cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
היסטאריע פון דייטשלאנד
דער צווייטער וועלט קריג
יאפאן וועלכע האט באזונדער געקעמפט אינעם פאסיפיק האט איין אינדערפרי באמבארדירט אמעריקע'ס פוירל הארבאר שיף איינריכטוג וועלכע האט אריינגעשלעפט אמעריקע אין די קריג אויך קעגן דייטשלאנד. די קריג איז שוין דעמאלט געגאנגן שלעכט פאר די דייטשן אבער די דיישטע רוצחים האבן אנגעפירט מיט זייערע רציחות אומגעברענגענדיג וואס מער יידן (און נאך) הי"ד. די אקופירטע לענדער האבן אנגעהויבן פארלירן סופלייס און עסן פון וועלכע אסאך מענטשן זענען געשטארבן און געהעכרט די צאל פון די טויטע.
אין 943' האט די שטריק ארום דייטשלאנד אנגעהויבן איר שטיקן. די אליאירטע האבן אפגעהאלטן נצחונות אין אפריקע און פון דארט אינוואדירט איטאליע. מיליאנען באמבעס האבן אנגעהויבן פאלן אויף דייטשע פאבריקן און מיליטערישע פעסטונגן, אומברענגנדיג צענדליגער טויזנטער ציווילע דייטשן. ביי א געוויסן פונקט האבן די אליאירטע באמארדירונגן אין איין נאכט אויף האמבורג און דרעסדען אפגעווישט 130,000 ציווילע דייטשן. וויאזוי אימער, האט היטלער זיך נישט געוואלט אונטערגעבן און האט ווייטער געקעמפט און געהייסן זיינע גענעראלן קעמפן ביז'ן לעצטן סאלדאט. די אליאירטע כוחות האבן צוביסלעך אריינגעדרינגן אין דייטשלאנד דורך די היסטארישע אינוואזיע אין נארמאנדי און די רוסן פון מזרח. ווען די רוסישע מיליטער איז געשטאנען ביי די שוועל פון בערלין איז היטלער באגאנגן זעלבסמארד און זיין מיליטער האט זיך אונטערגעגעבן ביז עטליכע וואכן.
דייטשלאנד אינעם צוואנציגסטן יארהונדערט
די דייטשע באפעלקערונג איז אסאך געוואקסן אין א צייט פון קריג (פארגעסט נישט אז דייטשלאנד האט פארלוירן קרוב צו 20 מיליאן מענטשן דורכאויס די 6 יאר פון די קריג) און מער מענטשן האבן זיך אריבער געצויגן אין די גרויסע שטעט אנצוהייבן אן אורבאן לעבן. די וואוקס איז אבער נאר געווען אין מערב דייטשלאנד. אין מזרח איז די באפעלקערונג פארבליבן ביי 17 מיליאן איינוואוינער לאנגע יארן נאך די קריג. ווען דייטשלאנד האט זיך צוריק פאראייניגט אין 990' האט זי געהאט סך הכל 82 מיליאן איינוואוינער.
טראץ די מאסיווע באמבארדירונגן און טאטאלע פארניכטונג האט דייטשלאנד'ס אינדוסטריאלע עקאנאמיע איבערגעלעבט ביידע וועלט קריגן און האט ווייטער געבליעט. די שנעלסטע וואקוס איז געווען אין די קוילן אינדוסטרי וועלכע איז בעפאר די קריג געווארן די וועלטס גרעסטע קוילן פראדוצירער. אין די אויטאמאביל אינדוסטרי איז דייטשלאנד געווארן די וועלטס פירער נאכדעם וואס רודאלף דיזעלס האט ערצייגט א נייע סארט אויטא מאטאר וועלכע טראגט זיין נאמען (דיזעל מאטארן) אין צוגאב צו די גאזאלין מאטאר וועלכע איז אויך אויסגעטראפן געווארן דורך דעם דייטשן אינדזשעניר גאטליב דיימלער יארן פריער. דיימלער האט אין זיינע עלטערע יארן געעפענט אן אייגענעם אויטא פירמע וועלכע האט זיך שפעטער צוזאמנגעשמאלצן מיט אן אנדערע דייטשע אויטא פירמע פון קארל בענז און איז געווארן די וועלט'ס באוואוסטע מערצעדעס-בענז בראנד. אין דער זעלבער צייט האט זיך אין דייטשלאנד געגרינדעט צוויי אנדערע גרויסע אויטא פירמעס: בעוועריען מאטאר וואורקס (בי-עם-דאבעליו) און וואלקסוועגן, ביידע ריזיגע וועלט פירמעס. דייטשע סייענטיסטן און פארשער זענען אויך געווען זייער סוקסעספול און האבן געווינען 26 נאבעלע פרייזן אין כעמיסטרי, פיזיקס, און מעדעצין. כאטש די גרעסטע סייענטיסטן אין פיזיקס זענען אין יענע צייטן געווען אלבערט איינשטיין און מעקס פלענק (פלענק איז גראדע אויך געווען א דייטשער נאר ער איז ארויסגעטראסקעט געווארן פון לאנד נאכדעם וואס ער האט אפען קריטיקירט די נאצי רעזשים), האבן די דייטשע סייענטיסן דעגרייכט זייער אסאך אין נאטורליכע און סאציאלע סייענס.
צוויי שטאטן
אין די לעצטע מאנאטן פון דעם קריג ווען דייטשלאנד'ס מפלה איז שוין געווען א זיכערע זאך האבן די אליאירטע זיך צוזאמענגעזעצט צו פארהאנדלען די נאך-מלחמה אקופאציעס וועלכע איז דאן צוטיילט געווארן צו פיר באזונדערע זאנעס צווישן פראנקרייך, רוסלאנד, אמעריקע, און בריטאניע. די רוסן האבן שווער געקעמפט אין מזרח און מען האט זיי באלד צוגעטיילט גאנץ מזרח דייטשלאנד מיט'ן אויסנאם פון די הויפט שטאט בערלין וועלכע איז זעלבסט צוטיילט געווארן צווישן די גרויסמאכטן און רוסלאנד האט נאר באקומען א טייל. די פראנצויזן האבן באקומען דרום-מערב דייטשלאנד און אמעריקע און בריטען האבן זיך צוטיילט מיט מערב. אין די פאלגענדע 2 יאר נאך די קריג איז אפגעהאלטן געווארן אן אינטערנאציאנאלע מיליטערישע טריבונאל אין נורעמבורג וואו די דייטשע מערדער האבן באקומען זייערע פראצעסן פאר זייערע קריגס פארברעכן אין זייערע אכזריות'דיגע פארברעכן קעגן די מענטשהייט. רוב פארברעכער זענען אומגעברענגט געווארן אדער פארשפארט געווארן פאר זייער גאנצן לעבן.
אין יענע צוויי יאר איז געווען דייטשלאנד'ס שווערסטע עקאנאמישע יארן. אויב די קריג האט נישט גענוג צוקלאפט די עקאנאמיע האבן פרישע צענדליגער טויזנטער מזרח דייטשע איינוואוינער געשאפן די גרעסטע פראבלעם ווען זיי זענען אנטלאפן פון קאמוניזם און האבן באלאגערט די אזוי אויך אפגעשוואכטע מערב סאסייאיטי וועלכע האבן קוים געהאט גענוג האוזינג און עסן פאר זייערע אייגענע געברויכן. איינמאל די עקאנאמיע האט זיך צוריקגעכאפט האבן די אנטלאפענע געגעבן ווערדפולע ארבעט און כשרונות.
די סאוויעטן און די פאראייניגטע שטאטן האבן אויך אויפגעבויט פאליטישע קאנקורענט רעזשימען און האבן זיך גערייצט ביי יעדער געלעגנהייט. אין 948' האבן די סאוויעטן פרובירט איבערנעמען קאנטראל אויף גאנץ בערלין דורך בלאקירן אלע ראודס אריין אין שטאט און אזוי ארום פארהאלטן די שטאט'ס סופלייס און פארשיקן די אמעריקאנער אקופירער. אמעריקע האט זיך אבער שנעל אן עצה געגעבן און האט ארגאניזירט א עירליפט וועלכע האט סופלייט מערב בערלין פאר 11 מאנאטן ביז די סאוויעטן האבן צוריקגעצויגן און אויפגעלעזט זייערע בלאקירונגן. אין 949' האבן אמעריקע, בריטען, און פראנקרייך געהאלפן גרינדן די פעדעראלע רעפובליק אוו דייטשלאנד כאטש בערלין איז נאך אלס געווען צוטיילט אין פיר זאנעס. די נייע הויפטשטאט איז אויפגעשטעלט געווארן אין באן און דער פירער פון די קריסטליכע דעמאקראטישע יוניאן, קאנראד עדענעוער, איז געוארן דער ערשטער קאנצלער.
די קאלטע קריג צייטן
אין 952' האבן די מערב אקופירער לענדער אונטערגעשריבן אן אגרימענט מיט מערב דייטשלאנד וועלכע איז באקאנט געווארן אלס די באן קאנווענשן וואס האט אפיציעל געענדיגט מיליטערישע אקופאציע כאטש מערב טרופן זענען נאך אלץ פארבליבן דארט אלס אליאירטע. צוויי יאר שפעטער האט דייטשלאנד באקומען פולע זעלבשטענדיקייט און איז געווארן א פולע מיטגלידער אין נאטא'ס דעפענס סיסטעם. די איינציגסטע ארט וואו דאס מיליטער איז פארבליבן איז געווען אין מערב בערלין וואו די אליאירטע האבן גענומען פאראנטווארטליכקייט צו באהאנדלן די מצב מיט די סאוויעטן און דארט זיין פאר א מעגליכע ווידער פאראייניגונג. אין 956' האט דייטשלאנד אנגעהויבן צוריק אויפבויען א מינימאלע מיליטער טראץ די קעגנערשאפט פון די סאציאלע דעמאקראטישע פארטיי (עס-די-פי). עטליכע יאר דערויף האט די עס-די-פי פארלאנגט די מערב לענדער ארויסצוציען אלע זייערע טרופן און האט פארלאנגט א שטרענגע לימיטאציע צו קאנווענציאלע וואפן. די דייטשע באפעלקערונג האט אבער נישט מסכים געווען און האט פארלאנגט א באוואפנטע דייטשלאנד וועלכע איז צושטאנד געקומען נאכדעם וואס אמעריקע האט געהאט חשק צו האבן נאך א נוקלעארע באוואפנטע נאטא קראפט מיטגלידער. דייטשלאנד איז אויך דאן געווארן א מיטגלידער אין די אייראפעאישע עקאנאמישע געמיינדע.
די 50'גער יארן זענען געווען זייער גוטע און דאס לאנד האט זיך אסאך אנטוויקעלט אין די יארן. די דזשי-די-פי איז געוואקסן מיט 75 פראצענט און די יערליכע וואוקס פער מענטש האט זיך גאר געדאפעלט. די אינדוסטריאלע וואוקס איז געקומען פון פרישע שטייער שניטן פאר פריוואטע און גרויסע אינוועסטמענטס פון פריוואטע מענטשן. די ארבעטס קראפט איז געבענטשט געווארן דורך 3.5 מיליאן אימיגראנטן מיט גוטע כשרונות, רוב דערפון אנטלאפענע פון מזרח דייטשלאנד און אסאך פון שפאניע, טערקיי, און איטאליע. די אימיגראנטן האבן פארשפרייט אלע ביזנעסער און האבן ארויפגעשטופט די עקאנאמיע צו גאר הויכע שטאפלן וואס קיינער וואלט זיך נישט געקענט פארשטעלן. די דייטשע האבן עס שפעטער באצייכנט אלס די "ווירטשאפטס וואונדער" (עקאנאמישער נס).
די דייטשע רעגירונג האט אין די אלע יארן ווייטער פאר'משפט נאצי פארברעכער און האט זיי געשטערט פון האבן א טייל און די נייע דייטשלאנד. די רעגירונג האט אויך געגעבן גרויסע געלטער פאר די צושטאנדקום פון די יידישע מדינה (מדינת ישראל) וועלכע זי האט באטראכט אלס א שטיקל קאמפענסאציע צו די חרבנות וואס זי האט אנגעמאכט אין דאס יידישע פאלק. ביי די ענדע פון די 50'גער יארן האבן עטליכע פירמעס מיט נאצי פארגאנגענהייטן יא אנגעהויבן צוריקקומען אין די עקאנאמיע. ביז אין 960' האט שוין דייטשלאנד געהאט אן 1 ביליאן דאלארדיגער סורפלוס אין עקספארט און איז געווארן אייראפעס פירנדיגע פאליטישע און עקאנאמישע קראפט. אין מזרח דייטשלאנד האט זיך אויפגעבויט אן אנדער לאנד מיט אן אנדערע סאסייאיטי. די קאמוניסטישע רעגירונג סיסטעם האט געהאט די פולע קאנטראל אויף די גאנצע עקאנאמיע און איר אויסגעפירט דורך די פאליציי קראפט וועלכע מען האט דארט אנגערופן די סטאסטי. די ארטיגע רעגירונג האט פארבאטן די געוועזענע נאציס פון ארבעטן אין די סעקטארן פון ערציאונג, געזעץ, און די ארמיי. מזרח דייטשלאנד האט געליטן פון אסאך פראבלעמען און טייל מאל איז פשוט געווען א מאנגל אין עסן. די שטייערן זענען געווען זייער הויך וועלכע האט געפירט צו ריזיגע פראטעסטן וועלכע זענען אפגעשטעלט געווארן מיט געוואלד. אין די ערשטע 15 יאר זענען הונדערטער טויזנטער איינוואוינער אנטלאפן קיין מערב דייטשלאנד, ספעציעל די געלערנטע מענטשן וועלכע האבן געזוכט א פרייערע לעבן צו קענען טאן ביזנעס. זעענדיג אז זי בלייבט באלד אן א מענטשן, האט די קאמוניסטישע מזרח רעגירונג אנגעהויבן בויען א צוים פון שטעך דראט און אייזן צו קענען פארהאלטן די מאסן אויסוואנדערונג. די רעגירונג האט אנגערופן די צוים "די אנטי פאטיסטישע באשיצונג וואנט". די שטעך דראט איז שפעטער איבערגעטוישט געווארן צו א שטיינערנע מויער וועלכע איז באקאנט געווארן אלס די בערלינער וואנט (זעט מער אינפארמאציע אין בייגעלייגטן קעסטל).
אין 969' איז די סאציאלע דעמאקראטישע פארטיי ענדליך געלונגען צו געווינען די מאיאריטעט א דאנק די הילף פון דער פרייער דעמאקראטישער פארטיי וועלכע האט איר אויך געשטיצט. ווילי בראנדט, דער פירער פון דער פארטיי, איז געווארן קאנצלער און געזוכט אנצוקניפן בעסערע באציאונגן מיט סאוועטישן רוסלאנד. די סאוועטן האבן זיך געלאזט און בראנדט האט דעגרייכט א 4 קראפטיגע הסכם (אקארד) צו בערלין און די אפיציעלע אנערקענונג פון ביידע רעגירונגען. א יאר דערויף זענען ביידע רעגירונגען איינגעשריבן געווארן און די פאראייניגטע פעלקער אבער בראנדט האט רעזיגנירט פון זיין בענקל נאך פאר זיין ארבעט איז פארענדיגט געווארן נאכדעם וואס מען איז דערגאנגען אז איינער פון זיין אינערליכע פערזענליכע שטאב איז געווען א שפיאן פאר מזרח דייטשלאנד.
בראנדט איז איבערגענומען געווארן דורך העלמוט שמידט (1974-1982). נאך שמידט איז דער נעקסטער קאנצלער געווען העלמוט קאהל (1982-1998) פון דער קריסטלעך דעמאקראטישן פאראיין. קאהל האט געטאן א גוטע ארבעט און ער איז איבעראל באגריסט געווארן דערפאר. ער איז עטליכע מאל ווידער-ערוועלט געווארן און האט געשאפן א פראמינענטן נאמען פאר דייטשלאנד אין דער אינטערנאציאנאלער געמיינדע. צוביסלעך האבן די צוויי דייטשע רעגירונגען אנגעהויבן בעסערע באציאונגן אין פינאנציעלע פראגעס און שפעטער אויך אין נסיעות. אין 987' האט דער מזרח דיישטלאנד פרעזידענט, עריך האנעקער, געבראכן די אייז און איז געווארן דער ערשטער מזרח פרעזידענט אפצוהאלטן אן אפיציעלע באזוך אין מערב דייטשלאנד.
דייטשלאנד פאראייניגט זיך צוריק
אין די 980' יארן האבן די אייראפעאישע קאמוניסטישע רעגירונגן אנגעהויבן ווייזן פארמערנדיגע צייכנעס פון איבערשטרענגעניש און יעדער האט געקענט זען אז די קאמוניסטישע סיסטעם איז לעכערליך. די קאמוניסטישע רעגירונגן האבן דאן אנגעהויבן אויפציען דעמאקראטישע רעפארמען און האבן פארגרינגערט די טרעוול פארבאט צו מערב. די מזרח דייטשע איינוואוינער האבן דאן אויסגענוצט די געלעגנהייט און זיך אריבער געכאפט קיין מערב דייטשלאנד דורך די סאציאליסטישע לענדער ווען זייער רעגירונג איז געשטאנען פארצווייפעלט נישט וויסנדיג וואס צו טאן ווייטער. די מערב רעגירונג האט גוט אויפגענומען די נייע אימיגראנטן און זיי געשאפן ארבעט. מען קען זיך פארשטעלן וואספארא קריזיס עס האט אויסגעבראכן אין מזרח דייטשלאנד. טויזנטער ביזנעסער זענען אונטערגעגאנגן און די וויכטיגע באדערפענישן האבן אנגעהויבן מאנגלן. האנעקער האט רעזיגנירט פון אמט און זיין נאכפאלגער, עגאן קרענז, האט צוגעזאגט רעפארמען. קרענז האט גענומען שנעלע שריט און האט איבערראשט גאנץ דייטשלאנד מיט זיין מעלדונג אז די בערלינער וואנט איז מער נישט גילטיג און וועט מער נישט סערווירן קיין שום פונקציע.
דעמאקראטישע לעכצער פון ביידע זייטן האבן אנגעהויבן אראפרייסן דעם סימבאלישן מויער און פרישע 200,000 מענטשן האבן פארלאזט מזרח דייטשלאנד דורך די נארוואס אויפגעריסענע עפענונגן. די מערב רעגירונג האט דאן אויסגענוצט די געלעגנהייט אויף פארקערט און אנגעהויבן אריינשיקן הילף פאר די אונטערגעדרוקטע איינוואוינער. מיט וואס א טאג מער זענען די צוויי סאסייאיטיס געווארן מער אפען איינע צו די אנדערע און אין 990' האבן די צוויי רעגירונגן געלאנטשט א פאראייניגטע פינאנציעלע סיסטעם. פון דארט איז שון אלעס געגאנגן שנעל און די מזרח רעגירונג האט אויף יעדע אישו אנגענומען דער דעמאקראטישער וועג וועלכע מערב דייטשלאנד האט אנגעבאטן. אום אקטאבער 993' האבן זיך די צוויי דייטשלאנדס אפיציעל פאראייניגט דורך די אויפלעזונג פון די מזרח רעגירונג. די ערשטע וואלן פון דאס גאנצע לאנד צוזאמען איז אפגעהאלטן געווארן אין דעצעמבער. די קאאליציע איז אנגעפירט געווארן דורך קאהל וועלכער האט גענומען א טייל אין די ווידער-פאראייניגטע רעגירונג. א יאר דערויף האט די בונדסטאג באשטימט בערלין אלס די הויפט שטאט פון דייטשלאנד און מען האט אנגעהויבן טראנספערירן די רעגירונג אוועק פון באן. נישט אלעס איז געלונגן צו טראנספערירן אזוי שנעל און זענען פארבליבן אין באן ביז'ן היינטיגן טאג.
מיט דער פאראייניגונג פון די צוויי דייטשלאנדס איז די ווידער-פאראייניגטע רעגירונג געווארן די 12'טע לאנד אין די דעמאלט גערופענע מעסטריקט טריטי (אפמאך) וועלכע האט פארמירט די אייראפעאישע פאראיין. די מיטגלידער אין די אי-יו האבן זיך געברויכט צושטעלן צו א פאראייניגטע עקאנאמישע און אויסערן פאליסי. דייטשלאנד האט אנגעהויבן ארבעטן ארייגענומען צו ווערן אין די יו-ען סעקיוריטי קאונסיל און האט עס דעגרייכט נאכדעם וואס א דייטשע קאנסטיטוציאנאלע געריכט האט געאורטיילט אז דייטשלאנד איז פאסיג אנטייל צו נעמען אין שלום אפעראציעס אויסער נאטא. אין 994' האבן די לעצטע פארבליבענע רוסישע טרופן פארלאזט בערלין, סיגנאליזירנדיג די ענדע פון דער 50 יעריגער אקופאציע אין מזרח דייטשלאנד דורך סאוועט רוסלאנד. ווי נאר דאס האט פאסירט זענען די לעצטע 200 אליאירטע טרופן אויך אהיימגעגאנגן און בערלין איז צום ערשטן מאל זינט די צווייטע וועלט קריג מער נישט געווען גאסט-געבער צו אויסערן טרופן.
פאראייניגונג שוועריקייטן
מיט דייטשלאנד'ס פאראייניגונג זענען טויזנטער לאנגיעריגע צושיידטע פאמיליע'ס און פריינט צוריק פאראייניגט געווארן אבער די פאראייניגונג האט נישט געהאט נאר א גלאטע זייט, עס האט מיטגעברענגט א רייע עקאנאמישע און סאציאלע פראבלעמען מיט וועלכע דאס לאנד האט זיך שווער געקענט אן עצה געבן. די פראבלעמען האבן אריינגערעכנט: א מאנגל אין הואזינג, ארבעטסלאזיקייט, פארמערטע פארברעכן, און געוואלדטאטן פון רעכטע פליגלן קעגן די אויסלענדישע איינוואוינער וועלכע האבן געברענגט צו ריזיגע פראטעסטן. די מערב רעגירונג האט געהאט גערעכנט אויסצוגעבן אסאך געלט נאך די פאראייניגונג אבער ווען עס איז געקומען דערצו זענען די קאסטן אריבער אלע ערווארטונגן ווען אין מזרח האט מען אפילו נישט געקענט אנזען קיין רעזולטאטן. די רעגירונג האט דאן בלית ברירה געהעכערט שטייערן און פארמינערט רעגירונגס פראגראמען. אויך האט די רעגירונג פרובירט צו פארקויפן זייער אסאך פון די גאר גרויסע ביזנעסער פון מזרח דייטשלאנד וועלכע זענען געווען צו טייער אויפצוהאלטן. די פאראייניגונג האט אויך מיטגעברענגט א רייע פראבלעמען אינערהאלב די ארבעט'ס קראפט ווען הונדערטער מזרח ביזנעסער וועלכע זענען באשיצט געווארן דורך די קאמוניסטישע רעגירונג זענען יעצט געבליבן איינזאם און האבן שווער געקענט קאנקורירן מיט די מער פארגעשריטענע מערב ביזנעסער אין די זעלבע קאטעגאריעס. עס האט געדויערט יארן צו לעזן דעם פראבלעם און האט אפגעקאסט זייער אסאך געלט וועלכע די שטייער צאלער האבן צושטייער געגעבן אבער האבן גענוג דעמאנסטרירט קעגן דעם.
דאס ערגסטע פון אלעם איז געווען די אומרואיגקייט וואס די מזרח איינוואוינער האבן געברענגט ווען צענדליגער טויזנטער האבן פארלוירן זייערע דזשאבס און אסאך האבן אויך פארלוירן זייערע הייזער ווען די נייע רעגירונג האט ארומגעטוישט די מאפעס, אראפשניידנדיג טיילן וועלכע די נאציס האבן אומלעגאל קאנפיסקעטירט. געהאלטן זענען געווען פיל נידעריגער אין מזרח ווי אין מערב פאר די זעלבע דזשאבס און אויך די פענסיעס זענען געווען א שפאט קעגן מערב ארבעטער. די אלע פראבלעמען זענען ארויסגעברענגט געווארן דורך ריזיגע פראטעסטן וועלכע די מזרח איינוואוינער האבן דורכגעפירט. אין איין פאל איז די גאנצע האפן שטאט ראדסטאק כמעט געבליבן אן ארבעט נישט קענענדיג זיך פארגלייכן מיט די מערב האפן שטעט. מען קען זיך פארשטעלן וואספארא קאפ-וויי דאס האט אנגעמאכט אויף די נארוואס פארגרעסערטע רעגירונג. אין די יארן נאך דער קריג זענען צענדליגער טויזנטער אויסלענדישע אריינגעלאזט געווארן קיין דייטשלאנד צו ארבעטן דארט. די אימיגראנטן האבן נישט געקענט ווערן קיין בירגער אבער האבן אריינגעברענגט זייערע פאמיליעס מיט זיך, העכערנדיג די באפעלקערונג מיט גרויסע פראצענטן. רוב פון די ארבעט'ס אימיגראנטן זענען געקומען פון איטאליע און טערקיי. אין סך הכל זענען איבער צוויי מיליאן אזעלכע אנגעקומען אין לאנד ביז אין 990'. אין צוגאב זענען 400,000 אימיגראנטן געקומען קיין דייטשלאנד וואוינען אלס גלות זוכער, רוב דערפון זענען געווען פון יוגאסלאוויע. די אויסלענדישע זענען געווען אויפ'ן צימבל פון עקסטרעמע גרופעס און רעשט נאצי שטיצער וועלכע האבן אטאקירט די אויסלענדישע און אומגעברענגט 17 מענטשן אין 2,300 אטאקעס. די דייטשע רעגירונג האט זייער שטרענג גענומען די אטאקעס און שווער געארבעט צו צוברעכן די אומלעגאלע רינגן. די רעגירונג האט אבער אויך צוגעהערט זייער קעגענערשאפט און געשרינקן די ליבעראלע פאליסי איבער די גלות זוכער. די נייע פאליסיס האבן נישט קיין סאך געהאלפן אפשטעלן די אטאקעס וועלכע האבן אנגעהאלטן ביז טיף אין די 90'ער יארן. רוב אטאקעס זענען פארגעקומען אין מזרח דייטשלאנד וואו א פינפטל פון די באפעלקערונג וואוינט. העלמוט קאהל האט אנגעהאלטן זיין זיץ אויך אין די 94' עלעקציעס, טראץ די אלע אומרוען. קאהל האט טאקע פארלוירן אסאך זיצן אין די בונדסטאג אבער האט באוויזן איבערצוצייגן די דייטשע באפעלקערונג אז ער האט געטאן דאס בעסטע פון זיין זייט צו העלפן איבערקומען די שוועריקייטן. מיט זיין ווידער-ערוויילונג איז ער געווארן דער לענגסטער קאנצלער אין די נאך מלחמה דייטשלאנד.
עקאנאמישע איבערבוי
אין 997' איז דייטשלאנד'ס ארבעטסלאזיקייט ראטע געשפרינגן צו 12.2 פראצענט צוליב די עקאנאמישע שוועריקייטן, הויכע געהאלטן, און קעלטערע וועטערס וועלכע האט געשטערט די אינדוסטריאלע פאבריקן און ארבעטער. די דייטשע רעגירונג האט זיך צוזאמנגעזעצט מיט אנדערע אייראפעאישע רעגירונגן צו די אזויגערופענע "מאסטריכט טריטי" אין וועלכע מען האט דיסקוסירט דייטשלאנד'ס אדאפטירונג פון די יורא וועלכע איז דאן פארגעשטעלט געווארן אלס א נייע איינציגע וואלוטע פון די אי-יו (אייראפעאישע פאראיין). צו קענען אדאפטירן די יורא האט דייטשלאנד ערשט געמוזט זיך צושטעלן די די אי-יו'ס פארלאנגן וועלכע האט אריינגענומען א נידעריגע בודזשעט דעפיציט און אינפלאציע. קאנצלער קאהל האט דאן אנאנסירט פלענער צו שניידן דייטשלאנד'ס וועלפעיר סיסטעם מיט ביליאנען דאלארן. זיין קאנטראווערסיאלער פלאן, וועלכע האט געמיינט ווייניגער אנעמפלאוימענט און קראנקע טעג בענעפיטן, האט געברענגט באלדיגע פראטעסטן פון די מאסן און שטארקע קעגענרשאפט פון די סאציאלע דעמאקראטישע פארטיי.
קאהל'ס פלענער האבן זיך נישט אויסגעארבעט אפילו נאכדעם וואס ער האט געשניטן די בענעפיטן און די ארבעטסלאזיקייט איז ווייטער געשטיגן יעדע מאנאט. די דייטשע באפעלקערונג האט פארלאנגט מען זאל אפשטופן די אדאפטירונג פון די יורא ווילאנג די עקאנאמיע וועט זיך סטאביליזירן. אינדערצווישן האבן זיך אונטערגערוקט די קומענדיגע עלעקציעס וואו קאהל איז געשטאנען מיט זייער שוואכע שאנסן נאכדעם וואס די ארבעטסלאזיקייט אין מזרח דייטשלאנד איז געשטיגן צו 18.6 פראצענט און אויך זיי וועלכע זענען געווען זיינע שטיצער האבן אנגעהויבן קווענקלן איבער זיין אמט. ווען דאס לאנד איז געשטאנען הארט פאר די עלעקציעס אין 998' איז שוין די ארבעט'סלאזיקייט ראטע געשטאנען ביי 12.6 פראצענט איבער דאס לאנד און ביי 18.4 פראצענט אין מזרח דייטשלאנד. רוב אפאזיציע גרופעס האבן אפעלירט צו די באפעלקערונג צו ערזעצן קאהל אין די עלעקציעס וועלכע האט טאקע פאסירט. די סאציאלע דעמאקראטישע פארטיי האט געוואונען די מאיאריטעט און איר פירער גערהארד שראדער איז געווארן קאנצלער, ענדיגנדיג א 16 יעריגע קאנסערוואטיווע תקופה אונטער קאהל. הארט בעפאר די וואלן האט דייטשלאנד אפיציעל אדאפטירט די יורא וועלכע איז אריינגעקומען אין די סיסטעם צווישן די יארן פון 999' און 02'.
שראדער'ס צייטן
אין מערץ 1999 האט דייטשלאנד זיך באטייליגט אין נאטא'ס מיליטערישע קאמפיין קעגן יוגאסלאוויע (היינט די רעפובליק פון סערביע) אפצושטעלן זייערע אטאקעס אויף די עטנישע אלבאניער אין קאסאווא. דאס איז געווען די ערשטע מאל זינט די צווייטע וועלט קריג וואס דייטשלאנד האט זיך באטייליגט אין א מיליטערישער אפעראציע. אין דעצעמבער 1999 האבן רעפרעזענטיוון פון דער דייטשער רעגירונג און אינדוסטריעס אנאנסירט אויפצושטעלן א 5.2 ביליאן דאלארדיגער קאמפענסאציע פאנד פאר די מענטשן וועלכע האבן געארבעט ווי קנעכט אין נאצי-תקופה דייטשלאנד. די אנאנסירונג איז געקומען נאך אנגייענדיגע געשפרעכן און פארהאנדלונגען צווישן די רעפרעזענטיוון פון דער דייטשער רעגירונג, יידישע גרופעס, און די פאראייניגטע שטאטן. אינעם פלאן האבן איבער א מיליאן מענטשן געברויכט באקומען קאמפענסאציע פאר זייער ארבעט.
רעפערענצן
דייטשלאנד קאַטעגאָריע:דייטשלאנד
העקני וויק באן סטאנציע
העקני וויק  איז א באן סטאנציע אויף דער נארד לאנדאן ליניע פון דער לאנדאנער איבערגרונט אין דער לאנדאנער בארא פון העקני אין מזרח לאנדאן. זי איז אין טראוולקארט זאנע 2.
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפֿנט אום 12טן מיי 1980.
באדינונגען
די באדינונג אחוץ פון די שפיץ שעה׳ן איז:
משה דיין
משה דיין (20סטן מיי 1915 - 16טן אקטאבער 1981) איז געווען א ישראלדיקער פאליטיקער, גענעראל, זיכערהייטס מיניסטער, פערטער שעף פון גענעראל שטאב פון צה"ל, טייל נעמענדיק אין אלע מלחמות וואס ישראל האט געהאט, ביז ער איז געשטארבן.
זיינע קינדהייט יארן
ער איז געבוירן אין דגניה, די ״מוטער״ פון די קיבוצים, צו זיינע עלטערן שמואל דיין און דבורה (זלאטאווסקי). שפעטער האבן זיך זיינע עלטערן אריבערגעצויגן קיין נהלל, א דארף פון ערד-ארבעטער, דארט האט ער געלערנט אין שולע. נאך שפעטער האט ער געלערנט אין אגריקולטורער שולע, דארט האט ער זיך באקענט מיט זיין צוקונפטיגער פרוי, רות שווארץ אין 1934. זיי האבן חתונה געהאט אין 1935.
זיין מיליטערישע קאריערע
ביי דעם פאגראם פון תרפ"ט, איז ער שוין געווען א מיטגליד אין דער הגנה, זייענדיק פופצן יאר, שפעטער ביי דעם אראבישן רעוואלט, ביי מאורעות תרצ"ו-תרצ"ט, איז ער געווען א קעמפער, אין די פעלדס קרעפטן פון יצחק שדה, און די ספעציעלע נאכט רינגען פון ווינגייט.
אין 1939, איז דיין ארעסטירט געווארן מיט נאך 42 זעלנער, ביים קאמאנדירן קורס, ווי זיי זענען פאראורטיילט געווארן צו צען יאר טורמע, פארן טראגן אומלעגאלע וואפן, זיי זענען אפגעזיצן אין עכו טורמע.
די צווייטע וועלט מלחמה
די בריטישע ארמיי האט געדארפט די שטיצע פון די מענטשן אין פאלעסטינע, ספעציעל קעמפער, האט מען אים באפרייט, דער מיטל מזרח איז געווען אין א כאאס צושטאנד, אין איראק, איז פארגעקומען א פרא נאצישע אויפשטאנד, די ווישי רעגירונג האט געהערשט אין סיריע, און אין לבנון, האט די בריטישע ארמיי אונטערגענומען אן אפעראציע פון אייננעמען לבנון, משה דיין איז געווען דער וועג ווייזער, פאר די זיבעטע אויסטראלישע דיוויזיע, א פראנצויזישע ציל-שיסער, האט אים דורכגעשאסן די שפאקטיוו, און די גלאז איז אים אריין אינעם לינקע אויג, וואס האט געשעדיגט זיין זע קראפט אויף שטענדיג, אויפן לינקע אויג.
די זעלבסטשטענדיקייט מלחמה
יעקב דורי, דער ערשטער שעף פון גענעראל שטאב, פון די הגנה און שפעטער צה"ל, האט אים גערופן דינען אלס ספעציעליסט פארן אראבישן אפטיילונג אין די הגנה, פון אנהייב אלס ביורא ארבעט, שפעטער איז דיין געווארן א גענעראל אויפן פראנט, ער האט גמאכט א פארשטענדעניש מיט די דרוזן, און די דרוזן האבן געקעמפט קעגן די אראבער.
ער האט געקעמפט קעגן די סירישע ארמיי אין דגניה, ארויס שטויסנדיג די סירישע פון לאנד, נאכן זיג אויפן דגניה פראנט איז ער געווארן א גענעראל אינעם אכטן מעכאניזירטע ארמיי, אונטער יצחק שדה, ער איז געפארן קיין אמעריקע טייל נעמען אין די לוויה פון מיקי מארקוס, דער ערשטער גענעראל צו ווערן א פראנט קאמאנדיר אין ישראל.
דיין האט אין א אקציע איינגענומען די שטאט לוד, דיין אט געדינט אין דער 8טער געפאנצערטע בריגאדער אונטער יצחק שדה מיט די פליפעלד, שפעטער איז זיין באטאליאן אריבערגעפירט געווארן אין דרום, צו קעמפן קעגן די עגיפטישע זעלנער, דערנאך איז ער געווארן קאמאנדיר פון די עציוני בריגאדע, און דערפאר איז ער געווען, דער וואס האט אנגעפירט די געשפרעכן, מיט יארדאניע אויף א וואפן שטילשטאנד, אין די ירושלים אומגעגנט, און ביים אונטערשרייבן האט דיין אונטערגעשרבן.
נאך דער מלחמה
ביי די סיני מלחמה, האט דיין איינגעשטימט צו אטאקירן עגיפטן, מיט בריטישע און פראנצויזישע הילף, וואס דאס האט אים געברענגט אלס א גיבור אין די אויגן פון די ישראלער, זייענדיג א געניטער גענעראל, האט ער געברענגט ישראל צו א פאליטישע זיג, די ארמיי האט אבער זיך געמוזט צוריקצוען פון די סיני האלב אינזל.
פאליטיק
ווען מנחם בעגין האט געווינען, אין יאר 1977, איז דיין געווארן אויסערן מיניסטער, און האט אסאך צוגעהאלפן צום שלום אפמאך, מיט אנוואר סאדאט, פרעזידענט פון עגיפטן, אבער שטענדיקע שטרייטן צווישן בעגין און דיין, האבן געברענגט דערצו אז דיין האט רעזיגנירט פון אמט.
זיין לעצטע צייט
מען האט געפונען ביי אים די ביטערע מחלה, און ער איז אפערירט געווארן, אין 1981 חול המועד סוכות, האט ער געהאט א הארץ אטאקע, און ער איז געשטארבן, ער איז באגראבן געווארן אין נהלל, ווי זיין צוואה.
משפחה
מיט זיין ווייב רות, האט דיין געהאט דריי קינדער יעל, אהוד (אודי) און אסף (אסי).
נאך 37 יאר האט משה דיין גע׳גט זיין ווייב רות, און האט געהייראט (בזיווג שני) רחל (ראבינאוויטש).
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:כנסת דעפוטאטן קאַטעגאָריע:שעפן פון גענעראל שטאב פון צה"ל
ליהיא טאלידאנא
ליהיא טאלידאנא (געבוירן תשס"ב 2002), זינגער, שאַפֿער און אַקטריסע.
ביאגראפיע
ליהיא טאלידאנא איז די טאָכטער פונעם קאַמפּאזיטאר און זינגער אבי טאָלעדאַנאָ און מוטער חגית. זי איז אַ באַרימטע קינסטלערין און טענצערין פון גן יבנה אַ צוועלפט-קלאַס תּלמיד אין דער פון שולע די תלמה ילין. ווער האָט שוין געראטן צו אַרויסגעבן אַ דעבוט ליד מיט אַ יאָר און אַ האַלב צוריק גערופן "מייַן האַרץ איז וועגן 200".
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן קאַטעגאָריע:ישראלדיקע זינגערס
אגרת ירמיהו
אגרת ירמיהו איז איינע פון די ספרים חיצונים אויף נביאים און ווערט פאלש נתייחס צום נביא ירמיהו.
די חוקרים זענען מחולק צי עס איז ארגינעל געשריבן געווארן אויף לשה"ק אדער גריכיש.
אין דעם גריכישן תנ"ך געפינט עס זיך נאך מגילת איכה און אין דעם רוימישן נאך ספר ברוך.
עס אנהאלט צווי-און-זיבעציג פסוקים וואו עס ווערט ארויסגעברענגט אז די פאלשקייט פון די ע"ז און אז מען זאל זי נישט דינען.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:ספרים חיצונים
גדליה שארר
הרב גדליה הלוי שאָרר (תר"ע, 1910 - ז תמוז תשל"ט, 2טן יולי 1979 ) איז געווען דער ראש ישיבה פון תורה ודעת אין די פֿאַראייניקטע שטאַטן.
לעבנסגעשיכטע
ער איז געבוירן געווארן אין איסטריק, נישט ווייט פון פשעמישל, גאליציע, אין א משפחה פון סאדיגורער חסידים. זײַן זיידע, נאָך וועמען ער הייסט, איז געווען רבי גדליה שור פון אסטריק. ס׳איז אנגענומען אין דער משפחה אז זיי זענען אייניקלעך פון רבי גדליה פון ליניץ, א תלמיד פונעם מעזריטשער מגיד. אין זײַן יוגנט האָט זײן משפּחה עמיגרירט קיין ניו־יאָרק. ער איז געווען פון די ערשטע בחורים אין ישיבת תורה ודעת. נאך זיין חתונה איז ער געגאנגען לערנען אין דער קלעצקער ישיבה וואו ער האט א שטיק צייט געלערנט ביי רבי אהרן קאטלער און געווארן זיינס א תלמיד מובהק.
נאָכן צוריקקערן קיין אַמעריקע איז ער באַשטימט געוואָרן א מגיד שיעור אין תורה ודעת. צענדליגע יארן האט ער געדינט אלס ראש ישיבה. ער האט אויך געדינט אלס ראש ישיבה אין בית מדרש עליון. אונטער זיין השפּעה האָבן עטלעכע פון די בחורים פון די ישיבות באקומען א חסידישע השפּעה, ספעציעל הרב משה וואָלפסאָן.
ער איז געווען איינער פון די פירער פונעם חרדישן ציבור אין די פאראייניגטע שטאטן, א פירער פון אגודת הרבנים, א פירער פון אגודת ישראל אין די פאראייניגטע שטאטן, און אן אקטיוויסט פאר חינוך עצמאי.
ער איז נפטר געווארן אין תשל״ט, אין מיטן פון א שבע ברכות סעודה פון א תלמיד, עטלעכע מינוט נאָך פאַרענדיקן זיין דרשה לכבוד דעם חתן. זיין אָרון האָט מען אריבערגעפירט קיין ארץ ישראל און ער איז באַגראָבן געוואָרן אין הר הזיתים אין ירושלים.
נאך זיין פטירה איז ארויס א סעריע ספרים "אור גדליה" - אויף תורה, מסכתות פון ש"ס, ווי אויך מוסר שמועסן, וואס מ׳האט צאמגעשטעלט פון זיינע שיעורים און שמועסן אין דער ישיבה.
משפחה
ער האט געהאט פיר זין און פיר טעכטער. זיינע זין זענען:
איינער פון זיינע איידעמעס איז הרב משה זילבערבערג, אייניקל פונעם רב פונעם פיטסבורגער רב, רבי אברהם בנימין זילבערבערג, און מחבר פון די ספרים "זכרון צבי מאיר" און א געוועזענער מגיד שיעור אין ישיבת בית מדרש עליון.
הרב צבי מאיר זילבערבערג איז זיין אייניקל. זיין אייניקל רבי חיים יהושע שארר איז אן איידעם ביים גערער רבי׳ן, רבי יעקב אריה אלטער.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער רבנים קאַטעגאָריע:ראשי ישיבות קאַטעגאָריע:אגודת ישראל קאַטעגאָריע:נקבר אין הר הזיתים
באסטאן
קליין|200px
באסטאן איז די הויפטשטאט און די גרעסטע שטאט אין דעם אמעריקאנער שטאַט מאסאטשוסעטס און אין גאנץ ניי ענגלאנד. די שטאט איז די 24סטע גרעסטע אין די פאראייניגטע שטאטן, מיט א באפעלקערונג (געשאצט) פון 645,966 אין יאר 2013. איינוואוינער פון באסטאן הייסן "באסטאנער".
באסטאן האט געהאט דעם ערשטן סאבוויי סיסטעם אין די פאראייניקטע שטאטן.
היסטאריע
באסטאן איז געגרינדעם דעם 17טן סעפטעמבער, 1630, דורך פוריטאנער קאלאניסטן פון ענגלאנד. במשך 100 יאר איז באסטאן געווען די גרעסטע שטאט אין בריטישער צפון אמעריקע.
ביי אידן
הר"ר פינחס דוד הורוויץ האט זיך באזעצט אין באסטאן ווען ער איז געקומנן פון ירושלים, און האט אויפגעשטעלט דאס באסטאנער חסידות. דער פריערדיקער באסטאנער רבי, הר"ר לוי יצחק הורוויץ האט א בית מדרש אינעם ברוקליין געגנט פון באסטאן.
באסטאנער מאראטאן אטאקע
די באסטאנער מאראטאן אטאקע איז געווען א טעראריסט אטאקע וואס איז פארגעקומען דעם 15טן אפריל 2013 בעת טויזנטער מענטשן האבן מארשירט אין דעם יערליכן מאראטאן אין באסטאן, מאסאטשוסעטס. 2 באמבעס האבן עקספלאדירט, 13 סעקונדעס באזונדער. די אטאקעס זענען דורכגעפירט געווארן דורך צוויי ברידער.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:אידישע יישובים קאַטעגאָריע:פארט שטעט אין די פאראייניגטע שטאטן קאַטעגאָריע:מאסאטשוסעטס
מערקור
פֿיזיש זעט אויס מערקור ענלעך צו דער לבנה. ער האט אסאך קראטערס אבער נישט קיין סאטעליט און אויך נישט קיין אטמאספערע. ער האט אסאך אײַזן אינמיטן וואס שאפֿט א מאגנעטיש פֿעלד. די אויבערפֿלאך טעמפעראטור בײַט זיך צווישן 90 און 700 K (דאס הייסט פֿון -183 °C ביז 427 °C ).
24סטן אפריל
דעם 24סטן אפריל איז דער 114טער טאג פון יאר (115טער אין אן עיבור־יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 251 טעג.
מערקור
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:פלאנעטן פון דער זון סיסטעם
24סטן אפריל
פייערטעג
24
באדען-באדען
באדען-באדען איז א קורארט שטאט ביים אָאָס טײַך אין דרום-מערב דייטשלאנד, 44 ק"מ צפון-מזרח פון  שטראסבורג און 32 ק"מ דרום-מערב פון קארלסרוע.
צווילינג שטעט
באדען-באדען האט די צווילינג שטעט:
קאַטעגאָריע:שטעט אין דייטשלאנד
אמטראק
אַמטראַק (ענגליש: Amtrak) איז דער געשעפטס נאמען פון דער נאציאנאלער פאסאזשירן באן געזעלשאפט פון די פאראייניגטע שטאטן פון אמעריקע. די געזעלשאפט געהערט דעם שטאַט און דינט פאסאזשירן פאר אינטער-סיטי רייזן (צווישן שטעט). די באן פארט אין די מייסטע גרעסערע שטעט אין די פאראיינקטע שטאטן.
קאַטעגאָריע:באן טראנספארט קאַטעגאָריע:פאראייניגטע שטאטן
נומערן טעאריע
נומערן טעאריע א צווייג פון מאטעמאטיק וואס שטודירט די נאטירלעכע צאלן.
וויכטיקע טעמעס אין נומערן טעאריע זענען:
צווישן די טעארעמען אין נומערן טעאריע זענען:
היסטאריע
נומערן טעאריע האט אנגעהויבן בליען אין אוראלט גריכנלאנד, ספעציעל די ארבעט פון פיטאגאראס, אוקלידוס און דיאפאנטוס. אויסגעצייכנטע ביישטייערער פון דער מאדערנער תקופה זענען פערמא, אוילער און גאוס.
אנווענדונגען
גוט באקאנטע אנווענדונגען פון נומערן טעאריע זענען פארשלעסלונג פון דאטן מעלדונגען און דאטן קאמפרימירונג.
עלעמענטארע נומערן טעאריע ווערט אויסגעלערנט אין דיסקרעטע מאטעמאטיק קורסן פאר קאמפיוטער וויסנשאפטלער.
שלמה ברוך פראגער
הרב שלמה ברוך סג"ל פראגער איז געווען רב אין פעטראוואסעלע, יוגאסלאוויע בעפאר דער צווייטער וועלט מלחמה.
זיין איידעם איז געווען רבי חיים יעקב ברעזניטץ ארטיגער מו"ץ ומ"מ און מח"ס כוכב מיעקב קול יעקב א. נ.
קאַטעגאָריע:רבני אונגארן
כלל
כלל צייכענט אן דער גאנצער קאלעקטיווער זאמעלונג פון זאכן באגריפן אדער מענשטן לויט די פאקטארן פון א מערהייט פון דער סעלעקטירטע גרופע וואס מאכט זיי ביינאזאם אייניג זיי קלאסיפאצירן אין איין קאטעגאריע.
עס איז די פארקערטער פון א פרט וואס איז בלויז א איין אייציקער דעטאל ארויס און באזונדער פונעם כלל.
אין ענגליש איז דא אזא ענדליכע באגריף דאס הייסט קאלעקטיוו, אבער מען נוצט דאס מייסטענס בלויז אויף מענטשן נישט אזוי ווייט אויף באגריפען ווי כלל, דאס קומט פונעם שורש קאלעקציע ווייל די אלע מענטשן האבן איין ביינאזאמער אינטערעס וואס קאלעקטירט זיי צוזאמן אין א קאלעקטיווע גרופע.
צום ביישפיל ביי מענשטן איז שייך צו זאגן כלל ישראל דאס הייסט די כלל פון אידישע פאלק. זייער גאנצער זאך וואס פארבינדט זיי און וויאזוי מען רופט זיי צוזאמן איז כלל.
ביי פיראכץ'ער איז שייך צו זאגן אז מען פירט זיך ווי די כלל, אדער אז אן הנהגה איז נישט קיין כלל נאר א יוצא מן הכלל דאס הייסט א אויסנאם.
מען קען אויף רופן פאליסיס כללים ווייל אזוי פירט זיך די כלל, ווי די כלליים פון שרייבן אידיש לויט די ייוו"א אינסטעטוט קען אויך גערופן ווערן כלל אידיש.
אידישקייט
עס איז דא א גאנצער קאפיטל פון וויאזוי מען קען דרשענען הלכות פון די תורה לויט די כללים און די פרטים וויאזוי עס איז געשריבן אין די תורה אויב די כלל איז פאר נאך אדער אינמיטן פון א פרט אדער א מעשה האט די כלל אנדערע השלכות אויפן פסק.
זעהט אויך
קאטעגאריע:שפראך
קאטעגאריע:קהילה
ברייען מעי
ער איז באוואוסט פארן זיין דער הויפט גיטאריסט אין די ראק באנד קווין. ער שפילט אויך אויפן פּאָרטעפיאַן (פּיאַנע\קי-באורד) און בענדזשאו.
ער שפילט מיט אן אייגנארטיגע היימיש געמאכטע גיטאר גערופן די רויטע ספעציעל.
פון זיינע מערסט באוואוסטע קאמפאזיציעס זענען: ווי וויל ראק יו,
ער ווערט פאררעכנט פון די בעסטע גיטאריסטן. אין 2012 האבן די ליינער פון די גיטאר וועלט מאגאזין איהם באשטימט אלס צווייט בעסטער גיטאריסט פון אלע צייטן.
ביאגראפיע
ער איז געבוירן דעם ניינצנטן יולי 1947 אין העמפטאן, לאנדאן.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:ענגלענדער קאַטעגאָריע:מוזיקער קאַטעגאָריע:פיאניסטן קאַטעגאָריע:קאמפאזיטארן קאַטעגאָריע:אסטראנאמען קאטעגאריע:לעבעדיגע מענטשן
תבונה
דאס ספר תבונה איז א פירוש אויפן רמב"ם און ירושלמי נתחבר געווארן דורך הגאון רבי יצחק אייזיק קראסילשציקאוו פון פאלטאווע און דערנאך מאסקווע, רוסלאנד.
פירוש אויפן רמב"ם
דאס איז א לומד'ישער חיבור וואס דער מחבר האט אליין געדרוקט אין רוסלאנד, אנהויבנדיג אין יאהר ה'תרפ"ו.
עס איז געווען דאס לעצטע תורה'דיגע ספר געדרוקט צו ווערן אין רוסלאנד פאר די קומענדיגע קרוב צו הונדערט יאר, ווען קאמוניזם איז צאמגעפאלן.
פירוש אויפן ירושלמי
דער דאזיגער פירוש האט דער גאון אנגעהויבן שרייבן אונטער סכנה'דיגע אומשטענדן, ווען ער איז שוין געוועהן פארטריבן אין מאסקווע וואו ער האט געדיענט אלס בוכהאלטער נישט ווייט פונעם קרעמלין.
ער האט דאס געשריבן אהן קיין שום ספרים מיט זיך, בלויז א ירושלמי וועלכער ער האט געהאט באהאלטן.
ער האט עס צוטיילט אין צוויי חלקים: תולדות יצחק וועלכע איז א פירוש און ביאור צו פארשטיין די שקלא וטריא פון די גמרא, און תבונה וואס איז לומדישע עיונים און חידושים. די טויזנטער בלעטער וואס ער האט אפגעשריבן האט נאכן דרוקן באטראפן אזויפיל ווי עלף גרויסע בענדער, וואס איז דער גרעסטער חיבור געשריבן צו וועהרן אויפן ירושלמי.
ווי ער שרייבט אין די הקדמה האט ער מיט דעם געשטילט זיין גלוסטעניש ארויפצוגיין קיין ירושלים, וואס איז אים פארבאטן געווארן דורך די רעגירונג. ער האט פארענדיגט דעם חיבור אין יאהר ה'תשי"ג.
אום ב' אייר ה'תשכ"ה האט באזוכט ביי אים אין שפיטאל דער עסקן רבי הערשל בראנשטיין און דער גאון האט אים געבעטן א תקיעת כף אז ער וועט דרוקן דעם חיבור.
אסאך שוועהריגקייטן האט רבי הערשל מיטגעמאכט אויסצופיהרן זיין צוזאג. די ערשטע פאטאגראפיעס וואס ער האט געמאכט און געגעבן צו שיקן מיט די דיפלאמאטישע פּאָסט זענען פארברענט געווארן. דערנאך איז ער ארעסטירט געווארן דורך די נ ק וו ד, נישט קענעדיג מעהר פאהרן האט ער געשיקט א סך הכל פון זיבעצן שלוחים ביז מען האט אריבערגעברענגט די כתבים קיין ישראל, וואו רבי חיים קאניעווסקי איז זייער איבערראשט געווארן פונעם מאסיוון גאונישן חיבור אז ער האט באשלאסן דאס אליינס איבערצוארבעטן און ארויסגעבן.
עס איז געדרוקט געווארן דורך הוצאת דעת תורה פון מוסד הרב קוק.
קאטעגאריע:ספרי קודש קאטעגאריע:מפרשי הש"ס
גיטאר וועלט
גיטאַר וועלט (ענגליש: Guitar World) איז א חודש'ליכע ענגליש שפראכיגע מוזיק מאגאזין פון די פאראייניגטע שטאטן ספעציעל פאר גיטאריסטן מיט א צירקולאציע פון ארום הונדערט דרייסיג טויזנט.
עס האט צוערשט אנגעהויבן ערשיינען אום יולי 1980 און קומט ארויס דרייצן מאל א יאהר.
זינט 2005 קומען טייל מאגאזינען בייגעלייגט מיט א סי די וועלכע אנטהאלט מוזיק לעקציעס און נאך. די פרייז פון די דאזיגע איז מיט דריי דאלער מער.
לינקען
קאַטעגאָריע:מוזיק קאַטעגאָריע:צייטונגען
אברהם יעקב פרידמאן (עקבי אבירים)
קליין|300px|דער סאדיגורער רבי פירט [[טיש (חסידות)|טיש צו דער רוזשינער יארצייט אין דעם סאדיגורער בית המדרש, בני ברק, ג' חשוון תשע"א]] רבי אברהם יעקב פרידמאן (ה' אלול ה'תרפ"ח - י"ט טבת ה'תשע"ג) איז געווען דער סאדיגורער רבי פון תשל"ט. ער האט געפירט זיין בית מדרש אין תל אביב און דערנאך אין בני ברק.
אפשטאם
רבי אברהם יעקב איז געבוירן געווארן ה' אלול תרפ"ח, צו זיין פאטער פון רבי מרדכי שלום יוסף, סאדיגורער רבי אין פשעמישל, דער "כנסת מרדכי", זון פון רבי אהרן, און זיין מוטער, מרת מירל, א טאכטער פון רבי ישראל שלום יוסף העשל פון מעזשביזש.
ביאגראפיע
אין תרצ"ט איז ער צוזאמען מיט זיין פאטער ארויף אין ארץ ישראל. שפעטער האט ער אימיגרירט אין אמעריקע מיט זיין פאטער, און זיי האבן געוואוינט אין קרוין הייטס, ברוקלין. ווען זיין פאטער איז צוריק אין ארץ ישראל איז ער געבליבן אין ניו יארק, ביז די תש"ך יארן.
ווען זיין פאטער האט נאך געלעבט האט ער אויפגעשטעלט די רוזשינער ישיבה אין בני ברק, וואו ער איז געווען ראש ישיבה.
חנניה מישאל ועזריה
מרכז|קליין| חנניה מישאל ועזריה מיט מלאך ה' (ציכונג פון שמעון (שלמה) סלומון בריטיש זון פון מייקל (מאייר) סולומון און קתרין (קייט) לוי) חנניה, מישאל און עזריה (אין זייערע אַראַמישע נעמען; שדרך, מישך, און עבד נגו), זענען דערמאָנט אין ספר דניאל, אין אַ מעשה, אין וועלכער זיי ווערן אַריינגעוואָרפן דורך נבוכדנצר אין אַ אויוון צוליב זייער אָפּזאָגן צו דינען עבודה זרה. און זענען געראטעוועט פון טויט דורך גאָט. קאַטעגאָריע:פערזענלעכקייטן אין תנ"ך
אברהם יעקב פרידמאן (עקבי אבירים)
ביאגראפיע
רבי אברהם יעקב איז געווען א מיטגליד אין דעם מועצת גדולי התורה פון אגודת ישראל.
זיינע דברי תורה זענען געדרוקט אין דעם ספר "עקבי אבירים".
ער איז נפטר געווארן י"ט בטבת תשע"ג (יאנואר 2013) נאך ווען ער האט געכאפט א לונגען אנטצינדונג. מען האט אים באערדיגט אין דעם 'נחלת יצחק' בית עולם אין גבעתיים.
משפחה
רבי אברהם יעקב האט חתונה געהאט מיט מרת ציפורה (נפטר געווארן י"א תמוז תשס"ו), טאכטער פון ר' יוסף אריה פעלדמאן, אן ארץ־ישראלדיקער עושר. זייערע קינדער זענען:
רעפערענצן
אברהם יעקב אברהם יעקב קאַטעגאָריע:ראשי ישיבות אין ישראל קאַטעגאָריע:מועצת גדולי התורה קאַטעגאָריע:אדמורי"ם אין ארץ ישראל קאַטעגאָריע:חסידישע ראשי ישיבות
טאמעיטע דיפ
טאמעיטע דיפ, אדער ווי עס ווערט גערופן אין העברעאיש מטבוחה, איז א סאלאט געמאכט מערסטנס פון פאמידאר ן, צוזאמען מיט געבראטענע קנאבל און פעפערל עך, געקאכט צוזאמען.
ער איז גאר אן אויפגעכאפטע עסנווארג, וואס היימישע אידן ארום די וועלט עסן שבת קודש ביי די סעודה, דורכ'ן איינטינקען די חלה דערין.
עס איז נישט דוקא א אידישע עסנווארג, אבער אין די אלגעמיינע וועלט איז ווייט נישט אזוי אויפגעכאפט ווי ביים היימישן ציבור. אסאך מענטשן, בעיקר חסידים, קענען ווי נישט צוגיין צום שבת אן זייער באליבטן מאכל.
איר צוזאמשטעל
טאמעיטע דיפ, איז גאר א פשוט'ע צוזאמשטעל, ממש ווי איר נאמען, דאס באשטייט פון צומאלענע טאמעיטעס, אריינגעלייגט דערין קנאבל, זאלץ און פעפער. דערנאך איז דא מענטשן וועלכע לייגן שוין צו אנדערע געווירצן לויט זייער טעם. טייל מאכן דאס גאר שארף מיט הייסע פעפער, און אנדערע מאכן דאס אביסל לייכטער.
קאַטעגאָריע:יידישע קיך קאַטעגאָריע:שבת קאַטעגאָריע:עסנווארג קאַטעגאָריע:עסנווארג און געטראנקען
הפועל חיפה
הפועל חיפה איז א פוסבאל גרופע אין ישראל.
קאַטעגאָריע:פוסבאל קאַטעגאָריע:ספארט אין ישראל
קאדיע מאלאדאווסקי
קאַדיע מאָלאָדאָווסקי (10טן מיי 1894–23סטן מערץ 1974) איז געווען אַ יידיש־שפראך שרייבערין און קריטיקער. זי האָט געשריבן לידער, עסייען אין זשורנאַלן ווי ,,ליטערערעשע בלעטער’’, און צווײ ראָמאַנען. זי  איז אויך געווען אַ רעדאַקטאָר פֿאַר צווײ זשורנאַלן („הײם’’ אין ישׂראל און „סבֿיבֿה’’ אין פּוילן און ניו יאָרק).
ביאָגראַפֿיע
מאָלאָדאָווסקי איז געבוירן געוואָרן אין ברעזע, ווײַסרוסלאַנד, די צווייטע פֿון פֿיר קינדער. איר טאַטע איז געווען אַ מלמד אין א חדר און אַ משׂכּיל. איר מאַמע איז געווען א האַנדלער אויף א קראָם. מאלאדאווסקי האָט זיך געלערנט רעדן יידיש בײַ איר זײדן און לשון–קודש בײַ איר טאַטע. נאָך איר מיטלשול עקזאַמענס, איז מאָלאָדאָווסקי געוואָרן א לערערקע אין יידישער טאָגשול. נאָך דעם איז זי געווען א לערערקע פֿאַר פליטים פֿון פאָגראמען.
אין 1921 האָט זי חתונה געהאַט מיט שמחה–לעוו׳ן. זיי האָבן געוווינט אין וואַרשע ביז 1935 ווען מאָלאָדאָווסקי האָט זיך אַריבערגעקליבן אין ניו יאָרק. איר מאַן האָט זי נאָכגעפאָלגט אין 1937 אָדער 1938. פון 1948 ביז 1952 האָבן זיי געוווינט אין תל–אביב. אין 1971 האט מאלאדאווסקי באקומען דעם יצחק מאַנגער אויסצייכענונג פּריז.
מאָלאָדאָווסקי איז געשטאָרבן אין פֿילעדעלפֿיע אין 1974.
שריפֿטן
מאָלאָדאָווסקי האָט פֿאַרעפֿנטלעכט איר ערשטע ליד אין 1920. אין 1927 האָט זי פֿאַרעפֿנטלעכט ,,חשווענדיקע נאכט’’ וואָס זײַנען לידער וועגן יידישע פֿרויען אין מזרח אייראָפע. דאָס איז געווען איר גרויסע טעמע ביז דער צווייטער וועלט–מלחמה. אין איר צײַט איז זי באַוווסט פֿאַר אירע לידער פֿאַר קינדער, וואָס זי האָט פֿאַרעפֿנטלעכט אין איבערזעצונגען אויף העברעיִש. זי האָט געשריבן צוויי ביכער פֿאַר קינדער, איינע אין 1930 און אַן אַנדער אין 1938. פֿאַר דער מלחמה האָט מאָלאָדאָווסקי פֿאַרעפֿנטלעכט זעקס בענדער פֿון פּאַעזיע און איז אויך געווען אַ רעדאַקטאָר. נאָך דער מלחמה האָט זי ממשיך געווען צו שרייבן לידער, און זי האָט נאָך אַ מאָל געאַרבעט ווי אַ רעדאַקטאָר.
ביבליאָגראַפיע
העלערשטײַן, קאַטערין. ,,קאַדיע מאָלאָדאָווסקי׳׳ יידישע פֿרויען ענציקלאָפּעדיע. (http://jwa.org/encyclopedia/article/molodowsky-kadya)
האמפסטעד אונטערגרונט סטאנציע
האמפסטעד (Hampstead) איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אין האמפסטעד, צפון לאנדאן. די סטאנציע געפינט זיך אויפן עדזשווער צווייג פון דער נארדערן ליניע.
די סטאנציע איז אויפן גרעעץ צווישן טראוולקארט זאנעס 2 און 3, און איז די לעצטע סטאנציע צפונדיק וואס איז אונטער דער ערד.
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט דעם 22סטן יוני 1907.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:נארדערן ליניע סטאנציעס
רונה רמון
רונה רמון (ראָנאַ ראַמאָן; 16טן אפריל 1964 - 17טן דעצעמבער 2018) איז געווען אַן ישראלדיקע פּובליקע אַקטיוויסטין. זי איז געווען אַן אָנהענגער פֿון די בילדונג און אױסהײכונג פֿון דאָס יוגנט אין ישראל מיט וויסנשאַפֿטן, טעכנאָלאָגיע, אינזשעניריע און מאַטעמאַטיק (STEM). רונה איז געווען די אלמנה פֿון אילן רמון, דער ערשטער ישראלדיקער אַסטראָנויט, און דער מוטער פֿון אסף רמון. זי איז געבוירן געוואָרן אין קרית אונו, ישראל.
בשעת די פֿייַערונגען פֿון דאָס 68סטן יאָר פֿון ישראל'ס זעלבשטענדיקייט האָט זי אָנגעהאַלט אַ שייַטער ביי דער יאָריקער שייַטער-צינדונג פֿייַערונג ביי הר הרצל. אין יוני 2018 האָט זי געוונען אַן "עמית כבוד" טיטל פֿון דער טעכניאָן אין אַכטונג פֿאַר איר פֿילע אַרבעט יאָרן און איר בײַשטײַערונג צו ישראל'ס געזעלשאַפֿט.
רונה איז נפֿטר געוואָרן ביים עלטער פֿון 54 צוליב פּאַנקרעאַס קענסער דעם 17טן דעצעמבער 2018.
קליין|אין די איבערשטע בילד: די מצבה פון רונה נאענעט די קברים פון אילן און אסף. אין די לינקע בילד אונטן איז דער פראנט פון די מצבה, און אין די רעכטע די אינסקריפציע אויפן הינטער פון די מצבה: "מוטער איז אויך דאָ"
וועבלינקען
קאטעגאריע:ישראלים קאטעגאריע:אקטיוויסטן
באליוויע
די רעפובליק פון באליוויע איז א לאנד אין דרום אמעריקע. איר אפיציעלע הויפטשטאט איז סוקרע אבער דאס רעגירונג ארט איז אין לא פאז. באליוויע איז ארומגענומען פון צפון און מזרח דורך בראזיל, פון דרום דורך פאראגוויי און ארגענטינע, און פון דרום דורך טשילע און פערו. אזוי ארום קומט אויס אז זי איז פון די לענדער וואס האבן נישט קיין גרענעץ צום וואסער בלויז דורך דער יבשה. באליוויע האט מער אינדיאנער (פון די אריגינעלע איינוואוינערס פון דרום אמעריקע) ווי איינוואוינערס פון און אייראפעאישן אפשטאם.
געאגראפיע
באליוויע האט מער ווי 2,900 זגאלן, כולל 398 זויגערס, מער ווי 1,400 פויגלען (70% פון די באוואוסטע פויגלען פון דער וועלט, זייענדיק דאס זעקסטע מערסטע אלערלייאיק אין דער וועלט), 204 אמפיביעס, 277 רעפטיליעס, און 635 פרישוואסער פיש (אזוי ווי באליוויע איז א לאנד איינגעשלאסן לאנד). דערצו, זענען פאראן מער ווי 3,000 סארטן פלאטערל, און מער ווי 60 געשטוביקטע בעלי חיים.
עקאנאמיע
אין 2012 איז באליוויעס ברוטא אינלענדישער פראדוקט געשאצט געווארן צו ($27.43 ביליאן ביים אפיציעלן קורס און $56.14 ביליאן לויט דער קויפקראפט פאריטעט. עקאנאמישן געוואוקס איז געשאצט אומגעפער 5.2%, און אינפלאציע בערך 6.9%. אין די אנהייב 1980ער יארן האט די באליווישע עקאנאמיע געכאפט א שטארקן קלאפ ווען די פרייז פון צין איז שווער געפאלן, וואס איז שווער אנגעקומען צו איינעם פון באליוויעס הויפט קוואלן פון איינקומפט און אירע הויפט מינעריי אינדוסטריע.} זייט 1985, האט די רעגירונג פון באליוויע איינגעפירט א פראגראם פון עקאנאמישער סטאביליזאציע כדי צו האלטן פרייזן סטאביל. קליין|יונגע גרעבער ארבעטן אין [[פאטאסי.]] קליין|Uyuni.
באליוויע האט די צווייטע גרעסטע רעזערוון פון נאטירלעכן גאז אין דרום־אמעריקע. די רעגירונג האט א לאנגיעריקן אפמאך צו פארקויפן נאטירלעכן גאז צו בראזיל ביז 2019.
באליוויע פלעג זיין שטארק אפהענגיק אויף אויסלענדישער הילף צו פינאנצירן אנטוויקלונג פראיעקטן. ביים סוף פון 2002 איז די רעגירונג געווען שולדיק $4.5 ביליאן צו אירע אויסלענדישע קרעדיטארן, א דריטל צו אנדערע רעגירונגען. זייט 1987 האט מען געמאכט נייע צייטפלענער פאר די מערסטע חובות צו אנדערע רעגירונגען, דורכן פאריזער קלוב מעכאניזם. דרויסנדיקע קרעדיטארן האבן מסכים געווען דערצו ווייל די רעגירונג פון באליוויע האט דערגרייכט די געלט־ און פינאנץ־צילן פונעם אינטערנאציאנאלן געלטפאנד זייט 1987. אין 2013 איז די אויסלענדישע הילף געווארן נאר א קליינער פראצענט פונעם בודזשעט א דאנק איינקומפט פון שטייערן אויף עקספארט פון נאטירלעכן גאז.
איינקומפט פון טוריזם איז געוואקסן כסדר זייט 1990.
דעמאגראפיע
לויטן צענזוס פון 2012 האט באליוויע 10,027,254 איינוואוינער.
שפראכן
באליוויע אנערקענט 36 אפיציעלע שפראכן אחוץ שפאניש, צווישן זיי איימארא, גוואראני, לעקא און קעטשוע.
וועבלינקען
*
טור
מרכז|קליין| ארבעה טורים דפוס ראשון ארבעה טורים איז די פיר טורים, וואס מען רופט זיך אויך בקיצור דער טור דאס איז א חיבור וואס ברענגט צוזאמען פסקי הלכות וואס זענען נוהג בזמן הזה. דער מחבר פונעם טור איז געווען רבי יעקב בן אשר, דעם זון פונעם רא"ש; ער ווערט גערופן דער בעל הטורים (ה'ל - ה'ק"ג).
דער בית יוסף האט געשריבן אויף דעם זיין פירוש, און אויף די מהלך פון דעם ספר האט רבי יוסף קארו געבויעט דעם שלחן ערוך.
שרייבן דעם טור
אזוי ווי רבי יעקב בן הרא"ש האט געזען אז ס'איז געווארן אסאך חילוקי דעות אין הלכה האט ער באשלאסן צו שרייבן א חיבור, און ער שרייבט אין זיין הקדמה: "יען כי ארכו לנו הימים בגלותנו ותשש כוחנו, ושמם לבנו, ורפו ידינו, ונשתבשו הסברות וגדלו המחלוקות ורבו הדעות ולא נשארה הלכה פסוקה שאין בה דעות שונות...".
ער האט פריער געמאכט א פארקירצונג פון די פסקים פון זיין פאטער, דער רא"ש וואס איז געדרוקט אין די גמרא'ס מיטן נאמען "קיצור פסקי הרא"ש". פון דעם האט ער אנגעהויבן שרייבן די טורים לויטן כלל וואס ער האט מקבל געווען פון זיין פאטער צו ברענגען מקורות פון ש"ס און ראיות, אויך ברענגט ער חילוקי דעות צווישן די פריערדיגע פוסקים. ער האט געענדיגט שרייבן דעם טור אין יאר ק'.
דער טור איז געווען דאס צווייטע ספר אויף לשון קודש צו ווערן געדרוקט (אין יאר ה'רל"ה).
מקורות
זיינע מקורות נעמען ארום אלע ספרים פאר אים. ער דערמאנט די גאונים, און די ראשונים: רבינו חננאל, רבינו נסים, רבינו גרשום, רש"י די בעלי התוספות און נאך, פון די חכמי אשכנז: ראב"ן, ראבי"ה, מהר"ם ראטנבערג, און פון די חכמי ספרד דעם רי"ף, רמב"ם, רמב"ן. וואו ער איז מחולק מיט די ראשונים ברענגט ער די מסקנה פונעם רא"ש.
תוכן פונעם טור
דער "טור" (און אויך דער שולחן ערוך) איז צעטיילט אויף פיר חלקים:
נושאי כלים אויפן טור
קאַטעגאָריע:הלכה ספרים
צענטער פאר מאפע צייכענונג פון ישראל
קליין|250px
דער צענטער פאר מאפע־צייכענונג פון ישראל איז דער מעסטונג און אנמאפעווען אפטיילונג פון דעם ביורא פאר בויען און קאנסטרוקציע.
דער צענטער געפינט זיך אין לינקאָלן גאס 1, ראג יהודה הלוי גאס, תל אביב, אין אַ בנין געניצט דורך די אָרדנאַנסע פון דעם בריטישן מאנדאט.
ישראל האגער (מאנסי)
רבי ישראל האגער (געבוירן ה' תמוז ה'תשי"א), איז דער היינטיגער וויזשניצער רבי און דער ממלא מקום פון זיין פאטער אין מאנסי/ זיין הויף פארמאגט 3500 משפחות.
צענטער פאר מאפע צייכענונג פון ישראל
וועבלינק
קאַטעגאָריע:געאגראפיע קאַטעגאָריע:ישראלישע רעגירונג ארגאניזאציעס
ישראל האגער (מאנסי)
לעבענסגעשיכטע
רבי ישראל איז געבוירן געווארן אין יאר ה'תשי"א צו זיין פאטער, רבי מרדכי האגער, וויזשניצער רבי אין מאנסי, און מרת סימא מירל, טאכטער פון רבי יעקב יוסף טווערסקי. אלס קינד איז ער אויפגעוואקסן אין שאטן פון זיין פאטער און פון זיין זיידן דער פריערדיגער סקווערער רבי.
אום י"ח סיון ה'תשכ"ט, האט ער געהייראט מרת מרים, טאכטער פון רבי אלעזר מייזליש, פון איהעל-ברוקלין.
ער איז באוואוסט אלס א בעל דרשן. זיין פאטער האט זיך פארלאזט אויף אים אין אלע עניינים. רבי ישראל איז באקאנט אלס א פראפעסיאנעלער מוהל, און לויט די תקנות פונעם הויף, איז ער געווען דער איינציגסטער מוהל וואס האט געמעגט דורכפירן די בריתן, ווען זיין טאטע דער רבי פלעגט משמש זיין בסנדקאות.
אין די לעצטע יארן ווען זיין טאטע איז געווארן אפגעשוואכט, האט ער זיך פארפליכטעט און מקבל געווען אויף זיך די פינאנציעלע בעלאסטונג פון די מוסדות.
נאך דער פטירה פון זיין פאטער כ"ט אדר ה'תשע"ח, האט מען אים באקרוינט אלס רבי פון וויזשניץ אין מאנסי.
קינדער
ישראל האגער (מאנסי)
מזרחי
קליין| לאגא פון זימבירגן מזרחי יאר [[1929 ]]