cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ישראל נאציאנאלער אנדענק זאל
שמאל|ממוזער|300px| קליין דער היכל הזיכרון הממלכתי לחללי מערכות ישראל אויף הר הרצל איז אַ צוקונפטדיקער פּראיעקט פון דעם פארטיידיקונג מיניסטעריום צו דעם זכּרון פון ישראל'ס געפאלענע זעלנער פּערטעקטינג די לאַנד און אויסלאנד זינט 1860 צו די פאָרשטעלן.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:ישראל קאַטעגאָריע:אנדענק-מאנומענטן אויף הר הרצל
11טן דעצעמבער
דער 11טער דעצעמבער איז דער 345סטער טאג פון יאר (346סטער טאג אין אן עיבור־יאר). אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 20 טעג.
געשטארבן
11
רפי פרץ
שמאל|ממוזער|200px|הרב פרץ אין עצמונה הרב רפאל ״רַפֿי״ פרץ (געבוירן כ"ג טבת ה'תשט"ז, 7טן יאנואר 1956) איז דער בילדונג מיניסטער, פארזיצער פון דער יידישער היים פארטיי און כנסת דעפוטאט אויף איר נאמען. ער איז געווען אַ העליקאָפּטער פּילאָט און שפּעטער הויפט־רב פון דער אַרמיי אין דעם ראַנג פון בריגאַדיר גענעראל.
ניקי פאלי
ניקיטאַ "ניקי" פּאַלי (געבוירן דעם 28סטן מיי 1987) איז אַן ישראלדיקער אַטלעט, זעקס מאל דער ישראלדיקער מייַסטער אין הויך שפרינגען.
רפי פרץ
ביאגארפיע
רפי פרץ ער איז געבוירן געווארן צו יוסף פרץ און זיין ווייב מרגלית, יידן פון מאראקא. געוואקסן אין דעם קרית יובל קוואַרטאַל פון ירושלים. געלערנט אין ישיבה בני עקיבא נתיב מאיר.
ניקי פאלי
קאטעגאריע:ישראלים קאטעגאריע:ספארטלער
רפי פרץ
ביאגארפיע
קאַטעגאָריע:רבנים אין ישראל קאַטעגאָריע:צה"ל קאַטעגאָריע:כנסת דעפוטאטן קאַטעגאָריע:מיניסטארן אין ישראל קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
טריסקעוויץ
טריסקעוויץ, טרוסקעוויץ איז א שטאט אין דער לעמבערגער גובערניע, מערב אוקראינע, נאענט צום פוילישן גרענעץ. די שטאט איז אן אייגענער דיסטריקט אין דער גובערניע. די באפעלקערונג איז אומגעפער 29,583 (אין 2012).
פריער איז דער געגנט געווען אין מזרח גאליציע.
טריסקעוויץ איז א קורארט, צופוסנס די קארפאטן בערג.
געאגראפיע
טריסקעוויץ געפינט זיך אין מערב אוקראינע, 70 ק"מ דרום פון לעמבערג, 25 ק"מ מערב פון סטרי און 8 ק"מ דרום פון דראהביטש.
יידישע היסטאריע
אין 1880 האבן געוואוינט אין טריסקעוויץ 58 יידן, און אין 1921 האבן געוואוינט דארט 149 יידן.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:אידישע יישובים אין אייראפע קאַטעגאָריע:שטעט אין אוקראינע קאַטעגאָריע:גאליציע
כרמל טונעלן שאסיי
כרמל טונעלן שאסיי איז א שאסיי, וואס ווערט אויפגעבויט אין חיפה. די רוטע פונעם שאסיי איז אונטערן כרמל בארג, דורך פיר טונעלן. עס פאנגט זיך אן ביי די דרום מערבדיקע אריינגאנג אין שטאט, פון שאסיי 2, עס פארט פון דארט אריבער נאנט צו די קאמערץ צענטער גרענד קניון. עס פארט אריבער אין טונעלן אונטער בארג, ווי עס קומט ארויס צום אויבערפלאך, און אין נווה שאנן געגנט, וועט זיין איינפיר און ארויספיר וועגן, וואס וועלן פארבינדן די שטאט צום שאסיי. דערנאך פארט עס ווידעראמאל אריבער אין טונעלן, ווי עס וועט זי פארענדיקן ביים קריות קרייצוועג.
דער ערשטער פלאן פון אויפבויען א טונעל, קומט פון דעם בריטישן מאנדאט. אבער ערשט אין די 1990ער יארן איז די פלאן ארויף אפן טיש, נאך מערערע פראבלעמען צווישן די געזעלשאפטן, און בענק, און אנדערע פראבלעמען האט מען זיך גענומען בויען די טונעלן און 2007, יעצט זענען שוין אלע טונעלן פארטיג, און אום 1טן דעצעמבער 2010 זענען די טונעלן געעפנט געווארן פארן פארקער, א האלב יאר פריער ווי געפלאנט.
קאטעגאריע:חיפה קאטעגאריע:שאסייען קאַטעגאָריע:טונעלן
איתמר בן גביר
איתמר בן גביר (געבוירן ו' אייר ה'תשל"ו, 6טן מיי 1976) איז אן כנסת דעפוטאט פון דער עוצמה יהודית פראקציע אין די רעליגיעזע ציונים פארטיי און א אדוואקאט און א ישראל רעכטער אקטיוויסט. ער האָט קאָנטעסטירט די וואלן צו די 19טן, 21סטן, 22סטן און 23סטן כנסת׳ס אויף פארשידענע ליסטעס פון דער יידישער מאַכט פארטיי אין נישט באקומען די נויטיגע מאדאטן אריין צו גיין. ביי די וואלן צו די 24סטן כנסת האט ער זיך פאראייניגט מיט די רעלעיזע ציונים פארטיי און ער איז ערוויילט געווארן. ער איז געווען אַ קאָמוניקאַציע אַדווייזער פֿאַר כנסת דעפוטאט מיכאל בן ארי און אַ רעדנער פאר דער נאַציאָנאַלער יידישער פראָנט.
לעבנס געשיכטע
געבוירן אין ירושלים, דער ייִנגסטער פֿון צוויי זין פֿון שושנה און צדוק בן גביר. זיין פאטער איז געבוירן אין ירושלים, דער זון פון עלטערן פון איראק. דער טאטע האט געביטן דעם משפחה נאמען פון "חנן", גביר אויף אראביש. שושנה'ס מוטער, א טאכטער ​​פון עלטערן פון קורדיסטאן, איז געווען אן אירגון אקטיוויסט און איז ארעסטירט געווארן דורך די בריטישע אין עלטער פון 14 יאר.
משפחה
בן גביר האָט חתונה געהאַט מיט איילה (געבוירן נמרודי) אין 2004. די צוויי האבן זיך באגעגנט נאכדעם וואס איילה איז ארעסטירט געווארן פאר א פארבלייבן אין אן פארשטאנד וואס איז געגרינדעט געווארן אין חברון, און האבן אפגעזאגט אונטערצושרייבן א באזייטיגונג פון די פאסט און באפרייט ווערן ווי אירע פריינט. הייַנט, אילה איז אַ שפּראַך לערער. די פּאָר האָט זעקס קינדער און זיי וואוינען אין גבעת האבות אין קרית ארבע. קאַטעגאָריע:אדוואקאטן קאַטעגאָריע:ישראלישע פאליטיקער קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
1905
ה'תרס"ה - ה'תרס"ו
הויפט זייט/י"ח אלול
י"ח אלול
אלול 18 קאַטעגאָריע:מוסטער היינט אין היסטאריע he:תבנית:י"ח באלול
צעפראסקעט
די פורים קאסעטע צעפראסקעט איז פארפאסט געווארן דורך דעם חסידישן קאמיקער און אקטיאר מנשה לוסטיג, און איז ערשינען אום פורים קטן, יאר תשע"ד.
דאס אינהאלט איז לויטן סטיל פון פורימ'דיגע שטייגער, אזויווי אנדערע קאמיקער האבען געמאכט אין די פארגאנגענהייט, ווי א שטייגער חיים באנעט און יואלי לעבאוויטש.
רעפערענצן
קאטעגאריע: פורים קאסעטעס קאטעגאריע: קאמעדיע
לינשעפינג
קליין|250px|הויפט סקווער אין לינשעפינג קליין|200px| לינשעפינג איז די זעקסטע גרעסטע שטאט אין שוועדן, מיט א באפעלקערונג פון 97,428. די שטאט איז פלאצירט דרום פון דער ראקסן אזערע.
וועבלינקען
58.4°N, 15.61667°W
קאַטעגאָריע:שטעט אין שװעדן
ישראל ראדיא און טעלעוויזיע אויטאריטעט
קליין|250px|ישראל טעלעוויזיע בנין אין ירושלים די ישראל ראדיא און טעלעוויזיע אויטאריטעט איז געווען די טראַנסמיסיע נעץ פון דעם שטאַט פון ישראל.
דער לעצטער פארוואלטער פון דער אויטאריטעט איז געווען יוני בן־מנחם.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:ישראלישע רעגירונג ארגאניזאציעס קאַטעגאָריע:ראדיא קאַטעגאָריע:טעלעוויזיע
סאמבע
סאַמבע איז א טאנץ און מוזיק זשאנער וואס שטאמט פון בראזיל, וואו זי האט אנגעהויבן אין די 1920ער יארן. ארום דער גארער וועלט ווערט די סאמבע אנערקענט ווי דער סימבאל פון בראזיל.
די סאמבע ווערט געשפילט אין בראזיל ביי די קארניוואלן. די אינסטרומענטן וואס מען שפילט ביי א סאמבער זענען פויקן און גלאקן, אויך אן אפיטא פייף ביים אנהייב פון יעדן פאל.
דער סאמבע זשאנער איז געקומען אריגינעל פון אפריקע, ספעציעל פון אנגאלא און קאנגא, דורך דעם מערב־אפריקע שקלאפן האנדל.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:מוזיק זשאנערס
קאבינעט פון דאנאלד טראמפ
קליין|טראמפ טראנזיציע לאגא דער קאַבינעט פון דאָנאלד טראַמפּ וועט ערזעצן באַראַק אָבאַמאַ'ס קאַבינעט נאכדעם וואס זיי וועלן באשטעטיקט ווערן דורכן פאַרייניקטע שטאַטן סענאַט און זיי וועלן ווערן איינגעשוואוירן אין אמט, אום אָדער נאָך דעם 20סטן פון יאנואר 2017.
צבי בראווערמאן
הרב צבי בראַווערמן (געבוירן ה'תש"ך 1959) דינט אַלס ראש בית דין אין ביתר עילית, אויך דינט ער ווי אב״ד אין די נתיבות חיים און אמת און שלום בתי דינים אין ירושלים. אויך איז ער דער ראש כולל פון דעם שערי משפט כולל פאר דיינות אין ירושלים, און ווערט פאררעכנט ווי איינער פון די גרעסטע בוררים ביים חרדישן ציבור. ער איז דער רב פון דער ליטווישער קהילה אין דעם שמואל הנביא (קווארטאל) אין ירושלים.
געבוירן אין ירושלים אין ה'תש"ך 1959 צו רבי נתן בראַווערמאַן און זיין ווייב לאה. אין זײן יוגנט האָט ער געלערנט אין דער פאָנעוועזשער ישיבה אין בני ברק.
ער האט געהייראט דבורה, די טאכטער ​​פון הרב רפאל רייכמאן, ראש ישיבת מאה שערים, וואס איז באטראכט געווארן נאענט צום בריסקער רב און הרב יוסף שלום אלישיב.
קאַטעגאָריע:רבנים אין ירושלים קאַטעגאָריע:דיינים קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
קאברין
קאברין איז א שטאט אין בריסקער גובערניע, דרום־מערב בעלארוס, ביים צוזאמענפלוס פונעם מוכאוועץ טייך מיטן דניפער-בוג קאנאל. די שטאט געפינט זיך 47 ק"מ מזרח פון בריסק, 42 ק"מ מערב פון קאמעניץ].
ער האט א באפעלקערונג פון בערך 51,000.
די שטאט איז געגרינדער געווארן אין יאר 1287.
קליין|קאברינער וואסער־פארק
היסטאריע
אינעם 14טן יארהונדערט איז די שטאט געווען אין דער גרויסהערצאגשאפט פון ליטע. אין דער פויליש-ליטווישער קאמאנוועלט האט די שטאט באקומען מאגדעבורג רעכטן. נאכן 16טן יארהאונדערט זענען יידן געקומען און האבן זיך באזעצט אין קאברין.
אין 1795 האט די רוסלענדישע אימפעריע אנעקסירט די שטאט.
לויטן רוסישן צענזוס פון 1897, איז די יידישע באפעלקערונג פון וואלקאוויסק געווען 6,738.
נאך דער ערשטער וועלט מלחמה איז קאברין געווען אין פאלעסיער גובערניע, פוילן.
געאגראפיע
די שטאט ליגט ביים צוזאמענפלוס פונעם מוכאוועץ טייך מיטן דניפער-בוג קאנאל. די שטאט באדעקא א שטח פון 26 קוואדראט ק"מ.
קליין|קאברינער בית עולם
יידישע היסטאריע
רבי משה פאליער האט אויפגעשטעלט א הויף אין קאברין
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:שטעט אין בעלארוס קאַטעגאָריע:אידישע יישובים אין אייראפע
יאט״א
דער אינטערנאציאנאלער לופט-טראנספארט פארבאנד יאט"א (International Air Transport Association – IATA) איז דער אינטערנאציאנאלער האנדל-פארבאנד פון דער וועלט׳ס לופטליניעס הויפטקווארטירט אין מאנטרעאל, קאנאדע.
יאט"א איז געגרינדעט געווארן אין אפריל 1945, אין האוואנע, קובא. דער פארבאנד איז דער נאכפאלגער פון דעם "אינטערנאציאנאלן לופט-פארקער פארבאנד" (International Air Traffic Association), געגגרינדעט אין האג אין 1919, דאס יאר ווען ס׳האט אנגעהויבן רעגולערע פאסאזשירן לופטרייזעס. ווען יאט״א איז געגגרינדעט געווארן האט ער געהאט 57 מיטגלידער פון 31 לענדער, מערסטנס פון אייראפע און צפון אמעריקע. היינט האט די ארגאניזאציע 278 מיטגלידער פון 117 לענדער ארום דער וועלט.
יאט"א קאד
דער יאט"א קאד, וואס יאט״א רופט א "IATA Location Identifier", איז אן אלפאבעטישער קאד מיט דריי בוכשטאבן וואס באשטימט פיל פליפעלדער ארום דער וועלט.
די IATA קאדן ווערן געניצט אין די פארפלענער פון די לופטליניעס, באשטעלן רייזעס און פירן באגאזש.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:אינטערנאציאנאלע ארגאניזאציעס קאַטעגאָריע:ציווילע אוויאציע
קול ישראל
קליין|250px|שמאל|ראַדיאָ בנין אין ירושלים קול ישראל איז דער אינלעדישער און אינטערנאציאנאלער ראדיא נעץ פון דעם שטאַט פון ישראל. ער איז אן אפטייטלונג פון דער ישראל ראדיא און טעלעוויזיע אויטאריטעט.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:ראדיא קאַטעגאָריע:ישראל
בארא אונטערגרונט סטאנציע
בארא איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אויפן באנק צווייג פון דער נארדערן ליניע וואס געפינט זיך אין בארא, לאנדאנער בארא פון סאדארק.
די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 1.
היסטאריע
די סטאנציע האט מען געעפנט דעם 18טן דעצעמבער 1890 אויף לאנדאנ'ס ערשטער טיף-ניווא אונטערגרונט באן, די סיטי און דרום לאנדאנער באן.
וועבלינקען
}
קאַטעגאָריע:נארדערן ליניע סטאנציעס
באז ליכטיאר
באַז ליכטיאָר (ענגליש: Buzz Lightyear) איז איינער פֿון די הויפט כאראקטערן אין די פֿילמען "צאַצקע מעשה", "צאַצקע מעשה 2", "צאַצקע מעשה 3", "צאַצקע מעשה 4" און "באַז ליכטיאָר פֿון די שטערן קאָמאַנדע". ער איז אַ "קאסמאס באַשיצער", אַ שפּילכל פֿון אַן אַקציע העלד. דער כאראקטער איז אינספירירט געווארן פֿונעם אַסטראָנויט באַז אָלדרין.
קאטעגאריע:דיזני כאראקטערן
קארפאטארוס
קאַרפאַטארוס אדער קאַרפאַטן־לאנד איז א געביט, אין די קארפאטן בערג, וואס פאר דער ערשטער וועלט מלחמה, האט עס געהערט צו אונגארן, צווישן די צוויי וועלט מלחמות, צו טשעכאסלאוואקיי, און דורכאויס די צווייטע וועלט מלחמה צוריק צו אונגארן, היינט איז ער כמעט אינגאנצן דער טראנסקארפאטישער אבלאסט אין אוקראינע.
ביי דער מלחמה האבן געוווינט אין קארפאטרוס 75,000 יידן, ביז ווען די נאציס האבן איינגענומען אונגארן, איז דאס לעבן געווען געהעריג, ארויסהעלפנדיק פוילישע און סלאוואקישע געראטעוועטע, מיט דעם אלעם, זענען 18,000 יידן פארטריבן געווארן, מיטן אויסרייד אז זיי זענען אויסלענדישע בירגער, רוב פון די פארטריבענע זענען אומגעקומען אין גאליציע.
די יידישע געמיינדע אין בודאפעסט, האט געברענגט דעם גירוש צו אן ענדע, און א טייל פון די יידן זענען צוריק געקומען.
גלאסטער ראד אונטערגרונט סטאנציע
גלאסטער ראד איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אויף די דיסטריקט, קרייז און פיקאדילי ליניעס. די סטאנציע געפינט זיך אין קענזינגטאן, מערב לאנדאן, אין טראוולקארט זאנע 1.
די סטאנציע איז אין צוויי טיילן. די אונטער־אייבערפלאך פעראנען, געעפנט אין 1868, באדינען די דיסטריקט און קרייז ליניעס. די טיף־ניווא פעראנען, געעפנט אין 1906, באדינען די פיקאדילי ליניע. .
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט דעם 1טן אקטאבער 1868 אויף דער מעטראפאליטאן באן, היינט די מעטראפאליטאן ליניע.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:דיסטריקט ליניע סטאנציעס קאַטעגאָריע:פיקאדילי ליניע סטאנציעס קאַטעגאָריע:קרייז ליניע סטאנציעס
סוספענדירונג
סוספענדירונג איז א מעכאניזם צוזאמען געשטעלט פון ספרונזשינעס (ספרינגס) און אנדערע אביעקטן, וואס ליגט אריינגעלייגט אין יעדן היינטיגן פארמיטל, ווי אן אויטאמאביל, בוס אדער לאסטאויטא.
זי דינט אויף צוויי הויפט צוועקן:
קאטעגאריע:אויטאמאבילן קאטעגאריע:טעכנאלאגיע
הויפט זייט/א' תשרי
א' תשרי ראש השנה
תשרי 01 קאַטעגאָריע:מוסטער היינט אין היסטאריע
קאנסערווירונג פון ענערגיע
קאנסערווירונג פון ענערגיע איז א פרינציפ פון פיזיק. דער פרינציפ שטעלט פעסט אז אין אן איזאלירטער סיסטעם ענדערט זיך נישט די ענערגיע מיט דער לויף פון דער צייט. דאס הייסט אז אין דער סיסטעם קען זיך ענערגיע רוקן פון איין ארט צו א צווייטן, און צו ענדערן איר פארעם, צום ביישפיל קען כעמישער ענערגיע ווערן קינעטישע ענערגיע. אויך היץ איז א פארעם פון ענערגיע. אין טערמאדינאמיק ווערט קאנסערווירן פון ענערגיע גערופן "דער ערשטער געזעץ פון טערמאדינאמיק".
אבער מען קען נישט שאפן ענערגיע און מען קען נישט פארטיליקן ענערגיע.
לויט דער ספעציעלער טעאריע פון רעלאטיוויטעט דארף מען צולייגן אז מאסע און ענערגיע זענען גלייכווערטיק, און אין געוויסע אומשטאנדן קענען זיך טוישן איינס אויף אנאנד לויט דער גלייכונג E=mc².
מאטעמאטיש זאגט מען אז דער פרינציפ פון קאנסערווירונג פון ענערגיע שטאמט פון דעם וואס די געזעצן פון פיזיק ענדערן זיך נישט מיט צייט.
היסטאריע
לייבניץ האט באמערקט אז מען קען מעסטן די מאסע און גיך פון אלע טיילכלעך וואס ווערן נישט געשטעטרט פון דרויסן, און אויסגעטראפן א ווערד וואס איז קאנסערווירט, וואס מען רופט היינט קינעטישע ענערגיע.
אין 1843 האט דזשיימס פרעסקאט דזשול אנטדעקט א מעכאנישע ווערסיע אין א סעריע פון עקספערימענטן. ניצנדיק דעם "דזשול אפאראט", ווי מען רופט אים היינט, האט ער געוויזן אז די פאטענציאלע ענערגיע וואס ווערט פארלוירן ווען א געוויכט גייט אראפ איז גלייך מיט דער היץ ענערגיע וואס דאס וואסער פארדינט ווען עס ווערט געדרייט.
קאַטעגאָריע:ענערגיע
זיכערקייט
זיכערקייט איז צוטרױען זיך אליין אדער אן אנדערן. מען פילט זיך זיכער עמאציאנאל אין לעבן.
גאליום
250px|קליין 250px|קליין|זילבערנ־ווייַסער גאַליום 250px|קליין|קריסטאַל פון 99.999% ריין גאַליום גאַליום (Gallium) איז אַ כעמישער עלעמענט מיט סימבאָל Ga און אטאם נומער 31. גאַליום ווערט געניצט צו מאכן טערמאמעטערס צו מעסטן הויכע טעמפּעראַטורעס, אזוי ווי זיין שמעלצפונקט איז גאנץ נידעריג (29.8 °C). דער קריסטאַל גאַליום אַרסעניד (GaAs) ווערט געניצט אין עלעקטראָנישע קאמפאנענטן.
קאַטעגאָריע:כעמישע עלעמענטן קאַטעגאָריע:מעטאלן
ישמחו
ישמחו איז א חסידישע מוזיק אלבאם וועלכע אנטהאלט צעהן ניגונים קאמפאזירט דורך דעם קאמפאזיטאר פון סערעט וויזשניץ, ר' חיים באנעט, און איז אראנדזשירט דורך זיין זון ראובן.
עס איז די פופצנטע אין דער סעריע פון רננו חסידים.
פעטענהאז
פעטנעהאַז איז א דארף אין סאבאלטש-סאטמאר-בערעג מעדזשע אין צפון-מזרח אונגארן, 30 ק"מ מזרח פון נירעדהאז. עס באדעקט א שטח פון 24.2 קוואדראט ק"מ.
ישמחו
עס ווערט פארשפרייט דורך גל פז.
פעטענהאז
אין 2001 האט עס געהאט 1972 איינוואוינער.
ישמחו
סאולאו'ס
אין רוב לידער ווערט די סאולאו געזינגען דורך שלמה כהן.
אפרים מענדלסאן, מענדי דזשירופי און דער וואונדער קינד עמית ליסטוונד זענען גאסט סאולאו'ס.
אינהאלט
די ניגונים אין דעם אלבאם זענען:
פעטענהאז
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:דערפער אין אונגארן קאַטעגאָריע:אידישע יישובים אין אייראפע
ישמחו
וועב לינקען
קאַטעגאָריע:אלבאמען קאטעגאריע:אידישע טעיפס קאטעגאריע:וויזשניץ
סאנדילאנדס טראם סטאנציע
סאנדילאנדס איז א טראמלינק סטאנציע אין קרוידן, באדינט דורך אלע פיר טראמלינק רוטעס. די סטאנציע באדינט דעם וואוינונג געגנט אויף אדיסקאמב ראד מזרח פונעם צענטער פון קרוידן. די סטאנציע געפינט זיך אויף א טייל פון דער רוטע וואו די טראמען פארן אויף דער גאס, צוזאמען מיט אנדערע פארמיטלען.
טראם סטאנציע שילד|קליין|רעכטס
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:טראמלינק סטאנציעס
פאלינא בייוול
פּאָלינאַ לעאָפּאָלדאָוונאַ בייַוול CBE  FRS   FREng   FInstP   (געבוירן  דעם 14טן אפריל  1966) איז אַ בריטישע אינזשענירין און אַקדעמיקער. זי איז היינט פּראָפעסאָר פון אָפּטישע קאָמוניקאַציעס און נעצווערק אין דעם דעפּאַרטמענט פון עלעקטראָנישער און עלעקטרישער אינזשעניריע אין אוניווערסיטעט קאלעדזש לאָנדאָן. זי האָט היבש בייגעשטייערט צו די אויספאָרשונג און פּלאַנעווען פון הויך־באנדברייט מולטי-כוואליעלענג אָפּטישן נעצווערקן.
בילדונג און פרי לעבן
בייוול איז געבוירן געוואָרן אין אַ ייִדישער משפּחה, און איז אויפֿגעוואַקסן אין כאַרקיוו און לענינגראַד (היינט פעטערבורג ) ביז 1978. איר פאָטער איז דער פיזיקער לעאָפּאָלד בייוול און איר מוטער רייזא איז געווען אַ טעקסטיל-טעכנאלאג / קליידונג־אינזשעניר.
זי האט געלערנט אין ענגלאַנד אין דער חשמונאים הויכשולע פאר מיידלעך און אוניווערסיטעט קאָלעדזש לאָנדאָן, וווּ זי האט באקומען אן ערשטן דיפלאם אין אינזשעניריע אין 1986 נאכדעם האט זי באקומען איר דאקטאראט PhD אין 1990. אין 1990 אי זי געווארן באלוינט מיט אַ רויאַל געזעלשאפט פּאָסטדאָקטאָראַל עקסטשאַנגע פאָללאָוושיפּ אין דער פיברע־אָפּטיק לאַבאָראַטאָרי אין דעם אַלגעמיינע פיסיק אינסטיטוט פון דער סאָוועטישער אַקאַדעמיע פון וויסנשאפט אין מאָסקווע.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן קאַטעגאָריע:אוקראינער יידן קאַטעגאָריע:וויסנשאפטלער קאַטעגאָריע:בריטישע יידן
באז אלדרין
קליין|250px|אלדרין אין אן אפיציעלע בילד פאר די אפאלא 11 מאנשאפט, 1969 באַז אָלדרין (ענגליש: Buzz Aldrin, געבוירן מיטן נאמען עדווין יודזשין אָלדרין דער יינגער דעם 20סטן יאנואר 1930) איז אן אמעריקאנער אינזשעניר, פילאט און געוועזנער אסטראנויט. ער איז געבוירן געווארן אין גלען רידזש, ניו זשערסי. ער איז געווען דער צווייטער מענטש וואס האט געטראטן אויף דער לבנה נאך ניל ארמסטראנג ביי דער אפאלא 11 מיסיע.
קאטעגאריע:לעבעדיגע מענטשן קאטעגאריע:אמעריקאנער קאטעגאריע:אסטראנויטן קאטעגאריע:פילאטן
הר סיני
הר סיני איז דער נאמען פון א היסטארישן בארג וואס ווערט פיל מאל דערמאנט אין דער תורה. אויך ווערט דער בארג דעמאנט אלס הר חורב.
געאגראפיע
דער בארג סיני געפינט זיך אין א בערגיגן מדבר וועלכער איז אנגערופן אין תנ"ך אויפן נאמען פונעם בארג, 'מדבר סיני'. דער פונקטליכער ארט פונעם בארג איז היינט שווער אנצוצייכענען, וויבאלד עס געפונען זיך אין יענעם געגנט פיל בערג און בערגלעך. אין צייט פון תנ"ך איז יענער גאנצער געגנט געווען בלויז א ליידיגער מדבר און עס איז נישט געווען אונטערן קאנטראל פון קיין שום לאנד. עס איז אויף צפון פון די היסטארישע מצרים און אויסער די דרום'דיגע גרעניצן פון ארץ ישראל.
היינט איז דער נאמען סיני אויסגעשפרייט געווארן אויפן גאנצן ראיאן, וואס ווערט גערופן דער 'סיני האלב-אינזל'. דער ראיאן געפונט זיך אין די גרעניצן פון עגיפטן לויטן שלום וואס זיי האבן געשלאסן מיט ישראל אין יאר 1979.
וויכטיגע געשעענישן
אין דער תורה איז דער בארג סיני דער פלאץ פון עטליכע גאר וויכטיגע געשעענישן. דארט האט גאט געזאגט פאר משה רבינו ארויסצונעמען די אידן פון מצרים, און ער האט דארט געזען דעם וואונדערליכן פייער אויפן 'סנה' (א געוויסע דארנבוים). שפעטער איז דארט געווען דער פלאץ פון מתן תורה וואו די אידן האבן געהערט די עשרת הדברות. דארט איז משה רבינו ארויפגעגאנגען און געבליבן פאר פערציג טעג און פערציג נעכט נאכאנאנד, דארט האט ער באקומען די גאנצע תורה פון אייבערשטן, און דארט האט גאט געזאגט פאר די אידן "והייתם לי סגולה מכל העמים" און "ואתם תהיו לי ממלכת כהנים וגוי קדוש".
נאמען פונעם בארג
חז"ל זאגן אז דער ארגינאלע נאמען פונעם בארג איז הר חורב, און זייט מתן תורה האט דאס באקומען דעם נאמען הר סיני, א לשון פון שנאה, פיינדשאפט, וויבאלד דעמאלט איז צוליב דעם בארג אראפגעקומען א פיינדשאפט צו די נישט אידישע פעלקער ווייל זיי האבן נישט מקבל געווען די תורה. אן אנדערע דעה איז דא אין חז"ל פונקט פארקערט, אז דער ארגינאלער נאמען איז הר סיני און זייט מתן תורה האט עס באקומען דעם נאמען הר חורב, א לשון פון חורבן, וויבאלד דעמאלט איז אראפגעקומען א חורבן צו די נישט אידישע פעלקער וואס האבן נישט מקבל געווען די תורה.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:בערג קאַטעגאָריע:פלעצער פון תנ"ך
זיכערהייט
זיכערהייט איז דאס שאפונג פון א זיכערע סיטואציע און פארטיידיגונגס אטמאספערע. זיכערהייט שליסט איין די מיטלען מיט וואס מען שיצט א מענטש אדער אן ארגאניזאציע און זייערע פארמעגן.
קאַטעגאָריע:זיכערהייט
1908
ה'תרס"ח - ה'תרס"ט
געשטארבן
קאַטעגאָריע:20סטער י"ה
מיליטערישע ראדיא סטאנציע פיער-סור-האט
די מיליטערישע ראַדיאָ סטאַנציע פּיער-סור-האַט איז אַ פּלאַץ פון 30 העקטאַרן, געווידמעט צו דער פראנצויזישער מיליטערישער קאָמוניקאַציע, געשטעלט אויף  סאוווען און דזשאָב, אויפן גרענעץ צווישן די ראיאנען  רהאָן-אַלפּן און אווערן.
די סטאנציע איז קאנטראלירט דורכן פראנצויזישן לופטפלאט.
קאַטעגאָריע:ראדיא קאַטעגאָריע:פראנקרייך קאַטעגאָריע:מיליטער קאַטעגאָריע:געביידעס
באלטישע לענדער
קליין|פלאצירונג פון די באלטישע לענדער אין אייראפע די באַלטישע לענדער זענען די טעריטאריעס ארום דעם באלטישן ים וואס זענען געווארן אומאפהענגיק פון דער רוסלענדישער אימפעריע ביי דער ערשטער וועלט מלחמה: עסטלאנד, לעטלאנד און ליטע, אויך פינלאנד.
קאַטעגאָריע:אייראפע
צאנז זוועהיל (הויף)
צאנז זוועהיל איז דער נאמען פון א חסידישן הויף וואס איז געגרינדעט געווארן דורך רבי שלמה גאלדמאן.
גרייווזענד באן סטאנציע
גרייווזענד באן סטאנציע  אויף דער נארד קענט ליניע באדינט דאס שטעטל גרייווזענד, צפון קענט, ענגלאנד.
די סטאנציע ווערט באדינט דורך סאדאיסטערן און טעמזלינק.
היסטאריע
דעם 10טן פעברואר 1845 איז די ערשטע באן געפארן קיין גרייווזענד, וואס איז דעמאלסט געווען א סוף־סטאנציע. אום 30סטן יולי 1845 האט מען פארלענגערט די אייזנבאן קיין צפון קענט מזרח קנופ אויף דער דרום־מזרח אייזנבאן, און פון דארט ווייטער קיין לאנדאן ברידזש.
דעצעמבער 2009 האט מען איינגעפירט הויך־גיך (HS1) קיין לאנדאן סט פאנקראס מיט גרויס דערפאלג.
די פעראנען זענען געווארן פארלענגערט צוצופאסן באנען מיט 12 וואגאנען.
סאדאיסטערן
אין די נישט שפיץ שעה׳ן פארן:
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין קענט קאַטעגאָריע:טעמזלינק סטאנציעס
ישראל שומאכער
ישראל שומאכער (1908, לאדזש - 21סטן מיי 1961,ישראל), איז געווען א זינגער, קאמיקער, און אן אקטיאר אין טעאטער, אויף יידיש.
שומאכער איז געבוירן אין לאדזש, פוילן, אין יאר 1908.
אין 1928, האט ער זיך אנגעשלאסן אין די קליין קונסט טעאטער, פון משה בראדערזאן. דארט האט ער באגעגנט זיין שותף שמעון דזשיגאן, וואס זיי האבן צוזאמען געגרינדעט, די דזשיגאן און שומאכער קאמישע פאר, וואס איז געווען זייער פאפולער, אין פוילן פון צווישן די צוויי וועלט מלחמות.
אין 1931 זענען די צוויי אריבער קיין ווארשע, ווי זיי האבן פארגעזעצט מיט זייער ארבעט, צוזאמען האבן זיי געשפילט אויף פילמען, איידער די אויסברוך פון דער צווייטער וועלט קריג.
ווען די נאציס האבן אינוואדירט פוילן, איז שומאכער אנטלאפן קיין ראטן פארבאנד, אינאיינעם מיט דזשיגאן, און דארט האבן זיי ווייטער פארגעשטעלט זייערע פרעזענטאציעס. ווען די אנדערס ארמיי, איז אויפגעשטעלט געווארן, האבן די צוויי זיך איינגעמאלדן, אבער די סאוועטן האבן געטענהט, אז די צוויי זענען דעזערטירער פון די רויטע ארמיי, און דעריבער זיי איינגעזעצט, און אן ארבעטס לאגער.
אין 1950 האבן זיי געמאכט עליה, און האבן געהאט גרויס סוקסעס מיט זייערע פארשטעלונגען, די רעגירונג איז דעמאלט געווען פארטון, אין טוישן די שפראך צו העברעיש, און האט דעריבער זיי געמאכט אסאך שוועריקייטן מיט זייערע פארשטעלונגען. שומאכער און דזשיגאן, האבן פארלאזט דאס לאנד, און זענען געפארן קיין ארגענטינע, דארט האט קיינער זיי נישט געמאכט קיין פראבלעמען. צום סוף נאך אן אויסגלייך, אין וועלכע א דריטל פון זייערע פארשטעלונגען וועלן זיין העברעיש, זענען זיי צוריק געקומען.
אום 21סטן מיי 1961, נאכן נישט זיין געזונט, איז ער געשטארבן אין ישראל. ער האט איבער געלאזט א ווייב און א טאכטער.
קאטעגאריע:בדחנים קאטעגאריע:פילם אקטיארן קאַטעגאָריע:יידישע אקטיארן
הויפט זייט/י"א תשרי
י"א תשרי
תשרי 11 קאַטעגאָריע:מוסטער היינט אין היסטאריע he:תבנית:י"א בתשרי
קיושו
קיושו (九州, Kyūshū, אויסגערעדט [kʲɯꜜːɕɯː]; ווערטלעך "ניין פראווינצן") איז דער דריט גרעסטער אינזל פון יאפאנ׳ס פינף הויפט אינזלען. קיושו באדעקט א שטח פון 36,782 קוואדראט קילאמעטער.
אין יאר 2016 האט קיושו געהאט א באפעלקערונג פון 12,970,479.
עקאנאמיע און סביבה
קליין|568x568פיקס| מאַפּע פון קיושו מיט פּרעפעקטורעס
הערות
קאַטעגאָריע:יאפאן קאַטעגאָריע:אינזלען
שלמה גאלדמאן (זוועהיל-צאנז)
רבי שלמה גאלדמאן (גבוירן ח' ניסן ה'תש"ז - כ"ז תמוז ה'תשע"ז; 1טן אפריל 1947 - 21סטן יולי 2017) איז געווען  דער זוועהיל-צאנזער רבי אין יוניאן סיטי, ניו זשערסי. ער האט געדינט ווי רב און ראש ישיבה אין דער צאנז-קלויזנבורג קהילה אין יוניאן סיטי פון די תש״ל יארן. נאך דער פטירה פון זיין שווער הרב יקותיאל יהודה האלבערשטאם פון צאנז-קלויזנבורג אין 1994 האט ער אנגעהויבן פירן א רביסטעווע ביז זיין פטירה אין תשע״ז.
לעבנסגעשיכטע
ער איז געווען דער פערטער זון פון רבי מרדכי גאלדמאן, דער זעקסטער זוועהילער רבי. זיין מוטער מרת אסתר שיינא רחל איז געווען א טאכטער פון רבי שמואל מרדכי שפירא פון נעשכיז. אין יאר תשכ"ד הא ער געלערנט אין דער צאנזער ישיבה.
אין תשכ"ז האט ער חתונה געהאט מיט מרת לאה האלבערשטאם, טאכטער פון זיין רבי׳ן,  דער אדמו"ר פון צאנז-קלויזנבורג, הרב יקותיאל יהודה האלבערשטאם. שפעטער האט זיין שווער אים באשטימט ראש ישיבה פון דער צאנזער ישיבה אין  יוניאן סיטי. מיט דער לויף פון דער צייט האט מען אים באשטימט רב פון דער קהילה דארט. נאך דער פטירה פון זיין שווער האט ער אנגעהויבן פירן א רביסטעווע, אזוי ווי זיינע שוואגערס, רבי צבי אלימלך האלבערשטאם צאנזער רבי אין ארץ ישראל, און רבי שמואל דוד האלבערשטאם, צאנז-קלויזנבורגער רבי אין אמעריקע.
ער איז נפטר געווארן כ"ז תמוז תשע"ז, קינדערלאז. מען מכתיר געווען אלס ממלא מקום זיין שוואגער רבי שאול יודא פריזאנט (אויך אן איידעם ביי הרב יקותיאל יהודה האלבערשטאם פון צאנז-קלויזנבורג), אויך האט מען מכתיר געווען אלס זוועהילער רבי רבי אליעזר גאלדמאן, א זון פון זיין ברודער רבי יעקב לייב און אן איידעם פון רבי דוד טווערסקי פון סקווירא.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער אדמורי"ם קאַטעגאָריע:ראשי ישיבות אין אמעריקע קאַטעגאָריע:צאנז קאַטעגאָריע:נקבר אין הר הזיתים
שמשון אהרן פאלאנסקי
קליין| הילולת הרב מטעפליק הרב שמשון אהרן פולנסקי 2017 ה'תשע"ז
הרב שמשון אהרן פאלאנסקי מטעפליק (באוואוסט ווי דער טעפליקער רב; תרל"ו, 1876 - כ"ח סיוון תש"ח, יולי 1948) איז געווען אן אנזיכטיגער פוסק אין ירושלים און דער רב פונעם בית ישראל פערטל.
לעבנס-געשיכטע
ער איז געבוירן  געווארן אין דעם טשערקאסער ראיאן, קיעווער גובערניע, אין דעם תחום המושב פון דער רוסלענדישער אימפעריע, צו אסתר רייזל און יצחק אברהם פון קליינבלאט. אויף זיין מצבה שטייט געשריבן אז ער איז געווען פון דער גזע פון רבי פנחס קאריצער, רבי לוי יצחק בערדיטשעווער און רבי נחום טשערנאבלער. זיין פאטער איז געווען א מקורב פון דעם טאלנער רבי. ער האט געלערנט ביי הרב שמואל אברהם בלאכמאן, וועמען מ׳האט גערופן רבי אלטער קאנסטאנטינער. ער האט געהייראט מרים טאכטער פון  רבי מרדכי קאנסטאנטינער.
ווען ער איז געווען אלט צוואנציג יאר האט מען אים באשטימט רב פונעם שטעטל מעדווין, קאנעווער דיסטריקט, קיעווער גובערניע, וואו ער האט געדינט פינף יאר. אין יאר תרס"א איז ער געווארן רב פונעם שטעטל טעפליק אין פאדאליע, וואו ער איז געבליבן 21 יאר.
אין ווינטער תרפ"ב איז ער געקומען אין קעשענעוו צווישן די  פליטים פון די פאגראמען פון פעטליארע און דעניקין, און ער איז געווארן ראש ישיבה פון דער קעשענעווער ישיבה. אין יאר תרפ"ה (1925) איז ער ארויף קיין ארץ ישראל מיט זיין ווייב און צוויי טעכטער. הרב יוסף חיים זאנענפעלד האט באקומען פאר אים א סערטיפיקאט, און ווען ער איז אנגעקומען האט ער אים ערליידידט א דירה אין א קעלער אין דעם בית ישראל געגנט, אין דעם חצר פון דעם ארטיקער "בית יעקב" שול. דארט איז ער געבליבן וואוינען ביז צו זיין לעצטן טאג.
הרב זאנענפעלד האט אויף אים באאיינפלוסט אז ער זאל אפזאגן א דיינות שטעלע ביים הויפט ראבינאט. ער האט געדינט ווי דער רב פון בית ישראל אין ירושלים, און אלס ראש ישיבה פון דער "רבינו חיים יוסף ישיבה", וואס ער האט אויפגעשטעלט אין יאר תש"ב. אין דער ישיבה האבן געלערנט צענדליגע יונגעלייט און בחורים מיט דער ציל צו ווערן "מורי הוראה". לעבן דער ישיבה איז געווען א בית הוראה וואו ער האט געענטפערט  שאלות וואס מ׳האט אים געפרעגט.
ער איז נפטר געווארן כ"ח סיון תש"ח, און אזוי האט דעמאלסט געהערשט די אומאפהענגיקייט מלחמה האט מען אים באגראבן אין דעם סנהדריה בית עולם. לעבן דעם  שמואל הנביא געגנט אין ירושלים איז די שמשון פאלאנסקי גאס אויף זיין נאמען.
זיין אייניקל, רבי סיני האלבערשטאם פון זשמיגראד פאראייניגטע שטאטן, פירט יעדע יאר א יארצייט טיש. רבי סיני׳ס איידעם, הרב אלישע יונגרייז, האט געעפנט אין ירושלים דעם "טעפליקער כולל" אין זיין אנדענק.
זיין פערזענלעכקייט
הרב פאלאנסקי האט געחתמעט אויפן איסור צו באטייליגן אין וואלן וואו פרויען האבן א רעכט צו וויילן און צו ווערן געוויילט, און אויך האט ער זיך געגעגנט צו דער היתר מכירה פאר שמיטה. ער האט זוכה געווען צו הויכאכטונג פון רבנים פון אלע קרייזן. לויט א שפערדיקן מקור, האט דער ירושלימער רב, הרב הירש פסח פראנק נישט געפסקנט שווערע שאלות איידער ער האט געהערט די מיינונג פונעם טעפליקער רב, און הרב אברהם יצחק הכהן קוק האט געזאגט אויף אים אז ער איז דער "נומער איינס למדן אין ירושלים". דער טעפליקער רב איז געווען פון די פארערער פון רב קוק, און האט געזאגט אז זיין תורה איז "תורת כנסת ישראל".
קליין|מודעה אין ירושלים (תשע״ז) צו באצייכענען זיין יארצייט
זיינע תלמידים
ער איז געווען א באוואוסטער מומחה אין הלכות נידה. פיל רבנים אין ירושלים און פון די פוסקים פונעם נעקסטן דור האבן געטון שימוש ביי אים, צווישן זיי: הרב דוד יונגרייז, הרב שלמה זלמן אויערבך, הרב שמואל הלוי וואזנער, הרב ישראל יעקב פישער, הרב עובדיה יוסף, הרב יוסף שלום אלישיב, הרב בנימין מענדלזאן און הרב העניך פאדווא. זיינע מסורות און פסקים אין די הלכות פון מראות האבן געהאט א גרויסע השפעה אין דעם געביט.]
מאדעלינג
מאדעלינג איז באמת ביים אלוועלטליכן גויאישער וועלט אויסגעשטעלט אויף א שטייגער וואס איז ווייט פון ערליך יודישע באנוץ און פירונג, דאך איז אין די לעצטע יארן געווארן איינגעפירט ביים היימישער ציבור די 'מאדעלינג' באשעפטיגונג, זייענדיג היבש אנדערש פון די אלוועלטליכע כללים, און אנדערש מיט כמעט אלעס, אויסער דאס עיקר ציל, פארשטעלן דעם מאדעל און אדווערטייזמענט וואס מען צילט.
אנדערש ביים גוי, ווי פארקערט פון צניעות איז די דגוש, וואס דארף צו ציען דאס באפעלקערונג, איז ביים יודישער שטייגער פון מאדעלינג, [גענוי ווי ביי הומאר, אז נאטורליכע קאמעדישע ווערטלעך זענען די ריינע ווערטלעך וואס ווערן גענוצט צו מאכן לאכן, אזוי אויך] איז דער 'מאדעלינג פערזאן' א קאמידיער אדער אקטיאר, וואס מיט זיין באקאנטן פנים, ציט עס דעם ציבור אדווערטייזמענט קוקער, ספעציעל ביים זען זייער ארבעט מיטן אויסנוצן זייער טאלאנט פון אהערשטעלן א גוטן ארבעט פארן ציל פונעם אדווערטייזמענט.
א טיילווייזע ליסטע פון היימישע מאדעלינג פערזאנען:
קאטעגאריע: מאדעלן
בארג-קייט
קליין|א בארג־קייט א באַרג־קייט איז א געאגראפישער שטח מיט א סך בערג.
די לענגסטע בארג־קייט אין דער וועלט איז די אנדן, וואס זענען לאנג 7000 ק"מ.
די אלפידן זענען א גרופע בארג־קייטן וואס הייבן אן אין אינדאנעזיע און דרום-מזרח אזיע, ווייטער דורך די הימאלייע, וואס נעמט איין די העכסטע בערג אין דער וועלט, כולל עווערעסט, וואס איז הויך 8,848 מעטער, און ציט ווייטער ביז די אלפן.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:בערג
12טן דעצעמבער
דער 12טער דעצעמבער איז דער 346סטער טאג פון יאר (347סטער טאג אין אן עיבור־יאר). אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 19 טעג.
וועב
12
מנחת כהן
מנחת כהן איז א באקאנטער יסודות'דיגער הלכה ספר נתחבר געווארן דורך רבי אברהם הכהן פימינטיל רב אין קהל ספרדים אין האמבורג.
דער ספר אנטהאלט אין זיך דריי באזונדערע ספרים: מבוא השמש אויף הלכות בין השמשות, התערובות אויף הל' תערובות. און משמרת השבת אויף הל' בישול בשבת.
עס איז געדרוקט געווארן צוערשט אין אמסטערדאם בשנת תכ"ח בחיי המחבר, און שפעטער אין לעמבערג. און שפעטער אין ניו יארק בדפוס אברהם יצחק פריעדמאן דורך יחיאל מיכל פארגעס פון ברוקלין.
אינעם ערשטן דרוק איז דא אן הסכמה פון מהר"י אבוהב פון אמסטערדאם.
לעצטענס איז עס איבערגעדרוקט געווארן אין סקווירא אין דריי באזונדערע בענדער די דריי חלקים.
דער ספר איז זייער אן אנגענומענע און מ'ברענגט אים אסאך נאך - בעיקר דער ספר מבוא השמש וואו ער איז מבאר שיטת רבינו תם.
אין יאר תשנ"ז האט מען עס אנגעהויבן אריבערצודרוקן דורך מכון מנחה תמה פון ירושלים מיט א ביאור שמן המשחה געשריבן דורך יחזקאל שפיצער פון שיכון סקווירא.
אויך איז בייגעלייגט א קונטרס "מראה כהן" ווי דער באקאנטער היסטאריקער און שרייבער ר' בערל שווארץ שרייבט אפ זיין ביאגראפיע.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:ספרי קודש
יוסף חיים הכהן
הרב יוסף חיים כהן (1851-1921) איז געווען דער רב פון דער מערב קהילה אין ירושלים.
קאַטעגאָריע:רבנים אין ירושלים
אדיסקאמב טראם סטאנציע
אדיסקאמב איז א טראמלינק סטאנציע אין קרוידן, באדינט דורך טראמלינק רוטעס 1, 2 און 4.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:טראמלינק סטאנציעס
ליבערטי, ניו יארק
ליבערטי (ענגליש: Liberty) איז א טאון אין סאליוואן קאונטי, ניו יארק מיט א באפעלקערונג פון 9,885 לויט די 2010 צענזוס.
היסטאריע
די טאון איז געגרינדעט געווארן אין 1807 פון די טאון אוו לומבערלאנד, און איז געווען דער פערטער טאון אין דער קאונטי.
די ערשטע ווייסע מענטשן האבן זיך באזעצט דארט ארום 1794 ווי עס איז דאקומענטירט אז אליעזר לאראבי פון קאנעטיקעט האט דארט געבויעט א מיל.
געאגראפיע
די טאון האט א טאטאל פון 80.7 קוואדראט מייל, פון וואס בלויז 1.1 איז וואסער.
דעמאגראפיע
רוב פונעם טאון זענען ווייסע אמעריקאנער. עס איז פארהאן א באדייטנדע פרומע יודישע קהילה אין ליבערטי. און א גרויסע גאנץ-יעריגע אלטע'ס היים, וועלכער באלאנגט צו א פרומער יוד, געפינט זיך דארט. אום זומער ווען עס שפרודלט מיט יודן און וואקאציאנערן, לעבט די שטאט מער אויף.
וועב לינקען
קאטעגאריע:מוניציפאליטעטן אין ניו יארק קאַטעגאָריע:סאליוואן קאונטי, ניו יארק
צבי הירש אייכנשטיין
רבי צבי הירש אייכנשטיין זצ"ל (ה'תקכ"ג - י"א תמוז ה'תקצ"א) רבי אין זידיטשוב, באקאנט אלס דער עטרת צבי.
אפשטאם
רבי הערשעלע איז געבוירן אין יאר ה'תקכ"ג, דער עלצטער זון צו זיין פאטער, הרב יצחק אייזיק אייכנשטיין, פון סאפרין (א דארף אין גאליציע לעבן סאמבאר). און צו זיין מוטער מרת הינדא א טאכטער פון הרב צבי.
רבנות
אויף רבי הערשעלע האט זיך שוין קליינערהייט אָנגעזען זיין שארפער מח און זיין געוואלדיגער בקיאות, ער איז געווען באקאנט אלס עילוי, און פלעגט לערנען יעדען טאג זיבען בלאט גמרא, און זיי איבער חזר'ן נאך זיבן מאל. ער האט געלערנט בחברותא מיט ר' יעקב משולם ארנשטיין, דער מחבר פון "ישועות יעקב".
דורך די ווירקונג (השפעה) פון זיין ברודער רבי משה, איז רבי הערשעלע געפארן קיין לובלין, און געווארן א תלמיד מובהק פונעם חוזה.
רבי הערשעלע האט געקוועלט אין קבלה און פלעגט שטענדיג לערנען דעם ספר הזוהר, חסידים האבן געזאגט אז זהר איז ראשי תיבות רבי הערשעלע זידיטשובער.
הסתלקות
רבי הערשעלע איז נפטר געווארן י"א תמוז ה'תקצ"א.
פאמיליע
רבי הערשעלע האט געהייראט מרת רחל פערל ( - כ"ג סיון ה'תק"ץ) א טאכטער פון א קרעטשמער פון א דארף רודא נעבן זידיטשוב. זייערע קינדער:
רעפערענצן
אייכנשטיין, צבי הירש
11טער י"ה
דער 11טער יארהונדערט איז די צייט צווישן די יארן 1001 - 1100.
געשעענישן
קאַטעגאָריע:יארהונדערט
אין דער פרעמד
אין דער פרעמד איז א ביאגראפישע געשיכטע געשריבן דארך ד. זאקאליק פין זיינע וואַנדערינגען באַ די צווייטע וועלט מלחמה, ווען ער איז געווען פארוואָגלט אין סיביר און אין די בוכארישע לענדער, ערשינען אין ארץ ישראל דורך פארלאג י. ל. פרץ אים ה'תשכ"ח.
עס איז דער זעקסטער בוך פאר זאקלאניק.
אינהאלט
עס איז איינגעטיילט אין די פאלגנדע פיר אפטיילונגען:
דער ביך פארמאגט פילע טאג-טעגלעכע רוסישע-שפראך באגריפן.
רעפרענצן
קאטעגאריע:יידיש-שפראכיגע ביכער קאטעגאריע:צווייטע וועלט-מלחמה ביכער
דרום קענזינגטאן אונטערגרונט סטאנציע
דרום קענזינגטאן איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אויף די דיסטריקט, קרייז און פיקאדילי ליניעס. די סטאנציע געפינט זיך אין קענזינגטאן, מערב לאנדאן, אין טראוולקארט זאנע 1.
די סטאנציע איז אין צוויי טיילן. די אונטער־אייבערפלאך פעראנען, געעפנט אין 1868, באדינען די דיסטריקט און קרייז ליניעס. די טיף־ניווא פעראנען, געעפנט אין 1906, באדינען די פיקאדילי ליניע.
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט דעם 24סטן דעצעמבער 1868 אויף דער מעטראפאליטאן באן, היינט די מעטראפאליטאן ליניע.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:דיסטריקט ליניע סטאנציעס קאַטעגאָריע:פיקאדילי ליניע סטאנציעס
קאמעראן בויס
קליין|בויס אין 2017 קאַמעראָן בויס (ענגליש: Cameron Boyce; 28סטן מיי 1999 - 6טן יולי 2019) איז געווען א יידיש-אמעריקאנער אקטיאר און טענצער וואס האט געשפילט אין א סאך פילמען און טעלעוויזיע סעריעס אדורך זיין קאריערע. ער איז געווען באקאנט פאר זיינע ראלעס אין די פילמען "שפיגלען", "פרענזל אויג", "דערוואקסענער" און "דערוואקסענער 2", און אויך אלס קאַרלאָס אין די "נאכקומערס" טעלעוויזיע פילמען, לוק ראָס אין דער דיזני קאנאל קאמעדיע סעריע "דזשעסי" און קאָנאָר אין דער דיזני XD סעריע "דאָס גיימער'ס האנטבוך צו אלץ אין אלגעמיין".
אדרוך 40 טעג אין 2017 האט בויס געהאָלפֿן אריינציען מער ווי $27,000 פארן דאָרשט פראיעקט, וואס העלפֿט ברענגען זויבערע וואסער צו אומאַנטוויקלטע מדינות.
לויט א דעקלאראציע פון בויס'נס משפחה, דעם 6טן יולי 2019 איז בויס נפֿטר געוואָרן אין זיין שלאף "צוליב א טרייסלונג פון אן אױסגעצױגענע היילנדיקע האַלטונג פאר וועלכער ער איז קורירט געווען". די אויסגעצויגענע האלטונג איז שפעטער באשטימט געווען אלס עפילעפסיע.
וועבלינקען
קאטעגאריע:אמעריקאנער יידן קאטעגאריע:פילם אקטיארן קאטעגאריע:קינדער אקטיארן קאטעגאריע:שטימע אקטיארן
אפטיק
אפטיק איז די וויסנשאפט פון ליכט. זי גיט צו פארשטיין וויאזוי ליכט ווערט אפגעשפיגלט אדער ווערט געבראכן דורך א גלאז אדער וואסער, און וויאזוי ליכט ווערט צעשפאלטן דורך א פריזמע, און וואס שאפט א רעגן־בויגן. אחוץ זעבארע ליכט אין דעם ספעקטער פון רויט, אראנזש, געל, גרין, בלוי און וויאלעט, טוט אפטיק אויך באהאנדלען אינפרארויט און אולטראוויאלעט ליכט.
אפטיק שטודירט אויך וויאזוי ס'ארבעט דער מענטשלעכן אויג, און לינדזן, מיט וואס מען מאכט ברילן, קאמערעס, טעלעסקאפן און מיקראסקאפן.
*
יצחק פוקס
יצחק פוקס (געב' ה'תשי"ד) איז א זינגער פון א"י וואס איז באקאנט מיט זיין אייגנארטיגער קומזיץ סטיל אין נגינה.
ער גייט מיט די פולע חסידישע טראגע, א לאנגע בארד און שיינע צופלויגענע פיאות. אזוי אז ווען ער זיצט און שפילט אויף זיין גיטאר פארמאגט עס א באזונדערן חן.
ער קומט אסאך קיין ניו יארק
ער האט אצינד ארויסגעגעבן א פרישן אלבאם מיטן נאמען "ממעמקים".
ער איז געווארן א בראסלעווער חסיד און וואוינט היינט אין מאה שערים, ירושלים.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:ישראלדיקע זינגערס קאַטעגאָריע:ברסלבער
דזשודא
דזשודא טייטש "לינדערער וועג") איז א מאדערנע קאמפקונסט און קאמף־ספארט געשאפן אין יאפאן 1882 דורך דזשיגארא קאנא. אין דזשודא טוט איינער פרובירן אראפצואווארפן דעם צווייטן אויף דער ערד.
דזשודא איז היינט פארשפרייט אין דער גאנצער וועלט.
היסטאריע
דזשודא שטאמט פון און איז אנטוויקלט געווארן פון אן עלטערן קאמפקונסט, דזשודזשוטסו.
קאנא האט געשאפן דזשודא מיט טעכניקן וואס זענען פארשפרייט אין דזשודזשוטסו, אבער ער האט אוועקגעמאכט די טעכניקן וואס קענען לייגן א מענטש אין געפאר.
ווען צוויי מענטשן ראנגלען אין דזשודא און איינער ווארפט דעם צוויטן אויף דער ערט און יענער בלייבט דארט 25 סעקונדעס, איז דער ערשטער דער געווינער.
מאקאא
מאַקאַאָ (פארטוגעזיש: Macau) איז א שטאט און א ספעציעלער אדמיניסטראטיווער ראיאן פון דער פאלקס־רעפובליק פון כינע און דער קלענסטער פון 34 פראווינציאלע אדמיניסטראטיווע ראיאנען. מאקאא געפינט זיך 63 קילאמעטער דרום־מזרח פון האָנג קאָנג. קאַטעגאָריע:שטעט אין אזיע קאַטעגאָריע:כינע
מארשין
מארשין איז א שטאט אין דער לעמבערגער גובערניע, מערב אוקראינע. די שטאט איז אן אייגענער דיסטריקט אין דער גובערניע. די באפעלקערונג איז אומגעפער 6,400 (אין 2006).
פריער איז דער געגנט געווען אין מזרח גאליציע.
מארשין איז א קורארט, צופוסנס די קארפאטן בערג, נישט ווייט פון סטרי, און ווערט גערעכנט צווישן די בעסטע קורערטער אין אייראפע.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:אידישע יישובים אין אייראפע קאַטעגאָריע:שטעט אין אוקראינע קאַטעגאָריע:גאליציע
שלום משה הלוי אונגאר
הרב שלום משה הלוי אונגאר איז דער זון פון הרב שמואל דוד אונגאר פון נייטרא, סלאוואקיי, און האט געדינט די נייטרא רבנות פון זיין טאטנ'ס הסתלקות אום אדר תש"ה און שפעטער אין ניו יארק אלס רב פון נייטרא יישוב אין מאונט קיסקא פון איר גרינדונג אין יאר תש"ט ביז זיין פטירה אין תשס"ג.
זיין יוגנט
שלום משה איז געבוירן צו זיין פאטער שמואל דוד און זיין מוטער מרים לאה אונגאר אין חודש חשון ה'תרע"ו (1915) אין שטאט טירנוי וואו זיין פאטער איז דאן געווען רב.
אלס בחור האט הרב שלום משה געלערנט אין זיין פאטער'ס ישיבה אין נייטרא וואו זיין פאטער איז שוין דאן געווען רב, און האט זיך דארט געציילט צווישן די גרעסטע מצויינים.
קומענדיג אין די יארן פון שידוכים האט ער חתונה געהאט מיט די טאכטער פון הרב שמחה נתן גרינבערג - אב"ד קעזמארק און האט זיך באזעצט אויפן שווערס קעסט אין שטאט קעזמארק. עטליכע יאר שפעטער איז ער געפארן קיין נייטרא און זיך דארטן באזעצט אויף צו העלפן זיין טאטן פירן די ישיבה.
ביים חורבן אייראפע
אין יאר תש"ב ווען די דייטשן זענען אריין אין סלאוואקיי איז ר' שלום משה אנטלאפן קיין בודאפעסט ווי ער האט פיל גע'שתדל'ט פאר אידנ'ס וועגן, ער איז דערפאר געווארן איינגעזעצט אין תפיסה אויף א שטיק צייט.
נאך זיין באפרייאונג איז ער צוריקגעפארן אויף נייטרא, און שפעטער איז ער צוזאמען מיט זיין פאטער אנטלאפן צו די וועלדער פון באנסקא ביסטריצא וואו זיין פאטער איז נפטר געווארן, און ער האט אים צייטווייליג באערדיגט.
ביי די קריג האט ר' שלום משה אויך פארלוירן זיין ערשטע ווייב און זיינע צוויי קינדער הי"ד.
אלס רב
נאכן שלוס פון די מלחמה האט ער זיך אומגעקערט קיין נייטרא און מיט די הילף פון ר' יונה פורסט און ר' יצחק זאב מייער האט ער אנגעהויבן צוריק אויפצובויען די נייטרא קהילה, ווי אויך האט ער באלד ווידער ערעפנט די נייטרא ישיבה מיט 50 בחורים וועלכע האבן פארלוירן אלע זייערע נאנטע און באליבטע.
זיינע קינדער
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער רבנים קאַטעגאָריע:רבנישע לויים קאַטעגאָריע:סלאוואקישע יידן
אוילער-אידענטיטעט
לינקס|קליין דער אוילער־אידענטיטעט, אויך גערופן די אוילער־גלייכונג, איז די גלייכונג:
אין דער דאזיגער גלייכונג געפֿינען זיך די פאלגנדע מאַטאַמאַטישע קאנסטאַנטן:
אויך באווייזן זיך דא דריי פון די עיקערדיקע מאַטאַמאַטישע אפעראציעס: צוגאב, טאפלען און פאטענץ.
דער אוילער־אידענטיטעט הייסט נאָך דעם שווייצער מאַטעמאַטיקער לעאנהארד אוילער.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:מאטעמאטיק
אייזל
דער אייזל (Equus asinus) איז א געשטוביקטער זגאל פון דער פערד פאמיליע. מען האט גענוצט אייזלען אלס ארבעטס בהמות איבער בערך 5,000 יאר. עס זענען דא העכער 40 מיליאן אייזלען אין די וועלט, בפרט אין אויסוואַקסנדיקע לענדער אין וועלכע זיי ווערן באנוצט בפרט צו טראגן לאסט. קליינע קוואנטומען אייזלען ווערן געהאלטן פאר מערונג אדער אלס געלטלינגען אין אזלעכע לענדער.
דער אייזל קוקט ווי א פערד נאר האט א גרעסערער קאפ, לאנגע און שטייענדיקע אויערן און שיטערע האר. אויך האט ער אן אנדערע שטימע; דאס פערד הירזשעט און דער אייזל רעוועט. די שוואנגערונג פון די אייזעליכע דויערט בערך א יאר און מאכט נאר איין פּליד. דער אייזל לעבט צווישן 20 און 50 יאר. געשלעכט צווישן אן אייזל און א קליאטשע פראדוצירט א מוילאייזל, אן אומפרוכפע חיה.
טייל ניצן דעם אייזל אלס א לאסט חיה. ער קען טראגן א ביסל מער לאסט ווי א פערד, אבער איז זייער לעפיש און מער לאנגזאם.
1951
ה'תשי"א - ה'תשי"ב
אייזל
איבער די לעצטע יארטויזנטער האט דער געשטוביקטער אייזל געהאט פארשידענע ראלעס ווי רייטונג און לאסט טראנספארט. מיט דער אויסוואקס פון די אינדוסטריע אין די לעצטע דורות האבן ווייניקע אייזלען געבליבן אין די וועלט און ער ווערט באנוצט היינט פאר טראנספארטאציע, בפרט אין די דריטע וועלט ווי אין דערפער נאענט צו בערגיקע געגנטן, אין וועלכע די וועגן זענען נישט דורכפארבאר פאר מאדערנע פארמיטלען.
וועבלינקען
קאטעגאריע:פערד
ווען (פארמיטל)
באנוצער'ס דערפון
עס איז דא עטליכע סיבות, פארוואס א מענטש זאל אויסוועלן דאס איבער אנדערע סארט אויטאמיבלן
מענטשן מיט גרעסערע פאמיליעס
דאס איז זייער א פשוטער חשבון אז א פאמיליע מיט מער פון 4-5 מיטגלידער "מוזן" פשוט אנקומען צו א טראנספארטאציע מיטל וואס זאל זיי קענען אנטהאלטן
בעלי מלאכה
ווי אויך איז דא בוי מייסטער'ס וואס זיי זענען נישט גענוג גרויס צו נוצן א גרויסן טראק, און/אדער ארבייטן זיי בעיקר אין אזעלכע געגענטער וואס גרויסע טראקס טארן נישט אריינפארן דארטן דארפן זיי קענען אבער צוקומען מיט זייערע אונסטרומענטן און געהילץ א.ד.ג.
עס איז אביסל העכער
עס איז דא מאנכע וואס שפירן נישט אזוי זיכער פארנדיג צו נידריג אויפן שאסיי, צוליב סיי וועלכע סיבה, א ביישפיל מען קען נישט קוקן גענוג ווייט פון פאראויס, בפרט און א שווערן וועטער.
ווי אויך עלעטער מענטשן, וואס פאר זיי איז דאס פארן נידריג צו דער ערד זייער א גרויסער אפקומעניש, צוליב דעם וואס די נאטור מאכט אז מען זאל שפירן שטערקער יעדן זעץ ווי נידעריגער מען איז.
פראכט פירונג
ווי אויך איז דאס זייער פאסיג פאר מענטשן וואס טוען ארומפירן און/אדער אפטראגן צו מענטשן/פלעצער סיי וואספארא קלענערע פראכט, א שטייגער ווי די פאסט טוט יעדן טאג אויף א ריזיגן פארנעם
זיכערהייט סיבות
עס איז דא מענטשן וואס האלטן אז עס איז זיכערער צו פארן און אביסל א גרעסערן אויטאמאביל, אפגעזעהן צו זיי זענען גערעכט, זענען זיי פארט א גרופע וואס באנוצן זיך און ריזיגע קוואנטומען מיט די סארט ווען/מיני-ווען'ס
קאטעגאריע:פארמיטלען קאטעגאריע:אויטאמאבילן
6טן יאנואר
דעם 6טן יאנואר איז דער זעקסטער טאג פון יאר, אין דער ערשטער וואך אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 359 טעג (360 אין אן עיבור־יאר).
געשטארבן
06
ווילקאמיר
ווילקאמיר איז א שטאט אין ווילנער ראיאן, ליטע, אויפן ברעגן פונעם סווענטסוי. די שטאט געפינט זיך 76 ק"מ צפון־מערב פון דער הויפטשטאט ווילנע. די שטאט האט 26,000 איינוואוינער (2011).
יידישע היסטאריע
ווילקאמיר האט געהאט א חשובע יידישע קהילה. אין 1897 האבן געוואוינט אין דער שטאט 7,287 יידן, און אין 1923, 3,885 יידן.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:שטעט אין ליטע
בלעקהארס ליין טראם סטאנציע
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:טראמלינק סטאנציעס
ארונאטשאל פראדעש
די הויפטשטאט און גרעסטע שטאט איז איטאנאגאר. מען רעדט מער ווי דרייסיק שפראכן אין דעם שטאַט.
אַרונאַטשאַל פראַדעש באדעקט א שטח פון 83,743 ק"מ², מיטן גרעסטן טייל אין די הימאלייע בערג. ער איז דער 15טער שטאַט לויט שטח. מיט א באפעלקערונג פון 1,382,611 מענטשן (אין 2011), איז אַרונאַטשאַל פראַדעש דער 27סטער שטאַט פון אינדיע לויט באפעלקערונג.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:אינדיע
קאווע שטיבל (וועבזייטל)
קאווע שטיבל איז א פארום וועבזייטל אויף דער יידישער שפראך. עס איז געגרינדעט געווארן אין אדר תשע"ב.
עס האט זיך געגרינדעט אין ליכט וואס די פארוואלטונג פון אידישע וועלט פארומס צענזורירן א סאך.
א העפטיגע דיסקוסיע איז אנטשטאנען אין די ערשטע טעג פונעם וועבזייטעל, איבער די ראלע פון צענזור אויף אידישע פארום זייטלעך.
געדאנקען גאנג
זיי האלטן זיך היפש מער אויפגעקלערט ווי די פון אידישע וועלט, און אונטערן שלייער פון טראכטן זעלבסטשטענדיג, איז האקן אויף רבנים ומנהגי קודש א פאפולערע טעמע, אבער דאך איז א שיין טייל פון די שרייבער דארט, פארביטערטע מענטשן, וואס געבן אויס זייער צארן אויף די פרומע.
ווי אויך האט מען דארט מער רעספעקט פאר א כופר בעיקר אן אפענער אפגעפארענער ווי פאר א רב בישראל, אויסער אויפן סאטמארער רב ר' יואל, און אויף ר' מאטעלע וויזשניצער, ווערט דארט נישט רעספעקטירט קיין שום פערזענליכקייט, סיידן ער איז גענוג ליבעראל אין זייערע אויגן.
בילדער פון פרויען וכדומה, זענען יא ערלויבט, אזוי אויך ציוניסטישע מיינונגען - וואס ביידע ווערן פארמעקט אויף איי-וועלט.
קרבנות פון טעראר דענקמאל
קליין|300px|שמאל| דער קרבנות פון טעראר דענקמאל אויף הר הרצל אין ירושלים איז דער הויפט דענקמאָל אין זכּרון פון אַלע קרבנות פון טעראריזם אין ארץ ישראל.
דער צענטראַלער אנדענק פאר קרבנות פון טעראָר אויף בארג הרצל איז געגרינדעט געווארן אין 1998 און האט זינט גערופן מעמאָריאַל טאָג אין ישראל ווי דער "מעמאָריאַל טאָג אין ישראל און קרבנות פון מלחמה־אקציעס." דער פּלאַץ האט שוין דיזיינד דורך ארכיטעקטן משה און ריטאַ שמאַכטן און געבויט דורך דער נאַציאָנאַלער פאַרזיכערונג אינסטיטוט און דער פארטיידיקונגס-מיניסטעריום. דער מאָנומענט שטייט אין דעם מיליטערישן בית־עולם.
דער מאָנומענט סימבאליזירט דעם הסכם פון די ייִדן אין זייַן לאַנד קעגן יענע וואס פּרובירן צו שאַטן די פארבליבן עקזיסטענץ. אויף די ווענט פון דער דענקמאָל פּלאַץ די נעמען פון אַלע די קרבנות ברוטאַל קאמפאניע געצווונגען די רעזידאַנץ פון די שטאַט פון ישראל, און דאָס וועט זייַן דערמאנט און נישט פארגעסן פֿאַר זייער קרבן. די רשימה כולל די נעמען פון די קרבנות זינט 1851 צו די פאָרשטעלן. יעדער יאָר אויף מעמאָריאַל טאָג פֿאַר די פאַלאַן פון ישראל געמאכט דעם דענקמאָל פּלאַזאַ הויפט צערעמאָניע אין זכּרון פון אַלע קרבנות פון טעראָר און מלחמה־אקציעס זענען מערדערד אין דעם בייַזייַן פון פרעמיער מיניסטער, דער פרעזידענט, די ראשי רבנים פון ישראל, און פארזיצער פון דער נאַציאָנאַלער פאַרזיכערונג אינסטיטוט.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:טעראר קאַטעגאָריע:ישראל קאַטעגאָריע:אנדענק-מאנומענטן אויף הר הרצל
7טן יאנואר
דעם 7טן יאנואר איז דער זיבעטער טאג פון יאר, אין דער ערשטער וואך אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 358 טעג (359 אין אן עיבור־יאר).
געשטארבן
07
רובו ככולו
רוּבּוֹ כְּכוּלוֹ איז א באגריף אין הלכה לויט וואס א מערהייט פון א זאך ווערט גערעכנט ווי די גאנצע זאך. אין אלגעמיין גייט דער כלל אן נאר ביי א זאך וואס האט נישט קיין שיעור, ווייל ביי א שיעור זאגט מען נישט רובו ככולו.
שחיטה
ווען מען שעכט א בהמה אדער א חיה דארף מען שעכטן די צוויי "סימנים", דעם קנה און דעם וושט; אבער אז ער שעכט א רוב פון יעדן סימן איז גענוג צוליב רובו ככולו.
סוכה
א מענטשע דארף זיצן אין דער סוכה "ראשו ורובו ושולחנו", זיין קאפ און די מערהייט פון זיין קערפער און זיין טיש; צוליב רובו ככולו ווערט גערעכנט אז זיין גאנצער קערפער איז אין דער סוכה.