cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
זכרון אהרן
היסטאריע
אין די לעצטערע יארן האט זיך דאס נאך מער אויסגעברייטערט אויף נאך און נאך ספרים עתיקים וואס זיי זענען מגיה און זעצן דאס איבער פריש פונדאסניי און פארקויפן דאס פאר פארהעלטנסמעסיגע ביליגע פרייזן, עס איז עפ"י רוב אזעלכע ספרים וואס רבנים און לומדי תורה באנוצן זיך דערמיט, אזוי אז עס איז נישט קיין דירעקט פראפיטבארע ליניע אבער זיי גייען אן מיט זייערע פראיעקטן אויף א גרויסן פארנעם.
אנדערע ספרים
מדרש פרקי דרבי אליעזר, ירושלים, תשס"ה
נאטרעדאם דע פאריז
קליין|דער פֿראָנט פֿונעם קאַטעדראַל נאָטרעדאַם דע פּאַריז (פֿראַנצויזיש: Notre-Dame de Paris) איז אַ זייער אַלטער קאַטעדראַל אין פּאַריז, פֿראַנקרייך. ער איז איינער פֿון די מערסט באַקאַנטע ערטער אין פֿראַנקרייך, און אַ סאַך מענטשן באַזוכן דאָ יעדע יאָר. דער קאַטעדראַל ווערט אויף אַ קליינעם אינזל אויף דער סען טייך. ער איז דער קאַטעדראַל פֿון די קאַטאָלישע אַרכידיאָקעז פֿון פּאַריז, איין פֿון 23 אַרכידיאָקעזעס אין פֿראַנקרייך. ווען דער קאַטעדראַל איז פֿאַרטיק געווארן איז ער געווען דער גרעסטער פֿון דאָס סאָרט געבוי אין מערב אייראָפּע.
וויקטאָר הוגאָ האט געשריבן אַ באַקאַנטע געשיכטע וואס פּאַסירט אַרום דער קאַטעדראַל. אין אַנדערע שפּראַכן הייסט עס "דער הויקער פֿון נאָטרעדאַם", און עס איז אַדאַפּטירט געווארן אַ סאַך מאָל (אייַנשליסלעך אַן אַנימירטע דיזני אַדאַפּטאַציע). אין פֿראַנצויזיש הייסט עס נאָר "Notre-Dame de Paris".
לויט די טראַדיציע איז דער ערשטער שטיין פֿון נאָטרעדאַם אױפֿגעלײגט געווארן אין 1163 מיט די אָנוועזנהייט פֿונעם פּויבסט אַלעקסאַנדער דער דריטער.
דעם 15טן אפריל 2019 האט אַ גרויסע פֿייער אויפֿגעריסן ביים קאַטעדראַל בעת רעפּאַראַציע און רעפּראָדוקציע אַרבעטן. דער פּרעזידענט פֿון פֿראַנקרייך עמנואל מאַקראָן האט אַנאָנסירט אַז נאָטרעדאַם וועט ווערן ווידער געבויט, זאָגן אַז "ס'איז אַ טייל פֿונעם שיקזאַל פֿון פֿראַנקרייך, און אונדזער שותּפֿדיקער פּראָיעקט איבער די קומענדיקע יאָרן. און איך בין אײַנגעמאָנט פֿאַר עס."
וועבלינקען
קאטעגאריע:פאריז קאטעגאריע:פראנקרייך
רינג פון פייער
לינקס|קליין|250x250פיקס|פאציפֿישער רינג פֿון פֿייער קליין|מאפע פון טעקטאנישע פלאטער אין דער וועלט דער רינג פון פייער איז א געגנט פונעם פאציפישן אקעאן וואו כסדר פאסירן ערדציטערנישן און וואולקאנען אויפרייסן צוליב דער באוועגונג פון טעקטאנישע פלאטעס. מער ווי 80% פון אלע וואולקאנען אויפרייסן און ערדציטערנישן אין דער וועלט פאסירן אין די געגנטן. דער רינג פון פייער איז דער גרענעץ צווישן דער פאציפישער פלאטע אין צענטער און זיבן ארומיגע טעקטאנישע פלאטעס.
אומגעפער א מיליארד באוואוינער וואוינען אין די געגנטן פונעם רינג פון פייער און זייער לעבן איז שטענדיג אין געפאר. די לענדער אריינגערעכענט אינעם רינג פון פייער זענען די פיליפינען, מאלייזיע, אינדאנעזיע, טיילאנד, יאפאן, קאנאדע, די פאראייניגטע שטאטן, מעקסיקע, עקוואדאר און טשילע. אין טשילע פאסירן ערדציטערנישן איינער נאכאנאנד מער ווי אין אלע אנדערע לענדער.
קאַטעגאָריע:פאציפישער אקעאן קאַטעגאָריע:וואולקאנען קאַטעגאָריע:ערדציטערנישן קאַטעגאָריע:אזיע קאַטעגאָריע:צפון אמעריקע קאַטעגאָריע:דרום אמעריקע קאַטעגאָריע:אקעאניע
שניידער
שניידער איז א משפחה נאמען פון אסאך.
מענטשן
קאטעגאריע:משפחה נעמען
בצלאל אקאדעמיע פאר מאדעלירונג און קונסט
קליין|250px|"בצלאל" אקאדעמיע אינעם הר הצופים קאמפוס - ירושלים
די בצלאל אקאדעמיע פאר מאדעלירונג און קונסט, ירושלים איז ערשט געגרינדעט געווארן אין 1906 דורך באָריס שאַץ און איז געווען די ערשטע שולע פון קונסט אין ארץ ישראל אין דעם 20סטן יאָרהונדערט. אַרבעט באשאפן אין דער שולע דורך סטודענטן זענען געהאלטן צו זייַן די אָנהייב פון ישראל וויזועלן קונסט. אין 1935, נאָך זייַענדיק פֿאַרמאַכט פֿאַר עטלעכע יאר, האט די שולע געעפנט און שייך-געהייסן "ניו בצלאל". אין 1955 האט די שולע באקומען אַקאַדעמישע דערקענונג, און איבער די יאָרן האָבן שוין צוגעלייגט צו פארשידענע דעפארטמענטן אין דער קונסט און פּלאַן. אין 1958 האט די שולע געוואונען די ישראל פרייז פֿאַר מאלעריי און סקולפּטור.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:העברעאישער אוניווערסיטעט אין ירושלים קאַטעגאָריע:קונסט קאַטעגאָריע:הר הצופים
נעגעלע
קליין|א נעגעלע פלאנץ נעגעלע איז אַ געווירץ אױס די בלומען פֿונעם בױם Syzygium aromaticum פֿון דער משפּחה פֿונעם הדס, Myrtaceae. נעגעלעך ווערן געניצט אין קאכן; אויך האבן זיי א גוטן גערוך.
ארגאזם (קאקטעיל)
ארגאזם איז א זיסע קאקטעיל געמאכט מיט אמערעטאו, אייריש קריעם און פון אויבן א קארש.
נעגעלע
אין יידישקייט
יידן ניצן נעגעלעך צו מאכן א ברכה בורא מיני בשמים מוצאי שבת ביי הבדלה.
ארגאזם (קאקטעיל)
עס איז פארהאן דערין פארשידענע רעצעפטן און עס ווערט געווענליך סערווירט מיט אייז.
נעגעלע
אין יידישקייט
קאַטעגאָריע:געווירצן
ארגאזם (קאקטעיל)
וועב לינקען
קאטעגאריע:קאקטיילס
דראגאן באל
קליין
דראגאָן באָל (יאפאניש: ドラゴンボール, ענגליש: Dragon Ball) איז א יאַפאַנישע מאַנגאַ און אַנימע פון אַקיראַ טאָריאַמאַ. דער הויפט כאראקטער איז א סאַיאַן יינגל מיטן נאמען גאָקו. גאָקו זוכט די מיסטעריעזע דראגאָן באָלן. ווען זיבן דראגאָן באָלן זענען אלנגעזאמלט, איינער ווונטש וועל ווערן געגעבן דורך שענראָן דער דראקאן. גאָקו איז באגלייט דורך בולמאַ און טרענירט דורך מייסטער ראָשי. די "דראגאָן באָל" סעריע איז צעשיידט צו פילע אנדערע מעדיע אדאפטאציען, וואס שליסן איין צוויי המשכים, "דראגאָן באָל זי" און "דראגאָן באָל דזשי טי".
קאטעגאריע:אנימע סעריעס
חיים שמואלעוויטש
קליין|250px| רבי חיים שמואלעוויטש קליין| מצבת הרב חיים לייב הלוי שמואלביץ באידישע בית עולם הר המנוחות
רבי חיים לייב הלוי שמואלעוויטש (ב' תשרי תרס"ג - ג' טבת, תשל"ט, ירושלים), איז געווען א מגיד שיעור און א מיטגליד פון דער הנהלה פון דער מירער ישיבה העכער פון 40 יאר, אין פוילן, שאנכיי און ירושלים. ער האט געדינט אלס ראש ישיבה אין די יארן וואס די ישיבה איז געווען אין שאנכיי פון תש"א ביז תש"ז, און נאכאמאל אין דער מירער ישיבה אין ירושלים פון תשכ"ה ביז תשל"ט. ער האט משפיע געווען אויף טויזנטער תלמידים דורכאויס זיין לעבן, סיי בדיבור סיי במעשה, מיט זיין בארימטער התמדה און אנשטרענגעניש אין לערנען תורה.
יונגע יארן
רבי חיים שמואלעוויטש איז געבוירן ראש השנה, ה'תרס"ג אין סטוטשין צו זיין פאטער הרב רפאל אלטער שמואלעוויטש און זיין מוטער עטל.
קליין|250px|די מירער ישיבה אין שאנכיי. רבי חיים שמואלעוויץ זיצט דער צווייטער פון רעכטס אין דער פאדערשטער שורה. ג' טבת תר"ץ האט ער חתונה געהאט מיט חנה מרים פינקל (נפ׳ י״א תשרי תשנ״ו), טאכטער פונעם מירער ראש ישיבה הרב אליעזר יהודה פינקל. ווינטער תרצ"ו האט מען אים באשטימט א מגיד שיעור אין דער ישיבה.
זיינע קינדער
קאַטעגאָריע:ראשי ישיבות אין ישראל קאַטעגאָריע:ליטווישע ראשי ישיבות קאַטעגאָריע:מועצת גדולי התורה קאַטעגאָריע:רבנישע לויים קאַטעגאָריע:נקבר אין הר המנוחות קאַטעגאָריע:מירער ישיבה קאַטעגאָריע:פינקל פאמיליע
מאו גלאזמאן
מאָו 'מאָריס' משה גלאַזמאַן (ענגליש: Mo Glazman) איז א חזן, זינגער, מוזיקאנט און קאמפאזיטאר.
ביאגראפיע
ער איז געבוירן און אויפגעוואקסן אין א מוזיקאלישע פאמיליע אין נאווע סקאשע, קאנאדע.
משה בטלן
משה שלמה ווייס (נפטר כ"א טבת, תשל"ב), באקאנט מיט זיין צונאמען משה בטלן, איז א באקאנטער געהויבענער געשטאלט געווען אין עטליכע גרויסע חסידישע הויפן, אין די יארן נאכן חורבן אייראפע, וואס האט צוריקגעברענגט דאס כאניאקישקייט פונעם אמאליגער וויגעלע פון חסידות, אריין אינעם נייעם דור יראים ושלמים.
מאו גלאזמאן
ביאגראפיע
אלס קינד האט איהם זיין טאטע אויסגעלעהרנט שפיהלן אויף א פידל, און ער האט געזינגען אינעם ארטיגן כאר.
משה בטלן
אין זיינע אינגע יארן וואוינענדיג אין פוילן איז ער געווען אן אלעקסאנדער חסיד, ווי ער האט נאך זוכה געוועהן זיך צו מסתופף זיין ביים הייליגן ישמח ישראל, פון וועם ער האט אסאך נאכגעזאגט און דערציילט.
שפעטער ווען ער איז אנטלאפן פון פוילן קיין רוסלאנד כדי זיך ארויסצודרייען פון גענומען ווערן צו די פוילישע מיליטער, האט ער זיך געדרייעט אין עטליכע רוסישע הויפן; אין שטעפאנעשט, סלאנים, בעלזא, סקווירא. נאכן קריג האט ער געוואוינט אין שיכון סקווירא ווי ער איז געוועהן פון די גאר חשובע פני העדה.
מאו גלאזמאן
ביאגראפיע
זיין דעגרי אין חזנות און מוזיק האט ער באקומען פונעם היברו יוניאן קאלידזש.
ער האלט אצינד אהן דעם פּאָסטן אלס הויפט חזן אין צענטראל סינאגאג אין מאנהעטן צו וועלכע ער איז אפיציעהל אויפגענומען געווארן אום שבת שירה ה'תשע"ה. ער האט געדיענט דארט אלס חזן זינט מארטש 2014, בעפאר דעם איז ער געווען חזן אין די קהילה קול עמי אין ווייט פלעינס, ניו יארק.
משה בטלן
ער איז געווען א נאנטער חבר מיט'ן סקולענער רבי'ן און דער ריבניצער רבי'ן
מאו גלאזמאן
ביאגראפיע
ער איז זייער מוזיקאליש געשטימט און קען שפיהלן אויף גיטאר און פידל.
משה בטלן
ער איז נפטר געווארן כ"א טבת שנת תשל"ב, און ליגט אין שיכון סקווירא, אין דער חלקת הרבנים.
קאטעגאריע:סקווערער חסידים קאטעגאריע:שארית הפליטה
מאו גלאזמאן
ביאגראפיע
ער איז פון די פראמינענטע פיגורן אין די אלגעמיינע רעפארם קהילה און טרעהט כסדר אויף ביי קאנצערטן און צוזאמענקונפטן. ער איז אבער פיל מעהר פאנאטיש טראדיציאנאל און רעליגיעהז ווי מערסטנס רעפארמער.
ער איז פארהייראט צו זיין ווייב רחל פעלד מיט וועהמען ער האט צוויי זיהן.
שטימע
ער האט א זיסע טענאר וואס איז גאנץ געשמאק אבער נישט אזוי פעסט און קען נישט גיין צו הויעך. ווען ער פאלט איז עס אויך נישט אזוי געשמיהרט.
ביכער
ער האט געשריבן א ביאגראפיע בוך איבערן חזן יאסעלע ראזענבלאט, ערשינען אין 2005 (96 בלעטער) ארויסגעגעבן דורך די היברו יוניאן קאלעדזש - יודיש אינסטיטוציע פון רעליגיע.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:חזנים קאַטעגאָריע:יידישע זינגער קאַטעגאָריע:יידישע קאמפאזיטארן קאַטעגאָריע:אמעריקאנער יידן קאטעגאריע:מענטשן פון ניו יארק קאטעגאריע:לעבעדיגע מענטשן
לינוס טארוואלדס
קאַטעגאָריע:ערפינדערס
אוויטש פאמיליע
קאטעגאריע:אוישוויץ קאטעגאריע:חורבן אייראפע
קאַטעגאָריע:טרופעס
עקסעטער
עקסעטער איז א היסטארישע שטאט אין דעוואן, ענגלאנד. די שטאט געפינט זיך אויפן עקס טייך, בערך 37 ק"מ צפון־מזרח פון פלימאט און 70 ק"מ דרום־מערב פון בריסטאל. זיין באפעלקערונג אין 2009 איז געשאצט 118,800. די שטאט האט גוטע טראנספארט פארבינדונגען, מיט צוויי הויפט באן סטאנציעס, דער  M5 מאטארוועג און עקסעטער אינטערנאציאלער פליפארט.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:שטעט אין ענגלאנד קאַטעגאָריע:גראפנשאפט-שטעט אין ענגלאנד
רבי חנניא בן עקשיא
קליין|קבר רבי חנניא בן עקשיא רבי חנניא בן עקשיא איז געווען א תנא, וואס ווערט דערמאנט צוויי מאל אין משניות.
זיין צייט
רבי חנניא בן עקשיא איז געווען פון דריטן - פערטן דור תנאים, און פון אכטן דור נאך די אנשי כנסת הגדולה, דער דור וואס האט צוגעזען דעם חורבן פון צווייטן בית המקדש.
רעפרענצען
קאַטעגאָריע:תנאים
שיימא שווארץ
קאַטעגאָריע:סאטמארער חסידים קאַטעגאָריע:דיינים קאַטעגאָריע:מאנטרעאל
וועבער
וועבער איז א משפחה נאמען פון אסאך.
מענטשן
קאטעגאריע:משפחה נעמען
אנטאניא (הויף)
אנטאניא (אדער: אטיניא, אוטיניא) איז א חסידישער הויף, א צווייג פון דער ווישניצער דינאסטיע. דער אנטאניא הויף איז אויפגעשטעלט געווארן דורך רבי חיים האגער אין שטאט אנטאניא, און שפעטער און סטאניסלאוו. דער היינטיגער רבי וואוינט אין בני ברק.
געשיכטע
רבי ברוך האגער, דער "אמרי ברוך" פון וויזשניץ איז נפטר געווארן אין יאר תרנ"ג. נאכ'ן פטירה איז באקרוינט געווארן זיין גרויסע זון רבי ישראל אלץ ממלא מקום און וויזשניץ, און די צוויטע זון רבי חיים איז געווארן רבי אין אנטאניא. ער האט אויסגעוועלט דעם שטאט צוליב א מעשה וואס ער האט גהעאט מיט זיין זיידן די צמח צדיק, וואס איז אמאל דורך געפארן דעם שטאט און האט אים געזאגט: "דא קען מען בויען א גרויסער סאלאש". רבי חיים האט אין דע ווערטער געזען א רמז פונעם זיידן אז ער דארף זיך אהין זעצן.
צו רבי חיים זענען געקומען די תלמידי חכמים און אסאך גבירים, און ער האט געהאט איבער טויזנט חסידים. אנטאניער שטיבלאך זענען געווען אין גאנץ גאליציע, אזוי אויך אין לייפציג און אין לעמבערג. אויכעט אין קרוין הייטס איז געווען א שטיבל, וואס איז היינט מיט ליובאוויטשער חסידים.
נאך דער ערשטער וועלט-מלחמה האט רבי חיים זיך איבער געצויגן קיין סטאניסלאוו, דארט האט ער געבויעט א גרויסע שוהל. זיין זון רבי מענדל איז געווארן דעמאלטס רב אין אנטאניא און ער האט צוריק אויף געלעבט די יודישע לעבנס-געשיכטע, אבער ביז א פאר יאר איז רבי מענדל קראנק געווארן און אוועק בחיי אביו.
1909
געשטארבן
קאַטעגאָריע:20סטער י"ה
אנטאניא (הויף)
געשיכטע
אין יאר תרצ"ב איז רבי חיים נסתלק געווארן און זיין זון רבי ישראל שלום יוסף איז געווארן רבי. רבי ישראל שלום יוסף איז געהארגעט געווארן ביי די מלחמה און תש"ד, מיט זיין גאנצע משפחה, און די שושלת האט זיך באלד האפ-גהעאקט.
נאך די לאגער
נאך דער מלחמה האט רבי חיים מאיר האגער פרובירט אופשטעלן א זכר פאר די הויפן און רבי'ס וואס זענען אומגעקומען ביי דער מלחמה, האט ער געשטעלט רבי משה האגער אלץ אנטאניער רבי. רבי משה איז געווען א זון פון רבי ברוך, זון פון רבי יחיאל מיכל פון האראדענקא, וואס איז געווען א איידעם ביי זיין ברודער רבי חיים פון אנטאניא. רבי משה האט געעפענט א בית מדרש און בני ברק, און א ישיבה און תל אביב. די ישיבה האט געהייסן "טל חיים" נאך רבי חיים אנטאניער, און סהאט זיך פארמאכט נאך א פאר יאר.
רבי משה איז נפטר געווארן אין כ"ה באב תשנ"ד, און אוף זיין פלאץ איז נתמנה געווארן זיין זון רבי ברוך וואס פירט דעם הויף זיינט דעמאלטס. נאך א זון פון רבי משה, רבי אריה האגער, האט געעפנט א בית מדרש אין יאר תש"פ וואס רופט זיך "אנטאניא-האראדענקע".
יהושע ראזענפעלד
רבי יהושע ראזענפעלד זצ"ל (ה'תק"ץ - י"ז חשוון ה'תרנ"ז), רב אין קאמינקא
אפשטאם
רבי יהושע איז געבוירן אין יאר ה'תק"ץ (אומגעפער), צו זיין פאטער הרב שלום ראזענפעלד. און צו זיין מוטער מרת חנה גאלדא א טאכטער פון הרב נפתלי נתן הירש, דער קרעשוב'ער גראף.
רבנות
רבי יהושע איז געווען רב אין יאריטשאוו, נאכהער איז ער געווארן רב אין קאמינקא.
הסתלקות
רבי יהושע איז נפטר געווארן י"ז חשוון ה'תרנ"ז.
פאמיליע
רבי יהושע האט געהייראט מרת שיינדל א טאכטער פון הרב שמואל צבי הירש רמר"ז, פון דרישקאפאלי, אן איידעם פון הרב אלעזר רוקח פון די חכמי בראד (דער פאטער פון דער שר שלום פון בעלזא). זייערע קינדער:
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:קאמינקא
נוקלעאן
לינקס|קליין| אַן אַטאָם־קערן, וואוּ די [[פראטאן|פּראָטאָנען זענען רויט און די נייטראָנען בלוי]] אין פיזיק און כעמיע, מיינט אַ נוקלעאָן א באשטאנדטייל פונעם אטאמקערן, ד״ה א פּראָטאָן אדער א נייטראן. ביז די 1960ער יארן האבן פיזיקער געהאלטן אז נוקלעאנען זענען יסודות׳דיקע טיילכלעך, אבער היינט האלט מען אז זיי זענען צוזאמענגעשטעלט פון קלענערע טיילכלעך, קוואַרקן.
טיפּן נוקלעאָנען
די הויפט סארטן נוקלעאנען זענען פראטאנען און נייטראנען. א פראטאן האט א פאזיטיווע עלעקטרישע לאדונג, און א נייטראן האט א נייטראלע עלעקטרישע לאדונג (דאס מיינט אז ער האט נישט קיין לאדונג). די צוויי צוזאמען אין דעם קערן פון אן אַטאָם שאַפֿן אַ פאזיטיווע לאַדונג, ווייַל דער נייטראָן האט נישט קיין לאָדונג.
עלעקטראָנען, אבער, זענען נישט קיין נוקלעאנען ווייל זיי זענען נישט אין דעם קערן פון די אַטאָם.
אנדערע טיפן נוקלעאנען זענען אַנטינוקלעאנען, וואס זענען די אַנטי-טיילכלעך פון די נוקלעאָנען.
די שטאַרקע קראַפֿט און נוקלעאנען
די פונדאַמענטאַלע קראַפט פאַראַנטוואָרטלעך פֿאַר האלטן די נוקלעאָנען צוזאַמען אין דעם אטאמקערן איז גערופֿן די שטאַרקע קראַפט.
קאַטעגאָריע:קערנפיזיק
וואסאבי
װאַסאַבי (יאַפּאניש ワサビ, לאַטײניש Wasabia japonica) איז אַ פֿלאַנץ פֿון דער משפּחה פֿון די צלם-בלומיקע. די װאָרצל פֿונעם וואַסאַבי װערט באַנוצט אַלס געװירץ אין דער יאַפּאַנישער קיך. דער געשמאַק פֿון װאַסאַבי איז זײער ענלעך צום הײמישן כרײן, פון דער זעלבער משפחה Brassicaceae.
קאַטעגאָריע:געווירצן קאַטעגאָריע:צלם-בלומיקע
RapidShare
רעפידשער (RapidShare) איז א טעקע גאסטגעבן סערוויס וועבזייטל וואו מען קען ארויפלאדן אויף איר טעקעס פון א פריוואטן קאמפיוטער אויפן אינטערנעט, דער קאמפאני אפערירט פון דער שווייץ און פינאנצירט זיך דורך די איינגעשריבענע באצאלטע מיטגלידער. רעפידשער איז איינער פון די גרעסטע וועלטס טעקע גאסטגעבן וועבזייטלעך מיט מיליאנען טעקעס אין אירע סערווערס. לויט דער אינטערנעט שטודיע פירמע אלעקסע איז רעפידשער דאס 12טע אויף דער ליסטע פון מערסט באזוכטע וועבזייטלעך. Rapidshare.de איז אסאך ווייניגער און האלט ביי די 232סטע אויף דער ליסטע אום אפריל 2008.
היסטאריע
רעפידשער האט צוויי אנדערע וועבזייטלעך אבער ביידע וועבזייטלעך דארפן צו זיין פון אנדערע ארגאניזאציעס. דאס ארגינעלע וועבזייטל איז RapidShare.de, וועלכע נוצט די דייטשע מערסט גענוצטע דאמיין "de", און די ארגאניזאציע איז באזירט אין טשעם, שווייץ.
אום אקטאבער 2006 האט רעפידשער אנאנסירט אז "ליידער זענען אלע דרייווערס פון RapidShare.de איבערגעפולט אויפן מאמענט". א פריש וועבזייטל RapidShare.com האט זיך אויפגעשטעלט און פרובירט אריבערצוברענגען צו איר דאס באנוץ פון RapidShare.de, ווען די RapidShare.com האט זיך געעפנט, האבן מיטגלידער פון די אלטע סייט געקענט נוצן זייער קאנטע אויך אויף די נייע ביז זייער ארגינעלע קאנטע איז אויסגעגאנגען. פון דער אנדערער זייט האט מען אבער נישט געקענט נוצן קיין קאנטע פון די נייע סייט אויף די אלטע.
אפעראציע
דאס זייטל ערלויבט באניצער ארויפצולאדן טעקעס ביז 100מעגאבייט אויף rapidshare.com און ביז 300 מ"ב אויף rapidshare.de, דער באניצער באקומט דאן אן אויסשליסליכער לינק וועלכע ערלויבט יעדעם איינעם, מיט וועם דער באנוצער טיילט מיט דער לינק, אראפצונעמען דעם טעקע צו זיין קאמפיוטער. רעפידשער שטעלט נישט צו קיין זוך סיסטעם אויפצוזוכן טעקעס אויף זייער סערווער, אבער עס איז פארהאן סורטש ענדזשען ספעציעל געאייגנט אויפצוזוכן אזאלכע טעקעס וועלכע ווערן פאבליצירט אויפן גאנצן אינטערנעט.
אויף זייער היימבלאט שרייבן זיי אז זיי פארמאגן 230 גיגאבייט פון אינטערנעט קאנעקטיוויטעט, און 4.5 פעטאבייטן פלאץ צו האלטן טעקעס.
אומאיינגעשריבענע באנוצער האבן שטארקע באגרענעצונגען מיטן אראפלאדן טעקעס, ווי פאלגנד:
רעגיסטרירטע באניצער קענען אבער אראפלאדן טעקעס איינס נאכאנאנד זייער שנעל. אבער אויך נישט מער ווי 25000 מעגא בייטן אין א פעריאד פון פינף טעג.
פראבלעמען
געוויסע אינטערנעט סערוויסן בלאקירן רעפידשער צוליב אומלעגאלע און קאפי רעכט טעקעס וואס מען קען אראפלאדן דארט.
אום יאנואר 2007 האט די דייטשע GEMA אגענטור געווינען א צייטווייליגע סטעי קעגן ביידע סייטס פון רעפידשער צוליבן באנוץ פון קאפירעכט געשיצטע טעקעס אויף רעפידשער, אויף וואס רעפידשער האט צוריקגעשלאגן אז זיי האבן נישט קיין אהנונג וועלכע טעקעס פריוואטע מענטשן לייגן ארויף אויף איר סערווער כדי דאס צו קענען קאנטראלירן. צום סוף איז די פסק קלאר געווען אז היות די באניצער זענען די וואס לאדן ארויף די טעקעס און עס האט גארנישט מיט די אנפירער פונעם סייט איז עס פון א לעגאלע קוק ווינקל נישט קיין פראבלעם.
פארזיכערונגס קאד CAPTCHA
ביז יעצט פלעגן זיי האבן אז מען דארף אריינטייפן אלע אותיות וואס מען האט געזען. אבער אין אפריל 2008 האבן זיי צוגעלייגט א נייע זאך וואס מאכט אסאך שווערער צו קענען אידענטיפיצירן דעם קאוד. עס ווערט ארויסגעלייגט אכט אותיות, פיר מיט א בילד פון א הונט אריינגעלייגט אינדערמיט, און די אנדערע פיר מיט א בילד פון א קאץ, דער באנוצער דארף אידענטיפיצירן די פיר מיט די בילד פונעם קאץ.
מען קען נוצן די נומער 0 אנשטאט די אות O, אדער קאפיטעל אותיות אנשטאט קליינע.
וועבלינקען
קאטעגאריע:אינטערנעט
דזשארקהאנד
דזשאַרקהאַנד (הינדי: झारखंड לאנד פון וועלדער) איז איינער פון די 29 שטאטן פון אינדיע. ער געפינט זיך אין מזרח אינדיע, ארומגענומען מיט ביהאר אין צפון, מערב בענגאל אין מזרח, אדישא אין דרום און אוטאר פראדעש און טשאטיסגארה אין מערב.
די הויפטשטאט איז ראנטשי. די שפראכן פון דעם שטאט זענען הינדי, סאנטהאלי און בענגאליש.
דזשאַרקהאַנד באדעקט א שטח פון 79,714 ק"מ², און איז דער פופצנטער גרעסטער שטאַט פון אינדיע לויט שטח. מיט א באפעלקערונג פון 32,966,238 מענטשן (אין 2011), איז דזשאַרקהאַנד דער 13טער גרעסטער שטאַט פון אינדיע לויט באפעלקערונג.
15טן יולי
דעם 15טן יולי איז דער 196סטער טאג פון יאר (197סטער אין אן עיבור־יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 169 טעג.
פייערטעג
15
16טן יאנואר
דעם 16טן יאנואר איז דער פֿופֿצעטער טאג פון יאר אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 349 טעג (350 אין אן עיבור־יאר).
געשטארבן
16
יעקב האלבערשטאם
רבי יעקב האלבערשטאם זצ"ל (ח' כסלו ה'תרנ"ז - ד' חשוון ה'תשכ"ח), רב אין טשאקאווע.
אפשטאם
רבי יעקב איז געבוירן ח' כסלו ה'תרנ"ז, צו זיין פאטער הרב סיני האלבערשטאם, רב אין זשמיגראד, א זון פון הרב ברוך האלבערשטאם, דער גארליצער רב, א זון פון הרב חיים האלבערשטאם, דער דברי חיים. און צו זיין מוטער מרת רחמה די טאכטער הרב נפתלי הורוויץ פון מעליץ.
רבנות
קורץ נאך זיין חתונה האט רבי יעקב צוזאמען מיט זיין שווער (דער שאצער רבי) זיך געצויגן קיין קעלין, דייטשלאנד, דארט האט ער זיך שטארק אפגעגעבן מיט צדקת רמבעה"נ. רבי יעקב איז געקרוינט געווארן אלס פרעזידענט פון דעם כולל חיבת ירושלים פאר מערב אייראפע (דייטשלאנד, פראנקרייך, האלאנד, בעלגיע, שווייץ).
רבי יעקב איז אויפגענומען געווארן רב אין טשאקאווע אין יאר ה'תרפ"ג, דארט איז רבי יעקב געווען שטארק טעטיג אין איינפלאנצן און באפעסטיגן דאס יידישקייט אין שטאט.
אין יאר ה'תרצ"ד האט רבי יעקב פאראויס געזען די חורבן אייראפע, און ער האט זיך געקליבן ארויף צופארן קיין ארץ ישראל, טראצדעם וואס זיינע נאנטע מענטשן האבן געפרואווט אים אפצורעדן דערפון, אנצייגענדיג ווי איינגעשטעלט די וועגן זענען געווען, דאך איז רבי יעקב געווען ביי זיין באשלוס. נאך שווערע מיה איז אים געלונגען ארויף צוקומען קיין ארץ ישראל ר"ח אדר ה'תרצ"ה, אין זיך באזעצט אין ירושלים.
אין ירושלים האט רבי יעקב אויפגעשטעלט זיין ישיבה "דברי חיים", אין יאר ה'תרצ"ט איז ער געפארן קיין אמעריקא שאפן געלט פאר זיין ישיבה. מיט דעם אויסבראך פון דער צווייטער וועלט מלחמה איז ער געווען געצווינגן צו בלייבן אין אמעריקא, און ער האט זיך געעפנט זיין בית המדרש אין דער איסט סייד, ניו יארק.
הסתלקות
רבי יעקב איז נפטר געווארן ד' חשוון ה'תשכ"ח, און ליגט אין פלאראל פארק בית עלמין, ניו דזשערסי, אין דער באבאווער חלקה.
פאמיליע
אין עלטער פון אכט יאר איז רבי יעקב געווארן פארלויבט מיט מרת איידל דינה, א טאכטער פון הרב שלום מאסקאוויטש, שאצער רבי אין לאנדאן; נאך דער ערשטער וועלט מלחמה אין יאר ה'תר"ף האט ער זי געהייראט אין טארנא. זי איז נפטר געווארן י"ב חשוון ה'תש"י. זייערע קינדער:
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:צאנז קאַטעגאָריע:גארליץ
קארליק
א קארליק איז א נידעריגער געוואקסענער מענטש צוליב א מעדיצינישן דעפעקטיווקייט.
עס איז פארהאן צוויי סארטן:
שרעטלדיקייט נעמט זיך פון דער סקעלעט נישט וואקסן געהעריג.
אין אוישוויץ איז געווען א פאמיליע קארליקן, די אוויטש פאמיליע.
וועבלינקען
קאטעגאריע:קרענק קאַטעגאָריע:דעפעקטיווקייט
לאדזשער געטא
די לאדזשער געטא (די דייטשע האבן זי גערופן ליצמאנשטאטער געטא) איז געווען די צווייטע גרעסטע געטא (נאך דער ווארשעווער געטא) אויפגעשטעלט פאר יידן און ראמא (ציגאנער) אין דייטש קאנטראלירט פוילן. לכתחילה געמאכט אלס א פראוויזאריש פארזאמלונג ארט פאר יידן, די געטא איז פארוואנדלט אויף א הויפט צענטער פון אינדוסטריע, וואס האט באזארגט נאצישע דייטשלאנד, און באזונדער דאס דייטשע מיליטער, מיט זאפאסן. א דאנק איר מערקווירדיקע פראדוקטיוויטעט, האט די געטא געדאנזשעט איבערקומען ביז אויגוסט 1944, ווען די איבערגעבליבענע זענען אריבערגעפירט קיין אוישוויץ. זי איז געווען די לעצטע געטא צו ווערן ליקווידירט אין פוילן.
דער הויפט פון יודנראט האט געהייסן מרדכי חיים רומקאווסקי, וואס ער האט געגלייבט אז מיט פאלגן די נאציס, וועט מען עס דורכלעבן.
ער האט ברוטאל אונטערדריקט יעדע געלעגנהייט פון אויפשטאנד, שמוגלען אא"וו, דאס האט געברענגט צו א גרויסע הונגער אין געטא, די איינוווינער אין געטא האבן אים פיינט געהאט דערפאר, און מען האט אים גערופן "קעניג חיים", זיין סוף איז געווען די זעלבע ווי די אנדערע יידן אין געטא און איז אומגעקומען אין אוישוויץ.
די מערסטע איינוווינער וואס לאדזש האט געהאט איז געווען, 204,800 יידן, נאנט צו פופציג טויזנט יידן זענען געשטארבן פון הונגער, וואס איז אסאך העכער פון די אנדערע געטאס ווי ווארשע, אדער קראקע.
אין יאנואר 42' זענען 55,000 יידן, אפגעשיקט געווארן קיין כעלמנא און סעפטעמבער יענע יאר נאך 20,000. אין 44' זענען 75,000 יידן אנגעקומען קיין אוישוויץ, און דאס איז געווען דאס אויפליין פונעם געטא.
עס ווערט געשאצט אז צווישן פינעף און זיבן טויזנט יידן, זענען געראטעוועט געווארן פון לאדזש.
זעט אויך
קאַטעגאָריע:געטאס קאַטעגאָריע:יידישע פוילישע היסטאריע
פערד'ס האלדז
א פערד'ס האלדז (ענגליש: "Horse's Neck") איז א קאקטעיל וואס איז אנערקענט ביי דער אינטערנאציאנאלע באר אסאסיאציע וועלכע באשטייט פון ברענדי אדער וויסקי, דזשינדזשער עיל און א לאנגע לימענע שאלעכץ וואס דאס מאכט די נאמען.
עס ווערט סערווירט אין א הויכע גלאז מיט אייז.
וועבלינקען
קאטעגאריע:קאקטיילס
לאנדאנער שולע פון עקאנאמיק
קליין די לאנדאנער שולע פון עקאנאמיק און פאליטישע וויסנשאפט, באוואוסט אלס די לאנדאנער שולע פון עקאנאמיק אדער LSE איז א קאלעגיע פון דער אוניווערסיטעט פון לאנדאן אין לאנדאן, ענגלאנד. זי איז געגרינדעט געווארן אין 1895, און אפיציעל געווארן א מיטגליד פון דער פעדעראלער אוניווערסיטעט אין 1900 אלס דער פאקולטעט פון עקאנאמיק, און האט אנגעפאנגען געבן דיפלאמאטן אין 1902. פלאצירט אויף דער הויטאן גאס אין וועסטמינסטער, לעבן אלדוויטש און די קעניגלעכע געריכטן פון יוסטיץ און טעמפל באר, זי שילדערט זיך אלס "דער וועלט'ס אנפירערדיגע סאציאל וויסנשאפט אינסטיטוציע פאר לערנען און פארשונג". LSE האט אויך דעם מערסטן אינטערנאציאנאלן קערפער פון סטודענטן פון יעדן אוניווערסיטעט אין דער וועלט היינט.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:אוניווערסיטעטן קאַטעגאָריע:לאנדאן
פישער (משפּחה נאָמען)
פישער איז א משפחה נאמען פון אסאך.
קעמעראן דיעז
קעמעראן דיעז (ענגליש: Cameron Diaz) איז אן אמעריקאנע פילם אקטריסע און פראדוצירער און געוועזענע מאדעלקע.
ביאגראפיע
זי איז געבוירן דעם 30סטן אויגוסט 1972 אין סאן דיעגא, קאליפארניע.
באלוינונגען
פאר איהרע ראלעס אין די פאלגנדע פילמען האט זי געווינען איינס אדער מער אוואורדס:
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:פילם אקטיארן קאַטעגאָריע:פילם פראדוצירער קאַטעגאָריע:מאדעלקעס קאַטעגאָריע:אמעריקאנער קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
מישקאלץ
מישקאלץ (טשעכיש און סלאוואקיש: Miškovec; ) איז א שטאָט אין צפון־מזרח אונגארן און דאס פֿערט־גרעסטע שטאָט אין אונגארן (נאך בודאפעשט, דעברעצין און סעגעד), מיט א באפעלקערונג פון 154,521 אין אנהייב 2019.
עס איז די הויפּטשטאָט פונעם בארסאד-אבוידזש-זעמפלען פּראווינץ און דער צענטער פון צפון אונגארן.
יידן האבן געוואוינט אין דער שטאט זייט דעם 18טן יארהונדערט. אין אנהייב פונעם 20סטן יארהונדערט האט געדינט אלס שטאטס-רב הרב אברהם שמואל בנימין שפיצער. ביים 1920 צענזוס, האבן געוואוינט אין דער שטאט 10,000 יידן וואס זענען געווען 16.5% פון אלע באוואוינער.
קאַטעגאָריע:שטעט אין אונגארן
וואפינג באן סטאנציע
וואפּינג סטאַנציע  איז א סטאנציע אויף דער מזרח לאנדאן ליניע פון דער לאנדאנער איבערגרונט וואס געפינט זיך אויפן צפון ברעג פונעם טעמז אין וואפינג, אין דער לאנדאנער בארא פון טאר האמלעטס, מזרח לאנדאן. זי איז אין טראוולקארט זאנע 2.
היסטאריע
די סטאנציע פארנעמט דעם צפון עק פונעם טונעל וואס מארק אייזאמבארד ברונעל האט געבויט פאר פוסגייער אין די יארן 1825-1843, וואס שפעטער האט מען געלייגט באן שינעס אינעם טונעל. מען האט געעפנט די סטאנציע אום 7טן דעצעמבער 1869 ווי די צפון סוף־סטאנציע פון דער מזרח לאנדאנער באן.
לאנדאנער אונטערגרונט
אונטערגרונט באנען פון די מעטראפאליטאן און דיסטריקט באנען האבן געדינט די סטאנציע צום ערשט אום 1טן אקטאבער 1884. שפעטער איז דער דאזיגער טייל פון דער לאנדאנער אונטערגרונט געווארן א באזונדערע ליניע, די מזרח לאנדאן ליניע. די לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע איז געווארן פארמאכט אום 22סטן דעצעמבער 2007.
לאנדאנער איבערגרונט
מען האט באנייט די סטאנציע פאר דער לאנדאנער איבערגרונט און אום 27סטן אפריל 2010 האט די נייע סטאנציע געעפנט.
ברוך האגער (אנטאניא)
רבי ברוך האגער איז דער אנטאניער רבי אין בני ברק.
וואפינג באן סטאנציע
באדינונגען
אין די נישט־שפיץ שעה׳ן איז די באדינונג:
ברוך האגער (אנטאניא)
ער האט געלערנט אין דער טשעבינער ישיבה אין ירושלים. אין יאר תשנ"ד, נאכן הסתלקות פון זיין טאטע, איז ער באקרוינט געווארן אנטאניער רבי.
רבי ברוך לערנט גאר אסאך "חתם סופר" על התורה, צוליב דעם וואס ער איז א איידעם ביי משפחת שרייבער, אייניקלעך פונעם חתם סופר. ביי זיינע טישן און באטעס זאגט ער אסאך איבער פונעם חתם סופר, אזוי אויכעט פרעגט ער אסאך שאלות אין חומש רש"י.
ער איז מקפיד צו דאווענען שחרית פאר סוף זמן תפילה, על אף אז דער מנהג איז געווען צו דאווענען שבת און יום טוב נאכן זמן.
זיינע תפילות און טישן ווערן געפראוועט מיט שטארקע רגשדיגע תנועות. לאנגע יארן איז ער געווען א מדריך חתנים און א ראש חברה אין וויזשניץ.
קאַטעגאָריע:אדמורי"ם אין ארץ ישראל קאַטעגאָריע:וויזשניץ
קעמברידזש, מאסאטשוסעטס
קעמברידזש איז א שטאָט אין מאסאטשוסעטס, פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע, לעבן באסטאן. אין קעמברידזש געפינען זיך הארווארד אוניווערסיטעט און מאסאטשוסעטס אינסטיטוט פון טעכנאלאגיע.
ארכיטעקטור
אין קעמברידזש געפינט זיך דער קארפענטער צענטער פאר וויזועלע קונסטן, די איינציגע געביידע אין גאנץ צפון אמעריקע פון לע קארבוזיע.
קאַטעגאָריע:שטעט אין די פאראייניגטע שטאטן פון אמעריקע קאַטעגאָריע:מאסאטשוסעטס
וויקטאריע ליניע
די וויקטאריע ליניע  איז א טיף־ניווא  לאנדאנער אונטערגרונט רוטע פון בריקסטאן אין דרום לאנדאן אין זאנע 2 ביז וואלטאמסטוי צענטראל אין דרום־מזרח אין זאנע 3. זי איז קאלירט העל בלוי אויף דער לאנדאנער אונטערגרונט מאפע. זי איז איינע פון נאר צוויי לאנדאנער אונטערגרונט ליניעס וואס זענען אינגאנצן אונטערערדיש (די צווייטע איז די וואטערלו און סיטי ליניע. מען האט געבויט די ליניע אין די 1960ער יארן, די ערשטע גאנץ נייע אונטערגרונט ליניע אין לאנדאן נאך א תקופה פון מער ווי פופציג יאר. די ליניע ווערט אפערירט דורך אויטאמאטישע צוג אפעראציע, אבער יעדער צוג האט א פירער.
200 מיליאן פאסאזשירן פארן אויף דער וויקטאריע ליניע יעדע יאר, איז זי די זעקסטע מערסט געניצטע ליניע אויף דער נעצווערק.
עפענען
די אפיציעלע עפענען צערעמאניע איז פאר געקומען אין וויקטאריע סטאנציע דעם 7טן מערץ 1969: די מלכה עליזאבעט די צווייטע האט אויפגעשלייערט א טאוול אין דער סטאנציע. נאך א קורצער צערעמאניע האט זי געקויפט א בילעט און איז געפארן קיין גרין פארק.
פלאנירונג
יעדע וויקטאריע ליניע סטאנציע אחוץ פימליקא און בלעקהארס ראד איז געבויט געווארן ווי אן איבערבייט סטאנציע, און עטלעכע עקזיסטירנדע סטאנציעס האבן איבערגעבויט כדי מ'זאל קענען בייטן ליניעס אריבער א פעראן.
באדינונג
אין די שפיץ שעה'ן פארט א באן יעדע צוויי מינוט. נארמאל פארן אלע באנען פון בריקסטאן ביז סעוון סיסטערס, און בערך דריי פון יעדע פינף באנען זענען ממשיך קיין וואלטאמסטוי צענטראל.
א 24-שעה נאכט טיוב באדינונג פרייטיק און שבת צו נאכט האט אנגעהויבן אוי דער גאנצער ליניע, מיט א באן יעדן 10 מינוט.
מאפע
alt=Geographically accurate map of the Victoria line|centre|485x485px|Geographically accurate map of the Victoria line
וואקזאל
alt=צוויי וויקטאריע ליניע צוגן sitting in sidings|קליין|2009 סטאק ביים נארטאמבערלאנד פארק וואקזאל צוגן האבן צוטריט צום וואקזאל דורך א צווייג טונעל צפון פון סעוון סיסטערס.
הערות און רעפערענצן
קאַטעגאָריע:לאנדאנער אונטערגרונט
שפינדל
קאַטעגאָריע:געצייג קאַטעגאָריע:טעקסטיל
אגדות מהרי"ט
אגדות מהרי"ט איז א סעריע ספרים וועלכע זענען א ליקוט פון פירושים אויף אגדות חז"ל אין ש"ס צוזאמגענומען פון די ספרים פון סאטמאר רבין יואל טייטלבוים.
דער ארויסגעבער איז שלום בנימין קלאגסבאלד פון אנטווערפן.
ער האט הסכמות פונעם צווייטן סאטמאר רבי משה טייטלבוים און רבי משה אריה פריינד.
שינקאנסען
250px|קליין|א שינקאַנסען באן מאדעל N700
שינקאַנסען (יאפאניש: 新幹線) איז דער נאָמען פֿון דער עקספּרעס-באַן סיסטעם פֿון יאַפּאַן. דער שינקאַנסען איז די גיכסטע און זיכערסטע באַן אין דער װעלט. זינט איר אָנהײב, האָט די שינקאַנסען אַפֿילו ניט אײן מאָל געהאַט אַן אומגליק. אַפֿילו בײַ ערדציטערניש די פּאַסאַזשירן זײַנען געבליבן אומפֿאַרװוּנדעט. דער שינקאַנסען-נעץ געפֿינט זיך אױף די אינדזלען האָנשו און קיושו.
קאַטעגאָריע:באן קאַטעגאָריע:יאפאן
26סטן אפריל
דעם 26סטן אפריל איז דער 116טער טאג פון יאר (117טער אין אן עיבור־יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 259 טעג.
פייערטעג
26
שומער
שומער (פון אקאדיש שומערו (Šumeru), און סומעריש קי-ען-גי (ki-en-gi), וואס שטאמט פון "קי=לאנד, ען=קעניג, גי=איידל" אדער "לאנד פון איידלע קעניגן") איז געווען א היסטארישע תחום פון מיטל מזרח אין דער דרום-זייט פון מעסאפאטאמיע, צווישן די טייכן חידקל און פרת. עס איז דא א סאך היפאטעזן וועגן דעם מקור פון סומערישער ציוויליזאציע.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:היסטארישע לענדער קאַטעגאָריע:מיטל מזרח
מאדזשיץ (הויף)
ממוזער|250px|רבי [[ישראל טאוב דער דברי ישראל]] ממוזער|250px|רבי [[שאול ידידיה אלעזר טאוב דער אמרי שאול]] קליין| הרב שמואל אליהו טאוב, דער אמרי א"ש קליין| הרב ישראל דן טאוב, דער נחלת דן ממוזער|250px|רבי ישראל דוד מאדזשיצער רבי פון ניו יארק מיט רבי חיים שאול מאדזשיצער רבי אין ארץ ישראל (לינקס) דאס שטעטל מאדזשיץ אין קאנגרעס פוילן איז באקאנט אין די חסידישע קרייזן, וואס דארטן איז געגרינדעט געווארן דער מאדזשיצער הויף. היינט איז דער הויף הויפטקווארטירט אין בני ברק. דאס חסידות איז שטארק באוואוסט פארן הדגשה וואס זיי לייגן אויף נגינה.
פאלטאווע
פאלטאַווע (אוקראיניש און ; ) איז א שטאָט אין צענטראל־אוקראינע, דער אדמיניסטראטיווער צענטער פון דער פאלטאווער גובערניע און פונעם פאלטאווער ראיאן. עס געפינט זיך אויפן ווארסקלע טייך און אויף דער כארקאוו - קיעוו באן ליניע. די באפעלקערונג איז אומגעפער 296,760 אין 2013.
די שטאט האט א יידישע געמיינדע.
מאדזשיץ (הויף)
געשיכטע
דער גרינדער פונעם מאדזשיצער חסידות איז געווען רבי ישראל טויב, א זון פון רבי שמואל אליהו זוואלינער, א זון פון רבי יחזקאל טויב פון קאזמיר. אין תרמ"ט, א יאר נאך דער פטירה פון זיין פאטער, דער רבי פון זוואלין, האט מען אויפגענומען רבי ישראל רב און אב"ד אין מאדזשיץ. שטארק באוואוסט איז דער לאנגער ניגון "אזכרה" וואס רבי ישראל האט קאמפאזירט נאך זיין אפעראציע אין בערלין ווען ער האט געליטן פון צוקער. נאך זיין פטירה האט איבערגענומען די רביסטעווע זיין זון רבי שאול ידידיה אלעזר טאב. ער האט זיך באזעצט אין אטוואצק וואו ער האט געפירט דעם הויף ביז דער וועלט מלחמה. נאך א שטיק צייט אין יאפאן איז דער רבי אנגעקומען אין ניו יארק. בסוף ימיו האט ער געוואוינט אין תל אביב. ער האט קאמפאזירט מער ווי א טויזנט ניגונים. זיין זון, רבי שמואל אליהו האט איבערגענומען די רביסטעווע אין תל אביב, ביז זיין פטירה אין תשמ"ד. זיין נאכפאלגער איז געווען זיין איינציקער זון, רבי ישראל דן טויב. אין זיינע יארן איז דער הויף אריבער קיין בני ברק. דער היינטיקער רבי איז זיין עלטערער זון רבי חיים שאול טויב.
מאדזשיצער ניגונים
דורכאויס מער ווי הונדערט יאר האבן די מאדזשיצער רבי׳ס קאמפאזירט עטלעכע 4000 ניגונים. א סך ניגונים פון זיי זענען גאר פארשפרייט אין פארשידענע געמיינדעס, אפטמאל אן צו וויסן אז דער ניגון שטאמט פון מאדזשיץ. דער באוואוסטער בעל מנגן פונעם חסידות איז געווען בן ציון שענקער וואס האט פארעפנטלעכט צענדליקע פלאטעס מיט מאדזשיצער ניגונים. אין די לעצטיקע יארן האט מען אויפגעשטעלט דעם אנשטאלט פאר רעקארדירן און היטן מאדזשיצער ניגונים אונטער דער פירערשאפט פון אדוואקאט דוד זעירא.
פאלטאווע
היסטאריע
די שטאט איז געגרינדעט געווארן אין 1174. נאך דער לובלינער פאראייניקונג איז פאלטאווע אריבער אין פוילן, ביז 1667 ווען גאנץ אוקראינע מזרח פונעם דניעפער איז אריבער צו רוסלאנד.
אין 1900 האבן געוואוינט אין פאלטאווע 10,954 יידן.
טראנספארט
פאלטאווע האט צוויי הויפט באן סטאנציעס, מיט באן פארבינדונגען קיין קיעוו, כארקעוו און קרעמענטשוג.
צווילינג שטעט
פאלטאווע האט די צווילינג שטעט:
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:שטעט אין אוקראינע קאַטעגאָריע:אידישע יישובים אין אייראפע
אירווין רויז
אירווין רויז (16טן יולי 1926 - 2טן יוני 2015) איז געווען א יידיש־אמעריקאנער ביאלאג. צוזאמען מיט אהרן טשעכאנאווער און אברם הערשקא איז ער געווארן באלוינט מיטן נאבעל פריז פאר כעמיע אין 2004.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער יידן קאַטעגאָריע:ביאלאגן קאַטעגאָריע:נאבעל פריז
אנטאן דרעקסלער
אַנטאן דרעקסלער (13טן יוני 1884 - 1942) איז געווען איינער פון די גרינדער פון דער נאצי פארטיי, אין דייטשלאנד.
ער איז אויפגעזאגט געווארן דורך היטלער א קורצע צייט נאכדעם וואס היטלער איז געווארן א מיטגליד אין דער נאצי פארטיי. דרעקסלער
חיים מאיר יחיאל שפירא (דראהביטש)
אפשטאם
רבי חיים מוניא איז געבוירן אין סאדיגורא, צו זיין פאטער הרב אבי עזרא זעליג שפירא פון סטרי, א זון פון הרב חיים מאיר יחיאל שפירא, פון מאגלניצא, באקאנט אלס "דער שרף", א זון פון הרב אבי עזרא זעליג שפירא, פון גרעניץ, אן איידעם פון קאזשניצער מגיד. און צו זיין מוטער מרת הדסה פייגא ( - י"א תשרי ה'תרצ"ב), א טאכטער פון הרב אברהם יעקב פרידמאן, פון סאדיגורא, א זון פון דעם הייליגן רוזשינער.
רבנות
נאך דער פטירה פון זיין פאטער י"ט מנחם אב ה'תרמ"ז האט רבי חיים מוני'א נישט געוואלט איבערנעמען זיין פאטער'ס רעביסטעווע, הערשט נאך דעם וואס זיין שווער דער באהושער רבי האט אים באפוילן איז רבי חיים מוני'א אריבער קיין דראהביטש און אנגעהויבן פירן דארט.
אין יאר ה'תרע"ח האט רבי חיים מוני'א געגרינדעט אין וויען - צוזאמען מיט נאך אנדערע רוזשינער אייניקלעך - די ארגאניזאציע "ישוב ארץ ישראל", אין דעם עפנטליכן אויפרוף (קול קורא) ביים גרינדן פון דער ארגאניזאציע, ווערט ערקלערט זייער ציל, צו זארגן אז ארץ ישראל זאל נישט זיין בלויז אן ארט ווי יידן זאלן אנטלויפן אלס פאלק, נאר ס'זאל אויך זיין אן ארט פאר דער תורה, ווייל ס'איז קלאר אז דער סעקרעט פון עקזיסטענס פון דעם יידישן פאלק איז נאר דער עוויגקייט פון דער תורה.
אין יאר ה'תרפ"ב איז רבי חיים מוני'א אנגעקומען קיין ארץ ישראל און זיך באזעצט אין ירושלים, אויף רחוב דוד אין שכונת בוכרים.
הסתלקות
רבי חיים מוני'א איז נפטר געווארן א' ר"ח אייר ה'תרפ"ד, און ער ליגט אין הר הזיתים.
זיין רביצין מרת שבע איז נפטר געווארן כ' אדר א' ה'תרצ"ו. און זי ליגט אין הר הזיתים.
פאמיליע
רבי חיים מוני'א האט געהייראט מרת שבע א טאכטער פון הרב יצחק פרידמאן פון באהוש. זייערע קינדער:
רעפערענצן
חיים מאיר יחיאל קאטעגאריע:גדולי ישראל אין וויען קאטעגאריע:גדולי ישראל ארויף קיין א"י קאטעגאריע:נקבר אין הר הזיתים
געאגראפישע קאארדינאטן
קליין|300px|מאפע פון דער וועלט וואס ווייזט די לענגען און ברייטן געאָגראַפֿישע קאָאָרדינאַטן זענען א קאארדינאטן סיסטעם צו באשטימען גענוי יעדע ארט אויפן פלאך פון דער ערד, לויט די ברייט און לענג, אין איינצן פון גראד.
געוויינטלעך שרייבט מען די קאארדינאטן פון אן ארט מיט גראד, מינוטן און סעקונדעס, קודם די ברייט, דערנאך די לענג, צום ביישפיל: 31°47′0″N 35°13′0″E ד"ה 31 גראד, 47 מינוט, 0 סעקונדעס צפון, 35 גראד, 13 מינוט, 0 סעקונדעס מזרח.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:געאגראפיע קאַטעגאָריע:נאוויגאציע
אחרונים
צווישן די פריערדיגע אחרונים זענען דער תרומת הדשן און דער שולחן ערוך.
ה׳ת״ש יארן
*
אמסטאוו
אַמסטאוו ( מסטוף) איז א דארף אין טשענסטאכאווער קרייז, דרום פוילן, 13 ק"מ מזרח פון טשענסטכאוו און 42 ק"מ צפון פון קאטאוויץ. אין 2008 האט עלקוש געהאט 1714 איינוואוינער.
רבנים
די רבנים און ראשי ישיבה אין אמסטאוו זענען געווען:
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:דערפער אין פוילן קאַטעגאָריע:אידישע יישובים אין אייראפע
חנוכה ביים רבי'ן
חנוכה ביים רבי'ן איז א צוויי חלקים'דיגער חסידישע מוזיק חנוכה אלבאם פון אלטע און נייע חסידישע ניגונים וואס ווערן געזינגען אין דעם סערעט־וויזשניצער הויף, ארויסגעגעבן דורך דער זמירות אראגאניזאציע צו פארשן חסידישע ניגונים אנגעפירט דורך רבי חיים באנעט מיט זיין כאר.
די לענגערע אלטע ניגונים זענען אפגעכאפט ווי עס ווערט געזינגען ביים רבי'ןס צינדן.
צווייטער חלק
דער צווייטער חלק איז ערשינען אום טבת ה'תש"ע און אנטהאלט אויך אכט ניגונים.
וועב לינקען
קאטעגאריע:חנוכה קאטעגאריע:וויזשניץ קאטעגאריע:אידישע טעיפס
קאנאל טונעל
קליין|300px|מאפע פונעם קאנאל טונעל דער קאַנאַל טונעל איז א 50.5 ק"מ לאנג אונטערן־ים באן־טונעל וואס פארבינדט פאלקסטאן אינעם פאראייניגטן קעניגרייך מיט  קאקעל, לעבן קאלעע אין צפון פראנקרייך, אונטערן ענגלישן קאנאל ביים דורכגאס פון דאווער. ביים נידריקסטן פונקט איז ער טיף 75 ק"מ. דער טייל פונעם טונעל אונטערן ים איז לאנג 37.9 ק"מ, דער לענגסטער אונטערן־ים טייל אין דער וועלט.
רעפערענצן
* קאַטעגאָריע:באן טראנספארט אין גרויסבריטאניע קאַטעגאָריע:באן טראנספארט אין פראנקרייך קאַטעגאָריע:טונעלן
P
דער אות P (ארויסגערעדט פע) איז דער זעכצנטער אות פון דעם לאטיינישן אלפאבעט.
פארד מאטאר
פארד מאטאר איז אמעריקאנער מולטינאציאנאל פירמא און דער דריטער גרעסטער אויטא פאבריצירער און דער וועלט נאך גענעראל מאטארס און טויאטע. און 2006 איז פארד געווען די צווייטע גרעסטע אויטא פאבריצירער אין אמעריקע מיט א 17.5% חלק פון די מארקעט, אונטער דזשענעראל מאטארס 24.6% אבער העכער טויאטא'ס חלק פון 15.4% און קרייסלער'ס 14.4%. פארד איז אויך די זיבטע גרעסטע פירמא אין אמעריקע לויט זייער גלאבאלע איינאמע פון $160.1 ביליאן.
און 2006 האט פארד פראדוצירט בערך 6.6 מיליאן אויטא'ס. מיט בערך 280,000 ארבייטער אין איבער 100 פלענטס ארום דער וועלט.
פארד מאטאר איז געגרינדעט געווארן דורך הענרי פארד אין יוני 16 1903.
קאטעגאריע:אויטאמאביל פירמעס
Splunk
קליין| שפּאַנונג ביי AWS סאַמיט ספּלאנק  איז אַן אמעריקאנער ווייכווארג פירמע באזירט אין סאַן פֿראַנסיסקאָ, וואָס טראגט ווייכווארג פֿאַר זוכן, קאנטראלירן און אַנאַליזירן מאַשין־גענערירטע דאַטן דורך אַ וועב-נוסח צובינד.
זיין ווייכווארג העלפּט כאַפּן און אינדעקסירן פאַקטיש-צייט דאַטן אין אַ זוכבארן זאפאס, פֿון וואָס עס קענען גענערירן גראַפן און באריכטן. ספּלאנק ניצט מאַשין דאַטן פֿאַר אידעניפֿירן דאַטן פּאַטערנז, פארזארגן מעטריקן, דיאַגניזירן פּראָבלעמען. ספּלונק איז אַ האָריזאָנטאַלע טעכנאָלאָגיע געניצט פֿאַר ?
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:אינפארמאציע
פלוארעסצענץ
פֿלוארעסצענץ איז דאס ליכט וואס געוויסע שטאנדן געבן ארויס ווען עס זאַפט איין ליכט אדער אנדערע עלעקטראמאגנאטישע שטראלונג. ערשט זאַפט איין דער סובסטאַנץ די ענערגיע, דערנאָך גיט ער ארויס ליכט. ווען מען נעמט אוועק דעם ליכט מקור, הערט אויף דער פֿלוארעסצענץ.
אין רובֿ פאלן, האט דאָס ליכט וואס קומט ארויס א לענגערע כוואַליע־לענג און נידעריקע ענערגיע ווי דאָס איינגעזאַפטע ליכט.
שטארק אינטרעסאנט איז דער טיפ פֿלוארעסצענץ ווען אַ מאַטעריע זאַפט איין אולטראַווייאלעט ליכט וואָס דער מענטשנ׳ס אויג קען נישט זען, אָבער עס גיט ארויס זעבאַרע ליכט.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:ליכט
1910
געשטארבן
קאַטעגאָריע:20סטער י"ה
דורכשניט
אין מאטעמאטיק, איז דער דורכשניט פון א סכום פון נומערן א מאס פון דער "מיטל" ווערט פונעם סכום.
א דורכשניט איז איין נומער וואס איז א טיפישער ווערט פון די אלע נומערן. ווען אלע נומערן זענען גלייך, איז אט דער נומער דער דורכשניט. אנדערש דארף מען רעכענען דורכשניט פון אלע נומערן אין א ספעציפישן אופן.
ס'איז פאראן עטלעכע באשרייבנדיקע סטאטיסטיק וואס מעסטן די מיטל ווערט פון די נומערן. למשל, אריטמעטישער דורכשניט, מעדיאן, מאדע, געאמעטרישער דורכשניט און הארמאנישער דורכשניט.
אַריטמעטישער דורכשניט
דער אַריטמעטישער דורכשניט איז דער מערסטער פֿאַרשפּרײטער דורכשניט, אָפֿט מאָל רופֿט מען אים בלױז "דער דורכשניט". זײַן פֿאָרמולע איז װי פֿאָלגנדיק:
קאַטעגאָריע:סטאטיסטיק
פריטאון
פֿריטאַון איז די הויפטשטאט און די גרעסטע שטאט פון סיערע לעאנע. ער איז א הויפט פארט אויפן אטלאנטישן אקעאן וואס געפינט זיך אין מערב סיערע לעאנע.
ביים 2004 צענזוס האט פֿריטאַון געהאט א באפעלקערונג פון 772,873 באוואוינער.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:פארט שטעט אין אפריקע
פסיכיאטער
א פסיכיאטער איז א דאקטער וואס איז א ספעציאליסט אין פסיכיאטריע, ד.ה. אין מח-קרענק.
קאַטעגאָריע:דאקטוירים
טעטערעוו
דער טעטערעוו (אוקראיניש: Тетерiв ) איז א רעכטער בייטיך פונעם טייך דניעפער אין אוקראינע. ער איז לאנג 365 ק"מ און האט א דרענאַזש־בעקן פון 15,100 ק"מ².
איידער ער פֿליסט אין דניעפער אריין ווערט דער טייך ברייט ביז 40-90 מעטער.
דאס וואסער אין טעטערעוו ווערט באנייט פון שניי און רעגן. פון דעצעמבער ביז מערץ ווערט אער פארפרוירן.
גרויסע שטעט אויפן טייך זענען זשיטאמיר (אדמיניסטראציע צענטער פון זשיטאמירער גובערניע), קאראסטישעוו און ראדאמישל.
קאַטעגאָריע:טייכן אין אייראפע קאַטעגאָריע:אוקראינע
טויזנט און איין נעכט
טויזנט און איין נעכט ( קיטאב אַלף לילה וַלילה) איז א ציקל פון מעשיות פון אראביע און פערסיע. די מעשיות זענען אין דריי שיכטן.
צוויישן די מענטשן וואס ווערן דערמאנט אין די מעשיות זענען די היסטארישע פיגורן הארון אל-ראשיד (דער אבאסישער כאליף), זיין גרויס־וויזיער, דזשאפאר אל-בארמאקי, און דער בארימטער דיכטער אבו נואס,
יידישקייט
אנדערע האלטן אז עטלעכע צוואנציק פון די מעשיות שטאמען פון יידישע מקורות.
וועב-פארבינדונגען
קאַטעגאָריע:אראבישע מיטאלאגיע קאַטעגאָריע:ליטעראטור
חכם צבי האלבערשטאם
'רבי חכם צבי האלבערשטאם מטשאקאווע (י"ג סיון ה'תרצ"ז - ה' ניסן ה'תשל"ב), פון בני ברק.
אפשטאם
רבי חכם צבי איז געבוירן י"ג סיון ה'תרצ"ז, צו זיין פאטער הרב יעקב האלבערשטאם, רב אין טשאקאווע, א זון פון הרב סיני האלבערשטאם, רב אין זשמיגראד, א זון פון הרב ברוך האלבערשטאם, דער גארליצער רב, א זון פון הרב חיים האלבערשטאם, דער דברי חיים. און צו זיין מוטער מרת איידל דינה, א טאכטער פון הרב שלום מאסקאוויטש, שאצער רבי אין לאנדאן.
געשיכטע
אין עלטער פון צוועלף יאר איז רבי חכם צבי געווארן א יתום פון זיין מוטער, פאר זיין בר מצוה האט דער טשעבינער רב אין פארהערט מסכת שבת אויסנווענדיג.
פאמיליע
רבי חכם צבי האט חתונה געהאט מיט מרת בלומא, א טאכטער פון הרב נפתלי הירצקא קנאפף, שו"ב אין צפת. זייערע קינדער:
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:צאנז קאַטעגאָריע:גארליץ
מירענדע ווארענונג
מירענדע ווארענונג (ענגליש: Miranda warning), איז א ווארענונג וואס ווערט געגעבן בשעת מען ארעסטירט איינעם אין אמעריקא. לויטן אמעריקאנער געזעץ זינט 1966 מוז מען דאס איינמעלדן פארן ארעסטירטן איידער מען פרעגט אים אויס סיי וועלכע פראגעס בנוגע זייער עבירה, כדי ער זאל זיין באווואוסטזיניג צו זייערע רעכט פון שווייגן און נישט זיך אליינס באשולדיגן.
דער מירענדע ווארענונג ווערט גענוצט בלויז אין אמעריקא, אין אנדערע לענדר באנוצט מען זיך מיט אנדערע מיטלען צו לאזן וויסן דעם ארעסטירטן וועגן זיינע זכותים.
דער נוסח פון דער ווארענונג
דער ווארענונג מוז נישט געגעבן ווערן ביי יעדן ארעסט, נאר בלויז ווען מען פארשט אים אויס אויף עפעס וואס ער האט געטון. דאס הייסט אז ביי אן ארעסט וואס מען פארשט נישט אויס דעם ארעסטירטן מוז מען עס נישט זאגן.
דאז איז דער נוסח: You have the right to remain silent. Anything you say can and will be used against you in a court of law. You have the right to have an attorney present during questioning. If you cannot afford an attorney, one will be appointed for you. אין אידיש: דו האסט די רעכט זיך צו האלטן שטיל. יעדע זאך וואס דו זאגסט קען ווערן גענוצט קעגן דיר אינעם געריכט. דו האסט די רעכט צו האבן א לויערס אנוועזנהייט בעת'ן דיך אויספארשן. אויב דו קענסט זיך נישט ערלויבן קיין אדוואקאט, וועט מען דיר דאס צושטעלן.
מען מוז עס נישט זאגן גענוי מיט דעם לשון, אבער די פאליציי מוזן זיכער מאכן אז דער ארעסטירטער פארשטייט זיינע רעכט.
ערנעסטא מירענדע
קליין|150px|ערנעסטא מירענדע בעת'ן ארעסט ערנעסטא מירענדע (ענגליש: Ernesto Miranda) איז ארעסטירט געווארן אום 1963 אין אריזאנע אויף א צאל עבירות בקשר צו קינדכאפונג. מירענדע האט נישט געוואוסט זיינע רעכט זיך צו האלטן שטיל און זיך זעלבסט-באשולדיגן. נאך א קורצער אויספארשונג האט ער מודה געווען אויף די עבירות. מירענדע איז געווארן באשולדיגט אין געריכט אויפן סמך פון זיין מודה זיין.
אין יאר 1966 האט אבער מירענדע אפעלירט דעם אורטייל אין סופרים קאורט פון אמעריקא. דער סופרים קאורט האט אויסגענוצט דעם געלעגנהייט צו קלארשטעלן איינמאל פאר אלעמאל דאס וויכטיגקייט פון ערלויבן פאר ארעסטירטע זיך צו האלטן שטיל, אין איינקלאנג מיטן פיפטן אמענדאט אינעם אמעריקאנער קאנסטיטוציע, און דער סופרים קאורט האט אים ריינגעוואשן פון די פריערדיגע קלאגע, און פונדאסניי אנגעהויבן א פרישע סעסיע וואס ער איז פונדאסניי באשולדיגט געווארן מיט פרישע קלאגעס דורך אנדערע עדות, און נישט דורך זיין הודאה. ער האט דאן באקומען 11 יאר טורמע.
קאַטעגאָריע:געזעץ
Susma hakkı
פרינץ עדווארד איילענד
דער פּרינץ עדווארד אינזל (פראנצויזיש: Île-du-Prince-Édouard) איז א געוועזענע פראנצויזישע און דערנאך בריטישע קאלאניע, און היינט צו טאג א פראווינץ פון קאנאדע.
דעמאגראפיע
אין די 2006 קאנאדישער צענזוס איז די באפעלקערונג געווען ביי 135,851, וואס 93 פראצענט רעדן ענגליש אלס מוטער שפראך.
עקאנאמיע
טוריזם און פישעריי זענען דיהויפט איינקונפטן אין די געגנט.
לינקען
קאַטעגאָריע:קאנאדע
לואיס סי קעי
ער איז געבוירן אין וואשינגטאן די. סי. ער האט געוואוינט אין מעקסיקא סיטי ביז די זיבן יאר; זייו מוטערשפראך איז שפאניש.
קאַטעגאָריע:מעקסיקאנער קאַטעגאָריע:אמעריקאנער קאַטעגאָריע:קאמיקער קאַטעגאָריע:אקטיארן קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
באשרייבנדיקע סטאטיסטיק
באַשרײַבנדיקע סטאַטיסטיק איז אַ צװײַג אין סטאַטיסטיק װעלכע באַשעפֿטיקט זיך מיט שאַפֿן און פֿאַרגלײַכן מאָסן. דער ציל איז צו באַשרײַבן דאַטן אױף אַ קורצן און לײַכטן אױפֿן, למשל אין טאַבעלעס, גראַפֿן אָדער מאָסן.
עס איז דאָ פֿאַרשײדענע װעגן װי אַזױ צו רעכנען מאָסן. די צענטראַלע־טענדענצן וועלכע מעסטן די מיטל־ווערט פון די נומערן, װי דער דורכשניט, װעלכער איז כּולל דער אריטמעטישער דורכשניט, מעדיאן, מאדע, געאמעטרישער דורכשניט און הארמאנישער דורכשניט. אױך איז פֿאַראַן מאָסן װעלכע מעסטן די צעשפּרײטע־טענדענצן פֿון די נומערן, װי די װײַטקײַט, די צװישן־קװאַרטאַל־װײַטקײַט, די פֿאַרשײדנקײַט און דער סטאַנדאַרט־אָפּװײַכונג.
אַריטמעטישער דורכשניט
דער אַריטמעטישער דורכשניט איז דער מערסטער פֿאַרשפּרײטער דורכשניט, אָפֿט מאָל רופֿט מען אים בלױז "דער דורכשניט". זײַן פֿאָרמולע איז װי פֿאָלגנדיק:
מעדיאַן
מעדיאַן איז דער מיטלסטער װאַריאַבל פֿון די כּלל פֿרעקװענצן.
מאָדע
מאָדע איז דער װאַריאַבל װעלכער באַקומט די העכסטע פֿרעקװענץ.
װײַטקײַט
װײַטקײַט איז די װײַטקײַט צװישן דער קלענסטער װאַריאַבל און דער גרעסטער װאַריאַבל.
פֿאַרשײדנקײַט
פֿאַרשײדנקײַט מעסט די װײַטקײַט צװישן יעדן װאַריאַבל און דער דורכשניט, אױף דער צװײטער מדריגה. כּדי צו רעכנען די פֿאַרשײדנקײַט נוצט מען די פֿאָרמולע:
left|thumb|250px|סטאַנדאַרט־אָפּװײַכונג געמעל פֿון אַ [[נאָרמאַלע פֿאַרטײלונג]]
סטאַנדאַרט־אָפּװײַכונג
די סטאַנדאַרט־אָפּװײַכונג איז דער װאָרצל פֿון דעם פֿאַרשײדנקײַט, און באַװײַזט דעם פֿאַרשײדנקײַט צװישן די װאַריאַבלען און דער דורכשניט אין צאָלן פֿונעם מוסטער. זײַן פֿאָרמולע איז:
קאַטעגאָריע:סטאטיסטיק
דארף
קליין|250px|קיפל, א דארף אין דער [[שווייץ]] קליין|א דארף אין [[בענין]] א דאָרף איז א יישוב פון א געמיינדע מענטשן וואס איז קלענער פון א שטעטל אדער א שטאט. די הייזער אין א דארף זענען בדרך כלל נישט צו ווייט איינע פון די אנדערע, און געווענליך זענען אירע איינוואוינער פארנומען מיטן בעארבעטן די לאנדווירטשאפט ארום.
ביז דער אינדוסטריעלער רעוואלוציע האבן די מערהייט פון מענטשן געוואוינט אין דערפער.
קאַטעגאָריע:געאגראפיע
שוואן
דער שוואַן איז א וואסער פויגל, פון דעם מין Cygnus אין דער פאמיליע Anatidae, וואס נעמט איין אויך גענז און קאטשקעס. זיי געהערן צו דער אונטערפאמיליע Anserinae.
די פעדערן פון א שוואן זענען גאנץ ווייך און מען ניצט זיי פאר קישענעס, דאכענעס און פערענעס.