cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
מרדכי טענדלער
ער איז דער זון פון הרב משה דוד טענדלער און א ברודער פון אהרן טענדלער פון לאס אנדזשעלעס.
טענדלער טענדלער
כלב בן יפונה
כלב בן יפונה איז געוועזן פון די מרגלים.
ער האט פארטרעטן שבט יהודה ביים שליחות פון די מרגלים.
לויט א געוויסער דעה איז ער געווען דער מאן פון מרים.
קאטעגאריע:פערזענלעכקייטן אין תנ"ך קאטעגאריע: מרגלים
די פלינטסטאנס
די פֿלינטסטאָנס (ענגליש: The Flintstones) איז אן אמעריקאנישער אנימירטער סיטקאם וואס איז רעזשיסירט געווארן דורך וויליאַם האַנאַ און יאָזעף באַרבעראַ. עס זענען דא געווען 166 25-מינוט עפיזאדן איבער זעקס סעזאנען צווישן דעם 30סטן סעפטעמבער 1960 און דעם 1טן אפריל 1966, און א פיילאט עפיזאד אין 1959.
קאטעגאריע:אנימירטע טעלעוויזיע סעריעס
זאץ
אַ זאַץ (אדער זעץ) איז א פארשטעלונג אינעם לינגוויסטיק פארשונג (שפראכן וויסנשאַפט) וואס מיינט, ווען מען נעמט צוזאם עטליכע ווערטער וואס צוזאמען האבן זיי א באדייט, הייסט דאס "זאץ". און צווישן די ווערטער מוז זיין א סוביעקט און א פרעדיקעט (predicate). וו.צ.ב. דער זאץ "זיי שרייבן ביכער". "זיי" איז דער סוביעקט, און "שרייבן" איז דאס פרעדיקעט. דער סוביעקט קען אויך זיין באאלטן. וו.צ.ב. "שרייבן ביכער" - דאס ווארט "שרייבן" פארמאגט אין זיך סיי א סאבדזשעקט און סיי א פרעדיקעט.
עס קען נישט קומען א פּראָפּאָרציאָנעלע-ווארט (preposition) איידער א סאבדזשעק.
דערציילזאַץ
דערציילזאַץ איז א זאץ מיט א פינטל ביים ענדע פונעם זאץ.
קאַטעגאָריע:גראמאטיק
צאל (שטייעראמט)
פליכטן
א לאנד'ס צאל אגענטור האט עטליכע פליכטן פון וועלכע איר הויפט פאראנטווארטליכקייט איז צו קאנטראלירן וואס עס קומט אריין און גייט ארויס פון לאנד. אבער אין א טיפערן באדייט איז די אגענטור פאראנטווארטליכט אויף די האנדל (טרעיד) פון לאנד וועלכע איז א טייל פון ציוויליזאציע פאר יעדע לאנד אין די וועלט. איינער פארמאגט פרוכט און א צווייטער מאכט וואל. ווען די צוויי וועלן טרעידן וועלן ביידע האבן עסן און מיט וואס זיך אנצואווארימען.
אין די היינטיגע מאדערנע וועלט איז טרעיד בעיקר געלט אבער נאך אלץ איז עס אן אויסטויש פון פראדוקטן וועלכע איינער גיט פאר'ן צווייטן. איין לאנד פראדוצירט מער עיר קאנדישענס וויפיל זי קען נוצן און פון די אנדערע זייט איז נישט פאראן גענוג אויטאס צו קויפן לויט דער פארלאנג וועלכע עס איז דא. ווען מען האנדלט איינער מיט'ן צווייטן באלאנסירט מען די טרעיד און יעדער באקומט דאס וואס פעלט אים און ווער עס האט איבעריג פארקויפט דאס און פארדינט געלט.
יעדע לאנד וויל אז אירע איינוואוינער זאלן קויפן די פראדוקטן וועלכע ווערן פראדוצירט אין לאנד (דאמעסטיק פראדוקטס). אבער צומאל קויפן די איינוואוינער מער פרעמדע זאכן ווייל עס איז ביליגער און דאס שאפט א האנדל דעפיציט וועלכע מיינט, אין אנדערע ווערטער, אז דאס לאנד אימפארטירט מער וויפיל זי פארקויפט. אין אזא פאל לייגט די רעגירונג ארויף צאלטאריפן וועלכע זענען ווי א שטייער אויף די פראדוקטן כדי צו באלאנסירן די האנדל.
אן קאסטומס וואלטן לענדער נישט געקענט האבן קיין שום קאנטראל וואס גייט און קומט פון איין לאנד צום צווייטן און אויסער זיכערהייט וואלטן אנדערע זאכן געשטערט די וואוילזיין און עקאנאמיע פון דאס לאנד.
זע אויך
יו-עס קאסטומס ענד בארדער פראטעקשן
קאַטעגאָריע:פינאנץ קאַטעגאָריע:רעגירונגס-אגענטורן
ד"ה
ד.ה. איז אין קורצן די בוכשטאבן פון דאס הייסט. אז מען איז זיך מסביר אינמיטן א זאץ שרייבט מען דאס אין קורצן כדי נישט צו פארדרייען דעם שמועס מיט זייטיגע זאכן.
אין לשון קודש, קען עס באדייטן: דיבור המתחיל; וואס ווערט אפט באניצט אין מקרא, משנה און תלמוד. ווי ווען רש"י ניצט א ווארט צו שרייבן א פירוש, ווערט יענע ווארט גערופן דברי המתחיל. קאטעגאריע:יידישע אויסדרוקן קאַטעגאָריע:ראשי תיבות
הייזשעקונג
היידזשעקונג (hijacking) איז אן ענגלישע ווארט וואס מיינט א פארכאפונג פון עפעס א פארמיטל וואס אנטהאלט מערערע מענשטן. אפט מאל איז דאס אן עראפלאן מיט געוואלד ד.ה. אן עראפלאן פארכאפונג, אדער דאס קען זיין יעדע פארענדע זאך.
קאטעגאריע: טעראר
אפפאלנדיק
אפפֿאלנדיקע ביימער זענען ביימער וועלכע'ס בלעטער פאלן אראפ ווינטער.
קאַטעגאָריע:באטאניק קאַטעגאָריע:פלאנצן
זאקארפאטיע גובערניע
קליין|180px|ראיאנען אין זאקארפאטיע גובערניע זאקארפאטיע גובערניע (, זאַקאַרפאַטסקאַ אבלאַסט) איז אן אבלאסט (גובערניע) פון דרום־מערב אוקראינע, וואס באדעקט דעם שטח פונעם היסטארישן ראיאן קארפאטארוס. די הויפטשטאט פון דער גובערניע איז אונגוואר. אנדערע וויכטיגע שטעט אין דער גובערניע זענען מונקאטש, חוסט, בערעגסאז און טשאפ.
די גובערניע באדעקט א שטח פון בערך 12,800 קוואדראט קילאמעטער (23סטע אין אוקראינע לויטן שטח) און איז די 15טע גרעסטע גובערניע לויט באפעלקערונג מיט 1,254,614 איינוואוינער (2001 צענזוס פון אוקראינע).
די גובערניע געפינט זיך אין די קארפאטישע בערג, און גרענעצט די פיר לענדער פוילן, סלאוואקיי, אונגארן און רומעניע.
היסטאריע
פון 896 איז די געגנט געווען אן טייל פונעם קעניגרייך פון אונגארן, און דערפאר איז געווארן א טייל פון דער עסטרייכע אימפעריע ביז 1918. אין 1919 איז זי געווארן אנעקסירט צו טשעכאסלאוואקיי ביי דער פאריזער שלום קאנפערענץ.
ווען דער ראטן פארבאנד איז איינגעפאלן אין 1991, איז זאקארפאטיע גובערניע געווארן א טייל פון דער אומאפהענגיקער אוקראינע.
כ"ב אלול
די טעג ווען כ״ב אלול קען געפאלן:
יארצייטן
22. elúl
העלט קעיר
העלט קעיר צאמגעשטעלט פון צוויי ענגלישע ווערטער געזונט אויפֿפאסן אדער אפגעבונג דאס איז דער באהאנדלונג, אפהאלט, היילונג, און פארוואלטונג פון קרענק און דער פערזערווירונג פון מענטאלע און פיזיקאלע גוט פארבלייבונג דורך דינסטן צוגעשטעלט פון מעדיצין'שקיייט און שוועסטעריי, סייענטיסטן און דאקטוירים.
לויט די אנגענומענע טערמין באטיטולט מען דעם סיסטעם אלע שפיטעלער און אינשורענס און אפילו רעגירונג פראגראמען וואס געבן זיך אפ צו מאכן פארשריט און פארשפרייטן דעם געזונטהייט באגריף.
המודיע
קליין|250px|קעפל פון המודיע המודיע איז א צייטונג וואס קומט ארויס טעגליך אין ארץ ישראל אויף העברעיש, און אין אמעריקע אויף ענגליש.
המודיע אויף העברעיש
געדרוקט דורך די אגודת ישראל.
המודיע אויף ענגליש
left אין אמעריקע האט דאס אנגעהויבן ערשיינען טעגליך פארלויפנדיג די וועג פאר יתד נאמן. דער ענגלישער המודיע איז רעדאקטירט דורך רות ליכטנשטיין, די טאכטער פון לייבל לעווין.
אין יאר תשס"ח האט אנגעהויבן די פראנצויזישע אויסגאבע פון המודיע.
דרויסנדיקע לינקען
קאַטעגאָריע:צייטונגען ארויסגעגעבן אין ישראל
סיסטעם
אדער איז דאס באשטאנדטיילן אין באגריף אדער פאקט וואס אפילו זיי זענען נישט איין ציל, זענען זייערע באשאטנדטיילן פארבינדן איינער צום צווייטן אין א נאכאנאנדיגער סדר.
דער טערמין סיסטעם האט עטלעכע באדײַטן:
*
שטיין
קליין|שטיין
שטיין אין געאלאגיע איז א נאטירלעכע פארהארטעוועטע צוזאמשמעלצונג פון מינעראלן. די אויבערשטע שיכט פון דעם ערד-פלאנעט איז שטיין, צוזאמענגעשטעלט נאטירליך פון מינעראלן. א שטיין קען זיין צוזאמענגעשטעלט פון איין מינעראל, ווי למשל קרייד, צוזאמענגעשטעלט פון קאלציט, אדער פון עטליכע מינעראלן, ווי גראניט, וואס איז צוזאמענגעשטעלט פון קווארץ, פעלדשפאט און מיקא.
שטיינער ווערן צעטיילט אין דריי גרופעס: מאגמאטישע שטיינער, מעטאמארפישע שטיינער און אפזעץ-שטיינער.
מאגמאטישע שטיינער ווערן אויסגעפארעמט ווען מאגמא קילט זיך אפ אין דעם ערדקרוסט, אדער ווען לאווא קילט זיך אפ אויפן אויבערפלאך פון דער ערד, אדער אויפן ים-געלעגער. מעטאמארפישע שטיינער ווערן פארמירט, ווען עקזיסטירנדע שטיינער געפונען זיך אונטער הויך-דרוק און טעמפעראטורן וואס פארוואנדלט זיי צו דעם סארט שטיין.
צווישן די פארשידענע סארט שטיינער, איז דא די סארט וואס איז געאייגענט צו שארפן דערמיט אנדערע געצייג. צום ביישפיל; מעסערס און דיאמאנטן. און אין דעם אליינס איז דא ספעציעלע שטיינער וואס זענען געאייגענט בלויז פאר דעם אליינס, און אין פארשידענע פאזעס פון דער שארף ארבייט. צום ביישפיל; גלאט-שטיין, שארפ-שטיין, קיזל-שטיין, רייב-שטיין, שלייפ-שטיין.
קאַטעגאָריע:מינעראלן
וואגינע
די װאַגינע אדער מוטערשייד איז דאס געשלעכט גליד פון פרויען אנשטאט דער פעניס ביי די זכרים. די וואגינע איז א לאך און האט אפאר פונקציעס. די רעפראדוקיציע פונקציעס זענען געשלעכטליכע באציאונגען, ווי אויך דינט דאס אלס קאנאל דורך וואו דער קינד קומט ארויס פון די מוטער'ס טראכט. די וואגינע דינט אויך אלס אן אויספלוס פאר די מענסטרואלע בלוט און טישו.
ווען די פרוי ווערט געשלעכטלעך אויפגערייצט, ווערט די וואגינע נאס און גליטשיג, אזוי אז דער זכר'ס געשלעכט גליד זאל זיך קענען גרינג אריינגליטשן. בעת די פרוי געבוירט, ווערן די מוסקעלן פון דער וואגינע אויסגעצויגן, אדורכצולאזן דעם קינד. דאקטוירים זאגן אן פאר פרויען צו מאכן קיגעל איבונגען, דאס הייסט זיך צוזאם ציען די פעלווישע מוסקעלן אין דער וואגינע, אזוי אז די וואגינע זאל קענען דורכטראגן דאס אויסציען ביים געבורט.
קאַטעגאָריע:אברים קאַטעגאָריע:סעקס
מייקל מאור
left|thumb|250px|מייקל מאור מייקל מאור איז א ליבעראל פאן טרעגער פאר די לינקע פאלק אין אמעריקע.
ער געבט זיך אפ ארויסצוגעבן דאקומענטעריס צו העלפן שטופן די ליבעראלע אגענדע אין וואשינגטאן. ער איז זייער פאפולער קלוג און געניט מיט טאלאנט צו מאכן חוזק פון די רעפובליקאנער זיינע ווערק זענען א פילם קעגן גאןס און אויך קעגן די מלחמה מיט טעראר און אויך פאר העלט קעיר סיסטעם זאל זיין ווי ביי די סאציאלע לענדער פריי און אמוזינסט.
כ"ג אלול
די טעג ווען כ״ג אלול קען געפאלן:
געשעענישן
ה'תשס"א - שוידערליכע 9-11 טעראר אטאקעס אין די פאראייניגטע שטאטן
23. elúl
פאנצערגלאז
בולעט פרוף גלאז אדער פאנצערגלאז איז א סארט גלאז וועלכע קען אויסהאלטן די אטאקע פון א בולעט און ווערט גענוצט זיך צו באשיצן פון רויבערייען און אטאקעס.
אויפ'ן ערשטן בליק וועט א בולעט פרוף גלאז נישט אויסזען אנדערש ווי יעדע אנדערע גלאז, אבער מיט דעם ענדיגט זיך די ענדלקייט. א גלאז וועט זיך צוברעקלן אויב א קויל וועט אריינקראכן אין איר און א בולעט פרוף גלאז וועט ביישטיין דעם זעץ און בלייבן גאנץ. פארשטייט זיך אז עס איז געוואנדן לויט ווי דיק די גלאז איז און וואספארא ביקס עס ווערט גענוצט צו שיסן דעם קויל.
בולעט פרוף גלאז איז צוזאמענגעשטעלט פון דריי שיכטן. די צוויי דרויסנדיגע שיכטן זענען געווענליכע גלאז און אינדערצווישן איז פאראן א שיכט געמאכט פון א סארט פלאסטיק וואס ווערט גערופן פאליקארבאנעיט. די סארט מאטריאל פארמאגט א ספעציעלע שטארקייט און לאזט זיך נישט צוברעכן נאר וועט איינזאפן און האלטן די קויל אין זיך און די צווייטע שיכט גלאז וועט בלייבן גאנץ.
בולעט פרוף גלאז קען זיין דיק פון 7 מילימעטער ביז 70 מילימעטער. ווי דיקער אלס שטערקער און וועט קענען ביישטיין אפילו קראפטיגע געווער. עס איז אויך פאראן א געוויסע סארט בולעט פרוף גלאז וועלכע איז נאר בולעט פרופ פון איין זייט ווען אין דער זעלבער צייט קען מען פון די אנדערע זייט צוריק שיסן און עס וועט יא דורכלעכערן אבער נישט זיך צוברעכן. אזעלכע גלאז ווערן גענוצט אין אויטאס פון וויכטיגע אפיציעלן (ווי דער פרעזידענט) אין פאל איינער וועט אנהייבן שיסן זאל מען קענען צוריק שיסן.
קאַטעגאָריע:מאטעריאלן קאַטעגאָריע:מיליטער
MS Freedom of the Seas
left|250px די פרייהייט אין ים (Freedom of the Seas) איז היינט צו טאגס די גרעסטע דאטשע-שיף אויף דער וועלט וואס האט געבויעט "רויהאל קריביין" געזעלשאפט אונטער "סאמי אפער"ס אייגנטום. זי איז ארויס געפארן צום ערשטנס אין חודש מאי 2006 פון ניו יארק נאך מעקסיקא.
די שיף האט 15 שטאק, אוז זי איז געשעצט פון ארום 800 מיליאן דאלער. פון וועגן איר גרויסקייט קען זי נישט זיך דענענטערן צום ברעג ים וואס דארט איז די גרונט נידעריג, וואס דערפאר מוז מען צו איר צופארן מיט קליינע שיפלאך.
אין איר איז פלאצירט א גרויסער קאמערץ צענטער, פארשיידענע שענקען, באסיין, און נאך פארשידענע פארוויילן.
אין די שיף איז אויך פלאצירט א גרויסען שפיטאל מיט א תפיסה.
left|thumb|250px|די האל אינווייניק קאַטעגאָריע:שיפן
זען
דער חוש פון זען אדער ראיה איז די מעגליכקייט פארן מענטש צו פארטייטשן די ליכטיגקייט שטראלן אינפארמאציע וואס שיינט אריין אין די אויג.
וואס ווערט דאן גרייט פאר פלאנירונג און באטראכטן דורך די אקציעס פון דעם מוח וואס טוט פארטייטשן די קאלירן.
קאטעגאריע:חושים
אברהם פרידמאן
אברהם פרידמאן (אדער אַלבערט פֿרידמאַן) איז א שרייבער אויף יידיש. ער דער אייגנטומער פון ״די צייטונג״.
ביאגראפיע
אברהם פרידמאן דער זון פון ר' ליפא פרידמאן און אן איידעם ביי הרב האלבערשטאם פון לאס אנזשעלעס (אן אייניקל פונעם דברי חיים פון צאנז).
ער איז נאענט מיט פאליטיקער און אזוי ארום ווייסט ער די גוטע קראנטע נייעס און פאליטיק.
ער איז א שטארקער דעמאקראט, האלטנדיג אז פאר אידישקייט צו בליען דארף מען ערשט און איבער אלעם היטן אויף דער וואנט וואס טיילט צווישן רעליגיע און רעגירונג.
ער וואוינט אין בארא פארק, ברוקלין.
קאַטעגאָריע:רעדאקטארן קאַטעגאָריע:יידיש-שפראך שרייבער קאַטעגאָריע:מענטשן פון בארא פארק קאַטעגאָריע:עסקנים קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
כ"ד אלול
יארצייטן
24. elúl
פארגעוואלדיגונג
thumb|200px| פארגעוואלדיגונג אדער מאַנס זיין איז דער אקט וואס א מענטש צווינגט א צווייטן צו האבן סעקסועלע אקטן מיט אים קעגן זיין ווילן, אין מערסטנס פעלער איז עס א מאן וואס צווינגט א פרוי אדער מיידל, אבער עס פאסיהרט ביי אלע סארט אופנים, געשלעכטן און מינים.
סארטן
עס וועהרט פאררעכנט פארגעוואלדיגונג אפי' זי האט קודם מסכים געוועהן און נאכדעם געטוישט איהר מיינונג. און אפי' מ'קען זעך גוט. א קליינע פראצענט פון רעיפ'ס קומט אייגנטלעך פאהר דורך איינעם וואס מ'קען בכלל נישט און דורך געוואלדטאטן.
עס קען פאסיהרן אפי' צווישן מאן און ווייב. וואס כאטש אמאהל פלעהגט דאס נישט קלאסיפיציהרט וועהרן אלס אונס, אבער האַהנט האט זיך דער בליק דערויף געענדערט.
אידישקייט
אין דער תורה געפינען מיר, אז אויב איינער האט מאנס געווען א מיידל וואס איז אלט ווייניגער ווי צוועלף און א האלב יאר, האט ער געדארפט געבן 50 שקלים פאר דעם טאטען און ער האט געמוזט חתונה האבן מיט איר, אלס אנטשעדיקונג וואס ער האט איר געפייניקט. די סיבה פון דעם איז ווייל אין יענע צייטן האבן די עלטערן חתונה געמאכט די טעכטער פאר וועם זיי האבן געהאלטן אז זי איז פאסיג, און די טאטע האט גענומען די קידושין געלט. אויב האט איינער מאנס געווען א מיידל האט קיינער מער נישט געוואלט איר פארהייראטן, דערפאר האט דער טאטע שאדן געהאט, און צוליב דעם דארף מען באצאלן געלט פארן טאטען פאר די שאדן וואס ער האט געהאט. ווידער די מיידל איז דאך נאך א קינד וואס ווייסט נישט וואס איז גוט אדער נישט, און וויבאלד קיין נארמאלן שידוך וועט זי שוין סיי ווי נישט קענען טאן, איז חתונה האבן מיט אים די בעסטע וועג אז זי זאל נישט באשמיצט ווערן און אז ס'זאל זיך אויסארבייטען פאר איר גוט.
ווען די תורה רעדט פון איינער וואס איז מאנס א פארשדכנטע מיידל, וואס דאן איז עס שוין אן איסור פון אשת איש וואס איז א חיוב פון סקילה (אין יענע צייטן פלעגט מען געבן קידושין פאר א פארשדכנטע פרוי) זאגט די תורה אז אויב איז דאס געווען א מאנס אזוי אז זי האט געשריגען און קיינער האט איר נישט געהאלפן, איז עס אזוי ווי איינער וואס טויט איר. אין אנדערע ווערטער, כאטש די שטראף פאר א פרוי וואס איז נישט פארהייראט איז א קליינע, פארדאמט דאס די תורה ווי א מערדעריי.
וועבלינקען
קאטעגאריע:סעקס
קאַטעגאָריע:פארברעכנס
התקווה
אָריגינעל טעקסט פון הַתִּקְוָה‎‎
הַתִּקְוָה איז באזירט אויף אַ ליד קאַנסיסטינג פון צען ווערסעס געשריבן דורך נפתלי הערץ אימבער. הייַנט, נאָר דער ערשטער פסוק און די כאָר זענען געניצט אין דעם נאציאנאלן הימען.ליסטעד אונטן זענען די אָריגינעל העברעיש ליריקס, אַן אַראַביש איבערזעצונג, און אַ ייִדיש איבערזעצונג פון דער פּאָעמע.
תהילים קכ"ו
קאטעגאריע:ישראל קאַטעגאָריע:רעגירונג זינגלידער
ניי שקל
left|300px|thumb|ניי-שקל איין ניי-שקל אדער שקל חדש אדער ש"ח איז א-טויזנט "אלטע" שקל. דערשינען אין יאר ה'תשמ"ה (1985).
קאַטעגאָריע:ישראל
אנאנירן
מרכז|ממוזער|210px|אנאנירן נקיבה ציכונג מאת [[גוסטב קלימט, 1913]] מרכז|ממוזער|210px|אנאנירן זכר ציכונג אנאנירן אדער אויסרייבן איז דערוועקן דעם געשלעכט גליד וואס ביי מענער ברענגט צו הוצאת זרע לבטלה. דער מקור אין דער תורה איז אונן דער זון פון יהודה אויף וועמען שטייט אין פסוק "שיחת ארצה לבלתי נתן זרע לאחיו" (בראשית לח, ט),
עס איז שייך ביי פרויען און ביי מענער. אדער איינער פארן אנדערן.
ווען איינער לאזט ארויס זרע אין דער לופט און נישט אין א פרוי געשלעכט ארגאן, הייסט דאס אנאנירן.
לויט ווי מען פארשטייט פון חז"ל און פון די ראשונים איז דאס פארבאטן פאר א אידיש קינד און די תורה ווארענט דערויף ביי דער געשיכטע פון ער ואונן. דער זוהר שרייבט אויף עטליכע פלעצער אז דאס איז פון די הארבסטע עבירות און מען קען שווער תשובה טאן דערויף.
ביי חסידים איז דאס זייער אן הארבע עבירה, וואס וועגן דעם ווארשיינליך האבן זיי חתונה זייער יונג. אבער ביי טייל רעדט מען ווייניגער איבער דעם, צוליב די צניעות און ביי טייל איז דאס די מערסטע גערעדטער ענין אין זייער עבודת ה'.
קאַטעגאָריע:סעקס
כ"ה אלול
יארצייטן
25. elúl
ברוך גאלדשטיין
250px|קליין| מצבה פון ברוך קאפיל גולדשטיין הי"ד ד"ר בנימין ברוך קאפיל גאלדשטיין (9טן דעצעמבער 1956, ה' טבת ה'תשי"ז - 25סטן פעברואר 1994, י"ד אדר ה'תשנ"ד).
ביאגארפיע
ברוך קאפיל בנימין גאלדשטיין געבוירן פון הרב ישראל גולדשטיין (בן אחר בן עד בעל התניא) און מרים גאלדשטיין געווען א דאקטער און בעל תשובה וואס האט געוואוינט אין חברון ביז איין טאג אין פורים האט ער גענומען א ביקס און דערשאסן אויף טויט צענדליגע אראבער וואס האבן זיך געהאלטן אינמיטן בוקן אין מערת המכפלה; אלס נקמה פאר דעם פיל אידישע בלוט וואס זיי האבן פארגאסן אין חברון, זייענדיג נאנט באקאנט מיט די פיל קרבנות צוליב זיין דארטיגע ארבעט צו ראטעווען זייער לעבן אלס דאקטער.
די פולע געשיכטע און אלעס ארום זיין לעבן און אויפטון אין חברון, ווערנדיג אנגערופן א היסטארישער העלד, פאר זיין העאראישע אקטן מיט מסירות נפש, איז באשריבן אינעם ביכל ״ברוך הגבר״ וואס איז ערשינען נאך זיין אומקום, און איז פארבאטן געווארן צום פארקויפן אלץ ראסיסטישער ארטיקל, אבער איז ווידער ערשינען נאך א צייט פארן פובליקום, און היסטאריע זאמלער.
קאַטעגאָריע:טעראר קאטעגאריע:מערדער קאַטעגאָריע:חברון
עטנישע גרופע
עטניש איז א גרופע מענטשן וואס האבן די זעלבע אפשטאם אין קולטור.
זעט אויך נאציאנאליזם, פאלק
קאַטעגאָריע:סאציאלאגיע
העלפאנד
קליין|250px|אן אַזיאַטישער העלפֿאַנד דער העלפֿאַנד אדער עלפֿאַנט איז א גרױסע חיה וואס איז גרױ אדער ברוין, האט לאנגע אויערן און א לאנגען שנוק. העלפאנדן זענען היינט די גרעסטע באשעפענישן אויף דער יבשה.
העלפֿאנדן װאױנען אין אַפֿריקע און אַזיע. ביידע אַפֿריקאַנישע און אַזיאַטישע העלפֿאנדן װױנען אין גרופּעס וואס הייסן סטאַדעס.
ס'איז דא צוויי מינים: העלפאנד און אפריקאנישער העלפאנד.
דער העלפאנד האט איין זגאל: דער אפריקאנישער העלפאנד האט צוויי זגאלן:
העלפאנדן ווערן גערעכנט גאנץ אינטעליגענט, אזוי ווי פרימאטן און דעלפינען.
קאַטעגאָריע:חיות
שוועדן
דאס שװעדן (סוועריע), אפיציעל דאס קעניגרייך פון שוועדן, איז אַ לאַנד אין דעם סקאנדינאווישן האלבאינזל אין צפון־אײראָפּע. שוועדן האט לאנד גרענעצן מיט נארוועגיע צו מערב און פינלאנד צו צפון־מזרח, און ים גרענעצן מיט דייטשלאנד, דענמארק און פוילן צו דרום, און מיט ליטע, לעטלאנד, עסטלאנד און רוסלאנד צו מזרח. פון שוועדן קיין דענמארק איז דא א בריק־טונעל. זײַן הױפּטשטאָט איז שטאָקהאָלם, מיט א באפֿעלקערונג פֿון 800,000 אין דער שטאט און 2 מיליאן אינעם מעטראפאליטאנעם שטח.
שוועדן איז דאס דריטע גרעסטע לאנד אין דעם אייראפעאישן פארבאנד, מיט א שטח פון 450,295 קוואדראט ק"מ. די באפעלקערונג פון שוועדן איז 9.3 מיליאן.
שוועדן איז איינער פון די שטאַטן מיט די גרעסטע לעבן ערווארטונג.
שוועדן איז געווארן א מיטגליד פונעם אייראפעישן פארבאנד אום 1995. די וואלוטע איז די שוועדישע קראנע.
געאגראפיע
קליין|רעכטס|250px|א קוק אויפן סטוראַ שעפֿאַלעט נאציאנאלן פארק שוועדן געפינט זיך אין צפון אייראפע, מערב פונעם באלטישן ים מיט א לאנגן בארטן, זייענדיק דער מזרח טייל פונעם סקאנדינאווישן האלבאינזל. צו מערב זענען די בערג וואס שיידן שוועדן פון נארוועגיע. פינלאנד געפינט צו צפון־מזרח. אין ים זענען דא גרענעצן מיט דייטשלאנד, דענמארק, ליטע, לעטלאנד, עסטלאנד, פוילן און רוסלאנד, און א בריק־טונעל אין דרום־מערב פארבינדעט שוועדן מיט דענמארק.
15% פון שוועדן ליגט צפון פונעם ארקטישן קרייז. בערך 65% פון דעם גאנצן שטח איז באדעקט מיט וועלדער. די גרעסטע אינזלען זענען גאטלאנד און עלאנד. די גרעסטע אזערע איז ווענערן, די דריטע גרעסטע אזערע אין גאנץ אייראפע.
דעמאגראפיע
די גרעסטע שטעט אין שוועדן זענגן שטאקהאלם (1,372,565 איינוואוינער), געטעבארג (549,839), מאלמא (280,415) און אופסאלא (140,454).
פאליטיק
שוועדן איז א קאנסטיטוציאנעלע מאנארכיע, און דער ראש מלוכה איז קארל גוסטאוו. דער פארלאמענט האט 349 מיטגלידער, און וואלן ווערן געהאלטן יעדע פיר יאר, דעם דריטן זונטאג אין סעפטעמבער.
עקאנאמיע
דער גרעסטער טייל פון שוועדנס עקאנאמיע איז אינזשעניריע, מיט 50%. אויך זענען טעלעקאמוניקאציע און די אויטאמאבילן אינדוסטריע גאנץ וויכטיג. די צווי גרעסטע פירמעס זענען וואלווא און עריקסאן.
דער שוועדישער רייקסבאנק, געגרינדעט אין 1668, איז דער עלצטער צענטראלבאנק אין דער וועלט.
קולטור
שוועדן א נאציאנאלע ביבליאטעק וואס געפינט זיך אין שטאקהאלם.
רעפערענצן
*
תרח
תרח (ארויסזאגענדיג טעֶראֵך) (געלעבט 205 יאר: א'תע"ח - ב'פ"ג) איז דער טאטע פון אברהם אבינו.
תרח האט געהאט דריי זין, נחור, אברם און הרן.
הרן, דער אינגסטער (רמב"ן), האט געבוירן, צוויי טעכטער מִלכָּה און שרה מיט איין זון, לוט.
הרן'ס צוויי עלטערע ברודער האבן חתונה געהאט מיט זיין צוויי טעכטער, נחור האט גענומען מלכה און אברם האט גענומען שרה.
נחור האט געבוירן א זון, בתואל.
בתואל האט געבוירן רבקה מיט לבן.
לבן האט געבוירן לאה מיט רחל.
לויט איין דעה איז שרה געווען דער טאכטער פון תרח, פון אן אנדערן ווייב.
תרח איז געווען א כומר און האט האט געדינט עבודה זרה. צום סוף תשובה געטאן.
קאַטעגאָריע:תקופת אברהם אבינו קאַטעגאָריע:פערזענלעכקייטן אין דער תורה
כ"ו אלול
יארצייטן
26. elúl
פאלם OS
left|thumb|250px|פאלם OS פאלם OS איז א קליינער/מאביל אפערעיטינג סיסטעם פאר פי. די. עי.'ס עס איז דעוועלאפירט געווארן דורך דזשעף האקינס פאר פאלם, אין 1996 ווען פאלם איז געווען א טייל פון US ראבאטיקעס.
היינט געהערט פאלם OS פאר די יאפאנעזער קאמפעני עקסעס.
אפערעיטינג סיסטעם איבערבליק
פאלם OS איז א גרינג צו ניצן אפערעיטינג סיסטעם, עס נעמט אריין די בעסיק פי. די. עי. פראגראמען ווי אדרעס בוך, קאלענדאר, נאטיץ בוך און נאך. די אפערעיטינג סיסטעם ווערט גענוצט אין פארשידענע דעווייסעס, ווי סמארטפאן'ס, בארקאוד ליינער'ס, און GPS.
ביז וועריסע 5 האט עס געארבייט אויף די מאטראלע/פריסקעיל m68k פראצעסאר, פון ווערסיע 5 און ווייטער ארבייט עס אויף די ARM פראצעסאר.
ווערסיעס
קאטעגאריע:מאביל אפערעיטינג סיסטעם
דיכטונג
דיכטונג (אדער פאעזיע) איז א ליטערארישע זשאנער. דאס איז די קונסט פון שרייבן טעקסט אויף א שיינעם פורעם (ווי צום ביישפיל מיט גראמען אדער קלאנגען אד"ג). א דיכטונג איז אין אלגעמיין אן אפטייל פון טעקסט מיט אפגעשניטענע שורות אויף די זעלבע לענג. און איז מיינסטנס געמישט מיט מעטאפערען און פאנטאזיע. עס קען זיין א קורצער טעקסט אדער לאנג ווי א בוך.
לידער זיינען אנדערש ווי דיכטונגען. לידער זיינען טעקסטן וואס מען האט געשאפן כדי צו מאכן פון זיי מעלאדיעס. לידער איז געבויט אויף א פֿאַל וואס דער פראסטער מענטש קען פארשטיין, אבער דיכטונגען זיינען טיפערע טעקסטן וואס מען קען זיי אנאליזירן.
דער וואס שרייבט דיכטונגען הייסט א דיכטער.
דיכטונגען זיינען צעטיילט אין עטלעכע זשאנערס:
אין א דיכטונג קען זיין פון די פאלגענע ליסטע:
פאעמע
פאעמע איז א לאנגע דיכטונג אפטמאל מיט גראמען.
זע אויך
זע פיוט פאר מער טראדיציאנאלע הייליגע פאעטיקע.
קאַטעגאָריע:ליטעראטור *
יצחק זעליג מארגנשטערן
הרב יצחק זעליג מארגנשטערן (ה'תרכ"ו - ג' חשוון ה'ת"ש) איז געווען דער סאקאלאווער רבי. ער איז געווען א מיטגליד אין דער מועצת גדולי התורה פון אגודת ישראל און איינער פון די פירער פון פוילישן יידנטום פאר דער חורבן אייראפע
לעבנסגעשיכטע
יצחק זעליג איז געבוירן אין קאצק צו זיין פאטער הר"ר חיים ישראל מארגנשטערן (שפעטער געווארן פילעווער רבי) און זיין מאמען יוכבד פרענקל, פינף יאר נאך דער פטירה פונעם אלטן קאצקער רבי'ן.
אלס בחור האט ער געלערנט ביי זיין זיידן דעם צווייטן קאצקער רבי'ן. צו זעכצן יאר האט ער חתונה געהאט מיט חיה הינדא שיינפֿעלד, די טאכטער פון דעם רייכן גערער חסיד און למדן, מרדכי שיינפֿעלד פון פינטשעוו. אין ה'תרנ"ט האט די קהילה אין סאקאלאוו, לעבן שעדליץ, אים אויפגענומען אלס זייער רב. ער האט אנגהויבן זיין רבנות אין סאקאלאוו י"א טבת תר"ס, און ער איז געבליבן דארט אלס שטאטס-רב פערציג יאר. ער האט אויפגעשטעלט און געפירט די ישיבה בית ישראל דארט אויף זיין פאטער'ס נאמען. ער איז אויך געווען איינער פון די מייסדים פון דער 'מתיבתא' אין ווארשע.
ווען זיין פאטער איז נפטר געווארן אין תרס"ו זענען רוב פו זיינע חסידים אריבער צו אים, און ער איז געווארן דער סאקאלאווער רבי. א טייל פון זיינע תורות זענען געדרוקט געווארן אין דעם ספר שארית יצחק (תל אביב, תשמ"ט).
אין תר"ע איז ער געווען איינער פון די פינף רבנים וואס מ'האט זיי אויסדערוויילט צו דער רבנישער אסיפה וואס דער צאר ניקאליי דער צווייטער האט צוזאמענגערופן אין פעטערבורג.
ער איז אויך געווען איינער פון די מייסדים פון אגודת ישראל, און ער איז געווען דער וויצע-נשיא פון דער 'אגודת הרבנים' אין פוילן.
הר"ר יצחק זעליג האט געהאט ברייטע ידיעות אין מעדיצין און ער פלעג שרייבן רעצעפטן פאר קראנקע וואס האבן געבעט ביי אים א ישועה.
זיין משפחה
הר"ר יצחק זעליג האט געהאט עלף קינדער: דריי זין און אכט טעכטער:
רבי יעקב פערלאוו, נאוואמינסקער רבי אין אמעריקע, איז געווען אן אייניקל.
זיין פטירה
אין זיינע עלטערע יארן האט ער געליטן פון פארשיידענע מחלות, ג' מרחשון ה'ת"ש, אין אנהייב פונעם צווייטן וועלט קריג איז ער נפטר געווארן אין אטוואצק. פון דארטן האט מען אים געפירט אין דעם ווארשעווער בית עולם. ער ליגט נאנט צו זיין זון משה דוד.
זיין ווייב חיה הינדא הי"ד איז אומגעקומען אין טרעבלינקע ג' אלול תש"ב.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:פוילישע רבנים קאַטעגאָריע:חסידישע ראשי ישיבות קאַטעגאָריע:פוילישע אדמורי"ם קאַטעגאָריע:אגודת ישראל קאַטעגאָריע:מועצת גדולי התורה
דזשעף האקינס
קליין|דזשעף האקינס דזשעף האקינס (געבוירן 1טן יוני, 1957 אין ניו יארק) איז דער לעגאנדער גרינדער פון פאלם (וואו ער האט ערפינדן דעם פאלם פילאט) און הענדספרינג (וואו ער האט ערפינדן דעם טרעא).
זיין לעצטע ארבייט איז די פאלם פאליא.
קאטעגאריע:ערפינדערס קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
סעקס פאזיציעס
עס זיינען דא פארשיידענע באשטימטע סעקס פאזיציעס ווי אזוי צו מאכן געשלעכטלעכע באציאונגען.
ליסטע פון סעקס פאזיציעס:
אידישקייט
מען טאר נישט טאן אַ טײל פון די אויבענדערמאנטע ליסטע על פי הלכה "אויב" עס איז שלא כדרכה, (ווייל ווי באקאנט פון הינטל סטיל ביז שלא כדרכה איז פארהאן א מרחק פון אן אינטש והמבין יבין,) אחוץ אויב מען באקומט א היתר פון א רב אז מען זאל טאן פארשידענע תאווה זאכן אויפצולבן די חשק און גלוסט צו בויען אינטימיע שלום בית.
פון גמרא אליינס מעג מען עס טועהן, די גמרא פארציילט א פרוי איז געקומען צו רבי און איהם געזאגט איך האב זיך געמאכט גרייט פאר מיין מאן ווי דער סדר איז, ער האט עס איבערגעדייט, דאס הייסט ער האט אריינגעלייגט זיין פינאס פון הונטן, האט איהם רבי געזאגט וואס קען איך דיך העלפן די תורה האט איהם מתיר געווען. .
עס זענען דא פוסקים וואס זאגן אז דאס מען מען טוהן נאר איין מאל אין לעבן.
לויט דעם זוהר איז עס זייער א הארבע עבירה. . עס ווערט פארציילט אז אין צפת איז אמאל געקומען א פרוי און האט פארציילט פאר די גרויסע רבנים אז איהר מאן קומט אויף איהר דאגי סעקס שלא כדרכה, האט איהם בית דין אריינגעלייגט אין נידוי און מען האט איהם פארטריבן פון ארץ ישראל.
רעפערענצן
קאטעגאריע:סעקס קאטעגאריע:סעקס
יואל לעבאוויטש
יואל לעבאוויטש איז א באקאנטע קאמיקער, אקטיאר, זינגער, מאדעל, אין ניו יארק. ער איז דער יונגסטער קינד פונעם ניקלשבורגער רבי'ן (פון זיין ערשטער רעבעצין).
לעבאוויטש איז א אינגערמאן וואס גייט ארום משמח זיין מיט זיין ספעציעלן הומאר און מיט זינגען אלטע ײדישע לידער ביי שמחות און פארשידענע געלעגנהייטן. אויך פארט ער ארום צו צובראכענע אידן און קינדער.
לעבאוויטש קען מען הערן אױפטרעטן אויף דער בינע מיט די גרעסטע חסידישע מוזיקאלישע אין הומאריסטישע שטערן'עס, צװישן אנדערע מיטען "יארמער רב" יעקב מילער, ליפא שמעלצער, מרדכי בן דוד, אברהם פריד אין נאך.
ביאגראפיע
לעבאוויטש איז געבוירן כ"ח תמוז תשל"ט צו רבי יוסף יחיאל מיכל לעבאוויטש ניקלשבורגער רבי'ן און זיין ברית איז ערשט פארגעקומען כ"ו אב אין מונקאטשע קעמפ וואו זיין טאטע איז דאן געווען מנהל. ער איז גערופן געווארן יואל, דער ערשטער נאך סאטמאר רב'ס פטירה. ער איז אויפגעצויגן געווארן אין וויליאמסבורג אין סאטמאר אלע זיינע יארן, און זיך אריבערגעצויגן קיין מאנסי נאך דער חתונה.
געלערנט האט ער אין לאנדאן ביי רבי מאיר שלעזינגער, היינט אין מאנסי, און ער איז מקושר מיט אים ביז היינט.
ער דרייט זיך אפט אין די בית המדרש אור חיים 18 פארשעי, די בית המדרש פון לואי שיינער.
ראש השנה דאווענט ער מוסף פארן עמוד אין דער גרויסער טאהשער בית המדרש אין אומאן וואס איז אויפגעשטעלט געווארן דורך לואי שיינער, ער דאווענט זייער ווארעם און מענטשן האבן אים זייער ליב צו הערן.
יום כיפור דאווענט ער פארן עמוד אין בית המדרש היכל שלמה אין ירושלים.
קאסעטעס
אויף דער צווייטער קאסעטע האט ער צוגענומען זיינע פריינד פון הומאר און קאמעדיע, מנשה לוסטיג און וועלוול גאלדשטיין (דער "כאצאצקע רבי"), וואס זענען היינט אין דער חרדישער וועלט באקאנטע פיגורן אינעם באנייעטן הומאר, אויפן היימישן שטייגער.
אידישע שפילן
לעבאוויטש האט געשפילט שמש הקהל און בעל קורא אויף דער אידישער שפיל המלאך הגואל דירעקטירט דורך לעבאוויטש'ס בריודער.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:בדחנים קאַטעגאָריע:יידיש שפראך זינגערס קאטעגאריע:חרדישע הומאריסטן קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
RSVP
די בוכשטאבן RSVP זענען די ראשי תיבות פון די פראנצויזישע ווערטער "répondez, s'il vous plaît," (רעפאן, סילל וואו פלע) וואס מיינט "ביטע ענטפערט".
דער וואס שיקט די איינלאדענונג (אינוויטעישאן) ערווארט מען זאל צוריק שיקן דעם קארטל וועלכע ער האט אריינגעלייגט צו וויסן אויב איר וועט באשיינען די שמחה אדער נישט. למעשה ווייסן רוב מענטשן נישט וואס די בוכשטאבן באדייטן אבער ווייסן אויף אזויפיל אז דאס מיינט אז מען דארף צוריק שיקן אן ענטפער.
קאטעגאריע:ראשי תיבות
כ"ח אלול
יארצייטן
28. elúl
שאקאל
300px|left| דער שאַקאַל איז א נאהנטער קרוב צום וואלף. ער לעבט אין דרום-אפריקע, אזיע און טערקיי. נאך זיין גרויס און זיין קאליר זעהט ער אויס ווי א פוקס, וועלכע שמשון הגיבור האט געכאפט, אנגעבונדען אן זייערע עקען פאַקלען און אנגעצונדען די תבואה פון די פלשתים. די שאקאלן טרייבען זיך אויך ארום באנדעס ווייז, וואיען מיט א קלאגעדיגען קול און שטערן דעם שלאף פון מענטשן. זיי מאכן אויך אן פיעל שאדענס אין די וויינגערטנער, ווייל זיי גלייכן זעהר טרויבן. זיי רויבן אויך אין די שטאלן.
רודי דזשוליאני
ער איז אין יאר 2009 געלאפן פאר פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן אויף דער טיקעט פון דער רעפובליקאנער פארטיי. ביז נאך די פריימעריס אין פלארידא, דארט האט ער שטארק פארלוירן, האט ער דענסמאמל אריינגעפירט דזשאן מעקעין. און 2016 איז ער געווען פון די ערשטע שטיצער פון דאנאלד טראמפ, און א אויסגערופענע פארטיידיגער. ער האט געהאט גרויס חשק אז טראמפ זאל אים שענקן די סעקרעטערי אפ סטעיט פאזיציע אבער און דעצעמבר 10, 2016 האט טראמפ געטוויט: דזשוליאני א גרויסער מענטש האט זיך אפגעזאגט פון דינען אינעם סטעיט דיפארטמענט
ער איז געווען שטארק מפורסם און באליבט ביי טיילן פון אמעריקאנער פאלק צוליב זיין העלדישער ראלע בשעתן סעפטעמבער 11 אטאקע וואס ער זעלבסט איז שיער נישט באגראבן געווארן טויט אין איין געביידע בשעתן צוזאמפאלן וואס ער האט זיך געפינען אינעווייניג ארגאנזירן די רעטונגס ארבעט.
שאקאל
קאַטעגאָריע:חיות
רודי דזשוליאני
ער איז אויך באקאנט אלס גאר א שטרענגער מאן וואס האט געמאכט סדר און אויסגעראטן פארברעכן אין ניו יארק סיטי, איבערהויפט איבערנעמעדיג די געזעצלאזע ווירטשאפט פון זיין פארגייער דייוויד דינקינס וואס האט געלאזט די שווארצע דורכפירן ראיאטן אין קרוין הייטס, ארויסצולאזן זייער כעס...
ניו יארק איז יארן לאנג באטראכט געווארן, סיי אין אמעריקע זעלבסט, און אויך אין דער גארער וועלט, אלס א נישט נארמאלע שטאט, כאטש עס איז דער הויפט שטאט פון אלעס, מאנהעטן ווערט גערופן די הויפטשטאט פון דער וועלט, איז עס אבער געווען זייער געזונקען אין גניבה, רציחה, נידריגע עלמענטען, זנות אין אלע גאסן, דאס איז נאך געווען א ירושה פון מעיאר קאטש און איז א סאך שטארקער געזונקען אונטער דעם פריערדיגן מעיאר דינקיס. ווען רודי איז אריין געקומען אלס מעיאר האט נישט לאנג גענומען און ער האט געמאכט ארדענוג, ער האט אויסגעמענטשלט אפילו ניו יארק !, און האט דערמיט באוויזן א קונץ, גראד ביים אנפאנג ער האט אוועק גענומען די סקווידשי מען פון די גאסן, די זונות האט ער פארטריבן פון די גאסן און זיי אריין געזעצט אין זייערע הייזער, קריים און מאפיע האט ער אויסגעראטן, די עקאנאמיע האט זיך געהויבן ביז דער דאך. ער איז א איטאליעענר און קען גיט די שפראך פון די מאפיע ער האט גערעדט צו זיין זייער שפראך. די מאסן פון אמעריקע געדענקען דאס, און דערפאר ווען האט אנגעהויבן צו קאנדידירן פאר פרעזידענט איז זיין נאמען זייער באקאנט און ער האט שעצונג איבאראל.
ער איז שוין געגט צוויי מאל, און ווערט באטראכט אלס ליבעראלער פאליטיקער ווען עס קומט צו סאציאלע מאראלן ווי משפחה אבארט געיז א.א.וו.
בית הכסא
left|thumb|א בית הכסא אויפן פעלד א בית הכִסא אדער קלאזעט אדער טוילעט (העברעאיש: שירותים אדער בית שימוש) איז וואו מען גייט דארטן ארויס, צו לייגן די אלע אפפאלן פון מענטשן. צו רעדן איידל רופט מען דאס "בית הכסא".
רודי דזשוליאני
די אידן אין ניו יארק האבן צו אים א ספעציעלע נאנטקייט, ער איז געווארן בירגערמייסטער נאך דייוויד דינקינס, און אזוי ווי אסאך אידן האבן געשפירט ווי דינקינס אלס שווארצער נעמט זיך מער אן פאר די רעכטן פון די שווארצע, אויפן חשבון פון די אידן פון ניו יארק, דעריבער האט ער געפונען חן ביי די אידן פון ניו יארק, אויך ביי די חרדישיע אידן ווי אין בארא פארק און אין וויליאמסברורג איז ער באליבט, אין וויליאמסבורג איז דא א גאס וואס הייסט זשוליאני פלעס פאר זיין כבוד וועגן.
קאטעגאריע:אמעריקאנער פרעזידענט וואלן 2008 קאַטעגאָריע:בירגערמייסטער פון ניו יארק קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
בית הכסא
א דעזיגנירטער באהאלטענער ארט אדער צימער וואו דער מענטש גיבט ארויס און טוט פארניכטן דער אָפּפאַל וואס אנטוויקלט זיך אין דעם מענטשן.
אין די אמאליגע צייטן איז דער ארט געווען אין אן איזאלירטער כאטקע אין הויף אדער פעלד, אפגעזונדערט פון וואו מ'האט געוואוינט. די טוילעט איז געווען אן אויסגעגראבענע גרוב אויפן פעלד, און מ'האט עס באדעקט מיט ערד, אדער פארשיט מיט וואסער.
אין דער היינטיגער מאדערעניזירטער וועלט איז דאס א צימער אינווייניג וואו מען וואוינט, ווייל עס ווערט פארשיט אין א קאנאל.
לויט דער יידישער הלכה טאר מען נישט דארטן טראכטן פון הייליגע זאכן אדער דברי תורה, ווייל עס הערשט א טומאה - אומריינקייט דארטן.
היינט איז שוין פארהאנען ספעציעלע כעמישע קלאזעטן, וואס ווערן געווענליך באניצט פראוויזאריש, ביי ארבעטס פלעצער אדער א ארט וואו מ'דארף צייטוויליג בתי כסאות, פארן געברויך פון א גרעסערן ציבור, אויף א קורצער וויילע.
קאַטעגאָריע:קערפער קאַטעגאָריע:לעבנסשטייגער
טארנאפאל
טאַרנאפאל ( טערנאפיל; טערנאפאל; פויליש, דייטש און ענגליש Tarnopol) איז א שטאט אין מערב-אוקראינע אויף די ברעגן פונעם טייך סערעט, וואס געפינט זיך אומגעפער 200 ק״מ דרום־מערב פון קיעוו.
געשיכטע
די שטאָט איז געגרינדעט געווארן אין 1540. אין 1544 האט מען געקאנטשעט דעם טארנאפאלער שלאס. אינעם 17טן יארהונדערט איז די שטאט געווארן פארברענט ביים כמעלניצקי אויפשטאנד; די אלע יידן אין שטאט האט מען גע׳הרג׳עט אדער פארטריבן. אין 1870 האט מען געעפנט די באנן ליניע פון טארנאפאל קיין לעמבערג. אין יענעם יאר האט טארנאפאל געהאט א באפעלקערונג פון 25,000.
יידישע היסטאריע פון טאַרנאפאל
יידן האבן זיך באזעצט אין טאַרנאפאל שוין ביי זיין גרינדונג און זענען גיך געווארן א מערהייט פון דער שטאט. די שטאט האט געהאט א שול געבויט פון שטיינער וואס האט אויסגעזען ווי א פעסטונג. אין די יארן פון די גזרות ת"ח ת"ט האט די יידישע קהילה געציילט 300 משפחות, וואס רוב פון זיי זענען אומגעקומען דורך די קאזאקן.
נאך 1772, ווען די קהילה איז געווארן אנעקסירט צו דער עסטרייכער אימפעריע, האט אנגעהויבן צו בושעוון אין טארנאפאל די ווינטן פון דער השכלה. די שטאט איז אויך געקומען אונטער דער השפעה פון חסידות פון די ארומיגע גאליציאנער שטעטלעך. צווישן די רבנים פון טארנאפאל איז געווען הרב יוסף באב"ד, מחבר פונעם ספר ״מנחת חינוך״.
אין 1880 האבן געוואוינט אין טאַרנאפאל 13,468 יידן, און אין 1931, 13,999 יידן.
שטאטס רבנים פון טארנאפאל
די לעצטע אכט שטאטס רבנים פון טארנאפאל זענען געווען:
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:אידישע יישובים אין אייראפע קאַטעגאָריע:שטעט אין אוקראינע קאַטעגאָריע:פאדאליע
אינטערנאציאנאלע דאטע ליניע
קו התאריך אדער אינטערנאציאנאלע דאטע ליניע איז אן אויסגעמאלענע ליניע אויף דער וועלט מאפע וועלכע טיילט אפ די וועלט צו קענען אויספארמירן א 24 שטונדן צייט זאנע.
וויבאלד די וועלט דרייט זיך טעגלעך קומט אויס אז עס וועט זיין ליכטיג און טונקל אויף צוויי אנדערע זייטן פון דער וועלט אין דער זעלבער צייט.
מיט בערך 500 יאר צוריק איז א שפאנישער עקספלארער מיטן נאמען 'מעגאלין' געווען דער ערשטער וועלכער האט באוויזן ארומצוקרייזן די וועלט מיט א שיף גייענדיג מערב פון אייראפע און צוריק צו מזרח. ער האט פארמאגט א גרופע פון 250 מענער פון וועלכע נאר 18 זענען צוריק געקומען לעבעדיגערהייט ביי די ענדע פון זיין רייזע. ער איז אויך געשטארבן אין די לעצטע טעג פון די רייזע און די איבערלעבער האבן דעגרייכט אן אינזל נעבן שפאניע.
אנקומענדיג אויפ'ן אינזל האבן זיי זיך דערזען אז די איינוואוינער פון דעם אינזל זענען א טאג גערוקט אויף פאראויס ווי זיי. וויסנדיג אז זייער חשבון איז קראנט איז דאס געווען זייער אינטרעסאנט פאר זיי און מען האט דאס אפגעשיקט צו וויסנשאפטלער צו דערגיין פארוואס דאס איז אזוי.
פארשטייט זיך אז איינמאל מען ווייסט פון דעם אינטערנאציאנאלן דעיט ליניע (אדער קו התאריך אויף עברית) איז דאס זייער פארשטענדליך.
די מאפע איז איינגעטיילט צו 24 צייט זאנעס יעדע גערוקט מיט א שטונדע. די זאנעס לויפן פון צפון צו דרום און זענען ברייטער אין צענטער פון דער וועלט (טראפיקל לענדער) און שמעלער ביי די שפיצן. די צייט זאנעס זענען באשטימט אין אלע לענדער אזוי אז די צייטן זאלן שטימען צו יעדן.
ערגעץ מוז זיך די זאנעס אנהייבן און ענדיגן ווייל זינט די וועלט איז רינדיג וועט מען צוריק קומען צו דעם זעלבן ארט ווען מען ענדיגט 24 זאנעס. דער ארט איז באשטימט געווארן אינעם פאציפישן אקעאן. קומט אויס אז ווען איינער פארט אדורך דעם ליניע גייענדיג צו מערב דארף ער צולייגן א טאג און פארקערט דארף ער אראפנעמען א טאג. אויב נישט וועט ער זיין גערוקט מיט א טאג פון אלע אנדערע מענטשן אין די שטאַט וואו ער וועט אנקומען.
די ליניע איז נישט אינגאנצן גלייך ווייל עס וואלט אויסגעקומען אז עס וואלט געברויכט דורכשניידן יבשה און דאס וואלט געווען א פראבלעם ווייל מענטשן פון די זעלבע שטאט וואלטן עפעקטירט געווארן פון דעם ליניע און וואלטן געהאלטן צוויי אנדערע טעג. דערפאר האט מען אויסגעקרויזט די יבשה אויף די עטליכע פלעצער.
די ליניע קרויזט אויס די עק פון רוסלאנד און דערנאך די אינזלן מזרח פון אויסטראליע און ניו זילאנד.
דער אידישער קו התאריך
עס איז דא א גרויסע מחלוקה ביי די פוסקים, וויאזוי מען רעכנט דעם קו התאריך לויט די הלכה. די ערשטע מאל ווען די שאלה איז געווען נוגע למעשה איז געווען ביי די צווייטע וועלט מלחמה ווען ישיבה בחורים האבן זיך דארט אויפגעהאלטן און זיי האבן נישט געוואוסט ווען צו האלטן יום כיפור האט מען אנגעפרעגט קיין ארץ ישראל צום חזון איש וועלכער האט געשיקט זיין פסק אבער אנדערע האבן נישט מסכים געווען מיט אים.
אויב מען פארט אדורך דעם קו התאריך מאכט דאס פראבלעמען אין הלכה, ווייל מען פארלירט אדער געווינט א טאג, און דאס איז נוגע ביי תפילין, ספירת העומר, ז' נקיים, וכדומה.
קאטעגאריע:געאגראפיע
לעזביאנקע
א לעזביאַנקע איז א האמאסעקסואלע פרוי. דער טערמין ווערט אויך באנוצט צו באשרייבן פרויען לויט זייערע סעקסואלע אידענטיטעט אדער אויפפיר, טראָץ זייערע אריענטאציע, אדער אלס אן אדיעקטיוו צו כאראקטעריזירן אדער פארבינדן טערמינען מיט נקבה סעקסואליטעט אדער זעלבע-סעקס אטראקציע.
יידישקייט
דער רמב"ם אין זיין ספר משנה תורה הלכות איסורי ביאה פרק כא סימן ח-ט שרייבט אז דאס איז אסור.
נשים המסוללות זו בזו--אסור, וממעשה מצריים הוא שהוזהרנו עליו: שנאמר "כמעשה ארץ מצריים . . . לא תעשו" (ויקרא יח,ג); ואמרו חכמים, מה היו עושים--איש נושא איש, ואישה נושאה אישה, ואישה נישאת לשני אנשים. אף על פי שמעשה זה אסור, אין מלקין עליו--שאין לו לאו מיוחד, והרי אין שם ביאה כלל; לפיכך אין נאסרות לכהונה משום זנות, ולא תיאסר אישה על בעלה בזה--שאין כאן זנות. וראוי להכותן מכת מרדות, הואיל ועשו איסור. ויש לאיש להקפיד על אשתו בדבר זה, ולמנוע הנשים הידועות בכך מלהיכנס לה ומלצאת היא אליהן.
*
לענא העלמסלי
thumb|left|לענא העלמסלי לענא העלמסלי (4טן יולי, 1920 - 20סטן אויגוסט, 2007) איז געווען א ביליאנער, האטעל מעצענאט און אומבאוועגליכע גיטער אינוועסטירער/דעוועלאפער. זי איז געווען באקאנט אלץ שלעכטע און קארגע פרוי, פארדינענדיג די טיטל "די קעניגען פון שלעכטקייט". זי איז געפינען געווארן שולדיג אין שטייער שווינדעל אין 1989, און געדינט 19 חדשים אין א פעדעראלע טורמע (אין צוויי מער חדשים אין הויז ארעסט) פון איר 16 יאר אורטייל.
איר לעבן
זי איז געבוירן אלץ מינדי ראזענטאל אין ניו יארק, צו פוילישע אידישע אימיגראנטן, איר טאטע איז געווען א הוט פאבריצירער. אין יענער צייט איז זי געווען א מאדעל שטארק באקאנט פארן ערשיינען אויף א בילבארד רעקלאמע פאר טשעסטערפיעלד פאפיראסן. איר דריטער מאן איז געווען הערי העלמסלי.
קאַטעגאָריע:ביליאנערן קאַטעגאָריע:יידישע ביזנעסלייט
אהרן מילער
ר' אהרן מילער איז דער רב אין באדען, שווייץ.
ער איז געבוירן אין שווייץ צו זיין פאטער פאטער אברהם מילער און זיין מוטער חוה שטערנבערג. ער שטאמט פון א רבנישער משפחה פון וועלכע זענען דא עד היום אסאך רבנים ומרביצי תורה. זיין מוטערליכער זיידע ר' שמואל שטערנבערג איז געווען פון די "יושבים" אין בעלז.
ער האט גולה געווען למקומות תורה אין ארץ ישראל, צו ת"ת עץ חיים אין ירושלים און בעלז אין בני ברק און נאכדעם אין די ישיבות קול תורה און פאנאוועזש און כולל ש"ס צאנז.
ער איז א ברודער פונעם וועלט בארימטן חזן ר' בנימין מילער.
גאר א שטארקער "תלמיד חכם" און גאון אין אלע חכמות. ער איז שולט אין זיבן שפראכן און איז א שטארק געלערנטער פילאסאף.
ער איז א תלמיד פון הרב גדליה נאדל ז"ל דער תלמיד חביב פון חזון איש און גיוועזענער ראש ישיבת וויזשניץ, וואס ער איז אויך געווען שטארק קאנטערוועריסאל. הרב מילר גייט אין זיינע דרכים ויש אומרים בתוספת נופך. זיינע צוויי ערשטע זין זענען איידעמער ביי צוויי זין פון ר' גדליה ז"ל, אויסגיוועלט דורך ר"ג בחיים חיותו.
זיין קאנטערווערסיאלע השקפה און צוגאנג צו אידישקייט האבען געמאכט רב מילער'ן אלס א נרדף נאכדעם וואס פרומע קנאים האבן אנגעדרייט רבנים וואס האבן געדרוקט אויף הרב אהרן לייב שטיינמאן אים צו צווינגען צו פארלאזן זיין הרבצת התורה אין אשדוד וואו ער איז געווען ראש הכולל ביי רב פינטו'ס כולל. מיט דעם תנאי האבן זיך טאקע די רדיפות קעגן אים אויפגעהערט. די גדולים ובראשם הרב שטיינמאן האבן בשום אופן נישט גילאזט אז מען זאל שרייבען פאשקווילען, מפני כבודו של ת"ח. נאכדעם האט ער במשך צוויי יאר גיגעבען שיעורים אין אמעריקע און אייראפע און שפעטער איז ער גיווארן דער רב פון ק"ק באדען אין דער שווייץ לעבן ציריך ובתמיכת הרבנים דשם. זייט דאמאלס איז דווקא הרב שטיינמאן גיווארען זיין הויפט שטיצער סיי בענייני רבנות און סיי בענייני שידוכים, קעגן די קנאים. דער נייער מחותן פון הרב מילער, פון די גרויסע טוהערס בקירוב פון דעם אפגיגלייזטען יוגענד פון חרדים להשיבם אל מקור מחצבתם, איז פון דיא גרויסע חסידים פון ר' חיים קאניעווסקי, וואס רירט זיך נישט אן שואל עצה צו זיין ביי ר' חיימען.
תלמידים פון הרב מילר ובראשם ווטו1, האבן געגרינדעט דעם אינטערנעט פארום עצור כאן חושבים. דארט ווערט גיברענגט פון זיין תורה בעיקר דורך ווטו1 און יהוסף. זי באשטייט אין דעם דאס דיא גאנצע פילאזאפיע, פסיכאלאגיע און דת אויף די וועלט, באזירט זיך ביסודו אויף איין אידעע פון דעם רצון צו איינהייט און צוזאמען-פאסיגהייט (אחדות הויה והתאמה) ואידך זיל גמור.
מילר מילר
טשארלס אדלער
טשארלס אדלער איז א איד אין קאנאדע מיט די גרעסטע נאציאנאל קאנסערוועטיוו געשטימטער טאלק ראדיאו שוי הויפט קווארטירט אין ווינעפעק, און ווערט געהערט דורכאויס די גאנצע צפון אעריקע בעיקר קאנאדע, ער טרעט אסאך אויף אלס גאסט אויף די הענעטי און קלאמבס שוי.
תועבה
תועבה איז א תורה'דיגע באגריף, אז דער אייבערשטער איז מתעב, ער האסט און עקלט זיך ביינאזאם פון געוויסע גאר הארבע עבירות.
האמאסעקסואלע זינד ווערט אנגערופן 'תועבה'.
אבער דער טערמין ווערט גענוצט אסאך אויף כללית'דיגע געשלעכט זינד.
קאטעגאריע:טערמינען און באגריפן
אויטאמאביל
קליין|250px|קאַרס און טראַקס פֿאָרן אויף שאָסיי 401 אין [[אנטעריא|אָנטאַריאָ, קאַנאַדע]] קליין|250px|טאיאטא 2005 וואס פארט אויף [[הידראגען|הידרגען.]] קליין|250px|דער ערשטער אויטא וואס איז געפארן אויף [[בענזין.]] קליין|250px|האנדא אדיסי. קליין|250px|טויאטע סיעננא. אן אױטאָמאָביל, אויטא אדער קאַר איז א מאטאר פֿאָרמיטל צו טראנספארטירן א קליינע צאל פאסאזשירן פון איין ארט צו דעם אנדערן אויף טראקטן. עס פארמאגט דריי אדער פיר רייפן. אויטאס האבן איבערגענומען דער אלטער טראנספארט מיטל פון א דראשקע.
רובֿ קאַרס באנוצט אין די 2010ס זענען געטריבן דורך אַן אינערלעך־פֿארברענונג מאָטאָר, געהעצט דורך דער פארברענונג פון ברענשטאף. זינט דעם אָנהייב פונעם 21סטער י"ה, מיט דער העכערונג פון לופט פאַרפּעסטיקונג באוויסטזניגקייט, מאכט מען שוין הייבריד אויטאס וואס פארן אויך אויף דער קראפט פון עלעקטריק.
פון די ערשטע און גרעסטע אויטא פאבריצירער איז פארד מאטאר קאמפאני.
סטרוקטור
א געווענליכער קאר ארבעט דורך א 4 זעץ ברענשטאף מאטאר, פון די וויכטיגסטע טיילן וואס מאכן דאס פארן זענען: דער מאטאר, די אפקילער סיסטעם, די עמישאן'ס סיסטעם, די אלטענעטאר, און די טראנסמיסיע.
דער מאטאר
דער מאטאר פון א קאר ארבעט דורך דעם וואס עס איז דא א רינידיגע קעסטעל (סילינדער) ווי ברענשטאף קומט אריין וואס האט אין זיך אזא פלאנזשער, דער פיסטאן קען פארשטאפן אינגאנצן די צילינדער, אדער קען עס עפענען אינגאנצן די צילינדער.
די פיר זעצעס
די ערשטע זעץ איז ווען דער פיסטאן גייט ארויף אזוי אז דער דרוק וואס דאס מאכט באשאפט א וואקיום אין דעם צילינדער, צוליב דעם וואס עס איז דא א לאך אונטן פון דעם צילינדער וואס איז באהאפטן צום ברענשטאף אריינשפריצער וועט דער וואקיום אריינשלעפן מיט זיך ברענשטאף.
די צווייטע זעץ איז ווען דער צילינדער איז אנגעפולט מיט ברענשטאף און דער פיסטאן גייט אראפ אזוי אז ער לייגט א שטארקן דרוק אויפן צילינדער און די ברענשטאף ווערט צוזאמען געדריקט.
די דריטע זעץ איז ווען די פֿינק שטעקער (spark plug) וואס געפינט זיך אונטן פון דעם צילינדער גיבט ארויס א פינק, וואס דאס צינדט אָן די ברענשטאף און דורכדעם רייסט דאס אויף אזוי אז דער פיסטאן פליהט ארויף מיט א געוואלדיגער קראפט.
די פערטע זעץ איז ווען דער פיסטאן גייט צוריק אראפ און שטיפט ארויס אלע פארברענטע לופט פון די סילינדער, ווי אויך די איבריגע ברענשטאף אויב עס איז עפעס איבערגעבליבן, און פאנגט אהן נאכאמאל פון די ערשטע זעץ.
די דאך פון דער פיסטאן איז באהאפטן צו א רוט וואס הייסט דער פיסטאן רוט (piston rod), דער רוט איז באהאפטן צום עק פון א רעדל וואס אינמיטן דעם רעדל איז דא א לאנגע ראד וואס ביי די עק ראד איז דא א ציינערדיגער רעדל וואס גייט צו די טרענסמישאן וואס פון דארט דרייט דאס די רעדער פון די קאר. און אזוי קען די קאר פארן.
דאס אלעס צוזאמען שטעלן
א געווענליכער קאר וועט האבן א מאטאר פון כאטש 4 סילינדערס, דאס גיבט אסאך מער קראפט אויף איינמאל, ווען עס איז דא מער ווי איין סילינדער דאן איז דא צוויי וועגן פון אויסשטעלן דעם מאטאר.
סיי וועלכע וועג מען ניצט גיבט די איבריגע סילינדערס מער קראפט פאר די קאר.
די אלע סילינדערס, ראד, און רעדער, זענען געווענליך צוזאמען געשטעלט אין א שווערע אייזערנע קעסטינג (CASTING), געמאכט פון אייזען וואס קען אויסהאלט הויכע טעמפארטור. און פין די אייזערנע קעסטינג קומט ארויס רעדער צו וואס די עיקר פאסיג איז צוגעטשעפעט וואס דרייט אסאך זאכן אין די קאר, צווישן זיי:
אויטאספארט
דער אויטאמאביל ווערט נישט געניצט נאר פאר פריוואטע און געשעפטלעכע צוועקן. אויך איז פאראן א גאנצער צווייג פון ספארט און געיעגן מיט אויטאמאבילן. די ערשטע אויטאמאביל געיעג אין דער וועלט האט מען געהאלטן אין פאריז אין 1894.
וועבלינקען
* *
פאלם סענטראו
left|thumb|250px|א ארויסגערינער אפיציעלער בילד פון די פאלם סענטראו פאלם סענטראו איז א נייע סמארטפאן פון פאלם, עס איז ארויס געגעבן געווארן אום אקטאבער 14, פאר $99 מיט א ספרינט קאנטראקט. דער פאן איז קלענער ווי דער יעצטיגער טריאו און איז געצילט אלס א ביליגער סמארטפאן וואס מער מענטשן זאלן זיך קענען ערלויבן.
קאטעגאריע:טעלעפאניע
טיש קאמפיוטער
דער טיש קאמפיוטער איז אזא פערזענלעכער קאמפיוטער וואס ווערט געהאלטן אויפן טיש.
א טיש קאמפיוטער ווערט מיינסטנס סטאנציאנירט אין ביורא אדער אין שטוב, און ווערט ווינציק טראנספארטירט פון איין ארט צום צווייטן.
די ערשטע טיש קאמפיוטערס האט מען געמאכט אין די 1970-יארן. קאטעגאריע: קאמפיוטערס קאַטעגאָריע:הארטווארג
כ"ט אלול
די טעג ווען כ״ט אלול קען געפאלן:
יארצייטן
29. elúl
שמועס פראגראם (ראדיא)
שמועס פראגראם איז א קאמוניקאציע אויפנאמע פראגראם (Talk Radio) אין א ראדיא שמועס פראגראם אדער אין א טעלעוויזיע אויפנאמע פראגראם פון א געוויסער פיגור פערזאן, וואס רופט זיך א "גאסט", וואס רעדט פון כלערליי ענינים און מענטשן רופן אריין און לאזן זיך הערן זייער מיינונג.
אין רוב אויפנאמע פראגראמען אין אמעריקע רעדט מען פון די אמעריקאנער רעגירונג פאליטיק, ווי דער גאסט איז אדער עקסטרעם רעכט אדער עקסטרעם לינקס, און די רופערס האבן פארקערטע מיינונגען ווי דער גאסט און רופער רייסן זיך ארום, וואס דאס האלט אונטער די צוהערער.
רוב אויפנאמע פראגראמען געסט אין אמעריקע זענען מער רעכט געשטימט, ווי למשל, ראש לימבאו און מייקל סעוועדש.
פאר ווען א רופער רופט אריין דער גאסט צו רעדן מיטן האוסט, ווערט ער קודם אויסגעפרעגט פריוואט פון איינע פון שטאב מענטשן, וואס רופט זיך א "סקירנער", צו זיכער מאכן אז ער איז אן אינטערסאנטער רופער וואס וועט אונטערהאלטן די ציהערער.
אנדערע אויפנעם פראגראמען באפאסן זיך מיט ספארטס ווי למשל אין ניו יארק, 660 AM, און 1050 AM.
עס זענען דאס וואס רעדן סתם נייטראלע ענינים, פון כלערליי זאכן, ווי למשל האוערד סטערן.
אסאך אויפנעם פראגראמען האבן צוויי געסט שותפים ווי זיי רעדן אין איינאיינעם, ווי למשל אויף 660 איז דא מייק ענד די מעד דאג, דערנאך איז דא וואס האבן איין הויפט רעדנער און מיט זיך פארשידענע מיטהעלפערס, וואס רופן זיך סייד קיקס, ווי למשל דאן איימוס און האוערד סטערן די האבן סייד קיקס.
קאַטעגאָריע:טעלעוויזיע
באנאבא
די באָנאָבאָ איז פֿון די מאַלפּעס פֿאַמיליע. גענעטיש איז זי די מערסטע פֿון אַלע שנאָבל־חיות ענלעך צו א מענטש, מיט 98.4% פּון דער DNA גענױ װי בײם מענטש. זײ זענען זײער פֿרידלעך און די נקבֿות האָבן די מאַכט.
עס איז הײַנט פֿאַרבליבן נאַר עטלעכע טױזנט באָנאָבאָס. זײ געפֿינען זיך אין די קאָנגאָ געגנט אין צענטראַל אַפֿריקע.
רעפערענצן
קאטעגאריע:חיות
קובא
דאס קובאַ, אפיציעל די רעפובליק פון קובא () איז א קליין אינזל לאנד, וואס פארשטעלט זיך פון דעם הויפט אינדזל קובא, דער איסלא דע לא כאוווענטוד און א פאר קליינע ארכיפעלאגן. קובא איז פלאצירט אין די צפון קאראאיבן וואו דער קאראיבישער ים, דער איינגאס פון מעקסיקע און דער אטלאנטישער אקעאן קומען צוזאמען. עס איז דרום פון סיי דעם אמעריקאנישן שטאַט פלארידע און סיי די באהאמאס, מערב פון האיטי און צפון פון דזשאמייקע.