cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
אלעזר המכבי
לויט מגילת אנטיוכוס, איז ער געווען א קנאי, און זיין טאטע האט געזען אין אים, ווי פנחס בן אלעזר, אין ספר חשמונאים ב' ווערט ער גערעכנט אלס כהן משוח למלחמה, וואס פלעגט אויסרופן איידער די ארויסגיין צום קריג, די פסוקים פון די תורה, פון ווער עס מעג זיין א סאלדאט.
אין ספר חשמונאים א' שטייט, אז ביי די קאמף אין בית זכריה, האט ער געזען אן העלפאנד, וואס איז שווער פארפאנצערט, מער ווי די געווענליכע, און דעריבער האט זיך פארגעשטעלט, אז די גענעראל פון די יוונים געפונט זיך אויפן העלפאנד, ער איז צוגעגאנגען צום העלפאנד, און אויפן וועג האט ער אומגעברענגט מיט זיין שווערד, אלע וואס זענען געשטאנען ארום, ער האט געקניט און געשטאכן דעם העלפאנד, דער העלפאנד איז געפאלן און געשטארבן, און אלעזר איז געשטארבן מיטן העלפאנד. די קאמף האט זיך געענדיקט מיט א נידערלאגע צו די חשמונאים.
מאנכע ליגן א ספק אין וואס שטייט געשריבן אין חשמונאים א', ווי קען מען שטעכן א הלפאנד מיט א שווערד. זיי באזירן זייערע פראגעס, אויף מגילת אנטיוכוס, דארט שטייט אלעזר האט זיך פארנומען מיט אומברענגען העלפאנדן, מיט זייערע רייטער, נאכן קריג האט מען אים נישט געזען, נישט צווישן די לעבעדיקע, און נישט צווישן די טויטע, אין די ענדע האט מען אים געפונען איינגעזינקען אין די בלוט און אנדערע שמוץ, פון געהרגטע העלפאנדן.
קאטעגאריע:חשמונאים
וואלערי לעאנטיעוו
קאַטעגאָריע:פאפ זינגערס
דניעפער
דער דניעפער (רוסיש: Днепр ; ; אוקראיניש: Дніпро ;) איז א גרויסער טייך, לאנג 2,285 ק"מ, וואס פליסט פון רוסלאנד דורך בעלארוס און אוקראינע אינעם שווארצן ים. 485 ק"מ ליגן אין רוסלאנד, 595 ק"מ אין בעלארוס און  1,095 ק"מ אין אוקראינע. א טייל פונעם טייך איז דער נאטירלעכער גרענעץ צווישן בעלארוס און אוקראינע. דער דניעפער איז דער פערטער לענגסטער טייך אין אייראפע.
געאגראפיע
דער טייך איז לאנג אינגאנצן 2,145 ק"מ, פון וואס געפינט 485 ק"מ אין רוסלאנד, 700 ק"מ אין בעלארוס און 1,095 ק"מ אין אוקראינע.
בייטייכן פונעם דניעפער
.
די וואסער רעסורסן פונעם דניעפער בעקן באשטייען בכרך 80% פון גאנץ אוקראינע.
ספר יונה
ספר יונה איז איינע פון די ספרים פון תרי עשר אין נביאים. דאס ספר דערציילט ווי דער אייבישטער האט געהייסן יונה זאגן א נבואה פאר די איינוואוינער פון נינוה. יונה איז אנטלאפן אויף א שיף. עס האט אויפגעברויזט א שטורעם און די מאטראסן האבן געווארפן יונה אין ים. דארט האט א פיש אויפגעגעסן יונה ביז זיי זענען אנגעקומען אין נינוה וואו די פיש האט אים אויסגעשפיגן. דעמאלסט האט יונה געזאגט די איינוואוינער פון נינוה אז דער אייבישטער וועט זיי באשטראפן פאר זייערע עבירות. אבער זיי האבן תשובה געטאן און זיי זענען געראטעוועט געווארן פונעם שטראף.
מען איז מפטיר גאנץ ספר יונה יום כיפור ביי מנחה.
יונה קאַטעגאָריע:יום כיפור
יצחק מנחם מענדל דאנציגער
רבי יצחק מנחם מענדל דאנציגער (ה'תר"ם-כ"ג אלול ה'תש"ב) איז געווען דער פערטער רבי אין דער אלעקסאנדער דינאסטיע, וועלכער איז געוועהן דער גרעסטער חסידישער הויף אין פוילן. ער איז אומגעקומען על קידוש ה' אין דער טרעבלינקע פארניכטונגס לאגער. גערופן דער עקידת יצחק אויפן נאמען פון זיין ספר.
לעבנסגעשיכטע
ער איז געבוירן געווארן אין אלעקסאנדער, אין יאר ה'תר"ם צו זיין פאטער רבי שמואל צבי דאנציגער, דער דריטער אלעקסאנדער רבי, דער "תפארת שמואל", א זון פונעם אלטער רבי פון אלעקסאנדער, און צו זיין מרת מוטער שרה רבקה גארמאן.
ער האט געלערנט ביי זיין פעטער דער ישמח ישראל. שפעטער האט ער געלערנט ביי זיין פאטער.
נאך די פטירה פון זיין פאטער אין יאר תרפ"ד האט מען אים אויפגענומען אלס רבי פונעם אלעקסאנדער הויף, ווען ער איז אלט געווען פיר און פערציג יאר. ער האט געלייגט א דגוש אויף ענווה, אהבת ישראל אויך האט ער שטארק מקפיד געווען אויף געבן צדקה יעדן טאג און דאווענען מיט א מניין, און ער האט דאס פארלאנגט פון זיינע חסידים.
ער האט אויפגעשטעלט די נעץ פון ישיבות "בית ישראל" אנגעהויבן אין אלעקסאנדער און אין לאדזש. טויזענטער חסידים פלעגן קומען צו פארן יעדן שבת, און ימים טובים זענען געקומען שווערע טויזנטער.
אגודת ישראל
פונקט אזוי ווי זיין פאטער דער תפארת שמואל איז ער געוועהן שארף אויסגעשפראכן אנטקעגן אגודת ישראל. דורכאויס די יארן איז געקומען גאר שטארקע דרוק פון אסאך מאכטפולע פערזענליכקייטן אז אלעקסאנדער זאל אריינקומען אין דער אגודה, אבער מיט דעם אלעם האבן ער דאס קאטאגאריש אפגעווארפן און קיינמאל נישט אריין אין דער אגודה. די אלעקסאנדער הויף איז דאן געוועהן די פאנטרעגער פון פרומקייט און קנאות איבער גאנץ פוילן, שטייענדיג ווייט פון פאליטיק.
אין יאר תרצ"ז איז פארגעקומען דער גרויסער כנסיה הגדולה אין מארינבארד, און די רבנים האבן דאן פארבעטן דער עקידת יצחק צו קומען רעדן, דער עקידת יצחק האט דאן אויפגעטרויטן מיט זיי באוואוסטער פלאמפייערדיגע דרשה, אין וועלכער ער האט געוויינט ביטערע בכיות אויף די גרויסע צרות און גזירות וואס האבן דעמאלטס געבלאזן. אבער אנדערש ווי עס האט אין אנהייב אויסגעזעהן, האט דאס ווייטער נישט נענטער געברענגט דאס אלעקסאנדער הויף צום אגודה, ווען נאך די כנסיה האט דער עקידת יצחק נאכאמאל שארף אפגעזאגט יעדער פרואוו אריינצוברענגען אלעקסאנדער אין אגודת ישראל, פארשטיין געבענדיג אז די דרשה איז געוועהן אן אויסנאם פילנדיג אז עס וועט זיין דערפון א תועלת, אבער ער איז נישט גרייט זיך צו דערנענטערן צום אגודה.
מלחמה יארן
אין חודש אלול תרצ"ט גלייך ווען עס האט אויסגעבראכן די צווייטע וועלט-מלחמה, האט ער מרמז געוועהן אז די צרות וואס קומען וועלן זיין אסאך ערגער ווי די צרות פון גזירות ת"ח ות"ט. אינעם ערשטן טאג פון סליחות איז ער אנטלאפן צום דערנעבעדיגן לאדזש זיך צו אויסבאהאלטן, און טאקע געציילטע שעות שפעטער זענען די נאציס אריינגעקומען אינעם שטעטל אלעקסאנדער ווי זיי האבן גלייך אנגעהויבן ארומצוזוכן דעם אלעקסאנדער רבי, שפעטער האבן זיי אינטערגעצינדן דעם שטאטישן בית המדרש און דערין אריינגעווארפן אלע ספרי קודש וואס זיי האבן צוזאמגענומען פונעם גאנצן שטאט, און אזוי אויך אפגעשפארט דעם רבינ'ס בית מדרש און זיין גאנצע הויז.
אין חודש טבת תש"א האבן די נאציס צוזאמגעווארפן דעם רעבינ'ס בית המדרש און דאס גאנצע חצר, וועלכע זענען געווען פון האלץ, אויסער דעם רבינ'ס נייעם הויז, און דערנאך פארברענט דעם רבינ'ס ספרים, און פארשיקט זיינע כתבי ידות צו אן אומבאקאנטן ארט. אנהייב יאנואר איז ערשינען א ספיציעלע נומער פון דער נאצישער פראפאגאנדע צייטונג "דער שטירמער", געווידמעט ספיציעל אויף דער אלעקסאנדער רבי אונטערן קעפל 'דער פאלקס-פיינט', אין וועלכער עס איז ערשינען זיין בילד, דאס בילד פון בית המדרש, זיין פריוואטער מקוה און זיין דירה, צוזאמען מיט פאלשע מעשיות.
פאר א קורצער צייט האט דער עקידת יצחק זיך אויפגעהאלטן אין לאדזש, אבער ער איז געווען געצוואונגען צו אנטלויפן, צוליב די שטארקע זיכונגען נאך אים, ער איז דאן אריבער קיין ווארשע. ביז דערוויל האבן די אלעקסאנדער חסידים איבער דער וועלט ערלעדיגט ספעציעלע סערטיפעקאטן אז דער עקידת יצחק זאל קענען אנטלויפן צוזאמען מיט דער משפחה קיין ארץ ישראל, אבער ווי נאר ער האט געהערט דערפון האט ער דאס קאטעגאריש אפגעווארפן זאגנדיג "וואס ווילט עטס האבן פון מיר, יעך זאל מיך ראטעווען ווען אלע אידן זענען אין אזא עת צרה, ניין בתוך עמי אנוכי יושבת, מיט די אידן וואס מיר האבן געלעבט מיט די אידן וועלן מיר צוזאמען אומקומען אויף קידוש ה'".
אין די ווארשעווער געטא ווי ער האט געוויילט פאר א קנאפע צוויי יאר, האט ער האט אפיציעל געארבעט אונטער א פאלשער נאמען אינעם "שולץ פאבריק", אונטערן פירערשאפט פון אברהם הענדל. דארט אינעם געטא האט ער ווייטער מחזק געוועהן די חסידים, אזוי אויך געשיקט חיזוק בריוון פאר די חסידים אין אנדערע געטאס.
כ"ג אלול אינדערפרי יאר תש"ב האט ער זיך אויסגעדרוקט צום חסיד אברהם הענדל, אז היינט וויל ער נישט אריינקומען צום פאבריק, אבער אברהם האט פרובירט איבערצורעדן אז עס איז א גרויסער סכנה, און ער איז ביים ענדע יא אריינגעקומען. יענעם נאכמיטאג זענען די נאציס פלוצלונג אנגעפאלן דעם פאבריק און פארשיקט אסאך ארבערטער צום באן, צווישן זיי אויך די עקידת יצחק, וועלכער האט אויפן באן אנגעטוהן די תכריכים און יענעם טאג אומגעקומען על קידוש ה' אינעם טרעבלינקע לאגער.
נאכן קריג איז אויפגענומען געווארן אויף זיין ארט זיין פעטערס איידעם רבי יהודה משה דאנציגער אלס דער פינפטער רבי אינעם אלעקסאנדער דינאסטיע.
פאמיליע
רבי יצחק מנחם האט חתונה געהאט מיט מרת חנה, טאכטער פון ר' מיכאל אויערבאך. זיי האבן געהאט פערצן קינדער. די גאנצע משפחה איז אומגעקומען אינעם חורבן אייראפע, אריינגערעכנט אלע אייניקלעך, אין טרעבלינקע. זיינע קינדער זענען:
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:פוילישע אדמורי"ם קאַטעגאָריע:רבנים אומגעקומען אין חורבן אייראפע קאטעגאריע:קדושים קאַטעגאָריע:אלעקסאנדער
אמבאסאדאר
אַמבאַסאַדאר איז דער העכסטער ראנג פון א דיפלאמאט וואס דינט זיין לאנד אין א פֿרעמד לאנד. ער האט אן אמבאסאדע, ד.ה. א געביידע וואס יענע לאנד אנערקענט אלס טעריטאריע פון דעם אמבאסאדאר'ס לאנד. געוויינלעך געפֿינט זיך די אמבאסאדע אין דער הויפטשטאט.
די טיטלען פון דיפלאמאטן זענען געווארן אוועקגעשטעלט ביים קאנגרעס פון ווין אין 1815.
קאַטעגאָריע:רעגירונג קאַטעגאָריע:טיטלען
איינגאס פון מעקסיקע
דער איינגאס פון מעקסיקא איז אַן איינגאס ארומגענועמן דורך דעם צפון אמעריקאנער קאָנטינענט. ער גרענעצט אויף צפון־מזרח, צפון און צפון־מערב דעם איינגאס בארטן פון די פאַראייניקטע שטאַטן, אויף דרום־מערב און דרום מעקסיקע, און אויף דרום־מזרח קובאַ. די א מעריקאנישע שטאַטן אַלאַבאַמאַ, פלאָרידע, לואיזיאַנ א, מיסיסיפּי און טעקסאַס גרענעצן דעם איינגאס צער צפון, וואס ווערט אָפט גערופן צו דעם "דריטן ברעג" אין פאַרגלייַך מיט די י אַטלאַנטישע און פּאַסיפישע בארטנס פון די פאראייניגטע שטאטן, אָדער א מאל דעם "דרום בארטן", קעגן איבער די גרויסע אזערעס געגנט וואס איז דער "צפון בארטן".
דער איינגאס איז ברייט 810 ים־מייל (1500 ק״מ) און איז באהאפטן צום אטלאנטישן אקעאן דורך דעם פלארידע דורכגאס צווישן די פאראייניגטע שטאטן און קובא.
היסטאריע
כאטש קריסטאפער קאלאמבוס ווערט גערעכנט דער אייראפעער וואס האט אנטפלעקט אמעריקע, די שיפן איזן זיינע פיר נסיעות האבן קיינמאל נישט דערגרייכט דעם איינגאס פון מעקסיקע, ווייל קאלאמבוס האט אפגעשיפֿט ארום קובא און היספאניאלא. דער ערשטער אייראפעאישע אויספארשונג פונעם איינגאס פון מעקסיקע איז געפירט געווארן דורך אמעריגא וועספוטשי אין 1497.
.
רעפֿערענצן
קאַטעגאָריע:איינגאסן קאַטעגאָריע:פאראייניגטע שטאטן קאַטעגאָריע:מעקסיקע
שמעון התרסי
שמעון התרסי, אדער שמעון החשמונאי, איז געווען דער צווייטער זון פון מתתיהו הכהן, און עלטערע ברודער פון יהודה המכבי, און דער ערשטער אויפגענומענער הערשער איבער ארץ יהודה, פון די חשמונאים דינאסטיע, ער איז אויפגענומען געווארן דורך די סנהדרין, אלס הערשער און כהן גדול. אנגעפאנגען פון יאר 153 איידער די ציווילע רעכענונג.
ער האט געקעמפט צוזאמען מיט זיין טאטע, און שפעטער מיט זיינע ברודער יהודה, אלעזר המכבי, און יונתן הוופסי, קעגן די יוונים. און נאכן באזיגן די יוונים, האט ער זיך באשעפטיקט אין אויסרייניקן דאס לאנד פון זייער קולטור. דערנאך האט ער באפרייט די גליל, אין א קאמף וואס ער האט זיך אפגעטיילט פון יהודה, וואס האט מלחמה געהאלטן אין גלעד.
נאכדעם וואס יהודה איז אומגעקומען אין א קאמף אין בית חורון, איז ער אין זיין ברודער יונתן, אנטלאפן קיין מזרח זייט ירדן טייך, ווי זיי האבן פארגעזעצט זייער קאמף קעגן די יוונים.
יונתן האט אויסגענוצט די רייבערייען, אינערהאלב די קעניגרייך פון די יוונים אין סיריע, און געשלאסן בונדן מיט מערערע פארטייען, וואס האט אים פארזיכערט די כהונה. איינע פון יונתנס באקאנטע, איינער מיטן נאמען טריפון, א גענעראל פון די יוונים, האט אים איבערצייגט צו קומען אויף עכו, צוליב שלום געשפרעכן, דארט האט ער אים איינגעזעצט, דאס איז געווען א גרויסע קלאפ פאר די יידן, וויבאלד יונתן איז געווען זייער א כאריזמאטישע און אנגעזעענע רעגירער. שמעון האט אין א מלחמה באזיגט דעם טריפון אבער יונתן איז אומגעקומען, דער טריפון האט געוואלט נוצן יונתן אלס אויסטויש. שמעון האט געשלאסן א בונד מיט טריפונס פיינט דימיטריוס, און פארגעזעצט יונתנס שליסן א בונד מיט שונאים, אויף זיי אויסצונוצן.
שמעון האט פארגעזעצט די קריג קעגן די יוונים, און האט איינגענומען יפו, גזר, און האט באזיגט די מיליטער וואס איז געזעצן אין א פעסטונ אין ירושלים מיטן נאמען כאקרא, אום כ"ג אייר, וואס לויט די רבנים איז עס באשטימט געווארן אלס יום טוב.
שמעון האט געשלאסן א בונד מיט די רוימישע אימפעריע, וואס איז דעמאלט געווען די גרעסטע דערגרייכונג, און שפעטער די ערגסטע זאך צו טון.
עס נישט קלאר אויב שמעון האט געלאזט דרוקן מטבעות, צווישן די ארכעאלאגן, איז דא מיינונגס פארשידענהייטן.
שמעון האט געהאט אן איידעם מיטן נאמען תלמי בן חבוב, וואס איז געווען הערשער איבער יריחו, וואס איינער פון די גריכן מיטן נאמען אנטיוכוס סידעטס, האט אים איבערצייגט ער זאל אומברענגען שמעון, ער האט געמאכט א סעודה, און שמעון מיט צוויי פון זיינע זון יהודה און מתתיהו זענען ביי געווען, תלמי האט זיי געהרגט אינמיטן סעודה. קיינער פון מתתיהו הכהנס קינדער, האט נישט זוכה געווען צו א נאטורליכע טויט.
יוחנן הורקנוס דער ערשטער, האט איבערגענומען די הערשאפט, און האט פארגעזעצט, מיט וואס זיין טאטע האט אנגעפאנגען. ער האט פרובירט נקמה נעמען אין זיין שוואגער, אבער די געשיכטע האט זיך געענדיקט היבש טראגיש, ווען זיין מאמע אין זיין ברודער זענען אויך אומגעקומען.
קאטעגאריע:חשמונאים קאטעגאריע:תקופת בית שני קאטעגאריע:חנוכה קאטעגאריע:אידישע היסטאריע
פאראדייס
פּאַראַדייס (ענגליש: Paradise) איז א אפיציעלע קאקטעיל פון דער אינטערנאציאנאלער באר אסאסיאציע און הייסט פאסיג צו טרינקען בעפאר א מאלצייט.
עס באשטייט פון דזשין, אפריקאס ברענדי און מאראנצן זאפט.
מען קען אויך צולייגן א טראפקעלע לעמאן זאפט און ווערט סערווירט אהן אייז.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:קאקטיילס
אפטישע אותיות דערקענונג
מע ניצט אא"ד כּדי זוכן גרינג דורך דרוקזאַכן למשל. פֿאָרעמען און אַנדערע דאָקומענטן זענען אָפֿט געליינט דורך קאָמפיוטערס ניצנדיק אא"ד.
אא"ד איז וויכטיק פֿאַר מאָדערנע ייִדיש אויפֿן וועב, ווײַל הײַנט זענען פֿאַראַן אַ סך ייִדישע אַלטע ביכער. דער ייִדישער ביכער־צענטער סקאַנדירט אַ סך פֿון זיי, און מען באַניצט אא"ד כּדי דיגיטאַליזירן זיי.
קאַטעגאָריע:קאמפיוטעריי קאַטעגאָריע:ווייכווארג
כתר, ניו יארק
כתר איז געגרינדעט אין די 1990ער יארן, בכדי זיך צו קענען אן עצה געבן מיט דעם וואוקס פון די פרישע פארפעלקער, וואס איז אויף דעמאלטס געווען א לעזונג, וואס שפעטער מיט דער צייט ווען דער ציבור האט זיך נאך מער פארברייטערט, האט דער מאנסי-וויזשניצער רבי געעפנט א שטעטל אין קייאמישע לייק נאנט צו זיין ישיבה וואס ער האט שוין ארויסגעטראגן אהין עטליכע יאר פריער, און צעביסלעך ווערט דארטן א הערליך שיינער יישוב מיט די נאטור פון די בריאה, אינאיינעם מיט א חסידישן קרייז, ווי אויך פולע וואס האבן זיך געקויפט דארטן דערנעבן דירות און פארן ארויס אהין פון צייט צו צייט, אריינגערעכנט אדמו"רים, ווי צ.ב.ש. רבי ישראל אברהם פארטוגאל, סקולענער רבי, וואס ווי באקאנט וויילט ער זייער אסאך אינדרויסן צוליב דער פרישער לופט וואס פעלט איהם אויס פאר דעם געזונט האט ער דארטן הארט נעבן זיין פריוואטער דירה א אידישן יישוב מיט אלע צוגעהערן.
דער וויצע-בירגעמייסטער איז שלמה קאניג.
53.4% פון די באַפעלקערונג איז אונטער די עלטער פון 18.
קאטעגאריע:חרדישע שטעט קאַטעגאָריע:וויזשניץ קאַטעגאָריע:ניו יארק קאַטעגאָריע:ראקלענד קאונטי
גרויסלאנדאנער אויטאריטעט
דער  גרויסלאנדאנער אויטאריטעט (ענגליש: Greater London Authority, אדער אין ראשי תיבות GLA) איז דער סטראטעגישער אויטאריטעט איבער דעם געגנט פון גרויסלאנדאן, ענגלאנד. דער אויטאריטעט שליסט איין דעם בירגערמייסטער פון לאנדאן, וואס איז דער עקסעקוטיוו און ווערט דערוויילט אין גלייכע וואלן, און אויך די לאנדאנער אסיפה וואס באשטייט פון 25 מיטגלידער און דינט ווי דער קאנטראלע־קערפער. דער היינטיקער בירגעמייסטער פון לאנדאן איז באריס זשאנסאן.
צוועק
דער גרויסלאנדאנער אויטאריטעט איז פאראנטווארטלעך אויף דער סטראטעגישע אדמיניסטראציע פון דעם ראיאן פון גרויסלאנדאן וואס באדעקט א שטח פון 1,579 קוואדראט ק"מ. די אדמיניסטראציע פון לאנדאן איז צעטיילט צווישן דעם גרויסלאנדאנער אויטאריטעט און די שטאטראטן פון די לאנדאנער באראס און דער קארפאראציע פון לאנדאן.
עקסעקוטיווע קערפער
דער גרויסלאנדאנער אויטאריטעט איז פאראנטווארטלעך פאר טראנספארט, פאליציי, פייערלעשן, הצלה דינסטן, אנטוויקלונג און סטראטעגישע פלאנירונג איבער גרויסלאנדאן. דאס ווערט אלס אויסגעפירט דורך די פארשידענע קערפער אונטער דעם אויטאריטעט:
קאַטעגאָריע:לאנדאן קאַטעגאָריע:מוניציפאליטעטן
ה
300px|לינקס ה (היי) איז דער פינפטער אות פונעם אלף בית. ה איז א קאנסאנאנט אויסגערעדט ווי h.
וואריאנטן
קאַטעגאָריע:אלף בית
גילגאמעש עפאס
קליין|250px|שטיינערנער טאוול מיט א טייל פונעם גילגאמעש עפאס וואס באשרייבט דעם מבול דער גילגאָמעש עפאס איז א שומערישער עפאס, פון די עלטסטע ליטערארישע ווערק אין דער היסטאריע פון דעם מענטשהייט, וואס באשרייבט די לעגענדארישע געשעענישן פון גילגאמעש, דער מלך פון אֶרֶך אין די אוראלטע צייטן. נאר געציילטע פראגמענטן זענען געבליבן פון דער אלטע שאפונג, וואס מ'האט געשריבן אין דער אוראלטער בבלישער תקופה, אומגעפער דעם 18טן יארהונדערט פאר דער ציווילער רעכענונג. מ'האט געפונען דעם גילגאָמעש עפאס אין 1849 אין דער אשורבאניפאל ביבליאטעק אין די חורבות פון נינווה אין אשור, דורכן ענגלישן ארכעאלאג אסטן הענרי לאיארד (1817 - 1894), אבער עס ווייזט אויס אז מ'האט שוין לאנג געוואוסט פון אים.
דער עפאס
קאַטעגאָריע:מיטאלאגיע קאַטעגאָריע:ליטעראטור קאַטעגאָריע:מיטל מזרח
קראסהארבאר דל״ב סטאנציע
קראסהאַרבאר  איז א דאקלאנדס לייכטע באן (דל״ב) סטאנציע אין קיוביט טאון אויפן אייל אוו דאגס אין דער לאנדאנער בארא פון טאר האמלעטס, מזרח לאנדאן.
זי איז אין טראוולקארט זאנע 2.
היסטאריע
קראסהאַרבאר דל״ב סטאנציע האט געעפענט דעם 31סטו אויגוסט 1987.
געהלע פייגל
געהלע פייגל (ענגליש: Yellow Bird) איז א קאקטעיל פון די קאריביען און באהאמעס אינדזלען.
עס אנטהאלט ווייסע ראם, עפריקאט ברענדי, יאַליאַנאו, טריפל סעק און פיינעפל זאפט.
וועב
קאַטעגאָריע:אלקאהאלישע געטראנקען
די 10 בעסטע חרדישע קאָמעדיאנטן
די 10 בעסטע חרדישע קאָמעדיאנטן. דאס איז דער ליסטע וואס איז פארצייכענט לויט די אפשאצונג פון דעם היימישער צושויער וואס האבן געוועהלט לויט די פארגאנגענע יאר-צענדליג, דעם ליסטע.
עס איז נישט קיין שטעלונג פאר אייביג, נאר קען זיך טוישן מיט די יארן, אויך דאס אויסשטעל פון נומערן, לויט'ן אפשאצונג פונעם ציבור.
2] וועלוול גאלדשטיין — דער כאצאצקער רב
3] מנשה לוסטיג - דער פרייליכער חסיד
5] אבא טורעצקי
6] הילל הילל
7] יעקב יוסף לאנגסאם - סענדער דער כאניאק
8] מאיר קאלמענסאָן
9] מענדי פעלין
קאטעגאריע:הומאר קאַטעגאָריע:חרדישע הומאריסטן קאַטעגאָריע:רשימות
בויגן (ארכיטעקטור)
א בויגן איז א וועג פון איבערבריקן אדער איבערדעקן צווישן צוויי אנשפארן אין א פארעם פון א האלבקרייז אדער אין אן ענלעכער פארעם, וואס איז פעאיק צו טראגן א גרויסע געוויכט.
איידער מ'האט דערפינדן דעם בויגן האט מען באדעקט מיט קראקוועס פון האלץ אדער שטיין. אזוי קען מען ארויפלייגן נאר א באגרענעצטע געוויכט. די דערפינדונג פונעם בויגן האט אויפגעעפנט א וועג אין קאנסטרוקציע און האט געווירקט שטארק אויף ארכיטעקטור.
דער פונדאמעטאלער בויגן וועט צוזאמענגעשטעלט פון א נומיקער צאל פון ציגלען אין דער פארעם פון א טראפעז, וואס ליגן איינס אויף אנאנד. דער אויבערשטער ציגל ווערט גערופן דער "שליסלשטיין", וואס פארמאכט דעם בויגן און האלט אים פעסט. ווען אלע ציגל זענען אויף זייער ארט איז די גאנצע סטרוקטור פעסט און קיין איין ציגל וועט נישט ארויספאלן. דער חיסרון פון א בויגן איז אז ער שאפט קראפטן וואס ווילן צעשפרייזן די יסודות צו די זייטן. כדי איבערהערשן די קראפטן אדער דורך בויען עטלעכע בויגן לעבן אנאנד, כדי די קראפטן זאלן זיך אנולירן, אדער לייגט מען א שווערע געוויכט אויף די צוויי זייט אנשפארן אין דער הייך.
די טעכנאלאגיע פון קאנסטרואירן א בויגן האט אנגעהויבן אינעם אינדוס טאל שוין אינעם דריטן יארהונדערט פאר דער ציווילער רעכענונג. זי איז פארבעסערט געווארן און אנטוויקלט דורך די רוימער.
סארטן בויגן
קליין|[[טיין בריק אין ניוקאסטל, ענגלאנד: א ביישפיל פון א פאראבעל־בויגן געניצט אין בריקן.]]
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:ארכיטעקטור קאַטעגאָריע:קאנסטרוקציע
דער דיבוק
שוישפילער פון די "ווילנער טרופע", וואס האט געשפילט אין די פרעמיירע.|קליין|250px צווישן צוויי וועלטן – דער דיבוק (רוסיש: Дибук – Меж двух миров, ״דיבוק – מעזש דוווּך מיראָוו״) איז א טעאטער פארשטעלונג, געשריבן אין רוסיש דורך ש. אנ-סקי פון ה'תרע"ד ביז ה'תרע"ז און שפעטער איבערגעזעצט פון אים אויף יידיש, וואס איז געווארן א קאנונישע ווערק פון יידישעס טעאטער. די וועלט-פרעמיירע, אויף יידיש, נאהם פלאץ אין ווארשע'ס עליזעיום ביהנה אם כ"ח כסלו ה'תרפ"א. אנ-סקי שריב די שטוק נאך איינע עטנאגרפישע רייזע אין וואהלין און פאדאליע: ער האט געהירט מעשה'ס איבער דעם צדיק ר' שמואל (דער צווייטער) פון קמינקא-מיראפאל, וואס איז געווען מגרש דיבוקים. "דער דיבוק" איז געווען איבערגעזצעט אין א סך שפראכן און געשפילט ארום דער וועלט. אין תרצ"ז איז געשאפן געווען דער פילם "דער דיבוק" אין פוילן, איינער דער טייערסטע און מייסט-געלויבטע יידיש קינא-פילמען פארן חורבן.
די געשיכטע פאסירט אין בריניץ און מיראפאל, צוויי שטעטלך אין וואהלין. חנן, אן ארעמער ישיבה בחור, איז פארליבט מיט לאה, די טאכטער פונעם גבירישן סענדער. ער פארזוכט אירע שידוך צו פארשיבן, און באניצט פארבאטענע קבלה דאפיר. ווען ער הירט וואס סענדער האט באשליסט די תנאים, ער שטירבט. איין פאר חודשים שפעטער קומט לאה'ס חתונה. ווען די חתן קומט זי שטעפט אים און שרייט אין א שטימע פון א מאנצביל. א דיבוק איז אריין אין איר. סענדער ברענגט זי צו ר' עזריאל, דער צדיק פון מיראפאל, און ער דערקענט אז דער דיבוק איז חנן'ס נשמה. דער מרא דאתרא, רבי שמשון, קומט און דערציילט חנן'ס פאטער ניסן האט גערעדט צו אים אין זיין חלום. ער וויל רופן סענדער צו א דין תורה. ניסן'ס רוח דערציילט דעם בית דין אז ער און סענדער זענען אמאל געווען חברים, און האבן געמאכט א נדר אז ווען איינער וועט האבן א זון און דער אנדערער א טאכטער, וועלן זיי זיך משדך זיין. ניסן שטארבט יונג, אבער חנן קומט קיין בריניץ און האט זיך פארליבט אין לאה, זיין באשערטע. סענדער שפורטע דאס אבער ווילט א רייכן חתן. חנן איז געווען פארצוויפעלט און וואנדטע זיך צום סטרא אחרא. דער בית דין איז מזכה סענדער פון ברעכן זיין נדר, ווייל מאן קען נישט געבן דבר שלא בא לעולם, אבער באפעלט אים זאגן קדיש נאך ניסן און חנן זיין גאנצן לעבן. דעמאלסט פארדערט ר' עזריאל דעם דיבוק ארויסצוגיין פון לאה'ס קערפער. דער דיבוק פארווייגערט זיך, און דער צדיק פארטרייבט אים מיט חרמות און שמות הקודש. לאה ליגט אין די צימער אליין, און רעדט מיט חנן'ס רוח. זי זאגט אז זי האט אים געליבט פון דעם ערשטן מאל זי האט אים געזען. איר נשמה פארלאזט דעם קערפער, און זיי ביידע ווערן געאייניקט אין טויט.
וועב פארבינדונגען
קאַטעגאָריע:פארשטעלונגען קאַטעגאָריע:יידיש
12טן מיי
דעם 12טן מיי איז דער 132סטער טאג פון יאר (133סטער טאג אין אן עיבור־יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 233 טעג.
געבוירן
קליין|150px|פלארענס נייטינגייל
פייערטעג
12
אל־כוואריזמי
מוכאמאד איבן מוסא אל־כוואַריזמי איז געווען א פערסישער מאטעמאטיקער, אסטראנאם און געאגראף. ער איז געבוירן בערך 800 און האט געלעבט ביז בערך 850, אין דער תקופה פון דער אבאסישער אימפעריע. ער האט געשריבן א בוך וועגן אלגעברע. אויך האט ער געשריבן וועגן הינדו אראבישע ציפערן. ווען זיינע געשריפטן זענען אנגעקומען קיין אייראפע האט עס געשאפט א מהפכה דארטן אין מאטעמאטיק. אנשטאט די רוימישע צאלן ( ... ,I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII, IX, X, XI, XII) וואס מ'פלעג ניצן ביז דעמאלסט, האט מען אנגעהויבן ניצן די אזוי־גערופענע אראבישער צאלן (0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12,13...), וואס האבן צוויי גרויסע מעלות פאר רעכענען. ערשטנס איז די פלאץ־ווערט סיסטעם, וואו מען ניצט איבער שטענדיק די זעלבע צען ציפערן, נאר מען חשבונט זייער ווערט לויסט וואו זיי שטייען. און צווייטנס האט מען א נול ציפער, 0.
ביאגראפיע
אל־כוואריזמי איז געבוירן געווארן צווישן 780 און 800 אין דער שטאט כיווא, כוואריזמער געגנט (היינט אין אוזבעקיסטאן). שפעטער האט זיך די משפחה געצויגן קיין באגדאד. זיין וויסנשאפטלעכע ווערק האט ער געשריבן אין אראביש, אויבוואויל זיין מוטערשפראך איז געווען פערסיש. ער האט געשריבן ביכער וועגן פארשידענע געביטן: אלגעברע, טריגאנאמעטריע, אסטראנאמיע, געאגראפיע און קארטאגראפיע.
ער האט דערפינדן די פארמל פון א קוואדראטישער גלייכונג.
דאס ווארט "אלגאריטם" איז א פארגרייזטע ווערסיע פון זיין נאמען.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:פערסער קאַטעגאָריע:מאטעמאטיקער קאַטעגאָריע:אסטראנאמען קאַטעגאָריע:געאגראפן
בראניס
בראָניס (ענגליש: Bronies) זענען אנהענגער פון די 2010 אנימירטע טעלעוויזיע סעריע "מיין קליינער פאָני: פריינטשאפט איז צויבער". דער פאנדאם כולל מערסטנס זכרים, אבער אויך נקיבות ארויס פונעם פאקטישע צילבערט גרופע פון דער סעריע - מיידלעך פון פיר יארן צו ניין. די סעריע איז געווארן באשאפן דורכן אנימאטארין לארען פאוסט.
עבודת ישראל
עבודת ישראל איז דער נאמען פון דעם ספר פון די תורות פון דעם קאזשניצער מגיד. דער ספר איז איינער פון די יסודות'דיקע ספרים פון חסידות.
בראניס
עטימאלאגיע
דער נאמען איז א קאמבינאציע פון "בראָ" (bro, "ברודער") און "פּאָני". עטלעכע נקיבות אין דער פאנדאם הייסן "פּעגאסיסטערס" (Pegasisters, "פעגאסוס" און "סיסטער" [שוועסטער]).
עבודת ישראל
קאַטעגאָריע:חסידישע ספרים - תורה
בראניס
וועבלינקען
קאטעגאריע:קולטור
ו
300px|לינקס ו (ואו, ארויסגערעדט "וואָוו") איז דער זעקסטער אות פונעם אלף בית.
פרענטש 75
פרענטש 75 (ענגליש: French 75) איז א קאקטעיל געמאכט פון שאמפעין, דזשין, לימענע זאפט און צוקער.
בראניס
וועבלינקען
he:הפוני הקטן שלי: חברות היא קסם
פרענטש 75
טייל נוצן קאניאק אנשטאט דזשין.
ו
וואריאנטן
Vav (harf)
פרענטש 75
עס איז געשאפן געווארן אין 1915 ביים ניו יארק בּאַר אין פאריז.
וועב
קאטעגאריע:קאקטיילס קאטעגאריע:פאריז קאַטעגאָריע:1910ער
היתר מאה רבנים
היתר מאה רבנים איז א היתר וואס א בית דין גיבט ארויס פאר א פארהיירעטן מאן אז ער זאל קענען חתונה האבן אפילו אויב זיין ווייב וויל נישט אדער קען נישט נעמען קיין גט.
היסטאריע
אין דער תורה איז נישט פארהאן קיין איסור פאר א מאנספערזאן צו פארהייראטן מער ווי איין פרוי. צווישן די חרמות וואס רבינו גרשום מאור הגולה האט געמאכט איז דא צוויי וואס פארשווערט פאר א מאן צו חתונה האבן אנע זיך פארגלייכן ערשט מיט זיין ווייב.
צוליב די צוויי אויבערדערמאנטע חרמות קומט אויס אז א מאן איז קען ווערן מעוגן צו די ווייב פונקט ווי די ווייב ווערט צו די מאן דורך קידושין, די איינציגסטע אונטערשייד איז אז די קינדער פון אזא מאן איז נישט קיין ממזר.
רבינו גרשום האט אבער געמאכט א תקנה פאר א מאן, אז אויב עס איז דא א היתר פון הונדערט רבנים אז דער מאן מעג חתונה האבן מיט א צווייטע פרוי דאן מעג ער חתונה האבן מיט א צווייטע פרוי אפילו די ערשטע פרוי וויל נישט נעמען קיין גט.
די וועג ווי אזוי מען מאכט א היתר
א היתר פאנגט זיך אָן דורכדעם וואס מען שטעלט א בית דין (געווענליך רופט איינער דעם צווייטען צו דין תורה). די בית דין איז דן צו זי מוז נעמען א גט, אויב וויל זי נישט נעמען קיין גט דאן קען בית דין פסקנענן א היתר מאה רבנים צו די מאן.
דער היתר
נאכדעם וואס מען האט די הונדערט רבנים וואס האבן אונטערגעשריבן אויף די היתר שרייבט דער מאן א גט פאר זיין פרוי. ער מאכט א שליח אויף דעם גט פאר די פרוי און מען לאזט איר וויסן אז סיי ווען זי וויל קען זי קומען נעמען די גט פון די שליח. קאַטעגאָריע:משפחה
מערב זייט
די מערבֿ־זייט (אָדער דער אַבענד־לאַנד) (Occident) געגענזאץ צו מזרח־זייט (אָדער מאָרגנלאַנד) (Orient) נאָמען פֿאר די װעסטליכע העלפֿט פֿון אײראָפּע, איינשליסענד דייטשלאַנד, ענגלאַנד, פֿראַנקרייך, איטאליע און די פּיראנעישע האַלב־אינזל. אין דער צייט פֿון דער רוימישער װעלט־הערשאַפֿט האָט קייסער טעאָדאָזיוס די לענדער געטיילט אין צװיי טיילן. באַטראַכטענדיק רוים אַלס דעם מיטלפּונקט פֿון דער ערד האָט ער געגעבען די לענדער װאָס ליגן בײ זונן־אונטערגאַנג אַ נאָמען מערבֿ־מזרח־זייט. מיט דעם װאָרט מערבֿ־זייט איז פֿארשטאַנען געװאָרען דאָס װעסט־רוימישע רײך, און מיט דעם װאָרט מזרח־לאַנד דאָס אָסט־רוימישע רײד. אַלס דאָס קריסטנטום האָט זיך צום ערשטן מאָל געשפּאָלטן איז דאָס מערבֿ־זייט געבליבן ביים רוימיש־קאַטאָליציזם װערענד דאָס מזרח־זייט איז געװאָרן גרעכיש־קאַטאָליש.
קוואַלן
קאַטעגאָריע:געאגראפיע
מישא אלעקסאנדראוויטש
מיכאל (מישאַ) אַלעקסאַנדראוויטש (23סטן יולי 1914 - 3טן יולי 2002) איז געווען א חזן און זינגער.
ער איז געווען חזן אין ריגע, מאנטשעסטער און קאוונע.
ביאגראפיע
ער איז געבוירן צו זיין פאטער דוד אין יאר 1914 אין בערגער, וויטעפסקער גובערניע, רוסלענדישע אימפעריע (היינט לעטלאנד).
זיין ערשטער עפנטלעכער קאנצערט איז פארגעקומען אין ריגע.
ער האט אנגעהויבן לערנען מוזיק אין דער ריגער קאנסערוואטאריע. אין די יארן 1934-1936 האט ער פארגעזעצט זיין מוזיקאלישע בילדונג אין מילאן ביי פראפעסאר דין דזשילי.
פירסינג
left|thumb|250px|פירסינג פּירסינג איז א קאסמעטישע פראצעדור פון ארײַנבױערן א לאָך אין דעם קערפער כדי צו זיך דארט באַצירן. דאס איז א גאר אלטער שטייגער נאך פון די צייטן פון דער תורה. די פלעצער װעלכע מען מאַכט געװײנטלעך פּירסינג זײַנען: דער אױער־לעפּל, דער פופיק, דער ברעם, דער אפל, די צונג, די נאָז, די ליפ און די געשלעכטלעכע גלידער.
מישא אלעקסאנדראוויטש
ביאגראפיע
ביי דער צווייטער וועלט קריג האט מען אים געברענגט צו זינגען פאר דער רויטער ארמיי. ער איז געווארן אן אנערקענטער אינטערנאציאנאלער זינגער.
אין די 1970ער יארן האט מען אים ערלויבט ארויסצופארן פון רוסלאנד.
פירסינג
פירסינג איז ניט אסור על פי התורה אבער פון דעסטװעגן מאַכט מען דאָס ניט אַלס "לא תחבול". אבער ס'איז אן אלטער מנהג ביי פרויען די מאכן לעכער אין די אויערן־לעפל כדי צו הענגען אויער־רינגלעך.
קאַטעגאָריע:צירונגען
מישא אלעקסאנדראוויטש
ביאגראפיע
ער איז געווען חזן אין ישראל, די פאראייניגטע שטאטן און קאנאדע. ווי אויך האט ער געהאלטן אסאך קאנצערטן איבער דער וועלט און רעקארדירט אסאך קאמפאזיציעס און לידער.
אין 2002 איז ער נפטר געווארן אין מינכן, דייטשלאנד.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:חזנים קאַטעגאָריע:יידישע זינגער קאַטעגאָריע:לעטישע יידן
לינקאנשיר
לינקאנשיר איז א גראפנשאפט אין מזרח ענגלאנד, וואס גרענעצט נארפאלק צו דרום־מזרח, קעמברידזשיר און נארטהאמפטאנשיר צו דרום, ראטלאנד צו דרום־מערב, לעסטערשיר און נאטינגהאמשיר צו מערב, דרום יארקשיר צו צפון־מערב און דעם מזרח ריידינג פון יארקשיר צו צפון. דער גרענעץ מיט נארטהאמפטאנשיר איז נאר 18 מעטער, דער קלענסטער גראפנשאפט גרענעץ אין ענגלאנד. לינקאנשיר באדעקט א שטח פון 6,959 קוואדראט ק"מ.
די גראפנשאפט שטאט איז לינקאלן.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:גראפנשאפטן אין ענגלאנד
פּלאַנאָיסע
thumb|200px| פּלאַנואַז, איז אַ געגנט פון בעזאנצאן, פראנקרייך, מיט אַ באַפעלקערונג פון איבער 20,000 איינוואוינער מיט א שטח פון 2.5 קוואַדראַט ק"מ. מען האט געבויט דעם געגנט אין די 1960ער יארן, און איצט האט איבער 8,600 וואוינונגען פאַרשפּרייט איבער אַ הונדערט געביידעס.
זעט אויך
קאַטעגאָריע:פראנקרייך
סקאטש וויסקי
250px|ממוזער|שמאל|מותגים שונים של סקוטש - ויסקי סקוטי סקאטש וויסקי (ענגליש: Scotch whisky) אפט אויך גערופן פשוט סקאטש איז א וויסקי וועלכע ווערט געמאכט אין סקאטלאנד.
אלע סקאטש וויסקי מוז ווערן געעלטערט כאטש דריי יאהר.
מען טרעפט עס שוין דערמאנט אזוי פריה ווי אין 1495.
עס ווערט רעגולירט מיט שטרענגע געזעצן וואס עס מעג גערופן ווערן סקאטש.
עס ווערט געמאכט פון תבואה
וועבלינקען
קאטעגאריע:אלקאהאלישע געטראנקען קאטעגאריע:סקאטלאנד
קאלבאסאוו
קאלבאסאוו איז א שטעטל אין פוילן, מיט א באפעלקערונג פון 9,800 (אין יאָר 2009) זי געווען אין וועסט גאליציע. די שטאט געפינט זיך אויף ביידע זייטן פון דעם טייך ניל.
פארן צווייטן וועלט קריג האבן געוואוינט אין קאלבאסאוו 1415 יידן, העלפט פון די איינוואוינער אין דעם שטעטל.
דער אוהב ישראל
רבי אברהם יהושע העשיל, דער אפטער רב, באקאנט אלס דער "אוהב ישראל", איז פאר א שטיק צייט געווען רב און קאלבאסאוו.
ר' יענקעלע מעליצער
שפעטער איז רבי יעקב הורוויץ, באקאנט אלס 'ר' יאנקעלע מעליצער', דער עלצטער זון פונעם זרע קודש פון ראפשיץ, רבי נפתלי צבי הורוויץ, געווען פאר א שטיק צייט רב און קאלבאסאוו, אין יאר תק"ע איז ער געווארן רב אין מעליץ.
ר' יחיאל רובין זי"ע
נאכער איז געווארן רב זיין פלומעניק הרה"ק ר' יחיאל (חיליש) רובין א זון פון ר' אשר ישעיה רובין זצוק"ל דער ראפשיצער רב חתן הזרע קודש. ר' יחיאל איז געווען אן איידעם ביים גביר ר' אליה רייך פון ריישא, ער איז געקומען קיין קאלבאסאוו בשנת תקצ"ה, ער איז נפטר געווארן כ' תמוז תר"כ און ליגט באהאלטן אין אוהל אויף דעם קאלבאסאווער בית החיים. ר' יחיאל האט איבער געלאזט זיינע קינדער,
ר' אברהם אהרן טייטלבוים
נאכן הסתלקות פון ר' יחיאל איז געווארן רב זיין איידעם ר' אברהם אהרן טייטלבוים. רבי אברהם אהרן איז געווען דארט רב קרוב צו 50 יאר ביז זיין הסתלקות, י' אלול תר"ע. ער האט קיינמאל נישט געוואלט אנעמען א גרעסער רבנות שטעלע ווייל דער דברי חיים האט אים איינמאל אנגעוואונטשן "קאלבאסאווער רב, איר זאלט האבן אריכת ימים", האט ער פון דעם ארויסגענומען אז אזוי לאנג ער איז קאלבאסאווער רב איז ער מובטח מיט לאנגע יארן, וכך הוה ער האט איבערגעלעבט אלע זיינע אינגערע ברודער, ביז די 84 יאר אלט (יענע צייטן האט עס געהייסן אריכת ימים).
ביתו אחריו
ר' אברהם אהרן האט פארמאגט דריי זין:
ר' אשר ישעי' רובין זי"ע
ווי דערמאנט האט ר' חיליש אבערגעלאזט א זון אשר ישעי' וועלכער האט שפעטער חתונה געהאט צו הרבנית חנה שפרה בת ר' סענדר'ל פון קאמארנא, ער איז געבליבן וואונען אין קאמארנא שפעטער איז ער אריבער געקומען קיין קאלבאסאב.
שפעטער נאך דער פטירה פון ר' אברהם אהרן האט געפלאקרט א מחלוקה און ר' אשר'ל געדינט דארט אלס רב ביז צו זיין פטירה ביום כ"א אלול תרע"ד אלט זייענדיג 68 יאר. ר' אשר'ל ליגט באהאלטן אין אוהל לעבן טאטן. די אוהל איז לעצטענס איבערגעבויעט געווארן דורך א אייניקל פונעם דינאווער רבי'ן שליט"א פין מאנסי
די רעביצין חנה שפרה איז נפטר געווארען ערב שב"ק י"ז אדר און ליגט באהאלטן אויף דעם בית החיים אין קאלבאסאוו.
ר' אשר'ל האט איבער געלאזט זעקס טעכטער ער האט נישט געהאט קיין זון:
ר' ארי' ליבוש טייטלבוים
אויך האט געדינט אלס רב אין קאלבאסאוו ר' ארי' ליבוש ב"ר יחיאל ט"ב אן אייניקל פון ר' אברהם אהרן, ר' ליבוש האט זיך שפעטער געצויגן קיין אמעריקע דאן איז זיין פאטער ר' יחיאל אריבער קיין קאלבאסאוו אלס איר לעצטער רב פאר'ן קריג.
וועבלינקען
50.25°N, 21.76667°W
רעפערענצן
Kolbuszowa
וואטפארד היי סטריט באן סטאנציע
וואטפארד היי סטריט (ענגליש: Watford High Street) איז א נעצווערק באן סטאנציע אין וואטפארד, הארטפארדשיר. די סטאנציע ווערט באדינט דורך דער וואטפארד ליניע פון לאנדאנער איבערגרונט.
די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 8.
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט דעם 1טן אקטאבער 1862 אויף דער וואטפארד און ריקמאנסווערט באן.
די סטאנציע איז געווען באדינט דורך דער בעקערלו ליניע פון לאנדאנער אונטערגרונט פון 16טן אפריל 1917 ביזן 24סטן סעפטעמבער 1982.
באדינונגען
די סטאנציע ווערט באדינט דורך 3 באנען א שעה אין יעדער ריכטונג.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין הארטפארדשיר
ניאמיי
ניאַמיי איז די הויפטשטאט און די גרעסטע שטאט פון ניזשער אין מערב אפריקע. די שטאט געפינט זיך אויפן מזרח ברעג פונעם ניזשער טייך.
ניאמיי איז פלאצירט אין א געגנט וואו מען וואקסט פערלהירזש. אויך איז פאראן פאבריקאציע פון ציגלען, קעראמיק, צעמענט און וועבן.
יחיאל טייטלבוים
רבי יחיאל טייטלבוים הי"ד (י' שבט ה'תרכ"ח - כ"ב תמוז ה'תש"ב), רב אין קאלבאסאוו.
אפשטאם
רבי יחיאל איז געבוירן י' שבט ה'תרכ"ח, צו זיין פאטער הרב אברהם אהרן טייטלבוים, רב אין קאלבאסאוו, א זון פון הרב יקותיאל יהודה טייטלבוים, דער ייטב לב, א זון פון הרב אלעזר ניסן טייטלבוים, רב אין דראהאביטש, א זון פון הרב משה טייטלבוים דער ישמח משה. און צו זיין מוטער מרת רייצא א טאכטער פון הרב יחיאל רובין, רב אין קאלבאסאוו, א זון פון הרב אשר ישעיה רובין רב אין ראפשיץ.
רבנות
רבי יחיאל איז געווען א צדיק אינגאנצן אויסגעטוהן פון דער וועלט, ער האט שטונדען פארברענגט זיך גרייטן צום דאווענען. רבי יחיאל איז אויסגעוועלט געווארן דורך זיין פאטער אלס זיין ממלא מקום, רב אין קאלבאסאוו, אבער ס'האט זיך געשאפן קעגען אים אן אפאזיציע פון די דזשיקאווער חסידים. אין יאר ה'תר"ץ איז רבי יחיאל ארויס מיט א קאמפף קעגען דעם אויפנעמען פון זיין שוועסטער-קינד רבי מענדעלע רובין אלס דיין, מ'האט געזעצט א בוררות צוזאמען געשטעלט פון הרב שמואל אהרן מיללער רב אין לאבאווא, הרב יהושע ווידערקעהר רב אין פשעמישעל, אין הרב אברהם יצחק הורוויץ רב אין פראוויזנא, זיי האבן ארויס געגעבען זייער פסק אז דאס רבנות געהערט צו רבי יחיאל, אבער זיי האבן געווירקט אויף רבי יחיאל ער זאל צולאזען רבי מענדעלע אלס דיין.
הסתלקות
רבי יחיאל איז אומדעקומען אויף קידוש השם כ"ב תמוז ה'תש"ב הי"ד.
פאמיליע
רבי יחיאל האט געהייראט מרת דבורה א טאכטער פון הרב אריה לייביש ראזענפעלד רב אין מאשציסק.
רעפערענצען
קאַטעגאָריע:סיגעט
זען (בודהיזם)
זען (כינעזיש: 禪 טשאַן; יאפאניש: 禅 זען; קארעיש: 선 סעאָן; וויעטנאמעזיש: Thiền טיען) איז דער יאפאנישער נאמען פון א צווייג פון מאהאיאנא בודהיזם וואס האט אנגעהויבן אין כינע מיטן נאמען טשאן, און האט פארשפרייט צו קארעע, יאפאן און וויעטנאם. היינט איז זען אויך געקומען צו די מערבדיקע לענדער.
אין זען איז זייער חשוב מעדיטאציע, פון דעם קען מען קומען צו אויפקלערונג. די הויפט פארעם פון מעדיטאציע איז זיצנדיק.
לויט דער לעגענדע איז זען געגרינדעט געווארן אין כינע דורך באדהידהארמא, א מאנאך פון אינדיע אדער צענטראלער אזיע. ער איז אנגעקומען אין קאנטאן אין יאר 520.
קאַטעגאָריע:בודהיסטישע שטרעמונגען קאַטעגאָריע:פילאסאפיע קאַטעגאָריע:כינע קאַטעגאָריע:יאפאן
אהובה תומר
לעבנסגעשיכטע
תומר איז געבוירן אין לעמבערג אין דער אוקראינישער סאוועטישער סאציאליסטישער רעפובליק פונעם סאוועטן פארבאנד (היינט אוקראינע). ביי צוויי יאר האט איר פאמיליע פארלאזט דאס לאנד ארויפגיין אין ישראל (נאך פארזוימען אין פוילן און עסטרייך). תומר איז אויפגעוואקסן אין קריית אתא.
זי האט געדינט אין צה"ל אלס א פאליציאנטקע אין דער צפון קאמאנדע. נאך איר באפרייאונג פון דער מיליטער איז זי צוגעשטאנען צו דער ישראל פאליציי. אין 1997 איז זי באשטימט געווארן  קאמאנדיר פון דער נהריה סטאנציע, אזוי איז זי געווארן די ערשטע פרוי צו קאמאנדירן א פאליציי סטאנציע אין דער ישראל פאליציי.
תומר האט געדינט ווי די הויפט פון דער אקציעס אפטיילונג פון דער צפון קאמאנדע פון דער פאליציי, און נאכהער איז זי געווארן וויצע־קאמאנדיר פון דער חיפה סטאנציע. אין 2009 איז תומר באשטימט קאמאנדיר פון דער חיפה סטאנציע, די גרעסטע פאליציי סטאנציע אין ישראל.
כרמל טראגעדיע
דעם 2טן דעצעמבער 2010, ביי דער באהאנדלונג פון דער כרמל וואלדפייער, איז דער וואגן אין וואס זי איז געפארן אנגעקומען אין א פייער פאסטקע, און זי איז געפערלעך פארוואונדעט געווארן. דעם 6טן דעצעמבער איז זי נפטר געווערן פון אירע וואונדן. ביי איר טויט האט מען זי אויפגעהויבן צו אן אונטער גענעראל.
קאַטעגאָריע:פאליציי קאַטעגאָריע:ישראלים
טאגאלאג
טאַגאַלאג איז אן אויסטראנעזישע שפראך און איינע פון די הויפט שפראכן וואס מ'רעדט אין די פיליפינען. מער ווי 22 מיליאן מענטשן רעדן טאגאלאג אלס מוטערשפראך. לכתחילה איז דאס געווען די שפראך פון דעם טאגאלאג פאלק וואס וואוינען אין צענטראלן און דרום לוזאן אינזל, אבער היינט רעדט מען די שפראך אומעטום אין די פיליפינען.
טאגאלאג איז ענלעך צו אינדאנעזיש און מאלייאיש. די שפראך האט אויך קאמפאנענטן פון שפאניש און ענגליש. די שפראך ווערט געשריבן מיטן גלחישן שריפט.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:שפראכן קאַטעגאָריע:פיליפינען
בשן
בשן איז א ראיאן וואס ווערט דערמאנט אין דער תורה, וואס משה רבינו האט איינגענומען, פון דעם קעניג, עוג מלך הבשן.
די געגנט געפונט זיך צפון טייל, פון אנדערע זייט ירדן טייך, וואס איז היינט מערסטנס אונטער סיריע, און א טייל איז אין ישראל.
ביים צעטיילן די שבטים, האט מנשה באקומען העלפט פון זייער טייל אין בשן געגנט. אין יאר 732 איידער די ציווילע רעכענונג, האט תגלת פלאסר קעניג פון אשור, איינגענומען די געגנט, און פארטריבן די יידן. די פעלקער אין די ראיאן האבן זיך גענומען באזעצן אין די בשן, און ווען די סעלוקן זענען אנגעקומען האבן זיי עס איינגענומען, און אסאך יוונים האבן זיך דארט באזעצט. יהודה המכבי, און זיין ברודער שמעון התרסי, האבן אין א ספעציעלער אקציע, געקומען צום בשן, און גענומען אלע יידן פון דארט, און זיי געפירט אין ארץ יהודה.
ביז אין די שפעטע יארן פון דעם מיטל אלטער, זענען געווען יידישע קהילות אין די בשן.
קאטעגאריע:ארץ ישראל קאַטעגאָריע:פלעצער פון תנ"ך
קאלינדייל אונטערגרונט סטאנציע
קאלינדייל איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אין קאלינדייל, צפון לאנדאן, אין דער לאנדאנער בארא פון בארנעט. די סטאנציע געפינט זיך אויפן עדזשווער צווייג פון דער נארדערן ליניע, און איז אין טראוולקארט זאנע 4.
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט דעם 18טן אויגוסט 1924.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:נארדערן ליניע סטאנציעס
היטרוי צענטראל באן סטאנציע
היטרוי צענטראל איז א  באן סטאנציע וואס געפינט זיך אין  לאנדאן היטרוי ערפארט. פריער האט די סטאנציע געהייסן  היטרוי טערמינאלן 1, 2, 3.
טראנספארט פאר לאנדאן טראוולקארטעס זענען נישט גילטיק פאר באדינונגען פון דער סטאנציע. פאסאזשירן וואס פארן צווישן די היטרוי טערמינאלן קענען אבער פארן אויף די באנען אומזיסט.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין לאנדאן קאַטעגאָריע:היטרוי ערפארט
שלמה זלמן אולמאן (מאקאווא)
ער איז געוועזן דער זון פון הרב שלום אולמאן און דער זיידע פון הרב שלמה זלמן אולמאן דער רב פון ביסטריץ און פרעזעס פון דער ארטאדקסישער קאנצעליי פון זיבנבערגן.
ער האט חתונה געהאט מיט א טאכטער פון הרב בונם אייגער פון מאטערסדארף.
פרישטיק
קליין|פֿרישטיק פֿרישטיק איז די ערשטע מאָלצײַט פֿונעם טאָג, געגעסן אינדערפרי. טיפּישע מאכלים פֿונעם אָנבײַסן זײַנען גריץ, קאָרנפֿלײקס, האָװער און אַנדערע זאַכן מיט אַ סך קױלנהידראַטן.
שלמה זלמן אולמאן (מאקאווא)
הרב שלמה זלמן איז נפטר געווארן דאנערשטיק ביינאכט י”א טבת תרכ”ג אין מאקעווע, און מען האט באערדיגט אינעם ארטיגן בית החיים זונטיק י"ג טבת.
פרישטיק
קאַטעגאָריע:מאלצייטן
שלמה זלמן אולמאן (מאקאווא)
דער יריעות שלמה איז געדרוקט געווארן דורך הרב פינחס זעליג שווארטץ פון מאד, אן אייניקל פון דעם מחבר הרב שלמה זלמן אולמאן. שפעטער אין יאר תשס"ט האט זיין אייניקל הרבני הנגיד הרב חיים ארי' שפיטץ ארויסגעגעבן לאור עולם זיינע תשובות, אונטערן נאמען שאלות ותשובות יריעות שלמה, נאך יארן הארעוואניע איבערצוזעצן די אלע כתבים און מגיה זיין.
רעפערענצן
קאטעגאריע:רבני אונגארן
שאול אלטער
רבי שאול אלטער (געב' ז' תמוז תשי"ז), גערער ראש ישיבה, איז א מנהיג פאר א קבוצה פון גערער חסידים, און דער געוועזענער ראש ישיבה פון שפת אמת, די הויפט ישיבה פון גער, אין ירושלים.
ביאגראפיע
רבי שאול איז געבוירן געווארן אין ירושלים אין תשי"ז צו זיין פאטער רבי פינחס מנחם אלטער (דעמאלסט ראש ישיבה פון שפת אמת, און שפעטער גערער רבי) און צו זיין מוטער צפורה, אן אייניקל פון רבי משה בצלאל אלטער און דעם וויערשאווער רב.
ער האט געהייראט מרת נעמי, א טאכטער פון ר' חיים דוב רובינשטיין. ער האט צוויי זין און צוויי טעכטער.
אין תשנ"ג האט מען אים באשטימט ראש ישיבה פון שפת אמת. אין תשע"ו האט זיך די ישיבה פארמאכט.
קהילת פני מנחם
שמחת תורה תש"פ האט רבי שאול אפגעטיילט פון גער און געפירט אן אייגענעם מנין פאר די תפילות און די הקפות. אין גער האט מען אויסגערופן אז ווער עס באטייליגט אין די תפילות דארטן זאל אפילו נישט קלערן צו האלטן זיינע קינדער אין די מוסדות פון גער.
מיט דער צייט, נאכדעם וואס מען האט ארויסגעווארפן פילע פון זיינע חסידים פון גערער מוסדות און שטיבלעך, צוליב וואס זיי זענען געקומען מיטהאלטן זיינע תפילות און טישן, האט ער עמטליך געגרינדעט אן אייגענע קהילה, אפגעטיילט פון גור, אונטער דעם נאמען קהילת פני מנחם (אנדערע רופן דאס מיט דעם צונאמען גור תורה). ער האט געעפנט אין ירושלים אן אייגענע שול, כולל און מוסדות.
מוסדות
אין דעם רוממה געגנט אין ירושלים שטייט די ישיבה גדולה אונטער דער פירערשאפט פון הרב מענדל שאפראן; א ישיבה קטנה אונטער דער פירערשאפט פון זיין ברודער רבי דניאל חיים אלטער, און א חדר, וואס געפינט זיך אין דעם מקור ברוך געגנט.
אין אמעריקע דערווייל זענען ביידע אפטיילונגען פון דער חסידות אינאיינעם אין רוב שטיבלעך. דער חדר איז אפגעטיילט, און די חסידים פונעם ראש ישיבה פירן היינט די תלמוד תורה "יגדיל תורה" אין ניו יארק.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:חסידישע ראשי ישיבות קאַטעגאָריע:גור קאַטעגאָריע:רבנים אין ירושלים קאַטעגאָריע:ראשי ישיבות אין ישראל
סטאפארדשיר
סטאַפֿארדשיר איז א לאנד־איינגעשלאסענע גראפנשאפט אין די מערב מידלאנדס פון ענגלאנד. סטאַפֿארדשיר גרענעצט שראפשיר צו מערב, טשעשיר צו צפון־מערב, דארבישיר און לעסטערשיר צו מזרח, וואריקשיר צו דרום־מזרח און מערב מידלאנדס און וואוסטערשיר צו דרום. סטאַפֿארדשיר באדעקט א שטח פון 2,713 קוואדראט ק"מ, די קלענסטע היסטארישע גראפנשאפט אין ענגלאנד, און האט א באפעלקערונג פון 1,047,380 (לויטן צענזוס פון 2001).
די גראפנשאפט שטאט איז סטאפארד.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:גראפנשאפטן אין ענגלאנד
יונתן הוופסי
יונתן הוופסי, איז געווען די יונגסטע זון פון מתתיהו הכהן, גרינדער פון די חשמונאים, נאכדעם וואס יהודה המכבי איז אומגעקומען ביי א קאמף, האט יונתן איבערגענומען די אנפירערשאפט, פון די אויפשטאנד קעגן די יוונים, פאר אכצן יאר, און געווען כהן גדול, ווי אויך איז ער געווען גאווערנאר פון ארץ יהודה, פון די סלועקן הערשאפט.
נאך עטליכע זיגן אויפן פראנט פון די חשמונאים, זענען די חשמונאים דורכגעפאלן אין אלעשה, און יהודה איז געשטארבן אין יאר 161 איידער די ציווילע ציילונג, די סלועקן האבן צוריק איינגענומען ארץ יהודה, און באלאגערט ירושלים, יונתן מיט זיינע ברודער זענען אנטלאפן, צו די אנדערע זייט ירדן טייך, און פון דארט ווייטער אנגעפירט די אויפשטאנד.
יונתן מיט זיין ברודער שמעון התרסי, האבן אטאקירט די יוונים אין מדבר יהודה. צום סוף איז יונתן געקומען צום אפמאך מיטן גענעראל פון די סלועקן, באקכידאס. וואס צווישן אנדערע ווערט דארט דערקלערט, אז ירושלים איז נישט די הויפטשטאט פון די יידישע לאנד נאר מכמש, יונתן האט איינגעשטימט, און געדינט אלס פאקטישע הערשער איבער יהודה.
אין יאר 153- איז אנטיוכוס אפיפאנעס געשטארבן, און זיין זון האט וואס איז געווען א קינד האט איבערגענומען, אנטיוכוס האט געהאט א נעפע מיטן נאמען דימיטריוס, וואס האט געהרגט די קינד, און זיך געקרוינט אלס קעניג, אויבנאויף האט דימיטריוס געקעניגט מיט א שטארקע האנט, נאר דעמאלט איז אונטערגעקומען עמעצער מיטן נאמען אלעקסאנדער באלאס, וואס זיין אויסזען איז געווען פונקט ווי די קינד פון אנטיוכוס, וועמעם דימיטריוס האט אומגעברענגט, און אנדערע קעניגן האבן צוגעטעלט דעם באלאס א מיליטער, כדי זיך צו שלאגן מיט דימיטריוס.
יונתן האט אנהייב געשלאסן א בונד מיט דימיטריוס, שפעטער האט ער געטוישט זיין מיינונג, און געשלאסן א בונד מיט באלאס, וואס האט אין די ענדע באזיגט דימיטריוס, מיט די הילף פון די יידישע מיליטער.
אין אנדערע מלחמות וואס באלאס האט געהאט, איז יונתן אייביג געקומען צו הילף, צווישן די קעניג באלאס איז ער געווען פארעכנט אלס פריינט פון קעניג, און באלאס האט אים געשטעלט אלס כהן גדול, וואס דאס האט געגעבן די כח צו גרינדן די יידישע קעניגרייך.
באלאס האט געהאט א זון מיטן נאמען אנטיוכוס, וואס ער האט באשלאסן נקמה צו נעמען, זיין טאטנס פארגאסן בלוט. און ער האט באלאגערט דימיטריוס אין אנטיוכה אין לבנון, און יונתן האט געשיקט א מיליטער פון 3,000 קעמפער, ארויסצוהעלפן דימיטריוס. וואס אין אויסטויש וואלט ער געדארפט פארלאזן די פעסטונג אין ירושלים די כאקרא, וואס דימיטריוס האט קיינמאל נישט דורכגעפירט.
יונתן האט דעריבער געטוישט זיין שטיצע, פון דימיטריוס צו אנטיוכוס די זון פון באלאס, וואס איז געווען א קינד, נאר זיין גענעראל וואס האט געהייסן טריפון, האט עס ערלעדיקט, און שמעון איז געווארן הערשער איבערן בארטן פלאך, און צוזאמען האבן יונתן און שמעון, אטאקירט און אומגעברענגט שטיצער פון דימיטריוס, און זייערע שטעט.
טריפון האט פאר אן אומבאוויסטע סיבה, געוואלט פטור ווערן פון יונתן, דעריבער האט ער אים געלאדענט צו עכו, ווי ער האט אים אריינגעשליידערט אין טורמע, און שמעון האט געכאפט די מאכט ביי די יידן, און האט דערקלערט קריג קעגן טריפון, און טריפון האט געמוזט צוריקציען זיינע זעלנער, דערביי פרובירנדיק צו נוצן יונתן אלס אויסטויש פון געפאנגענע, צום סוף האט טריפון אומגעברענגט יונתן.
יונתן האט באקומען די פאלקס שטיצע, יהודה איז טאקע געווען א גיבור, יונתן האט אבער געברענגט די כבוד פון די יידן, צו א נייע הויכפונקט.
קאטעגאריע:חשמונאים קאטעגאריע:אידישע היסטאריע קאטעגאריע:תקופת בית שני קאטעגאריע:חנוכה
דרעטל
thumb|250px|א פעקל דרעטלעך וואס מען ניצט אין א ביורא אדער אינדערהיים thumb|250px|ווי אזוי מען ניצט דרעטלעך - קוקענדיג פון פארנט און פון הינטן. די שפיצן קען ווערן געבייגט סיי דרויסנדיק סיי דרינענדיק. א דרעטל איז א שטיקל דראט איינגעבויגן מיט צוויי שפיצן וואס מען ניצט צו באהעפטן פאפיר.
בכדי צו באהעפטן עטליכער פאפירן צוזאם ניצט מען א דרעטלער וואס בייגט די שפיצן אז די פאפירן זאלן האלטן זיך צוזאמען גוט. מען קען אויך דרעטלן א פאפיר צו א טאוול; אין דעם פאל בלייבן די שפיצן גראד. דער ערשטער טיש דרעטלן איז געווארן ערפינדן אין 1877. די געוויינטליכע דרעטלך קענען האלטן צוזאמען 10-15 פאפירן, אבער ס'איז אויך פארהאן דיקער דרעטלעך וואס קענען באהעפטן דאקומענטן פון 20, 50 אדער 100 בלעטער.
דרויסנדיקע פארבינדונגען
קאטעגאריע:ביורא געצייג
אלפאבעט
קליין|250px אַן אַלפאבעט איז אַ סטאנדארטירטער סעריע פון אותיות—גרונטיקע געשריבענע סימבאלן—וואס יעדער איינער רעפרעזענטירט א פאנעם פון א שפראך וואס מען רעדט, אדער מ'האט אמאל גערעדט. ס'איז אויך דא אנדערע שריפֿט סיסטעמען וואס האבן א געשריבענעם סימבאל פאר אַ טראף, אַ ווארט אדער אַ טייל פון אַ זאץ. מען קלאסיפֿירט אלפֿאבעטן לויט ווי זיי ווײַזן אן וואקאלן:
דאס ווארט "אלפאבעט" שטאמט פון אוראלט גריכיש Αλφάβητος אַלפֿאַבעטאס, פון אלפא און בעטא, די ערשטע צוויי אותיות אינעם גריכישן אלפאבעט. היינטצוטאג זענען דא צענדליגע אלפאבעטן. רוב פון זיי האבן אותיות געמאכט פון שטראכן אבער טייל ניצן נישט קיין שטראכן (למשל ברייל, מיט געהויבענע פינטעלעך).
דאמיניקא
דאמיניקא, אפיציעל די קאמאנוועלט פון דאמיניקא, איז אַן אינזל לאַנד אין די קאראאיבן. די הױפּשטאָט איז ראזוי, די איינציגסטע שטאט אין לאנד אויסער נאך א קליינע שטאט. דער אינזל איז נאנט צו גוואדעלוופ צו צפון־מערב און מארטיניק צו דרום־מזרח.קלענערע אנטילן, אין די מערב אינדישע אינזלען. עס וואוינען דארט 73 טויזנט מענטשן. פון ניו יארק אהין מיט א פליגער איז דריי א האלב שעה.
אלפאבעט
אנדערע אלפאבעטן זענען דער לאטיינישער אלפאבעט, ברייט גענוצט היינט, דער קירילישער אלפאבעטן, גענוצט פאר רוסיש און אוקראיניש, דער אראבישער אלפאבעט און האנגול, גענוצט פאר קארעיש.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:דאקומענטן קאַטעגאָריע:לינגוויסטיק
דאמיניקא
קאלאמבוס האט זי געפונען ביי איינע פון זיינע רייזעס, אבער זי איז נישט אריבער געגאנגען פאר שפאניע. שפעטער האט זי פראנקרייך געהאט א קורצע צייט, און דערנאך איז זי אריבער אונטער דער בריטישער אימפעריע וואו עס איז געווען אסאך יארן. ערשט אין יאר תשל"ב האט זי באקומען זעלבשטענדיגקייט, און זינט דאן איז זי אריבער אסאך שווערע צייטן פון ארימקייט און פאליטישע אומקלארקייט אבער נישט קיין אומריען און בלוט פארגיסונגען ווי פיל אנדערע. די אפיציעלע שפראך דארט איז ענגליש.