cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
פרקי דרבי אליעזר
פארלוירענע חלקים פון דעם ספר?
ס'איז גאר אונטרעסאנט אז די ערשטע דרוק פונעם ספר פעלט טאקע א עמוד אומגעפער. און אלע צענטליגע דרוקן פאלגענן נאך די דרוק. אין יאר תרס"ה האט וורטהיימר געפונען א כתב יד וולעכער ער האט מפרסם געווען פון דעם די לעצטע צווי פרקים. און דארטן איז יא פארהאנן די לעצטע עניין בשלמותו! און ס'איז דא דארטן נאך פארשידענע דרשות (זעט ווייטער). אבער די אנדערע צווי ראיות פון צונץ זענען לכאורה שטארקע ראיות.
די פראגע איז צי דער מדרש האט געהאט מער פרקים און דאס איז פארלוירן געגאנגען צי דער מחבר אליין האט נישט זוכה געווען צו משלים זיין דעם מדרש. צונץ האט זיך געצוויפלט איבער דעם פראבלעם אבער רד"ל (דער גרויסער קאמענטירער פון דעם מדרש) איז בדעה אז דער חיבור האט געהאט נאך פרשידענע חלקים וואס זענען פארלרוירן געגאנגן. טרייטל האט געזוכט און געפארשט אלע כתבי יד און ער איז בדעה אז דער מחבר האט פשוט נישט געענדיגט דאס ספר. די לעצטע דרשה פון דעם חיבור שטייט אזוי געשריבן:
דער מחבר האט באשלאסן צו ענדיגקן זיין ספר מיט א דרשה וועגן פלייסיגע ארבעטארערס, ד.ה. די אבות הקדושים, און ער גלייכט זיי צי צו פוילע ארבעטארערס, ד.ה. די קינדער. טרייטל קלערט אז מיט מסיים זיין דעם חיבור דווקא מיט די דרשה האט דער מחבר געוואלט מרמז זיין אז ער האט נישט געהאט כח צוענדיגן זיין ארבעט.
אלגעמיין
ס'איז נישט לייכט צו געפונן די מקורות חז"ל וועלכע פרקי דרבי אליעזר האט מיט זיי זיך גענוצט ווייל דער מחבר ציטירט זיי נישט ווארט ביי ווארט נאר ער שרייבט איבער די אלטע טראדיציעס מיט זיין אייגענעם ספציעלן שפראך און סטיל. אבער משניות ציטירט דער מחבר ווארט ביי ווארט אין עטליכע ערטער. כאטש אונדזער חיבור איז אן ארץ ישראלדיקער, ווי ס'ווייזט זיך אויס פון די ארץ ישראלדיקע מנהגים, האבן פארשער באוויזן אז דער מחבר נוצט זיך אויך מיט דעם תלמוד בבלי.
מקורות חיצוניים
איינע פון די גאר אינטערעסאנטע טראדיציעס וולעכע געפונן זיך אין פדר"א איז זיין פירוש אויף די "בני אלוהים" וועלעכע ווערן דערמאנט אין בראשית קאפיטל ו, פסוק א. האט אזוי שטייט געשריבן אין פדר"א פרק כב: אבער אין מדרש בראשית רבה איז דער פירוש שטארק פארבאטן: דער מפרש ר' יהודה טעהאדאר אין זיין פירוש מנחת יהודה בראכט אז דער פירוש אז מ'רעדט פון די קינדער פון די שופטים און די שרים (=דיינים) ווערט געבראכט אויך אין תרגום אונקלוס אבער אין די ספרים חיצונים ספר חנוך, ספר היובלים און צוואת ראובן איז 'בני האלהים' קומענטירט אזוי וי ביי אונדזער חיבור אז ס'מיינט אט די מלאכים וואס זיינען געפאלן פון הימעל. ד.ה. אז פרקי דר' אליעזר שטימט מיט די ספרים חיצונים אקעגן רבי שמעון בר יוחאי'ס הארבע ווערטער.
מנהגים
פרקי דרבי אליעזר איז פיל מיט אגדות און מדרשים פון די פריערדיגע מקורות. ד.ה. משניות, און אגדות פון מקורות חז"ל. אבער דער מחבר האט זיך אויך גענוצט מיט טראדיציעס פון די ספרים חיצוניים אין מיט אראבישע אגדות אויף ישמעאל.
קליין|184px|כסא של אליהו הנביא, ווערט דערמאנט דאס ערשטע מאל אין פדר"א
רבנו תם שרייבט אין ספר הישר אז פדר"א איז איינע פון די פארלעסלעכע מקורות וואס פארשידענע יידישע מנהגים שטאמן פון דארטן.
כסא של אליהו
כסא של אליהו ביי א ברית ווערט דערמאנט צום ערשטן מאל אין פרקי דרבי אליעזר (סוף פרק כ"ט):
בלאזן שופר אין אלול
אזוי ווערט געבראכט אין פרקי דרבי אליעזר פרק מו (עמ' תכב-תכג):
left|thumb|250px|לויט פדר"א בלאז מען שופר אויך אין אלול
רד"ל אויפן ארט ברענג פארשידענע ראשונים וועלכע ציטאטירן אונדזער מדרש מיט אן אנדער לשון. אזוי למשל שטייט און טור בשם פדר"א:
לויט דעם לשון פון טור, און אזוי ברענגען אויך אנדערע ראשונים אונדזער מדרש בלאזט מען שופר גאנץ חודש אלול, און נישט נאר ראש חודש.
פארדעקן דעם ערלה מיט זאמט
אין פרק כט שטייט אזוי געשריבן:
אין דאס איז די היינטיגער מנהג אז מ'פארדעקט די ערלה אין א ביסל זאמט וועלכע מ'לייגט אריין אין א טעלערל.
סטרוקטור און סטיל
די אלטע יידישע ספרים צ. ב. ש. משנה, תלמוד בבלי, תלמוד ירושלמי, מדרש בראשית רבה, מדרש תנחומא האבן אסאך חכמים גענומען א טייל אין די ארבעט דערפון. און ווען מ'זאגט למשל אז רבי יהודה הנשיא האט מחבר געווען די משניות מיינט מען נישט אז ער האט די ערשטע מאל געשריבן די משניות פון א ביז ת. רבי האט געהאט פאר זיך פארשידענע אלטע משניות פון פראשינדענע דורות אין האט פון דעם געבויעט זיין חיבור. אבער די משניות, און דאס זעלבע זאך און בבלי, ירושלמי א. א. וו. זיינען מחובר געווארן בשותפות מיט אסאך חכמים. אבער פרקי דרבי אליעזר איז אייענע פון די ערשטע מדרשים וולעכער מ'קען זאגן אז א יחיד האט געשריבן דעם ספר. אזוי ווייזט זיך אויס פון דעם לשון און פון דעם סטיל פון דעם ספר. אפילו ווען מיר טרעפן פאראלעלן אין פריערדיקע מדרשים איז דער לשון אין סטיל ספציעל אין אנדערש פון זיינע אלטע מקורות.
פדר"א אנטהאלט 54 פרקים. אבער די דרשות פאלגן נישט נאך די סדר הפסוקים פון די תורה. דער מחבר דערציילט און דרשן'ט איבער די תורה מיט זיין אייגענם לשון (אין העבראיש: מקרא משוכתב, אין ענגליש: re-writen bible) ענדליך אביסל צי דעם סטיל פון ספר הישר. דער סטיל פון דעם ספר איז ספעציעל און גאנץ אנדערש פון אנדערע מדרשים. אין פארשידענע פלעצער איז דער סגנון הלשון נאנט צו דעם סטיל פון תנ"ך און צו דעם סטיל פון פיוטים. צ. ב. ש. א פרוי ווערט אנגערופן 'עזר'. אין סוף פרק כ רעכנט דער מחבר אויס די פיר פארן וואס זענען באערדיגט אין מערת המכפלה אזוי:
צוויי ספציעלע טויערן אין בית המקדש
דער מחבר פון דעם ספר בראכט דא און דארט פארשידענע טראדיציעס וואס זייער אפשטאם איז נישט קלאר. אטייל דערפון זיינען קעגן די הלכות פון חז"ל. אין פרק יז רעדט דער מחבר ארום פון די חשיבות אין די גרויסקייט פון גמילות חסדים און אין די ענדע פון דעם פרק ווערט דערציילט וועגן שלמה המלך'ס מעשים ביים בויען דעם בית המקדש, אזוי (עמ' קמט - קנ):
אבער אין משנת מדות ב ב שטייט געשריבן אזוי:
אט די משנה ווייסט גאר נישט פון אט די טראדיציע פון צוויי טויערן איינס פאר אבלים און איינס פאר חתנים. אזוי ווי רד"ל אויפן ארט האט שויו באמרערקט. פון וואנעט שעפט מחבר פדר"א די טראדיציע? עס איז מעגלעך אז דער מחבר ברענגט אראפ די מנהג פון זיין קהלה וולעכער מ'האט זיך געפירט מיט די אבלים און מיט די חתנים, און כדי צו מחזק זיין דעם מנהג דערציילט ער אז דאס איז שוין גאר אן אלטע מנהג פון שלמה המלך צייטן.
ערלת העץ מיינט אפשניידן די פרוכט
אין קאפיטל כ"ט שפעט פדר"א אויף ישמעאל און ער רופט אים "בן הערלה". דאס מיינט, אז ישמעאל איז געבוירן געווארן בעפאר אברהם אבינו איז געווען געמל'עט אין ער דרשנ'ט דער פסוק: וַעֲרַלְתֶּם עָרְלָתוֹ אֶת-פִּרְיוֹ(ויקרא יט כג) אזוי:
אזוי ערקלערט דער מחבר פאר וואס דווקא יצחק איז אויסגעוועלט געווארן צו זיין א קרבן אויף דעם מזבח און נישט ישמעאל ווייל ישמעאל איז "בן הערלה". לויט דעם קומט אויס אז די איסור פון ערלה איז אז מען דארף אראפ שניידן די פרוכט אין די ערשטע דריי יאר. די טראדיציע איז נישט לויט דער הלכה אבער עס פאסט צו דער טראדיציע וואס איז געבראכט ביי פילאן פון אלעקסנדריע און ביי ביי דעם קראי יפת בן עלי.
אבער ס'קען גאר זיין אז מחבר פדר"א האט זיך גענוצט מיט אט דעם פירוש וועגן ערלה נישט ווייל אזוי איז געווען ביי אים די הלכה - נאר כדי צו שפטען פון ישמעאל'ן און אים אנרופען בן הערלה כאטש ער איז געמל'ט. ס'איז נישט דער ערשטע מאל וואס מ'קען געפונן אין פארשידענע מדרשים דרשות וועלכע שטימען נישט מיט הלכות חז"ל.
די נייע מהדורה פון פדר"א (זכרון אהרן)
עס איז פארהאנען אסאך כתבי יד פון דעם מדרש און עס איז געדרוקט געווארן צענדליגע מאל. אין יאר תשס"ה (איבער געדרוקט נאך א מאל אין תשס"ו) איז ארויס א שיינע נייע מהדורה פון דעם מדרש מיט פירוש הרד"ל, פירוש רז"ו, אין נאך אין נאך, ביי זכרון אהרן. מ'דארף דאנקן די מהדירים אז זיי האבן צו געלייגט די לעצטע עמוד וואס איז אראפ געפאלן אין דעם ערשטן דרוק און עס איז הונדערטער יארן געדרוקט געוואן מיט דעם חסרון - ביז די מהדירים האבן מחזיר געווען עטרה ליושנה.
אבער טראטץ דער שיינקייט און א סאך ארבעט וואס עס איז ארייגעלייגט געווארן אין דער מהדורה איז געבליבן דארטן פארשידענע נוסחאות פון דעם צענזור. צום ביישפיל:
איבערזעצונגען
דער מדרש איז געווארן איבערגעזעצט צו לאטיין דורך ווילעם הענריקוס ווארסטיאוס (Willem Henricus Vorstius) אין יאר 1644, און אויף ענגליש (לויט א כתב יד) דורך דזשעראלד פרידלענדער (Gerald Friedlander) אין יאר 1916. פרידלענדער האט אויך קאמענטירט און צוגעגעבן ואריאציאנען און צוגלייכונגען צו פארשידענע מדרשים און אויך צו טראדיציאנען וואס געפונען זיך אין די ספרים חיצונים. אין יאר 1983 האבן מארק-אלן וואקנין (Marc-Alain Ouaknin) און עריק סמילעוויטש (Eric Smilévitch) איבערגעזעצט דאס ספר צו פראנצויזיש. מיגעל פערעס פערנאנדעס (Miguel Pérez Fernández) האט איבערגעזצט צו שפאניש אין יאר 1984. אין יאר 2004 צו דייטשיש דורך דאגמאר בערנער-קליין (Dagmar Börner-Klein) אין בערלין.
כתבי יד און פארשידענע דרוקן פון פרקי דרבי אליעזר
קאַטעגאָריע:מדרשים
צפון וועמבלי סטאנציע
צפון וועמבלי (ענגליש: North Wembley) איז א נעצווערק באן סטאנציע אין צפון וועמבלי, צפון־מערב לאנדאן, באדינט דורך דער בעקערלו ליניע פון לאנדאנער אונטערגרונט און דורך דער וואטפארד ליניע פון לאנדאנער איבערגרונט. די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 4.
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט אום 15טן יוני 1912 אויף דער נייער וואטפארד ליניע. בעקערלו ליניע באדינונגן האבן אנגעהויבן דעם 16טן אפריל 1917 אויף די זעלבע באנוועגן. פון 24סטן סעפטעמבער 1982 ביזן 4טן יוני 1984 איז די סטאנציע געווען די צפון סוף־סטאנציע פון דער בעקערלו ליניע.
שמעון
שמעון איז געווען דער צווייטער זון פון יעקב אבינו מיט לאה. זיינע קינדער און אייניקלעך זענען שבט שמעון.
לויט סדר עולם רבא איז שמעון געבוירן אינעם ניינטן יאר וואס יעקב אבינו איז געווען אין חרן, שנת ב' קצ"ד לבריאת העולם אום כ"ח טבת. ער איז נפטר געווארן צו הונדערט און צוואנציג יאר.
שמעונ'ס קינדער זענען געווען:
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:קינדער פון יעקב
יעקב יצחק פון לובלין
קליין|250px|די מצבֿה פֿון רבי יעקב יצחק הלוי הורוויץ. רבי יעקב יצחק הלוי הורוויץ (ה'תק"ה - ט' מנחם אב ה'תקע"ה), באקאנט אין פוילן און גאליציע אלס דער רבי פון לובלין, און אין די איבריגע וועלט אלס דער חוזה פון לובלין.
אפשטאם
קליין|250px|דער אוהל פון רבי יעקב יצחק הלוי הורוויץ.
רבי יעקב יצחק איז געבוירן אין שעברעשין אין יאר ה'תק"ה, צו זיין פאטער הרב אברהם אליעזר הלוי הורוויץ, פון שעברעשין, און זיין מוטער, א טאכטער פון רבי יעקב קאפל פון ליקאווע.
ביאגראפיע
אין זיינער יונגערע יארן האט ר' יעקב יצחק געלערנט ביים מעזריטשער מגיד און ביים רבי'ן ר' שמעלקא ווען ער (דער רבי ר' שמעלקא) איז געווען רב אין שינאווא, און ער איז געווען א תלמיד פון דעם רבי ר' מיילעך. בערך תק"ם איז ער אריבער קיין לאנצוט. ער האט חתונה מיט מרת שפרינצא, און ער האט געפירט דארט א הויף. אין דער תקופה האט מען אים גערופן דעם לאנצוטער צדיק. פון לאנצוט איז ער אריבער אויף א קורצער צייט קיין ראזוואדאוו. אין תק"ס איז ער געקומען קיין לובלין, וואו ער איז געבליבן ביז סוף ימיו. אין דעם צענטער פונעם יידישן פערטל פון לובלין האט ער אויפגעשטעלט א קלויז וואו א סאך מענטשן פון אלע קרייזן פלעגן קומען פרעגן אים אן עצה.
רבנות
אין זיין יונגע יארן האט רבי יעקב יצחק זיך פארדעקט די אויגן זיבן יאר, ער זאל נישט זעהן קיין זאך וואס מען דארף נישט. זיין הייליגער זעהונגס קראפט האט דערגרייכט פון איין עק וועלט צום אנדערן, ביז ער האט געבעטען ביים אייברשטען, ער זאל אים דאס איינצוימן.
רבי יעקב יצחק איז געווען א תלמיד פון דעם מעזריטשער מגיד און פון נועם אלימלך, אומגעפער אין יאר ה'תק"ם האט רבי יעקב יצחק זיך באזעצט אין לאנצהוט אין לויט דעם באפעל פון זיין רבי'ן דער נועם אלימלך האט ער אנגעהויבן פראווען רביסטעווע.
הסתלקות
שמחת תורה ה'תקע"ה איז רבי יעקב יצחק ארויס געפאלן פון פענסטער, און ער איז נפטר געווארן אין דעם זעלבן יאר תשעה באב ה'תקע"ה, אין ער ליגט אין לובלין.
פאמיליע
פון זיינע קינדער:
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:תלמידים פון רבי אלימלך קאַטעגאָריע:פוילישע אדמורי"ם
31סטן אויגוסט
דעם 31סטן אויגוסט איז דער 243סטער טאג פון יאר (244סטער אין אן עיבור־יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 122 טעג.
פילדוויי טראם סטאנציע
טראם סטאנציע שילד|קליין|רעכטס
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:טראמלינק סטאנציעס
ארכימעד
ער האט גערעכנט דעם שטח אונטער א בויגן פון א פאראבעל דורכן חיבור פון אן אומענדיקער סעריע, און האט אויסגערעכנט א גאנץ גענויע אפשאצונג פון דעם מאטעמאטישן קאנסטאנט פי.
קאַטעגאָריע:מאטעמאטיקער קאַטעגאָריע:פיזיקער קאַטעגאָריע:גריכן
ראפיק על כארירי
לינקס|לא ממוסגר ראפיק באהא על דין על כארירי (1טן נאוועמבער 1944 – 14טן פעברואר 2005) איז געווען א פרעמיער מיניסטער אין לבנון, און א טייקון. לויט פארבס מאגאזין, איז זיין פארמעגן געווען געשאצט אויף איבער 11 מיליארד דאלער.
ביאגראפיע
כארירי איז געבוירן דעם 1טן נאוועמבער 1944 אין צידון. זיינע עלטערן זענען געווען ארעמע סוני מוסלמענער דארפסלייט. ער האט געלערנט אין דעם אמעריקאנער אוניווערסיטעט אין ביירוט. ער איז געווארן א בוכהאלטער פאר א פירמע וואס האט זיך באשעפטיקט אין בויען. ביי דעם לבנון ברודער קריג, איז ער רייך געווארן, ווען ער איז גערופן געווארן צו ארבעטן פאר סאודי אראביע, ער האט געבויט גראנדיעזע פראיעקטן, מעטשעטן, פאלאצן. ווען די בירגער קריג האט זיך גענדיקט, האט ער איבערגעבויט לבנון. ער האט באקומען סאודישע בירגערשאפט.
אין לבנון האט ער געהאט עטליכע ראדיא סטאנציעס, א טעלעוויזיע קאנאל, א פאפולערע צייטונג. אויך אין פראנקרייך האט ער געהאט ראדיא סטאנציעס.
כארירי איז געווען פרעמיער, פון 1992 ביז 1998, און פון 2000 ביז 2004. נאך מיינונגס פארשידענהייטן מיט סיריע, האט ער רעזיגנירט דעם 20סטן אקטאבער 2004.
ער האט דורכגעפירט ריזיגע פראיעקטן, נאכן קריג האט ער איבערגעבויט די צענטער פון ביירוט, ער האט געבויט א וואסער רער אין דרום לבנון, ביי די גרעניץ פון ישראל, פון א טייך וואס פליסט אריין אין ירדן טייך, ביי די צווייטע לבנונישע מלחמה, האט ישראל באמבאדירט די איינריכטונג.
אין 2004, האט די פאראייניגטע פעלקער, אים געשאנקען דעם פרעמיע, פארן ווידער אויפבוי פון לבנון.
זיין מארד
14טן פעברואר 2005, איז ער אומגעקומען אין אן אויטא באמבע, וואס האט אויפגעריסן נאנט צו זיין מאטראקאדע, אכט מענטשן זענען אומגעקומען, ער און זיינע לייבוועכטער, אויך א פינאנץ מיניסטער, איז געווען צווישן די געהרגטע.
לאנדאן וואטערלו סטאנציע
left|thumb|250px| וואטערלו באן סטאנציע איז א הויפט סטאנציע וואס געפינט זיך לעבן דער וואטערלו בריק אין לאנדאן. די סטאנציע איז געעפנט געווארן 11 יולי 1848. די סטאנציע האט 24 פעראנען, מער ווי יעדע אנדער סטאנציע אין דער פאראייניגטן קעניגרייך, און איז אויך די מערסט באשעפטיקטע סטאנציע אין לאנד.
די סטאנציע איז דער לאנדאן טערמינוס פון דער דרום-מערב הויפט באן ליניע. דערווייל ווערן די באנען אפערירט פון דער פירמע דרום-מערב באנען.
ראפיק על כארירי
זיין מארד
פאראנטווארטליכקייט פארן אטענטאט, איז געקומען פון א געוויסע "הילף און זשיהאד אין סיריע". די לעבאנעזער בירגער, און די וועלט האט אנגענומען, אז סיריע, שטייט אונטער זיין מארד. שטורמישע פראטעסטן זענען פארגעקומען אין לבנון קעגן סיריע, און אין 28 פעברואר האט די רעגירונג רעזיגנירט. די ערשטע מאל אין אראבישע וועלט, וואס א רעגירונג גייט אראפ פון בענקל אן ווילדע ראיאטן, אדער אויפשטאנד.
לאנדאן וואטערלו סטאנציע
ביז דעצעמבער 2007 איז וואטערלו געווען אן אינטערנאציאנאלע סטאנציע באדינט דרוך אייראסטאר.
ראפיק על כארירי
זיין מארד
זיין זון סאאד על כארירי, האט איבערגענומען זיין פאטערס פאזיציע אין פאליטיק, און היינט איז ער פרעמיער מיניסטער.
לאנדאן וואטערלו סטאנציע
וואטערלו איז א חשובער טראנספארט צענטער; אחוץ דער הויפט סטאנציע איז פאראן אויך וואטערלו מזרח באן סטאנציע, אן אונטערגרונט סטאנציע און אן אויטאבוס סטאנציע.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:לאנדאנער וואקזאלן
ראפיק על כארירי
פאראייניגטע פעלקער אויספארשונג
וואליד זשומבלאט, דער פירער פון די דרוזן, אין לבנון. טענהט אז באשר על אסאד, האט געסטראשעט כארירי, אז אויב גייט ער ארויסצווינגען סיריע פון לבנון, וועט ער חרוב מאכן לבנון. זשומבלאט זאגט אז ווען ער האט עס געהערט, האט ער פארשטאנען אז באשר וויל אומברענגען כארירי.
די אויספארשונג איז אנגעפירט געווארן דורך דעטליוו מאלעס, אין זיין ערשטע רעפארט שרייבט ער, אז סירישע הויכבאאמטע, זענען מעגליך שולדיג, ער באשולדיקט אבער נישט קיינעם, ער פארלאנגט א פארלענגערונג, צו אויספארשן גרונטליכער די פרשה.
אין 30סטן דעצעמבער 2005, האט א וויצע פרעזידענט פון סיריע, אין אן אינטערוויו, דירעקט באשולדיקט אסאד, אינעם מארד פון כארירי. פארלאמענט מיטגלידער פון סיריע, האבן אים רופן אין געריכט, פארן פארראטן זיין מוטערלאנד.
די זיכערהייט ראט, האט אין אן אפשטימונג באשלאסן, צו קענען לייגן סאנקציעס, אויף א לאנד וואס שטערט די אויספארשונג, נאביע בארי, פון די שיא אמאל פארטיי, און נאסאראלא, האבן פארדאמט דעם באשלוס.
אויף דעם 23סטן מיי 2009, האט די צייטונג דער שפיגל, פון דייטשלאנד. באריכטעט אז כעזבאלא, איז שולדיג אינעם מארד אן קיין שום ספק, לויט א געהיימן באריכט פון די פאראייניגטע פעלקער. כעזבאלא לייקענט שטיין און ביין.
קאטעגאריע:לעבאנעזער פאליטיקער קאטעגאריע:פרעמיער מיניסטארן
חפץ חיים (קיבוץ)
חפץ חיים איז א פרומער קיבוץ לעבן גדרה, וואס איז געגרינדעט געווארן דעם 25טן אפריל 1944. ער איז די ערשטע זידלונג אויפגעשטעלט דורך פועלי אגודת ישראל, וואס האט אויך אויפגעשטעלט דעם קיבוץ שעלבים און עטלעכע זידלונגען. דער קיבוץ געהערט צום נחל שורק ראיאנראט. דער קיבוץ ציילט עטלעכע 120 משפחות. די ערשטע רבנים פונעם קיבוץ זענען געווען הרב הלל ברוקנטאל און הרב קלמן כהנא.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:ישובים אין ישראל קאַטעגאָריע:קיבוצים
זשעראר ראבינאוויטש
זשעראַר ראַבינאָוויטש איז אַ פֿראַנצייזישער פֿילאָסאָף און סאָציאָלאָג, אַ געבוירענער אין פּאַריז אין 1948. ער איז אַ פֿאָרשער בײַם מלוכה–ראָט פֿאַר וויסנשאַפֿטלעכער פֿאָרשונג (פֿאָרשצענטער „זינען, עטיק, געזעלשאַפֿט“), און אַ צוגעשריבענער פֿאָרשער בײַם פֿאָרשצענטער „פּסיכאָאַנאַליז, מעדיצין און געזעלשאַפֿט“ פֿונעם אוניווערסיטעט פּאַריז 7. ער לערנט אין אַ ריי אוניווערסיטעטן אין פֿראַנקרײַך און איז גאַסט–פּראָפֿעסאָר אינעם פֿאַקולטעט פֿאַר פֿילאָסאָפֿיע און הומאַניסטישע לימודים פֿונעם אוניווערסיטעט אין מינאַס–דזשעראַיִס (בראַזיל).
ביאָגראַפֿיע
זשעראַר ראַבינאָוויטש, אַ געבוירענער אין 1948 אין פּאַריז, איז אַ זון פֿונעם אַנטינאַצישן ווידערשטענדלער לעאָפּאָלד ראַבינאָוויטש, מיטגליד פֿון דער אָרגאַניזאַציע קאַרמאַניאָל–ליבערטע (פֿ.ט.פּ.-מ.אָ.י. — אימיגרירטע אַרבעטער, פּאַרטיזאַנער) אין ליאָן. די מאַמע, אַננאַ, פֿון דער היים פּאָרטנוי, איז אין קריגסצײַט געווען אַ „באַהאַלטן קינד“. ער איז אַ פּלימעניק פֿונעם ווידערשטענדלער לעאָן ראַבינאָוויטש, אויך אַ מיטגליד פֿון דער אָרגאַניזאַציע קאַרמאַניאָל–ליבערטע (פֿ.ט.פּ.-מ.אָ.י.) אין ליִאָן, וואָס איז פֿאַרשיקט געוואָרן קיין דאַכאַו צוזאַמען מיט זײַן ברודער לעאָפּאָלד.
פֿילאָסאַפֿיע
זשעראַר ראַבינאָוויטש שטעלט אַרײַן זײַנע פֿאָרשונגען און שריפֿטן אין דער וועבעריאַנער טראַדיציע, אין באַציִונג צו דער פּאָליטישער פֿילאָסאָפֿיע, בפֿרט צו אַזאַ וואָס וואַקסט אַרויס פֿון די אויפֿטוען פֿון דער פֿראַנקפֿאָרטער שול און פֿון אירע יורשים און נאָענטע, באַזונדערס האַננאַ אַרענדט, וואַלטער בעניאַמין, ערסט בלאָך, זיגפֿריד קראַקאַוער. זײַן מחשבֿה שפּײַזט זיך פֿון די בײַטראָגן פֿון פּסיכאָאַנאַליטישער אָבסערוואַציע און פֿון דער אַנטראָפּאָלאָגיע וואָס זי טראָגט אין זיך, און אויך פֿון געשיכטע–פֿאָרשונג. זשעראַר ראַבינאָוויטש אַרבעט אין אַ רעם פֿון שטודיר–תּחומים וואָס ער האָט באַנאָמענט „קלינישע פֿילאָסאָפֿיע“.
אַ נײַער באַגריף — „צעשטערערישקייט“ — אויסצוטײַטשן נאַציזם און פֿעלקערמאָרד
זשעראַר ראַבינאָוויטש דערווײַזט די פֿעסטקייט פֿונעם באַגריף „צעשטערערישקייט“, זיך שטיצנדיק אויף די בײַטראָגן פֿון דער פֿענאָמענאָלאָגישער סאַציאָלאָגיע (געאָרג סימעל) און פֿון דער אַרומנעמיקער סאָציאָלאָגיע (מאקס וועבער) פֿאַר דער פֿאָרשונג פֿון אַפֿעקטיוויטעטן אין געזעלשאַפֿטלעכן תּחום. ער שעפּט אינספּיראַציע פֿון דער היפּאָטעזע פֿונעם „טויטדראַנג“ אין איר יענעם–צעשטערערישער ווערסיע (צעשטערערישקייט), וואָס דער פּסיכאָאַנאַליז האָט פֿאַרוואַנדלט אין אַ השׂגה און וואָס רופֿט זיך איבער מיטן קאַנטיאַנישן באַגריף וועגן ראַדיקאַלן שלעכטס.
די השׂגה פֿון „צעשטערערישקייט“ ווײַזט זיך אַרויס צו זײַן אַ טײַערער באַגריף אויסצוטײַטשן דעם נאַציזם, וואָס פֿאַרבלײַבט נאָך אַלץ דאָס רעטעניש פֿון דער מערבֿדיקער קולטור. אין זײַן בוך מכּוח דער מענטשלעכער צעשטערערישקייט, פֿראַגמענטן וועגן דעם בעהעמאָט, האָט זשעראַר ראַבינאָוויטש געצייכנט און שטודירט די גרענעצן אויף וועלכע דער פּאָליטישער, סאָציאָלאָגישער און פֿילאָסאָפֿישער געדאַנק שטויסן זיך אָן ווען זיי פּרובירן דערגיין אַ טאָלק אינעם נאַציזם דורך האָבעסעס לעוויאַטאַן–מעטאַפֿאָר. ער לייגט פֿאָר צו באַטראַכטן די פֿראַגע פֿון נאַציזם, לויט פֿראַנץ נוימאַנס עצה, אין דער בחינה פֿונעם בעהעמאָט, דעם היפּוך פֿונעם לעוויאַטאַן. דער בעהעמאָט איז אַ מאָדעל פֿון אַנטסדרונג, פֿון כאַאָס און פֿאַרברעכערישער הנאה. זשעראַר ראַבינאָוויטש אַנאַליזירט די נאַצישע „כימערע“ מיט איר פֿאַרהעלדישן געוואַלט, דערהייבן אָנפֿאַלערישקייט און אויסראָטן אַלע מאָראַלישע נאָרמעס. די דאָזיקע נאַצישע כימערע באַשטייט פֿון טוערישן גאַנגסטעריזם, פּויערישער עפּאָפּעע אין אַ געצנדינערישן גײַסט, מעדיצינישן ביִאָלאָגיזם און אינסטרומענטאַלער שׂכלדיקייט. דורכן באַגריף „צעשטערערישקייט“ קען ראַבינאָוויטש אַרומרעדן און שטודירן דעם הויפּטטעזיס פֿונעם סאָציאָלאָג זיגמונט באַומאַן, בעיקר אין זײַן וויכטיקסט ווערק. באַומאַן טײַטשט אויס דעם נאַציזם פֿונעם קוקווינקל פֿון אַ באַזונדערער שׂכלדיקייט, די שׂכלדיקייט פֿונעם אינסטרומענטאַלן פֿאַרשטאַנד און פֿון דער אינסטרומענטאַלער טוּונג. אויב מע זאָל רעדן אין פֿרוידיאַנישע טערמינען, קומט ראַבינאָוויטש אַרויס מיט אַ פֿילאָסאָפֿישן אַרויסזאָג לויט וועלכן לעוויאַטאַן וואָלט געקענט זײַן דער נאָמען פֿון אַ צושטאַנד פֿון „אומברענגערישע פֿאַרבינדונגען“ מחמת צו פֿיל צוואַנג, און בעהעמאָט — דער נאָמען פֿון אַ צושטאַנד פֿון „טויטגיריקע פֿונאַנדערבינדונגען“. דערבײַ דאַרף קלאָר זײַן — ניואַנסירט ער — אַז, אחוץ דעם, זענען פֿאַראַן לעבנס–פֿאַרבינדונגען און –פֿונאַנדערבינדונגען : „די שיידליניע ציט זיך נישט צווישן דעם ברירה–פּאָרל פֿראַבינדונג/פֿונאַנדערבינדונג, נאָר צווישן דער קרענקלעכער סכעמע אָדער דער עראָטישער דינאַמיק וואָס באַלעבן זיי“. דער באַגריף צעשטערערישקייט דערלויבט זשעראַר ראַבינאָווישן צו דערקענען, אַרטיקולירן און באַטראַכטן די ענלעכקייטן און אַנדערשקייטן צווישן די דערמעגלעכנדיקע באַדינגונגען און די פּראַקטישע דרכים פֿונעם דריטן חורבן און פֿונעם פֿאָלקסמאָרד איבער די טוטסיס און די מעסיקע הוטוס אין רואַנדאַ אין 1994. זשעראַר ראַבינאָוויטש גייט איצט ווײַטער אָן מיט זײַנע פֿאָרשונגען איבערן באַגריף „צעשטערערישקייט“, דורך זײַנע אַרבעטן וועגן נאַציזם, וועגן דעם פֿאָלקסמאָרד איבער די טוטסיס און די מעסיקע הוטוס אין רואַנדאַ און וועגן דער אונטערוועלט און די מאַפֿיעס, ווי אויך וועגן די אָפּרופֿן פֿונעם נאַציזם אין די אויסדרוקן פֿון הײַנטצײַטיקן פֿונאַנדערפֿאַל פֿון געזעלשאַפֿטלעכן צוזאַמענבונד.
אַן עטיק פֿון אַנטוישונג
אויפֿן יסוד פֿון די פֿרוידיאַנישע באַטראַכטונגען און פֿעסטשטעלונגען, באַזונדערס פֿון פֿרוידס פֿאַרלעגנהייט אין דער קולטור, און פֿון זײַנע אייגענע דערטראַכטונגען אין שײַכות מיטן באַגריף פֿון „צעשטערערישקייט“, קלערט ראַבינאָוויטש אַרײַן אין די קאָנסעקווענצן פֿון דער פּלאַסטישקייט פֿון דער צעשטערונג, איר פֿעיִקייט זיך צוצופּאַסן צו פֿאַרשיידענע היסטאָרישע סיטואַציעס אָנהאַלטנדיק כּסדר איר אייגענע נאַטור. פּנים–אל–פּנים מיט אַזאַ אומאײַנגענעמען אמת — באַרבאַרישקייט לויערט אויפֿן מענטש — סטאַרעט זיך זשעראַר ראַבינאָוויטש צו לייגן דעם פֿונדאַמענט פֿון אַן עטיק פֿון אַנטוישונג, אַן עטיק דורך וועלכער דער מענטשלעכער יחיד זאָל קענען אויפֿשטעלן דאַמבעס קעגן דער צעשטערערישקייט וואָס שטעקט אין מענטשלעכן מין.
1871
ה'תרל"א - ה'תרל"ב
זשעראר ראבינאוויטש
באַטראַכטונגען וועגן הומאָר
דעם אַרײַנקלער אין דער עטיק פֿון אַנטוישונג פֿאַרטיפֿט און אילוסטרירט ראַבינאָוויטש דורך זײַנע אַנאַליזן איבערן הומאָר, דאָס דאָזיקע צירונג פֿון דער קולטוראַרבעט, וואָס ליגט אינעם מענטש. אין זײַן בוך ''וואָס הערט זיך שלעכטס? — ייִדישער הומאָר, אַ גײַסטיקע קונסט'', טראַכט ער אַרײַן אין דער ספּעציפֿישקייט פֿון ייִדישן הומאָר, דעם סימן און באַווײַז פֿון דער ייִדישער קולטור און פֿון ייִדישן מהות, אויף וועלכע עס ווירקט אַ כאַראַקטעריסטישע אינעווייניקסטע שפּאַנונג, די שפּאַנונג פֿון אַ צונויפֿגלידערונג צווישן אַנטוישונג אין מענטשלעכקייט און משיחישן בטחון. אין אַ נײַער ווערק, ''אײַך זעט דאָס אויס קאָמיש ? (וואַריאַציעס וועגן געלעכטער)'', איז זשעראַר ראַבינאָוויטש ממשיך דעם אַרײַנקלער אין הומאָר און אין זײַן עטישער שליחות. דורך אַן אַנאַליז פֿון די חילוקים און מיטשטימונגען צווישן די צוויי גרויסע הומאָר–טראַדיציעס — די פֿון ייִדישן הומאָר און די פֿון ענגלישן, באַלײַכט ראַבינאָוויטש די באַדינגונגען וואָס דערמעגלעכן הומאָר, און אַנאַליזירט זײַן ציוויליזירנדיקע און ניכטער–עמאַנציפּירנדיקע ווירקונג.
דורך זײַנע פֿאָרשונגען העלפֿט זשעראַר ראַבינאָוויטש ברענגען יענע ענדערונגען אין דער השׂגות–סיסטעם וואָס זענען אומבאַדינגט נייטיק אָנצוגיין מיט דער אַרבעט פֿון אַנטשיפֿערן און „פֿונאַנדערפּלאָנטערן“ די הײַנטצײַטיקע וואָר. זײַן ווערק צילט צונויפֿצוגלידערן די ראַדיקאַלע פּסיכאָאָנאַליטישע אַנטראָפּאָלאָגיע מיט די זיך כּסדר אומקערנדיקע פֿראַגעס פֿון דער קלאַסישער פּאָליטישער פֿילאָסאָפֿיע, ווי עס האָבן זיי פֿאָרמולירט לעאָ שטראַוס און קלאָד לעפֿאָר. זשעראַר ראַבינאָוויטש לייגט די עפּיסטעמאָלאָגישע און עטישע יסודות פֿון אַ נײַעם אופֿן אָנצונעמען אונדזער מענטשלעכן מעמד אין אונדזער הײַנטצײַטיקער וועלט.
קאַטעגאָריע:פראנצויזן קאַטעגאָריע:פילאסאפן קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
ארדאהאן
אַרדאַהאַן איז א שטאט אין צפון־מזרח טערקיי, נישט ווייט פונעם גרענעץ מיט גרוזיע. די שטאט געפינט זיך אין דער מזרח אנאטאליע ראיאן. אין 2013 האבן געוואוינט דארט 40,874 מענטשן.
קאַטעגאָריע:שטעט אין טערקיי
פּאַריזער צײטשריפֿט
left|thumb|200px|צװײ נומערס פֿון דער פּאַריזער צײטשריפֿט
די פּאַריזער צײַטשריפֿט איז געװען אַ זשורנאַל, װאָס איז דערשינען אין פּאַריז פֿון יאָר 1953 ביזן יאָר 1969 (פֿערציק נומערן זײַנען געדרוקט געװאָרן). בײַם אָנהייב איז דער זשורנאַל דערשינען פֿיר מאָל אַ יאָר, אָבער אין די לעצטע יאָרן זײַנען דערשינען בלױז אײן אָדער צװײ נומערן אַ יאָר.
די דאָזיקע צײַטשריפֿט איז געװען פֿאַרבונדן מיט די לינקע, באַזונדערש מיט דער פֿראַנצײזישער קאָמוניסטישער פּאַרטײ.
טעמעס
אַװדאי צוליב אירע פֿאַרבינדונגען מיטן ראַטן־פֿאַרבאַנד האַט די פּאַריזער צײטשריפֿט פּובליקירט לידער פֿון סאָװעטישע פּאָעטן, למשל לײב קװיטקאָ אָדער פּרץ מאַרקיש. זי האָט אױך פּובליקירט אַ סך װערק פֿון ייִדישע שרײַבערס און אַרטיקלען װעגן ליטעראַטור און װעגן דער געשיכטע פֿונעם ײִדישן פֿאָלק בעת דער צװײטער װעלט־מלחמה.
קאַטעגאָריע: ייִדיש־שפּראַכיקע צײַטשריפֿטן
ווישי רעגירונג
די ווישי רעגירונג איז געווען די רעגירונג פון פראנקרייך פון יולי 1940 מיטן דייטשן אריינמארש, ביי דער צווייטער וועלט מלחמה, ביז אויגוסט 1944, מיטן באפרייאונג דורך די פרייע פראנקרייך טרופן, אינאיינעם מיט די אליאירטע, איר הויפטשטאט איז געווען אין ווישי.
דער פרעזידענט פון דער רעגירונג איז געווען אנרי פיליפ פעטען (ער האט זיך גערופן לאנד פירער).
די רעגירונג האט קאלאבארירט מיט די נאציס, אין אלע הינזיכטן, ווי די יידן. זיי זענען געווען ווי בלינדע הינער, נאכפאלגנדיק היטלער.
קאַטעגאָריע:צווייטע וועלט מלחמה קאַטעגאָריע:חורבן אייראפע
האלבאינזל
300px|קליין|סאטעליט בילד פונעם איבערישן האלבאינזל א האַלבאינזל איז א שטיק לאנד ארומעגענומען מיט וואסער פון דריי זייטן אבער באהאפטן צו דער יבשה.
אייראפע
די פיר הויפט האלבאינזלען אין איראפע זענען די איבערישער, סקאנדינאווישער, איטאליענישער און באלקאנער האלבאינזלען.
באלקאנער האלבאינזל
די באלקאן לענדער זענען אן האלבאינזל וואס שליסט איין אלבאניע, באסניע און הערצעגאווינע, בולגאריע, גריכנלאנד, מאנטענעגרא, צפון-מאקעדאניע, סלאוועניע, סערביע, קאסאווא, קראאטיע, רומעניע און דעם אייראפעישן טייל פון טערקיי.
אינדיע
גאנץ אינדיע איז דער גרעסטער האלבאינזל אין דער וועלט.
קארעע
גאנץ דרום און צפון קארעע איז א האלבאינזל.
דרום אמעריקע
*
חיים אלכסנדר ראזענפעלד
רבי חיים אלכסנדר ראזענפעלד זצ"ל (ה'תרמ"ב - ה'תש"ג), רב אין זאסאלע
אפשטאם
רבי חיים אלכסנדר איז געבוירן אין יאר ה'תרמ"ב, צו זיין פאטער הרב אלעזר ראזענפעלד פון אושפצין, א זון פון הרב יהושע ראזענפעלד, רב אין קאמינקא, א זון פון הרב שלום ראזענפעלד, רב אין קאמינקא. און צו זיין מוטער מרת פראדיל א טאכטער פון הרב חיים האלבערשטאם, דער צאנזער רב.
פאמיליע
רבי חיים אלכסנדר האט געהייראט מרת חיה א טאכטער פון זיין פעטער הרב יצחק טוביה רובין. זייערע קינדער:
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:קאמינקא
יוסף מאיר הורוויץ
ר' יוסף מאיר הורוויץ איז דער עלטסטער זון פון ר' בעריש ספינקער. ער האט געהייראט מרת הינדא, טאכטער פון רבי מנחם אליעזר זאב ראזנבוים, דער קרעטשענעווער רבי פון רחובות.
אין דעם הויף פון זיין זיידן און אונטער זיין אויפזיכט איז ער געשטיגן בתורה ועבודה.
ווילאנג זיין טאטע האט געלעבט איז ער געווען דער ראש הכולל אין ספינקא און א בוחן אין תלמוד תורה.
ביי דער לויה פון זיין פאטער האט אים זיין פעטער ר' בעריש מייזליש געקרוינט אלס ממשיך השלשלת.
קינדער
קאטעגאריע:אונגארישע אדמורי"ם קאטעגאריע:ספינקא
ירמיה דאמען
ירמיה חיים דאמען (געבוירן תשי״א) איז דער הויפט בעל תפילה און קאמפאזיטאר פון ניגונים אין דעם בעלזער הויף אין ירושלים. ער איז אויך א משגיח אין דער בעלזער ישיבה אין טעלז-סטאן.
לעבנסגעשיכטע
דאמען איז געבוירן געווארן און אויפגעצויגן אין בני ברק אין א בעלזער משפחה פאטער רבי יצחק איטשע דמן. ער האט אויסגעלערנט חסידישע מוזיק פון זיין פאטער, איטשע דאמען פון ראזוואדאוו, וואס איז געווען א בעל תפילה און באהאוונט מיט די ראזוואדאוו-ראפשיצער ניגונים. ער האט געלערנט אין בעלזער מוסדות. קאַטעגאָריע:בעלזער חסידים קאַטעגאָריע:בעלי תפילות קאַטעגאָריע:קאמפאזיטארן קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן קאַטעגאָריע:ישראלים קאַטעגאָריע:מענטשן פון בני ברק
כיסופים
ווען עס איז ארויסגעקומען האט עס געהייסן אז דאס איז זיין לעצטער אלבאם בעפאר ער פענסיאניהרט פון זיין לאנגער קאריערע. די אלבאם איז געוועהן גאהר סוקסעספול און זיך פארקויפט בעסער ווי געראכטן.
וועב לינקען
קאַטעגאָריע:אידישע טעיפס
רבי אליעזר בנו של רבי יוסי הגלילי
רבי אליעזר בנו של רבי יוסי הגלילי, איז געווען א תנא, וואס ווערט דערמאנט איין מאל אין משניות.
זיין צייט
רבי אליעזר בנו של רבי יוסי הגלילי איז געווען פון פינפטן דור תנאים, און פון צענטן דור נאך די אנשי כנסת הגדולה, ער איז געווען א זון פון דער תנא רבי יוסי הגלילי
איבער אים
רבי יוחנן זאגט ווי מען טרעפט די רייד פון רבי אליעזר בנו של רבי יוסי הגלילי אין אגדא זאל מען צושטעלן די אויערן.
רבי אליעזר בנו של רבי יוסי הגלילי ווערט פארעכנט אלס פארפאסער פון דער ברייתא "ל"ב מדות שהאגדה נדרשת בהן".
זעט אויך
רשימה:תנאים
רעפרענצען
קאטעגאריע:תנאים
זאפאראזשיע גובערניע
זאפאראזשיע גובערניע איז אן אבלאסט (גובערניע) פון אוקראינע. די הויפטשטאט פון דער גובערניע איז זאפאראזשיע. דרום-זאפאראזשיע איז אונטער א טיילווייז רוסן אקופאציע פון די רוסלאנדישער אינוואזיע אויף אוקראינע 2022.
געאגראפיע
זאפאראזשיע גובערניע האט א שטח סה״כ פון 27,183 קוואדראט ק״מ, און איז אין דרום-מיזרח אוקראינע. צו מערב גרענעצט זי כערסאנע גובערניע, צו צפון – דניפראפעטראווסקע גובערניע, און צו מיזרח – דאנעצקע גובערניע.
היסטאריע
זאפאראזשיע גובערניע איז געשאפן אין יאנואר 1939 אין דער אוקראינישער סאוועטישער סאציאליסטישער רעפובליק פון דניפראפעטראווסקע גובערניע.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:אוקראינע
חיים יוסף דוד ווייס
הרב חיים יוסף דוד ווייס (אויך באקאנט אלס דער חיד"ו) איז דער סאטמארער דיין פון די זאליס אין אנטווערפן.
הרב ווייס איז מייסטנס באקאנט פאר זיינע פדיון שבויים אקטיוויטעטן אין וועלכע ער איז שטארק באשעפטיגט.
ביאגראפיע
חיים יוסף דוד איז געבוירן צו זיין פאטער ר' פינחס אין דער שטאט מאנטשעסטער, ענגלאנד, אלס דוד ווייס. זייענדיג א קינד איז ער שווער קראנק געווארן און מ'האט אים צוליב דעם צוגעלייגט די נעמען חיים יוסף, וואס די באדייט דערפון איז צולייגן לעבן.
נאך זייענדיג אין די יונגע יארן האט חיים יוסף דוד שוין געהייסן אן אויסגערופענער עילוי און חריף, און אלס בחור האט ער זיך פארהערט ביים טשעבינער רב רוב ש"ס.
פדיון שבויים
מיט די מצווה פון פדיון שבויים איז ר' חיים יוסף דוד פארנומען ארום די זייגער, און ער העלפט ארויס אידן אין געפענגעניש אפגעזען וואס די קאסטן זענען.
הויפטזעכטליך איז באקאנט זיינע אקטיוויטעטן פאר די וואוילזיין פון די דריי בחורים וואס זענען ארעסטירט געווארן אין יאפאן אין יאר תשס"ח, אויף קלאגעס פון שמוגלען אומלעגאלע סובסטאנצן, ער האט דאן אויסגעגעבן פון זיין אייגן טאש שווערע געלטער, און ווי אויך אויפגערודערט די וועלט בייצושטייערן פאר די צוועק צואמען מיט הרבני הרב אהרן נעזרי פון לאנדאן
אויך איז באוואוסט אז ער איז געפארן זיך טרעפן מיט דער איראנער גייסטליכער פירער כומעיני מיטן ציל אויסצולייזן דרייצן אידן וועלכע זענען דארט פארכאפט געווארן.
זיינע ספרים
קאַטעגאָריע:דיינים קאַטעגאָריע:סאטמארער דיינים קאַטעגאָריע:פוסקים
קליוולאנד
קליװלאַנד איז א שטאט אין צפון אהאיא, פאראייניקטע שטאטן. עס איז באַפֿעלקערט מיט ארום 400 טויזנט מענטשן. דער נאמען קליוולאנד איז באשטימט געווארן נאכן גענעראל מאזעס קליוולענד אין 1796
גאנגעס
דער גאַנגעס (, גאנגאַ,, , ,  גאַנגאַי,  גאַנגאַ), איז א טייך  פון אינדיע און באנגלאדעש. דער 2525 ק"מ טייך קומט ארויס אין דער מערב הימאלייע אין דעם אינדישן שטאט אוטאראקהאנד, און פליסט דרום און מזרח דורך צפון אינדיע אין באנגלאדעש, וואו ער גיסט ארויס אין דער בוכטע פון בענגאל. ער איז דער לענגסטער טייך פון אינדיע און איז אין די 20 גרעסטע טייכן פון דער וועלט לויטן וואסער אויסגאס. דאס שאפט דעם גאנגעס בעקן, דער מערסטער באפעלקערטער טייך בעקן אין דער וועלט, מיט העכער פון 400 מיליאן מענטשן און א באפעלקערונג ענגקייט פון בערך 390 איינוואוינער א קוואדראט ק"מ.
די דריי גרעסטע בייטייכן פונעם גאנגעס זענען יאמונע, גהאגהארא און קאשי.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:טייכן אין אזיע קאַטעגאָריע:אינדיע קאַטעגאָריע:פאקיסטאן
23סטן סעפטעמבער
23 אין סעפטעמבער איז דער 266סטער טאג פון יאר (267סטער טאג אין אן עיבור יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 99 טעג.
געשעענישן פונעם טאג
23
טורעם
250px|קליין|דער [[אייפל טורעם אין פאריז]] א טורעם איז א סטרוקטור וואס איז העכער ווי ברייטער.
אין דער פארגאנגענהייט פלעג מען בויען טורעמס צו זען ווייט כדי צו וויסן טאמער עס קומט א פיינד צו אטאקירן. אפטמאל האט מען אויך געבויט א טורעם אין א פעסטונג. היינט קען מען אויסניצן טורעמס צו קוקן אויף א ברייטער לאנדשאפט, ארויסשיקן ראדיא כוואליעס אדער צו שפרינגען מיט א פּאראשוט (פאר הנאה).
א וואסערטורעם איז א הויכער סטרוקטור אוואו מען האלט וואסער. צוליב דער הייך קומט דאס וואסער אראפ וואוהין מען דארפט מיט א שטארקן דרוק. קליין|א וואסערטורעם אין [[קארמעל, אינדיאנע]]
א לייכטטורעם האט א ליכט הויך אויף דער שפיץ, כדי מאטראסן זאלן וויסן וועלכן וועג צו פירן זייער שיף סיי ביי נאכט סיי אין שלעכטן וועטער.
דער עלטסטער טורעם אין דער וועלט געפינט זיך אינעם מויער פון יריחו.
* קאַטעגאָריע:אינזשעניריע
הגר
הָגָר איז געווען די דינסט פון שרה. זי איז געווארן אפילגש און ווייב פון ​אברהם אבינו און האָט געבוירן ישמעאל. איר דערציילונג איז דערשינען אין ספר בראשית.
נאכדעם וואס שרה האט געבוירן יצחק, האט זי געבעטן אברהם אוועקצוטרייבן הגר און ישמעאל, האַלטן יצחק אַוועק פון זיי.
קאַטעגאָריע:פערזענלעכקייטן אין תנ"ך
אלגעברעישע סטרוקטור
אין מאטעמאטיק, און ספעציפיש אין אבסטראקטער אלגעברע, איז אן אלגעברעישע סטרוקטור א סכום אויף וואס עס ווערט דעפינירט איינע אדער מער בינארישע אפעראציעס.
ביישפילן פון אלגעברעישע סטרוקטורן זענען גרופעס, רינגען, פעלדער און געפלעכטן.
אלגעברעישע סטרוקטורן אילוסטרירן די טעכניקן פון אבסטראקציע און גענעראליזאציע, וואס זענען די יסודותדיקע טעכניקן פון מאטעמאטיק. די אייגנשאפטן פון אלגעברעישע סטרוקטורן ווערט שטודירט אין אבסטראקטער אלגעברע.
קאַטעגאָריע:אבסטראקטע אלגעברע
קאבאלט
250px|לינקס 250px|קליין|גרויער קאָבאַלט קאָבאַלט (Cobalt) איז אַ כעמישער עלעמענט מיט סימבאָל Co און אַטאם נומער 27. קאבאלט איז אן איבערגאנג מעטאל.
ביאלאגישע ראלע
קאָבאַלט איז נייטיק אין קליינע קוואנטיטעטן אין פילע לעבעדיקע אָרגאַניזאַמען, אַרייַנגערעכנט מענטשן. קאָבאַלט איז אַ קאָמפּאָנענט פון וויטאַמין B12.
קאַטעגאָריע:כעמישע עלעמענטן קאַטעגאָריע:איבערגאנג מעטאלן
30סטן אויגוסט
דעם 30סטן אויגוסט איז דער 242סטער טאג פון יאר (243סטער אין אן עיבור־יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 123 טעג.
פייערטעג און פאסירונגען
30
קאלקולאטאר
דער ערשטער קאַלקולאַטאָר וואָס מ'האט געקענט האַלטן אין איין האַנט, די קורטע, איז געווען מעכאניש, ניט עלעקטראָניש. ער האט געקענט צוגעבן, אַראָפּרנעמען, טאפלען, צעטיילן און רעכענען קוואַדראַט און קובישע ווארצלען. די קורטע האט גערעכנט פינקטלעך צו כאטש עלף ציפערן. איר אויסגעפינער, קורט הערצשטארק, האט געקאנטשעט איר פלאניפיקאציע ווען ער איז געווען פארשפארט אין דעם בוכענוואַלד קאָנצענטראַציע לאַגער ביי דער צווייטער וועלט מלחמה. ער האט אויסגעניצט מאטעמאטישע טעכניקן און מחודשדיקע מעכאניקן צו פארקלענערעם דעם פארנעם און וואָג. די קורטע איז געווען גאנץ פאפולער ביז די 1970ער יארן ווען עלעקטראנישע קעשענע קאלקולאטארן זענען אריין אין מאַרק.
בדרך כלל קען מען נישט פראגראמירן א קאַלקולאַטאָר, אָבער זענען פאראן אויך פרגראמירבאר קאַלקולאַטאָרן ווי דער HP-65, וואָס איז געווען דער ערשטער קאַלקולאַטאָר וואָס מ'קען פּראָגראַמירן. אן אנדער אונטערשייד צווישן טיפּן פון קאַלקולאַטאָרן איז דער חילוק צווישן פּראָסט קאַלקולאַטאָר וויסנשאפטלעכע קאַלקולאַטאָר. נאָרמאַל קאַלקולאַטאָר קענען דורכפירן די פיר חשבון אפעראציעס, און א מאל מער פּשוט אַקטיאָנס, אַזאַ ווי קאַלקיאַלייטינג פּערסענטידזשיז. וויסנשאפטלעכע קאַלקולאַטאָר טויגעוודיק פון טריגאָנאָמעטריק פונקציעס ווי געזונט, שטאַרק, און לאַגערידאַם. אן אנדער מאָדעל איז אַ פינאַנציעל קאַלקולאַטאָר, וואָס כולל פינאַנציעל חשבון פונקציעס: כעזשבן פון אינטערעס, קאַפּיטאַליזיישאַן און אַזוי אויף.
פילע אָפּערירן סיסטעמען אַרייַננעמען ווייכווארג קאַלקולאַטאָר, אַז מימיקס דער קאַמף פון אַ סטאַנדאַרט אָדער וויסנשאפטלעכע קאַלקולאַטאָר.
הייַנט, ינאַגרייטיד קאַלקולאַטאָרס אָדער אַגזיליערי צעל פאָנעס, PDA. עס זענען וואַטשיז אַז אַרייַננעמען זיי פון (כאָטש דאָס איז געווען מער געוויינטלעך שניט אין די '80ס).
הייַנטיקע קאַלקולאַטאָרן זענען ארבעטן עלעקטריש מיט א באטעריע.
קאַטעגאָריע:אריטמעטיק קאַטעגאָריע:ביורא געצייג
שאנדע
שאנדע איז די געוויסן וואס פלאגט דעם מענטש, איבער זיין באוויסטזיין אדער אנערקענונג פון נישט האבן קיין כבוד - אז אנדערע מענשטן קוקען אויף אים אראפ און נעגעטיוו צוליב עפעס א אקט אדער זאך.
שאנדע ווערט באטראכט אלס דער צוזאמהאלטונג פון געזעלשאפט, ווייל אז מען וויל נישט זיך וויי טאן פון די ווייטאג ווא לאזט נישט זיך שטעכן, וואס האלט צוריק יענעם'ס ווייטאג פון אן אנדערן וואס שפירט דאך דאס נישט. נאר די בושה איז די ווייטאג נישט צו רורען יענעם.
טאבוס אדער עבירות בין אדם למקום טוט מען אויך נישט צוליב דעם, ווייל אפילו עס גלוסט זייער שטארק האלט מען זיך איין וויבאלד מען שעמט זיך פון אנדערע.
אידישקייט
מיר אידן ווערן באטראכט אלס מער שעמעדיג ווי די גוי. רחמנים ביישנים גמלנים.
אבער אפילו דאס איז א מעלה איז דאס אין עבודת ה' נישט קיין ארטיקל נאר דארטן דארף מען יא גיין מיט גאווה דקדושה.
וואסילי קאנדינסקי
וואַסילי וואַסילאָוויטש קאַנדינסקי (רוסיש: Васи́лий Васи́льевич Канди́нский; 16טן דעצעמבער 1866 - 13טן דעצעמבער 1944) איז געווען א איינפלוסרייכער רוסישער מאלער און א פיאנער פון אבסטראקטער קונסט.
ביאגראפיע
ער איז געבוירן זעכצן דעצעמבער 1866 אין מאסקווע און אויפגעוואקסן אין אדעס.
יוסף פאפיערניקאוו
יוסף פּאַפּיערניקאָוו (וואַרשע [דעמלט – אין באַשטאַנד פון דער רוסלענדישער אימפּעריע], 1897 אָדער 1899 – תל-אָביב, 1993) איז געווען אַ ייִדישער דיכטער, איינער פון די גרונטלייגער פון דער ייִדישער ליטעראַטור אין ארץ-ישראל.
וואסילי קאנדינסקי
ביאגראפיע
אין 1896 האט ער זיך געצויגן קיין מינכן, וואו ער האט שטודירט אין די ארטיגע אקאדעמיעס.
יוסף פאפיערניקאוו
לעבנסגעשיכטע
יוסף פּאַפּיערניקאָוו איז געבוירן געוואָרן אין דער משפּחה פון שמואל פּאַפּיערניקאָוון, אַ משכיל און אַ ציוניסטישן טוער, וועלכער האָט געצויגן זײַן חיונה פון אַ יאַטקע. דער קומענדיקער דיכטער האָט זיך געלערנט אין חדר און דערנאָך – אין אַ רוסישער רעאַלער גימנאַזיע. דאָס ייִנגל האָט געהאַט אַ שיינע שטימע און אין דער עלטער פון 8 יאָר איז ער אָנגענומען געוואָרן אינעם באַרימטן כאָר פון דער שול אויף טלאָמאַצקע-גאַס אונטער דער אָנפירונג פונעם חזן גרשון סיראָטע.
וואסילי קאנדינסקי
ביאגראפיע
ער איז געשטארבן אין פראנקרייך אין 1944.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:מאלערס קאטעגאריע:רוסן
יוסף פאפיערניקאוו
לעבנסגעשיכטע
אַלס דיכטער האָט יוסף פּאַפּיערניקאָוו דעביוטירט אין דער עלטער פון 16 יאָר מיט אַ ליד "דאָס פעלד", וואָס איז פאַרעפנטלעכט געוואָרן אינעם פערטן באַנד פונעם וואַרשעווער ליטעראַרישן מאָנאַטשריפט "יודישע זאַמעלביכער". שוין אין דער פריִער יוגנט האָט ער זיך דערנעענטערט צום סאָציִאַליסטישן ציוניזם און אין אָנהייב 1920ער יאָרן איז ער געוואָרן אַ מיטגליד פון דער פּאַרטיי לינקע פּועלי-ציון, וועלכע האָט באַטראַכט די הײַנטצײַטיקע ייִדישע ליטעראַטור ווי אַ וויכטיקן און אפילו צענטראַלן עלעמענט אין דער ייִדישער זעלבסט-אידענטיפיקאַציע.
זיין ארבעט אלס דיכטער
זינט 1918 האָט יוסף פּאַפּיערניקאָווס דיכטונג זוכה געווען צו אַ פּאָפּולערקייט. זײַנען לידער פלעגן זיך באַווײַזן אין ייִדישע צײַטשריפטן און צײַטונגען פון פּוילן, ארץ-ישראל, פאַרייניקטע שטאַטן און אַנדערע לענדער ("ליטעראַרישע בלעטער", "צוקונפט", "מאָרגן-ישראל", "פּראָלעטאַרישער געדאַנק" (די צײַטונג פון דער פּאַרטיי "פּועלי-ציון"). אין 1927 איז אין וואַרשע דערשינען זײַן ערשטע לידער-זאַמלונג "אין זוניקן לאַנד: פּאַלעסטינער לידער". ביז דער צוויטער וועלט-מלחמה זײַנען דערשינען נאָך 8 זײַנע לידער-זאַמלונגען. זינט ישראל איז אומאָפּהענגיק געוואָרן האָט ער רעגולער געשריבן אין דער תל-אָביבער צײַטונג "לעצטע נײַעס" און פאַרעפנטלעכט זײַנע לידער אין דער צײַטשריפט "די גאָלדענע קייט". יוסף פּאַפּיערניקאָוו האָט אויך פאַרפאַסט ניגונים פאַר זײַנע לידער. באַזונדער פּאָפלער איז געוואָרן זײַן זינגליד "זאָל זײַן אַז איך בױ אין דער לופֿט מײַנע שלעסער".
יוסף פאַפּיערנינקאָוו לידער האָבן איבערגעזעצט אין העברעיִש אַזעלכע באַרימטע ישראלדיק דיכטער ווי יעקב פיכמאַן, נתן אַלטערמאַן, אלכסנדר פּען, ווי אויך אַנדערע. אין 1988 איז אים צוגעייניקט געוואָרן דער ערן-טיטל "יקיר העיר תל-אָביב-יפו".
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:יידן פון ווארשע קאַטעגאָריע:יידישע דיכטער קאַטעגאָריע:יידיש שפראך שרייבערס
24סטן דעצעמבער
דער 24סטן דעצעמבער איז דער 358סטער טאג (359סטער אין אן עיבור־יאר), אין דער 52סטער וואך אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 7 טעג.
פאסירונגען
24
גרעסטע שטעט אינעם אייראפעישן פארבאנד
100 מערסטע באפעלקערטע שטעט צווישן די אדמיניסריטאטיווע גרענעצן
אויפמערקזאם: שטעט אין דיק זענען די הויפטשטעט פון זייערע לענדער.
תהלות ברוך
תהלות ברוך איז א ספר וואו עס ווערט באשריבן די תולדות פון רבי'ן ר' ברוכ'ל פון מעזשביזש, אן אייניקל פונעם בעל שם הקדוש, און ווי אויך אויסטייטשונגען אינעם דרך החסידות, עפ"י תורת הרבי ר' ברוך.
דער מחבר איז משה אהרן ברייטעך, וואס איז א תלמיד און חסיד פונעם פשעמישלער רבין רבי שמואל טייך, א דאפעלטער אייניקל פון רבי ר' ברוכ'ל. און דאס גאנצע ספר האט ער געשריבן לויט דער אויפאסונג פון זיין רבי'ן.
ס'איז ערשינען אין יאר תשס"ב.
דאס ספר אנטהאלט הונדערט ניין און פופציג זייטן. קאַטעגאָריע:חסידישע ספרים
פיזיקאלישע כעמיע
פֿיזיקאַלישע כעמיע איז די שטודיע פון די פיזיקאלישע פענאמענען פון כעמישע סיסטעמען.
פיזיקאלישע כעמיע האט די פאלגנדע געביטן:
די הויפט באגריפן פון פיזיקאלישער כעמיע שטאמען פון אן ארטיקל וואס דזשאסיא ווילארד גיבס האט געשריבן אין 1876.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:כעמיע
קינג הענרי׳ס דרייוו טראם סטאנציע
קינג הענרי׳ס דרייוו איז א טראמלינק סטאנציע אין ניי אדינגטאן, לאנדאנער בארא פון קרוידן, דרום לאנדאן. די טראם סטאנציע ווערט באדינט דורך טראמלינק רוטע 3, וואס פארט צווישן ווימבלדאן און ניי אדינגטאן.
טראם סטאנציע שילד|קליין|רעכטס
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:טראמלינק סטאנציעס
די בעסט פון אהרן לעבעדעוו
250px|קליין די בעסט פון אהרן לעבעדעוו (ענגליש: the best of aaron lebedeff) איז א מוזיק אלבאם וועלכע אנטהאלט צוועלף מערסט באוואוסטע ליעדער פון די פארשטעלונגען פונעם באריהמטן יודישן טעאטער אקטיאר אהרן לעבעדעוו, ארויסגעגעהבן דורך גרעיטער רעקארדינג קאמפאני אין 1973. דער קאוד פאר די קאסעטע איז GRC 182.
אינהאלט
עהרשטע זייט:
צווייטע זייט:
וועב לינקען
קאטעגאריע:אידישע ניגונים קאסעטעס קאטעגאריע:טעאטער
אוניווערסיטעט פון פענסילוועניע
דער אוניווערסיטעט פון פענסילוועניע (ענגליש: University of Pennsylvania ), באקאנט מיטן ביינאמען פען (Penn) אדער יו-פען (UPenn), איז א פריוואטער אמעריקאנישער אוניווערסיטעט אין דער שטאט פילאדעלפיע, פענסילוועניע. ער איז א מיטגליד אין דער  פליושטש-ליגע, און ווערט גערעכענט פאר איינער פון די בעסטע אוניווערסיטעטן אין דער וועלט. דער אוניווערסיטעט איז אנערקענט אלס דער ערשטער אין די פאראייניגטע שטאטן מיט שטודיעס פאר סיי אן ערשטן דיפלאם סיי א צווייטן דיפלאם, און ווי דער פערט-עלצטער אנשטאלט פאר העכערער בילדונג אין די פאראייניגטע שטאטן.
9 מיטגלידער פון דעם פאקולטעט אדער געוועזענע סטודענטן  פון דעם אוניווערסיטעט זענען באלוינט געווארן מיט א נאבעל פריז. דורך זיין לאנגער היסטאריע האט דער אוניווערסיטעט געהאט פיל אנגעזעענע גראדואנטן, צווישן זיי 13 ראש מלוכות (כולל צוויי פרעזידענטן פון די פאראייניגטע שטאטן, וואס איינער פון זיי איז דער היינטיגער פרעזידענט דאנאלד טראמפ), 3 ריכטער פון דעם העכסטן געריכט פון די פאראייניגטע שטאטן און ריכטער פון דעם העכסטן געריכט פון אנדערע לענדער, גרינדער פון טעכנאלאגיע פירמעס, און אינטערנאציאלע פינאנציעלע אינסטיטוציעס, פרעזידענטן פון אוניווערסיטעטן און 18 מיליארדערן.
איינע פון די פירענדע שולעס פון ביזנעס פארוואלטונג (MBA) איז ווארטאן, וואס געהערט צום אוניווערסיטעט פון פענסילוועניע.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:אוניווערסיטעטן קאַטעגאָריע:פענסילוועניע
פאפריקע
קליין|250px|פארשידענע [[זגאל|ראסן פון פאפריקע]] דער פאפריקע אדער פֿעפֿערל (וויסנשאפטלעכער נאמען: Capsicum annuum) איז אן איין יעריגע געקוועקטער פרוכט אין פארשידענע פארמן פון די נאכטשאטן פאמיליע סאָלאַנאַצעאיי (Solanaceae). דער פרוכט ווערט געקוועקט אין פארשידענע קאלירן.
ברכה
אויף דעם פאפריקע מאכט מען די ברכה בורא פרי האדמה, אזוי ווי אויף אנדערע גרינסן.
בדיקת תולעים
אין דעם פאפריקע איז געווענליך נישט פאראן קיין אינסעקטן אדער ווערים, דערפאר לױט דער הלכה דארף מען זיי נישט קאנטראלירן. אויב אבער איז פארהאן אנצייגונגן פון לעכער אדער פלעקען דארף מען עס דארט קאנטראלירן.
ספעקטראסקאפיע
ספעקטראסקאפיע איז א געביט אין וואס מען מעסט דעם ספעקטרום פון ענרגיע ניוואען אדער דעם ספעקטרום פון פרעקווענצן פון עלעקטראמאגנעטישער שטראלונג. ספעקטראסקאפיע ווערט ברייט באניצט אין כעמיע, פיזיק און ביאלאגיע, און אפטמאל ניצט מען דאס צו אידענטיפיצירן מאטעריאלן.
פאפריקע
מצוות התלויות בארץ
דער פאפריקע וואקסט אין א ברייטן פארנעם אין ארץ ישראל פון אלע סארטן, און דארף מען מיט זיי אויספירן (מקיים) די מצוות וואס זענען אנגעהאנגען ספעציעל פאר דעם לאנד ארץ ישראל (מצוות התלויות בארץ) : תרומות, מעשרות און שמיטה.
ספעקטראסקאפיע
קאַטעגאָריע:אפטיק קאַטעגאָריע:כעמיע
פאפריקע
רעפערענצען
קאטעגאריע:גרינסן קאַטעגאָריע:פרוכט פון ארץ ישראל
טארף
left|thumb|250px|טאָרף אין [[סקאטלאנד]] טאָרף איז אַן אָרגאַנישע סובסטאַנץ װאָס געפֿינט זיך אין מאָכיגע, זױערע זומפּן. טאָרף אַנשטײט אַזױ: אין זומפּן װאַקסט טאָרף-מאָך (װיסנשאַפֿטלעכער נאָמען: Sphagnum) און צוליב די זױערע סבֿיבֿה װאָס איז אָרעם אין זױערשטאָף װערט ניט אינגאַנצן פֿאַרפֿױלט. די דאָזיגע פֿלאַנצלעכע מאַטעריִע װאָס װערט ניט אינגאַנצן פֿאַרפֿױלט הײסט טאָרף. טאָרף האָט אַ װיכטיגע װירטשאַפֿטלעכע באַדײַטונג, װײַל מען באַנוצט עס פֿאַר ברענען, װי נאַפֿט און קױלן.
קאטעגאריע:ברענשטאפן
דרום קענטאן סטאנציע
דרום קענטאן (ענגליש: South Kenton) איז א נעצווערק באן סטאנציע אין דרום קענטאן, צפון־מערב לאנדאן, באדינט דורך דער בעקערלו ליניע פון לאנדאנער אונטערגרונט און דורך דער וואטפארד ליניע פון לאנדאנער איבערגרונט. די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 4.
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט אום 3טן יולי 1933. די סטאנציע האט אן אינזל פעראן.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:לאנדאנער איבערגרונט סטאנציעס קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין דער לאנדאנער בארא פון ברענט
איטשע בארוכאוויטש
איטשע באָרוכאָוויטש (רוסיש: Исаак Борисов, 1923 – 1972) איז געווען אַ ייִדישער דיכטער און אַ ספּאָרט-זשורנאַליסט. לידער האָט ער געשריבן אויף ייִדיש און פאַרצייכענונגען וועגן ספּאָרטלער – אויף רוסיש.
לעבנס-געשיכטע
איטשע באָרוכאָוויטש איז געבוירן געוואָרן אינעם דאָרף האָראָדעץ פונעם ראָהאַטשאָווער ראַיאָן פון דער האָמלער געגנט אין ווײַסרוסלאַנד. ער האָט דעביוטירט מיט לידער אין פּעריִאָדיק אין 1936. אין 1940 האָט ער פאַרענדיקט אַ פּעדאַגאָגישן אינסטיטוט אין ראָהאַטשאָוו און געאַרבעט אַלס לערער אין אַ ייִדישער קינדער-שול אינעם שטעטל סטרעשין. בעת דער צווייטער וועלט-מלחמה האָט ער געדינט אין דער סאָוועטישער אַלס ראַדיסט אויפן פראָנט. נאָך דער מלחמה האָט איטשע באָרוכאָוויטש געוווינט אין מאָסקווע. זינט דער גרינדונג פונעם זשורנאַל "סאָוועטיש היימלאַנד" אין 1961 און ביזן סוף פון זײַן לעבן איז ער געווען אַ מיטגליד פון דער רעדקאָלעגיע פון דעם זשורנאַל. אישטע באָרוכאָוויטש איז געשטאָרבן אין מאָסקווע.
משפחה
איטשע באָרוכאָוויטשעס ווײַב עמיליע איז געווען אַ טאָכטער פונעם גרויסן ייִדישן דיכטער שמואל האַלקין.
וועב-לינקען
קאַטעגאָריע:יידישע דיכטער קאַטעגאָריע:רוסישע דיכטער
ווייט פלעינס, ניו יארק
ווייט פּלעינס איז א סיטי לאקירט אין וועסטשעסטער קאונטי אין ניו יארק.
אין יאהר 2013 איז די טאטאלע פאפולאציע פון די שטאט געווען געשאצט אויף ארום 57,866.
היסטאריע
אינעם זיבעצטן יאהר-הונדערט איז די געגנט באזעצט געווען דורך מיטגלידער פון די מאהיקען שבט און גענוצט געווארן בעיקר אלץ פאָלוואַרק (פארם-לאנד).
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:ניו יארק קאַטעגאָריע:שטעט אין די פאראייניגטע שטאטן פון אמעריקע קאַטעגאָריע:וועסטשעסטער קאונטי, ניו יארק
שלום ראובן ראזענפעלד
רבי שלום ראובן ראזענפעלד זצ"ל (ה'תרמ"ה - י"ט תשרי ה'תרע"ח), פון אשפעצין