cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
טשארלס דארווין
נסיעה פון דער ביגל שיף
צענטער|קליין|450x450פיקס|די נסיעה פון דער [[ביגל (שיף)|ביגל פון פלימוט, ענגלאנד, דרום ביז די קאפווערדישע אינזלען, דערנאך דרום־מערב אריבער דעם אטלאנטישן אקעאן קיין באהיא, בראזיל, דרום ביז ריא דע זשאנערא, מאנטעווידעא, די פאלקלאנד אינזלען, ארום דעם עק פון דרום אמעריקע, דערנאך צפון קיין, טשילע, און קאלאא. צפון־מערב צו די גאלאפאגאס אינזלען, און ווייטער מערב אריבער דעם פאציפישן אקעאן קיין ניי זילאנד, סידני, האבארט אין טאסמאניע, און קינג דזשארדזש׳ס סאנד אין מערב אויסטראליע. צפון־מערב צו די קילינג אינזלען, דרום־מערב קיין מאריציוס און קאפשטאט, דערנאך צפון־מערב קיין באהיא און צפון־מזרח צוריק קיין פלימוט.]]
דארווין האט פארברענגט כמעט פינף יאר אויף א קעניגלעכן ים־פלאט אויספארשונג שיף, דער ביגל. ער איז געווען דער גאסט נאטוראליסט, דאס הייסט ער איז געווען פאראנטווארטלעך פאר מאכן זאמלונגען און שרייבן הערות וועגן די בעלי חיים, פלאנצן און דער געאלאגיע פון די לענדער זיי האבן באזוכט. די מאנשאפט פון דער שיף האבן געמאכט קארטעס פון אלע בארטן שטחים, וואס דער ים־פלאט האט געקענט באניצן ווי נאר פארן זיי אין דער וועלט. דאס איז געווען א צייט ווען בריטאניע האט געהאט דעם גרעסטן ים־פלאט אין דער וועלט, און אן אימפעריע וואס איז געווען גלאבאל.
דארווין האט געזאמלט איבעראל ווי די שיף האט געלאנדעט. ער האט געטראפן ריזעדיקע פאסילן פון לעצטנדיקע אויסגעשטארבענע זויגערס, האט איבערגעלעבט אן ערדציטערניש אין טשילע, און האט באמערקט אז די ערד האט זיך געהויבן. ער האט געוואוסט אז עס זענען פאראן געהויבענע פלאזשעס אנדערש וואו, הויך אין די אַנדן, מיט פאסיל־ים־מושלען און ביימער וואס האבן אמאל געוואקסן אויף א זאמדיקער פלאזשע. ס׳איז געווען ביי אים קלאר אז די ערד ענדערט זיך כסדר, זי הייבט זיך דא און זינקט דארט. ער האט געזאמלט פויגלען און אינסעקטן, וואס ער האט געשיקט פון צייט צו צייט צוריק אין קעמברידזש פאר די מבינים צו אידענטיפיצירן.
דארווין איז געווען דער ערשטער אפגעגעבענער נאטוראליסט צו באזוכן די גאלאפאגאס אינזלען, לעבן דעם מערב בארטן פון עקוואדאר. ער האט באמערקט אז טייל פויגלען זענען געווען ענלעך צו די שפעטלערס אויף דער יבשה, אבער גענוג אנדערש צו געהערן צו אן אנדער זגאַל. ער האט זיך געחידוש׳ט אז עס זענען געווארן אזוי פיל נייע זגאלן אויף די דאזיקע אינזלען.
ווען דארוויקן איז צוריקגעקומען קיין ענגלאנד האט ער באארבעט א סעריע פון וויסנשאפטלעכע וועגן דער נסיעה, און האט געשריבן א פערזענלעכן זשורנאל וואס מען רופט היינט די נסיעה פון דעם ביגל. דאס איז איינע פון די גרויסע נאטור־געשיכטע רייזע־טאגביכער.
אום 24סטן יאנואר 1839 האט מען געוויילט דארווין א חבר פון דער קעניגלעכער געזעלשאפט (Fellow of the Royal Society).
אום 29סטן יאנואר 1839 האט דארווין געהייראט זיין שוועסטער־קינד, עמא וועדזשוואוד, עלטער פון אים מיט ניין מאנאטן. דאס יונגע פארפאלק האבן געוואוינט צוערשט אין לאנדאן.
אין סעפטעמבער 1842 האט דארווין, וואס האט שוין געהאט צוויי קינדער מיט זיין ווייב עמא, געקויפט דוין הויז אין דעם דארף דוין, נישט ווייט פון בראמלי אין קענט. דארט האט ער אויסגעלעבט זיינע טעג. היינט איז דאס הויז און זיינע אינהאלט אפן צום קהל.
זײַנע װיסנשאַפֿטלעכע פֿאָרשונגען
ער איז געװען אַ באַרימטער ספּעציאַליסט אין סיסטעמאַטיק פֿון די זיציקע קרעבסן Cirripedia (ים־אײכלען).
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:עוואלוציע קאַטעגאָריע:וויסנשאפטלער
ביל קלינטאן
קליין|הילארי קלינטאן מיט איר מאן ביל און טאכטער טשעלסי|303x303פיקס וויליאם זשעפערסאן קלינטאן (געבוירן דעם 19טן אויגוסט, 1946) איז געווען דער 42סטער אמעריקאנער פרעזידענט,
געדינט פון: קליין|לינקס|מרת [[רחל פרייער אין א בילד פון 2001, צוזאמען מיט דעם געוועזענעם פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן ביל קלינטאן און זיין ווייב הילארי]] וויליאם זשעפרעסאן קלינטאן, גערופן ביל, ווערט פארעכענט פון די גוטע פרעזידענטן אין אמעריקע'ס היסטאריע. ער איז געווען געפלאגט פון צניעות סקאנדאלן, מיט האבן געשלעכט מיט א אינגן מיידל מאניקע לעווינסקי. בכלל איז ער געווען געשלאגן מיט לעבעדיגן סקאנדאל מיט שמוץ און קארופציע פון רעכטס און לינקס. מען האט אים אנגעקוקט אלס זייער א פראסטער נידעריגער עלעמענט אבער אלס גלענצענדער שפילער און פאלקס מאן.
אין דער יודישער היסטאריע, ווערט ער דערמאנט צוליב דעם היסטארישן באגעגעניש מיטן סקווערער רבין ביים אויסלויף פון זיין אמט, ווי ער האט געלאזט באפרייען עטליכע חסידישע יודן פון טורמע, צוליב די הערצה און איבערגענומענקייט, וואס ער האט געהאט צו דער פערזענליכער בקשה פונעם סקווערער רבין דאן.
וועבלינקען
קלינטאן
סטרעטהאם באן סטאנציע
די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 3.
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט דעם 1טן אקטאבער 1868.
באדינונגען
די באנען אין די נישט שפיץ שעה׳ן איז ווי פאלגנד:
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין לאנדאן קאַטעגאָריע:טעמזלינק סטאנציעס
טשעסטער עלען ארטור
left|250px טשעסטער עלען אַרטור (5טן אקטאבער, 1829 - 18טן נאוועמבער, 1886) איז געווען דער 21סטער USA פרעזידענט, א רעפובליקאנער. ער האט געדינט פון: 20סטן סעפטעמבער, 1881 ביז: 4טן מערץ, 1885.
מאניקע לעווינסקי
left|thumb|250px|מאניקע לעווינסקי קליין|מרכז| מאניקע לעווינסקי 2014 [[תשע"ד]]
מאניקע לעווינסקי איז געבוירן אין די שטאט סאן פראנציסקא, קאליפראניע, וואס געפינט זיך אין די פאראייניגטע שטאטן, צו אירע עלטערן ביידע אידיש-אפשטאמיגע, איר פאטער פון דייטשלאנד, און די מוטער פון רוסלאנד. זי האט געענדיגט שטודירן פסיכאלאגיע אין ארעגען אין יאר 1955, דערנאך איז אריבער קיין וואשינגטאן די סי אין דער צייט וואס ביל קלינטאן איז געווען פרעזידענט.
זי איז באוואסט אלס איינע פון די פרויען, מיט וועם ביל קלינטאן האט געהאט א געשלעכט אפפער, זי האט דערלאגנגט ביל קלינטאן א בלוי-דזשאב אינעם אוועל אפיס, וואס ער איז געווארן א דאנק דעם אימפיטשט, פארן דאס לייקענען מיט א ליגענט דורך קאנגרעס, די סענאט האט אבער אפגעווארפן די אימפיטשמענט, און קלינטאן איז פארבליבן פרעזידענט, בין ענדע פון זיין קאנדענציע.
היינט צו טאג'ס איז זי נאך א סינגל. קאַטעגאָריע:אמעריקאנער פאליטיקער
סטיווען גראווער קליוולאנד
קליין|250px סטיווען גראווער קליוולאנד (18טן מערץ, 1837 – 24סטן יוני, 1908), איז געווען דער 22סטער אמעריקאנער פרעזידענט, און דער 24סטער אמעריקאנער פרעזידענט, דער איינציגסטער פרעזידענט צוויי מאל אפגעטיילט צו ערוויילט ווערן.
געדינט פון: ביז: 22'טע
געדינט פון: ביז: 24'טע
קאַטעגאָריע:USA פרעזידענטן
הייסע לופט סיסטעם
הייסע לופט סיסטעם איז א וועג פון הייצן א הויז דורך צעשפרייטן ווארימע לופט ארום די הויז דורך דאקס.
סיסטעם סארט 1
די מער פשוט'ע ווארימע לופט סיסטעמען באשטייען פון א פייער שאכטל וועלכע באקומט איר ענערגיע פון גאז, אדער עלעקטריק און צעשפרייט די ווארימע לופט אין דאקטס וועלכע זענען אויסגעשפרייט ארום די הויז. די לופט ווערט אריינגעצויגן אדער פון די גאס אדער פון די הויז זעלבסט. די סארט סיסטעמען מוזן זיין אראפגעשטעלט אונטער'ן הויז כדי צו פארזיכערן א גוטע לופט צירקולאציע.
פראבלעמען
דער ערשטער פראבלעם מיט אזא סיסטעם איז די לופט זעלבסט וועלכע איז זייער טרוקן און מאכט סטאטיק די גאנצע הויז. אבער געוויסע סיסטעמען האבן א לעזונג דערפאר און נוצן וואסער אינעם סיסטעם און יעדעס ביסל לופט גייט דורך די וואסער נאכ'ן אנגעהייצט ווערן וואו עס נעמט אויף אביסל פייכקייט. אבער דער פראבלעם בלייבט אפילו מיט דעם און די אטמאספערע אין א הויז וואס איז געהייצט מיט אזא סיסטעם איז נישט אזוי אנגענעם ווי א הויז וועלכע איז געהייצט מיט א וואסער סיסטעם. נאך א פראבלעם מיט די סארט הייצונג איז די אומסטאבילקייט פון די ווארימקייט. לופט קען מען נישט איינטיילן וואו צו גיין און עס וועט זיך אליינס מאכן דעם וועג ארויס לויט איר מאס און איין צימער וועט ווערן ווארימער ווי די צווייטע. אויסער דעם דארף מען האבן גרויסע דאקטס כדי עס זאל קענען קומען גענוג לופט און זיי דארפן זיין גוט ארומגענומען ווייל אביסל קעלט פון אינדרויסן קען גרינג קאלט מאכן די לופט.
שאך (שפיל)
לינקס|250px שאך (אדער שאך מאַט) איז זייער אן אלטע סטראטעגיע טאוול טיש שפיל פאר צוויי מענטשן, וואס מען שפילט אויף א קעסטלדיקן טאוול מיט 64 קוואַדראַטן אויסגעלייגט אין 8 ליניעס און 8 זיילן; יעדע צווייטע קעסטל איז שווארץ אדער ווייס. אין שאך איז קיין אינפארמאציע נישט באהאלטן. ביידע שפילער הייבן אן מיט 16 חלקים, איינער שווארצע און איינער ווייסע: איין קעניג, איין מלכה, צוויי טורעמס, צוויי לויפערס, צוויי פערד און אכט סאלדאטן. יעדער סארט חלק ווערט באוועגט אנדערש. דער מעכטיגסטער חלק איז די מלכה און דער שוואכסטער דער סאלדאט.
הייסע לופט סיסטעם
סיסטעם סארט 2
די צווייטע סארט ווארימע לופט סיסטעם איז די צענטראלע עיר קאנדישן סיסטעם וועלכע גוט אויך הייצונג און איז אריינגעבויט אין זייער אסאך הייזער. די סארט סיסטעם נוצט א פען וועלכע צווינגט די לופט צו גיין פאראויס און איז בעסער קאנטראלירט. די סיסטעמען נוצן פילטערס צו רייניגן די לופט וועלכע עס ציט אריין און טייל פון זיי נוצן גאר שטארקע פאמפס וועלכע קענען שיקן די לופט אפילו אין קליינע דאקטס.
פראבלעמען
די סארט סיסטעמען האבן די זעלבע חסרונות ווי פריער דערמאנט מיט'ן אויסנאם אז עס נוצט א פאמפ צו שיקן די לופט און מאכט דאס בעסער צירקולירן. דער הויפט מעלה פון אזא סיסטעם איז אז די איין סיסטעם טוט די הייצונג און אפקילונג פאר'ן גאנצן יאר.
זעט אויך
קאַטעגאָריע:הייצונג
שאך (שפיל)
שאך ווערט געשפילט דורך מיליאנען מענטשן איבער דער גארער וועלט.
זייט דעם צווייטן העלפֿט פֿונעם 20סטן יאָרהונדערט טוט מען פראגראַמירן שאַכפראגראַמען וואָס שפילן מיט וואס מער דערפֿאלג, ביז דעם פונקט וואו די בעסטע פראגראמען שפילן נאך בעסער ווי די בעסטע מענטשלעכע שאַכשפילער. פון די 199ער יארן האט שאך־אַנאַליז שיין בייגעשטייערט צו שאך־טעאריע, בפרט וועגן דעם סוף־שפיל. דער IBM קאמפיוטער דיפ בלו איז געווען די ערשטע מאַשין וואָס האט געזיגט א וועלט שאכמייסטער ווען זי האט געזיגט גאַרי קאַספאַראוו אין 1997.
מ׳האלט אז שאך שטאמט פון דער אינדישער שפיל טשאטוראנגא איידער דעם 7טן יארהונדערט. שאך איז געקומען אין אייראפע אינעם 9טן יארהונדערט דורך דעם איינעמען פון שפאניע דורך די אומאיאדן. די מאדערנע שפיל איז פון שפאניע אינעם 15טן יארהונדערט, און די מאדערנע שפיל-כללים האט מען סטאנדארדיזירט אינעם 19טן יארהונדערט.
די ראשונים פלעגן דאס אנרופן "משחק השקאקיא". עס איז פאראן א פאעטישער פיוט פונעם חוקר ר' אברהם בן מאיר בן עזרא, בעל אבן עזרא איבער דעם שאך שפיל.
היסטאריע
פונקטלעך ווען די שפיל איז פארפאסט געווארען איז נישט באוואוסט אבער רוב היסטאריקער האלט אז מען האט געשפילט שאך צום ערשטן מאל אין צפון אינדיע געגנט אין דער תקופה פון דער גופטא אימפעריע אינעם 6טן יארהונדערט. דער שפיל האט אנגעהויבען צובאקומען איר באוויסטהייט אין אייראפע אונם אכטצען יאר הונדערט נאכדעם וואס די מארינס פון פרס האבן אינוואדירט שפאניע.
גרונטלעכע באגריפן אין שאך
דער שאך טאוול איז צעטיילט אין 64 קעסטלעך, אין אכט רייען נומערירט פון 1 ביז 8 און אכט זיילן באצייכענט א' ביז ח', אדער a ביז h (פון לינקס אויף רעכטס), קאלירט מיט די קאלירן שווארץ און ווייס לסירוגין (אדער אין אלגעמיין, א העלער קאליר און א טונקלער קאליר) - אלע פיר שכנים פון א ווייס קעסטל זענען שווארצע קעסטלעך און אזוי אויך פארקערט. דעם טאוול שטעלט מען כדי דאס רעכטע קעסטל אין דער ערשטער רייע נאנט צו יעדן שפילער איז ווייס.
לייגן די מענטשלעך
אין דער צווייטער רייע פון יעדער זייט (רייעס 2 און 7) לייגט מען די פיאנען (סאלדאטן) פון עק צו עק (אויף אלע אכט קעסטלעך).
באוועגונג
ערשט דארף מען באשטימען וועלכער שפילער זאל שפילן ווייס און וועלכער שווארץ. אין פארמעסטן טוט דער ארגאניזירער באשליסן; אין פריוואטע שפילן מאכט מען א גורל, למשל, ווארפֿן א מטבע, אדער איינער באהאלט אין זיינע הענט א ווייסן פיאן און א שווארצן פיאן און זיין קעגנער קלויבט אויס א האנט. דער ערשטער וואס שפילט איז אלעמאל ווייס, און דערנאך שפילט יעדער איינער כסדר, באוועגנדיק איין מענטשל (אחוץ פון ראכירן, ווען מען באוועגט צוויי מענטשעלעך, דעם קעניג און א ראך). מען באוועגט א מענטשל אדער אויף א ליידיג קעסטל, אדער אויף א קעסטל וואס א קעגנדיגן מענטשל, וואס מען כאפט און נעמט אראפ פון טאוול. אחוץ איין אויסנאם ״ביים דורכגייען״, אלע מענטשעלעך כאפן ווען מען באוועגט זיי צום קעסטל וואס האלט א קעגנדיק מענטשל.
יעדע מענטשל האט זיין אייגענעם וועג וויאזוי צו באוועגן. אין די דיאגראמעס, די פינטלעך באדייטן די קעסטלעך וואו אהין דאס מענטשל קען ווערן באוועגט, בתנאי אז אינצווישן געפינט זיך נישט קיין מענטשל פון נארוועלכן קאלי (אחוץ דער שפרינגער, וואס היפט איבער אנדערע מענשעלעך).
ספעציעלע גאנגען
עס זענען דא ספעציעלע גאנגען אין דעם שפיל.
ווערט פון די שטיקלעך
עס איז דא אומאפציעלע פונקטן פאר א יעדע שטיקל, וואס לויט דעם קען מען בויען א סטראטעגיע וואס לוינט זיך פארלירן פארוואס. דער קעניג האט נישט קיין נומער וויבאלד די שפיל ענדיגט זיך אהן אים.
לויט דעם חשבון קומט אויס אז אויב פארלירט איינער א טורעם מיט א פערדל און א לויפער פאר די קעגנערס מלכה, האט דער וואס האט פארלוירן די מלכה מער ווערטפולע שטיקלאך. אויך צו פארלירן ביידע טורעמעס פאר יענעם'ס מלכה איז די זעלבע זאך ווי פארלירן די מלכה. פארשטייט זיך אז דאס אלעס ווענדט זיך לויט די כשרונות פון די שפילערס.
באוואוסטע שפילער
יידן האבן זיך שטארק אינטערעסירט אין שאך און עס זענען פאראן א סך יידישע גרויסמייסטער. צווישן זיי דארף מען דערמאנען די וועלט מייסטער ווילהעלם שטייניץ, עמנואל לאסקער, מיכאל באטוויניק, מיכאיל טל אן לאסלא סאבא. אנדערע אויסגעצייכנטע יידישע שאכשפילער זענען מיגל ניידורף, לאנגע יארן דער ארגענטינער מייסטער, שמואל רעשעווסקי, א פרומער ייד שומר מצוות און אן אמעריקאנער גרויסמייסטער, און די גרעסטע שאכשפילערין אין דער וועלט, יהודית פאלגאר.
רעפערענצן
*
איטאליענער
איטאליענער זענען אן עטנישע גרופע פון איטאליע, וואס האבן אן איטאליענישע קולטור און ייחוס, און רעדן איטאליעניש ווי מוטערשפראך. געזעצלעך אבער, זענען נאר בירגער פון דער איטאליענישער רעפובליק איטאליענער.
ריכטיק פאר 2010, וואוינען 56 מיליאן איטאליענער אין איטאליע, מיט נאך 500,000 אין דער שווייץ און אנדערע שכנותדיקע לענדער. נאך 50 מיליאן איטאליענער וואוינען אין בראזיל, ארגענטינע און די פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע.
בארימטע איטאליענער
*
בענזשעמין העריסאן
בענזשעמין העריסאן (20טן אויגוסט, 1833 - 13טן מערץ, 1901), דער 23סטער USA פרעזידענט, געדינט פון: 4טן מערץ 1889 ביז: 4טן מערץ 1893.
קאַטעגאָריע:USA פרעזידענטן
כשר סעלפאון
left|thumb|200px|וועד הרבנים זיגל א כשר'ער צעלפאן איז א צעלפאן וואס האט השגחה פון א וועד רבנים אז ער איז אויסגעהאלטן לויט זייערע תקנות.
כשרע צעלפאנען
א גרויסער טייל רבנים האלטן אז עס איז דא א פראבלעם מיט סעלפאוןס פאר פרומע יידען וויבאלד מען קען דערמיט אנקומען צו די אינטערנעט, אויך האלטן זיי אז קענען שיקען טעקסט בריוולעך איז אויך א פראבלעם.
צוליב די סיבות האבן זיי אונטערגענומען א קאמפיין פון אריינברענגן כשרע סאלפאוןס פאר די פרומע אידען אין אמעריקע.
ווי אזוי דאס ארבייט
די גאנצע זאך איז אן אלטע סעלפאון וואס ארבייט מיט ספרינט און די סעלפאוןס זענען אלע געפענט אונטער די חשבון פון וועד הרבנים.
אנדערש פון די ארץ ישראלדיגע
דאס איז אנדער פון די כשרע סעלפאוןס אין ארץ ישראל, וויבאלד אין ארץ ישראל האבן די פירמעס אליין זיך צוגעשטעלט פאר די כשרע סעלפאון און צוליב זייער אייגענע ביזנעס אינטערעסע מאכן זיי זיכער אז עס זאל נישט האבן קיין אינטערנעט אדער טעקסט.
קריטיק
ענטפער פון וועד הרבנים (געבויעט אויף די קלאגע וואס זיי האבן אריינגעגעבן קעגן ספרינט ''
קאטעגאריע:וועד הצניעות
היפאקריטיע
היפאקריטיע - איז א פארפוילטע מדה פון א מענשט און ווייסט אויף טפשות און זעלבסט אבסעסיע, אז מען פארלאנגט פון יענעם א זאך וואס אליינס וועט מען נישט טאן.
קאטעגאריע:מידות
אברהם לינקאלן
אברהם לינקאלן ( ארויסגערעדט "אייברעהעם לינקען"; 12טן פעברואר, 1809 – 15טן אפריל, 1865) איז געווען א פאליטיקער און אדוואקאט. ער האט געדינט ווי דער 16טער אמעריקאנער פרעזידענט פון 4טן מערץ 1861 ביז מען האט אים דערהרג׳עט אום 15טן אפריל 1865. ער האט געפירט די פאראייניגטע שטאטן דורך זייער שווערסטן קריזיס, דער אמעריקאנער בירגערקריג.
לינקאלן איז געבוירן געווארן אין קענטאקי אין אן ארעמער פאמיליע. ער האט זיך אליין געבילדעט און איז געווארן אן אדוואקאט, שפעטער פירער פון דער וויג פארטי, און א שטאַטס קאנגרעסמאן. ער האט איבערגעלאזט פאליטיק און איז צוריק צו זיין אדוואקאט ארבעט. אבער ווען ער האט געזען אז די דעמאקראטן האבן געענפט די נייע לענדער צו שקלאפעריי האט דאס אים שטארק געקימערט און אין 1854 איז ער צוריק אין פאליטיק.
ער איז א פאפולערער פרעזידענט אין דער היסטאריע פון די פאראייניגטע שטאטן, ער האט אנגעפירט די באוועגונג צו באפרייען די שווארצע מענטשן פון קנעכשאפט, ער איז געווען פערזידענט בשעת דער אמעריקאנער בירגערקריג, אויך באקאנט אלס דער קאמף פון דעם צפון מיטן דרום, און האט געפירט דעם צפון צו א זיג קעגן די דרום.
צוויי טאג נאך דעם וואס ער האט געוואונען די קריג, און האט באפרייט די שווארצע, האט מען אים געשאסן אין א טעאטער.
ער איז אנגענומען פאר א גוטער פרעזידענט וואס די אמריקאנער זענען מיט איהם שטאלץ, ער איז געווען פון די ערשטע אין דער רעפבוליקאנער פארטיי.
עס איז באקאנט פון אים אזא ווארט: מען קען פֿאפן די גאנצע וועלט פאר א שטיק צייט, מען קען פאפן די האלבע וועלט פאר אייביג, מען קען אבער נישט פאפן די גאנצע וועלט פאר אייביג, דער אמת שווימט שטענדיג ארויף.
לינקאלן האט באשטימט 32 פעדעראלע ריכטער, כולל פינף ריכטער צום העכסטן געריכט פון די פאראייניגטע שטאטן און 27 ריכטער צו די פאראייניגטע שטאטן דיסטריקט געריכטן.
ביאגראפיע
אברהם לינקאלן איז געבוירן געווארן דעם 12טן פעברואר 1809 אין האדזשנוויל, קענטאקי, פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע. זיינע עלטערן, טאמאס לינקאלן און נענסי (הענקס) זענען געווען ארעמע מענטשן. אברהם האט געהאט איין ברודער און איין שוועסטער; דער ברודער איז געשטארבן יונגערהייט. זיי זענען אויפגעוואקסן אין א קלעצער־ביידער, וואס האט געהאט נאר איין צימער. כאטש אין יענער צייט איז שקלאפעריי געווען געזעצלעך אין קענטאקי, האט לינקאלנ׳ס פאטער, א רעליגיעזער באפטיסט, זיך אפגעזאגט פון האלטן שקלאפן.
ווען לינקאלן איז געווען אלט זיבן יאר האט זיך די משפחה געצויגן אין דער אינדיאנע. שפעטער האבן זיי זיך געצויגן קיין אילינוי. אין זיין קינדהייט האט לינקאלן געהאלפן זיין פאטער אויפן פאַרם. ביי דער עלטער פון 22 יאר האט ער פארלאזט זיין היים און האט זיך געצויגן אין ניי סעלעם, אילינוי, וואו ער האט געארבעט אין א קראם. שפעטער האט ער געזאגט אז ער האט געלערנט אין דער שולע אינגאנצן נאר איין יאר, אבער דאס איז שוין געווען גענוג צו לערנען ליינען, שרייבן און חשבון.
ווען ער איז געווען אלט 21 האט ער געארבעט אויף א פלאכשיפל וואס האט געטראגן פראכט.
אין 1842 האט ער געהייראט מערי טאד. זיי האבן געהאט פיר קינדער, אבער דריי זענען געשטארבן יונגערהייט. מען פלעג רופן לינקאלן ״אייב לינקאלן״ אדער ״אנעסט אייב״ (Honest Abe, ערלעכער אייב) נאך א מעשה ווען ער האט האט נאכגעלאפן א קונד עטלעכע קילאמעטער צו געבן אים רעשט.
אנהייב פאליטישע קאריערע
לינקאלן האט אנגעהויבן זיין פאליטישע קאריערע אין 1832 ווען ער האט זיך קאנדידירט פאר דער אילינוי אלגעמיינער פארזאמלונג, אבער ער איז נישט געוויילט געווארן. ער האט געדינט ווי א קאפיטאן אין דער אילינוי מיליץ בשעת דער בלעק האק קריג, א קריג קעגן אינדיאנער שבטים. אין יאר 1837 האט ער זיך געצויגן קיין ספרינגפילד, האט ער אנגעהויבן ארבעטן אלס אדוואקאט. ער איז געווארן איינער פון די מערסט געערטע אדוואקאטן אין אילינוי. אין 1837 איז ער געווארן א מיטגליד אין דער אילינוי אלגעמיינער פארזאמלונג, און ער האט פראטעסטירט קעגן א רעזאלוציע אז וואשינגטאן קען נישט אוועקמאכן שקלאפעריי.
אין 1846 איז לינקאלן געווארן א מיטגליד אין דער וויג פארטיי, און איז געווארן געוויילט אויף איין קאדענץ צום הויז פון רעפרעזאנטיוון. דערנאך האט ער געארבעט אלס אדוואקאט און האט זיך נישט געמישט אין פאליטיק. אין 1854 האט ער באטייליגט אין דער נייער רעפובליקאנער פארטיי וואס מען האט פארמירט אקעגן דער פארברייטערונג פון שקלאפעריי. ווען לינקאלן איז געלאפן פארן סענאט אין 1858 קעגן סטיוון דאגלאס, האט דאגלאס געזיגט.
פרעזידענטשאפט
טעקסט=Thin man looking to the right wearing a bow tie.|רעכטס|קליין|א געמעל פון קאנדידאט אבראהאם לינקאלן מען האט געוויילט לינקאלן ווי קאנדידאט פאר די פרעזידענט וואלן אין 1860 פאר פארשידענע אורזאכן. צווישן זיי זענען אז זיינע מיינונגען וועגן שקלאפעריי ווי אנדערע מענטשן וואס האבן זיך געוואלט קאנדידירן. לינקאלן איז געקומען פון וואס איז דעמאלסט געווען פון איינעם פון די מערבדיקע שטאטן, און האט געהאט א בעסערע שאנס צו געווינען די וואלן דארט. אנדערע קאנדידאטן וואס זענען געווען עלטער אדער האבן געהאט מער דערפארונג ווי ער האבן אבער געהאט שונאים אין דער פארטיי. לינקאלנ׳ס פאמיליע זענען געווען ארעם, וואס האט צוגעלייגט צו דער רעפובליקאנער פאזיציע פון פרייעט ארבעט, פארקערט ווי שקלאפן־ארבעט. לינקאלן האט געזיגט אין די וואלן פון 1860, און איז געווארן דער 16טער פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן. ער האט געזיגט אבער מיט כמעט קיין שטימען אין דעם דרום. צום ערשטן מאל האט א פרעזידענט געוואונען די וואלן צוליב דעם שטארקן שטיץ וואס ער האט באקומען פון די שטאטן אין צפון. אין די יארן פון זיין פרעזידענטשאפט איז לינקאלן געווארן גוט באקאנט וועגן דעם הויכן צילינדער וואס ער האט געטראגן. ער האט געניצט דעם קאפעליוש צו האלטן דאקומענטן בשעת ווען ער איז ארומגעפארן.
דער בירגערקריג
קליין|312x312פיקס|דאס ערשטע פאטאגראפיע־בילד פונעם נייעם פרעזידענט נאכדעם וואס לינקאלן איז געוויילט געווארן אין 1860, האבן זיבן שטאטן (דרום קאראליינע, מיסיסיפי, אלאבאמא, פלארידע, דזשארדזיע, טעקסאס און לואיזיאנע) פארמירט די קאנפעדערירטע שטאטן פון אמעריקע, און האבן זיך באזונדערט פון די פאראייניגטע שטאן (די פאראייניקונג). די פאראייניקונג האט געהאט א פעסטונג, פֿארט סאמטער, וואס האט זיך געפונען אין טשארלסטאן, דרום קאראליינע; די קאנפעדעראציע האט געוואלט איבערנעמען די פעסטונג אבער די פאראייניקונג האט נישט מסכים געווען. האבן די קאנפעדערירטע אטאקירט די פעסטונג, און אזוי האט אנגעהויבן דער אמעריקאנער בירגערקריג. דערנאך האבן נאך פיר שטאטן (ארקענסא, ווירדזשיניע, טענעסי און צפון קאראליינע) מיטגעטיילט מיט דער קאנפעדעראציע, עלף אינגאנצן. דורכאויס זיין תקופה אלס פרעזידענט האט לינקאלן געדארפט ווידערבויען די פאראייניקונג מיט מיליטערישער מאכט און פיל בלוטיקע קאמפן. אויך האט ער געדארפט אפהאלטן די ״גרענעץ שטאטן״, ווי קענטאקי, מיזורי און מערילאנד, פון פארלאן די פאראייניקונג מיטצוטיילן מיט דער קאנפעדעראציע.
לינקאלן איז נישט געווען קיין גענעראל, און איז געווען אין דער מיליטער נאר א קורצע צייט בשעת דעם שווארצער-פֿאַלק קריג. דאך האט ער גענומען א היבשע ראלע אין דער מלחמה, און אפטמאל איז ער געבליבן טאג נאך א טאג אין דעם מלחמה־דעפארטמענט. זיין פלאן איז געווען אפצוהאקן דעם דרום דורך ארומנעמען אים מיט שיפן, קאנטראלירן דעם מיסיסיפי טייך, און אייננעמען ריטשמאנד, די קאנפעדעראציע הויפטשטאט. ער האט זיך אפט צונויפגעשטויסט מיט גענעראלן אין פעלד, ספעציעל מיט דזשארדזש מאקלעלאן, און האט אפגעזאגט גענעראל וואס האבן פארלוירן קאמפֿן אדער זענען נישט געווען גענוג אגרעסיוו. עווענטועל, האט ער באשטימט יוליסיס ס גראנט דעם הויפט גענעראל אין דער ארמיי.
אנדענק
לינקאלן איז איינער פון די פיר פרעזידענטן וואס זייער פארטרעט איז איינגעקריצט אויף דעם נאציאנאלן אנדענק־מאנומענט אויף בארג ראשמאר.
אין וואשינגטאן די.סי איז פארהאן א גרויסע שיינע געדענקמאל וואס איז געבויעט געווארן אין זיין עהרע.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:USA פרעזידענטן
אינדוסטריע
אינדוסטריע איז דער טייל פון דער עקאנאמיע וואס באהאנדלט פראדוצירן סחורה און באדינסטן. ד.ה. פאבריצירן גוטן פון רויע מאטריאלן. די אינדוסטריעלע רעוואלוציע איז געווען דער גורם פארן אנטוויקלען פון גרויסע פֿאבריקן פאר מאסן פראדוקציע. די ערשטע פאבריקן זענען געווען פארע-געטריבן, שפעטער זענען זיי אריבער צו עלעקטרישן קראפט.
אינדוסטריעלע אנטוויקלונג
די אינדוסטריעלע רעוואלוציע האט געברענגט צו דער אנטוויקלונג פון פאבריק פאר גרויסער פראדוקציע, מיט קאנסעקווענטע ענדערונגען אין דער געזעלשאפט. אריגענעל זענען די פאבריקן געווען געטריבן דורך פארע, אבער שפעטער זענען זיי אריבער צו עלעקטריע נאכדעם וואס מ׳האט אנטוויקלט א שטראמנעץ. מען האט איינגעפירט די מעכאניזרטע מאנטאזש-ליניע כדי צונויפצושטעלן טיילן אויף א נאכאמאליגן אופן, אין וואס יעדער ארבעטער טוט ספעציפישע טריט ווערנט דעם פראצעס. דאס האט געברענגט צו זינענדיקן וואוקס אין עפעקטיווקייט, וואס האט גענידערט דעם פרייז פונעם ענדע פראצעס. שפעטער האט מען מער און מער געניצט אויטאמאציע אנשטאט מענטשלעכע אפעראטארן. דער פראצעס האט זיך פארגיכערט מיט דער אנטוויקלונג פון די קאמפיוטער און ראבאט.
צווייגן פון אינדוסטריע
קאַטעגאָריע:האנדל און פינאנץ *
וויליאם מעקינלי
left|250px וויליאם מעקינלי (29סטן יאנואר, 1843 - 14טן סעפטעמבער, 1901) איז געווען דער 25סטער אמעריקאנער פרעזידענט, געדינט פון 4טן מערץ, 1897 ביז 14טן סעפטעמבער, 1901.
געפיל
געפילן אדער הרגשים (ענגליש: emotions, העברעאיש: רגשות) טרײַבן דאָס גאַנצע לעבן, מען אַרבעט װײל מען װיל הנאה האָבן פֿון דאָס װײַב און קינדער און פֿילן סיפּוק אין לעבן, אָן הרגשים װאָלט מען נישט געקענט אױפֿשטײן מיט אַ נײַער פֿרײלעכער שטימונג כּדי אָנצוגײען מיטן לעבן.
די פארשער האלטן אז עס זענען פאראן צוויי סארטן געפילן. צוויי געפילן לערנט מען נישט אויס, נאר מען איז געבוירן מיט זיי; דאס זענען ווייטאג און הנאה. אנדערע געפילן, וואס א מענטש (און אמאל בעלי חיים) לערנט אויס, זענען פארכט, פריילעכקייט, גערירקייט, אנגסט, טרויער, קנאה, בייזקייט, אנטוישונג און ייאוש.
די געפילן פון א מענטש האבן א שטארקן איינפלוס אויף זיין אויפפירונג. למשל, איינער וואס איז פריילעך גיט א שמייכל און איז גרייט צו טון נארוואס. ווען איינער ליידט פון קנאה קען ער וועלן טון שלעכטס א צווייטן.
קאַטעגאָריע:קערפער קאַטעגאָריע:געפילן קאַטעגאָריע:לימביק סיסטעם
גוגל קא אפ
‏ left|200px
גוגל קא-אפ
גוגל האט דאס אנאנסירט דעם 24סטן אקטאבער 2006.
דאס איז א וועג ווי אזוי ווער ס'וויל קען מאכען א אייגענע זוכמאשין באזירט אויף גוגל'ס אייגענעם זוכמאשין. ס'איז אומזיסט אזוי ווי כמעט אלע גוגל'ס פראדוקטן
דאס מיינט: אזוי ווי גוגל טרעפט אלעס, סיי זשאנק סייט'ס און סיי געהעריגע, קען מען דורך קא-אפ אויסשטעלן וועלכע וועבזייטלעך ס'זאל זיכען, און אויך וועלכע ענין צו למשל נאר אידישע וועבזייטלעך, אדער נאר וויסענשאפטליכע וועבזייטלעך.
וויאזוי ארבעט עס
מ'קען דאס יעצט ארויפלייגן אויפ'ן אייגענעם וועבזייט
גוגל מארקער
צו מאכען גרינגער ארויפצולייגען וועבזייטלעך איז דא "גוגל מארקער" דאס העלפט אז טאמער איז מען אויף א דף וואס מ'וויל ארויפלייגן אויפ'ן זוכמאשין גייט מען צו לינק'ס אין favorites, מ'קליקט אויף גוגל מארקער און ס'איז אינעווייניג, צו ניצען גוגל מארקער דארף מען עס דאינלאודן
ווער ניצט עס
בבא קמא איז איין פארטעל וואס האט שטארק אויסגעניצט די געלעגענהייט און איינגעקויפט מאמענטום, ביים מאכן א זוכמאשין ביי קא-אפ פאר נאר אידישע זאכען, זיי האבען אויף יעצט אן ערך פון 900 וועבזייטלעך.
זייער האימפעידזש ביי גוגל איז דא (1). זייער אייגענע איז דא (2).
וועבלינקס
גוגל קא-אפ
גוגל מארקער
בבא קמא פראיעקט פון קא-אפ
פארנאגראפיע
200px|קליין|פּאָרנאָגראַפֿיע אין אלטע גריכנלאנד, אַ קרוג אין 430 בק פּאָרנאָגראַפֿיע (פון גריכיש: πόρνη, "פּראָסטיטוטקע" און γράφω, "שרייבן") באדייט פובליקאציעס וואס אנטהאלטן אויסגעלאסענע סצענעס פון פרויען אומגעקליידעט, אדער פארלעך פארטון אין געשלעכט, וועלכע רייצן אן דעם לייענער, און מאכן אים צוהיצט.
היסטאריע פון פּאָרנאָגראַפיע
פּאָרנאָגראַפיע (אין קורצן ״פּאָרן״) איז שוין אלט ווי די וועלט. נאר אין די אמאליגע יארן האט מען געדארפט אויסמאָלן בילדער מיט די הענט, און דאס פארשפרייטן, וואס געווען אומלעגאל אין רוב מקומות איבער דער גארער וועלט.
אין די לעצטע 75 יאר איז פּאָרנאָגראַפֿיע דערקלערט געווארן לעגאל אין די פאראייניגטע שטאטן, דורך דעם מייסטער פאָּרן פובליציסט לערי פלינט, וועלכער איז דער ארויסגעבער פונעם האסטלער מאגאזין. וועלכער איז געווען דער פיאנער פון די תמונות תועבה אין די פאראייניגטע שטאטען.
לאנגע יארן האט פלינט געפירט שטרייטן מיט דער רעגירונג, ביז ווילאנג דער סופרים קאורט האט עס דערקלערט לעגאל אונטער די 1טע פראוויזיע פון דער קאנסטיטוטציע וואס גאראנטירט פרייהייט פון דרוק פאר אלע בירגער.
מאדערנע פּאָרנאָגראַפיע
אין די קאמפיוטער עפאכע האט די פּאָרנאָגראַפֿיע ביזנעס גאר שטארק בעניפיטירט דורך דעם אינטערנעט, וואס האט געמאכט פלאץ פאר מיליאנען פּאָרנאָגראַפֿיע פובליציסטן צו פארשפרייטן זייער ווארע. מיליאנען וועב-זייטלעך אנטהאלטן סעקסואלער מאטעריאל, וואס איז געצילט אריינצוכאפן וואס מער קליענטן וועלכע לאזן זיך קאסטן מאנאטליכע צאלונגען פאר די הייסע קוואליטעט וועלכע ווערן בליץ-שנעל געוויזן אויף דעם עקראן.
דאס צונויפבינדן פּאָרנאָגראַפֿיע מיט ווידעא, האט פיללייכנט אפגעצייכענט דעם קלימאקס פון די פּאָרנאָגראַפֿיע קליענטעל. וויין אין קעגענזאץ צו אויסגעלאסענע בילדער, וועלכע זענען נאך אלעם נישט מער ווי שטימע בילדער, וועלכע ווי ריאליסטיק אדער ראפאגראש זיי זאלן נאר נישט זיין, זענען זיי פארט שטימע סצענעס. די ווידעא פּאָרנאָגראַפֿיע זענען לעבעדיקע סעקסואלע געשלעכטן, וועמענס רעזולטאטן זענען דעריבער פיל מער ריאליסטיק.
לעגאליטעט
[[טעקע:Pornography laws.svg|לינקס|350px|קליין|לענדער לויט זייערע געזעץ איבער פּאָרנאָגראַפֿיע
]]
פארנאגראפיע אין יידישקייט
ביי די רעליגיעזע איז פּאָרנאָגראַפֿיע פארבאטן צו ליינען, וואכן און האלטן.
מערערע איסורים זענען פאראן פארוואס פּאָרנאָגראַפֿיע איז פארבאטן לויט די תורה.
פלייסיגקייט
פלייסיגקייט איז די מידה פון טאן א זאך אן אויפהער מיט נאכאנאנדיגער אנהאלטענדער עקשנות'דיגער המשכיות ביז מען טוט דאס דורך און מען גרייכט אין לשון קודש פאר די בני ישיבות ווערט דאס אנגערופן התמדה זריזות.
קאַטעגאָריע:מצוות און מנהגים קאַטעגאָריע:מידות
תל אביב-יפו
תל אביב איז די צווייטע גרעסטע שטאט אין מדינת ישראל און די גרעסטע שטאט אין גוש דן. איר בירגערמייסטער איז רון חולדאי. זי באדעקט א שטח פון 50,553 דונאַם.
קליין|250px|די האר פּלאַן פון תּל אביב - [[פּאַטריק געדדעס, 1925]]
טראנספארטאציע
זייענדיק דער פינאנציעלער צענטער אין ישראל, מיט א גרויסער באפעלקערונג אין דעם מעטראפאליטען שטח, איז דא א גאנץ מאדערנע שאסיי סיסטעם, מיט עטליכע שאסייען וואס פארבינדן תל אביב צו די שטעט אין דעם אומגעגנט.: קליין|250px|רעכטס|גאס אין תל אביב און נאך מערערע געגנטליכע שאסייען, ווי זשאבאטינסקי גאס, וואס פאנגט זיך אן אין פתח תקוה, פארט אריבער בני ברק, רמת גן, און פארט אריין אין שטאט.
פובליק טראנספארטאציע
אין תל אביב זענען פאראן פיר באן סטאנציעס: תל אביב צענטראלע באן סטאנציע, איז די גרעסטע, פון וואנעט באנען פארן ארויס צו אלע שטעט אין לאנד וואס האט גערעלסן, תל אביב השלום באן סטאנציע, תל אביב אוניווערסיטעט באן סטאנציע, און תל אביב ההגנה באן סטאנציע.
אין תל אביב געפונט זיך די תל אביב נייע צענטראלע סטאנציע פאר אויטאבוסן, וואס דעקט כמעט דאס גאנצע לאנד. און איז די גרעסטע סטאנציע אין דער וועלט פאר אויטאבוסן.
רבנים
די ערשטע שטאטס־רבנים האט מען מכתיר געווען אין יאר תרפ"ג (1923).
צווישן די יארן תרנ"א - תרס"ב (1891–1902) האט געדינט אלס רב אין שטאט, הרב נפתלי הירץ הלוי. נאך אים האט געדינט צווישן די יארן תרס"ד - תרע"ד (1904–1914) הרב אברהם יצחק הכהן קוק. הרב בן-ציון מאיר חי עוזיאל איז געווען דער אפיציעלער רב מטעם די טערקן פון יאר תרע"א (1911); ער האט פארלאזט זיין אמט אין תרפ"א (1921).
אשכנזישע הויפט־רבנים:
ספרדישע הויפט־רבנים:
געגנטן
תל אביב איז צעטיילט אין ניין דיסטריקטן. דער עלצטער דיסטריקט איז יפו, אן אלטע פארט שטאט, וואס ווערט דערמאנט אין תנ"ך (ספר יונה אין תרי עשר). אנדערע דיסטריקטן זענען רמת אביב, שכונת שפירא און נווה צדק. הקריה איז די הויפטקווארטיר פון צה"ל און א גרויסע מיליטערישע באזע.
רעפערענצן
*
גוגל כלים פאס
Google Toolbar (פרייער טייטש: גוגל כּלים־פּאַס) איז א נוצליכער צוגאב צום בלעטערער פון געצייג און קנעפלעך וואס פארגרינגערן זיך צו וואנדערן אין דער אינטערנעט.
איינע פון די מעלות איז ספעציעל נוציק פאר צווייטע־שפראך ענגליש־רעדער זיי זאלן קענען אויסלייג איבערקוקן אלעס וואס זיי שרייבן אין ענגליש צי עס איז גוט געשריבן.
דרויסנדיקע פארבינדונגען
גוגל כלים פאס
Googleのサービス
באריום ענימע
באריום ענימע (קאנע) איז א מעדיצינישער טעסט, צו באקוקן די גראבע קישקע, מען נעמט אן איקסשטראל (רענטגן) פון דער גרויסער קישקע אין דער צייט וואס מען פילט זי אן מיט באריום.
דער טעסט
דעם טעסט מאכט מען אין דעם ראדיאלאגיע אפטייל פון א שפיטאל אדער א קליניק.
זייטן עפעקט
אזוי ווי אלע איקסשטראלן האט אויכט דער טעסט שעדליכע ראדיאציע, און א גאר קליינע מעגלעכקייט פון מאכן א לאך אין דער קישקע.
זעט אויך
קאַטעגאָריע:מעדיצינישע טעסטן
גוגל שמועס
אויב האט איר דזשימעיל דארפט איר נישט עקסטער אראפלאדירן גוגל טאלק ווייל עס קומט אין דער זייט פון געימעיל.
לגבי טשעט טאמער האט איר איינמאל געשיקט צו איינעם א גי-מעיל אקאונט, פון אייער גי-מעיל אקאונט וועט זיך אטאטמאטיק סעיווען ביי אייך אזא קעסטל און ווען דער יעניגער וועט זיין אנליין און אריינגעסיינט וועט זיך אנצינדן גרין און איר קוועטשט אים צו באגריסן, עס איז זייער באקוועם ווייל מען ווייסט צו יענער הערט אייך אויס צונישט דורך מיין סקרין, ווען איך "טייפ", שרייבט זיך אויף ביי יענעם "יאנקל פאדראטשיק איז טייפינג". אויב איך שטעל זיך אפ אינמיטן טייפן, איידער איך דרוק "ענטער", דאן שרייבט זיך אויף "יאנקל פאדראטשיק העס ענטערד טעקסט".
עס איז אויך דא דארטן די מעגליכקייט צו שיקן גרעסערע קאמפיוטער טעקעס (Files) וואס א געווענלעכער אימייל קען נישט פארנעמען, צב"ש אוידיא און ווידעא.
מ'קען ארײַנקלאפן יידישע אותיות.
אטאם נומער
דער אטאם-נומער, איז א טערמין גענוצט אין כעמיע און פיזיק, צו באצייכענען די פארשידענע כעמישע עלעמענטן.
יעדע פון די כעמישע עלעמענטן, ווי אקסיגען אדער קארבאן האט באקומען אן אטאם-נומער געוואנדן לויט וויפיל פראטאנען עס זענען פאראן אינעם קערן פונעם אטאם.
די אטאמישע ציפערן גייען אין דער רייע, די ערשטע איז וואסערשטאף, דערנאך קומט העליום, די דריטע איז ליטיום, די פערטע איז בעריליום, די פינפטע כעמיקאל איז באר, די זעקסטע איז קוילנשטאף, דערנאך קומט שטיקשטאף, און אקסיגען.
אטאמען מיט דעם זעלבן אטאם נומער אבער מיט אנדערע צאלן נייטראנען, און ממילא מיט אנדערע אטאם־מאסן, ווערן גערופן איזאטאפן.
זעט אויך
קאַטעגאָריע:קערנפיזיק קאַטעגאָריע:כעמיע
הייסע וואסער סיסטעם
הייס וואסער סיסטעם איז א וועג פון הייצן א הויז דורך הייצן וואסער אין א פוירנעס און דאס ארומשיקן אין רערן דורך די קראפט פון גראוויטי.
אמאל
דער קאנצעפט פון הייס וואסער סיסטעמען גייט צוריק זייער לאנג ווען מען האט אין געוויסע פלעצער וואו עס איז פאראן נאטורליכע ווארימע ספרינג וואסער גענוצט די וואסער פאר הייצונג. דאס וואסער איז נאר איינמאל גענוצט געווארן ווייל נאכ'ן צירקולירן די גאנצע הויז איז עס געווארן קאלט און עס איז געגאנגען אין אפלויף גענוי ווי אונזערע קראנען. די סארט סיסטעמען האבן נישט גענוצט קיין פאמפ נאר די רערן זענען געווען אויסגערעכנט לויט די גראוויטי טבעיות און דאס וואסער האט צירקולירט פון זיך אליינס.
היינט
מאדערנע וואסער סיסטעמען פארמאגן א בוילער וועלכע הייצט אויף דאס וואסער צווישן 140 און 180 דעגרי פארנהייט און דאן ווערט דאס וואסער צירקולירט ארום די הויז און גייט אריין אין ראדיאטערס וועלכע געבן ארויס די היץ אין די צימערן. אויך אין די סארט סיסטעמען זענען פאראן טייל אין וועלכע דאס וואסער צירקולירט דורך גראוויטי אדער לופט דרוק אבער רוב היינטיגע הייסע וואסער סיסטעמען נוצן יא א פאמפ וועלכע קאנטראלירט בעסער די קראפט פון דאס וואסער.
טעאדער רוזעוועלט
left|250px טעאדער רוזעוועלט (27סטן אקטאבער 1858 - 6טן יאנואר 1919) איז געווען  דער 26סטער פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן,
הייסע וואסער סיסטעם
סיסטעם סארטן
עס זענען פאראן צוויי ערליי סיסטעמען, איינס איז אן איינצעלע רער סיסטעם אין וועלכע אלע געהייצטע וואסער גייט אריין אין איין הויפט רער און פון דארט ווערט עס צעשפרייט צו אלע ראדיאטארס און דאן פליסט עס צוריק אריין אין די זעלבע רערן. דער פראבלעם מיט אזא סיסטעם איז אבער אז דאס וואסער ווערט אפגעקילט אויפ'ן וועג אין די רערן און די צימערן וועלכע געפינען זיך ווייט פונעם פוירנוס באקומען נישט די זעלבע מאס היץ ווי די נענטערע סיסטעמען.
די צווייטע סארט סיסטעם איז פיל בעסער פון דעם און פארמאגט צוויי רערן ליניעס. עס איז פאראן א הויפט רער וועלכע צעשפרייט דאס וואסער צו אלע ראדיאטארס און דערנאך איז פאראן נאך א רער סיסטעם וועלכע שיקט צוריק דאס וואסער צו די פוירנוס און ווערט נאכאמאל געהייצט. אין אזא סיסטעם וועט יעדעס ביסל וואסער אנקומען צו יעדע עק פון די הויז ווייל עס נוצט א בעסערע צירקולאציע סיסטעם און ווערט נישט אפגעקילט אזוי שנעל.
טעאדער רוזעוועלט
ער האט געדינט פון 14טן סעפטעמבער 1901 ביז 4טן מארץ 1909
הייסע וואסער סיסטעם
סיסטעם סארטן
אין ביידע סארט סיסטעמען מוז זיין א רעזערוו טאנק פון הייסע וואסער וועלכע דארף זיין גרייט צו קענען סופלייען די סיסטעם ווען עס פעלט אויס מער וואסער. די טאנקן זענען אנגעפילט מיט 50 פראצענט צוזאמענגעדרוקטע לופט וועלכע שטופט ארויס דאס וואסער ווען עס לאזט נאך די פלוס אין די רערן.
זעט אויך
קאַטעגאָריע:הייצונג water heating غلاية (صناعة) Паравы кацёл Паравы кацёл वाष्पक Kotao Gőzkazán Pendidih Kaldiero 보일러 Garo katilas Dandang Cazan Quadara Parný kotol உலை บอยเลอร์ Kazan (Basınçlı Kaplar)
טעאדער רוזעוועלט
ער איז איינער פון די פיר פרעזידענטן וואס זייער פארטרעט איז איינגעקריצט אויף דעם נאציאנאלן אנדענק־מאנומענט אויף בארג ראשמאר.
רוזעוועלט, טעאדאר
פילם
די קונסט פון פֿילם איז געבוירן געווארן אין 1895 ווען די ברידער לומייער האבן באשאפן דעם ערשטן פילם. זיי האבן געמאכט א פילם וועגן דעם ים. (ביים ערשטן פילם-באשטראל אין 1895 האט מען געזען ווי א באן פארט אריין אין א סטאנציע, מען דערציילט אז די באזוכער זיינען ארויסגעלאפן מיט שרעק פונעם זאַל ווען זיי האבן געזען ווי די באן דערנענטערט זיך צו זיי).
אין די קומענדיקע יארן איז די קונסט געווארן מער פארגעשריטן און מען האט געשאפן אסך פילמען פאר דער הנאה פונעם עולם. אין 1927 האבן די ווארנער ברידער ארויסגעגעבן דאס ערשטע רעדנדע פילם.
עס הייסט "דער דזשעז זינגער" און מען זעט דארט ווי יאסעלע ראזנבלאט זינגט א אידישן ניגון.
א נייעם פילם ווייזט מען אין קינאס. נאך עטלעכע וואכן אדער מאנאטן טוט מען פארשפרייטן דעם פילם דורך אנדערע מעדיע: אויף באצאל־טעלעוויזיע, קאבל-טעלעוויזיע, אדער אויף DVD דיסקן. שפעטער טוט מען ארויסגעבן דעם פילם אויף טעלעוויזיע סטאנציעס.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:פארוויילונג *
סטים סיסטעם
א פארע סיסטעם איז א וועג פון הייצן א הויז דורך צירקולירן הייסע וואסער פארע אנשטאט דאס וואסער זעלבסט.
פארע סיסטעמען ארבעטן אויפן זעלבן פרינציפ ווי הייס וואסער סיסטעמען נאר אנשטאט הייסע וואסער צירקולירט פארע (די רויך וועלכע וועפט אויס פון אויפגעקאכטע וואסער) אריין אין די רערן און אין די ראדיאטארס. די הויפט מעלה פון פארע איז די פייכקייט וועלכע עס טראגט ארום און גיט אן אנגענעמע הייצונג אן קיין גערודער. עס זענען פאראן דריי סארט פארע סיסטעמען:
סיסטעם 1
די ערשטע סארט איז אן איינצעלע רער סיסטעם אין וועלכע די פארע קומט אריין און גייט אויך צוריק צו דער סיסטעם. עס ווערט גענוצט גראוויטאציע דאס זאל פאסירן און א קליינע טייל קומט ארויס פון די לעכער וועלכע די ראדיאטארס פארמאגן. די סארט סיסטעם איז זייער ביליג און א גרויסע צאל הייזער פארמאגן דאס נאך היינט.
סיסטעם 2
א צווייטע סארט פארע סיסטעם איז די וועפאר סיסטעם וועלכע באשטייט פון א צוויי רער סיסטעם און די פארע קומט ארויס פון א ווענטיל און גייט אריין אין די ראדיאטארס וואו עס ווערט דערשטוקט און ווערט אריינגעצווינגן אין די אפפאל רערן וועלכע גייען צוריק צום בוילער און די לופט דערפון וועפט אויס דורך ספעציעלע לעכער וועלכע מיר רופן ווענטס. אזא סיסטעם איז טייערער אבער עס שפארט אסאך ענערגיע ווייל די פארע צווינגט זיך אליינס צו צירקולירן ווייטער און אזוי דארף די בוילער זיך אנצינדן ווייניגער.
סיסטעם 3
די דריטע סארט פארע סיסטעם איז די זעלבע ווי די צווייטע נאר נוצט א וואקיום סיסטעם צוריק אריינצושלעפן די לופט פון די ראדיאטארס וואס מאכט אז אלע לופט זאלן צירקולירן גאר שנעל ארום אין ארום. אין דער סארט סיסטעם איז פאראן א ווענטיל ביי יעדן ראדיאטאר וועלכע פארהאלט די פארע אינעווייניג.
די מעלה פון אזא סיסטעם איז אז מען קען שטעלן די צענטראלע סיסטעם אויפ'ן זעלבן שטאק און אפילו א שטאק העכער ווייל די פארע וואס קומט צוריק ווערט אריינגעצויגן דורך וואקיום און עס ווערט נישט גענוצט קיין גראוויטאציע בכלל.
זעט אויך
קאַטעגאָריע:הייצונג קאטעגאריע:פארע סיסטעם
עלעקטרישע הייצונג סיסטעם
אן עלעקטרישע הייצונג סיסטעם איז א וועג פון הייצן א הויז דורך נוצן עלעקטראנישע בעיסבאורדס וועלכע גיבן ארויס היץ וואס ווערט פראדוצירט דורך עלעקטרישער ענערגיע.
עלעקטרישע הייצונג איז היינט זייער אויפגעכאפט ספעציעל אין פלעצער וואו יעדעס ביסל ארט איז פארנומען און די סארט סיסטעם נוצט נישט אויף קיין פלאץ בכלל. עלעקטריק הייצונג איז אן איינצעלע אזויגערופענע בעיסבאורד וועלכע ווערט געהייצט דורך עלעקטריק ענערגיע גענוי ווי יעדע אנדערע עלעקטריק מאשין וועלכע נוצט היץ.
מעלות און חסרונות
עלעקטרישע הייצונג האט די מעלה אז מען קען דאס קויפן אין פארשידענע פארמאטן און מען דאס שטעלן וואו אימער מען וויל. מען קען עס שטעלן נעבן א פענסטער, נעבן א טיר, אדער סיי וואו עס פעלט אויס. אפילו א הויז וואס איז געהייצט דורך א צענטראלע סיסטעם קען מען שטענדיג צוקויפן א בעיסבאורד אין א צימער וואו עס איז נישט גענוג ווארים.
עלעקטרישע הייצונג איז זייער טייער אין רוב שטעט וואו אויל און גאזאלין איז ביליגער. אין געוויסע שטעט וואו עלעקטריק איז ביליג לוינט זיך יא צו נוצן עלעקטריק הייצונג אבער עס וועט האבן די זעלבע חסרונות ווי א הייסע לופט סיסטעם וועלכע מאכט די לופט זייער טרוקן.
זעט אויך
קאַטעגאָריע:הייצונג קאַטעגאָריע:עלעקטריע
לוקסוס
לוקסוס איז א טייערע און רייכע לעבנסשטייגער,
אידישקייט
איז דאס אראפגעקוקט לויט טייל ווייל דאס פארברענט אידיש געלט פון אויסשווענדעריי פאר איבעריגע זאכן.
עס איז אויך אין קעגנערשאפט פון דעם גלות באגריף וואס מען דארף לעבן באשיידען און בויגזאם און נישט אויפרייסעריש פאר די גוים זאלן באמערקן און קוקען אויף אונז מיט קנאה.
אבער אין טייל מקומות ווי אין ריזשין האט מען יא געהאלטן אז א אידן מוז זיין און זיך פירן קעניגליך ווייל לויט די תורה איז דאך יעדער איד א בן מלך.
קאטעגאריע:לעבנסשטייגער קאטעגאריע:מידות
גוגל דאקומענטן
גוגל דאק & ספרעדשיט איז א ווי א געווענליכער ווארט פראצעסער ווי ווארד דאקומענטס און ספרעדשיטס אבער די מעלה איז צוויי פאכיג איינס מען קען דאס בארבייטן גרופעס ווייז פון פארשידענע קאמפיוטערס אויפאיינמאל. און צוויי דאס ווערט אוועקגעלייגט אין זייער דאטעבאזע. ווי מען קען צוקומען דערצו מיט א פעסווארד.
עס וועט אטאמאטיק געסעיווט פון זיך אליינס.
קאלעבראציע
קאַטעגאָריע:גוגל
יפו
250px|קליין|יפו (לופט פאָטאָ) 250px|קליין|יפו סלאָפּ פארק ([[2009)]] 250px|קליין|מעל מיל 250px|קליין|די לייַכטטורעם אין יפו 250px|קליין|ווייזט דעם פלוי מאַרק יפו איז אן אלטע פארט שטאָט דרום פון היינטיגן תל אביב. זי איז פון די עלטסטע פארט שטעט אין דער וועלט. היינט איז זי א טייל פון דער תל אביב מוניציפאליטעט.
ביז דעם צווייטן וועלט קריג איז יפו געווען אן אראבישע שטאט, וואס די אצ"ל האט איינגענומען, די צפון טייל דערפון אין אפריל 1948, און די הגנה די איבריגע טיילן פון דער שטאט, און די אראבער האבן מערסטנטייל פארלאזט די שטאט, דורכן ים קיין עזה.
דורכאויס דער מלחמה און פריער, האבן די איינוווינערס אין יפו אסאך פראבלעמען געמאכט פאר די יידן אין יפו און תל אביב. ביי די פאגראמען זענען יידן אומגעקומען, אראבישע צילשיסער פלעגן שיסן אויף יידישע פארבייגייער, אין דער דערנעבנדיקער תל אביב.
אין די לעצטע פאר יאר, גיט די תל-אביבער שטאטראט אויס אסאך געלט, אויף אויפצוהאלטן היסטארישע ערטער אין יפו, נאכדעם וואס יארן לאנג האט מען עס פארנאכלעסיקט, און געבויט דארט אויף אלטע פלעצער, געביידעס, וואס נעמען אוועק פונעם היסטארישן ווערט פונעם געגנט.
דרך הלימוד
דרך הלימוד הייסט א וועג א סדר וויאזוי מען זאל לערנען די תורה.
יפו
יפו געפונט זיך אין צענטער פון ישראל, און א היסטארישער פארט, וואס האט געברענגט דערצו, אז די אלע שטעט אין דער געגנט פון גוש דן, זאלן דארט אויפגעשטעלט ווערן, ווי תל אביב, רמת גן, פתח תקוה, בני ברק, חולון, בת ים, און נאך אסאך.
דרך הלימוד
עס ווערט דערמאנט פארשידענע וועגן וויאזוי מען זאל לערנען און פארטשיין די תורה.
יפו
געשיכטע
יפו אַנטיקוויטיעס מוזיי אין די אלטע בלייבט זענען אנטפלעקט אין יפו: די בלייבט פון אַ גליטשיק בערגל יפו אַרום די היקסאָס צייַט, 18 יארהונדערט פאר דער ציווילער רעכענונג. דאס פעלד וואָס איז איצט אין די "גאַרדאַן גייט ראַמסעס" ייִשובֿ בלייבט זענען אנטפלעקט אין די שפּעט 17 יאָרהונדערט בק און דער ערשטער העלפט פון די 16 יאָרהונדערט בק. לייט בראנדז עפאכע (צווייט העלפט פון די 16 יאָרהונדערט בק און 15 יאָרהונדערט בק בלייבט פון ציגל בנינים אויף שטיין יסודות.
דרך הלימוד
עס זענען דא וואס זענען באקאנט אין גאנץ ש"ס אבער נאר די ווערטער נישט די טיעפקייט, אין גמרא ווערן זיי אנגערופן סיני, און אנדערע ספרים מיטן טיטול חמור נושא ספרים.
יפו
געשיכטע
יפו איז געווען ערשט דערמאנט אין פסוק אין פיז פון 1470 בק מצרי, וואס באָוס פון זייַן קאַנגקוועסט דורך ינערפיראַנס טהוטמאָסע ווו, וואס געניצט אַ טראָדזשאַן פערד פאָקוס-באַהאַלט דעם אַרמד מלחמה אין קערב, און געבן געשאַנק קערב צו דער גענעראל פון דער שטאָט. א דיטיילד באַשרייַבונג פון דעם מלחמה איז געבראכט פּאַפּירוס כייראָוגליפיק שרייבן בריטיש מוזיי אין לאָנדאָן. די אַמאַרנאַ אותיות צו געדענקען יפו, פאַראַאָניק נאָמען ק-ף און. מצרים רולד דורך יפו און דורך ים ביז דער 12טה יאָרהונדערט בק. מצרי בייַזייַן אין ישראל און רעהאָבאָאַם פארבליבן בעשאַס די 10 יאָרהונדערט בק און דורך דעם בלייבט לייגן צו דער מצרי בייַזייַן האַשאַביאַה לאַסטיד ביז די 8 יאָרהונדערט בסע.
דרך הלימוד
עס זענען דא וואס זענען שטארק אין פילפול, אין גמרא ווערן זיי אהנגערופן עוקר הרים.
יפו
געאגראפיע
אלט יפו איז געבויט אויף אַ פעלדז הויך, אַ האַלב-אינדזל אַז ארלנגיין דער ים פארפאסט פון ליימסטאָון בערגל. בערגל איז טייל פון דער מערב באַרגרוקן, איינער פון די דרייַ ינטערסעקטינג רידזשאַז צוזאמען די בארטן פלוין פון ישראל. אַנדראָמעדאַ שטיין און שטיינער אַרום עס זענען אויך טייל פון דעם באַרגרוקן, נאָד פון דער ים. באַרגרוקן אויף דעם ברעג יקספּאָוזד צו אָקעאַן כוואליעס און איז דערפֿאַר אדורכגעגאנגען אַ פּראָצעס פון אַברייזשאַן און אַברייזשאַן טאַבלעס בעדראַק יקספּאָוזד אין די פאָרעם פון גרויס אָקעאַן כוואליעס באָרדז שפּילן זיי. צפון ים מאַפּט די לוחות קענען ווערן געזען פון ברעג נאָך זיי זענען טריינד פֿאַר ביידינג.
דרך הלימוד
עס זענען דא וואס לערנען זיין טיעף בעמקות, זיי לאזן זיך אריין אין די טיעפקייט פון א שטיקל גמרא און רירן זיך נישט דערפון ביז אלע דעטאלן קלאפן. ווי מען זעהט אין די ספרים פון מהר"ם שי"ף, מהרש"א.
יפו
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:תל אביב
דרך הלימוד
אין דעם ענין פון טיעף איז אויך דא פארשידענארטיגע "פשטים" עס איז דא נוסח בריסק וואס שטאמט פון דעם גאון ר' חיים בריסקער, און עס איז דא נוסח אונגארין וואס שטאמט פון די אונגארישע גדולים ווי דער חת"ם סופר און זיינע תלמידים.
יפו
וועבלינקען
Tel Aviv-Jaffa
דרך הלימוד
עס זענען דא וואס לערנען אויבערפעלכליך, זיין פארשטיין נישט קיין סך, נאר א ביסל, וואס אזוי האבן אסאך פשוט'ע עמך אידן געלערנט, און האבן אזוי דורך געלעבט זייער אלע לעבענס טעג.
יעדער דרך הלימוד קען מען ברענגן אונטערלאגע דאס הייסט ראיות פון ש"ס און פון ראשונים. עס איז דא גמרות וואס עס שטייט אז מען זאל אנדערש לערנען בעיון און עס איז דא גמרות וואס עס שטייט מען זאל לערנען קודם שנעל לגמור איניש והדר לסבור ואע"ג דלא ידע מאי קאמר (עבו"ז י"ט).
עס איז נישט קיין כלל אין דעם ענין פון דער "ריכטיגן דרך הלימוד", ווייל אסאך גדולי ישראל האבן געלרענט פארשידענארטיג, דא גדולים וואס האבן געלערנט טיעף, דא וואס האבן געלערנט שנעל, און דאך איז יעדער געוואסן א גרויסער מענטש ביי אידן.
דרך הלימוד פון ברסלבער ספרים
אין ספר שיחות הר"ן סי' ע"ו ווערט געברענגט אז ר' נחמן פון ברסלב האט אסאך גערעדט מען זאל לערנן שנעל, מען זאל נישט מדקדק זיין אסאך, נאר לערענן שנעל, נישט טראכטן פון איין ענין אויפן צווייטן נאר קוקן צו מען פארטשייט דעם ענין אויפן פלאץ בשפטות, און אויב עס מאכט זיך מען פארשטייט נישט זאל מען לערנען ווייטער, און דערנאך וועט מען עס בעסער פארשטיין.
ער שרייבט דארט די ווערטער: ואמר שאין צריכין בלימוד רק האמירה לבד, לומר הדברים כסדר, וממילא יבין. אט דעם דרך הלימוד איז נישט בלויז אין דעם איינעם פלאץ אין שיחות הר"ן, עס ווערט איבעגעחזרט אין עטליכע פלעצער פון ברסלבער ספרים. זעה חיי מוהר"ן אינעם פרק שלא להתעקש על כל דבר, אויך ליקוטי מוהר"ן ח"א סי' י"א אז זוכה זיין צו לערנען תורה לעומקה איז דורך זאגן די דיבורים. אויך אין ליקו"מ ח"א סי ע"ד ברעגנט ער פון זוה"ק אית מאן דלעי באורייתא ומגמגם בה בגומגוא דלא ידע, עס איז דא איינער וואס פלאגט זיך אין תורה ער ווייסט אבער נישט וואס ער רעדט, דאך האט השי"ת דערפון הנאה.
אייגענעטליך איז דער דרך הלימוד נישט קיין "ברסלבער דרך הלימוד" ווייל אזוי ווי אלע סארט דרך הלימוד'ס געפונט מען אויך אזא סארט דרך הלימוד, אזוי ברענגט ר' חיים וויטאל אין ספר פרי עץ חיים שער הלימוד, אויך דער בעל התניא אין זיין ספר הלכות תלמיד ברענגט עס אראפ, און כאטש דער בעל התניא האט גאנץ א צווייטער דרך הלימוד, דערמאנט ער אז עס איז פארהאן אזא סארט דרך הלימוד.
אין ספר רחמי האב שטייט אז ער קען א פשוטע שוסטער וואס זאגט יעדן טאג א בלאט גמרא און ווייסט נישט וואס עס טוט זיך דארט, דאך האט ער א צורה כאחד מהגדולים אשר בארץ.
דער תשב"ץ שרייבט כל מה שאדם לומד בעולם הזה ונמנע ממנו להבין יזכרו אותו לעתיד, אלעס וואס א מענטש לערנט און קען נישט פארשטיין וועט ער עס פארשטיין אויף יענע וועלט.
אפילו מען פארשטייט יא האט אויך ר' נחמן געהאלטן אז מען זאל נישט מדקדק זיין נאר זיך געוויינען לערענן לערנען מסיים זיין מסכת הש"ס און סימנים אין שו"ע. דער צדיק ר' נחמן האט געזאגט (שיחות הר"ן סי' כ"ח) אז אזוי א שר און פריץ בארימט זיך איך בין שוין געווען אין ווארשא אין בין שוין געווען אין ווילנא, אזוי דארף זיך קענען א מענטש בארימען אויף דער אמת'ר וועלט איך בין שוין געווען אין דעם ראשון און דעם ספר, איך האב שוין געלערנט דעם ספר א. א. וו.
אמאל האט ר' נחמן אויסגערעענט וואס א מענטש דארף אלץ צו פארטיגן יעדעס יאהר, ש"ס מיטן רי"ף, רא"ש, ד' חלקי שולחן ערוך, אלע מדרשים, זוהר תיקונים, ספרי קבלה.
אזוי שטייט אויך באריכות אין הקדמה פון ספר ליקוטי הלכות אז מען זאל זיך נישט דערשרעקן ווען מען זעהן א גרויסער ש"ך און א גרויסער דרוש זאל מען נישט מיינען איך וועל עס קיינמאל נישט פארשטייען, ניין, מען זאל אנהייבן צו זאגן אביסל און נאך אביסעל און נאך אביסעל ביז מען וועט עס פארשטיין. אויף דעם האט ר' נחמן איינמאל געלערנט זיין תלמיד ר' נתן "אביסעל איז אויך גיט".
קאטעגאריע:חינוך קאטעגאריע:ישיבות
קנאה
אומפארגינערישקייט - יענעם צו וועלן אוועק נעמען א זאך וואס דו האלטסט אז סקומט זיך אים נישט.
קאַטעגאָריע:מענטשליכע באציאונגען קאַטעגאָריע:מידות קאַטעגאָריע:געפילן
לחיים
left|thumb|250px|מען געבט לחיים לחיים איז א וווּנטש וואס מען זאגט ווען צוויי פריינד אדער מער טרינקען צוזאמען אלקאהאלישע געטראנקען (שארפע משקה).
ווען מען ווינטשט דעם צווייטן א לחיים, פירט מען זיך די גלעזער אויסשטעקן און זיי צוזאמען קלאפן איינער מיטן אנדערן, נאכער גיט מען א זוף. ביי עטליכע קרייזן ווי ביי די חסידים, פירט מען צו פריער געבן א זוף, און נאר דאן ווינטשן איינער דעם צווייטן א לחיים מיט אויפהייבן דעם גלעזל הייך אדער מיט זיך געבן אלבע הענט (נאר מיט די שפיץ פינגערס).
קאַטעגאָריע:ווונטשן
ווארען הארדינג
לינקס|250px ווארען גמליאל הארדינג (2טן נאוועמבער, 1865 - 2טן אויגוסט, 1923) איז געווען דער 29סטער פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן.
געדינט פון: 4טן מערץ 1921 ביז: 2טן אויגוסט 1923.
קאטעגאריע:USA פרעזידענטן