cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ביאמעטרישער פאס
די אינטערנאציאנאלע ארגאניזאציע פאר ציווילער אוויאציע שטעלט פעסט די דאטן פון דער ביאמעטרישער טעקע און דעם קאמוניקאציע פראטאקאל פאר לייענען זי, און די אינפארמאציע ווערט איינגעשפייכלערט אין אן אינטעגרירטן קרייז ווי א JPEG טעקע.
די דאטן איינגעשפייכלערט אויפן שפענדל
די ביאמעטרישע פאסן וואס געפינען זיך היינט אין באניץ אנטהאלטן מערסטנס די פאלגנדע פרטים: נאמען, פאס נומער, פאלק, געבורט דאטע, מין, גילטיקייט דאטע, בילדער פון די פנים, פינגערדרוק און אויגנהייטל. דאס שפענדל אנטהאלט אויך א צאל טעקעס וואס העלפן צו וועריפיצירן אז דאס שפענדל איז אויטענטיש און אז די דאטן זענען נישט געווארן געענדערט.
ישכר פראנקנטאהל
הרב ישכר פראַנקנטאַהל איז דער פארזיצער פון דער אצבע הגליל לאקאלער קאמיסיע פאר פלאניפיקאציע און בויען. ער איז געווען דער בירגערמייסטער פון בני ברק פון 2003 ביז 2008.
ביאגראפיע
לויטן אפמאך צווישן די צוויי פארטייען האט פראַנקנטאַהל געקאנטשעט זיין בירגעמייסטער אמט נאך איין קאדענץ. זיין ממלא מקום איז געווען הרב יעקב אשר פון דגל התורה.
קאַטעגאָריע:גערער חסידים קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
רימאלאוו
רימאלאוו איז א שטעטל אין טארנאפאלער אבלאסט, מערב אוקראינע. פריער איז דאס געווען סקאַלאַט באצירק, אסט־גאליציע. רימאלאוו געפינט זיך 40 ק"מ דרום־מזרח פון טארנאפאל און 32 ק"מ צפון־מערב פון הוסיאטין.
אין תר"ן האבן געוואויט דארט 2977 יידן, און דער רב איז געווען הרב יעקעלע וויידנפעלד.
רעפערענצן
49.33333°N, 26.03333°W קאַטעגאָריע:שטעטלעך אין אוקראינע קאַטעגאָריע:גאליציע קאַטעגאָריע:אידישע יישובים אין אייראפע
נפתלי הורוויץ (ראזוואדאוו)
רבי נפתלי הורוויץ זצ"ל (ה'תר"ן - ה'תש"ב), דער ראזוואדאווער רב.
אפשטאם
רבי נפתלי'טשע איז געבוירן אין יאר ה'תר"ן (אומגעפער), צו זיין פאטער הרב אפרים הורוויץ, א זון פון הרב צבי הירש הורוויץ, רב אין ראזוואדאוו, א זון פון  הרב משה הורוויץ רב אין ראזוואדאוו, א זון פון הרב אליעזר הורוויץ רב אין דזשיקאוו, באקאנט אלס רבי אליעזר'ל דזשיקאווער, א זון פון הרב נפתלי צבי הורוויץ, דער ראפשיצער רב. און צו זיין מוטער א טאכטער פון הרב אברהם חיים הורוויץ דער פלאנטשער רב.
רבנות
רבי נפתלי'טשע האט געפירט א ביטערן קאמפף מיט זיין יונגערן ברידער רבי משה איבער דעם רבנות פון ראזוואדאוו, זיי האבען זיך אויסגעמיטען פון צו טרעפען אפילו אויף שמחות, נאר פורים האבען זיי זיך געשיקט משלוח מנות. נאך א דין תורה זענען ביידע געבליבען רבנים איינער אויף א דריטעל פון געהאלט און דער אנדערע אויף צוויי דריטעל. ער האט פארמאגט זייער א שטארקע שטומע, מענטשען פלעגען קומען צו זיינע טישען צו הערען וואו ער זונגט דעם פאטערס ניגונים (מעלאדיעס) מיט א שטארקן דביקות, אומגעפעהר ביז צוויי שטונדען נאך האלבע נאכט.
הסתלקות
רבי נפתלי'טשע איז אומגעקומען אויף קידוש השם, צוזאמען מיט זיין פרוי מרים און זייערע קינדער:
קיצביהעל
קיצביהעל (דייטשיש: Kitzbühel) איז א שטעטל וואס געפינט זיך אין דעם צפון-מזרח'דיגן טייל פונעם פעדעראלן לאנד טיראל אין עסטרייך. די שטאט ליגט אויפן ברעג פונעם "קיצביהעלער אכען טייך. קיצביהעל איז אויכעט די הויפטשטאט פון דעם קיצביהעלן באצירק, און איר באפעלקערונג רעכנט אויס 8,341 איינוואוינערס (יאנואר 2017). זייענדיג א בארימטער ווינטער ספארט צענטער, און אויכעט צוליב איר פלאצירונג און הערליכן בילדערישן לאנדשאפט, אזערעס, און וואסערפאלן וואס רינגלען איר ארום, די שטאט ציעט צו זיך יאר יערליך צענדליגע טויזנטער טוריסטן א גאנצן יאר. די באדייטונג פונעם שטאט'ס נאמען אין איבערזעצונג אויף אידיש איז: א בערגל (Bühl) און א הירשל (Kitz).
ניו ענגלאנד
250px|קליין|ניו ענגלאנד (רויט) אין די פאראייניגטע שטאט ניו ענגלאנד איז א ראיאן אין צפון־מזרח פון די פאראייניגטע שטאטן וואס נעמט איין די זעקס שטאטן: מעין, ווערמאנט, ניו העמפשער, מאסאטשוסעטס, קאנעטיקעט און ראוד איילענד.
די גרעסטע שטאט אין ניו ענגלאנד איז באסטאן, וואס ווערט גערעכנט זיין האנדל און קולטורעלער צענטער.
קיצביהעל
היסטאריע
אין דעם צוועלעפטן יארהונדערט, איז דער נאמען קיצביהעל דערמאנט געווארן צום ערשטן מאל אין א אונטערלאג וועלכע האט געהערט צום "חיעמזי" קלויסטער. אין יאר 1255 קיצביהעל איז געווארן א חלק פון בייערן. אין 6טן יוני 1271 האט דער הערצאג לודוויג דער צווייטער פון בייערן דערלאנגט קיצביהעל רעכטן און סטאטוס פון א געהעריגער שטאט, און די שטאט איז באפעסטיגט געווארן מיט מויערן. דורך די נאכפאלגנדיגע יארהונדערטן איז די שטאט באקאנט געווארן אלס א בארימטער מארק און האנדל פלאץ, וואס איז נישט באיינפלוסט געווארן פון די שלאכטן און מלחמות וואס האבן פאסירט אין די ארומיגע געגנטער. שפעטער אין יאר 1504, ווען מאקסימיליאן דער ערשטער, וועלכער איז געווען דער קייזער פון דער הייליגער רוימישער אימפעריע האט איינגענומען קיצביהעל, איז זי ווידער געווארן א חלק פון טיראל.
ניו ענגלאנד
קאַטעגאָריע:פאראייניגטע שטאטן
קיצביהעל
היסטאריע
קליין|לינקס|א סקי קאנקורירונג אין קיצביהעל
די מלחמות וואס האבן פאסירט אין דעם 18טן יארהונדערט און אין דעם 19טן יארהונדערט האבן אויסגעמידן די שטאט, טראצדעם וואס אירע איינוואוינערס האבן אקטיוולעך אנטייל גענומען אין דעם טיראלישן אויפשטאנד קעגן נאפאלעאן באנאפארטע.
ווען ענדליך האט דער קייזער פראנץ יאזעף האט באשטעטיגט דעם אנגעטומלטן לעגאלן סטאטוס פון דער שטאט, און נאכדעם וואס די בוי פון דער זאלצבורג - טיראל באן איז פארענדיגט געווארן, דער האנדל און די אינדוסטריע פון דער שטאט האבן אנגעהויבן זיך צו בליען. אין יאר 1894 האט קיצביהעל גאסטירט דעם ערשטן סקי געיעג, וואס האט באצייכנט די אנהייב פון א נייער עפאכע אין דער וועלט פון ספארט און טוריזם.
צום גרויסן גליק, די שטאט איז בכלל נישט באשעדיגט געווארן דורך דער ערשטער און דער צווייטער וועלט קריג. זייט יאר 2000 איז קיצביהעל א מיטגליד פון דעם קלימאט פארבאנד פון טיראל.
טוריזם
צוזאמען מיט די בארגרוקנס און די סקי זייל באנען (ענגליש: Skilift אדער Funicular ) (העברעאיש: רכבל סקי) אין די נאכבארדיגע דערנעבענדיגע שטעטלעך "קירכבערג אין טיראל" און "יאכבערג אם טורנפאס", קיצביהעל ווערט פארעכנט אלס איינער פון די גרעסטע סקי ערטער אין גאנץ עסטרייך. קיצביהעל און די ארומיגע דערפער פארמאגן ארום 10,000 בעטן וואס זענען ארומגעשפרייט אין צענדליגע האטעלן און געסט-הייזער, וואס זענען צוגעשטעלט פאר די צענדליגע טויזנטער באזוכער וואס קומען אהין יעדעס יאר, סיי ווינטער און סיי זומער. אין דעם זומער ווען ס'איז הערט אויף צו שנייען (אין די העכערע בערג וואס רינגלען ארום דער שטאט, דער שניי בלייבט דעם גאנצן יאר), אנטדעקט זיך פאר די פילצאליגע באזוכער וואס קומען הויפטזעכלעך צו וואנדערן און ארויפקריכן אויף די בערג, א עכטער בילדערישער גן עדן מיט א אטעם-כאפנדיגן לאנדשאפט, וואס איז פול מיט גרינע קליינע בערגלעך, טייכן, אזערעס, וועלדער, טאלן און מיט א שיינער אור-אלטער ארכיטעקטור.
קליין|לינקס|צענטער פון קיצביהעל
פאנאראמע
קליין|צענטער|880px|א פאנאראמיש בילד פון קיצביעהל
קאַטעגאָריע:יישובים אין עסטרייך
טארא סטראנג
קליין|לינקס טאַראַ סטראָנג (ענגליש: Tara Strong, געבוירן מיטן נאמען טאַראַ לין טשאַרנדאָף דעם 12טן פעברואר 1973) איז א קאנאדיש-אמעריקאנישע אקטריסע, שטימע אקטריסע און זינגערין וואס איז באקאנט פאר איר ראלע אלס טימי טערנער אין "די גאר משונהדיקע עלטערן".
יונגע לעבן
סטראָנג איז געבוירן געווארן דעם 12טן פעברואר 1973 אין טאראנטא, אנטעריא. איר פאטער איז פראטעסטאנטיש און פון פראנצויזישע, דייטשע, אירישע און שאטישע שורשים. איר מוטער איז יידיש און פון בריטישע און רוסלענדישע שורשים.
פּערזענלעכע לעבן
זי איז געווען פארהייראט צו קרייג סטראָנג זינט 2000. זיי האבן צוויי קינדער: סעמי סטראָנג (געב' 2002) און עידן סטראָנג (געב' 2004).
וועבלינקען
קאטעגאריע:לעבעדיגע מענטשן קאטעגאריע:שטימע אקטיארן קאטעגאריע:קאנאדער יידן
יצחק וויינגארטן
אכט און צוואנציג יאר איז ער געווען אנגעשטעלט אין דער ישיבה חיי עולם אין ירושלים, דערנאך איז ער געווארן ר"מ פון ישיבת "באר מנחם" אין ירושלים.
ער האט דערויף באקומען א ווארעמע הסכמה פונעם דעמאלטדיגן ירושלימ'ער בי"ד: ר' דוד יונגרייז, רבי משה אריה פריינד און ר' ישראל משה דושינסקיא.
דער ספר אנטהאלט פיר הונדערט און פיר און צוואנציג זייטן.
אין יאר תשל"ז האט ארויסגעגעבן זיין ספר אוצר המידות און ער רופט דאס אויך בית יהודה לע"נ זיין פאטער.
ער האט דערויף א הסכמה פונעם ירושלימער בי"ד און א מכתב ברכה פון ר' יוסף אשכנזי בשם סאטמארער רבי.
ביים אנהייב האט ער זיין סדר היחוס ביזן ר"ר אלימלך. דער ספר באשטייט פון דריי הונדערט און פיר און אכציג זייטן.
אויך האט ער ארויסגעגעבן א קונטרס פון אכציג זייטן מיטן נאמען זכרון מנחם וואו ער איז מלקט פיר הונדערט ענינים איבער ברכת התורה און שקידת התורה.
קאַטעגאָריע:רבנים אין ירושלים
שבט (חודש)
שבט איז דער עלפטער חודש צו דער ציילונג פון די חדשים וועלכע ווערט געציילט פון ניסן (און דער פינפטער חודש צו דער ציילונג פון יארן, וועלכע ווערט געציילט פון תשרי ).
קביעות - קאלענדאר
פון ווען ס'איז באשטימט געווארן דער יידישער קאלענדאר (קביעות החדשים), איז שבט שטענדיג א פולער חודש (מלא) : א חודש פון דרייסיג טעג.
ראש חודש שבט איז שטענדיג איין טאג: דער ערשטער טאג פון שבט וויבאלד טבת איז שטענדיג א פארקערצטער חודש (חסר) : ער האט שטענדיג נאָר ניין און צוואנציג טעג.
דער ערשטער טאג פון חודש שבט קען אויספאלן פינף טעג פון דער וואך: (ב ג ד ה ז) מאנטיק, דינסטיק, מיטוואך, דאנערשטיק, שבת.
קאלענדאר פאר שבט ווען דער ערשטער טאג געפאלט מאנטיק
אין א יאר ווען ראש השנה געפאלט מאנטאג און דאס יאר איז א שנה שלימה (ד"ה אדער בש"ה פשוטה אדער בש"ז מעוברת), ווי אויך אין א יאר ווען ראש השנה געפאלט דינסטאג (ד"ה אדער גכ"ה פשוטה אדער גכ"ז מעוברת), געפאלט דער ערשטער טאג שבט מאנטיק.
קאלענדאר פאר שבט ווען דער ערשטער טאג געפאלט דינסטיק
אין א יאר ווען ראש השנה געפאלט דאנערשטאג און דאס יאר איז א שנה חסירה (ד"ה הח"א מעוברת) געפאלט דער ערשטער טאג שבט דינסטיק.
קאלענדאר פאר שבט ווען דער ערשטער טאג געפאלט דאנערשטיק
אין א יאר ווען ראש השנה געפאלט דאנערשטאג און דאס יאר איז א שנה שלימה (ד"ה אדער הש"א פשוטה אדער הש"ג מעוברת), ווי אויך אין א יאר ווען ראש השנה געפאלט שבת און דאס יאר איז א שנה חסירה (ד"ה אדער זח"א פשוטה אדער זח"ג מעוברת), געפאלט דער ערשטער טאג שבט דאנערשטיק.
קאלענדאר פאר שבט ווען דער ערשטער טאג געפאלט שבת
אין א יאר ווען ראש השנה געפאלט מאנטאג און דאס יאר איז א שנה חסירה (ד"ה אדער בח"ג פשוטה אדער בח"ה מעוברת), ווי אויך אין א יאר ווען ראש השנה געפאלט שבת און דאס יאר איז א שנה שלימה (ד"ה אדער זש"ג פשוטה אדער זש"ה מעוברת) געפאלט דער ערשטער טאג שבט שבת.
דער אינהאלט פון חודש
דער צירוף פון חודש שבט גייט ארויס פון דעם אנפאנג פון די ווערטער (ראשי תיבות) המר ימירנו והיה הוא (ויקרא כז. לג.).
דער מזל פון שבט ווערט אנגערופן דלי.
יעקב יוסף שטארק
יעקב יוסף שטארק איז א חסידישער חזן א סאטמארער חסיד, וועלכער פארט ארום איבער די וועלט זינגען און האלטן קאנצערטן.
ער איז באקאנט מיט זיין זיסע לירישע טענאר און מיטן קענען גאר הויך ארויפציען.
די מערסטע שטייט איהם גוט די שטיקלעך פון משה קאסעוויצקי.
ער האט א פאזיציע אין דער ? שוהל אין מאנהעטן.
לינקען
קאטעגאריע:חזנים
טאני בלער
ענטאני טשארלס לינטאן ״טאני״ בלער (געבוירן דעם 6טן מיי, 1953) 52סטער פרעמיער מיניסטער פון גרויס בריטאניע. געווען פירער פון דער לייבאר פארטיי פון גרויסבריטאניע, ער האט געפירט זיין פארטיי צו א זיג און איז ערוויילט געווארן אלס פרעמיער מיניסטער פונעם פאראייניגטן קעניגרייך. היינט צו טאג איז ער א שליח פארן מיטל מיזרח.
ער איז דריי מאל ערוויילט געווארן, ער האט רעזיגנירט אין 2007 און גארדן ברוין האט אים איבערנעמען.
כאטש ער איז נישט אזוי פאפולער, ספעצילע איז נישט פאפולער זיין שטיצע פאר די איראק מלחמה, דאך האט ער באוויזן א קונץ און איז שטענדיג געווארן ערוויילט,
ער איז געווען זייער נאנט צו דעם אמריקאנער פרעזידענט קלינטאן, און שפעטער איז ער געווארן זייער נאנט צום אמעריקאנער פרעזידנט בוש.
בלער
באפאלא
באַפֿאַלא איז די צווייטע מערסטע באפעלקערסטע שטאט אין ניו יארק, מיט 261,310 איינוואוינער (2010). באפאלא געפינט זיך אין מערב ניו יארק אויפן מזרח ברעג פון דער אירי אזערע. די שטאט באדעקט א שטח פון 136 קוואדראט ק"מ.
קאַטעגאָריע:שטעט אין די פאראייניגטע שטאטן פון אמעריקע קאַטעגאָריע:מוניציפאליטעטן אין ניו יארק
שבט (געזעלשאפט)
שבט איז א געזעלשאפטליכע אפטיילונג פון מענטשן וואס וואוינען אין קבוצות לויט די אפשטאמונגען זיי האבן אייגענארטיגע געניאלע מנהגים און זיי מישן זיך נישט מיט אנדערע שבטים.
אידישקייט
די צוועלף זין פון יעקב אבינו און זייערע קינדער און אייניקלעך זענען די שבטים זעה שבטי ישראל.
ריווערדעיל
ריווערדייל (באפעלקערונג 47,850 אין 2000) איז א וואוינגעגנט אין צפון־מערב בראנקס, ניו יארק סיטי, וואס באדעקט א שטח פון 8 קוואדראט ק"מ. צו מערב איז דער האדסאן טייך און צו דרום דער הארלעם טייך.
ריווערדעיל איז בערך דריי סקווער מייל די גרייס.
זי האט צוויי זיפקאדן: 10741 און 10463. די לעצטע דעקט אויך קינגסברידזש און מארבל היל.
יודן אין ריווערדעיל
ריווערדייל איז איינע פון די חרדי'שע געגנטן אין ניו יארק.
שולן און יודישע אינסטוטוציעס אין ריווערדעל
קאַטעגאָריע:ניו יארק סיטי קאטעגאריע:אידישע יישובים
לייוונט
לייוונט ווערט גענוצט שוין טויזנטער יאר, זייט אוראלטע צייטן אין עגיפטן. לייוונט איז דער שטערקסטער פון אלע פלאנצן פיברעס.
שעטנז
די תורה אסרט טראגן קליידער געמאכט פון וואל און לייוונט. דאס ווערט גערופן "שעטנז". געווענליך די סארט שטיקלעך מאטריאל הייסט א שטיק לייוואנד, אדער טעקסטיל. היינט זאגט מען א שטיקל סחורה. קאַטעגאָריע:טעקסטיל
שרה לעווין
רביצין שרה לעווין (תרע"ט - י"א תשרי תש"ע) איז געווען די ווייב פון איר שוועסטער קינד הרה"ח פיניע לעווין, גרינדער פון דעם אלטן בית יעקב סעמינאר אין ירושלים, און מוטער פון דעם היינטיקן דירעקטאר פונעם סעמינאר, הרב בונים לעווין.
שרה לעווין איז געבוירן אין לאדזש, פוילן אין יאר תרע"ה, צו איר פאטער שמחה בונים לעווין, אן אוראייניקל פון רבי חנוך העניך הכהן לעווין, און דער משמש פונעם אמרי אמת פון גער, און צו איר מוטער בריינדל פֿערענס.
זי האט חתונה געהאט דעם ערשטן זיווג פארן קריג. זי איז געווען איינע פון די מענגעלע צווילינג אין אוישוויץ.
קאַטעגאָריע:פוילישע יידן
מעין טהור
מעין טהור איז א ספר אויף אידיש אויף די הלכות פון נדה אין יולדת. עס איז געשריבן געווארן דורך רבי משה טייטלבוים בעמח"ס ישמח משה. היינט איז עס אריינגעדרוקט אינעם קרבן מנחה סידור.
קאַטעגאָריע:הלכה ספרים
משה הורוויץ (ראזוואדאוו) (ב)
רבי משה הורוויץ זצ"ל (דער צווייטער) (ה'תר"ס - ה'תש"ב), דער ראזוואדאווער רב.
אפשטאם
רבי משה'לע איז געבוירן אין יאר ה'תר"ס (אומגעפער), צו זיין פאטער הרב אפרים הורוויץ, א זון פון הרב צבי הירש הורוויץ, רב אין ראזוואדאוו, א זון פון  הרב משה הורוויץ רב אין ראזוואדאוו, א זון פון הרב אליעזר הורוויץ רב אין דזשיקאוו, באקאנט אלס רבי אליעזר'ל דזשיקאווער, א זון פון הרב נפתלי צבי הורוויץ, דער ראפשיצער רב. און צו זיין מוטער א טאכטער פון הרב אברהם חיים הורוויץ דער פלאנטשער רב.
רבנות
רבי משה'לע האט געפירט א ביטערן קאמפף מיט זיין עלטערן ברודער רבי נפתלי איבער דעם רבנות פון ראזוואדאוו, זיי האבן זיך אויסגעמיטן פון צו טרעפן אפילו אויף שמחות, נאר פורים האבן זיי זיך געשיקט משלוח מנות אנאנד. דער גרעסער טייל פון שטאט האט אים געשטיצט וועגן זיין קלוגשאפט און זיין יראת שמים און האלטנדיג אים פאר מער למדן. נאך א דין תורה זענען ביידע געבליבן רבנים רבי נפתלי אויף א דריטל פון געהאלט, און רבי משה'לע אויף צוויי דריטל.
הסתלקות
רבי משה'לע איז אנטלאפן פון די נאציס ימ"ש ביז קיין לודמיר, דארט האבן זיי אים געכאפט און ווילינדיג אים פארברענען איז ער אליין אריין געשפרינגען אין פייער אנגעהילט אין טלית און תפילין, הי"ד.
פאמיליע
רבי משה'לע האט געהייראט מרת אלטע חיה א טאכטער פון הרב אלעזר הורוויץ רב אין גראדזיסק. זיי זענען אומגעקומען אויף קידוש השם צוזאמען מיט זייערע קינדער:
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:דזשיקאוו קאַטעגאָריע:ראזוואדאוו
וויילס
וויילס (וועלשיש: Cymru קאַמרי, ענגליש: Wales) איז א טייל פונעם פאראייניגטן קעניגרייך. עס איז איינס פון די פינף קעלטישע פעלקער. וויילס האט גרענעצן מיט ענגלאנד צו מזרח, דעם אירישן ים צו צפון און מערב, און דעם בריסטאל־קאנאל (וועלשיש: Môr Hafren) צו דרום. די הויפטשטאט פון וויילס איז קארדיף (אויף וועלשיש: Caerdydd), מיט א באפעלקערונג פון 325,000. די נאציאנאלע זאמלונג פון וויילס זיצט אין קארדיף.
די העכסטע בערג אין וויילס זענען אין גווינעד פראווינץ, אין צפון-מערב, צווישן זיי סנאדן (אדער Yr Wyddfa), וואס איז די העכסטע שפיץ אין וויילס מיט 1085 מעטער (3,560 פיס).
וויילס האט א באפעלקערונג פון קנאפע דריי מיליאן. די מערהייט וואוינט אין דרום און מזרח פונעם לאנד. די הויפט שפראכן וואס מען רעדט אין וויילס זענען ענגליש און וועלשיש. וועלשיש איז א קעלטישע שפראך, נאענט צו קארניש און ברעטאן. אומגעפער איין מענטש פון פינף אין וויילס קען דאס רעדן.
קאַטעגאָריע:בריטאניע *
משה סורקיס
משה'לע סורקיס (תר"ס - תש"כ) באוואוסט אלס דער בלינדער חזן איז געווען א חזן, קאמפאזיטאר און שפילער.
טראץ וואס ער איז געווען בלינד האט ער זיך ארויפגעארבעט צו ווערן איינע פון די גרויסע חזנים אין זיינער צייט.
ביאגראפיע
ביי די דריי האט איהם שוין זיין טאטע אנגעהויבן אויסלערנען חזנות. ביי די צעהן האט ער אנגעהויבן אויפטרעטן אויף קאנצערטן און אין בתי מדרשים איבער רוסלאנד, ביי די דרייצן האט ער אימיגרירט צו די פאראייניגטע שטאטן וואו ער האט זיך געלערנט לייענען און שרייבן אויף ברעיל.
זיין ערשטע פאסטן איז געווען אין א שוהל אין פילאדעפיע.
לינקען
קאטעגאריע:חזנים
מאריא
קליין|left|200px|סימבאל פון מאַריאָ מאַריאָ (יאפאניש: マリオ; ענגליש: Mario) איז א ווידעא שפיל כאראקטער וואס איז געשאפן געווארן דורך שיגערו מיאַמאָטאָ. מאַריאָ איז דער הויפט מאסקאט פונעם פירמע נינטענדאָ. ער באווייזט זיך אין מער ווי 200 ווידעא שפילן.
מאַריאָ איז א העלד וואס וואוינט אין דעם שוועמל קעניגרייך אין רוב די שפילן. אין די "מאַריאָ" שפילן פרובירט ער צו פארמיידן אז דער שלעכטער באַוזער פרינצעסין פיטש אוועקכאפט. ער איז אָפט געהאָלפֿן דורך זיין ברודער לואידזשי. אויך האט ער אנדערע פיינד, צום ביישפיל דאנקי קאנג און וואריא, אבער זיי זענען פריינט אין אנדערע שפילן.
מאַריאָ איז איינער פון די מערסט בארימטע ווידעא שפיל כאראקטערן פון אלע צייטן.
קאטעגאריע:מאריא כאראקטערן
נפתלי הערשטיק
נפתלי הערשטיק איז א חזן און דירעגירער וועלכער האט פארנומען דעם אמט פון הויפט חזן אין דעם בית הכנסת הגדול אין ירושלים.
ער איז אויך א גרויסער לערער פאר חזנות.
ער איז פארהייראט און האט צוויי זין און דריי טעכטער.
לינקען
קאַטעגאָריע:חזנים
לב אהרן
די ספרים זענען איינגעטיילט צווישן דרוש און אגדה.
מעראן
מעראן (לאדיניש: Maran) איז א שטעטל אין דרום טיראל, צפון איטאליע, באוואוסט פאר זיינע קורערטער. ער געפינט זיך ביים צוזאמנעפלוס פון דעם פאסער טייך מיטן אדיטשע טייך, אין א פארטיפונג ארומגענומען מיט בערג ביז 3,335 מעטער.
זי האט א באפעלקערונג פון 38,229 באוואוינער (אין 2010).
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:שטעטלעך אין איטאליע
עריס
לינקס|קליין|די גרייס פן עריס אין פארגלייך מיט [[פלוטאן, מאקעמאקע, האאומעא, סעדנא, ארקוס, 2007 OR10, קוואאר, און ערד.]] עריס (סימבאל: ) איז א קארליק-פלאנעט און  און א טראנס־נעפטון  אביעקט (TNO). עריס איז דער צווייט-גרעסטער באוואוסטער קארליק-פלאנעט אין דער זון-סיסטעם. ער איז א "צעזייטער דיסק אביעקט" וואס געפינט זיך אין דעם קויפער-פאס, נאך ווייטער ווי פלוטאן. עריס ארביטירט די זון איין מאל יעדע 557 ערד יאר אין אן עליפטישן ארביט, וואס איז געבויגן מיט א ווינקל פון 44° צווישן דעם ארביט־פלוין פונעם פלאנעט און דעם עקליפטיק, וואס איז דער ארביט־פלוין פון דער ערד. עריס האט איין לבנה דיסנאמיע.
זעט אויך
קאַטעגאָריע:קארליק-פלאנעטן
אבא מארי
ר' אבא מארי ב"ר משה מלוניל איז דער מחבר פון דעם ספר מנחת קנאות א ספר קעגן חקירה און קעגן לערנען מורה נבוכים.
ער האט געלעבנט אין די צייטן פון ר' שלמה ב"ר אדרת דער רשב"א.
זיין לעצט נאמען איז געווען אשטרוק אדער ווי מען רופט איהם אן אשטרוק, ער האט געוואוינט אין מונשפלייער, אין זיינע צייט האבן אסאך מענטשן אויפגעהערט צו לערנען תורה, מען האט זיך פארטיפט אין חקירה, און אין די לערנען פון אריסטו מיט זיינע ביכער, מען האט זיך אזוי ווייט דערין אריין געלייגט ביז מען האט געהאט פארשידענע קשיות אויף גאט, מען האט כופר געווען אין די תורה, אין חידוש העולם.
דעריבער האט איהם דער רשב"א געבעטן ער זאל מעורר זיין זיין מדינה, און אויפן אינצטיוו פונעם רשב"א האט ער מחבר געווען דעם אינטערעסאנטן ספר קעגן דעם מורה נבוכים, מנחת קנאות, עס איז געווארן געדרוקט אין פרעסבורג שנת ה'תקצ"ח מיט אן הסכמה פונעם חת"ם סופר.
קאַטעגאָריע:ראשונים
אילינג קאמאן אונטערגרונט סטאנציע
אילינג קאמאן איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אויפן אקסברידזש צווייג פון דער פיקאדילי ליניע און דעם אילינג בראדוויי צווייג פון דער דיסטריקט ליניע. די סטאנציע געפינט זיך אויף דער אקסברידזש ראד, אין טראוולקארט זאנע 3.
די סטאנציע האט צוויי פעראנען.
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט דעם 1טן יולי 1879 אויף דער מעטראפאליטאן דיסטריקט באן, היינט די דיסטריקט ליניע.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:פיקאדילי ליניע סטאנציעס קאַטעגאָריע:דיסטריקט ליניע סטאנציעס
פראטאן
א פראטאן איז א טיילכל פון אן אטאם מיט א פאזיטיווער עלעקטרישער לאדונג. אין דעם יאדער פונעם אטאם טרעפט מען פראטאנען און נייטראנען. די פעריאדישע טאבעלע רעכענט אויס אטאמען לויט דער צאל פראטאנען וואס זיי האבן.
דער לייכטסטער אטאם איז הידראגען—איין אטאם דערפון באשטייט אן עלעקטראן וואס דרייט ארום א פראטאן. כמעט די גאנצע מאסע פון דעם אטאם ליגט אינעם פראטאן, וואס וועגט 2000 מאל ווי דער עלעקטראן. אלע אנדערע אטאמען האבן א יאדער צוזאמענגעשטעלט פון פראטאנאן און נייטראנען. אין א געוויסן עלעמענט, האט יעדער אטאם די זעלבע צאל פראטאנען; די צאל ווערט גערופן דער אטאמישער נומער פונעם עלעמענט.
קאַטעגאָריע:קערנפיזיק
טארזאן (1999 פילם)
טאַרזאַן (ענגליש: Tarzan) איז אן אמעריקאנישער אנימירטער פילם פון 1999 וואס איז באזירט אויף דער ראָמאַן "טאַרזאַן פֿון די מאַלפּעס" פֿון עדגאַר רײַס באַראָז. דער פילם איז פראדוצירט געווארן דורך די וואָלט דיזני פֿירמע און איז געווען איר ערשטן אנימירטן פילם צו ווינען #1 אין די קאַסעס זינט "פּאָקאַהאָנטאַס". אויך איז ער געווען דער ערשטער מיט א פראדוקציע בודזשעט פון $100 מיליאן זינט "דער הויקער פֿון נאָטרעדאַם".
טעלעוויזיע סעריע
א ספּין-אָף אנימירטע טעלעוויזיע סעריע מיטן נאמען "די לעגענדע פֿון טאַרזאַן" האט געלאָפֿן צווישן 2001 און 2003. די סעריע הייבט אָן פון וואו דער פילם האט אויסגעלאזט. טאַרזאַן פרובירט פּאַסן זיך מיט זיין נייע ראלע אלס דער פֿירער פון די אַפּען נאָך דעם טויט פון קערטשאַק.
המשכים
דירעקט-צו-ווידעא המשכים:
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:ענגליש שפראכיגע פילמען קאַטעגאָריע:דיזני אנימירטע פילמען קאַטעגאָריע:אמעריקאנישע פילמען קאַטעגאָריע:מוזיקפילמען
קאלפיק
קליין| דער מונקאטשער רבי טראגט א קאלפיק א קאלפיק אדער קאלפאַק איז א הויך היטל פון פעלץ וואס פלעג זיין ביז דער ערשטער וועלט מלחמה א וואכעדיגער מלבוש אין גאליציע, און בחורים פלעגן דאס טראגן שבת און יום טוב.
דער קאלפיק איז א ביסל ענדליך צו א ספאדיק, אבער ענדערעש פון דעם ספאדיק זיין פארב איז ברוין, און זיין פרייז איז טייערער, עס פירן זיך די רעבישע אייניקלעך צוגיין דערמיט, און אזוי אויך געוויסע רביס, אין יומי דפגרא און אין יארצייטן ביים טיש.
היינט גייען א קאלפיק נאר געוויסע רבישע אייניקלעך שבת פון דער בר מצווה אן ביז צו דער חתונה. צווישן זיי זענען אריינגערעכט אייניקלעך פון די פאלגנדע הויפן: בעלזא, וויזשניץ, סערעט וויזשניץ, סקווירא, בעלזא-מאכניווקא, רחמיסטריווקא-אמעריקע, טשערנאביל, ספינקא (בלויז אין דער הורוויץ משפחה) און אין נאך א פאר קליינע חסידות'ן. גאליציאנער רבנים (בלויז א טייל פון זיי) טוען אן א קאלפיק צו א סנדקאות אדער סידור קידושין.
קאַטעגאָריע:קליידער קאַטעגאָריע:היט
עיִן תחת עיִן
קאַטעגאָריע:תורה קאַטעגאָריע:געזעץ
קלונימוס קלמיש שפירא
הר"ר קלונימוס קלמיש שפירא (י"ט אייר ה'תרמ"ט - ד' מרחשון ה'תש"ד) איז געווען רב אין פיאסעצנע, פוילן, א רבי פון חסידים, און א באוואוסטער מחנך.
ביאגראפיע
הרב שפירא איז געבוירן אין יאר תרמ"ט אין גראדזשיסק אין קאנגרעס פוילן, א בן זקונים צו זיין פאטער הר"ר אלימלך שפירא (דער גראדזשיסקער רבי) און זיין מוטער חנה ברכה שטערנפעלד (א טאכטער פון דעם כענטשינער רבי'ן). מ'האט אים געגעבן א נאמען "קלונמוס קלמיש" נאך זיין עלטער-זיידן (דעם מאור ושמש). צו דריי יאר אלט איז ער פאר'יתום'ט געווארן פון זיין פאטער. א טייל פון זיין פאטער'ס חסידים האבן ממשיך געווען צו פארן קיין גראדזשיסק צו קלונימוס קלמיש (און זיין  יונגערן ברודער ישעיה). אין ה'תרס"ה האט ער חתונה געהאט מיט חיה רחל האפשטיין, די טאכטער פון זיין נעפע דעם קאזשניצער רבי'ן. אין ה'תרס"ט האט ער באקומען היתר הוראה און אין יאר ה'תרע"ג האט מען אים אויפגענומען אלס אב"ד אין פיאסעצנע, א קליין שטעטל דרום פון ווארשע. אין ה'תרפ"ג האט ער מייסד געווען די "דעת משה" ישיבה, אין ווארשע, וואו ער האט געדינט אלס ראש ישיבה. אין דער זעלבער צייט האט ער געפירט זיין רביסטעווע אין פיאסעצנע. ווען דער צווייטער וועלט קריג האט אויסגעבראכן, איז הרב שפירא געווען פארכאפט אין ווארשע וואס איז געווען ארומגענומען פון די דייטשן. זיינע זון, שנור און  מומע זענען געהרגעט געווארן פון דעם באמארדירן, און נישט לאנג נאך דעם וואס די דייטשן האבן איינגענומען פוילן איז זיין מאמע נפטר געווארן. טראץ זיין פערזענלעכן פארלוסט, און נישט רעכענענדיג מיט די אלגעמיינע צרות, האט הרב שפירא זיך אפגעזאגט פון די פארשידענע הצלה נארייען וואס מ'האט געוואנדן צו אים, און ער האט ליבערשט געבליבן מיט זיינע חסידים אין דער ווארשעווער געטא ביז צום סוף.
א רבי פון חסידים
נאך יעדן שבת און יו"ט האט דער רבי פארשריבן די תורות וואס ער האט געזאגט ביים טיש. די תורות פלעג ער שיקן צו זיין חסיד ר' אברהם ראדזינער וואס האט זיי איבערגעשריבן אין זיין שיינעם כתב. אין תרפ"ט האט ער שוין געהאט צען בענדער פון דברי תורה, אבער דער רבי האט אים געהייסן פארברענען אלץ. נאכער האט ער ווייטער איבערגעשריבן דעם רבי'נס תורות. ווען די מלחמה האט אויסגעבראכן האט ער געהאט מער ווי 2000 בלעטער פון תורה. ר' אברהם האט זיי מיטגענומען ווען מען האט אים געפירט קיין אוישוויץ, און רוב פון זיי זענען געווארן פארניכטעט. נאך דער מלחמה האט זיין זון ר' נתנאל ראדזינער געטראפן א קליינעם טייל פון איבערגעבליבענע בלעטער, וואס איז דערשינען אין תשנ"ה מיט'ן נאמען "דרך המלך".
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:פוילישע אדמורי"ם קאַטעגאָריע:רבנים אומגעקומען אין חורבן אייראפע קאטעגאריע:קדושים
סלאבאדקער ישיבה (בני ברק)
קליין|די סלאבאדקער ישיבה אין בני ברק די סלאבאדקער ישיבה איז א אשכנזיש ליטווישע ישיבה גדולה אין בני ברק, וואס איז געגרינדעט געווארן דורך רבי יצחק אייזיק שאר אין סיוון תש"ז.
היינט לערנען אין דער ישיבה 400 בחורים פון אלע קרייזן—ליטווישע, חסידישע און ספרדישע—ווי אויך בחורים פון אמעריקע און אייראפע.
די ראש ישיבות זענען רבי אפרים דוב לאנדא און רבי משה הלל הירש.
היסטאריע
די ישיבה ווערט גערופן אויפן נאמען פון דער סלאבאדקער ישיבה "כנסת ישראל" וואס הרב נתן צבי פינקל, דער "אלטער פון סלאבאדקע" האט געגרינדעט אין סלאבאדקע, א פארשטאט פון קאוונע, ליטע.
נאך רבי שולמאנס פטירה אין תשמ"ב האבן ממלא מקום געווען זיין זון רבי נתן צבי און זיינע איידעמעס רבי עמרם זאקס און רבי משה הלל הירש. אין תשמ"ג האט רבי נתן צבי שולמאן געעפנט א צווייג פון דער ישיבה אין בית וגן, ירושלים וואו ער איז טעטיק. אין די סוף תש"ן יארן האט מען באשטימט רבי ברוך ראזנבערג אין רבי דוב לאנדא ווי ראשי ישיבות.
נאך דער פטירה פון הרב סאקס האט מען באשטימט זיין איידעם רבי יצחק שטערן ווי נאך א ראש ישיבה, און אויך זיין זון רבי שמואל האט באקומען דעם טיטל ראש ישיבה.
זעט אויך
קאַטעגאָריע:ישיבות קאַטעגאָריע:בני ברק
יוסף דוד טייטלבוים
רבי יוסף דוד טייטלבוים (געבוירן: ב' אלול ה'תשט"ז) איז דער סאסאווער רבי אין קרית ישמח משה געגנט אינעם שטעטל "גני תקווה" זייט יאר ה'תשכ"ו. ער איז אויכעט באקאנט אלס א פעדאגאגישער עצה-געבער.
לעבנסגעשיכטע
רבי יוסף דוד איז געבוירן געווארן צו זיין פאטער רבי חנני' יו"ט ליפא און צו זיין מוטער מרת בלומא, טאכטער פון רבי יוסף שטראם, פון די אפשטאמלינגען פון רבי מענדעלע רימאנאווער. ער הייסט נאך זיין עלטער-זיידן, רבי יוסף דוד מייער, וועלכער איז געווען א זיידע פון זיין פאטער. נאך דער פטירה פון זיין פאטער אין י"א אדר ה'תשכ"ו איז ער באשטימט געווארן מיטן טיטל "ינוקא" (א רעבישער-קינד וואס איז א יתום און וועלכער איז באשטימט צו פארערבן זיין פאטער וועט ער וועט אויפוואקסן נאך דער חתונה). וועט האט ער דעגרייכט בר מצווה איז ער געגאנגען לערנען אין דער צאנזער ישיבה אינעם קרית צאנז פערטל וועלכער געפינט זיך אין נתניה. שפעטער האט ער געלערנט אין דער חכמי לובלין ישיבה אין בני ברק דארט וואו איז ער בארופן געווארן רב דורך מרן רבי שמואל וואזנער זצ"ל. אין יאר 1974 ווען ער האט דעגרייכט דעם פרק "האיש מקדש", האט ער געהייראט זיין רעביצין מרת חנה, טאכטער פון רבי דוד משה ראזנבוים, דער קרעטשענעווער רבי פון רחובות. ווען איז ער געווארן 20 יאר אלט האט ער באקומען א היתר הוראה אויכעט פון די עדה החרדית רבנים און צווישן זיי פון דער געוועזענעם גאב"ד רבי יצחק יעקב ווייס, דער "מנחת יצחק". נאך זיין חתונה האט ער אויכעט אנגעהויבן צו דינען אלס א רב פון דער קרית ישמח משה געגנט אין גני תקווה.
אריה לייביש האלבערשטאם (זשמיגראד)
רבי אריה לייביש האלבערשטאם זצ"ל (ה'תרע"ג - י"ח טבת ה'תשס"ז), זשמיגראדער רבי אין ארץ ישראל און מחבר פון "אריה שאג".
יוסף דוד טייטלבוים
לעבנסגעשיכטע
אין זיין יונגערהייט פלעגט ער זיין פארבינדן צו רבי ישראל אלטער, דער "בית ישראל" פון גער, רבי חיים מאיר האגער פון וויזשניץ און צו זיין פאטער'ס פעטער (און זיין געוועזענער שווער), מרן הרה"ק רבי יואל טייטלבוים דער סאטמארער רבי.
אריה לייביש האלבערשטאם (זשמיגראד)
אפשטאם
רבי אריה לייביש איז געבוירן אין יאר ה'תרע"ג, צו זיין פאטער הרב סיני האלבערשטאם, רב אין זשמיגראד, א זון פון הרב ברוך האלבערשטאם, דער גארליצער רב, א זון פון הרב חיים האלבערשטאם, דער דברי חיים. און צו זיין מוטער מרת רחמה די טאכטער הרב נפתלי הורוויץ פון מעליץ.
רבנות
רבי אריה לייביש איז געווען פון די אויסגעוועלטע תלמידים פון ישיבת חכמי לובלין, א באליבטער תלמיד פון רבי מאיר שפירא און רבי שמעון זעליחאווער. אין דער צוויטער וועלט מלחמה איז ער אנטלאפן קיין סיביר. נאך די קריג איז ער ארויף קיין ארץ ישראל, נאך פארשידענע וואלגערנישן האט ער זיך באזעצט אין בני ברק, און געעפענט דארט זיין בית המדרש.
יוסף דוד טייטלבוים
לעבנסגעשיכטע
אין יאר ה'תשס"ג, האט ער געהאט א הארץ אטאקע, און ווען איז ער געלעגן אין שפיטאל, האט ער פארפליכטעט צו ווידמען זיין לעבן צו חסד אקטיוויטעטן, און הויפטזעכלעך צו בחורים. ער איז טעטיג און פארנעמט זיך מיט א חיזוק פאר בחורים וואס גייען דורך גייסטישע שוועריגקייטן און מיט באראטונג אין ענינים פון שלום בית פאר יונגעלייט. ער האט אויכעט געעפנט א ישיבה אין ירושלים מיטן נאמען "אוהל תורה". דערצו לערנט ער פאר שיעורים אין חסידות און קבלה, צוליב זיינע אויבערדערמאנטע טעטיגקייטן, זיין איינפלוס האט זיך צימליך פארגרעסערט אויכעט אויסערהאלב זיין חסידות, און היינט צו טאגס האט ער א סאך אנהענגערס און חסידים פון פארשידענע קרייזן און שיכטן.
קינדער
קאַטעגאָריע:אדמורי"ם אין ארץ ישראל קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
אריה לייביש האלבערשטאם (זשמיגראד)
פאמיליע
רבי אריה לייביש האט געהייראט בזיווג ראשון מרת אסתר מרים הדסה, א טאכטער פון הרב יהודה צבי בראנדוויין סטרעטינער רבי. זייערע קינדער:
בזיווג שני האט רבי אריה לייביש געהייראט א טאכטער פון הרב מנחם מענדל בארנשטיין. זייערע קינדער:
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:צאנז קאַטעגאָריע:גארליץ
ראטירער
א ראַטירער אדער ים־רעטער איז איינער וואס איז פאראנטווארטלעך אויפזען די זיכערקייט פון באניצער פון א קערפער פון וואסער, למשל א שווים באסיין אדער א פלאזשע. ראטירער דארפן זיין זייער גוטע שווימערס, געשולט אין וואסער ראטעווען, מיט פארשידענע געצייג, און ערשטע הילף. אין טייל ערטער זענען ראטירערס א חלק פון די עמערגענץ דינסטן. קאַטעגאָריע:פאכן
Lifeguard מציל Livredder Rettungsschwimmen Socorrista Sauvetage aquatique ライフセービング Salva-vidas Badvakt 救生員
גאווערנער
גאווערנער אדער גובערנאטאר ווערט גערופן דער ערוויילטער פירער פין א שטאט אדער א פראווינץ.
קאַטעגאָריע:פאליטיקער
פלאמענגא
פֿלאַמענגא ספארט קלוב (פארטוגעזיש: Clube de Regatas do Flamengo) איז א פוסבאל גרופע אין ריא דע זשאנערא, בראזיל.
קאַטעגאָריע:פוסבאל קאַטעגאָריע:בראזיל
לוגאנא
לוגאנא (איטאליעניש: Lugano) איז א חשובע שטאט אינעם קאנטאן טיטשינא אין דרום שווייץ וואס ליגט אויף דער אזערע וואס הייסט אויף איר נאמען. זי איז א גרויסער צענטער פאר טוריזם. די איינוואוינער רעדן איטאליעניש. זי איז די ניינטע גרעסטע שטאט אין דער שווייץ לויט באפעלקערונג.
געאגראפיע
די שטאט ליגט דרום פון די אלפן ביים ברעג פון דער לוגאנא אזערע (איטאליעניש: Lago di Lugano אדער Ceresio) דארט וואו דער קאסאראטע טייך פלוסט אריין אין דער אזערע, צווישן לאגא מאגיארע און לאגא די קאמא.
יידישקייט
לוגאנא האט א יידישע קהילה מיט בערך 500 משפחות, צווישן זיי צענדליגע חרדישע משפחות. דער היינטיגער רב פון דער קהילה איז דער אדמו"ר הרב בן-ציון ראבינאוויטש פון ביאלא. דער פריערדיגער רב איז געווען הרב שלמה זלמן פרידמאן פון ראחאוו.
שמאל|ממוזער|500px|פאנאראמא פון לוגאנא
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:שטעט אין דער שווייץ קאַטעגאָריע:אידישע יישובים
אחיתופל
אחיתופל הגילוני (פון דער שטאט גילה) ער ווערט דערמאנט און נ"ך אלס דוד המלך'ס עצות געבער, און שפעטער פון זיין זון  אבשלום. אז ער איז געווען גאר קלוגע מענטש, און ווען ער האט מייעץ געווען האט עס אויס געזען כמעט ווי א נבואה. און אזוי שטייט טאקע אין פסוק:
"וַעֲצַת אֲחִיתֹפֶל, אֲשֶׁר יָעַץ בַּיָּמִים הָהֵם, כַּאֲשֶׁר יִשְׁאַל-(אִישׁ), בִּדְבַר הָאֱלֹהִים; כֵּן כָּל-עֲצַת אֲחִיתֹפֶל, גַּם-לְדָוִד גַּם לְאַבְשָׁלֹם:" (שמואל ב' ט"ז, כג).
ווען אבשלום איז ארויס אויף א מלחמה, קעגן דוד. האט אחיתופל מייעץ געווען אבשלום'ן, צו באפאלן דוד'ן ווען דוד'ס מענטשן זענען געווען מיד און שואך. נאר וייל דער באשעפער האט געוואלט דוד זאל געווינען די מלחמה. האט ער אריין געגעבן אין אבשלום'ס הארץ, נישט צו פאלגן אחיתופל'ן. נאר ער האט גפאלגט חושי הארכי וואס האט עם געזאגט צו וארטן מיטן מלחמה, און דערווייל שטארקער ווערן. דערווייל, האט דוד גהאט צייט צו זיך אויסרוען איז אויכט שטארקער געווארן און ער האט געווינען די מלחמה. אחיתופל וואס האט געזען אז אבשלום האט נישט אנגענומען זיין עצה (וואס האט זיך שפעטער אויפגעוויזן פאר א גוטע עצה) איז אהיים געגאנגען, און זיך גענומען דאס לעבן.
היינטיגע צייטן, ווען מ'וויל זאגן א "שלעכטע עצה", זאגט מען "עצת אחיתופל".
אבער אין אמת'ן אריין, אחיתופל'ס עצה איז געווען א גוטע עצה. אזוי ווי אין פסוק שטייט: "וַיהוָה צִוָּה, לְהָפֵר אֶת-עֲצַת אֲחִיתֹפֶל הַטּוֹבָה, לְבַעֲבוּר הָבִיא יְהוָה אֶל-אַבְשָׁלוֹם, אֶת-הָרָעָה:" (שמואל ב' י"ז, יד). און פאר דעם, דוד וואס האט געוווסט ווי שטארק זיינע עצות זענען, האט עקסטער געדאוונט: "וַיֹּאמֶר דָּוִד סַכֶּל נָא אֶת עֲצַת אֲחִיתֹפֶל יְהֹוָה:" (שמואל ב' ט"ו, לא).
קאַטעגאָריע:פערזענלעכקייטן אין תנ"ך
מילוואקי
מילוואקי איז די גרעסטע שטאט אין וויסקאנסין און 23סטע מערסטע באפעלקערט אין די פאראייניגטע שטאטן. זי געפינט זיך ביים דרום־מזרח ברעג פון מישיגן אזערע. די באפעלקערונג אין 2008 איז געשאצט צו 604,477.
אין מילוואקי איז דא א געגנט וואו עס וואוינען שוין חרדי'שע אידן נאך פון בעפאר דעם ערשטן וועלט קריג.
געאגראפיע
קליין|230px|מילוואקי אונטערשטאט פון דער לופט מילוואקי ליגט אויף די ברעגן פון דער מישיגן אזערע וואו דריי טייכן פליסן צוזאמען: דער מענאמאני, דער קיניקיניק, און דער מילוואקי. אנדערע קלענערע טייך, למשל דער רוט טייך און לינקאלן קריק פליסן דורך דער שטאט.
רעפערענץ
קאַטעגאָריע:שטעט אין די פאראייניגטע שטאטן פון אמעריקע קאַטעגאָריע:אידישע יישובים
באוזער
באַוזער אדער קעניג קופּאַ (ענגליש: Bowser) איז א ווידעא שפיל כאראקטער פון נינטענדא'ס "מאָריאָ" שפילן. ער איז דער שלעכטער קופּאַ וואס נעמט איין דעם שוועמל קעניגרייך. ער איז א טייוולע ווערסיע פון א נארמאלער קופּאַ. ער איז געראנגט געווארן #1 אויף די "שפיץ 50 ווידעא שפילן רשעים פון אלע צייטן" ליסטע פון די "גינעס וועלט רעקארדס גיימערס אויסגאבע" 2013.
קאטעגאריע:מאריא כאראקטערן
יעזורי
יעזורי איז א וועכענטליכע אויסגאבע וואס קימט ארויס אין ברוקלין און אין אפסטעיט ניו יארק.
זעט אויך
קאַטעגאָריע:יידישע צייטונגען
דאדאמא
דאדאמאַ איז די אפיציעלע הויפטשטאט פון טאנזאניע זייט 1996 און איר דריטע גרעסטע שטאט. דאדאמא געפינט זיך 486 ק"מ מערב פון דער פריערדיקער הויפטשטאט, דאר עס סאלאאם, און 441 ק"מ דרום פון ארושא. דאדאמא האט געהאט א באפעלקערונג פון 324,347 באוואוינער (אין 2002).
טראנספארט
א שאסיי פארבינדט דאדאמא מיט דאר עס סאלאאם.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:טאנזאניע
פאקאהאנטאס (1995 פילם)
קליין פּאָקאַהאָנטאַס (ענגליש: Pocahontas) איז אן אמעריקאנישער אנימירטער ראמאנטישער דראמא מוזיקפילם פון 1995. ער איז פראדוצירט געווארן דורך וואלט דיזני אנימאציע סטודיאס און באפרייט געווארן דורך וואלט דיזני פילמען. ער איז דער 33סטן דיזני אנימירטער פילם אין פולער לענג. דער פילם איז פראדוצירט געווארן אין די עפאכע וואס איז באקאנט אלס דער "דיזני רענעסאנס".
קאטעגאריע:1995 פילמען קאַטעגאָריע:ענגליש שפראכיגע פילמען קאַטעגאָריע:אמעריקאנישע פילמען קאַטעגאָריע:דיזני אנימירטע פילמען
רחמיסטריווקא
רחמיסטריווקא איז א דארף אין סמיליאנסקי ראיאן, טשערקאסער אבלאסט, אוקראינע. רחמיסטריווקא איז ווייט 17 ק"מ דרום-מערב פון סמילא און 41 ק"מ דרום-מערב פון טשערקאס. נאענטע שטעטלעך זענען שפאלע (23 ק"מ צו מערב) און זלאטאפאל (35 ק"מ צו דרום). הרה"צ יוחנן טווערסקי האט אויפגעשטעלט א הויף אין רחמיסטריווקא.
אין 1900 האבן געוואוינט אין רחמיסטריווקא 1,785 יידן.
גדול בישראל
גדול בישראל איז א ביאגראפיע און סיפורים ספר אויף לשון הקודש ארויסגעגעבן דורך יצחק יעקב פריעדמאן אום אלול תש"ס און געדרוקט ביי דפוס המעתיק אין ברוקלין ניו יארק.
דער ספר באשטייט פון צוויי טיילן: די ערשטע חלק אנטהאלט די תולדות פון רבי שלמה זלמן פריעדמאן פון טענקא, אין זעקס פרקים און דער צווייטער חלק באשטייט פון אכט פרקים פון מעשיות פון פריערדיגע רבי'ס וואס דער טענקער רב האט דערציילט.
איבער די פאלגנדע דינאסטיעס ווערט דערציילט אין צווייטן חלק: סיגעט, חתם סופר, בניו ותלמידיו, זיינע זיידעס, צאנז, בעלזא, ליסקא, זידיטשוב און וויזניץ.
דער לעצטער פרק מערכת חמדה גנוזה אנטהאלט בילדער און דאקומענטן.
בסך הכל אנטהאלטן ביידע חלקים דריי הונדערט און איין-און-זיבעציג זייטן.
הסכמות
קאטעגאריע:ספרי קודש
קאלומבוס, אהייא
קאלומבוס איז די הויפטשטאט און גרעסטע שטאָט פון דעם שטאַט אהייא אין די פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע.
אין 2010, איז קאלומבוס געווען די פופצנטע מערסטע באפעלקערשטע שטאט אין די פאראייניגטע שטאטן מיט א באפעלקערונג פון 787,033.
מ'האט געגרינדעט די שטאט אין 1812, און זי געגעבן א נאמען נאכן אויספארשער קריסטאפער קאלאמבוס. אין 1816 איז זי געווארן די הויפטשטאט פון אהייא.
אין קאלומבוס געפינט זיך די אהייא שטאטלעכער אוניווערסיטעט (Ohio State University), געגרינדעט אין 1870 און גערעכנט איינער פון די גרעסטע פובליקע אוניווערסיטעטן אין די פאראייניגטע שטאטן.
צווילינג שטעט
קאלומבוס האט אכט צווילינג שטעט:
מאזיר
מאזיר איז א שטאט אין  האמעל פראווינץ פון בעלארוס אויפן פריפעט בערך 210 ק"מ מזרח פון פינסק, 77 ק"מ מערב פון האמעל און 100 ק"מ צפון־מערב פון טשערנאבל.  די באפעלקערונג איז 112,500 (2009).  מאזיר איז א צענטער פון נאפט ראפינירן, בויען מאשינען און עסן פראצעסירן אין בעלארוס.  ער האט איינע פון די גרעסטע נאפט ראפינעריעס אין בעלארוס, וואס פאמפעט 18 מיליאן מעטרישע טאנען א יאר.
דער רעכטער ברעג פונעם פריפעט טייך איז אסאך העכער ווי דער לינקער ברעג (ביז 80 מעטער).
מאזיר האט אמאל געהאט א גרויסע באפעלקערונג פון יידן. אין דער צווייטער וועלט מלחמה האבן די נאצי דערמארדעט אסאך יידן אין מאזיר. די היינטיגע שטאט האט עטלעכע אנדענקען צו דער טביחה.
ביי די לעצטע 15 יאר אונטער די קאמוניסטן, פון תשל"ה ביז תש"ן, האבן די מערהייט פון די געבליבענע יידן עמיגרירט, קיין ישראל און אמעריקע.
קאמדן ראד באן סטאנציע
קאמדן ראד (Camden Road) איז א לאנדאנער איבערגרונט סטאנציע אין צפון לאנדאן, אויף דער נארד לאנדאן ליניע די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 2.
די סטאנציע איז 450 מעטער צפון־מזרח פון קאמדן טאן אונטערגרונט סטאנציע.
היסטאריע
די ערשטע סטאנציע האט געעפנט אין 1850 און איז פארמאכט געווארן דעם 5טן דעצעמבער 1870 ווען מען האט געעפנט א נייע סטאנציע א ביסל צו מערב מיטן נאמען ״קאמדן טאן״. כדי צו פארמיידן צעמישונג מיט קאמדן טאן אונטערגרונט סטאנציע האט מען געענדערט איר נאמען צו ״קאמדן ראד״ אום 25סטן סעפטעמבער 1950.
אחוץ דער פאסאזשירן באדינונג, פארט אדורך אויך א גרויסע פֿראכט פֿארקער.
באדינונג
די סטאנציע האט די פאלגנדע לאנדאנער איבערגרונט באדינונגען:
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:לאנדאנער איבערגרונט סטאנציעס
בערנארד מעדאף
בערנארד מעדאף (29סטן אפריל 1938 - 14טן אפריל 2021) איז געווען אן אמעריקאנער וואס מ'האט אים באשולדיגט מיט שווינדלען אין די סארט פאנזי סקיעם שווינדל.
ער איז געווען א באקאנטער גרויסער אידישער פילאנטראפ וואס וואוינט אין ניו יארק סיטי.
ער איז געווען דער פארזיצער פון דער נאזדאק בערזע.
זיין שווינדל האט באטראפן איבער פופציג ביליאן דאלער.
אום 29סטן יוני 2009, איז מעדאף פאראורטיילט געווארן צו 150 יאר טורמע.
מעדאף איז געזעסן אין דער בוטנער פעדעראלע קארעקשן קאמפלעקס אין נארט קאראליינע. וואו ער איז נפטר געווארן דעם 14טן אפריל 2021, אין עלטער פון 82 יאר.
וועבלינקען
מעדאף, בערנארד קאַטעגאָריע:מענטשן פון ניו יארק
אברהם יוסף לייזערזאן
ביאגראפיע
לייזערזאָן איז געבוירן געוואָרן א זיבעטער דור אין ירושלים, צו רבי שמחה בונים לייזערזאן, וואס האָט געלערנט אין דער שפת אמת ישיבה און איז געווען איינער פון די גרינדער פון איר תל אביב צווייג. רבי שמחה בונים איז נפטר געווארן יונגערהייט ווען אברהם יוסף איז נאך געווען א קינד, און ער איז אויפגעוואקסן ביי רבי שמחה בונים אלטער, שפעטער דער גערער רבי. זיין מוטער רחל איז געווען א טאכטער פון רבי חיים יהודה לייב אויערבאך און די שוועסטער פון רבי שלמה זלמן אויערבאך. ער האט געלערנט אין דער בית מאיר ישיבה און אין דער סלאבאדקער ישיבה אין בני ברק, און האט באקומען היתר הוראה.
ער האט חתונה געהאַט מיט צירל פֿערסטער.
ער האט געדינט אלס א ווארטזאגער פאר אגודת ישראל און האט געדינט אלס אגודת ישראל מיטגליד אין ירושלימער רעליגיעזן ראט, א מיטגליד אין שטאטראט און א וויצע בירגערמייסטער. אויך איז ער געווען דער וויצע־פֿארוואלטער פון חינוך עצמאי.
לייזערזאָן איז אריינגעקומען אינעם 14טן כנסת דעם 23סטן אקטאבער 1998, צוליב א ראטאציע אין אגודת ישראל, מיט דער רעזיגנאציע פון משה גפני פון דער כנסת, און האט געדינט אלס כנסת דעפוטאט ביזן סוף פונעם 14טן כנסת אין יוני 1999. ביי די וואלן צום 15טן כנסת, איז ער אוועקגעשטעלט געווארן אין דעם סימבאלישן 120סטן פלאץ אין דער רשימה. צו די וואלן צום 18טן כנסת, איז ער געשטעלט געווארן אלס פארטרעטער פון גערער חסידות אויפן ניינטן ארט אין דער יהדות התורה ליסטע און איז נישט געוויילט געווארן צום כנסת.
ער האט געוואוינט אין ירושלים. זײן זון, רבי שמחה בונים, פארעפנטלעכט די סעריע ספרים "שולחן שלמה", א זאמלונג פון פסקים פון זיין פאטער׳ס פעטער, רבי שלמה זלמן אויערבאך.
ער איז נפטר געווארן דעם 11טן יאנואר 2020.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:נקבר אין הר המנוחות קאַטעגאָריע:גערער חסידים קאַטעגאָריע:כנסת דעפוטאטן
נירמאדע
נירמאַדע (ביזן ערשטן וועלט קריג: מאַדע; ) איז א שטעטל אין סאבאלטש-סאטמאר-בערעג מעדזשע אין אונגארן, 20 ק"מ דרום-מזרח פון קליינווארדיין.
דער לעצטער רב אין שטאט פארן קריג איז געווען הרב יעקב יוסף הלוי יונגרייז הי"ד, וואס האט דאס באקומען במתנה, צוליב וואס דער פריערדיגער רב האט איבערגעלאזט א קליינע יתומה, און די קהילה האט צוגעזאגט פאר נדן, אז ווער עס וועט איר נעמען, וועט באקומען די רבנות שטעלע אין דער שטאט אלס שכר.
בעפאר דעם איז געווען דארטן רב הרב דוד טעלער, וואס עס זענען פארהאן פון אים אסאך קינדער און אייניקלעך.
רעפערענצן
קאטעגאריע:שטעטלעך אין אונגארן קאטעגאריע:אידישע יישובים אין אייראפע
סטאק מארקעט
א סטאק מאַרק אדער אקציעס מארק איז דער סך־הכל פון קויפער און פארקויפער (א לויזע נעצווערק פון עקאנאמישע טראנסאקציעס, און נישט קיין פיזישער ארט) פון אקציעס, וואס רעפרעזענטירן פארמאגערשאפט טענות אויף געשעפטן; דאס קען איינשליסן סיי ווערטפאפירן וואס מען האנדלט אין א פובליקער בערזע סיי אקציעס וואס ווערן געהאנדלט נאר פריוואט.
א מארק אין וואס מען האנדלט מיט אקציעס פון פארשידענע פירמעס און איז א מאדערנער פארעם פון אינוועסטירונג.
א פשוט'ער ביישפיל
לאמיר זאגן איר ווילט אנהייבן א ביזנעס, און איר באשליסט צו עפענען א רעסטוראנט. ערשט קויפט איר א בילדינג, איר קויפט אלע קיך עקוויפמענט, טישן און בענקלעך, איר נעמט אויף א קעכער, סערווירער, איר אדווערטייזד און איר עפענט די טירן. לאמיר זאגן אזוי:
זינט איר האט געמאכט 300,000 דאלאר און אויסגעגעבן 250,000 דאלאר, איז אייער נעט פראפיט 50,000 דאלאר. אויב ביזנעס גייט גוט און אין דאס צווייטע יאר פארדינט איר 325,000 דאלאר, די אויסגאבן בלייבן די זעלבע, דאן האט איר פארדינט נעט פראפיט 75,000 דאלאר. יעצט וויפיל איז די ביזנעס ווערט אויב איר ווילט דאס היינט פארקויפן? די ערשטע וועג צו קוקן איז אז די ביזנעס איז ווערט 500,000 דאלאר. ווייל די ווערט פון די בילדינג איז ארויף, די עקוויפמענט אראפ (ווייל עס איז שוין גענוצט), גלייכט עס זיך אויס צו 500,000 דאלאר. אין פאקט וועלן אבער מענטשן מסכים זיין אפצוקויפן אייער רעסטוראנט פאר 1,500,00 דאלאר ווייל די בינזעס גייט דאך פארדינען צום ווייניגסטענס 75,000 דאלאר א יאר, באקומט יענער א 5 פראצענט הרוחה. יעצט אויב איינער וועט קומען און אייך זאגן אז ער האט נישט גענוג געלט אפצוקויפן אייער רעסטוראנט קענט איר דאס פארקויפן פאר 10 מענטשן וואס וועלן צאלן 150,000 דאלאר יעדער איינער און וועלן באקומען א צענטל פון די פראפיט. דאס קען גיין אסאך ווייטער און איר קענט דאס פארקויפן פאר 3,000 מענטשן וואס וועלן צאלן 500 דאלאר יעדער איינער. נארמאלערהייט וועלן די 3,000 נייע בעלי בתים האלטן, אויף עפעס א וועג, קאנטראל אויף די ביזנעס. איר קענט אבער טאן קלוגער און אויך בלייבן א שותף אין די אינוועסטמענט, אזוי ארום וועט איר ווייטער קענען זיין באלעבאס אין אייער רעסטוראנט וועלכע איר האט פארקויפט און אריינפאקן 750,000 דאלאר אין באנק אריין. גענוי דאס איז א סטאק. די גרויסע פירמעס פארקויפן מיליאנען אקציעס פאר א פרייז וואס ווערט אויסגערעכנט לויט די ווערט פון די פירמע. אויב די פירמע פארדינט באקומט יעדער אקציאנער זיין פראצענט אין די ביזנעס. און אונזער פאל, אויב די רעסטוראנט וועט זיך אויסברייטערן און פארדינען א מיליאן דאלאר וועלן די 3,000 אקציאנער פארדינען 333 דאלאר. א מענטש וואס האט אינוועסטירט אין וואל-מארט 10,000 דאלאר פאר 30 יאר צוריק וואלט היינט ארויסגענומען עטליכע מיליאנען דאלארן ווייל די פירמע האט זיך געדאפעלט מיליאנען פראצענט אין די 30 יאר.
דער סטאק מארק איינפאל
איר זענט א פריוואטער סיטיזן וועלכער האט פארקויפט אייער רעסטוראנט פאר אנדערע פריוואטע סיטיזנס. יעצט וואס וועט זיין אויב איינער פון די אינוועסטירער וויל פארקויפן זיין שעיר? וועט ער מוזן ארויסגיין אויפ'ן גאס און זוכן א קונה וועלכע איז זייער שווער. דער סטאק מארק באשיידט דעם פראבלעם. דער סטאק מארק (אויך באקאנט אלס דער סטאק עקסטשעינדזש און קען גערופן ווערן אין אידיש די בערזע) איז ווי א סופערמארק וואס פארקויפט אלע ערליי עסן אז איר זאלט נישט דארפן גיין צו יעדע פירמע באזונדער און קויפן דאס וואס זיי מאכן. דער סטאק מארק פארקויפט אלע ערליי סטאקס. די עקסטשעינדזש מאכט דאס קויפן און פארקויפן זייער גרינג. א מענטש דארף נישט אראפפארן ביז ניו יארק אויב וויל ער קויפן אדער פארקויפן א סטאק אין די ניו יארק סטאק עקסטשיענדזש. ער קען אנרופן א בראוקער און יענער וועט פאר אים אראפגיין. היינט האלט מען שוין אסאך ווייטער ווען מען קען קויפן און פארקויפן אין עטליכע סעקונדעס דורכ'ן טעלעפאן אדער אינטערנעט. דער סטאק מארק האט נאך א מעלה אז יעדער אינוועסטאר קען גענוי מיטהאלטן וואס טוט זיך אפ אין די פירמע פון וועלכע ער האט געקויפט א שעיר. אויב מאכט יענע פירמע א שלעכטע שריט וועט יעדער באלד וויסן און מען וועט זיך צוריקהאלטן פון צו קויפן פון יענע פירמע. מען קען אויך זען וויפיל מענטשן פון איבער די וועלט האבן געקויפט דעם סטאק אין דעם טאג. אויסער דעם קען יעדער זען די גאנצע היסטאריע פון יעדע פירמע זינט זי איז ארויף אויפ'ן סטאק מארק, ווען זי איז געשטאנען גוט און ווען נישט און פאר וויפיל זי האט פארקויפט א שעיר. בעפאר א פירמע האלט ביים שליסן א גרויסע געשעפט וועט זי אראפרופן עטליכע ביזנעס אנאליסטן און זיי צייגן וואספארא אינוועסטמענט זי גייט מאכן. די אנאליסטן שטודירן דאס אדורך און אויב עס געפעלט זיי גיבן זיי ארויס א באריכט אז עס לוינט זיך אריינצולייגן געלט אין די פירמע ווייל עס גייט בקרוב שטייגן דורך א פרישע געשעפט וואס זי שליסט יעצט. יעדע אנגעזעענע בינעס דזשורנאל האט אזעלכע אנאליסטן און די בראוקערס און אינוועסטארס דארפן באשליסן וועמען צו גלייבן. דורך דאס געלט וואס קומט אריין פון טויזענטער קויפער האט יענע פירמע געלט צו שליסן דעם געשעפט. אויב ארבעט זיך עס נישט אויס האט יעדער שאדן געהאט זיין געלט.