cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
קרעדיט קארטל
איינשאפן א קרעדיט קארטל
בעפאר מען באשטעלט א קרעדיט קארד איז כדאי צו באטראכטן אסאך קרעדיט קארדס פון עטליכע פירמעס און בענק און אראפשרייבן די מעלות און חסרונות פון יעדע אויף א פאפיר און דערנאך פארגלייכן איינע צו די אנדערע און טרעפן וועלכע איז די ביליגסטע פאר אייך. עקספערטן זאגן אז בעפאר מען נעמט א קרעדיט קארד זאל מען זיך אומקוקן ווי בעפאר מען נעמט א מארטגעדזש ווייל מען קען זיך שפארן אסאך געלט איבער די יארן.
קרעדיט פראגעס
א קרעדיט קארטל ווערט נאר געגעבן פאר איינער וואס פארמאגט א קרעדיט היסטאריע. אויב האט מען גוטע קרעדיט קען מען באקומען די בעסטע אינטערעסט ראטעס ווייל אלע בענק רייסן זיך נאך אזעלכע קאסטומערס. אויב האט מען א שוואכע קרעדיט וועלן די אינטערעסט ראטעס זיין העכער און אויב האט מען בכלל נישט קיין קרעדיט אדער א שלעכטע קרעדיט וועלן ווייניג פירמעס מסכים זיין צו נעמען שאנסן און זיי וועלן זיך אפזאגן פון געבן א קרעדיט קארד. עס איז אבער פאראן אזא זאך וואס הייסט א פארזיכערטע קרעדיט קארד אין וועלכע מען ברויך דעפאזיטן געלט פון פאראויס און נאר וויפיל געלט מען פארמאגט אין די אקאונט נאר אזויפיל קען מען שפענדן אויף דעם קארטל. ווען די פירמע זעט נאך א שטיק צייט אז אלעס קלאפט וועט זי אנהייבן געבן ערשט אביסל קרעדיט און אויב אלעס וועט ווייטער גיין נארמאל וועט יענער צוריק באקומען זיין קרעדיט ווי בעפאר.
אויב די קרעדיט טויג און מען באקומט מער ווי 5,000$ קרעדיט דעמאלט קען מען אפעלירן פאר א גאלד אדער פלעטניעם קרעדיט קארד. די סארט קארטלעך קאסטן געווענליך א יערליכע אפצאל אבער די בענעפיטן דערפון קענען זיין ווערט דאס געלט זינט עס גיט אינשורענס פאר אלעס וואס מען קויפט, קאר רענטל אינשורענס, פלייט אינשורענס און נאך פארשידענע סערוויסעס אויף וועלכע עס לוינט זיך צו צאלן.
איינמאל מען שאפט זיך איין א גוטע קרעדיט ווערן אלע פירמעס שנעל געוואויר דערפון און יעדער וויל באקומען אזא קאסטומער. מען הייבט אן באקומען פאסט פון אלע סארט קרעדיט פירמעס וועלכע זענען וויליג צו געבן ריזיגע סכומים קרעדיט און טייל מיט גאר נידעריגע אינטערעסט ראטעס. מען דארף זיין זייער פארזיכטיג בעפאר מען שליסט זיך איין אין א נייע פלאן ווייל טייל פירמעס דרייען אריין אין א שטיקל שווינדל ווען זיי לאזן אייך אונטערשרייבן א נייע קאנטראקט און צווישן די קליינע שורות ווערן קלאר ארויסגעברענגט תנאים צו וועלכע איר וואלט אייך קיינמאל נישט צוגעשטעלט אויב איר וואלט געוואוסט. טייל זענען אזוי גוט געמאכט אז מענטשן כאפן זיך נישט ביז עטליכע מאנאטן אדער אפילו יארן און די פירמע מאכט געלט נאר פון דעם.
בעפאר מען שרייבן אונטער פאר א קרעדיט קארד דארף מען מאכן זיכער איבער די פאלגענדע זאכן: די אינטערעסט ראטעס, די פירמע וואס גיט די קרעדיט, וויפיל קרעדיט, די ציט אפשניט וואס מען האט ביז'ן באצאלן, די מינימום פעימענט, יערליכע אפצאלן, און אנדערע אפצאלן ווי קרעדיט אינשורענס אדער ענליכע סערוויסעס.
קרעדיט קארטל סארטן
עס זענען פאראן דריי הויפט קרעדיט קארטל סארטן:
די ערשטע איז א באנק קארטל וואס טייטש אז די באנק אפערירט די קרעדיט קארד און די קרעדיט פירמעס (וויזא, מעסטערקארד) גיבן די קרעדיט. די צווייטע סארט קארטלעך זענען טרעוול אדער עינטערטעימענט קארטלעך וועלכע ווערן געגעבן דורך אמעריקן עקספרעס און דיינערס קלאב, און הויז קארטלעך וועלכע זענען די פארשידענע סארט קרעדיט קארטלעך וועלכע גרויסע דעפארטמענט געשעפטן גיבן פאר זייערע קאסטומערס.
עס איז אויך פאראן א פערטע סארט קארד וועלכע ווערט אנגערופן עפיניטי קארד. די סארט קארטלעך זענען גארנישט אנדערש ווי יעדע וויזא אדער מעסטערקארד נאר איז פארבינדן מיט נאך א פירמע אדער פראגראם און גיט פונקטן ווען מען נוצט דאס קארטל און שפעטער קען מען באקומען סערוויסעס אלס קאמפענסאציע פון די פונקטן. באקאנט זענען די פריקווענט פלייער מיילס וועלכע קאמפענסירט פליגער טיקעטס ווען מען דעגרייכט א געוויסע צאל פונקטן. די סארט פירמעס מאכן געשעפטן מיט די קרעדיט קארד פירמע זיי צו שאפן קאסטומערס און זיי מאכן א פראצענט דערפון.
צווישן וויזא און מעסטערקארד איז נישט פאראן קיין גרויסע חילוק ווייל ביידע ארבעטן אויפ'ן זעלבן סיסטעם און ביידע ווערן אנגענומען אין אלע געשעפטן איבער די פאראייניגטע שטאטן און אויך איבער די וועלט. 99 פראצענט געשעפטן וועלכע נעמען אן וויזא נעמען אויך מעסטערקארד און דאס זעלבע פארקערט און עס איז נישט פאראן קיין שום סיבה פארוואס מען זאל דארפן האבן ביידע.
וויזא און מעסטערקארד פארלאנגן נישט מען זאל באצאלן די גאנצע באלאנס יעדע מאנאט און וועלן אייך לאזן האלטן א באלאנס ווילאנג איר ווילט אזוי לאנג ווי מען באצאלט די מינימום פעימענט וועלכע איז געווענליך נישט מער ווי עטליכע פראצענט. פארשטייט זיך אז צו האלטן א באלאנס קאסט אינטערעסט און די אינטערעסט ראטעס זענען זייער הויך און עס איז עקאנאמיש זייער נאריש דאס צו נוצן. אן הלוואה פון סיי וועלכע באנק איז פיל ביליגער און כאטש עס קוקט נאר אויס ווי עטליכע פראצענט קען דאס אויסמאכן אסאך געלט אין דעם לאנגן טערמין.
אמעריקן עקספרעס פארלאנגט יא מען זאל באצאלן די ביל אינגאנצן און גיט די בענעפיט פון זערא אינטערעסט און טיילמאל גיבן זיי קרעדיט אן קיין לימיט אזוי לאנג ווי מען באצאלט עס.
אינטערעסט און אלעס ארום דעם
א קרעדיט קארד איז איינע פון די שליסלן פון ארימקייט אויב מען שטעלט זיך נישט אליינס אראפ פרינציפאלן וויאזוי מען וועט דאס נוצן און באצאלן. סטאטיסטיקס ווייזן אז מער פון 50 פראצענט קרעדיט קארד האלטערס האבן דערויף חובות וואס מיינט אז זיי צאלן אסאך אינטערעסט און אינטערעסט אויף אינטערעסט ווי מיר וועלן באלד זען.
מען דארף קלאר פארשטיין אז א קרעדיט קארד איז נאר פריי פון אינטערעסט אויב מען באצאלט די גאנצע ביל יעדע מאנאט. אויב איר פארפעלט דאס צו באצאלן אפילו מיט איין ניקל ווייניגער וועט די קרעדיט קארד פירמע אנהייבן בעטן אינטערעסט פאר יעדע זאך וואס איר קויפט פון דעם טאג וואס איר האט געקויפט, וואס מיינט אז מיט יעדע נייע איינקופט בארגט איר פרישע געלט פון די קרעדיט פירמע און איר באצאלט דערויף 3 מאל אזויפיל אינטערעסט וואס איר קענט באקומען אין באנק.
א קרעדיט קארד איז טאקע א גוטע זאך אבער עטליכע קרעדיט קארטלעך איז ווייט פון גוט. ווי מער קרעדיט קארטעלך אלס מער נוצט מען דאס און די שאנסן מען זאל דאס נישט קענען באצאלן איז פיל גרעסער.
אויב איינער איז שוין אריינגעפאלן אין קרעדיט קארד חובות איז פאראן א רעגירונג'ס ארגאניזאציע וועלכע רופט זיך די קאנסומער קרעדיט קאונסלינג סערוויס וועלכע איז געליסטעט אין אלע טעלעפאן ביכער. די ארגאניזאציע העלפט אויסארבעטן א פלאן וויאזוי צו באצאלן און די קרעדיט קארד פירמעס וועלן גאנץ אפט איינגיין אויף א קאמפראמיס.
עלימינירן חובות איז ווי פארלירן וואג וועלכע גייט נישט אויפאיינמאל און אויב יא שאפט מען אנדערע פראבלעמען. מען דארף האבן געדולד און נאכפאלגן א פלאן ביז מען דעגרייכט דעם ציל.
די קרעדיט קארד פירמעס זענען כיטרע און לעבן אויף די אינטערעסט וואס מענטשן צאלן. זיי וועלן מאכן זיכער אז איר צאלט גענוג אינטערעסט אפילו ווען עס קוקט אייך אויס אז איר צאלט ווייניגער. איר מיינט אמאל אז איר צאלט 18 פראצענט אינטערעסט אבער אין פאקט צאלט איר 24 פראצענט.
וויאזוי?
אין זייער שפראך ווערט דאס אנגערופן א טו סייקל מעטהאד און דאס דארף זיין געדרוקט אויף די ביל וועלכע קומט אן ענדע מאנאט. יעצט אויב איר בלייבט מיט די חובות סייווי פאר א לענגערע צייט וועט דאס נישט קיין סאך אויסמאכן ווייל איר באצאלט דאך סייווי נישט און איר דערלייגט נאר פאר איין מאנאט וועלכע קען גרינג ערפילט ווערן מיט א בעסערע אינטערעסט ראטע. אויב איר באצאלט אייער ביל יעדע מאנאט איז דאס זיכער נישט קיין פראבלעם פאר אייך, אבער אויב עס מאכט זיך דאס פון צייט צו צייט דאן זאלט איר אריבערטוישן צו א צווייטע קרעדיט קארד וועלכע ארבעט נישט אויף דעם סיסטעם אפילו זייער אינטערעסט ראטע איז העכער ווייל איר וועט פיל מער דערלייגן די וועג.
וויאזוי מען קען פארדינען פון קרעדיט קארטלעך
אויב איר פארמאגט א קרעדיט קארטל איז א קלוגע זאך צו קויפן טייערע פראדוקטן מיט דעם ווייל אויב עס מאכט זיך א פראבלעם איז א קרעדיט קארד די גרינגסטע וועג וויאזוי מען קען צוריק באקומען דאס געלט. איר קענט אנרופן די קרעדיט קארד פירמע און זיי בעטן זיי זאלן צוריקהאלטן דאס געלט פון יענע און יענע פירמע ווייל איר זענט נישט צופרידן. דאס איז א טייל פון די קרעדיט בילינג אקט.
אויב איינע פון די דריי זאכן איז נישט אייער פאל וועט די קרעדיט קארד אייך נישט צוריקגעבן די געלט און אייער איינציגסטע ברירה איז צו גיין צו די סמאול קלעימס געריכט.
וויפיל מאל טראגט מען צוריק זאכן וואס מען האט איינגעקויפט און מען באקומט צוריק קרעדיט אויף די זעלבע קרעדיט קארד. למעשה ווילט אבער אסאך מאל צוריק באקומען קעש ווייל אין פאקט האט איר שוין לאנג באצאלט די קרעדיט קארד ביל.
לעגאל קענט איר דאס באקומען און פרובירט דאס בעטן פון די קעשיר. אויב יענע וויל עס אייך נישט געבן דאן שרייבט א בריוו צו אייער קרעדיט קארד און זיי וועלן אייך שיקן א טשעק ביז 7 טאג. געדענקט דאס ווייל אמאל וועט קומען אזא פאל מיט א גרויסע סכום געלט און איר וועט זיין אביסל שמאל אין קעש און איר וועט נישט דארפן קיין קרעדיט.
דאס זעלבע קען אמאל פאסירן ווען איר בארגט אייער קרעדיט קארד פאר א צווייטן און יענער טראגט צוריק וואס ער האט געקויפט און עס גייט צוריק ארויף אויף די קרעדיט קארד. יענער וויל צוריק קעש פון אייך און איר האט נישט.
זאגט יענעם אז איר וועט אים צוריקגעבן דאס געלט ביז א וואך און שרייבט א בריוו צו די קרעדיט קארד פירמע וועלכע וועט אייך ארויסשיקן א טשעק און איר וועט יענעם באצאלן.
פאררעכט טעותים אויף א ביל
מאנאט נאך מאנאט האט ראובן געזען אויף זיין קרעדיט קארד ביל אז ער ווערט גערעכנט פאר א געוויסע זאך. ראובן האט דאס שטענדיג איגנארירט און יעצט האט עס אויסגעפלאצט. ער האט צעריסן די ביל אויף שטיקער און עס צוריקגעשיקט צו די קרעדיט קארד פירמע...
עס זענען אבער פאראן בעסערע עצות וויאזוי צו באהאנדלן טעותים אויף קרעדיט קארטלעך און איר מעגט טאקע נאכקוקן אייער ביל אויב אלעס איז 100 פראצענט ווייל א טעות איז נישט אויסגעשלאסן.
די ערשטע זאך וואס איר זאלט טאן איז אנרופן די קרעדיט קארד פירמע און מעלדן אז עס איז פאראן א טעות. אמאל וועלן זיי דאס מסדר זיין אויפ'ן טעלעפאן. אויב נישט וועלן זיי האלטן א רעקארד אז איר האט גערופן מיט א טעות און איר זאלט ארויסשיקן א בריוו מיט די גאנצע הסברה פארוואס איר טראכט אז עס איז נישט גוט גערעכנט געווארן.
אויב עס קומט אונטער די צייט צו באצאלן אינדערצווישן דאן צאלט נישט אפ די חלק וועלכע איר טראכט אז עס איז נישט ריכטיג ווייל אויב יא וועט די קרעדיט קארד פירמע אייך זאגן אז עס איז צו שפעט. איר דארפט באקומען אן ענטפער ביז 30 טעג און אלעס דארף לעגאל אויסגעגליכן ווערן ביז 90 טעג. אויב איר זענט גערעכט וועט די קרעדיט קארד פירמע אייך שיקן א טשעק און אויב נישט וועלן זיי שיקן א בריוו מיט אן ענטפער פארוואס זיי טראכטן אז זיי זענען יא גערעכט און איר וועט באקומען ווייניגסטענס 10 טעג צו באצאלן דעם חילוק.
אויב איר זענט נאך אלץ נישט צופרידן קענט איר שרייבן נאכאמאל און דורכאויס די גאנצע צייט פון די טענה ומענה מעג נישט די קרעדיט קארד פירמע דאס רעכנען אלס שפעט באצאלט און באשמוצן אייער קרעדיט. אויב איר האלט אז די קרעדיט קארד פירמע איז נישט גערעכט דאן קענט איר גיין אין געריכט און ערקלערן פארוואס איר האלט אז די קרעדיט קארד איז נישט גערעכט. אויב איר געווינט וועט די קרעדיט קארד אייך מוזן באצאלן אלעס מיט די אינטערעסט. אגב, ווען עס קומט צו פארפירן נוצט שיינע לשונות און געט נישט אויף אפילו זיי זענען אייך מסביר אז זיי זענען גערעכט. אויב יענער קען אייך נישט העלפן בעט מען זאל רופן איינער העכער יענעם א.א.וו. ביז ווילאנג איר באקומט איינעם וואס פארשטייט אן עסק. עס איז א נארמאלע זאך אז יענער וועט זאגן אז מען וועט אייך צוריקרופן ביז עטליכע טעג. אין אזא פאל נעמט א קאנפערמעישן נומער וועלכע וועט אייך צוניץ קומען די נעקסטע מאל איר רופט וועגן דעם זעלבן פראבלעם.
קרעדיט קארטל שווינדל
די גרעסטע שווינדלערייען ווערן געמאכט דורך קרעדיט קארטלעך און מען דארף זיין זייער פארזיכטיג, ספעציעל די וועלכע האבן מערערע קארטלעך. א גנב וועלכער באקומט אייער נומער קען מאכן א לעבן מיט אייער קארטל און איר וועט אייך ברעכן קאפ ביז איר וועט צוריקבאקומען די געלט פון די קרעדיט קארד פירמע. דער כלל איז מען זאל קיינמאל נישט ארויסגעבן א קרעדיט קארד נומער נאר פאר א פארלעסליכע פירמע פון וועלכע יעדער ווייסט צו זאגן. מענטשן באקומען כסדר בריוון וועגן געוויסע וואקאציעס אדער אנדערע שוואויל טאג וועלכע מען קען יעצט באקומען פאר חצי בחנם און ווען מען רופט אן בעטן זיי אייער קרעדיט קארד און דאן זענט איר פארטיג ווייל די פירמע איז נישט קין פירמע נאר א באנדע שווינדלער וועלכע האבן אייך בא'גנב'ט.
זע אויך
קאַטעגאָריע:עקאנאמיע
אברהם יהושע העשיל רובין
רבי אברהם יהושע העשיל רובין זצ"ל (ה'תקצ"ה - א' ראש חודש חשוון ה'תרס"ט), רב אין יאסלא.
אפשטאם
רבי אברהם יהושע העשיל איז געבוירן אין יאר ה'תקצ"ה (אומגעפער), צו זיין פאטער הרב אלימלך רובין רב אין סאקאלאוו, א זון פון הרב אשר ישעיה רובין, רב אין ראפשיץ, באקאנט אלס דער רבי ר' אשר'ל.
רבנות
רבי אברהם יהושע העשיל איז געווען רב אין סאקאלאוו, אין יאר ה'תר"ל האט מען אים אויפגענימן אלס ערשטער רב אין יאסלא, ער האט זיך אנגעבארגט פערציג טויזנט גילדן, צו העלפן בויען די ערשטע שול אין יאסלא. ווען רבי אברהם יהושע העשיל האט נישט געקענט אויסצאלן זיין שולד האט ער געמאכט א געשעפט מיט זיין מחותן הנגיד רבי אביש'ל קאנער (רבי אברהם יהושע העשיל'ס זון, רבי צבי יוסף, איז געווען אן איידעם ביי רבי אביש'ל), ער זאל אויסצאלן דעם שולד, דעפאר וועט רבי אברהם יהושע העשיל אפטרעטן דאס רבנות פון יאסלא פאר זיין זון רבי צבי יוסף. רבי אברהם יהושע העשיל האט זיך אריבערגעצויגן קיין ריישא פון דארט איז ער ארויפגעפארן קיין ירושלים, און אין יאר ה'תר"ן האט ער זיך באזעצט אין צפת, דארט איז ער געווען ראש בית דין ביז זיין פטירה.
הסתלקות
רבי אברהם יהושע העשיל איז נפטר געווארן אין צפת, א' ראש חודש חשוון ה'תרס"ט.
פאמיליע
רבי אברהם יהושע העשיל האט געהייראט א טאכטער פון הרב שמואל זיינוויל בינדיגער. זייערע קינדער:
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:ראפשיץ
אייזאמבארד קינגדאם ברונעל
אייזאַמבאַרד קינגדאם ברונעל (9טן אפריל 1806 – 15טן סעפטעמבער 1859) איז געווען אן ענגלישער אינזשעניר. ער איז געבוירן געווארן אין פארטסי, פארטסמוט. ער האט געשאפן די גרויס-מערבדיקע באן און האט געבויט פיל דאמפשיפן, בריקן און טונעלן. זיין ארבעט האט רעוואלוציאנירט פובליקן טראנספארט און מאדערנע אינזשעניריע.
במשך זיין קאריערע האט ברונעל דערגרייכט א סך "ערשטע". ער האט געהאלפֿן בויען דעם ערשטן טונעל אונטער א גרויסן טייך. ער האט געפלאנעוועט די SS Great Britain, די ערשטע פראפעלער-געפֿירט אייזערנע שיף צו פארן אויף אקעאנען, וואס איז דעמאלסט (1843) געווען די גרעסטע שיף געבויט. ער איז געווען דער ערשטער פלאנעווער פונעם קליפטאן הענג־בריק. די בריק האט געהאט א קאמפליצירטע היסטאריע; זי איז א לאנגע בריק גאר הויך איבערן טייך אוואן. ברונעל איז געשטארבן איידער מ׳האט געקאנטשעט די בריק, און אויך פאר דער ערשטער רייזע פון זיין שיף די SS גרויס־איסטערן.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:ענגלענדער קאַטעגאָריע:אינזשענירן
שטיוול
שטיוול (יידיש ירושלמיש: באָטן) איז א ספעציעלע סארט גרויסע שיך אנצוטוען אין פרעסטיגע קעלט, און אין א שניי.
קאַטעגאָריע:קליידונג
עמי וויינהאוס
thumb|עמי וויינהאוס אין יאר 2007 עמי זשייד וויינהאוס (ענגליש: Amy Jade Winehouse; געבוירן 14טן סעפטעמבער 1983 - 23סטן יולי 2011) איז געווען א בריטישע יידישע זינגערן און לידער שרייבערן. זי איז געווארן באוואוסט אדאנק זירע ספעציעלע סטייל וואס האט אריינגערעכנט א געמיש פון פארשידענע מוזיק זשאנערס ווי סאויל, סקא, זשעז, און ריזעם ענד בלו.
אירע ערשטע אלבאם "Frank" איז געווען א סוקסעס ביי פארקויפינגען און אויך ביי מוזיק קריטיקירער. אירע צווייטע אלבאם "Back to Black" וואס איז ארויסגעקומען אין 2006 האט באקומען אסאך אויסצייכענונגן אריינגערעכנט אלבאם פונעם יאר און ליד פונעם יאר. פונעם אלבאם האט זי פובליקירט סינגעלס ווי "Rehab" און "You Know That I'm Not Good" און "Back To Black". אין יאר 2007 האט זי געוואונען אן עהרע אלץ די בעסטע בריטישע זינגערן.
אינעם 23סטן יולי 2011 איז זי געפונען געווארן טויט אין אירע היימארט אין לאנדאן, די לאנדאנער פאליציי האבן נאכנישט ארויסגעגעבן די אורזאך פונעם טויט, אבער מען שפאקולירט אז ס'איז צוליב א אויבערמאס פון דראגס, וויבאלד זי פלעגט זיין צוגעבינדן צו דראגס און האט אסאך געליטן דערפון.
וועבלינקען
קאטעגאריע:ענגלענדער קאַטעגאָריע:ענגלישע יידן קאטעגאריע:זינגער קאטעגאריע:להט"בע זינגער קאטעגאריע:ביסעקסואלן
סטאמפארד ברוק אונטערגרונט סטאנציע
סטאַמפֿארד ברוק איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אויף די דיסטריקט. די סטאנציע געפינט זיך אין מזרח טשיסיק, מערב לאנדאן, און איז אין טראוולקארט זאנע 2.
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט דעם 1טן פעברואר 1912 אויף דער ליניע קיין. די לאנדאן און דרום-מערב באן און די מעטראפאליטאן דיסטריקט באן האבן אפערירט די באנען, אבער דעם 3טן יוני 1916 האט די לאנדאן און דרום-מערב באן אויפגעהערט איר דינסט.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:דיסטריקט ליניע סטאנציעס
1941
נאבעל פריזן
קאַטעגאָריע:1940ער
אירענא סענדלער
ממוזער|אירענא סענדלער, 2005
אירענא סענדלער (ווארשע, 15טן פעברואר 1910- 12טן מיי 2008) איז געווען א פוילישע סאציאל ארבעטער און הומאניטאר וואס האט געהאלפֿן ראטעווען 2,500 יידישע קינדער פון די נאציס ווען זי האט זיי ארויסגעשמוגלט פֿון דער ווארשאווער געטא און געגעבן זיי פֿאלשע פאפירן.
ביאגראפֿיע
אירענא איז געבוירן אין ווארשע, קאנגרעס פוילן. פֿארן קריג האט זי געוואוינט אין טורטשין. אין יאר 1939 האט זי געארבעט אין דעם ווארשאווער פֿארזארג-אפטייל פון וואנעט זי האט געפֿירט די ריזיקאלישע הצלה אפעראציעס ראטעווען יידישע קינדער פון דער געטא במשך די ברוטאלער אקופאציע פון נאצישן דייטשלאנד. זי איז געווען טעטיק אין דער זשעגאטא פוילישער אנטי-חורבן ווידערשטאנד.
איר גרופע פֿון 20 מענטשן האט געראטעוועט בערך 2500 קינדער פון דער געטא צווישן אקטאבער 1940 און אפריל 1943, ווען די נאציס האבן פֿארברענט די געטא און געשאסן אסאך פֿון די איינוואוינערס און געשיקט די איבעריגע צו די טויט לאגערס. מיט אן אויסרעד פון איבערקוקן די היגיענע אין דער געטא אין אן אויסבראך פון בויכטיפֿוס, זענען סענדלער מיט אירע געהילפֿן אריין אין דער געטא אויסזוכן קינדער וואס מ'קען זיי ארויסשמוגלען כדי צו בלײַבן לעבן כלומערשט אלס קאטאליקן. זיי האבן ארויסגעשמוגלט עופֿעלעך און קליינע קינדער אין אמבולאנסן און טראמווייען, איינגעוויקלט אלס פעקעלעך. עלטערע קינדער זענען ארויס מיט צוואנגארבעט גרופעס. ארויס פון דער געטא האט מען זיי פלאצירט מיט פֿאמיליעס, יתומים-הײַזער, שפיטעלער און קאנווענטן.
מיט דער האפֿנונג פֿון פאראייניגן זיי מיט זייערע משפחות—וואס רוב פֿון זיי זענען נעבעך אומגעקומען אין די נאצישע טויט-לאגערס—האט סענדלער געשריבן די אמת'ע נעמען אויף פאפירלעך. אין יאר 1943 זענען געקומען די דייטשע פאליציי צו ארעסטירן זי, דעמאלסט האט איר געהילף באהאלטן די פאפירלעך און שפעטער האט מען זיי באגראבן אין א סלוי אונטער אן עפלבוים.
נאכן קריג האט סענדלער געארבעט אלס סאציאל ארבעטער און דירעקטאר פון פֿאכשולעס און האט ממשיך געווען העלפֿן טייל פֿון די קינדער זי האט געראטעוועט.
אין 1965 האט די יד ושם חורבן אייראפע אנדענק אין ירושלים זי באלוינט אלס איינע פון די ערשטע מיטן טיטל "חסידי אומות העולם". די קאמוניסטישע רעגירונג האט נישט געלאזט אז זי זאל פארן אין ישראל, נאר הערשט שפעטער אין 1983 האט זי באקומען די אויסצייכענונג.
זי איז געווארן קראנק מיט א לונגען-ערצינדונג אין 2008, און געשטארבן אין א שפיטאל אין ווארשע 12 מיי צום עלטער פֿון 98.
זי לאזט איבער איין טאכטער יאַנינא זגזשעמסקא און אן אייניקל.
רעפֿערענצן
קאַטעגאָריע:פוילישע קאַטעגאָריע:חסידי אומות העולם קאַטעגאָריע:מענטשן פון ווארשע
סאלאדין
ביאגראפיע
סאלאדין איז געבוירן אין טיקריט (היינט אין איראק) אויפן חידקל טייך אין א קורדישער משפחה. צען יאר האט ער שטודירט אין דמשק ביי נור אדין. אין 1169 האט מען אים באשטימט ממלא מקום פון זיין פעטער אלס וויזיר. אין דעם אמט האט ער געפירט דעם קאמף קעגן די פאטימידן וואס האבן געהערשט אין עגיפטן און קעגן אמאלריק דער ערשטער, דער קרייצפארער קעניג פון ירושלים.
קאַטעגאָריע:מוסולמענער קאַטעגאָריע:קורדן קאַטעגאָריע:גענעראלן
אידישע פאלק פאליטיק אינסטיטוט
דער אידישע פֿאלק פּאָליטיק אינסטיטוט (ענגליש: The Jewish People Policy Institute אדער אינקורצן JPPI) איז אַ נישט־פאר־ריווח אָרגאַניזאַציע וואס איר ציל איז דאס אנטוויקלען און פארזיכערן דעם וווילטאָג פון דעם אידישן פאלק און ישראל ווי זייַן האַרץ. דער אינסטיטוט באשעפטיקט זיך סטראַטעגיש טראכטן און פּלאַנירונג פאַכמאַן פּאָליטיק אויף דער באזע פונעם אידישן פאלק. אין דעם אינסטיטוט דינען אַ רייע פון אנגעזעענע פערזענלעכקייטן פון די פעלדער פון רעגירונג, אקאדעמיע, דעם פּריוואַטן סעקטאָר און רעפּרעזענטירן די אידישע קהילות פון דעם אינסטיטוט טראַכטן טאַנק.
װעבלינקען
קאַטעגאָריע:ישראל קאַטעגאָריע:יידישע ארגאניזאציעס
גאלף מלחמה
די פּערסישער־גאַלף מלחמה, אויך באקאנט ווי די גאַלף מלחמה , אין דער אראבישער וועלט איז באקאנט אלס די צווייטע גאלף קריג אָדער די מלחמה פאר דער באפרייאונג פון קוווייט  פֿאַר דער באַפרייאונג פון קוווייט פון 2 אויגוסט 1990 ביז 28 פעברואר, 1991.
איראק האט אינוואדירט קוווייט אין אויגוסט 1990, ווידער ווי אין די 60ער יארן, טענהנדיג דאס רעכט צו רעגירן די עמיראט, וועלכע ווערט אין איראקער טראדיציע פאררעכנט אלס א געוועזענער טייל פון דער אטאמאנישער אימפעריע, באשולדיגנדיק איר דרום חבר אין גנבענען אויל (דרילינג ניצן די טעכנאלאגיע פון ​​גענייגט) וועלז, וואס איז געווען ספעציעל צוגעשטעלט צו קוווייט דורך די פאראייניגטע שטאטן) פון די גרעניץ דיפאזיציעס פון איראק, ווי אויך באטייליגונג אין דער אינטערנאציאנאלער אנטי-איראק קאנספיראציע.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:מלחמות קאַטעגאָריע:איראק
ניישטאט
ניישטאט באדייט א נייע שטאט, וואס עס איז געוועזן שטעט מיט דעם נאמען אין פולע געביטן סיי אין דייטשלאנד אליין און סיי אין אנדערע שכינות'דיגע לענדער
אין איינס דערפון איז געוועזן אין די יארן פון דעם ביטערן צווייטן וועלט קריג א ניטינג פאבריק מיטן נאמען ???, ווי עס האבן געארבעט דארטן ארום 400 אידישע מיידלעך
קאטעגאריע:אידישע יישובים אין אייראפע
מיקראביאלאגיע
מיקראביאלאגיע (פון גריכיש, מיקראס, "קליין"; , ביאס, "לעבן"; און , -לאגיאַ) איז די שטודיע פון מיקראארגאניזמען, וואס זענען קליינטשיקע ארגאניזמען מיט איין צעל אדער ווייניג צעלן, וואס מען זעט זיי נאר מיט א מיקראסקאפ. דאס שליסט איין פאנגי, באקטעריע און ארכעען. ווירוסן שטודירט מען אויך, כאטש זיי זענען אייגנטלעך קיין לעבעדיגע ארגאניזמען. אין קורצן; מיקראביאלאגיע שטודירט לעבן און ארגאניזמען וואס מען קען נישט זען מיטן אויג אליין.
מיקראביאלאגיע איז א טערמין וואס איז כולל וויראלאגיע, מיקאלאגיע, פאראסיטאלאגיע, באקטעריאלאגיע און אנדערע צווייגן.
מיקראביאלאגיע איז פארהעלטנמעסיק א נייע שטודיע. אויבוואויל די ערשטע מיקראבן האט מען געזעען שוין פאר דריי הונדערט יאר, אבער ס'איז נאך דא אסאך וואס מען ווייסט נישט.
רעפערענצן
*
מארק
א מארק אדער יריד איז טייטש א האנדלס פלאץ, ווי עס קומען פאר פארהאנדלונגען פון סחורה אדער אקציעס אויף א גרויסן פארנעם. אין יעדן קומען פאר אסאך האנדלס־אפעראציעס פון א געוויסן מסחר. 300px|קליין|מארק אין סינגאפור זענען פאראן מארקן וואס פארקויפן אויף ענצל, צו קונים וואס ניצן די סחורה אליין. אנדערע מארקן פארקויפן אויף הורט, צו געשעפטן וואס פארקויפן ווייטער צו די ענצעלע קונים.
צומאל ווערן דארטן פארקויפט הארטע פראדוקטן, אזוי ווי אין די באקאנטע מארק/יריד שטעט, לייפציג, א.ד.ג., אזוי אויך איז נאך היינט צוטאגס באקאנט דער פיש מארק, ווי דער געוועזענער פולטאן סטריט פיש מארק אין מאנהעטן וואס איז אנגעגאנגען פאר איבער הונדערט יאר.
אין דער היינטיגער מאדערנער עפאכע איז דאס פול פארגרינגערט געווארן ווען מען פירט נישט דורך קיין הארטע האנדלונגען, נאר ליבערשט ווערן דארטן אויסגעשמועסט אפמאכן/(קאנטראקטן) אויפן קומענדיגן סעזאן/טערמין, און ביידע פארן אהיים מיט נישט מער ווי א שטיקל פאפיר וואס ווייזט אן די רעזולטאטן, דער סארט מארק ווערט אנגערופן א שוי.
צ.ב.ש. עס זענען פארהאנען א
איינע פון די מערסט באנוצטע ערטער פאר דעם צוועק איז דער גיגאנטישער דזשייקאב דזשאוויץ סענטער וואס איז סטאנציאנירט אין צענטראל מאנהעטן וואס דארטן קומען כסדר פאר ריזיגע שוי'ס איבער אלערליי פראדוקטן אין סערוויסן.
קאטעגאריע:האנדל און פינאנץ
חיים שרגא פייוול פראנק
ביאגראפיע
ער איז געבוירן געווארן אין ירושלים צו רב זאב וואלף פראנק, זון  פון הרב יהודה לייב פראנק און ברודער פון הרב הערש פסח פֿראנק. זיין מוטער מרים איז געווען א טאכטער פוןהרב נחום ראגזניצקי, איידעם פון הרב זלמן חיים ריבֿלין. ער האט געדינט יארן לאנג ווי דער רב און מו"ץ פון דעם ימין משה געגנט. אויך האט ער געדינט ווי א דיין אין דעם אשכנזים פרושים בית דין אין ירושלים.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:רבנים אין ירושלים קאַטעגאָריע:נקבר אין הר המנוחות קאַטעגאָריע:דיינים
רמי גרינבערג
רַמי גרינבערג (געבוירן 18טן מיי 1978) איז א ישראלישער פאליטיקער און בירגערמייסטער פון פתח תקוה.
קאַטעגאָריע:ישראלישע פאליטיקער קאַטעגאָריע:בירגערמייסטערס קאַטעגאָריע:פתח תקוה
קאווקאז בערג
קליין|אלבורס בארג די קאַווקאַז בערג זענען א בארג קייט אויפן גרענעץ צווישן אייראפע און אזיע, פון דעם שווארצן ים און דעם קאספישן ים אין דעם קאווקאז געגנט. דער בארג קייט גייט א דורך די לענדער רוסלאנד, גרוזיע, אזערביידזשאן און ארמעניע.
קאַטעגאָריע:בערג קאַטעגאָריע:אייראפע קאַטעגאָריע:אזיע
עלעקטראמאגנעטיזם
עלעקטראמאַגנעטיזם איז איינע פון די פיר יסודותדיקע קראפטן אין נאטור. די אנדערע דריי זענען די שטארקע קראפט, די שוואכע קראפט און גראוויטאציע. עלעקטראמאַגנעטיזם איז די קראפט צווישן עלעקטרישע געלאדענע טיילעכלעך. דער שטח וואו מען שפירט דאס הייסט אן עלעקטראמאגנעטיש פעלד.
עלעקטראמאגנעטיזם איז די קראפט וואס האלט עלעקטראנען און פראטאנען צוזאמען אין אטאמען, וואס פון זיי באשטייען מאלעקולן און ממילא די גאנצע בריאה. עלעקטרישע פעלדער און מאגנעטישע פעלדער זענען ביידע ארויסווייזונגען פון עלעקטראמאַגנעטיזם.
דזשיימס קלאַרק מאַקסוועל האט פארמולירט די קלאסישע עלעקטראמאגנעטישע טעאריע, אינעם 19טן יארהונדערט.
קאַטעגאָריע:פיזיק
דאקאר
100px|לינקס|הערב פון דאקאר קליין|250px|דאקאר דאַקאַר איז די הויפטשטאט פון און די גרעסטע שטאט אין סענעגאל. ער ליגט אויפן בארטן פונעם אטלאנטישן אקעאן, און איז די מערבסטע שטאָט אויף דער יבשה פון אפריקע, וואו ער האט אנטוויקלט אין א ראיאנישן פארט. אין 2005 האט די שטאט געהאט א באפעלקערונג פון 1,030,594. 14.7°N, -17.45°W
קאַטעגאָריע:פארט שטעט אין אפריקע
עלעקטראן
מיט אזא קליינער מאסע, קען אן עלעקטראן זיך באוועגן מיט א גיך נאנט צו דער גיך פון ליכט.
יעקב שלום סופר
רבי יעקב שלום סופר שרייבער (ה'תרט"ו - כ"ז אלול ה'תרצ"ו) איז געווען א רב און פוסק אין אונגארן, אב בית דין פון פעסט. און מחבר פון 'תורת חיים' אויף שולחן ערוך.
ביאגראפיע
ער איז געבוירן געווארן אין יאר תרט"ו צו הרב חיים סופר (מחבר פון ״מחנה חיים״) און בעטי בריינדל. אין זיין יוגנט האט ער געלערנט ביי מהר"ם שיק און דעם כתב סופר.
ער האט געדינט ווי אב"ד פון דער שטאט פעסט 28 יאר, נאך זיין פאטער.
ער האט געהייראט רבקה, טאכטער פון נפתלי הירצקא קרויס, און זיי האבן געהאט (כאטש) צוויי קינדער, שמעון און יהודה, און אפשר אויך רבי חיים אב"ד פון אראד, רומעניע.
זיין ספר תורת חיים ווערט ציטירט כסדר אין דעם ספר הלכה ברורה פון הרב דוד יוסף.
ער איז נפטר געווארן כ"ז אלול ה'תרפ"א אין פעסט, און מען האט אים באערדיגט כ"ט אלול.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:רבני אונגארן
קאַטעגאָריע:מחברי ספרי קודש
דזשערעד קושנער
קליין|קושנער ביים כותל מיט זיין שווער
דזשאַרעד קאָרי קושנער (אידישער נאמען: יואל חיים; ; געבוירן דעם 10טן יאנואר 1981, ו' שבט תשמ"א) איז אַן אמעריקאנער אידישער ביזנעסמאן, אינוועסטירער און ריעל עסטעיט אנטוויקלער און צייטונג ארויסגעבער, וועלכער איז געווען א הויכער ראטגעבער צו זיין שווער, דאנאלד טראמפ, דער 45סטער פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן. קושנער איז דער זון פון דעם געוועזענעם ריעל עסטעיט אנטוויקלער טשאַרלס קושנער און איז פארהייראט מיט איוואַנקאַ טראמפ, פרעזידענט טראמפ'ס טאָכטער און קאָלעגע ראטגעבער. עס הייסט אז טראמפ האט צו אים געהאט דאס מערסטע צוטרוי.
ביאגראפיע
קושנער איז דער עלטסטער זון פונעם ביזנעסמאן אמעריקאנער אנטוויקלער, דער ארטאדאקסישער טשארלס קושנער וואס טוט שטיצן מיט זיין רייכטום פיל ישיבות אין ארץ ישראל, און אן אייניקל פון חורבן איבערלעבער וועלכע האבן אימיגרירט אין די פאראײניגטע שטאטן פון נאווארדאק אין בעלארוס אין 1949. ער איז געבוירן געווארן אין ליווינגסטאן, ניו דזשערזי. ער איז אויפגעוואקסן אין אן ארטאדאקסישער פאַמיליע, און האָט געלערנט אין א רעליגיעזער מיטלשול.
ער איז אַ גראַדואנט פון הארווארד אוניווערסיטעט און ניו יארק אוניווערסיטעט.
געשעפט קאַריערע
ער איז דער הויפּט באַזיצער פון דער קושנער פירמע, און פון דער וועכנטליכער אויסגאבע ניו יארק אבזערווער.
אין 2004, האָט זיין פֿאָטער טשאַרלעס אָנגעהויבן דינען צוויי יאָר טורמע אורטייל, נאכדעם וואס ער איז געווען קאָנוויקטעד פון שטייער אַרויסדריי, אומלעגאלע נדבֿות און גערעכטיקייט. נאָך דעם, האָט קושנער דזשוניער אָנגעהויבן פירן די משפּחה פֿירמע אויף זײַן אָרט.
אין 2006 האט ער געקויפט די ניו יארק אבזערווער פֿאַר 10 מיליאָן דאָלאַרן.
אין 2007 האט ער געפירט דעם קויפן פון אן אפיס געביידע אויף פיפ עוועניו 666 אין ניו יארק פאר $ 1.8 ביליאן. דאָס איז געווען די גרעסטע קויפן ביז אַ טאָג פון אַ בנין אין די פאַרייניקטע שטאַטן. אין 2008 איז ער אָפיציעל באשטימט געוואָרן אלס CEO פון קושנער פֿירמע.
אין 2015 האט ער געקויפט 50% פון דעם טיימס סקווער בנין פון אפריקע ישראל, פֿאַר $295 מיליאָן.
עלטער ראטגעבער צו דער טראַמפּ אַדמיניסטראַציע
קושנער האָט זיך אייַנגעשלאָסן אין דאנאלד טראמפ'ס קאמפיין גלייך נאכדעם וואָס עס האָט אָנגעזאָגט דעם 16טן יוני 2015 אז ער וועט לויפן אין 2016 פרעזידענט וואלן פארן רעפובליקאנער פארטיי.
אין יוני 2016, האט טראמפ, אויף קושנער'ס רעקאָמענדאציע, אפגעזאגט קארי לעוואנדאווסקי, זיין קאַמפּיין פאַרוואַלטער. פאל מאנפורט איז געווען באשטימט אין זיין אָרט.
אום 20סטן יאנואר 2017, קושנער, צוזאמען מיט סטיוון מילר, איז געווען געהייסן איינער פון פרעזידענט טראַמפּ'ס צוויי שפּיץ ראטגעבער.
דעם 25 סטן מיי 2017, איז באריכטעט געוואָרן אז קושנער איז געווען אונטער אויספארשונג אלס טייל פון אן אויספארשונג איבער רוסישער אריינמישונג אין די אמעריקאנער פרעזידענט וואלן און מעגליכע פארבינדונגען צווישן טראמפ קאמפיין און די רוסישע רעגירונג.
אין פעברואר 2018, האָט דער ספּעציעלן פּראָקוראָר ראבערט מועלער, וועלכער פאָרשן רוסישע אריינמישונג אין די יו.עס. פּרעזידענט־וואלן אין 2016, אָנגעהויבן אונטערזוכן צי קושנער'ס ביזנעס באציאונגען מיט באאמטע אין טערקיי, דער פערסישער איינגאס, רוסלאנד און נאך, האבן געהאט א השפעה אויף דער אויסערן פּאָליטיק פון דער אדמיניסטראציע.
פערזענלעכע לעבן
אין 2007 איז ער א חתן געווארן מיט איוואנקא (יעל) טראמפ, די טאָכטער פון דאנאלד טראמפ. אין יולי 2009 האט זי זיך מגייר געווען, און אום 25סטן אקטאבער 2009 האבן זיי געהייראט. די פּאָר האט דריי קינדער.
קאַטעגאָריע:טראמפ פאמיליע קאַטעגאָריע:אמעריקאנער ארטאדאקסישע אידן קאַטעגאָריע:ביזנעסלייט קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
קאַטעגאָריע:טראמפ פאמיליע
אלעקסאנדער בעלויסאוו
אלעקסאנדער בעלאָוסאָוו (רוסיש: Александр Белоусов; 24סטן מײַ 1948 - 27סטן יאַנואר 2004) איז געווען אַ ייִדיש-שפראכיקער דיכטער, אַ רוס לויט דער אָפּשטאַמונג.
ער איז געבוירן געוואָרן דעם 24סטן מײַ 1948 אין דער רוסישער שטאָט קוּיבישעוו (איצט – סאַמאַראַ) אין אַן אינטעליגענטער ניט-ייִדישער משפּחה. דערצויגן האָבן אים זיידע-באָבע. זײַן זיידע, זשורנאַליסט און רעדאַקטאָר האָט גערטעדט מיט אים פּויליש און ענגליש. פון אים האָט אלעקסאנדער געירשנט פעיִקייטן צו שפּראַכן. די ליבע צו פּאָעזיע האָט ער געירשנט פון דער באָבען. זי האָט אים געלייענט לידער פון די גרעסטע רוסישע פּאָעטן. צו צוועלף יאָר האָט אלעקסאנדער זיך באַקענט מיט תנ"ך אין דער רוסישער איבערזעצונג. ער איז אַזוי נתפּעל געוואָרן פון דעם ספר, אז ער האָט באַשלאָסן אויסלערנען די שפּראַך פון דעם אָריגינאַל – העברעיִש. דער גורל האָט געשיקט דעם יונגן רוס אַ ייִד אַ למדן רב דוד לאָקשין. מיט זײַן הילף האָט אלעקסאנדער געלערנט לשון-קודש, בײַ אים אין שטוב האָט ער געהערט ייִדיש. ער האָט זיך ממש פאַרליבט אין דער שפּראַך און זי אויסגעלערנט. דאַן האָט ער זיך באַקענט מיט לידער פון שמואל האַלקין און אָנגעהויבן אַליין שרײַבן לידער אויף ייִדיש. אין 1969 האָט ער דעביוטירט מיט זײַנע לידער אויף די שפּאַלטן פונעם מאָסקווער זשורנאַל "סאָוועטיש היימלאַנד". זײַנע לידער זײַנען געוואָרן אַ סענסאַציע אויך אויסער די גרענעצן פונעם ראַטנפאַרבאַנד. אייניקע פון זיי זײַנען איבערגעדרוקט געוואָרן אין ישראלדיקע פּעריִאָדישע אויסגאַבעס. זייער הויך האָט אלעקסאנדער בעלאָוסאָווס לידער אָפּגעשאַצט דער גרויסער ישראלדיקער העברעיִשער דיכטער אברהם שליאָנסקי.
אלעקסאנדער בעלאָוסאָוו האָט פאַרענדיקט אַ פּעדאַגאָגישן אינסטיטוט אין קוּיבישעוו און געאַרבעט אַלס טעכנישער איבערזעצער פון אייראָפּעיִשע שפּראַכן אין רוסיש. איינצײַטיק האָט ער געשריבן לידער אויף ייִדיש און זיך געדרוקט אין "סאָוועטיש היימלאַנד". אין סוף 1980ער יאָרן האָט אלעקסאנדער בעלאָוסאָוו אָנטיילגענומען אינעם שאַפן אַ ייִדישע קולטור-זעזעלשאַפט אין זײַן היימשטאָט. אַ געוויסע צײַט איז ער געווען אַן עברית-לערער. אין 1990 איז דער דיכטער עולה געווען קיין ישראל (זײַן ווײַב איז געווען אַ ייִדישע) און זיך באַזעצט אין מעלה-אדומים. אין ישראל האָט ער געאַרבעט אויף פאַרשיידענע אַרבעטן, געווען אויך אַרבעטסלאָס. אויך אין ישראל האָט ער פאָרגעזעצט שרײַבן לידער אויף ייִדיש און פאַרעפנטלעכט זיי אן "ירושלימער אַלמאַנאַך", "אינעם תל-אָביבער אַלמאַנאַך "נײַע וועגן" און אין ניו-יאָרקער "פאָרווערטס". פאַר זײַן דיכטונג איז אלעקסאנדער בעלאָוסאָוו באַלוינט געוואָרן מיט דוד האָפשטיין פּרייז פאַרן יאָר תשנ"ח.
דעוואנאגארי
דעוואַנאַגאַרי (देवनागरी,‏ Devanāgarī) איז א שריפט סיסטעם געניצט צו שרייבן די שפראכן פון צפון אינדיע און נעפאל, איינשליסנדיק סאנסקריט, באנגלא, הינדי, מאראטהי, סינדהי, ביהארי.
דעוואנאגארי ווערט געשריבן פון לינקס אויף רעכטס. עס האט נישט די אונטערשייד וואס מען טרעפט אין גלחיש שריפט צווישן קליינע און גרויסער אותיות. עטלעכע גרופעס פון אותיות ווערן באהעפט מיט א ליניע אין דער הייך.
קאַטעגאָריע:שריפט סיסטעמען קאַטעגאָריע:אינדיע
וואלאזשין
קליין|די [[וואלאזשינער ישיבה]] וואַלאזשין איז א שטעלט אין דער מינסקער גובערניע פון בעלארוס. די באפעלקערונג איז 11,500 (1995). ער איז פלאצירט 75 ק"מ צפון־מערב פון מינסק, אויפן וואלאזשינקא טייך אין דעם  נעמאן טייך באסיין, ביים אנהייב פונעם נאליבאקסקאיא וואלד. דורכשניט טעמפעראטורן זענען  6.5°C אין יאנואר און  17.5°C אין יולי, מיט 659 מ"מ רעגן א יאר.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:שטעטלעך אין בעלארוס קאַטעגאָריע:אידישע יישובים אין אייראפע
4טן נאוועמבער
דער 4טער נאוועמבער איז דער 308טער טאג פון יאר (309טער טאג אין אן עיבור־יאר). אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 57 טעג.
פייערטעג
נאוועמבער 04
זופ
thumb|left|גרינצייג זופ זופ איז א פליסיג עסנווארג וואס מען געווענליך עסט ווארעם מיט א לעפל.
עס זענען דא פארשידענע סארט זופן:
קאַטעגאָריע:עסנווארג
די טרוימערס
די טרוימערס (ענגליש: The Dreamers) איז א 2003 ראמאנטיש-דראמע פילם, פראדוציהרט אין פראנקרייך, פאראייניגטע קעניגרייך און איטאליע וועלכע שפיהלט זיך אפ אין פאריז אין דער צייט פון די 1968 סטודענטן ראַיאָטן און רעוואלוציע.
דער פילם וועהרט געשפיהלט אויף עהנגליש געמישט מיט פראנצויזיש.
געשיכטע
מעטיו איז א סטודענט פון אמעריקע וואס וואוינט אין פאריז. ער באקענט זיך מיט א ברודער און שוועסטער וואס זענען אין ליבע און ווערט א טייל פון זייער ליעבע ביז ער איבערצייגט זיי אויפצואוואקסן.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:2003 פילמען קאטעגאריע:ראמאנטישע פילמען קאטעגאריע:דראמאטישע פילמען קאַטעגאָריע:פראנצויזישע פילמען קאטעגאריע:ענגליש שפראכיגע פילמען קאַטעגאָריע:פראנצויזיש-שפראכיגע פילמען
מעלה אדומים
מעלה אדומים, איז א שטאָט אין מדבר יהודה אין מערב ברעג, וואס געהערט צו ישראל. די שטאָט געפונט זיך מזרח פון ירושלים, צפון פון מדבר יהודה. עס איז דערקלערט געווארן אלס שטאָט, אין יאר 1991.
די ערשטע הייזער זענען געבויט געווארן אין יאר 1975, וואס וויבאלד די שטאָט איז נאנט צו ירושלים, האט עס געצויגן מערערע איינוווינער. מעלה אדומים דינט אלס צענטראלע שטאָט פון גוש אדומים געגנט. די בירגערמייסטער איז בני כשריאל.
לויט דעם צענטראלן ביורא פאר סטאטיסטיק, האט די שטאָט א באפעלקערונג פון 35,000 ריכטיק פאר 2010.
די פאקט אז מעלה אדומים געפונט זיך אין די פארנומענע געביטן, איז אן אנגייענדע שטרייט צווישן ישראל און די פאלעסטינער. איר צוקונפט איז דעריבער נישט קלאר, וואס נאכן אונטער שרייבן א שלום אפמאך צו וועמען די שטאט וועט געהערן. מאנכע אין ישראל שלאגן פאר, פאר ישראל צו בויען אין די געגנט צווישן מעלה אדומים אין ירושלים, און פארבינדן די צוויי שטעט. פאלעסטינער און לינקע ארגאניזאציעס זענען דערקעגן, מיטן דער טענה אז די ציל מיטן בויען איז צוטיילן צווישן יהודה און שומרון, אזוי ארום וועט די פאלעסטינער לאנד זיין צוטיילט.
גילבערט גאטפריד
גילבערט דזשערעמי גאָטפֿריד (ענגליש: Gilbert Jeremy Gottfried; 28סטן פעברואר 1955 - 12טן אפריל 2022) איז געווען א יידיש-אמעריקאנער סטענד-אַפּ קאמיקער, אקטיאר און שטימע אקטיאר. ער האט געשפּילט די שטימע פֿון יאַגאָ, דער פּאַפּוגייַ פֿונעם דיזני פֿילם "אַלאַדין", און אויך אין זיינע המשך-פֿילמען און דער טעלעוויזיע סעריע.
מעלה אדומים
אין יאר 2000, זענען די צוויי רעגירונגען פון ישראל און פאלעסטינער אויטאריטעטן געקומען צום פארשטענדעניש, אז מעלה אדומים וועט זיין א טייל פון ישראל, צוזאמען מיט אנדערע געגנטן ווי גוש עציון, און אריאל געגנט.
גילבערט גאטפריד
פערזענלעכע לעבן
גאָטפֿריד איז געבוירן געווארן אין ברוקלין, ניו יארק דעם 28סטן פעברואר 1955, דער יונגסטער פֿון דריי קינדער.
מעלה אדומים
ביים בויען די זיכערהייטס צוים, איז געווען מיינונגס פארשידענהייטן, אויב אריינצורעכענען די שטאט, די רעגירונג האט געוואלט אריינרעכענען די שטאט אינערהאלב די צוים, נאך דרוק פון אמעריקע, און נאכן אפעלירן צו בג"ץ, איז די שטאט געבליבן אינדרויסן פון צוים. רבנים פון מעלה אדומים הרב יהושע כ"ץ מיט הרב מרדכי נגארי.
עדווארד ראשמאן
עדווארד ראשמאן איז באקאנט אונטערן צונאמען דער בוטשער פון ריגע, ער האט דאס באקומען צוליב דעם וואס ער האט זיך זייער בארבאריש אויפגעפירט צו די באפעלקערונג און בפרט האט ער זיך איזדיקעוועט איבער די אידן פון דארטן האט מען געגעבן דעם צונאמען
ער איז געשטעלט געווארן דורך די דייטשע אקופירנדע ארמייען אנצופירן די רעגירונג אין ריגע, און פארשטייט זיך אז אויך אויף אויסצוראטן די אידן פון דארטן
קאטעגאריע:נאציס
קאַטעגאָריע:חורבן אייראפע
תינוקות של בית רבן
תינוקת של בית רבן (ווערטערליכע איבערזעצונג קינדער ביים רבי'ס הויז) ווערן אנגעריפן קינדער שוין פון די צייט פון די גמרא.
ביז ווען
בפשטות וואלט עס געמיינט נאר קינדער אבער פון די גמרא זעט אויס אז מען הייסט אזוי ביז די צוואנציג יאר. קאַטעגאָריע:יידישע אויסדרוקן
דזשערי פאלוועל
קליין הער דזשערי ליימאָן פֿאָלוועל (ענגליש: .Jerry Lamon Falwell, Sr, 11טן אויגוסט 1933 – 15טן מיי 2007) איז געווען אן אמעריקאנער עוואנגעלישער קריסטלעכער גלח און טעלעוואנגעליסט. ער איז געווען דער גלח פונעם טאמעס ראד באפטיסט קירך, א גרויסע קירך אין לינטשבורג, ווירדזשיניע. ער האט געגרינדעט ליבערטי אוניווערסיטעט אין 1971 און האט קא-געגרינדעט די מאראל מאדזשאריטי אין 1979.
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער שרייבער קאַטעגאָריע:באפטיסטן
נפתלי צבי רובין
רבי נפתלי צבי רובין זצ"ל (ה'תר"ח - ה'תר"ס), רבי אין ראדיכאוו.
אפשטאם
רבי נפתלי צבי איז געבוירן אין יאר ה'תר"ח (אומגעפער), צו זיין פאטער הרב יצחק רובין, פון בראד, באקאנט אלס רבי איציקל בראדער, א זון פון הרב אלימלך רובין רב אין סאקאלאוו, א זון פון הרב אשר ישעיה רובין, רב אין ראפשיץ, באקאנט אלס דער רבי ר' אשר'ל. און צו זיין מוטער מרת איידיל א טאכטער פון הרב שלום רוקח דער שר שלום פון בעלזא.
רבנות
רבי נפתלי צבי איז געווען רבי אין ראדיכאוו.
הסתלקות
רבי נפתלי צבי איז נפטר געווארן אין יאר ה'תר"ס (אומגעפער).
פאמיליע
רבי נפתלי צבי האט געהייראט מרת תמר א טאכטער פון הרב אריה לייביש נייהויז פון טאמאשאוו. זייערע קינדער:
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:ראפשיץ
מיילשטיין
קאַטעגאָריע:טראנספארט קאַטעגאָריע:שאסייען
ניוקאסטל
ניוקאַסטל אויפֿן טיין ( טייטש נײַשלאס), ברייט באוואוסט ווי ניוקאַסל, איז א שטאט אין טיין און וויר אין צפון־מזרח ענגלאנד אויפן צפון ברעג פונעם טייך טיין, 13.7 ק״מ פונעם צפון ים. אינעם 16טן יארהונדערט האט אנטוויקלט אין ניוקאסטל א גרויסער פארט.
צווילינג שטעט
ניוקאסל האט די צווילינג שטעט:
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:שטעט אין ענגלאנד קאַטעגאָריע:פארט שטעט אינעם פאראייניגטן קעניגרייך
חיים עוזר גראדזענסקי
ֿלינקס|קליין| הרב חיים עוזר גראדזענסקי, רעכטס, רעדט מיט רבי [[שמעון שקאפ]] הרב חיים עוזר גראדזענסקי (ה'תרכ"ג-ה'ת"ש) איז געווען א דיין, פוסק און תלמיד חכם אין ווילנא; מען האט געהאלטן פון אים ווי דער ווילנער רב. ער איז געווען איינער פון די גרינדער פון אגודת ישראל און געווען דער נשיא פונעם מועצת גדולי התורה.
פריערדיגע יארן
הרב גראדזענסקי איז געבוירן ה'תרכ"ג אין איוויע, (היינט בעלארוס), א קליין שטעטל נישט ווייט פון ווילנע וואו זיין פאטער האט געדינט אלס שטאטס-רב 40 יאר, און פאר אים איז זיין זיידע אויך געווען רב דארט במשך אזא תקופה. הרב חיים עוזר האט געהאט אן אויסערגעוויינלעך זכרון; ער האט קיינמאל נישט פארגעסן, ביז אין זיינע עלטערע יארן.
צו 15, איז ער געגאנגען לערנען אין דער וואלאזשינער ישיבה. רבי חיים סאלאווייטשיק האט אים זאפארט אריינגענומען אין זיין חבורה.
ביי די 21 יאר האט ער חתונה געהאט מיט לאה אלטע גראדנענסקי, א טאכטער פון הרב אליהו אליעזר גראדנענסקי און מלכה הינדא פאדווא־ליפקין (א טאכטער פון רבי ישראל סאלאנטער און מרת אסתר פייגא אייזנשטיין).
ביים זיווג שני איז ער געווארן רבי אלחנן וואסערמאן'ס א שוואגער—ביידע זענען געווען איידעמער ביי הרב מאיר אטלאס, דעם סאלאנטער רב.
לב טהור
לב טהור איז א גרופע פון חסידים געפירט דורך זייער רבי שלמה העלבראנץ. ביז סוף פון 2013 האט די גרופע געוואוינט אין סט אגאטע, קאנאדע, און זיי האבן גערופן זייער געגנט "קרית רימאנאוו"". די איינוואוינער ציילן זיך קרוב צו פערציג משפחות, רוב פון זיי לעבן אן אפגעזונדערט לעבן און פארן נישט ארויס פון דארט נאר אויף צרכי רפואה און ענליכס. אויך זענען זיי באקאנט מיט זייער לעבנס שטייגער, ווייל זיי זענען אלע אייניג זייער אלט מאדיש.
טייל פון זייערע פירונגען
זיי דאווענען באריכות (אן ערך 2 שעות פאר שחרית), און האבען שטריינגע הידורים אין כשרות און אין צניעות. די פרויען פון קינדווייז אן גייען אנגעטון שווארץ פון קאפ ביז פיס.
קאַטעגאָריע:דערפער קאַטעגאָריע:קאנאדע קאַטעגאָריע:יידישע שטרעמונגען
סאלוואדאר דאלי
דאלי האט געלאזט וואקסן אויסגעפוצטע וואנצעס, נאכגעמאכט פונעם 17טן יארהונדערט מייסטער מאלער דיעגא וועלאזקעז.
קאַטעגאָריע:שפאניער קאַטעגאָריע:מאלערס
שבת שירה
דעם שבת ווען מען ליינט אין דער תורה די סדרה בשלח רופט מען שבת שירה, ווייל די שירת הים ("אז ישיר") ליינט מען אין יענער סדרה.
מנהגים פון שבת שירה
שבת שירה איז א מנהג אז מען שפרייט אויס קאשע אדער ברויט ברעקעלעך פאר די פייגלעך בשכר וואס זיי האבן אויפגעגעסן די מן וואס דתן ואבירם האבן אויסגעשפרייט שבת אינדערפרי אין מדבר צו קענען זאגן אז שבת פאלט אויך מן. קאַטעגאָריע:שבת
מרדכי יוסף ליינער
זיין גרויסער יחוס
ר' מרדכי יוסף איז געבוירן אין דער שטאט טאמאשאוו אין פוילן, זיין פאטער איז געווען ר' יעקב, א תלמיד פונעם חוזה פון לובלין. ער האט געשטאמט פון גרויסע לייט, די משפחה איז געווען גאר גרויסע מיוחסים, ר' יעקב איז געווען א זון פון ר' מרדכי פון סקאל, דער זון פון ר' יצחק פון לובלין וואס מען האט גערופן ר' יצחק בעל מופת, איינער וואס האט געמאכט וואונדערליכע זאכן פאר אידן, א זון פון ר' יהושע העשיל פון טארנאפאל דער טארנאפילער רב, דער זון פון דעם גאון ר' צבי הירש פון לובלין דער רב פון לעמבערג און לובלין. ר' צבי הערש איז געווען א זון פון דעם באקאנטן גאון ר' זכריה מענדל פון קראקע (קלויזנער), וואס מען האט גערופן ר' זכריה הנביא. ער האט געשאטאמט פון ר' משה וואהל, דער רב פון חעלמא, דער זון פון ר' מאיר וואַהל, דער זון פון דעם באקאנטן עסקן און גרויסן תלמיד חכם ר' שאול וואהל פון בריסק וואס האט זוכה געווען צו זיין דער קעניג פון פוילן אויף איין נאכט.
צו צוויי יאר איז ער געווארן פאר'יתומט פון זײַן פאטער.
ער האט חתונה געהאט מיט דער טאכטער פון רבי יוסף, דיין אין טאמאשאוו, א תלמיד פון רבי יוסף הויכגילערנטער פון זאמאשטש.
אין פרשיסחא
ר' מרדכי יוסף האט זיך פֿארבינדן מיט דער חברה חריפים אין טאמאשאוו פון תלמידים פונעם רבי'ן ר' בונים, אונטער דער פירערשאפט פון רבי מנחם מענדל פון קאצק וואס האט דעמאלסט געוואוינט אין טאמאשאוו.
צוריק קיין טאמאשאוו
ביי רבי מנחם מענדל מקאצק
עראק
מרכז|קליין|עראק האיילות תוצרת יוסף גולד ובניו "[[יקב הגליל" גליל ישראל ]] מרכז|קליין| אראק [[אשקלון ישראל ]] עְלִיתּ הַאַראַקּ אודער עַרְאַקּ אָדער אַראַק (אַראַביש: عَرَق העברעאיש: זיעה) איז אַן אלקאהאלישע געטראַנק וואָס געהערט צו דער אַניסיד ליקער משפּחה וואָס איז פראדוצירט געוואָרן בעיקר אין סיריע, ישראל, דער פאלעסטינער אויטאָריטעט, יארדאניע, לבנון און עגיפטן. עס איז געווען געשאפן פֿאַר די ערשטער מאָל אין אַראַבער און מעדיטערראַנעאַן לענדער אַזאַ ווי ישראל, לבנון, טערקיי, סיריע און יעמען.
מרדכי יוסף ליינער
אין פרשיסחא
די מחלוקה ברעכט אויס
א נייער חסידישער הויף
דער איזשביצער וועג
זיינע גרויסע תלמידים
זיינע הויפט חסידים זענען געווען הר"ר יהודה לייב אייגער און הרב צדוק הכהן.
זיין הויזגעזינד
זיין הסתלקות
זיין אייניקל הר"ר גרשון העניך ליינער, דער ערשטער ראדזינער רבי, האט ארויסגעגעבן זײַנע תורות אינעם ספר "מי השילוח".
רעפערנצן
קאַטעגאָריע:פוילישע אדמורי"ם
לוד גני אביב באן סטאנציע
װעבלינקען
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין ישראל
האיטי
האַיִטי איז אַ לאַנד אין דעם קאַראַאיבישן ים, אױף דער מערבֿ זײַט פֿון אינדזל היספּאַניִאָלאַ. אין האַיִטי רעדט מען האַיטיאנער קרעאָל און פֿראַנצױזיש.
האיטי איז א יחיד-במינו פאר א פאר סיבות(?). ווען עס איז געווארן זעלבשטענדיק אין 1804, איז עס געווען דאס איינציגע זעלבשטענדיקע לאנד אין לאטיין-אמעריקע און דעם קאַראַאיבישן ים, דאס איינציגע לאנד אין דער וועלט צו ווערן אויפגעשטעלט דורך א שקלאפן־רעוואלט, און די צווייטע רעפובליק אין די אמעריקעס.
היסטאריע
קריסטאפער קאלאמבוס האט געלאנדט אין דעם לאנד וואס איז היינט האיטי דעם 5טן דעצעמבער 1492, און האט געפאדערט דעם אינדזל פאר שפאניע. קאלאמבוס האט איבערגעלאזט 39 מענער בלייבן אויפן אינדזל, און האט דעמאלט אויפגעשטעלט דעם יישוב לא נאווידאד.
פראנקרייך האט געקראגן דאס מערב'דיגע דריטל פון היספאניאלא און האט עס געגעבן א נאמען "סט דאמינג". די פראנצויזער האבן דען אריינגעבראכט טויזנטער שקלאפן פון אפריקע, על-מנת צו אנטוויקלען דעם אינדזל'ס צוקער עקאנאמיע. די פארנצויזער זענען באלט געווארן דאך פאל ווייניק פון אלע די אפריקאנישע שקלאפן וואס זיי האבן געבראכט, מיט בלויז איין ווייסער פאר יעדע צען אפריקאנער אויפן אינדזל.
סט דאמינג איז געווען געוואוסט אלס איינער פון די שלעכטסטע קאלאניעס פאר שקלאפן. א דריטל פון די שקלאפן זענען געשטארבן אין די ערשטע פאר יארן פון זיין דארט, א סאך פון קרענקען. אבער משאין-כן פאר מענטשן געבוירן געווארן פון אן אפריקאנישער מוטער און א פראנצויזישן פאטער. די האלב-אפריקאנישע מענטשן האבן געהאט מער רעכטן און אפט זענען געלאזט געווארן פריי. די פארמישטער זענען אויך געווארן זיירער אייגענער סארט אין דער געזעלשאפט. זיי האבן געקענט גיין קיין פאריז שטודירן און אנטיילנעמען אין מיליטער. זיי האבן אפט געארבעט אלס האנט-ווערקערס אדער סוחרים, און האבן אנגעהויבן צו פארמאגן קרקע. צאל האט אפילו פארמאגט אייגענע שקלאפן.
קאַטעגאָריע:לענדער אין אמעריקע
CFA פראנק
קליין|230px|לענדער אין אפריקע וואו מען ניצט דעם CFA פראנק. רויט : צענטראל אפריקאנער CFA פראנק (XAF)  גרין : מערב אפריקאנער CFA פראנק (XOF) דער CFA פראנק (פראנצויזיש: CFA franc) איז דער געזעצלעכער צאלמיטל אין 12 לענדער פון אפריקע וואס זענען אמאל געווען פראנצויזישע קאלאניעס און אויך אין גינע-ביסאו (א געוועזענע פארטוגעזישע קאלאניע) און עקוואטארישע גינע (א געוועזענע שפאנישע קאלאניע). די פארקירצורענגען פון דער וואלוטע לויט ISO 4217 זענען: XAF פארן צענטראל אפריקאנער CFA פראנק און XOF פארן מערב אפריקאנער CFA פראנק. געזעצלעך זענען די צוויי CFA פראנקען באזונדערע וואלוטעס, אבער פראקטיש זענען זיי גאנץ ברייט אנגענומען ווי איין וואלוטע.
נאמען
אין די יארן 1945-1958 איז CFA געווען די ראשי תיבות פון "פראנצויזישע קאלאניעס אין אפריקע" (פראנצויזיש: Colonies françaises d'Afrique). אין 1958 האט פראנקרייך אנגעהויבן געבן די קאלאניעס זעלבשטענדיקייט, און אין אנהייב די 60ער יארן איז דער נאמען אפגעטייטשט אנדערש : "פראנצויזישע געמיינדע פון אפריקע" (פראנצויזיש: Communauté française d'Afrique). זייט דער זעלבשטענדיקייט פון די לענדער טייטשט מען אפ די ראשי תיבות Communauté Financière Africaine (אפריקאנער פינאנציעלע געמיינדע).
קאַטעגאָריע:וואלוטע קאַטעגאָריע:אפריקע
הסכמה
הסכמה צושטימונג אויטערעזאציע מיינט ווען איינער גיט רשות פאר איינעם עפעס צי טון אדער איז מסכים מיט יענעמס מיינאנג אדער טאט.
אין א ספר
הסכמה רופט מען ווען א חשובער פערזענדליכקייט ווי א רב אדער דיין גיט א בריוו אז ער איז מסכים מיט וואס עס שטייט אין א ספר. אדער אז ער האלט אז דער מחבר איז א ערליכער פארלעסליכער מענטש .מען דריקט עס געווענטליך אריין אנפאנג ספר
פארגא
פֿאַרגא איז די גרעסטע שטאט אינעם שטאַט צפון דעקאטע אין די פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע. די שטאט געפינט זיך נאנט צום גרענעץ פון צפון דעקאטע און מינעסאטע.
אלכסנדר ביידער
אלכסנדר ביידער  (1963, מאָסקווע) איז אַ פראַנצייזישער לינגוויסט, ספּעציאַליסט אין דער יידישער אָנאָמאַסטיק און מאַטעמאַטיקער, מחבר פון אַ ריי ווערטערביכער איבער אשכנזישע נעמען.
ביאָגראַפיע
זייענדיק נאָך אין רוסלאַנד האָט ער זיך פאַראינטערעסירט אין דער יידישער אָנאָמאַסטיק, און דאָס איז געוואָרן זיין עיקרדיקע וויסנשאַפטלעכע פאַך נאָך זיין אַריבערפאָרן אין 1990 קיין פראַנקרייך.
זינט 1993 האָט ביידער פאַרעפנטלעכט עטלעכע ווערטערביכער פון אשכנזישע פאַמיליען־ און פּרט־נעמען. באַזירט אויף דעם מאַטעריאַל האָט ער אין 1999 פאַרטיידיקט זיין דיסערטאַציע "פּרט־נעמען פון אשכנזישע יידן: געשיכטע און מיגראַציעס (19-11טן י״ה) ( "Les prénoms des juifs ashkénazes : histoire et migrations (11ème-19ème siècles)" ) אין דער פּאַריזער "פּראַקטישער שולע פון הויכע פאָרשונגען" (École pratique des hautes études).
ביידערס פאָרשונג אין דעם געביט פון יידישע נעמען איז געוואָרן די הויפּט־סיבה פאַר זיין אינטערעס אויך אין לינגוויסטיק. נאָך אַ ריי אַרטיקלען וועגן היסטאָרישער פאָנעטיק פון דער יידישער שפּראַך   האָט ביידער אין 2015 צוזאַמענגעפאַסט זיין גרויס אַרבעט אין דעם בוך "יסודות פון די יידישע דיאַלעקטן" ("Origins of Yiddish Dialects").