cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
זעליג פליסקין
פילאָסאָפיע
די מערסט וויכטיק, פּליסקין גלויבט, איז אַז מיר האַלטן אַ positive מיינונג פון דער מיינונג, אַלאַוינג אונדז "צו זיין פּראָדוקטיוו און דערגרייכן אונדזער פול פּאָטענציעל, דערגרייכן אונדזער צילן און ברענגען די בעסטער אין אנדערע."
פערזענלעכע לעבן
פּליסקין וואוינט אין ירושלים מיט זיין משפּחה.
קאטעגאריע:מידות קאטעגאריע:מוסר באוועגונג קאטעגאריע:רעדנער קאטעגאריע:חרדישע שריפטשטעלער קאטעגאריע:מחברי ספרים קאטעגאריע:רבנים אין ישראל
הילטאן האטעלס
left|thumb|250px|די הילטאן האטעלס הויפטקווארטיר הילטאן האטעלס איז פון די גרעסטע האטעל ביזנעס אין דער וועלט, לויט די לעצטע שאצונג פון אפריל 2007 פארמאגן זיי 2,645 האטעלס און 485,000 צימערן.
אין יולי 3 האט הילטאן אנאנסירט אז זיי וועלן ווערן אויפגעקויפט דורך די בלעקסטאון גרופע אין א געשעפט געשאצט אויף 26 ביליאן דאלער.
קאַטעגאָריע:האטעלן
אדום
קליין| בערג פון אדום-הרי אדום אדום זיינען איינער פון דער קדומיקע עממים וואס. דער ציוויליזעציע פון אדום זיינען געקומען פון עשיו קינדער. קאטעגאריע:פעלקער פון תנ"ך
משולם פייש לאווי
אדמו"ר מטאהש זצ"ל|קליין|250px רבי משולם פייש סג"ל לאָווי (אונגעריש: Lőwy Ferencz; ג' ניסן תרפ"א - כ"ז אב תשע"ה) איז געווען דער פערטער רבי פון דעם טאהשער הויף. ער האט אויפגעשטעלט קרית טאהש, קאנאדע, וואו ער האט געוואוינט, און איז געווען איינער פון די לענגסטער פירנדע רביים אין זיינער צייט, ער האט אנגעהויבן פירן זיין רעביסטווע אומגעפער ארום תש"ח. ער האט זיך נישט אריינגעמישט אין קיין שום חסיד'ישע מחלוקת קיינמאל אין זיין לעבן. און ער איז געווען א היסטארישער בעל צדקה. מיט פאסירונגען פון זיינע טיילן געלטער פאר ארימעלייט וואס לאזט זיך נישט גלייבן. דער טאהשער רבי זצ"ל איז געווען באליבט און פארהייליגט ביי אלע שיכטען און שאטירונגען פון כלל ישראל. ער איז געווען א ריכטיגער אוהב ישראל, און האט ליב געהאט יעדן איד אהבת נפש. טאהשער רבי איז געווען פון די לעצטע פארבליבענע צדיקים קדושים שעבד את קונו בסילודים כחד משרפי מעלה. א געטליכער געשטאלט און א ריכטיגן דמות פון איינער פון די פריערדיגע תלמידי בעש"ט נבג"מ. ווער עס האט נאר אמאל געזען דעם צדיק פלעגט פארכאפט ווערן אין א רגש של תענוג פון די לעכטיגע שטראלנדע אויגן וואס האבן געלאכטן כעיני השמש. טויזנטער אידן פלעגן שטראמען צו אים פאר ישועות ורפואות.
דער טאהשער רבי האט געטראגן דעם נאמען פון זיין זיידן וואס האט מייסד געווען דאס שושלת, און ווי עס לויטעט די חסידישע לעגענדע, האט ער גאר געענדלט אין אים.
זיין לעבן
רבי משולם פייש איז געבוירן ג' ניסן תרפ"א אין טאש, אונגארן צו זיין פאטער רבי מרדכי סג"ל לאווי, אבדק"ק דעמעטשער, (א זון פון רבי אלימלך לאווי, הסבא קדישא מטאהש, א זון פון רבי משולם פייש סג"ל לאווי, דער השרף מטאהש, קורות ימי חייהם, עבודתם ותורתם איז געדרוקט אין 2 חלקים פון "עבודת הלוים") און צו זיין מוטער מרת צירל, די טאכטער פון ר' יעקב פעקעטע פון נירבאטור. ער איז אויפגעהאדעוועט געווארן ביי זיין זיידן רבי אלימלך סג"ל לאווי, וואס האט גאר שטארק מחבב געווען זיין אייניקל, והעיד עליו אז ער וועט נאך זיין א פועל ישועות בקרב הארץ. ווען ער האט געווען צוועלף יאר אלט, איז ער געפארן לערנען אין די ישיבה פון זיין פעטער, רבי אשר לאווי, אין קאלוב. אין יאר תש"ג, מיטן צווייטן וועלט קריג, האט מען אים געשלעפט צום אונגארישער ארבעטס-דינסט (מונקא-טאבאר). און נאכדעם געשיקט געווארן אינעם לאגער אין קאשוי. די דארטיגע קאשויער אידן האבן רחמנות געהאט אויף דעם בחור, און אים באהאלטן פון די דייטשן וואס האבן אים געזוכט מיט לעכט, נאכדעם וואס ער האט זיך נישט געשטעלט. שארית הפליטה פארציילן, אז איינמאל בימי הזעם האבן די דייטשע מלאכי חבלה געוואלט אומברענגען דעם צדיק ווייל ער האט זיך באהאלטן און געלערענט, ווען דער דייטש איז געקומען נעבן דעם צדיק האט ער אויפגעהויבן זיין האק להמיתו, ווי נאר דער צדיק האט דאס געזען האט ער אים אנגעקוקט מיט זיינע הייליגע אויגן, און א שרעק איז אים באפאלן, און ער האט אפגעלאזט דעם האק און איז אנטלאפן. אויפן פראגע פונעם אויבערהאר פארוואס ער האט אים נישט געהרג'ט, האט ער געזאט: איך ווייס נישט צי דער מענטש איז מלאך אדער א מכשף, אבער ווי נאר איך האב אים אנגעקוקט האט מיר דעם שלאק באטראפן. שפעטער האט מען אים געפירט צום לאגער אין מארגארעטין. וואו ער איז מיט נסים באפרייט געווארן אום כ"ב כסלו דורך דער רויטער ארמיי ווען זיי האבן איינגענומען די שטאט.
אין יאר תש"ו האט ער חתונה געהאט מיט מרת חווה די טאכטער פון רבי יהודה וויינגארטן, אן אייניקל פון רבי אלימלך פון ליזשענסק. די איבערלעבנדע טאהשער חסידים האט אים באשטימט אלץ רבי. ער האט געפירט זיין הויף אין נירעדהאז פאר צוויי און א האלב יאר ביז תשי"א, ווען ער האט אבער געזען די אויפשטאנד פון קאמוניזם, האט ער זיך אויפגעהויבן אין עמיגרירט מיט א ענגע צאל חסידים קיין מאנטריאל. די צוויי הויפט חסידים וואס זענען געשטאנען מיט אים די גאנצע צייט זענען געווען ר' בנימין זאב זוסמאן ז"ל, און ר' שלמה יעקב זילבער. ביידע האבן מאריך ימים געווען, און ליגן ביידע באהאלטן אין טאהש נעבן אים.
ער האט זיך אריבער געצויגן אין מאנטרעאל, קאנאדע אדר תשי"א. אום י"ד תשרי תשי"ג איז די טאהשער קהלה (פראנצויזיש: Tasher Congrégation) אין מאנטרעאל געגרינדעט געווארן. צעהן יאר שפעטער, אין תשכ"ג, האט ער געגרינדעט א שטעטל "קרית טאהש". אנפאנג האט דאס שטעטל פארמאגט בלויז אכצן הייזער, כהיום וואוינען דארט איבער פינף הונדערט משפחות.
כ"א אלול תשנ"ו (5 סעפטעמבער 1996) איז נפטר געווארן די טאהשער רביצין הצדיקת חוה. זיי האבן געהאט צוויי זין, און פיר טעכטער.
סוף תשס"ז האט רבי משולם פייש חתונה געהאט מיט מרת מילכה (טאכטער פון רבי מענדל האס פון מאנטרעאל), די אלמנה פון ר׳ אברהם יצחק הויער. דער אלעמען באליבטער הרב הצדיק ר' מרדכי טאהשער איז נפטר געווארן אין עלטער פון פופציג יאר פלוצלינג אין תשנ"ח נאך א מאסיווער הארץ-אטאקע. ר' מרדכי איז געווען זייער געטריי פאר'ן רבי'ן און זיין רעכטע האנט, ווי אויך האט ער פערזענליך ענטפאנגען אלע הונדערטער געסט וואס קומען יעדע וואך צו פארן קיין טאהש, מיט א ליבליכן שמייכל, און האט נישט איינמאל אליין זיך געשטעלט קאכן פאר די געסט ס'זאל זיין גענוג פאר אלעמען.
דעם רבינ'ס יונגערער זון ר' אלימלך האט דער רבי געשטעלט אלס רב, און ער זאל איבער נעמען דאס חסידות, דער רבי האט אים איינגעארדענט אן הכתרה, ווי ער האט אים ממנה געווען אלס רב, און אלע אנדערע קינדער האבן על פי פקדותו געחתמט דעם כתב רבנות.
די איידימער פון רבי'ן זענען אדמו"רים און ראשי ישיבות וואס פירן זייערע אייגענע קהלות, הרה"צ ר' אביגדור דניאל פיש שליט"א האדאסער רבי אין וויליאמסבארג, הרה"צ ר' יוסף מאיר מאיר שליט"א ליזענסקער רבי אין מאנסי, און הגה"צ ר' אברהם כ"ץ שליט"א אדמו"ר פון קהל (משכנות לאביר יעקב) טאהש-מאנסי, און הרה"צ ר' יוסף ירחמיאל כהנא שליט"א אדמו"ר מספינקא-מאנטריאל און ראש הכוללים אין קרית טאהש.
טיילן געלט אויף צדקה
זיינע צדקות בנגלה ובנסתר איז געווען מרפסין איגרא, צוזאגענדיג דערביי ישועות. כידוע פון חסידישע ספרים אז דער חולה געבט צדקה העלפט הקב"ה אין דעם זכות און ער ווערט אויסגעהיילט. ווי עס שטייט וצדקה תציל ממות.
עס מוז באטאנט ווערט אז דער טאהשער רבי האט קיינמאל נישט פארמאגט א שפארן-קאנטע אין באנק, און שטענדיג האט ער צוטיילט מער געלט ווי ער האט פארמאגט. מען האט געזאגט אויף אים, אז קיינמאל האט ביי אים נישט איבערגענעכטיגט קיין געלט.
ארימעלייט, איבערהויפט בנש"ק'לעך, דערציילן אז ער האט ארויסגעשלעפט פאר זיי געלט פון די זאקן שיך א.א.וו. פאר זיי, ווארטענדיג די גבאים זאלן נישט באמערקן זיין באהעלטעניש. שוין אין די יונגע יארן פלעגט ער שטענדיק גיין נאך געלט פאר ארימע משפחות, כלות און יתומים.
הסתלקות
דער טאהשער רבי זצ"ל איז געווארן שטארק אפגעשוואכט פון תשס״ה, די לעצטע צען יאר פאר זיין פטירה, און זיך שטארק געמוטשעט מיט זיין געזונט, דאך איז ער אנגעגאנגען פעסט מיט זיין טעגליכע עבודת הקודש מיט מסירת נפש, ווי ער פלעג אויסזאגן תהלים גאר אפט, און גאר ווייניג עסן אפילו אין גאר שוואכע טעג. כלל ישראל האט פיל מתפלל געווען פאר זיין געזונט, זייענדיג כמעט פון די לעצטע פארצייטישע רבנים. דער מצב איז כסדר געגאנגען צום ערגערונג, און מען האט אים וואונדערליך אויסגעבעטן אפאר מאל. ביז ער איז נסתלק געווארן לדאבון לב כל ישראל אין א הויכע עלטער פון 95 יאר, אום 12טן אוגוסט, כ"ז אב שנת תשע"ה. א ריזן ציבור איז זיך צוזאמענגעקומען צו דער לויה אינעם גרויסן בית המדרש פון טאהש. טויזנטער אידן פון איבער דער וועלט האבן אים באגלייט למנוחה ביי חצות הלילה. ויבכו אותו את כל בית ישראל.
ספריו
"עבודת עבודה", עה"ת ז' חלקים, שיחות ג' חלקים, תהלים, מכתבים, זמירות לחנוכה, זמירות לפסח, זכור אב (אשכבתיה דרבי), דער הייליגער פלאם ד' חלקים - קורות ימי חייו וסיפוריו
קוועלער
מאיר אמסעל. ספר זכרונות המאור: הכרך השני. בלשן פרלאג, ניו יורק התשל"ד. זייטן רי"ז, ר"כ-רכ"א, רכ"ט.
וועבלינקען
לעבעדיגע מוזיק בשעת דער רבי טאנצט מיט הגה"צ ר' יעקב יצחק ניימאן זצ"ל אבדק"ק (פאפא) בעלזא מאנטריאל
בילדער פון קרית טאהש און פון טאהשער רבי'ן
קאַטעגאָריע:אדמורי"ם קאַטעגאָריע:קאנאדער רבנים קאַטעגאָריע:רבנישע לויים קאַטעגאָריע:מאנטרעאל קאַטעגאָריע:זידיטשוב
תפנית
left|200px תפנית פארטיי איז א פאליטישע פארטיי וואס איז געשטעלט זיך צו טיילן אין דער כנסת ישראל 2006. איר פירער איז עוזי דיין.
דרויסנדיגע לינקן
תפנית'ס וועבזייט
קאַטעגאָריע:וואלן קאַטעגאָריע:פאליטישע פארטייען
רוזשין
רוזשין איז א יישוב אינעם  זשיטאמירער אבלאסט, אוקראינע, 25 ק"מ צפון פון פראהבישט און 30 ק"מ מערב פון סקווירא.
היסטאריע
דער יישוב האט פריער געהייסן שערביוו, דארט האבן געוואוינט א מאנגאלער כאן מיט זיינע 13 שקלאפן. בערך אין יאר 1400 האבן די אדעלן פון ליטע געהערשט איבער דעם קיעוון רוס; שפעטער איז דאס געווארן א טייל פון דער פוילישער-ליטווישער קאמאנוועלט.
אין 1596, א פוילישער אדלמאן, גראף קיריק רוזשינסקי האט געענדערט דעם נאמען פון דער שטאט פון שערביוו אויף רוזשין.
ביזן ערשטן וועלט קריג איז רוזשין געווען אין דער קיעווער גובערניע, רוסלענדישע אימפעריע.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:אוקראינע קאטעגאריע:אידישע יישובים אין אייראפע
אוראלט גריכנלאנד
די געשיכטע פון אוראַלט גרינכלאַנד איז א תקופה פון דער גריכישער היסטאריע וואס האט זיך געצויגן ארום טויזנט יאר פון ביז ווען די רוימער האבן איינגענומען גריכנלאנד ביים קאמף פון קארינט אין יאר 146 פאר דער ציווילער רעכענונג.
די גריכישע קולטור צוזאמען מיט די רוימישע קולטור ווערן פאררעכנט אלס די גרונטן פון דער ציוויליזאציע פון דער מערב וועלט.
קאלאניעס
טעקסט=|קליין|גריכישע שטעט און קאלאניעס ארום [[550 פד״צ]] די באפעלקערונג פון גריכנלאנד איז געוואקסן אריבער דער מעגלעכקייט פון זיין באגרעניצטע אקער־ערד (טייל האלטן אז די באפעלקערונג פון אוראלט גריכנלאנד איז געוואקסן מער ווי צענפאכיג אין דער תקופה פון 800 פד״צ ביז 400 פד״צ, פון א באפעלקערונג פון 800,000 ביז א סה״כ געשאצטער באפעלקערונג צווישן 10 צו 13 מיליאן).
פון בערך 750 פד״צ האבן די גריכן אנגעהויבן 250 יאר פון פארברייטערונג, אויפשטעלנדיק קאלאניעס אין אלע ריכטונגען. צו מזרח, האבן זיי צו ערשט קאלאניזירט דעם אגאאישן בארטן פון קליין אזיע, first, דערנאך ציפערן און די בארטנס פון טראקע, דעם ים פון מאראמארא, און דעם דרום בארטן פונעם שווארצן ים. ענדלעך האט גריכישע קאלאניזאציע דערגרייכט צפון־מזרח ביז היינטיגער אוקראינע און רוסלאנד (טאגאנראג).
צו מערב האט מען באזעצט די בארטנס פון איליריע, סיציליע און דרום איטאליע. דערנאך דרום-פראנקרייך, קארסיקע און אפילו צפון־מזרח שפאניע אויך האט מען געגרינדעט גריכישע קאלאניעס אין עגיפטן און ליביע.
די מאדערנע שטעט סיראקוזע, נאפאלי, מארסיי און סטאמבול האבן אנגעהויבן ווי די גריכישע קאלאניעס סיראקוזאי (Συράκουσαι), נעאפאליס (Νεάπολις), מאסאליע (Μασσαλία) און ביזאנץ (Βυζάντιον). די דאזיקע קאלאניעס האבן געשפילט א ראלע אין דער פארשפרייטונג פון גריכישן איינפלוס דורכאויס אייראפע און האבן אויך געהאלפן גרינדן ווייטע-דיסטאנץ האנדל נעצווערק צווישן די גריכישע שטאָט-שטאַטן, וואס האבן אונטערגעהויבן די עקאנאמיע פון אוראלט גריכנלאנד.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:היסטאריע פון אייראפע קאַטעגאָריע:גריכנלאנד
זלמן לייב טייטלבוים
קליין|250px|רבי זלמן לייב נאך דער שבעה אראפקומענדיג פון זיין טאטנ'ס הויז מיט ווייסע זאקן און זילבערנעם שטעקן צום ערשטן מאל אלס רבי. קליין|ביים באגלייטן אויף דער טעראסע|250x250פיקס רבי יקותיאל יהודה (זלמן לייב) טייטלבוים (געבוירן כ"ד כסליו ה'תשי"ב) איז דער סאטמארער רבי אין וויליאמסבורג, ניו יארק. ער איז דער דריטער זון פונעם פריערדיגן סאטמארער רבי׳ן, רבי משה טייטלבוים, וואס איז געווען א ברודער-קינד פון דעם ערשטן סאטמארער רבי, רבי יואל טייטלבוים, גרינדער פון די סאטמארער קהילות איבער דער גארער וועלט.
זיין יוגנט
אלס קינד האט ער געלערנט אין סיגוטער חדר, וואס איז געווען בנשיאות פון זיין פאטער, וואס איז דאן געווען סיגוט'ער רב (בעפאר ער האט איבערגענומען די אדמורו"ת אין סאטמאר אום ה'תש"ם)
ער האט חתונה געהאט צו זיין פרוי חיה שרה, א טאכטער פון ביסטריצער רב.
דאן האט ער געוואוינט אין בארא פארק. שפעטער איז ער געווארן ראש ישיבה אין דער ישיבה לצעירים פון דער סאטמארער ישיבה אין וויליאמסבורג און ער פלעגט קומען צו פארן יעדן טאג פון בארא פארק.
רוב פון זיין לעבן איז ער נישט באטראכט געווארן אלס ממלא מקום פון זיין טאטן. ער איז געווען גאר א שטילער און באהאלטענער, וואס איז געזעצן אין דער בארא פארקער סיגוטער שול, און נישט געהאט עפעס עקסטער מיט קיינעם.
רבנות
נאך וואס דער ירושלימ'ער רב רבי משה אריה פריינד, איז אוועק אין יאר ה'תשנ"ו, האט אים זיין פאטער, דער סאטמארער רבי רבי משה טייטלבוים, געשטעלט אויף זיין ארט צו דינען אלס רב אין דער סאטמארער קהילה אין ירושלים.
מיט צוויי יאר שפעטער אין זומער פון 1999 (ה'תשנ"ט) איז ער פלוצים אומגעראכטן גערופן געווארן פון ירושלים קיין וויליאמסבורג אין איז אויפגענומען געווארען דורך דעם רבי'ן דער ברך משה’ס גבאי אלס אבד"ק סאטמאר וויליאמסבורג, וואס דאס באדייט דער גרעסטער פאסטן אין דער קהלה נאך דער רבי.
די חסידים פון זיין עלטערן ברודער רבי אהרן וואס איז דאן געווען רב אין דער קהילה אין קרית יואל, האבן דאס ווי פארשטענדליך נישט געקענט פארשטיין, היות רבי אהרן איז א גרעסערער תלמיד חכם און גרעסער אין חכמה און דעמאלטס האט עמטליך אויסגעבראכן די סאטמארער מחלוקת.
נאך דער פטירה פון זיין פאטער כ"ו ניסן ה'תשס"ו איז רבי זלמן לייב אויפגענומען געווארן דורך האלב פון זיין טאטנ׳ס קהילה אלס רבי.
פון דער אנדערער זייט האט הרב הירצקא צוויבל, דעם רבי'נס שרייבער און ראש הכולל פון סאטמאר אין וויליאמסבורג, און הרב ישראל חיים הורוויץ רב הקהילה אין מאנטשעסטער דערציילט, אז זיי זענען געשטעלט געווארן דורך זייער רבי עדות צו זאגן אז רבי אהרן זאל איבערנעמען.
הנהגת הקהלה
ביזן היינטיגן טאג, דארף ער זיך שטארק רעכענען מיט דער מיינונג פון זיינע דיינים. די דיינים וואס זענען זיין תורה אויטאריטעט, זענען פארמירט געווארן אין א בית דין נאר פארבינדען צוזאמען דערווייל בראש פון רבי ישראל חיים מנשה פרידמאן, ר' חיים דוד כ"ץ, ר' זלמן לייב פילאפ און ר' שלמה לייב וויינבערגער. חוץ פון זיין בי"ד האט ער נאך חשובע אנגעזעענע דיינים אין אנדערע שטעט, א שטייגער ווי ר' משה מנחם טירנויער (אין מאנטרעאל), ר' אריה ראזנפעלד (אין קרית יואל), רבי ברוך נתן האלבערשטאם (אין לאנדאן), רבי חיים קלמן גוטמאן, ר' לייבוש פריעדמאן, ר' יחזקאל ט"ב.
די מערהייט פון זיינע חסידים אזוי אויך חסידים פון זיין ברידער רבי אהרן טוען זייער רעספעקטירן זיין זון הרב חיים צבי טייטלבוים, דער רב אין סאטמאר ירושלים, היות ער טויג צום דבר. קליין|250x250פיקס
די אדמורו"ת מלחמה מיט זיין ברודער
אום חודש ניסן תשנ"ט האט אויסגעפלאצט א ריזיגע מחלוקה אין סאטמאר וואס ווערט פארעכנט אלס די גרעסטע חסידישע מחלוקה אין מאדערנער היסטאריע. דאס האט פאסירט ווען דער ברך משה'ס געזונט צושטאנד האט אנגעהויבן נאכצולאזן, סיי פיזיש און סיי גייסטיש, אויטאמאטיש האט זיין עלטסטער זון ר' אהרן אומאפיציעל אנגעהויבן צוביסלעך איבערנעמען די לייצעס פון סאטמאר, און אנגעהויבן פירן סאטמאר איבער דער גארער וועלט. פאר די שטוב מענטשן און מקורבים פון ברך משה  האט דאס שטארק נישט געשמעקט, זעענדיג און דעם אן אומרעספעקט  צו משה גבאי, דעם דעמאלטסדיגן סאטמארער רבין’ס גבאי. אבער למעשה ביז פסח תשנ״ט איז ר׳ אהרן געווען דער אומאפיציעלער אויסשליסליכער צוקנופטיגער רבי פון דער סאטמארער אימפעריע איבער דער וועלט.
אבער ויהי היום איין שיינעם חול המועד האט מען זיך דערוואוסט אז דער ברך משה וויל אנדערש, וואס די זאליס זאגן צוליב וואס ר' אהרן האט אין די לעצטערע יארן פון זיין טאטע ארויסגעוויזן א שטארקע רעביסטעווע, און די ארונים זאגן אז דאס איז צוליב די העצע פון משה פרידמאן, די גבאים האבן אפגעמאכט אז מ'דארף אויפנעמען זיין יונגערן זון זלמן לייב פאר רב אין וויליאמסבורג, און וכך הוה, זלמן לייב האט איבערגענומען אין וויליאמסבורג, אלע בתי מדרשים, מוסדות, קעמפס, מקוה, מצה בעקעריי, אלץ איז ארויסגעפאלן פון ר' אהרן'ס הנהגה.
די אלע אידן וואס האבן נישט ליב געהאט ר' אהרן, מיט די בני יואל, האבן דאס באטראכט ווי א נס מן השמים, און ווי א רעטונג פאר דער סאטמארער קהלה, היות זיי זענען אלע יארן געווען פיינט פאר’ן ברך משה, און זענען געשפרינגען אויף די גאסן פון גרויס שמחה. ווידער ר' אהרן מיט זיינע מענטשן, זענען אויפגעשוידערט געווארן, צוזעענדיג ווי די קהילה צופאלט.
אלע פרואוון מצד די אהרונים צוריקצוברענגען די הנהגה פון וויליאמסבורג ווי פארדעם זענען געווען אומפרוכטבאר, קודם ביים דין תורה האבן די זאליס נאר געוואלט גיין צו די סאטמארער דיינים, און דערנאך האבן זיי לפנים משורת הדין געאפערט דריי באוואוסטע בתי דינים לויט די זאלישע גייסט, אבער די ארונים האבן געמיינט אז ס'וועט זיי בעסער זיין אנדערע בתי דין, אבער אלע פרואווען פון די ארוינים פאר שלום איז דורעכגעפאלן.
עס האט אויסגעקוקט ווי ר' אהרן איז שוין קאפוט, למעשה האבן זיינע חסידים זיך אריענטירט און פארזיכערט צו אנהאלטן און פארשטערקערן די הנהגה אין די אנדערע גרויסע צענטערן פון סאטמאר בעיקר אין די סאטמארער הויפט שטאט קרית יואל, און אין בארא פארק.
אין תמוז תשס"ו האבן זיי געעפנעט אייגענע מוסדות און בתי מדרשים אין וויליאמסבורג, זיי האבן געעפנט אויפאיינמאל חדרים און שולעס פאר אלע יארגאנגען, איינגעשאפט בנינים, פאר די מוסדות אין געבויט א גרויסע שול. אויף א געדונגענעם ארט, און תשרי תשע"ח האבן זיי אפגעקויפט דעם בנין הבית המדרש.
די פילע חילוקים צווישן די צוויי קהילות
אין רעזולטאט פון דער מחלוקה איז די סאטמארער קהלה גענצליך צוטיילט געווארן אין צוויי פראקציעס, ווען יעדע פון זיי שיידן זיך צו זייערע פונאנדערגעשיידטע אידעאלאגיעס, בעת ווען די ארונים האבן געשפירט פאר וויכטיג צו מאכן שלום מיט דער בעלזער קהלה אין ירושלים, זענען די זאלוינים פארבליבן גאר שארף קעגן בעלז אין שפיץ פון זייער רב. די זאלוינים האבן שלום געמאכט מיט די בני יואל. די ארונים האבן זיך נישט באטייליגט ביים כינוס כלל ישראל – בעת ווען ר' זלמן לייב איז יא געגאנגען – ווייל מ'גייט דארט רעדן אויף ענגליש וואס איז נישט איינקלאנג מיט די מיהאלוויצע תקנות. ווי אויך ביי פארשידענע אנדערע מערכות ווי עס קענטיג געווארן אז ווי אימער די זאלוינים האבן געשריגן אסור, האבן די ארונים געשריגן מותר, ווי ביי די מערכה ביי דעם בית הקברות אין בית שמש, און שפעטער ביי דער ״גזירת הגיוס״ ווי ר' אהרן האט אנדערע די פנים פון די פראקציע פון רבי שמואל אויערבאך און זיי גערופן "גרים" און "פרעות-מאכער" אבער ער האט געהייסן זיי יא שטיצן מיט געלט, נאך וואס רבי זלמן לייב טוט זיי יא שטארק שטיצן, און ווי אויך ביי דער גרויסער עצרת מחאה קעגן דעם "גזירת הגיוס" אין בארקלעיס סענטער וואס רבי אהרן האט נישט געוואלט מיטשטיין צוליב וואס מען וועט סייווי גארנישט אויפטוהן נאר שאדן מאכן וויבאלד די ארץ ישראלדיגע רבנים זענען אנטקעגן דעם.) דאס ברענגט צו צום קאמישן רעזולטאט אז ווי אימער איינער זאגט "יא" זאגט דער אנדערער "ניין".
זיין תורה
רבי זלמן לייב איז יארן לאנג געווען מרביץ תורה אין סאטמארער ישיבה קטנה אין וויליאמסבורג וואו ער פלעגט זיך פירן זייער בפשטות, פילע תלמידים געדענקן אז ווען זיי פלעגן אנקומען אין ישיבה צו פארטאגס סדר פלעגט ער שוין דארט זיצן און לערנען פון די פריע פארטאגס שעות מיט א חברותא.
ער האט געדינט ברבנות אין זיין טאטענס שול סיגוט אין בארא פארק אויך האט אים זיין טאטע איבערגעגעבן די השגחה פון יענע צייטן ווען ער איז געווארן רבי. thumb|250x250px|רבי זלמן לייב מיט הרב יצחק טובי ווייס (גאב"ד ירושלים) אין זיין ישיבה ער האט דורכאויס זיינע יארן אלס סיגוטער רב געהאט א שיעור אין סיגוטער ביהמ"ד ווי ער האט פארגעלערענט גאנץ ש"ס.
ער איז אלס געווען בקי אין די סדר השגחה ביי די מצות, וואס ער האט אסאך יארן געטוען אין השגחה אויפן פארלאנג פון זיין טאטן.
ער איז באקאנט מיט זיינע שיעורים וואס ער לערענט פאר אין זיין ישיבה גדולה אין קווינס פאר שבועות, אלס הכנה צו די קרעפל פשעטעל וואס ער זאגט איין מאל א יאר ערב שבועות.
אזוי אויך איז ער באקאנט מיט זיינע דרושים וואס ער זאגט יעדן פרייטיג צונאכט ביים טיש, ס'איז דא אידן וואס גייען לאנגע שטרעקעס צו הערן זיין תורה, אבער רוב פארבלייבן אין שטוב.
זיין קהילה
די גרעסטע באזע פון זיין קהילה איז אין וויליאמסבורג. זיין קהילה אין וויליאמסבורג באשטייט פון פילע ראשי משפחות, און די הויפטקווארטיר איז דער גרויסער אלטער סאטמארער ביהמ"ד אויף ראדני סטריט. ווי אויך פארמאגט די קהלה נאך 8 קלענערע בתי מדרשים פארשפרייט אין אלע קווארטלען פון וויליאמסבורג.
אויך האט ער מוסדות התורה און חברי הקהלה אין די שטעט: קרית יואל (ווי ער פארמאגט א קהלה פון נאנט צו דריי טויזענט מיטגלידער און מוסדות פון ארום 5 אהאלב טויזענט קינדער), בארא פארק, מאנסי (וואו עס דינט אלס רב זיין שוואגער ר' חיים יושע האלבערשטאם שליט"א), און מאנטרעאל, לאנדאן, אנטווערפן, מאנטשעסטער, און אין ארץ ישראל, ספעציעל אין ירושלים, און ווי אויך אין בני ברק און בית שמש און אין נאך פלעצער ווי עס געפינען זיך סאטמארער אידן.
אין די לעצטע שטיק צייט איז אויך געגרינדעט געווארן די סאטמארער קהלות און מוסדות אונטער דעם רבי'נס פירערשאפט אין נאך צוויי שטעט ווי זיין ציבור האט לעצטענס אנגעהויבן זיך צו ציען, דאס זענען: דער נייער סאטמארער שטעטל "קרית יטב לב" אין בלומינגבורג, ניו יארק און אין לעיקוואָד, ניו זשערזי.
זיין שטיצע און אנערקענונג ביי די גדולי ישראל
ר' זלמן לייב האט גענאסן פון גרויסער הערצה ביי פילע גדולי ישראל וואס האבן געשפירט פאר וויכטיג אז ער מוז זיין דער סאטמארער רב, צווישן זיי אויכעט רבנים וואס זענען נישט סאטמארער דירעקט ווי הגאון הרב יצחק דוב קאפלמאן זצ"ל. עס איז באוואוסט אז ער האט זיך דורכגערעדט מיט דריי גדולי ישראל איידער זיין טאטע האט אים עמטליך ממנה געווען, דאס זענען הגה"ק רבי בנימין ראבינאוויטש זצ"ל, כ"ק אדמו"ר רבי לייבוש לייזער שליט"א מפשעווארסק, און הרב קאפלמאן זצ"ל וואס זיי האבן צוגעשטימט אז ער זאל אננעמען די בקשה פון זיין טאטען צו ווערן רב אין ווילאמסבורג.
שפעטער ווען ער האט שוין אנגענומען די רבנות זענען צוגעשטאנען פארשידענע סאטמארער רבנים אפי' אזעלכע וואס האבען זיך פריער געהאט דערווייטערט פון סאטמאר ווי דער מאנטיווידעא רב ר' אברהם לייטנער זצ"ל וואס האט דאן ברבים געלויבט דעם ברך משה זצ"ל זאגנדיג ער האט געהאט א גרויסע סייעתא דשמיא מיט'ן ממנה זיין ר' זלמן לייב אלץ רב, ווי אויך די וויזניץ-מאנסי'ער רבי זצ"ל וואס האט זיך ברבים אנגענומען פאר אים ווען ר' אהרן'ס קהלה איז געגאנגען אין געריכט, און גע'אסרט זיינע מיטגלידער צו ליינען ר' אהרנ'ס צייטונג דער בלאט. אויך האט אים דער קאשויער רב הגה"ק ר' רפאל בלום זצ"ל זייער שיין מקרב געווען, -כאטש ער איז אין אנהויב געווען עמטליך צוקריגט מיט סאטמאר- זעהנ'דיג א נייע עפאכע ווי סאטמאר איז צוריק אויף די אומריכטיגע רעלסן.
ווי אויך די סאטמארער רבנים ווי הרב הגה"צ ר' נתן יוסף מייזעלס זצ"ל אב"ד אבני שלמה מאנסי וואס האט געזאגט ביי דער אויפנאמע פון זלמן לייב אז די הנאה זעט מען ביים גאנצן ציבור אויף זייערע פנימ'ער אז סאטמאר האט אזא רב; ווי אויך איז געקומען הרב יוסף אשכנזי  דער טאלטשאווער רב וואס איז געווען יארן דערווייטערט פון דער סאטמארער קהילה, ווי אויך די בני יואל רבנים ווי הרב משארמאש  וואס איז פלוצים געווארען זייער באפריינדעט מיט ר' זלמן לייב, ווי אויך דער טשאטה'ער רב שליט"א און נאך פילע, צוזעהנדיג דעם החזרת העקסטרימקייט ליושנה, אז סאטמאר האט א רב וואס איז א שטיין אין האלדז פאר דער קהלה אויף דעם וועג פון דעם מייסד הקהלה זי"ע, און זיין ממשיך דער פאטער דער ברך משה זצ"ל.
זיינע פילע פעולות פאר דער אלטוועלטליכער אידנטום
ר' זלמן לייב האט זיך ארויסגעשטעלט צו זיין א פאנדרעיזער וואס איז א אומר מעט ועושה הרבה, ער אליין איז שעות ארוכות פארנומען מיט שאפן מיליאנען דאלער פאר פילע צוועקן פאר יחידים און פאר'ן ציבור.
ער האט מייסד געווען דעם מפעל "שקל הטהור" וואס שיקט ריזיגע סומעס געלט צו די מוסדות על טהרת הקודש אין ארצינו הק', אין די לעצטערע פאר יארן האט ער שוין געשיקט מיליאנען דאלארן, ווי אויך פארט ער ארום מיט גדולי ישראל (ווי הגאון רבי מלכיאל קאָטלער ר"י בית מדרש גבוה לעיקוואוד און הגאון רבי דוד פיינשטיין ר"י תפארת ירושלים מאנהעטן א זון פון הגאון רבי משה פיינשטיין, און רבי לייבוש לייזער) צו שאפן פאנדען פאר ילדי צרפת אז עס זאל נישט אויסגעמעקט ווערן זייער אידישקייט דורך די ציונים, ווי אויך האט ער געשאפן א מסגרת אין זיין קהלה (גערופן "זכרו תורת משה") ווי די בעלי בתים און אינגעלייט לערנען מסכתות הש"ס אויפ'ן סדר און דערנאך נעמען זיי בחינות, און ער שאפט גרויסע געלטער פאר די חודש'ליכע תמיכה פאר די טויזענטער אינגעלייט וואס נעמען די בחינות, און די זעלבע צייט טוט ער אינוועסטירן אסאך מיה און פלאג צו אויפבויען נייע געגענטער ווי די אינגעלייט זאלן קענען וואוינען מיט א ברייטקייט פאר א ביליגע פרייז, ווי אין בלומינגבורג, ניו יארק (וואס דארט האט זיך עס אויס געארבעט...) און ווי אויך אין לעיקוואד.
אזוי אויך האט ער מייסד געווען די ערשטע "חתונה מאל" צו מאכן א ביליגערער סטאנדארט פאר חתונה'ס, אזוי אויך האט ער געבויט (מיט דער הילף פון הנגיד הרב אליעזר קעסטענבוים) די צוויי באקאנטע פרדס זאלן צו ערמעגליכן דאס פראווען ביליגע חתונה'ס מיט'ן גאנצן פראכט, וואס פיל קהלות האבן געפרואווט און נאכגעטוהן, אזוי אויך סיי וועלכער איד עס גייט אריין צו אים פאר א צוועק איז ער גרייט בלב ונפש מיט א ווארים הארץ צו העלפן.
און דאס אלעס טוט ער ”באשיידנערהייט”, ---אן קיין רעש און פאמפע!.....---.
זיין משפחה
thumb|298x298px|די צוויי ברידער אלס רבי'ס זענען מנחם אבל די טאכטער פון ר' אלימלך אשכנזי אייר תשס"זדי קינדער פון רבי זלמן לייב און זיין רביצין מרת חיה שרה זענען:
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער אדמורי"ם קאַטעגאָריע:סאטמאר קאַטעגאָריע:וויליאמסבורגער רבנים קאַטעגאָריע:זאלוינים
שונא
שונא אדער שונאים ווערן אנגערופן א מענטש אדער א גרופע וועלכע זענען אין אפאזיציע און האבן פיינט זייער אייגן אדער אן אנדער געוויסן פירער, אדער זיי האבן פיינט סתם א זאך, מענטש אדער גרופע מענטשן אדער א גאנץ פאלק. אין א מלחמה איז די קעגנארטיקע לאנד און מיליטער דער שונא איינער פארן אנדערן.
פיינט זענען די פארקערטע פון פריינט.
דער סיבה צום שנאה קען זיין פילפאכיג אבער ביי פאליטיק פעלט זיך נישט אויס עפעס ערענסט און עס קען זיך שאפן א שנאה סתם אזוי ווייל יענער געהער צו די אנדער פארטיי.
זעט אויך
קאטעגאריע:פערזענליכקייטן
סאטמאר ישיבה גדולה (קרית יואל)
די ישיבה גדולה אין קרית יואל, ווי מ'רופט זי "די קרית יואל'ער ישיבה", איז די אפיציעלע ישיבה פון סאטמאר זינט תש"ם, אנגעפירט דורך הרב אהרן טייטלבוים שליט"א, רב און סאטמארער רבי פון קרית יואל זינט תשמ"א, ביז דאן איז דער ראש ישיבה געווען, ר' מרדכי זילבערשטיין , און בעפאר הרב נתן יוסף מייזעלס ז"ל.
די ישיבה איז היינט איינגעטיילט אין 5 אפטיילונגען ווי פאלגנד: די ערשטע דריי יארגאנגען פון דער ישיבה 17/18/19 זענען איינגעטיילט צווישן פיר מנהלים, הרב קלמן הלברשטאם שליט"א אב"ד צאנז ק"י, הרב דוד שלמה עקשטיין שליט"א, הרב לוי יצחק בארזעסקי שליט"א, הרב הלל ראבינאוויטש שליט"א. די בחורים אין עלטער פון 20 יאר לערנען אין שיעור ג' אונטער הרב אשר זעליג פאכטמאן שליט"א פון מאנסי, די בחורים פון 21 און ארויף לערנען אין א באזונדערער ישיבה אפטיילונג אויף דער חברון גאס אונטער דעם מנהל הרב רבי ארי דוב קארנבלי שליט"א
די אינגערע בחורים פון וויליאמסבורג לערנען אין די קלענערע ישיבות. ווי באר התורה, היכל התורה, נזר התורה, כתר התורה און דערנאך איין יאר אין ישיבה לצעירים וואס ווערט אנגעפירט דורך הרב מנחם מענדל טייטלבוים שליט"א, דעם עלטסטן זון פון סאטמאר רבין רבי אהרן. פון דארט קומען זיי שפעטער אריין אין דער קרית יואל ישיבה ביז דער חתונה.
קאַטעגאָריע:חסידישע ישיבות קאַטעגאָריע:סאטמאר קאַטעגאָריע:ארונים
מאלי אימפעריע
קליין|300x300פיקס|דער גרעסטער שטח פון דער מאלי אימפעריע די מאַלי אימפעריע איז געווען א לאנד אין מערב אפריקע פון 1235 ביז 1645. די מאנדינקא האבן געוואוינט דארט. סונדיאטא קייטא האט געגרינדעט די אימפעריע, וואס איז געווארן ברייט באקאנט מיט איר רייכע קיסרים. די מאלי אימפעריע איז געווען די גרעסטע אימפעריע אין מערב אפריקע און האט געהאט א שטארקן קולטורעלן איינפלוס אויף מערב אפריקע, און איר שפראך, געזעצן און מנהגים זענען געווארן פארשפרייט לענגאויס דעם ניזשער טייך.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:מאלי קאַטעגאָריע:היסטארישע לענדער קאַטעגאָריע:אימפעריעס
מסכת סוכה
מסכת סוכה איז די זעקסטע מסכתא פון סדר מועד אין משניות. די מסכתא האנדלט ארום הלכות סוכה, סיי די יום טוב סוכות, און סיי די הלכות פון די מצוות ווי לולב און די קרבנות וואס מען האט געברענגט אין בית המקדש לכבוד דעם יום טוב.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:משניות קאַטעגאָריע:גמרא
ברוקלין
ברוקלין איז געווען א זעלבסשטענדיגע שטאט ביז 1898 ווען זי האט זיך פאראייניקט מיט די אנדערע באראס און געווארן א טייל פון ניו יארק סיטי.
דערינען זענען אויך פאראן די גרעסטע אידישע געגנטער פון דער וועלט; וויליאמסבורג פאר אונגארישע אידן פונעם חסידישן שטראם ; קרוין הייטס פאר חבד'סקער אידן; בארא פארק פאר אלגעמיין אונגערישע און פוילישע חסידישע אפשטאמיגע אידן. און פלעטבוש פאר ליטווישע און ספרדים מיט מאדערן ארטאדאקס אידן.
זעט אויך
קאַטעגאָריע:פרומע אידישע געגנטן *
דזשיי.קיי. ראלינג
קליין|לינקס דזשאָאַן ראָלינג (ענגליש: Joanne Rowling; געבוירן דעם 31סטן יולי 1965; באקאנט מיט די פּסעוודאָנימען דזשיי.קיי. ראָלינג, J.K. Rowling [אויסגעלייגט "דזש. ק. ראָולינג" אין יידישע אויסגאבעס] און ראָבערט גאַלברייט, Robert Galbraith) איז אן ענגלישע שרייבערין, פילאנטראפין, פילם און טעלעוויזיע פראדוצירערין און סצענאר שרייבערין, וואס איז בעסטנס באקאנט אלס די שרייבערין פון די פאנטאזיע בוך סעריע "האַרי פּאָטער".
ביז 1995 איז זי געווען זייער ארים, און האט געשריבן איר ערשטע בוך אין א קאווע הויז צוליב דעם וואס ביי איר אין הויז האט זי נישט געהאט מיט וואס אנצוהיצן. היינט איז זי די 13סטע רייכסטע פרוי אויף דער וועלט.
קאַטעגאָריע:בריטישע שרייבער קאַטעגאָריע:ענגלענדער קאטעגאריע:הארי פאטער קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
דער אידישער פלאם
דער פלאם איז אן ארויניש געשטימטער מאגאזין איר רעדאקטאר און בעל הבית איז ר' מואל מרדכי הכהן דרעזדנער, יו"ר מכון "נר של שלמה".
קאטעגאריע:ארונים קאטעגאריע:פרומע מאגאזינען
בראנקס
בראנקס איז איינע פון די פינף באראס אין ניו יארק סיטי.
קאַטעגאָריע:ניו יארק סיטי
סאנדז סט.
סאנדז סט. איז די גאס וואו די סאטמארער ישיבה גדולה איז געווען סטאנציאנירט פון ? ביזן יאר ה'תש"מ ווען מען האט עס אריבערגעצויגן קיין קרית יואל, און דעריבער איז די ישיבה זעלבסט אנגערופן געווארן מיטן נאמען סאנדז סט. און די תלמידים אלץ "סאנדז סט. תלמידים".
תלמידים
קאטעגאריע:ניו יארק סיטי קאטעגאריע:סאטמאר
יצחק אבינו
יצחק אבינו איז געווען דער זון פון אברהם אבינו און שרה אמנו, און פון זיין זון יעקב אבינו איז ארויסגעקומען דאס אידישע פאלק.
יצחק האט געלעבט 180 יאר. זיין ווייב איז געווען רבקה אמנו, טאכטער פון בתואל הארמי און שוועסטער פון לבן הארמי.
יצחק האט געהאט צוויי זין, יעקב און עשו.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:תקופת אברהם אבינו קאַטעגאָריע:אבות און אמהות קאַטעגאָריע:פערזענלעכקייטן אין תנ"ך
פארינקס
עס איז א טייל פון די פארדייאונג סיסטעם און רעספיראציע סיסטעם פון אסאך בעלי חיים.
קאַטעגאָריע:קאפ און גענאק קאַטעגאָריע:מענטשליכער קול קאַטעגאָריע:פארדייאונג סיסטעם
יאנואר
יאנואר איז דער ערשטער מאנאט פון יאר און האט 31 טעג. אין דעם צפון האלבקיילעך איז יאנואר א ווינטער חודש; אין דעם דרום האלבקיילעך איז יאנואר א זומער חודש.
קאַטעגאָריע:יאנואר
עזריאל גליק
עזריאל גליק איז געווען דער גבאי פון די סאטמארער רביס. ער איז געווען גבאי פונעם ערשטן סאטמארער רבי, ר' יואל טייטלבוים און פון זיין פלומעניק רבי משה טייטלבוים דער צווייטער סאטמארער רבי און לעצט פון רבי זלמן לייב טייטלבוים פון וויליאמסבורג.
ער איז נפטר געווארן אור ליום י"ט אייר ל"ד בעומר תשע"ד לפ"ק, זיין לוי' איז פארגעקומען אין היכל הביהמ"ד הגדול ראדני סטריט און דאן אין קרית יואל לפני ביתו, נטמן געווארן אין שטח החדש פון בית החיים דקרית יואל.
ר' עזריאל האט משמש געווען דעם ערשטן רבי ר' יואל; די לעצטע 12 יאר פון ווען ר' יואליש האט באקומען דעם סטראק איז ר' עזריאל נישט אהיים געגאנגען שלאפן ביי זיך אינדערהיים נאר איז געווען 24 שעה א טאג ארום דעם צדיק.
ר' עזריאל האט געהאט זייער א גוטע שפראך צום סאטמארער רבין, און ער האט געקענט ארויסבאקומען ישועות פאר אידן דורך זיין אייגענארטיגער שפראך.
משפחה
זיין איידעם איז ר' נפתלי בלומענפעלד, מנהל אין דער סאטמאר ישיבה גדולה אין קווינס, ניו יארק.
קאטעגאריע:גבאים
שבת גוי
קליין|מרכז|א אוטו מיט א שילד אויף אים גוי של שבת שבת גוי איז אַ גױ (נישט אַ ײִד) וואס מאכט פאר א ייד איינע פון די ל"ט מלאכות װאָס דער ײִד איז פֿאַרבאָטן זיי צו מאַכן שבת.
קאַטעגאָריע:שבת
נעמן
נַעַמָן איז געווען דער גענעראל פון דעם קעניג פון ארם. ער האט געשטאמט פון די פאלק עמון, און איז געווען א גרויסער העלד, אבער א מצורע.
נעמן האט אזוי געטאן און באלד אויסגעהיילט געווארן, און פון דעמאלס אן האט ער זיך מגייר געווען, און ערליך געדינט דעם איינאיינציגער גאט פון די וועלט - דער גאט פון די אידן, און נישט די געטשעס.
קאַטעגאָריע:פערזענלעכקייטן אין תנ"ך קאַטעגאָריע:גרים
בוך
קליין|בוך א בוך (מערצאל: ביכער) איז א זאמלונג פון בלעטער וואס זענען געשריבן, געדרוקט, אילוסטרירט אדער אפילו ליידיק, געמאכט פון פאפיר, פארמעט, אדער אנדערע מאטריאלן, צוזאמענגעהאפטן פון איין זייט. איין בויגן אין א בוך הייסט א בלאט, און א בלאט האט צוויי זייטן. היינט שאפט מען ביכער אויך אין עלעקטראנישן פארמאט.
אלע ביכער און געשריבענער ווערק רופט מען ליטעראטור.
איינער וואס פארקויפט ביכער איז א בוכהענדלער. א זאמלונג פון ביכער אין א ביבליאטעק
אין 2010, האט גוגל געשאצט אז אין דער וועלט זענען פאראן אומגעפער 130 מיליאן פארשידענע ביכער.
רעפערענצן
*
קעז
קאטעדש קעז (דאס איז מער פליסיג)
אמעריקאנער קעז טשיז (וואס איז מער פארטריקנט)
קעז ווערט געמאכט פון מילך וואס ווערט גערונען דורך אריינלייגן רענעט (א פראדוקט וואסט אנטהאלט ענזימען, געמאכט פונעם פערטן מאגן פון א בהמה) וואס שיידט אפ די סראוועטקע.
מען קען עסן קעז אזוי ווי עס איז, שמירן אויף ברויט אדער עסן אין א סאנדוויטש, אדער קאכן.
עטימאלאגיע
דאס ווארט קעז ענלעך צו Käse (דייטש), Cheese (ענגליש), Queso (שפאניש), וואס שטאמען פון לאטייניש caseus קאַזעאוס.
*
ארז משה דורון
ארז משה דורון, (געבוירן אין ישראל ה'תשכ"ב (1962)) איז א שאפער און לערער באזירט אויף רבי נחמן מברסלבס לערע. ער איז געווארן א בעל תשובה בשעת ווען ער האט געדינט אין צה"ל. ער איז געווען דער פארזיצער פון די פאראפסיכאלאגיע פאריין.
ער האט געשאפן 17 ספרים וואס א טייל פון זיי האט מען איבערגעזעצט אויף פארשיידענע שפראכן. ארז האט דערציילט אז זיין שפיץ ספר איז דער פאנטאסטישער ספר "לוחמי התמורות" וואס ער האט געשריבן במשך 11 יאר און איז אויך פאפולער ביי די סעקולארער וועלט. אין דער ספר ציטירט ער נישט קיין פסוקים און מימרות פון תנ"ך, חז"ל א.ד.ג.
ער איז זייער א טיעפער דענקער און ליבליכער מענטש, אסאך קומען זיך דורך רעדן מיט איהם זייערע פראבלעמען. ער האט אסאך אנהענגער ספעציעל צווישן ספרדי'שע אידן. זיינע ספרים זענען זייער פאפולער אפילו נישט ביי בעלי תשובה, ווייל עס איז געשריבן מיט אסאך חכמה און שכל, ער צייגט אויף מיט פשוטער שכל און דעת אז די וועלט איז נאריש, עס פארמאגט גארנישט, עס איז נישט כדאי צו ארבייטען אויף די וועלט, ליבערשט זאל מען זיך נעמען דינען גאט ברוך הוא.
ער האט א ארגינאזאצע וואס הייטס וואס גיט זיך אפ מיט דריקן און צושפרייטן זיינע ספרים און קאסעטעס.
װעבלינקען
קאַטעגאָריע:בעלי תשובה קאַטעגאָריע:ברסלבער קאַטעגאָריע:יידישע שרייבער
עפיגלאטיס
קליין|250px|אן אפן עפיגלאטיס. דאס עפיגלאטיס איז דאס דעקל פון האלדז. עס איז געמאכט פון א דין ווייכביין הייטל, פארדעקט מיט שליים און מוסקל, וואס איז פארבונדן מיטן אונטערשטן שורש פון צונג. דאס ארבעט שווער ווען מען רעדט אינמיטן עסן, אדער מען אטעמט אינדערמיט, אז עס זאל נישט אריינגיין דאס עסן אין דער לופטרער, נאר אין דעם וושט, דורך זיך פארמאכן. נארמאל איז דאס נישט פארמאכט און עס איז אפן אויף אויבן אויף ארויף, דעריבער האט יעדע מענטש א גארגל, אחוץ ווען דאס פארמאכט זיך ווערט די האלדז גראד אן דעם בארג. דאס איז איינס פון דריי הויפט באשטאנדטיילן וואס פארעמען אויס דאס שטימע קעסטל.
היינריך הימלער
הימלער איז קיינמאָל ניט געשטאַנען צום געריכט איבער זײַן אויפפירונג און פאַרברעכנס אין דער מלחמה צײַט. ער איז געפאַנגען געוואָרן דורך דער בריטישער אַרמיי און האָט זיך גענומען דעם לעבן עטלעכע טעג שפּעטער, אויף דעם 23'סטן מײַ 1945.
פון זײַן יוגנט ביז די נאַציס האָבן פאַרנומען די מאַכט
הימלער איז געבאָרן אין דער בײַערישער הויפּטשטאָט מינכען, צו אַ מיטלקלאַסיקער משפחה. זײַן פאָטער, געבהאַרד לודוויג, איז געווען אַ מנהל פון אַ קינדער שולע אין לאַנדסהוט, וואו הימלער האָט געלערנט. נאָכן אָפּקאָנטשען זײַנע שטודיעס, איז ער צוגעשטאַנען צו דעם עלפטן בײַערישן רעגימענט אין דעם ערשטן וועלט־קריג, ער האָט אָבער ניט אוספּייעט צו דערזען דעם שלאַכט־פעלד צוליב דײַטשלאַנדס קאַפּיטולירן.
נאָך דער מלחמה איז ער געוואָרן טעטיק אין די „פרײַקאָרפּס” – ווײַט־רעכטע מיליציעס, וואָס האָבן אָנטייל גענומען אין די שלאַכטן וואָס האָבן געבוזשעוועט אין יענער צײַט צווישן די רעכטע און די לינקע. די מיליציעס זײַנען באַשטאַנען דערעיקרשט פון געוועזענע זעלנער, פאַרביטערטע פון דײַטשלאַנדס פאַרשפּילן די מלחמה, וואָס זײַנען געווען שטאַרקע קעגנער פון סאָציאַליזם און קאָמוניזם. אין יענער תקופה האָט ער אויך באַקומען אַ דיפּלאָם אין אַגראָנאָמיע פון דער הויכער טעכנישער שולע אין מינכען.
אין 1923 איז ער צוגעשטאַנען צו דער נאַצישער פּאַרטיי, בשעת זי איז געשטאַנען אויפן שוועל פון אַן איבערקערונגס־פּרואוו קעגן דער צענטראַלער מאַכט, „דער פּוטש אין דעם ביר קעלער”. די פּאָווסטאַנציע איז מיט גוואַלד פאַרשטילט געוואָרן דורך דער בײַערישער מאַכט, און די אָנפירער פון די ווידערשפּעניקער, צווישן זיי אויך אַדאָלף היטלער, זײַנען פאַרשיקט געוואָרן אין טורמע. אַ באַוואוסטער בילד פון פּוטש ווײַזט הימלערן אין עס־אַ מונדירן, האַלטנדיק דעם סימבאָל פון דער קייסערישער דײַטשער אַרמיי. נאָכן דורכפאַל פון פּוטש, אין 1924, האָט הימלער באַשלאָסן פאַרלאָזן פּאָליטיק און זיך אָפּגעבן מיט האָדעווען הינער אין אַ קליין דערפל וואָס האָט געהייסן וואַלדטרודרינג.
ווי ער האָט זיך אומגעקערט צו פּאָליטיק, איז ער געוואָרן דער סעקרעטאַר פון אַ נאַצישן טעטיקער מיטן נאָמען בשם גרעגאָר שטראַסער, וועלכער האָט געאַרבעט אין צפון־דײַטשלאַנד, און האָט פאָרגעשטעלט אַ צײַט אַ מין קאָנקורענץ צו היטלערן.
אין יאָר 1928 האָט ער געהייראַט מאַרגאַרעטע באָדען, די טאָכטער פון אַ פּרײַסישן גוט באַזיצער. צום פּאָרל איז געבאָרן געוואָרן אַ טאָכטער, וועמען זיי האָבן אַ נאָמען געגעבן גודרון. דער זיווג איז ניט עולה־יפה געווען, און דער פּאָרל האָט זיך אָפּגעשיידט און גענומען לעבן באַזונדער.
נאָכדעם וואָס היטלער איז אַרויס פון טורמע, האָט ער באַגרינדעט אַ פּריוואַטע מיליציע וועלכע איז באַקאַנט געוואָרן ווי דער „עס־עס”. צו ערשט, האָט דער עס־עס פאַרמאָגט עטלעכע צענדליקע מיטגלידער, און עס האָבן מיט עם אָנגעפירט פאַשידענע קאָמאַנדירן; ביז אין יאָר 1929 האָט היטלער פאַרבעטן הימלערן ער זאָל אָננעמען דעם אַמט. אין דער ערשטער צײַט, האָט עס געזאָלט הייסן אַז הימלער איז אונטעגעוואָרפן ערנסט רעהמען, וועלכער איז געווען דער אָפיציעלער קאָמאַנדיר פון דעם עס־עס און עס־אַ. ביז עטלעכע יאָר האָט די צאָל מיטגלידער געשטויגן צו 52,000 מאַן.
אין נאַצישער דײַטשלאַנד ביזן אויסברוך פון דער צווייטער וועלט־מלחמה
בשעת די נאַציס האָבן פאַרכאַפּט די מאַכט אין 1933, זײַנען די באַציאונגען צווישן הימלערן מיט זײַן כלומרשטן קאָמאַנדיר רעהם געווען אָנגעצויגענע. רעהם האָט געשטרעבט צו געבן אַ גרעסערן אויסדרוק צו דער סאָציאַליסטישער און פאָלקישער באַזע פון דעם נאַציאָנאַל־סאָציאַליזם. ער האָט שטאַרק קריטיקירט דאָס וואָס די נײַע מאַכט האָט מיטגעאַרבעט מיט די אַלטע אויבערשיכטן – די אַרמיי, די גע'ירש'ענטע אַריסטאָקראַטיע, און די רײַכע. דאָס האָט געשאַפן אַן אָנגעצויגנקײַט צווישן עם מיט היטלערן. עס האָט זיך געשאַפן אַ בונד צווישן הימלערן מיט הערמאַן גערינג צו מאַכן אַ סוף צו דעם עס־אַ און צו רעהמען.
אויפן ערשטן אַפּריל 1934 האָט גערינג ממנה געווען הימלערן אַלס ראש פון דער געשטאַפּאָ, די פּרײַסישע געהיים־פּאָליציי. דאָס האָט עם דערמעגליכט זיך צו דערווערבן אַ געוואַלדיקע מאַכט, און אויף דעם 30סטן יוני 1934 איז ער געווען פון די הויפּט דורכפירער פון דער נאַכט פון לאַנגע מעסערן, אין וועלכער מען האָט דער'הרג'עט הונדערטע עס־אַ מיטגלידער צוזאַמען מיט אַנדערע פּאָליטישע קעגנער. מיט רעהם געהאַט געווען אַרויסגעראַמט פון וועג, האָט הימלער גע'ירש'ענט זײַן אַמט.
אין נאָוועמבער 1935, אויף דעם נאַציאָנאַלן פּויערים טאָג (Reichsbauerntag) אין גאָסלאַר, האָט הימלער געשילדערט דעם געפאַר וואָס עס שטעלט מיט זיך פאָר דער אידישער פאָלק: „מיר קענען עם, דעם אידן; דער פאָלק איז צונויפגעשטעלט פון דעם אָפּפֿאַל פון אַלע פעלקער און נאַציאָנאַליטעטן אויף דעם פּלאַנעט, וואָס אין זיי האָט ער אַרײַנגעגעבן די אייגנשאַפטן פון די אידישע בלוט, דער פאָלק וואָס שטרעבט צו געוועלטיקן אויף דער וועלט, וואָס זײַן אָטעמען איז צושטערונג, זײַן ווילן איז פאַרניכטונג, זײַן רעליגיע איז אַטעאיזם. זײַן גלויבן איז באָלשעוויזם”.
אויף דעם זעכצנטן יוני 1936 האָט היטלער אַרויסגעגעבן אַ באַפעל אַז די אַלע פּאָליציי קראַפטן פון די פאַרשיידענע דײַטשע שטאַטן זאָלן זיך פאַראייניקן. בראש פון דער פאַראייניקטער פּאָליציי האָט ער געשטעלט הימלערן. דאָס איז געווען אַ וויכטיקער שריט אין דעם איבערמאַכן דײַטשלאַנד פאַר אַ פּאָליציי־שטאַט.
נאָכדעם וואָס רעהם איז שוין געווען אַראָפּגעראַמט פון וועג, איז נאָר דער מיליטער געשטאַנען הימלערן אין זײַן וועג צו פולן קאָנטראָל אויף די קעמפנדיקע קראַפטן. דער דײַטשער מיליטער בראש פון דעם גענעראַל פעלדמאַרשאַל ווערנער פאָן בלאָמבערג איז געווען אַ זעלבסטשטענדיקע קראַפט, אײַנגעאָרדנט גאָר אַנדערש ווי הימלער האָט זיך פאָרגעשטעלט. אין 1937 האָט פאָן בלאָמבערג חתונה געהאַט מיט זײַן סעקרעטאַרקע, און דאָס האָט הימלערן געגעבן די געלעגנהײַט אויף וועלכער ער האָט געוואַרט: נאָך דער חתונה, אין וועלכער עס האָבן אָנטייל גענומען אַלע גדולים פון דער נאַצישער פּאַרטיי, האָט הימלער אַנטפּלעקט דאָקומענטן מיט באַווײַזונגען אַז דעם גענעראַלס ווײַב האָט געטאָן אין זנות. בלאָמבערג, וואָס האָט געהערט צו דער אַלטער אַריסטאָקראַטיע, און איז געווען אַ מענטש פון פּרײַסישן עטיקעט, איז געווען געצוואונגען זיך אָפּצוזאָגן. אויף זײַן אָרט האָט מען באַשטימט גענעראַלאָבערסט ווערנער פאָן פֿריטש.
עטלעכע וואָכן דערנאָך, האָט מען פריטשן גערופן צו היטלערס קאַבינעט, וואו מ'האָט עם פאָרגעשטעלט אַ האָמאָסעקסואַלישער געשלעכט־אַרבעטער מיטן נאָמען הײַנץ שימדט, וואָס האָט געטענהט אַז שוין יאָרן דראָעט ער פריטשן מיט סטראַשונקעס פון אַ האָמאָסעקסואַלער מין. טראָץ דעם וואָס פריטש האָט עס אָפּגעלייקנט, האָט מען עם גלײַך אָפּגעזאָגט פון זײַן אַמט, און היטלער האָט זיך באַקרוינט ווי דער „אויבער קאָמאַנדיר פון די געוואָפנטע קראַפטן”, אַ טיטל וואָס ער האָט געטראָגן ביז צו זײַן טויט.
קאַטעגאָריע:נאציס קאַטעגאָריע:צווייטע וועלט מלחמה רעגירער
פינאנציעלער דיסטריקט
דער פינאנציעלער דיסטריקט איז אין דאון טאון מענהעטן כמעט אינגאנצן הינטן דרום מענהעטן, עס נעמט אריין אין זיך וואל סטריט און דער נו יארק סטאק עקסטשענדש, וואס ציען אסאך טוריסטן. עס איז מער א ביזנעס געגנט מיט זייער אסאך אדוואקטן פירמעס (LAW FIRMS).
זשוס פאר זשודיאיזם
דזשוז פאר דזשודאיזם (אידן פאר אידישקייט) איז א וועב סייט און אן ארגענעזאציע צו באקעמפן קריסטליכע מיסיאן אויף אידן.
דאס איז א דירעקטער שפיל צו נאכמאן און אזוי ארום באקעמפן דעם מיסיאנערישער נאמען זשוס פאר זשיסעס
דערויסענדע לינקס
קאטעגאריע:מיסיאן
סדר מועד
סדר מועד האט אין זיך 12 מסכתות. מועד איז טייטש צייט, אלע מסכתות אין דעם סדר האבן צו טאן מיט זאכן וואס געשען אדער דארפן געטאן ווערן צו א באשטימטער צייט אין יאר/וואך/אדער חודש.
די מסכתות פונעם סדר
דער סדר איז צעטיילט אין 12 מסכתות::
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:משניות
אין וויטרא פערטיליזאציע
"אין וויטרא" באדייטעט "אין א גלאז", אזוי ווערט גערופן די פראצעדור ווען פערטיליזאציע ווערט פראקטיצירט אין א גלאז.
סיגעט (הויף)
סיגוט אדער סיגעט אין רומעניע, איז אַ באַקאַנטע שטאָט פאַר חסידות, דאָרטן האָבן געוואוינט גרויסע רביים פון די סיגעטער גזע וואָס ציעט זיך פון איהעלער רב דער ישמח משה.
אין וויטרא פערטיליזאציע
דער פראצעדור ווערט געטון צו העלפן פרויען מיט שוואנגערן פראבלעמען, צו קענען שוואנגערן.
סיגעט (הויף)
דאָרט האָבן משמש געווען ברבנות:
אין וויטרא פערטיליזאציע
"אין וויטרא" אין הלכה
עס זענען פארהאן פילע דעות אין הלכה, איבער די אויסגעהאלטנקייט פון דער פראצעדור.
סיגעט (הויף)
דער סיגעטער קייט
רבי יקותיאל יהודה טייטלבוים (ה'תקס"ח - ו' אלול ה'תרמ"ג), רב אין סיגעט, דער ייטב לב.
אין וויטרא פערטיליזאציע
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:רעפראדוקציע
עלעקטראניק
קליין|250px|[[עלעקטרישע שאלטונגען]] עלעקטראניק איז א טייל פון עלעקטראטעכניק וואס פארנעמט זיך מיט פלאנירן עלעקטרישע שאלטונגען מיט טעטיקע עלעקטראנישע קאמפאנענטן.
עלעקטראנישע מיטלען און קאמפאנענטן
אן עלעקטראנישער קאמפאנענט איז נארוועלכער פיזישער יש אין אן עלעקטראנישער סיסטעם וואס ווירקט אויף די עלעקטראנען אדער זייערע פארבונדענע פעלדער צו פארווירקלעכן די פונקציע פון דער סיסטעם. א קאמפאנענט איז פלאנעוועט צו ווערן פארבונדן מיט אנדערע קאמפאנענטן, געוויינלעך ווערט ער צוגעלייגט צו א געדרוקטן קרייז (PCB), כדי צו שאפן אן עלעקטראנישן קרייז מיט א ספעציפישער פונקציע (למשל פון א פארשטארקער, ראדיא-אויפנעמער רדיו אדער אן אסצילאטאר). קאמפאנענטן זענען פלאנעוועט צו ווערן איינגעפאקט אליין אדער אין גרעסערע גרופעס ווי איינגעגלידערטע קרייזן. די מערסט פארשפרייט עלעקטראנישע קאמפאנענטן זענען קאנדענסאטארן, רעזיסטארן, אינדוקטארן (שפולן פון דראט), דיאדעס און טראנזיסטארן.
זעט אויך
*
אבות דרבי נתן
אבות דרבי נתן איז א מדרש געבויט אויף פרקי אבות, עס הייבט אהן מיט א פרק פון מסכת אבות, און לייגט צו דערצו נאך אסאך מדרשי חז"ל און מעשיות פון תנאים און אמוראים, דער מדרש איז ארייגעדרוקט אין ש"ס ווילנא נאך מסכת עבודה זרה. דער מדרש איז א אלטער מדרש די ערשטע ראשונים ברענגען איר ווי רש"י און דער ספר הערוך. עס האט מפורשים ווי דער ספר כסא רחמים פון חיד"א. עס איז דא אין דער מדרש פארשידענע נוסחאות, רש"י אין מסכת אבות צייכנט צו צוויי נוסחאות. אין שנת ה'תרמ"ז האט שלמה זלמן שעכטער, א משכיל וואס געוואוינט אין ווין און אין לאנדאן, געדרוקט דעם ספר מיט צוויי סארט נוסחאות.
קאַטעגאָריע:מדרשים
טור דע פראנס
קליין טור-דע-פֿראנס, וואס מיינט דער טור פון פֿראַנקרײַך, איז דער נאָמען פון די גרעסטע ראָד־בײַזיק געלאָף. עס װערט געפירט איין מאל א יאָר אין פֿראַנקרײַך אין אַ אָרביט פון-3,400 ק"מ במשך 21 טאָג. דער געלאָף גייט דורך פֿראַנקרײַך, איטאַליע און שפּאַניע. דער װאס ענדיקט דעם געלאָף מיט די װינטסיקסטע געזאַמלטע צײַט, ער איז דער געװינער.
קאַטעגאָריע:געיעג קאַטעגאָריע:פראנקרייך
אינקא אימפעריע
קליין|290x290פיקס|לאקאציע פון דער אינקא אימפעריע קליין|290x290פיקס|א קוק אויף  מאטשו פיטשו, "די פארלוירענע שטאט פון די אינקא," היינט אן ארכעאלאגישער ארט די אינקא זענען געווען א ציוויליזאציע אין די יארן איידער קאלומבוס איז אנגעקומען אין אמעריקע. די אינקא אימפעריע איז געווען אין די אנדן פון דרום אמעריקע. אריגינעל האט דאס ווארט ״אינקא״ באדייט דער מלך אדער קייסער פון דעם אינקא פאלק, אזוי ווי ״פרעה״ אין מצרים. די אינקא אימפעריע איז געווען די גרעסטע אימפעריע אין די קאנטינענטן פון אמעריקע, און פון די גרעסטע אין דער וועלט.
די אינקא האבן געהערשט לענגאויס דעם מערב בארטן פון דרום אמעריקע א ביסל לענגער ווי 100 יאר, ביז צו דער שפאנישער אינוואזיע אינעם 16טן יארהונדערט. דער צענטער פון דער אימפעריע איז געווען ארום דער שטאט קוסקא, היינט אין דרום פערו. דורכאויס זייער אימפעריע האבן זיי געבויט טראקטן און בריקן כדי צו מאכן מעגלעך פארן צווישן זייערע געמיינדעס.
די אינקא אימפעריע האט אנגעהויבן ארום דער טיטיקאקא אזער אין יאר 1197. פון 1438 ביז 1533, האבן די אינקאס פארברייטערט זייער שטח איבער א גרויסן טייל פון מערב דרום אמעריקע, איינשליסנדיק די אנדן בארגקייטן. דער שטח פון דער אימפעריע האט איינגעשלאסן גרויסע טיילן פון די היינטיקע לענדער עקוואדאר, פערו, באליוויע, ארגענטינע און טשילע.
אין 1533, האט דער שפאניער פראנציסקא פיזארא הינגעריכטעט אטאהואלפא, דער לעצטער אינקא קייסער.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:דרום אמעריקע קאַטעגאָריע:היסטארישע לענדער
קאַטעגאָריע:אימפעריעס
רשימה:בעלי חיים
‫בעלי חיים זענען לעבעדיגע ארגאניזמען.
זעט אויך
בעלי חיים *
חיים אלעזר שפירא
רבי חיים אלעזר שפירא זצ"ל (געבוירן ה' טבת ה'תרל"ב - ב' סיון ה'תרצ"ז), רב אין מונקאטש, באקאנט אלס דער מנחת אלעזר.
אפשטאם
רבי חיים אלעזר איז געבוירן אין סטריזשעוו ה' טבת ה'תרל"ב צו זיין פאטער הרב צבי הירש שפירא, רב אין מונקאטש, דער דרכי תשובה, א זון פון הרב שלמה שפירא רב אין מונקאטש, דער שם שלמה, א זון פון הרב אלעזר שפירא רב אין לאנצהוט, א זון פון הרב צבי אלימלך שפירא רב אין דינאוו, דער בני יששכר. און צו זיין מוטער מרת אסתר א טאכטער פון הרב חנינא הורוויץ פון אוליאנאוו.
רבנות
אין עלטער פון צוויי און דרייסיג יאר איז רבי חיים אלעזר שוין געווען ראש בית דין אין מונקאטש. נאך דער פטירה פון זיין פאטער אין יאר ה'תרע"ד איז רבי חיים אלעזר געווארן רב אין מונקאטש.
אדמו״רות
דעם צווייטן טאג סוכות תרע"ד (1913), אן ערב שבת, איז זיין פאטער נפטר געווארן און די קבורה איז פארגעקומען יום טוב. גלייך ווען זיי זענען צוריקגעקומען פון דער לווייה פרייטיג צונאכט האט ער אנגעהויבן פירן די רביסטעווע מיט א "טיש", זאגן תורה און ניגונים.
עטלעכע וואכן נאכהער, זונטיק פון פרשת וישלח, האט מען אים באשטימט אפיציעל שטאטס רב מיט א כתב רבנות געשריבן און אונטערגעשריבן אויף קלף דורך די קהילה עסקנים.
בשעת דעם ערשטן וועלט קריג (1914-1918), איז מונקאטש געווען א גרענעץ שטאָט, און פילע יידישע פליטים זיינען דארט אנגעקומען. דער רבי האטהאט געארבעט אסאך לטובת די פליטים פון גאליציע אין מונקאטש, אזוי אויך האט ער אויפגעשטעלט זיין כולל מונקאטש ועשרה גלילות אין בתי מונקאטש.
הסתלקות
רבי חיים אלעזר איז נפטר געווארן ב' סיון ה'תרצ"ז.