cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
רבי ישמעאל
זיין צייט
רבי ישמעאל איז געווען פון דריטן - פערטן דור תנאים, און פון אכטן דור נאך די אנשי כנסת הגדולה, דער דור וואס האט צוגעזען דעם חורבן פון צווייטן בית המקדש.
רעפרענצען
ישמעאל
C-3PO
C-3PO איז א פיקטיווער כאראקטער אין דער "שטערן קריג" פילם סעריע. ער איז אן איבערזעצער דרויד/ראבאט וואס רעדט מער ווי 500 שפראכן. ער האט א מענטשלעכע פארעם און ערשיינט אין אלע פילמען אין די סאגא. זיין באגלייטער איז R2-D2.
קאַטעגאָריע:שטערן קריג כאראקטערן
אורדו
אורדו (اردو); גערופן לאַשקאַרי (لشکری) ביי אירע רעדער איז אן אינדא-אריאנישע שפראך און א וואריאנט פון הינדוסטאני וואס מען שרײַבט אין אן אראבישן שריפט. זי איז די נאציאנאלע שפראך פון פאקיסטאן און איינע פון די 23 אפיציעלע שפראכן פון אינדיע.
דאס ווארט אורדו שטאמט פון טערקיש ordu (מיליטער).
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:שפראכן
צוריק צום עתיד
צוריק צום עתיד (ענגליש: Back to the Future) איז אן אמעריקאנישער וויסנשאפטלעכע פאנטאסטיק קאמעדיע אוואנטורע פילם פון 1985. אינעם פילם שפילן מייקל דזשיי פאקס, קריסטאפער לויד און קריספין גלאָווער. דער פילם איז פראדוצירט געווארן דורך ראָבערט זעמעקיס און באָב גייל. דער פילם איז א טייל פון א טרילאגיע פון דריי פילמען וואס דערציילן די פולע מעשה.
30סטן אפריל
דעם 30סטן אפריל איז דער 120טער טאג פון יאר (121סטער אין אן עיבור־יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 245 טעג.
פייערטעג
30
18טן יולי
דעם 18טן יולי איז דער 199סטער טאג פון יאר (200טער אין אן עיבור־יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 168 טעג.
פייערטעג
18
יהודה משה דאנציגער
רבי יהודה משה דאנציגער (י"ט כסלו ה'תרצ"ב - כ"ג אדר א' ה'תשל"ג) איז געווען דער פינפטער רבי אין דער אלעקסאנדער דינאסטיע, ער האט געדינט אלס רבי צווישן די יארן "ה'תש"ז - תשל"ג".
לעבענסגעשיכטע
ער איז געבוירן אין דעם שטעטל פלאוונע אין פוילן צו זיין פאטער רבי יחיאל יוסף טהיבערג (זון פון ר' הירש פלאוונער, פון די חשובע ווארקא און אלעקסאנדער חסידים) און הענדל, טאכטער ​​פון רבי דוד דוב טאוב, דער "בנין דוד" רב פון דאבראז'ינסק. אין זיינע בחורישע יארן האט ער געלערנט ביי רבי אברהם אליעזר ראטענבערג, דיין אין לאדזש, און ביי דער עלטער פון 13 יאר האט ער באקומען פון אים סמיכה. ער איז געפארן איבער 50 מאל צום ישמח ישראל. אויף דעם פארשלאג פון זיין רבי'ן דער ישמח ישראל האט ער חתונה געהאט מיט אסתר פערל, די טאכטער פון ​​רבי בצלאל יאיר דאנציגער, דעם רבינ'ס ברודער.
אין יאר תרצ"ג איז ער געפארן קיין לאנדאן וואו ער האט געדינט אלס רב אין דער טריסקער שול. נאך עטליכע חדשים איז ער צוריקגעשיקט געווארן געווארן קיין פוילן, צוליב וואס ער האט נישט פארמאגט די נויטיגע פאפירן צו פארבלייבן אין לאנדאן. סוף יאר תרצ"ד האט ער מיט דער צושטימונג פונעם בעל עקידת יצחק עולה קיין ארץ ישראל מיט זיין ווייב און זיין זון רבי אברהם מנחם. ער האט זיך באזעצט אין ירושלים און עוסק געווען אין לערנען, אין דער צייט וואס ער האט געלעבט אין גרויס ארימקייט און דחקות. אין דער תקופה האט ער אויך אסאך עוסק געווען אין תורת הקבלה.
נאך דעם חורבן וואו עס זענען אומגעקומען דער רבי דער עקידת יצחק, זיין פאמיליע, און רוב אלעקסאנדער חסידים וואס האבן זיך געציילט אין די צענדליגער טויזנטער. אין יאר תש"ז האט די איבערגעבליבענע אלעקסאנדער חסידים אים געקרוינט צו אנפילן דאס ארט פון די אלעקסאנדער רבי'ס.
ער האט באפוילן זײן זון צו טוישן זײן פאמיליע נאמען פון טהיבערג צו דאנציגער, צו פאראייביגען דעם משפחה נאמען פון דער אלעקסאנדער דינאסטיע. נאך אפאר יאר האָט ער אויך געטוישט זיין אייגענעם פאמיליע נאָמען.
ער איז נפטר געווארן אין דעם אסותא שפיטאל אין תל אביב כ"ג אדר ה'תשל"ג. ער איז באערדיגט געווארן אויפן פּאָנאוויטשער בית-החיים אין בני ברק.
זיין זון רבי אברהם מנחם דאנציגער איז אויפגענומען געווארן אויף זיין פלאץ. יהודה_משה_דאנציגער קאַטעגאָריע:פוילישע אדמורי"ם קאַטעגאָריע:אדמורי"ם אין ארץ ישראל
שארית הפליטה יידן
קליין|קינדער פון א שולע אין די [[שארית הפליטה לאגערן]] שארית הפליטה יידן, איז א באצייכענונג אויף די יידן, איבערלעבער פון חורבן אייראפע, וואס האבן מיט אלע צרות, הריגות און אנדערע געשעענישן, אנגעפאנגען א ניי לעבן,
אין ישראל זענען אנגעקומען נאכן חורבן, בערך א האלב מיליאן איבערלעבער, וואס א באשיידענע טייל פון זיי, האבן געקעמפט אין די מלחמת השחרור.
אפאר הונדערט טויזנט זענען אנגעקומען קיין אמעריקע, אין די פאראייניגטע שטאטן, און קאנאדע.
און אין אייראפע זענען געבליבן עטליכע צענטערן, ווי וויען, אנטווערפן, פראנקרייך, שווייץ און ענגלאנד.
אויך אינעם ווייטן אויסטראליע, זענען יידן אנגעקומען, אנטלאפענע פונעם חורבן. ווי אינטערסאנט עס הערט זיך, איז קיינמאל נישט פארעפנטליכט געווארן, א גענויער ציפער פון איבערלעבער, איבערן וועלט, יד ושם שטעלט אויף א דעטעבעז פון איבערלעבער, ווי אויך איז דא א גאנץ נייע זאך מלחמה־איבערלעבער וואס פרובירט צוזאמען צוקלויבן אינפארמאציע פון די לעבט פארבליבענע וואס האבן נישט געוואלט ביז היינט ארויסרעדן, און דאס אריישטעלן אין א דאטא-באזירטן סיסטעם.
וויקילינקען
קאַטעגאָריע:חורבן אייראפע קאַטעגאָריע:שארית הפליטה
וואלווא קארס
וואלווא קארס (VOLVO אין דער פירמע 'ס לאגא) איז א א שוועדישער פֿילנאציאנאלער פאבריקאנט פון לוקסוס פארמיטלען הויפטקווארטירט אין גאטענבורג, שוועדן. די פירמע פאבריצירט  סידאנען, סטאנציע וואגאנען און SUVס.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:אויטאמאביל פירמעס
ירושלים אמבאסאדע אקט
קליין|די איצטיגער [[יו.עס. אמבאסאדע אין תל אביב-יפו]] דער ירושלים אמבאסאדער אקט פון 1995 איז א געזעץ פון די פאראייניקטע שטאטן וואס איז אדורכגעפירט געווארן אין דעם 104טן קאנגרעס אום 23טן אקטאבער 1995 מיט גאר א גרויסער מערהייט וואס פארפליכטעט אריבערצופירן די יו.עס. אמבאסאדע אין ישראל פון תל אביב צו ירושלים.
דער געזעץ איז געשטיצט געווארן אינעם סענאט דורך 93 אקעגן 5, און אינעם רעפרעזענטאנטן-הויז מיט 374 שטימען אקעגן 37.
אלע פרעזידענטן ביז היינט, סיי דעמאקראטישער און סיי רעפּובליקאַנער (אריינגערעכנט באראק אבאמא, דזשארדזש וו. בוש,) האבן פארפליכטעט ווען זיי זענען געלאפן פאר פרעזידענט אז זיי גייען למעשה אריבערפירען די אמבאסאדע אבער ווען זיי זענען געקומען צום מאכט האבן זיי געניצט דעם לעגאלן כח צו מאכן א צייטווייליגע פארזוימונג דאס אריבערפירן מיטן אויסרייד אז עס וועט אנזייען א כאאס אין דעם ראיאן.
אבער פרעזידענט דאנאלד טראמפ האט יא פארפליכטעט זיין צוזאג ווען אין דעצעמבער 2017 האט ער געמאלדן אז די פאראייניקטע שטאטן וועט אפיציעל אנערקענען ירושלים אלץ דער הויפט שטאט פון ישראל און וועט אריבערפירן אהין איר אמבאסאדע
די טראמפ אדמינסיטראציע האט געמאלדן אז די אמבאסאדע פון די פאראייניקטע שטאטן און ישראל וועט ווערן אריבערגעפירט און ירושלים מאי דעם 14טן 2018, ווען ישראל פייערט 70 יאר צו איר זעלבסשטענדיקייט. קאַטעגאָריע:פאראייניגטע שטאטן קאַטעגאָריע:ירושלים
5טן יולי
דעם 5טן יולי איז דער 186סטער טאג פון יאר (187סטער אין אן עיבור־יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 179 טעג.
עגאליטאריאניזם
עגאַליטאַריאַניזם (ענגליש: egalitarianism) איז אַ פּרינציפּ וואָס הייסט אַלע מענטשן זאָלן האָבן גלײַכע רעכטן, נישט געקוקט אויף מין, גזע און געזעלשאַפֿטלעכן קלאַס. דאס פרעפיקס "עגאל-" קומט פון דעם פראנצייזישן ווארט "égal" וואס הייסט גלײַך.
קאַטעגאָריע:סאציאלאגיע
1טן יולי
דעם 1טן יולי איז דער 182סטער טאג פון יאר (183סטער אין אן עיבור־יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 183 טעג.
געשטארבן
01
הויפט זייט/ח' אייר
ח' אייר היום שלשה ועשרים יום שהם שלשה שבועות ושני ימים לעומר.
אייר 08 קאַטעגאָריע:מוסטער היינט אין היסטאריע he:תבנית:ח' באייר
עלבע
עלבע איז דער דריטער גרעסטער אינזל אין איטאליע, נאך סארדיניע און סיציליע. דער אינזל האט א שטח פון 224 קוואדראט ק"מ און א בארטן־ליניע פון 147 ק"מ. עלבע האט א באפעלקערונג פון אומגעפער 30,000 מענטשן. לעצטנס איז דער אינזל געווארן באקאנט פאר זיין וויין.
דער פראנצויזישער אינזל קארסיקע ליגט 50 ק"מ צו מערב.
היסטאריע
שוין אין 500 פאר דער ציווילער רעכענונג האט מען געגראבן אייזן אין עלבע. אין 1802 איז עלבע געווארן א טייל פון פראנקרייך. נאכן אפמאך פון פאנטענבלוי האט מען דעפארטירט דעם קייסער נאפאלעאן, אבער נאך 300 טעג איז ער אנטלאפן צוריק קיין פראנקרייך דעם 26סטן פעברואר 1815. ביים קאנגרעס פון ווין (1815) האט מען געגעבן עלבע צו דער גרויסהערצאגשאפט פון טאסקאנא.
דעם 17טן יוני 1944 האבן פראנצויזישע קראפטן באפרייט עלבע פון דער דייטשע אקופאציע ביי דער צווייטער וועלט מלחמה.
פליפארט
עלבע האט א פליפארט פון וואס מען פליט קיין מינכן, פרידריכסהאוון און ציריך.
קאַטעגאָריע:איטאליע קאַטעגאָריע:אינדזלען
שינקען
left|thumb|250px|א שינקע מיט [[געווירץ נעגלעך]] שינקע איז אַ מין געקאָכטע אָדער גערײכערטע חזיר פלייש. שינקע מאַכט מען פון דער פּולקע פונעם חזיר. אין ענגליש רופט מען עס 'העם', אין פראַנצױזיש 'זשאַמבאָן' און אין איטאַליעניש 'פּראָשוטאָ'.
רעליגיע
נישט נאר יידן טארן נישט עסן שינקע, וואס איז חזיר טרייף, אויך מוסולמענער (נישט חאלאל) און ראסטאפארן.
קאַטעגאָריע:עסנווארג
שווייסן
קליין|א מענטש וואס שווייסט
שווייסן איז א וועג צו פארבינדען צוויי חפצים, וויי מעטאל אדער פלאסטיק, מיט שמעלצען די צוויי חפצים צוזאמען. מען טוט עס אפט מיט לייגען א דריטער שטיקל אינמיטען, און די דריי שטיקלעך קילען זיך צו ווערען א שטארקער פארבונד.
שווייסן איז אנדעריש פון לייטן, וואס שמעלצט א חפץ, וואס צושמאלצט זיך אין נידעריגערע טעמפעראטורען, צווישן צוויי שטיקלעך צו פארבונדען זיי, אן שמעלצן די צוויי אריגינעלע שטיקלעך גופא.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:מעטאלורגיע
כ"ח טבת
יארצייטן
קאַטעגאָריע:טבת
רוסישע אינוואזיע אויף אוקראינע
די אינוואזיע האט גורם געווען דעם ערגסטן פליטים־קריזיס זייט דער צווייטער וועלט-מלחמה, מיט מער ווי 8 מיליאן פליטים.
פוטין זאגט אז ער גייט אויסרייניגען אוקריינע פין נאציס.
רעפערענצן
רוסיש אינוואזיע קאַטעגאָריע:2022
רפאל יצחק רייכמאן
רבי רפאל יצחק רייכמאן (געב׳ ת״ש) איז א ראש ישיבה אין ישיבת מאה שערים אין ירושלים. ווי א בחור האט ער געלערנט אין ישיבה אוניווערסיטעט, און געווען א מצטיין אין זייער קוישבאל מאנשאפט.
ער איז א זון פון שניאור זלמן רייכמאן.
קאַטעגאָריע:ליטווישע ראשי ישיבות
גלעב אוספענסקי
דאָס אַלעס שפּיגלט זיך אָב אין זיין אײן װערק "רואין". אין דער װערק שילדערט ער די גליקזעליגקייט װאָס עס האָבן געפֿילט די פױערים פֿון דאָרף אונטער דער פּאַנשטשינאַ, און װי אַלעס איז פֿעראונגליקט געװאָרן מיט דער אָבשאַפֿונג פֿון דעמזעלבן. דאָם איז אַ פּאַזע אין דער געשיכטע װעלכע איז פֿון קײנעם אין זיין ציט נאָטירט געװאָרן.
װען ער פֿירט אוף אַ טיפּ אויף זײן בינע שטעלט ער אים פֿאָר ניט בלויז אַלס אַ אַ טיפּ, נאָר דיסקוטירט זיינע אַנזיכטן. אויף דיעזער װייזע װאַגט ער אויך נביאות צו זאָגן איבער דאָס קינפֿטיגע לעבן פֿון די פּויערים אױף זייערע דערפֿער. ער האָט די פּאָליטישע פֿראַגן פֿון טאָג אַריינגעלײגט אין מויל פֿון זײנע טיפּן, און שטיליסטיש זיי געפֿירט צװישן די גרענצן װאָס די נאָװעלע בילדעט. זער גרויס שעצט ער דעם געבילדעטען קלאַס װאָס װירקט צוגונסטן פֿון דעם אָרימען קלאַס. ער רייניגט אָב פֿון װעג אַלע פֿאָראורטײלע װאָס עקזיסטירן צװישן בײדע. צװײ פּונקטן װאָס ציען די בעװאונדערונג איבער אוספּענסקי זיינען 1) אַליין האָט ער געלעבט אין אַ גרויסע אינדוסטריעלע שטאָט און דאָך האָט ער געקאָנט דאָס דאָרפֿישע לעבן. אַזוי רעאַל און אַזוי פּסיכאָלאָגיש, 2) דאָס ער האָט בעװיזן צוס ערשטן מאָל, אַז סאָציאַלע פּראָבלעמע קענען ניט בעהאַנדעלט װערן אַריפֿמעטיש, נאַר מוזן געפֿינען זייער לעזונג אין דער פּסיכאָלאָגיע פֿון דעם קלאַס אַרום װעלכן זיי האַנדלען. אין אַ דאָרף הינטער נאָװגאָראָד האָט ער געלערנט די װיכטיגקייט פֿון דער ראָלע װאָס דער אַקערבויער שפּילט אין דעם לעבן פֿון אַ פֿאָלק, און זיין בעדײטונג פֿאַר דער מענשליכער קולטור.
זיין בעסטעס װערק איז: "די קראַפֿט פֿון דער ערד", אַרױסגעגעבן אין יאָר 1882.
יוסף קאפאח
רבי יוסף קאפאח איז געווען א תימנישער רב, א תלמיד חכם, דיין און געלערנטער, וואס האט ווידער איבערגעזעצט די ספרים פון רמב"ם, רב סעדיה גאון, ר' יהודה הלוי, און אנדערע יידישע מחברים וואס האבן געשריבן אויף אראביש.
ר' ישראל נתנאל רובין האט געשריבן אן עסיי צו באשיצן קאפאח'ס ארבעט.
משפחה
ר' יוסף קאפח האט געהאט די זכות אויפצושטעלן זיין היים אין תימן מיט זיין קוזין געבוירן אין שטאט צנעא וואס איז דעמאלט געווען 11 יאר אלט זיין ווייב מרת ברכה קאפח, די באליבטע פון ​​ירושלים, וואס איז געווארן בארימטער. ווי אַ צדקה און צדקה פרוי, אַן אַנטראַפּראַנער, אַ געזעלשאַפטלעך אַקטיוויסט, און אַ 1999 ישראל פרייז קאַלע. זייער ערשטע זון, דוד קאפח, איז געבוירן געווארן אין תימן, און שפעטער זענען געבוירן געווארן זייערע קינדער נעמי קאפח און יחיא. אין 1943, ווען זײַן פֿרוי איז געווען 21 יאָר אַלט, איז זייער משפּחה עולה געווען קיין ארץ־ישׂראל, אויף אַ לאַנגער רייזע אויף אייזלען צו דער פּאָרט־שטאָט אַדן, אין וועלכער זיי האָבן געבוירן זייער ייִנגסטער זון יחיא. אין ישׂראל האָבן זיי געהאַט אַן אַנדער זון, אַריה קאפח. זייער טאכטער ​​איז אסתר קאפח וואס האט דאקומענטירט זייער לייפסטייל פאר די קומענדיגע דורות
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:רבנים אין ישראל קאַטעגאָריע:תימנישע יידן
קלויזנבורג
מרכז|250px
קלויזנבורג ( קלוזש־נאַפאקאַ; ; ; ), באוואוסט אויף רומעניש אלס קלוזש, איז די פערטע גרעסטע שטאט אין רומעניע און דער זיצארט פון קלוזש יודעץ אין דעם צפון־מערב פון לאנד. ער געפינט זיך ווייט גלייך פון בוקארעשט (441 ק"מ ), בודאפעשט (409 ק"מ ) און בעלגראד (465 ק"מ). אין די יארן 1790-1848 און 1861–1867, איז קלויזנבערג געווען די הויפטשטאט פונעם גרויספרינציפאליטעט פון זיבנבערגן.
די באפעלקערונג פון דער שטאט איז 306,474.
פון דעם ארטאאדאקסישן שטאנדפונקט, איז קלויזנבערג געווען רוב יארן דער גאסט-געבער פאר דער קאנצעליי.
רעפערענצן
46.76667°N, 23.58333°W
קאַטעגאָריע:זיבנבערגן קאַטעגאָריע:אידישע יישובים אין אייראפע קאַטעגאָריע:שטעט אין רומעניע
זכרון אבותינו
זכרון אבותינו איז א חסידישע מוזיק אלבאם וועלכע אנטהאלט ניגונים אויף זמירות פון שבת און יום טוב געברענגט פון דער אלטער היים דורך רבי ישראל קליין' בעל תפילה אין בעלז - וועמען מען הערט אויך אינעם אלבאם.
די ניגונים ווערן בעיקר געזינגען דורך די באקאנטע בעלזער בעלי מנגנים רבי ירמיה דאמען און רבי יוסף צבי ברייער מיט א חסידישן כאר.
דער אלבאם ווערט צושפרייט דורך לחיים.
1508
געשעענישן
אומבאוואוסטע דאטע
זכרון אבותינו
חלק א'
ערשינען אין תשע"א. די מוזיק איז אויסעגעארבעט דורך דודי קאליש.
חלק ג'
די מוזיק איז אויסגעארבעט דורך משה יוסף דאמען.
וועב לינקען
קאטעגאריע:אידישע טעיפס קאטעגאריע:בעלזא
הויפט זייט/ט' אייר
ט' אייר היום ארבעה ועשרים יום שהם שלשה שבועות ושלשה ימים לעומר.
אייר 09 קאַטעגאָריע:מוסטער היינט אין היסטאריע ט' באייר
בערבן
קליין|בערבן בערבן איז אן אמעריקאנער וויסקי געמאכט פון 51% קארן. עס איז אנדערש ווי סקאטש אז געווענטליך האט עס מער טעם אבער פון דער אנדערער זייט איז עס נישט אזוי גלאט ווי סקאטש
געזעצן
קאַטעגאָריע:אלקאהאלישע געטראנקען קאַטעגאָריע:געטראנקען
סלאנים
סלאנים (בעלארוסיש: Сло́нім, ) איז א שטאט אין בעלארוס אינעם הוראדנער וואבלאסט און דער סלאנימער ראיאן, פלאצירט ביים קנופ פון די שטשארא און  איסא טייכן, 143 ק"מ דרום-מזרח פון הוראדנא . אין 1995 איז די באפעלקערונג געווען 53,100.
מערב אזיע
Location-Asia-UNsubregions.png לויט די פאראייניקטע פעלקער:
סלאנים
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:שטעט אין בעלארוס
מערב אזיע
]]
מערב אזיע (אויך גערופן דרום־מערב אזיע) איז דער טייל פון אזיע וואס שליסט איין דעם מיטל מזרח. דער ראיאן ציט זיך מערב פון אפגאניסטאן און תימן. רוב פון די לענדער זענען איסלאמיש.
טעריטאריעס
מערב אזיע נעמט איין די דאזיקע לענדער:
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:מיטל מזרח
דרך ארץ (פארטיי)
דרך ארץ איז אן ישראלדיקע רעכטע פארטיי, געגרינדעט דורך די כנסת מיטגלידער יועז הנדל און צבי האוזער, נאכדעם וואס די צוויי האבן זיך ארויסגעצויגן פון דער תל"ם פארטיי אויף דער ליסטע פון ​​יש עתיד - תל"ם, האט די פראקציע פון ​​זיי ביידע אונטערגעשריבן אן אפמאך מיט בלוי און ווייס לויט וואָס "זיי וועלן שפּילן אין דער כנסת און אין דער רעגירונג ווי איין פראַקציע פאַר אַלע ענינים, אונטער דער פירערשאַפט פון גאַנץ. אין די וואלן צו דער 24סטער כנסת איז די פארטיי געלאפן אלס א טייל פון א נייער תקווה ליסטע. ביי די וואלן פאר דער 25סטער כנסת האבן די פירער פון דער ליסטע בדעה צו לויפן צוזאמען מיט דעם רעכטן פליגל פון איילת שקד, אבער שפעטער האבן עס חרטה געהאט און מודיע געווען זייער אפציען. קאַטעגאָריע:פאליטישע פארטייען אין ישראל
טשובאקא
טשובאַקאַ (ענגליש: Chewbacca) איז א פיקטיווער כאראקטער אין די "שטערן קריג" פילמען. טשובאַקאַ איז געשפילט געווען דורך פיטער מייהו, און שפעטער יונאס סוטאמא. טשובאַקאַ איז א וואוקי, א פיקטיווער זגאַל ביפּעד אין דעם "שטערן קריג" אוניווערס.
קאַטעגאָריע:שטערן קריג כאראקטערן
מיין טאטע'ס שטוב
|קליין|150px מיין טאטע'ס שטוב (העברעיש: בית אבי) איז אן ישראלישער קורצפילם (פירציג מינוט לאנג) אין די יידישע שפראך, געשאפן פון רעזשיסאר דני ראזנעבערג אלס אבשלוס-ארבייט וועהרענד זיין שטודיע אין די סעם שפיגעל שולע פאר קינעמאטאגראפי און טעלעוויזיע. "מיין טאטע'ס שטוב" איז איינער פון די וייניקע יידיש-שפראך פילמען וואס זינד געמאכט געווען זייט די 1940ער יארן. די שוישפילער רעדן אין די לאדזשער אקצענט. בארימטע אקטיארן איתי טיראן און מיקי לאון האבן געשפילט די הויפט-כאראקטער; זי האבן געלערנט יידיש ספעציאל פאר די ראלע. דער דזשורנאליסט, שרייבער און געבארענער לאדזשער משה סחר האט געדינט אלס לעהרר און בעראטער. דער פילם איז פראדוצירט געווען פון ה'תשס"ה ביז ה'תשס"ז, און ערשט געצייגט אם י"ח אב ה'תשס"ח, אין די ירושלים פילם פעסטיוואל. דער ישראלישער קאנאל 10 האט אים אויסגעשטראלט אם יום ראשון של פסח ה'תשס"ט.
די געשיכטע האנדעלט פון לאלעק (איתי טיראן), א חורבן איבערלעבער וואס האט געקאמען נאך ארץ ישראל וועהרענד די אומאפהענגיקייט מלחמה צו זוכן זיינע קרובים, וואס לעבען אין חיפה. ער איז זאפארט איינגעצאגן אינס ארמיי און געשיקט קיין א ווייטע שטעלונג אין די מדבר, אפילו וואס ער רעדט קיין העברעיש און פארשטייט גארנישט איבער די מלחמה אדער וואס מ'ווילט פון איהם. דארט טרעפט ער זיין נייער בעפעהלסהאבר, מינץ (מיקי לאון), אויך אן איבערלעבער. די ביידע זינד אליין; אין די ארט ס'דו קיין אנדערע מענטשען, וייל די אראבער וואס האבן געלעבט דארט זינד אוועק. מינץ באמיהט זיך צו זעהען אויס ווי א "צבר", נישט א גלותניק, און פארזוכט אויך לאלעק צו פארענדערן אזוי.
באטאנישער גארטן
אַ באָטאַנישער גאָרטן איז אַ פּאַרק מיט עקזאָטישע פֿלאַנצן און געװיקסן. די פֿלאַנצן האָבן װיסנשאַפֿטלעכע באַשריפֿטונגען װי אין א מוזײ. גרױסע באָטאַנישע גאָרטנס זײַנען אין ניו יאָרק, מיזורי, קיו (לאנדאן), בערלין און מינכן.
קאַטעגאָריע:באטאניק קאַטעגאָריע:מוזייען
בית הכנסת אברהם אבינו
בית הכנסת אברהם אבינו איז א שול אין חברון, וואס ווערט גערופן נאך אברהם אבינו. די שול איז געגרינדעט געווארן דורך א גרופע אידן וועלכע זענען ארויפגעקומען פון שפאניע. קליין קליין|די שול נאך די [[תרפ"ט ראיאטן]] ביי די ביטערע תרפ"ט פאגראמען, האבן די צעווילדעוועדעטע אראבער חרוב געמאכט די שול.
איר נאמען
קליין לויט א לעגענדע וואס ווערט געברענגט אין ספרים (תפארת שלמה, פרשת לך),  האט איין יום כיפור געפעלט א צענטער פאר מנין אין שול. א עלטערע איד איז אנגעקומען אין שול, און משלים געווען מנין פאר גאנץ יום כיפור. נאך יום כיפור איז דער איד געקומען אין חלום צום חזן פון דער קהילה, און אים געזאגט אז ער איז אברהם אבינו. זינט דאן האבן די  מתפללים גערופן די שול בית הכנסת אברהם אבינו. קאַטעגאָריע:חברון קאַטעגאָריע:שולן
רחל שארעץ
רחל שאָרעץ (העברעיש: רחל-לאה שורץ, ענגליש: Rochelle Lee Shoretz; 27סטן יולי 1972, ברוקלין, ניו יארק - 31סטן מאי 2015 טינעק, ניו דשזערסי) איז געווען אן אמעריקאנער אדוואקאט און גרינדער און דירעקטאָר פֿון "שרשרת", אן אָרגאניזאציע וואָס שטיצט יונגע ייִדישע פרויען מיט ברוסט-קרעפס (ברוסט-קענסער).
ביאגראפיע
רחל שארעץ איז געבוירן געוואָרן אין ברוקלין, ניו יארק צו איר פאטער משה (מאריס) שארעץ און איר מוטער שערי (סעריל, איצט: שערי טאנענבאום). זי האט געלערנט אין "שולמית" (אַ פרומע שולע פאר מיידלאך), און דערנאכדעם אין בארנארד קאלעדזש, און אין דער קאלאמביע געזעץ שולע. בשעת זי האט געלערנט געזעץ, איז זי געווען א רעדע שרייבער פאר דוד דינקינס, און האט פארהייראט איר מאן, יונתן (תאני) מירסקי. זיי האבן געהאט צוויי קינדער.
שאָרעץ איז געווען געריכט העלפער אין דעם העכסטן געריכט פון די פאראייניגטע שטאטן, און האט דארטן געארבעט פאר רות בעדער-גינזבורג אין 1998 און 1999. זי איז געוואָרן די ערשטע ארטאדאקס־יידישע פרוי וואס האט געארבעט אלס געריכט העלפער אין דעם העכסטן געריכט.
אין 2001, באַלד נאָך איר שטעלע אלס געריכט העלפער אין דעם העכסטן געריכט, אין עלטער 28, שאָרעץ האט אַנטדעקט אַז זי האט ברוסט-קרעפס. שאָרעץ האָט געגרינדעט שרשרת אין 2001, פֿאַר יונגע ייִדישע פרויען מיט קרעפס. שרשרת איז געוואקסן און איז געווארן אַ נאציאנאלע אָרגאַניזאַציע, מיט אַ יערלעך בודזשעט פון איבער 2 מיליאן דאלארן.
אין 2003, זי איז געווען אויסגעקליבן אלס א "Woman to be Watched" " דורך "יידישע פרויען אינטערנאַציאָנאל".
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער יידן קאַטעגאָריע:אדוואקאטן
1980
נאבעל פריזן
קאטעגאריע:20סטער י"ה
זאב עלקין
קליין|זאב עלקין זאב עלקין (העברעיִש: זאב אלקין; געבוירן ח' ניסן ה'תשל"א, דעם 3טן אַפּריל 1971) איז אַן ישראלדיקער פּאָליטיקער און א כנסת דעפוטאט פון דער נייע האפנונג פארטיי. ער דינט היינט ווי מיניסטער פון געבוי און באוואוינונג, מיניסטער פאר ירושלים און ירושה,
ביִאָגראַפֿיע
זאב עלקין איז געבוירן געוואָרן אין אין דער אוקראַיִנישער שטאָט כאַרקאָוו (דעמאלט – אין באַשטאַנד פונעם ראַטנפאַרבאַנד). ער האָט געלערנט מאַטעמאַטיק אינעם כאַרקאָווער אוניווערסיטעט זינט 1987 ביז 1990. אין 1990 איז ער געוואָרן דער שטעלפאַרטרעטער פונעם הויפּט פון דער ייִדישער קהילה פון כאַרקאָוו אטו דער גענעראַל-סעקרעטאַר פון דער באַוועגונג "בני עקיבא" אינעם ראַטנפאַרבאַנד. ער איז עולה געווען אין דעצעמבער 1990.
אין סוף 1990ער יאָרן איז זאב עלקין געוואָרן אַ ראַטגעבער פונעם גענעראַל-דירעקטאָר פון דער ייִדישער אַגענץ (סוכנות) איבער די פראַגן פונעם רוסישן ייִדנטום. נאָך דעם, ווי אריאל שרון האָט געגרינדעט די פּאַרטיי "קדימה", איז זאב עלקין אַרײַנגעטראָטן אין איר. ער איז אַריין אין דער 17טער כנסת פון דער "קדימה"-רשימה. אין 2008 איז ער אַרויס פון ,קדימה" און אַרײַן אין "ליכוד"-פּאַרטיי. אין דער 18טער כנסת איז ער געווען דער פאָרזיצער פון דער רעגירונגס-קאָאַליציע. אין 2013, נאָך די וואַלן אין דער 19טער כנסת איז ער געוואָרן דער שטעלפאַרטריטער פונעם אויסערן-מיניסטער פון ישראל.
משפחה
זאב עלקין האָט חתונה געהאַט מיט סאָניא, און זיי האבן צוויי קינדער. נאָכן זיך גט׳ן האָט ער חתונה געהאַט מיט מאַריאַ, וועלכער האָט געדינט אַלס זיין פּאַרלאַמענטארישער באַהעלפֿער, פון וועמען זיי האָבן געהאט דריי קינדער. ער וואוינט אין פסגת זאב, ירושלים, וואו ער איז אריבער פון כפר אלדד אין גוש עציון צו לויפן פאר בירגערמייסטער.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:כנסת דעפוטאטן קאַטעגאָריע:סאוועטישע יידן קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
סט אלבאנס סיטי באן סטאנציע
סט אלבאנס סיטי איז איינע פון צוויי נאציאנאלע באן סטאנציעס אין סט אלבאנס, הארטפארדשיר, ענגלאנד (די אנדערע איז סט אלבאנס עבי באן סטאנציע). די סטאנציע געפינט זיך אויף דער מידלאנד הויפט ליניע און ווערט באדינט דורך טעמזלינק אויף דער טעמזלינק רוטע קיין לאנדאן, גאטוויק פליפעלד, לוטאן פליפעלד און ברייטאן.
היסטאריע
די סטאנציע איז געבויט געווארן דורך דער מידלאנד באן אויף דער פארלענגערונג קיין אין 1868.
באדינונגען
אין די נישט שפיץ שעה׳ן פארן:
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:טעמזלינק סטאנציעס קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין הארטפארדשיר
שלמה וויינגארטען
ר' שלמה וויינגארטען איז געווען איינער פון די חשובע תלמידים פונעם סאטמאר רבי ר' יואל טייטלבוים ז"ל, אויך איז ער געעווען א חשובער מקורב פון זיין ממשיך דרך ר' משה טייטלבוים ז"ל.
ר' שלמה האט געגרינדעט דעם עלטסטן געזונטהייט געשעפעט אין די ליע עועוניו הויפט גאס אין וויליאמסבורג, עס איז נאך אפן ביז יעצט.
זיינע מפורסמדיגע קינדער זענען: ר' יצחק לייב וויינגארטען, ר' ישראל משה וויינגארטען.
נומערישער אנאליז
נומערישער אַנאַליז איז דער צווייג פון אנגעווענדעטער מאטעמאטיק וואס באהאנדלט די טעאריע און די אלגאריטמען פון געפינען נומערישע לייזונגען צו מאטעמאטישע פראבלעמען.
ביז דער תקופה פון קאמפיוטערס האט נומערישער אנאליז זיך פארלאזט אויף האנט רעכענונגען געשטיצט מיט ביכער פון נומערישע טאבעלעס. היינט אבער ווערט די ארבעט איבערגעגעבן צום קאמפיוטער.
פראקטיש ניצט מען נומערישן אנאליז אין אינזשעניריע, פיזישע וויסנשאפטן און עקאנאמיק.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:מאטעמאטיק
30סטן סעפטעמבער
דעם 30סטן סעפטעמבער איז דער 273סטער טאג פון יאר (274סטער טאג אין אן עיבור יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 92 טעג.
געשטארבן
30
סלוצק
סלוצק איז א שטאט אין סלוצעקער ראיאן, מינסקער גובערניע, בעלארוס, אויפן סלוטש טייך, 105 ק"מ דרום פון מינסק אין 1995 איז זיין באפעלקערונג געווען 62,800.
ביזן צווייטן וועלט קריג און דער סלוצקער טביחה איז די שטאט געווען בעיקר יידיש, אבער היינט וואוינען דארט נישט קיין 100 יידן.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:שטעט אין בעלארוס
יעקב עדרי
ביאגראפיע
געבוירן אין מאראקא צו עלטערן יידן פון מאראקא.
קאַטעגאָריע:ישראלישע פאליטיקער קאַטעגאָריע:בירגערמייסטערס קאַטעגאָריע:כנסת דעפוטאטן
אומקער געזעץ
דער אומקער געזעץ (העברעיש: חוק השבות), איז א געזעץ אין מדינת ישראל וואס גיט רעכט צו יעדן ייד אימיגרירן אין ישראל, און ווערן א בירגער.
דער געזעץ איז באשטעטיגט געווארן אין 1951, דורכן כנסת, און יעדער מענטש וואס לויט די נאצישע נירנבערג געזעצן, איז א ייד. איז בארעכטיגט צו ישראל בירגערשאפט.
צו דעם אלעם קומט אבער צו דער גוט בארימטער פראגע, "ווער איז א ייד", דער ראבינאט אין ישראל אנערקענט בלויז אינעם ארטאדאקסישן ייד, ד"מ איימיצער וואס איז אריבער גירות ביי א רעפארם, אדער קאנסערוואטיוו ראביי, איז נישט קיין ייד.
אין געוויסע פעלער איז פאראן אן אויסנאם פונעם אומקער געזעץ ביי א מענטש וואס איז באשולדיגט מיט שווערע פארברעכן. ווען מאיר לענסקי האט געוואלט אויסניצן דעם אומקער געזעץ אין די 1970ער יארן צו אנטלויפן פון אמעריקע און וואוינען אין ישראל האט מען געניצט דעם אויסנאם און מ'האט אים נישט געגעבן ישראל בירגערשאפט.
קאטעגאריע:ישראל קאטעגאריע:געזעץ
מנחם מענדל פאנעט
רבי מנחם מענדל פאנעט זצ"ל (ה'תקע"ח - י"ג תשרי ה'תרמ"ה), רב אין דעעש, איז געווען דער יונגסטער זון פון דעם "מראה יחזקאל".
אפשטאם
רבי מנחם מענדל איז געבוירן געווארן אין דער שטאט טערצאל, אונגארן, אין יאר ה'תקע"ח, צו זיין פאטער הרב יחזקאל פאנעט, רב אין קארלסבורג, באקאנט אלס דער מראה יחזקאל. און צו זיין מוטער מרת חיה רחל א טאכטער פון הרב משה העניג פון לינסק, גאליציע.
רבנות
רבי מנחם מענדל איז געווען א תלמיד פון חתם סופר, וועלכער האט שטארק געהאלטן פון אים, ער האט אים גערופן "דער זיידענער מאנדל". אין יאר ה'תקצ"ז איז רבי מנחם מענדל געקומען קיין אוהעל און זיך געווייקט ביים ישמח משה.
אומגעפער דריי יאר נאך זיין חתונה אין יאר ה'תר"ב, איז רבי מנחם מענדל צוריק געפארן קיין זיבנבערגן און זיין פאטער האט אים געשטעלט אלס רב אין דעעש, און א קורצע צייט איז רבי מנחם מענדל אנגענומען געווארן אלס רבי פון די גאנצע אומגעבונג.
רבי מנחם מענדל פלעגט פארן קיין סאדיגורא צום הייליגן רוזשינער, שפעטער פלעגט ער פארן צום צאנזער רב מיט דער באגלייטונג פון זיינע אנהענגער. רבי מנחם מענדל האט זיך געשריבן מיט א גרויס טייל פון די גדולים און זיין צייט.
הסתלקות
רבי מנחם מענדל איז נפטר געווארן י"ג תשרי ה'תרמ"ה.
פאמיליע
אין יאר ה'תקצ"ט האט רבי מנחם מענדל געהייראט מרת רייזל, א טאכטער פון הרב הגביר יהודה לייביש הלוי קרויס פון איהעל. פון זייערע קינדער:
רעפערענצן
קאטעגאריע:אונגארישע אדמורי"ם קאַטעגאָריע:דעעש
מאטהויזן
מאטהויזן קאצעט אין אויבער עסטרייך איז געווען דער צענטער פון אן ארבעטס לאגערן נעצווערק, אונטער דער דייטשער אקופאציע, ער האט געהאט ארום 45 פיליאלעס ארום זיך, וואס האבן געדינט אלס סאטעליט-לאגערן.
דער קאצעט געפינט זיך 20 ק״מ מזרח פון לינץ. קאַטעגאָריע:ארבעטס לאגערן קאַטעגאָריע:עסטרייך
טאנק
left|thumb|250px|אמעריקאנער סאלדאטן אויף א טאנק ביי די שלאכטן אין [[איראק.]] א טאַנק איז א באוואפנטער און באפּאנצערטער אויטא וועלכער איז באדינט צו קעמפן ביי די שלאכט פעלדער. דער ערשטער טאנק איז געשאפן געווארן אין בריטאניע בעת דער ערשטער וועלט מלחמה. די ענגלענדער האבן דאס גערופן "טאנק", וואס איז אויף ענגליש א רעזערוואר (א קריגל), כדי אפצונארן און פארטומלען דעם פיינט.
די רעדער פונעם טאנק זענען ארומגענומען מיט א קייט, וואס טוט פארשפרייטן דעם לאסט (כדי ער זאל נישט אריינפאלן אין א זומף אדער ווייכער ערד) און דערמעגלעכן אריבערפארן אויף באדן וואס איז נישט גלייך. א טאנק א שטארקן קאנאן מיט איין אדער מער מאשינביקסן.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:געווער קאַטעגאָריע:פארמיטלען קאַטעגאָריע:מיליטער
דעלפט
דעלפֿט איז א שטאט אין דרום האלאנד פראווינץ פון האלאנד, צווישן ראטערדאם און דען האג. אזוי ווי אנדערע שטעט אין האלאנד, האט דעלפט אסאך קאנאלן. אין דער שטאט געפינט זיך דער דעלפט אוניווערסיטעט פון טעכנאלאגיע.
דעם 12טן אקטאבער 1654 האט פאסירט א גרויסער אויפרייס אין דעלפט ווען א מאגאזין פון פולווער האט עקספלאדירט.
צווילינג שטעט
52.01667°N, 4.35°W
קאַטעגאָריע:שטעט אין האלאנד
חוסט
48.18139°N, 23.29778°W
קליין|אין דער שול חוסט (אוקראיניש, רוסיש און רוסיניש: Xуст, רומעניש: Hust, אונגאריש: Huszt, טשעכיש און סלאוואקיש: Chust) איז א שטאט אויפן חוסטעץ טייך אין קארפאטארוס, מערב אוקראינע, נאנט צום צוזאמענפלוס פון די טיסא און ריקא טייכן.
היסטאריע
חוסט איז בעפאר דעם איז דאס געווען אין טשעכאסלאוואקיי און בעפאר דעם און אזוי אויך בשעת דעם צווייטן וועלט קריג האט דאס אנבאלאנגט קיין אונגארן.
ווען דער נאצי שלאנג איז דארטן אריינגעקומען האבן דארטן געוואוינט ארום 400 אידישע משפחות.
רבנים פון חוסט
קאַטעגאָריע:שטעט אין אוקראינע קאטעגאריע:אידישע יישובים אין אייראפע קאטעגאריע:שטעטלעך אין אונגארן קאַטעגאָריע:קארפאטארוס
מערסעדעס-בענז גרופע
די מערסעדעס בענז גרופע AG (פריער גערופֿן דאַימלער-בענז, דאַימלער-קרייסלער און דאַימלער) איז אַ דייַטש מולטינאַשאַנאַל אָטאַמאָוטיוו קאָרפּאָראַציע מיט הויפּטקוואַרטיר אין שטוטגאַרט, באַדען-ווירטעמבערג, דייַטשלאַנד. עס איז איינער פון די וועלט 'ס לידינג מאַשין מאַניאַפאַקטשערערז. דאַימלער-בענז איז געגרינדעט מיט די מערדזשער פון בענז & סיע. און דאַימלער מאָטאָר פֿירמע אין 1926. די פירמע איז ריניימד דאַימלער-קרייסלער ביי אַקוויירינג די אמעריקאנער ויטאָמאָביל פאַבריקאַנט קרייסלער קאָרפּאָראַטיאָן אין 1998, און איז ווידער ריניימד דאַימלער AG ביי דיוועסטמאַנט פון קרייסלער אין 2007. 2021, דאַימלער AG איז געווען דער צווייט-גרעסטן דייַטש אָטאָומייקער און די זעקסט-גרעסטן ווערלדווייד דורך פּראָדוקציע. אין פעברואר 2022, דאַימלער איז געווען ריניימד מערסעדעס-בענז גרופע.
די בראַנדז פון די מערסעדעס-בענז גרופע באשטייט פון מערסעדעס-בענז פֿאַר קאַרס און וואַנס (אַרייַנגערעכנט מערסעדעס-אַמג און מערסעדעס-מייבאק) און סמאַרט. די הויפט פירמע הויפּטקוואַרטיר, די מערסעדעס-בענז אָפאַסיז, אַ מאַשין פֿאַרזאַמלונג פאַבריק, די מערסעדעס-בענז מוזיי און די מערסעדעס-בענז אַרענאַ זענען סיטשוייטיד אין די מערסעדעס-בענז קאָמפּלעקס אין שטוטגאַרט. די מערסעדעס-בענז גרופע איז דער דרייצנטער גרעסטער מאַשין פאַבריקאַנט דורך אַפּאַראַט פארקויפונג.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:אויטאמאביל פירמעס
1טן מיי
דעם 1טן מיי איז דער הונדערט איין און צוואנציגסטער טאג פון יאר (122סטער טאג אין אן עיבור־יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 244 טעג.
געשטארבן
01
וואנדזווערט ראד באן סטאנציע
וואנדזווערט ראד  איז א סטאנציע אין קלאפהאם, דרום לאנדאן אויף דער דרום לאנדאן ליניע פון לאנדאנער איבערגרונט. איין מאל א טאג קומט אן א סאדאיסטערן באן פון לאנדאן וויקטאריע קיין. זי איז אין טראוולקארט זאנע 2.
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט אום 1טן מערץ 1863 אויף דער לאנדאן, טשאטאם און דאווער באן.
באדינונגען
די באדינוג פון לאנדאנער איבערגרונט איז:
איינמאל אינדערפרי און איינמאל שפעט ביינאכט פארט א באן פון, און איינמאל שפעט ביינאכט קיין באטערסי פארק.
איינמאל א טאג אזייגער 05:37 קומט א סאדאיסטערן באן קיין.
ליניעס
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין לאנדאן
שמואל עהרנפעלד
קליין הרב שמואל עהרנפעלד (ה'תקצ"ה - א' אב ה'תרמ"ג) איז געווען דער אב"ד פֿון מאטערסדארף און מחבר פונעם ספר חתן סופר.
ערשטע יארן
שמואל עהרנפעלד איז געבוירן אין פרעשבורג אום תקצ"ה צו זיין פאטער הרב דוד צבי עהרנפעלד און זיין מוטער הינדל, א טאכטער פונעם חתם סופר. ער איז געווארן אן איידים ביי ר' בונם פאשקעס.
רבנות
ר' שמואל האט געהאט עטלעכע רבנות שטעלעס. אום תרל"ז האט ער אויפגענומען דאס רבנות פון מאטערסדארף, וואס איז געווען די ערשטע שטעלע פון זיין זיידן דער חתם סופר.
ער איז אוועק יונגערהייט צו 48 יאר, און ער ליגט אינעם בית עולם פון מאטערסדארף.
קאַטעגאָריע:רבני אונגארן קאַטעגאָריע:חתם סופר אייניקלעך
פרשת וישלח
וישלח איז די אכטע פרשה אין ספר בראשית, דאס ערשטע ספר אין דער תורה.
וועבלינקען
וישלח
פיניקס
פֿיניקס איז די הויפטשטאט און גרעסטע שטאָט פון דעם שטאַט אריזאנע אין די פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע.
אין 2010, איז פֿיניקס געווען די זעקסטע מערסטע באפעלקערשטע שטאט אין די פאראייניגטע שטאטן מיט א באפעלקערונג פון 1,445,632. פיניקס איז די גרעסטע הויפטשטאט אין די פאראייניגטע שטאטן, און די איינציגסטע מיט א באפעלקערונג העכער פון א מיליאן מענטשן.
מ'האט געגרינדעט די שטאט אין 1861, און ער איז געווארן א שטאט אין 1881.
פרשת תזריע
פרשת תזריע איז די פערדע סדרה פון ספר ויקרא אין דער תורה.
מען ליינט תזריע דעם 27סטן שבת נאך שמחת תורה - אין א פשוט'ן יאר, צוזאמען מיט מצורע, און אין אן עיבור יאר, אליין. אין אן עיבור יאר מיט קביעות השג, החא, בשז אדער גכז ליינט מען תזריע דעם שבת פון פרשת החודש.
די ערשטע פרשה פון דער סדרה רעדט וועגן די טומאה פון א ווייב נאכ'ן געבוירן א קינד.
די אלע איבעריגע פרשיות באהאנדלען די דינים פון צרעת אויפ'ן קערפער פון א מענטשן אדער אויף קליידער.
עשרה הרוגי מלכות
עשרה הרוגי מלכות איז דער נאמען וואס מען גיט צו די צען תנאים, וואס זענען געווען הינגעריכט דורך דער רוימישער רעגירונג אין ארץ ישראל.
די גמרא ניצט דעם אויסדרוק "הרוגי מלכות" פאר די יידן וואס די רוימען האבן געהרגעט צוליב זייער זיין יידן אדער צוליב זייער היטן די מצוות. אין דער גמרא ווערט געברענגט וועגן דרײַ תנאים וואס זענען הינגעריכט: רבי עקיבא, רבי חנינא בן תרדיון און רבי יהודה בן בבא. די תנאים זענען געכאפט ווייל זיי האבן געהיט די מצוות וואס אדריאנוס האט גע'אסרט: זיי האבן געגעבן סמיכה צו די חכמים, זיי האבן געהיטן שבת, זיי האבן געמאכט ברית מילה אדער געלערנט תורה ברבים.
די צאל פון צען עשרה הרוגי מלכות טרעפֿו מען שוין אין מדרש איכה און אין מדרש אלה אזכרה.
מער פרטים זעט מען אין דער קינה וואס הייבט אן מיט די ווערטער אלה אזכרה דארט ווערט געברענגט וויאזוי מ'האט זיי געפירט צום טויט און די שמועס פון די מלאכים וועגן דעם. אשכנזים זאגן די קינה נאך דער עבודה אין מוסף יום כיפור, און די ספרדים זאגן זי אין די קינות תשעה באב. די אשכנזים זאגן אין די קינות פון תשעה א קירצערע קינה וואס הייבט אן מיט די ווערטער ארזי הלבנון אדירי התורה (דארט ווערט רבי יהודה בן דמה נישט דערמאנט).
די צען זענען:
אין אמת'ן זענען די צען תנאים נישט אלע געהרגעט אין דער זעלבער צײַט.
אבער אין פרקי היכלות שטייט אז מען האט געכאפט ר' ישמעאל, ר' גמליאל, ר' אליעזר (בן דמא) און ר' יהודה בן בבא צוזאמען.
רבינו בחיי שרייבט אז די עשרה הרוגי מלכות זענען מרומז אין די צען מאל וואס שטייט דאס ווארט "האנשים" ווען יוסף'ס ברידער זענען געקומען קיין מצרים.
רבנים פון סיגעט
סיגעט, א שטאט אין מארמאראש (היינט רומעניע), איז געווען א גרויסער יידישער צענטער, און חשובע רבנים האבן געדינט דארט אלס אב"ד, מיט אן איינפלוס גאנץ ווײַט פון דער שטאט.
רבי צבי בן רבי משה אברהם
רבי צבי הערש איז געווען פריער רב אין ראדוויל, פוילן, ס'איז נישט קלאר פארוואס ער האט דארט איבערגעלאזט דאס רבנות, און אנגענומן דאס רבנות אין סיגעט וועלכע איז דעמאלס געווען זייער א קליין שטעטל.
אין דעם צענזוס פון יאר 1770 ווערט רבי צבי הערש געציילט מיטן נאמען הערש אבראהאמאוויטש.
רבי צבי הערש איז נפטר געווארן ב' אלול ה'תקל"א.
רבי יהודה כהנא-העלער
אין יאר ה'תקס"ב האט מען אויפגענומען פאר רב אין סיגעט און די גלילות מארמאראש, הרב יהודה כהנא-העלער.
רבי יהודה איז געבוירן אין קאלוש, גאליציע. פון אנפאנג האט ער געפרוווט זיך צו ערנערן פון זיין אייגענער ארבעט, ער האט געהאט א קרעטשמע אין א דערפל נעבן קאליש. ווען זיינע געשעפטן זענען דורך געפאלן איז ער אריבער וואוינען קיין לעמבערג, דארט האט ער קענען געלערנט דעם גאון דער פרי מגדים, מיט וועמען ער איז געווארן שטארק באפריינדעט. אין לעמבערג האט רבי יהודה זיך אפגעגעבן מיט דעם דרוקן פון זיין ברודער'ס ספר, דעם קצות החושן, צו וועמען ער האט צוגעלייגט זיין אייגענעם ספר דעם קונטרס הספיקות. שפעטער איז רבי יהודה געווען דיין אין מונקאטש און רב אין סעליש, אין איז געווען באקאנט ווי איינע פין די גאוני הדור. אין די צייטן פון רבי יהודה האט מען געבויט די ערשטע שול אין סיגעט, און סיגעט האט זיך אנגעהויבן צו פארמערען מיט יודן אין תלמידי חכמים. רבי יהודה איז געווען רב אין סיגעט ביז ער איז נפטר געווארן כ"ז ניסן ה'תקע"ט.
רבי מנחם מענדל שטערן
אין יאר ה'תקע"ט נאך דער פטירה פון רבי יהודה כהנא-העלער האט מען אויפגענומען דעם ראש בית דין רבי מנחם מענדל אלס רב אין סיגעט און די גלילות  מארמאראש
רבי מענדל האט איינגעפירט א נייע ארדענונג אין די מארמאראשער געמיינדעס. ווען ס'האט זיך אנגעהויבן צו פארמערען דאס יידישע באפעלקערונג אין די מארמארושער שטעטלעך און דערפער, האט רבי מענדל געזארגט ס'זאל זיין פאסיגע און ערליכע יידישע וועגווייזערס אין די אלע ערטער. אין די צוויי גרעסערע שטעט, בארשא און אויבער ווישעווע האט ער אריינגעשטעלט אייגענע רבנים, און אין די קלענערע דערפלעך האט ער אריינגעזעצט שוחטים און מלמדים, געמאכט סטאטוטן, ארגאניזירט מנינים צו דאווענען.
רבי מענדל איז געבוירן צו זיין פאטער רבי שמואל בן רבי מרדכי שטערן, אין דראגאמירעשט, אין יאר ה'תקי"ט, ער האט געלערנט תורה אין גאליציע, בעיקר ביי זיין רבי הרב יעקב לינדנבוים רב אין ליסא, דער חוות דעת. רבי מענדל איז געווען א תלמיד פון רבי משה לייב סאסאווער, פון קאזשניצער מגיד און שפעטער פון אהבת שלום.
רבי מענדל איז נפטר געווארן ט' אדר ה'תקצ"ד.
זיין איידעם שרייבט אז רבי מענדל האט איבערגעלאזט אסאך חיבורים, אבער ס'איז נאר געדרוקט געווארן איין גרויסער חיבור דער ספר דרך אמונה על התורה, אין דריי בענדער.
רבי אלעזר ניסן טייטלבוים
נאך דער פטירה פון רבי מענדל האט זיך ווידער געשאפן צוויי מיינונגען איבער דעם רבנות אין סיגעט. די קאסאווער חסידים האבן געוואלט מען זאל אויפנעמען דעם איידעם פון פריערדיגן רב, רבי יוסף שטערן. דערגעגן האט די פאמיליע כהנא געוואלט מען זאל אויפנעמען הרב אלעזר ניסן טייטלבוים, א זון פון דעם באקאנטן רב פון אוהעל רבי משה טייטלבוים, דער "ישמח משה". (עס ווערט דערציילט אז דער גביר ר' קלמן כהנא וואס איז געווען א יונגערמאן אויף קעסט ביי זיין שווער ר' פנחס סאמאטאר אין אוהעל, פון דעם רב'ס שטוב מענטשן, איז געווען דער גאנצער אנפירער פון דעם קאנדידאטור.)
ס'איז געשיקט געווארן א דעלעגאציע פון סיגעט קיין אוהעל צו דעם ישמח משה, ער זאל שיקן זיין זון אלס רב, דער ישמח משה האט זיי מיט געגעבן א בריוו גערוכט צו די פרנסים, וואו ער בעט מען זאל אויפנעמען זיין זון רבי אלעזר ניסן אלס רב. אויף דעם פארלאנג פון ישמח משה האט מען אויפגענומען רבי אלעזר ניסן אלס רב, און דער צווייטער קאנדידאט רבי יוסף שטערן איז געווארן ראש בית דין. אין די צייטען פין ר' אלעזר ניסן האבן די כאהאנישע געבויט דעם "בית הכנסת הגדול" אין סיגעט. אויך אין זיינע צייטן האט מען אויפגעשטעלט די חברה קדישא.
זיינע קעגנערס די קאסאווער חסידים האבן זיך אבער נישט געוואלט אונטערגעבן און האבן פארביטערט רבי אלעזר ניסן דאס לעבן אויף פארשידענע וועגן, און האבן אים בארעדט און פארשפרייט אויף אים פארשידענע שמועות. דער קאמף האט דערגרייכט זיין שפיץ ווען רבי אלעזר ניסן האט אוועק געשטעלט דעם שוחט פון קרעטשינאוו, וויבאלד ער האט נישט בודק געווען די סימנים נאך דער שחיטה. דער ר' משה שוחט איז געווען פון די קאסאווער חסידים דערפאר האבן זיינע קעגנערס זיך אנגענומען פאר דעם שוחט, האט רבי אלעזר ניסן פארלאזט די שטאט סיגעט אין יאר ה'ת"ר און איז צוריק געפארן קיין אוהעל. רבי אלעזר ניסן איז נפטר געווארן אין דראהביטש ערב יום כפור ט' תשרי ה'תרט"ו.
רבי יוסף שטערן
נאך דעם וואס רבי אלעזר ניסן האט פארלאזט די שטאט סיגעט אין יאר ה'ת"ר האט מעו אויף גענומען דעם ראש בית דין הרב יוסף שטערן אלס רב.
רבי יוסף איז געבוירן געווארן אין דעם דארף סטרימטערא אין יאר ה'תקס"ג צו זיין פאטער רבי יצחק בן רבי מרדכי שטערן. ער האט געלערנט אין קאסאוו ביי רבי מנחם מענדיל האגער, דער "אהבת שלום", אינאיינעם מיט זיין זון רבי חיים האגער''', דער "תורת חיים".
רבי יוסף איז נפטר געווארן שושן פורים ט"ו אדר ה'תרי"ח, אין עלטער פון פינף און פופציג יאר.
רבי יקותיאל יהודה טייטלבוים
י"ח תמוז ה'תרי"ח איז אויפגענומען געווארן הרב יקותיאל יהודה טייטלבוים דער "ייטב לב", אלס רב פון סיגעט. (פון אים האט אנגעהאלטן דער סיגעטער רבנות ביי דער פאמיליע טייטלבוים זעקס און אכציג יאר ביז צו דעם חורבן אייראפע).
רבי זלמן לייב איז געווארן אויפגענומען אלס רב פין סיגעט דורך די השתדלות פון דער כהנא משפחה וואס זענען געווען חסידים פון די טייטלבוים משפחה נאך פין די צייטען פין רבי אלעזר ניסן אין פין זיין טאטע רבי משה טייטלבוים, ווי אויך אז רבי זלמן לייב איז געווען גרויס אין תורה אין חסידות. רבי זלמן לייב איז געווען א חכם אין א באליבטער כאראקטאר וואס האט פארשטאנען צום יעדן, אין מיט דער צייט איז רבי זלמן לייב געווארן שטארק אנגענומען אין באליבט ביי אלע קרייזן אין סיגעט, אויך די קאסאווער אין ווישניצער חסידים זענען געווען זיינע אנהענגער. רבי זלמן לייב האט געעפנט א ישיבה פאר בחורים אין סיגעט וועלכע איז געווען די ערשטע חסידישע ישיבה אין אונגארן. (די ערשטע ישיבה אין סיגוט איז געווארן יארען פריער דורך רבי יהודה מודרן). אין זיינע צייטן איז די שטאט סיגוט זיך ציוואקסען געווארן צו א מפורסמ'דיגער שטאט מיט תלמידי חכמים, חסידים, גבירים און עסקנים.
רבי זלמן לייב איז געבוירן אין אוהעל אין יאר ה'תקס"ח צו זיין פאטער רבי אלעזר ניסן טייטלבוים.אין יאר ה'תקצ"ג האט מען אים אויפגענומען אלס רב אין סטראפקאוו, נאך זיין זיידן'ס פטירה אין יאר ה'תר"א האט מען אים אויפגענומען אלס רב אין אוהעל. אין אוהעל האט מען זיך אויסגענומען מיט רבי זלמן לייב פיר באדינגונגען איבער חסידישע אויפפירונגען א) ער זאל נישט דאווענען מוסף פאר דעם עמוד, ב) ער זאל נישט טיילן קיין קמיעות נישט אומזיסט און נישט פאר געלט, ג) ער זאל נישט נעמען קוויטלעך, ד) ער זאל נישט זאגן לאנגע מוסר דרשות, ווען פארשידענע לייט האבן זיך קעגן אים באקלאגט ביי די באהערדע, האט מען אים פאריאגט פון דארט ערב ראש השנה ה'תר"ז, און איז אויפגענומען געווארן רב אין גארליץ. פרשת חוקת אין יאר ה'תרט"ז איז רבי זלמן לייב געווארן רב אין דראהביטש. אין תרי"ח איז ער געקומען דינען אלס רב אין סיגעט.
רבי זלמן לייב איז נפטר געווארן ו' אלול ה'תרמ"ג, ער האט איבערגעלאזט פיר זון און דריי טעכטער אלע באקאנטע רבי'ס און רבנים.
רבי חנניה יום טוב ליפא טייטלבוים
נאך רבי יקותיאל יהודה טייטלבוים'ס פטירה אין יאר ה'תרמ"ג, האט מען אויפגענומען זיין זון רבי חנניה יו"ט ליפא טייטלבוים דער "קדושת יום טוב", אלס ממלא מקום פון פאטער. רבי ליפא'לי האט פארברייטערט די סיגעטער חסידות אין תורהדיגע אקטיוויטעטן פון שטאט. אין זיין ישיבה איז צו געקומען אסאך פרישע תלמידים, און זיין רביסטעווע איז געווארן זייער פארצווייגט. אין דער ארטאדאקסישע געמיינדע איז רבי ליפא'לי געווען פון די הויפט רעדנערס. רבי ליפא'לי איז געבוירן דעם ערשטן טאג שבועות ו' סיון ה'תקצ"ו אין סטראפקאוו, אין יאר ה'תרכ"ד איז ער אויפגענומען געווארן אלס רב אין טעטש.
רבי ליפא'לי איז נפטר געווארן כ"ט שבט ה'תרס"ד, ער האט איבערגעלאזט צוויי זין און דריי טעכטער באקאנטע רבי'ס און רבנים.
רבי חיים צבי טייטלבוים
נאך רבי חנניה יו"ט ליפא טייטלבוים'ס פטירה אין יאר ה'תרס"ד, האט מען אויפגענומען זיין זון רבי חיים צבי טייטלבוים דער "עצי חיים", אלס ממלא מקום פון פאטער, רב אין סיגעט. רבי חיים צבי איז געווען באקאנט - אויסער פון זיין גרויסקייט אין תורה - ווי אן קלוגער און פארשטענדליכער מענטש. רבי חיים צבי איז געבוירן אין יאר ה'תר"ם אין טעטש, ער איז געווען אן איידעם פון רבי שלום אליעזר האלבערשטאם דער ראצפערטער רב, און איז געפארן קיין שינאווא, צו זיין פעטער דער גארליצער רב און צו דעם מיטלער בעלזער רב.
רבי חיים צבי איז נפטר געווארן פלוצלינג אין קליינווארדיין ו' שבט ה'תרפ"ו, ער האט איבערגעלאזט זון און טעכטער באקאנטע רבי'ס און רבנים.
ראפשיץ (הויף)
ראפשיצער רבנים און רבי'ס פון דער ראפשיצער דינאסטיע
רבי נפתלי צבי הורוויץ זצ"ל (ו' סיון ה'תק"ך - י"א אייר ה'תקפ"ז). רב אין ראפשיץ.
דער ראפשיצער בוים
רבי נפתלי צבי הורוויץ זצ"ל (ו' סיון ה'תק"ך - י"א אייר ה'תקפ"ז). רב אין ראפשיץ.
רבנים פון סיגעט
רבי יקותיאל יהודה טייטלבוים הי"ד
רבי זלמן לייב איז געבוירן אין יאר ה'תרע"ב, בזיווג ראשון איז ער געווען אן איידעם פון זיין פעטער דער סאטמארער רב, אבער זיין ווייב איז נפטר געווארן קורץ נאך די חתונה. בזיווג שני איז ער געווען אן איידעם פון זיין פעטער רבי משולם זושא יצחק האלבערשטאם פון ראצפערט.
רבי זלמן לייב איז אומגעקומען אין אוישוויץ אויף קידוש השם כ"ה אייר ה'תש"ד הי"ד.
רעפערענצן
סיגעט קאַטעגאָריע:סיגעט
דוד טעבלי שיף
הרב דוד טעבֿלי שיף (נפטר כ"ג כסלו ה'תקנ"ב) איז געווען דער רב פון דער גרויסער שול אין לאנדאן (אב"ד לאנדאן) און הויפט רב פונעם פאראייניגטן קעניגרייך.
ער איז געווען א זון פון שלמה שיף. ער האט געלערנט ביים פני יהושע און ביים שב יעקב. ער איז געווארן א מגיד אין ווין, ראש פונעם קלויז אין ווארמז און א דיין אין פראנקפורט ביי רבי אברהם אביש פראנקפורטער. אין תקכ"ו האט מען אים באשטימט רב אין דער גרויסער שול אין לאנדאן און אב"ד לאנדאן.
ער האט געהייראט בריינלא זינצהיים, און זיי האבן געהאט איין זון, משה. זיין ווייב איז נפטר געווארן א קורצע צייט נאך ווען זיי זענען אנגעקומען אין לאנדאן.
צווישן זיינע תלמידים איז געווען הרב נתן אדלער פון פראנקפורט. זיין זון משה שיף האט ארויסגעגעבן א טייל פון זיינע תשובות, חידושים און דרשות מיטן נאמען "לשון הזהב", געדרוקט צום ערשטן מאל אין אפנבאך, תקפ"ב. דאס ספר איז איבערגעדרוקט געווארן אין תשנ"ז.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:ענגלישע רבנים קאַטעגאָריע:הויפט רבנים
שמעון בן עזאי
שמעון בן עזאי, אדער בן עזאי, איז געווען א תנא, וואס ווערט דערמאנט אכט און צוואנציג מאל אין משניות.
זיין צייט
שמעון בן עזאי איז געווען פון דריטן - פערטן דור תנאים, און פון אכטן דור נאך די אנשי כנסת הגדולה, דער דור וואס האט צוגעזען דעם חורבן פון צווייטן בית המקדש.
רעפרענצען
קאַטעגאָריע:תנאים
מאריס סאלט
ראביי מאָריס סאַלט (ענגליש: Maurice A. Salth) איז איינע פון די ראבייס אין צענטראל סינאגאג אין מאנהעטן.
ער האט גראדואירט פון היברו יוניאן קאלעדזש אין 2005, פין וואו ער האט אויך א M.A. אויסצייכענונג אין רעליגיע־שטודיעס.
בעפאר דעם איז ער געווען טעטיג אין ניו דזשערזי און אין דענווער, קאָלאָראַדאָ.
אויך איז ער אן ענווייראָמענטאַליסט, הייקער און מאראטאן לויפער.
ער האַלט אויך א B.A. אין עקאנאמיק.
לינקען
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער ראבייס קאַטעגאָריע:מענטשן פון ניו יארק קאטעגאריע:לעבעדיגע מענטשן
פניני הלכה
פניני הלכה איז א סעריע הלכה ספרים ארויסגעגעבן פונעם אינסטיטוט הר ברכה, געשריבן דורך הרב אליעזר מלמד, מיט ניינצן בענד. די סעריע איז דיזיינד צו אַנטהאַלטן אַלע די געזעצן דארף הייַנט. דער אנהייב פון די סדרה אין די ווינקלען פון הלכה וואס הרב מלמד האט איבערגעגעבן אויף טשאַננעל 7 און איז אריינגערעכנט געווארן אין א ספר וואס איז ארויס אין תשמ"ג.
די ביכער זענען איינגעטיילט אין קאפיטלען און יעדע קאפיטל איז איינגעטיילט אין אפטיילן וואס הייסן "הלכות".
מיט יעדער הלכה ווערט אויך געבראכט איר גייסטיקער הינטערגרונט. אין אנהייב פון יעדן נושא זענען פארהאן א צאל "הלכות" אין וועלכע מען איז מסביר די געדאנק פון די הלכות לויט די תנ"ך פסוקים, די אגדה, דער מדרש, די כתבי החסידות וכו'. נאך דער הקדמה איז די הלכה למעשה, די פסוקים פון די תנ"ך. אנדערע געזעצן דערשייַנען ווי טייל פון די גאַנץ געדאַנק.
די סדרה ברענגט רוב פון די הערשאפטישע טראדיציעס און מנהגים פון די אשכנזים, ספרדים און תימנים. די ביכער זענען געשריבן אין קלאָר און מאָדערן שפּראַך און פאָקוס אויף פּראַקטיש פראגעס.
הרחבה־ספֿרים
די הרחבה־ספֿרים פֿאַר דער סדרה פֿאָרשטעלן קיצער פֿון די מערסטע ענינים, וואָס זענען באַהאַנדלט געוואָרן אין פניני ההלכה און די פֿאַרשיידענע מיינונגען וועגן די ענינים. די ספרים זענען געשריבן דורך הרב מאור קיים, א רב אין ישיבת הר ברכה און דער ראש אינסטיטוט פון דרוק.
ביז היינט זענען געשריבן געווארן ספרי הארכות צו די בענד וועגן ברכות, שבת, ימים נוראים, סוכות ומועדים, ווי אויך שמחה וברכת הבית.
עס זענען אויך געשריבן 'עקסטענסיאָנס' וואָס זענען נאָך נישט ארויס אין דעם בוך און קענען זיין געפֿונען אויף דער סעריע וועבזייטל.
"פּניני הלכה" פֿאַר קינדער
אין תשנ"ז איז דערשינען דער ערשטער באַנד פֿון דער סעריע "פניני הלכה פֿאַר קינדער", וואָס איז צוגעפּאַסט ווי אַ קאָמיקער און צוגעבונדן מיט דערציילונגען.
די ספרים ווערן רעדאקטירט און אילוסטרירט דורך הרב יאיר ביטון.
מגילת תענית
מגילת תענית איז א קורצע מגילה געשריבן אויף לשון תרגום אין סוף פונעם בית שני. דארטן ווערט גערעכנט 35 טעג ווען ס'איז געשען די יידן פריילעכע פאסירונגען, וואס מ'טאר נישט פאסטן סיי אין די טעג סיי אין די טעג פאר זיי און נאך זיי (גמרא מסכת ראש השנה דף י"ט ע"א), און טייל טעג וואס מ'טאר אפילו נישט מאכן קיין הספדים. די געשעענישן האבן פאסירט במשך 500 יאר, פון די טעג פון עזרא און נחמיה ביז די טעג פון דעם רוימישן קיסר קאליגולא.
אין אלע כתבי־ידות פון מגילת תענית, ווי אויך אין די ציטירונגען אין דער גמרא, ווערט געברענגט ביי יעדער געשיכטע א פירוש אויף לשון הקודש וואס מ'האט געשריבן שפעטער (נאכ'ן חורבן).
צווישן די פריילעכע טעג פון מגילת תענית זענען חנוכה, פורים, חמשה עשר באב, ווי אויך ג' תשרי און י"ג אדר, אבער שפעטער האט מען קובע געווען תעניתים צום גדליה און אסתר תענית. ביז צום סוף פון דעם זמן פון די תנאים האט מען נאכאלץ געהיטן די איסורים פון מגילת תענית. היינטיקע צייטן האלט מען פון די טעג נאר חנוכה, פורים און ראש חודש.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:ספרי קודש
האן סאלא
האַן סאָלאָ (ענגליש: Han Solo) איז א פיקטיווער כאראקטער אין די "שטערן קריג" פילמען וואס איז געשפילט געווארן דורך האַריסאָן פֿאָרד. זיין ערשטער אויפטרעט איז געווען אין שטערן קריג עפיזאד IV: א נייע האפענונג מיט זיין וואוקי פריינד טשובאַקאַ. ערשטנס זענען סאָלאָ און טשובאַקאַ אנגעשטעלט געווען דורך די דזשעדיי לוק סקייַוואָקער און אָבי-וואַן קענאָבי צו ברענגען סקייַוואָקער און קענאָבי צו דער טויט שטערן צו ראטעווען פרינצעסין לעיא.
קאַטעגאָריע:שטערן קריג כאראקטערן
21סטן מערץ
דעם 21סטן מערץ איז דער 80סטער טאג פון יאר (81סטער טאג אין אן עיבור־יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 285 טעג.
געשטארבן
21