cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
היסטאריע פון רוסלאנד
ברעזשנעוו נעמט איבער
אין 964' האט די רעגירונג פאררופן אינערליכע וואלן און אויסגעקליבן ליאוניד ברעזהנעוו אלס דער נייער פירער פון די יו.עס.עס.אר. און פרעזידענט פון די קאמוניסטישע פארטיי. ברעזהנעוו איז געווען אין אפיס 18 יאר ביז זיין טויט און האט אויסגעפירט זיין צוזאג צו סטאביליזירן דאס לאנד'ס עקענאמיע. ברעזהנעוו האט געהאט אסאך שוועריקייטן אנצוהאלטן די בערישע לאפעס אין אייראפע. צווישן זיינע יארן אין אפיס האט ער געמוזט אריינשיקן טרופן אין פוילן, אונגארן און שפעטער אין טשעכאסלאוואקיע צוריק צושטעלן די קאמוניסטישע פירערשאפט אין די אלע לענדער. ברעזהנעוו האט אין זיינע צייטן אנגעקניפט גאר נאנטע באציאונגן מיט די קאמוניסטישע כינע און צפון קארעא און האט פארמערט איר האנדל מיט זיי מיט 80 פראצענט. וואו אימער עס האט אויסגעבראכן א קאנפליקט מיט א קאמוניסטיש לאנד האט יענע לאנד באקומען די פולסטע שטיצע פון רוסלאנד. דער בעסטער ביישפיל איז די וויעטנאם קריג אין די פריע 960' יארן ווען די צפון וויעטנאמער האבן זיך געשטארקט קעגן די דעמאקראטישע דרום און זיי געוואלט צוריק פאראייניגן. די קריג האט אריינגעצויגן אלע מערב לענדער וועלכע האבן אויפ'ן באפעל פון די יו-ען אריינגעשיקט טויזענטער טרופן אין שפיץ פון די פאראייניגעטע שטאטן זיך אנצונעמען פאר די געליטענע דרום איינוואוינער. די רוסישע האבן דאן ארויסגעהאלפן די צפון מיט מיליטערישע געצייג און שפעטער ווען די צפון האט אפגעהאלטן איר זיג קעגן די מערב לענדער, האט רוסלאנד איר געהאלפן צוריק פאראייניגן דאס לאנד און אויפשטעלן א נייע רעגירונג. אין 979' האבן סאוויעטישע כוחות אריינמארשירט קיין אפגאניסטאן צו דערשטיקן די אפגאנער נאציאנאליסטן וועלכע האבן זיך געשטארקט אין לאנד. די סאוויעטן האבן אבער נישט מצליח געווען און ברעזהנעוו האט פארשעמטערהייט ארויסגעצויגן זיינע טרופן, איבערלאזנדיג א חורבן נאך זיך וועלכע האט אומגעברענגט 15,000 סאוויעטישע טרופן און איבער א מיליאן אפגאנער.
גארבאטשאוו, יעלצין, און דער צוזאמענפאל פון קאמוניזם
נאך ברעזהנעוו האט רוסלאנד געהאט צוויי פירערס אין ווייניגער פון צוויי יאר. ביידע זענען געווען עלטערע וועטארן קאמוניסטישע פארטיי מיטגלידער וועלכע האבן געהאט גרויסע פלענער אבער זענען קראנק געווארן און געשטארבן. אין 985' האט די צענטראלע קאמיטע באשטימט דעם 54 יעריגן מיכאעל גורבאטשאוו אלס דער נייער סאוויעטישער פירער. גורבאטשאוו איז געווען דער יונגסטער פרעזידענט אין רוסלאנד'ס געשיכטע. גורבאטשאוו איז געווען אן ארגיקולטור ספעציאליסט וועלכער האט זיך פארלייגט צו פארבעסערן די ענווייראמענט. ער האט געעפענט ספעציעלע פראגראמען צו פארמינערן דאס באנוץ פון אלקהאל און האט געטאן אסאך אויסצורייניגן די חורבנות וואס די טשערנאביל נוקלעארע עקסידענט האט אנגעמאכט. גורבאטשאוו האט אוועקגעשטעלט זיין אמט אלס א מער פאליטישע ווי פירערישע. ער האט געגרינדעט נייע קאמיטע'ס אינערהאלב די רעגירונג און געעפענט פאבליק פריינטשאפט מיט די מערב לענדער. די ענדע פון די קאלטע קריג איז צו פארדאנקן גורבאטשאוו וועלכער האט גענצליך רעפארמירט די אויסערן מיניסטעריום און זיך עטליכע מאל אוועקגעזעצט פארהאנדלן פאר נייע נוקלעארע רעדוקציע טריטיס מיט די צוויי אמעריקאנער פרעזידענטן: ראנאלד רעיגן און דזשארדזש בוש (סיניער). אין יענע צייטן האט קאמוניזם אנגעהויבן אונטערצופאלן ווען אסאך, רוסיש קאנטראלירטע, אייראפעאישע לענדער האבן זיך געגרינדעט אייגענע יוניאנס און זיך געשטארקט איבער די קאמוניסטן. אויך אין רוסלאנד זעלבסט האבן צענדליגער יוניאנ'ס אנגעהויבן צו שאקלן די קאמוניסטישע רעגירונג און צוזאמען מיט די אינטערנאציאנאלע דרוק האט עס אריינגעשטעלט דאס גאנצע קאמוניסטישע באגריף אין א קריזיס פון וועלכע די קאמוניסטן זענען מער נישט ארויסגעקראכן. פון דארט און ווייטער איז אלעס געגאנגען בארג אראפ און גורבאטשאוו איז באשולדיגט געווארן פאר אלעם. באריס יעלצין האט גוט אויסגענוצט די געלעגנהייט און אנגעהויבן צוציען די מאסן צו זיך, נוצנדיג א שטארקע פראפאגאנדע וועלכע איז געווען געצילט קעגן גורבאטשאוו. מיט דער צייט האט יעלצין געוואונען די שטיצע פון די ארמיי וועלכע האבן אין א שיינעם צופרי (אויגוסט 22 991') פארלאזט מאסקעווע און גורבאטשאוו'ס רעגירונג איז זאפארט צוזאמענגעפאלן. אין די פאלגנדע 12 טעג האבן אלע צען רעפובליקן פון דעם געוועזענעם סאוועטן פארבאנד דעקלערט זעלבשטענדיקייט, א שריט וועלכע האט גענצליך אויפגעלעזט דעם סאוועטן פארבאנד. גארבאטשאוו האט אנאנסירט זיין רעזיגנאציע אויף די טעלעוויזיע און יעלצין האט זיך באשטימט אלס דער ערטשער פרעזידענט פון דעם זעלבשטענדיגן רוסלאנד.
גריינזש היל אונטערגרונט סטאנציע
גריינזש היל איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אין טשיגוועל, עסעקס, אויפן היינאלט שלייף פון דער צענטראל ליניע.
היסטאריע פון רוסלאנד
רעפערענצן
*
גריינזש היל אונטערגרונט סטאנציע
די סטאנציע איז אין זאנע 4.
היסטאריע
גריינזש היל סטאנציע האט געעפֿנט ערשט אום 1טן מיי 1903, אויף דער גרויס-איסטערן באן צווייג ליניע פערלאפ שלייף פון וואודפארד קיין אילפֿארד. אום 29סטן נאוועמבער 1947 האבן אויפגעהערט די פארע באדינונגען און אום 31סטן מיי 1948 האבן אנגעהויבן עלעקטריפיצירטע פאסאזשירן באדינונגען אויף דער צענטראל ליניע קיין צענטראל לאנדאן דורך גאנטס היל. באנען קיין וואודפארד אדורך גריינזש היל האבן אנגעהויבן דעם 21סטן נאוועמבער 1948.
באדינונגען
אחוץ די שפיץ שעה׳ן שטעלן זיך אפ:
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:אונטערגרונט סטאנציעס אין עסעקס
פונט שטערלינג
דער פֿונט שטערלינג (סימבאל: £; ISO קאד: GBP), געווייטלעך גערופן דער פונט, איז די וואלוטע פונעם פאראייניגטן קעניגרייך, זיינע קרוין אפהענגיקער (דער אינזל פון מאן און די קאנאל אינזלען) און די בריטישע מעבר-לימדיגע טעריטאריעס פון דרום דזשארדזשע און די דרום סאנדוויטש אינזלען, בריטישע אנטארקטישע טעריטאריע און טריסטאן דא קונהא. ער ווערט צעטיילט אויף 100 פענס (איינצאל: פעני).
דער פונט שטערלינג איז די עלצטע וואלוטע אין דער וועלט נאך אין באניץ. ער האט אנגעהויבן אלס וואלוטע אין 1560 ווען ער איז געווען א פונד געוויכט פון זילבער.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:וואלוטע קאַטעגאָריע:פאראייניקטע קעניגרייך
דעפטפארד ברידזש דל״ב סטאנציע
דעפטפֿארד ברידזש  איז א דאקלאנדס לייכטע באן (דל״ב) סטאנציע אין דעפטפֿארד, דרום־מזרח לאנדאן.
זי איז אין טראוולקארט זאנע 2 און 3.
לאקאציע
דעפטפֿארד ברידזש סטאנציע געפינט זיך אין דער קעניגלעכער בארא פון גריניטש, העכער פון דעפטפארד ריטשקע (דער טייך רעוונזבארן וואו ער פליסט אין טעמז אריין), לעבן דעם גרענעץ מיט דער לאנדאנער בארא פון לואישעם.
היסטאריע
דעפטפֿארד ברידזש דל״ב סטאנציע האט געעפנט דעם 3טן דעצעמבער 1999 מיט דער פארלענגערונג פון דער דאקלאנדס לייכטע באן קיין לואישעם.
זאפאראזשיע
זאַפּאָראָזשיע (, זאַפאריזשזשיאַ;, זאַפּאָראָזשיע) [פריער אַלעקסאַנדראווסק ] איז א שטאט אין דרום־מזרח אוקראינע, אויף די ברעגן פונעם דניעפער. זי איז די הויפטשטאט פון זאפאראזשיע פראווינץ. די שטאט איז די זעקסטע גרעסטע אין אוקראינע מיט א באפעלקערונג פון 776,000 מענטשן (אין 2011).
דעפטפארד ברידזש דל״ב סטאנציע
באדינונג
אין די נישט שפיץ שעה׳ן פארן 12 באנען א שעה קיין באנק און 12 באנען א שעה קיין לואישעם. אין דער פרי פארן באנען אויך קיין סטראטפארד.
זאפאראזשיע
אום חודש שבט תשע"ב האט הרב נחום הכהן ערנטרוי אויפגעשטעלט דארט א נייע שול.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:שטעט אין אוקראינע
ים פון מארמארא
דער ים פון מארמארא איז א ים אין טערקיי וואס פארבינדט דעם שווארצן ים מיטן אגאישן ים.
מארמארא
דזשעסיקא סוטא
קליין|250px|דזשעסיקע סוטא דזשעסיקאַ סוטאַ (געבױרן דעם 15טן מײַ 1982) איז אַן אַמעריקאַנער טאַנצערין, זינגערין און אַן אַקטריסע. זי איז בעיקר באַװוּסט װי אַ מיטגלידערין אין דער פּאָפּ־טרופּע פּוסיקאַט דאָלז.
חנינא שיף
חנינא שיף (ה'תרפ"ט-ה'תשס"ח) איז געווען במשך 60 יאר דער גבאי (משמש בקודש) ביי פיר גערער רבי'ס.
דזשעסיקא סוטא
קאַטעגאָריע:פאפ זינגערס
חנינא שיף
ערשטע יארן
חנינא שיף איז געבוירן אין קאלאשיץ, גאליציע אין תרפ"ט צו זיין פאטער, אן אייניקל פון מהר"ם שיף. ווען די צווייטע וועלט מלחמה האט אויסגעבראכן, איז ער אנטלאפן מיט זיין משפחה קיין אונגארן. שפעטער איז ער געווען אין עטלעכער קאצעטן ביז צום סוף איז ער געקומען צו בוכנוואלד, וואו ער פלעג ארגאניזירן די בחורים דארטן צו דאווענען. וועגן דעם האבן די נאצי וועכטערס אים גוט געשמיסן.
ארץ ישראל
ווען חנינא איז געקומען קיין ירושלים האט ער געלערנט אין דער גערער ישיבה שפת אמת. אין יאר תש"ח דער אמרי אמת איז נפטר געווארן, און זיין זון דער בית ישראל איז געווארן רבי. ער האט ממנה געווען חנינא צו ווערן זיין גבאי. זייט דעמאלסט איז ער געבליבן גבאי ביי נאך דריי גערער רבי'ס: דער לב שמחה, דער פני מנחם און דער היינטיגער רבי.
משפחה
ער האט חתונה געהאט מיט מרים אייזנבאך (א טאכטער פון וועלוועל אייזנבאך), וואס איז נפטר געווען פאר אים. זיי לאזן איבער דריי זין—אלימלך, אברהם און יוסף (וואס האט איבערנומען אסאך פון זיין פאטער'ס ארבעט אין דעם רבי'נס ביהמ"ד און אין מסדר זיין די טישן)—און צוויי טעכטער, נחמה און בריינדל.
קאַטעגאָריע:גבאים קאַטעגאָריע:גער
בארשט
קליין|לינקס בארשט "צוויקל זאפט" איז א פליסיג אייראפעאיש עסן געמאכט פון רויטע בוריקעס וואס איז פאפולער ביי יודן.
מען גרייט צו בארשט אויף צוויי וועגן—געקאכטער בארשט אדער געשטעלטער בארשט. אין פוילן האט מען געקאכט בארשט פליישיק, מיט נאקן בהמה פלייש און קנאבל. אין ליטע האט מען געקאכט א פארעווער בארשט וואס מען עסט מיט סמעטענע.
צו מאכן א געשטעלטן בארשט ווייקט מען די בוריקעס אין וואסער און מען לאזט עס שטיין א לענגערע צייט ביז ער יערט.
ביי יידן
מען עסט ביי יודן "בארשט מיט קארטאפל" אום מוצ"ש כדי מקיים צו זיין "חמין במוצאי שבת מלוגמא", און אויך מיטלנאכט יום טוב.
ס'איז א מנהג אום פסח צו עסן געשטעלטן בארשט וואס ווערט אוועקגעשטעלט עטלעכע וואכן בעפאר פסח און דערנאך אונטערגעשלאגן מיט אייער כדי צו לאזן וויסן אז מען עסט זויערס, אנדערש ווי די קראים וואס דרשנ'ען אז מען טאר פסח נישט עסן קיין זויערס.
אין הלכה טרעפט מען שוין אז אויב מען מישט איילבירטן אויל מיט "אניגרון" (בארשט) מאכט מען א ברכה בורא פרי העץ, ווייל אזוי שאט עס נישט.
עס איז פארהאן א יודישער אויסדרוק "ביליג ווי בארשט". זעט אויס אז צוויקל איז אינדערהיים געווען א ביליגע זאך.
קאַטעגאָריע:עסנווארג קאַטעגאָריע:יידישע קיך
לא פלאטא
לא פלאטא (שפאניש: La Plata) איז אַ שטאָט אין ארגענטינע.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:שטעט אין ארגענטינע
עמיליא עסטעוועז
עמיליאָ עסטעוועז (, געב׳ 1962) איז אן אמעריקאנער אנערקענטער לאנגיעריגער אקטיאר וועלכער האט געווינען צוויי גאלדן גלאובס און איין.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:פילם אקטיארן קאַטעגאָריע:אמעריקאנער קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
צפון יארקשיר
צפון יארקשיר איז א מעטראפאליטאנע און צערעמאנישע גראפנשאפט אין צפון־מזרח ענגלאנד. צפון יארקשיר גרענעצט די גראפנשאפטן מזרח יארקשיר, דרום יארקשיר און מערב יארקשיר צון דרום, לאנקאשיר צו דרום־מערב, קאמבריע צו צפון־מערב און דארהאם צו צפון; אין דער מזרח זייט געפינט זיך דער צפון ים. צפון יארקשיר באדעקט א שטח פון 8,654 קוואדראט ק"מ.
די גראפנשאפט שטאט איז נארדאלערטאן.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:גראפנשאפטן אין ענגלאנד
מארק טוויין
קליין|200px|דער שרייבער מארק טוויין thumb|Mark Twain (1909) סאמיועל לאנגהארן קלעמענס (ענגליש: Samuel Langhorne Clemens), באקאנט מיט זיין פסעוודאנים מארק טוויין (Mark Twain; 30סטן נאוועמבער 1835 - 21סטן אפריל 1910), איז געווען אן אמעריקאנער שרייבער.
ער איז געווען פריער א דרוקער און דערנאך א פילאט פון שיפן אויפן מיסיסיפי טייך.
לעבנסגעשיכטע
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער שרייבער
טשיגוועל אונטערגרונט סטאנציע
טשיגוועל איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אין טשיגוועל, עסעקס, אויפן היינאלט שלייף פון דער צענטראל ליניע.
די סטאנציע איז אין זאנע 4.
היסטאריע
טשיגוועל סטאנציע האט געעפֿנט ערשט אום 1טן מיי 1903, אויף דער גרויס-איסטערן באן צווייג ליניע פערלאפ שלייף פון וואודפארד קיין אילפֿארד. אום 29סטן נאוועמבער 1947 האבן אויפגעהערט די פארע באדינונגען און אום 31סטן מיי 1948 האבן אנגעהויבן עלעקטריפיצירטע פאסאזשירן באדינונגען אויף דער צענטראל ליניע קיין צענטראל לאנדאן דורך גאנטס היל. באנען קיין וואודפארד אדורך טשיגוועל האבן אנגעהויבן דעם 21סטן נאוועמבער 1948.
באדינונגען
אחוץ די שפיץ שעה׳ן שטעלן זיך אפ:
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:אונטערגרונט סטאנציעס אין עסעקס
נייפעלד
נײַפעלד (רוסיש: Найфельд) איז אַ דאָרף אינעם ביראָבידזשאַנער ראַיאָן פון דער ייִדישער אויטאָנאָמער געגנט אין רוסלאַנד.
דרום טיראל
דרום טיראָל (דייטשיש: Südtirol, איטאליעניש: Alto Adige) איז א דייטשיש-שפראכיגער ראיאן אין צפון איטאליע, און זײַן הויפטשאט איז באָצן.
ער געפינט זיך אין די מזרח אלפן.
קאַטעגאָריע:איטאליע
בעסי טהאמאשעווסקי
בעסי טהאָמאַשעווסקי (1873 - 6טן יולי 1962) איז געווען אַ רוסיש-געבוירן אידישע אמעריקאנער זינגערין, אַקטריסע און קאמיקער, אַ שטערן אין ייִדיש טעאַטער אָנהייב אין די 1890ער יארן. זי איז געווען די פרוי און בינע שותף פון באָריס טהאָמאַשעווסקי, די רובֿ פאָלקס ייִדיש פירנדיקער מענטש פון זייַן תקופה. מסתמא איר מערסט באַרימטע ראָלע איז געווען די טיטל ראָלע פון אָסקאַר וויילד׳ס סאַלאָמי בייַ די מענטשנס טעאַטער אין 1908.
זי איז געבוירן ברוכע בוימפעלד-קויפמאַן אין 1873 אין טאַראַשטשע, קיִעווער גובערניע, (היינט אוקראינע). איר משפּחה אימיגרירט אין אמעריקע אין 1879 און לעסאָף געזעצט אין 1883 לעבן באַלטימאָר. זי האט געלערנט אין דער שולע ביז זי איז געווען 12 און דעמאָלט געגאנגען אַרבעטן אין אַ זאָקן פאַבריק און אַ סוועטשאַפּ.
ביאגראפיע
אין 1887, 14-יאָר אַלט בעסי באגעגנט איר צוקונפֿט מאַן ווען זי געגאנגען באַקקסטאַגע בייַ אַ באַלטימאָרע פּראָדוקציע פון עלילות דם ("בלוט ליבעל") דורך אַ ייִדיש טורינג פירמע צו טרעפן די שיין יונג "אַקטריסע" זי האט געזען אויף דער בינע, נאָר צו אַנטדעקן אַז "זי" איז געווען דער 19-יאָר-אַלט באָריס טהאָמאַשעפסקי, און אַז ער איז געווען אויך דער פאַרוואַלטער פון דער פירמע. אין 1888, איז בעסי אנטלאפן פון שטוב צו פאַרבינדן די טהאָמאַשעפסקי פּלייַערס, און איז געווען געגעבן אַ ינדזשענו ראָלע סטאַרינג אין אברהם גאלדפאדן ס שולאמית, וואָס איז געטאן בייַ די באָסטאָן מוזיק האַלל. באָריס אריבערגעפארן צו ראָמאַנטיש זכר פירט.
אין 1889, 16-יאָר אַלט בעסי האט אַ טאָכטער, אסתר, מיט באָריס און אין 1891 זיי זענען געווען באהעפט. אסתר געשטארבן אין די עלטער פון 6 פון דיפטיריאַ. זיי אויך געהאט 3 קינדער. זייער ערשטער זון, הארי, אנגעהויבן אַקטינג אין דער עלטער פון 13 אין דער שפּיל די פּינטעלע ייד (אַ קליין ספּאַרק פון ייִדישקייט, 1909), איז געווארן אַ דירעקטאָר פון די פעדעראלע טעאַטער 'ס ייִדיש טעאַטער פּראָיעקט און דירעקטעד זייַן פאטער אין פילמס די אידישע מלך ליר (1934) און די בר מיצוואַ בוי (1935). זייער רגע זון, באקאנט ווי מיקי, האט נאָך זייַן פאטער 'ס ראָומאַנסינג וועגן און ראָמאַנסעד 2 פרויען אין דער זעלביקער צייַט וואָס געפירט צו אַ דראַמאַטיק מורדער-אַטטעמפּט/סויסידע אין 1931, רעמאַניסאַנט פון זייַן אַנט עמאַ טהאָמאַשעפסקי פינקעל ס נאָוטאָריאַס 1904 ייסעק. ביידע מיקי און זייַן אַנט עמאַ האבן לינקס געליימט דורך די געפרוווט רציחה דורך ייפערטזיכטיק מאַטעס און ביידע שפּעטער געשטארבן פון קאַמפּלאַקיישאַנז שייַכות צו זייער ווונדז; עמאַ, פילע יאָרן שפּעטער, אין 1929, און מיקי אין 1936. זייער דריט זון, טיאַדאָר, געביטן זייַן נאָמען צו טעד תו און געווארן אַ בינע פאַרוואַלטער. איינער פון טעד תו ס קינדער איז דער אנגעוויזן אָנפירער מיכאל טילסאָן תו.
עס איז געווען די הצלחה פון באָריס 'גרינהאָרן סקריפּס און בעסי ס שטריך אַקטינג אין זיי אַז געפירט צו בעסי זייַענדיק אָוווערווערקט און באָריס גענומען די געלט און פאַלאַנדערינג. בעסי געוואלט אַן אַקאַונטינג פון די געלט און קען ניט געפינען עס. באָריס טהאָמאַשעפסקי אנגעהויבן און געפירט אויף אַ לאַנג-טערמין ייסעק מיט ייִדיש אַקטריסע רעגינאַ זוקקערבערג (1888-1964). רעגינאַ אנגעהויבן איר קינסט קאַריערע בייַ די אידישע טעאַטער פון לעמבערג, גאַליציע (אַוסטראָ-אונגעריש אימפעריע, איצט לוויוו, אוקריינא) און האט אין סעפטעמבער 1911 אימיגרירט צו די פאַרייניקטע שטאַטן מיט איר מאַן, אַקטיאָר סיגמונד צוקערבערג. זי איז געווען די פירנדיקע אַקטריסע אין אַ נומער פון קינאָס דורך באָריס טהאָמאַשעפסקי און איז געווען אַ מיטגליד פון דער יוניאַן פון אידישע אַקטערז אין די פאַרייניקטע שטאַטן. רעגינאַ מאַדאַלד זיך אויף בעסי אין קלייד, רייד, נוסח און אַקטינג-חוץ אַז זי איז געווען 15 יאר יינגער. באָריס ס ייסעק מיט רעגינאַ און פינאַנציעל מיסמאַנידזשמאַנט געפירט באָריס און בעסי צו באַזונדער אין 1911.
ביידע באָריס און בעסי געגאנגען אויף צו מצליח אָבער באַזונדערע קאַריערעס. בעסי געגאנגען אויף צו געפונען איר אייגן טעאַטער טרופּע. זי גענומען איבער די פאַרוואַלטונג פון דעם מענטשן 'ס טעאַטער אין 1915 און די ווייַטערדיק צייַט די טעאַטער איז ריניימד בעסי טהאָמאַשעפסקי ס מענטשן ס טעאַטער. זי פאָוקיסט אויף ערנסט געזעלשאַפטלעך ישוז פון דעם טאָג, דער הויפּט יענע אַפעקטינג פרויען, ווי סאַפרידזש און געבורט-קאָנטראָל. איר מעמוואַר, מייַן לעבענס געשיכטע (מייַן לעבן ס געשיכטע: דער דזשויס און טריביאַליישאַנז פון אַ ייִדיש שטערן אַקטריסע), ווי דערציילט צו יי טעננענהאָלז, איז ארויס אין 1915. [1]
רעגינאַ איז געווען באָריס ס פּראָסט-געזעץ פרוי אין דער מיטן 1910ס. באָריס פיילד פֿאַר באַנקראָט אין 1915. אין די 1930 ס באָריס איז געווען אַ עוויען און געשטארבן אין 1939. בעסי האט קיינמאָל דיוואָרסט באָריס.
טויט און לעגאַט
ביידע טהאָמאַשעפסקיס האט פיל צו פאָרעם דער וועלט פון מאָדערן טעאַטער פון די פאַליז צו בראָדוויי און האט אַ אָנהייבן צו פילע אַקטערז, קאַמפּאָוזערז און פּראָדוסערס וואס זענען אויף צו אָנהייבן און אייגן קינאָס און פֿילם סטודיאָס. אפילו די גערשווין ברידער האט זייער אָנהייב מיט די טהאָמאַשעפקיס. זיי האבן אויך באַוווסט אין אַדרעסינג קאָנטראָווערסיאַל געזעלשאַפטלעך ישוז פון די טאָג און אין לערנען די גרעענהאָרנס ווי צו זייַן אמעריקאנער. זיי געגרינדעט קינאָס און פּראָדוקציע קאָמפּאַניעס, ווי געזונט ווי פּובלישינג הייזער און פילע אנדערע מצליח געשעפט ווענטורעס.
נאָך באָריסנס טויט, איז הארי אריבערגעפארן מיט זיין מוטער אין קאַליפאָרניע. בעסי האט געלעבט אין קאַליפאָרניע ביז איר טויט אין 1962, אַלט 89, און איז געווען מקבר געווען מיט איר מאַן אין דער ייִדיש טעאַטער אָפּטיילונג פון די בארג חברון בית עולם, ניו יארק. טעד תו געשטארבן אין 1992, אַלט 88. הארי איז געשטארבן אין לאס אנדזשעלעס אין 1993, אַלט 97.
פינטשאוו
פינטשאוו איז א שטעטל אין פוילן, 65 ק"מ דרום פון קעלץ.
עס איז עטליכע מאל דארט געווען דער צוזאמענקום פון דעם וועד ארבע ארצות.
אין סוף תרצ"ט האבן די דייטשער חרוב געמאכט די שטאט און אויסגעהרגעט אלע יידן. אויך דעם בית החיים האט מען פארטיליגט.
ס'איז נאך געבליבן איין שול אין פינטשאוו.
קאַטעגאָריע:שטעט און שטעטלעך אין פוילן קאטעגאריע:אידישע יישובים אין אייראפע
עלווערסאן ראד דל״ב סטאנציע
עלווערסאן ראד  איז א דאקלאנדס לייכטע באן (דל״ב) סטאנציע אין סט דזשאנס, א וואוין־געגנט אין דרום־מזרח לאנדאן.
זי איז אין טראוולקארט זאנע 2 און 3.
לאקאציע
עלווערסאן ראד סטאנציע געפינט זיך איבער דעם גרענעץ צווישן דער לאנדאנער בארא פון לואישעם מיט דער קעניגלעכער בארא פון גריניטש.
היסטאריע
עלווערסאן ראד דל״ב סטאנציע האט געעפנט דעם 3טן דעצעמבער 1999 מיט דער פארלענגערונג פון דער דאקלאנדס לייכטע באן קיין לואישעם.
באדינונג
אין די נישט שפיץ שעה׳ן פארן 12 באנען א שעה קיין באנק און 12 באנען א שעה קיין לואישעם. אין דער פרי פארן באנען אויך קיין סטראטפארד.
העברייאיזמען אין אידיש
העברייאיזמען אין אידיש איז א ווערטערבוך וואס פארטייטשט און ערקלערט איבער פיר טויזנט לשון קודשדיגע און אראמישע ווערטער, ציטאטן און באגריפן פון חומש און גמרא וועלכע ווערן ברייט באניצט דורכן המון עם אין יודיש.
אזוי אויך שרייבט ער דעם פאנעטישן אויסלייג אין יודיש, נעבן יעדעס ווארט - וועלכער איז מערסטנס לויטן ליטווישן דיאלעקט אבער ס'איז זייער אינטרעסאנט וויבאלד אסאך ווערטער זענען אנדערש צו דאס וואס מיר זענען געוואוינט צו הערן פון די ליטוואקעס.
אויך איז צו באמערקן אז צו באצייכענען א נאמען און טיטל, ניצט ער דעם לאטיינישן N און T זילבע.
לייבוש לייזער
200px|ממוזער|הרב אריה לייבוש לייזער
העברייאיזמען אין אידיש
עס איז צאמגעשטעלט און דערקלערט געווארן דורך נ. פּערפערקאוויטש. די צווייטע אויפלאגע איז געווען אין ריגע אין יאהר 1931 און אנטהאלט 300 זייטן. דער הויפט פארקויף איז געווען דורך ביכער פאר אלעמען.
לייבוש לייזער
רבי אריה לייבוש לייזער (געב' ה'תרצ"ח, 1938) איז דער פשעווארסקער רבי אין אנטווערפן.
העברייאיזמען אין אידיש
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:יידישע ביכער קאטעגאריע:ווערטער ביכער קאַטעגאָריע:העברעיש
לייבוש לייזער
ביאגראפיע
רבי לייבוש איז געבוירן געווארן אין פשעווארסק, גאליציע (היינט פוילן) אין תרצ"ח צו זיין פאטער רבי יעקב, שפעטער דער צווייטער פשעווארסקער רבי אין אנטווערפן, און זיין מוטער אלטע בינא, א טאכטער פון רבי איציקל געווירצמאן, דער ערשטער פשעווארסקער רבי אין אנטווערפן.
פון תשט"ו האט ער געלערנט אין דער בעלזער ישיבה אין ירושלים און, אזוי ווי זיין פאטער און זיידע, איז ער געווארן א חסיד פון רבי אהרן פון בעלזא. אין תשי"ח האט ער געהייראט מרת מלכה מינדל חנה, די טאכטער פון רבי אלטער יעקב יצחק וואגשאל, דער לאנצהוטער רבי, און האט געוואוינט אין וויליאמסבורג, וואו ער פלעג גיין צום קלויזענבורגער רבי, רבי יקותיאל יהודה האלבערשטאם, און צום סקווערער רבי'ן, רבי יעקב יוסף טווערסקי. נאך זיין ווייבס פטירה האט ער געהייראט בזיווג שני איר ניכטע, מרת חנה שלאמצע, די טאכטער פון זיין שוואגער ר' יהושע וואגשאל, דער לאנצהוטער רבי.
אין די תש"נ יארן איז ער צוריק קיין אנטווערפן. נאך זיין פאטערס פטירה האט מען אים באשטימט פשעווארסקער רבי.
רבי לייבוש האלט שטארק די דיעות פון זיין רבי'ן, רבי יואל טייטלבוים, און איז א שארפער קעגנער פון ציונות; ער גייט נישט צום כותל המערבי און איז מקפיד צו רעדן יידיש.
משפחה
די קינדער פון רבי לייבוש זענען:
פון זיין ווייב מלכה מינדל חנה:
פון זיין ווייב חנה שלאמצע
קאַטעגאָריע:אדמורי"ם קאַטעגאָריע:אנטווערפן קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
משה אייבעשיץ
רבי משה אייבעשיץ איז געווען א ברודער פון דעם גאון רבי יהונתן אייבעשיץ, און דער טאטע פון דעם פלאצקער גאון ר' אריה ליב צינץ
זיי האבן געהאט נאך א ברודער ר' אהרן פירט. שפעטער האט ר' משה געטוישט זיין נאמען פון אייבעשיץ צו צינץ, אויפן נאמען פון זיין זיידן דער גאון ר' משה יצחק יהודה לייב רב אין די שטעט העלישוי און פינטשאוו.
אייבעשיץ
עפינג פארעסט דיסטריקט
עפינג פֿארעסט דיסטריקט איז א לאקאלע רעגירונג דיסטריקט פון עסעקס, ענגלאנד, וואס גערנעצט גרויסלאנדאן צו דרום און דרום־מערב. צו צפון גרענעצט ער הארטפארדשיר. א גרויסער טייל פונעם דיסטריקט איז באדעקט מיטן וואלד עפינג פארעסט. דער דיסטריקט איז געשאפן געווארן אום 1טן אפריל 1974.
דאס גרעסטע שטעטל אינעם דיסטריקט איז לאוטן. מער צו צפון איז דאס מארקשטעטל טשיפינג אנגאר. די אדמיניסטראציע געפינט זיך אין עפינג, אין צענטער פונעם דיסטריקט.
אומגעפער 130,000 מענטשן וואוינען אינעם דיסטריקט. צווי אויטאסטראדן,  M25 און M11, גייען אדורכן דיסטריקט.
קאַטעגאָריע:עסעקס
ליעזש
ליעזש (פראנצויזיש: Liège ; פלעמיש: Luik - לאָויק; וואלאניש: Lidje; ; ; ; ) איז א וויקכטיקע שטאָט און מונאציפיליטעט אין בעלגיע און די עקאנאמישע הויפטשטאט פון וואלאניע, דער חלק וואו מען רעדט פראנצויזיש און וואלאניש אין בעלגיע. ליעזש האט 197,013 איינוואוינער (יאנואר 2013).
די שטאט ליגט אין דעם טאל פונעם מעז טייך, נאנט צום האלענדישן און דייטשן גרענעצן, וואו דער מעז טרעפט די אורטע.
היסטאריע
די שטאט ווערט דערמאנט שוין אין יאר 558. כאטש ער איז געווען א טייל פון דער הייליגער רוימישער אימפעריע, פראקטיש איז ליעזש געווען גאנץ אומאפהענגיק.
אין 1789 האט אויסגעבראכן א רעוואלוציע אין ליעזש און די שטאט איז געווארן א רעפובליק ביז 1791, ווען די האפסבורג מאנארכיע האט אינוואדירט. פון 1794 ביז 1815 איז ליעזש געווען א טייל פון פראנקרייך. אין 1815 האט דער קאנגרעס פון ווין געגעבן די שטאט צום פאראייניגטן קעניגרייך פון די נידערלאנדן, אבער נאך דער בעלגישער רעוואלוציע אין 1830 איז ליעזש געווארן א טייל פונעם נייעם לאנד בעלגיע. נאך דעם איז ליעזש גיך געווארן א הויפט אינדוסטריעלע שטאט און איז געווען איינער פון די ערשטע שטאל־פראדוקציע צענטערן פון אייראפע.
אין 1940 האבן די דייטשן איינגענומען ליעזש. מיט דער הילף פון דער באפעלקערונג האט מען געראטעוועט א סך יידן און מ'האט באהאלטן די קינדער און די פליטים אין די פילצאליק מאנאסטירן.
לופט
ליעזש פליפארט געפינט זיך א פאר קילאמעטער מערב פון דער שטאט.
וואסער
דער פארט פון ליעזש, פלאצירט אויפן מעז טייך, איז דער דריטער גרעסטער טייך פארט אין אייראפע. ליעזש איז פארבינדן דורך קאנאלן מיט אנטווערפן און ראטערדאם.
באן
דער צווישנשטעט עקספרעס פארבינדט ליעזש מיט קעלן און פראנקפורט; טהאליס פארבינדט ליעזש מיט פאריז-צפון.
ראדינג וואלי אונטערגרונט סטאנציע
די סטאנציע איז אין זאנע 4.
ראדינג וואלי האט געהאט נאר 260,000 פאסאזשיר־רייזעס אין גאנץ 2015 (בערך 712 פאסאזשירן א טאג) און איז די ווייניגסט געניצטע סטאנציע אויך דער גאנצער אונטערגרונט נעצווערק.
היסטאריע
די ליניע אדורך ראדינג וואלי האט געעפֿנט אום 1טן מיי 1903, אויף דער גרויס-איסטערן באן צווייג ליניע פערלאפ שלייף פון וואודפארד קיין אילפֿארד. די סטאנציע האט ערשט געעפנט דעם 3טן פעברואר 1936. אום 29סטן נאוועמבער 1947 האבן אויפגעהערט די פארע באדינונגען און אום 31סטן מיי 1948 האבן אנגעהויבן עלעקטריפיצירטע פאסאזשירן באדינונגען אויף דער צענטראל ליניע קיין צענטראל לאנדאן דורך גאנטס היל. באנען קיין וואודפארד אדורך ראדינג וואלי האבן אנגעהויבן דעם 21סטן נאוועמבער 1948.
באדינונגען
אחוץ די שפיץ שעה׳ן שטעלן זיך אפ:
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:אונטערגרונט סטאנציעס אין עסעקס
קיווי (פרוכט)
דער קיווי איז א צוזאמשטעל פון גוזבערי און יאגדעס.
זיין פלייש איז גרין מיט שווארצע קערלעך.
האנטבוך פון העברעיזמען
עס איז אויסגעפארשט און צוזאמגעשטעלט דורך נחמן קרופין און ארויסגעגעהבן דורך איקוף פארלאג אין בוענאס איירעס אין יאהר 1957.
אינהאלט
דער אריינפיהר צום בוך איז געשריבן לויט די שיטה אז מ'שראַהבט אפי' "לאָשען קוידעש" ווערטער מיטן יודישן אויסלייג.
דער צווייטער איז א קורצער וועלכער אנטהאלט א ליסטע ווי אזוי מע פאריודישט די העברעיאישע שורש'דיגע ווערטער מיט א נישט לשון-קודשדיגן פּרעפיקס און סופיקס.
דער דריטער טייל ברעהנגט ביישפילן און מוסטערן פון די יודישע ליטעראטור ווי די ווערטער וועהרן געניצט.
א צוגאב איז א טאבעלע פון די אלף בית, ימים טובים און תנ"ך.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:ווערטער ביכער קאטעגאריע:יידישע ביכער קאַטעגאָריע:לשון קודש
טאטערידזש און וועטסטאן אונטערגרונט סטאנציע
טאטערידזש און וועטסטאן איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אין וועטסטאן, אין דער לאנדאנער בארא פון בארנעט, צפון לאנדאן. די סטאנציע געפינט זיך אויפן היי בארנעט צווייג פון דער נארדערן ליניע, און איז אין טראוולקארט זאנע 4.
נארדערן ליניע פארן ארויס אין ביידע ריכטונגען יעדע 3-6 מינוט; אין דער דרומדיקער ריכטונג פארן די באנען קיין מארדן דורכן באנק צווייג אדער קיין קענינגטאן אדער מארדן דורכן טשארינג קראס צווייג.
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט דעם 18טן אויגוסט 1924 מיטן נאמען וועטסטאן און טאטערידזש.
יהושע מנחם עהרנבערג
הרב יהושע מנחם (יהושע מענדל) עהרנבערג (י"ב טבת ה'תרס"ה, 1905 – כ"ד אדר ב' ה'תשל"ו, 1976) איז געווען א חסידישער פוסק און אב בית דין אין תל אביב. ער האט געדינט ווי דער הויפט־רב אין די ציפערן פארהאלט-לאגערן.
לעבנסגעשיכטע
הרב יהושע מנחם איז געבוירן געווארן אינעם שטעטל קעמעטשע, אונגארן צו זיינע עלטערן יצחק-אריה לייב און שרה עהרנבערג, וואס האבן געשטאמט פון גארליץ אין גאליציע. אין זיינע יונגערע יארן האט ער געלערנט ביי הרב נפתלי הירץ באמבאך אב"ד סאמבאר מחבר פון "גבעת הלבונה", און נאכהער ביי הרב מאיר אריק אב"ד טארנע וואס האט אים געגעבן היתר הוראה; אויך האט ער געהאט היתר הוראה פון הרב הורוויץ מפראוואזשנע און הרב פירער פון קראסנא.
אין תרפ"ה האט ער געהייראט הינדא-לאה בירנבוים (זי איז געווען איינע פון די ערשטע תלמידות פון שרה שענירער) פון קראקע, וואו ער האט געלערנט ווייטער. ביים חורבן אייראפע האט ער געוואלגערט פיל מאל. ער איז געווארן איינגעזעצט אין דער באכניער געטא, אבער האט געזדאנזשעט צו אנטלויפן אין סלאוואקיי און פון דארט קיין אונגארן.
ער איז געווען נאנט צום בעלזער רב, וואס האט אים מספיד געווען אין דער בעלזער ישיבה אין אגריפס גאס, ירושלים ביי זיין לוויה. ער ליגט אין הר הזיתים.
משפחה
הרב יהושע מנחם און זיין ווייב הינדא לאה האבן געהאט דריי טעכטער. איין טאכטער ריבֿה האט געהייראט אברהם חנוך אבראמאוויטש, א זון פונעם עסקן יהודה מאיר אבראמאוויטש.
קאַטעגאָריע:חסידישע רבנים קאַטעגאָריע:גאליציאנער רבנים קאַטעגאָריע:רבנים אין ארץ ישראל קאַטעגאָריע:בעלזער חסידים קאַטעגאָריע:תל אביב קאַטעגאָריע:נקבר אין הר הזיתים
האקיידא
קליין|250px|דער אינזל האקיידא (טונקל־גרין אויף דער מאפע) האקיידא (יאפאניש: Hokkaidō 北海道) איז דער צווייטער גרעסטער אינזל אין יאפאן (נאך האנשו) און דער 21סטער גרעסטער אינזל אין דער וועלט. דער גאנצער אינזל איז איין פרעפעקטור וואס איז דער מערסט צפונדיקער און דער גרעסטער פרעפעקטור אין גאנץ יאפאן. צווישן האקיידא און האנשו געפינט זיך דער צוגארו דורכגאס (Tsugaru). אונטער דעם דורכגאס גייט דער סייקאן טונעל (Seikan Tunnel), וואס איז לאנג 53.85 ק"מ און איז דער לענגסטער באן טונעל אין דער וועלט. די גרעסטע שטאט אויפן אינזל איז סאפארא (Sapporo), די הויפטשטאט פונעם פרעפעקטור.
דער אינזל געפינט זיך ביים צפון עק פון יאפאן, לעבן רוסלאנד, און איז ארומגענומען מיט דעם פאציפישן אקעאן, דעם יאפאנער ים און דעם אכאצקער ים. דער צענטער פונעם אינזל שפארט איין עטלעכע בארגקייטן און אויך וואולקאנישע פלוינען. דער אינזל איז טעטיק סייסמיש, און ליידט פון כסדרדיקע ערדציטערנישן.
דער אינזל האט א שטח פון 83,452.47 קוואדראט ק"מ, און א באפעלקערונג פון 5,702,131 באוואוינער (ריכטיק פאר 2003).
דעם 25סטן סעפטעמבער 2003 האט פאסירט אויפן אינזל א טויטלעכער ערדציטערניש מיט א שטארקייט פון 8 אויפן ריכטער סקאלע.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:יאפאן קאַטעגאָריע:אינדזלען
דוב-בער קערלער
דוב־בער קערלער (ענגליש: Dov-Ber Kerler; געב' 1958) איז אַ ייִדישער לינגוויסט, רעדאַקטאָר און דיכטער (פּאָעטישע ווערק פאַרעפנטלעכט ער אונטערן פּען-נאָמען 'באָריס קאַרלאָוו'). ער איז א פּראָפעסאָר אין אינדיאנע-אוניווערסיטעט.
לעבנסגעשיכטע
אין 1999 איז אַרויס זײַן מאָנאָגראַפיע Origins of Modern Literary Yiddish, וועלכע ער האָט אָנגעשריבן אויפן סמך פון דער דאָקטאָראַט-פאָרשונג. די מאָנאָגראַפיע איז אין 2004 באַלוינט געוואָרן פון דער מאָדערנער שפראַך אַסאָציאַציע פון אַמעריקע (Modern Language Asosiation of America) ווי די בעסטע אָפּגעדרוקטע ענגליש-שפּראַכיקע פאָרש-אַרבעט איבער ייִדיש פאַר די לעצטע פינף יאָר. צווישן די יאָרן 1989 און 2000 איז דוב-בער קערלער געווען אַ דאָצענט און לעקטאָר פון ייִדישער שפּראַך און ליטעראַטור בײַם אָקספאָרדער אוניווערסטיעט.
אין 2001 איז ער אַריבערגעפאָרן אין די פאַראייניקטע שטאַטן וווּ ער פאַרנעמט די כּהן-קאַטעדרע פון ייִדיש-שטודיעס אין דעם אינידאנע אוניווערסיטעט, אין בלומינגטאָן. זינט 2002 שטייט ער בראָש פונעם Yiddish Ethnographic Project, וואָס אין זײַנע ראַמען ווערן אויפגענומען אויפן ווידעאָ אינטערוויוען מיט די עלטערע ייִדיש-רעדנדיקע אין אוקראַיִנע, מאָלדאָווע, רומעניע און אַ ריי אַנדערע ערטער אין מזרח-אייראָפּע. דער אָפיציעלער נאָמען פון דעם פראָיעקט איז אַהיים (AHEYM).
זינט 1993 האָט ער אָנגעהויבן רעדאַגירן "ירושלימער אַלמאַנאַך", תחילת צוזאַמען מיט זײַן פאָטער, יוסף קערלער און שפּעטער - אַליין.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:רוסישע יידן קאַטעגאָריע:יידישע דיכטער קאַטעגאָריע:רעדאקטארן קאַטעגאָריע:יידישיסטן קאַטעגאָריע:לינגוויסטן קאַטעגאָריע:יידיש שפראך שרייבערס קאַטעגאָריע:יידיש שפראך דאקטוירים און פראפעסארן
כאסני מובאראק
קליין|250px|מובאראק, דער פערטער פרעזידענט פון עגיפטן שמאל|ממוזער|מובארכ מיט [[דזשארדזש וו. בוש נשיא ארה"ב, מרץ 2002]] מוכאַמאַד כאסני מובאַראַק (4טן מיי 1928—25סטן פעברואר 2020) איז געווען דער פערטער פרעזידענט פון עגיפטן, אין אמט פון 14טן אקטאבער 1981 א וואך נאכן געשאסן ווערן פון אנוואר סאדאט 6טן אקטאבער 1981 ביזן 11טן פעברואר 2011.
ער איז געבוירן אין על-מעסעלעכא, עגיפטן, צפון פון קאהיר אין 1928, צו א פאמיליע וואס האט זיך באשעפטיקט מיט לאנדארבעט.
אבער ווען ער איז עלטער געווארן, איז ער אריין אין דער אקאדעמיע פון פליער, און ביי דער זעקסטאגיקע מלחמה איז ער געווען א קאמאנדיר פון א לופט באזע. נאך דער מלחמה, איז ער געווארן באויפטראגט צוריק אויפצושטעלן די לופט כוחות, און ער איז געווארן דער שעף פון די לופט כוחות פון עגיפטן, און ביי דער יום כיפור מלחמה, איז עס שוין געווען אסאך שטערקער, און מער פארגעשריטן ווי בעפאר.
ער איז געוואקסן אין ראנג פון אינערהאלב די עגיפטען לופט פלאט רייען ביז ער איז געווארן וויצע פרעזידענט. און דערנאך פרעזידענט, מובאראק ווערט פארעכענט אלס איינער פון די שטערקסטע איינפלוסרייכסטע פירער אין מיטל מזרח אין אויף די אראבישע וועלט.
ווען אנוואר סאדאט איז געהרגט געווארן אין 1981, איז ער געווארן פרעזידענט פון עגיפטן, און זייענדיק איינער פון די מאכטפולסטער פירער פון דעם מיטל מזרח, און דער אראבישער וועלט, שפילט ער א ראלע אין די פאליטיק, אי בנוגע ישראל אי אין אנדערע עניינים.
ער האט רעזיגנירט פון אמט 11טן פעברואר 2011, און די ארמיי האט איבערגענומען דאס פירערשאפט אין לאנד.
משפחה
ווייב סוזן מובאראק. די פּאָר האט צוויי זון, גאַמאַל מבבארכ און הלאַאַה מבבארכ.
קאַטעגאָריע:פרעזידענטן קאַטעגאָריע:עגיפטן
לואישעם סטאנציע
לואישעם איז א נאציאנאלע באן און דאקלאנדס לייכטע באן (דל״ב) איבערבייט סטאנציע אין לואישעם, דרום־מזרח לאנדאן. זי איז א סטאנציע אויף עטלעכע ליניעס באדינט דורך סאדאיסטערן, און די דרום סוף־סטאנציע פונעם לואישעם צווייג פון דער דאקלאנדס לייכטע באן.
היסטאריע
די צפון קענט ליניע האט געעפנט דעם 30סטן יוני 1849 מיט א סטאנציע אין לואישעם. ווען די מיטן קענט ליניע האט געעפנט אין 1857 האט מען געבויט א נייע סטאנציע וואס האט באדינט ביידע ליניעס.
אום 3טן דעצעמבער 1999 האט מען געעפנט די פארלענגערונג פון דער דאקלאנדס לייכטע באן קיין לואישעם.
סאדאיסטערן (נאציאנאלע באן)
די באדינונג אין די נישט־שפיץ שעה׳ן איז: צפונדיק:
מזרחדיק:
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין לאנדאן
העניך אקערמאן
העניך (הענעך) אַקערמאַן (מאָלינעץ, בעסאַראַביע, 6טן אָקטאָבער 1901 – ניו-יאָרק, 8טן סעפּטעמבער 1970) איז געווען אַ ייִדישער דיכטער און זשורנאַליסט.
לעבנסגעשיכטע
העניך אַקערמאַן איז געבוירן געוואָרן אינעם דאָרף מאָלינעץ פונעם כאָטינער אוּיעזד פון דער בעסאַראַבער גובערניע אין דער רוסלענדישער אימפּעריע (איצט אין אוקראַיִנע). ער האָט זיך געלערנט אינעם שטעטל כאָטין. אַלס דיכטער האָט ער דעביוטירט אין 1919 אין דער קעשעווענער צײַטונג "דער מאָרגן". אין 1920 האָט העניך אַקערמאַן עמיגרירט קיין אַמעריקע. ער האָט זיך געדרוקט אין פאַרשיידענע ייִדישע פּעריִאָדישע אויסגאַבעס פון די פאַרייניקטע שטאַטן: "פעדער", "אויפגאַנג", "גרויסער קונדס", "גערעכטיקייט", "אַמעריקאַנער", "פרײַער אַרבעטער-שטימע" און "קינדער-זשורנאַל". אין 1932 איז העניך אַקערמאַן געוואָרן אַ מיטאַרבעטער פון דער ניו-יאָרקער צײַטונג "פאָרווערטס", וווּ ער האָט געפירט די זונטיק-רובריק "שטויגנדיקע געשיכטעס פון אמתן לעבן", צומאָל אונטערן פּען-נאָמען "אַ מאָלינעצער". זינט 1934 האָט העניך אַקערמאַן געאַרבעט אין דער ניו-יאָרקער צײַטונג "טאָג".
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:יידישע דיכטער קאַטעגאָריע:רוסישע יידן
נפתלי אהרן וועקשטיין
רבי נפתלי אהרן וועקשטיין איז א חוקר יוחסין (גענעאלאג) פון רבנישע משפחות וועלכער איז בארימט מיט זיינע מאמרים "ויתילדו" אין דער המודיע צייטונג. וועקשטיין וואוינט אין אשדוד.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:ישראלים קאַטעגאָריע:גענעאלאגן
קאַטעגאָריע:חוקרים
אסיפ צאדקין
אָסיפּ (יאָסל) צאַדקין (רוסיש: Осип Цадкин; פֿראַנצױזיש: Ossip Zadkine; דעם 14טן יולי 1890 - 25סטן נאָװעמבער 1967) איז געװען אַ פּראָמינענטער פֿראַנצױזישער סקולפּטאָר, מאָלער און גראַפֿיקער פֿון רוסיש-ייִדישן אָפּשטאַם.
רעכטס|200px|קליין|אָסיפּ צאַדקין: די צעשטערטע שטאָט (ראָטערדאַם)
ער איז געבױרן געװאָרן אין סמאָלענסק (רוסלענדישע אימפּעריע) אין אַ ייִדיש-שאָטישער משפּחה (זײַן פֿאָטער, אהרן צאַדקין, אַ לערער פֿון די קלאַסישע שפּראַכן אינעם סמאָלענסקער קריסטלעכן סעמינאַריום, איז געװען אַן אָרטיקער ייִד און זײַן מוטער, סאָפֿיע לעסטער, האָט געשטאַמט פֿון דער משפּחה פֿון שאָטישע אימיגראַנטן, װאָס האָבן זיך באַזעצט אין רוסלאַנד שױן אין דער תּקופֿה פֿונעם קײסער פּעטער דעם גרױסן).
קליין| 170px |אָסיפּ צאַדקין: גרױסער אָרפֿײ אין 1905 איז אָסיפּ געפֿאָרן קײן ענגלאַנד, װוּ, במשך פֿון עטלעכע יאָרן, האָט ער געאַרבעט אין סטאָליער-װאַרשטאַטן, זיך געלערנט אין אָרטיקע קינסטלערישע שולן, שטודירט די קלאַסישע קונסט אין די זאַלן פֿונעם "בריטישן מוזײ" אין לאָנדאָן. אין 1910 האָט אָסיפּ צאַדקין זיך באַזעצט אין פּאַריז, װוּ ער האָט געדונגען אַן אַטעליע אינעם באַרימטן "בינשטאָק" (La Ruche). אין 1911 האָט ער צום ערשטן מאָל אױסגעשטעלט זײַנע סקולפּטור-בילדער אין דעם "סאַלאָן פֿון די אומאָפּהענגיקע" (Salon des Indépendants) און דעם "האַרבסט-סאַלאָן" (Salon d'Automne). דערנאָך האָט ער אָנטײלגענומען אין די קינסטלערישע אױסשטעלונגען אין פּעטערבורג (1912), בערלין (1914) און לאָנדאָן (1914). ער האָט זיך באַקענט מיט גיִיאָם אַפּאָלינער (Guillaume Apollinaire), בלעז סאַנדראַר (Blaise Cendrars), אַמעדעאָ מאָדיליאַני (Amedeo Modigliani), זשאַק ליפּשיץ (Jacques Lipchitz), קאָנסטאַנטין בראנקוזי (Constantin Brancusi), פּאַבלאָ פּיקאַסאָ (Pablo Picasso), אַנרי מאַטיס (Henri Matisse) און אַנדערע פּראָמינענטע פֿאָרשטײער פֿון דער פּאַריזער קינסטלערישער און ליטעראַרישער סביבה.
אָסיפּ צאַדקין האָט זיך באַטײליקט אַלס אַ פֿרײַװיליקער אין דער ערשטער װעלט-מלחמה (געדינט אין דער פֿראַנצױזישער אַרמײ, און אין 1916 איז פֿאַרװוּנדעט געװאָרן בעת אַ דײַטשישער גיפֿטגאַזן-אַטאַקע).
אין די 1920ער יאָרן האָט דער קינסטלער אױסגעאַרבעט זײַן אײגענעם נוסח, באַזירט אױפֿן פֿאַראײניקן די פּרינציפּן פֿון קוביזם און עלעמענטן פֿון די אַרכאַיִשע "פּרימיטיװע" קונסטן. בכדי צו דערגרײכן אַ העכערן אױסדריקלעכקײט-ניװאָ פֿון זײַנע װערק, פֿלעגט ער אױסנוצן פֿאַרשײדנאַרטיקע מאַטעריאַלן, מאָדעלירן עפֿענונגען און ריסן, שאַפֿן בולטע און אַרײַנגעבױגענע אױבערפֿלאַכן, פֿאַרבן און באַדעקן זײ מיט צײכענונגען און אַלפֿאַבעט-טעקסטן, וכדומה. אַזױ אַרום, עס האָט זיך צומאָל געשאַפֿן אַן אײַנדרוק, אַז דער סקולפּטור-רױם איז גלײַך װי אױסגעקערט געװאָרן אױף דער לינקער זײַט.
אין 1941-1945, בשעת דער צװײטער װעלט-מלחמה, האָט ער געלעבט און געאַרבעט אין די פֿאַראײניקטע שטאַטן. אין 1945 האָט ער זיך אומגעקערט קײן פֿראַנקרײַך.
אין די נאָכמלחמהדיקע יאָרן, זײַנען צאַדקינס גרױסע רעטראָספּעקטיװע אױסשטעלונגען פֿאָרגעקומען אין די מוזײען פֿון אַמסטערדאַם, פּאַריז און ראָטערדאַם. אין 1953 האָט מען אױפֿגעשטעלט אין ראָטערדאַם זײַן באַקאַנטע דענקמאָל-סקולפּטור "די צעשטערטע שטאָט" (װי באַװוּסט, בשעת דער צװײטער װעלט-מלחמה, האָבן די נאַציס חרוב געמאַכט דעם צענטראַלן טײל פֿון אָט דער האָלענדישער שטאָט). הײַנט-צו-טאָג, דעם קינסטלערס װערק געפֿינען זיך אין די גרעסטע מוזײען פֿון דער װעלט.
אָסיפּ צאַדקין איז נפֿטר געװאָרן אין 1967 אין פּאַריז. צו קבורה האָט מען אים געבראַכט אױפֿן "מאָנפּאַרנאַס"-צווינטער. אין 1982, אין דעם הױז אױף דער פּאַריזער גאַס d'Assas, װוּ ער האָט געלעבט און געאַרבעט זינט 1928, האָט מען געעפֿנט זײַן מוזײ.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:סקולפטארן קאַטעגאָריע:מאלערס קאַטעגאָריע:פראנצויזן
ליסטע פון לענדער לויט שטח
קליין|500px|לענדער לויט שטח דאס איז א רשימה פון קאנטינענטן לויט שטח:
דאס איז א רשימה פון לענדער לויטן סה"כ שטח, ד"ה דער שטח פון טרוקעניש און אויך אזערעס און טייכן.
לענדער לויט שטח קאַטעגאָריע:לענדער
וואודסייד פארק אונטערגרונט סטאנציע
וואודסייד פארק איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אין וואודסייד פארק, אין דער לאנדאנער בארא פון בארנעט, צפון לאנדאן. די סטאנציע געפינט זיך אויפן היי בארנעט צווייג פון דער נארדערן ליניע, און איז אין טראוולקארט זאנע 4.
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט דעם 1טן אפריל 1872 מיטן נאמען טארינגטאן פארק.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:נארדערן ליניע סטאנציעס
מענטשן רעכט
מענטשן רעכט באדייט א באגריף אדער פילאסאפיע אז עס באקומט יעדן מענטש אויף דער וועלט געוויסע גרונטרעכט.
דער פילאסאף דזשאן לאק האט פארגעלייגט אז יעדער מענטש האט "נאטירלעכע" רעכט, און די געזעלשאפט טאר נישט פוגע זיין אין די רעכט. דער אמעריקאנער פאליטיקער טאמעס זשעפערסאן האט אריינגעלייגט פארשידענע מענטשן־רעכט אין דער אומאפהענגיקייט־דערקלערונג פון די פאראייניגטע שטאטן.
אין 1948 האבן די פאראייניגטע פעלקער אויפגענומען די אלוועלטלעכע דעקלאראציע פון מענטשרעכט.
היסטאריע
דעם באגריף פון מענטשן רעכט טרעפט שוין אין דער תורה. שפעטער, אין עטלעכע תקופות, האט מען אנגעהויבן אוועקשטלען געזעצן וואס היטן מענטשן רעכט, למשל די געזעצן פונעם אינדישן קייסער אשאקא.
קאַטעגאָריע:געזעץ קאַטעגאָריע:סאציאלאגיע
זעליג בראדעצקי
זעליג בראדעצקי (10טן פעברואר 1888, כ"ו תמוז ה'תרמ"ח – 20סטן מיי 1954) איז געווען א יידישער מאטעמאטיקער, א ציונישער עסקן און דער פרעזידענט פונעם העברעאישן אוניווערסיטעט אין ירושלים.
קאַטעגאָריע:מאטעמאטיקער קאַטעגאָריע:ענגלישע יידן
קישקע
קליין|250px|קישקע געפֿילט מיט [[מצה מעל און שמאלץ]] קליין|250px|"קישקע קינג", א יידישע [[רעסטאראן אין די פאראייניגטע שטאטן]] געפילטע קישקע איז מאכל פון מזרח-אייראפעישע יידן, געמאכט פון דער גראבער קישקע פון רינדער געפֿילט מיט געפרעגלטן ציבל, מעל, שמאלץ און געווירצן.
די געקאכטע קישקע קען זיין יעדן פֿארב פון ווייס-גרא ביז ברוין-אראנזש, דאס ווענדט זיך אין וויפל געווירצן מען לייגט אריין בעיקר די פאפריקע. היינטיגע צייטן ניצט מען סינטעטישע איינוויקלונג אנשטאט עכטע קישקע פו א בהמה. ענלעך צו קישקע איז מעגעלע, מען מאכט דאס אין שטוב מען פילט אן די הויט פונעם האלדז פון א הינדל אדער אן אינדיק.
די קישקע מאכט מען געווענלעך פרייטאג, און מען לאזט זי קאכן אין דעם טשאלנט, וואס מען עסט שבת בייטאג.
קאַטעגאָריע:עסנווארג קאַטעגאָריע:יידישע קיך
דרום טאטנהאם באן סטאנציע
דרום טאטנהאם איז א לאנדאנער איבערגרונט סטאנציע אויף דער גאספל אק – בארקינג ליניע, וואס געפינט זיך אויף דער מזרח זייט פון דער A10 היי ראד אין טאטנהאם, צפון לאנדאן, ענגלאנד.
ישראל האפשטיין
רבי ישראל האפשטיין זצ"ל (ה'תצ"ג - י"ד תשרי ה'תקע"ה), באקאנט אלס דער קאזשניצער מגיד.
אפשטאם
רבי ישראל איז געבוירן אין אפטא, פוילן, אין יאר ה'תקמ"ט צו זיין פאטער ר' שבתי דער ספרים איינבינדער.
רבנות
זיין אייניקל הרב חיים מאיר יחיאל שפירא דער שרף פון מאגליניצא שרייבט אין דער הקדמה פון ספר עבודת ישראל, רבי ישראל האט געלערנט אומגעפער פופציג יאר שיעורים מיט שארפע תלמידים.
רבי ישראל איז געווען פון די תלמידים פון מעזריטשער מגיד, פון נועם אלימלך, און פון קדושת לוי.
זיין תלמיד דער דאמבראווער רב הרב מרדכי דוד אונגאר שרייבט אין זיין הסכמה אויף דעם עבודת ישראל, ער געדענקט אין זיינע יונגע יארן ווען ער האט געלערנט ביים קאזשניצער מגיד זענען פונקן פייער ארויס, מיר האבן געזען ווי ער צילט צום אמת, און זיין שטרעבונג איז געווען צו פארענטפערן דעם רמב"ם.
רבי ישראל איז געווען דער מגיד אין קאזשניץ.
פאמיליע
פון רבי ישראל'ס קינדער פון זיין זיווג ראשון, מרת רויזא:
רעפערענצן
קאטעגאריע:פוילישע אדמורי"ם קאטעגאריע:קאזשניץ
קרית מלך רב
קרית מלך רב איז א סאטמארער אלבאם ערשינען אין יאהר ה'תשנ"ד לכבוד די חתונה פון חיים הערש דער צווייטער זוהן פון אהרן טייטלבוים פון קרית יואל.
אינהאלט
קאטעגאריע:סאטמאר קאטעגאריע:אידישע טעיפס קאטעגאריע:אלבאמען פון יאהר ה'תשנ"ד
קארדיאלאגיע
קאַרדיאלאגיע (פון גריכיש καρδίᾱ קאַרדיאַ, "האַרץ" און  -λογία -ל אגיאַ, "שטודיע") איז א צווייג פון מעדיצין וואס באהאנדלט הארץ־פֿעלער ווי אויך פֿעלער פון טיילן פון דער בלוט צירקולאציע סיסטעם. דאס פעלד שליסט איין מעדיצינישער דיאגנאז און קוראציע פון  הארצפעלער פון געבורט, קאראנארע הארץ־קראנקייט, הארץ נישט־גענוגיקייט און עלעקטרא־פיזיאלאגיע. דאקטוירים וואס ספעציאליזירן אין דעם דאזיקן פעלד פון מעדיצין רופט מען קאַרדיאלאגן, א ספעציאליטעט פון אינעוועניגסטן מעדיצין.
אלע קארדיאלאגן שטודירן הארץ פעלער, אבער הארץ פעלער פון דערוואקסענער און פון קינדער זענען צוויי באזונדערע דיסציפלינען. א סתם קארדיאלאג פאר דערוואקסענער איז נישט טרענירט צו באהאנדלען קינדער, און קינדער־קארדיאלאגן קענען נישט באהאנדלען דערוואקסענער.
קאַטעגאָריע:הארץ קאַטעגאָריע:מעדיצין
ווייסבוך
א ווייסבוך איז אן אפיציעל באריכט אדער א האנטבוך וואס רעדט אדורך אן ענין און זיין לייזונג. דער נאמען "ווייסע בוך" שטאמט פון ענגליש "white paper", וואס זאגט ארויס אז דאס בוך איז נאך נישט פעסטגעשטעלט.
אין דער קאמאנוועלט פון פעלקער איז א ווייסבוך א דאקומענט וואס די רעגירונג שטעלט פאר איר פלענער און ברענגט דאס פאר פארלאמענט צו באשטעטיקן.
למשל:
קאַטעגאָריע:דאקומענטן
מזרח ריידינג פון יארקשיר
מזרח ריידינג פון יארקשיר איז א לאקאל-רעגירונג דיסטריקט וואס איז אן אוניטארישער אויטאריטעט, און אויך א צערעמאניע־גראפנשאפט (וואס נעמט איין די שטאט האַל אין צפון־מזרח ענגלאנד. די צערעמאניע־גראפנשאפט מזרח ריידינג פון יארקשיר גרענעצט די גראפנשאפטן לינקאנשיר און דרום יארקשיר צון דרום און  צפון יארקשיר צו מערב און צפון; אין דער מזרח זייט געפינט זיך דער צפון ים. מזרח ריידינג פון יארקשיר באדעקט א שטח פון 2,479 קוואדראט ק"מ.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:גראפנשאפטן אין ענגלאנד
באהלי צדיקים
באהלי צדיקים, איז אן אלבאם פון סאטמארער ניגונים וואס איז ערשינען לכבוד א חתונה דער חתונה פונעם סאטמארער רבינ'ס (רבי אהרן טייטלבוים) טאכטער וואס איז אפגעהאלטן געווארן אין קרית יואל, אין יאר ה'תשנ"ח.
עס איז דאן נישט געווארן שטארק אויפגעכאפט צוליב וואס עס איז נישט אזוי פראפעסיאנעל אבער א סאך פון די ניגונים וואס זענען ערשינען דארט צום ערשטן מאל, זענען שפעטער געווארן וועלטס-ניגונים, וועלכע ווערן געזינגען אפטמאל אויכעט ביי אנדערע הויפן. עס איז א געמיש פון בעיקר נייע, און עטליכע פארצייטישע, סאטמארער ניגונים. צווישן רוב ניגונים איז נישט דא קיין אפשטעל נאר מ'פאהרט תיכף אריין אינעם אנדערן.
די מערהייט פון די ניגונים און לידער זענען שנעלע און לעבעדיגע אדער וואלצן. בלויז עטליכע זענען פאמעליך.
אינהאלט
ערשטע זייט:
צווייטע זייט:
קאטעגאריע:סאטמאר קאטעגאריע:אידישע טעיפס
ישראל נעקראסאוו
ישראל נעקראַסאָוו (רוסיש: Исроэл Некрасов) איז אַ ייִדישער דיכטער און איבערזעצער פון דער ייִדישער ליטעראַטור אין רוסיש.
לעבנסגעשיכטע
ישראל נעקראַסאָוו איז געבוירן געוואָרן אין 1970 אין לענינגראַד (איצט - פּעטערבורג). נאָכן פאַרענדיקן מיטלשול האָט ער געאַרבעט אַלס סטאָליער און מולער. פאַרענדיקט דעם פילאָלאָגישן פאַקולטעט פונעם פּעטערבורגער מלוכה-אוניווערסיטעט. ישראל נעקראַסאָוו וווינט אין פּעטערבורג און אַרבעט אינעם פּעטערבורגער אינסטיטוט פאַר יודאַיִק אַלס לערער פון דער ייִדישער שפּראַך און ליטעראַטור. ער האָט רעדאַגירט דעם פּעטערבורגער ייִדישן ליטעראַרישן אַלמאַנאַך "דער נײַער פרײַנד" (עס זײַנען דערשינען צוויי בענדער – אין 2004 און אין 2006).
מיט זײַנע אָריגינעלע לידער אויף ייִדיש האָט ישראל נעקראַסאָוו דעביוטירט אין 2003 אינעם אַמעריקאַנער וועב-זשורנאַל "דער באַוועבטער ייִד". זינט דעמלט זײַנען זײַנע לידער פאַרעפנטלעכט געוואָרן אין "ירושלימער אַלמאַנאַך", "טאָפּלפּונקט", "ייִדישלאַנד" און אין אַנדערע פּעריִאָדישע אויסגאַבעס. ער האָט איבערגעזעצט אין רוסיש אַ גאַנצע ריי ווערק פון ישׂראל-יהושע זינגער, יצחק באַשעוויס-זינגער, דוד בערגעלסאָן, אבֿרהם סוצקעווער און פֿון אַנדערע ייִדישע פּראָזאַיִקער און דיכטער.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:רוסישע יידן קאַטעגאָריע:יידישע דיכטער קאַטעגאָריע:איבערזעצער
משה אליקים בריעה האפשטיין
רבי משה אליקים בריעה האפשטיין זצ"ל (ה'תקי"ז - י"ב אלול ה'תקפ"ח), באקאנט אלס "דער באר משה".
אפשטאם
רבי משה אליקים בריעה איז געבוירן אין ה'תקי"ז צו זיין פאטער הרב ישראל האפשטיין, באקאנט אלס דער קאזשניצער מגיד. און צן זיין מוטער מרת רויזא.
רבנות
רבי משה אליקים בריעה איז געווען דער ממלא מקום פון פאטער, מגיד אין קאזשניץ.
הסתלקות
רבי משה אליקים בריעה איז נפטר געווארן י"ב אלול ה'תקפ"ח.
פאמיליע
רבי משה אליקים בריעה האט געהייראט בזיווג ראשון מרת ביילא, א טאכטער פון הרב יהודה לייב הכהן פון אניפולי, מחבר פון ספר אור הגנוז. זייער טאכטער:
רעפערענצן
קאטעגאריע:פוילישע אדמורי"ם קאטעגאריע:קאזשניץ
9טן אויגוסט
דעם 9טן אויגוסט איז דער 221סטער טאג פון יאר (222סטער אין אן עיבור־יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 144 טעג.
פייערטעג
09
עמערשאם סטאנציע
די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 9 און האט דריי פעראנען. די רייזע קיין דויערט דריי און א האלב מינוט.
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט אום 1טן סעפטעמבער 1892 ווען די מעטראפאליטאן באן האט פארלענגערט איר ליניע קיין איילזבורי.
ביז 1960 האבן פארע לאקאמאטיוון געפירט די באנען צפון פון.
לאנדאנער אונטרעגרונט
אין די פרי שפיץ־שעה׳ן:
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין באקינגהאמשיר
בארשא
בעפאר דער ערשטער וועלט קריג איז בארשא - ווי גאנץ מארמאראש - געשטאנען אונטער די אונגארישע הערשאפט. ביים אויסגאנג פונעם קריג האט די פעלקער-ליגע איינגעטיילט די גרעניצן פונדאסניי. מארמאראש איז צעטיילט געווארן צווישן ראמעניא און טשעכיי, און בארשא איז אויסגעפאלן אויף דער ראמענישער זייט.
פארצייטנס פלעגן יודן אנרופן דאס שטעטל מיטן צונאמען "קליין ירושלים", א נאמען וועלכע זי האט ערליך פארדינט זייענדיג א עיר מלאה חכמים וסופרים.
באקאנט זענען צווישן זיי: רבי פנחס'ל בארשער - ברודער פון אהבת ישראל; זיין זוהן רבי אלתר מנחם מענדל האגער פון בארשע; רבי יעקב צבי וואלדמאן רב פון בארשע; זיינע חשוב'ע זין רבי משה עזריאל וואלדמאן דער דיין און רבי ישראל; דער שוחט רבי ישראל כהנא; רבי יוסף לייפער מיט זיינע הייליגע זיהן וועלכע האבן גע'שמ'ט אלס געטליכע לייט, ציהענדיג די הייליגע נדבורנא'ער דינאסטיע. און נאך און נאך קדושי עליון.
היסטאריע
בארשא איז געווען א שטעטל וואס האט געווירבלט מיט תורה און חסידות פארנעמענדיג א שיינעם ארט אויבן אן צווישן די חסיד'ישע שטעטלעך.
די בארשא קמיע
פיל מעשיות און סיפורי צדיקים זענען פארבונדן מיט דעם דאזיגן הייליגן שטעטל. אסאך יארן צוריק, אין די צייטן פונעם הייליגן רבין ר' מענדעלע רימאנאווער, זענען די יודן אינעם געגנט געווען היבש פארמעגליך. און ווי פארשטענליך האבן די גוים אינעם געגנט עס נישט געקענט פארטראגן, און אלעס געטוהן צו צעשטערן זייער פרידליכן לעבן.
איינמאל איז זיי געלונגען אנצוגעבן ביי די הערשאפט א מסירה אז די יודן רויבן גאלד פונעם נאענטן פריסלאפ בארג, וועלכע זיצט אויף אוצרות פון גאלד. א גרויסער געפאר האט דאן געלויערט אויך די ארטיגע יודן, איז מען געלאפן צום רבין ר' מענדעלע אויס'פועל'ן א ישועה. דער צדיק האט באלד אפגעשריבן א קמיע, אנזאגנדיג דערביי אז מען זאל עס באהאלטן אינעם ארון הקודש פונעם שטאטישן ביהמ"ד און דאס זאל דינען אלס שמירה פאר אלע יודן פון שטעטל.
זעלבסט פארשטענדליך אז די מסירה איז אפּגעשאפן געווארן, און זינט דאך האבן די יודן אין בּארשא געלעבט במנוחה אומגעשטערט.