cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
סקאנדיום
באניצן
די פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע ניצן בערך 20 קילאָגראַמען א יאר פון סקאַנדיום אַקסיד (Sc2O3) צו שאפן זייערע שטאַרקע לאמפן. ווען מען גיט אריין סקאַנדיום יאדיד אין קוועקזילבער לאמפן דאס העלפט פּראָדוצירן קינסטלעך העל ליכט ענלעך צו זונענשייַן. איבער דער וועלט ניצט 80 קילאגראם אַ יאָר צו פאבריצירן לאמפן.
נאך א באניץ פון סקאַנדיום איז אין א געשמעלץ מיט אלומיניום, מיט וואס ער געבויט עראפלאנען, גערלז ביציקל סטרוקטורן, און בייסבאָל קלאפערס. ווען סקאַנדיום ווערט צוגעלייגט אין אַלומיניום, טוט ער אים פארשטארקן (אפילו בייַ הויכע טעמפּעראַטורן) און פארמערט זיין בייגיקייַט.
קאַטעגאָריע:כעמישע עלעמענטן
אש-זייף
דאס איז א אור אלטע וועג פון רייניגן קליידער און געשיר. עס איז זייער זייער שארף, טראץ וואס עס איז דורכזיכטיג ווי איינפאכע וואסער, איז עס נאך אזוי שארף ווי בליטש.
די מנהג אין סקווירא איז, אז פארן יום טוב פסח, רייניגט מען אלע קליידער און געשיר, בלויז מיט דעם.
עס איז פשוט פראדעצירט, דורכן אויפקאכן וואסער ביז עס קריעלט און באבעלט אויף א גליענדיגער גראט, דאן לייגט מען אריין א פארבינדענע טיכל מיט שווארצע אש, דאס טוישט נישט די קאליר פונעם וואסער, נאר עס געבט צו דעם שארפקייט, און ווערט א שארפע כעמיקאל.
דאס איז געווען א נארמאלע וועג פון רייניגן, אינעם אלטן היים אין אוקריינע. [אפשר איבעראל אויכעט]
קאַטעגאָריע:כעמישע פארבינדונגען
קאנאן סטריט סטאנציע
קאנאן סטריט, אויך לאנדאן קאנאן סטריט, איז א צענטראל לאנדאן באן וואקזאל מיט א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע פלאצירט אין קאנאן סטריט אין דער סיטי פון לאנדאן. די עיקר דינסטן פון קאנאן סטריט ווערן אפערירט דורך סאדאיסטערן באן; די לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע ווערט באדינט דורך די דיסטריקט און קרייז ליניעס.
די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 1.
היסטאריע
די סטאנציע האט זיך געעפנט דעם 1טן סעפטעמבער 1866.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:לאנדאנער וואקזאלן קאַטעגאָריע:דיסטריקט ליניע סטאנציעס
נאמיביע
נאַמיביע, אפיציעל די רעפובליק פון נאַמיביע (ענגליש: Republic of Namibia) איז א לאנד אין דרום אפריקע, וואס גרענעצט דעם אטלאנטישן אקעאן צו מערב. נאמיביע גרענעצט אנגאלא און זאמביע צו צפון, באצוואנע צו מזרח און דרום אפריקע צו מזרח און דרום. דער שטח פונעם לאנד איז 820,000 קוואדראט ק"מ.
די הויפטשטאט איז ווינדהוק. נאמיביע איז א מיטגליד אין די פאראייניגטע פעלקער, דעם אפריקאנער פארבאנד און דער קאמאנוועלט.
די באפעלקערונג איז געשאצט צו 2,100,000.
חיים חזקיהו מדיני
רבי חיים חזקיה מדיני (ז' חשוון ה'תקצ"ג, 1832 - כ"ד כסלו תרס"ה, 1904) איז געווען איינער פון די אחרונים, מחבר פונעם ספר שדי חמד און נאך ספרים. ער איז געווען א רב אין קרים און דערנאך איז ער געווארן רב פון חברון.ער האט געהאט א פאטאגראפיסטישער קאפ, און געדענקט צענדליגער טויזנטער מראה מקומות פון כל התורה כולה.
ביאגארפיע
געבוירן געוואָרן מיטן נאָמען חזקיהו אין ירושלים (דער נאָמען חיים איז צוגעלייגט געוואָרן נאָך אַ קראַנקייט), צו רבי אליהו רפאל מדיני, א מיטגליד פון א לאנג-שטאָטישער משפּחה אין ירושלים און און מוטער רביצין קאלו ווידא.
שדי חמד
דער שדי חמד איז אן ענציקלאפעדיע אין א סעריע ספרים געשטעלט אויף ערכים פון א' ביז ת', דערנאך איז דא א עקסטערע מערכה פאר חתן וכלה, און פאת השדה און שיורי שדה. דער לעצטער באנד איז זיינע תשובות ספרים.
עס איז געשריבן מיט גאר גרויס בקיאות, עס ווארפט אריבער ביי יעדער נושא אלע שיטות און ספרי קודש, ראשונים ואחרונים שו"ת, אויף א וואונדרליכן אופן וואס האט נישט איר גלייכן ביי אידישע ספרים.
אין שפעטערדיגע דורות באנוצט מען זיך אויף אים מיט א מליצה "ואסף איש טהור". גדולי ישראל באנוצן זיך מיט זיין ספר זייער אפט, יעדער ווייסט ווען ער פארלייגט זיך אויף א ענין וועט מען טרעפן דארט אלץ פון דער גאנצער תורה.
טאפלישאן
48.56667°N, 18.18333°W טאפלישאן איז א שטעטל אויפן נייטרע טייך אין סלאוואקיי, 29 ק"מ צפון פון נייטרא און 26 ק"מ מזרח פון פיסטיאן.
יידישע היסטאריע
אין 1880 האבן געוואוינט אין טאפלישאן 1,119 יידן, און אין 1920 זענען געווען 1,954 יידן.
דער לעצטער רב דארטן איז געוועזן הרב אברהם אלעזר ווייס.
אלעזר אבוחצירא
רבי אלעזר אבוחצירא (ד' אב תש"ח – כ"ז תמוז תשע"א), גערופן באבא אלעזר, איז געווען א באוואוסטער רב, א זון פון רבי מאיר אביחצירא און זיין ווייב שמחה.
משפחה
רבי אלעזר אביחצירא האט חתונה געהאט מיט דבורה. ביי זיין לוויה איז זיין עלטסטער זון, רבי פנחס אביחצירא, געקרוינט געווארן אלס נאכפאלגער. אין 2012 איז דער עושר פון זיין הויף, וואס ער האט ירושה פון זיין פאטער, געשאצט אויף בערך 1.3 מיליארד שקל. שמאל|ממוזער|קברו של רבי אלעזר ער ליגט אין הר הזיתים. קאַטעגאָריע:ספרדישע רבנים קאַטעגאָריע:מקובלים
קאַטעגאָריע:נקבר אין הר הזיתים <div class="etrogezratnashim1236" style="background-color:rgba(255,192,203,0.5);position: fixed;bottom: 8px;left: 16px;font-size: 18px;z-index: 100000;font-weight: bold;">הגלישה באתרוג במסלול מתחם נשים <div class="etrogezratnashim1236" style="background-color:rgba(255,192,203,0.5);position: fixed;bottom: 8px;right: 16px;font-size: 18px;z-index: 100000;font-weight: bold;">הגלישה באתרוג במסלול מתחם נשים
רבי
רבי (קירצן: ר') איז דער טראדיציאנעלער יידישער טערמין פאר איעדער וואס לערנט-אויס זיינע סטודענטען תורה אדער יראת שמים. דאס ווערט געניצט דורך תלמידים אין חדר אדער ישיבה פאר זייערע לערער, אדער דורך ערוואקסענען פאר די וואס זיי האלטן פאר זייערע לערער אין תורה.
די טערמינען רב און ראַבײַ זענען ענליך, אבער האבן געווענליך א מער ספעציפישן באדייט. זעה: רב.
כפר תבור
כפר תבור איז א לאקאלער ראט אין דעם אונטער גליל געגנט, אין צפון דיסטריקט פון ישראל, וואס געפינט זיך ביים פוס פון הר תבור. דאס דארף איז געגרינדעט געווארן אין 1901.
אין 1949 האט עס באקומען דעם סטאטוס פון א לאקאלן ראט. זיין באפעלקערונג איז 3,006 (אין 2011).
קאַטעגאָריע:ישובים אין ישראל
אבי ווייס
200px|קליין|רבי אבי ווייס רבי אבי ווייס (אברהם חיים יוסף הכהן ווייס, געבוירן אין 1944) איז אן אמעריקאנער מאדערן ארטאדאקסישער רב וואס שטייט בראש פון די היברו אינסטיטוציע פון ריווערדעיל, ניו יארק. ער איז א מחבר ספרים, א מגיד שיעור און אן עסקן. ער איז דער גרינדער פון דער ערשטער "אפענע ארטאדאקס" ישיבה "ישיבת חובבי תורה".
אין 2012 איז ווייס באצייכנט געווארן דורך ניוסוויק אךס דער עלפטער מערסטער פראמינענטער רב אין די פאראייניגטע שטאטן. אין 2011 איז ער באצייכנט געווארן אלס דער צוועלפט מערסטער פראמינענטער רב, אין 2010 איז ער באצייכנט געווארן אלס דער 18טער, און אין 2007 אלס דער 25סטער.
הרב ווייס'ס השקפה איז אז הלכה איז מער בויגזאם און אפן צו חידושים ווי די ארטאדאקסישע רעכט וויל טענה'ן. לויט אים, איז "אפענע ארטאדאקסיע" אנדערש פון קאנסערוואטיווע יידנטום מיט דריי יסודות'דיגע חילוקים. איינס, ארטאדאקסן גלייבן אז די תורה איז געגעבן געווארן דורך גאט אויף הר סיני אין איר איצטיגע פארם. צוויי, ארטאדאקסן גלייבן אז פסקי הלכה פון פריערדיגע פוסקים אנגעהויבן פון חז"ל ביז היינט, זענען בינדענד, בעת קאנזערוואטיוון האלטן טז מען קען אפנויגן פון פריערדיגע פסקי הלכה אפילו פון חז"ל. דריי, ארטאדאקסיע לייגט א דגוש אויף געוויסע ריטואלען ווי שבת, כשרות, טהרת המשפחה און דאווענען דריי מאל א טאג, בעת די קאנסערוואטיוון לייגן נישט אזא דגוש אויף ריטואלען.
אין מאי 2009 האט ווייס געגרינדעט "ישיבת מהר"ת", א ישיבה וועלכע וועט טרענירן פרויען צו זיין רבנים (מהר"ת איז ראשי תיבות: מנהיגה הלכתית רוחנית תורנית).
אין יוני 2009 האט ווייס געגבן סמיכה לרבנות פאר שרה הורוויץ, אין איר באטיטלט "מהר"ת". נאך דעם וואס דאס האט אויסגערופן גרויס אויפברויז אין מער רעכט גענויגטע ארטאדאקסישע קהילות, האט ווייס אין פעברואר 2010 דערקלערט אז הורוויץ'ס טיטל איז "רבה", און אז ער וועט מער נישט געבן נאכאמאל סמיכה פאר א פרוי.
הורוויץ איז היינט דיען פון די ישיבה און אלס ראש מגידי שיעור דינט רבי יששכר כ"ץ.
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער יידן קאַטעגאָריע:ראבייס קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
נחמה ריוולין
250px|ממוזער|מלאניה טראמפ מיט [[נחמה ריוולין, 22 במאי 2017]] נחמה ריוולין (5טן יוני 1945 - 4טן יוני 2019, א' סיון ה'תשע"ט) איז געווען די ווייב פון ישראל פרעזידענט רובי ריוולין.
זי איז געבוירן געווארן אין דער זידלונג חרות צו מענדי און דרארא קיילא שולמאן (בת אלכסנדר ורייזל לבית מינץ), אימיגראנטן פון דער אוקראינע. קאַטעגאָריע:ישראלים קאַטעגאָריע:אקאדעמיקער
ראפאעל קאלדערא
ראַפֿאַעל אַנטאניא קאַלדעראַ ראדריגעז  (Rafael Antonio Caldera Rodríguez; 24סטן יאנואר 1916 – 24סטן דעצעמבער 2009), צוויי מאל געוויילט פרעזידענט פון ווענעזועלע, האט געדינט צוויי קאדענצן פון פינף יאר (1969-1974 און 1994-1999), און איז אזוי געווארן דער לענגסט־באדינען דעמאקראטיש־געוויילט פירער צו הערשן איבערן לאנד אין דעם 20סטן יארהונדערט.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:פרעזידענטן פון ווענעזועלע
פערפיניאן
פערפיניאַן איז א שטעטל אין דעם לאנגעדאק-רוסיאן ראיאן אין דרום פראנקרייך. אין 1999 האבן געוואוינט דארט אומגעפער 106,000 מענטשן. די שטאט איז געגרינדעט געווארן אינעם 10טן יארהונדערט.
צווילינג שטעט
פערפיניאן האט די פאלגנדע צווילינג שטעט:
קאַטעגאָריע:שטעטלעך אין פראנקרייך
רייט ברידער
250px|קליין|לינקס|רייט ברידער היים אין דעיטאָן אַרום 1900. ווילבור און אָרוויל האבן געבויט די באדעקטע [[גאניק אין די 1890ער יארן.]] די רייט ברידער, ווילבור און אָרוויל () זענען געווען צוויי אמעריקאנער ברידער וואס ווערן קרעדיטירט אין די היסטאריע פון אוויאציע אלס די ערפינדער פון פליגער.
די רייטס האבן זיך געפירט זייער גלויביג, וו.צ.ב. די ברידער זענען קיינמאל נישט געפלויגן זונטאג און האבן אין יעדע וועטער און מצב געטראגן זייער פולע טראדיציאנעלע קליידונג אריינגערעכנט די הוט מיט וואס מ'זעהט זיי אויף די בילדער.
פריע קאַריערע און פאָרשונג
די צוויי רייט ברידער, ווילבור און אָרוויל, האבן אינאיינעם געוואוינט אין Dayton, אהייא אינאיינעם מיט א שוועסטער (אויך האבן זיי געהאט צוויי עלטערע ברידער, אבער די צוויי האבן געוואוינט עקסטער), זייער טאטע האט געדינט אלס א בישאף אין א קריסטליכע קירכע, זייער מאמע איז אין 1889 געשטארבן פון טובערקולאז און די משפחה האט זיך געפירט זייער אייגענעם לעבן אין א הייזל אין Dayton.
אין א צופאל וואס האט מעגליך געטוישט די אויסגאנג פון היסטאריע, איז פאר ווילבור ארויסגעהאקט געווארן די אויבערשטע רייע פון ציינער ביי די 18 יאר בשעת'ן שפילן עפעס א ספארט, און צוליב דעם האט ער אפגעלייגט זיינע פלענער פון גיין שטודירן אין א קאלעדזש נאר איז געבליבן כלוא בבית פאר די קומענדיגע דריי יאר און עווענטועל געגרינדעט א ביציקל שאפ אינאיינעם מיט זיין ברודער אין Dayton. אין זייער זייטיגע צייט האבן זיי גענוצט די שאפ זיך אפצוגעבן מיט זייער האבי, וואס איז געווען צו ערצייגן פארגעשריטענע גליידערס צו קענען נוצן פאר געהעריגע טראנספארטאציע.
ס'זענען פארהאן עטליכע סיבות פארוואס די רייט ברידער זענען געווען מער דערפאלגרייך ווי אנדערע וועלכע האבן עס שטודירט און פרובירט לענגער ווי זיי, די צוויי הויפט סיבות זענען: ערשטנס, אינדערצייט וואס אנדערע זענען שוין געווען עקסייטעד אז ס'איז דא א גליידער און מ'דארף נאר טרעפן א פאסיגע ענדזשין וואס זאל עס קענען שלעפן, האבן די Wrights ענדערש געלייגט א דגוש צו אהערשטעלן א גליידער אויף וועלכע מ'קען האבן גוטע קאנטראל אין אלע ריכטונגען (ארויף אראפ און זייטיג), די אויפטרעף פון די פאסיגע ענדזשין האט שוין נאכגעפאלגט. צווייטנס, האבן די Wrights זייער פארזיכטיג געטעסט יעדע מאדעל אויף פארשידענע אופנים, הויפטזעכליך דורך א Wind-tunnel וואס זיי האבן אויפגעשטעלט אין זייער היים, דורפירנדיג טויזנטער קלענערע און גרעסערע טעסטס. אבער מער איבער דעם אין א נאכפאלגנדע חלק אין די סעריע איבער Aerodynamics.
די ברידער האבן באקומען כסדר'דיגע מאטיוואציע און אסאך פראקטישע אנווייזונגען פון א אינדזשעניר מיטן נאמען Octave Chanute מיט וועם זיי האבן פארטוישט הונדערטע בריוון דורכאויס די יארן. Chanute איז געבוירן אין פראנקרייך, אבער אימיגרירט מיט זיינע עלטערן קיין אמעריקע ווען ער איז געווען 6 יאר אלט, ער האט געהאט א שטארקע אינטערעסע אין אוויאציע, און נאכגעפאלגט די העלדן אין דעם הינזיכט. Chanute האט אנגעוויזן פאר די Wrights וועלכע מאדעלן גליידערס נאכצומאכן פאר די שטערקסטע שאנס פון סוקסעס.
פרייע פראנקרייך
left|250px|פאן פון פרייע פראנקרייך
רייט ברידער
פליען
250px|קליין|לינקס|ווילבור נאָכן לאַנדן די 1901 גליידער. אין יאר 1899 האבן זיך די פאקטישע פראבעס אנגעהויבן, אמערסטנס אויף מיניטשור פראטא-טייפס פון גליידערס, און די גרעסערע האט מען געפירט ווי מ'פליעט מיט א קייט - אגעהאלטן דורך שטריק פון די אונטן. זייער שטעטל אין אהייא איז נישט געווען די פאסיגע פלאץ וואו דורכצופירן זייערע טעסטס אויף די גרעסערע גליידערס, סיי די צושטופקייט פון די פלאץ און ווי אויך די ווינטן האבן נישט צאמגעשטעלט די בעסטע טעקסטשור פאר א טעסט סייט. אויף די ראהט פון נאציאנאלע וועטער עקספערטן האבן זיי אויסגעקליבן די בארטן-שטאט Kitty Hawk, נארט קאראליינע צו דורכפירן זייערע פראבעס. די Wrights האבן אויך אין באטראכט גענומען די זאמטיגע בארטענעס אין Kitty Hawk וועלכע קענען דינען אלס א נאטורליכע קישן אין פאל פראבעס גייען נישט גוט.
פרייע פראנקרייך
פרייע פראנקרייך איז געווען די פראנצויזישע רעגירונג אין גלות, דורכאויס די אקופאציע פון נאצי דייטשלאנד, און די ווישי רעגירונג, אין פראנקרייך. די רעגירונג, האט געהאט איר הויפטקוואטיר, אין לאנדאן ענגלאנד. און אנפירער איז געווען שארל דע גאל, ער איז אנטלאפן נאכן דייטשן אפענסיווע, און ער האט געגרינדעט די פרייע פראנקרייך, און ארמיי, אין יאר 1940.
רייט ברידער
פליען
אין הערבסט פון 1900 האבן זיך די Wrights אריבערגעפעקלט קיין Kitty Hawk מיטשלעפנדיג זאפאסן פון מאטריאל אויף דעם לאנגן 650 מייל'יגן וועג. די טעסט זענען געווען היפש סוקסעספול, זיי זענען מייסטנס געגאנגען אין די פיסטריט פון א בארימטן גערמאנישער גליידער-אינדזשעניר Otto Lilienthal נוצנדיג זיינע מאדעלן אבער מיט פעסטע אימפראוומענטס פון זייערע אייגענע חידושים. זיי האבן זיך אומגעקערט אהיים מיט פרישע חשבונות וויאזוי צו פארבעסערן די גליידערס, ביי דעם שטאפל האבן זיי געהאלטן אז מיט ברייטערע פליגלען וועט עס האבן א בעסערע קאנטראל. דורכאויס די קומענדיגע חדשים האבן זיי טאקע געארבעט צו ערצייגן גליידערס לויט די ידיעות וואס זיי האבן זיך איינגעקויפט און זיך געגרייט אויף א פרישע רייזע אין די זומער פון 1901. די ברידער האבן געארבעט זייער פלייסיג און זייער שטיל, זיי האבן גאנץ גוט געוואוסט אז די וועלט איז אין א געיעג צו דערגרייכן דאס זעלביגע וואס זיי זוכן צו דערגרייכן, און זיי זענען געווען אנטשלאסן צו זיין די געווינער. זיי האבן זייער ווייניג מיטגעטיילט מיט סיי וועם, און אויסער דעם אויבערדערמאנטן Chanute האבן זיי נישט צוגעלאזט קיין צושויער ביי זייערע טעסט.
אין 1901 האבן זיך די ברידער צוריקגעקערט קיין Kitty Hawk מאטיווירט צו ארבעטן און ערצייגן. זיי האבן געליטן גאנץ א שטארקע אנטוישונג ווען זייער גליידער מיט פליגלען פון 22 פיס לאנג האט נישט קאאפערירט אין די טעסטס. א סיסטעם וואס זיי האבן ערפינדן גערופן Wing warping מיט וועלכע מ'האט געדארפט צו קענען קאנטראלירן די ריכטונג פון די גליידער, האט זיך אינגאנצן נישט אויסגעארבעט. זיי האבן באשלאסן אז די מהלך פון די ליליענטאל געבוי איז נישט אינגאנצן ריכטיג און זיי דארפן מאכן נאך אייגענע טעסטינגס אינדערהיים צו טרעפן די ריכטיגע געבוי פאר זייער פלי מאשין. (ליליענטאל זעלבסט איז געשטארבן פון א גליידער קרעש אין בערלין אין יאר 1896). אנטוישט אבער נישט מיואש האבן זיי זיך צוריקגעקערט קיין אהייא פריער ווי ארגינעל געפלאנט און זיך גענומען בויען א Wind tunnel (א לאנגע ברייטע פייפ אין וועלכע מ'בלאזט דורך לופט מיט א פען וכדו' און מ'נוצט עס צו אויספראבירן די עפפקטס ווען זאכן פליען אין די לופט) דורך וועלכע זיי האבן געמאכט פארשריט אין זייער שטודיעס.
פרייע פראנקרייך
דאס פרייע פראנקרייך האט זיך קעגנגעשטעלט די ווישי רעגירונג, מיט די פירער אנרי פיליפ פעטאן, וואס האט קאלאבארירט מיט די נאציס. און עס איז נישט דא קיין פארבינדונג, צווישן די פרייע פראנקרייך, מיט די "רעזיסטאנס", וואס איז געווען א גרופע אינערהאלב פראנקרייך, וואס האט אנגעפירט אן אויפשטאנד קעגן די פאשיסטישע רעגירונג.
רייט ברידער
פליען
זייער דריטע הערבסט פון פראבעס אין 1902 איז געווען א שטארקע סוקסעס און זיי האבן זיך שוין ערלויבט אליין צו פליען אין די גליידער ליגנדיג אויף די בויך מיטן פנים אראפ. זייער פריינט Chanute איז ווידער געקומען פון זיין וואוינארט אין שיקאגא מיטצוהאלטן די פראבעס און זיי אנגעהויבן שטופן זיך צו נעמען זוכן א פאסיגע מאטאר פאר זייער פלי-מאשין.
פרייע פראנקרייך
גרינדונג
נאך דער דייטשער אטאקע אויף פראנקרייך, און דאס פאלן פון פאריז, איז די פראנצויזישע  רעגירונג אריבער קיין בארדא. די מיניסטארן מיטן פרעמיער מיניסטער, זענען געווען צוטיילט אין צוויי מיינונגען, די קעמפערישע טייל וואס האט געהאלטן, מען זאל אריבער פירן די קריג צו צפון אפריקע, און פון דארט פארזעצן די קאמף קעגן די נאציס. און די נאכגעבער אין שפיץ פון פעטען, וועלכע האבן געהאלטן פון א שלום, אבער מיט דייטשלאנדס באדינגונגען. צום סוף איז פעטען, אויפגענומען געווארן אלס פרעמיער, דורכן פרעזידענט, און ער האט אונטערגעשריבן אויף אן אפמאך מיט היטלער.
די קעגנער פון א שלום מיט די נאציס, האבן פרובירט אנטלויפן, ווען עס האט זיך קלאר געשטעלט, די ציל פון די נייע רעגירונג. פאל ריינא, די פריערדיקע פרעמיער, איז געכאפט געווארן און איינגעזעצט געווארן, מיטן באשולדיקונג אז ער איז א פאררעטער. זשארזש מאנדל, וועלכע איז געווען פריערדיקע אינערן מיניסטער, איז געכאפט געווארן, און באשולדיקט געווארן, אין וועלן אויפשטעלן א רעגירונג אין צפון אפריקע, ער איז שפעטער אין יאר 1944 אומגעברענגט געווארן, דורך די פאשיסטישע געהיימע פאליציי.
רייט ברידער
קראפט
ווי שוין געשריבן אויבן האבן זיך די Wrights נישט געיאגט מיטן געבן מאשין-קראפט פאר זייער גליידער, זיי האבן צום ערשט געוואלט זעהן אז ס'פליעט ווי ס'דארף צו זיין און ווערט אויסגעארבעט צו קענען פולשטענדיג קאנטראלירט ווערן דורך א מענטש וואס זיצט\ליגט דערין. אבער יעצט ווען Chanute האט זיי שוין רעקאמענדירט עס צו טוהן האבן זיי זיך גענומען צו די ארבעט. זיי האבן געוואוסט פונקטליך וואס זיי זוכן, אן ענדזשין מיט די מאקסימום קראפט צו קענען שלעפן דעם מאשין מיט א מענטש אין איר, אבער מיט די מינומום וואג כדי נישט צו פארשווערן אין די לופטן. זיי האבן זיך געוואנדן צו קאר פראדוצירער מיט זייער פארלאנג אבער האבן נישט אזוי שנעל געטראפן איינער וואס זאל קענען צושטעלן וואס זיי זוכן. במקום שאין איש האבן זיי זיך אליינס אראפגעזעצט און געשרין א בלו-פרינט פון אן ענדזשין פונקטליך לויט זייער חלום און געגעבן די ארבעט פאר זייערס אן ארבעטער אין די ביציקל-שאפ מיטן נאמען Charlie Taylor עס צו בויען. טשארלי האט טאקע סוקסעספול באוויזן אהערצושטעלן דעם ענדזשין אין א קנאפע צוויי וואכן, און די Wrights האבן זיך געגרייט עס צו נוצן אינעם קומענדיגן פראבע-סעזאן, אינעם זומער פון 1903.
פרייע פראנקרייך
גרינדונג
שארל דע גאל, האט באוויזן צו אנטלויפן קיין ענגלאנד, אויף אן עראפלאן, וואס זיינס א פריינט, אן ענגלישער גענעראל עדווארד ספירס, האט ערלעדיקט פאר אים. נאכן אנקומען קיין ענגלאנד, האט דע גאל געהאלטן א רעדע אויפן ראדיא, די רעדע איז באוויסט אלס די רעדע פון 18טן יוני, און איז געווען דער גרונד פון די פרייע פראנקרייך.
רייט ברידער
קראפט
צוריק קיין פאריז איז דער עולם אויך נישט געשלאפן, די חברה האבן פעסט געארבעט זיך צו ארויפצוכאפן אויפן וואגן. די גרעסטע שאנס פאר סוקסעס האט ווארשיינליך געהאט א פראנצויזישער אפיציר מיטן נאמען Ferdinand Ferber. פערבער האט שוין ערצייגט עטליכע רעלאטיוו סוקסעספולע גליידערס און שוין געהאלטן גאנץ ווייט אין די ארבעט צו טרעפן א גוטע מאטאר פאר זיי. פערבער איז אויך געווען אין נאענטע פארבינדונג מיט Chanute און פון אים געהערט די פארשריט וואס די Wrights מאכן. Chanute האט אויך ארויסגעגעבן סודות\יסודות אויף וועלכע די Wrights האבן געבויעט און פערבער האט עס אנאליזירט און באטראכט צו נוצן. ער איז שוין אבער אנגעקומען צו שפעט אינעם שפיל…...
פרייע פראנקרייך
אין גלות
שארל דע גאל האט געהאט צו זיין באנוץ, אן אפגעשאצטע 10,000 זעלנער, רוב פון זיי געראטעוועטע פון דונקערק. זיין פראבלעם איז אבער געווען, אז נאר גרויסבריטאניע, האט אנערקענט אין אים, און קיינער פון די אנדערע לענדער פאראייניקטע שטאטן אריינגערעכנט, האבן אנערקענט בלויז אין די ווישי רעגירונג.
רייט ברידער
ערשטער פּאַוערד פלי
די ברידער האבן זיך געהאט איינגעטיילט ביי די טעסטס אז איינס מאכט ווילבאר און איינס אורוויל, אבער דורכאויס די צייט האט זיך ארויסגעוויזן אז אורוויל טויגט בעסער צו פירן די גליידער\פלייער ווי ווילבאר. און ווירקליך ביי די ערשטע טעסט מאנטאג דעצעמבער דעם 14'טען, מיט ווילבאר ביי די קאנטראלס, האט זיך עס נישט געהויבן נאר אנשטאט איינגעזונקען אין די ווייכע זאמד, שעדיגנדיג דערביי א חלק פון די פלייער'ס סטרוקטור. צוויי טעג האט געדויערט דורצופירן די נויטיגע ריפעירס, און דאנערשטאג אינדערפרי 10:35 האט זיך אורוויל צוגעזעצט - אדער ענדערש "צוגעלייגט" לויט די דעמאלטסדיגע דיזיין - צו פילאטירן דעם פלייער, און די נס איז געשעהן! א גליידער מיט אן גאז-געטריבענעם ענדזשין וועלכער דרייט צוויי פראפעלערס האט זיך געהויבן אין די לופטן! די רייזע האט נישט לאנג געדויערט, בלויז 12 סעקונדעס האט ער זיך געהאלטן אין די לופטן דעקנדיג א שטרעקע פון ארום 120 פיס, די 5 צושויער וועמען די ברידער האבן געברענגט מיטצוהאלטן זייערע טעסט כדי צו האבן עדות פון זייערע עררייכונגען, האבן בשום אופן נישט געקענט פארשטיין די אויסערגעווענליכע ענטוזיאזם וואס האט אנגעכאפט די ברידער נאך די סוקסעספולע פלייט. די רייט ברידער האבן אבער געוואוסט אז זיי האבן דא ענדליך געבראכן היסטאריע, זייער שווערע ארבעט פון יארן האט זיך ביי דעם שטאפל פולשטענדיג אויסגעצאלט! און צו די זייט האט זיי היפש געשמעקט אז זיי זענען געוואונען די געיעג נאך Powered-flight. זיי זענען דורכן טאג געפלויגן נאך דריי מאל, ווען ביי די פערטע מאל, האבן נאך 59 סעקונדעס, ווינטן אראפגעברענגט דעם פלייער און געמאכט אוממעגליך צו פליען אין איר א פיפטע מאל. אפילו פון די פערטע און לענגסטע פלייט האבן די פארזאמעלטע נישט געכאפט קיין גרויס התפעלות, אבער די ברידער זענען געווען זאט פאר דעם טאג. ווען ס'זאל ווען זיין פריער אין דעם סעזאן וואלטן זיי ווען געפיקסט די מאשין און ווייטער געפלויגן דעם נעקסטן טאג אין איר, אבער היות זיי האבן פארשפראכן צו זיין אינדערהיים אויף די קראצמעך חגא (לאמיר נישט פארגעסן אז זייער טאטע איז געווען א קריסטליכע גלח) האבן זיי זיך געאיילט צו פאקן פעק און ריכטן די טריט צוריק קיין Dayton.
איידערן פארלאזן Kitty Hawk האבן זיי אפגעשיקט א טעלעגראם דורך Wetern Union (יא, זי האט זיך געגרינדעט אלס א טעלעגראף-סערוויס פירמע) צו זייער היימשטאט, און די באוואוסטע היסטארישע טעלעגראם ליינט זיך ווי פאלגנד: "Success four flights thursday morning all against twenty one mile wind starting from level with engine power alone average speed through air thirty one miles longest 57 seconds inform press home christmas. Orevelle Wright."
פרייע פראנקרייך
אין גלות
די בריטישע ארמיי האט אטאקירט שיפן וואס האבן געהערט צו די פראנצויזישע ים פלאט, מורא האבנדיק אז זיי וועלן אריבערגיין צו די נאצישע באנוץ, און וועלן אטאקירן דערמיט ענגלאנד. דאס איז געווען א שטער פאר דער נייער ארמיי, און האט אפגעהאלטן פון אסאך פאטענציאלע אנשליסער, פון זיך מאביליזירן אין דעם פרייען פראנקרייכס ארמיי.
רייט ברידער
ערשטער פּאַוערד פלי
און יא, איר האט גוט באמערקט! די היסטארישע טעלעגראם האט צוויי טעותים. 1) די פלייט איז געווען 59 סעקונדעס און נישט 57 (איך מיין, איבער צוויי סעקונדעס מאכסטו א בראטל?). 2) די נאמען פון Orville איז נישט ריכטיג ארויסגעשריבן. אגב, איינע פון די אוויאציע ווערטלעך לויטעט, אז מ'קען זעהן די צוגעבינדנקייט צו אוויאציע פון א מענטש לויט זיין מיינונג וועלכע טעות איז ערגער. אינדערצייט וואס פאר סתם א מענטש וועט די גרייז אין אורוויל'ס נאמען זיין ערגער צוליב דעם וואס יעדע אות אין א טעלעגראם האט אסאך געקאסט און דא איז עס געשריבן מיט איין איבריגע אות, וועט פאר אן אוויאציע-ליבהאבער גיין אין לעבן די צוויי סעקונדעס פון סוקסעס וואס די טעלעגראם האט אראפגענומען.
די ערשטע צו ליינען דעם טעלעגראם איז געווען זייער פאטער Milton, וועלכער האט קוים געקענט ווארטן זיין טאכטער זאל אהיימקומען ער זאל קענען מיטיילן מיט איינעם די פרייליכע נייעס. די שמחה אין זייער הייזל קען מען זיך גרינג פארשטעלן, זיי האבן זיך געשפירט זייער שטאלץ צו זיין פאמיליע מיטגלידער מיט אזעלכע פיאנערן. די Wright טאכטער האט אבער געהאלטן דעם קאפ אויפן פלאץ, און צו אלעם ערשט אריבערגעלאפן צו איר ברודער Lorin ווען אין איר הענט ליגט די טעלעגראם אינאיינעם מיט די אויבערדערמאנטע קיט וואס האט ענהאלטן בילדער, דאקומענטן און פאקטן איבערגעלאזט דורך די ברידער איידערן זיך ארויסלאזן קיין NC. ס'איז אינטערעסאנט אנצוצייכענען אז געוויסע שרייבן אז די סיבה פארוואס זי האט געשיקט איר ברודער און נישט אליין געגאנגען איז געווען צוליב באשיידנקייט.
פרייע פראנקרייך
אין גלות
נישט אלע קאלאניעס האבן זיך גערן אנגעשלאסן צו דער פרייע פראנקרייך רעגירונג. אין צפון מער אפריקע, מאראקא, טוניסיע, און אלדזשיר, זענען אלע פארבליבן ביי דער ווישי רעגירונג, אזוי אויך אינדא כינע (וויעטנאם פון היינט). דער פראנצויזישער מאנדאט, איבער סיריע און לבנון, איז אויך געווען אונטער ווישי הערשאפט. געוויסע לענדער אין צענטער פון אפריקאנע קאנטינעט, ווי טשאד, קאנגא, און די פראנצויזשע צענטראל אפריקע (היינט רעפובליק פון קאנגא), האבן זיך אנגעשלאסן צו דעם פרייען פראנקרייך.
רייט ברידער
ערשטער פּאַוערד פלי
אלנפאלס, ווען לארין האט אריינשפאצירט מיט א געהויבענע געמיט צום ביורא פון די דעיטאן דזשורנאל האט ער נישט געפינען קיינעם וואס זאל אנטיילנעמען אין זיין פרייד, דער פרעסע-מאן וואס איז געזעסן ביים טישל האט איבערגענומען דעם טעלעגראם און עס באטראכט פאר עטליכע סעקונדען און קאלט רעאגירט "57 סעקונדעס? קום צוריק נאכן פליען 57 מינוט". לארין האט געזעהן אז ארגומענטן וועלן נישט קענען אויפווייזן פאר אן אומפארשטענדליכן יונג די שטארקע מיינונג פון אזא דערגרייכונג, האט ער זיך אומגעקערט אהיים מיט ליידיגע הענט, ריכטיגער געזאגט - מיט פולע הענט, ווייל די קיט איז געבליבן ביי אים. אנטוישטערהייט האט משפחת Wright געליינט די העדליין פונעם דעיטאן דזשורנאל דעם נאכפאלגנדן אינדערפרי "געשעפטן איבערגעפילט מיט קונדן פאר קראצמעך שאפינג".
פרייע פראנקרייך
ערשטע קאמפן
די ערשטע קאמפן זענען פארגעקומען אין אפריקע, ווי פראנצויזישע טרופן האבן זיך אנגעשלאסן צו די בריטישע ארמיי זעלבסטשטענדיקערהייט, נישט אנהערנדיק זיך צו קיין פראנצויזישע אנטי פאשיסטישע ארגאניזאציע, אין די קאמפן אין אפריקע האבן די בריטישע געזיגט, און די היל פון פראנקרייך טאקע א מינימאלע, אבער א סימבאלישע, האט געהויבן די מאראל פון די פרייע פראנצויזישע זעלנער.
רייט ברידער
ערשטער פּאַוערד פלי
די איינציגע וואס האבן נאכגעפאלגט מיט אינטערעסע די פארשריט - און נישט דוקא אויף א פאזיטיווע וועג - זענען געווען די פראנצויזישע אוויאטארן, מעמבערס פון די Aero Club.
פרייע פראנקרייך
ערשטע קאמפן
אין 1941, האט אין איראק אויסגעבראכן אן אויפשטאנד דורך פרא נאצישע גרופעס, דייטשע עראפלאנען פון די לופטוואפע  האבן אטאקירט בריטישע צילן אין איראק, וואס זענען געווען סטאנציאנירט אין סיריע. די בריטישע האבן ארגאניזירט אן אטאקע, און מיט 8,000 פראנצויזישע זעלנער, און סאלדאטן פון ארץ ישראל, אטאקירט סיריע און לבנון, דמשק איז איינגענומען געווארן, 17טן יוני, 1941. די רעגירונגען אין די צוויי לענדער, זענען אבער געווארן בריטישע, און נישט איבערגעגעבן געווארן צו די פרייע פראנקרייך רעגירונג.
רייט ברידער
וויאזוי די וועלט האט אויפגענומען די פרישע פארשריט און אנטוויקלונגען וואס זענען געמאכט געווארן במשך די נאכפאלגנדע יארן
יא, אונזערע ליינער האבן שוין ב"ה אפגעאטעמט, אבער אינעם פראנצויזישן מעטרעפאל האבן א גרופע מענטשן הערשט יעצט אנגעהויבן שווער אטעמען. די גרופע באשטייט פון בארימטע פיאנערן, היסטארישע ערפינדער, לעגענדארע עקספערימענטער און רייכע לייט, מעמבערס פון די Aero Club de France וועלכע האבן זיך געשוואוירן ביי אלעם הייליגן אז אין פראנקרייך – וואו אוויאציע איז געבוירן – וועט אויך אט די שטיק היסטאריע געבראכן ווערן. זיי האבן נישט אזוי שנעל געהאלטן ביים אוועקגעבן די היסטארישע סטאטוס פאר צוויי יונגע אמעריקאנער. די Wright ברידער – וועלכע האבן אויך געוואוסט ווער זייער גרעסטע קאמפאטישן איז – האבן זיך גאנץ שנעל געיאגט, און ביים ערשטן געלעגנהייט אפגעשיקט א בריוו צו די פירערשאפט אין די קלאב מיט א באריכט איבער זייערע עררייכונגען.
אין פאקט, נאך איידער די בריוו איז ערהאלטן געווארן דורך די קלאב מעמבער, זענען די שמועות שוין אנגעקומען קיין פאריז, און ביי די וועכנטליכע זיצונג פון אלע קלאב-מעמבערס איז א היציגע דעבאטע אנטשטאנען צו מ'זאל אננעמען די שמועות אלס וואר. פון איין זייט זענען געשטאנען אסאך ענטוזיאסטישע לייט וועלכע זענען געווען גרייט אנצונעמען די געשיכטע און נאר געוואלט זעהן אויב ס'וועט מעגליך זיין צו באקומען איינס פון די פלייערס פון די ברידער כדי עס צו קענען עקספערימענטירן און עס נעמען צו די נעקסטע שטאפל. צווישן די וואס זענען געשטאנען אויף דעם זייט האט זיך ספעציעל ארויסגעזעהן דער אויבערדערמאנטער נעיווי אפיציר Ferdinand Ferber וועלכע האט שוין געהאלטן זייער ווייט מיט זיינע אייגענע אויפטרעפן, אבער ביי דעם שטאפל האט ער -צו אלעמענס שטוינונג - געהויבן דעם ווייסן פאן, און געשיקט Octave Chanute אלס א פארמיטלער צו די Wrights צו פארהאנדלען איבער קויפן א פלייער פון זיי.
פרייע פראנקרייך
ראמעל אין אפריקע
ווען ערווין ראמעל איז אנגעקומען קיין צפון אפריקע, זענען די אליאירטע דארט געווען ביים נידעריקסטן שטאפל. א פראנצויזישע בריגאדע האט באוויזן אפצוהאלטן די דייטשע אנגריף, און זייער פאראויס מארש, און זייענדיק ארומגערינגעלט האט ראמעל פארגעשלאגן צו די פראנצויזישע גענעראל "קעניג", ער זאל זיך אונטערגעבן, אין זיין ענטפער האט קעניג געשריבן אז ראמעל קען אים קושן פון אונטן. צום ענדע האבן די באלאגערטע זעלנער אויפגעבראכן די רינג, און האבן דערגרייכט די בריטישע טרופן. 20 פראצענט פון די בריגאדע, איז געווען פארווונדעט קראנק און אויסגעטריקנט פון די מדבר, אבער זייער שטארקייט האט אסאך צוגעגעבן צו די מאראל פון די פראנצויזישע אנטי פאשיסטישע פארטייען.
רייט ברידער
וויאזוי די וועלט האט אויפגענומען די פרישע פארשריט און אנטוויקלונגען וואס זענען געמאכט געווארן במשך די נאכפאלגנדע יארן
פון די צווייטע זייט זענען געשטאנען פילע עלטערע עקספערטן וועלכע האבן בשום אופן נישט איינגעשטימט אנצונעמען די דורכברוך אלס לעגיטים. זיי האבן האסטיג גע'טענה'ט אז אויף דערווייל איז נישט דא קיין עדות'שאפט פון קיין איין איינציגע אוויאציע עקספערט וועלכע האט זיי שוין פאקטיש געזעהן פליען. וואס אן אמת, איז די ארגומענט פון די צד שכנגד געווען גאנץ מסתבר, די Wrights זענען ממש געווען אבסעסד מיטן האלטן פרטים פון זייערע גליידערס אלס א שטרענגע געהיימניס, אפילו אין די נאכפאלגנדע יארן ביז 1908 ווען ס'האט זיך אפאר מאל געמאכט אז אוויאטארן האבן אפגעשטאט א וויזיט ביי זיי, האבן זיי נאר געצייגט עטליכע חלקים פון די פלייער אויף איין מאל, קיינמאל נישט די גאנצע געבוי. זיי האבן געהאלטן אז נאר אזוי זענען זיי פארזיכערט פון קאנקורענץ.
אזוי צו אזוי, צו מ'האט יא געגלייבט צו נישט געגלייבט, האבן די מעכאניזמס וואס די Wrights האבן געבויעט, זייער גוט געשטימט, און כמעט יעדער וואס האט געארבעט אויף צו ערצייגן עראפלאנען, האט אריבערגעטוישט רוב פון די בלו-פרינטס צו נאכמאכן די Wright מאדעלן, לויט די אינפא מיט וואס Chanute האט זיי געפיטערט.
פרייע פראנקרייך
גענעראל זשירא
איידער דער גרויסער אטאקע, ארויסצוטרייבן די דייטשן און איטאליענער פון צפון אפריקע, איז זשירא אלס גענעראל פון פרייע פראנצויזישע ארמיי, אויך אריינגענומען געווארן אין די סוד, וויבאלד זיינע קרעפטן האבן טיילגענומען.
רייט ברידער
וויאזוי די וועלט האט אויפגענומען די פרישע פארשריט און אנטוויקלונגען וואס זענען געמאכט געווארן במשך די נאכפאלגנדע יארן
צוריק קיין דעיטאן האבן זיך די ברידער גענומען העפטיג ארבעטן איינצוקעשן זייער ערפינדונג. צום אלעם ערשט האבן זיי זיך געאיילט צו פיילן פאר Patent רעכטן איבער די פארגעשריטענסטע לענדער אויף די וועלט, אריינגערעכנט אמעריקע, ענגלאנד און (פארשטייט זיך) פראנקרייך. זיי האבן פארשטאנען אז די ערשטע וועלכע וועלן זיין אינטערעסירט אין דעם ערצייגונג וועלן זיין מיליטערן ארום די גלאוב, און זיי האבן זיך טאקע אנגעהויבן ווענדן צו די ארמיי פירער פון די דריי אויבערדערמאנטע לענדער צו אויפרייצן זייער אינטערעסע פאר א סעיל. אבער דא האבן זיי זיך אנגעקלאפט אין גרויסע שוועריקייטן. ווי געשריבן האבן זיי געהאלטן די פלייערס טמיר ונעלם מעיני כל חי און אפילו פאר לענדער מיט וועם זיי זענען געווען אין געשפרעכן האבן זיי עס נישט באוויליגט צו צייגן נאר אויב מ'גאראנטירט זיי א דיעל, דאס האט גאנץ שנעל אפגעקילט פאטענציאלע קונים פון פארצוזעצן מיט האנדל-געשפרעכן. אין צוגאב צו דעם האבן גענערעלער און מיליטערישע שישקעס אפן אויסגעדרוקט צווייפל אויב די פראדוקט איז בכלל די גרויסע ערפינדונג מיט וואס ס'ווערט אראפגעמאלן, אסאך האבן געהאלטן אז ס'וועט נישט זיין קיין אויפטוה אין מלחמה-זאנע וואו מ'קען נישט אייביג האבן די ליידיגע גלאטע שטרעקע וואס פארלאנגט זיך צו הייבן דעם פלייער, און בכלל האט די דעמאלטסדיגע Biplane נישט געהאט קיין פלאץ פאר מער ווי 2 מענטשן צו זיצן. אין זייער מיינונג האבן ארמייען ענדערש געדארפט לייגן די פאקוס אויף פארגעשריטענע באלאנען וועלכע קענען זיך הייבן פון סיי און איר קארב קען פארנעמען עטליכע מענטשן פלוס סופליי. די ברידער האבן זיך שפעטער געוואנדן צו נאך לענדער ווי יאפאן, דייטשלאנד, רוסלאנד און איטאליע, אבער זאכן האבן זיך גערוקט שטאטער ווי זיי האבן געהאפט. בכלל האבן זיי נישט גענאסן פון קיין גרויסע פאזיטיווע פרסום אין די אלגעמיינע גאס, אנגעהויבן מיט די דורכפאל ווען די דעיטאן דזשורנאל האט נישט געוואלט דעקן זייער ערשטע פלייט, און געענדיגט מיט א פאל ווען זיי האבן ספעציעל געלאדנט א רעפארטער צו שאו-אפפן פאר אים, אבער די וועטער האט פאר עטליכע טעג אין א ציה נישט ערלויבט קיין פליעראציעס און ער האט זיך אהיימגעקערט מיט ליידיגע הענט. די פאל מיט די Wrights איז א ריכטיגע ביישפיל פון היסטארישע דורכברוכן וועלכע זענען היינט בארימט און פארהייליגט אבער האבן אין זייער-צייט בכלל נישט אזוי אמוזירט דעם געווענליכן המון-עם.
פרייע פראנקרייך
גענעראל זשירא
נאכן טון מערערע באשלוסן, וואס ווען נישט זיי וואלט ער אפשר געווארן רעגירער, פון א באפרייטן פראנקרייך, איז ער געווארן אויס פירער פון די פרייע פראנקרייך, און בלויז דע גאל איז פארבליבן, אויף א דאקומענט געשריבן דורכן "נאציאנאלע קאנגרעס פאר באפרייאונג, האט ער אונטערגעשריבן אז ער זאגט זיך אפ פון אמט.
רייט ברידער
וויאזוי די וועלט האט אויפגענומען די פרישע פארשריט און אנטוויקלונגען וואס זענען געמאכט געווארן במשך די נאכפאלגנדע יארן
על כל פנים, די Wrights זענען שוין ביי יעצט געווען פיל מער קאנפידענט מיט זייער עראפלאן און ס'האט שוין נישט אויסגעפעלט די קאנדישינס אויף וואס זיי האבן געקליבן נארט קעראליינע צום פליען, האבן זיי אנשטאט געשלאסן א בונד מיט א חבר מיטן נאמען Huffman Prairie וואס האט געהאט א גרויסע פאשע-פעלד ארום 15 מייל - א האלבע שעה וועג פאר זיי - פון זייער היים אין דעיטאן, און דאס איז געווארן זייער נייע פלי סטאנציע. די פעלד - וועלכע איז יעצט א חלק פון אן עיר-פארס באזע אין אהייא - ווערט אפט באצייכנט אלס "די ערשטע עירפארט". זיי האבן יעצט אממערסטנס געהאלטן פאר זייערע אויגן די ציהל פון ביזנעס, און העפטיג געארבעט עס צו מאכן א פראדוקט קענען גרינג פארקויפן. ביז אריין אין 1905 האבן זיי געארבעט אויף צו מאכן זייער פלייער בעסער, שטערקער און מער פארגעשריטן, דערגרייכנדיג דערביי אסאך מיילסטאונס וו.צ.ב. מאכן א פולע סירקל מיט די פלייער און אויך די באוואוסטע רעקארד-פלייט אין October 1905 פון גאנצע 38 מינוט.
עפנטלעך ווייַזונג
נאכן אזויפיל צוזאמפליען ביז אין 1905 אריין זענען שוין די Wright ברידער געווען קאנפידענט אז זייער מאשין איז א דבר השלם הראוי לעלות על שולחן מלכים, זיי האבן שוין ניטאמאל געשפענדעט קיין עקסטערע צייט צום פליען מער. זיי האבן יעצט - ווי געשריבן - געלייגט זייער גאנצע געוויכט אויף שאפן גוטע קאנטראקטס, וואס איז זיי - ווי אויבן ערווענט - גאנץ שווער אנגעקומען. די ברידער האבן זיך צוטיילט די ראלעס, אינדערצייט וואס ווילבאר האט זיך ארייינגעלייגט צו שאפן קונים אין די אייראפעאישע קאנטינענט, האט אורוויל באקומען די אויפגאבע צו טרעפן קונים אין די אמעריקאנע מארקעט, מער ספעציפיש - פרובירן צו שאפן די אמעריקאנע מיליטער אלס א קונה. היסטאריקער זאגן אז ווילבאר איז געווען מער loud און היציג ביי נאטור, און אורוויל, כאטש וואס ער איז געווען פרייליכער און מער פאזיטיוו, איז ער אבער געווען שעמעדיגער און ענדערש צוריקגעצויגן. דאס געט צו פארשטיין פארוואס ווילבאר האט גענומען אויף זיך צו פארן קיין אייראפע און אורוויל האט ענדערש געסטיקט קיין אמעריקא. על כל פנים. ווילבאר האט אין מאי פון 1907 אפגערייזט קיין יוראפ (נישט מיט קיין עראפלאן, נאר מיט א שיף! די שוסטער גייט בארוועס) צו ארבעטן אויף קאנטראקטס מיט עטליכע לענדער, אבער כאטש וואס די רייזע איז דאקומענטירט האב איך נישט געקענט טרעפן קיין מקורות וואס דערציילן אסאך דעטאלן איבער די רייזע, אזוי אז ס'לאזט זיך גלייבן אז קיין גרויסע דורכברוכן האט ער נישט געשאפן. וואס איז אמאל זיכער איז אז מיט קיין אפמאך אין די האנט איז ער נישט אהיימגעקומען.
250px|קליין|אָרוויל פּרעזענטירט די פליגער צו די [[אמעריקאנער ארמיי, פאָרט מייער ווירדזשיניע סעפטעמבער 1908.]] צוריק צום אמעריקאנעם קאנטינענט האט די מיליטער באשטימט די טעג פון סעפטמבער צו געבן א געלעגנהייט פאר אורוויל צו ווייזן די פלייער אויף וועלכע ער האט געבידט. ענדע אוגוסט איז אורוויל אנגעקומען צו די Fort Myer ארמיי-באזע אין ווירדזשיניע (די באזע שטייט שוין נישט היינט, אבער אסאך אינטערעסאנטע מיליטערישע בנינים גייען נאך אן דארט - ס'איז א שמועס פאר זיך) און צאמגעשטעלט זיין פלייער. סעפטעמבער 9 האט ער אנגעהויבן מיט א רונדע פון באווייזן די געצייג פאר עטליכע טעג אין א ציה. די מיליטערישע פירער האבן זיך צוגעקוקט איבערגענומען און באאיינדרוקט פון וואס זיי האבן געזעהן, דורכאויס די קומענדיגע טעג האט אורוויל געהאלטן אין איין ברעכן פרישע רעקארדס פליענדיג מיט און אן פאסאנזשירן ביי נייע הויכקייטן און פרישע לענג פון רייזעס. ער האט זיי געהאלטן געשפאנט ביז סעפטעמבער 17 ווען נאך עטליכע סוקסעספולע פלייטס האט א פלוצימ'דיגע טראגעדיע געצווינגען איבערצושניידן די פלי-פראבעס אויף דערווייל. ארום 5 אזייגער נאכמיטאג זייענדיג 75 פיס אינדערהייך אינאיינעם מיט נאך א פאסאנדזשיר האט זיך די פראפעלער פלוצלינג צובראכן און געברענגט דעם גאנצן פליגער אראפצוקראכן אויפן פעלד פארנט פון די אויגן פון 2,000 צושוידערטע צוקוקער. די מיטרייזנדער, טאמעס סעלפרידזש - א לוטענטאט אין די ארמיי - איז געפאלן אויף זיין קאפ, און אויך זיין שדרה איז געשעדיגט געווארן, ער איז נאך אין יענעם טאג דערקלערט געווארן אלס טויט. זיין טויט איז פארשבריבן אין די היסטאריע אלס די ערשטע טויט-פאל דורך פאוערד-פלייט. ווילבאר זעלבסט איז אויך ערנסט געשעדיגט געווארן, אמערסטנס האט עס שווער-אפעקטירט זיין פיס וועלכע האט געדארפט אנקומען צו קריטישע באהאנדלונג. צו זיין מזל איז זיין שוועסטער Katharine געווען מיט אים אויף די רייזע און זי האט אים באגלייט צו די ארמיי-שפיטאל אין ווירדזשיניע וואו ער איז אפגעלעגן 7 וואכן. Katharine האט גענומען עמערדזשענסי אורלויב פון איר ארבעט אלס טיטשער פאר עטליכע וואכן (עווענטועל האט זי גענצליך געדארפט אויפגעבן איר דזשאב צוליב די פארצויגענע באהאנדלונגען) דורכאויס די צייט האט זי נישט אפגעטרעטן פון זיין בעט באדינענדיג אים מיט א אויסערגעווענליכע געטריישאפט, און איבער אלעם האט זי נישט אויפגעהערט אים צו באגיסן מיט פאזיטיווע ווערטער אויף זיין עתיד און אויף די עתיד פון אוויאציע. אורוויל האט שפעטער געזאגט אז ווען נישט זיין שוועסטער וואלט ער זיכער געשטארבן. (פארהאן איין אוויאציע-היסטאריקער היינט וואס איז ממש אבסעסד מיטן איר קרעדיטן און ארויסברענגען איר טייל אין היסטאריע).
די שווערע פאל ביי די ארמיי האט טאקע אפגעשטופט די טעסטן און - אין רעזולטאט - דאס אונטערשרייבן אן אפמאך אויף א פלייער פאר די מיליטער. אבער, דאס איז טאקע בלויז געווען "אפגעשטופט" די דיעלס זענען שפעטער יא געשלאסן געווארן און ס'איז איבריג צו פארציילן וויפיל די ארמיי האט שוין איינגעקעשט קעגן יענע $25,000.
לעצטע יאָרן
די Wrights האבן געעפנט זייער אייגענע עראפלאן-פראדוקשן קאמפאני, פון וואו ארויס זיי האבן פארקויפט צענדליגע פליגערס איבער די גאנצע וועלט. זיי האבן גענאסן פון אלוועלטליכע רוהם, און געווארן גאר פאפולערע פערזאנען. קאמיש איז, אז ווידער האבן די איינוואוינער פון זייער אייגן לאנד - די פאראייניגטע שטאטן - פארזעהן צו אנערקענען זייער ווערד, און די Wrights זענען טאקע אסאך געפארן קיין אייראפע וואו מ'האט אנערקענט זייער ארבעט און אויפטוען געבנדיג זיי די געפיל פון העלדן, א זאך וואס די אמעריקאנער האבן פארפעלט צו טוהן בחייהם. ווילבאר איז געשטארבן אין 1912 נאכן כאפן Typhoid fever ביים עסן אן אנגעשטעקט מאכל ביי א רייזע אין באסטאן. אורוויל האט דעמאלטס פארקויפט זייער קאמפאני פאר 1.5 מיליאן דאללער, און זיך צוריקגעקערט צו א שטילע לעבנס-שטייגער אין דעיטאן, אהייא. די אינדוסטרי איז זיך זייער שנעל צואוואקסן ארויס פון די געצוימטע מיליטערישע באנצוץ און איז היינט אן אינדוסטרי וועלכע מאכט אויס - מיט אלע אירע פליגלען - א שיינע פאר פראצענט פון די וועלטס עקענאמיע.
פרייע פראנקרייך
נארמענדי
די פרייע פראנצויזישע ארמיי האט זיך צעשפרייט איבער די באדן פון פראנקרייך, און האבן געהאלפן אייננעמען די גרויסע שטעט, פאריז איז געפאלן נאך אן אויפשטאנד פון די רעזיסטאנס מיט בירגער, און ווען די ארמיי איז אנגעקומען, האבן די נאציס זיך אונטערגעגעבן, אויפן 25סטן אוגוסט, א טאג דערויף איז דע גאל אנגעקומען, און מיט א קבלת פנים פאר א העלד, האבן אים די פראנצויזן אויפגענומען.
זיי האבן געהאלפן אייננעמען די שטעט מארסיי, און שטראסבורג אין עלזאס ראיאן. שפעטער האבן זיי טייל גענומען אין די שלאכטן אין דייטשלאנד זעלבסט, אינאיינעם מיט די אליאירטע ארמייען. ביזן פאלן פון די נאציס.
ענדע פון מלחמה
אום מיי 1945, איז די פרייע פראנקרייך רעגירונג געקומען צו אן ענדע, דע גאל איז געווען פרעזידענט פון פראנקרייכס פערטע רעפובליק, א רעפענדערום אפגעהאלטן אין אוקטאבער, האט אויפגעשטעלט אן איבערגאנגס ראט, פאר א נייע קאנסטיטוציע, וואס האט געברענגט די אלטע דריטע רעפובליק צו אן ענדע, און אויפגעשטעלט א פארלאמענטארע דעמאקראטיע.
מאגישער טעפעך
קליין|"רייַטנדיק אויף א פֿליענדיקער טעפּעך", א וויקטאָר וואַסנעצאָוו בילד פֿון 1880 א מאַגישער טעפּעך (אויך גערופן א פֿליענדיקער טעפּעך) איז א לעגענדאַרישער טעפּעך וואס קען ווערן באנוצט צו טראַנספּאָרטירן זיינע רייַטערס צו זייערע ציל שנעל אדער שוין באַלד.
ערשט האבן מאַגישע טעפּעכער דערשייַנט אין דער אַראַבישער אדער פּערסישער פֿאָלקלאָר, און זיי זענען דערמאנט אין די מעשיות פֿון טויזנט און איין נעכט. די הצלחה פֿון דער מעשה-ציקל אין אייראפע האט געבראכט דער טערמין צו דער אייראפעישער פֿאָלקלאָר.
לויט דער רוסישער פֿאָלקלאָר האט די מכשפֿה באַבאַ יאַגאַ געגעבט איוואַן דער נאַרישער א פֿליענדיקער טעפּעך. דער טעפּעך ווערט באַשרייַבט אין פילע בילדער פֿונעם רוסישער מאָלער וויקטאָר וואַסנעצאָוו.
אַ סך פֿילמען האבן גענוצט מאַגישע טעפּעכער, וואס שליסן איין די "דער גנב פֿון באַגדאַד" פֿילמען (1924 און 1940) און דער אַנימירטער פֿילם "אַלאַדין" פֿון די וואָלט דיזני פירמע.
יידישקייט
די באַשרייַבונג פֿון א מאַגישער טעפּעך דערשייַנט אויך אין דער יידישער פֿאָלקלאָר, אין די לעגענדע פֿון דער טעפּעך פֿון שלמה המלך, וואס פֿליט דורך שלמה'ס קאנטראל איבער דער ווינט און דערלויבט אים צו עסן פֿרישטיק אין דמשק און נאכטמאל אין מדי.
וועבלינקען
קאטעגאריע:אראבישע מיטאלאגיע קאטעגאריע:פערסישע מיטאלאגיע קאטעגאריע:טראנספארט
GM
דזשענעראל מאטארס (ענגליש: General Motors Company; אין קורצן: GM) איז די פאראייניקטע שטאטנ'ס גרעסטע אויטאמאביל פראדוצירער און לאנגע יארן געווען אויך די וועלט'ס גרעסטע אויטא פראדוצירער ביז גאנץ לעצטענס ווען די יאפאנעזע פירמע טאיאטע האט איר איבערגעשטיגן אין סעילס.
אלגעמיינע אינפארמאציע
דזשי-עם איז אמעריקע'ס הויפט אויטא פירמע מיט אפעראציעס אין צענדליגער לענדער ארום די וועלט. די פירמע פראדוצירט אויטאס אונטער עטליכע נעמען און פארמאגט די אייגנשאפט פון נאך אויטא פירמעס ארום די וועלט. אינאיינעם באלאנגען די פאלגענדע פירמעס אונטער איר נאמען: ביואיק, קעדילעק, שעווראלעט, דזשי-עם-סי, האלדן, האָממער, אפעל, פּאָנטיאַק, סעטרון, סאאב, און וואקסהאל. אויסער די פירמעס פארמאגט זי א גרויסע שותפות אין די יאפאזענער אויטא פירמעס איסוזו און סוזוקי און אין די רוסישע פירמע אויטא-וואז און גאנץ לעצטענס האט זי געקויפט א שותפות אין אפריקע'ס גרעסטע אויטא פירמע דעלטא און האט געעפנט אן אפיציעלע דזשי-עם אפטיילונג אין דרום אפריקע.
די פירמע האט אויך אנדערע פירמעס וועלכע פראדוצירן לאקאמאטיוון און אנדערע טראנספארטאציע מאשינען. זיי זענען: עי-סי-דעלקא, עליסאן טרענסמישן, און דזשענעראל מאטארס עלעקטרא-מאטיוו. דזשי-עם פארמאגט אויך די אייגנשאפט פון די פירמע הוס עלעקטראניק וועלכע פראדוצירט טעלעקאמיוניקאציע און אויטא עלעקטראניקס. די פירמע האט אן אייגענע פינאנצירונג פירמע אונטער'ן נאמען דזשי-עם-עי-סי וועלכע איז איינע פון די וועלט'ס גרעסטע אויטא פינאנצירונג, אינשורענס, און מארטגעדזש געבער. דזשי-עם פארקויפט היינט צווישן 8 און 9 מיליאן אויטאס און טראקס פער יאר וואס קומט אויס צו בערך 15 פראצענט פון אלע אויטאס וואס ווערט פארקויפט איבער די וועלט און 30 פראצענט פון די מארקעט אין די פאראייניגטע שטאטן. די אויטאס ווערן געמאכט אין פראדוקציע פלענטס אין 30 שטעט איבער אמעריקע און אין 32 לענדער איבער די וועלט. אינאיינעם פארמאגט דזשי-עם 340,000 ארבייטער.
היסטאריע
דער גרינדער פון דזשי-עם, וויליאם דוראנט, איז אויפגעוואקסן אין מישיגן אין די ענדע פונעם 19'טן יאר-הונדערט ווען פערד איז נאך געווען דער הויפט טראנספארטאציע מיטל איבער'ן לאנד אבער אויטאס האבן זיך שוין אנגעהויבן פארקויפן. דוראנט האט אינאיינעם מיט א געלט שותף געעפענט א פירמע וועלכע האט פראדוצירט וועגנער פאר פערד וועלכע האט געארבעט מיט ספרינגס און האט פארמאגט עטליכע אינאוואציעס וועלכע איז גוט אויפגעכאפט געווארן אין די מארקעט און דוראנט איז געווארן א מיליאנער (וואס האט געמיינט ווי א ביליאנער היינטיגע צייטן). אין 904' האט דוראנט אריינגעטרעטן אין די אויטא ביזנעס ווען ער האט אפגעקויפט די ביואיק פירמע וועלכע איז געגרינדעט געווארן דורך א סקאטישער-אמעריקאנער און האט געהאט אסאך פינאנציעלע פראבלעמען. דוראנט האט גענוצט זיין גרויסע רייכטום צו בויען די פירמע וועלכע איז עווענטועל איבערגעשטיגן אמעריקע'ס נומער איינס אויטא פירמע פארד.
דוראנט האט געהאלטן אז אן אויטא פירמע מיט איין מאדעל סארט קען גרינג באנקראטירן ווייל אפילו אויב די מאדעל גייט שוואך נאר איין יאר קען דאס ברענגן ערנסטע פינאנציעלע פראבלעמען. ער האט געהאלטן אז אן אויטא פירמע דארף האבן עטליכע מאדעלן אונטער עטליכע נעמען כדי צו קענען ביישטיין די מארקעט ווינטן. אין 908' האט ער געעפענט די דזשענעראל מאטארס פירמע אין זיין היים שטאט פלינט, מישיגן, און האט אנגעהויבן צורעדן אנדערע אויטא פירמעס וועגן זיין געדאנק אז זיי זאלן זיך פאראייניגן אונטער איין גרויסע פירמע. זיין ביזנעס מאדעל האט געארבעט און ביז 2 יאר האט ער באוויזן אפצוקויפן ארום 25 פירמעס וועלכע האבן פראדוצירט אויטאס און אויטא טיילן. צווישן די פירמעס וועלכע דזשי-עם האט דעמאלט אפגעקויפט איז געווען אלד מאטאר וועלכע איז געווען די ערשטע אויטא פירמע אין אמעריקע וועלכע האט זיך געגרינדעט אין 897' און איז שפעטער באקאנט געווארן אלס די אלדסמאביל נאמען. צוויי אנדערע גרויסע פירמעס זענען צוגעקומען עטליכע יאר דערויף, ערשט אקלענד מאטאר וועלכע איז שפעטער געטוישט געווארן צו פאנטיאק און קעדילעק אויטאמאביל וועלכע איז געגרינדעט געווארן אין דעטרויט אין 902' און איז נאמינירט געווארן נאך דעם פראנצויזישן עקספלארער אנטוואן די לא מאטע קעדילעק וועלכער האט געטראפן די שטאט דעטרויט.
אין די 920' יארן האט דזשי-עם אפגעקויפט די באס פירמע יעלאו קאוטש און האט אנגעהויבן פראדוצירן קאוטש באסעס העלפנדיג גרעיהאנד אריינגיין אין ביזנעס. די פירמע האט אין יענע יארן געקויפט און פארקויפט פירמעס אויף רעכט און לינקס פרובירנדיג צו פארכאפן די אויטא אינדוסטרי ווי ווייט מעגליך. א דאנק דזשי-עם איז רעילראוד איבערגעטוישט געווארן צו באסעס אלס דער נומער איינס פובליק טראנספארטאציע. די פירמע איז געגאנגן אזוי ווייט אז זי האט אפגעקויפט די אזויגערופענע סטריטקאר פירמעס (א געוויסע סארט באן וועלכע פארט אויפ'ן ראוד) און אלעס פארניכטעט און אנשטאט דאס אויפגעטוישט מיט באסעס כדי צו באזייטיגן די באן ביזנעס און אריינברענגן די אויטאמאביל ביזנעס. דאס האט געפירט צו א לעגאלע קאנספיראציע ווען דזשי-עם איז באשולדיגט געווארן אין טאן אומלעגאלע זאכן אינאיינעם מיט אנדערע פירמעס. אלע פירמעס זענען באשטראפט געווארן מיט קליינע געלטער און די לעגלע קאמפן האט אנגעהאלטן לאנגע יארן דערנאך.
thumb|250px|דער [[הויפטקווארטיר פון דזשי.עם. אין דעטרויט מישיגען.]] דוראנט איז אבער נישט פארבליבן לאנג ביי דזשי-עם ווייל זיינע פארצווייגטע ביזנעס אקטיוויטעטן האבן געברענגט פינאנציעלע פראבלעמען און די בענק וועלכע האבן געבארגט געלט פאר די פירמע האבן אים ארויסגעשטויסן פון דארט. דוראנט האט נישט אפגעלאזט די אויטא אינדוסטרי און האט גענוצט זיין געלט צו גרינדן די שעווראלעט פירמע אינאיינעם מיט א באקאנטע ספארטלער פארמעסט דרייווער לואיס שעווראלעט פון שווייץ. שעווראלעט האט פראדוצירט ביליגע מאדעלן אין קאנקורענט צו פארד וועלכע האט אין יענע יארן שטארק מצליח געווען מיט איר טי מאדעל וועלכע איז געווען ביליג און געאייגענט פאר מיטל פארדינער. פון דאס געלט וואס זיי האבן פארדינט האט דוראנט געקויפט דזשי-עם'ס סטאק און מיט דער צייט האט ער געהאט די אייגנשאפט פון די גרעסטע פראצענט סטאקס און האט צוריק איבערגענומען די פירמע און אריינגעשמאלצן שעווראלעט אין איר.
אבער מיט דוראנט אין קאנטראל האט די פירמע ווידער גענומען ווילדע שריט און נאכאמאל איז זי אריינגעפאלן אין פינאנציעלע פראבלעמען און דוראנט איז נאכאמאל ארויסגעשטויסן געווארן אין 923' און די פרעזידענטשאפט איז אריבער צו די קאאפעראציע וועלכע האט אין 10 יאר איבערגעשטיגן פארד און איז געווארן א גלאבאלע אינדוסטריאלע אימפעריע מיט צענדליגער טויזענטער ארבייטער, אזוינס וואס איז נישט געזען געווארן אין יענע יארן נאר אין סאוויעט רוסלאנד וואו די קאמוניסטישע רעגירונג האט געפירט אלע פירמעס.
ווען אמעריקע האט אריינגעטרעטן אין די צווייטע וועלט מלחמה האט דזשי-עם אפגעשטעלט די פראדוקציע פאר ציווילע טראנספארטאציע און האט געארבעט נאר פאר די רעגירונג און די אליאירטע כוחות. די פירמע האט פראדוצירט טאנקן, פליגער, וואפן, און נאך מלחמה סופלייס און איז געווען שטארק פארנומען. דורכאויס די קריג האט דזשי-עם אויסגעארבעט פארשידענע נייע מעכאנישע און עלעקטראנישע אינאוואציעס פאר אויטאס וועלכע זי האט אריינגעשטעלט אין אירע נייע אויטאס באלד נאך די קריג וועלכע האט נאכמער פארשטערקערט אירע סעילס. אזעלכע זאכן ווי אן אויטאמאטישע גיר-באקס, סיט-בעלטס, פאוער סטירינג און ברעיקס, עיר קאנדישן, און נאך זיכערהייט מעטאדן וועלכע זענען נישט געווען בעפאר די קריג, זענען געווארן סטאנדארט ביי אלע אויטאס.
דזשי-עם'ס וואוקס האט אזוי אנגעהאלטן ביז אין די 950' יארן ווען די אייראפעאישע אויטא פירמעס זענען אריינגעקומען אין די מארקעט און האבן געשטעלט אן ערנסטע קאנקורענט פאר דזשי-עם איבער די וועלט און אויך אין אמעריקע. ביי יענע יארן האט דזשי-עם געבראכן די רעקארד פון איבער א ביליאן דאלאר סעילס אין איין יאר, א זאך וועלכע קיין איין פירמע האט נישט באוויזן ביז א לאנגע צייט נאכדעם.
די פאלגענדע יארן זענען געווען שווערע פאר דזשי-עם מיט די פארשפרייטונג פון די אייראפעאישע אויטאס און שפעטער די אויל עמבארגא פון די אראבישע לענדער וועלכע האט רעדוצירט די אויטא סעילס בכלל און דזשי-עם בפרט ווייל אירע אויטאס זענען געווען גרויס און האבן געגעסן אסאך גאזאלין קעגן די קליינע אייראפעאישע מאדעלן. די פירמע איז אין יענע יארן אויך באשולדיגט געווארן פאר איר איגנארירונג צו די פאלוציע פראבלעם וואס אויטאס גיבן ארויס וועלכע האט געפלאגט אלע גרויסע שטעט. דזשי-עם האט דאס ווייטער איגנארירט ביז די רעגירונג האט געגרינדעט די ריינע לופט אקט אין 970' און דזשי-עם איז געווען געצווינגן צו אנהייבן שטודירן וויאזוי צו פארמינערן דעם פראבלעם. איבער די קומענדיגע יארן האט דזשי-עם אויסגעגעבן 4.5 ביליאן דאלאר און דאס אסאך פארבעסערט.
אבער עס האט שוין נישט קיין סאך געהאלפן ווען די מארקעט איז פארפלייצט געווארן פון גוטע אייראפעאישע אויטאס וועלכע האבן אראפגעברענגט דזשי-עם'ס מארקעט טייל פון 45 פראצענט ביז 31 פראצענט אין א משך פון 10 יאר.
דאס האט אנגעהאלטן ביז אין 991' ווען די פירמע האט צוויי יאר נאכאנאנד פארלוירן אינאיינעם איבער 30 ביליאן דאלאר. בלית ברירה האט די פירמע זיך איבערגעארבעט אויף א קלענערן פארנעם און האט אויפגעזאגט צענדליגער טויזענטער ארבייטער און פארמאכט צענדליגער פראדוקציע פלענטס. אין 93' האט די פירמע צוריק פארדינט א פראפיט.
אין ווייטערדיגע שריט האט די פירמע אין די לעצטע יארן פארקויפט אסאך פון אירע אייגענשאפט פירמעס צו מאכן א פראפיט דערפון און האט אפגעקויפט די האמער פירמע וועלכע האט פראדוצירט מיליטערישע אויטאס. א פרישע סטרייק האט אויסגעבראכן קעגן דזשי-עם אין 98' און די פירמע האט פארמאכט א גרויסע טייל פון איר פראדוקציע פלענטס אין אמעריקע און דאס אריבער געפירט קיין קאנאדע, מעקסיקא, און אנדערע לענדער. דזשי-עם האט דעמאלט אויפגעגעבן די אלדסמאביל ברענד וועלכע האט נישט מער געברענגט קיין פראפיט.