cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
שטעטל
מען ניצט דאס ווארט שטעטל א סך פאר די שטעטלעך אין אייראפע וואו אלע אידישע איינוואוינער ווייסן וואס טוט זיך ביי יענעם אין טאפ.
הײַנט אין מאדערענער אמעריקע איז אויך נאכגעמאכט געווארן דורך חסידים די באגריף מיט אויפשטעל פון קאשוי, טאהש, און קרית יואל, סקווירא. און אזוי ווייטער.
קאטעגאריע:יידן קאטעגאריע:לעבנסשטייגער
*
שטערבליך
שטערבליך איז איינער וואס איז זייער זייער גאר שטארק קראנק מיט א טויטליכער קרענק, ווערט עס אנגערופן אז ער איז שטערבליך [שטארב'ליך] קראנק, ד"מ: מען קען שטארבען פון יענער קרענק.
ארגינאל, דאס ווארט באשרייבט יעדע מענטש און חיה, ווייל צום סוף שטארבן זיי.
קאַטעגאָריע:טויט
כ' טבת
יארצייטן
left|thumb|דער רמב"ם
קאַטעגאָריע:טבת
כ"ד טבת
יארצייטן
קאַטעגאָריע:טבת
שאץ קאמער
א שאץ קאמער איז א פלאץ ווי מען האלט טייערע אוצרות און דאקומענטן, וואס מען וויל איינשפארן, און פארמיידן אנדער צוטריט דערצו.
אין די מעשה ביכלעך ליינען מיר אלעמאל פון קעניגען און פרינצען וואס האבן פארמאגט א שאץ שאמער.
עס ווער אנגערופען שאץ קאמער, ווייל געווענליך ליגען דארט טייערע חפצים וואס דארף שאצען זייערע ווערט. קאַטעגאָריע:געלט
ראפ מוזיק
רעפ איז אן אפריקאנישער מוזיק זשאנער, ווי מ'גראמט מיט פיוטים, און מ'טענהט זיך מיט לאזונגען, אויף ווילדע טענער און תנועות פון גוף. עס איז ווי א דעבאטע מיט כלי זמר און נגינה.
46 (נומער)
46 איז דער נאטירלעכער נומער וואס קומט נאך 45 און פאר 47.
פרחי מגדים
א תורה בלעטל וואס פלעגט ערשיינען אונטערן נאמען פון מכון "באר יצחק" דסקווירא ב"פ, צונויפגעשטעלט דורך הרב צבי הירש שווארץ, א זון פונעם באקאנטען ידען ר' בערל שווארץ, מח"ס ארצות החיים א "שם הגדולים" אויף רבני אמעריקא, און אויך עפעס א מעשה ביכל אין לשה"ק וואס ער האט געהערט פון אלטע אידען און רבנים ואדמורי"ם.
עס האט אנגעפאנגען צו ערשיינען אין יאר... עס האט אנגעהאלטען א שיינע פאר יאר, אין א קאלירפולע פארמאט, פארשפרייט און רוב היימישע געגענטער, מאנכע באדויערן זייער שטארק אז עס איז אונטערגעגאנגען, אבער אנדערע זאגן אז עס האט זיך אינגאנצען נישט אויסגעפעלט, און זייער גוט אז עס איז טאקע אונטערגעגאנגען, ווייל קיין גרויסע חידושים האט מען דארט נישט איינגעהאנדעלט.
קאטעגאריע:תורה בלעטער קאטעגאריע:סקווירא
47 (נומער)
47 איז דער נאטירלעכער נומער וואס קומט נאך 46 און פאר 48.
פוסיקאט דאלז
left|thumb|250px|פוסיקאט דאלז טרופע פּוסיקאַט דאָלז (Pussycat Dolls) איז אַן אַמעריקאַנער פּאָפּולערע פאפ־טרופע. געגרינדעט געווארן אין יאר ה'תשנ"ה. דזשעסיקא סוטא איז אַ מיטגלידערין אין דער טרופּע.
ט' אלול ה'תשס"ה האט די טרופע פובליקירט א טייפ מיטן נאמען "PCD" וועלכע אנטהאלט די פאלגנדיקע לידער:
2008 האָבן זײ פּובליקירט די צװײ סינגלען: 2009
קאַטעגאָריע:טרופעס קאַטעגאָריע:פאפ זינגערס
ב' שבט
די טעג ווען ב' שבט קען געפאלן זענען:
48 (נומער)
48 איז דער נאטירלעכער נומער וואס קומט נאך 47 און פאר 49.
וואנדל פארק טראם סטאנציע
וואנדל פאַרק איז א טראמלינק סטאנציע אויף רוטעס 3 און 4, לעבן וואנדל פאַרק, לאנדאנער בארא פון קרוידן.
מזרח פון דער סטאנציע ווערט די ליניע אן איינצעלע אייזנבאן, וואס גייט ארויף שיף כדי אריבערגיין די באן ליניע אויף א בריק.
אויסלייג
טראַם סטאַנציע
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:טראמלינק סטאנציעס
אלול
קליין|מען [[בלאזן|בלאזט שופר יעדן אינדערפרי פון ראש חודש אלול ביז ערב ראש השנה אחוץ שבת.]] קליין|מרכז| גלויות שנה טובה מיט עידן מקיימים מצוות שופר אלול איז דער זעקסטער חודש צו דער ציילונג פון די חדשים וועלכע ווערט געציילט פון ניסן, (און דער צוועלפטער חודש צו דער ציילונג פון יארן, וועלכע ווערט געציילט פון תשרי ).
קביעות - קאלענדאר
פון ווען ס'איז באשטימט געווארן דער יידישער קאלענדאר (קביעות החדשים), איז אלול שטענדיג א פארקערצטער חודש (חסר) : א חודש פון ניין און צוואנציג טעג.
ראש חודש אלול איז שטענדיג צוויי טעג: דער דרייסיגסטער טאג פון אב, און צומארגענס, דער ערשטער טאג פון אלול, וויבאלד אב איז שטענדיג א פולער חודש (מלא) : ער האט שטענדיג דרייסיג טעג.
אין די צייטן ווען בית דין האט מקדש געווען דעם חודש האבן זיי געקענט - אויב בית דין האט עס געפינען נויטיג - אויסברייטערן דעם חודש (מעובר) אויף דרייסיג טעג, דאך דערצייילט אונז די חז"ל אז פון די צייטן פון עזרא האט קיינמאל פאסירט, אלול זאל זיין אויסגעברייט.
אין דער משנה לערנט מען אז אלול איז איינער פון די זעקס חדשים וואס בית דין האט געשיקט שלוחים צו די ווייטע ערטער פון ירושלים, באקאנט מאכן וועלכן טאג זיי האבן מקדש געווען ראש חודש אלול, וועגן דעם קומענדיגן ראש השנה. (רש"י און תוספות קריגן זיך אין דער ערקלערונג וואספאר א אנבאלאנג האט ראש חודש אלול צו ראש השנה, אייגענטלעך ווענדט זיך ראש השנה ווען בית דין וועט מקדש זיין תשרי).
דער אינהאלט פון חודש
דער צירוף פון חודש אלול גייט ארויס פון דער ענדע פון די ווערטער וצדקה תהיה לנו כי (דברים ו. כה.). דורשי רשומות זאגן: דער צירוף פון חודש אלול גייט צום ערשט פון דער ענדע פון די ווערטער (סוכה פרק ה' משנה ד') אָנוּ לְיָהּ, וּלְיָהּ עֵינֵינוּ.
דער מזל פון אלול ווערט אנגערופן בתולה. דער בני יששכר ברענגט א טייטש וואס ער האט געהערט פון זיי שוועסטער-קינד רבי אלעזר פון ליזשענסק, אז תשמח בתולה במחול (ירמיה לא. יב.) חודש אלול וואס זיין מזל איז בתולה וועט זיך פרייען, במחול ווען דער אייבערשטער וועט פארגעבן (מוחל) די זינד פון די יידישע קינדער.
אלול איז א חודש פון תשובה און נאכקלערען, זיי זענען טעג וואס ווערען אנגעריפן ימי רצון, ימי הרחמים והסליחות, וויבאלד אין אלול האט זיך אנגעהויבן די פערציג טעג וואס דער אייבערשטער האט זיך געלאזט איבערבעטן צו משה רבינו, און ס'איז געזאגט געווארן אויף דעם דער רמז אני לדודי ודודי לי (שיר השירים ו ג), ראשי תיבות אלול.
ספעציעלע טעג פון חודש
דריי טעג פון חודש אלול האבן די חז"ל אויסגעריפן אלס יו"ט און פארבאטן צו פאסטן אין די טעג, ז, יז, כב, ווי ס'ווערט געשריבן אין מגילת תענית. די הלכה איז "בטלה מגילת תענית", און די ימים טובים גייען היינט נישט מער אָן.
כ"ה אלול האט דער אייבערשטער באשאפן די וועלט, און דער טאג איז דער פונדאמענט אויף אויסצורעכענען די מולדות און תקופות.
א גוט יאר
פון ראש חודש אלול, ווען איינער שרייבט א בריעף צום צווייטן דארף ער אים וואונטשען פון אנפאנג א כתיבה וחתימה טובה.
בלאזן שופר
מען פירט זיך צו בלאזן שופר א גאנץ חודש אלול חוץ פון ערב ראש השנה, עס זענען דא עטליכע טעמים.
לדוד
פון ראש חודש אלול ביז שמיני עצרת, פירן זיך רוב אשכנזים צו זאגן יעדן טאג ביי שחרית און מעריב (ס'פארהאן ערטער וואס זאגן ביי מנחה) דעם קאפיטל כ"ו פון תהלים: לדוד ד' אורי וישעי ס'איז אבער דא ערטער וואו מען האט מקפיד געווען נישט צו זאגן.
פאסטן
דער רמ"א שרייבט, ס'איז דא וואס פירן זיך צו פאסטן פערציג טעג פון ראש חודש אלול ביז יום כפור, אבער מ'טוט נישט אריינצוהען דעם תענית ביז באנאכט.  אבער וויבאלד שבת און יו"ט מעג מען נישט פאסטן, היייבט מען אָן שוין פון פופצן טאג אין אב.
סליחות
מען פירט זיך אויך צו זאגן ספעציעלע פיוטים אין דעם חודש וואס מען רופט סליחות.
רעפערענצען
קאַטעגאָריע:ימים נוראים
וואלף דייטש
ר' וואלף דייטש, אן אייניקל פון ר' סענדער דייטש וועלכער האט געדינט אלס רעדאקטאר פון "דער איד", איז דער פאליטישער קאלומניסט פאר דער איד; פאליטיש איז דייטש שטארק קאנסערוואטיוו געשטימט.
ר' וואלף ארבעט אויך פאר ר חיים הלוי העלער, אין מרכז מוסדות סאטמאר.
קאַטעגאָריע:יידיש שפראך שרייבערס קאַטעגאָריע:סאטמארער חסידים קאַטעגאָריע:יידישע שרייבער קאַטעגאָריע:אמעריקאנער שרייבער
ברייען ראסס
left|200px ברייען ראסס איז דער הויפט אינוועסטיגעטאר ביי "ABC NEWS" (עי בי סי נייעס) טעלעוויזיע קאנאל זינט 1994, פאר דעם האט ער געארבעט ביי NBC פון (1974-1994).
קאריערע
ער איז איינער פון די רעספעקטפולע זשורנאליסטן אין אמעריקע, ער האט א אייגענע בלאטער ווי דארטן אינפארמירט ער איבער די אויספארשונגען און אויפדעקונגען, וואס קומען ארויף, זיינע עקסלוסיוו סקופ'ס
וועבלינקען
קאטעגאריע:זשורנאליסטן
ו' אלפים
דאס יאר ו' אלפים ווערט דערמאנט אין דער גמרא סנהדרין:
מאנטעסקיע
left|thumb|180px|דער באראָן מאָנטעסקיע דער באַראָן מאָנטעסקיע ("Baron de Montesquieu", און אין העברעאישּ "הברון מונטסקייה"), אַ פֿראַנצויזישער פֿילאָסאָף. געבוירן אין 1689, געשטאָרבן אין 1755.
ער איז באַרימט מיט זיין פאָרמולירונג פֿון דער טעאָריע אז די מלוכישע שררה מוז צעטיילט ווערן אויף דריי אָפגעזונדערטע (אומאָפהענגיקע) אינסטאַנצן: געזעץ-געבונג, מישפט פירונג און רעגירונג. דער-דאָזיקער פרינציפ איז אנגענומען געוואָרן אַלס זעלבסטפאַרשטענדלעכע חכמה אין דער מאָדערנער אויפפאַסונג פון געזעלשאפטלעך פאָליטישער אויספורעמונג פון מלוכהשאַפט, און איז פאַרווירקלעכט געוואָרן אין אַ סך דעמאָקראַטישע, מערסטנס מערב'דיקע, מלוכות אין דער וועלט.
זיַין סאמע וויכטיגע יצירה איז דאס בוך "l' esprit of the lois" - (פֿאָם גייזט דער געזעטע, די נשמה אויף די טיפֿפונקטע), אין 1748 - אַ פראָדוקט פןן צוואנציק יאר ארבעט.
ער האָט דערקלערט דעם אונטערשיד צווישן דריַי-ערליי פארמען פון מלוכות:
ער זאָגט אז די בעסטע מלוכה איז די רעפובליק. אָבער אום צו זיכערן די פרייהייט פון מענטשן, דארף דער שטאַט צוישען דען דריַי אויטאָריטען צו טרענען, אוו אויף די וויזע צו זיכערן, דאס עס גליַיכגעוויכט אוו ברוכע צוישען אינען גיבט.
די אַדמיניסטראטיווע קרעפטע וארען רעגירונגס מאכט אבטייל:דאס לעגיסלאטיוו, די עקסעקוטיוו, און דער געריכטזוף (העברעאישּ: "רשות שופטת"). דיזע קרעפטע זאָלטען אויף אונטער דען דריַי קלאסען געטיַילט וערדען, די ער געזען האָט, אלס בעזיצע, דאמיט יעדעס איַינע קראפט אובער די אנדערען האָטע.
קאַטעגאָריע:פילאסאפן קאַטעגאָריע:דעמאקראטיע
י' שבט
די טעג ווען י' שבט קען געפאלן זענען:
49 (נומער)
49 איז דער נאטירלעכער נומער וואס קומט נאך 48 און פאר 50.
אין יידישקייט
מען ציילט די ספירה ניין און פערציג טעג, פון דעם צווייטן טאג פסח ביז דעם יום טוב שבועות.
אין אנדערע פעלדער
49 איז:
פאליטיק
פאליטיק (פון גריכיש πολιτικός, "וועגן די בירגער"), איז א פראצעס דורך וואס גרופעס פון מענטשן שאפן קאלעקטיווע החלטות. מען בויט זיך אויף א נייגונג און געהערונג צו אַ געוויסער שטרעמונג פון אידעאלאָגיע און מען האָט פיינט די קעגנאַרטיגע פּאַרטיי מיט זייער אנדער געוויסער שיטה, ס'קען שטארק וויי טאן אויב אייער פארטיי פארלירט אבער עס איז גאר גוט אויב מיר געווינען.
רשימה פון פאליטיקער
*
ריווס קארנער טראם סטאנציע
ריווס קארנער איז א טראמלינק סטאנציע אויף רוטעס 3 און 4 אין קרוידן. נאר טראמען אין דער ריכטונג פון ווימבלדאן שטעלן זיך אפ דא; טראמען קיין ווימבלדען פארן אדורך דער סטאנציע אויף דער צווייטער זייט.
אויסלייג
טראַם סטאַנציע
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:טראמלינק סטאנציעס
מנין
א מנין איז דער קווארום פון צען אידישע מענער פון דרייצן יאר און העכער וואס מען באדארף אויף צו קענען מתפלל זיין געוויסע חלקים פון די אידישע תפלות. די חלקים רופן זיך דברים שבקדושה, און בטציען זיך געווענליך צו קדיש, קדושה, ברכו, חזרת הש"ץ, און קריאת התורה.
נישט דער גאנצער מנין מוזן זיך באטייליגן אין די פולע תפלות אויף צו קענען זאגן די אויבנדערמאנטע תפלות. עס פארלאנגט זיך נאר זעקס אקטיווע מתפללים, און די רעשט קענען זיין פשוטע צוהערער און ענטפערן נאר אויף די דברים שבקדושה.
אין הלכה ווערט אויך פארעכנט א מנין אין אלגעמיין אלץ דער אידיאלער אופן פון אידישער תפלה, אפילו אויב די תפלות האבן נישט קיין דברים שבקדושה, ווי צ.ב.ש. אויף צו זאגן תהלים, אדער א צבור'ישע מצווה ווי חופה וקידושין, ברית מילה, פדיון הבן, א.ד.ג. דער טערמין מנין ווערט אויך באנוצט אין אלגעמיין אויף דער ארגאניזירטער צוזאמקום אויף איינע פון די טעגליכע תפלות, אומאפהענגיג אויב דער מנין באשטייט פון צען מענטשן אדער פיל מער.
קאטעגאריע:מצוות און מנהגים קאטעגאריע:תפילה
סלאוועניע
סלאָװעניע, אפיציעל די רעפובליק פון סלאוועניע , איז אַ לאַנד אין צענטראַל אײראָפּע צווישן די אלפן און דעם מיטלענדישן ים. זי גרענעצט איטאליע צו מערב, קראאטיע צו דרום און מזרח, אונגארן צו צפון־מזרח און עסטרייך צו צפון. זי באדעקט א שטח פון 20,273 קוואדראט ק"מ און האט א באפעלקערונג פון 2.05 מיליאן. די הױפּטשטאָט איז ליובליאנא.
די אפיציעלע שפראך פון סלאוועניע איז סלאוועניש.
סלאוועניע איז א מיטגליד אין דעם אייראפעישן פארבאנד און אין נאט"א.
היסטאריע
אין 1989 האט דער פארלאמענט פון סלאוועניע באשלאסן זיך צו שיידן פון יוגאסלאוויע, און אין 1990 איז די החלטה געווארן באשטעטיקט דורך א רעפערענדום. אין 1991 האט סלאוועניע דערקלערט איר אומאפהענגיקייט. די יוגאסלאווישע מיליטער האט אינוואדירט אום 27סטן יוני, אבער נאכן אינטערווענץ פון די פאראייניקטע פעלקער האט געענדיגט דאס קעמפן נאך צען טעג. אין 1992 האט דער אייראפעישער פארבאנד אנערקענט די אומאפהענגיקייט פון סלאוועניע. יענע יאר האט מען געהאלטן דעמאקראטישע וואלן, און מען האט געוויילט מילאן קוטשאן פרעזידענט פון דעם לאנד.
געאגראפיע
סלאוועניע געפינט זיך אין דרום־מזרח אייראפע, צווישן די אלפן און דעם מיטלענדישן ים. זי גרענעצט קראאטיע צו דרום און מזרח, אונגארן צו צפון־מזרח, עסטרייך צו צפון און איטאליע צו מערב. סלאוועניע, איטאליע און עסטרייך האבן א באגעגן־פונקט לעבן פעטש, אין צפון פון לאנד. אין דרום־מערב פון לאנד איז א קורצער בארטן ביים אדריאטישן ים.
צווישן די פויגלען אין סלאוועניע זענען סאוועס, אדלערן, און שווארצע און גרינע פיקהאלצן.
רעפערענצן
*
ישיבה וועלט נייעס
ישיבה וועלט נייעס איז א וועב צייטונג אויף ענגליש. אלע נייעס וואס איז נוגע צום חרדישן ישיבה ליטוואקעס לאגער, איבערהויפט אלעס אין און ארום לעיקוואד, וועט איר דארטן טרעפן טעגליך. ער דעקט אויך אלע רעבישע הויפן וואס גייען צו דער מאדערנער אידישער וועלט.
אויך האט ער א האטליין 2 מאל א טאג אפדעיטעט 11 צופרי און 8 ביינאכט.
קאטעגאריע:נייעס
דעיוויד בעקהעם
left|250px דעיוויד בעקהעם (געב' דעם 2טן מיי, 1975) איז א פאפולערער פוטבאל שפילער, דער 5טער בעסטער שפילער אין דער וועלט, יאנואר 2007 נאמינירט געווארען דורך די בריטישע גלעמאר מאגאזין אין פעשאן סטייל אנגעטוהעכץ אלץ די בעסטע אהנגעטועהן אין די וועלט, פארהייראט וויקטאריע בעקהעם.
ביאגראפיע
זיין זיידע דורך זיין מאמע איז א איד,
געבוירן אין לאנדאן,
יולי 1999 האט ער פארהייראט די פאפולערע פאפ זינגערין וויקטאריע עדעמס, די פארפאלק רופט מען "די פארפאלק אין שטאט", ער איז די רעדע אין די מידיאו ווי די האליוואד פיט-זשוליע פארפאלק.
נאכען זיין סטיילישען אנגעטועכץ און אויסזען האט ער אריינגעברעגט א נייע נאמען "מעטרו-סעקסואל" אין 1994 פאר סטיילישע מענער איבער דעהם איז געווען ברייט באשריבן אין די ניו יארק טיימס, ער דינט אויך אלץ א מאדעל.
קאַטעגאָריע:פוסבאלערס קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
50 (נומער)
* איז דער נאטירלעכער נומער וואס קומט נאך 49 און פאר 51.
אין מאטעמאטיק
פופציג איז די קלענסטע צאל וואס מען קען שרייבן ווי די סומע פון צווי קוואדראטצאלן אין צוויי פארשידענע אופנים: 50 = 12 + 72 = 52 + 52. זי איז אויך די סומע פון דריי קוואדראטצאלן: 50 = 32 + 42 + 52.
דעטרויט
דעטרויט איז די גרעסטע שטאט אין מישיגען. דעטרויט איז א פארט שטאט אויפן דעטרויט טייך.
אין 2010, איז דעטרויט געווען די 18טע מערסטע באפעלקערשטע שטאט אין די פאראייניגטע שטאטן מיט א באפעלקערונג פון 713,777.
פון דעטרויט פאָרט מען אין דער דרום ריכטונג צו ווינדזאר אין קאנאדע.
אין דעטרויט וואוינען 100,000 יידן.
געשיכטע
דעטרויט איז געגרינדעט געווארן אום 24סטן יולי 1701 פון אַ פֿראַנצייזישן רויכוואַרגער אנטואַן דעמאָט קאַדילאַק, אויפן לאַנד פון די אַנישנאַבע און באָדעוואַטאָמי פֿעלקער. די פֿראַנצייזישע האָבן געבויט דעטרויט צו האַנדלען פֿוטערס. אין 1760 האבן די ענגלישע צוגענומען דעטרויט פון די פֿראַנצייזן. אינעם קריג פון 1812, האבן די בריטישע און אַמעריקאַנער באַקעמפֿט איבער דעטרויט. אינעם 20סטן יאָרהונדערט, איז די שטאָט געוואָרן אַ צענטער פֿון אינדוסטריע.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:פארט שטעט אין די פאראייניגטע שטאטן קאַטעגאָריע:מישיגן
60 (נומער)
זעכציק איז דער נאטירלעכער נומער וואס קומט נאך 59 און פאר 61.
איז גימאטריע ס'
אין מאטעמאטיק
אין געאמעטריע, 60 סעקונדן אין איין מינוט, 60 מינוט אין איין גראד.
א שאק (= 5 טוץ) איז 60.
צענטראל טראם סטאנציע
צענטראל איז א טראמלינק סטאנציע  אין קרוידן שטאט-צענטער, וואס באדינט דעם ״צענטראל״ איינקויף-צענטער. די סטאנציע איז א טראנספארט איבערבייט, וואו טראמען שטעלן זיך אפ אויף איין זייט פונעם פעראן און לאקאלע אויטאבוסן אויף דער צווייטער זייט.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:טראמלינק סטאנציעס
70 (נומער)
איז גימאטריע ע'
מאנרא
מאנרא איז א שטעטל אין אפסטעיט ניו יארק, מיט א באפעלקערונג פון 39,912 אין 2010. עס וואוינען דארט אסאך חרדישע אידן. אויך געפונט זיך דארט דאס סאטמארער שטעטל קרית יואל.
קאַטעגאָריע:מוניציפאליטעטן אין ניו יארק קאַטעגאָריע:אראנדזש קאונטי, ניו יארק
א' תשרי
א' תשרי איז דער ערשטער טאג פונעם יאר. די יידן פייערן אין דעם טאג ראש השנה.
יארצייטן
קאַטעגאָריע:טעג אין יידישן לוח
נארוועגיע
‫ נאָרוועגיע (נארוועגיש: Norge) איז אַ לאַנד אין צפֿון אײראָפּע, אפיציעל דאס קעניגרייך פון נארוועגיע, איז א לאנד וואס פארנעמט דעם מערב טייל פונעם סקאנדינאווישן האלבאינזל, ווי אויך יאן מאיען אינזל און דעם סוואלבארד ארכיפעלאג. דאס לאנד גרעניצט זיך מיט שוועדן צו מזרח, רוסלאנד און פינלאנד. צו מערב, אריבער דעם צפון ים, ליגן דאס פאראייניגטע קעניגרייך און די פארא אינזלען, און אריבער דעם נארוועגישן ים ליגן איסלאנד און גרינלאנד. צו דרום, אריבער דעם סקאגעראק דורכגאס ליגט דענמארק. זײַן הױפּטשטאָט איז אָסלאָ.
עקאנאמיע
נארוועגיע האט געהאלטן צוויי רעפערנדומס, אין 1972 און אין 1994, וואס האבן באשלאסן צו בלייבן אינדרויסן פונעם אייראפעישן פארבאנד. נארוועגיע איז א מיטגליד פון דער אייראפעאישער פרייהאנדל אסאסיאציע (EFTA), א פאראלעלע ארגאניזאציע וואס איז אויפגעשטעלט געווארן אין 1960.
קולטור
איינער פון די בארימסטע נארוועגישע קאמפאזיטארן איז עדווארד גריג (1843 -1907).
וועבלינקען
* קאַטעגאָריע:לענדער אין אייראפע
אידענטיטעט פאליטיק (יידנטום)
זעלביקייט (געהערונג) אויך אידענטיטעט איז די וועג ווי אזוי יעדער באקאנט זיך.
עס איז דא זעלביקייטן וואס דער מענטש קען טוישן, און אזעלכע ווערט מען מיט זיי געבוירן.
די 3 הויפט זעלביקייטן וואס מען קען טוישן:
1. בירגער - צו וועלכע רעגירונג געהערט מען (אמעריקאנער, ישראלי א.א.וו.).
2. פאלק - צו וועלכע פאלק געהערט מען. (א ייד, אן אראבער, א פאלעסטינער א.א.וו.)
3. רעליגיע - צו וועלכע רעליגיע געהערט מען. (ייד, מוסלעמער, קריסט א.א.וו)
קאַטעגאָריע:פאליטישע וויסנשאפט קאַטעגאָריע:יידישע שטרעמונגען
שלום אש
קליין|250px|שלום אַש שלום אַש (ה'תרנ"ב, 1טן נאוועמבער, 1880, קוטנע, פוילן - ה'תשי"ז, 1957, בת ים) איז געווען א יידישער שרייבער.
ער איז מחונך געווארן אין רעליגיעזע אינסטיטוציעס, אין חדר און אין ישיבה, און אין יארן ארום האט ער ערהאלטן אויך אַן אלגעמיינע ערציאונג. אין יאר ה'תשט"ו, נאך דער צווייטער וועלט קריג, איז ער ארויף קיין ארץ ישראל און האט זיך באזעצט אין בת ים.
ווען ער איז געווען 20 יאר אלט האט ער זיך באזעצט אין ווארשע און האט אנגהייבן שרייבן אויף העברעיש, אבער נאכער האט ער געשריבן נאר אויף יידיש.
נאך זיין שטארבן האט דער בת ים-מוניציפאליטעט אפגעהיטן זיין הויז.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:יידיש-שפראך שרייבער קאַטעגאָריע:פוילישע יידן
80 (נומער)
אכציק איז דער נאטירלעכער נומער וואס קומט נאך 79 און פאר 81.
האט גימאטריע פ'
וואודי אלען
קליין|וואודי אַלען אין ניו יארק, 2006 וואודי אַלען (ענגליש: Woody Allen, געבוירן אלען קעניגסבערג דעם 1טן דעצעמבער 1935 אין ניו יארק, פאראייניקטע שטאטן) איז א יידישער אמרעריקאנער קאָמיקער, שרײַבער, רעזשיסאר און פֿילם שפילער.
ער האט געהייראט א קארעישע פרוי און האט מיט איר צוויי קינדער.
קאטעגאריע:אמעריקאנער קאטעגאריע:פילם אקטיארן קאטעגאריע:רעזשיסארן קאטעגאריע:סצענאר שרייבער קאטעגאריע:אמעריקאנער אטעיסטן קאטעגאריע:יידישע אטעיסטן
א געשעפט
א געשעפט איז דער נאמען פון א חרדישער פילם אין אמעריקע וואס ארויס אין אידיש. די פרומע רבנים האבן דאס גע'אסר'ט צוליב מורא אז השפעות פון טעאטער און פילם וועט זיך אריינרייסן ביים חרדישן לאגער.
מאנסי ברודער קירש פראדעצורער.
די געשיכטע
די געשיכטע פארציילט איבער א קאליעקער יינגל וואס האט גערודפט און צרות געמאכט בקביעות פון אלץ קינד ביז צו דער עלטער א תמימות'דיגער ייד פון זיין קלאס וואס איז אין זיינע אויגן געוועזן זיין קאנקורענט. ביי איינע פון זיינע אקטן האט ער אוועקגעכאפט זיין פיינטס קינד גלייך נאכ'ן געבוירן, און אים אפגענארט דורך געבן שוחד פאר א דאקטער זאל אים זאגן אז זיין קינד איז געשטארבן. למעשה האט דער שווינדלער געהאדעוועט דאס קינד כאילו ס'וואלט געווען זיינס. ביים ענדע פון די געשיכטע האט זיך ארויסגעוויזן דער אמת, און דאס קינד איז צוריק געגאנגען צו זיין אמת'ן טאטן, און דער שווינדלער האט זיך אומגעקערט צום גלייכן וועג.
וועבלינק
קאטעגאריע:אידישע קאנטראווערסיעס קאַטעגאָריע:יידיש-שפראך פילמען קאַטעגאָריע:פילמען וועגן חסידים קאַטעגאָריע:אמעריקאנישע פילמען קאַטעגאָריע:דראמאטישע פילמען
לייב אליצקי
לייב אליצקי (ה'תרנ"ד (1894), פוילן - ה'תשל"ה (1975), גבעתיים) איז געווען א יידישער שרייבער, דיכטער, און איבערזעצער.
לייב אליצקי איז געבוירן געווארן אין תרנ"ד אין טריסק, וואלין. ער איז מחונך געווארן אין רעליגיעזע אינסטיטוציעס און אויך האט ער ערהאלטן אלגעמיינע ערציהונג. אין יאר ה'תרצ"ח (1938) איז ער אריבער קיין ווארשע און נאכער קיין קאוולע. זיינע ערשטע דערציילונגען, קורצע ערציילונגען, זיינען געדרוקט געווארן אין אנפאנג די 1920ער. אין יאר ה'תשי"ט, נאך דעם צווייטן וועלט קריג, איז ער ארויף קיין ארץ ישראל.
ער האט איבערגלאזט איבער 40 געדרוקטע ביכער און נאך פיל כתבי יד. אין זיין בוך "ישיבה לייט" (פארלאג י.ל. פרץ,1968) שרייבט ער איבער זיינע יונגע יארן אין דער קאמעניצער ישיבה פון הרב ברוך בער לייבאוויץ ז"ל נאך פאר דעם ערשטן וועלט קריג.
קאַטעגאָריע:יידיש שפראך שרייבערס קאַטעגאָריע:יידישע דיכטער קאַטעגאָריע:איבערזעצער
נרות שבת
left|160px נרות שבת אדער שבת ליכט זענען די לעכט וואס מ'צינדט אן ביים זמן פון אריינקום דעם שבת קודש דורך די פרויען.
יעדער דארף צינדען ליכט אויף שבת, סיי מענער און סיי פרויען דארפען זעהן אז אין שטוב זאל ברענען ליכט, אפילו ער האט נישט וואס צועסן דארף ער גיין בארגען צו קענען צינדען,
ס'ווערט געצינדען דורך פרויען צוליב 3 סיבות:
קליין|א קינסטלעריש־אויסגעארבעטע זילבער שבת לייכטער, געשאַפֿן דורך רבי חיים-יוסף-מאיר עלעפאנט, אָנהייב פון די 1950ער יאָרן
ברכות
פאר אדער נאכדעהם ליכט-צינדען זאגט מען:
נוסח הברכה פאר שבת: "ברוך אתה ה' אלוקינו מלך העולם אשר קידשנו במצוותיו וציוונו להדליק נר של שבת."
נוסח הברכה פאר יום טוב: "ברוך אתה ה' אלוקינו מלך העולם אשר קידשנו במצוותיו וציוונו להדליק נר של יום טוב."
אלע ימים טובים, אויסער שביעי של פסח, זאגט מען צו די ברכה: "ברוך אתה ה' אלוקינו מלך העולם שהחיינו וקיימנו והגיענו לזמן הזה"
קאטעגאריע:תרי"ג מצוות
ב' תשרי
ב' תשרי איז דער צווייטער טאג ראש השנה, און דער צווייטער טאג פון די עשרת ימי תשובה.
פאלעסטינער
פאלעסטינער איז דער באצייכענונג, אויף מענטשן וואס שטאמען אפ פון פאלעסטינע, אין די בריטישע טערמין, ווערן אלע איינוווינער אין פאלעסטינע באצייכענט מיטן נאמען, ווי יידישע פאלעסטינער, אראבישע פאלעסטינער.
דער מקור פונעם נאמען, שטאמט פון די רוימער, וואס האבן גערופן די געגנט סיריע פאלעסטינע, און די נאמען איז פארבליבן ביז 1948, ווען ישראל איז געגרינדעט געווארן, און די מערב ברעג, איז אנאקסירט געווארן צו יארדאניע.
זינט 1964 ווען דער פאלעסטין באפרייאונג ארגאניזאציע, איז געגרינדעט געווארן, און שפעטער פארגעזעצט דורך יאסיר אראפאט, איז דער טערמין באנוצט געווארן צו באצייכענען, אלע מענטשן וואס שטאמען אפ פונעם היסטארישן פאלעסטין, איינער פון די הויפט צילן זייערע איז געווען, אנערקענונג פון דער וועלט אין אזא פאלק.
זעט אויך פאלעסטינע פליטים.
קאַטעגאָריע:מיטל מזרח קאנפליקט קאַטעגאָריע:ישראל קאַטעגאָריע:פאלעסטינע
פארלאמענט
צו מיינט איר װיקיפּעדיע:פארלאמענט? left|thumb|200px|דאס קאפיטאָל פארלאמענט הויז אין וואשינגטאָן, [[פֿאַראײניקטע שטאַטן פֿון אַמעריקע|אמעריקע]] left|200px|thumb|"די [[כנסת" - דאס פארלאמענט הויז אין ירושלים, מדינת ישראל.]]
סלאוואקיי
סלאוואקיי איז א מיטגליד אין דעם אייראפעישן פארבאנד, נאט"א און די פאראייניקטע פעלקער.
פארלאמענט
פארלאמענט איז דאס הויז וואו עס זיצן די פארלאמענטע מיטגלידער כדי צו באוואכן די אקציעס פונעם רעגירונג, און אויב זיי ווילן, קענען זיי אומווארפן די רעגירונג און פאדערן נייע וואלן. אבער געווענטלעך איז דא א קאאליציע וואס וויל נישט אומווארפן די רעגירונג.
סלאוואקיי
היסטאריע
סלאוואקיי איז געווארן א טייל פונעם קעניגרייך פון אונגארן אין דעם 10טן יארהונדערט. יידן האבן אנגהויבן זיך באזעצן אין סלאוואקיי אין דעם 14טן יארהונדערט.
פארלאמענט
עס זיינען דא פארלאמענטן אין געוויסע מדינות (ווי צ.ב. אין מדינת ישראל) וואס די חברי כנסת באשטימען אויך די געזעצן פונעם רעגירונג. ד.ה. דער "געזעץגעבער אויטאריטעט" מיט דער "אויספירער אויטאריטעט" זיינען ענדליך (זעט: אויטאריטעט צעטיילונג), און נאר דאס געריכט איז אייניג.
סלאוואקיי
היסטאריע
אין 1918 איז סלאוואקיי געווארן א טייל פונעם נייעם לאנד טשעכאסלאוואקיי.
פארלאמענט
א פאַרלאַמענט איז א לעגיסלאטורע הויס, בעזונדערס אין די לענדער, זידעם סיסטעם איז רעפובליק אָדער דעמאָקראטיע.
סלאוואקיי
געאגראפיע
דער צפון טייל פון לאנד איז באדעקט מיט די קארפאטישע בערג. די הויפט טייכן זענען די דוניי, דער וואג און דער גראן.
פארלאמענט
דער נאמען איז פֿון דעם פראנצויזישן וואָרט "פארלע", וואס איז טייטש :זאָגן.
סלאוואקיי
פאליטיק
דער ראש מלוכה פון סלאוואקיי איז דער פרעזידענט (היינט איוואן גאשפאראוויטש), וואס מען וויילט אויף א קאדענץ פון פינף יאר.
פארלאמענט
דאס בריטישע פארלאמענט איז געווען דאס ערשטע פארלאמענט אין דער וועלט. דאס בריטישע פארלאמענט איז די מאָדעל וור די אנדערשטען פארלאמענטישע סיסטעמע, און זיינע טאטען האָבן א סאך אנדערע פארלאמענטן געשאפן.
דאס ערשטע ענגלישע פארלאמענט וורדע ווערנד דער רעגיערונג פֿון קעניג הענרי דער דריטער אים 13 יאהרהונדערט געבילדעט.
די פארלאמענטע מיטגלידער זינד די מענער און די פֿרויען, די דען טיפֿפונקט אין די מדינה (אים שטאט) מאכען. זי זינד און שטאטזאנגעהעריגען אָדער רעגיאָנאלע וואלען געוואהלט (העברעאיש: בחירות).
דער מיניסטערפרעזידענט (העברעאיש: "ראש ממשלה") פֿון די נאציאָן איז פֿאסט אימער דער לײַטער פֿון די מעהר גרויסע פארטי אים פארלאמענט.
פארלאמענט קענען מיט קאָנגרעס, אָדער סענאט, אלס דאס מאָדעל פֿון אמעריקע זײַן.
קאַטעגאָריע:דעמאקראטיע קאַטעגאָריע:רעגירונג קאַטעגאָריע:פאליטישע וויסנשאפט
90 (נומער)
* איז דער נאטירלעכער נומער וואס קומט נאך 89 און פאר 91.
אין מאטעמאטיק
יעדער ווינקל פון א קוואדראט האט 90 גראד.
בולגאריע
‫ בולגאַריע איז א לאַַנד אין דרום-מזרח אייראפּע. די הױפּטשטאָט איז סאָפיע. זי גרענעצט פינף לענדער: רומעניע צו צפון (בעיקר דורכן דוניי), סערביע און די רעפובליק פון צפון=מאקעדאניע צו מערב, און גריכנלאנד און טערקיי צו דרום; און דעם שווארצן ים צו מזרח.
די גרעסטע שטעט נאך סאפיע זענען פלאוודיוו (באפעלקערונג 338,153) און ווארנא (באפעלקערונג 334,870).
היסטאריע
אין דעם סוף פונעם 6טן יארהונדערט איז אויפגעשטעלט געווארן די ערשטע בולגארישע אימפעריע. אין 1018 איז די אימפעריע געווארן א טייל פון דער ביזאנטישער אימפעריע.
ביי דער צווייטער וועלט-מלחמה איז בולגאריע געווען דאס איינציגסטע לאנד וואו די בירגער האבן פראטעסטירט אין די מאסן אז מען זאל נישט שיקן די יודן צו די פארניכטונג לאגערן. און די רעגירונג איז דאן טאקע געווען געצווינגען אפצושטעלן די מאסן-דעפארטאציעס, כדי צו פארמיידן א בירגער-קריג.
וויסנשאפט און טעכנאלאגיע
די הויפט פעלדער פון פארשונג און אנטוויקלונג זענען ענערגיע, נאנאטעכנאלאגיע, ארכעאלאגיע און מעדיצין.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:בולגאריע
יעקב ישראל פריינד
ר' יעקב ישראל פריינד איז ווי מען רופט אים יענקל פאטאקי, איז א ארונישער פאליטיקער.
ער האט אנגעהויבן זיין קאריערע מיט גורלות פאר שערי חמלה און דערנאך געווארן א גרויסער געלטשאפער פאר דזשארדזש פאטאקי, ווען פאטאקי האט געווינען קעגן קאומא האט ער פארדינט זייענדיג נאנט מיט די גאווערנער.
און יאר 2004 איז ער ערוועלט געווארן אלס איינע פון די פיר ווילעדש טראסטיס אין קרית יואל ווי ער דינט ביזן היינטיגן טאג.
קאטעגאריע:ארונים קאטעגאריע:פאליטיקער
ג' תשרי
ג' תשרי איז געווענליך צום גדליה סיידן עס געפאלט שבת דאן ווערט דער תענית אפגעשטופט אויף זונטאג, און איז דער דריטער טאג פון די עשרת ימי תשובה. די טעג ווען ג' תשרי קען געפאלן:
הילערי קלינטאן
קליין|לינקס|מרת [[רחל פרייער אין א בילד פון 2001, צוזאמען מיט דעם געוועזענעם פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן ביל קלינטאן און זיין ווייב הילארי]] הילערי דיאן ראדהעם קלינטאן (ענגליש: Hillary Diane Rodham Clinton, געבוירן דעם 26סטן אקטאבער 1947) איז געװען אויסערן מיניסטער פון די פאראייניגטע שטאטן. זי איז די פרוי פון געוועזענעם פרעזידענט ביל קלינטאן. זי איז געווען סענאטאר אין קאנגרעס פון ניו יארק צווישן די יארן 2000-2008
זי איז געלאפן פאר דער דעמאקראטישער נאמינאציע צו לויפן פאר פרעזידענט אין 2008 און עס געווינען אין 2016 וואו זי האט פארלוירן צום רעפאבליקאנער קאנדידאט דאנעלד טראמפ.
זי איז א שטארקע ליבעראלע, און די רעפובליקאנער האבן זי אפגעהאלטן פון נאציאנאליזירן די געזונט קעיר סיסטעם אזוי ווי אין סאציאלע לינקע לענדער ווי פראנקרייך און קאנאדע. קליין|הילארי קלינטאן מיט איר מאן ביל און טאכטער טשעלסי|303x303פיקס
ביאגראפיע
זי איז געבוירן אום 1947 אין שיקאגא.
2008 וואלן
זי האט פארלוירן די נאמינאציע צו איר קעגענער באראק אבאמא.
זי איז אויפגענומען געווארן אלס זיין אויסערן מיניסטער ווי זי האט געדינט אין פרעזידענט אבאמא'ס ערשטע טערמין
2016 וואלן
זי האט באזיגט איר דעמאקראטישן קעגנער בערני סענדערס און די דעמאקראטישע פריימעריס. אבער ארויסגערונענע אימעילס דורך וויקי ליעקס פון איר קאמפיין פירער האט אויפגעדעקט אז עס איז געווען ערנסטע קארופציע אינעם די.ענ.סי. (DNC) די דעמאקראטישע הויפטקוואטיר. אויך האבן איינע פון די אימעלס אויפגעדעקט אז די מידיע האט איר געגעבן די פראגעס פאר די דעבאטע.
זי האט געווינען די פאפולערע שטימען מיט א מערהייט פון 2 מיליאן שטימען אבער האט גאר מיאוס פארלוירן צום רעבופליקאנער קאנדידאט דאנאלד טראמפ מיט די צאל עלעקטארעלס וואס האט געפירט צום זיג פון טראמפ.
קאַטעגאָריע:פאראייניגטע שטאטן סענאטארן קאַטעגאָריע:אמעריקאנער פרעזידענט וואלן 2008 קאַטעגאָריע:USA רעגירונג קאַטעגאָריע:דעמאקראטישע פרעזידענט קאנדידאטן
100 (נומער)
100 איז דער נאטירלעכער נומער וואס קומט נאך 99 און פאר 101.
100 איז גימאטריע ק'
בלינדקייט
בלינד מיינט אז איינער האט פארלוירן די חוש פון זען מיט די אויגן. אויך איינער וואס קען זען גאר ווייניג און קען נישט דערקענען די פארעם פון די זאכן וואס ער זעט ווערט פאררעכנט בלינד. טייל מענטשן זענען געבוירן בלינד, אבער אפטמאל קומט דאס אלס רעזולטאט פון א קראנקייט אדער פון א שאדן.
יחיאל האפער
יחיאל האפֿער (ה'תרס"ו (1906) ווארשע, פוילן - ה'תשל"ב (1972) יפו, ישראל), א יידישער שרייבער און דיכטער.
בלינדקייט
צו דערמעגלעכן בלינדע מענטשן צו ליינען האט לואי ברייל דערפינדן אן אלפאבעט פון געהעכערטע פינטלעך וואס בלינדע קענען אנטאפן.
יחיאל האפער
ער איז מחונך געווארן אין רעליגיעזע אינסטיטוציעס, און אין יארן ארום האט ער ערהאלטן אויך אַן אלגעמיינע ערציהונג. ער האט געלערנט דאקטעריי אין ווארשע, אבער אין פאקט האט ער זיך נישט באטאן מיט דאקטעריי. ער האט געארבעט אין א מעדיצינישן קליניק אויף גייסטלעכע קרענק און שפעטער איז ער געווארן איר דירעקטאר.
בלינדקייט
די מערסט פארשפרייטע סיבות פאר בלינדקייט אין דער וועלט זענען (אין 2002)
יחיאל האפער
בשעת דער צווייטער וועלט קריג איז ער אנטלאפן קיין סאוועטן פארבאנד און געווארן פארשיקט אין אן ארבעט-לאגער אין דעם ווייטן צפון ביז נאך דער מלחמה און האט זיך צוריק געקערט קיין פוילן. אין יאר ה'תש"ח האט ער זיך באזעצט אין פראנקרייך, פאריז.
בלינדקייט
נאך א סיבה פאר בלינדקייט (ביי יונגערע מענטשן) איז נישט-דערנערונג.
יחיאל האפער
אין יאר ה'תשי"א, נאך דער צווייטער וועלט מלחמה, איז ער ארויף קיין ארץ ישראל און האט זיך באזעצט אין יפו.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:יידיש שפראך שרייבערס קאטעגאריע:יידישע דיכטער קאַטעגאָריע:יידן פון ווארשע
בלינדקייט
קאטעגאריע:קרענק קאַטעגאָריע:זען סיסטעם
שמואל הנגיד
ביאגראפיע
רבי שמואל הנגיד איז געבוירן געווארן צו זיין פאטער רבי יוסף הלוי, וואס געווען א געריבענער ארימער מאן, אין דער שטאט קארדאבע אין דעם שפאנישן קעניגרייך. ער האט זיך אויסגעצייכנט ווי אקאליגראף אין דער אראבישער שריפט.
קאַטעגאָריע:פייטנים קאַטעגאָריע:שפאנישע יידן
200 (נומער)
צוויי הונדערט איז דער נאטירלעכער נומער וואס קומט נאך הונדערט ניין און ניינציק און פאר צוויי הונדערט איינס.
200 איז גימאטריע ר'
ד' תשרי
דער פערטער טאג פון די עשרת ימי תשובה. ווען ראש השנה געפאלט דאנערשטאג, ווערט צום גדליה נדחה צו זונטאג ד' תשרי.
300 (נומער)
איז גימאטריא ש
ה' תשרי
היסטארישע געשעענישן
קליין|250px|דער באן קיין ירושלים אין נחל רפאים
קאזאכסטאן
קאַזאַכסטאַן (Қазақстан אָדער Казахстан) איז אַ לאַנד אין צענטראַל־אַזיע און אייראפע און איז דאס ניינטע גרעסטע לאנד אין דער וועלט. זײַן הױפּטשטאָט איז אַסטאַנאַ, און איז פֿריער געװען אַלמאַטיע.
קאזאכסטאן איז איינער פון די גרעסטער אנטיילנעמערס פון דעם טורקישער ראט און די טורקס"וי קהילה. די מלוכישע שפראך, קאזאכיש, קערט זיך זייר נאנט צו אנדערע טערקישע שפראכן מיט וועלכער עס איז פארבונדן אין א שטארקן אופן דורך די קולטור און היסטאריע.
פאר דעם מערסטן טייל פון זיין היסטאריע, אין תחום פון היינטיקן קאזאכסטאן זענען נאמאדישער שבטים געווען די מערהייט פון באוווינערס. ביי דעם זעכצנטן יארהונדערט זענען די קאזאכישערס ארויסגעקומען ווי א פאראייניקטער ציבור, אפגעטיילט אין דריי מחנות. רוסלאנד האט זיך אנגעהויבן צו מקריב ווערן צום קאזאכישער סטעפ אין דעם אכצנטן יארהונדערט און ביי דעם מיטן פון ניינצענטן יארהונדערט איז גאר קאזאכסטאן געווען א חלק פון דער רוסלענדישער אימפעריע. נאך דער רוסישער רעוואלוציע דער תחום פון קאזאכסטאן איז סוף-כל-סוף געווארן די קאזאכישע סאוועטע סאציאליסטישע ראטנרעפובליק אין 1936, א חלק פון סאוועטן פארבאנד.
קאזאכסטאן איז היים צו א קיבוץ פון א סאך פארשידענע פעלקער און קאלטורין, און איינער פון די עיקרים איז ווארום יאזעף סטאלין האט געשיקט גאר פעלקער אין גלות צום יענעם לאנד. קאזאכסטאן יעצט האט א באפעלקערונג פון 16.6 מיליאן מענטשען מיט 131 נאציאנאליטעטן, בתוכם: קאזאכן, רוסן, אוקריינען, דייטשן, אוזבעקן, טאטארען, און אוּיִגארן, אבער בערך 63% פון דער באפעלקערונג זענען קאזאכן. קאזאכסטאן איז א מדינה וואס לאזט פרייהייט פון רעליגיע און א סאך פארשידינע גלויבנס זענען געפונין, און עס איז דא אין קאזאכסטאן אויכעט א אידישע קהילה. איסלאם איז דער רעליגיע פון 70% דעם מענטשען ווייל קריסטנטום איז דער רעליגיע פון 26.2% פון מענטשען. וויבאלד אז דער קאזאכישער שפראך איז דער מלוכישער שפראך, מכל מקום רוסיש איז גענוצט אין אן אפיציעלע אופן גלייך אויף גלייך מיט קאזאכיש אין קאזאכסטאן'ס פאלקסאינסטיטוציעס.
דער קאזאכישער קעניגרייך
די ערשטע באוווינערס אין צענטראל-אזיע זענען געווען אינדא-איראנען, און די טערקישע פעלקער האבן זיך אנגעהייבט צו מסיג גבול זיין צו זיי לפחות אין דעם 5טן יארהונדערט, אבער עס איז מעגליך אז עס איז געווען פריער. ביים סוף זיי זענען געווארען דער דאמינאנט נאציונאליטיע אין צענטראל-אזיע. אפילו אז יענערע טערקישע פעלקער האבן געהאט דעם צוויי שטאטן פון טארא"ז און האזראט-ע-טערקיסטא"ן, וואס זענען געווען וויכטיגע אפשטעלן אויף דעם זיידן גאס פון מזרח ביז מערב, מכל מקום אן אמת'ע פאליטישע סיסטעם איז נישט ארויסגעקומען ביז דער מאנגאלישער אינוואזיע אין דעם 13טן יארהונדערט. אונטער דער מאנגאלישער אימפעריע אדמיניסטראטישע דיסטריקטן זענען מקוים געווען, און יענע דיסטריקטן זענען שפעטער אונטערגעגאנגען דעם נייען קאזאכישן קעניגרייך.
דורך יענער תקופה, דאס נאמאדישע לעבן און א פֿיך-עקאנאמיע זענען ממשיך געווען צו דאמינירן דעם סטעפ. אין דעם 15טן יארהונדארט, האט אנגעהויבן דער קאזאכישער אידענטיטעט צו קומען ארויס צווישן די טערקישע שבטים, עד כדי כך אז ביי דעם 16טן יארהונדערט געפינט מען אן איינציקע קאזאכישע שפראך, קולטור און עקאנאמיע.
פונדעסטוועגן, די קאזאכן האבן געהאט מחלוקת'ן מיט די פערסיש-רעדנדיקע פעלקער צו דרום-זייט און ביים 17טן יארהונדערט איז דאס קאזאכישע קעניגרייך שוואך געווארן פון א טיילונג פוו די קאזאכידע שבטים אין דריי מחנות. לויט דער טיילונג, פאליטישע מחלוקת און די פארקלענערענט חשיבות פון זיידן גאס האט דאס אוזבעקישע קענעגרייך אריינגעכאפט צו אייננעמען דעם תחום פון מאנגעשלאק האלבאינדזל, וואס איז אויפן קאספישן ים, פון קאזאכישן קענעגרייך.
קאזאכסטאן אונטער רוסלענדישע אימפעריע
אינעם 19טן יארהונדערט, האט די רוסלענדישע אימפעריע אנגעהויבן צו גרעסערן זיך אין צענטראל-אזיע. די "גרויסער שפיל" תקופה, וואס איז געווען א געיעג צווישן רוסלאנד און דער בריטישער אימפעריע צו מלקט זיין דעם לאנד אין צענטראל-אזיע, איז געווען בערך פון 1813 צום 1907. די צארן זענען דעמאלט משלט געווען אויף דעם מערטייל פון דעם היינטיגן קאזאכסטאן-לאנד.
די רוסלענדישע אימפעריע האט אנגעהויבן אן אדמיניסטראציע-סיסטעם און האט געבויט מיליטארישע באראקן אין קאזאכסאן על מנת צו מייסד זיין זיין בייזיין אין צענטראלע אזיע. די ערשטע רוסישע שטאט אין קאזאכסטאן, אורסק, איז געבויט געווארן אין 1735. רוסלאנד האט גוזר געווען אז נאר רוסיש איז געווען דערלויבט אין אלע שולעס און ארגאניזאציעס פון דער ממשלה. צוליב דעם, אז רוסלאנד האט פראבירט צו דורכפירן זיינע סיסטעם, די קאזאכערס האבן אנגעהויבן צו גיין קעגן דעם רוסישער אימפעריע און ביי 1870 די מערהייט פון דעם קאזאכערס זענען געווען קעגן זיינדיג א חלק פון רוסלאנד. דאס איז געווען אויך בגלל די שלעכטס וואס די רוסישע השפעה האט געטאן צו די טראדיציאנעלע נאמאדישע לעבן און פיר-עקאנאמיע, און די הונגער וואס איז שנעל מחריב געווען דערביי א פאר קאזאכישע שבטים.
פון 1890 אן, גרעסערער נומערס פון באזעצערס פון די רוסלענדיישע אימפעריע זענען אנגעהויבן צו באזעצן דעם תחום פון היינטיגער קאזאכסטאן, בפרט די פראווענציע פון סעמירעטשיע. די נומער פון באזעצערס האט שנעל געוואקסט מער, ווען די טארנס-אראל באהן פון אורענבערג צו טאשקענט איז פארענדיקט געוורען אין 1906. די וואנדערונג צום קאזאכסטאן איז געווען אויסגעזען ביי א ספעציעלע וואנגערונג דעפארטאמענט (Переселенческое Управление) אין פעטערבורג. בסך-הכל, עס איז געווען בערך 400,000 רוסישע באזעצערס וואס זענען געוואנדערט צו קאזאכסטאן אינעם 19טן יארהונדערט, און בערך איין מיליאן סלאוון, דייטשערס, אידן, און אנדערען וואס זענען געוואנדערט צום תחום אין די ערשטע טייל פונעם 20טן יארהונדערט.
די קאנקורענץ וואס איז דעמאלט געשיין פאר לאנד און וואסער צווישן די קאזאכערס און די נייע באזעצערס האט געגעבן א גרויסע שינאה צו די קאזאכערס קעגן די השלטה פון די רוסישע אימפעריע, אין איהרע לעצטע יארען. די ערנצטעסטער אויפשטאנד, דער צענטראלע אזיע רעוואלט, אז געשיין אין 1916, ווען די קאזאכערס האבן אטאקירט די רוסישע און קאזאקישע באזעצערס און מיליטארישע באראקן. דער רעוואלט האט געברענגט א סאך בלוט-פארגיסונג צו ביידע זייטן. זיי האבן ביידע געקריגט קעגן די אנקום פון דער קאמוניסטישער ממשלה ביז 1919.
קאזאכסטאן אונטער סאוועטן בונד
אף-על-פי אז עס איז געווען דא א קורצע תקופה פון זעלבשטענדיגקייט אין די יארן נאך דעם סוף פון די רוסישע אימפעריע, די סאוויעטן האבן ברוטאל געקריגט קעגן די קאזאכערס, און סוף-כל-סוף די קאזאכערס האבן זיך אונטערגעווארפט דער סאוויעטער השלטה. אין 1920, דער היינטיגער תחום פון קאזאכסטאן איז געווארען אן אויטאנאמיש ראטנרעפובליק פון סאוויעטן בונד.
די סאוויעטע דערשטיקערונג פון די טראדיציאנעלע קאזאכישער פירערס מיט די גענייטע קאלעקטיוויזאציע אין די יארן פון 1920 צו 1930 האבן געבראכט הונגער און כעס צו דעם קאזאכישן פאלק. צווישן 1926 און 1939, די קאזאכישע באפעלקערונג האט פארלוירען 22% פון הונגערטויט און אוועקוואנדערונג. דעמאלט, אויך פול געוויסע קאזאכישע שרייבערס, פאעטן, פילאסאפן, פאליטיקאנטן און היסטאריקערס זענען נשחט געווארען ביי סטאלין'ס באפעלן, סיי על מנת צו זיין משלט אופן קאזאכישן פאלק און סיי על מנת צו דערשטיקן קאזאכישן אידענטיטעט און קאלטור. אין 1936, קאזאכסטאן איז געווארען א סאוויעטער ראטנרעפובליק. קאזאכסטאן האט מקבל געווען מיליאנען פון פארגלות'טן מענטשן פון אנדערער טיילן פון סאוויעטן בונד ביז די צווייטע וועלט מלחמה.
יענע פארגלות'טע מענטשן זענען אסיר געווארן אין עטלעכע פון די גרעסטערע סאוועטישע גולאגס, בתוכם דער אלזשיר גולאג ארויס פון אסטאנא, וואס איז געווען פאר די ווייבער פון "פיינד פונעם פאלק". אין 1947, צוויי יארן נאך דעם סוף פון דער מלחמה, דער סעמיפאלאטינסט טעסט פלאץ פאר טעסטירן נוקלעארערע וואפנס איז מייסד געווארען נאנט צום שטאט סעמעי.
געאגראפיע
קאזאכסטאן ליגט אויף ביידע זייטן פון דעם אוראל טייך, וואס הייבט אן פון די אוראל בערג און פארענדיקט אין דעם קאספישן ים, מיט א צענטל פון זיין שטח אין אייראפע. קאזאכסטאן איז די ניינטע גרעסטע מדינה אין דער וועלט לויט שטח, און די גרעסטע לאנד איינגעשלאסענע מדינה אין דער וועלט, גלייך אין גרייס מיט מערב אייראפע. עס איז באגרענעצט מיט רוסלאנד, אוזבעקיסטאן, כינע, קירגיזסטאן און טורקמעניסטאן, און האט א בארטן אויפן קאספישן ים און דעם אראל ים.
קולטור
פאר דער רוסישער קאלאניזאציע, די קאזאכן האבן געהאט א רייכער קולטור מיוסד אין זייער נאמאדישע לעבן. אף-על-פי אז איסלאם איז געקומען קיין קאזאכסטאן אין דער 15טן יארהונדערט, די רעליגיע איז נישט געווען גענצלעך אויסגעפירט ביז פיל יארן שפעטער. על כן, איסלאם אין קאזאכסטאן איז געווען פארמישט מיט פריער טענגרייסטע (אדער די אלטע קאזאכישע עבודה זרה רעליגיע) ענינים.
*
ו' תשרי
דער זעקסטער טאג פון די עשרת ימי תשובה
יארצייטן
6. tisjré
בירגערמייסטער
קליין|רבי [[יואל טייטלבוים פון סאטמאר אינאיינעם מיט מעיאר ראבערט וואגנער.]]
אין מדינת ישראל ווערט יעדע 5 יאר איינגעארדנט וואלן אין יעדער שטאט ווער זאל זיין דער קומענדיקער בירגערמייסטער.
(אין ניו יארק סיטי פלעגט דאס זיין דער אידישער ביליאנער מייקל בלומבערג. יעצט איז ביל די בלאזיא דער בירגערמייסטער.)
אין אסאך שטעט אין ענגלאנד איז דער בירגערמייסטער נישט קיין פירער פון דער מוניציפאליטער נאר דאס איז א צערעמאנישער טיטל.
קאַטעגאָריע:שטעט
אריאל שרון
אַרִיאֵל שָׁרוֹן אָדער אַריק שאַראַן (שיינערמאן) (ה' אדר תרפ"ח, 26סטן פעברואר 1928 - י' שבט תשע"ד, 11טן יאנואר 2014) איז געוועזן דער עלפֿטער פרעמיער מיניסטער פון מדינת ישׂראל. ער האט געהערשט פון יאָר 2001 ביז יאַנואַר 2006. אויך איז ער געוועזן דער פירער פון ליכוד'ס-פּאַרטיי פון סעפטעמבער 1999 ביז נאָוועמבער 2005.
אין נאָוועמבער 2005 האָט ער אויפגעשטעלט א נייע פאליטישע פארטיי מיטן נאמען קדימה, אָבער באַלד אום 4 יאַנואַר 2006 האָט אים אַן אנפאל אָנגעכאַפט און ער איז אין שפיטאָל אריין.
געשיכטע
אריאל איז געבוירן געוואָרן אום 1928 אין "כפר מאַלאַל", פאלעסטינע (ארץ־ישֹראל). און איז געוועזן אַ גענעראַל לײַטער ביי די ערשטע יאָרן פון דער ישראל'ישער רעגירונג פון 1948. ביי די אומאפהענגיקייט מלחמה איז ער געווען א סאלדאט, ווי ער איז שווער פארווונדעט געווארן, און כמעט געשטארבן.
ער האט געגרינדעט די 101טע דיוויזיע, וואס איז שפעטער אריבער צו דער פאל-שירעם בריגאדע, ביי די סיני מלחמה, און ביי די זעקסטאגיקער מלחמה איז ער געווען פון די הויפט גענעראלן, איינצונעמען דעם סיני האלבאינדזל, און ביי דער יום כיפור מלחמה איז ער אריבער דעם סועץ קאנאל מיט זיינע זעלנער.
ער איז געווארן זיכערהייטס מיניסטער, אין 1981. אבער נאכן סאברא און שאטילא מארד, האט ער רעזיגנירט, ער איז געווען פון די הויפט שטיצער פון די קריסטן, ביי דער לבנון ברודער קריג, אין דער ישראל רעגירונג, אונטער מנחם בעגין. א טייל מענטשן האבן אים באשולדיקט, אז דער קריג פרידן פארן גליל, איז זיין קריג. און מיט דעם האט ער אונטערגעברענגט בעגין.
משפחה
ער האט ערשט חתונה געהאט מיט זיין ווייב מרגלית בזיווג ראשון פון וועמען זיין זון גור שרון איז געבוירן און געשטארבן אין אן אויטאָ-עקסידענט. ובזיווג שני א פרוי שוועסטר פון מרגלית, לילי, האט ער צוויי קינדער, עמרי און גלעד.
קאטעגאריע:כנסת דעפוטאטן
אהרן פרידמאן
אהרן פרידמאן איז דער רעדאקטאר פון דער סאטמארער צייטונג דער איד. ער איז דער עלטערער ברודער פון הערשל פרידמאן.
קאַטעגאָריע:חרדישע שריפטשטעלער קאַטעגאָריע:זאלוינים קאַטעגאָריע:רעדאקטארן
400 (נומער)
400 איז דער נאטירלעכער נומער וואס קומט נאך 399 און פאר 401.
לאקס
250px|left לאקס איז סאלמאן פיש, עס איז אינטערסאנט וויאזוי דער נאמען לאקס איז צושטאנד געקומען אלץ מקור צו די אידישע ווארט אויף סעלמאן, אין אידיש פלעגט מען רופן סעלמאן "לעקס". אסאך עסן גערייכערטן לאקס אויף א בייגל.
קאַטעגאָריע:פיש
מאלדאווע
‫מאָלדאװע (Republica Moldova, רוסיש: Република Молдова) איז אַ לאנד-איינגעשלאסן לאַנד אין דרום-מזרח אייראפּע, צווישן רומעניע צו מערב און אוקראינע צו צפון, מזרח און דרום. איר הױפּטשטאָט איז קעשענעוו.
ווערנט דער מיטל אלטער, רוב פון דער היינטיגער טעריטאריע פון מאלדאווע איז געווען א טייל פון דער פרינציפאליטעט פון מאלדאוויע. אין 1812, האט די רוסלענדישע אימפעריע אנעקסירט דעם מזרח טייל פון דער פרינציפאליטעט און געגעבן א נאמען בעסאראביע. צווישן 1856 אין 1878, האט מען צוריקגעגעבן דעם דרום טייל צו מאלדאוויע. אין 1859 איז זי געווארן פאראייניגט מיט וואלאכיע צו פארמירן די מאדערנע רומעניע.
מאלדאווע איז געווארן א מיטגליד פון די פאראייניגטע פעלקער אין מערץ 1992.
געאגראפיע
מאלדאווע ליגט כמעט אינגאנצן צווישן צוויי טייכן, דער נעסטער און דער פרוט.
די הויפט שטעט אין מאלדאווע זענען קעשענעוו, טיראספאל און באלטי.
דעמאגראפיע
לויטן צענזוס פון 2004, זענען 75.8% פון די באפעלקערונג מאלדאוואנער (2,564,849) און 8.3% (282,406) אוקראינישע. יידן זענען געווען 3608. דער צענזוס האט נישט איינגעשפארט די טעריטאריע פון טראנסניסטריע.
*
ז' תשרי
יארצייטן
7. tisjré
ח' תשרי
יארצייטן
8. tisjré
שירי מימון
קליין|לינקס שירי מימון (געבוירן דעם 17טן מיי 1981) איז ישראלדיקע זינגערין, אקטריסע און טעלעוויזיע האָסט.
דערויסענדע לינקס
קאטעגאריע:ישראלדיקע זינגערס קאַטעגאָריע:אייראוויזיע באטייליקטערס
דוד ביסטריצער
ר' דוד ביסטריצער - א זון פון ר' משה ביסטריצער - איז א מולטי מיליאנער פון בארא פארק, בעה"ב פון Berkshire LLC בשותפות מיט סעם לעווינסאן, ווי אויך איז ער א שותף 50% מיט ר' מענדל שווימער פון קרית יואל כמעט אין אלע זיינע ריעל עסטעיט אינוועסטמענטס, באקאנט איז דער לעצטיגער איינס און א דריטל ביליאן דאלאר דיעל פון סטארעט סיטי מיט 5881 אפארטמענטס אין ברוקלין, אין וועלכע Berkshire LLC איז בשותפות מיט ר' מענדל שווימער פון מאנרא.
ער דאווענט אין סיגוט שול אין בארא פארק. קאטעגאריע:גרונטאייגנס קאטעגאריע:יידישע ביזנעסלייט
וואכנאכט
ביי די ספרדים רופט מען דאס ברית יצחק.
קאטעגאריע:ברית מילה
מענדל שווימער
ר' מענדל שווימער איז א מולטי מיליאנער פון אומבאוועגלעכע גיטער.
ער בשותפות מיט ר' דוד ביסטריצער פון בארא פארק זענען די אייגענטימער פון די 4 בילדינגס פאר מען פארט אריין אין דזשארדזש וואשינגטאן בריק פון די עף.די.אר..
נאך זיין חתונה האט ער געארבעט בערך 10 יאר ביי ר' יחזקאל בראך'ס שטיף טאטע מיט עלעקטראניקס, דאן האט ער אויפגעכאפט דעם פאך פון פאררעכטן עלעקטראנישע מאשינדלעך, זיין רייכטום האט זיך אנגעהויבן ווען ער איז געווארן אביסל בלינד אויף די אויגן און אן אינשורענס האט אים באצאלט די ערשטע פאר מיליאנען וואס ער האט אינוועסטירערט און זעלבסט געגרינדעט א קאמפאני Super Sonic וואס איז געווען די איינציגע ריפורבישינג קאמפאני אין USA, ער האט עס פארקויפט ערגעץ אין די תש"מ'ס אין די ריווח האט ער אינוועסטירט אין ריעל עסטעיט.
גאר לעצטענס האט ער מיט זיינע שותפים Berkshire LLC אפגעקויפט א קאמפלעקס פון 5881 אפארטמענטס אין ברוקלין פאר די פרייז פון איינס און א דריטל ביליאן דאלאר.
ער וואוינט שוין אין דער זעלבער דירה איבער 25 יאר אן קיין שום ספעציעלן לוקסוס.
לאנגע רייעס שטייען ביי זיין טיר א גאנצן טאג און ספעציעל מוצשב"ק און דינסטאג נאכט נאך צדקה, וועלכע ער פארטיילט קרוב צו $80,000.00 א חודש! אויסער וואס ער טיילט אויס פאר א פורים אדער פסח וכו' ער טיילט פאר אלע שיכטען און קרייזען -זאליס און ארונים צוגלייך- א ספעציעלע ווארימקייט האט ער פאר מוסדות מיט די סאטמארע שיטה און ארץ ישראל
ער פירט היינט אן די זאלי סאטמאר קהילה און מוסדות אין קרית יואל ווי ער אליין האט שוין אינוועסטירט אפאר מיליאן דאלאר.
רוב פון זיינע זאכען שמועסט ער איבער מיט פערשוואסקער רבי אדער מיטן סאטמארע דיין אויך האלט ער שטארק פון לעלובע רבי
קאַטעגאָריע:יידישע ביזנעסלייט קאַטעגאָריע:ראשי הקהילה קאַטעגאָריע:זאלוינים
נאציאנאליזם
נאציאנאליזם מיינט א גרופע מענטשן וואס האבן צווישן זיך אן אייגענעם שניט ווילנדיגערהייט אידיאלאגיש אדער פאליטיש און זייער ציל איז צו האבן א אויבערשאפטע מדינה.
אנדערש איז א פאלק (אדער עדה) וואס האבן אויך ענדלעכע כאראקטעריסטיקייטן אבער זייער ענדליכקייט אין נישט ווילנדיק נאר מען ווערט מיט זיי געבוירן (צ.ב.ש זיי האבן אן אייגענעם שפראך, קולטור, שטאם, רעליגיע, היסטאריע אדג"ל) אבער זיי שטרעבן נישט צו האבן אן אייגענע מדינה. (ווי צ.ב.ש. די דרוזן זיינען א קראנגעגאציע אבער נישט קיין נאציע).
עס זיינען דא מדינות וואס זיינען געשטעלט מער קאנגרעגאציש (צ.ב.ש. מדינת ישראל וואס זייער אידיאלאגיע שטאמט פון קאנגרעגאצישע סיבות און דערפאר פירט זי זיך אפטמאל לויט די קאנגרעגאציע (זעט מער אין "יידישע מדינה") און עס זיינען דא מדינות וואס זיינען געשטעלט מער פאליטיש (צ.ב.ש. אמעריקע וואס איז געגרינדעט געוורן בלויז פון א פאליטישע אידיאלאגיע. און דערפאר פירט זי זיך גלייכרעכטיק מיט אלע בירגער און פארמאגט נישט קאנגרעגאצישע געזעצן).
סארטן מדינות
1. א מדינה מיט נאר איין פאלק. (צ.ב.ש. יאפאן, פּאָרטוגאַל)
2. א מדינה מיט איין גרויסע פאלק און מיט איינע אדער עטליכע קליינע פעלקער. (צ.ב.ש. מדינת ישראל וואס דער עיקר זיינען די יידן אבער ס'איז דא דארט אויך אנדערע פעלקער אראבער, און דרוזן.)
3. א מדינה מיט צוויי פעלקער. (צ.ב.ש. בעלגיען.)
4. א מדינה וואס געהערט צו אפּאָר פעלקער (צ.ב.ש. שווייץ.)
דער אונטערשייד צווישן א קאנגרעגאצישע מדינה צו א פאליטישע מדינה איז, אין א קאנגרעגאצישע מדינה געהערט נישט יעדער בירגער צום נאציאנאל (צ.ב.ש. אן אראבער אין מדינת ישראל ווערט נישט אויטאמאטיש א ייד) אבער אין א פאליטישע מדינה, געהערט יעדער בירגער אויך צום נאציאנאל פון די מדינה.
ט' תשרי
יארצייטן
9. tisjré
1000 (נומער)
1000 איז דער נאטירלעכער נומער וואס קומט נאך 999 און פאר 1001. 10 מאל 100 איז 1000.
אין מאטעמאטיק
אין מאטעמאטיק נוצט מען דעם אות K (וואס באדייט קילא) צו באצייכענען טויזנט. ווי צב"ש 30,000 קען מען שרייבן אויך אזוי 30K. אבער אין קאמפיוטער איז א K נומער 1,024.
דזשעראלד פארד
פארשריפט
דזשעראלד פארד איז געווען אן עקסידענטל פרעזידענט נאכדעם וואס פרעזידענט ריטשארד ניקסאן האט רעזיגנירט פון אפיס. פארד האט געבראכן רעקארד אלס דער פרעזידענט וועלכער איז נישט ערוועלט געווארן נישט פאר פרעזידענט און אויך נישט פאר וויצע פרעזידענט. פארד האט באקומען די וויצע פרעזידענטשאפט דירעקט פון פרעזידענט ניקסאן נאכדעם וואס ספיראו עגניו האט רעזיגנירט צוליב שטייער שווינדלערייען. פארד איז געווען א קאנגרעסמאן און איז אויסגעקליבן געווארן דורך קאנגרעס צו באקומען דאס בענקל.
פארד האט אויך נישט לאנג אנגעהאלטן אין אפיס. צוויי יאר אין זיין פרעזידענטשאפט האט אים געווארט א קאמפיין אין וועלכע ער איז געפאלן א קרבן צו די רעפובליקאנער פארטיי און האט שמאל פארלוירן צו דעם דעמאקראטישן קאנדידאט דזשימי קארטער. אבער טראץ זיין פערצופאליזם און פריע ארויסגאנג, איז ער באצייכענט געווארן אלס א פרעזידענט מיט אסאך ערייכונג אין אזא קורצע צייט.
צום מערסטן ווערט ער געלויבט פאר'ן העלפן היילן אמעריקאנער פאליטיק פון טיפסטן קאנפליקט אין די תקופה וועלכע האט זיך געצויגן עטליכע יאר ארום די דורכגעפאלענע מלחמה אין וויעטנאם און דערנאך די וואטערגעיט סקאנדאל. ווען פארד האט אדרעסירט דאס פאלק אין זיין ערשטע פרעזידענטליכע רעדע האט ער זעלבס זיכער אויסגערופן אז די נאציאנאלע קאשמאר איז פאראיבער און דערמיט אפיציעל גערופן דאס פאלק צו גיין פארביי די פאליטישע ריס און זיך פאראייניגן פאר א באנייטן צוקונפט.
פארד ווערט אויך געלויבט פאר זיין קאנטראווערסיאלע פארדאן אויף ריטשארד ניקסאן מיט וועלכע ער האט געברענגט די ענדע פון וואטערגעיט. די פארדאן איז באצייכענט געווארן אלס דער אקט וועלכע האט אים געקאסט די צווייטע טערמין.