cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
עדגער בראנפמאן
זייער רייכטום איז פון משקה, אבער זיין אייניקל האט דאס שטארק פארמינערט דורך פארקויפן זייער בראנפן פירמע סיגרעם און אינוועסטירט אין אומגעלונגענע ביזנעסן צו פראדוצירן האליוואוד פילמען.
עס באשטייט פון צוויי ברודער עדגער און טשארלס, און דער זון פון עדגער, מיטן נאמען עדגער זשאניאר.
זייער געלט ווערט גענוצט צו פינאנצירן בוירט רייט פראגראם ווי יעדעס איד באקומט אויסגעצאלט זיין ערשטע נסיעה קיין ארץ ישראל און נאך פארשידענע סעקולערע הומאניטארישע פונדאציעס.
אטלאנטא
קליין|250px אַטלאַנטאַ איז די הױפּטשטאָט און גרעסטע שטאָט פֿון דזשארדזיע, USA.
שלמה ריסקין
קליין הרב שלמה ריסקין (געבוירן כ' אייר ה'ת"ש) איז דער רב פון אפרת זידלונג אין גוש עציון. ער האט עמיגרירט קיין ארץ ישראל צו גרינדן דעם התנחלות אלס יישוב הארץ, צוזאמען מיט זיין קהילה אין פיפט עוועניו שול וואו ער האט געדינט ברבנות דארטן און צוגערעדט זיין קהילה פון אנהענגער וואס זענען אלע ווי רוב פרעסטיזשפולע פראפעשענאלס ווי דאקטוירים בוכהאלטערס און אדוואקאטן וואס וואוינען איינגעטיילט אין ניו יארק און אין אפרת.
ער איז מאדערן ארטאדאקס און גלויבט שטארק אין פלוראליזם. אבער לגבי מדינת ישראל האלט ער אז עס דארף זיין אפיציעהל א יודישע לאנד.
ביאגראפיע
ער איז געבוירן אין ברוקלין, ניו יארק. ער האט געלערנט אין ישיבה אוניווערזיטעהט און באקומען סמיכה פון הרב סאלאווייטשיק. ער איז דאן געווארן א לעהרער פאר תנ"ך און תלמוד אין די ישיבה און געדיהנט אלס רב אין די לינקאלן סקווער שוהל. אין 1975 האט ער געגרינדעט די מתיבתא אור תורה אין ריווערדעיל.
אין 1983 איז ער צוזאמען מיט זיין פאמיליע און 195 מיטגלידער פון זיין געמיינדע ארויף קיין ישראל צו גרינדן די שטעהטל אפרת אין גוש עציון וואו ער איז רב זינט איהר גרינדונג.
אור תורה
ער האט געגרינדעט די ארגאניזאציע אור תורה סטאון וואס נעמט אריין פארשידענע קערפערשאפטן, ווי:
און נאך
מיינונגען
ער שטיצט שטארק גלייכע רעכטן פאר פרויען. ער האלט אז ס'איז נישטא קיין איסור לויט די הלכה אויפצוגעהבן די שטחים.
ער פיהרט אהן אן ארגאניזאציע וואס באשעפטיהגט זיך אין די צוזאמען-ארבעט און פארשטענדעניש פון יודן מיט קריסטן.
ספרים
ער האט ארויסגעגעהבן פילע ביכער און ספרים אין ענגליש און אין העברעאיש
וועב לינקען
קאטעגאריע:מתנחלים קאטעגאריע:רבנים אין ישראל קאַטעגאָריע:אמעריקאנער רבנים קאטעגאריע:מענטשן פון ניו יארק קאטעגאריע:לעבעדיגע מענטשן קאַטעגאָריע:מחברי ספרים
אקטאבער
אָקטאָבער (October) איז דער צענטער חודש פון יאר לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר, און איינער פון אירע זיבן חדשים וואס אנטאהאלטן גאנצע 31 טעג. דאס ווארט "אקטאבער" שטאמט פון לאטייניש און איז טייטש "אכטער", ווייל אמאל איז דאס טאקע געווען דער אכטער חודש ביז מען האט צוגעלייגט יאנואר און פעברואר.
קול זכור ימות עולם
קול זכור ימות עולם איז א האטליין צו פארציילען סיפורי צדיקים פון גדולי ישראל אין אמעריקא מיט יארן צוריק, און בעיקר פון צעלימער רב זצ"ל, די רעדנער איז איינער א גרוש.
אפיציעל האט ער עס אנגעהויבן אקעגן די ליין פון אליהו אמסעל, וועם ער באצייכענט אלץ ראטן וויידלעך און מויזן וויידלעך.
אין א שמועס פון מיטוואך פר' אחרי קדושים זאגט ער אז ער איז א גוטע ידיד פונעם רעדנער אויפן אויבענדערמאנטע ליין, און אז ער פלעגט שטופן מיט אים די צייט אין ברעסלאווער שטיבל אין מאה שערים פאר 25 יאר צוריק, און ער ווייסט נישט וואס ער האט קעגן אים.
צביה גרינפעלד
קליין צביה גרינפעלד (געב' תש"ה) איז א ישראלישע פאליטיקערין און א געוועזענער כנסת דעפוטאט.
גרינפעלד איז געבוירן געווארן אין ירושלים צו א חרדישער משפחה, און געלערנט אין בית יעקב שולעס. זי האט שטודירט אין אן ישראל'דיגן אוניווערסיטעט און שיקט אירע קינדער אין מזרחי שולעס, אבער דאס האלט זי נישט צוריק פון זיך רופן חרדיש, זי האט ארויסגעגעבן א בוך קריטיקירענדיג דעם חרדישן לעבנסשטייגער, און זי וואוינט אין דעם חרדישן הר נוף געגנט פון ירושלים. זי האט געוואונען דאס זעקסטע פלאץ אין דער מרץ פרייער פארטיי.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:כנסת דעפוטאטן קאטעגאריע:פרומע פאליטיקער
איי-קיו
אינטעליגענץ וויפלער (אויף ענגליש: אינטעליגענץ קוואנטום. אין קורצן איי קיו) איז די מאס אינטעליגענציע פון א מענטש וואס ווערט באשטימט דורך עקזאמען.
קאַטעגאָריע:פסיכאלאגיע
יבנאל
יבנאל איז א יישוב אין צפון זייט ישראל. די צאל איינוווינערס דארט איז 2.800 (אין סוף 2005) ווען 20% פון זיי זיינען ברעסלעווער חסידים וואס געהערן צו מוהרא"ש.
די מחלוקת קעגן מוהרא"ש
,
די מחלוקה האט זיך אנגעהויבן יאהר תשמ"ז ווען שיק'ס חסידים האבען אין נאמען פון זייער רבין אנגעהויבען זיך אריינצוציען אין דארף, די שכנים וואס זענען צוגעוואוינט צו א רואיג דארפיש לעבן האבע זיך פלוצלונג געטראפן אין א בני ברק'יש הו-הא, הרב שיק האט זיך אנגעהויבען צו בויען אלעס אליינס א מקוה, תלמוד תורה, כולל, חתונה זאל, און אויף יעדע זאך האט ער געדארפט דורך גיין שבעה מדורי גיהנם,
מ'האט ארויפגעלייגט אויף איהם א קלאגע וואס האט געדראעהט תפיסה פון חתונה מאכען יונג וואס האט אנגעהאלטען ביז תשס"ז.
אחד מי יודע
דער פיוט איז געשריבן אין דער מיטלאלטער און דער מחבר זיינער איז נישט באוווסט. אין א סידור פון יאר ה'קס"ו (1406) שטייט אז דער פיוט האט מען געטראפן אין דער שול פון ר' אלעזר בר יהודה פון ראגמיזע, דער בעל הרוקח.
אין געוויסע געמיינדעס האט מען זיך געפירט זינגען אחד מי יודע אויך שבת־שבע ברכות.
דרויסנדיקע לינקס
קאטעגאריע:ליל הסדר קאטעגאריע:פיוטים
כ"ו אב
היינט צו טאגס איז דער דאטום א וויכטיגער פאר פילע טויזנטער יידן וואס באזוכן אין דעם טאג אויף דעם רוה-ארט פון רבי יואל טייטלבוים פון סאטמאר, אין קרית יואל, ניו יארק.
יארצייטן
26. ab
אדווערב
אן אדווערב איז א ווארט וואס מאדיפיצירט א יעדן אנדער ווארט, צי איז דאס א ווערב, אן אדיעקטיוו, א זאץ, אדער אנדערע אדווערבן. אחוץ סובסטאנטיוון וואס זייערע מאדיפיצירערס זענען אדיעקטיוון.
אדווערבן טוען געוויינליך ענטפערן די דאזיגע שאלות פון וואו?, ווען?, וויאזוי? און וויפל?. עס קען זיין איין ווארט אבער אויך גאנצעטע זאץ.
ווי למשל זייער איז אן אדווערב פארן אדיעקטיוו ״גרויס״.
קאַטעגאָריע:ווארטקלאסן
1939
נאבעל פריזן
קאַטעגאָריע:1930ער
טראפיק טיקעט
טראפיק טיקעט מיינט געווענליך א באוועגן פארלעצונג פון געזעץ וואס ווערט געטון דורך דער קאר שאָפֿער. אנדערשט ווי פארקינג טיקעטס וואס ווערט אויסגעשריבן קעגן קאר ווערט דאס אויסגעשריבן קעגן דעם דרייווער.
(אין ניו יארק) מען באקומט א טיקעט פאר די פאלגענדע פארברעכן:
פוינטס
פוינטס אז מען זאמלט זיך אן א געוויסער סכום פון פוינטס, וואס יעדער טיקעט געט צו אביסל, דארף מען זיך איבערלערנען דרייווען אז נישט נעמט אוועק די דרייווער'ס לייסענס.
וועבלינקען
ניו יארק דעפארטמענט אפ מאטאר וויעקל קאטעגאריע:געזעץ קאַטעגאָריע:טראנספארט
קורץ ווארט
א קורץ ווארט מיינט א ווארט אדער פראזע וואס איז פארקורצט, צי דורך ראשי תיבות אדער אנדערע סימנים.
קאטעגאריע:לינגוויסטיק
פאציענט
א פאציענט איז א מענטש וואס איז אונטער מעדיצינישער אויפזיכט אדער באקומט מעדיצינישע באהאנדלונג. דער מענטש איז געווענליך קראנק און ווערט באהאנדלט דורך א דאקטער, אדער גייט אדורך סיי וואספארא דאקטארישער פראצעדור, באהאנדלונג אדער אפעראציע.
אדיעקטיוו
אַדיעקטיװ איז אן אײגנשאַפֿטסװאָרט. עס איז דער נאמען פון א ווארט פון די טייל פון די שמועס וואס באשרייבט און טוט מאדיפיצירן דער מיינונג פון א סובסטאנטיוו אדער א פראנאם דורכ'ן אויסמשלן און באגרעניצן אדער קוואליפיצירן און ספעציפיצירן.
ווי צום ביישפיל גרויס, אלט מיעד זענען אדיעקטיווען פאר סובסטאנטיוון ווי מענטשן זאכן און פלעצער.
באוואוסטזיין
דאס באוואוסטזיין איז די וויסיקייט פון זיך און פון דער סביבה.
די דעפיניציע פון באוואוסטזיין ענדערט זיך צווישן פסיכאלאגיע, נערוון-וויסנשאפט און פילאסאפיע.
קאַטעגאָריע:פילאסאפיע
אדיעקטיוו
אן אדיעקטיוו שרײַבט מען אדער פֿאר'ן סובסטאנטיוו אדער נאך אים. למשל:
אין די ערשטע צוויי פֿעלער בייגט מען דעם אדיעקטיוו מיט א סופֿיקס. אין דעם ערשטן פֿאל, למשל, בלשון זכר לייגט מען צו ביי דער ענד פון דעם אדיעקטיוו: ער, און אויב דאס זאך-ווארט איז לשון נקבה אדער לשון סתם, קומט ביי דער ענד נאר ע. ווי צב"ש: דער גרעסטער מענטש, די גרעסטע פרוי, דאס גרעסטע קינד. אד"ג.
די פֿאלגענדע טאבעלע ווײַזט די כללים צו בייגן אדיעקטיוון.
ווען מ'ניצט א נומער אלס א סדר-אדיעקטיוו, ביז נומער 20 לייגט מען צו ביי דער ענד -טער, און פון 20 און ווייטער לייגט מען צו ביי דער ענד פון דעם ווארט א 'סמ"ך' אויך. ווי צב"ש 19טער סעפטעמבער, 20סטער סעפטעמבער. 19טער י"ה, 20סטער י"ה אד"ג.
קאַטעגאָריע:ווארטקלאסן
סעמינאר
סעמינאר איז ווי א יידישער קאלעדזש פאר מיידלעך וואס וואוניען דערין ווי בחורים אין א ישיבה.
אויך דינט א סעמינאר ווי אצוזאם זיך צו לערנען און באקענען מיט אן ענין.
*
פאליש
ספאליש קען זיין א פאָר־ אדער הינטער־צימער צו א גרעסערן שטוב אדער בית המדרש. די גמרא רופט דאס אן פרוזדור.
אז מערערע אידן דארפן א ברעטל צו מוסף, מאכט מען נאך א מנין אין פאליש. קאַטעגאָריע:שולן
עפולה
עפולה איז א שטאט אין אונטער גליל אין צפון דיסטריקט אין מדינת ישראל, מיט א שטח פון 28,600 דונאם. ס'האט באקומען דעם שטאָט־סטאטוס אין יאהר 1972. לויטן צענטראלן ביורא פאר סטאטיסטיק, פאר דעצעמבער 2005, איז דא אין עפולה 39,100 איינוואינער. די יערליכע וואוקס ראטע האלט ביי 0.7 פראצענט. רוב זענען אידן.
דער בירגערמייסטער פון שטאט (מעיאר) איז אברהם "אבי" אלקבץ.
ארכעלאאס
ארכעלאַאס איז געווען דער נאכפאלגער פון הורדוס.
זיין מוטער איז געווען איינע פון די פרויען פו הורדוס, די שומרוני'שע מלתקי.
ווען זיין פאטער הורדוס איז געווארן קראנק האט ער געהייסן הרג'ענען זיין ערלטערן זון אנטיפאטער ווייל ער האט אים פאררעכנט אלס א מורד במלכות, דערנאך האט ער געלאזט רופן זיין פארטרויאונגס מאן און באדינער תלמי און אים געגעבן זיין קענעגליכע רינגל און זיגל און אים געהייסן אויסרופן זיין זון ארכעלאַאס אלס קעניג נאך זיין טויט און אים אהין געבן דאס קעניגליכע רינגל.
תלמי האט אויסגעפאלגט די באפעל. נאך דעם וואס ארכעלאַאס האט האט באזעצט זיין פאטער'ס טראן, האט ער געליטן גאר שווערע רדיפות פון זיין פאטערס פיינט, וועלכע האבן זיך אויף אים געשטארקט און פארטריבן פון ירושלים. איז ער געפארן קיין רוים צום קיסר, צו באשטעטיגן זיין פאטערס צוואה, און בעטן הילף און סאלדאטן ער זאל קענען צוריק איין נעמען ירושלים.
ארכעלאַאס געווען פונקט אזא מערדער און טיראן ווי זיין פאטער הורדוס. ער האט אויסגע'שחט'ן טויזנטער פון די פרושים וועלכע האבן אים געהאסט.
קאַטעגאָריע:מלכים קאַטעגאָריע:אידישע היסטאריע קאַטעגאָריע:הורדוס פאמיליע
כ"ג אייר
היום שמונה ושלשים יום שהם חמשה שבועות ושלשה ימים לעומר
כ"ד אייר
יארצייטן
24. ijjár
דעמאקראטישער
Democratic
האנטקייטן
left|thumb|250px|פיס האנטקייטן left|thumb|250px|הענד קאפ ווערן אויך באנוצט אין [[בי.די.עס.עם..]] האנטקייטן (אויף ענגליש: Handcuffs) זיינען צוויי אייזערנע רינגלען וואס זיינען פארבונדן איינער צום אנדערן מיט א קורצע קייט, די רינגלען ווערן פארשלאסן אויף א פאל וואס מען קען זיי נישט עפנען אן א שליסל. אין אלגעמיין ניצט מען זיי צו פארבינדן הענט און פיס פון פארברעכער. די רינגלען קען מען פארשטייפן און צופאסטן לויט די מאס פונעם מענטשנס ארעם אדער פוס.
אידישקייט
דער ווארט אזיקים שטייט שוין עטליכע מאל אין תנ"ך: "לאסור מלכיהם בזיקים ונכבדיהם בכבלי ברזל. (תהילים קמ"ט).
קאטעגאריע:זיכערהייט
ברעכונג
קליין|250px|א [[שטרוי אין א גלעזל קוקט אויס צובראכן צוליב דער ברעכונג פון דער ליכטיגקייט איינמאל עס קומט ארויף פון דעם וואסער אין דער לופט.]] ברעכונג אדער שטראלן-ברעכונג איז ווען א כוואליע ווערט געבויגן בשעת ווען זי גייט פון איין מיטל צו א צווייטן. מערסטנס באנוצט צו באטיטלן די צעברעכונג פון ליכט שטראלן. דאס ווערט געטאן דורך א טויש אין דירעקציע פון דער כוואליע דורך טוישן איר גיך. דאס ווערט דאס מערסטע געזען ווען א כוואליע טוישט זיך פון איין מיטל צו אן אנדערן. ברעכונג פון ליכט איז דאס מערסטע זעבארע ביישפיל. אבער יעדע סארט כוואליע ווערט געבויגן ווען זי קומט אין בארירונג מיט א מיטל, צום ביישפיל א קול טוישט זיך אויך ווען עס גייט דורך א מיטל.
קאטעגאריע:אפטיק
נערוון בראך
נערוון צוזאמבראך איז אן ערשיינונג ווען דער מענטש געפינט זיך פלוצלינג אין א מענטאלער קראנקייט אטאקע.
מען ווערט מרה שחורה. דאס איז נישט ווי א פאניק אטאקע.
神経衰弱 (精神疾患)
מאדעם
מאדעם איז א קאמפיוטער געצייג, וואס פארבינד צום אינטערנעט דורך א טעלעפאן אדער א קאבל. עס זענען פאראן מערערע ערליי מאדעמס.
די אלע מאדעמס האבן איין און די זעלבע פונקציע, צו פארבינדן דעם קאמפיוטער אדער סערווער צו א טעלעקאמוניקאציע מיטל.
קאַטעגאָריע:הארטווארג
ריקי מארטין
קליין
ריקי מארטין איז א באַװוּסטער פאפ זינגער.
ער איז א פארטאריקאנער.
פון זיינע באקאנטע ניגונים זענען:
וויקילינקען
קאטעגאריע:פאפ זינגערס
אטלאנטיק סיטי
קליין|350px|טאזש מאל אין אטלאנטיק סיטי אטלאנטיק סיטי  איז א שטעטל אין ניו זשערסי וואס גרעניצט זיך מיטן אטלאנטישן אקעאן, וואס איז ברייט באקאנט אלס די לאס וועגאס פון דעם איסטערן ראיאן מיט אירע קאסינאס און רעזארט האטעלן פאר וואקאציע.
היסטאריע
אטלאנטיק סיטי - און 2000 האט די פאפולאציע געהאלטען ביי 40,517.
די מעיאר איז באב לעווי
און אין (1978) האט זיך די ערשטע קאסינא געעפנט (רעז אינטערנעשאנעל) און ביז היינט איז דא דארט 11 קאסינאס וואס דאס האט פאר די דארטיגע איינוואוינער צוגעשטעלט אסאך ארבעט, נארמאל איז אטלאנטיק סיטי די אונטער-פיהרער נאך לאס וועגאס אבער און די 1970 - 1980 יאהרען ווען לאס וועגאס איז פוהל געווען מיט קרימינאלע אקטיוויטעטן פון מאפיא גענגס און נאך, איז אטלאנטיק סיטי געווען די קעפיטאל פאר געמבלינג, און 2003 האט אטלאנטיק צובאקומען א נייע געשמאקייט ווען בארגאטא איז געפענט געווארען וואס צילט צו כאפן די יונגווארג,
די אטלאנטיק סיטי אינטערנעשינעל ערפארט איז פלאצירט 9 מייל פון אטלאנטיק סיטי.
11 קאסינאס
left|thumb|350px|פאנאראמא פון אטלאנטיק סיטי ביינאכט
קאַטעגאָריע:אזארטשפילן קאַטעגאָריע:ניו זשערסי קאַטעגאָריע:שטעטלעך אין די פאראייניגטע שטאטן
הרצליה
250px|קליין|הרצליה מאַגיסטראַטע הויף 250px|קליין|ווייַזונג הרצליה אינדוסטריעלע זאָנע 250px|קליין|רפואה צענטער אין הרצליה הרצליה איז א שטאט אין דעם תל אביב דיסטריקט און ארץ ישראל, צווישן נתניה און תל אביב. זיין שטח איז 21,585 דונאם. הרצליה איז געגרינדעט ווי אַ קאלאניע אום 13טן דעצעמבער, 1924 אויפן נאמען פון בנימין זאב הערצל, זי האט באקומען דעם נאמען שטאט אין 1960. לויטןן צענטראלן ביורא פאר סטאטיסטיק, פאר דעצעמבער 2005, איז דא אין הרצליה 83,700 איינוואוינער. די יערליכע וואוקס ראטע האלט ביי 0.1 פראצענט. רוב זענען אידן.
די שטאָט איז אַ מיטגליד פון פארום 15.
פארלייגן פון דער שטאט און צו דעם טאג
אין 1948 האט הרצליה געציילט 5,300 באוווינער. נאך צוויי יאר, מיט כוואליעס פון מאַסע אימיגראציע, האט די באַפעלקערונג זיך געטאפלט ביז 12,000.
לינדז (אויג)
קליין|250px|א געמעל וואס משל'ט אויס, רעכטס, וויאזוי דער אביעקט איז פון דער נאנט, אז די קארנעע האט נישט דעם גאנצן פאקוס פונעם אביעקט, מוז דאס דורך גיין א רינדעכיגער דיקער לינדז צו דער רעטינע, כדי צו מאכן שטערקערע [[ברעכונג. לינקס: אויב דער אביעקט איז פון די ווייטנס, פעלט נישט אויס די שטארקע ברעכונג, ווייל די קארנעע האט דעם גאנצן פאקוס ממילא, ציען זיך צוזאם די מוסקל און ציען אויס די לינדז זאל זיין פלאך און דין. גייען די ליכט שטראלן דורך דעם פלאכן לינדז צו דער רעטינע, מיט ווייניגער ברעכונג.]] קליין|250px|דיאגראם פון דעם מענטשלעכן אויג די לינדז איז א דורכזיכטיגער סטרוקטור אינעווייניג פון אויג, וואס צוזאמען מיט דער קארנעע, העלפט עס צו רעפרעקטען די ליכט שטראלן אריין אין דעם אויג צו פאקוסירן אויף דער רעטינע.
אין מענטשן איז דער ריפרעקטיוו פאוער פון דער לינדז איז זיין נאטורליכער סביבה בערך 15 דיאפטערס. ד.ה. איין פערטל פון דעם אויגס טאטאלער קראפט.
קאַטעגאָריע:אויג *
לאס וועגאס
קליין|350px| קליין|250px|לאס וועגאס ביינאכט לאס וועגאס איז די גרעסטע שטאט אין נעוואדא. אין די קעפיטאל פאר אזארט שפילער לענגאויס אמעריקא.
דער יישוב איז געגרינדעט אין 1905 און געווארן א שטאט אין 1911.
וועגאס פאר אידען?
"בוסטון טיימס" באריכטעט אין 2004 אז 600 נייע אידישע משפחות ציען זיך אריבער קיין וועגאס יעדען מאנאט
קאַטעגאָריע:אזארטשפילן קאַטעגאָריע:נעוואדא קאַטעגאָריע:שטעט אין די פאראייניגטע שטאטן פון אמעריקע
נתניה
נתניה איז א שטאט אין צענטער דיסטריקט אין ישראל, איר שטח איז גרויס 28,455 דונאם. געגרינדעט דורך די גרופע בני בנימין אין 1929, ס'האט באקומען דעם סטאטוס פון א שטאָט אין 1948, און געווען די ערשטע שטאט, אנערקענט צו ווערן דורך די נייע רעגירונג. לויט די צענטראלע ביורא פאר סטאטיסטיק (הלשכה המרכזית לסטטיסטיקה) ריכטיק פאר דער ענדע פון 2016, איז דא אין נתניה 210,834 איינוואוינער. די יערליכע וואוקס ראטע האלט ביי 1.2 פראצענט. רוב איינוואוינערס זענען אידן. נתניה איז באוואוסט אלס א פילפארביגע שטאט אין הינזיכט פון באפעלקערונג. אנפאנג פון די 1990ער יארן האבן זיך באזעצט אין דער שטאט אומגעפער 60,000 נייע אימיגארנטן פונעם געוועזענעם סאוועטן פארבאנד וועלכע זענען אנגעקומען אין א"י אין דער מאסנהאפטער אימיגראציע כוואליע וועלכע האט פאסירט פון אנפאנג פון די 1990ער יארן און האט זיך געענדיגט אנהייב פון די 2000ער יארן און האט געברענגט מיט זיך איבער מיליאן אימיגראנטן פון דעם ראטן-פארבאנד. אויסער די רוסישע עולים האבן זיך אריבערגעצויגן אין נתניה אויכעט עטליכע טויזנטער אימיגראנטן פון עטיאפיע. דורך די 2000ער יארן און היינט אויכעט, ווען דער אנטיסעמיטיזם אין פראנקרייך האט זיך פארשטערקט און די האס-פארברעכנס האבן זיך העפטיג פארמערט, פילע אידן האבן באשלאסן צו פארלאזן פראנקרייך און ארויפקומען קיין א"י, און צווישן זיי פילצאליגע האבן אויסגעוויילט נתניה אלס זייער נייער היים. כמעט אלע אימיגראנטן פון פראנקרייך זענען ספרד'ישע אידן אפשטאמיג פון צפון אפריקע (הויפטזעכלעך פון אלזשיר, מאראקא און טוניסיע).
נתניה ווערט אויך גערופן "די דיאמאנטן שטאט" (העברעאיש: עיר היהלומים) צוליב דער אמאליגער וואקסנדער אינדוסטריע פון דיאמאנטן וואס גייט נאך היינט אן.
אין נתניה וואוינט אויכעט א גרויסע צאל פון היימישע חסידישע אידן, הויפטזעכלעך אינעם חסידישן פערטל קריית צאנז וואס איז געגרינדעט געווארן דורך דעם פריערדיגן צאנז-קלויזענבורגער רבי, הרה"ק רבי יקותיאל יהודה האלבערשטאם זצ"ל און איז באפעלקערט מיט הונדערטער חרדישע משפחות וועלכע געהערן כמעט אלע צום צאנזער חסידות. אין נתניה פלעגן וואוינען אויכעט דער דזשיקאווער רבי, רבי נפתלי חיים אדלער זצ"ל און רבי יחיאל מיכל מיכאלאוויטש פון זלאטשאוו-נתניה-מאנסי, און ביידע זענען באערדיגט אין דעם ארטיגן בית החיים פון נתניה.
די בירגערמייסטערין (מעיארטע) איז מרים איכר פייערבערג.
טראנספארטאציע
כביש החוף, פארט אריבער נאנט צום שטאט, און האט עטליכע אפווענדונגען, וועלכע פירן אריין אין שטאט, אין לויפט פון צפון קיין דרום. לאקאלע שאסיי 57, לויפט מזרח מערב, און פארט פון צענטער שטאט, ביז קיין כביש שש, נאנט צו דער גרינער ליניע.
אגד אויטאבוסן געזעלשאפט, און נתיב געזעלשאפט, דינען די פובליק טראנספארט אין שטאט, און אינדרויסן פון שטאט. ישראל באנען האט א סטאנציע אין דער שטאט. אויך אין דרום פון שטאט, געפונט זיך בית יהושע באן סטאנציע, וועלכע די איינוווינער פון דרום נתניה באניצן זיך בעיקר.
צווילינג שטעט
נתניה האט די פאלגנדע צווילינג שטעט::
כ"ה אייר
באשטימט פאר א יום טוב פאר סאטמארער נאכפאלגערס אין דער גארער וועלט. אין דעם טאג (אין יאר ה'תש"ה) איז ניצול געווארן דער סאטמערער רב רבי משה טייטלבוים זצ"ל בעל ברך משה פון די נאצי נעגל, אומעטום וואו עס געפינט זיך סאטמארער חסידים ווערט געפראוועט אין דעם טאג א דאנק סעודה.
יארצייטן
25. ijjár
כ"ו אייר
יארצייטן
26. ijjár
טביה דער מילכיקער
left|thumb|200px|שער בלאַט פון יאָר [[ה'תש"ז (1947)]] טביה אָדער טעוויע דער מילכיקער איז דער נאָמען פון אַ בוך, ווי אויך דער הויפּט כאַראקטער אין דעם בוך. געשאַפֿן פון שלום עליכם, אַרויס אויף אידיש אין יאָר ה'תרנ"ד (1894). אין יאָר ה'תרצ"ט (1939) האָט מען אַדאַפּטירט פון די דערציילונגען אויף דעם פילם טעוויע.
טביה איז אַן אָרימער איד וואָס וואוינט אין אַ דאָרף ניט ווײַט פון אַנאַטעווקע, מיט זײַן ווײַב גאָלדע, און זײַנע זיבן טעכטער (נאָר זעקס פון זיי ווערן דערמאָנט בײַם נאָמען: צייטל, האָדל, חוה, שפּרינצע, ביילקע און טײַבל).
די געשיכטע
דער בוך איז אויסגעשטעלט אַלס מאָנאָלאָגן, וואָס טביה דעציילט זײַנע איבערלעבונגען צו דעם מחבר.
דאָס גרויסע געווינס
אין דער ערשטער מעשה, דערציילט טביה ווי אַזוי ער איז געוואָרן אַ מילכיקער. איינמאָל איז ער געפאָרן אַליין אין וואַלד, און ער האָט דאָרט געטראָפן צוויי בלאָנזשענדיקע אידישע פרויען. נאָכן פירן זיי אין שטאָט אַרײַן, האָט זיך אַרויסגעוויזן אַז זיי באַלאַנגען צו אַ נגידישער משפחה, און אַלס לוין פאַר זײַן הילף, האָט מען עם אָנגעשטאָפּט מכל טוב אַהיים צו ברענגען, געלט, געבעקס און דער עיקר - אַ מעלקנדיקע בהמה.
אַ בוידעם
טביה שטויסט זיך אָן אויף זײַנעם אַ ווײַטן קרוב – מנחם מענדל. יענער רעדט טביה'ן אײַן ער זאָל מיט עם געטרויען זײַנע גאַנצע געלט ער זאָל מיט דעם קויפן אקציעס, צוזאָגנדיק דערבײַ אַז די געלט וועט זיך פאַרטאָפּלען עד בלי די און טביה וועט נאָך ווערן אַן עושר. טביה באַוויליקט זיך, און די גאַנצע געלט גייט לאיבוד.
האָדל
אַ נײַער גאַסט באַווײַזט זיך אין שטעטל, טביה רופט עם אָן „פעפערל” נאָך זײַן שאַרפן צונג, אָדער אויף רוסיש – פּערטשיק. האָדל פאַרליבט זיך אין עם, נאָר ער איז אַ פאַרברענטער קאָמוניסט. נאָכן שטעלן חופה און קידושין, ווערט ער אַרעסטירט און פאַרשיקט אין סיביר. האָדל פאָרט עם נאָך אַהין צו.
חוה
טביהס דריטע טאָכטער חוה האָט שטאַרק ליב צו לייענען. זי הייבט אָן באָרגן ביכער בײַ איינעם אַ גוי כוועדקע, וועלכער זי טענה'ט „איז דער צווייטער גאָרקי”. זי פאַרליבט זיך אין עם, האָט חתונה מיט עם, און בײַ טביה'ן איז זי פּונקט ווי געשטאָרבן.
זע אויך
קאַטעגאָריע:יידישע ביכער
גידעא פארק באן סטאנציע
גידעאַ פאַרק איז א באן סטאנציע אויף דער גרויסאיסטערן הויפטליניע וואס באדינט די געגנט גידעאַ פאַרק, אין דער לאנדאנער בארא פון העווערינג, מזרח לאנדאן. די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 6.
די סטאנציע ווערט באדינט בעיקר דורך דער -  מעטרא באן. זונטיק שטעלן זיך אפ טייל באנען פון אבעליא גרויס-אנגליא קיין. פון 2019 וועט די סטאנציע ווערן באדינט דורך קרייצבאן, מיט פארבינדונגען צו סטאנציעס אין צענטראל לאנדאן, ווי אויך און היטרוי ערפארט.
היסטאריע
גידעאַ פאַרק באן סטאנציע האט געעפנט דעם 1טן דעצעמבער 1910 דורך דער גרויס-איסטערן אייזנבאן מיטן נאמען סקווירעלס היט און גידעא פארק.
צוקונפטיקע אנטוויקלונג
פון מיי 2017 וועט די ליניע ניצן קלאס 345 צוגן מיט 9 וואגאנען, וואס זענען לאנג 200 מעטער.
באדינונג
אין די נישט שפיץ־שעה׳ן פארן פון דער סטאנציע 6 באנען א שעה קיין ליווערפול סטריט און 6 באנען קיין שענפילד. זונטיק פארן אויך צוויי באנען א שעה פון אבעליא גרויס-אנגליא קיין ליווערפון סטריט און קיין סאטענד וויקטאריע.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין לאנדאן
פארוויילונג
פֿאַרװײַלונג - מיינט: יעדע זאך וואס די ציל איז צו ברענגען פארגעניגען פאר אנדערע דורך פארוויילונג ווי למשל: פארטיעס, טאנץ, טשאטן, און אזוי ווייטער.
פארוויילונג אינדוסטרי
די פֿארוויילונג אינדוסטרי איז די גרעסטע אינדוסטרי אין די וועלט מיט פאבריצירען און פראקטיצירען שפילערייען, מאוויס, טעלעוויזשאן סטאנציעס און די מוזיק אינדוסטרי איז אונטער דעם און נישט פארגעסנגיג פון מאזעאום'ס און קאסינאס
*
טעלעוויזיע
די טעלעוויזיע האָט אריינגעברענגט אַ רעוואָלוציע אין דער וועלט, עס האָט באַוויזן אַז ביז איין מינוט קען אַ מענטש וויסן וואָס עס טוט זיך אָפ אין די אַנדערע עק וועלט. עס האָט אויך באַוויזען אַז דער מענטש קען מיטהאַלטן לעבעדיג די נייעס, דאָס הייסט נישט בלויז ער הערט די נייעס, נאָר ער זעט עס באַשיינפערליך מיט זײַנע אויגן.
קודם פלעגן זייט טעלעוויזיע וואָס זענען געווען בלויז שוואַרץ און ווײַס, נישט קאלירטע, מיט דער צייט איז עס געווארן מער און מער פארוויקלט, און הײַנט צו טאָג איז דער טעלעוויזיע אויפגעארבעט אויף זייער אַ מאדערנעם שטאפל, די בילדער זענען שארף און קלאר וואס האט נישט איר גלייכן, מען זעט אלעס שיין און גוט, נאך אסאך שענער ווי וואס עס איז בראשית געווען.
גאון
גאון מיינט געווענליך אויף א זשעני, די ווארט גָאוֹן אינעם טריקענעם אפּטייטש שטאַמט פון לשון קודש וואס דאס מיינט "שטאלצע עהרע", אזוי ווי "גאון ועוז".
טעלעוויזיע
אין די ערשטע יארן איז דאס געווען אין יעדער שטוב אבער בלויז אין דער ציוויליזירטן וועלט, אבער אין דער ארעמער וועלט זענען געווען אסאך מענשטן וואס האבן נישט דאס געהאט אבער היינט צו טאג ווען מען נישט געפינט אין דער גאנצער וועלט א שטוב וואס געפינט זיך נישט א טעלעוויזיע, דאס גאנצע לעבן פון א מענטש אויף דער וועלט איז וואס ער זעט אין דער טעלעוויזיע, צופרי און ביינאכט פארן לייגן וועט ער געבן א בליק אויף דער טעלעוויזיע צו וויסן דעם וועטער מארגן, אדער די לעצטע נייעס, אויך אויב האט ער איבעריג צייט וועט ער כאפן א בליק מיט צו האלטן א פילם אדער א ספארט, א שוי פון א זינגער, און אזוי פארשידענע סארט פראגראמען.
בראשית פלעג מען טראנסמיטירן טעלעוויזיע סיגנאלן וואס די באניצער קענען כאפן מיט אן אנטענע. מיט דער סיסטעם גיט ארויס א סטאנציע איין פראגראם נאך אנאנד, אבער נאר איינס אויף א מאל. היינט זענען אויך פאראן קאבל-טעלעוויזיע און סאטעליט-טעלעוויזיע וואס דערלויבן אן אויסקלייב פון פראגראמען.
גאון
אינעם חרדישען לעקסיקאן איז עס א טיטול דוקא פאר תלמידי חכמים, לויט מאנכע האט מען אויסגעקליבן דעם ווארט וויבאלד ער איז בגימטריא "זעכציג", וואס דארף סימבאליזירן די זעכציג מסכתות אין ש"ס.
טעלעוויזיע
יידישקייט
די פרומע רבנים האבן פארבאטן צו האלטן אין שטוב א טעלעוויזיע, און זיי שרייבן זייער שארף אז לויט די דיני התורה טאר מען אפילו נישט בלויז קוקן טעלעוויזיע, דאס איז נישט בלויז צוליב איר פרעמדע קולטור וואס דאס ווייזט, נאר וויבאלד, עס איז זייער אפענער פרייער וועג, עס ווערט דארט געזען אסאך אויסגעלאסענע מענטשן, מיט אסאך חלקים פון די קערפער וואס איז אויפגעדענקט, און לויט דער אידישער הלכה איז דאס אין כלל פון ראיות אסורות און אַ סאַך מאל איז עס ממש גילוי עריות, אויך זעט מען דארט אלע סארט גלויבנס וואס מענטשן אין אלע עקן פון דער וועלט האלטן וואס איז גאט און דאס איז עבודה זרה, אויך געוויינט דאס צו דעם מענטש צו שפיכות דמים, וויבאלד מען ווייזט דארט לעבעדיג ווי אזוי מענטשן ווערן געשאסן און גע'הרג'ט, און אויך אלע פילמען זעט מען ווי מען שיסט מענטשן און דאס געוויינט צו דעם מענטש צו שלעכטס.
גאון
היינט צוטאגס ווערט הגאון באניצט צו באטיטול סיי ווער וואס צייכענט זיך אויס מיט זייער בקיאות און חריפות אין די תורה הקדושה, אפגעזעהן צו זענען חסידים אדער מתנגדים.
טעלעוויזיע
יידישקייט
קאַטעגאָריע:טעלעוויזיע קאַטעגאָריע:פארוויילונג קאַטעגאָריע:איסורים
גאון
היינט צוטאגס ווערט דער טיטל 'גאון' באניצט צו באטיטלען דעם אלגעמיינעם תלמיד חכם וועלכער איז באקאנט אין די תורה הקדושה מער ווי דעם פשוט'ן בעל הבית. אויך איז געווארן איינגעפירט צו נוצן דעם טיטל אויף יעדן בנן של קדושים און רבי'ש אייניקל.
זעט אויך
קאַטעגאָריע:אינטעליגענץ
שלאק
שלאק איז א צודעק פאר א סוכה, געמאכט צו באשיצן די סוכה פון רעגן.
סארטן שלאק
עס זענען דא עטליכע סארטן שלאק. דאס רוב זענען געמאכט פון שטאף וואס לאזט נישט אדורך וואסער, און מען קען דאס נייען און בייגן.
עס זענען דא בעיקר צוויי וועגן פון מאכן א שלאק מיט די שטאף. left|200px|thumb|א סוכה מיט א שלאק left|300px|thumb|א סוכה מיט א שלאק אביסל ארויפגעדרייעט
קאַטעגאָריע:סוכות
כ"ז אייר
יארצייטן
27. ijjár
סקול בארד
א סקול בארד באשטייט פון מיטגלידער וואס דארפן זיכער מאכן אז אלץ אין א סקול דיסטריקט איז דא לויט ווי די געזעץ פון דער מדינה/שטאט ווי דער סקול דיסטריקט געפינט זיך פארלאנגט.
די מיטגלידער ווערן עהרוועהלט יעדע פאר יאר.
איינע פון די געזעצן וואס די רעגירונג פארלאנגט איז אז וואס אימער די סקול באורד שטעלט צו אלס חינוך טאר בשום אין אופן נישט האבן קיין חלק מיט רעליגיע, דאס איז געווען די סיבה פארוואס די קרית יואל סקול דיסטריקט האט גידארפט אראפ נעמען די מזוזות.
זיי געבן אריין זייער אויסגאבעס צו די רעגירונג וואס זיי גיהערן, ווי למשל די קאונטי אדער טאון און זיי (קאונטי אדער טאון) מאכן זיכער אז זיי באקומען דאס געלט.
דאס געלט קומט גיווענליך פון דרייערטער:
1. די שטאט State
2. די קאונטי
3. די לאקאלע רעגירונג/מוניציפאל ווי למשל טאון אדער וויליזש.
די גרעסטע חלק קומט פון וואס די לאקאלע רעגירונג נעמט צינעזאם פון די אייגנטום שטייערן.
שמחת בית השואבה
שמחת בית השואבה איז א טאנץ צעראמאניע וואס מען פרייט זיך מיט אויסערגעווענליכע ענטוזיאזם אפצוצייכענען די ניסוך המים עבודה פון די צייטן פון בית המקדש.
וויבאלד סוכות איז דער הערבסט יום טוב (חג האסיף) וואס הייבט זיך אן די רעגן סעזאן, נוצט מען אויס דער מאמענט צו בעטן און דאנקן און לויבן פאר די וואסער וואס איז דער אינטערגאלסטער באשטאנדטייל פון נאטור.
די משנה אין סוכה ערקלערט לגבי די פרייליכקייט: <blockquote style='border: 1px solid blue; padding: 2em;'> מי שלא ראה שמחת בית השואבה לא ראה שמחה מימיו. במוצאי יום טוב הראשון של חג ירדו לעזרת נשים ומתקנין שם תיקון גדול. מנורות של זהב היו שם, וארבעה ספלים של זהב בראשיהם, וארבעה סולמות לכל אחד ואחד, וארבעה ילדים מפרחי כהונה, ובידיהם כדים של מאה ועשרים לוג שהן מטילין לכל ספל וספל. מבלאי מכנסי כהנים ומהמייניהן, מהן היו מפקיעין, ובהן היו מדליקין. ולא היה חצר בירושלים שאינה מאירה מאור בית השואבה. חסידים ואנשי מעשה היו מרקדין בפניהם.
קאטעגאריע:סוכות
סידי
ווי אזוי ארבעט דאס
א סידי איז א דיסק - וואס מיינט א פלאכע רינדיגע זאך - וואס האט אויף זיך ארויף געשמירט א מאטריאל וואס שפיגלט צוריק ליכט, א לעיזער ליכט - וואס איז זייער פונקטליך - שיינט דערויף א לעיזער שטראל וואס שפיגעלט צוריק צו א אויג וואס ליינט די שטראל, אויב עס שיינט צוריק דאן מיינט דאס אז עפעס איז פארשריבן דארט, אויב נישט מיינט דאס אז גארנישט איז פארשריבן דארט. וויבאלד דיגיטאל אינפארמאציע איז געשריבן אין ביינערי וואס נוצט נאר צוויי סימבאלן קען מען אזוי פארשרייבן זייער אסאך אינפארמאציע.
עקיבא אייגער
קליין|250px|רבי עקיבא אייגער הרב עקיבא (גינז) אייגער (א' חשוון ה'תקכ"ב, פרעשבורג – י"ג תשרי ה'תקצ"ח, פויזן), איז געווען א רב, ראש ישיבה, פוסק און א טיפער לערנער. זיינע מקורות אויף תלמוד מיטן נאמען גליון הש"ס זענען געדרוקט אין דעם "ווילנער תלמוד בבלי". אויך איז באוווסט זיין ספר תשובות ר' עקיבא איגר וואס מען לערנט היינט אין די ישיבות. ער האט א סך געקעמפט קעגן די משכילים און רעפארמער.
פון תקנ"א ביז תקע"ד איז ער געווען רב און אב"ד אין מארקיש פרידלאנד, מערב פרייסן, און פון תקע"ד ביז זיין פטירה אין תקצ"ח איז ער געווען רב און אב"ד אין פויזן.
אפשטאם
רבי עקיבא איז געבוירן אין יאר תקכ"ב צו זיין פאטער ר' משה גינז און זיין מוטער מרת גיטל אייגער, א טאכטער פון רבי עקיבא אייגער פון האלבערשטאט, דער מחבר פון משנת רבי עקיבא.
משפחה
ער האט חתונה געהאט מיט גליקכן, די טאכטער פון יצחק מרגליות, און זיין שווער האט אים געהאלטן אויף קעסט ביז ער איז פארארעמט געווארן. זיי האבן געהאט צוויי זין, אברהם (תקמ"א - תרי"ג) און שלמה (תקמ"ה - תרי"ב) רב פון קאליש און פויזן, און א טאכטער שרה'ל (תק"ן - י"ח אדר שני תקצ"ב), די ווייב בזיווג שני פונעם חתם סופר, רב אין פרעשבורג.
ווען זיין ווייב איז נפטר געווארן אין תקנ"ו, האט ער חתונה געהאט בזיווג שני מיט בריינדל, די טאכטער פון ר' יהושע הלוי פייוולמאן. זיי האבן געהאט א זון שמואל (תקע"ח - ??) פון מינסק.
רעפערענצן
קאטעגאריע:אחרונים קאַטעגאָריע: רבני דייטשלאנד קאַטעגאָריע:פוילישע רבנים
בית שאן
בית שאן (גריכיש: Σκυθόπολις - סקיטאָפּאָליס, אַראַביש بيسان - ביסאַן) איז א שטאט אין דעם צפון פראווינץ פון ישראל, אויף שאסיי 90 בערך 40 ק"מ דרום פון דעם ים כנרת. דער שטח איז גרויס 7,100 דונאם. די שטאט האט היסטאריע איטער זיך אבער איבערגעבויט האט מען עס אין 1949 .ס'האט באקומען דעם נאמען שטאט אין 1999. לויטן צענטראלן ביורא פאר סטאטיסטיק, פאר דעצעמבער 2005, איז דא אין בית שאן 16,200 איינוואינער. די יערלעכע וואקסונג שאץ האלט ביי 1.2 פראצענט. רוב זענען יידן.
געשיכטע
בית שאן איז איינע פון די עלטסטע שטעט אין ישראל. עס ליגט אויף דער ים מאַרשרוטע צווישן עגיפטן און מעסאפאטאמיע.
טוריזם
אין 1990 האט אנגעהויבן אַ פּראיעקט פון אויסגראבונגען אויסגעפירט דורך דעם מיניסטעריום פון טוריזם, דעם פּאַרקן און נאטור אויטאריטעט, דעם נאציאנאלן פונד, דעם בית שאן מוניציפאליטעט און דעם ישראל אלטצייטן אויטאריטעט. בערך 1,500 דונאם זענען געווארן אויסגעגראבן, און מען האט אנטפלעקט דאס איבערבלייבס פון דער חרובער אלטשטאָט.
אן אנדער טוריסט עלעמענט איז אַ זעט פון נאַטירלעכע קוואלן אַרום דער שטאָט אַזוי ווי גארטן פון דריי (סחנה), חרוד קוואל, און פיל מער. רובֿ פון די קוואלן זענען אפן צו דעם ציבור, פול פון שאָטן און לאָזן וואַסער צו באַקומען קלאָר און זיך אָפּקילן די הייס קלימאַט פון דער געגנט.
גריכישע מיטאלאגיע
גריכישע מיטאלאגיע איז א זאמלונג פון לעגענדארישע דערציילונגען וואס זיינען געשאפן געווארן אינעם אלטן גריכנלאנד. באשרייבונגען איבער פארמענטשלעכונגע אפגאטער.
* קאַטעגאָריע:גריכנלאנד
Windows 98
ווינדאוס 98 איז איז א גראפיקעל יוזער אינטערפעס (GUI) אפערירן סיסטעם וואס איז דערשינען געווארן 25 אין יוני 1998, ארויסגעגעבן דורך מייקראסאפט, עס ערזעצט ווינדאוס 95, און עס איז איינער פון 3 אפערעיטינג סיסטעם פון די ווינדאוס 9X פאמיליע, וואס איז געבויעט אויף דעם DOS אפערירן סיסטעם.
איבערבליק
ווינדאוס 98 פארמאגט פארשידענע פארבעסערינגען פון ווינדאוס 95, צווישען די נייע זאכן וואס איז שטארק פארבעסרט געווארן איז PLUG IN PLAY.
קאַטעגאָריע:אפערירן סיסטעמען
עדיפוס
ממוזער| אדיפוס עדיפוס איז א טראגעדישער פיגור אין דער גריכישער מיטאלאגיע.
ווען עדיפוס איז דערוואקסן געווארן האט ער באזוכט דעם זעלבער צוקונפט-אנזאגער "אראקעל פון דעלפי" און איז דערוווסט געווארן פון די שרעקלעכע נבואה אז ער וועט אין צוקונפט הרגענען זיין טאטן און ליגן מיט זיין מאמען, דערפאר האט ער אנטלאפן געשווינד צו דער שטאט טעביי (אומוויסנדיק אז זיינע אמתע עלטערן וווינען דארט). אויפן וועג צו טעביי האט ער זיך באגעגנט מיט א דראשקע וואס צוליב-וואס האט זיך אנטוויקלט א קריג צווישן אים מיט די דראשקע איינזיצערס, וואס ביים ענדע האט ער געהרגעט זיין אומווויסנדיגער טאטע "לאיאס" וואס איז דארטן געווען.
ווען עדיפוס איז אנגעקומען ביים מויער פון טעביי האט ער באזיגט א שרעקלעכער ספינקס מאנסטער וואס האט זיך אימער פערזוימט ביים טויער פון טעביי און פארמיידט אלע איינוווינערס פון איר א דורך צו גיין. צוליב דעם האט די שטאט טעביי באשטימט עדיפוס ווי זייער קעניג צו זיין אומוויסנדיקע מאמע יאקאסטא.
עדיפוס מיט זיין מאמע האבן געבוירן 4 קינדער: צוויי זין פאלינעקעס און עטעאקלעס, און צוויי טעכטער אנטיגאנא און איסמענא.
אין א צייט ארום האט זיך צעשפרייט א שרעקלעכע עפידעמיע אין טעביי וואס דורך דעם איז געווויר געוארן פאר עדיפוס זיינע זינד אז ער האט געהרגעט זיין טאטן און געלעגן מיט זיין מאמען, גלייך דערנאך האט ער זיך אויסגעהאקט זיינע אויגן, און גוזר געווען אויף זיך גלות.
נאך דעם האבן זיינע קינדער "פאלינעקעס" מיט "עטעאקלעס" זיך צוקריגט, פאלינאקעס איז אנטלאפן קיין ארגאס און חתונה געהאט מיט דער טאכטער פון דעם קעניג פון ארגאס. נאכער איז ער ארויס מלחמה קעגן דער שטאט טעביי וואס ביי דעם קריג האבן די צוויי ברידער זיך געהרגעט איינער דעם צווייטן, און די שטאט טעביי האט געווונען דעם קריג.
קרעאן דער ברודער פון "יאקאסטא" איז ארויף ווי אן הערשער פון טעביי, און האט באפוילן צוצוגרייטן א פרעכטיקע לוויה צו "עטעאקלעס", און דער קערפער פון "פאלינעקעס" דער פאררעטער ווארפן אין פעלד זאלן די הינט און די רויב־פויגלען אים אויפרייסן.
פון דער געשיכטע האט דער יידישער פסיכאלאגער זיגמונד פרויד ערפינדן דעם באגריף עדיפוס קאמפלעקס אויף דערוואקסענע וואס בלייבן אויפגעהאנגען צו זייער מאמען.
קאַטעגאָריע:מיטאלאגיע
ארעסט
קאַטעגאָריע:פארברעכן
האס
האַס (שינאה אדער פײַנטשאַפֿט) איז א געפיל פון גאר שטארקע עקל און גרויל וואס א מענטש טראגט זיך ארום אויף אן אנדערן מענטש, זאך, פאנאראמע, באגריף.
דאס איז דאס פארקערטסטער עמאציע פון ליבע.
ניי
חדש
לגבי נייע תבואה איז פארבאטען מין התורה הנאה האבן דערפון פאר מען איז מקריב א קרבן עומר דערפון פאר גאט.
האס
דאס קען זיין באזירט אויף פחד אדער קנאות.
ניי
חדש
דאס איז אן הלכה וואס איז נאך גילטיג היינטיגע צייטן אז מען עסט דאס נישט ביז פסח פון דער נייער תבואה, אבער אין חוץ לארץ מייסטענס טוען פארלאזן זיך אויפן ב"ח, בלויז די ליטווישע דאס איינהאלטן.
האס
אידישקייט
ביי אידן איז א מחלוקת הפוסקים צו דאס איז א געבענטשער געפיל אדער מידה וואס מען דארף ארבייטען דאס צו באקומען, אדער א געפיל צו א מידה וואס מען דארף אנטלויפן און ארבייטען ארויסרייסן.
ניי
שהחינו
אויך איז דא דינים און מנהגים ווען מען מאכט דעם ברכה אויף א נייעם קלייד אדער פרוכט און אזוי ווייטער.
האס
אידישקייט
ביי די ליטווישע און קנאותדיגע קרייזן האט מען דאס געהאמערט אז מען דארף דאס איינווארצעלן ווייל אני ה' שונא זימה און נאך אזאלעכע פסוקים און פראזן וואס די תורה איז פיל מיט זיי אז דאס איז גאר א מידה פון הקב"ה, און מיר האבן א פליכט און מצווה זיך צו באהעפטן מיט די מידות פון הקב"ה, און דאס איז אונזער גאנצער תפקיד און ציל אויף די וועלט.
ניי
חדש אסור מן התורה
ביי די קנאותדיגע קרייזן וואס געהערן זיך אן צום דרך החתם סופר איז מען לוחם קעגן לוקסוס אין יעדע נייער אויפטוה ווייל זיי האבן מורא אז דא ברענגט מיט זיך א השכלה טראכטן פון גרינגער מאכן דאס לעבן און ווערן אויפגעקלערט אפצוקילן פון אלטע מנהגים אין אידישקייט.
האס
אידישקייט
אבער ביי חסידים און בעלי תשובה און מזרחי קרייזן האט מען גאזאגט אז די שנאה מוז בלויז זיין אויף דעם קאנצעפט און נישט חלילה אויף א מענטש כאטשיג גאט האט אויך פיינט די מענטשן אבער מיר מוזן זיך ארויסווארצעלען דאס אלס מידה, ווייל בלויז מלאכים אדע צדיקים אדער גאט אליינס קען דאס האבן אין זיך אן צו פארדארבן דעם זעיל אבער א פשוטער מענטש אויב האט ער דאס אלס מידה לויט זיי פארדארבט דאס זיין גאנצער מהות.
זעט אויך
קאטעגאריע:מוסר
ניי
זעט אויך
קאטעגאריע:מצוות און מנהגים קאטעגאריע:ברכות New
רייז
רײַז איז א פֿלאַנץ וואס זי איז בעשטימט צו עסן. עס איז ביליג, גרינג, מאכט נישט גראב, זעטיגט און געשמאק. רייז וואקסט אין די ווארעמע לענדער פון דער וועלט, אין אזיע און אפריקע.
הורדוס אנטיפאס
פֿריצײטיקע לעבן
הורדוס אַנטיפּאַס איז געבוירן געװאָרן צו מלך הורדוס און איינער פֿון זײַנע װײַבער, מאַלטאַסע, אין בערך 20 יאָר פֿאַר דער איצטיקער צײַט־רעכענונג (אצ״ר).
רייז
אין א טייל לענדער איז רייז דאס עיקר עסן. צו עסן רייז מוז מען זי פריער קאכן. אין שפאניע טוט מען פרעגלן די רייז אין איילבירטן אויל פארן קאכן אין וואסער. אין אינדיע עסט מען רייז מיט קארי.
הורדוס אנטיפאס
פֿריצײטיקע לעבן
מען ווייסט נישט קיין סך וועגן זײַן קינדהייט, אָבער משמעות, אַז האָט ער זיך געלערנט הלכה און העלעניזם, ווי אויך האט ער פארברענגט אין רוים אסאך, ווי דער שטייגער אין יענע תקופה צווישן פרינצן.
רייז
אין יאפאן מאכט מען אן אלקאהאליש געטראנק, סאקע, פון רייז.
הורדוס אנטיפאס
די לענדער פֿון אַנטיפּאַס
דער מלך הורדוס (דער פֿאָטער פֿון אַנטיפּאַס) איז פֿאַרנאַנט פֿאַר זײַן גרױזאַמקײט צו דער משפּחה און פֿאָלק. ער האט חושד געװען די משפּחה, גלײבנדיק, אַז זײ האָבן אים געװאָלט אַראָפּזעצן. במילא, האָט ער דערהרגט אָדער אײַנגעזעצט אין תּפֿיסה עטלעכע משפּחה־גלידער, און האָט געביטן זײַן צװאה כּפֿל־כּפֿלים. מיט דער צײַט, איז הורדוס אַנטיפּאַס באַשטימט געװאָרן צו ווערן דער מלך אין דער צװאה. פֿון דעסט װעגן, בערך פֿיר אָדער פֿינף טעג פֿאַר דעם טױט פֿון מלך הורדוס, האָט ער אַוועקגענומען אַנטיפּאַס פֿון דער צװאה, און האָט באַשטימט אַן אַנדער זון, הורדוס אַרקילאַוס, צו װערן דער מלך.
רייז
באַסמאַטי רייז איז א סארט שמעקעדיקער רייז וואס שמעקן פון קאקאשעס.
הורדוס אנטיפאס
די לענדער פֿון אַנטיפּאַס
נאָך דעם טױט פֿון הורדוס, האָט אַנטיפּאַס געזעגלט קיין רױם אינאיינעם מיט הורדוס'נס אנדערע קינדער, כּדי אָפּצופֿרעגן די צװאה. דער קייסער, אויגוסטוס, האָט באַשלאָסן צו געבן אַרקילאַוס די פּראָװינצן יהודה, שומרון און אדום. צו אַנטיפּאַס האָט דער קייסער געגעבן דעם גליל און דאָס עבֿר־הירדן (פּערעאַ), ווען קיינער פון זיי איז נישט געווארן געקרוינט אלס קעניג, ארקילאוס איז באשטימט געווארן אלס עטנארך (נשיא) און אנטיפאס אלס טעטרארך (געגנטליכע מושל).
אין זײַנע לענדער, האָט הורדוס אַנטיפּאַס באַפֿעסטיקט און געבויט דריי שטעט, איינס אין אונטער גליל -ציפורי און צוויי אין עבר הירדן, יולאס און ליוואס (זענען מיט די צייט געווארן דערפער און מער נישט באוווינט). ער האָט דערנאך געגרינדעט אַ נײַע שטאט און באשטימט אלס זיין הױפּטשטאָט, טבריה, בײַם ים־כּנרת אין 20 אָדער 21 אצ״ר.
אַנטיפּאַס האָט חתונה געהאַט מיט אַ נאַבאַטישער פּרינצעסין, פֿאַסאַעליס. מיט דער צײַט, האָט ער זיך אײַנגעליבט אין אַ הורדוסישער פֿרױ, העראָדיאַס. העראָדיאַס האָט אַנטיפּאַס צוגעזאָגט אַז זי װאָלט חתונה געהאַט מיט אים, אױב ער װאָלט אָפּגעגט מיט פֿאַסאַעליס. צום באַדױערן פֿאַר אַנטיפּאַס, פֿאַסאַעליס האָט דערהערט דעם פּלאַן, און האָט געבעטן אַנטיפּאַס צו פֿאָרן קײן נאַבאַטעאַ כּדי צו גאַסט בײַ איר פֿאָטער, דער קעניג חאַרעטאַט (חרתת אױף אַראַמיש). אַנטיפּאַס האָט דערלאָזט איר צו פֿאָרן, און זי האָט געזאָגט איר פֿאָטער די מעשׂה. חאַרעטאַט האָט מלחמה געהאַלטן מיט אַנטיפּאַס, און דער קעניג איז בײַגעקומען אַנטיפּאַס.
רייז
וואקסן רייז
אין לענדער נאנט צום עקוואטאר וואקסט רייז צוויי מאל א יאר. קליין|א רייז פעלד|200px
הורדוס אנטיפאס
דער גירוש פֿון אַנטיפּאַס
אין בערך 39 אצ״ר, האָט אגריפס דער ערשטער, דער שװאָגער פֿון אַנטיפּאַס, באַקומען די די הערשאפט איבערן גולן, בשן און די חורן, ערטער וואס האט געהערט צו פיליפוס און איז ערקלערט געווארן אלס קעניג איבער די טעריטאריעס. האָט העראָדיאַס דערטריבן אַנטיפּאַס צו פֿרעגן דעם נײַעם קייסער גײַוס קאַליגולע פֿאַר אַ מלכות אױך. אַגריפּאַס געפֿעלט דער פּלאַן נישט. ער האָט באַשולדיקט אַנטיפּאַס אין פֿאַרשײדענע פֿאַרברעכנס צום קייסער. קייסער האָט געגלייבט אַגריפּאַס. הורדוס אַנטיפּאַס איז פארטריבן געװאָרן קיין פֿראַנקרײַך אָדער שפּאַניע (די שטאָט Lugdunum אױף לאַטײַן). אגריפס האט דערנאך באקומען פון קאליגולע די ראיאנען אונטערן הערשאפט פון אנטיפס, די גליל אין עבר הירדן.
רייז
וואקסן רייז
קאַטעגאָריע:עסנווארג קאַטעגאָריע:לאנדווירטשאפט
הורדוס אנטיפאס
דער גירוש פֿון אַנטיפּאַס
קאַטעגאָריע:אידישע היסטאריע קאַטעגאָריע:ארץ ישראל קאַטעגאָריע:הורדוס פאמיליע
כ"ח אייר
קליין| פֿייערן "ירושלים טאָג"
יארצייטן
28. ijjár
קאלינג קארד
פריפעיד קאלינג קארד אדער טעלעפאן קארטע זענען די פון פאראויס באצאלטע קאלינג קארטלעך וועלכע פארקויפט זיך אין די סופערמארקעטס און אין די גאזאלין סטאנציעס. די קארטלעך קומען אין פארמאטן פון 5 ביז 50 דאלאר פון פאראויס באצאלטע לאנג דיסטענס און מען קען עס באלד נוצן דורך יעדע טעלעפאן אין די וועלט ביז ווילאנג די געלט גייט אויס. רוב אזעלכע קארטלעך קומען מיט א 1800 נומער און דערנאך לייגט מען אריין א פריוואטער קאד וועלכע ברענגט אריין אין די פערזענליכע אקאונט און ערשט דערנאך קען מען מאכן טעלעפאן קאלס.
למעשה איז דער ריטעילער פון די קאלינג קארטלעך נאר איין חלק אין דעם שפיל ווייל עס איז פאראן א לאנג דיסטענס קעריער וועלכע פארקויפט די לאנג דיסטענס בלאקס פאר די ריטעילערס, א ספעציעלע פירמע וועלכע קאנטראלירט די אקאונטס און די קארטלעך מיט די קאד נומערן, און דיסטריביוטערס וועלכע פארשפרייטן די קארטלעך.
קאלינג קארד שווינדל
די לאנג דיסטענס קעריערס פון קאלינג קארטעלך זענען נישט קיין ספעציעלע פירמעס נאר פאר דעם צוועק נאר זענען די זעלבע פירמעס וועלכע גיבן נארמאלע לאנג דיסטענס סערוויס און פונקט וואו דארט איז דא אויך פאראן אסאך שווינדלערייען אדער אויגן פארבלענדנישן וועלכע כאפן אריין די קאסטומערס און רוב מענטש כאפן זיך אפילו נישט וויבאלד מען באקומט דאך נישט קיין ביל מיט דעטאלן און אזוי קען מען יארן נוצן א קארטל און צאלן פיל מער ווי מען מיינט אז מען צאלט.
די מערסט באקאנטע שווינדלן זענען: קאל קאנעקשן טשארדזשעס, מאנאטליכע אפצאלן, מינימום צייט פער טעלעפאן קאל, עקספיירעישאן דאטומען, אקטיוועישן אדער אויסשטעלן אפצאלן. די אלע סארט טשארדזשעס קענען אפילו זיין ממש עטליכע צענט אבער אין א לענגערע טערמין מיט אסאך טעלעפאן קאלס זאמעלט זיך דאס אן צו פיל מער געלט און מען צאלט אין פאקט פיל מער ווי מען מיינט.
לויט אפיציעלע שטודיעס קומען פאר די מערסטע לאנג דיסטענס גניבות ביי פריפעיד קאלינג קארטלעך. די עף-סי-סי גיט די פאלגענדע סימינים וועלכע מען זאל נאכקוקן בעפאר מען קויפט א קאלינג קארד:
1)	אין צוגאב צו די לאנג דיסטענס וועלכע מען צאלט און אלע אנדערע אפצאלן איז פאראן א לעגאלע טשארדזש ווען מען רופט פון א פאבליק טעלעפאן. די עף-סי-סי ערלויבט די טשארדזשעס אבער געוויסע פירמעס פארלאנגן מער וויפיל זיי מעגן און מען דארף דאס נאכפאלגן.
קעסי
קעסי ווענטורע (ענגליש: Cassie Ventura; געבוירן אין קאנעקטיקוט דעם 26סטן אויגוסט 1986) איז אַן אַמעריקאַנער פּאָפּולערע פאפ זינגערין, א מאדעלקע און צומאלן אַן אקטריסע. זי איז בעיקר באװוּסט געווארן דורך איר סינגל "Me & U". און אין יאר 2006 האט זי פראדוקירט די סינגל "Long Way 2 Go".
קאלינג קארד
קאלינג קארד שווינדל
2)	געוויסע קאלינג קארטלעך מאכן א שטיקל דורך רעכענען מער מינוטן אין א קורצע טעלעפאן קאל. זיי בעטן טאקע נאר די באשטימטע ראטע אבער ווען מען מאכט א טעלעפאן קאל פון 3 מינוט רעכנען זיי דאס אלס 5 מינוט און דער קונד כאפט זיך נישט ווייל אפילו אויב ער רעכנט אויס די מינוטן וועט אלעס שטימען.
קעסי
קאטעגאריע:פאפ זינגערס קאַטעגאָריע:אקטיארן קאַטעגאָריע:מאדעלקעס
כפוי טובה
כפוי טובה איז לייקענען גוטס וואס מען באקומט פון איינעם עס איז דאס פארקערטער ווי הכרת הטוב.
קאלינג קארד
קאלינג קארד שווינדל
4)	קאסטומער סערוויס איז א וויכטיגע זאך אין פאל עפעס טויג נישט אדער צו פרעגן פראגעס. למעשה האבן נישט אלע קאלינג קארדס א קאסטומער סערוויס נומער און טייל וואס האבן יא ארבעטן נישט. אויב איז מען א שטארקע באנוצער פון קאלינג קארטלעך און מען קויפט פאר גרעסערע געלטער איז כדאי צו פרובירן די קאסטומער סערוויס נומער אויב עס ארבעט.
כפוי טובה
די גרעסטע שטאפל פון כפיית טוב איז א פארעטער.
קאלינג קארד
קאלינג קארד שווינדל
5)	פילע פון די קארטלעך פירמעס גייען באנקראט און עס איז א טעגליכע געשעעניש. אויב מען איז צוגעוואוינט צו קויפן זאל מען בלייבן מיט די זעלבע פירמע ווייל נייע פירמעס האבן גרעסערע שאנסן צו גיין באנקראט.
6)	טייל פירמעס טשארדזשן מער געלט פאר טעלעפאן קאלס וועלכע ווערן געמאכט פון סעליולער אבער עס האט נישט קיין סיבה פארוואס און עס איז גניבה. ענליכע שווינדלערייען קען זיך מאכן מיט די היינטיגע סארט קאלינג קארטעלעך וועלכע מען באצאלט נאכ'ן נוצן דורך קרעדיט קארד אדער אויף די געווענליכע לאנג דיסטענס ביל. אבער אין גענעראל ווערן זיי פאררעכנט אלס זיכערער און די עף-סי-סי רעקאמענדירט זיי צו נוצן ענדערש ווי א פריפעיד קאלינג קארטל.
קאַטעגאָריע:קאמיוניקאציע
קאקאא
left|thumb|250px|שטיקלעך קאקאא קאקאַאָ איז דער אויסגעטרוקנט זוימען (יאדער) פונעם קאקאא בוים פון וואס מען פאבריצירט שאקאלאד.
"קאקאא" קען אויך זיין
הוד השרון
הוד השרון איז א שטאט אין די צענטער דיסטריקט פון מדינת ישראל, וואס גרענעצט תל אביב אין דרום־מערב, כפר סבא אין צפון־מזרח, רעננה אין צפון־מערב און פתח תקווה אין דרום. זיין שטח איז 19,239 דונאם. געגרינדעט 1964, ס'האט באקומען דעם נאמען שטאט אין 1990. הוד השרון האט 47,800 איינוואינער, רוב פון זיי יידן. די יערליכע וואוקס ראטע האלט ביי 3.3 פראצענט.
קאקאא
א קאקאא שויט האט א שאלעכץ אזוינע א לעדערנע, וואס קען זיין דיק 3 ס"מ. ער איז פיל מיט א פאפ, וואס מ'רופט 'באבא דע קאקאא' אין דרום אמעריקע, דאס הילט איין פון 30 ביז 50 ווייכע ראזעווע אדער לילא זוימען אדער באנדלעך (זיי זען אויס ווי מאנדלן).
הוד השרון
קאמפאנענטן פון דעם נאמען
דער נאמען הוד השרון באשטייט פון צוויי ווערטער:
קאקאא
קאטעגאריע:פולווער קאטעגאריע:זיסווארג
הוד השרון
געשיכטע
הוד השרון איז געגרינדעט ווי אַ לאקאלע ראַט אין נאוועמבער 1964 מיט דעם פאַרבאַנד פון פיר ארומיקע יישובים: רמתים, כפר הדר, רמת הדר און מגדיאל. צווישנצייַט, איז צוגעקומען צו הוד השרון אויך אנדערע געביטן, אַזאַ ווי נווה נאמן. אין 1990 דער יישוב געווארן דערקלערט אַ שטאָט.
געשעענישן פון תרפ"ט - 1929
אין 1929, האבן פּאַלעסטינער אַראַבער אטאקירט יידן אין ארץ ישראל.
מאלצייט
א מאָלצײַט איז א צייט ווערנט דעם טאג וואס איז אוועקגעשטעלט פאר עסן, אדער מיט אנדערע אדער זיך אליין. עסן מוז מען ווייל אן דעם קען מען נישט לעבן, און מען ווערט הונגעריק עטלעכע מאל במשך דעם טאג; די מאלצייט שאפט די מעגלעכקייט צו מאכן פון דעם א קולטור. אין יעדער חברה איז איינגעפירט געוויסע צייטן אין טאג ווען מען עסט א מאלצייט אויף א טאג טעגלעכן אופן. אלס אויסנאם זענען דא געוויסע טעג—למשל שבת און יום טוב ביי יידן—אדער געוויסע סיבות—למשל א געבורטסטאג אדער א חתונה—ווען מען ענדערט די נארמאלע מאלצייטן. אפיציעלע באשטימטע מאלצײַטן װעלכע זײַנען ארגאניזירט פון א רעליגיעזע אדער געזעלשאפטלעכע סיבה ווערט אפט גערופן סעודה.
אין רוב מאדערנע געזעלשאפטן איז מען געוואוינט צו דריי מאלצייטן אינעם טאג; פרישטיק, מיטאג און וועטשערע.
צווישן די מאלצייטן קען מען אויך א קליין ביסל, דאס הייסט איבערבייסן.
זעט אויך
*
Eten
גדול
גדול טייטשט גרויס. א גדול ווערט גערופן א גדול הדור.
גרויס
גרויס איז פארקערט ווי קליין. יעדער זאך, מענטש, באגריף וואס איז מער אין צאל אדער אין מאסע אדער שווערער אין וואג, פון נארמאל אדער העכער אין סייז אדער אין חשיבות, אדער מער פאוערפול אין מאגנאטוט קען מען אנרופען גרויס, ווענדעניג זיך רעלאטיוו צום סאבזשעקט.
דאס ווערט גענוצט היינט צו טאגס פאר א משפחה נאמען שטאמענדיג לויט טייל צוליב צו ווייזן אז מען איז א בעל חסד און מען האט א גרויס הארץ.
זעט אויך
קאטעגאריע:משפחה נעמען
Windows Me
איבערבליק
קאַטעגאָריע:אפערירן סיסטעמען
פארראט
פארראט אדער ביטראגע איז דער אקט פון פארעטען א מכלומרשטען גוטער חבר; אז איינער אנערקענט נישט די גוטס וואס מען ער באקומט פון דעם אנדערן, און ער צאלט אים צוריק מיט שלעכטס באהאלטענערהייט; אנעם וויסן פון דער וואס געט אים די גוטס, און אונטער זיין רוקן ווען ער ווערט געוואור די פארארט איז שוין צו שפעט.
מען נוצט דאס אויף א באהאלטענער פיינט וואס ארבייט און אינפלאריטירט א גרופע קעגן זייער אינטערעסע פון זיין אייגן לאנד פאלק משפחה אידיאל און געזעלשאפט, וואס ער נוצט אויס די טראסט וואס זי האבן אים געגעבן קעגן זיי.
דער דאזיגער פארערטער איז בטבעו א פאלטשער מענטש וואס האט זיך בלויז פארשטעלט, פון אנפאנג אן, ווי א חבר כדי אייך צו פארנערן און קענען דערנאך פארעטען.
עס איז אויך גענוצט אויף א מאן וואס טשיד אויף זיין אייגן ווייב מיט א פרעמדע פרוי. אלס א שרעקליכע בגידה, ווייל די ווייב איז דאך די מאמע און לעבןס שותף פון זיין הויז און קינדער און אז ער טוט ליבען אן אנדערן פארלייקענט ער די טובה פון איר.
אין אידישקייט ווערט דאס גענוצט אויף איינער וואס טוט אן עבירה אז ער אנערקענט נישט די טובה פון די בריאה און ער טוט ליבען זיך איידער ווי גאט.
עס איז די פארקערטער ווי הכרת הטוב, און לשון קודש הייסט דאס כפוי טובה, אבער עס איז נאך מער און טיפער ווי דעם, ווייל נישט נאר צאלט ער נישט צוריק און לייקענט די טובה ער צאלט גאר צוריק שלעכטס און שטראף אנשטאט די טובה.
אין אלע ציווילע געזעלשאפטן אפילו ווען טויט שטראף איז נישט לעגאל איז דאס אבער יא לעגעטים פאר א פארעטער.
כ"ט אייר
דער ניין און צוואנציגסטער טאג פונעם צווייטן חודש
יארצייטן
29. ijjár
קליין
קליין מיינט יעדע זאך וואס איז פארקערט ווי גרויס אדער קעגן נארמאל.
דאס איז א משפחה נאמען פון אסאך מענטשן און אויך נאמען פון אסאך פלעצער.
ליידן
קאַטעגאָריע:שטעט אין האלאנד
ענטוזיאזם
עס איז ענדליך צו אינספיראציע אבער איז דער נפעל און תולדה נאך אינספיראציע ווערט מען אינספירירט וואס דאס איז ענטוזיאזם.
קאריוו
קליין|הערב פון קאריוו
קאָריוו איז א דארף אין דרום-מזרח פוילן. ליגט צווישן לובלין און פילעוו.
קאַטעגאָריע:דערפער אין פוילן
ט' כסלו
קליין|100px|ישראל אוימאן
ה'תקס"ג
נפטר געווארן
י"ד תשרי - רבי שלום שכנא פון פראהבישט (געב' תקכ"ט)
שטריך
א שטריך איז א דינע ליניע, וואס אין געאמעטריע חשבון נעמט דאס נישט אויף קיין פלאץ, עס איז נאר אין מחשבה.
ווי צום ביישפיל, ווען מען וויל אנצייכענען די פינקטלעכע העלפט פון א געוויסע זאך, און מען זאגט אז דא ביי דער ליניע איז האלב, מיינט דאס נישט א ליניע באמת, ווייל דאס קען מען דאך אויך צוטיילען אין העלפט א.א.וו., נאר ביי די פינקטלעכע האלב פונעם זאך, דארט איז דער שטריך פון העלפט, ווי למשל אויב וועט מען דארט צושניידען אויף האלב וועט דאס זיין פונקטליך האלב, אבער דאס פארנעמט נישט קיין מקום במציאות.
קאַטעגאָריע:געאמעטריע