cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
קאנטערטעראריזם
אמעריקע'ס קאנטערטעראריזם אגענטורן
ען-עס-עי – די אגענטור איז פאראנטווארטליכט צו קלויבן עלעקטראנישע דאטא און קאמיוניקאציע באקאנט אלס סיגנאלישע אינטעלידזשענס (אדער סיגאינט ווי מען רופט דאס צווישן די אגענטורן). די ען-עס-עי נוצט די וועלט'ס פארגעשריטענסטע קאמיוניקאציע טעכנאלאגיעס מיט וועלכע זיי הערן אונטער ביליאנען טעלעפאן געשפרעכן און כאפן אויף פארדעכטיגטע עלעקטראנישע דאטא. די אגענטור פארמאגט ספעציעלע קאמפיוטערס וועלכע קענען עפענען און אפליינען צונויפגעדרוקטע מעסעדזשעס און וועלן אליינס וויסן וועלכע זענען פארדעכטיגט און וועלכע נישט. די מעטאדן וועלכע די אגענטור נוצט איז א געהיימניס און בכלל איז די גאנצע אגענטור א געהיימניס און ווייניג ווייסן איבער איר מער ווי דאס ביסל אינפארמאציע. די הויפטקווארטירן פון די ען-עס-עי איז אין פארט מעיד, מערילענד און איז א טייל פון די דעפארטמענט אוו דעפענס.
די סי-איי-עי שפילט א גרויסע ראלע אין קלייבן און אנאליזירן אינטעלידזשענס איבער טעראריזם און זיי באשליסן ווען צו געבן א ווארענונג פאר'ן פאלק אז מען איז אין א געפאר אטאקירט צו ווערן. די אקטיוויסטן וועלכע ארבעטן אויף טעראריזם זענען א באזונדערע אפטיילונג פון די אגענטור און אין יעדע אנדערע אגענטור זענען פאראן עטליכע אגענטן וועלכע זענען געשטעלט זיכער צו מאכן אז די סי-איי-עי באקומט אלע נויטיגע אינפארמאציע וועלכע די אגענטור האט פארשאפט און אזוי ארום ברענגט עס קאארדינאציע צווישן די אגענטורן.
איבער די יארן איז די סי-איי-עי עטליכע מאל געקומען אונטער אטאקע אז זיי האבן פארפאסט צו שאפן וויכטיגע אינפארמאציע אדער ווען זיי האבן געליטן דורכפעלער. די סי-איי-עי איז אבער באקאנט אלס א אגענטור וועמענ'ס סוקסעסן זענען פארהוילן און דורכפעלער באקאנט. די גרעסטע קריטיק איז געקומען נאך די סעפטעמבער 11 אטאקעס אויף אמעריקע ווען א גרויסע טייל פון פאלק האט געהאלטן אז די אגענטור האט נישט גענוג געטאן צוריקצוהאלטן אזא אטאקע און האט פארפאסט צענדליגער סיגנאלן אז עס קומט אן אטאקע. די אגענטור איז ווייטער קריטיקירט געווארן נאך די איראקער אינוואזיע ווען מען האט נישט געפינען קיין מאסן פארניכטיגונג'ס וואפן אזויווי זי האט אנגעוויזן און געווארענט. די אגענטור אפישעלס האבן זיך אבער פארענטפערט אז די רעגירונג'ס אפישעלס האבן זיי געדרוקט צום וואנט און אין איילעניש געהייסן פארשאפן אלס אינפארמאציע וואס עס זענען פאראן איבער סאדאם כוסעין. וויאזוי אימער האט די אגענטור זיך געלערנט א לעקציע וויאזוי צו באהאנדלן די סכנה פון טעראריזם מער דורכגרונטליך.
עף-בי-איי – די אגענטור איז פאראנטווארטליכט אויסצופארשן די וואס ברעכן די פעדעראלע קרימינאלע געזעצן. זינט סעפטעמבער 11 האט די רעגירונג אויסגעברייטערט די קאנטערטעראריזם אפטיילונג אין אלע אגענטורן און אויך די עף-בי-איי האט באקומען פרישע געלטער מיט וועלכע זיי פארשן טעראריסטישע אקטיוויטעטן וועלכע ברעכן די פעדעראלע געזעצן. ווען אמעריקע ווערט אטאקירט אין אויסערן לענדער ווערט די עף-בי-איי אראפגעשיקט אויסצופארשן די אטאקעס און ברענגן די פאראנטווארטליכטע צו גערעכטיקייט און ווערן דארט קאנטראלירט דורך דעם לאקאלן אמעריקאנער אמבאסאדער. די עף-בי-איי האט נאנטע פארבינדונגן מיט אסאך אויסער'ן אינטעלידזשענס אגענטורן וועלכע טיילן זיך מיט אינפארמאציע אונטער טערמינען פון עטליכע טריטיס וועלכע זענען געמאכט געווארן אין די פארגאנגענהייט.
ארגינעל פלעגט די עף-בי-איי זיך נאר אפגעבן מיט פארברעכן אינלאנד אבער זינט אמעריקע איז אטאקירט געווארן דורך טעראריסטן איז די אגענטור אויך פארפליכטעט געווארן צו טרעפן און קלייבן אינפארמאציע איבער טעראריסטן און זייערע פלענער און כאפן די שולדיגע און זיי ברענגן צו גערעכטיקייט. נאך סעפטעמבער 11 האט די עף-בי-איי און אנדערע אגענטורן אנגעהויבן ארבעטן שווערער צו איבערקומען די ביוראקראטישע שטאלצקייט און קאנקורענט צווישן די אגענטורן און זיך טיילן מיט די אינפארמאציע וועלכע איז קריטיש וויכטיג פאר'ן סוקסעס.
די-עיטש-עס – נאכדעם וואס די אמעריקאנער רעגירונג און אירע פירער האבן איינגעזען אז די קאארדינאציע צווישן די אגענטורן איז געווען א דורכפאל און איז אפשר גאר געווען די שולד אינעם פארזען די אטאקעס, האט די רעגירונג אלס א רעזולטאט געגרינדעט די היימלאנד זיכערהייט דעפארטמענט און איר פארפליכטעט מיט די שווערע מיסיע צו פארהאלטן טעראריזם אויפ'ן אמעריקאנער באדען, פארזיכערן דאס לאנד קעגן טעראריזם, און פארמינערן די חרבנות אין פאל פון אן אטאקע.
מיט די גרינדונג פון די היימלאנד זיכערהייט דעפארטמענט האט מען צוזאמענגעברענגט צענדליגער טיילן פון פארשידענע אגענטורן וועלכע האבן געטאן די ארבעט פון פריער. די ארבעט פלעגט באהאנדעלט ווערן דורך די אפטיילונגן פון יוסטיץ, טראנספארטאציע, טרעזשורי, און דעפענס. כמעט אלע גרויסע זיכערהייט אגענטורן ארום דאס לאנד ווי די קאוסט גארד, סיקרעט סערוויס, טי-עס-עי, און טיילן פון די קאסטומס אגענטורן זענען היינט א טייל פון די היימלאנד זיכערהייט אגענטור.
אויסער די הויפט אגענטורן זענען פאראן צענליגער קלענערע אגענטורן וועלן לייגן אויך צו א האנט מיט די שווערע ארבעט פון קאנטערטעראריזם. דער נאציאנאלע סעקיוריטי עדווייזער איז פאראנטווארטליכט צו געבן הילף און אפצושאפן פארשידנארטיקייטן צווישן די אגענטורן. דער שטאַט־דעפארטמענט ארבעט אסאך אויף קאנטערטעראריזם דורך רעדן צו פריינטליכע לענדער און געבן קאנטערטעראריזם רעקאמענדאציעס אויסער די גרעניצן פון אמעריקע. די דעפענס דעפארטמענט האט אויך אן אפטיילונג פון ספעציעלע מיליטערישע כוחות. די אפיס אוו דימפלאמאטיק סעקיוריטי באוואכט אמעריקאנער אמבאסאדאס פון טעראריזם. די יוסטיץ דעפארטמענט גיט זיך אפ מיט'ן אויסשטעלן די לעגאלע פאליסיס איבער קאנטערטעראריזם און אפילו די ענערגיע דעפארטמענט איז אויך פארנומען מיט קאנטערטעראריזם דורך געבן ערפארענקייט וויאזוי זיך אומצוגיין מיט די מעגליכע באנוץ פון נוקלעארע וואפן און מאטריעל דורך טעראריסטן.
די סכנה פון טעראריזם
אויסער די סכנה פון באמבעס און זעלבסט אויפרייסן און אפילו אזא געשעעניש ווי די סעפטעמבער 11 היידזשעקינגס זענען די קאנטערטעראריזם אגענטורן נאך מער באזארגט איבער די סכנה פון מאסן פארניכטיגונג וואפן ווי נוקלעאר, כעמיקאלע, און ביאלאגישע וואפן וועלכע האבן די מעגליכקייט פון אומברענגן טויזענטער מענטשן אויפאיינמאל און טעראריסטן זענען נישט ווייט פון לייגן א האנט אויף די שעדליכע וואפן זינט אזויפיל לענדער פארמאגן שוין היינט די סארט וואפן און פארקויפן דאס פאר געלט פאר אנדערע לענדער.
אין די לעצטע יארן האבן טעראריסן אויסגעפירט אסאך טויטליכע אטאקעס וועלכע האבן געברענגט א גרויסע צאל קרבנות אבער אלע אטאקעס זענען געווען קאנווענציאנאלע אטאקעס אין וועלכע זיי האבן גענוצט אויפרייס שטאף וועלכע איז גרינג צו באקומען. די קאנטערטעראריזם אגענטורן שפעקולירן שוין יארן אויב די טעראריסטן האבן שוין אין זייער באנוץ נוקלעאר, כעמיקאלע, אדער ביאלאגישע וואפן אבער דערווייל קוקט נאך נישט אויס אזוי ווייל די סארט וואפן זענען זייער שווער צו פראדוצירן און נאר א טייל לענדער פארמאגן דאס און די איינציגסטע וועג וויאזוי די טעראריסטן קענען דאס באקומען איז דורך אפקויפן אדער דורך גנב'נען די וואפן צו וועלכע ביידע האבן זיי שוואכע מעגליכקייטן ווייל רוב לענדער זענען נישט גרייט צו פארקויפן וואפן פאר גרופעס און צו גנב'נען איז פארשטייט זיך נאך שווערער ווייל די סארט וואפן ליגן אוועקגעלייגט אונטער די בעסטע זיכערהייט. אבער מיט וואס א יאר שפעטער ווערט די זארג אלס גרעסער און גרעסער ווייל מער און מער לענדער אנטוויקלן שעדליכע וואפן און עס טוט זיך א גרויסע האנדל איבער די וועלט און די טעראריסטן וועלן מעגליך לייגן א האנט דערויף עווענטועל. איינע פון די גרעסטע זארגן איז אויף די אזויגערופענע שמוציגע באמבע וועלכע איז יא א קאנווענציאנאלע באמבע וועלכע אנטהאלט אין זיך ראדיאאקטיווע מאטריאל וועלכע קען אויסגעשפרייט ווערן צו א גרויסע שטח אין פאל פון אן אויפרייס. די סארט מאטריאל געפינט זיך אין די באזיץ פון טויזענטער פירמעס איבער די וועלט און אפילו אין לענדער וועלכע ווערן באטראכט ווי שונאים פון אמעריקע. רעגירונג'ס אפישעלס וועלכע אנטוויקלן קאנטערטעראריזם פאליסי זענען צעטיילט איבער די מיינונג וויאזוי צו פארמיידן די טעראריסטן פון לייגן א האנט אויף די שעדליכע וואפן. טייל אפישעלס זענען ביי דער מיינונג אז מען דארף פארשטארקן די אלטע טריטיס וועלכע זענען געמאכט געווארן אין די פארגאנגענהייט וועלכע פארלאנגן אלע לענדער וואס האבן די סארט פראגראמען זיי זאלן לימיטירן די פראדוקציע און מען זאל קוראזשירן לענדער מיט שיינעם זיי זאלן אפשטעלן די פראגראמען כדי צו האלטן די וועלט מער זיכער. אנדערע אפישעלס האבן אבער אנדערע מיינונגן און פארלאנגן מען זאל נוצן מיליטערישע אקציעס קעגן פיינטליכע לענדער וועלכע פארמאגן אזעלכע וואפן אדער האבן פראגראמען און זענען אויפ'ן וועג זיי צו אנטוויקלן.
די פראגע און מיינונג'ס פארשידענהייטן זענען דערווייל געבליבן הענגן צוליב די שוואכע שאנסן וואס ביידע פאליסיס וועלן ברענגן מיט זיך. די פאליסי פון לימיטירן די וואפן פראדוקציע האט שוואכע שאנסן ווייל אמעריקע אליינס האט פארלעצט אויף אירע אייגענע טריטיס וועלכע זי האט געמאכט מיט די וועלט אין די 60'ער און 70'ער יארן און די לענדער טענה'ן אז אויב אמעריקע מעג פראדוצירן וואפן מעגן זיי אויך. די צווייטע פאליסי האט נאך ווייניגער שאנסן ווייל מיליטערישע אקציעס קענען ברענגן די פארקערטע רעאקציע און עס וועט זיך צוריק אנטוויקלן די רייץ צו וואפן ווי עס איז געווען אין די קאלטע קריג תקופה.
צוליב די גרויסע זארג און שטארקע מעגליכקייט פון א ביאלאגישע אטאקע אויפ'ן אמעריקאנער באדן האבן די פעדעראלע און לאקאלע עמוירדזשענסי אגענטורן אונטערגענומען א רייע באווארענונגן און מאכן טרענירונגן וויאזוי צו רעאגירן אין פאל פון אזא אטאקע.
ביאלאגישע וואפן קען אנטהאלטן אזעלכע באשטאנדטיילן ווי אנטראקס אדער רייסין וועלכע האט דערשראקן אמעריקע ביי די אנטראקס שרעק און האט אלאמירט די אגענטורן איבער די שעדליכקייט פון די וואפן און ווי גרינג עס איז צו פראדוצירן אדער קויפן.
דאס באשיצן ציווילע פרייהייטן אין די קאמף קעגן טעראריזם
די סכנה פון טעראריזם, ספעציעל די קאטאסטראפישע טעראריזם ווי די סעפטעמבער 11 אטאקעס, רעפרעזענטירן א פאדערונג אנצוהאלטן די ציווילע רעכט און פרייהייטן. זייענדיג א לאנד מיט אן אפענע דעמאקראטישע סאסייאיטי, איז די פאראייניגטע שטאטן דאס מערסטע אויסגעשטעלט צו ליידן פון טעראריזם. לענדער וועלכע ווערן געפירט דורך דיקטאטורן האבן ווייניגער שאנסן צו אטאקירט ווערן ווייל די מענטשן אין לאנד האבן כמעט נישט קיין רעכט און מען פאלגט זיי נאך אויף יעדן טריט און שריט און עס איז שווער פאר טעראריסטן אריינצודרינגן דארט. אמעריקע'ס פרייהייט האט צוגעהאלפן צו די סעפטעמבער 11 אטאקעס ווען די טעראריסטן האבן געהאט א גרינגע ארבעט זיך אריינצושמוגלן קיין אמעריקע, מאכן מיטינגן און קאמיוניקאציע אן ברענגן פערדעכטיגונג, קויפן וואפן, אויפשטייגן אויף א פליגער מיט וואפן, און אריינגיין אין די פילאטן קאבינע אלס צוליב די רעכט פון די אמעריקאנער בירגער. אין געוויסע צייטן ווען דאס לאנד איז געווען אין אויסערגעווענליכע סכנה פון דרויסנדיגע לענדער האט די רעגירונג איינגעשטעלט עמוירדזשענסי עקזעקיוטיווע מאסנאמען אדער האט זי דורכגעפירט קאנטראווערסיאלע לעגיסלאציע וועלכע האט געטרעטן אויף די טראדיציאנאלע באשיצונגן און פרייהייטן מיט וועלכע די קאנסטיטוציע שפיגעלט. א ביישפיל איז געווען ביי די צווייטע וועלט קריג ווען די רעגירונג האט פארהאלטן אלע יאפאנעזע-אמעריקאנער איינוואוינער כאטש עס איז נישט געווען קיין באווייזן אויף קיינע פון זיי אז זיי זענען פארמישט אין שפיאנאזש אדער סיי וועלכע אנדערע פארברעכן. קאנגרעס האט שפעטער באפרייט אלע יאפאנעזער באטראכטנדיג די אקט אלס אומגערעכט און האט א דאנק דעם דורכגעפירט די נאן-דעטענשן אקט אין 71' וועלכע פארבאט לעגאל אזא אקט אפילו אין אן עמוירדזשענסי.
רוב פון די הארבע פאליסיס וואס זענען געמאכט געווארן דורך די קאנטערטעראריזם אגענטורן זענען געווען צייטווייליגע. אבער היינט ווען די קאמף קעגן טעראריזם גייט אן שוין פאר א לענגערע צייט און וועט ווייטער אנגיין פאר אן אומבאשטימטע צייט, ברענגט עס זארגן אז די פרייהייטן פון די איינוואוינער פון לאנד ווערן געשטערט און די פאליסיס וועלן אנהאלטן א לענגערע צייט און אפשר גאר שטענדיג. א ביישפיל איז די פאטריאט אקט וועלכע קאנגרעס האט דורכגעפירט באלד נאך די סעפטעמבער 11 אטאקעס אין וועלכע די עף-בי-איי האט באקומען די רעכט נאכצוזוכן פשוט'ע איינוואוינער, סטודענטן, לייברעריס, און פינאנציעלע רעקארדן אן ערהאלטן ערלויבעניש פון א געריכט ווי עס איז טראדיציאנאל איינגעפירט אין אמעריקע. אויך האבן די לאו ענפארסמענט אגענטורן באקומען די ערלויבעניש נאכצוקוקן רעליגיעזע און פאליטישע אקטיוויטעטן אפילו זיי זענען נישט פארדעכטיגט.
עס זענען געהערט געווארן קריטיק פון אלע זייטן אז אמעריקע פארלעצט די רעכט פון איר אייגענע קאנסטיטוציע און אויך די אינטערנאציאנאלע געזעצן. די בוש אדמיניסטראציע האט אבער געצייגט אז וויבאלד די געפאר פון טעראריזם איז אזוי גרויס און געפארפול איז נישט פאראן קיין אנדערע ברירה. וויאזוי אימער, האט די פעדעראלע געריכט דאס אומבארעכטיגט אין דעצעמבער 03' זאגנדיג אז דער פרעזידענט האט, לויט'ן נאן דעטענשן אקט, נישט געהאט די רעכט, אלס קאמאנדיר אין טשיף צו לאזן ארעסטירן אן אמעריקאנער אויפ'ן אמעריקאנער באדן אן אים לאזן זיך לעגאל פארטיידיגן. אויך האט א פעדעראלע געריכט אין קאליפארניע געאורטיילט אז די ארעסטאנטן אין גואנטאנאמע בעי ווערן דארט געהאלטן אומלעגאל, אויסער אויב מען קלאגט זיי אן און זיי באקומען די רעכט זיך צו פארטיידיגן מיט אן אדוואקאט. די בוש אדמיניסטראציע האט אפיעלט ביידע אורטיילן וועלכע האלטן יעצט אינדערמיטן.
די פאליטישע און עקאנאמישע ווארצלן פון טעראריזם
די טראדיציאנאלע מעטאדן פון קאנטערטעראריזם, ווי דאס קלייבן אינפארמאציע, לאו ענפארסמענט, דיפלאמאטיע, פיזיקאלע זיכערהייט, און ווען עס פעלט אויס אויך מיליטערישע אקציעס, זענען וויכטיג צו שטערן און קנס'נען די טעראריסטן. אבער די אלע מעטאדן קעמפט מיט אומגעלעזטע קאנפליקטן און פראבלעמען און וויפיל מען זאל אומברענגן און ארעסטירן וועלן שטענדיג אויפקומען נייע טעראריסטן וועלכע וועלן ווייטער קעמפן.
די קאנטערטעראריזם אגענטורן פון די פרייע וועלט ווייסן אז די איינציגסטע וועג וויאזוי אויסצוראטן טעראריזם איז דורך ברענגן פאליטישע פרייהייט און ערציאונג אין די לענדער וואו די טעראריסטן ווערן אויפגעצויגן.
רוב טעראריסטן וועלכע מען האט אינדענטיפיצירט זענען געווען אומפארהייראטע מענטשן וועלכע האבן געלעבט א דערביטערטע לעבן אדער זענען זיי געווען יונגן וועלכע האבן נאך נישט פארשטאנען די באגריף פון לעבן. אויב די אלע טעראריסטן וואלטן אויפגעוואקסן אין אזא סאסייאיטי ווי מיר לעבן וואלט נישט געווען קיין ערנסטע טעראריזם אויף די וועלט. דאס איז אבער זייער א שווערע ארבעט אויסצופירן ווייל עס נעמט אסאך צייט און וועט קאסטן אסטראנאמישע געלטער. נאך א מיטל וויאזוי צו פארמיידן טעראריזם אין צוריקגעבליבענע לענדער איז זיי צו העלפן לעזן קאנפליקטן וואס פריער. ווען עס האט אויסגעבראכן די קאנפליקטן אין אפריקע האט די וועלט געווארנט אז מען זאל זיי ארויסהעלפן ווייל אויב נישט וועלן ארויסוואקסן טעראריסטן ווי עס האט טאקע פאסירט נאכדעם וואס די יו-ען איז געשטאנען הילפלאז צוליב פינאנציעלע פראבלעמען און די קאנפליקטן האט אומגעברענגט הונדערטער טויזענטער, אויב נישט מיליאנען אומשולדיגע מענטשן. ענליך האט זיך אפגעשפילט אין צפון אירלאנד וואו די טעראריסטישע גרופעס זענען ארויסגעוואקסן נאך א לענגערע צייט וואס איר קאנפליקט האט אנגעהאלטן אן קיין שיין פון האפענונג פאר א לעזונג. און עס איז איבריג צו דערמאנען דער קאנפליקט אין מיטל מזרח וואו די טעראריזם איז געווארן שטערקער מיט וואס א יאר לענגער די קאנפליקט איז געשטאנען אומבאהאלפן.
טעראריזם אינעם צוקונפט
די סעפטעמבער 11 אטאקעס האט אויפגעוועקט אמעריקע צו די רעאליטעט פון טעראריזם און איר ערנסטע סכנה וואס דאס קען ברענגן צו איר זיכערהייט. די רעגירונג מיט אלע אירע אגענטורן פרובירן צו רעדוצירן די סכנה דורך קעמפן טעראריזם און דורך טרענירן די ?עמוירדזשענסי אגענטורן? ווי אזוי צו רעאגירן אין פאל פון א טעראריסטישע אטאקע. אין אנדערע ווערטער האט זיך די גאנצע רעגירונג געגעבן א שאקל און האבן זיך גענומען מיט'ן גאנצן אייפער צו באקעמפן טעראריזם. די גרעניצן זענען געווארן שטרענגער, די גרייטע מיליטערישע כוחות זענען פילפאכיג געדאפעלט געווארן, די עמוירדזשענסי אגענטורן ווערן גוט טרענירט, און איבער אלעם האט די רעגירונג געגרינדעט א נייע אפטיילונג, די היימלאנד זיכערהייטס ?דעפארטמענט?, וועלכע קאנטראלירט די אלע זאכן און איז פאראנטווארטליכט צו פארמיידן א טעראריסטישע אטאקע אויפ'ן אמעריקאנער באדן און צו פארזיכערן די ווייניגסטע פאטאליטעטן אין פאל עס פאסירט יא.
אין די פארגאנגענע עטליכע יאר, זינט די סעפטעמבער 11 אטאקעס, איז טאקע מער נישט פארגעקומען קיין אטאקעס אין אמעריקע אבער איבער די וועלט האט אל קאידא יא אויסגעפירט אסאך טויטליכע אטאקעס וואס ווייזט אז די גרופע לעבט געהעריג און עס איז נאך פאראן אסאך ארבעט צו טאן. אויסער דעם איז מען גארנישט פארזיכערט אז עס וועט נישט קומען נאך אן אטאקע. אמעריקע איז א לאנד וועלכע איז אויסגעשטעלט פאר אטאקעס צוליב איר פרייהייט, לאנגע גרעניצן, און פילע צילן.
נאך א זאך וואס דארף באמערקט ווערן, איז אז די פאראייניגטע שטאטן האט אין די לעצטע צייטן פארלוירן די אינטערנאציאנאלע שטיצע אין איר קאמף קעגן טעראריזם ווען די לענדער האבן גע'טענה'ט אז זי נוצט צופיל מיליטערישע כוחות אין א קאמף וועלכע קען געלעזט ווערן אויף אנדערע וועגן. ספעציעל האט אמעריקע פארלוירן שטיצע נאכדעם וואס זי האט אויסגעקרויזט די יו-ען און געגאנגען אין מלחמה מיט איראק אויפ'ן פארדאכט אז אויך זי האט א שייכות צו די אטאקעס און פארמאגט מאסן פארניטיגונגס וואפן. די אויסערן לענדער זענען אויך זייער נישט צופרידן וויאזוי אמעריקע האנדל'ט אינעם מיטל מזרח קאנפליקט וואס גיט זיי אויך קאלטע פיס זיך צו באטייליגן אין אירע מיסיעס.
די פראבלעמען צייגן אז כאטש אמעריקע מוז ווייטער אנגיין אין איר קאמף קעגן טעראריזם וועט זי אבער זיין געצווינגן צוריק אויפצובויען איר פריינטשאפט מיט אנדערע לענדער כדי צו קענען מאכן די קאמף מער עפעקטיוו.
טעראריזם איז נישט ווי א קאנווענציאנאלע מלחמה וועלכע אמעריקע איז ביכולת אליינס צו פירן. קאנטערטעראריזם פארלאנגט די קאאפעראציע פון אלע לענדער און אויף די וועג אמעריקע גייט יעצט האט זי ווייניגער שאנסן צו סוקסעס.
און צום לעצט האלטן רוב קאנטערטעראריזם אפישעלס אז די אגענטורן זאלן מער נישט אפשרעקן די אמעריקאנער בירגער איבער די סכנה פון טעראריזם ווייל דאס אליין איז איינע פון די צילן פון די טעראריסטן און טעראריזם איז א גרויליגע פאקט פון לעבן אין א וועלט פון פראבלעמען. נאר יעדער זאל ווייטער אנגיין מיט זיין לעבנ'ס שטייגער און צוביסלעך וועלן די טראדיציאנאלע פרייהייטן צוריקקומען אויב מען וועט מאכן פארשריט.
קאַטעגאָריע:רעגירונג קאַטעגאָריע:פאליטיק קאטעגאריע:טעראר
ברוסט ווייטאג
פארשידענע אורזאכן וואס קענען פירן דערצו
קאַטעגאָריע:קרענק
באזעצונג
קליין|250px|אפרת, א באזעצונג אין ארץ יהודה, דרום פון ירושלים א באזעצונג אדער זידלונג (העברעאיש: התנחלות, וואס טייטש אַרבּן) איז א יישוב וואס איז אין א מחלוקת צו דאס איז לעגעטים, למשל די יידישע יישובים אריבער דער גרינער ליניע אין די געגנטער פון יהודה און שומרון און די גולן הויכן וואס גרעניצן זיך מיט ישראל.
זיי זענען געווענלעך א קליינע אינטימע קהילה, וואו יעדער לעבט צוזאמען באחדות מיט א געמיינזאמען ציל.
זידלונגען אין יהודה או שומרון
די מענטשן באשטייען פון אסאך פרומע וועלכע גרינדן ישיבות און ס'איז דא פון זיי אויך גענצליך פרייע סעקולערע וואס טוען דאס מכח אידילאגיע קעגן די פאלעסטינער און לטובת דעם אידישען לאיאלקייט און פאטריאטישקייט.
בוקאווינא
left|200px די בוקאווינע (אדער בוקאָװינאַ) (/Bukovyna; דייטש און פויליש: Bukowina) איז אַ היסטאָרישער ראיאן אין אייראפע אויף די נארדערנע שיפועים פון די צפון-מזרח קארפאטישע בערג. בוקאווינע ציט זיך אויף א שטח פון 10,422 קוואדראט ק"מ, און איז היינט צעטיילט צווישן אוקריינע און רומעניע.
איר הױפּטשטאָט איז טשערנאוויץ. אנדערע באקאנטע שטעט זענען:
*
האטעל
left|thumb|250px|א בעסערער האטל צימער אין אמעריקאנער האטעל. |left|thumb|250px|Llao Llao |האטעל אין באַרילאָטשע, ארגענטינע. left|thumb|250px|דער וועסטין האטעל אין [[טיימס סקוועיר.]] left|thumb|250px|לאס וועגאס סטריפ איז אויסגעשורה'ט מיט 5 סטאר לוקסוסדיגע האטל'ען האטעל איז א פלאץ פאר אש"ל פאר מענטשן וואס צאלן געלט זיך אויפצוהאלטן געוויינליך פאר א קורץ-טערמינענדיגער באזיס ווען מען איז אוועק פון די אייגענע היים צו אויף טוריזם, אדער א ביזנעס רײזע אדער א וואקאציע.
די מינימאלע סערוויסעס וואס דער האטעל שטעלט צו איז א בעט צו שלאפן און א טוש מיט א בית הכסא זיך אפציוואשן און טוען די געברויכן.
אבער רוב געבן שוין היינט מאלצייטן צו עסן, און א קליינער פרידזשידער צו האלטן פריש די עסן וואס מ'האט זיך מיט געברענגט, און זייף מיט שאמפו זיך אפציוואשן, אויך א טעלעוויזיע צו האלטן פארוויילט דעם קליענט.
די גרעסערע האטעלן שטעלן צו פארשידענע לוקסוסדיגע סערוויסעס פאר אירע אויפהאלטער ווי א רעסטוראנט, דעי קער, שווימבאד, ספאס און געשעפטן, מער גרעסערע האטלן האבן ביזנעס קאנפארענץ צימערן און אפילו זאלן צו דארטן אפהאלטן צוזאַמענטרעפונגען.
קלאסיפיקאציע
עס איז איינגעטיילט ביז 5 שטערענעס צו מעסטן די רייכקייט פון די סערוויסעס פון א האטעל וואס דער בעסטער סטאנדארט און דעריבער דאס טייערסטער איז א פינעף שטערנדיקע האטעל.
זעט אויך
קאטעגאריע:טוריזם
*
מעדעצינישער נויטפאל
א מעדיצינישער עמערגענץ איז א וואונד אדער א קראנקייט וואס פארלאנגט זיך זאפארטע צומת לב פון א דאקטאר אדער שפיטאל אז נישט איז דער לעבן פון מענטש אין סכנה פון טויט.
און רוב לענדער איז דא אן עמערגענץ טעלעפאן נומער וואס מען רופט אין אזא נויטפאל.
קאַטעגאָריע:מעדיצין
Medicina de emergencia
באזעצונג
לגעאלער סטאטוס
די ישובים זענען אומלעגאל לויט די אינטערנאציניאלע געזעץ אבער לויט מדינת ישראל זענען זיי יא געזעצליך
ארטאדאקסן
די תלמידים פון הרב אברהם יצחק הכהן קוק האלטן אז דאס איז שוין היינט געקומען די צייט אז אידן זאלן זיך שלאגן פאר זייער לאנד. און סאיז דא דערביי מסירת נפש.
אויך דער לעצטער ליובאוויטשער רבי האט שטארק געהאלטן פון שלימות הארץ.
מתנחלים זײַנען אידן וואס שטעלן זיך איין דאס לעבן צו וואוינען אין אלע סכנה'דיגע געגענטער ווייל זיי האלטן אז עס א מצווה זיך מוסר נפש זיין פאר מצוות ישוב הארץ צו באזעצן דעם לאנד ארץ ישראל.
פון די הויפטן פון די מתנחלים גרופעס רעכענען זיך ברוך מרזל פון חברון, און נאך פילע יידן.
ליסטע פון יידישע זידלונגען אין יהודה און שומרון
קאַטעגאָריע:ישובים אין ישראל קאַטעגאָריע:מיטל מזרח קאנפליקט קאַטעגאָריע:אידישע קאנטראווערסיעס
עי-טיים
דער מייסד פון דער ארגאנאזיציע איז הרב שאול ראזען, דער פרעזידענט איז משה פישער פון ברוקלין.
הרב בנימין לאנדא, דער טאהשער דיין, איז געווען זייער אקטיוו ביי דער גרינדוג אז ס'זאל זיין אלעס כהלכה; זיי האבן נאך רבנים וואס זיי באראטן זיך אלע הלכה שאלה'ס.
עי-טיים פירט אן א געלטשאפער, וואס הייסט "שס-א-טאן". דאס ארבעט אז צענדליגער אידן נעמען זיך אונטער צו לערנין צווישן זיי גאנץ ש״ס אין איין טאג לזכות די אלע אידן וואס ווארט.ן פאר הילף בזרע של קיימא, און פיל פון זייערע ידידים זענען מנדב לכבוד די לומדים. דאס ברענגט אריין הונדערטער טויזנטער דאלאר יעדע יאר. אין דעם געוויסן טאג קומען זיך צוזאם אלע לומדים און לערנין במשך דעם טאג גאנץ ש״ס, און דערנאך פייערט מען א שיינעם סיום. דער ברסלבערר משפיע הרב מוטא פראנק איז זייער נאנט מיט דער הנהלה פון עי-טיים ער קומט פערזענליך מיטהאלטן און רעדן.
אויך אין ענגלאנד האט עי-טיים א פיליאל מיטן זעלבן צוועק, און זיי שאפן געלט מיט זייער אייגענעם ש״ס-א-טאן.
זשעי נעט
left|thumb|250px|זשעי נעט לאגא. זשעי נעט The JNet איז די כשר'ע אינטערנעט וואס די רבנים האבן יא מתיר געווען פאר ביזנעס. עס האט פארשידענע פילטער'ס נישט אדורך צולאזן נישט צניעות'דיגע ענינים און פארנאגראפיע.
פילטער
עס ארבעט מיט 6 ניוואען. עס דארף לכאורה ארבעטן מיט א פילטער אז עס בלאקירט געוויסע ווערטער אבער נישט אייביג זענען זיי גרייט צו נעמען די ריסק און בלאקירן גאנצעטע סייטס. די קאסטומער דארפן אלזא לאזן הערן פיעד בעק און זאגן וויאזוי זיי זאלן בלאקרין און וואס נישט.
וועבלינקען
קאטעגאריע:אינטערנעט קאטעגאריע:מצוות און מנהגים קאטעגאריע:האנדל און פינאנץ
גלויבן
גלויבן, (העברעאיש - אמונה ענגליש - belief), באציעט זיך צו יעדע זאך וואס דער מענטש האט ערייכט נישט דורך זיין אייגענע איבערצייגונג, נאר דורך גלייבן אן אנדערן וואס האט דאס ערייכט דורך זיין אייגענעם איבערצייגונג.
פארווארט
וויסן באציעט זיך צו יעדע זאך וואס דער מענטש האט ערייכט מיט אייגענע איבערצייגונג, באנוצנדיג זיך מיט די געפילן – חושים – senses – וואס מען פארמאגט צו ערייכן דעם וויסנטשאפט, צ.ב.ש. זען, הערן, פילן, שמעקען, מאטעמאטישער בארעכנונג, לאגישער בארעכנונג, א.ז.ו. אנדערע וויסנטשאפטליכער מעטאדעס.
גלויבן באציעט זיך צו יעדע זאך וואס דער מענטש "האט נישט ערייכט מיט אייגענע איבערצייגונג", אבער באנוצנדיג זיך מיט זיינע געפילן האט ער דאס ערהאלטן פון איינעם וואס האט דאס ערייכט דורך אייגענע איבערצייגונג. גלויבן באציעט זיך צו יעדע זאך, וואס איז נישט ערייכט געווארן צו דעם גלייבנדן מענטש דורך זיינע אייגענע איבערצייגונג, אבער עס איז ערייכט געווארן צו א געוויסן אנגענומען און פארלעסליכן מענטש, אדער צו מערערע גרויסע פאפולערע מענטשן איז עס ערייכט געווארן, אדער דאס גלייכן, אין א געוויסן מאמענט מיט א קלארער איבערצייגונג, און ס'איז אומאיבערגעהאקט איבערגעגבן צו דעם גלייבנדן מענטש,  דירעקט פון די דאזיגע איבערגעצייגטע מענטשן, אן אומאיבערגעהאקטע איבערגעבונג ווי פון א טאטן צו א קינד.
אנדערע אויסדרוקן
דאס ווארט גלויבן:
דאס ווארט גלייבן ווערט באנוצט אין טאג טעגליכן געשפרעך נישט דירעקט און פארבינדונג מיט גלויבן:
גלייבן אין אייבערשטן
אמונת השם - גלייבן אין אייבערשטן - איז פון די פרינציפן עקרים פון יידישקייט, דער רמב"ם רעכנט דאס דער ערשטער פון די שלושה עשר עיקרים וואס ער האט אוועק געשטעלט.
רעפערענצן
*
לעגענדע
אַ לעגענדע איז אין אַלגעמיין גאָר אַן אַלטע דערציילונג וואָס מע האָט נישט קלאָרע באַװײַזונגען צו דאָס באַשטימען. אין אַלגעמיין גייט זי אַריבער דורך מענטשן אָדער דורך אַ טראַדיציע. לעגענדעס זײַנען זייער געראָטן צו מיטאָלאָגיע.
קאטעגאריע:מיטאלאגיע *
Legenda
פרשת הקרבנות
ביים דאווענען זאגט מען די קרבנות אלס זכר צו די קרבנות וואס די כהנים פלעגן מקריב זיין אינעם בית המקדש. מ'זאגט די קרבנות שחרית נאך די ברכות השחר און מנחה פאר אשרי.
סנדק
שמאל|ממוזער|250px|רבי [[אברהם ישעיהו קארעליץ דער "חזון-איש" סנדק בברית מילה בתל אביב]] קליין|ממוזער| הרב נתן בוקובזה סנדק בברית מילה קליין| הרב ראובן יוסף גרשונוביץ סנדק בברית מילה דער סנדק איז דער מענטש וואס האלט דאס קינד דורכאויס דעם ברית פונעם קינד. דער מנהג איז אז דער סנדק גייט מיט א טלית אויף סנדקאות.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:מצוות און מנהגים קאַטעגאָריע:ברית מילה
יאכט
יאַכט (שטאמט פון פלעמיש) איז א קליין שיפל וואס מ ניצט אויף פארוויילונג און אויף שפאצירונג אין דער ים. אזעלכע יאכטן פארן אויף זעגלען און אזעלכע אויף מאטארן.
זעגל־יאכטן
ממוזער|שמאל|330px|CS30, א זעגל־יאכט א זעגל־יאכט קען זיין לאנג פון 6 מעטער ביז העכער פון 30 מעטער. רוב פריוואטע יאכטן זענען לאנג פון 7 ביז 14 מעטער - ס'איז זייער טייער סיי צו בויען סיי צו האלטן א לענגערן יאכט.
קאטעגאריע:שיפן
יעקב יצחק ניימאן
לעבנסגעשיכטע
ר' יעקב יצחק איז געבוירן געווארן בערך תרע"ט צו זיין פאטער ר' יוסף און זיין מוטער חיה געלא.
ר' יעקב יצחק איז גערופן געווארן (קליינע) פאפא רב טראץ וואס ער איז געווען רב אין בעלזא און א בעלזער חסיד וויבאלד ער איז געווען א תלמיד פון פריערדיגן פאָפער רב, דער ויגד יעקב, און זיך געהאלטן זייער נאנט צום לעצטן פאפא רב ז"ל, אויך איז ער געווען רב אין פאפא אין אונגארן פאר א קורצער צייט. דער רב האט פארלוירן א ווייב און איין קינד ביי די צווייטע וועלט מלחמה און האט געהייראט נאכאמאל אבער האט נישט זוכה געווען צו קיין קינדער. זיינע קינדער זענען געווען די בעלזא חסידים אין מאנטרעאל וועלכע ער האט באהאנדלט ווי א טאטע צו זיינע קינדער.
דער רב איז געווען פון די לעצטע רבנים פון פריערדיגן דור און איז רעספעקטירט געווארן דורך אלע קרייזן אין מאנטרעאל.
דער רב איז נפטר געווארן פרייטאג ז' שבט תשס"ז אין עלטער פון 90 יאר און זיין לויה איז פארגעקומען אין דער בעלזער שול מיט דער באטייליגונג פון 2,000 מאנטרעאלער איינוואוינער. ער איז נטמן געווארן אין פאפא שטעטל אין ניו יארק.
קאטעגאריע:חסידישע רבנים קאַטעגאָריע:קאנאדער רבנים קאַטעגאָריע:בעלזער חסידים קאַטעגאָריע:מאנטרעאל קאַטעגאָריע:פאפא
פרום
פֿרום איז א רעלאטיוו ווארט קעגן מער פרייע דאס מיינט אפגעהיטן און רעליגיעז.
פרום איז אויך דא ביי אלע רעליגיעס נישט דווקא ביי אידשקייט.
ביי אידן באטיטלט מען אזוי די מאדערן ארטאדאקס אדער מזרחי אדער חרדים - דער מער פרומער חלק פון כלל ישראל - איז א שטרעמונג וואס נעמט אריין אין זיך חסידים, ליטוואקעס, און אויך די מזרחי ביי וועם ישראל ציוניזום איז ביי זיי די וועגווייזער, אלע וואס זאגן אז זיי גייען לויט דער מסורה און הלכה פון אידן, קעגן די וואס האלטן נישט די מסורה.
אפילו פרייע און טראדיציענאלער אידן וועלן זיך ענדערש אהנקערן צו הלכה ווי אלע זייערע אידישע פירונגען ווי יום כיפור דאווענען אדער בר מצווה'ס, לוויות, חתונות ווערן געטון אויף א ארטאדאקסישן וועג.
אין ארץ ישראל זענען רוב ארטאדאקסישע. אמעריקא זענען רוב קאנסערוואטיווע אדער רעפארמער, נישט ארטעדאקסישע,
היסטאריע
פרומע זענען די ארגינאלע טראדיציענאלע תורה אפהיטנדיגע אידען נאך פון די צייטן פון װען ג–ט האט אויסגעװעלט כלל ישראל פֿאר זיין פֿאלק זיי האבן דורך די יאהרען באפעסטיגט די תורה אין געמאכט תקנות א.ד.ג. װען נאר עס האט אויסגעפֿעלט צוליב די מאדערניזאציע, אסימילאציע אדער אנדערע סיבות וואס האט זיך געמאכט דורך אויס די יארן.
אין די צייטן פון חת"ם סופר ווען די ווינטן פון השכלה און מאדערניזאציע האט געבושעוועט לענגאויס אייראפע איז ארטאדאקסיע אנגענומען געווארן אלץ די אפיציעלער שטרעמונג אפטיילנדיג גענצליך פון די אנדערע מער אסימלירטע שטרעמונגען װאס האבן געזוכט אװעקצוגיין פון די אויסגעטרויטענע תּורה און הלכה׳דיגע װעגען (לויט געוויסע איז דעמאלטס געשאפן געווארן  דער נאמען ארטאדאקסישע אידן) און די באקאנטע סלאגאן איז געווארן אדאפטירט "חדש אסור מן התורה", און אזוי זענען אלע מנהגים, ענינים, געווארן הייליג אויף זיך מוסר נפש זיין אויף דעם פונקט ווי מצוות עשה'ס דאורייתא'ס,
היינט
די פרומע זענען אויך צוטיילט די מער פרומע ווי פֿון די גאר שטארקע קנאישע לאגערען קנאים ביז  צו די גאר מאדערן ארטאדאקס וואס װילען ענדערש אריינברענגען דעם סעקיולארער קולטור,
די מער פרומע טענהן אז נאר זיי קענען ווערן אנגערופן ארטאדאקסען ווייל זיי רוקן זיך נישט אוועק א קוצו של יוד פון אידישקייט.
די אנדערע טענה'ן מיר זענען נאך נישט אויסגעשלאסען פון אידישן לעבן צו ווערן אנגערופן רעפארמער.
די אייניגקייט איז אז אלע זוכן אז זייערע װעגען זאלן עכ״פּ נישט זיין אין קעגעזאץ מיט א הלכה'דיגן פערספעקטיוו.
זעט אויך
קאַטעגאָריע:יידן קאטעגאריע:יידישע שטרעמונגען
אמעריקאנער ארמיי
left|250px US ארמיי איז די גרעסטע פון די 5 אפטיילונגען און די אמעריקאנער מיליטער אויף 2004 האט עס געהאט 494,295 טרופן אקטיוו, און 342,918 אין (ARNG) די נאציאנאלע גארדס, און 204,134 (USAR) און די ארמיי רעזערוו.
די ארמיי האט אונטער זיך די ערד טרופן און אלע איהרע אפעראציעס זי ווערט אנגעפירט דורך די דעפארטמענט אף ארמי מיט א ארמיי גענעראל (מיניסטער) און שפיץ, די דעפארטמענט איז אונטער די דעפענס דעפארטמענט. ס'ווערט אנגערופען ביי אסאך די סאלדאטען
אפערירט
פוס - אינפאנטרי געפאנצערטע - ארמארד
left|250px
וועבלינקען
אפיציעלע וועבסייט
קאטעגאריע:USA מיליטער
לאוער איסט סייד
לאוער איסט סייד איז היינט-צו-טאג גאר א טייערע געגנט צוליב דעם וואס דער גאנצער לאוער איסט סייד איז געווארן פארשוועמט מיט ארטיסטן וואס בויען טייערע, מאדערנע לוקסוריעזע שענק און פארוויילונגס פלעצער, איבערהויפט "אַרט גאלאריען", וואס ציען באזוכערס פון דער גאנצער וועלט. איז זענען דארט פאראן האטעלן אא"וו. דאס אלץ פירט דערצו אז דער ריעל עסטעיט מארקעט שפרינגט אין הימל אריין. אירע גרעניצען זענען: האוסטען סטריט - צפון. טשיינע טאון מיט קאנאל - דרום. איסט ריווער וואסער - מזרח. באוערי - מערב.
דער לאוער איסט סייד איז אמאל געווען א שפרודלדיגע אידישע געגנט פון מיליאנען אידן.
רוב שולן זענען ליידער פוסט און לער, ווייל עס זענען נישטא גענוג אידן זאלן דארטן קומען דאווענען.
דער פוסק הדור ר' משה פיינשטיין האט דארטן געלעבט. הרב אפרים אשרי, פון די לעצטע תלמידים פונעם חפץ חיים, איז געווען רב אין דעם בית המדרש הגדול, הארט נעבן דער וויליאמסבורג בריק.
דער פרומער אידישער ארטאדאקסישער אסעמבלי ספיקער "שעלי סילווער" וואוינט אויך דארטן זיין גאנץ לעבן, ער איז דארטן געבוירן. און ער איז פרעזידענט אין דער גרויסער שול, "ביאלאסטאק" וואס זיין טאטע איז אויך געווען פרעזידענט דארטן.
ס'זענען אויך דא שפּאנישע שקצים, צוליב די שטאטישע פראזשעקטס דארטן, וואס בלייבט איבער אפילו ווען די פריוואטע פראפערטיס שטייגן.
ליסטע פון לענדער
אן אלפאבעטישע ליסטע פון לענדער פון דער וועלט.
{| border="0" cellpadding="15px" width="100%"
א
20px| אָמאַן
20px| אַנדאָראַ
ב
20px| באַהאַמאַס
ד
25px| דזשאמייקע
ז
20px| זימבאַבװע
כ
20px| כינע
מ
20px| מאלדאװע
ע
20px| עריטרעאַ
פֿ
20px| פֿינלאַנד
ק
20px| קובאַ
20px| קירגיזסטאַן
20px| קראָאַטיע
ת
* לענדער פון דער װעלט
ג'ז
געשעענישן
קאַטעגאָריע:יידישע יארן
כסא של אליהו
כסא אליהו איז אזא שיין באצירט בענקל וואו מען לייגט דאס קינד פאר זיין ברית.
בילד:kisa.jpg
ג' שבט
די טעג ווען ג' שבט קען געפאלן זענען:
אמעריקאנישער פלאט
קליין|250px דער אמעריקאנישער פלאט (ענגליש: United States Navy; ראשי תיבות: USN) איז איינער פון די 5 אפטיילונגען פון די מיליטער - איז דער פלאט פון די פאראייניגטע שטאטן, די ים טרופעס מיט אירע שיפן. ס'קאמבינירט פון 345,000 אקטיוו, 145,000 אין פלאט רעזערוו סאלדאטן, 278 שיפן אין דינסט און נאך 4,000 פליווארג.
דער אמעריקאנישער פלאט איז דער וועלט'ס גרעסטער פלאט. ער האט פרייע צוטריט איבער די וואסערן ארום דער וועלט און קען אין בליץ שנעלקייט אויפבויען פראנטן און באזעס אין פאל מ'דארף, מיטן הילף פון די מארינען.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:USA מיליטער
פיער עליאט טרודא
פיער עליאט טרודא (18טן אקטאבער 1919 – 28סטן סעפטעמבער 2000) איז געווען דער 15טער פרעמיער מיניסטאר פון 1968 ביז 1979 און אויך פון 1980-1984. א ליבעראלער פון מאנטרעאל, קוויבעק. ער איז געווען באוואוסט מיט זיינע גוטע אינקניפונגן מיט די פאראייניגטע שטאטן.
יעקב יצחק ראזענפעלד
א תולדות אהרן חסיד, זון פון ר' משה יונה ראזענפעלד און אייניקל פון ר' נפתלי ראזענפלעד.
די ראזענפלעד משפחה פירט אן מיט בית לפליטות קרית בנות אן אנשטאלט און ווארימע היים פאר יתומות. און בית החלמה קימפעטארן היים אין ירושלים. און זיי זענען די אפיציעלע משוררים אין תולדות אהרן.
דערויסענדע לינקס
קאַטעגאָריע:שומרי אמונים קאטעגאריע:חזנות
נתן הנביא
קליין|נתן הנביא זאגט תוכחה און מוסר לדוד המלך אויף מעשה בת שבע נתן הנביא איז געווען דער נביא פון דוד המלךס קעניגרייך.
זיינע נבואות
ער האט נבואה געזאגט צו דוד אז זיין זון שלמה וועט איבערנעמען די מלוכה נאך אים. ווען דוד המלך איז שוין געווען אויף דער עלטער און זייער קראנק, האט אדוניהו דער בן-בכור פון דוד געוואלט פארכאפן די מלוכה פון זיין טאטן דוד, און ער האט זיך ערקלערט אלס קעניג. אבער נתן הנביא מיט בת שבע (די מאמע פון שלמה) זענען געלאפן געשווינד צו דוד צו בעטן באקרוינען שלמה, און דוד האט טאקע אזוי געטון, ער האט באפוילן צו קרוינען שלמה אין גיחוןס קוואל.
קים קעמפבעל
קים קעמפבעל, א קאנסערוואטיווע, איז געווען די ערשטע פרוי פרעמיער מיניסטער פון קאנאדע און אויך די ערשטע נאטיווע. זי איז געווען אין אמט זעקס מאנאטן אין 1993. פון 1984 ביז 1986 איז זי געווען אן אדוואקאט.
נתן הנביא
זיינע נבואות
קאַטעגאָריע:נביאים
קים קעמפבעל
קאַטעגאָריע:אדוואקאטן
אמעריקאנער לופטפלאט
left|250px דער אמעריקאנער לופטפלאט (ענגליש: United States Air Force; ראשי תיבות: USAF) איז דער גרעסטער און סאפסיקירטער ארום דער וועלט, מיט איבער 9,000 פליווארג. די טרופן: 352,000 אקטיוו, און 72,000 רעזערוו, 102,000 לופט נאציאנאלע גארד'ס, און 57,000 לייכט טרענירט.
דער דעפארטעמענט פונעם לופטפלאט ווערט געפירט פונעם סעקרעטאר פונעם לופטפלאט.
קאטעגאריע:USA מיליטער
יו.עס. מארין קארפס
קליין|250px די אמעריקאנער מארינען זענען איינע פון די 5 אפטיילונגען פון די אמעריקאנער מיליטער, סאלדאטן: 180,000 אקטיוו, און 40,000 רעזערוו, זי דארף צושטעלן פרייע און שנעלע רעאקציע איבער די וועלט און איבער די וואסערן זי דארף באשיצען די נעווי באזעס איבער די וועלט און צושטעלן זיכערע טעריטאריע ווי נויטיג צו דורך פערוטרופערס צו באשיצען די לאנדן אהנגרייטן לאנד פאר א קריג
קאַטעגאָריע:USA מיליטער
איתמר הענדעלמאן בן כנען
קליין|250px|איתמר הענדעלמאן בן כנען איתמר בן־כּנען איז געבױרן אין אילת אינעם יאר 1976. ער איז א יונג העברעישער שרײַבער און א זשורנאַליסט אין ישראל.
קאַטעגאָריע:יידישע שרייבער קאַטעגאָריע:יידישע זשורנאליסטן קאַטעגאָריע:ישראלים קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
ברית מילה
ברית, אדער ברית מילה, איז איינע פון די חשוב'סטע מצות אין דער תורה.
עס ווערט געטאן אויף דעם אבר פון א קינד א זכר, נארמאל דעם אכטן טאג פון זיין געבורט. מען שנייט דאס הייטל, וואס דעקט איבער די עטרה.
וואס שניידט מען אראפ
מען שניידט אראפ א הייטל וואס דעקט איבער די גאנצע עטרה.
פריעה
דאס איז דאס אויפרייסן דאס אונטערשטע הייטל אויף דעם אבר.
מציצה
דאס איז אויסנאגן דאס בלוט פון די שניט, די גמרא זאגט אז דאס איז פאר געזונטהייט סיבות. עס איז מקובל, און אזוי ווערט געברענגט אין הלכה דאס צו טאן מיטן מויל, און דאס ווערט אנגערופן מציצה בפה.
כסא של אליהו
וויבאלד אליהו הנביא קומט צו יעדן ברית, גרייט מען אהן אַ שיין בענקל און מען רופט דאס כסא של אליהו, מען לייגט דאס קינד אויפ'ן כסא של אליהו פאר'ן ברית. א טייל האבן דעם מנהג אז דער סנדק מיט'ן קינד אויף זיין שויס זיצן אויף דעם.
סנדק
מען איז מכבד א חשוב'ן איד מיט סנדקאות.
קריאת השם
מען גיבט א נאמען דאס נייע געבוירן קינד.
סעודת הברית
מען פירט זיך ביי אלע אידן אז מען מאכט א סעודה נאכן ברית, דאס איז אַ סעודת מצוה און א בכור מעג אויספאסטן ערב פסח פאַר אזא סעודה. עס ווערט געברענגט דווקא צו עסן פלייש אדער עופות ביי דער סעודה וויבאלד עס איז א חשוב מאכל.
ס׳איז א מנהג צו זינגען דעם פיוט יום ליבשה ביי דער סעודה. אויך ווען מען בענטשט נאך דער סעודה זאגט מען דעם פיוט ״נודה לשמך״, און ביים סוף פון בענטשן לייגט מען צו זעקס ״הרחמן״׳ס וואס האבן א שייכות מיטן ברית.
פארוואס האט גאט געהייסן זיך מל זיין
די פראגע פארוואס איז נישט קיין נארישע. אידישע קינדער זענען מקיים גאטס געבאטן, און יעדע זאך האט א טעם. נישט איין טעם אדער סיבה, נאר מערערע. פשוט'ע סיבות און העכערע סיבות. מיסטישע און לאגישע. זאכן וואס מיר פארשטייען נישט און זענען העכער אונזער שכל, איז אויך גענוג סיבה פארוואס מיר דארפן פאלגן און אננעמען דעם געבאט. אבער יעדע מצוה האט א טעם דערביי, און די ראשונים מיטשען זיך גענוג צו טרעפן וואס מער טעמים פארוואס גאט האט אזוי געהייסן. דא ביי ברית מילה, זאגט די תורה ארויס, אז דאס מל זיין דעם אבר הזכר, איז אן אות, א צייכן, צווישן אידן מיט גאט פון דער וועלט, אז דאס אידישע פאלק באלאנגט צו אים. און דאס איז אונזער סימבאל. דער גרעסטער פון די חוקרים און פילאזאפן ביי אידן, דער הייליגער רמב"ם, זאגט אז דאס מל זיין איז אפצושוואכן און נידערן דעם כח התאוה, אז די תאוה ביים אידישן פאלק זאל נישט זיין אויף אזא מאסיוון פארנעם, ווי ביי דעם גוי. דער רמב"ם, אויסער דעם וואס ער איז געווען א דינאמישער פארשער, א פיליזאף פון העכסטן קאליבער, איז ער אויך געווען דער גרעסטער דאקטאר און מעדיצינישער עקספערט אויף דער וועלט אין זיינערצייט. און ווי מיר זעען האט ער אויך פארשטאנען מיט זיין חכמה אז דאס אראפנעמען די ערלה (אויבערשטע הייטל), פאראורזאכט דאס רעדוצירן דעם כח התאוה.
זעט אויך
קאַטעגאָריע:ברית מילה
הינדואיזם
הינדויִזם איז אַ רעליגיע פֿון דרום אזיע.
הינדואיזם איז די דריטע מערסטע פארשפרייטע רעליגיע אין דער וועלט, נאך קריסטנטום און איסלאם, מיט מער פון א ביליאן אנהענגער. פון זיי, איין ביליאן וואוינען אין אינדיע. אנדערע גרויסע קהילות פון אנהענגער זענען נעפאל (23 מיליאן), באנגלאדעש (14 מיליאן) און דער אינזל באלי אין אינדאנעזיע (3.3 מיליאן).
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:רעליגיע
לאשה
לאִשה (ווערטלעך: "פאר די פרוי") איז אן ישראלישער וואכנשריפט געשריבן אויף העברעאיש פאר פרויען, און אויך פאר מענער. דער זשורנאַל איז דער מערסט-פּארשפרייטער אין ישראל.
די טעמע פון "לאשה" איז וועגן שיינהייט און מאדעלקעס, ווי אויך טוען זיי אויסקלויבן די שיינהייט קעניגען.
סמבטיון
סמבטיון אָדער סאַמבאַטיאָן אין מדרש (בראשית רבה פרק י"א) דערציילט אז די עשרת השבטים האבן גולה געווען אויף דער צווייטער זייט פון טייך סמבטיון, וואס די גאנצע וואך ווארפט זי שטיינער און מען קען נישט אריבערגיין דער טייך, און נאר שבת איז דער טייך רוהיג. און ווען די צייט וועט קומען וועט משיח זיי אָפברענגען פון דארטן, ווען ער וועט אויסלייזן כלל ישראל.
דער טײַך הײסט „סמבטיון“ (פֿון וואָרט „שבת“, „סאַבאַט“) און „סנבטיון“. די אַגדה וועגן דאָזיקן טײַך איז פֿאַראַן אין מסכת סנהדרין ס”ה אין נאָמען פֿון תנא רבי עקיבֿא. אָבער די לעגענדע וועגן טײַך איז געווען פֿאַרשפרײט נאָך פֿריער (פֿלאַוויוס אין מלחמות ספֿר ז', פליניוס). וועגן דעם, אַז אין יענער זײַט סמבטיון געפינען זיך די עשרת השבֿטים, איז פֿאַראַן אין ירושלמי סנהדרין פרק י' „אחת לפנים מנהר סמבטיון“. שפעטער ווערט די לעגענדע געבראַכט אין דעם ספור פֿון אלדד הדני.
אין די שבת זמירות „מה יפֿית“ און „יום שבת קודש“ ווערט דערמאָנט דער סמבטיון.
אין פֿיל צײַט האָבן פֿאַרשײדענע ייִדישע רײזנדער געפרוּאווט צוצוקומען צום טײַך סמבטיון און צו געפֿינען די עשרת השבֿטים.
פרטים בײַ לאַזאַר אין זײַן בוך „עשרת השבֿטים“, אויך אין ערוך השלם פֿון קאהוט (ערך „סמבטיון“).
עס איז באקאנט דער בריוו וואס דער שבת האט געשיקט צום ספרדישן חכם אבן עזרא, און דארט ווערט דערמאנט דער טייך סמבטיון.
זעט אויך
אלדד הדני | הרי חושך | עשרת השבטים
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:טייכן קאַטעגאָריע:לעגענדעס קאַטעגאָריע:מלכות ישראל קאַטעגאָריע:שבת קאַטעגאָריע:מיטאלאגיע
טאפיר
דער טאַפּיר איז ענלעך אויפן חזיר, און לעבט אין די זומפּיקע נידעריקע ערטער פֿון דרום–אַמעריקע און דרום–אַזיע. זײַן פֿעל איז זײער דיק און מיט זײַן קורצע האָר. זײַן נאָז איז אױסגעצױגן װי אַ שנאָבל, מיט װעלכן ער כאפּט בלעטער אָדער פֿרוכטן און טראָגט זײ צו צום מױל.
קאטעגאריע:חיות
שבועות
שבֿועות (אַרויסגערעדט: שוואועס) איז איינער פֿון די „שלש רגלים“, פֿון דרײַ יידישע ימים–טובֿים: פסח, שבֿועות, סוכות. דער יום–טובֿ געפֿאלט דעם 6טן אין סיון (דאָס איז אין ארץ–ישׂראל, אין חוץ לארץ איז דער יום–טובֿ אויך צומאָרגנס, דעם 7טן טאָג אין סיון).
דער נאָמען „חג שבֿועות“ שטייט אין חומש (דבֿרים ט”ז) און איז דער טײטש דער יום–טובֿ פֿון די „וואָכן“, ווײַל ווי דער חומש זאגט אין ויקרא כ”ג דאַרף מען אָפצײלן זיבן וואָכן (49 טעג) פֿון 1טן טאָג עומר „ממחרת השבת“ (פֿון צומאָרגנס פֿון שבת), און דער פופציגסטער טאָג איז יום–טובֿ שבֿועות. אין חומש ווערט אָבער ניט געשטאַנען קלאָר, וואָס מען מײנט „ממחרת השבת“. נאָר די תורה שבעל פה דערקלערט, אַז דאָס מײנט מען נישט פֿון „צומאָרגנס פֿון שבת“, פֿון זונטיג, נאָר מען מײנט פֿון „צומאָרגנס פֿון פסח“. דאָס איז אײנער פֿון די הויפט–פונקטן, אין וועלכן די פרושים, די וואס הערן צו צו די פירושים וואס די חכמי ישראל וואָס האלטן פֿון תורה שבעל פה, אונטערשײדן זיך פֿון אַנדערע יודישע סעקטעס, ווי צדוקים, שומרונים, קאַראַיִמער, וועלכע האַלטן, אַז ממחרת השבת מײנט מען פֿון זונטיג, און דעריבער פֿאַלט בײַ זײ שבֿועות שטענדיק אויס אין זונטיג. און חומש הײסט דער יום–טובֿ אויך „חג הקציר“ (מסכת שמות כ”ג), דאָס הײסט דער יום–טובֿ פֿון שנײַדן תבֿואה, יום הבּיכּורים (במדבר כ”ה), דאָס הײסט דער טאָג פֿון דער ערשטער–צײַטיקער תבואה. אין דער משנה און גמרא הײסט ער אויך „עצרת“, און כּדי אים אונטערצושײדן פֿון שמיני עצרת ווערט ער טײל מאָל אָנגערופֿן „עצרת של פסח“.
ווען דער בית המקדש איז געשטאנען
אין בית המקדש איז דער יום–טובֿ געפֿײַערט געוואָרן מיט אָנהײבן ברענגען ביכּורים און אויך מיט ברענגען אויסער די יום–טובֿ קרבנות אויך צװײ ברויט פֿון נײַער תבֿואה (שתי הלחם) מיט די כבשי עצרת און נאך קרבנות.
אמעריקאנער בארטן פאטראל
לינקס|250px דער אמעריקאנער בארטן פאַטראל איז די קלענסטע פון די פינף אפטיילונגען אין די אמעריקאנער מיליטער 39,000 מאן זענען אקטיוו, 8,100 רעזערוו, 7,000 ציווילע ארבעטער און 35,000 איינגעשריבען. דער בארטן פאַטראל באשיצט אמעריקאנער טעריטאריע און בארטענעס שיקט הילף און רעטינג איינהייטן צו נאטירליכע קאטאסטראפן פארסירט געזעץ אין די וואסערן נישט אריינלאזענדיג שמוגלערייען ביי די פארטען און די וואסער ליניעס.
שבועות
ווען דער בית המקדש איז געשטאנען
די צוויי ברויט איז געקומען שוין פון דער נייער תבואה, אבער שוין פון חטים, [פון שעורים האט מען שוין געברענגט ביים הקרבת העומר].
אמעריקאנער בארטן פאטראל
זיי האבען שיפן, שנעל-שיפן און העליקאפטערס.
שבועות
זמן מתן תורתינו
אין דאַווענען ווערט ער אויך אָנגערופֿן „זמן מתן תורתנו“, ווײַל לויט דער יודישער טראַדיציע איז אין ערשטער טאָג שבֿועות געגעבן געוואָרן צו יודן די תורה אויפֿן הר סיני. מען לײענט דעריבער די תורה פֿון חומש שמות די פרשה פֿון קבלת התורה און עשרת הדברות.
אמעריקאנער בארטן פאטראל
וועבלינקען
קאטעגאריע:USA מיליטער
שבועות
מנהגים
דער יום שבועות האט נישט קיין ספעציעלע מצווה. זי איז בלויז בארימט מיט אירע הייליגע טראדיציאנאלע מנהגים.
תיקון ליל שבועות
די נאַכט צום ערשטן טאָג שבֿועות פירט מען זיך אויף צו זײַן און צו זאָגן תיקון ליל שבועות, קיצור פֿון תנ"ך, משנה, גמרא, און זוהר.
מען פירט זיך אז מען טובל'ט זיך אין מקווה באשמורת הבוקר.
אהבה רבה
און ווי קען מען פארפאסן אזא ארטיקל אנעם דערמאנען ווי אזוי חסידים ואנשי מעשה בכל מקומות מושבותיהם, טוען ביים דאווענען ביי די תפלת אהבה רבה זיך אויסגיסן די הערצער פארן טאטען אין הימל.
ובפרט ביי די ווערטער פון ותן בלבנו בינה להבן ולהשכיל לשמוע ללמוד וללמד וכו', א שטיין צוגייט און די ווענט וויינען מיט.
אין סאטמאר זינגט מען דעם באקאנטן ניגון וואס שטאמט פון רבי הערשלע פון רימאנוב.
אקדמות
עס איז אַ מנהג ביי אשכנזים צו זאָגן אקדמות דעם ערשטן טאג שבועות אלס הקדמה צום ליינען די תורה וואס רעדט וועגן די עשרת הדברות.
דער מחבר דערפון איז ר' מאיר בעל אקדמות, און ס'איז באקאנט די לאנגע מעשה מיט סמבטיון און מיטן גלח, וואס צוליב דעם איז ער אהינגעגאנגען צו די עשרת השבטים. מאנכע מאכן אוועק די מעשה, איינע פון די הויפט ראיות אויף דעם נישט ריכטיגקייט פון דעם מעשה איז, אז ער ליגט אין איינע פון די דערפער נעבן ארץ ישראל.
מגלת רות
אין אסאך קהילות ליינט מען מגילת רות (אין חוץ לארץ דעם צווייטן טאג). דעם טעם זאגט מען ווײַל דוד המלך איז נפטר געווארן אום שבֿועות, און זײַן יחוס ווערט דערצײלט אין רות.
יציב פתגם
דעם צווייטן טאג שבועות איז א מנהג צו זינגען דעם פייט "יציב פתגם" נאך די ערשטע צוויי פסוקים פון דער הפטורה.
מילכיגע מאכלים
עס איז א מנהג צו עסן מילכיג'ס שבועות. טייל עסן א מילכיגע יום־טוב'דיגע סעודה. אנדערע עסן מילכיגע מאכלים פאר דער סעודה ווייל מ'וויל עסן פלייש ביי דער סעודה לכבוד יום־טוב.
אסאך טעמים זענען דערויף געזאגט געווארן.
נאר אין קורצן וועלן מיר אויסרעכענען עטליכע: 1. ווען די אידן זענען צוריקגעקומען פון בארג סיני, האבן זיי נישט געקענט עסן זייערע פארטיגע פליישיגע מאכלים צוליב טריפות (מ'האט דאך נישט געהאט גע'שחט'ן כדת וכדין פאר מתן תורה) האט מען געגעסן נאר מילעכיג'ס. 2. אלס זכר צו דעם "ויקח חמאה וחלב" פון אברהם אבינו פאר די מלאכים, וואס נאר א דאנק דעם האבן משה רבינו באזיגט די מלאכים. (כמבואר בחז"ל במס' שבת שם). 3. תורה נמשלה לחלב כמבואר במס' תענית. 4. דער בני יששכר זאגט א טעם עפ"י חסידות ווייל חלב איז חסד. און די תורה איז געגעבן געווארן פאר די אידן במידת החסד, ווארום דער אייבערשטער איז נישט מחויב עפ"י מידת הדין לגלות מסטורין דיליה (זיינע מעשים). אין קאנטראסט צו פרנסה, ווי דער מידת הדין איז מחייב צו פארזארגן א מענטשענס באדערפערנישן כדי ער זאל קענען לעבן אויף דער וועלט און דינען דעם בורא, פונקט אזוי ווי יעדער האר דארף פארזארגן פאר זיינע קנעכט, און אפי' א בעל חי' פארזארגט פאר אירע קינדער,
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:ימים טובים *
גריכנלאנד
היסטאריע
קליין|רעכטס|דער [[פארטענאן אין אטען איז א סימבאל פון קלאסיש גריכנלאנד.]] גריכנלאנד איז געווארן א רעפובליק דעם 25סטן מערץ 1924.
פאליטיק
גריכנלאנד איז א פארלאמענטארישע רעפובליק. דער ראש מלוכה, וואס ווערט גערופן פרעזידענט, ווערט געוויילט דורכן פארלאמענט פאר א קאדענץ פון פינף יאר. די היינטיקע קאנסטיטוציע האט מען אדאפטירט אין 1975. דער פארלאמענט האט איין קאמער מיט 300 דעפוטאטן.
אדמיניסטראציע
זייטן 1טן יאנואר 2011 איז גריכנלאנד צעטיילט אין 13 ראיאנען.
טראנספארט
דער מעטראפאליטאנער שטח פון דער הויפטשטאט אטען האט א נייעם אינטערנאציאנאלן פליפארט (געעפנט 2001), א נייעם פארשטאטישן אויטאסטראד "אַטיקי אדאס" (געעפנט 2001), און א פארברייטערטע מעטרא סיסטעם (זײַט 2000).
די מערהייט פון די גריכישע אינזלען און א סאך שטעט זענען פארבינדן דורך לופט טראנספארט, בעיקר מיט די צוויי הויפט פלי געזעלשאפטן פון גריכנלאנד, אלימפיק און אגאישע לופט.
אינטערנאציאנאלע באן ליניעס פארבינדן גריכישע שטעט מיט אייראפע, די באלקאנען און טערקיי.
עקאנאמיע
קליין|דער [[באנק פון גריכנלאנד אין אטען]]
בעיסבאל
left|thumb|250px|יענקיס סטאדיום בשעת א בעיסבאל מאטש left|thumb|250px|א בעיסבאל באל left|thumb|250px|פיר היסטארישע בעיסבאל בעטס וואס האבן געשלאגן היסטאריע מיט די מערסטע הוים ראןס. בעיסבאל אדער בײסבאָל איז אַ ספארט געשפילט, צווישן צוויי טיעם'ס פון געוויינליך 9 שפילער אין יעדע טיעם באזונדער.
גריכנלאנד
עקאנאמיע
דער ברוטא אינלענדישער פראדוקט פון גריכנלאנד וואקסט גיך. א הויפט דינער פון אויסלענדישע וואלוטער, ביז 15%, איז די טוריזם אינדוסטריע, וואס באארבעט 16.5% פון דעם גאנצן ארבעטקראפט.
בעיסבאל
עס קומט מיט א בעט און קליינע באל, וואס דער פיטשער ווארפט דעם קליינעם הארטן פויסט-סייזד, לעדערענע-באדעקט באל צום ריכטונג פונעם בעטער פון די אנדערע קעגנארטיקער טיעם.
גריכנלאנד
עקאנאמיע
אינגאנצן האט גריכנלאנד 4.9 מיליאן ארבעטער. די גריכן ארבעטן א דורכשניט פון 1,811 שעה'ן א יאר.
רעפערענצן
*
בעיסבאל
דער בעטער דארף פרובירן צו ארויסשיסן פון פעלד ווי ווייטער, דעם פליענדן באל דורך דאס צוריק שמייסן מיטן שטעקן וואס הייסט א בעט, געמאכט פון האלץ, אדער אנדערע מאטיריאלן.
א גרופע ציעט אן א ראן (אז זיי קענען לויפן זייערעס א שפילער) נאר ווען זיי בעטן, דורך פאראויס רוקן זייערע שפילער-הויפטזעכליך דורך היטס וואס שמייסט ארויס די באל ווייטער ארויס פון א סעריע פון פיר סימנים וואס ווערן אנגערופן בעיסעס אראנזשירט ביי די ווינקלן פון א ניינציג-סקוועיר פוס אדער דיאמאנט.
יעדער בעטער איז אויך א לויפער, נאכדעם און אויב ער האט ארויסגעשאסן דעם באל. די פעלדער זענען פיר אין צאל, און מ'לויפט פארקערט ווי די זייגער אויסגעשטעלט.
בשעת איין טיעם פרובירט אנציציען לויפן טוט די אנדער טיעם פונעם פיטשער היטן אז די באל זאל נישט פליען צו ווייט כדי נישט צו געבן פאר די לויפער די מעגליכקייטן אנצוקומען ביז צו די פערטער בעיס דאס הייסט אהיים, נאר זיי פרובירן דאס כאפן און צוריקווארפן צו זייערס א מיטגליד וואס שטייט ביי די בעיס שנעל צו כאפן און אנטאפן דעם לויפער פאר ער גרייכט דעם בעיס אזוי ארום אים אוטמאכן.
טאמער די בעטער האט ארויסגעשאסן די באל פון די פעלד קען ער לויפן רואיגערהייט און קיינער קען אים נישט אפשטעלן אזוי ארום ציעט ער אן געווינסן פאר זיין טיעם.
אויב ער שיסט דאס נישט צוריק נאך פיר ווארפן פונעם פישטער וואס דאס הייסט א סטרייק איז ער אואט, אויב דער באל ווערט געשאסן נישט ארויס פון די פעלד הייסט דאס א פאול באל און דאס געבט צו צו די אוט'ס. אבער אויב דער פיטשער ווארפט נישט צו אים גוט דער באל דאס הייסט צו נידעריג אדער אוועקגערוקט איז דאס דער ריווח פונעם בעטער און ער קען שפאצירן צו א בעיס נאך פיר אזאלעכע שטיק.