cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
וואסערמעלאן
בדיקת תולעים
אין דעם וואסערמעלאן איז געווענליך נישט פארהאן קיין אינסעקטן (שרצים) אדער ווערים, דערפאר לױט דער הלכה דארף מען זיי נישט קאנטראלירן. אויב אבער ס'איז פארהאן אנווייזונגען צו קלערן אז יא, מוז מען עס קאנטראלירן פאר מען עסט אים.
שמיטה
דער דאטום וואס פאלט אויף דעם וואסערמעלאן די דינים פון שמיטה, הייבט זיך פון ראש השנה פון דעם זיבעטן יאר, ביז חנוכה פון דעם אכטן יאר.
רעפערענצן
קאטעגאריע:פרוכט קאַטעגאָריע:פרוכט פון ארץ ישראל
Qarpız തണ്ണീര്‍ മത്തന്‍
למדן
למדן איז איינער וואס קען גוט אפלערנען א שטיקל גמרא און דרייען מיט די פינגער.
קאטעגאריע:טיטלען
טוילעט הומער
טוילעט הומער מיינט שמוציגע זשאוקס איבער ארויסגיין אין בית הכסא פון אלעס ארום דעם וואס מענטשן רעדן געווענליך נישט און דאס אז מען רעדט דערפון מאכט לאכן דעם מענטש.
אידישע נייעס
אידישע נייעס איז א נייעס וועבזייטל אויף דער אידישע שפראך, וועלכע איז געבויעט געווארן דורך די אידישע נעטווארק.
אידישע נייעס איז אויך פלאטפארמירט אויף טעלעגראם, וואטסעפ, יוטוב און אינסטאגראם.
אום 28סטן יוני 2020, איז דאס וועבזייטל איבערגעפרישט געווארן.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:יידיש-שפראך וועבזייטלעך
דידזשיי
קליין קליין|פיאניר דידזשיי קאנטראלער א דיסק דזשאָקי (ענגליש: Disk jockey; אין קורצן: DJ) איז דער וואס שפילט אראפגעכאפטע מוזיק פאר צוהערער אדער טענצער.
עס זיינען פאראן עטלעכע סארטן דידזשײס ווי א ראדיא דידזשיי וואס שפילט אין ראדיא, א קלוב דידזשיי וואס שפילט היפ אפ, ראק אין א קלוב אדער אין א דיסקא אא"וו.
קאטעגאריע:מוזיק קאטעגאריע:פאכן
זשאן קערי
thumb|left|זשאן קערי thumb|left|זשאן קערי סענאטאר זשאן קערי, איז געלאפן פארן פרעזידענט אמט פון די פאראייניקטע שטאטן אין 2004 און פארלוירן אהייא מיט 118,601 שטימען.
סאציאל דעמאקראטיע
סאציאל דעמאקראטיע איז א רעגירונג־מעטאד וואס איר געדאנק איז צו גלייכרעכטן אלע בירגער אין דער מדינה סאציאלאגיש מיט דעם וואס די רעגירונג צווינגט יעדן בירגער צו צאלן שטייער פון וואס ער פארדינט, און מיט די געלט טוט די רעגירונג העלפן די שוואכערע בירגער. די מדינה העלפט זיי זיך אנטוויקלען און זיי געבן א פאטענציאל צו וואקסן עקאנאמיש.
זשאן קערי
"מיר זענען געווען נאנט... גענוג נאנט צו ווערן אנגערייצט צו פרובירן נאכאמאל", האט דער סענאטאר פון מאסאטשוסעטס געזאגט דערמאנענדיג זיין דורכפאל.
סאציאל דעמאקראטיע
אנדערש איז דער ליבעראלישע צוגאנג, וואס האלט אז דער עיקר גלייכרעכטיקייט דארף זיין בעגרעניצן נאר צו פאליטישע פֿירערשאַפֿט, ווצ"ב לאזן יעדן־גלייך שטימען ביי די וואלן, און רעכנען יעדע שטימע גלייך אָן דיסקרימיניטרן צווישן פארשיידענע סארטן מענטשן, און די רעגירונג דארף נישט גלייכרעכטן די בירגער עקאנאמיש און סאציאלאגיש.
זשאן קערי
"עס זענען פאראן שטארקע סיבות איך זאל וועלן ווייטער גיין מיט דעם קאמף. אבער איך האב באשלאסן אז יעצט איז נישט די צייט פאר מיר איך זאל אנהייבן א פרעזידענטליכע קאמפיין".
קלימאקס (געשעניש)
קלימאקס פון א געשעהעניש מיינט אז דער שמחה גרייכט דער העכסטער שטאפל פון ערווארטונג.
זשאן קערי
זיין באשלוס לאזט איבער דעם פעלד פאר ניין דעמאקראטן וואס לויפן אדער לאזן איבער סימנים אז זיי האלטן ביים אריינקריכן אין דעם שווערן קאמפיין, אריינגערעכנט סענאטאר הילערי קלינטאן פון ניו יארק, און באראק אבאמא פון אילינו, און זשאן עדווארדס, קעריס מיטלויפער פון יאר 04.
קלימאקס (געשעניש)
צום ביישפיל: ווען די רעבע קומט אריין ענדליך צו טיש פון פורים בשעת די חסידים ווארטן שוין שעה'ן מיט ספיקות צו ער וועט זיך באווייזן.
זשאן קערי
אפיציעלן זאגן אז קערי וועט זוכן נאך א זעקס-יאר טערמין אינעם סענאט אום 08. דער פיר טערמיניגער געזעצגעבער און דעקארירטער וויעטנאם וועטעראן זאגט אז ער וועט ווידמען זיין צייט און כח צו ענדיגן דעם איראקער קאנפליקט.
קלימאקס (געשעניש)
אין די ענגלישע ליטעראטור ווערט עס גענוצט צו באצייכענען א הויפט ווענדונג פונקט אין א געשיכטע, ווי א דראמא.
זשאן קערי
ער זאגט אז ער וויל אז פרעזידענט בוש'ס נאכפאלגער זאל אריינגיין אין ווייסן הויז מיט אמעריקע וואס זאל האבן "א גוטער אויסזיכט פאר סוקסעס" אין איראק.
קלימאקס (געשעניש)
קאַטעגאָריע:געפילן
זשאן קערי
"איך וויל נישט אז דער קומענדיגער פרעזידענט זאל טרעפן אז מען האט אים איבערגעלאזט א לאנד וואס איז צוטיילט און א פאליסי וואס זאל ענדיגן די מלחמה אין איראק אזוי ווי וויעטנאם – אין א ביטערער און טרויעריגער לעגאסי", האט ער צוגעלייגט.
קערי, וואס האט פארלוירן דעם ווייסן הויז ווען אהייא איז געגאנגען צו בוש, האט געמאכט זיין מעלדונג אינעם סאנאט ביים ענדע פון א לענגערע רעדע איבער איראק.
דער סענאטאר האט אויפגעמישט אומבאטעמטע זכרונות פאר די דעמאקראטן דעם פארגאנגענעם הערבסט, ווען ער האט געמאכט א מיאוסער וויץ וואס האט געפירט אז די רעפובליקאנער זאלן אים באשולדיגען אין אטאקירן די אמעריקאנע טרופן אין איראק.
ער האט זיך אנטשולדיגט, און זיך שנעל אפגעשטעלט עטליכע טעג פון קאמפיינען פאר דעמאקראטן ווען פארטיי פירער האבן אים געבעטן ער זאל זיך פארמיידן פון ווערן א אומגעוואונטשענער אישו אין א קאמפיין וואס זיי זענען געווען אויפן וועג צו געווינען.
אין זעלבן צייט האט ער געארבעט צו האלטן זיינע פרעזידענטליכע האפענונגען אויפן אויבן אן.
אין זעלבן צייט ווייזן אנקעטעס אז קערי איז היבש הונטערשטעליג פון זיינע דעמאקראטישע קאנקורענטן. לעצטן אקטאבער, האט א עסאשיעטעד פרעס-עי א על נייעס אנקעטע געוויזן קערי מיט בלויז איין פראצענט, און לעצטיגע אויספרעגונגען האבן געוויזן אז ער האט גאר ווייניג צובאקומען צווישן דעמאקראטן.
אין א סי ען ען/א אר בי פאל וואס איז מיטוואך ארויסגעקומען, זענען 51 פראצענט דעמאקראטן געזאגט אז זיי וואלטן נישט געוואלט זען קערי לויפן אין 08. ווען מען האט געפרעגט וועם זיי וואלטן געשטיצט, האבן בלויז פינף פראצענט געזאגט קערי, שטעלנדיג אים אין פיפטן פלאץ און ווייט אונטער דעם פראנט ראנער קלינטאן וואס שטייט ביי 33 פראצענט.
טראץ זיין שוועריגקייט צו געווינען אויף א נאציאנאלע שטאפל, האט קערי גוט אויסגענומען ביי זיך אינדערהיים אין מאסאטשוסעטס, און געווינען זיין ערשטער טערמין אין 84.
אינדערצייט וואס קערי האט נאך אום דעצעמבער פריוואט געזאגט אז ער וועט ווארשיינליך נאך אונטערנעמען צו פירן א צווייטע פרעזידענטליכע קאמפיין, האט דער טאן צווישן זיינע געהילפן זיך געטוישט אין די לעצטע וואכן ווען קלינטאן און אבאמא האבן געמאלדן זייער ווייסן הויז לויפעריי.
אנשטאט, האבן געהילפן אנגעהויבן רעדן איבער קערי'ס אינטערעסע איבער זיין פערזענליכע אנטייל אין אזא קאמפיין וואלט געווען. קערי האט נאך מיליאנען וואס זענען אים איבערגעבליבן פון זיין 04 קאמפיין – א ווייטאגליכע פונקט מיט געוויסע דעמאקראטן. טראץ די מעלה דערפון, וואלט ער אויסגעשטאנען גאר א שטארקער פארמעסט מיט אבאמא, קלינטאן, און עדווארדס פאר קאמפיין דאלארן.
קאַטעגאָריע:פאראייניגטע שטאטן פרעזידענט קאנדידאטן קאַטעגאָריע:פאראייניגטע שטאטן סענאטארן
זעקל
אַ זאַק, זעקל (אױף אידיש/פּױליש אױך טאָרבע) איז א מין כלי פון פלאסטיק, פאפיר אדער שטאף וואס געשעפטן געבן דאס אהיים צו טראגן די סחורה וואס מען האט געקויפט.
עס מוז נישט זיין דייקא פלאסטיש, עס קען אויך זיין א בעג פאר שטענדיג פון סחורה אדער אנדערע מינע שטאף - אין געוויסע ערטער איז אפילו דא א געזעץ אלס אפצוהיטן די סביבה נישט צו ערלויבן פלאסטיש.
קאטעגאריע:פאקאזשירונג
רבנות
רבנות מיינט די ארגאניזאציע וואס טוט איינגלידערן די רבנים. אדער ווערט דאס באטיטלט די שטעלע פון א רב.
קוישבאל
קליין|250px| קוישבאָל איז אַ ספארט װאָס מע שפּילט מיט צװײ מאַנשאַפֿטן, יעדע איינע מיט פֿינף מענטשן. דער ציל איז צו זאַמלען פונקטן דורך אַרײַנוואַרפֿן דעם באַל אין דעם קעגנאיבערן קויש.
*
ליכט-יאר
א ליכט־יאר איז א מאס פון לענג וואס אסטראנאמען ניצן צו מעסטן די ווייטקייט פון די שטערן. עס איז אזוי לאנג ווי עס דויערט פאר ליכט צו פארן איין יאר, וואס איז בערך 5,879,000,000,000 מייל לאנג.
לויט דער גיך פון ליכט אין א וואקיום, וואס איז 299,792,458 מעטער א סעקונדע, איז א ליכט יאר גלייך צו:
קאַטעגאָריע:אסטראנאמיע
יום טוב עהרליך
קליין|250px|ר' יום טוב עהרליך רבי יום טוב שמחה עהרליך (געבוירן ה'תרע"ה 1914 - כ"ז תמוז ה'תש"ן 1990) איז געווען א יידיש שפראכיק חסידישער זינגער און קאמפאזיטאר.
יונגע יארן
יום טוב עהרליך איז געבוירן געווארן ה'תרע"ה (1914) צו זיינע עלטערן ר' משה מיט שרה, אין דעם שטעטל קאזנהאראדאק, רוסלענדישע אימפעריע (היינט בעלארוס), נעבן סטאלין, ביי דער גרעניץ פון פוילן און רוסלאַנד. ער איז געווען דער זיבעטער דור צו א סטאלינער חסיד.
ביאגראפיע
ר' יו"ט'ס טאטע ר' משה האט געהאט א געפיל צו מוזיק, און איידער ער איז רעקרוטירט געווארן צום רוסישן מיליטער האט זיין טאטע אים געבעטן צו קויפן זיך א פידל.
זיין זיידע ר' יום טוב שמחה עהרליך איז געווען פון די גבאים און מקורבים פון רבי אהרן פון סטאלין, דער "בית אהרן".
ווען די דייטשן מיט די רוסן האבן איינגענומען פוילן ביי דער צווייטער וועלט מלחמה איז ער פארטריבן געווארן דורך די רוסן קיין סאמארקאנד אין אוזבעקיסטאן וואס איז דעמאלס געווען א טייל פונעם סאוועטן פארבאנד, דארט האט ער א דורך געלעבט דעם צווייטן וועלט קריג, ביז ער איז אנגעקומען קיין ניו יארק, ער האט געווידמעט די צוויי אלבאמען פון חבלי משיח אויף דער צייט וואס ער איז געווען אין סאמארקאנד.
אין ניו יארק האט ער געוואוינט אין וויליאמסבורג, און געדאוונט אין דעם סטאלינער בית המדרש. אלס פרנסה איז ער געווען א מוזיקאנט און געזונגען און געשפילט אויף חתונות וואו ער פלעגט זינגען, גראמען און שפילן אויפן פידל און אקארדיאן.
אין יאר ה'תשמ"ח איז ער אריבער וואוינען קיין ארץ ישראל כדי צו זיין נאענט צו זיינע קינדער און אייניקלאך וועלכע וואוינען דארט.
ער איז נפטר געווארן כ"ז תמוז תש"ן פון א הארץ אטאקע, און מען האט אים באערדיקט אין הר הזיתים.
זיין ווייב חנה רבקה איז נפטר געווארן דעם 3טן מיי 2014 (מוצאי שבת ד' אייר).
זיין כח אין נגינה
ווען ער איז געקומען קיין אמעריקע האט ער געשיקט זיינע קינדער אין שולע, די קינדער זענען אהיים געקומען און געזונגען ניגונים אויף דער ענגלישער שפראך, און ער זייענדיג א אידישער מענטש האט דאס איהם זייער געארט, דעמאלטס האט ער מחליט געווען ארויסצוקומען אויף דער אידישער גאס מיט קאסעטעס פון אידישע ניגונים ווערנדיג דער ערשטער חרדישער יוד אין אמעריקע ארויסצוגעבן מוזיק אלבאמען.
די ערשטע טעיפס זענען טאקע געווען פאר קליינע קינדער, אבער דערנאך האט ער געמאכט ניגונים פאר ערוואקסענע מענטשן אויך.
זיינע ניגונים זענען אייגענארטיג מיט יראת שמים, עס איז פיל מיט חיזוק און אמונה אין גאט, און אין דער זעלבער צייט פארמאגט ער א באזונעדערער חוש פון הומאר, און װערטלעך, א סך פילן אז זיינע טעיפס און ניגונים זענען נישט לאנגווייליג, נאר מען קען עס הערן און הערן און נישט ווערן מיד, און אז זיינע טעיפס הייבן אויף דער מענטש, עס איז א קונץ שטיק אין די ניגונים וועלט.
אסאך זינגערס האבן נאכגעזוגנען זיינע ניגונים אין זייערע טעיפס, ווי מרדכי בן דוד, אברהם פריד - אין זיין אלבאם גערופן אידישע אוצרות, און זושא שמעלצער. לעצטנס איז דער חסידישער זינגער ר' ירמיה דאמען ארויסגעקומען מיט אן אלבאם ערליכע ניגונים, וואו ער זינגט איבער פון ר' יו"ט'ס מייסטער-ווערק מיט אייגענע שינויים צוגעפאסט צו דער היינטיגער חרדישער גאס.
דער זינגער אברהם פריד האט געזאגט אז ער איז אויפגעוואקסן אויף יום טוב עהרליכ'ס ניגונים.
עס ברויך באצייכנט ווערן אז נישט אלע לידער האט ער אליין פארפאסט, א גרויסע טייל דערפון זענען אלגעמיינע פאלקס לידער אויף וואס ער האט ארויפגעלייגט די ווערטער.
זיינע השקפות
אזוי ווי א חסידישער איד פון פארצייטנס, האט ער אין זיינע טעיפ'ס ממש ערקלערט קריג קעגן די היינטיגע טעכניק און דער מערב וועלט, ער איז אויך געווען א גרויסער אנטי ציוניסט, און ביי יעדער געלעגענהייט זאגט ער אין זיינע טעיפס אז מדינת ישראל און די תורה זענען צוויי באזונדערע וועלטן. אבער מיט זיין געוואלדיגער חוש ברעגנט ער עס ארויס מיט א זעלטענעם הערליכן געשמאק, און מיט זיסע ווערטלעך.
ר' יום טוב איז אוועק פון דער וועלט פרייטאג פרשת מטות-מסעי, ז"ך תמוז אין יאר תש"ן (July (19)[20], 1989) פון א הארצאטאק.
זיינע קאסעטעס
ר' יום טוב האט ארויס געגעבן 36 הערליכע קאַסעטעס. א פּאָר פון זיי זענען איבערגעזעצט געווארן אויף העברעאיש נאך ר' יום טוב'ס פטירה. אויך ביי זיין לעבן האט ער געבעטן פון זיין זון ארויסצוגעבן א קאסעטע איבערגעזעצט אויף העברעאיש מיטן נאמען "הלו זאת ירושלים".
היינט צו טאג געהערט די רעכט פון דרוקן און פארשפרייטן די אלע סידי'ס צו קרן שמואל ישעיה.
יום טוב ערליך האט ארויס געגעבן די 36 אלבאמען אונטערן נאמען יידיש נחת.
אין יאר 1982 האט מרדכי בן דוד איבערגעמאכט עטליכע לידער פון יום טוב עהרליך אין זיין אלבאם "איך האב געווארט".
אין יאר 1992 האט אברהם פריד ארויסגעגעבן דעם ערשטן חלק פון די אלבאמס "יידישע אוצרות" אויף יידיש, און "אוצרות יהודים" אויף העברעיש, וועלכע ענטהאלטן איבערגעמאכטע לידער פון יום-טוב עהרליך. אין יאר 1994 האט אברהם פריד ארויסגעגעבן דעם צווייטן חלק פון די אלבאמס.
אין יאר 2014 האט ירמיה דאמען ערשינען דעם אלבאם ערליכע ניגונים מיט איבערגעמאכטע לידער פון יום טובן.
אין יאר 2023 האבן ר' יוסף משה כהנא אינאיינעם מיט ר' לוי יצחק פאלקאוויטש ארויסגעגעבן א פרישער סידי, מיטן נאמען 'אן עהרליכע ליד', די סידי אנטהאלט אין זיך 10 ניגונים פון ר' יום טוב עהרליך ז"ל, און האט אפגעהילכט מיט עקסטאז אין דער אידישער גאס וואו מען ווארט שוין יארן אויף אזעלכע ווערק.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:פרומע זינגערס קאטעגאריע:יידיש שפראך זינגערס קאַטעגאָריע:נקבר אין הר הזיתים קאַטעגאָריע:יידישע קאמפאזיטארן קאַטעגאָריע:געשיכטע ערציילער
גרעגאריאנישער קאלענדאר
דער גרעגאריאנישער קאלענדער איז דער לוח וואס איז נוהג אין רוב לענדער פון דער וועלט; ער גייט לויט די גוישע מאנאטן און נישט לויט די יידישע.
ער איז די מערסטע באניצטע לוח סיסטעם היינט צוטאגס אויף דער וועלט.
ער איז א מאדיפאקאציע צום פריערדיגען יוליאנישן קאלענדאר, כדלהלן:
ער הייסט נאכן פויבסט גרעגאריוס דער דרייצענטער, וואס האט באשטימט אז מען זאל דאס נוצן.
די יארן דערין זענען אויסגעשטעלט זייט די געבורט פון יעזוס.
מען האט פארבייט די צייכענונג AD (לאטיין: Anno Domini) מיט CE (ענגליש: Common Era) און BC מיט BCE.
רעליגיעזע יידן אפט רופן עס "מספרם" אדער "מניינם" ("זייער צאל").
זעט אויך
*
שיספולווער
קליין|250px|שיספולווער שיספולווער איז א שווארצער פולווער וואס איז א כעמישער אויפרייס מאטעריאל. שיספולווער איז דער ערשטער באוואוסטער אויפרייס מאטעריאל. ער ווערט געמאכט פון אויסמישן שוועבל, האלצקוילן און קאליום ניטראט. ער ברענט גיך און שאפט גאזן וואס דארפן מער פלאץ ווי עס געפינט דארטן, און דערמיט שאפט אן אויפרייס.
איר מיטל איז צו פריילאזן פייער, היץ און גאז. מען נוצט דאס צו מאכן פארשידענע שיסגעווער און קוילן. אויך פאר פייערונג ראקעטעס (ליכט קאלירטע ראקעטעס).
עס איז ברייט געהאלטן אז שיספולווער איז געווארן ערפינדעט אין כינע אינעם 9טן יארהונדערט.
קאַטעגאָריע:אויפרייס מאטעריאלן קאטעגאריע:געווער
טורמע
קליין|א טורמע אין [[קאליפארניע, די צעלן ווי די פארברעכער שלאפן און וואוינען]]א רעגירונג אנשטאלט ווי מען האלט אנגעשפארט קרימינאלע פארברעכערס.
טורמע אָדער תּפֿיסה איז די אורזאך דערפון צוויי פאכיג, איינס, צו באשטראפן דעם קרימינאלן פאר טון דעם פארברעך אזוי שרעקט מען אפ אנדערע בירגער אז זיי זאלן נישט זיך וואגן צו טאן דעם זעלבן פארברעך. צוויי, ווארום זיי זאלן זיך נישט ארומדרייען פראנק, ווייל ער איז מעגליך א געפאר פאר די געזעלשאפט, ווייל ער וועט מעגליך נאכמאל טאן דעם פארברעך.
לויט דער פֿאָרשאַרבעט "אָפּשאַצנדיק מין־נישט־גלײַכקייטן אין מלוכה־פֿאַרברעכפֿאַלן" (ענגליש: "Estimating Gender Disparities in Federal Criminal Cases") פֿון סאָניאַ ב. סטאַר (ענגליש: "Sonja B. Starr") פֿון דער אוניווערסיטעט פֿון מישיגאַן יורישול (ענגליש: "University of Michigan Law School") (געשריבן 29\08\2012), זענען עס פֿאַראַן גרויסע מין־נישט־גלײַכקייטן זײַנדיק גינציק פֿאַר פֿרויען במשך דער פסק־לענג־פֿאַרשפּרייטונג (זײַנדיק אַ דורכשניט פֿון איבער 60%), בתנאַייִק דורך אַרעסטיר־פֿאַרברעכן, געמישפטקייט און אַנדערע פֿאַראויפֿוואָרפֿיקע פֿאַקטאָרן. ווײַבלעכע אַרעסטירטן קערן אויך ממשותדיק מער אויסמײַדן אָנקלאָגן און פֿאַרמישפטונגען בשלמותדיק און האָבן צוויי מאָל די משמעותדיקייט צו ווײַכן פֿון געפֿענקעניש אַז זיי ווערן געפֿונען פֿאַר שולדיק.
קאטעגאריע:יוסטיץ קאטעגאריע:געזעצן קאטעגאריע:זיכערהייט
נייעס
נייעס איז א כלליתדיקער נאמען אויף אינפארמאציע וועגן לויפיקע געשעענישן וואס פאסירן אין דעם אנוועזנהייט. מען קען איבערגעבן נייעס אין דרוק (למשל, צייטונגען), טראנסמיסיע (ראדיא, טעלעוויזיע), אינטערנעץ אדער אפילו סתם איבערגעבן א דרשה. רעפארטירן נייעס געהערט צו זשורנאליסטיק. עס איז אינטערסאנט ווייל עס איז נײַ, פריש, און מ'קען זיך עפעס ארויסלערנען דערפון.
ס'איז פאראן עטלעכע ערליי נייעס: מסחר, פינאנץ, מאדע, ספארט, פארוויילונג און אנדערע. דער וועטער איז אויך א טייל פון נייעס.
אמאל פלעגן די רעפארטערס טעלעפאנירן זייער נייעס אריין צום נייעס-שטיבל וואו מ'האט עס אריינגעקלאפט און רעדאקטירט בכדי צו דרוקן אין א געוויסער אויסגאבע פון א געדרוקטער צייטונג. היינט די מאדערנע טעכנאלאגיע לאזט ברענגען די נייעס זאפארט. וואס האט אמאל געדויערט שעה'ן און טעג ווייסט מען היינט שוין די זעלבע רגע.
זעה אויך
קאַטעגאָריע:נייעס קאַטעגאָריע:סאציאלאגיע
Miä sünnüs Eventonan aktual Jornalismo
נקיבה
‏קליין|נקיבה סימבאל נקבֿה איז דאָס מין אָדער אונטער־חלק פֿון אַן אָרגאַניזם װאָס פּראָדוצירט אײער. די אײ איז געװײנלעך די גרעסערע פֿון דער רעפּראָדוקציע סיסטעם פֿון אַן אָרגאַניזם, און די אונטער־חלק אין די רעפּראָדוקציע פֿון דעם זכר װאָס איז געװײנלעך זרע איז די קלענערע. די נקבֿה קען נישט פֿאַרמערן סעקסועל אָנעם זכר. עס זענען דאָ אָרגאַניזמען װאָס קענען רעפּראָדוצירן אן א זכר.
דאס װאָרט נקבֿה קען אױך באַניצט װערן צו צײַגן אַ אונטערשײד צװישן צװײ די זעלבע זאַכן װאָס די אונטערשײד איז אױב זײ זענען אַ מקבל אָדער נישט. װי למשל אַ רער װאָס מען קען נאָר אַרײַנשטעקן אַן אַנדער רער אין דעם װאָס איז די זעלבע מאָס, אָבער מען קען איר נישט אַרײַנשטעקן אין אײנס װאָס איז די זעלבע מאָס.
בײַ מענטשן איז דאָס געװײנלעך די פֿרױ פּערזאָן.
קאַטעגאָריע:סעקס קאַטעגאָריע:ביאלאגיע
איראק
איראק ( al-‘Irāq;  ‎ Eraq), אפיציעל די רעפובליק פון איראק, איז דאס אור-אלטע לאנד וואס אידן רופן בבל. איראק גרענעצט זיך מיט איראן פון איין זייט, מיט טערקיי פון דער קורדישער זייט און מיט סיריע און סאודי אראביע. זײַן הױפּטשטאָט איז באַגדאַד. די הויפט עטנישע גרופעס זענען אראבער און קורדן; אנדערע זענען כולל אסירישער, טורקמען, שאבאקיס, יאזידיס, ארמענער, מאנדעאנער, צירקאסער און קאווליא.
איראק האט א בארטן־ליניע לאנג 58 ק״מ אויפן צפון זייט פונעם פערסישן איינגאס. צוויי הויפט טייכן, די חידקל און פרת, פליסן קיין דרום אדורך איראק און אריין אין שאט אל-אראב נאנט צום פערסישן איינגאס. די טייכן פארזארגן איראק מיט א היבש כמות פון פרוכעפערן לאנד.
דער געגנט צווישן די חידקל און פרת טייכן ווערט גערופן מעסאפאטאמיע, און איז געווען די היים פון נאכאנאנדיקע ציוויליזאציעס זייט אוראלטע צייטן. איראק איז געווען דער צענטער פון די אקאדישע, סומערישע, אסירישע און בבלי אימפעריעס. אויך איז ער געווען א טייל פון די מעדישע, אכעמענישע, העלעניסטישע, פארטישע, סאסאנידע, רוימישע, ראשידון, אומאיאד, אבאסישע, איובישע, מאנגאלישע, סאפאוויד, אפשאריד און אטאמאנישע אימפעריעס. 300px|קליין| נהר החידקל די טיגריס טייך. א בליק פון [[חיפה סטריט אין באגדאד]]
היסטאריע
די סומערישע ציוויליזאציע האט אנגעהויבן אין היינטיקן איראק.
20טן יארהונדערט
פון דער ענדע 1960ער יארן האט סאדאם כוסעין פארכאפט די מאכט אין איראק. ער האט אומגעברענגט אלע זיינע פאליטישע שונאים און געפירט א דיקטאטורישע רעזשים פאר איבער 30 יאר, ביז אמעריקע האט דערקלערט קריג אויף אים, פאר'ן חשד אז ער האט מאסן פארניכטונג וואפן. ארויסגעשטעלט האט זיך עס אלס א בלאף.
איראן-איראק מלחמה
אין 1980 האט איראק מיט די שטיצע פון אמעריקע און די מערב וועלט אינוואדירט איראן מיטן ציל צו פארכאפן די אויל רייכע דרום מערב טיילן פון לאנד, סאדאם האט געהאפט צו בעניפיטירן פונעם פאקט אז איראן איז נארוואס אריבער א רעוואלוציע און איר מיליטער איז געווען אין כאאס.
די גאלף קריג
אין 1991 האט דער ערשטער פרעזידענט דזשארזש ה. וו. בוש אינוואדירט איראק, אינאיינעם מיט די פאראייניגטע פעלקער, כמעט נאר פון דער לופט, אלס נקמה אקציע פאר סאדאמ'ס אקופירן טיילן פון דאס קליינע לענדל קואווייט. הארט פאר פורים, יענץ יאר האט כוסעין זיך אונטערגעגעבן און איז ארויס פון קאווייט, נאכקומענדיק די פארלאנגען פון די וועלט.
מאסן פארניכטונג וואפן
דער צארן פון אמעריקע האט זיך אבער נישט אפגעטאן פון. זינט דעם ביטערן טאג פון 9/11 האט דער לעצטער פרעזידענט דזשארדזש וו. בוש, כסדר ווידערהאלט אז סאדאם כוסעין זאל אויפגעבען זיינע (אומעקזיסטירענדע) מאסן פארניכטונג וואפן, ווען זיינע סטראשונקעס האבן נישט געברענגט די ריכטיגע רעזולטאטן, האט פרעזידענט בוש מיט זיינע אליאירטע קרעפטן אינוואדירט דאס לאנד איראק אין ווינטער 2003 האט אמעריקע אינוואדירט איראק מיט א מעכטיגע אטאקע אונטערן נאמען שאק און ציטער.
די מלחמה
עס האט נישט גענומען קיין פיר וואכן, און איראק איז געווען אייגענומען דורך אמעריקאנער און בריטישע טרופען. צוויי יאר האט גענומען ביז מ'האט געפינען דעם געוועזענעם דיקטאטור אין אן אינטערערדישן מויזן לאך.
איראק נאך דער מלחמה
זינט דער מלחמה איז שוין דורך עטליכע יאר, אבער קיין שלום הערשט דארט נישט. א קליינער פארמאט פון א בירגער קריג גייט דארט אן, מיט א שרעקליכע שחיטה צווישן די שיאיטן און די סוניס, איבער 2300 אמעריקאנער סאלדאטן האבן דארט פארלוירן זייערע לעבנס, און מעגליך נאענט צו א האלב מיליאן איראקער טויטע.
געאגראפיע
איראק ליגט צווישן די גארטל-ליניעס 29° און N 38°, און מערידיאנען 39° און 49°E  (א קליינער שטח ליגט מערב פון 39°). מיט א שטח פון 437,072 ק״מ2 (168,754 קוואדראט מייל), איז איראק דאס 58סט-גרעסטע לאנד אין דער וועלט. ער איז אומגעפער אזוי גרויס ווי דער פֿ״ש שטאַט קאליפארניע, און עפעס גרעסער ווי פאראגוויי.
איראק באשטייט מערסטנס פון מדבר, אבער לעבן די צוויי הויפט טייכן (פרת און חידקל) זענען פרוכפערדיקע אלואוויאלן באדנס, וויבאל די טייכן טראגן אומגעפער 60,000,000 מ3 ליים א יאר צו דער דעלטע. דער צפון טייל פונעם לאנד באשטייט בעיקר פון בערג; דער העכסטער פונקט איז ביי טשיקהאַ דאַר (שווארצער געצעלט), הויך 3,611 מ. איראק האט א קליינע בארטן־ליניע לאנג 58 ק״מ (36 מייל) לענגאויס דעם פערסישן איינגאס. נאנט צום בארטן ביים שאַט־אַל־אַראַב (וואס די איראנער רופן אַרוואַנדרוד: اروندرود) פלעג זיין זומפלענדער, אבער מ׳האט פיל פון זיי אויסגעטריקענט אין די 1990ער יארן.
עקאנאמיע
די עקאנאמיע פון איראק איז באזירט אויפן נאפט סעקטאר, וואס טראדיציאנעל האט פארזארגט עטלעכע 95 פראצענט פון עקספארט פארדינסט. אין די שפורן פון דער איראן-איראק מלחמה און די שאדן וואס די איראנער האבן פארשאפן צו דער איראק נאפט אינדוסטריע איז די איראקער עקאנאמיע אריין אין א קריזיס. די רעגירונג האט רעאגירט מיט איינפירן א א ראציאנירונג סיסטעם, האט געבארגט א סך פון אנדערע לענדער און ארגאניזאציעס, און שפעטער האט אפגעשטופט צוריקצאלן אירע דרויסנדיקע חובות. היינט ווערט גערעכנט אז די עקאנאמישע פארלוסטן פון איראק צוליב דער מלחמה מיט איראן שטייען מינדערסטן ביי 100 מיליארד אמעריקאנער דאלאר. נאך ווען די מלחמה האט אויפגעהערט אין 1988 האט די עקספארט פון נאפט פון איראק ווידער געשטיגן ווען מען האט געבויט רערן צו פירן נאפט און ווידער אויפגעבויט די אפאראטן און פאמפעס. א קאמבינאציע פון נידריגע נאפט פרייזן, דעם נויט צוריקצובאצאלן די חובות וואס מען האט געבארגט אין די מלחמה יארן (אומגעפער 3 מיליארד דאלאר א יאר) און דעם קאסט פון ווידעראויפבויען דאס לאנד האבן פארערגערט דעם קריזיס, וואס האט געברענגט ענדליך די איראקער אינוואזיע אין קואווייט.
סוף פון 2005 און דעם ערשטן העלפט פון 2006 האט איראק געענדערט די פארעם פון אפצאלן זיינע חובות, און האט פארמינערט 16 מיליארד דאלאר פון זיין דרויסנדיק חוב. נאכדעם הייבט זיך אן די עקאנאמיע צו שטארקן, און דער ברוטא אינלענדישער פראדוקט האט געוואקסן ביז אין 2006 איז איראק געשטאנען אין דעם 58סטן פלאץ אין דער וועלט.
די אפיציעלע וואלוטע אין איראק איז דער איראקישער דינאר.
נאפט און ענערגיע
מיט רעזערוון פון 143.1 ביליאן פעסער, איז איראק דער דריטער אין דער וולעט אין נאפט רעזערוון, נאך ווענעזועלע און סאודי אראביע. אין דעצעמבער 2012 האט פראדוקציע פון נאפט דערגרייכט 3.4 מיליאן פעסער א טאג. איראק האט נאר אומגעפער 2,000 נאפט קוואלן, אין פארגלייך מיט 1 מיליאן קוואלן אין טעקסאס. איראק איז געווען א גרינדער מיטגליד פון אפעק.
ווי אין 2010 האט איראק גענערירט נאר העלפט פון דער עלעקטריציטעט וואס די קונדן פאדערן, וואס ברענגט ארויס שארפע פראטעסטן אין די זומער מאנאטן.
וואסער פארזארג און סאניטאציע
די קוואליטעט פון וואסער אין איראק איז גאנץ שוואך. דריי יארצענדלינגער פון מלחמה צוזאמען מיט ווייניג סביבה׳דיקער וויסקייט האבן צוזאמען חרב געמאכט איראק׳ס וואסער רעסורסן פארוואלטערונג סיסטעם.
צוטריט צו טרינקוואסער ענדערט זיך א סך צווישן גובערניעס און אויך צווישן שטאטישע און דארפישע שטחים.
91% פון דער גארער באפעלקערונג האט צוטריט צו טרינקוואסער. אבער אין דארפישע שטחים נאר 77% פון דער באפעלקערונג האט צוטריט צו פארבעסערטע טרינקוואסער קוואלן אין פארגלייך צו 98% אין שטאטישע געגנטן.
דעמאגראפיע
דער 2016 אפשאץ פון דער גאנצער באפעלקערונג פון איראק איז 37,202,572. איראק׳ס באפעלקערונג אין 1878 איז געשאצט צו בערך 2 מיליאן. אין 2013 האט איראק׳ס באפעלקערונג דערגרייכט 35 מיליאן אין א נאך דער מלחמה בליאונג אין באפעלקערונג.
עטנישע גרופעס
אראבער זענען 75%–80% פון דער באפעלקערונג. 15% פון איראק׳ס באפעלקערונג זענען קורדן. אסיריער, איראקישע טורקמען און אנדערע פיל קלענערע מינאריטעטן, ווי למשל מאנדעער, ארמענער, קירקאסער, איראנער, שאבאקיס, יאזידיס און קאווליע זענען משלים די איבעריגע 5%–10% פון דער באפעלקערונג. אומגעפער 20,000 זומפ אראבער וואוינען אין דרום איראק.
חיים דוד כ"ץ
רבי חיים דוד כ"ץ איז דיין פון סאטמאר (זאליס) אין בארא פארק.
ביאגראפיע
ער איז אן איידעם ביי הרב אפרים פאדווא פון לאנדאן. ער איז געווארן אויפגענומען אין סאטמאר 53, צו פארטרעטן ר' יחזקאל ראטה וואס איז דאן געפלויגן. ווען די ארונים האבן איינגענומען בארא פארק האבן זיי אים פארשיקט, ער דינט היינט אלס דיין פאר די זאליס אין בארא פארק.
ער איז א תלמיד פון ר' אהרן'ס סאטמאר ישיבה גדולה (קרית יואל).
ער איז לכתחילה געווארן באטראכט אלס זייער אן ענערגישער פירער און עניו. ביי דער מערכה קעגן דעם עירוב אין בארא פארק, איז ארויסגעטרעטן זייער שארף קעגן די רוב בארא פארקער יידן, האט געוויזן אז ער איז גאר א שטייפער מאן.
קאַטעגאָריע:סאטמארער דיינים קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן קאַטעגאָריע:זאלוינים קאַטעגאָריע:מענטשן פון בארא פארק
מאפיא
מאפיא איז א אונטערוועלטניק גרופע וועלכע לעבן און שפייזן זיך דורך פארברעכן. א מאפיא קען זיין גרויס און קליין. אמאל קאנטראלירן זיי נאר עטליכע גאסן, אמאל גאנצע ביזנעס אינדוסטריס, און עס זענען געווען מאפיאס וועלכע האבן קאנטראלירט גאנצע שטעט און אפילו רעגירונגן.
איבערבליק
היינט צו טאג באצייכנט מען דער נאמען מאפיא פאר יעדע ארגאניזירטע קרימינאלע גרופע און אמאל נוצט מען אפילו דעם נאמען פאלשערהייט אויף גרופעס וועלכע פארנעמען זיך בכלל נישט מיט קיין פארברעכן נאר האבן א שטארקע קאנטראל אויף ביזנעס און מען וויל זיי שלעכט באטיטול'ן.
די ריכטיגע מאפיא וועלכע האבן באקומען דעם נאמען מאפיא זענען בעיקר באשטאנען פון איטאליענער און סיסילער (אן אינזל אין דרום איטאליע וועלכע געפינט זיך אונטער איטאליע און איז די גרעסטע אינזל אינעם מיטללענדישן ים) וועלכע האבן אפערירט מאפיא גרופעס אין איטאליע און אין נאך אסאך לענדער פון די וועלט, אריינגערעכנט די פאראיינגטע שטאטן וואו די מאפיא האט זיך געווירבעלט יארן לאנג. די איטאליענער זענען באקאנט אלס פאמיליע מענטשן און אויך אין די מאפיא האט מען דאס געקענט באמערקן. טייל מאפיא ארגאניזאציעס זענען יא באשטאנען פון פאמיליע מיטגלידער וועלכע זענען געווען געשוואוירן איינע צו די אנדערע און האבן אינאיינעם דורכגעפירט פארברעכן.
אין די לענדער וואו די מאפיא האט געווירבעלט זענען געווען מערערע מאפיא גרופעס און טיילמאל האט איין גרופע קאנטראלירט אלע אנדערע גרופעס דורך העלפן זייערע אקטיוויטעטן און האבן גענומען א קאמישן (קליינע פראצענט) פון זייערע פארדינסטן. אבער טיילמאל האבן זיך די מאפיא געקריגט איבער טעריטאריע און דעמאלט איז געווען ביטער. אבער אין רוב פעלער האבן זיי זיך גוט פארשטאנען און האבן זיך געמאכט טעריטאריעס מיט גרעניצן פאר יעדן איינעם וואו יעדער האט זיין קאנטראל און קיינער האט נישט געמעגט טאן "ביזנעס" אינעם צווייטענ'ס טעריטאריע.
מיט די יארן זענען עטליכע ווערטער באקאנט געווארן אלס "מאפיא ווערטער" און יעדער האט געוואוסט וואס דאס מיינט. אט זענען עטליכע ווערטער:
לא קאסא נאסטרא – די ווערטער האבן די פאליציי אסאך מאל אויפגעכאפט אויף זייערע אונטערהער אפאראטן און לויט ווי זיי האבן דאס שפעטער אויבערגעטייטשט מיינט עס "אונזער אייגענע זאך" ווי איינער זאגט "איך וועל דאס באהאנדלן מיין וועג".
אמערטא – דאס איז א מאפיא קאוד פאר א שטילשטאנד.
מעיד מען – דאס איז א נייער מאפיא וועלכע איז נארוואס אריינגעברענגט געווארן אין די מאפיא דורך איינע פון די מיטגלידער.
קאפא – ארגינעל האט דאס געמיינט דער פירער פון די מאפיא אבער מיט די יארן איז קאפא געווארן ווי א לוטענענט וועלכע ארבעט פאר די מאפיא הויפט דירעקט וועלכער ווערט אנגערופן די באס.
ווייזגיי – א מאפיא מיטגלידער איז שטענדיג אנגערופן געווארן צווישן זיי מיט דעם טערמין.
סטרוקטור פון א פאמיליע
אונטער זיי איז פאראן א געוויסע צאל קאפאס וועלכע זענען די ביזנעס לייט און זיי מאכן אלע פלענער וועמען צו בא'גנב'נן און באהאנדלן אלע סיטואציעס. זייער הויפט ציל איז ווי מער געלט זיי קענען אריינברענגן און לויט דעם ווערן זיי געמאסטן אין סוקסעס. פון דאס געלט וועלכע זיי ברענגן אריין נעמען זיי אראפ א טייל און דאס איבעריגע גייט צו די אנדערבאס און באס וועלכע זענען זיך מחיה מיט די בארויבטע געלטער און לעבן שוואוילטאג. די קאפאס ווערן איינגעטיילט צו טעריטאריעס און יעדע געשעעניש וואס פאסירט אין זייער טעריטאריע איז זייער פאראנטווארטליכקייט. אויב א צווייטע פאמיליע קומט אריין אין יענע טעריטאריע וועט דער קאפא דארפן קעמפן מיט זיי און אפילו צווישן זיינע אייגענע ראמען דארפן זיי כסדר זיכער מאכן אז יעדער איז לאיאל צו די פאמיליע און אויב נישט וויאזוי מען זאל יענעם באשטראפן, וואס מיינט ביי זיי שטענדיג טויט שטראף.
די ריכטיגע שמוציגע ארבעט ווערט געטאן דורך די סאלדאטן וועלכע קענען ציילן אין גרויסע נומערן. כאטש זיי באנעמען זיך מיט רויבערייען, הריגות, און אלע סארט פארברעכן מאכן זיי אבער דאס ווייניגסטע געלט און זענען די נידעריגסטע אין ראנג צווישן די פאמיליע. אבער יעדער איז דארט פאר'ן צוקונפט גענוי ווי אן ארבייטער אין א גרויסע ביזנעס וועלכע האפט ארויפצוגיין אין ראנג מיט די יארן. די ערגסטע פון אלע זענען די אסאסיעטס (געהילפן) וועלכע זענען פרעמדע מענטשן וועלכע האבן גארנישט מיט די אקטועלע פאמיליע אבער ארבעטן פאר זיי פאר געלט. אן אסאסיעט קען זיין א פשוט'ער גנב, א דראג דילער, אן אדוואקאט, באנקירער, פאליציי אפיציר, אדער פאליטישן.
אויסער די אלע איז פאראן אין יעדע פאמיליע אן עצה געבער וועלכע איז געווענליך אויך א דרויסנדיגער פון די פאמיליע וועלכע גיט פראפעסיאנאלע עצות פאר די מאפיא וואו צו טאן ביזנעס און ווי נישט. דער עצה געבער איז די איינציגסטע פאזיציע אין די מאפיא וועלכע ווערט נישט באשטימט דורך דער באס נאר די סאלדאטן און דער קאפא וועלן אים אליינס אויס.
מאפיא אפטיילונגן
די מאפיא איז נישט קיין אקטועלע ארגאניזאציע און פארמאגט נישט קיין הויפט פירער נאר די אלע קרימינאלע ארגאניזאציעס וועלכע שטאמען פון איטאליע ווערן אנגערופן די מאפיא. אבער די מאפיא גרופעס קענען צעטיילט ווערן צו 5 סארטן און אלע זענען אפשטאמיגע פון איטאליע נאר פון אנדערע ראיאנען. די 5 גרופעס זענען צעשפרייט איבער די גאנצע וועלט און יעדע פון זיי האט מיט די יארן באקומען א נאמען וועלכע באדייט זייער אפשטאם און פלאץ וואו זיי אפערירן. די אמעריקאנער מאפיא ווערט אנגערופן די "לא קאסא נאסטרא" וועלכע איז בעיקר אפשטאמיג פון די סיסילן מאפיא אבער שטאמען אויך פון אנדערע גרופעס.
די מאפיא האט זיך נאר באזעצט און אנגעהויבן אפערירן אין גרויסע שטעט וועלכע זענען שוין אזוי אויך פיל מיט פארברעכן. איינע פון זייערע הויפט פלעצער איז שטענדיג געווען ניו יארק וועלכע איז א פארנומענע שטאט מיט אסאך פארברעכן און די מאפיא האט דארט געהאט אסאך ארבעט. אין ניו יארק אליינס זענען געווען 5 גרויסע מאפיא גרופעס וועלכע האבן יעדע איינע פון זיי געציילט עטליכע הונדערט מיטגלידער און צענדליגער אסאסיעטס אינערהאלב די פאליציי, בענק, און גרויסע ביזנעסער.
די נעמען פון די פאמיליעס זענען געווענליך לויט זייער אפשטאם אבער אויב דער פירער איז א שטארקער אדער בלייבט אין אמט יארן לאנג נאמינירט מען די פאמיליע אויף זיין נאמען. די ניו יארקער מידיא און די לאו ענפארסמענט אגענטורן האבן שטענדיג פרובירט אויסגעפינען די נעמען פון די ניו יארקער מאפיא פאמיליעס און וויאזוי זיי זענען איינגעטיילט. אין 962' איז אבער אלעס קלאר געווארן ווען א מאפיא אינפארמירער מיטן נאמען דזשאו וואלאטשי האט ארויסגעגעבן אסאך אינפארמאציע פאר א סענאט סובקאמיטע אין וועלכע ער האט אנגעוויזן אז די ניו יארקער מאפיא באשטייט פון 5 גרויסע פאמיליעס אונטער די נעמען די באנאנא, דזשינאויסא, גאמבינאו, לוטשיס, און פראפאסי. די פראפאסי פאמיליע איז שפעטער איבערגענומען געווארן דורך דזשאסעף קאלאמבא וועלכער איז געווען א מאכטפולע פירער און די פאמיליע איז שפעטער באקאנט געווארן אלס די קאלאמבא פאמיליע. ענליך צו דעם האט פאסירט מיט די גאמבינאו פאמיליע וועלכע איז איבערגענומען געווארן דורך דעם געוואגטן פירער דזשאן גאטי וועלכער האט אראפגעווישט זיין אויבערהאר אויף א פארנומענע גאס אין מאנהעטן. די פאמיליע האט זיך געוואלט טוישן איר נאמען צו די גאטי פאמיליע אבער אינדערצווישן איז גאטי ארעסטירט געווארן נאכדעם וואס זיין אייגענע אנדערבאס האט אים פארראטן און איבערגעגעבן פאר די אויטאריטעטן.
אנדערע מאפיא פאמיליעס אין אמעריקע זענען נאמינירט געווארן לויט די שטעט אין וועלכע זיי האבן אפערירט. באקאנט זענען די לאס וועגאס מאפיא, די באפעלאו פאמיליע, די פילאדעלפיע פאמיליע, די קליוולאנד פאמיליע א.א.וו.
מאפיא איינשווערונג
די לאו ענפארסמענט אגענטורן האבן זיך שטענדיג געפלאגט אויסגעפינען וויאזוי עס ארבעט די איינשווערונגן אין די מאפיא, וויאזוי זיי ערוועלן קאנדידאטן, און וויאזוי זיי ווערן אריינגעברענגט צו די פאמיליעס. לויט די עדות'שאפט פון דזשאו וואלאטשי פאר'ן סענאט איז קלאר געווארן אז די מאפיא סאלדאטן ברענגן אריין נייע רעקרוטירער און דער מיטגלידער וועלכע ברענגט יענעם אריין בלייבט פאראנטווארטליכט פאר יענעמ'ס אויפפירונג. אויב יענער טויג נישט באזייטיגט מען ביידע און פארקערט באערט מען אים פאר זיין געלונגענע שריט. די נייע רעקרוטירער דארפן געווענליך אויפווייזן פאר די מאפיא קאפאס וואספארא פארברעכן זיי זענען שוין באגאנגן אין די פארגנגנהייט און זייער ערפארונג צו רויבעריי און מארד. רוב רעקרוטירער ווערן באלד געשטעלט צו א מיסיע און נאר אויב זיי קענען דאס דורכפירן ווערן זיי אפיציעל איינגעשוואוירן אין די פאמיליע.
די איינשווערונג זעלבסט איז א פארמאלע צערעמאניע אין וועלכע די העכסט ראנגיקע אינאיינעם מיט די באס קומען זיך צוזאם אין יענער דארף האלטן א ברענענדיגע שטיק פאפיר ווען ער שווערט געטריישאפט צו די פאמיליע פאר זיין גאנצן לעבן און דערנאך דארף ער לאזן פאלן א טראפן בלוט פון זיין גראבע פינגער.
די מאפיא איז שטענדיג באשטאנען נאר דורך איטאליענער און ווער עס איז נישט געווען אן איטאליענער האט נאר געקענט זיין אן אסאסיעט אבער האט נישט געקענט איינגעשוואוירן ווערן אין די פאמיליע. טייל פאמיליעס האבן נאר פארלאנגט אז דער רעקרוטירער'ס טאטע זאל זיין אן איטאליענער און טייל האבן פארלאנגט אז ביידע עלטערן זאלן זיין איטאליענער. דאס האבן זיי געטאן ווייל די איטאליענער זענען באקאנט אלס פאמיליע מענטשן וועלכע זענען זייער געטריי איינע צו די אנדערע.
מאפיא אקטיוויטעטן
פון מאל צו מאל האבן די מאפיא אויך געטאן רויבערייען אבער א סוקסעספול קאפא האט פרובירט צו שטיין ווייט פון אזלכע ביזנעס ווייל ער האט געוואוסט אז די איינשטעל צו ווערן געכאפט איז גרעסער און די סארט ביזנעס איז נישט שטענדיג פאראן און די מאפיא דארף מער סטאבילע פארדינסטן.
מאפיא רויבערייען זענען געווענליך געווען דורך היידזשעקן א טראק מיט סחורה און דאס אפלאדענען און שפעטער פארקויפן די סחורה. טיילמאל האבן זיי געהאט אינערליכע מיטארבייטער וועלכע האבן גאר געהאלפן טאן די גניבה און האבן באקומען באצאלט דערפאר. ווער עס האט זיך פרובירט קעגנשטעלן די מאפיא איז געווען ביטער און טראק דרייווער האבן שוין געוואוסט אז מען דארף מיטשפילן אין פאל עס פאסירט צו זיי.
די מאפיא איז אויך זייער סוקסעספול געווען אין די פארגאנגנהייט מיט אריינטרעטן אין די יוניאנס און גאר העלפן ארבייטער פאר זייערע רעכטן. מיט דעם האבן זיי באקומען קאנטראל אויף די יוניאן פירער און האבן פארלאנגט געלט פון זיי פאר זייער ארבעט און קעגנשטעלן די מאפיא איז געווען אויסגעשלאסן.
אין ניו יארק זענען די מאפיא געווען סוקסעספול אין די יוניאנס פון די קאנסטראקשן ארבייטער און עס האט געהייסן אז די גאנצע קאנסטראקן אינדוסטרי אין ניו יארק איז געווען קאנטראלירט דורך די מאפיא. צומאל האבן זיי געקענט אפשטעלן די גאנצע קאנסטראקשן ארבעט דורך איבעררעדן די יוניאנס צו סטרייקן און קיינער האט נישט געוואוסט אז עס איז גאר א מאפיא שריט צו מאכן מער געלט. די רעגירונג האט דאס יא געוואוסט און האט דאס געקעמפט לאנגע יארן ביז ווילאנג עס איז זיי געלונגן צו באזייטיגן די מאפיא פון די יוניאנס און היינט איז מער נישט פאראן אזא זאך.
היסטאריע
די היסטאריע פון די מאפיא גייט צוריק הונדערטער יארן און שטאמט פון איטאליע. כאטש אנדערע לענדער פארמאגן אויך ארגאניזירטע קרימינאלע גרופעס איז אבער דער טיטול מאפיא ארויפגעלייגט געווארן אויף די איטאליענער קרימינאלע גרופעס וועלכע גרופירן זיך אין פאמיליעס ווי מיר האבן פריער דערמאנט. דער הויפט פלאץ אין איטאליע פון וואו די מאפיא שטאמען איז די סיסילי אינזעל וועלכע געפינט זיך דרום פון איטאליע, און דאס פלאץ ווערט באצייכנט אלס די בלופרינט פון די מאפיא.
היסטאריקער זאגן אז די מאפיא איז צושטאנד געקומען מיט די יארן ווען די סיסילי אינזלן איז מערערע מאל אינוואדירט געווארן דורך אייראפעאישע אימפעריעס און רוב יארן איז זי געווען אקופירט דורך פרעמדע מאכטן. דאס האט געמאכט אז די איינוואוינער פון סיסילי האבן זיך גרופירט אין פאמיליעס און האבן געטאן וואס זיי האט געשמעקט זינט עס איז נישט געווען קיין סטאבילע רעגירונג וועלכע זאל זיי אפשטעלן פון זייערע שריט. דער פאקט אז סיסילי געפינט זיך אינעם צענטער פונען מיטללענדישן ים האט צוגעהאלפן די גרינדונג פון די מאפיא ווען די פאמיליע מיטגלידער האבן געהאט די געצייג צו טאן ביזנעס.
ווען די אייראפעאישע אימפעריעס האבן פארלאזט סיסילי אינעם 19טן יאָרהונדערט איז דאס ארט געבליבן אן קיין רעגירונג און די מאכטפולע פאמיליעס האבן אנגעהויבן געוועלטיגן ארום זייערע טעריטאריעס און האבן אנגעהויבן טאן פארברעכנס צו באקומען מאכט און געלט. זייערע פארברעכנס זענען קיינמאל נישט באריכטעט געווארן ערשט ווייל עס איז נישט געווען צו וועמען צו גיין און צווייטענס ווייל די געליטענע אליינס האבן מורא געהאט צו פארציילן צוליב די פארכט וואס זיי האבן געהאט צו די מאפיא לארדן. די פירער פון די פאמיליעס האבן זיך גערופן קאפאס און דער נאמען איז ביז היינט פארבליבן דער אפיציעלער נאמען פאר איינע פון די הויפט פאזיציעס אין די מאפיא.
די אנטוויקלונג פון די מאפיא
אין די יארן בעפאר די צווייטע וועלט קריג איז די מאפיא שוין געווען אזוי מאכטפול אין סיסילי אז עס איז אוממעגליך געווען צו לעבן פאר זיך אן האבן עפעס קאנטאקט מיט די מאפיא. איינער האט געארבעט פאר זיי און א צווייטער איז געווען א קרבן. הארט בעפאר די קריג האט די איטאלענער רעגירונג אריינגעשטעלט דעם דיקטאטור בעניטא מוסאליני וועלכע האט זיך באלד גענומען צו די עבודה פון צוברעכן די מאפיא, נוצנדיג פארשידענע מיטלן וועלכע זענען אין טייל געווען ברוטאל. ווען די אליאירטע כוחות האבן איינגענומען סיסילי האבן זיי נישט פארשטאנען דעם מצב וואס דארט גייט פאר און האבן ארויסגעלאזט פון טורמע אסאך מאפיא מיטגלידער און טייל פון זיי האבן זיי גאר געשטעלט אויף גרויסע רעגירונג פאזיציעס וועלכע האט גאר פארשטערקערט די מאכט פון די מאפיא און זיי געגעבן צוטריט צו זאכן וועלכע זיי וואלטן נישט געקענט צוקומען אין יארן.
נאך די קריג האבן זיך די מאפיא ארומגעקריגט צווישן זיך טאג טעגליך און האט זיי אפגעקאסט אסאך מענטשליכע נפשות און געלט. די קאפאס האבן פארשטאנען אז דאס וועט נישט ברענגן קיין סוקסעס פאר'ן צוקונפט און האבן זיך פאראייניגט צו איין פירערשאפט מיט פארשידענע אפטיילונגן וועלכע איז גערופן געווארן די קאפולא.
דער קאמף קעגן די מאפיא אין סיסילי איז אנגעגאנגן אלע יארן ביז אין די פריע 80'ער יארן ווען צוויי פראקורארן וועלכע האבן געטאן אסאך שאדן פאר די מאפיע זענען אומגעברענגט געווארן אין באמבארדירונגן וועלכע האט אויפגעטריסעלט גאנץ סיסילי און האט געצווינגן די איטאליענער רעגירונג צו נעמען מער ערנסטע שריט קעקן די עקזיסטענץ פון די מאפיא. די רעגירונג האט געענטפערט זייער פארלאנג און האט אויפגעשטעלט אן אזויפגערופענער מעקס טרייל אין וועלכע ארום 400 מאפיא מיטגלידער זענען פאר'משפט געווארן פאר זייערע געמיינע מעשים און כמעט אלע זענען געפינען געווארן שולדיג. עס האבן אויפגעטרעטן הונדערטער עדות טראץ די פילע סטראשונגן פון די מאפיא אז זיי וועלן נקמה נעמען.
מיט דעם האט מען אבער נאך נישט פארענדיגט עלימינירן די מאפיא. אין 92' האט די איטאליענער רעגירונג אריינגעשיקט 700 טרופן וועלכע האבן געקעמפט קעגן די מאפיא ביז אין  98' ווען דאס אינזל איז געווארן ערקלערט אלס ריין פון מאפיא. כאטש די מאפיא איז דארט עלימינירט געווארן איז אין פאקט נאך אלס פאראן מאפיא גרופעס אבער זיי זענען נישט אזוי שעדליך און האבן נישט אזויפיל מאכט.
די אמעריקאנער מאפיא
די סיסילינס און אנדערע איטאליענער האבן אנגעהויבן אימיגרירן קיין אמעריקע אין די 800' יארן אבער רוב פון זיי זענען ערשט געקומען אין די ערשטע יארן פונעם צוואנציגסט'ן יאָרהונדערט. רוב איטאליענער האבן זיך באלד גענומען צו די ארבעט און האבן אויפגעשטעלט ביזנעסער אבער א קליינע טייל האבן מיטגעברענגט זייערע מאפיא היסטאריע מיט זיך און האבן אנגעהויבן מיט זייערע פארברעכנ'ס אויפ'ן אמעריקאנער באדן.
די ערשטע גרויסע מאפיא גרופע איז צושטאנד געקומען און ניו ארלענס, לואיזיענע, וואו די מאפיא האט געהאט גוטע פארבינדונגן מיט די פאליציי און האבן אפגעטאן וואס זיי האבן געוואלט אן געברענגט ווערן צו גערעכטיקייט. נאך צענדליגער יארן האבן א גרופע איינוואוינער געקעמפט די מאפיא און האבן זיי געברענגט אין געריכט אבער די מאפיא איז געווען זייער מאכטפול און האבן אונטערגעשמירט און געסטראשעט די עדות וועלכע האבן אין די ענדע אלע גערעדט לטובת די מאפיא און זיי זענען באפרייט געווארן. נאך די אורטיילן זענען 16 פון די הויפט קעמפער אומגעברענגט געווארן דורך די מאפיא.
די מאפיא האבן זיך אריבער גערוקט אויך אין אנדערע שטעט און איינע פון די הויפט פלעצער איז געווען ניו יאר סיטי וואו 5 מאפיא פאמיליעס האבן זיך פארשפרייט און האבן געקעמפט איינע מיט די אנדערע פאר מאכט און קאנטראל. אין יענע צייטן זענען רוב פון זייערע פארברעכנס געווען פארקויפן אומלעגאלע אלקהאל און דראגס וועלכע איז געווען א גוטע ביזנעס. די מאפיא מלחמות האבן דעגרייכט א קלימאט אין די 930' יארן ווען באסעס און אנדערבאסעס זענען אומגעברענגט געווארן יעדן טאג. איין מאפיא פאמיליע האט אין איין יאר אויפגענומען 4 נייע פירער ווייל אלע זענען געשאסן געווארן.
צווישן די מאפיא איז געווען א יונגער פירער מיט'ן נאמען טשארלס לוסיאנאו וועמען מען האט גערופן "לאקי". דער לאקי איז אויפגעקומען מיט א פלאן צו גרינדן א מולטי פאמיליע וועלכע זאל קאנטראלירן און באשטעטיגן אלע מאפיא אקטיוויטעטן איבער'ן גאנצן לאנד. זיין קאמפיין האט אנגעהאלטן עטליכע יאר ביז עס איז אים געלונגן צוזאמנצוברענגן א 7 מיטגלידער קאמיסיע צו א קאנפערענץ אין שיקאגא.
די 7 מיטגלידער ביי די קאנפערענץ זענען געווען די 5 מאפיא באסעס פון ניו יארק, דער באקאנטער הויפט מאפיא פון שיקאגא, אל קאפאן, און דער פירער פון די באפעלא מאפיא, סטעפאנא מאגעדינאו. די מיטגלידער האבן געדינט ווי סענאטארן צו זייערע פאמיליעס אין זייער געגענט וועלכע'ס פרטים זענען אויסגעשמועסט געווארן אפענערהייט. די קאמיסיע איז באשטעטיגט געווארן דורך אלע צדדים און פון דארט און ווייטער האבן זיי זיך געטראפן יעדע 5 יאר פאר א גענעראלע מיטינג וואו אלע אקטיוויטעטן זענען דורכגעארבעט געווארן און יעדע נייע זאך האט געמוזט באשטעטיגט ווערן דורך א מערהייט פון די מיטגלידער.
די מיטינגן זענען פארגעקומען אין געהיים און די פאליציי האט נישט געוואוסט צופיל פון זייערע אקטיוויטעטן. אבער אין נאוועמבער 957' ווען די מאפיא האבן זיך געטראפן אויף א מיטינג אין א קליינע דערפל אין ניו יארק נעבן די גרעניץ מיט פענסעלוועיניע, האט א לאקאלע סטעיט טרופער פארדעכטיגט די צוזאמנקום און האט ארגאניזירט אן איבערפאל אין וועלכע 58 מאפיאנערן זענען ארעסטירט געווארן און זענען עווענטועל געברענגט געווארן צו גערעכטיקייט. יענער איבערפאל איז שפעטער באקאנט געווארן אלס די אפאלאטשין איבערפאל וועלכע איז געווען א שטארקע קלאפ פאר די מאפיא אבער נאך א שטערקערע קלאפ פאר דאס אמעריקאנער פאלק וועלכע איז איבערגעצייגט געווארן אז די מאפיא עקזיסטירט אין גרויסן.
נאך די איבערפאל האבן די מיטינגן ווייטער אנגעהאלטן אין גרויס געהיים אבער מיט די יארן האט עס אנגעהויבן נאכגעלאזט ווערן ווען געוויסע מאפיא פאמיליעס האבן מער נישט געשיקט קיין רעפרעזענטיוון און זענען זיך געגאנגן זייער אייגענע וועג. עס הייסט אז די סארט מיטינגן קומען נאך היינט פאר אבער נאר צווישן מאפיאנערן פון מזרח אמעריקע.
די מאפיא און די קענעדיס?
ווען פרעזידענט קענעדי איז אומגעברענגט געווארן האבן אסאך געהאלטן אז די מאפיא האט געהאט א האנט אין דעם ווייל עס האט זיך ארויסגעשטעלט (כאטש נישט אויף זיכער) אז דזשעק רובי, דער מענטש וועלכער האט אומגעברענגט קענעדי'ס מערדער לי הארווי אסוואלד, האט געהאט נאנטע פארבינדונגן מיט די מאפיא. געוויסע האבן דאס אנגעלייגט אויף קענעדי'ס דורכפאל מיט זיין אינוואזיע אין קובא וועלכע איז געווען אין קאמף מיט די מאפיא נאכדעם וואס דער נייער קובאנער פירער פידל קאסטרא האט ארויסגעטריבן די מאפיא פון קובא. קענעדי איז טיילמאל באשולדיגט געווארן פאר דעם דורכפאל און די מאפיא האט נקמה גענומען אין אים.
אנדערע האבן געטייטעלט אויף פרעזידענט קענעדי'ס ברודער ראבערט קענעדי וועלכער איז באשטימט געווארן דורך קענעדי אלס זיין אטורני דזשענעראל. ראבערט קענעדי האט זיך אויסגעצייכענט מיט זיין קאמף קעגן די מאפיא און די מאפיא האט נקמה גענומען פון ביידע (ראבער קענעדי איז אומגעברענגט געווארן ווען ער איז געלאפן אלס פרעזידענט אין 968').
נאך א טעאריע ווייזט אויף קענעדי'ס פארבינדונגן מיט גוטע פריינט וועלכע זענען געווען פארבינדן מיט די מאפיא. די טעאריע גלייבער זאגן אז איינע פון די מאפיאנערן האט רעקארדירט קענעדי מיט די מאפיאנערן עטליכע מאל און ווען ער איז געכאפט געווארן האט ער אנגעהויבן אויפדעקן סודות איבער קענעדי'ס פארבינדונגן מיט די מאפיא. אבער דער מאפיאנער איז אומגעברענגט געווארן א קורצע צייט נאכדעם און אלעס איז געבליבן א מיסטעריע.
די מאפיא אין לאס וועגאס
די מאפיא איז שעטנדיג געשטאנען נעבן אלע ערליי געמבלינג וואו זיי האבן גרינג געקענט גנב'נן געלט פון אומשולדיגע מענטשן וועלכע קענען זיך נישט אפגעוואוינען פון געמבלן. ווען נעוואדע האט לעגאליזירט געמבלינג אין 931' האט זיך די מאפיא באלד אריבער גערוקט קיין לאס וועגאס וואו זיי האבן שוין געטראפן פארטיגע האטעלן מיט געמבלינג קאסינאוס וועלכע זענען אויפגעשטעלט געווארן דורך רייכע מאגנאטן אדער דורך אפגעפארענע אידישע שווינדלער און פארברעכער. די מאפיא האט זיך באזעצט אין וועגאס טראץ וואס זיי האבן נישט געהאט קיין שום אייגנטום צו די לאס וועגאס געמבלינג אינדוסטרי. אבער מיט די צייט זענען זיי געווארן שותפים און פירער פון עטליכע האטעלן און קאסינאוס צי די פארוואלטער האבן מסכים געווען אדער נישט.
אויסער די כמו ביזנעס וואס זיי האבן געטאן און לאס וועגאס האבן זיי פשוט בארויבט די קאסינאוס דורך פארשידענע וועגן און קיינער האט זיך נישט געוואגט צו קעגנשטעלן די מאפיא וועלכע האט שטענדיג געהאט נאר איין שטראף און דאס איז געווען טויט.
די נעוואדע רעגירונג האט זיך גענומען אויסרייניגן לאס וועגאס פון די מאפיא אין די 970' יארן און ווען די מאפיא האט אנגעהויבן שפירן די אויטאריטעטן זענען זיי געווארן ווילד און האבן זיך אנגעהויבן שלאגן צווישן זיך און האבן אומגעברענגט מענטשן רעכטס און לינקס. די אויטאריטעטן האבן אבער דעגרייכט זייער ציל און עס הייסט אז די מאפיא האט היינט נישט קיין שום פארבינדונג מיט קיין איינע פון די גרויסע האטעלן אין לאס וועגאס. כדי דאס צו פארזיכערן פאר'ן צוקונפט האט די נעוואדע רעגירונג ארויפגעלייגט פארשידענע תקנות אויף אלע האטעלן און אויב מען כאפט איינע פון זיי מיט סיי וואספארא פארבינדונג מיט ארגאניזירטע פארברעכן פארלירט מען באלד די לייסענס.
דער קאמף קעגן די מאפיא
די לאו ענפארסמענט אגענטורן נוצן דאס געזעץ און פארשידענע געהיימע טאקטיקן וויאזוי זיי קעמפן די מאפיא. אין 970' האט קאנגרעס דורכגעפירט א ספעציעלע געזעץ וועלכע פארבאט דאס פארדינען געלט פון גרופעס וועלכע באגייען פארברעכן אריינצוברענגן געלט. דאס געזעץ איז באקאנט אלס די ריקא אקט וועלכע ווערט אנגערופן צווישן די מאסן רעקעטיר פארברעכן.
אין אנהויב האבן די לאו ענפארסמענט אגענטורן געברויכט איבערצייגן אין געריכט אז די מאפיא איז באגאנגן פארברעכן און דאס איז געווען א שווערע ארבעט וויל די מאפיא האט געוואוסט וויאזוי צו באהאלטן זייערע מעשים און די באסעס פלעגן נוצן א טאקטיק מיט'ן שיקן נידעריג ראנגיקע מאפיא צו טאן די שמוציגע ארבעט און זיי זענען געליבן ריין פון פארברעכן. דאס האט זיך אבער עווענטועל געטוישט ווען דאס געזעץ האט פארבאטן צו באלאנגן צו אזא גרופע אפילו אויב מען איז נישט באגאנגן קיין שום פארברעכן און מען קען זיצן אין טורמע דערפאר.
די לאו ענפארסמענט אגענטורן זענען שטענדיג אריינגעקראכן אינעווייניג צווישן די מאפיא אדער גענוצט אינפארמאנטן וועלכע זענען ריינגעוואשן געווארן פאר'ן ארויסגעבן אינפארמאציע אינערהאלב די מאפיא. די עף-בי-איי האט מערערע מאל אריינגעשטעלט פאלשע מאפיא וועלכע האבן מיטגעשפילט מיט די מאפיא און האבן שפעטער געהאלפן ארעסטירן די פארברעכער. פארשטייט זיך אז צו טאן אזא ארבעט שטעלט מען זיך איין דאס לעבן אבער די עף-בי-איי האט דאס באוויזן עטליכע מאל און איז געווען זייער סוקסעספול.
באקאנט איז דער עף-בי-איי אגענט דזשאסעף פיסטאן וועלכער האט געארבעט אלס א פארשטעלטער מאפיא פאר 6 יאר אונטער זיין פאלשן נאמען דאני ברעסקאו, דרייענדיג זיך צווישן די גאמבינאו פאמיליע וועלכע זענען אין יענע יארן געווען די געפארפולסטע מאפיא פאמיליע אין ניו יארק סיטי. פיסטאן איז אויפגעוואקסן צווישן מאפיא אקטיוויטעטן וואו ער האט זיך געלערנט אסאך פון זיי און ווען ער איז אריין ארבעטען פאר די עף-בי-איי איז ער באלד געווארן א ספעציעלער אגענט און האט באקומען זיין פאסטן צו גיין אלס א פאלשער מאפיא.
פיסטאן איז געווען אזוי סוקסעספול אז אפילו נאכדעם וואס מיט זיין הילף האט די פאליציי ארעסטירט צענדליגער מאפיאנערן האט די מאפיא נאך אלץ געמיינט אז ער איז א מאפיאנער וועלכע איז געווארן אן אינפארמאנט און האבן נישט געוואלט גלייבן אז ער איז גאר געווען אן עף-בי-איי אגענט פון פאראויס.
קאטעגאריע:פארברעכן
פארווארד
דער פֿאָרוואָרד איז דער ענגלישער אָפטיילונג פון דער אמאליגער שטארק פאפולערע אידישער פארווערטס.
איר רעדאקטאר איז דער ליבעראלער טאן געבער זשעי.זשעי. גאלדבערג און ער האט טאקע זיך ארויסגעשטעלט דערפאלגרייך פארשפרייטן דעם פארווארד דאס זאל זיין פרעסטיזשפול צווישן די ברייטע אלגעמיינע ליבעראלע אמעריקאנער פאלק.
קאַטעגאָריע:יידישע צייטונגען The Forward
קאמעדיע
קאמעדיע איז א געשעעניש אדער א שפיל וואס איז אויסגעשטעלט צו ערוועקן הומאר ביי די וואס האלטן דאס מיט. וואס ווערט אויסגעשפילט דורך טאלאנטירטע קאמיקער, וואס האבן דעם חוש מאכן לאכן ווער ס'קוקט צו זייערע לאכעדיגע ווארע.
קאמעדיע ווערט אויסגעשפילט אסאך אין די פראגראם פון פארוויילונג אין טעאטער, צו אין בינע שפילן, אין מאוויס, אין קורצע ווידעא קליפס א.ד.ג.
דאס רוב פונעם היינטיגן וועלטס מענטשן האבן ליב לאכן, אן קיין באזונדערע סיבה, און פאר קיין שום סיבה, ספעציעל אינעם שוואך נערווירטן גענעראציע פונעם היינטיגן דור, איז דאס לאכן א מונטערע צוועק, וואס אלע כאפן זיך ארויף דערויף.
זעט אויך
*