cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
פינגו
ספּעציעל
דער ספּעציעלער פּינגו עפּיזאָד איז "פּינגו אין דער חתונה שמחה". די געשיכטע איז וועגן צוויי פינגווינען וואס האבן געהייראט, פּינגו האט איבערראַשט פֿאַר די קרוב משפּחה און די איבערראַשן איז וואַקוום ראָבאָט מאַשין און אַלץ איז קאָמפּליצירט. דער ספּעציעלער עפּיזאָד איז קאַפּירייט דורך די פּיגאָס גרופּע אין 1997.
קאַטעגאָריע:טעלעוויזיע סעריעס פאר קינדער קאַטעגאָריע:שווייץ
מערילאנד
קליין|100x100פיקס|פֿאָן פֿון מערילאנד מערילאַנד (ענגליש: Maryland) איז א שטאַט אין דעם מיטל-אטלאנטישן ראיאן פון די פאראייניגטע שטאטן, אין דרום-מזרח פונעם מזרח בארטן. די הויפטשאט איז אנאפאליס, און זיין גרעסטע שטאט איז באלטימאר. ער גרענעצט ווירדזשיניע, וועסט ווירדזשיניע און דעם דיסטריקט פון קאלומביע צו דרום און מערב, פענסילוועניע צו צפון, און דעלאווער צו מזרח. ער איז אזוי גרויס ווי בעלגיע.
רעגירונג
די רעגירונג פון מערילאנד האט אן עקזעקוטיוו, א לעגיסלאטור און א געריכטיקע מאכט.
דער עקזעקוטיוו ווערט געפירט דורך דעם גובערנאטאר, היינט לארי האגאן, א רעפובליקאנער, וואס איז געוויילט געווארן פאר א צווייטן קאדענץ אין 2016. די לעגיסלאטור, די מערילאנד אלגעמיינע פארזאמלונג, האט צוויי קאמערן, א סענאט און א הויז פון דעלעגאטן. דער שטאַט האט 47 דיסטריקטן, און יעדער דיסטריקט וויילט איין סענאטאר און דריי דעלעגאטן, פאר א קאדענץ פון פיר יאר. ביידע קאמערן האבן א מאיאריטעט פון דעמאקראטן.
יידן אין מערילאנד
די גרעסטע יידישע געמיינדעס אין מערילאנד געפינען זיך אין דער שטאט באלטימאר און אין די צפונדיקע פארשטעט פון וואשינגטאן. די גרעסטע חרדישע קהילה איז אין באלטימאר, וואו עס געפינט זיך די נר ישראל ישיבה, איינע פון די חשובע ליטווישע ישיבות אין אמעריקע.
א גרויסער טייל פון ישראלים אין מערילנד וואוינען אין די שטעט ראקוויל און סילווער ספרינג, וואס איז צפון פון וואשינגטאן. די ישראלים מערסטנס ארבעטן אין דעם אמעריקאנישן פארשונגס אנשטאלט NIH אדער אין איינע פון די היי-טעק פירמעס.
ווארצלען (אנטאלאגיע)
וואָרצלען איז אן אנטאלאגיע פון פאעזיע און פראזע וועלכע נעמט צוזאם דאס ארגינעלע שאפן אין דער יידישער שפראך אין ארץ ישראל פון די ווערק פין זעכציג שראהבער וועלכע האבן געוואוינט אדער באזיכט אינעם לאנד. מערסטנס פין די אויסגעוועהלטע חומר רעדן טאקע איבער דעם לאנד און שילדערן אירע איבערלעבענישן מיט רייכע פארבן.
דאס בוך איז רעדאקטירט געווארן דורך אריה שמרי און איז ארויסגעגעגעבן דורך פארלאג ישראל-בוך אין תל אביב אין יאר 1966 און אנטהאלט א ס"ה פין 415 זייטן.
ואינהאלט
דער רעדאקטאר ברענגט ארויס אין זיין הקדמה אז "טראָץ דעם צער פון יודיש וואס עס אדורכגעמאכט יעדער יודיש שרייבער אין זיינע שעפערישע ד' אמות באזונדער, האט דאך יודיש אנטפלעקט אין זיך דעם פאזיטיוון, שעפערישן כוח אויפצונעמען יונג און פריש דעם טיפן גרין און באוועהגלעכן ריטעם פין די פעלדער, וועגן ישובים אין אלע טיילן פון לאנד". מיט דעם באציעט ער זיך צים שפראכן קריג, ווען עס איז געווען שווער צו שרייבן אויף מאמע לשון אין ישראל.
וועב לינקען
קאטעגאריע:יידיש-שפראכיגע ביכער קאטעגאריע:ישראל
אנדריי סאכאראוו
אַנדריי דמיטריעוויטש סאַכאַראוו (רוסיש: Андре́й Дми́триевич Са́харов, 21סטן מיי 1921 – 14טן דעצעמבער 1989), איז געווען א סאוועטישער קערנפיזיקער. ער איז אויך געווען אן אקטיוויסט פאר מענטשן רעכט. סאכאראוו האט געקעמפט פאר רעפארם אינעם סאוועטן פארבאנד.
מען האט אים באלוינט מיטן נאבעל פריז פאר שלום אין 1975.
ביאגראפיע
סאכאראוו איז געבוירן געווארן אין מאסקווע דעם 21סטן מיי 1921 צו זיין פאטער דמיטרי איוואנאוויטש סאכאראוו און זיין מוטער יעקאטערינא אלעקסעיעוונא סאפיאנאס.
קאַטעגאָריע:רוסן קאַטעגאָריע:פיזיקער קאַטעגאָריע:נאבעל פריז
מעוות שאינו יכול לתקון
מעוות לא יוכל לתקון איז א לשון הקודש'דיגער אויסדרוק וואס מען ניצט אויף א זאך וואס מען האט געברויכט טוהן און מען קען מער עס נישט משלים זיין.
עס ווערט אויך גענוצט אין יודיש בפרט אין די חסידיש יודישער שפראך וואס באנוצן זיך מער מיט גמרא לשון.
די גמרא דארט אויפן פלאץ גיבט נאך ביישפילן, למשל איינער האט געמאכט געבוירן א ממזר אדער פארפאסט די זמן קריאת שמע.
רון קובי
רון קובי (געבוירן דעם 17טן יאנואר 1972) איז געווען בירגערמייסטער פון טבריה בערך פאר איין יאר, ביז מען האט אים אפגעזאגט ווייל ער האט נישט געקענט צאמשטעלן א קאאליציע. ער פירט אן אנטי-חרדישן פאליטיק.
ער איז געבוירן צו זיין מוטער רינה און זיין פאטער מיכה קובי, מַכלוף קובי. א זיידע פון רון קובי איז געווען אַ לערער און א מיטגליד פון דער רעליגיעז ראַט פון טבריה.
מעוות שאינו יכול לתקון
זעהט ספורני פרשת וישב אז ראובן האט זיך אנגערופן צו די ברודער נישט צו הרגענעען יוסף כדאי צו ראטעווען פון א מעוות לא יוכל לתקון וואס אפילו צדיקים פאלן צומאל אריין וויבאלד מען טוט א זאך פלוצים
וועבלינקען
קאטעגאריע:לשון קודש קאַטעגאָריע:אויסדרוקן פון חז"ל
רון קובי
חתונה געהאט מיט שירלי קובי ​​פון קיבוץ נגבה און א טאטע פון ​​דריי קינדער. זיין פרוי און קינדער וואוינען אין תל אביב.
פעניס
מרכז|קליין| דער פינס (פענאיס)
יידישקייט
לויט דער תורה איז דאס דער ארגאן ביי א מענטשלעכן זכר וואס דערמיט האט מען געמאכט א ברית אדער א שבועה. אבער די מפרשים זאגן אז היינט ווען עס איז שוין דא אנדערע דברים שבקדושה טאר מען שוין לויט די הלכה נישט דאס צורירן ווייל מ'קען צוקומען צו אן ערעקשאן, דאס שטייפקייט פונעם פינעס. וואס וועט דערנאך פירן צו סעקסועעלן רייץ, ארויסלאזן זרע וואס ווערט פארעכנט ווי הארבע זינד, ווייל 1) עס ברענגט צו זיין פארנומען און אריינגעטאן כל כולו אין די רייץ פון סעקס. 2) די פליסיגקייט - זרע האט אין זיך א לעבן לויט די קבלה וואס מען טאר דאס נישט סתם אזוי פארדארבן אויף דער ערד ווי אונן האט געטאן.
וועבלינקען
קאטעגאריע:סעקס
טוטינג בראדוויי אונטערגרונט סטאנציע
טוטינג בראדוויי איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אין טוטינג, דרום לאנדאן. די סטאנציע ווערט באדינט דורך דער נארדערן ליניע, און איז אין טראוולקארט זאנע 3.
היסטאריע
די סטאנציע האט מען געעפנט דעם 13טן סעפטעמבער 1926 אויף דער מארדן פארלענגערונג פון דער סיטי און דרום לאנדאנער באן.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:נארדערן ליניע סטאנציעס
מקום
מקום איז נאך א נאמען וואס מען רופט אן דעם אויבערשטען, וויבאלד מקום אין לשון הקודש באדייט ״פלאץ״ און דער אויבערשטער געפינט זיך אויף יעדן ארט.
באנוץ
אין ווערטערליכן באנוץ איז עס ביים מנחם אבל זיין, זאגט מען: המקום ינחם אתכם.
אויך ביים דאווענען יעדן מאנטאג און דאנערשטאג זאגט מען ביים לאנגן יהי רצון: המקום ירחם עליהם.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:ווערטער קאטעגאריע:לשון קודש קאטעגאריע:גאט
מאטל כ"ץ
רבי חיים מרדכי "מאטל" כ"ץ; (ה'תרנ"ד-י"ב כסלו תשכ"ה) איז געווען דער ראש ישיבה פון טעלזש אין קליוולאנד און פון די פראמינענטע פירער פון אמעריקאנישן יידנטום.
פאר דער מלחמה
מאטל כ"ץ איז געבוירן געווארן אין ליטע אין תרנ"ד צו זיינע עלטערן יעקב כ"ץ און רחל (געבוירן האשוואס). ווען ער איז געווען א קליין קינד האט די משפחה זיך געצויגן קיין פאפעליאן, און פון דעמאלסט אן האט מען אים גערופן "מאטל פאפעליאנער". אלס בחור האט ער געלערנט אין דער ישיבה פון הרב יוסף לייב בלאך, רב אין שאדעווע (נישט ווייט פון פאפעליאן). אין תר"ע איז ער געגאנגען לערנען אין כנסת בית יצחק אין סלאבאדקע. אדר תר"ע איז הרב לייזער טעלזער נפטר געווארן, און מען האט באשטימט זיין איידעם, הרב יוסף לייב בלאך פאר זיין ממלא מקום. קורץ נאכהער איז מאטל כ"ץ אריבער קיין טעלזש צו לערנען ווידעראמאל ביי זיין רבי'ן הרב בלאך.
מאטל'ס עלטערן האבן זיך געצויגן קיין דרום אפריקע, אבער איז געבליבן אין דער ליטע לערנען ביי הרב יוסף לייב. אין תרע״ד, איז רבי כ״ץ געגאנגען לערנען צוויי יאר אין דער וואלאזשינער ישיבה וואו ער האט באקומען היתר הוראה פון רבי רפאל שפירא, דער איידעם פונעם נצי"ב. אין תרע״ן האט ער געלערנט ביי רבי שלמה פאלאטשעק, דער בארימטער ״מייטשעטער עילוי״. אין תרע״ח איז ער צוריקגעגאנגען קיין טעלזש וואו ער האט חתונה געהאט מיט פעריל לאה, טאכטער פון הרב בלאך. אין תרצ״ד איז רבי מאטל כ״ץ געווען איינער פון די גרינדער פון צעירי אגודת ישראל אין דער ליטע און איז געווען דער פארזיצער פונעם וועד הפועל. צוזאמען מיט זיין שוואגער הרב אליה מאיר בלאך האט ער געדינט ווי איינער פון די רעדאקטארן פון דער צעירי אגודת ישראל צייטונג אין דער ליטע: "אידישער לעבן".
צווייטע וועלט מלחמה—אריבער אין די פאראייניגטע שטאטן
אין יאר ת"ש האבן רבי מאטל כ"ץ און רבי אליהו מאיר בלאך געדאנזשעט ארויספארן פון סאוועטן אקופירטער ליטע דורך סיביר און יאפאן, און ענדעלך אנגעקומען אין די פאראייניגטע שטאטן נאך סוכות תש"ב 1940, מיטן צוועק פון ווידער אויפשטעלן די טעלזשער ישיבה און אריבערברענגען די הנהלה און תלמידים פון ליטע. זיי האבן געדארפט פארן אן זייערע ווייבער און קינדער, און האבן גארנישט געוואוסט וואס פאסירט מיט זיי ביזן סוף פון דער מלחמה. <!--
In October 1942 Katz and Bloch re-established the Telz Yeshiva in Cleveland, Ohio. Together, in 1943 they established a Jewish day school: The Hebrew Academy of Cleveland.
Towards the end of the war Katz discovered that his wife and 10 children had been killed by Nazi forces in Telz in 1941. Bloch's family suffered a similar fate.
Telz Cleveland
In 1954 Rabbi Eliyahu Meir Bloch died, and Katz became head of the yeshiva (Rosh Yeshiva).
In addition to running the yeshiva, Katz remained very communally active, both locally, nationally and internationally.
Katz served as a member on the Moetzes Gedolei HaTorah of the Agudath Israel. Together with Rabbi Aharon Kotler, he undertook to ensure the financial needs of the Chinuch Atzmai (religious education network in Israel) were met, encouraging the students of the yeshiva to raise funds for Chinuch Atzmai in their vacation period. In 1957 the yeshiva moved from downtown Cleveland to its present-day location in Wickliffe, Ohio, on the outskirts of Cleveland.
In winter of 1958 he was hospitalized for a serious heart attack. Despite his health, he continued to actively run the yeshiva and remained active in the wider community.
In 1960 he established Telshe Chicago - a branch of the yeshiva in Chicago, Illinois.
On Tuesday morning, January 1, 1963, a fire broke out in one of the three dormitories at the yeshiva. Two students died in the fire and local authorities closed the remaining two dormitories as a safety measure. Katz guided the yeshiva through the difficult period, again, rebuilding. That year he participated at the Knessiah Gedolah of the Agudath Israel in Jerusalem, where he spoke on numerous occasions.
His son Rabbi Yaakov Zev (Velvel) Katz founded and leads the Cedar-Green Community Kollel in Beachwood Ohio, officially named Kollel Yad Chaim Mordechai, after his father.
Personality
Affectionately known by his students as Reb Mottel, Katz was a Lithuanian born and trained rabbi who was catapulted into a very different social setting than he was accustomed. Despite the great differences in American perspective, he successfully bridged any gaps with his students, and succeeded in educating and inspiring them. Under his leadership, the Telz Yeshiva grew to its largest. He was a master educator and communal activist who was exacting in his attention to detail. He used to say: "To a big man there are no such things as small things". -->
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:ראשי ישיבות קאַטעגאָריע:ליטווישע רבנים קאַטעגאָריע:אגודת ישראל קאַטעגאָריע:אמעריקאנער רבנים קאַטעגאָריע:שארית הפליטה קאַטעגאָריע:נקבר אין הר המנוחות
אבא חנה ריבקין
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:
כרמל שאמה הכהן
כרמל שאַמאַ הכהן (געבוירן 16 אויגוסט 1973) איז דער בירגערמייסטער פון רמת גן. אין דער פאַרגאַנגענהייט, האָט ער געדינט ווי ישראל'ס אַמבאַסאַדאָר צו אָעקד און אונעסקאָ און אַ כנסת דעפוטאט פון דער ליכוד פארטיי.
חיים אישיים
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן קאַטעגאָריע:בירגערמייסטער קאַטעגאָריע:רמת גן קאַטעגאָריע:ישראלישע פאליטיקער קאַטעגאָריע:כנסת דעפוטאטן
שולמית שמיר
שרה שולמית שמיר (19טן אפריל 1923 – 29סטן יולי 2011) איז געווען די ווייב פון דעם זיבעטן פרעמיער מיניסטער פון ישראל יצחק שמיר. שולמית איז געווען אקטיוו אין פארשיידענע וואלונטירן ארגאניזאציעס און איז געווען די גרינדערין פון פובליק ראט פאר עלטערע לייט.
טשילטערן באנען
קליין קליין|א טשילטערן באן אין [[קידערמינסטער]] טשילטערן באַנען (ענגליש: Chiltern Railways) איז א בריטישע באן אפערירן פירמע וואס געהערט צו Arriva UK Trains וואס האט אפערירט די טשילטערן באנען קאנצעסיע זייט יולי 1996. די פירמע אפערירט באן פאסאזשירן באדינונגען פון איר צענטראל לאנדאן סוף־סטאנציע לאנדאן מארלעבאן קיין צילן אין באקינגהאמשיר, אקספארדשיר און וואריקשיר, ווי אויך לאנגע־דיסטאנץ באדינונגען צו די מערב מידלאנדס אויף צוויי רוטעס. באדינונגען אויף דער טשילטערן הויפטליניע פארן פון לאנדאן מארלעבאן קיין בירמינגהאם סנא היל, סטראטפארד־אויפן־עוואן און אקספארד פארקוועג, מיט טייל שפיץ־שעה׳ן באדינונגען קיין קידערמינסטער.
קאַטעגאָריע:באן אפערירן פירמעס אין גרויסבריטאניע
קאוויד-19-פאנדעמיע אין ניו יארק סיטי
דאָס ערשטע פֿאל פֿון דער קאָוויד–19 פּאַנדעמיע אין ניו יארק סיטי איז באַשטעטיגט געוואָרן אין מערץ 2020 פֿון אַ פֿרוי וואָס האָט גערײַזט קײן ניו יאָרק פֿון איראַן, אַ מדינה שוין שלים באַטראָפֿן פֿון דער פּאַנדעמיע. שיער אַ חודש שפּעטער, איז מעטראָפּאָלישער ניו יארק געוואָרן די שלימסט־באַטראָפענע אָרטשאַפט אין גאר די פאראייניגטע שטאטן. אין אַפּריל, האָט די שטאָט געהאַט מער באַשטעטיגטע פאַלן ווי גאנץ כיע, גרויס–בריטאַניע אָדער איראַן.
אום 20סטן מערץ, האָט דאָס גובערנאטאר־ביוראָ אַרויסגעגעבן אַן עקזעקיוטיוו אָרדער וואָס האָט פֿאַרמאכט נישט–עיקערדיקע געשעפֿטן. די עפֿענטלעכע טראנספּאָרט סיסטעם פֿון דער שטאָט איז געבליבן אפֿן, אָבער עס איז געווען אנגעשטאפט מיט מענטשן וועגן אַ פֿארמינערטער באַדינונג און אויך צוליב מער הײמלאָזע מענטשן וואָס האָבן געזוכט אָפּדאַך פאַר זיך אינעם סאַבווײ.
אין אַפּריל, האָבן הונדערטער ניו יאָרקערס פֿאַרלאָרן זײערע אַרבעט–שטעלעס, און די פֿאַרלאָרענע שטײַערן זענען געווען אפֿשר ביליאָנען דאָלאַרן. אַרבעט שטעלן פֿאַר ריטײל, טראַנספּאָרט, און רעסטאָראַנען זענען מער באַטראָפֿן. דער פֿאַל פֿון האַכנאָסען, פֿאַרקויף–שטײַערען און טוריזם האַכנאָסען, כולל שטײַערען פֿון האָטעלס, האָט די שטאָט אפֿשר ביז 10–ביליאָן דאָלאַר געקאָסטעט. דער בירגערמײַסטער דע בלאַזיאָ האָט געזוגט אז דער אַרבעטלאָזיגקײַט–סיסטעם איז געבראָכן נאָך אַ שוואַל פֿון אַנשפּרעכען, און עס דאַרף האָבן הילפֿע פֿון די בונד–ריגירונג צו באַהאַלטען באַדינונגען.
די לויפֿענדע פּאַנדעמיק איז דער טעדלעכסטער אומגליק אין די געשיכטע פֿון ניו יאָרק.
אין דעצעמבער 2020, דער געזונט–זאָרגונג–סיסטעם פֿון ניו יאָרק האָט אָנגעהויבן צו געבן אַרויס די וואקצין קעגן קאָראָנאַווירוס פֿאַר פּאַציענטען מיט אַ הויכען ריזיקירן, און ערשטע הילפֿערן, למשל דאָקטאָרן און קראַנקענשוועסטער און ברידער. די שטאָט האָט דאָס ׳׳פֿאַזע 1א׳׳ גענענט. אויף 11 יאַנואַר 2021, די שטאַט איז געגאנגען אין פֿאַזע 1ב, און גיבט ארויס די וואַקצין אויך צו מענטשען איבער 65 יאָרן, געשעפֿטאַרבעטער, לערערס, ערשטהילפֿערס, טראַנספּאָרטאַרבעטער און געפֿענגניספּערזאָנאל. אין פֿעברואַר 2021, ניו יאָרק האָט געברײַטעט די גרופּע פֿאַר פֿאַזע 1ב צו אַרײַננעמען רעסטאָראַנט אַרבעטער (כולל ליפֿער) און טאקסי–פֿאַרערס. ניו יאָרק פּלאַנט צו וואַקצינירן יעדערײַנער אינ׳ם זומער פֿון 2021.
קאַטעגאָריע:קאוויד-19 פאנדעמיע קאַטעגאָריע:ניו יארק סיטי קאַטעגאָריע:2020 קאַטעגאָריע:2021
רבינו שלמה יצחקי (רש״י)
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:מפרשי הש"ס
קורדן
קורדן זענען א עטנישער שבט שטאמענדיג פון די אינדא-איראנער. זיי האלטן זיך אז זיי שטאמען און באלאנגען צום ראיאן וואס ווערט גערופן קורדיסטאן, א געגנט וואס שפרייט זיך אויס אין איראן, איראק, סיריע און טערקיי.
קורדישע קהילות געפינען זיך אויך אין לבנון, ארמעניע, אזערביידזשאן, און אין די לעצטע צענדליגע יארן אויך אין אייראפע און אין אמעריקע.
עטניש זענען זיי קרובים צו א חלק פון די איראנער פאלק.
זיי רעדן אן אייגענע שפראך קורדיש.
מען ווייסט נישט און עס איז נישט דאקומענטירט פונקטליך פון ווי און וויאזוי זיי שטאמען און האבן זיך אנטוויקלט אין אנפאנג.
זיי ווערן גערודפט פונקט ווי די אידן ווי זיי גייען אין טערקיי הארגעט מען פון זיי שטיקער און אין איראק און אויך אין איראן פון אמאל.
קאַטעגאָריע:פעלקער קאַטעגאָריע:מיטל מזרח
פס ידא
פס ידא איז א ספר פון חיד"א, א פירוש אויפן "יד החזקה" פונעם רמב"ם.
דער חיד"א האט אנגעהויבן דעם ספר נאך פון זיין יוגנט, ער ברעגנט דערפון אסאך אין זיינע ספרים, אבער ער האט עס קיינמאל נישט געדרוקט. נאר עטליכע בלעטער וואס ער זעלבסט האט געדרוקט פון הלכות מלכים, און אויף הל' פסולי המקדשים אין חיים שאל ח"ב סי' מ"ג.
ער צייכנט צו אין דעם חיבור אסאך גירסאות פון כתב יד וואס ער האט געזען אין כתבי יד הרמב"ם וואס איז אנדערש ווי דער געדרוקטער רמב"ם וואס מיר האבן.
מעקנעס
מעקנעס איז א שטאט אין צפון מאראקא און די הויפטשטאט פון מעקנעס טאַפילאלאט. די שטאָט איז בערך 560 מעטער העכער דעם ים שטאַפּל, און בערך 120 קילאמעטער מזרח פון דער הויפּטשטאָט ראַבאַט. קאַטעגאָריע:שטעט אין מאראקא
גאלעריע
שמאל|ממוזער|250px|שער אל-ברדאין פון מעקנס
איטערזען
לינקס|100px איטערזען איז א שטעטל אין שלעזוויג-האלשטיין, דייטשלאנד.
קאַטעגאָריע:שטעט אין דייטשלאנד
דוד גאנז
דוד גאנז (1541 - 25סטן אויגוסט 1613) איז געווען א תלמיד חכם און א יידישער אסטראנאם, מאטעמאטיקער, געאגראף און היסטאריקער און דער מחבר פון "צמח דוד" (שנ"ב). ער איז געווען א תלמיד פונעם רמ"א און פונעם מהר"ל.
דריי טעג נאכאנאנד האט ער געארבעט אין דער אבסערוואטאריע פון טיכא בראהע צוזאמען מיט יאהאנעס קעפלער.
ביאגראפיע
דוד גאנז איז געבוירן אין ליפשטאט (היינט אין נארד ריין-וועסטפאליע) צו זיין פאטער שלמה גאנז, א בעל־הלוואה. ער האט געלערנט אין ישיבה אין באן און אין פראנקפורט. ביי די זעכצן אדער זיבעצן יאר איז ער אריבער לערנען אין קראקע אין דער רמ"א'ס ישיבה.
ער האט געשריבן דאס "צמח דוד" אין צוויי טיילן, וועגן יידישער היסטאעריע און וועגן אלגעמיינער היסטאריע. דאס צמח דוד איז ארויסגעגעבן געווארן צום ערשטן מאל אין שנ"ב. אין תנ"ב האט זלמן הענא איבערגעזעצט דאס בוך אויף יידיש.
ער איז נפטר געווארן אין פראג.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:דייטשע יידן קאַטעגאָריע:אסטראנאמען קאַטעגאָריע:מאטעמאטיקער קאַטעגאָריע:טשעכישע יידן קאַטעגאָריע:היסטאריקער
געפינען דארי
250px|קליין געפֿינען דאָרי (ענגליש: Finding Dory) איז אן אמעריקאנישער קאמפיוטער-אנימירטער קאמעדיע-אוואנטורע פילם פון 2016. ער איז פראדוצירט געווארן דורך פיקסאר אנימאציע סטודיאס און באפרייט דורך וואלט דיזני פילמען. דער פילם איז א המשך פונעם 2003 דיזני-פיקסאר פילם "געפינען נעמא". ענדרו סטענטאן, דער רעזשיסאר פונעם אריגינעלער פילם, האט אויך רעזשיסירט "געפינען דאָרי". היידן ראלענס האט געשפילט נעמאָ, ווייל אלכסנדר גאָלד'ס שטימע האט אַראָפּגענידערט זינט זיין דערוואַקסנשאַפֿט.
געשיכטע
"געפֿינען דאָרי" איז וועגן דאָרי, די רעגאל בלויע טענג פיש וואס פֿאַרגעסט זאכן כמעט באַלד. די געשיכטע איז וועגן דאָרי'ס צוריקקער צו איר פאמיליע, און פאסירט אין דער ים פון קאליפארניע.
וועבלינקען
קאטעגאריע:ענגליש שפראכיגע פילמען קאטעגאריע:2016 פילמען קאטעגאריע:אנימירטע פילמען קאטעגאריע:פיקסאר פילמען קאטעגאריע:פילמען איבער בעלי חיים
קדושים
דער ארטיקל רעדט וועגן די קדושים, פאר פרשת קדושים פון חומש זעט פרשת קדושים.
א קדוש (לשון רבים קדושים) ווערט אזוי אנגערופן א ייד וואס איז אומגעקומען אויף קידוש השם, אדער איינער וואס איז זיך מוסר נפש דורכאויס זיין לעבן צו מקדש זיין גאטס נאמען. ער באקומט דעם טיטל "קדוש" וויבאלד דורך אים איז גאטס נאמען געהייליגט געווארן אויפן וועלט.
אלע יידישע קרבנות וועלכע זענען ערמארדעט געווארן דורכאויס דער יידישער היסטאריע צוליב זייער יידישער אידענטיטעט, ווערן אויך באטיטלט אלס קדושים. אין שפיץ פון זיי זענען די זעקס מיליאן קדושים וואס זענען אומגעברענגט געווארן ביים חורבן אייראפע.
עס זענען דא ספעציעלע תפילות וואס מען זאגט אין אנדענק פון די קדושים, ווי "אב הרחמים שוכן מרומים" און "אל מלא רחמים".
ארגינעל איז דער טיטל קדוש גענוצט געווארן אויסשליסליך צו באטיטלען אזעלכע וואס האבן זיך מוסר נפש געווען אויף קידוש השם, אדער זענען געהארגעט געווארן צוליב זייער יידישן אפשטאם, אבער היינט ווערט דער טיטל פיל גענוצט צו באטיטלען אדמו"רים און רביים און פארשידענע פארעמען, ווי הרב "הקדוש" אדער זכר צדיק "וקדוש" לברכה, אפגעזען צו יענער איז ווערט פאר דעם טיטל צו נישט, און דאס האט מיט דער צייט אסאך אראפגענומען פונעם חשיבות און ספעציעלן באדייט דערפון.
זעט אויך
קאטעגאריע:קדושים קאטעגאריע:יידן קאטעגאריע:יידישקייט קאטעגאריע:הייליג
G
דער אות G (ארויסגערעדט גע) איז דער זיבעטער אות פון דעם לאטיינישן אלפאבעט.
באַטײַטן פונעם אות
קאַטעגאָריע:לאטיינישער אלפאבעט
ישראל אלימלך אונגאר
רבי ישראל אלימלך אונגאר זצ"ל (ה'תק"ף – ז' אלול ה'תרכ"ז), רב אין זשאבנא.
אפשטאם
רבי ישראל אלימלך איז געבוירן און יאר ה'תק"ף (אומגעפער), צו זיין פאטער הרב יוסף אונגאר, רב אין דאמבראווא, א זון פון הרב מרדכי דוד אונגאר, רב אין דאמבראווא. און צו זיין מוטער א טאכטער פון הרב משה אליקים בריעה פון קאזשניץ.
רבנות
רבי ישראל אלימלך איז געווען דער ממלא מקום פון פאטער, רב אין דאמבראווא, ער האט זיך אריבער געצויגען קיין זשאבנא, דער צאנזער רב האט אים באפוילן צו נעמען קוויטלעך.
הסתלקות
רבי ישראל אלימלך איז אוועק זייער יונג באלד נאך זיין פאטער'ס פטירה, ז' אלול ה'תרכ"ז.
פאמיליע
רבי ישראל אלימלך האט געהייראט מרת מאטיל א טאכטער פון הרב יחיאל קאריצער, א זון פון הרב שמואל קאריצער, אן איידעם פון חוזה פון לובלין. זייערע קינדער:
טויט פון עריק גארנער
דעם 17טן יולי, 2014, איז עריק גארנער (ענגליש: Eric Garner) געשטארבן אין דעם טאמקינסוויל געגנט פון סטעטן איילענד, ניו יארק, נאכדעם וואס א פאליצאנט האט אים געהאלטן ביים האלדז אויף 19 סענקונדעס.
עריק גארנער איז געווען א שווארצער מאן וועלכער איז געשטארבן נאכדעם וואס די ניו יארק סיטי פאליציי האבן אים ארעסטירט ווען ער האט נישט געוואלט זיך לאזן ארעסטירן.
כאטש רעזיסטן ארעסט איז א עוולה איז די אויפברויז דא פיל גרעסער וויבאלד ער האט נישט געשטעהלט א פיזישע ווידערשטאנד. און זיין פארברעך איז בלויז געווען פארקויפן אומלעגאלע ציגארעטלעך.
גרענד דזשורי באשלוס
די גרענד דזשורי האט דעם דריטן אין דעצעמבער באשלאסן אז עס איז נישטא גענוג באווייזן צו שטעהלן דעם אכזריות'דיגן פאליציאנט פאר א געריכט.
דער הסבר איז, ווייל כאטש עס יא דא קלארע ווידיאו פון די הארצלאזע רציחה, און פון זיינע לעצטע פארצווייפלטע בעהטענישן עטליכע מאל: איך קען נישט אטעמען, איך קען נישט אטעמען, אבער וויבאלד ער האט זיך נישט געלאזט ארעסטירן איז דער פאליציאנט גערעכט לויטן געזעץ.
רעאקציע
דער פאלק איז שטארק אויפגעברויזט און האלט אז די פאליציי באנוצט זיך מיט צופיהל מאכט. ספיציעל איז דער באשלוס קריטיקירט געווארן דורך מייקל סעוועדזש א קאנסערוואטיוו וועלכע נעמט זיך געווענליך יא אהן פאר די פאליציי.
וועב
קאטעגאריע:טויט קאטעגאריע:ניו יארק קאַטעגאָריע:היסטאריע פון ניו יארק
מעלנליקע
קליין|250px|מעלנליקע קליין|250px|װענדעלסבערגער פאלקהויכשולע מעלנליקע איז אַ שטעטל אין שוועדן. זי איז אַ פֿאָרשטאָט פון געטעבארג און האט א באפעלקערונג פון 14,439.
וועבלינקען
57.66667°N, 12.11667°W
קאַטעגאָריע:שוועדן
חענטשין
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:
אוניווערסיטעט פון קאנסעפסיאן
דער אוניווערסיטעט פון קאנסעפסיאן איז אַן אוניווערסיטעט אין דער שטאָט קאנסעפסיאן. ער איז דער עלטסטער אוניווערסיטעט אין דעם דרום פון טשילע.
משה מאנטיפיארי
קליין|250px|משה מאנטיפיארי משה (חיים) מאָנטיפֿיאָרי (געבוירן ט' מרחשון ה'תקמ"ה - 28סטן יולי 1885, ט"ז אב ה'תרמ"ה) איז געווען אן עסקן אין לאנדאן, ענגלאנד און א מיטגליד אין דעם בריטישן פארלאמענט.
אוניווערסיטעט פון קאנסעפסיאן
געשיכטע
דער אוניווערסיטעט איז געגרינדעט דורך ענריקווע מאָלינאַ גאַרמענדיאַ אין 1919.
משה מאנטיפיארי
משה מאנטיפיארי איז געבוירן אין ליווארנע, איטאליע, אין יאר 1784 ה'תקמ"ה. זיינע עלטערן זענען געווען ליווארנער אפשטאמיגע וואס האבן דאן געוואוינט אין לאנדאן, און זענען פונקט געווען אויף א באזוך אין זייער היים שטאט ווען ער איז געבוירן.
אוניווערסיטעט פון קאנסעפסיאן
וועבלינקען
קאנסעפסיאן קאַטעגאָריע:טשילע
דזיאקאמא פוטשיני
קליין|דזיאקאמא פוטשיני דזיאַקאמא פוטשיני ( לוקע, 22סטן דעצעמבער 1858 - בריסל, 29סטן נאוועמבער 1924) איז געווען אן איטאליענישער קאמפאזיטאר. ער האט געשריבן 16 אפערעס, און מען שפילט אסאך פון זיי זייער אפט. פוטשיני ווערט גערעכנט דער גרעסטער איטאליענישער קאמפאזיטאר נאך ווערדי.
משה מאנטיפיארי
אין יאר ה'תקע"ב 1812 האט משה מאנטיפיארי חתונה געהאט מיט יהודית קאהן, א טאכטער פון לוי בארענט־קאהן. איר שוועסטער חנה האט חתונה געהאט מיט נתן מאיר ראטשילד, און די צווײ שוואגערס האבן צוזאמען געפֿירט געשעפטן.
דזיאקאמא פוטשיני
ביאגראפיע
פוטשיני איז געבוירן געווארן אין לוקע, טאסקאנא, אין א משפחה וואס זענען געווען פינף דורות מוזיקער. זיין פאטער מישעל איז געווען א לערער פון מוזיק; ער איז געשטארבן ווען דזיקאמא איז געווען אלט פינף יאר. ווען דזיאקאמא איז געווען אלט 16 יאר האט ער אנגעהויבן שטודירן מוזיק. אין 1880 האט ער זיך פארשריבן אין דער מילאנער קאנסערוואטאריע.
כירורג
לינקס|קליין|319x319פיקס|כירורגן ביי אן אפעראציע א כירורג איז א דאקטער וואס ספעציאליזירט אין כירורגיע.
משה מאנטיפיארי
משה און זיין ווייב יהודית האבן נישט זוכה געווען צו קינדער, ער איז נפטר געווארן תרמ"ה 1885 אלט, זייענדיג גאנצע 100 יאר, און ער ליגט אין ראמסגייט, ענגלאנד.
זעט אויך:
קאַטעגאָריע:ענגלישע יידן
מאאנא (2016 פילם)
קליין
דזיאקאמא פוטשיני
ביאגראפיע
פוטשיני פלעג רייכערן אסאך און האט געליטן פון ראק אינעם האלדז. ער איז געשטארבן דעם 29סטן נאוועמבער 1924 אין בריסל, בעלגיע.
מאאנא (2016 פילם)
מאָאַנאַ, וואַיאַנאַ אדער אָקעאַניאַ (ענגליש: Moana) איז אן אמעריקאנישער קאמפיוטער-אנימירטער פאנטאזיע-אוואנטורע מוזיקפילם פון 2016, וואס איז פראדוצירט געווארן דורך וואלט דיזני אנימאציע סטודיאס און באפרייט געווארן דורך וואלט דיזני פילמען. ער איז דער 56טער דיזני אנימירטער פילם אין פולער לעגנ.
דזיאקאמא פוטשיני
ביאגראפיע
קאַטעגאָריע:איטאליענער קאַטעגאָריע:קאמפאזיטארן
כירורג
היסטאריע
דער ערשטער וואס האט באשריבן אן אפעראציע איז געווען דער אינדישער דאקטער סושרוטע, וואס האט געלעבט אינעם 6טן יארהונדערט פאר דער ציווילער רעכענונג.
אין דער פריערדיקער היסטאריע איז דער פאך פון כירורג נישט געווען קיין באזונדערער פאך, נאר איז געווען פארבונדן מיטן פאך פון שערן. דער זעלבער מענטש פלעג שערן מענטשן און אויך שניידן מיט זיין שערל. דאס האט אפט פאסירט אויף א קאמף־פעלד אדער אין רעגירונגס־הויף. מיט דער אנטוויקלונג פון מעדיצין און פסיכאלאגיע האבן די פאכן פון שערן און כירורגיע זיך געשיידט פון אנאנד און אינעם 19טן יארהונדערט איז דער פאך שערער־כירורג בטל געווארן.
זעט אויך
*
מאאנא (2016 פילם)
וועבלינקען
קאטעגאריע:2016 פילמען קאטעגאריע:ענגליש שפראכיגע פילמען קאטעגאריע:אמעריקאנישע פילמען קאטעגאריע:דיזני אנימירטע פילמען
דוד אבודרהם
רבי דוד אַבודראַהאַם איז געווען אַ מפרש פון תפילות וואס האט געלעבט ארום יאר ה'ק, 1340 אין שפאניע. אויך באקאנט בקיצור ווי דער אַבודראַהאַם.
באפעלקערונג ענגקײט
קליין|400px|[[סקיצע פון באפעלקערונג ענגקייט אין לענדער פון דער וועלט אין 2006 (איינוואוינער פאר א קוואדראט ק"מ)]] באַפֿעלקערונג ענגקייט איז א באגריף אין דעם געביט פון דעמאגראפיע, וואס באצייכנט די פארהעלטעניש צווישן באפעלקערונג און שטח פאר א געאגראפישן ארט. געוויינטלעך ווערט דאס געמאסטן אין צאל איינוואוינער פאר א קוואדראט קילאמעטער, טיילמאל לויט וויפיל קוואדראט מעטער פאר אן איינוואוינער.
דוד אבודרהם
ער איז געבוירן צו רבי יוסף אַבודרהם און האט געהייסן נאָך זיין פאטער'ס פאטער.
באפעלקערונג ענגקײט
מיט דעם טערמין קען מען גאנץ גרינג אידענטיפיצירן געגנטן מיט ווייניג באפעלקערונג, דערפער און שטעט. ווען מען טרעפט א הויכע באפעלקערונג ענגקייט ווערט דער שטח גוט אויסגעניצט מיט הויכע און געדעכטע געביידעס.
דוד אבודרהם
ביאגראפיע
אבודרהם האט געוואוינט אין סעוויל, שפאניע. ער ווערט גערעכנט א תלמיד פון רבי יעקב בן אשר (דער בעל הטורים), צווישן אנדערע, וועמען ער ציטירט א סך אין זיין ספר. ער איז באקאנט בעיקר צוליב זיין ספר וואס ער האט ארויסגעגעבן אין יאר ה׳ק׳ - "חיבור פירוש הברכות והתפילות" (באקאנט ווי "ספר אבודרהם") וואס זיין ציל איז צוזאמענברענגען אלע תפילות מיט זייער פירוש און זייערע הלכות. אבודרהם מסביר מדוע כתב את הספר בהקדמה:
הערות
קאַטעגאָריע:ראשונים קאַטעגאָריע:רבנים אין שפאניע
באפעלקערונג ענגקײט
דאס לאנד מיט דער גרעסטער באַפֿעלקערונג ענגקייט אין דער וועלט איז מאנאקא, מיט 16,620 מענטשן אין א קוואדראט ק"מ. קאנאדע, אבער, איז א גרויס לאנד און גאנץ פארשפרייט, און האט נאר 3.5 מענטשן אין א קוואדראט ק"מ.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:דעמאגראפיע
צעשטערונג באל
קליין|א צעשטערונג באל באנוצט אין צעשטערן אן אלט געבוי אַ צעשטערונג באל איז אַ שווערער שטאָלענער באל וואס ווערט באַנוצט צו צעשטערן גרויסע געבויען. געוויינטלעך ווערט ער אָנגעהענגט פֿון אַ הייבמאַשין. אַ הייבמאַשין אָפּעראַטאָר הוידעט דעם באל הין און צוריק, ענלעך מיט אַ פּאָמפּעדיקל. ער אַרבעט בעסטנס ביין צעשטערן געבויען פֿון ציגלען. די ערשטע רונדע פֿאָרעמעס זענען געווען אַפֿט אריינגעזעצט אין ווענט און דעכער. דער מאָדערנער צעשטערונג באל ווערט געבויט ווי אַ באַרנע צו פֿאַרמייַדן דעם פּראָבלעם. עס איז נישט קלאָר ווען דער צעשטערונג באל איז ערפֿינדעט געווארן. זיי זענען אפֿט גענוצט געווען אין ניו יארק סיטי אין 1936. היינט זענען זיי נישט זייער אפֿט באַנוצט אין צעשטערן. דער צעשטערונג באל איז מערסטנס פֿאַרבייַט געווען מיט דעם לאַנגען אויסגראָבער, וואס איז מער נוצלעך.
וועבלינקען
קאטעגאריע:צעשטערונג
דרום אזיע
די לענדער וואס ווערן גערעכנט אין דעם ראיאן זענען:
קליין|250px|דרום אזיע לויט פארשידענע דעפיניציעס
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:אזיע
יצחק לעװיטאן
יצחק לעװיטאַן (רוסיש: Исаа́к Ильи́ч Левита́н איסאַאַק יצחק לעװיטאַן; 30סטן אױגוסט 1860 -  4טן אױגוסט 1900, מאָסקװע) איז געװען אַ פּראָמינענטער רוסישער קינסטלער פֿון ייִדישן אָפּשטאַם, װעלכער האָט אַנטװיקלט דעם נוסח פֿון "שטימונגס-לאַנדשאַפֿט" אין דער רוסישער קלאַסישער מאָלערײַ.
לעוויטאן איז געבוירן געווארן דעם 30סטן אױגוסט 1860 אינעם שטעטל קיבאַרט, קאָװנער גובערניע, רוסלענדישע אימפּעריע (איצטער 'קיבאַרטאַי' אין דער רעפובליק ליטע).
right|thumb|275px|אַן אָזערע. [[רוסלאנד|רוסלאַנד (1900) - דאָס לעצטע, נישט-פֿאַרענדיקטע װערק פֿון יצחק לעװיטאַן]] קליין|יצחק לעװיטאַן: דער האַרבסט-טאָג. סאָקאָלניקי (1879)
קאַטעגאָריע:מאלערס קאַטעגאָריע:ליטווישע יידן
יעקב מאיר
250px|קליין| הרב יעקב מאיר הרב יעקב מאיר (ז' אייר ה'תרט"ז, 12טן מיי 1856 – ט' סיון ה'תרצ"ט, 26סטן מיי 1939) איז געווען דער ערשטער ספרדישער הויפט רב ״ראשון לציון״ פון ארץ ישראל אלס טייל פון הויפט רבנות, און איז אויך געווען א שד"ר.
ממוזער|454x454 פיקסלים|הרב יעקב מאיר אין יאר 1936 (לערך)
קאַטעגאָריע:ספרדישע רבנים קאַטעגאָריע:הויפט רבנים קאַטעגאָריע:רבנים אין ארץ ישראל
קאַטעגאָריע:נקבר אין הר הזיתים
קורדיש
קורדיש איז א גרופע פון מערב-איראנישע שפראכן וואס די קורדן אין מערב אזיע רעדן. קורדיש האט דריי באזונדערע דיאלעקט-גרופעס, וואס ווערן גערופן צפון קורדיש (קורמאַנדזשי), צענטראל קורדיש (סאראַני), און דרום קורדיש (פאַלעוואַני). ס׳איז אויך פאראן א באזונדערע גרופע פון נישט-קורדישע מערב-איראנישע שפראכן, די זאזא–גאראני שפראכן, וואס עטלעכע מיליאן קורדן רעדן. שטודיעס פונעם יאר 2009 שאצן צווישן 8 און 20 מיליאן קורדן אין טערקיי וואס רעדן קורדיש ווי זייער מוטערשפראך. דער גרעסטער טייל פון די קורדן רעדן צפון קורדיש ("קורמאַנדזשי").
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:שפראכן
F
דער אות F (ארויסגערעדט עף) איז דער זעקסטער אות פון דעם לאטיינישן אלפאבעט.
באַטײַטן פונעם אות
קאַטעגאָריע:לאטיינישער אלפאבעט
בעלעטריסטיק
בעלעטריסטיק איז די פֿארעם פון א ווערק וואס, טיילווייז אדער אינגאנצן, באהאנדלט געשעענישן אדער אינפארמאציע וואס איז נישט עכט נאר אויסגעטראכט, דורכן שרייבער. בעלעטריסטיק ניצט מען פאר ראמאנען און קורצע דערציילונגען, אבער האט אויך א ברייטערע מיינונג אין טעאטער, אפערע, פילם, טעלעוויזיע, דיכטונג און געזאנג.
אין בעלעטריסטיק זענען פאראן כאראקטערס און דארף זיין א דערציילונג פון דער מעשה.
עטימאלאגיע
דאס ווארט "בעלעטריסטיק" נעמט זיך פון פראנצויזיש belles lettres, שיינע שרייבונגען.
סארטן בעלעטריסטיק
עס זענען פאראן עטלעכע סארטן בעלעטריסטיק:
קאַטעגאָריע:ליטעראטור
יוסף אסטראווסקי
יוסף אָסטראָװסקי (רוסיש: Иосиф Меерович Островский) - געבױרן אין 1935 אין שעפּעטיװקע, אוקראַיִנע; געשטאָרבן אין 1993 אין ירושלים.
אַ באַקאַנטער סאָװעטיש-ייִדישער מאָלער. אין די 1970-1990ער יאָרן האָט ער געשאַפֿן אַ גאַנצע סעריע קינסטלערישע װערק, װאָס זײערע פּערסאָנאַזשן זײַנען געװען כלזמרים, בעל-מלאכות, זקנים-חכמים און אַנדערע אײַנװױנער פֿון אַמאָליקע ייִדישע שטעטלעך. האָט ער אױך געשילדערט אײניקע תּנ"כישע מעשיות.
גאַלעריע: http://www.antho.net/english/museum/ostrovsky/more.html
קאַטעגאָריע: מאלערס קאַטעגאָריע:רוסישע יידן
רעגירונג פון ישראל
קליין די רעגירונג פון ישראל איז די עקזעקוטיווע אויטאָריטעט פון מדינת ישראל. דער פרעמיער מיניסטער שטייט אונטער דעם, און אירע מיטגלידער זענען מיניסטארן, וואָס האָבן די אויטאָריטעט זיי צו באשטימען און אוועקווארפן (מיט דער הסכמה פון דער כנסת).
די רעגירונג פון ישראל זיצט אין קריית הממשלה, ירושלים.
געגאסענע בליי אפעראציע
קליין|250px|מאפע פון עזה־שטרייף געגאָסענע־בלײַ אָפּעראַציע (אין העברעיש: מבצע עופֿרת־יצוקה ) איז א מיליטער אפעראציע פון צה"ל קעגן כאמאסטאן אינעם עזה־שטרײַף. עס האט זיך אָנגהױבן דעם 27סטן דעצעמבער 2008 אין דער פרי (UTC) װען צה"ל האט אטאקירט פון דער לופטן. בעת די ערשטע אטאקע זײַנען געהרגעט געװאָרן 155 פאלעסטינער און פיל פארװוּנדעט געװארן.
קאקטייל
duimnael|200px|’n Tipiese skermerkelkie in ’n skermerkelkieglas.|קליין|מרכז|קוקטייל קאקטייל איז א געטראנק וואס איז א געמיש פון אן אלקאהאליש געטראנק מיט אנדערע געטראנקען ווי זאפט, סאדא אדער סיראפ, און אמאל אויך געווירצן און שטיקלעך פון אויבסט ווי איילבירטן, לימענע און אנדערע. קאקטייל קען ווערן געטרונקען אייז קאלט ווי קובא ליברע און קייפיריניא, אין צימער טעמפעראטור אדער הייס, ווי איירישער קאווע. מיינסטעס קאקטיילס זיינען זיס.
געגאסענע בליי אפעראציע
דער נאמען פון דער אפעראציע
שבת, דעם 27סטן דעצעמבער, האט ישראל אנגעפאנגען מיט א נייעם קאמפיין, אונטערצודריקן דעם ענדלאזן טעראר וואס כאמאס פירט דורך קעגן ישראל, אכט יאר נאכאנאנד, פונעם עזה פאס.
קאקטייל
קאַטעגאָריע:אלקאהאלישע געטראנקען
געגאסענע בליי אפעראציע
דער נאמען פון דער אפעראציע
ישראל מיטן גארנישט טאן, האט געגעבן א פרייע האנט פאר די טעראר גרופעס זיך צו ארגאניזירן און זיך באוואפענען אי געווער ווי אר.פי.זשי. קעגן טאנקן, אי קאסאם, אדער גראד ראקעטן, וואס זענען טאקע אלטמאדיש, און זייער אפעקט איז א מינימאלע, אבער עס איז גענוג צו מאכן קאפוויי פארן ישראל באפעלקערונג.
דער טרוים פון כאמאס איז שטענדיק געווען, צו אריינשלעפן די ישראל ארמיי אינעם פאסטקע, דורכן זיי מאכן אטאקירן די עזה פאס, און כאמאס וועט ווייזן וואס זי קאן.
די ישראל גענעראל שטאב, האט טאקע באשלאסן ארויסצוגיין מיט אן אטאקע קעגן די טעראר גרופעס, אבער מיט די לופט כוחות, אויף דעם האבן די טעראריסטן נישט קיין ענטפער, און וואס זיי קענען טאן איז באשיסן שטעט, אין א ראדיאס פון פערציג קילאמעטער פון עזה מיט ראקעטן, און הערמאטן.
די לופט כוחות האבן אטאקירט וויכטיקע צילן, און אומגעברענגט הונדערטער פאלעסטינער רוב פון זיי כאמאס קעמפער. די צאל פון די געהרגעטע שטײט איצט בײ ארום 1001 פאלעסטינער און גענױ 13 ישראלדיקע.
די עגיפטישע האבן פרובירט אויסצוהאמערן א המשך צום פייער אפשטעל, וואס איז געווען אין קראפט בעפאר די קריג האט זיך אנגעפאנגען אבער די כאמאס האט זיך איינגעעקשנט אויף אירע תנאים, און ישראל קאן זיך נישט ערלויבן נאכצוגעבן אויף די פונקטן פונעם כאמאס, די עגיפטישע האבן דערנאך דערקלערט, אז כאמאס איז שולדיק אין דעם וואס פאלעסטינער בלוט ווערט פארגאסן אין די גאסן, דורכן פארלאנגען פון ישראל תנאים וואס קאנען נישט דורכגעפירט ווערן.
דעם דריטן יאנואר ביינאכט, ד'"ה מוצ"ש, זענען די ערשטע זעלנער אריין אין עזה, ווי זיי האבן זיך אנגעשטויסן מיט כאמאס קעמפֿער. די כח וואס איז אריין אין עזה איז געווען א שטארק,ע און נעמט אריין די גולני בריגאדע, פאראשוטיסטן בריגאדע, און די גבעתי בריגאדע, און דאס אלץ רעכנט נישט אריין די געפאנצערטע קרעפטן, וואס איז טאנקן און בולדאזערס, און ישראל האט גענוצט די קאנאנען, און הערמאטן קרעפטן, מיטן ציל צו "פארווייכערן פאזיציעס" פון די פיינט.
E
דער אות E (ארויסגערעדט ע) איז דער פינפטער אות פון דעם לאטיינישן אלפאבעט.
נעמי וואלף
קליין|וואלף ביי דעם 2012 טעקסאס ביכער פעסטיוואל אין אסטין, טעקסאס '''נעמי ר. וואלף''' (געבוירן דעם 12טן נאוועמבער 1962) איז אן אמעריקאנער ענגליש שפראך שרייבערין פון ביכער, אויפגעוואקסן אין סאן פראנציסקא.
געגאסענע בליי אפעראציע
דער נאמען פון דער אפעראציע
ישראל האט יעדן טאג געמאכט, א הומאניטארישע וויילע ווען אלע ציווילע אין עזה קענען זיך גיין באזארגן מיט שפייז, און אנדערע נויטבאדערפטיקע ארטיקלן, די טעראריסטן האבן אויסגענוצט די צייט זיך ארומצורירן, אויסנוצענדיק די ישראל וווילטעטיקייט,
נעמי וואלף
זי איז בעיקר באקאנט פאר אירע פעמיניסטישע ווערק.
משפחה
איר פאטער איז לעאנארד וואלף. איר מאטער איז דבורה גולמן.
אנדערע
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער שרייבער קאַטעגאָריע:יידישע שרייבער
געגאסענע בליי אפעראציע
דער נאמען פון דער אפעראציע
ווי אין אלע מלחמות אין באוווינטע געגנטער, און דערצו א שונא וואס ניצט אויס די ציווילע, פאר אירע קעמפערישע צוועקן, צו מאכן זיכער אז ישראל ברענגט אום ווי מער ציווילע, איז זייער שווער צו צילן אויף א שונא, דערפאר זענען די צאל ציווילע אומגעקומענע, זייער הויעך, און עס רעכנט אריין מענטשן, וואס די כאמאס האט געהרגט פארן נישט אויספאלגן זייערע באפעלן, ווי די פאטאך צייטונג וואס קומט טעגליך ארויס אין ראמאללא האט איבערגעגעבן, אז צענדליקע מענטשן ווערן אומגעברענגט אין עזה דורך די כאמאס און דערנאך באשולדיקן זיי ישראל.
14 ישראלער זענען אומגעקומען, פון זיי ניין סאלדאטן, און פינעף ציווילע. ביי די פאלעסטינער בערך 1300, וואס פון זיי צווישן, פינעף און זעקס הונדערט כאמאס קעמפער, און די איבריקע ציווילע, די שאדן פאר ישראל איז פיר ביליאן שקל, פון די פאלעסטינער נאך נישט אפגעשאצט געהעריק. די כאמאס טענהט אז בלויז פינעף און פערציג, פון זייערע קעמפער זענען אומגעקומען.
יתרו
דער מדרש ברענגט אז יתרו האט געהאט זיבן נעמען: יתר, יתרו, חובב, רעואל, חבר, פוטיאל און קיני (זעט מדרש תנחומא, פרשת שמות סימן י"א, דיבור המתחיל "מה כתיב"). מען טרעפט אויך דערמאנט אין די ווערטער פון חז"ל אז כאטש ער האט אפגעדינט אלע עבודה זרות וואס זענען געווען אין זיין צייט, און איז אויך געווען פון די נאנטע ראטגעבער ביי פרעה (שמות רבה כז, ו) - האט ער צום סוף אנערקענט אין אידישן תורה און גאט, און זיך מגייר געווען.
קאנראד אדענאער
קאנראַד הערמאַן יאזעף אַדענאַער (דייטש: Konrad Hermann Joseph Adenauer‏; 5טן יאנואר 1876, קעלן - 19טן אפריל 1967, רענדארף לעבן באן) איז געווען א דייטשער פאליטיקער און, פון 1963-1949 דער ערשטער קאנצלער פון פעדעראלן דייטשלאנד, פון דער CDU פארטיי (קריסטלעכער דעמאקראטישער פאריין, א רעכט־צענטער פארטיי). צווישן די יארן 1955-1951 איז ער אויך געווען אויסערן מיניסטער.
דיזני רענעסאנס
אין די היסטאריע פון די וואלט דיזני פירמע באדייט דער טערמין דיזני רענעסאנס (ענגליש: Disney Renaissance) די עפאכע צווישן 1989 און 1999, אין וועלכע די וואלט דיזני אנימאציע סטודיאס האבן ווידער פראדוצירט געראטענע אנימירטע פילמען, די רוב וועלכע זענען באזירט געווען אויף קלאסישע געשיכטעס.
אין די דאזיקע עפאכע האט דיזני געמאכט די פאלגנדע פילמען: "דאָס ים-מיידעלע" (1989), "די שיינהייט און די חיה" (1991), "אַלאַדין" (1992), "דער לייבן-קעניג" (1994), "פּאָקאַהאָנטאַס" (1995), "דער הויקער פֿון נאָטרעדאַם" (1996), "הערקולעס" (1997), "מולאַן" (1998) און "טאַרזאַן" (1999).
וועבלינקען
קאטעגאריע:דיזני קאטעגאריע:אמעריקאנישע פילמען
רחל ששון בר
רחל ששון-בר (סאַסאָן באר) (מומביי 1858 – 1927) איז געווען א בריטישע זשורנאליסט און די ערשטע פרוי רעדאקטאר פון א נאציאנאלער צייטונג. זי איז געווען דער הויפּט רעדאַקטאָר פון די אַבזערווער (1891-1903) און אין דער זעלביקער צייט די זונטיק Times (1893-1903). זי איז געווען א מיטגליד פון דער יידישער משפחת ששון פאמיליע, אָבער האָט זיך איבערגעקערט צו אַנגליקאַן קריסטנטום בעשאַס איר לעבן. טראָץ דעם, האָט זי אָנגעהאַלטן נאָענטקייט צו יידישע צילן. געבוירן מוטער פרחה ששון און פאטער ששון דוד ששון.
קאַטעגאָריע:בריטישע יידן קאַטעגאָריע:זשורנאליסטן
יהושע העשיל הורוויץ
רבי יהושע העשיל הורוויץ (ה'תרט"ז - ד' אב ה'תש"ג) איז געווען רב אין כענטשין און דערנאך אין עלקוש. אין יאר תרע"ו ווען ער איז געווען אין עלקוש האט ער אנגעהויבן פירן א הויף. ער איז געווען גערופן דער "זקן האדמורי"ם" אין פוילן. ער איז געווען באוואוסט איבער גאנץ פוילן אלס גרויסער בעל מופת.
ער איז אומגעקומען ביי דער חורבן אייראפע.
אפשטאם
רבי יהושע העשיל איז געבוירן אין יאר תרט"ז צו זיין פאטער רבי חיים שמואל שטערנפעלד-הורוויץ פון כענטשין, א זון פון רבי אליעזר, א זון פון רבי צבי וואס איז געווען א זון פונעם חוזה פון לובלין, און צו זיין מוטער מרת שרה'לה, די טאכטער פון רבי יהושע העשיל תאומים-פרענקל פון קאמארנע, א זון פון הרב ברוך תאומים-פרענקל, דער "ברוך טעם".
הסתלקות
ביי דער אקציע אין עלקוש האבן די געסטאפא אים געשיקט מיט אנדערע קיין סאסנאווצע, וואו ער האט געוואוינט צוזאמען מיט זיין איידעם רבי ישעיה גליקמאן און זיין משפחה. זיינע חסידים האבן אים געבעטן ער זאל זיך שערן די בארד כדי די נאציס זאלן אים נישט דערקענען און אוועקשיקן אין א טויט לאגער. ער האט אבער נישט מסכים געווען. ווען מען האט אים ארויפגענומען ד' אב תש"ג אויף דער טויט באן האט ער געהאלטן זיין בארד און פיאות. א דייטשער זעלנער האט אנגעכאפט זיין בארד און אנגעהויבן אויסרייסן די האר. האט ער געשריגן "ריר נישט אן מיין בארד מיט דיינע טמא'דיגע הענט". דער זעלנער האט אים באלד געשאסן מיט זיין ביקס ווען דער רבי שרייט "שמע ישראל ד' אלקינו ד' אחד".
ער איז געווען קרוב צו די ניינציג ווען ער איז אומגעבראכט געווארן.
זעט אויך
כענטשין
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:פוילישע אדמורי"ם
צאצקע מעשה
צאַצקע מעשה (ענגליש: Toy Story) איז אן אמעריקאנישער אנימירטער פילם פון 1995 און דער ערשטער דיזני/פיקסאר אנימירטער פילם. פיקסאר האט געמאכט דער פילם און דיזני האט ער פארשפרייט אין קינאס. דער פילם איז באפרייט געווארן דעם 22סטן נאוועמבער 1995, און איז געווען דער ערשטער אנימירטער פילם אין אלגעמיין וואס איז געמאכט געווארן מיט קאמפיוטערס אנשטאט מיט טראדיציאנעלע אנימאציע. דריי המשך-פילמען פון "צאַצקע מעשה" זענען באפרייט געווען; "צאַצקע מעשה 2" (1999), "צאַצקע מעשה 3" (2010) און "צאַצקע מעשה 4" (2019).
וועבלינקען
קאטעגאריע:ענגליש שפראכיגע פילמען קאַטעגאָריע:פיקסאר פילמען
שלמה זלמן שניאורסאן
רבי שלמה זלמן שניאורסאן (ה'תק"ץ - כ"ז אייר ה'תר"ס) אין געווען אדמו"ר אין קאפוסט. דער גרעסטער טייל פון חב"ד חסידים אין זיין צייט זענען געווען זיינע חסידים.
ער פלעג האלטן לאנגע דרשות.
זיינע תורות זענען געדרוקט אין ספר "מגן אבות".
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:אדמורי"ם קאַטעגאָריע:חב"ד
מאיר קרויס
רבי מאיר קרויס איז געווען א סופר סת"ם אינעם דארף ראדוואנקא נעבן אונגוואר.
ער איז געווען א זון פון ר' יוסף דער שוחט פון דעם דארף סאמאטאר און זיין מוטער שרה (וואס האט חתונה געהאט בזיוו"ש צו רבי ישעי'לע קערעסטירער) א טאכטער פון רבי משה שמעון ראטה, רב אין דיורע, א זוהן פון רבי יואל צבי ראטה רב אין חוסט, בעל "בית היוצר".
רבי מאיר איז געווען אן איידעם ביי רבי וואלף יאסאוויטש (נאכמאוויטש) דער שוחט פון שטאט דאָבּראָן. רבי וואלף ליגט אין קיווויאשד
צום ערשט איז רבי מאיר געווען שוחט אין ראדוואנקא, אבער צוליב זיין פרומקייט האט ער נישט געוואלט אננעמען דעם פאסטן אויף שטענדיג. נאר ביז מען טרעפט א צווייטן און אויך נאר פאר עופות.
צוליב זיין גרויס יראת שמים און שיינע שריפט פלעגט מען קומען פון די גאנצע געגנט קויפן זיינע פרשיות.
ער פלעגט מקפיד זיין זיך צו טובל'ען בעפארן שרייבן א שם. און וויבאלד אינעם דערפל איז נישט געווען קיין מקוה, איז אויסגעקומען אז ווען ער האט געשריבן א ספר תורה פלעגט ער קענען גיין עטליכע מאל א טאג צופיס קיין אונגוואר.
ער איז געווען דער איינציגסטער אין שטעטל וואס איז געגאנגען מיט א שטריימל שבת און יו"ט.
ער איז געשטאנען צו דער רעכטער האנט פונעם ארטיגן רב, רבי משה ארי' ראזענבערג הי"ד.
א עדות האט דערציילט אז א קורצע צייט איידער מען האט אים אוועקגעפירט אויפן לעצטן וועג, האט ער ארויסגענומען א פלאש בראנפן מיט עטליכע גלעזלעך (וועלכע ער האט שטענדיג געטראגן מיט זיך) און אויסגערופן צו די ארומיגע יודן: "רבותי, איר זעהט דאך אז מען גייט אונז באלד אומברענגען אויף קידוש השם. נו, אז ס'איז אזוי באשערט, לאמיר כאטש מאכן א לחיים און עס טוהן בשמחה!"
זיינע קינדער
קאַטעגאָריע:סופרים
נגב
קליין| הנגב קליין| מכתש רימון קליין| אונברסיטת בן גוריון בנגב דער נֶגֶב איז דער דרום טייל פון ישראל, וואס פארנעמט 60 פראצענט פונעם גאנצן לאנד, זיין וועטער איז א מדברדיקע בייטאג הייס און טרוקן ביינאכט קאלט. זיין מזרח טייל גרעניצט זיך מיט יארדאניע ביז מדבר יהודה און די ים המלח, דאס זעלבע אויף צפון, און מיט דער שפלה אדער נידעריקן טייל וואס אין דער געגנט געפינט זיך רחובות, גדרה, פון מערב דער מיטלענדישער ים אשקלון, עזה פאס, און די גרעניץ מיט עגיפטן, אראפ ביזן ים סוף ווי עס געפונט זיך אילת.
די הויפטשטאט פונעם נגב איז באר שבע וואס איז די גרעסטע שטאט, אין דער געגנט, די באפעלקערונג אין דעם נגב איז בערך, אנדערט האלבע מיליאן, דאס רוב יידן, דאס איבריגע בעדואינער.
קאַטעגאָריע:מדבריות קאַטעגאָריע:ארץ ישראל
מנחם נחום טווערסקי (בני ברק)
רבי מנחם נחום טווערסקי (געב' כ"ב שבט ה'תש"ב) איז דער טשערנאבילער רבי אין בני ברק, מיט עטליכעע הונדערטער חסידים אין ארץ ישראל און איבער דער וועלט.
יונגע יארן
רבי מנחם נחום איז געבוירן געווארן כ"ב שבט ה'תש"ב אין ירושלים צו זיין פאטער רבי משולם זוסיא טווערסקי, טשערנאבילער רבי און זיין מוטער מרת בלומא טויבא, א טאכטער פון רבי יעקב מרדכי בראנדוויין, דער סטרעטינער רבי אין ירושלים. ער האט געלערנט אין דער בעלזער ישיבה. אין זיינע יונגע יארן פלעגט ער גיין צו די טישן פונעם בעלזער רב, רבי אהרן רוקח.
נאך זיין חתונה פלעגט ער לערנען אין דעם בעלזער כולל פאר אומגעפער פינף און צוואנציג יאר, און דערנאך, האט זיין פאטער באשטימט אים צו ווערן ראש כולל אין טשערנאביל.
רביסטעווע
ווען זיין פאטער רבי משולם זוסיא איז נפטר געווארן י"ז מרחשון ה'תשמ"ח, האט ער איבערגעלאזט א צוואה אז אלע זיינע זין זאלן פירן רעביסטעוועס. דער רחמיסטריווקער רבי, האדמו"ר רבי ישראל מרדכי האט באקרוינט רבי מנחם נחום צו ווערן א רבי.
אין זיינע יארן האט מען געעפנט טשערנאבלער שטיבלעך אין ירושלים, בית שמש, ביתר, נוף הגליל, צפת און אלעד אין ארץ ישראל, אין אנטווערפן, בעלגיע און אין לאנדאן און מאנטשעסטער אין ענגלאנד. זיין ברודער, רבי ישעיה טווערסקי, פירט א טשערנאבלער הויף אין בארא פארק, ניו יארק. שפעטער האט זיין ברודער רבי אברהם יהושע העשיל אנגעהויבן פירן אין אשדוד.
רבי מנחם נחום האט באשטימט זיין ברודער רבי יעקב מרדכי אלס רבי פון די טשערנאבלער חסידים אין אלעד. ער האט אנגעמוטיקט זיין ברודער רבי חיים יצחק צו עפענען א שטיבל אין 21סטער עוועניו אין בארא פארק (היינט הייסט עס דער לאיעווער בית מדרש), און דער רבי שיקט דארטן זיינע חסידים.
דער גערער רבי, הרה"ק רבי פנחס מנחם אלטער (דער "פני מנחם") זצ"ל האט אויף אים מעיד געווען אז ער קען פועל'ן ישועות.
דער רבי מישט זיך נישט אריין אין קיין פאליטיק און נעמט נישט סיי וועלכע זייט אין קיין שום מחלוקות.
משפחה
רבי מנחם נחום האט געהייראט מרת נחמה מרים היילפרין פון לאנדאן. זייערע קינדער:
רעפערענצן
מנחם נחום קאַטעגאָריע:אדמורי"ם אין ארץ ישראל קאַטעגאָריע:בני ברק
מרדכי דובין
מרדכי דובין (כ"ח טבת ה'תרמ"ט, ריגע (לעטלאנד) - כ' אלול ה'תשי"ח, טולע (רוסלאנד), איז געווען א דעפוטאט אין דער סאימע אין לעטלאנד פאר אגודת ישראל, און איינער פון די גרויסע עסקנים אין אייראפע.
ביאגראפיע
דובין איז געבוירן דעם 20סטן דעצעמבער 1888 לויטן יוליאנישן קאלענדאר (1טן יאנואר 1889 אויפן גרעגאריאנישן קאלענדאר), כ"ח טבת, תרמ"ט, אין ריגע, רוסלענדישע אימפעריע (היינט לעטלאנד) צו זיין פאטער, הרב שניאור זלמן, א סוחר און א חב"דסקער חסיד. ער האט יונגערהייט אנגעהויבן צו ארבעטן אין עסקנות, במשך פון דער צייט איז ער געווארן דער פארזיצער פון דער אגודת ישראל פארטיי. ער איז געווען א דעלעגאט אין דעם לעטישן פאלראמענט, און ער האט געפירט די יידישע קהילה אין לעטלאנד ביז 1940.
ער איז געווען א פערזענלעכער פריינד פון קארליס אולמאניס, וואס איז שפעטער געווארן דער דיקטאטאר פון לעטלאנד פון 1934 ביז  1940.
באפרייען דעם ליובאוויטשער רבי
אין 1927 (ה'תרפ"ז), איז רבי יוסף יצחק שניאורסאהן, דער זעקסטער רבי פון ליובאוויטש, אריינגעלייגט אין טורמע, צוליב זיינע טעטיקייטן אויפשטעלן חדרים אינעם סאוועטן פארבאנד. דובין האט געדרוקט שווער אויף רוסלאנד, און געסטראשעט אויפצוהערן א טייל פונעם האנדל צווישן רוסלאנד און לעטלאנד. צום סוף האט באפרייט דעם רבי. ער האט אויך אריינגעלייגט אסאך מי ארויסצופירן דעם רבי פון רוסלאנד.
נאך דעם וואס דער רבי איז באפרייט פונעם סאוועטן פארבאנד און ער האט זיך באזעצט אין ריגע, האט דובין אים באגלייט אויף זיין ערשטן וויזיט אין די פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע אין 1929.
זיינע סוף טעג
אין 1940 האבן די רוסן אינוואדירט לעטלאנד און עס איינגענומען, די סאוועטן האבן ארעסטירט דובין, און זיי האבן אים געאורטיילט צו טורמע אין סיביר.
דובין איז נפטר געווארן אין דער שטאט טולע (סאוועטן פארבאנד), כ' אלול, תשי"ח.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:לעטישע יידן קאַטעגאָריע:פאליטיקער קאַטעגאָריע:אגודת ישראל
מיכאל דאווידאוו
מיכאל דאַווידאָוו (רוסיש: Михаил Абрамович Давыдов) איז איינער פון די פירנדיקע הײַנטצײַטיקע רוסלענדישע היסטאָריקער.
לעבנסגעשיכטע
מיכאל דאַווידאָוו איז געבוירן געוואָרן אין 1954 אין אַ ייִדישער משפּחה אין דער שטאָט פּאָלטאַווע, אוקראַיִנע. נאָך דער דינסט אין דער סאָוועטישער אַרמיי האָט ער געאַרבעט אַ געוויסע צײַט אַלס שטורמאַן אין ציווילער אַוויִאַציע. אין 1981 האָט ער פארענדיקט דעם היסטאָריע פאַקולטעט פונעם מאָסקווער מלוכה-אוניווערסיטעט, זיך ספּעציִאַליזירנדיק אין דער נײַער געשיכטע פון רוסלאַנד. אין 1986 האָט מיכאל דאַווידאָוו פאַרטיידיקט אַ קאַנדידאַט-דיסערטאַציע אויף דער טעמע "מאָנאָפּאָל און קאָנקורענץ אין דער צוקער-אינדוסטריע פון רוסלאַנד פונעם אָנהייב 20טן יאָרהונדערט". אין 2004 האָט ער פאַרענדיקט אַ דאָקטאַר-דיסערטאַציע אויף דער טעמע "מאַרק און מאַרק-פאַרבינדונגען פון רוסלאַנד אין סוף 19טן - אָנהייב 20טן יאָרהונדערט (אַ קוואַלן-קענערישע פאָרשונג"). לאַנגע יאָרן איז מיכאל דאַווידאָוו געווען אַ פּראָפעסאָר אינעם רוסלענדישן הומאַניטאַרן אוניווערסיטעט. הײַנט-צו-טאָג אַרבעט ער אויפן היסטאָריע פאַקולטעט פון דער מאָסקווער העכערער עקאָנאָמיק-שול.
ביכער
•	Современники глазами А. П. Ермолова // «Число и мысль», № 9. -М., 1985.
•	Очерки аграрной истории России в конце XIX — начале XX вв. М.: РГГУ, 2003.
•	Оппозиция его Величества/ М.: ЗебраЕ, 2005
•	Всероссийский рынок в конце XIX — начале XX вв. и железнодорожная статистика. СПб.: Алетейя. 2010.
די וויכטיקסטע אַרטיקלען
К вопросу о методике анализа рынков сбыта промышленных предприятий (на примере рафинадной промышленности России) // Математические методы и ЭВМ в исторических исследованиях. — М., 1985 — С.81-99