס באקאנטשאפט און נאכאנאנדיגקייט פון א זאך ברענגט צו ווערן לאנגווייליג דערפון.
הגנה
left|200px ההגנה ארגאניזאציע (אויף ענגליש: Defence איז טייטש: די זיכערהײַט). דאס איז געווען דער נאמען פון די מיליטערישע יידישע ארגאניזאציע אין ארץ ישראל ביי די צייטן פון דעם בריטישן מאנדאט. "ההגנה" איז געגרינדעט געווארן אין יאָר ה'תר"פ (1920) נאך תל חי פאגראמען, נאך וואס מען האט באשטימט צו פאראייניקן אלע קליינע ארגאניזאציעס צו איין גרויסע ארגאניזאציע "ההגנה" זאלן היטן אויף גאנץ ארץ ישראל.
אינמיטן מלחמת השחרור איז געגרינדעט געווארן צה"ל פון דער הגנה.
וועבלינקן
קאַטעגאָריע:ציוניזם קאַטעגאָריע:מיליטער קאַטעגאָריע:בריטישער מאנדאט
ווירוס
צו מיינט איר קאמפיוטער ווירוס?
א ווירוס איז א מיקראסקאפישער באשטאנדטייל (אדער ענגליש פארטיקל = קליינע טיילכל) וואס איז באשטאנד צו אינפעקטירן די קעמערלעך (ענגליש צעלן) פון א ביאלאגישן ארגאניזם.
דאס ווארט שטאמט פון לאטייניש virus, טייטש "סם".
אין תוך גענומען באשטייען ווירוסן פון גענעטישן מאטעריאל ארומגעכאפט דורך א פראטעין-פאנצער ("קאפסיד", דאס הייסט א פראטעינען-קאפסל).
דער דאזיקער קאפסל שיידט זיי אונטער פון אנדערע פארטיקלען וואס זיינען אנדערש ווי ווירוסן. די פארשונג פון ווירוסן הייסט וויראלאגיע און די פארשערס, ד.ה. די וויסנשאפטלער וואס פארשן זיי, הייסן וויראלאגן.
ווירוסן זיינען ענלעך צו אנדערע פאראזיטן וואס מוזן לעבן אינעווייניק אין א קעמערל, ווייל זיי קענען זיך ניט מערן מחוץ א "גאסטגעבער"-קעמערל. זיי קענען אינפעקטירן א סך מינים ארגאניזמען, סיי בעלי חיים און געוויקסן, סיי באקטעריעס.
שוין לאנג בושעוועט א מחלוקת, צי ווירוסן זיינען לעבעדיקע ארגאניזמען. ס'רוב ווירוס-פארשערס האלטן זיי פאר ניט-לעבעדיקע, וויייל זיי קומען ניט נאך אלע ברייט-אנגענומענע תנאים פאר לעבן. צווישן אנדערע פארמאגן ווירוסן גארניט קיין אייגענע קעמערל-הייטל, און אליין קענען זייי אויך ניט מעטאבאליזירן. צוריקגערעדט, זיינען פאראן אנדערע ארגאניזמען, וואס מע האלט בדרך-כלל יא פאר לעבעדיקע, וואס זיי קומען ניט נאך יענע תנאים.
אויב מע וואלט זיי יא געהאלטן פאר לעבעדיקע, וואלטן זיי געווען אן אויסנאם צום כלל (דער "קעמערלעך-טעאריע) אז אלע לעבעדיקע זאכן באשטייען פון קעמערלעך. ווירוסן באשטייען ניט פון קעמערלעך, נאר אינפעקטירן זיי.
ווירוס קראנקייטן
די קראנקייטן פאקן, ווינטפאקן און גריפע קומען פון ווירוס אינפעקציעס.
קאַטעגאָריע:וויראלאגיע קאַטעגאָריע:קרענק
באקטעריע
באקטעריעס איז א גרויסע גרופע פון קליינע לעבעדיגע ארגאניזמען געמאכט פון איין צעל. זיי האבן DNA און זייער ביאכעמיע איז ענלעך צו אנדערע לעבעדיגע ארגאניזמען.
כמעט אלע באקטעריעס זענען אזוי קליין אז מ׳קען זיי זען נאר דורך א מיקראסקאפ. זיי זענען די פשוט׳סטע ארגאניזמען אויף דער ערד.
באקטעריעס מערן זיך דורך צעשפאלטן.
אין דער 19טן יארהונדעטר האט ראבערט קאך געוויזן אז באקטעריעס זענען גורם עטלעכע קראנקייטן, צווישן זיי כאלערע, טובערקולאז און אנטראקס. אין 1905 האט מען אים באלוינט מיטן נאבעל פריז פאר זיין ארבעט.
מסתמא זענען פאראן מער באקטעריעס ווי נארוועלכן אנדערן ארגאניזם אויף דער ערד. מערסטע באקטעריע לעבן אין דעם באדן אדער אין וואסער, אנדערע אבער לעבן אינערהאלב אדער אויף דער הויט פון אנדערע ארגאניזמען, כולל מענטשן. אין דעם מענטשלעכן קערפער זענען פאראן צען מאל אזוי פיל באקטעריעס ווי מענטשלעכע צעלן. טייל באקטעריעס זענען גורם קראנקייטן, אנדערע אבער העלפן מיט טאג-טעגלעכע אקטיוויטעטן ווי פארדייען עסן. באקטעריעס קומען צו ניץ אויך אין פראדוצירן קעז און יאגארט.
*
בטחון
בטחון אין אידישקייט איז דער אמונה אין אייבערשטן זיך צו פארלאזן אויף גאט אין אלע אומשטענדן, און גלייבן אז מען קען זיך באמת פארלאזן בלויז אויף גאט אליין.
אמונה און בטחון
אמונה ווערט צעטיילט אין 5 הויפט תולדות מעשיות וואס איז מחייב דעם מענטש צו לעבן מיט; 1. יראת ה'; 2. בטחון; 3. אהבת ה'; 4. דבקות; 5. עבודת ה'.
וויסן קעגן גלויבן
אדער בעסער געזאגט: אמונה פשוטה וואס דאס איז גלויבן קעגן פילאזאפיע וואס וויל מער זיך פארלייגן אויף דעם וויסן פון באשעפער. אין מער פרומע קרייזן האט זיך אוועקגעשטעלט א יסוד אין אידישקייט, אז מען טאר נישט זיכן און פרעגן, נאר גלייבן ווי א ראבאט מאשין אן קיין בירורים. דאס האט זיך אנטוויקעלט אין די צייטן פון רמב"ם, ווען זיינע תלמידים זענען אראפ פון אידישן וועג צוליב זיין פאלאזאפיע שיטה. לויט זיי איז דער אמונה דורך לערנען אביי ורבא, גמרא רשי און תוספות, און נישט דורך חקרענען און זיך פארטיפן אין די נאטור און וועגן פון באשפער. און ווי ווייניגער מען פארשטייט אלס בעסער איז די אמונה ווי מ'זעהט אייביג אין שווערע צייטן האט כלל ישראל איבערגעלעבט בזכות נשים צדקניות, וואס זיי זענען דער מערסטע אומוויסענד אין טראכטן, און דאס איז זיי בייגעשטאנען די תמימות צו ראטעווען אונזער פאלק.
אבער סאיז דא פרומע וואס האבן יא אנגענומען די רמב"ם'ס מהלך פון פיליזאפיע, אז מען קען נישט באמת גלייבן אן זיך פארענטפערן די שוועריגקייטן און זיך פלאגן צו פארשטיין די שווערע חכמה פון דעת ה'. ווייל אמונה פשוטה איז אפשר גוט און וואול ווען מען האט נישט קיין שוועריגקייטן און די באן פארט, אבער יעדעס קליינעם נסיון קען דאס אויפשאקעלן, דאן ווערט מבורר למפרעאז דאס איז נישט געווען קיין גלויבן, נאר בלויז א נישט נישט גלויבן, און מיר זענען באפוילן צו גלייבן און נישט נישט צו גלייבן.
קאַטעגאָריע:יידישקייט קאַטעגאָריע:אמונה ובטחון קאַטעגאָריע:מוסר
סט העליער באן סטאנציע
סט העליער איז א נאציאנאלע באן סטאנציע אויף דער סאטאן שלייף ליניע, אין דער לאנדאנער בארא פון מערטאן, דרום לאנדאן. די סטאנציע ווערט באדינט דורך טעמזלינק, אויך דורך עטלעכע באנען פון סאדערן.
די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 4.
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט דעם 5טן יאנואר 1930, ווען סאדערן באן האט געענדיקט די ווימבלדאן-סאטאן באן.
באדינונגען
די באדינונג אין די נישט שפיץ שעה׳ן איז דורך טעמזלינק ווי פאלגנד:
סאדערן האט באדינונגען נאר שפיץ שעה׳ן:
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין לאנדאן קאַטעגאָריע:טעמזלינק סטאנציעס
שפיכת דמים
קאַטעגאָריע:געזעץ קאַטעגאָריע:פארברעכערישקייט
נאס
left|250px א נאָס, אדער ווי אנדערע רופן עס: ניס, איז לופט שליים, שמוץ און וואסער, ארויסגעשאסן מיט אן עקספלוזשען פון א מויל און די נאז מיט אן אויסערגעווענליכע קראפט און קען גרייכן פון צען ביז צוואנציג פיס ווייט.
א נארמאלער נאָס שיקט ארויס פון זיך צווישן צוויי ביז פינף טויזנט באקטעריע אין דער לופט.
א מענטש וואס ליידט פון א פארקילונג, אדער פון א קלעפּיגער און אָנשטעקנדער קראנקייט, קען דורך אַן אומשולדיגן נאָס אָנשטעקן צענדליגע מענטשן מיט דער זעלבער קראנקייט פון וועלכע ער ליידט. אויב איינער ליידט פון א פארקילונג, הוסט און ניסט, דארף ער זוכן נישט צו קומען צווישן מענטשן און אנשטעקן אנדערע מיט זיין קראנקייט.
אפילו ווען עמיצער איז נישט קראנק און ליידט נישט פון א קאָלד אבער ער פילט פלוצלינג אז ער מוז טאן א הוסט אדער א נאָס, דארף ער זיך אוועקדרייען אין אַ זייט אדער זיך צוהאלטן די נאז און מויל מיט די הענט, מיט א טאשנטיכל אדער אָפּוויש-פּאַפּיר.
ווען איינער מאַכט אַ נאָס הערט זיך אַן אָפּקלאַנג: "האַ-טשו".
דער גורם צו דעם נאָס איז אז די הארעלעך פון נאז דערשפירן פרעמדע שטויבעלעך אדער שארפע גערוכן וואס זיי מיינען אז דאס אומגערופענע שמוץ וואס ווילן אינוואדירן דעם אינווייניגסטן קערפער, און די הארעלעך זענען אזוי ווי מינעס וואס עקספלאוידן, און ווערט אקטיוויזירט דורך דעם סענסער אלארם מיט אן אטאטמאטישער רעאקציע דאס ארויסצטרייבן מיט קראפט. דעריבער ווען א מענשט ניסט זאגט מען אים צום געזונט אדער אין ענגליש בלעסס יו, אדער אין העברעיש לבריאות, אים צו דערמאנען ווי גליקלעך ער איז אז זיין נאָס האלט אים לעבעדיג און ווארפט ארויס שעדליכע באצילן וואס ווילן אים קראנק מאכן און הרגענן.
ווען מען ניסט קען מען נישט האלטן אפן די אויגן ווייל די נאז און אויגן נערוון זענען שטארק פארבינדן.
אמאל פון אנפאנג פון די וועלט באשאף ביז די צייט פון יעקב אבינו פלעגן מענטשן שטארבן און אוועקגיין פון דער וועלט פלוצלינג, נאר דורך געבן א נאָס, און אזוי אויסהויכען די נשמה. דאס האט זיך אבער געטוישט ווען יעקב אבינו האט מתפלל געווען צום אויבערשטען אז מענטשען זאלען נישט אוועקגיין פלוצלינג, נאר זאלען זיין קראנק בעפאר, כדי מען זאל זיך קענעון געהעריג צוגרייטען צום טויט, און קענען געהעריג צוואה לאזען פאר די קינדער א.א.וו.
דער באשעפער האט צוגעהערט זיין געבעט, און אים געזאגט אז טאקע פון דיר וועט מען אנהויבען, און יעקב אבינו איז געווען די ערשטער מענטש זייט די בריאה צו זיין קראנק, ווי עס שטייט ארויס אין פסוק אין תורה אין פרשת ויחי "ויוגד ליוסף לאמר הנה אביך חולה", "און עס איז פארציילט געווארן פאר יוסף אזוי צו זאגן: אט איז דיין טאטע קראנק געווארן", און דעריבער ווען א מענטש ניסט וואונטשט מען אים "אסותא", דאס מיינט אויף א אראמיש א "רפואה", אין אויף אידיש "א היילונג", ווייל ביז דעמאלטס פלעגט מען אוועקגיין פון דער וועלט דורך געבן א נאָס.
קאַטעגאָריע:קערפער
פלי מאנשאפט
left|thumb|250px|אַן אויפנאמע באאמטע אין א עראפלאן פלי מאנשפאט זענען די מענטשן אנגעשטעלט ביי דער לופטליניע צו פארזיכערן די זיכערהייט און באקוועמקייט פון די פאסאזשירן אין אן עראפלאן.
פילאטן אויף א עראפלאן
דער פילאט איז דער קאפיטאן פון דעם מולטי מיליאן דאלארדיגן פליגער און זיין ארבעט איז גאר אן אחריות'דיגער. דער פילאט האט די לעבנס פון צענדליגער, און אמאל הונדערטער אין זיין האנט. עס איז אמת אז מער מענטשן ווערן אומגעברענגט פון אויטא עקסידענטן ווי פון פליגער קראכן, אבער איין פליגער עקסידענט קען ברענגן א קאטאסטראפע וואס הונדערט אויטא עקסידענטן קענען נישט ברענגן.
אויף קאמערציאלע עירליינס זענען שטענדיג פאראן כאטש צוויי פילאטן און אויף טייל פליגער זענען פאראן 3 פילאטן. יעדער פילאט איז ערפארן צו זיין ארבעט און עס איז נישט פאראן אזא זאך אז איינער איז ניי אין די דזשאב. די פילאטן טרענירן זיך זייער לאנג און גייען אדורך גאר אסאך אקטועלע טרענירונגן. זייער אסאך פון די פילאטן קומען פון די עירפארס און האבן גאר א גוטע ערפארונג.
דער הויפט פילאט ווערט אנגערופן דער קאפיטאן, ער זיצט אויף די לינקע זיץ אינעם קאבינע. ער איז פאראנטווארטליכט און האט די ערשטע ווארט אויף יעדע באשלוס וואס עס דארף געמאכט ווערן אויף די עירקרעפט. אין פאל פון אן עמוירדזשענסי וועט ער איינטיילן יעדע שריט וואס מען זאל ווייטער טאן.
אלע דריי פילאטן זענען אייניג טרענירט אבער דער הויפט פילאט פארמאגט מער ערפארונג ווי די אנדערע צוויי. ווען א פילאט הייבט אן ארבעטן פאר אן עירליין וועט ער ערשט געהאלטן ווערן אויף רעזערוו און נאך א שטיק צייט וועט ער קענען ווערן א פילאט אויב עס איז פאראן אן עפענונג. די רעזערוו פילאטן לעבן אן אומפאראויס פלאנירטע לעבן, זיי מוזן זיין גרייט יעדע שטונדע אין טאג צו גיין ארבעטן ווי אימער זיי ווערן גערופן. זיי דארפן געווענליך דעגרייכן די לופטפעלד און זיין גרייט צו פליען ביז אנדערהאלבן שעה. די פילאטן נעמען איבער די ארבעט פון די רעגולערע פילאטן, אויב איינער שפירט זיך נישט גוט אדער קען נישט מאכן די פלייט צוליב סיי וועלכע סיבה. טייל טעג זענען די רעזערוו פילאטן ליידיג און אמאל זענען זיי זייער פארנומען. ווען זיי קומען אן צו די ארבעט ווייסן זיי נאך קיינמאל נישט צי עס האנדל'ט זיך פון א רייזע צו אן אנדערע שטאט נישט ווייט אוועק, אדער צו די אנדערע עק וועלט וואס וועט געדויערן כאטש עטליכע טעג.
די אמטירנדיגע פילאטן האבן געווענליך א סקעדזשועל וועלכע ווערט אנגערופן א ליניע. די פילאטן ווייסן יא פון פאראויס זייערע טעג, אבער קענען זיך נאך אלץ נישט פונקטליך אויסרעכענען, ווייל עס מאכט זיך זייער אסאך אז די פלייט סקעדזשועלס ווערן פארשפעטיגט, און אין אזא פאל וועלן די פילאטן בלייבן ארבעטן מער ווי זייערע 8 שטונדן פאר דאמעסטיק, און 12 שטונדן פאר אינטערנאציאנאל. צום מערסטן ווערן די סקעדזשועלס פארשפעטיגט ווען איינע פון די פילאטן קענען נישט אנקומען אין דער לעצטע מינוט, און מען מוז פארשאפן א רעזערוו פילאט.
צוגערייטונגען פונעם פילאט
left|thumb|אינדאנעזיע ענדערן פלי מאנשאפט בעפאר א פלייט הייבט זיך דארף דער פילאט איבערקוקן אלע אינפארמאציע וועגן די פלייט און זיין אין קאנטאקט מיט'ן קאנטראל טורעם. דער פילאט טרעפט זיך מיט די גאנצע מאנשאפט, און מאכט זיכער אז אלעס איז גרייט. דער פילאט דארף דאן אונטערשרייבן אן אזויגערופענע פלייט רעליס, וועלכע איז א דאקומענט וועלכע פארזיכערט אז אלעס איז גרייט. דער פילאט וועט דאן באקומען אינפארמאציע פון די קאנטראל טורעם איבער די וועטער און א פונקטליכע באריכט פון די פאסאזשירן, און וויפיל זיי ציילן. רוב פליגער האבן היינט אריינגעבויטע פרינטערס וועלכע פרינטן באלד ארויס אלע אינפארמאציע, כדי דער פילאט זאל נישט דארפן פארברענגן א איבעריגע מינוט.
ווען אלעס איז גרייט וועלן די מאנשאפט פארשליסן אלע טירן, און דער פילאט וועט דאן געבן דעם "אקעי" צו די געיט ארבייטער, וועלכע וועלן צוריק שטופן דעם פליגער צו די ראנוועי. פון דארט וועט דער פילאט נאכפאלגן די גענויע אינפארמאציע וואס ער ווערט געגעבן פון די קאנטראל טורעם.
נאכדעם וואס די פלייט האט געלאנדעט, וועט דער פילאט זיך נאכאמאל טרעפן מיט די מאנשאפט און הערן אויב איינער האט עפעס איבערצוגעבן. דער קא-פילאט דארף דעמאלט איבערקוקן אלע אינסטרומענטן און זיכער מאכן אז אלעס ארבעט געהעריג.
די איינציגסטע פיזישע ארבעט וועלכע דער פילאט טוט איז דאס אויפהייבן און לאנדן. איבער די גאנצע רייזע פארן די היינטיגע פליגער אויטאמאטיש, און די פילאטן דארפן נאר האלטן אן אויג. אויפהייבן און לאנדן איז א שווערע ארבעט יעדעס מאל, און אפילו די מערסט ערפארענע פילאטן אטעמען אפ נאך יעדע לאנדונג. די פילאטן דארפן זיין גרייט יעדע מינוט אין פאל עס מאכט זיך אן עמוירדזשענסי, און דאן וועלן זיי מוזן איבערנעמען דאס רעדל, ווייל די פליגער זענען אזוי איינגעשטעלט אז ווען עס מאכט זיך די מינדעסטע פראבלעם טוט זיך די אויטאמאטישע סיסטעם אויסלעשן.
זינט פלייטס פארן איבער די גאנצע וועלט און די קאנטראל טורעמעס מוזן זיין אין קאנטאקט מיט די פילאטן, האבן די עירליינס אויפגעצויגן די ענגלישע שפראך אלס די אפיציעלע שפראך וואס ווערט גענוצט אין אלע קאנטראל צימערן אין די גאנצע וועלט. אויב דער פילאט קען די נאטיווע שפראך דעמאלט וועלן זיי יא רעדן אין זייער שפראך.
טייל פילאטן קענען נאר אזויפיל ענגליש וויפיל עס פעלט אויס צו פארשטיין די קאודס, און עס האט שוין טאקע פאסירט מער ווי איין עקסידענט נאר צוליב די אומפארשטענדעניש פון די קאנטראל טורעם און דער פילאט.
פלייט אטענדענטס
דאס געזעץ פארלאנגט אז עס מוז זיין כאטש איין פלייט אטענדענט פאר יעדע 50 פאסאזשירן. די ארבעט פון די פלייט אטענדענטס הייבט זיך אן בעפאר דער ערשטער מענטש טרעט ארויף אויפ'ן פליגער, און ענדיגט זיך נאכדעם וואס דער לעצטער מענטש טרעט אראפ.
בעפאר די טירן ווערן געעפענט דארפן אלע פלייט אטענדענטס זיין גרייט אויף זייערע פאזיציעס, און ווען די פאסאזשירן קומען ארויף דארפן זיי צייגן די זיץ פלעצער, העלפן ארויפלייגן די באגאזשן, טרענירן די פאסאזשירן וועלכע זיצן ביי די עמוירדזשענסי טירן צו זיין גרייט, צייגן די זיכערהייטן וועלכע דער פליגער פארמאגט, און זיכער מאכן אז יעדער איז צוגעבינדן מיט די זיץ פאסיקעס.
ווען דער פליגער איז גרייט זיך צו הייבן וועט דער פילאט געווענליך אויסרופן צו דערמאנען די פלייט אטענדענטס זיי זאלן זיך צובינדן צו די ספעציעלע דזשאמפ זיצן וועלכע זענען אינסטאלירט פון פארנט און פון אונטן.
איינמאל דער פליגער איז שוין אויסגעגליכן וועלן זיי צוגרייטן איבערבייסונגן און מאלצייטן פאר די פאסאזשירן.
אזוי זענען זיי פשוט'ע באדינער, אבער זיי זענען אויך געלערנט צו זיין גרייט אין פאל פון א עמוירדזשענסי. זיי דארפן קענען בארואיגן די פאסאזשירן, און וועלן העלפן די פאסאזשירן ארויסגיין פון דעם פליגער בעפאר זיי קענען ארויסגיין. סיי וואספארא פראבלעם עס מאכט זיך זענען זיי פאראנטווארטליכט צו האלטן די פאסאזשירן רואיג און געבן הילף פאר די וואס דארפן עס.
די עירליינס פרובירן צו נעמען פריינטליכע און העפליכע מענטשן אלס פלייט אטענדענטס, וועלכע קענען אויך צייגן א רואיגע געמיטער אין פאל פון א פאניק. די געקליבענע קאנדידאטן ווערן טרענירט פאר 2 מאנאטן און אויב זיי מאכן דורך אלע טעסטן ווערן זיי אויפגענומען צו די דזשאב. עס שרייבן זיך איין פיל מער קאנדידאטן וויפיל עס איז מעגליך אויפצונעמען, ווייל די ארבעט איז פאררעכענט אלס א גרינגע ארבעט מיט אסאך בענעפיטן.
רוב עירליינס וועלן לאזן זייערע פלייט אטענדענטס פארן סייוויי פאר קוים עטליכע דאלאר אויב עס איז פאראן איבעריגע זיצן.
פלייט אטענדענטס זענען איינגעשטעלט אזויווי די פילאטן, און עס זענען פאראן די וואס האבן א סקעדזשועל און עס זענען פאראן אסאך אין רעזערוו וואס ווייסן נישט וואו די נעקסטע מינוט וועט זיי טראגן. די וואס פארן ווייט באקומען שטיבער אין האטעלן איבער צו נעכטיגן, און טייל קומען יא צוריק אהיים יעדע נאכט.
מאנשאפט היסטאריע
ווען פליגער האבן אנגעהויבן פליען אין דער לופטן זענען די פילאטן געווען די משה-מענטשן וועמען יעדער האט ארויפגעקוקט. ווען איינער האט באגעגענט א פילאט איז געווען א גאנצע שמחה אזויווי איינער זאל היינט טרעפן דעם פרעזידענט. פירן א פליגער איז געווען א שווערע ארבעט וואס ווייניג האבן געקענט כאטש עס איז נאר געווען איין קאנטראל רעדל און דאס אלעס. ווען פליגער טעכנאלאגיע איז געווארן מער פארגעשריטן האבן די פילאטן געהאט א גרינגערע ארבעט אבער די טרענירונג האט געדויערט פיל לענגער ווייל די פילאטן האבן זיך געברויכט אויסלערנען וואס יעדע אינסטרומענט טוט און וויאזוי מען קאנטראלירט דאס.
אין די צייטן פון די ערשטע וועלט קריג האט זיך אנגעהויבן פילאט טרענירונג אין די מאסן אבער נאר פאר די מיליטער. נאך די קריג און נאכמער נאך די צווייטע וועלט קריג האבן די פילאטן אנגענומען קאמערציאלע פלייטס און אלע פילאטן זענען געווען קריג'ס העראס. היסטאריע זאגט אז נאך אין 960' זענען אלע פילאטן געווען ווייסע מענער מיט א מיליטערישע רעקארד. מיט די יארן האט זיך דאס געטוישט און די עירליינס האבן אנגעהויבן אויפנעמען אויך פרויען און מינאריטעט פילאטן און מען האט געגעבן די מעגליכקייט אפילו פאר די וואס וואס זענען נישט געווען אין די מיליטער אזוי לאנג ווי זיי האבן די ריכטיגע ערפארונג. היינט זענען טאקע נאר האלב פון די פילאטן מיליטער לייט.
אין די ערשטע יארן פון קאמערציאלע עירקרעפט זענען רוב פליגער געפארן מיט קארגא און האבן אויפגענומען ווייניג מענטשן ווייל עס איז געווען זייער טייער. עס זענען פארשטייט זיך נישט געווען קיין פלייט אטענדענטס און יעדער האט זיך געדארפט ספראוון מיט זיך אליינס און די פילאטן האבן מיטאמאל געהאט צייט אנצוקוקן די פאסאזשירן ווייל זיי זענען געווען זייער פארנומען. ווען עירליינס זענען געווארן מער פארנומען און זיי האבן אויפגענומען מער פאסאזשירן האבן געוויסע עירליינס אויפגענומען יוגנטליכע צו העלפן די פאסאזשירן און געבן אינפארמאציע. אין 930' האט א נוירס מיט'ן נאמען עלען טשארטש פארגעשלאגן פאר באואינג (וועלכע איז דעמאלט געווען אויך אן עירליין) אז עס וואלט געווען א גוטע געדאנק איינצוטוישן די יוגנטליכע מיט רעגיסטרירטע נוירסעס וועלכע זענען געלערנט צו זיין בייהילפיג צו מענטשן און וועלן קענען העלפן אין פאל פון אן עמוירדזשענסי. באואוינג האט געפאלן די געדאנק און האט אויפגענומען 8 נוירסעס פאר א 3 מאנאטן פראבע אויף עטליכע פון איר עירקרעפט. די פראבע איז געווען א סוקסעס און די פאסאזשירן האבן אויסגעדרוקט שטארקע צופרידנהייט פון די העפליכע נוירסעס. פון דארט האט שוין נישט געדויערט לאנג ביז אלע עירליינס האבן נאכגעטאן דאס זעלבע און מיט דער צייט האבן די פלייט אטענדענטס מער נישט געברויכט זיין קיין נוירסעס, אבער די העפליכקייט און צוגעלאזנקייט איז געבליבן א וויכטיגע עלעמענט אין זייער שטעלע.
די ניי אויפגעקומענע פלייט אטענדענטס זענען גערופן געווארן סטוארדסעס און האבן נאר געמעגט זיין יונגע פרויען וואס האבן נאך נישט געהייראט ווייל די עירליינס האבן געהאלטן אז א געהייראטע פרוי וועט נישט קענען טאן די ארבעט זייענדיג אזויפיל אוועק פון אינדערהיים (אמאל איז געווען אן אנדערע וועלט). זיי האבן געמוזט זיין א געוויסע הויך און א געוויסע וואג זיכער צו מאכן אז זיי זענען גענונג אקטיוו און צוגעשטעלט פאר די ארבעט. די שטעלע איז געווארן זייער אן ארויפגעקוקטע דזשאב אבער די פלייט אטענדענטס זעלבסט האבן נישט גענאסן קיין סאך בענעפיטן אין יענע יארן און האבן באקומען גאר ווייניג באצאלט.
מיט די יארן האט זיך אבער אלעס געטוישט און יעדער האט געקענט ווערן א פלייט אטענדענט. די עירליינס האבן זינט דאן שטענדיג אויפגענומען מענער און פרויען אייניג און פון אלע סארטן און היינט באקומען זיי די זעלבע בענעפיטן פון די פילאטן, ווייל די עירליינס האבן באשלאסן אז די פלייט אטענדענטס זענען דאס געזיכט פון די עירליין וועלכע די פאסאזשירן זעען דורכאויס רוב שטונדן פון א פלייט.
קאטעגאריע:פאכן קאטעגאריע:אוויאציע
לופטליניע
left|thumb|250px| איבעריאַ איז אַ שפּאַנישע פֿלי–געזעלשאַפט א לופֿטליניע אדער פֿלי־געזעלשאַפֿט (ענגליש: airline) איז א לופט טראנספארט פירמע וואס פירט פאסאזשירן אדער פראכט מיט לופטמאשינען (געוויינטלעך עראפלאנען) פון איין שטאט/שטאַט צום צווייטן.
פארשידענע לופֿטליניעס
לופטליניעס זענען נישט אלע אייניק געגרינדעט און אזויווי אין אנדערע ביזנעסער זענען פאראן אפטיילונגען וועלכע מעסטן זיי. אלע אמעריקאנער לופטליניעס זענען פריוואט אדער פובליק אייגנטום. איבער דער וועלט זענען פאראן אסאך לופטליניעס וועלכע באלאנגן צו דער רעגירונג, ספעציעל אין אזעלכע לענדער וואו עס זענען נישט פאראן קיין אינוועסטירער וואס האבן דאס געלט צו קענען אויפשטעלן א לופטליניע. די אמעריקאנער לופטליניעס ווערן געמאסטן לויט וויפיל געלט זיי מאכן און זיי זענען צעטיילט אין 3 קאטעגאריעס: הויפט, נאציאנאלע, און ראיאנישע.
הויפט לופטליניעס – די זענען די גאר גרויסע לופטליניעס פון וועלכע מען הערט כסדר אין די נייעס. אלע לופטליניעס אין די קאטעגאריע ברענגן אריין מער ווי א ביליאן דאלאר אין פראפיטן. עס זענען היינט פאראן 12 הויפט לופטליניעס: אלאסקע, אמעריקע וועסט, אמעריקן, אמעריקן איגל, אמעריקן טרענס עיר, קאנטינענטל, דעלטא, נארטוועסט, סאוטוועסט, טרענסוואורלד, יונייטעד און יו-עס עירוועיס. די גרעסטע לופטליניעס פארמאגן געווענליך אויך די מערסטע ארבייטער. יונייטעד לופטליניעס פארמאגט נאנט צו 100,000 ארבייטער, אמעריקן האט עטוואס איבער 90,000, און דעלטא פארמאגט ארום 77,000 ארבייטער. אן אויסנאם איז אלאסקע לופטליניעס וועלכע איז פאררעכנט פון די גרעסטע אבער פארמאגט נאר בערך 10,000 ארבייטער.
נאציאנאלע לופטליניעס – איין שטאפל ווייניגער ווי די הויפט לופטליניעס זענען די נאציאנאלע לופטליניעס וועלכע פארדינען צווישן 100 מיליאן און 1 ביליאן דאלאר יערליך. די נאציאנאלע לופטליניעס קענען זיין גרויסע לופטליניעס וועלכע טראגן פאסאזשירן נאר דאמעסטיק און טייל פון זיי האבן פלייטס צו געוויסע אינטערנאציאנאלע דעסטינאציעס. א ביישפיל פון נאציאנאלע לופטליניעס זענען: אלאוהא, אטלעס עיר, ערטרען, עמערי וואורלדווייד, עווערגרין, האוואיען און מידוועסט עקספרעס, די לופטליניעס פארמאגן צווישן 2,000 און 4,000 ארבייטער.
ראיאנישע לופטליניעס – די סארט לופטליניעס אפערירן אין געוויסע ראיאנען און פילן אָן די לעכער וועלכע די גרויסע לופטליניעס לאזן איבער. לויט די עיר טראנספארט אסאסאציע אוו אמעריקע זענען די ראיאנישע לופטליניעס די שנעלסטע וואקסנדיגע לופטליניעס אין די אינדוסטרי. די אסאסיאציע צעטיילט זיי אין דריי סוב-גרופעס: גרויסע, מיטלגאטיגע, און קליינע. די גרויסע פארדינען צווישן 20 און 100 מיליאן דאלאר פער יאר און טראגן פאסאזשירן מיט פליגער וועלכע קען אויפנעמען העכער 60 פאסאזשירן. די מיטלגאטיגע זענען קליינע לופטליניעס וועלכע פארדינען ווייניגער ווי 20 מיליאן דאלאר פער יאר (אויך נישט שלעכט!) און נוצן נאר קליינע פליגער. די גאר קליינע זענען זייערע פארדינסטן אפילו נישט באקאנט און זיי דינען ווי קאמיוטער ערליינס אין פארשידענע צייטן אויף פארשידענע ראיאנען. די לופטליניע אינדוסטריע ארבעט נישט אנדערש ווי אנדערע סערוויס ביזנעסער און פארמאגט פארשידענע סארט קליענטן וועלכע דארפן פארשידענע באדינסט. רוב פאסאזשירן וועלן נוצן די גרעסטע לופטליניעס צו פארן אויף ווייטע פלעצער ווייל זיי האבן די מערסטע פלייטס און די בעסטע סקעדזשועלס. ביזנעס לייט וועלכע פארן צווישן איין שטאט און די אנדערע וועלן געווענליך נוצן ראיאנישע לופטליניעס וועלכע זענען ספעציאליזירט צווישן די צוויי שטעט ווייל אזוי זענען זיי פֿאַרזיכערט אז אלע פֿלייטס וועלן זיין נאן-סטאפ. נאכדעם זענען פאראן א טייל קליענטן וועלכע וועלן נוצן סיי וואספארא לופטליניע אזוי לאנג ווי יענער איז די ביליגסטע.
(באמערקונג: די אלע אויבנדערמאנטע ציפערן זענען לויט א געווענליכן יאר. אין די לעצטע צוויי יאר האבן רוב לופטליניעס געהאט שוואכע פארדינסטן און טייל האבן פארלוירן מיליאנען דאלארן).
די גרעסטע לופטליניעס אין אמעריקע זענען אויך די גרעסטע לופטליניעס אין דער וועלט. אמעריקן, יונייטעד, דעלטא, נארטוועסט, און קאנטינענטל זענען די גרעסטע פינף. די ערשטע גרעסטע אויסער אמעריקאנער לופטליניעס זענען ער פראנס, בריטיש ערוועיס און לופטהאנזא.
אנאטאמיע פון א לופטליניע
כאטש די אפעראציעס פון יעדער לופטליניע קען זיין אנדערש איז אבער פאראן א געוויסער וועג אין דער סטרוקטור פון אלע לופטליניעס. אן עירליינ'ס וויכטיגסטע נכסים איז די פליגער און אירע ארבייטער. א לופטליניע קען פארמאגן די בעסטע פליגער אבער אויב זי האט נישט די ארבייטער ארגאניזירט קען זי נישט עקזעסטירן. א לופטליניע ווערט געווענליך רעפרעזענטירט דורך דעם פילאט און פלייט אטענדענס וועלכע גריסן און סערווירן די פאסאזשירן דורכאויס די רייזע, אבער עס זענען באמת פאראן אסאך מער ארבייטער וועלכע מען זעט נישט און זיי טוען די הויפט ארבעט. נישט קיין חילוק ווי גרויס אדער קליין א לופטליניע איז זענען די ארבעטער איינגעטיילט אויף דער זעלבער סיסטעם אין די פאלגענדע קאטעגאריעס: ליין פערסאנאל – די זענען די גרופע פון ארבעטער וועלכע מען זעט שטענדיג ווי די פילאטן, עראפלאן־סארווערס, בילעטן פארקויפערס, טשעק-אין פערסאנאל, טויער געהילפן, און זיכערהייט אגענטן וועלכע פארנעמען 85 פראצענט פון די לופטליניעס ארבעט'ס קראפט. אפעראציעס – די אפיס ארבעטער קאנטראלירן דעם גאנצן צייטפלאן פון דער לופטליניע און טיילן איין די ארבעט פאר די פילאטן און עראפלאן־סארווערס. די ארבעטער זענען געלערנטע מענטשן וועלכע טוען די גאנצע דיספעטש ארבעט פאר דער לופטליניע און דארפן קענען אלע עף-עי-עי געזעצן אויסעווייניג. אויפהאלטונג – פליגער זענען מולטי מיליאן דאלארדיגע מאשינען וועלכע דארפן ווערן באהאנדל'ט כדי די לופטליניע זאל אנהאלטן איר צוטרוי צו אירע קאסטומער. א פליגער דארף מען רייניגן און האלטן שיין עס זאל שטענדיג אויסזען פריש און מען דארף זיכער מאכן בעפאר יעדע פלייט אז עס איז פאראן גענוג סופלייס פאר די פאסאזשירן.
סעילס און מארקעטינג – די סעילס און מארקעטינג ארביטער מאכן אפ די פרייזן, ברענגן אריין קארגא קאסטומערס, דארפן טאן אדווערטייזינג, און הייבן אויף די טעלעפאן פאר מענטשן וואס רופן אריין (קאסטומער סערוויס). אויסער די אויבנדערמאנטע ארבייטער וועלכע פארנעמען רוב פון די עירליינ'ס ארבעט'ס קראפט פארמאגט אויך יעדע לופטליניע אסאך אנדערע ארבייטער ווי ספעציאליסטן, סוב-קאנטראקטארס, וועלכע ווערן אריינגערופן אין פארשידענע פעלער. די ספעציאליסטן רעכנט אריין אדוואקאטן, אקאונטענטס, און פובליק רילעישאנס ספעציאליסטן. די סוב-קאנטראקטארס זענען געוואנדן לויט די לופטליניע. רוב גרויסע לופטליניעס טוען אלעס אליינס אבער די קלענערע נוצן סוב-קאנטראקטינג פאר רייניגן, פאררעכטן, זיכערהייט און נאך. אלע עסן וואס ווערן סערווירט אויף די לופטליניעס זענען סוב-קאנטראקטעט מיט קעטערינג פירמעס וועלכע דארפן זיכער מאכן אז די עסן איז גרייט צו יעדע פלייט.
מאנשאפט
די פלי מאנשאפט אויף א פליגער איז כולל:
האבס און ספיצעס
די צוויי ווערטער איז ווי א קורצע אפטייטש וויאזוי די סיסטעם פון א לופטליניע ארבעט. האב מיינט די צענטראלע לופטפעלד מיט וועלכע די לופטליניע באנוצט זיך און סקאופס זענען די רוטס וועלכע די פלייטס נעמען ארויס פון די האב לופטפעלד. גרויסע לופטליניעס פארמאגן מערערע האבס וואס מיט דעם ערלויבן זיי זיך צו סקעדזשועלן מער פלייטס צו מער דעסטינאציעס. די האב און ספאוק סיסטעם איז באקאנט געווארן, אדער בעסער געזאגט אנגעהויבן גענוצט ווערן, נאכדעם וואס די פעדעראלע רעגירונג האט אראפגענומען די דירעקט רוט רעגולאציעס אין 978'. ביז אהין זענען אלע גרויסע לופטליניעס געווען געצווינגן דורך די רעגירונג צו פליען דירעקט צווישן צוויי קליינע מארקעטס וועלכע זיי האבן גערופן די "פאוינט-טו-פאוינט" סיסטעם. דער פראבלעם מיט יענעם סיסטעם איז געווען אז אסאך פלייטס זענען געווען האלב ליידיג און די לופטליניעס האבן פארלוירן גרויסע געלטער. היינט צו טאג פארמאגן רוב לופטליניעס כאטש איין צענטראלע לופטפעלד ווי אלע פלייטס גייען. דאס ווערט אנגערופן די האב און אלע פלייטס וואס פארן אוועק פון דארטן רופן זיך די ספאוקס. פאר א ביישפיל וועלן מיר נוצן יונייטעד לופטליניעס וועמענ'ס האב איז אין שיקאגא'ס אהער לופטפעלד. ווען איינער פון טענעסי וועט וועלן פארן קיין נארט דעקאטע וועט ער קיינמאל נישט טרעפן קיין פלייט גלייך אהין און יונייטעד וועט אים טראגן פון טענעסי קיין אוהער און פון אוהער קיין נארט דעקאטע דורך א קאנעקטינג פלייט. דער ציל פון די האב און ספאוק סיסטעם איז צו שפארן די לופטליניעס געלט און מיט דעם קענען צושטעלן מער פלייטס צו מער דעסטינאציעס. אויב יונייטעד זאל ווען צושטעלן פלייטס פון טענעסי קיין נארט דעקאטע וואלט זי געהאט האלב אדער צוויי דריטל ליידיגע פליגער און וואלט געמוזט הייבן די פרייז פון א טיקעט כדי זי זאל נישט פארלירן געלט און עס וואלט זיך נישט געלוינט פאר די פאסאזשירן. פארשטייט זיך אז ווי מער פאסאזשירן עס זענען פאראן אלס ביליגער קאסטן די טיקעטס און אלס מער פלייטס זענען פאראן. פון ניו יארק קיין לאס אנדזשעלעס קען מען טרעפן פלייטס יעדע האלבע שעה און די טיקעסט זענען ביליגער ווי פון ניו יארק קיין ספרינגפיעלד וואו ווייניגער מענטשן פארן. געוויסע לופטליניעס זענען פון די אויסנאמען וועלכע פארמאגן נישט קיין האבס און פארן נאר אויף דירעקטע פלייטס פון איין ארט צום צווייטן און מאכן טאקע געלט נאר צוליב דעם. א ביישפיל איז סאוטוועסט לופטליניעס וועלכע גיט אלע דאמעסטיק פלייטס נאן-סטאפ. סאוטוועסט סערווירט היינט ארום 300 דעסטינאציעס דורך די פאוינט-טו-פאוינט סיסטעם און פארמאגט ווייניג לאנג דיסטענס פלייטס און די ביסל וואס יא זענען טאקע נישט נאן-סטאפ. אין אנדערע לענדער זענען נאך יא פאראן לופטליניעס וועלכע זענען רעגולירט דורך די רעגירונג און מוזן צושטעלן פלייטס צו אלע דעסטינאציעס אפילו אויב זיי דערלייגן געלט. די רעגירונגן שטיצן די לופטליניעס און בעטן א ספעציעלע שטייער פון די פאסאזשירן. צום ביישפיל אין קאנאדע איז פאראן איין הויפט לופטליניע, עיר קאנאדע, וועלכע האט די מאנאפאלי איבער אלע לופטליניעס און ווערט געשטיצט דורך די רעגירונג אבער זי מוז לעגאל צושטעלן פלייטס צו אירע טעריטאריעס וואו אויף געציילטע ערטער קען מען נישט צוקומען מיט קיין אויטא רוב טעג פון יאר צוליב די שנייען. פארשטייט זיך אז די לופטליניע דערלייגט גרויס געלט פון די פליען.