cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
טאַפּיר
Тапир Tapiry Anta (mamífero) Heo vòi
פֿידעל ראַמאָס
Fidel V. Ramos Fidel Ramos 拉莫斯
ג'מ
קאַטעגאָריע:יידישע יארן
מופת
מופת באדייט א איבערווייז א צייכן. עס ווערט דערמאנט אין די תורה אז דער אויבערשטער האט געשיקט משה צו פרעה זאגן ער זאל ארויסשיקען די יודן פון מצרים. האט פרעה  געזאגט פאר משה פארוואס זאל איך דיר גלייבן אז ער האט דיר געשיקט  צי מיר גיב מיר א צייכן תנו לכם מופת און דער אויבערשטער האט אים טאקע געגעבן די צען מכות. אויך שטייט ביי א פאלטשער נביא וואס וועט וועלן מען זאל אים גלייבן אז ער וועט געבן א מופת.
ביי צדיקים
וויבאלד אייביג אין די תורה באדייט מופת א איבערנאטירליכע געשעעניש וואס קומט ווייזן געטליכקייט ווערט אנגעריפען יעדע איבערנאטירליכע זאך וואס א צדיק טוט א מופת.
דאקטער
250px|קליין|אַ דאָקטער
א דאָקטער (מ"צ דאקטוירים) איז דער וואס פראַקטיצירט מעדיצין און היילט אויס קרענק.
כאטש דאס ווארט דאקטער שטאמט פון דעם טיטל דאָקטאָר, היינטיגע טעג קען מען ווערן א דאקטער אן דעם דאקטאר טיטל. אין טייל לענדער ווערן די ציינדאקטוירים אויך גערופן "דאקטער".
דאקטעריי אין אמעריקע
אין דעם פעלד פון דאקטעריי איז פארהאן צוויי שטאפלען, איינס וואס ווערט אנגערופן אויף די ענגלישע שפראך מיט די בוכשטאבן פי סי פי, וואס איז ראשי תיבות פ'ריימערי ק'עיר פ'ראקטישאנער, אן אלגעמיינער דאקטער וואס ער דארף זיך אויסקענען מיטן גאנצן געשטעל פונעם מענטשן אין אלע הינזיכטן אבער ער קען נישט יעדע פאך באזונדער, דאס הייסט א דאקטער וואס איז פונעם ערשטן שטאפל וואס ער קען זיך מער ווייניגער אויס מיט יעדן חלק פונעם גוף אויף אזויפיל צו קענען וויסן ווי צו שיקן אויב עס מאכט זיך א קאמפליקאציע, אויך קען ער היילן געוונליכע קליינע זאכן, און בפרט איז דאס זייער וויכטיג ווען א מענטש האט מערערע קאמפליקאציעס און איינער דארף צוזאמען נעמען אלע אויף איין פלאץ און זעהן וויאזוי מען באהאנדלט דאס אז עס זאל ארבעטן אויף ווי ווייט מעגליך אויף אן ארגאניזירטן סיסטעם.
די אמעריקאנער באפעלקערונג איז זייער פארגלייבט און זיי געווענליכן פי סי פי וואס אסאך רופן דאס אן דער פאמיליע דאקטאר, און זיי געבן זיך נישט קיין ריר אן איהם, אזוי אויך די אלע ספעציאליסטן האלטן זייער שטארק אז מען זאל אויספאלגן אלע רעקאמענדאציעס וואס דער פריימערי דאקטער זאגט אן אדער ער פארשרייבט, און איז די אנגענומענע שיטה אז מען פארמיידט זייער אסאך קרענק גענוג פרי, און וויאזוי די סטאטיסטיק ווייזן איז זינט דער סיסטעם איז איינגעפירט געווארן, לעבן מענטשן צעביסלעך לענגער און לענגער, ווייל מען כאפט אלעס פריער און מען פרובירט דאס צו פארמיידן און/אדער אויסהיילן אויף א שטרענג ארגאניזירטן פארנעם.
דערנאך איז פאראן א העכערער שטאפל דאס איז א דאקטער ספעציאליסט וואס אין געווענליכע פעלער ווען א מענטש דארף דיאגנאזירט ווערן זעהט ער נישט דעם מענטש, ער זעהט איהם ערשט ווען דער פי סי פי האט אונטערזוכט דעם מענטש און ער האט באשלאסן אז צוליב די און די סיבה דארף דער מענטש אנקומען צו ספעציאליסט צ.ב.ש. פון הארץ דאקטעריי, דאן גיט ער איהם א רעקאמענדאציע בריוול אז ער זאל גיין צו דעם און דעם לאמיר זאגן קארדיאלאג וואס ער וועט אים באהאנדלען פאר דעם און דעם ענין און ער וועט דורכפירן געוויסע פראצעדורן [אויב מעגליך] אויסצוהיילן אדער אוועק צו שטעלן דעם מענטש.
* קאַטעגאָריע:דאקטעריי קאַטעגאָריע:פאכן קאַטעגאָריע:מעדיצין
בעיסוואטער
בעיסוואטער איז א גרויסע אידישע געגענט און פאר ראקעוועי, קווינס נו יארק. עס וואוינען דארט בערך 250 פרומע פאמיליעס.
בערך אין יאר 2000 זענען אנגעקומען אין געגנט בערך 50 סאטמארער חסידישע פאמיליעס, וואס האט געברענגט די פלייץ פון די פרומע ישיבישע טיפ אידן, און די געגנט האט זיך פיר-פאכיג פארגרעסערט.
שפעטער זענען די חסידישע אידן זיך צולאפן און בלויז קנאפע 20 חסידישע פאמיליעס וואוינען היינט דארט. דאס האט צופאלן די האפענונג פון די קאנצעפט פון א נייע חסידשע געגנט אין נו יארק.
מיט דעם אלעם וואקסט די נישט חסידישע געמיינדע.
עס זענען דא דארט מערערע שולן, די גרעסטע שול איז "אגודת ישראל ד'בייסוואטער", ווי רוב איינוואוינער דאווענען, אויך זענען דא דארט בערך נאך 8 שולן. עס איז דא אין דער געגנט צוויי ישיבות פאר אינגע בחורים.
אישות
אישות אדער נישואין איז דער ענין פון צוויי מענטשן, א מאנצביל און א פרוי, וואס לעבן צוזאמען אינטימיש אלס מאן און ווייב דורך א חתונה צערעמאניע. די צערעמאניע קען זיין א רעליגיעזע; היינט, אבער, אין רוב לענדער פון דער וועלט ווערט אנערקענט א ציווילע חתונה צערעמאניע. אין טייל לענדער ווערט די רעליגיעזע צערעמאניע נישט אנערקענט דורכן געזעץ.
מגילת רות
מגילת רות איז די מגילה וואָס באַשרייבט דאָס לעבן פון דער גיורת רות, די עלטער־באָבע פון דוד המלך.
מיליאנער
מיליאנער איינער וואס האט אין זיין באזיץ מער ווי א מיליאן דאלאר.
אישות
אין טייל לענדער קען מען חתונה האבן מיט מער ווי איין ווייב.
מגילת רות
דער אינהאַלט פון דער מגילה
מגילת רות דערציילט די געשיכטע פון אלימלכס משפּחה. אלימלך מיט זיין ווייב נעמי, און צוויי זין, מחלון און כליון, זיינען געווען אַ רייכע משפּחה אין בית לחם. מחמת דער טריקעניש אין ארץ ישראל זיינען זיי אַוועקגעפאָרן קיין מואב. דאָרטן זיינען די צוויי זין חתונה געהאַט מיט מואבישע מיידלעך: רות און ערפּה. שפּעטער זיינען אלימלך און ביידע זיינע זין געשטאָרבן. נעמי האָט געהייסן זיינע שניר צו גייען צו זייערע עלטערן און זוכן דעם גליק אין לעבן אָן איר. ערפּה האָט מסכים געווען און איז אַוועקגעגאַנגען צו אירע עלטערן, אָבער רות איז געבליבן מיט איר שוויגער.
אישות
אין יידישקייט
ביי יידן פירט מען די חתונה צערעמאניע מיט קידושין אונטער א חופה, מיט יחוד און אלע אירע פראצעדורן.
מיליאנער
קאטעגאריע:האנדל און פינאנץ
מגילת רות
דער אינהאַלט פון דער מגילה
ס'איז פאראן א מנהג צו ליינען מגילת רות שבועות.
אישות
אין יידישקייט
לויט דער תורה קען א מאנצביל חתונה האבן מיט מער ווי איין ווייב. אבער רבנו גרשום האט געמאכט א חרם קעגן דעם פאר די אשכנזים, און היינט איז אנגענומען אין אלע יידישע קרייזן צו האלטן נאר איין ווייב.
מגילת רות
דער אינהאַלט פון דער מגילה
קאטעגאריע:ספרים פון תנ"ך
אישות
אין יידישקייט
אין אידישקייט איז נישט אנערקענט צוויי זכרים וואס וואוינען צוזאמען אלס חתונה געהאט נאר לויט די היינטיגע וועלטסליכער קולטור. קאַטעגאָריע:מענטשליכע באציאונגען
געלע לאטע
געלע לאטע איז דער צייכן פון א געלע מגן דוד לאטע וואס מ'האט אנגעטאן די אידן אין לאגער.
דעיוויד לעטערמאן
קליין|דעיוויד לעטערמאן דעיוויד לעדערמאן (ענגליש: David Letterman) איז א קאמעדיאנט וואס האט געהאט א קאמעדיע רעדן-שוי אויף א טעלעוויזיע פראגראם יעדע נאכט אויף אמעריקאנער טעלעוויזיע פאר 33 יאר.
ער האט זיך פּענסיאָנירט דעם 20סטן מאי 2015.
וועבלינקען
קאטעגאריע:טעלעוויזיע קאטעגאריע:לעבעדיגע מענטשן
קערפער שפראך
צולייגן
קערפער-שפראך מיינט אויסדרוקן אויפ'ן גוף אדער אויפ'ן פנים ווי א שמייכל, א בלינק מיט די אויגן, אדער א קוועטש מיט די נאז א דריי מיטן פינגער (שבכל הלילות). רוב באוועגונגען און אויסדריקן נעמען מענטשטן נישט אין אכט. ס'איז דא באמערקבארע און אומבאמערקבארע אויסדריקן וואס מ'קען צוריקהאלטן אין וואס מ'קען נישט צוריקהאלטן.
טרויאנישער קריג
לינקס|250px דער טרויאנישער קריג (געשען אומגעפער 1200 פארן ציילן) איז איינע פון די הויפט געשיכטעס פון די גריכישע מיטאלאגיע. די געשיכטע איז וועגן דעם קריג פון גריכישע פעלקער וואס האבן באלאגערט די שטאט טרויא.
פעברואר
פֿעברואר איז דער צווייטער מאנאַט אינעם גרעגאריאנישן קאלענדער.
טרויאנישער קריג
קאטעגאריע:גריכישע מיטאלאגיע
קערפער שפראך
קערפער-שפראך באניצער
די באוועגונגען פונעם קערפער געבן שטארק צו צו א שמועס עס צו מאכן אויס לאנגווייליג דאס ברענגט מענטשן זאלן זיך וועלן באקענען מיט דיר און דאס ברענגט זיך צו דערווייטערן ס'הארגעט אוועק פארבינדענישן פון לאנגע יארן.
אויסדריקן
ציטערן: די פיס שאקעלט (ציטערט).
זעה אויך
שפראך
קאטעגאריע:פסיכאלאגיע
קאטעגאריע:קערפער
e:Körpersprache
פעברואר
זײַן נאמען שטאמט פון א רוימישער אפגאט מיטן נאמען פעברואוס.
ער האט רוב מאל 28 טעג (29 אין אן עיבור-יאר).
*
אפרים שטערן
ער איז אלע יארן דער יד ימין פון גדולי ישראל, געווען פון די סאמע נאנטסטע מענטשן ביים ברך משה, און אזוי אויך געווען איש אמונו פונעם ראב"ד העדה החרדית רבי ישראל יעקב פישער, און היינט צוטאג'ס דער יד ימין פון גאב"ד ירושלים רבי יצחק טובי' וויס און אזוי אויך פון רבי יעקב מאיר שעכטער.
ער איז א זון פון מאיר שטערן.
שבת האט ער וועכענטליך א ערך פון 100 אדער 120 געסט (בחורים תושבי חו"ל) ביי א סעודה, געסט פארציילן אז זיין הויז איז ממש דער אהל אברהם אבינו בדורינו,
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן קאַטעגאָריע:עסקנים קאַטעגאָריע:זאלוינים
קאטאליציזם
left|frameless|upright| קאטאליציזם איז די גרעסטע קריסטלעכע שטרעמונג. אין איר שפיץ שטייט די רוימישע קאטוילישע קירכע אין וואטיקאן ווו איר הויפט פירער איז דער פויבסט וואס זיצט אויף שמעון פעטראס׳נס (דער שליח פון יעזוס) ביינקל.
אינסטיטוציע
מוסד (אדער אינסטיטוציע אדער אנשטאלט) איז אן ארגאניזאציע...
מקור ראשון
200px|טעקסט=|לינקס מקור ראשון איז א וועכנטליכע צייטונג וואס ערשיינט אין ארץ ישראל אויף העברעיש. דאס באלאנגט פאר דעם פרומען בעל הבית שלמה בן צבי
געלע לאטע
רעכטס
שער שכם
left|250px
אתרא קדישא
אתרא קדישא איז אן ארגאניזאציע וואס אלאמירט און היט אויף אור-אלטע קברים אין ארץ ישראל וואס זענען נישט אנגעצייכנט אלס קברים, די ערד פון ארץ ישראל איז פיל מיט זיי.
אינטימיטעט
אינטימיטעט איז גאר שטארקע ווארימער נאנטשאפט און באציאונג צווישן מענטשן וואס איז אפשר נישט ממש האבן געשלעכט אבער טוט געוויינליך פירן דערצו. דאס איז צו באטיטולען סיי אן אטמאספערע און סיי די געפילן און סיי די מעשים.
מענעלאוס
left|thumb|250px|מענעלאוס מיט די שיינע [[העלענע]] מענעלאוס (אויף גריכיש: Μενελαος) ביי די גריכישע מיטאלאגיע איז דער נאמען פון איינע פון די קיסרים אויף ספארטא, ער איז געווען דער מאן פון די שיינע העלענע.
אינטימיטעט
קאטעגאריע:סעקס
אנקעטע
די תירוץ איז בלויז לויטן פרעגער וויאזוי ער פארעמט אויס זיין שאלה, און אפט מאל איז שייך אנקעטעס מיט דירעקטע כוונות צו קומען צו זייערע געווינטשטענע רעזולטאטן, ווי ביי פארטייאישע פאליטיק אין היץ בעפאר פאר די וואלן. א.א.וו. קאַטעגאָריע:סאציאלאגיע
שער שכם
שער שכם איז איינע פון די טויערן אין דעם צפון טייל פון דעם מויער ארום דער אלט שטאט ירושלים. דער שאסיי וואס הייבט אן קעגן איבער דעם טויער פירט קיין שכם. דעם היינטיגן טויער האט דער אטאמאנישער סולטאן געבויט אין 1536.
קאַטעגאָריע:ירושלים קאַטעגאָריע:טויערן קאַטעגאָריע:אלט שטאט ירושלים
מקור ראשון
זייער רעכט געשטימט.
קאַטעגאָריע:פרומע צייטונגען
מענעלאוס
קאטעגאריע:גריכישע מיטאלאגיע
פייזער
פֿייזער (ענגליש: Pfizer Inc) איז א גרויסע אמעריקאנישע פירמע, מיט בערך 88,300 ארבעטער, וועלכע ערצייגט אלערליי סארטן מעדיצינען און וואקסינען פאר פילע סארטן קרענק.
דאם
left|thumb|250px|א דאם אין [[איראן]] א דאם אדער דאמבע איז א אפשפאר־וואנט צו פארהאלטן פליסיקע וואסער וואס פליסט אין די קוואלן דורך די בערג, כדי צו נאוויגאטירן די וואסער אויף סיי וואסארא צוועק, ווי אפאלטן פארפלייצונגען, מאכן לעקטער א.ד.ג. דער קערפער פון וואסער געשאפן דורך א דאם איז א רעזערווואר.
וואלד
left|thumb|250px|א וואלד א וואלד איז א שטח ווו עס זיינען דארט פיל בוימער פלאצירט אין א איינגן ארט. היינט צוטאגס איז די וועלט מיט דרייסיק פראצענט וועלדער. די צאל ווערט מיט די צייט קלענער און קלענער צוליב דעם וואס דאס מענטשהייט רייסט אויס מער און מער בוימער כדי צו פראדוקטירן פאפיר.
בלוט דרוק
רעכטס|קליין|255x255פיקס| בלוט דרוק איז דער דרוק וואס דאס בלוט וואס צירקולירט אין קערפער לייגט אויף די ווענט פון די אדערן.
דאם
די דריי-שלוכטן-דאמבע אויפן יאנגצע טייך אין כינע איז מער ווי פינף מאל אזוי גרויס ווי די הואווער דאמבע (פאראייניגטע שטאטן), שאפט א רעזערווואר לאנג 600 ק"מ געניצט פאר גענערירונג  פון הידרא־עלעקטרישער קראפט.
וואלענטינס-טאג
לינקס|קליין|250px|געשאנקען וואס ווערן אויסגעטוישן אין וואַלענטינס-טאַג וואַלענטינס-טאג (ענגליש: Valentine's Day) איז א קריסטלעכע חגא וואס ווערט געפייערט מיט אויסדריקן ראמאנטישע ליבשאפט צווישן מאן אין פרוי, טיפיש מיט שענקען רויזן, שאקאלאד, ציקערלעך, מיט שיינע קארטלעך. וואַלענטיין איז דער נאמען פון צוויי קריסטן וואס האבן זיך מוסר נפש געווען פאר קריסטנטום.
אור יהודה
ממוזער ממוזער ממוזער אור יהודה איז א שטאָט אין דעם אונו טאל, אין תל אביב דיסטריקט פון ארץ ישראל, דער שטח פון דער שטאט איז גרויס 5,141 דונאם. ס'האט באקומען דעם נאמען שטאט אין 1988. לויט דעם צענטראלן ביורא פאר סטאטיסטיק, איז אין סעפטעמבער 2009 דא אין אור יהודה 32,800 איינוואינער. די יערליכע וואוקס ראטע האלט ביי 1.8 פראצענט. רוב זענען אידן.
וואלענטינס-טאג
די חגא איז נישט קיין לעגאלע חגא, בענק אין געשעפטן זענען געהעריג אפן, אבער דער אלגעמיינער פרייער מענטש טוט דאס פייערן.
חיים אורי פריינד
רבי חיים אורי פריינד איז א מיטגליד אין דעם בית דין פון דער עדה החרדית אין ירושלים און ראש ישיבת רמ"א
אזארטשפיל
קליין|250px|שפיל אזארטשפילן איז יעדער סארט וועטן זיך מיט געלט אדער אן אנדער ווערטפולער זאך אויף א ריזיקע, ווי צום ביישפיל שפילן קארטן.
דאם
קאַטעגאָריע:וואסער קאַטעגאָריע:אינזשעניריע *
ישראל חיים דאווידאוויטש
ר' ישראל חיים דאווידאוויטש איז געווען די רעכטע האנט פון גאב"ד בעל מנחת יצחק ז"ל, און הרמ"א פריינד זי"ע.
דזשעניפער לאפעז
קליין|לאפעז אין 2014 ‫דזשעניפער לאפעז (ענגליש: Jennifer Lopez; אויך באקאנט אלס דזשיי-לא, J-Lo; געבוירן דעם 24סטן יולי 1969) איז אַן אַמעריקאַנער פאפ זינגערין און אקטריסע. לאפעז איז געבוירן געווארן אין ניו יארק.
חיים אורי פריינד
קאטעגאריע:ראשי ישיבות אין ישראל קאַטעגאָריע:דיינים קאַטעגאָריע:עדה החרדית
קאַטעגאָריע:רבנים אין ירושלים
רות
קליין| רות המואביה (ציור-ציכונג)
ישראל חיים דאווידאוויטש
ער איז א ברודער פון ר' צבי ראובן דאווידאוויטש
קאטאליציזם
די צאל גלויבערס אין קאטאליציזם ביי די גרויסע לענדער זיינען פעלגנדיק: אין אמעריקע 30%, אין אייראפע 40%, אין אפריקע 20% און אין אזיע בלויז 3%.
ישראל חיים דאווידאוויטש
קאטעגאריע:ירושאלמער
וואשינגטאן (שטאט)
واشنطن (توضيح) ওয়াশিংটন (রাজ্য) Washington (Stad) Estat de Washington Washington fa:واشینگتن (ابهام‌زدایی) Washington Washington (stat SUA) வொஷிங்டன் มลรัฐวอชิงตัน
דזשעניפער לאפעז
זי האט פראדוצירט 8 קאסעטן.
פעברואר 2007
פעברואר 2007 האט אנגעהויבן דאנערשטיק.
אזארטשפיל
עס איז פארבאטן לעגאל דאס צו טאן נאר אין געוויסע דעזעגנירטע פלעצער (למשל אין ישראל) ווי ס'איז אונטער א שטרענגער קאנטראלע נישט צו טאן גניבה.
קאטאליציזם
קאַטעגאָריע:קריסטנטום קאַטעגאָריע:רעליגיע
דזשעניפער לאפעז
אין אויגוסט 2019 האט זי אויפגעטראטן אין ישראל צום ערשטן מאל ביים ירקון פארק.
פעברואר 2007
געשעענישן
קאַטעגאָריע:פעברואר
זשורנאליסט
א זשורנאליסט איז איינער וואס זיין ארבעט איז אנאליזירן און רעפארטירן נייעס און אינפארמאציע. זיין פאך הייסט זשורנאליזם.
אינסטיטוציע
מוסדות ביים פרומען סעקטאָר
מוסדות זענען אידישע חינוך אינסטיטוציעס, ווי חדר און ישיבה ווערן גערופן מיט א שם כללי מוסדות - אינסטיטוציעס.
דזשעניפער לאפעז
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:פאפ זינגערס קאַטעגאָריע:פילם אקטיארן
אזארטשפיל
די תורה פארבאט דאס אלס משחק בקוביא, עס קארופטירט דעם מענטש, ווייל דער ווילדער גלוסט צו געווינען געלט, מאכט גנב'נען און בארגן אן רשות, און רוב מאל פארלירט מען די הויזן, און מען בלייבט א בעל חוב.
היינט
היינט איז דער טאג נאך נעכטן און פאר מארגן.
קיצור ליקוטי מוהר"ן
דער קיצור ליקוטי מוהר"ן איז א פארקוצערטער ספר פונעם ליקוטי מוהר"ן, וויבאלד דער ליקוטי מוהר"ן איז גאר לאנגע דרושים און טיעפע מאמרים, און עס איז שווער ארויס צו נעמען דערפון וואס דארף מען למעשה טועהן, האט ר' נחמן מברסלב באפוילן פאר זיין תלמיד ר' נתן מברסלב ער זאל עס איבערשרייבן און מאכן א סיכום פון יעדען מאמר באזונדער, שרייבן וואס מען דארף טועהן דאס מקיים צו זיין.
מעזשביזש
מעזשביזש איז א שטעטל אין אוקראינע.
העלענע
left|thumb|250px|העלענע העלענע (וואס מיינט אין גריכיש פאקעל) איז א פיגור אין די גריכישע מיטאלאגיע און די ווייב פון מענעלאוס. זי איז באוווסט געווען אלס די שענסטע פרוי. איר פארכאפונג דורך פאריס האט צוגעבריינגט צו די אויספלאצונג פון דער טרויאנישער קריג.
באלעסטיגן
זלזול איז טייטש אויסניצן א מענטש אדער א בעל חי, דאס קען זיין סיי אויף א חפצה און סיי אויף א גברא.
דעטעקטיוו
דעטעקטיוו איז א באהאלטן פאליציי אפיציר געווענליך מיט ציווילע קליידונג, וועמענס אויפגאבע איז צו פארשן, נאכגיין פארברעכער אדער באווייזען.
זשענעט זשעקסאן
left|250px ‫זשענעט זשעקסאן איז אַ אַמעריקאַנער פּאָפּולערע פאפ זינגערין און אן אקטריסע. געבוירן כ"ו אייר ה'תשכ"ו.
אברהם טווערסקי
לינקס|אברהם טווערסקי הרב אברהם יהושע העשיל טווערסקי (6טן אקטאבער 1930 – י"ח שבט ה'תשפ"א, 31סטן יאנואר 2021) (באקאנט מיין צונאמען עי.דזשעי.) איז געווען אַ פסיכיאטער און א רב וואס וואוינט אין מאנסי, ניו יארק. ער איז אַ חסיד און גרויסער יחסן, שטאמענדיג פון רבי מאטעלע טשערנאבלער, דער רבי ר׳ זושא און די באבאווער רבי׳ס. ער האָט געשריבן איבער 51 ספרים רוב אויף נפשיותדיגער רפואה.
פלוארעסצירנדיק לעמפל
קליין|פארשידענע פלוארעסצירנדיקע לאמפן א פֿלואָרעסצירנדיק לעמפל איז א סארט עלעקטריש לעמפל (לעקטער גלעזל) וואס שאפט ליכט מיט הייסער גאז. עס ווערט גענוצט צו באלייכטן הייזער און געביידעס. דאס לעמפל איז אנדערש ווי א קאנווענציאנאל לעמפל וויבאלד עס נוצט א גרעסערן טייל פון דער ענערגיע וואס עס נעמט וועלכע איז א צענטל די ענערגיע מאס וואס א געווענליך לעמפל נוצט.
בראדוועי
בראדוועי איז א הויפט גאס אין וויליאמסבורג, וואס צייכענט אפ די גרעניץ צווישן די חסידישע איינוואוינער דארטן און זייערע שפאנישע שכנים.
דוד האלבערשטאם (שרייבער)
דוד האלבערשטאם (10טן אפריל 1934 - 23סטן אפריל 2007) איז געווען אן אמעריקאנער פוליצער פרייז געווינער און שרייבער. באוואוסט מיט זיין ארבעט אויף דער וויעטנאם מלחמה, פאליטיק און שפעטער אלץ ספארט זשורנאליסט.
האלבערשטאם, דוד
טעלעגראם
די ערשטע טעלעגראם האט דער אמעריקאנער ערפינדער סעמיול מארס אויסגעטראפן אין יאר 837'. די טעלעגראם איז טאקע דעמאלט אנגערופן געווארן אויף זיין נאמען: "מארס טעלגראם". אינעם זעלבן יאר האט א בריטישער פארשער מיט'ן נאמען טשארלס וויטסטאון אויך אליין אויסגעטראפן די זעלבע אויסטרעף.
מעזשביזש
מעזשביזש איז באוואוסט אלס דער געבורטספלאץ פון חסידות, וואו דער בעש"ט האט געוואוינט און וואו ער ליגט באגראבן.
העלענע
קאַטעגאָריע:גריכישע מיטאלאגיע
קיצור ליקוטי מוהר"ן
ר' נתן האט מיט שרייבערישע קראפט אזוי געטאן, ער האט געשריבן פונקטליך וואס עס איז שייך מקיים צו זיין פונעם ספר ליקוטי מוהר"ן, ער האט עס געוויזן פאר זיין רבין ר' נחמן, און ער האט עס געלויבט ער האט דערויף געזאגט עס איז א שיין צעטעל.
דן סגל
רבי דן סג"ל איז א גרויסער בעל מוסר און משגיח אין דער תפרח ישיבה.
קרעיגסליסט
קרעיגסליסט איז דער מערסטע באנוצטער קלאסיפיידס עדווערטייזונג וועב סייט און סאציאלער חברים נעטווארק וועב סייט.
זאל
זאַל איז א גרויסער ליידיגער ארט. געוויינליך איז דאס א פארצימער פאר א הויז אדער סיי וואסערע גרעסערע זאלן זענען א באל רום, ווי מען פראוועט חתונות, קאנצפערענצן, געדענקמאלן, פארברענגען און צונויפקומען.
באלעסטיגן
קאטעגאריע:סאציאלאגיע קאטעגאריע:פארברעכנס
דעטעקטיוו
קאַטעגאָריע:סאציאלאגיע קאטעגאריע:פאכן
ביבל
קליין|300x300פיקס ביבל ווערט אנגערופן ביי די קריסטן סיי די תורה און טיילן פון תנ"ך אלס דער אלטער טעסטאמענט, און דער נייער טעסטאמענט.
גוגל ערד
left|thumb|250px|גוגל ערד לאגא גוגל ערד (Google Earth) איז א קאמפיוטער פראגראם פון גוגל וואס ווייזט געכאפטע בילדער דורך א סאטעליט פון יעדע אדרעס און פלאץ ארום דער ערד.
פלוארעסצירנדיק לעמפל
מיט דער אנגייענדיגער דעבאטע איבער גלאבאלן אנווארעמען איז געווען א צייט ווען מיליאנען מענטשן איינגעטוישט טייל פון זייערע לעמפלעך צו פֿלוארעסצירנדיקע לעמפלעך צו שפארן ענערגיע און טאן עפעס ממשות צו ראטעווען די סביבה.
אמנון יצחק
קליין|200px אמנון יצחק (געבוירן דעם 8טן נאוועמבער 1953) איז א תימנער אפשטאמיגער מיט גאר א געשליפן צינג, וואס פארנוצט זיין שפראך צו מחזיר בתשובה זיין פילע אידן, און בפרט ספרדישע אידן. ער פירט די "שופר" ארגאניזאציע.
פלוארעסצירנדיק לעמפל
א פֿלואָרעסצירנדיק לעמפל האט אין זיך דעם כעמיקאל פֿאספֿאר און איז צוזאמענגעשטעלט פון קוועקזילבער וועפארס. די פאספאר שטויבלעך וועלכע ליגן אינעם גלאזערנעם האלטער זענען באגלייט מיט א געוויסער גאז וואס מאכט די שטויבלעך זאלן זיך פארשפרייטן איבעראל.
די פאספאר שטויבלעך לייכטן שטארק אויף ווען זיי קומען אין געגנווארט מיט ראדיאציע, ווי אנטראווליאט ליכט, וועלכע פראדוצירט עלעקטראמאגנאטישע שטראלונג, אדער עלעקטראן ביעמס. די כעמיקאלן ווערן אבער נישט הייס ווייל עס איז נישט דא וואס זאל זיי מאכן הייס.
די פלארעסענט לאמפ איז שוין אויסגעטראפן געווארן איבער 400 יאר צוריק גענוי אויפ'ן זעלבן אופן ווי היינט. מען האט דאס אבער נישט געזען אין ערגעץ ווייל ווייניג מענטשן האבן זיך אין יענע צייטן געהאט עלעקטרישע פארבינדונגען. ערשט אין די יארן פון 1900 האט מען צוריק אנטוויקעלט די פלארעסענט לאמפ וועלכע געפינט זיך היינט אין אלע הייזער און אפיסעס.
פֿלוארעסצירנדיקע לעמפלעך האבן עטלעכע מעלות: ערשט ניצן זיי פיל ווייניגער ענערגיע, זיי ווערן נישט אזוי הייס און ברענען זיך נישט אזוי שנעל אויס.
זעט אויך
קאטעגאריע: עלעקטריע קאַטעגאָריע:געצייג
פייזער
די פירמע איז געגרינדעט געווארן דורך א דייטשער-אמעריקאנער טשארלס פייזער, אין יאר 1849, אין וויליאמסבורג, ניו יארק סיטי. היינט געפינט זיך זייער הויפטקווארטיר אין מאנהעטן.
מעזשביזש
דאס שטעטל מעזשביזש איז א גאנץ קליינע, עס איז ווי רוב קליינע שטעטלעך אין אוקריינא, ארים און כמעט גארנישט אינטערעסאנט. חוץ אז עס ליגט דארט דער גרינדער פון דרך החסידות.
רות
רות המואביה איז די צענטראלע פערזענלעכקייט אין מגילת רות. זי איז געווען א טאכטער (אדער אן אייניקל) פֿון עגלון מלך מואב. זי האט חתונה געהאט מיט מחלון דער זון פֿון אלימלך, אבער זי איז געווארן אן אלמנה.
שותפות
שותפות איז ווען 2 מענטשן, פירמעס אדער אנדערע ענטיטאַט האבן א געמיינזאמער אינטערעסע אין סיי וואסערע זאך צו באגריף. קאטעגאריע:מענטשליכע באציאונגען
אינטימיטעט
קאטעגאריע:מענטשליכע באציאונגען
זאל
אין רוסלאנד האט מען גערופן דעם בית מדרש וואו די בחורים האבן געלערנט, מיטן נאמען "זאַל" (און ביז אנט רופט מען אזוי אן דער "בית מדרש", אין ישיבות חב"ד, וואס שטאמען דאך פון רוסלאנד).
בלוט דרוק
דאס איז נאר שייך ביי די גרויסע אדערן און נישט אויף די אדערן וואס פירן פון און צו די לונגען.
אזארטשפיל
פאר איינער וואס האט געווינען איינמאל גרויס געלט ווערט ער צוגעוואונט און עדיקטעט דאס צו טאן נאכאמאל און מען קען זיך אריינצוען אין שווערע מיליאנען חובות. רוב מאל איז טאקע סוף גנב לתליה און דאס לעבן פון דעם באטרעפענדען גייט לטמיון.
דן סגל
ער איז א תלמיד פון רבי חאצקל לעווינשטיין, רבי שלמה זלמן אויערבאך, רבי שמואל ראזאווסקי און רב שך, און ער איז געווען נאנט און א תלמיד פונעם סטיייפלער, וואס האט מיט אים אסאך גערעדט אין הנהגה. אויך איז ער א חסיד פונעם לובלינער רבי.
אמנון יצחק
אנדערשט פון אלע אנדערע בעלי תשובה פרעדיגער איז ער א קאנפראטציע פיגור וואס שלאגט זיך ארום מיט די פרייע פרעסע און אויך מיט יעדן וואס שטייט אים אין וועג, זעהט די פרשה פון לאנדאוס עקספרעס.
לעצטנס איז זיין השפעה געווארן פיל גרעסער און ער האט זיך שוין צושלאגן מיט די פרייע אידן אין ארץ ישראל. מיט דעם וואס געוויסע קאמפיין'ס, קעגן פרייע איידיען, וואו שטראוס אייזקרים וואס האט געספאנסערט אומאיידעלע זאכן לויט אים און די עסקנים האבן אבער נישט מסכים געווען צו זיי באקעמפען ווייל נאך חשבונות פון שטיצן מוסדות התורה איז אויסגעשטאנען צו סכנה.
אינסטיטוציע
מוסדות ביים פרומען סעקטאָר
קאַטעגאָריע:חינוך קאַטעגאָריע:סאציאלאגיע
רות
ווען איר שוויגער נעמי איז צוריקגעגאנגען קיין ארץ ישראל איז זי מיטגעגאנגען און זי האט זיך מגייר געווען.
מעדיעוויקי
left|thumb|250px|די מעדיע-וויקי לאגא. מעדיעוויקי (MediaWiki) איז די וויקי ווייכווארג וואס ווערט פארשפרייט און גענוצט אונטער די פרייער באנוץ ליצענץ GNU.
אתרא קדישא
דער ערשטער פארזיצער איז געווען אברהם ברוך אראטען און צווישן די מיטגלידער אין דער הנהלה איז געווען נחום יואל האלפערין. דער קאסירער פון דער ארגאניזאציע איז געווען דער סוחר יחיאל בענעדיקט (דער שווער פון הרב מאיר סאלאווייטשיק) און נאך אים הרב משה יהושע לאנדא. אין די אנהייב תש״ל יארן האט אראטען פארלאזט די ארגאניזאציע און האלפערן האט איבערגענומען די פירערשאפט. עטלעכע יאר שפעטער איז דער היינטיגער פירער פון אתרא קדישא באשטימט געווארן, ר' דוד שמידל.
RAM זיכרון
היינטיגע צייטן איז דער קאמפיוטער זכרון א קליינע מאדולע וואס מען שטעקט אריין אינעם הויפט טאוול.
דזשארדזשיע
דעם נאמען "דזשארזשיע" האט מען גערופן נאך זשארזש דער צווייטער, קעניג פונעם פאראייניגטן קעניגרייך.
דזשארזשיע איז א פראמינענטער היסטארישער דרום שטאַט, וואו אהין מ'האט איידער דעם ברודער קריג געבראכט אהין מיט געוואלד טויזנטער שקלאפן פון מערב אפריקע צו באארבעטן די וואטע פעלדער. די ווייסע איינוואוינער זענען פון דעם רייך געווארן און געלעבט א גוטן טאג, בשעת די שווארצע זענען געווען פארקנעכטעט און אונטערדריקט.
אין דער קנעכטשאפט עפאכע (בערך אין די צייטן פון חתם סופר) איז פלארידא נאך נישט געווען א חלק פון אמעריקע, עס האט נאך באלאנגט פאר שפאניע, דעריבער איז דזשארדזיע געווען דער עקסטרעמער דרום עק פון אמעריקע, ווי עס האט געדינט פאר א שיץ (אפשייד) צווישן פלארידא און די קאראליינעס.
פייזער
זיי האבן ערצייגט שוין פיל וואונדערליכע מעדיצינען די באקאנטסטע איז פעניצילין
אברהם טווערסקי
ער גיט זיך אוועק צו העלפן אידן. ער האט געעפענט א דראג רעהאביליטאציע צענטער אין זיין היים שטאט פיטסבורג אין פענסלוועיניע. זיין נייע בוך גייט זיין איבער אזארטשפילן.
בלוט דרוק
געוויינלעך מעסט מען בלוט דרוק אינעם אויבערשטן טייל פון ארעם. מען זאגט אויס בלוט דרוק ווי סיסטאלישער דרוק קעגן דיאסטאלישן דרוק. נארמאלער דרוק פון א געוואקסענעם מענטש וואס רוט איז אומגעפער 120/80 מ"מ Hg.
מעזשביזש
אין דעם בית החיים ליגן אויך אסאך גרויסע מענטשן ווי די אייניקלעך פונעם בעל שם טוב וואו רבי ברוך מעזשביזשער, רבי אפרים סדילקאווער, רבי ישראל א ברודער פון רבי נחמן מברסלב, אויך ליגן דארט תלמידים פונעם בעל שם טוב ווי רבי ישראל פאליצעקר, רבי וואלף קיצעס, רבי הערש סופר, אויך רבנים פון שטאט רבי אברהם יהושע העשיל, דער ״אוהב ישראל״. אלץ איז לעצטנס געווארן איבערגעבויעט און איבערגעפלאסטערט דורך ישראל מאיר גבאי.
דן סגל
ארגינעל איז ער געווען משגיח אין דער מירער ישיבה אבער היינט צוטאגס איז ער און ישיבת תפרח און ווי אויך ווערט ער פארעכענט אלס דער משגיח ביי כלליתדיג אלע חרדים ביי אלע קרייזן אפילו ביי חסידים וואס מען רופט אים הערן מוסר.
דער סוד פארוואס ער איז פאפולער ביי חסידים איז ווייל ער איז שטארק קנאותדיג געשטימט, און בעיקר צוליב דעם וואס ער רעדט ארום זייער פיל פון ספרי חסידות און ער איז זייער אדוק און ספרי חסידות ובפרט ספרים פון ר' אהרן ראטה דער שומרי אמונים רבי.
אמנון יצחק
קאטעגאריע:בעלי תשובה קאַטעגאָריע:רבנים אין ישראל
אופקים
אופקים איז א שטאָט אין דעם דרום דיסטריקט פון ישראל, 24 ק"מ מערב פון באר-שבע. דער שטח איז גרויס 10,273 דונאם. ס'האט באקומען דעם נאמען שטאָט אין 1995. לויטן צענטראלן ביורא פאר סטאטיסטיק, פאר יוני 2010, איז דא אין אופקים 24,100 איינוואוינער. די יערליכע וואוקס ראטע האלט ביי 0.6 פראצענט. רוב זענען אידן. שמאל|ממוזער|הערצל גאס שמאל|ממוזער|250px|די נייַע געשעפט צענטער אין די ינדאַסטריאַל געגנט פון דער שטאָט שמאל|ממוזער|250px|די שטאָטיש ביבליאָטעק לאָוקייטאַד אין די קהל צענטער שמאל|ממוזער|250px|הויך שולע ממוזער|250x250 פיקסלים|[[אָפאַקים באן סטאנציע]]
קיצור ליקוטי מוהר"ן
ר' נתן האט עס געדרוקט אינעם יאהר פון די פטירה פון ר' נחמן אין שנת ה'תקע"א און במשך פון די יאהר האט מען צוגעלייגט נאך זאכן וואס מען האט ארויס גענומען פון די מאמרים פון ליקוטי מוהר"ן.
פסיכאלאגיע פון מוזיק
די פסיכאלאגיע פון מוזיק דאס פרובירט צו געבען צו פארשטיין די אויפירונג וואס מוזיק וואכט אויף אין א מענטש
רות
צו פערציג יאר האט זי חתונה געהאט מיט בועז; זייער זון איז געווען עובד דער זיידע פֿון דוד המלך.
פסיכאלאגיע פון מוזיק
אויף די זיכרון
אין די לעצטע שטודיעס איז איבערגעצייגט געווארען אז מ'קען פארבעסערן די זיכרון מערסטענס ביי קינדער דורך זיי לאזען הערן אסאך מוזיק
בראדוועי
אויך איז בראדוועי א נאמען פאר אלע טעאטער שפילן וואס שפילן, ווייל זיי זענען פלאצירט אין 42סטער גאס ראג בראדוועי און ארום יענע געגנט, דעריבער רופט מען זיין "בראדוועי שויס". קאטעגאריע:פארוויילונג קאטעגאריע:גאסן
דן סגל
ער האט א ברודער ישראל סגל א באקאנטער חוזר בשאלה וואס איז געווארן א גרויסער שריפטשטעלער און זשורנאליסט אין די ישראלישע מעדיע וואס האט ארויסגעגעבן א בוך אין א נאראטיוו פון זיין לעבןס אויפוואקסונג צוזאמן אין איין שטוב.
ביבל
קאַטעגאָריע:ביכער קאַטעגאָריע:קריסטנטום
וואלענטינס-טאג
עס געפאלט אין דעם 14טן פעברואר.
קיצור ליקוטי מוהר"ן
אין יאהר ה'תרע"ג האט עס א ברסלבער חסיד געדרוקט אין ירושלים ר' ישראל היילפערין, מיט אסאך הוספות ותיקונים, מיט א קונטרס צו סוף תוספות ומילואים, מען האט עס דאן געגעבן א נאמן קיצור ליקוטי מוהר"ן השלם.
קאטעגאריע:ספרי ברסלב
וואלד
וועלדער זיינען וויכטיק צו אפהיטן די ווילדע חיות וואס לעבן אין די וועלדער כדי זאלן זיי נישט פארלענדן ווערן. אויך זיינען וועלדער וויכטיק פון די עקאלאגישע פונקט כדי צו היטן די אייגנשאפט פון די לופט אויף דער ערד-פלאנעט.
מעדיעוויקי
דאס ווייכוואַרג איז ארגינאל געשריבן געווארן פאר וויקיפעדיע און אלע אירע שוועסטער וויקימעדיע פונדאציע פרייע און אפענע פראיעקטן, און איז היינט צוטאגס צעשפרייט פאר יעדן פריי צו נוצען און אפילו אראפלאדענען.
טעלעגראם
די ערשטע טעלעגראף איז ערשט ארויסגעשיקט געווארן אין 844' דורך דעם זעלבן מורס. עס איז געווען א קורצע מעסעדזש וועלכע איז געשריבן געווארן דורך אן עלעקטראמאגנאטישע בליי וועלכע איז געלעגן אויף א דרייערדיגע אייזן וועלכע האט געמאכט די סימנים און שטריכן.
אתרא קדישא
נאך דעם האט אתרא קדישע צעשפאלטן צוליב א שטארקער קריגעריי מיט רב אלישיב, וואס האט געשטיצט אויפשטעלן א נייע ארגאניזאציע אונטער זיין קאנקורענט מיכה רוטשילד, וואס פלעגט זיין דער ארבעטער פון הרב שמידל, צוזאמן מיט חזקיהו קאלמאנאוויטש און יואליש קרויס מיט ישראליק אייזענבאך.
זשענעט זשעקסאן
זי איז א שוועסטערקע פון מייקל זשעקסאהן.
זאל
קאַטעגאָריע:ארכיטעקטור
וואלענטינס-טאג
קאטעגאריע:ליבע קאַטעגאָריע:קריסטלעכע חגאות
אופקים
פרי יארן
זינט דעמאָלט, זענען צוגעקומען 170 משפחות אימיגראנטן פון איראן און אנדערע אימיגראנטן פון אינדיע און רומעניע. אין 1958 האט דער יישוב באקומען דעם סטאַטוס פון א לאקאלער ראַט. אין 1959 די שטאָט האט אַ באַפעלקערונג פון 5,000 מענטשן.
פון די 90ער יארן און ווייטער
דער טעקסטיל אינדוסטריע קריזיס האט געפירט צו פארמאכן די הויפּט אינדוסטריעלע פאבריקן אין דער שטאָט, און אויף די גרויס כוואליעס געשלאגן די שטאָט אין די 90ער.
וואלד
קאַטעגאָריע:געאגראפיע
אתרא קדישא
קאַטעגאָריע:חרדישע ארגאניזאציעס
מעזשביזש
אין די לעצטע יארן זייט אסאך אידן פארן צו די קברים פון צדיקים, האט מען אויסגעפלאסטערט די וועגן צו ציון און פונעם ציון פון בעל שם טוב, מען האט אויפגעבויט א שיינער אוהל אויף דאס פאלץ וואו דער בעל שם טוב לייגט, דענעבן האט מען אויפגעשטלט א בית המדרש, און עטליכע גרויסע בנינים צוגערישט מיט אלעס דערין, בתי כבוד, א מקוה טהרה, שטובער צו שלאפן, א גרויסע קיך. דאס אלעס האט אהערגעשטעלט דער באקאנטער עסקן וואס בויעט קברים איבעראל ישראל מאיר גבאי. דער ראש פון דרך צדיקים.
מעדיעוויקי
אזוי ווי די וויקימעדיע פראיעקטן האבן א שטארקן דרוק אויף פילשפראכיקייט, האבן די אנטוויקלערס אויפמערקזאם אויף אינטערנאציאנאליזירן און לאקאַליזירן. מ'האט איבערגעזעצט דעם באניצער אינטערפייס אינגאנצן אדער טיילווייז אויף מער ווי הונדערט שפראכן, און דערצו קענען די לאקאלע סיסאפן מאדיפֿיצירן ווייטער (דאס גאנצע אינטערפֿייס קען מען רעדאקטירן דורך דער וויקי).
מעזשביזש
אסאך רבי'ס און גוטע אידן קומען אהין אויף א שבת, און פראווענען דארט א חסידשען טיש, דער לעלובער רבי פון ארץ ישראל פירט זיך ער פארט אהין יעדן שבועות צו פראווען דארט דעם יארצייט פון בעל שם טוב, דער רבי פון תולדות אברהם יצחק און נאך זענען שוין עטליכע מאהל דארט געווען. דער באקאנטער חסידישער זינגער מרדכי בן דוד, האט פארפאסט א ניגון א שבת אין מזעביזש ווי ער פארציילט מיט גלוסטענישט און ליבשאפט פון א שבת אין מזעביזש.
אזארטשפיל
אויך קען נישט קיין נארמאלער דאקטער העלפן דעם באטרעפענדן. מען מוז אים שיקן צו א גרופע פון געוועזענע געמבלערס וואס קומען זיך צאם און רעדן זיך אויס דעם פראבלאם און וויאזוי דאס צו באקעמפען.
בלוט דרוק
צו הויך בלוט דרוק איז א קראנקייט וואס קען פירן צו פאטאלע סטראק און הארץ אטאקע.
פייזער
אזוי אויך זענען זיי פון די פארטון 500 ( Fortune 500) פירמעס, זייענדיג די 57סטע אויף דער ליסטע.
דזשארדזשיע
נאך דעם ברודער קריג ווען האלטן שקלאפן איז געווארן אומ-געזעצליך איז דזשארדזשיע געלעגן חרוב ונחרב, אלע שקלאפן זענען זיך צולאפן און די פעלדער זענען אינטערגעצינדען געווארן פון די שחורים. עס האט געדויערט לאנגע יארן ביז עס האט צוריק אויפגעלעבט.
RAM זיכרון
היינטיגע קאמפיוטערס וואס לויפן אויף זיי ווינדאס XP דארף האבן מינימום 64 מעגאבייט און א ווינדאס וויסטא דארף האבן מינימום 512 מעגאבייט (פאר דער גרונטענער ווערסיע).
מעדיעוויקי
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:מעדיעוויקי קאַטעגאָריע:בשותפות ווארג
טעלעגראם
ארום 20 יאר נאכדעם וואס ער האט אויסגעפונען די טעלעגראם האט ער עמטליך פובליצירט זיין אויסטרעף און די טויזענטער סייענטיסטן האבן זיך א נעם געגעבן דערצו מיט אלע באקן און ביז א קורצע צייט איז די מורס טעלעגראם אראפ פון די מאפע און צענדליגער נייערע און מער סאפיסטיקירטע טעלעגראמען זענען ארויסגעקומען ווערנדיג אלץ בעסער און בעסער.
דן סגל
ער איז אדורך א סקאנדאל ווען זיין שול אין עזרת תורה געגנט איז געווען פארמישט אין א שטורעמישע מערכה מיט מסירות און שלעק מיט איר בעל הבית הרב ליכטענשטיין דער גרינדער פון כולל רמ"א.
זשורנאליסט
די מעטאדן פון א זשורנאליסט זענען, שרייבן אנאליזן פאר צייטונגען און זשורנאלס און האלטן אינטערוויוס.
רות
זעט אויך
קאַטעגאָריע:פערזענלעכקייטן אין תנ"ך קאַטעגאָריע:גרים
אברהם טווערסקי
זונטאג, יתרו, י״ח שבט תשפ״א, איז ער נפטר געווארן אין ארץ ישראל, נאכן ווערן אנגעשטעקט מיטן קאראנאווירוס.
פסיכאלאגיע פון מוזיק
אין שולע
און אסאך לענדער לערנט מען מיט די קינדער אויף לידער נאך און קינדערגארטען אדער מ'הייבט אהן דעם טאג מיט לידער ווייל דאס העלפט צו עפענען דעם קאפ, און מיטהאלטען.
בלוט דרוק
דאס קומט פון איבעריגע אנגעצויגענקייט, מען ברויך דאס קריטיש קאנטראלירן דורך עסענווארג דיעטע פון עלימינירן בוימל פעטן אלקאהאל, צוקער און איבעריגע וואג, איבונגען און מעדיצין.
קאטעגאריע:קרענק
טעלעגראם
ווי געזאגט האט די טעלעגראם נאר געקענט שיקן קאודס, דאס טייטש אז אלע מעסעדזשעס זענען געשיקט און געפרינט געווארן דורך פארשידענע פארעמען וועלכע מען האט זיך איינגע'חזרט און אזוי ארום אפגעליינט די מעסעדזשעס. אין די ערשטע 50 יאר איז געווען זייער א טייערע זאך און נאר ריזיגע פירמעס האבן זיך געקענט ערלויבן צו האבן א טעלעגראם. אויס איינער האט דווקא געוואלט שיקן א טעלעגראף צו א ווייטן ארט האט ער געברויכט באצאלן אסאך געלט.
מעכל אבערלענדער
ר' מעכיל אבערלאנדער איז א גרויסער עושר פון אויל, אומבאוועגלעכע גיטער, און פון אנדערע פארצווייגטע געשעפטען. ער איז ראש הקהל אין פאפא וויליאמסבורג. ער איז באקאנט אויף ענגליש אלץ Herman Oberlander.
ראש הקהל
ראש הקהל איז דער געמיינדע הויפט.
אברהם טווערסקי
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער רבנים אברהם אברהם קאַטעגאָריע:יידישע דאקטוירים קאַטעגאָריע:רעדנער קאַטעגאָריע:פסיכיאטער קאַטעגאָריע:קרבנות פון דער קאוויד-19 מגיפה
זשורנאליסט
*
פייזער
דרויסנדיגע וועבלינקען
זייער וועבזייטל קאטעגאריע:פירמעס
אזארטשפיל
וועבלינקען
ר' אברהם טווערסקי קלערט אויף איבער דעם פראבלעם.ווידיאו
מעזשביזש
דעם בעש"ט קרעניצע
דארט אין עק שטאט, איז פארהאנען א וואונדערליכע קוואל, וואס די היסטאריע פארציילט, אז דאס האט דער בעל שם הק' אליינס געמאכט, מיט זיין וואונדערליכע הייליגער גייסטישע קראפט, און אלע ווייסן - אויך די פויערן פונעם שטאט ארום, אז עס איז א היילונג צו טרונקן די וואסער.
היינט
אין די וועסטליכער קאלטור רעכענט מען דאס פון 12 דער נאכט בעפאר ביז 12 דער נאכט פון היינט.
פסיכאלאגיע פון מוזיק
באאיינפלוסט טאג טעגליך
שטודיע אין ענגלאנד צייגט אז די וואס הערן קלאסישע מוזיק נייטען מער צו באקומען טרעפיק טיקעטס ווי די וואס הערן אנדערע זשאנערס
RAM זיכרון
קאַטעגאָריע:איינשפייכלערונג מיטלען
2006
נאבעל פריזן
*
ראש הקהל
דאס איז אין אמעריקע דאס זעלבע ווי א פרעזידענט פון א געמיינדע.
פאלק (נאציאן)
פאלק איז א צוזאם קלויב פון מענטשן וואס ווינען אין א לאנד, אדער אפילו פארשפרייט איבער די גארער וועלט, אויב האלטן זיי אן עפעס א צוזאם נויג פון א רעליגיע אדער מסורה, און זיי זענען אמאל אין היסטאריע געווען צוזאמן איז דאס א פאלק.
אופקים
מענטשן
הרב חיים קאמיל (תרצ"ג-תשס"ה) – ראש ישיבה
היינט
אין אידישקייט איז דא פון די צאת הכוכבים נעכטן ביז היינטיגן צאת.
מעזשביזש
דעם בעש"ט קרעניצע
קאטעגאריע:שטעטלעך אין אוקראינע קאטעגאריע:אידישע יישובים אין אייראפע
ראש הקהל
פאר די האלאקאויסט אין אייראפע האבן זיי געהאט די מאכט און געווען די טאטע פון די אידן אין יעדן שטאט. זיי האבן געהאט אנגעפרעסענע בייכער. וועגן דעם איז היינט דא אזא מין אויסשפראך אין אידישן לעקסיקאן א ראש הקהל בויך מיינענדיג רינדעכיג און אויפגעבלאזן.
קרעיגסליסט
געגרינדעט דורך א פרייען איד קרעיג ניימארק, אין יאר 1995 אין סאן פראנסיסקא איז דאס היינט צוטאגס צו וואקסן אין צו 900 לאקאלע וועב סייטס. פון יעדע שטאט וואס האט אן אייגענע קרעיגליסטע
היינט
קאטעגאריע:צייט
זשורנאליסט
ނޫސްވެރިން Rojnamevan Willay kamayuq Novinar
היינט
Instant
פייזער
דרויסנדיגע וועבלינקען
קאַטעגאָריע:מעדיקאמענטן
קרעיגסליסט
קאטעגאריע:אינטערנעט
מעכל אבערלענדער
ער איז געגאנגען אין געריכט און האט זיך ארום געשלאגען יארן לאנג מיט אן א שיעור אידן, ובתוכם מיט זיינע אייגענע ברידער ר' שמואל אבערלענדער, ר' מרדכי אהרן אבערלענדער און ר' עמרם אבערלענדער, וואס לויט אים האבן זיי אים באגאנבעט און לויט זיי האט ער זיי באגאנבעט. טייל מאל איז די פסק פון געריכט געווען לטובתו, און טייל מאל איז עס געווען לטובתם.
אזארטשפיל
וועבלינקען
* קאטעגאריע:קרענק קאטעגאריע:מצוות און מנהגים
קאַטעגאָריע:פארוויילונג
מעכל אבערלענדער
ער איז א ברודער פון דעם ארונים וויצע־פרעזידענט ר' שמואל אבערלענדער.
דן סגל
קאטעגאריע:מוסר באוועגונג קאטעגאריע:משגיחים
טעלעגראם
אין אנפאנג 20'סטן יאר-הונדערט האט מען אנטוויקעלט צוויי ווייערלעס טעלעגראם מאשינען: די טעלעפרינטינג סיסטעם וועלכע מען נוצט נאך הייינט. און די פעסעמיל ריפראדוקציע סיסטעם וועלכע איז געווארן א פארגאנגענהייט אין 980'.
דזשארדזשיע
די באפעלקערונג לויטן 2020 צענזוס איז 10,711,908
טעלעגראם
די טעלעפרינטינג סיסטעם פארשטייט די קאודס און פרינט זיי צו ווערטער. די מידיא פירמעס פלעגן נאך ביז א קורצע צייט צוריק זיך אסאך באנוצן מיט דעם. היינט נוצן עס די ארימערע לענדער.
קאטעגאריע:קאמוניקאציע קאטעגאריע:טעכנאלאגיע
מעכל אבערלענדער
ער איז פאקטיש בעל הבית אויף אסאך בנינים פון פאפא מוסדות אין וויליאמסבורג און אין מאנסי, ווייל ער מיט זיינע זין פיגורורן אלץ די מערהייט טראסטיס אויף די פאפא געמיינדעס, און אויך אויף זיינע אייגענע און קינדערס הייזער צאלט ער נישט קיין שטייער ווייל עס פיגורירט אין די שטאטישע ביוראען אלס נאן פראפיט מוסדות.
רעפערענצן
קאטעגאריע:יידישע ביזנעסלייט קאטעגאריע:ראשי הקהילה קאַטעגאָריע:פאפא
ראש הקהל
קאטעגאריע:סאציאלאגיע קאַטעגאָריע:טיטלען *
פסיכאלאגיע פון מוזיק
באאיינפלוסט טאג טעגליך
אזוי אויך צייגט די שטודיע אז האלב פון די היפ האפ צוהערער'ס האבען שוין מינומום אויף זייער רעקערד איין קרימינאלע אקט.
קאטעגאריע:פסיכאלאגיע קאטעגאריע:מוזיק
פאלק (נאציאן)
זעט אויך
קאַטעגאָריע:פאליטישע וויסנשאפט קאַטעגאָריע:סאציאלאגיע *
זשענעט זשעקסאן
זי האט אנגעהויבן זינגען אין יאר 1982.
קאַטעגאָריע:פאפ זינגערס
וועטשערע
left|250px װעטשערע אדער נאכטמאל איז די מאלצייט וואס מען עסט אין דעם אוונט, און אלגעמיין איז דאס די לעצטע גרויסע מאלצייט פון דעם טאג.
דאס ווארט וועטשערע שטאמט פון די סלאווישע שפראכן: אוקראיניש: вечеря "וועטשעריא" און סלאוואקיש, באזניש, קראאטיש: večera "וועטשערע", אזוי איז דאס ווארט געווארן א טייל פונעם סלאווישן קאמפאנענט פון יידיש.
אין רוב פלעצער אין דער וועלט איז איינגעפירט צו עסן דריי מאלצייטן א טאג, פרישטיק, מיטאג און וועטשערע.
קאַטעגאָריע:מאלצייטן
אקדמות
וואס איז דאס
אקדמות איז א פיוט וואס אידן ליינען שבועות פאר קריאת התורה. עס איז אויף אראמיש. דער שיר איז געשריבן מיט א שטארקן סדר, עס האט 90 חרוזים עס פארטיגט זיך יעדע ליין מיט די אויתיות "תא". די ערשטע העלף פון דעם שיר איז אויף סדר א"ב, און דער צווייטער איז אויפן נאמן פון פון מחבר לויט די אותיות "מאיר ב"ר יצחק יגדל בתורה ובמעשים טובים אמן וחזק ואמיץ"
דער שיר וועט געזונגן מיט א שפעציעלר ניגון וואס איז באקאנט פאר א סארט נוסח פון בענקשאפט.
וואס ווערט ארויסגעברנגט אין דעם שיר
דער שיר איז געשריבן מיט גרויס חשק און גיגועים עס ברענגט ארויס די ליבשאפט און דאס אנגעבונדקייט וואס השי"ת האט פאר כלל ישראל און ווי שטארק כלל ישראל גארט צו השי"ת.
מתתיהו מילער
מתתיהו מילער (געבוירן ה' תמוז ה'תשל"ט), באקאנט אלס מתתיהו, איז א בעל תשובה א געוועזענער לובאוויטשער וואס זינגט דזשאמייקישן רעגיי.
אקדמות
וואס ווערט ארויסגעברנגט אין דעם שיר
די ערשטער חלק פון דעם שיר פארציילט די גרויסע לויב פון הקב"ה, וויאזוי גאט האט באשאפען די וועלט, די מלאכים, ווי אזוי די מלאכים דינען איהם, ווי שטארק השי"ת האט ליב די אידן און די תורה. ווי אזוי יודען לויבן און דאנקען השי"ת, וויאזוי די מלאכים זענען אונז מקנא פאר די גרויסע זכות פון האבן די תורה.
מתתיהו מילער
ביאגראפיע
ווערענדיג געבוירן צו פרייע ליבעראלע אידישע עלטערן אין וועסט טשעסטער, פענסילוועניע. דערנאך האט זיך זיין פאמיליע אריבערגעצויגן קיין ווייט פלעינס, ניו יארק.
אקדמות
וואס ווערט ארויסגעברנגט אין דעם שיר
דער צווייטער טייל פון דעם שיר ווידמעט אסאך ווי אזוי די פעלקער קוקן אויף אידן מיט גרויסע קנאה, די גוים פארשטייען נישט פארוואס יודען זענען אזוי שטארק פרום, פארוואס זענען זיי אזוי עקסטרעם ווען עס קומט צו די אמונה אין השי"ת, זיי לאזין זיך פארברענן און פייער און זיך ווארפן אין לייבן גרום אויף קידוש השם, זיי פרויבן אויפווייזן פאר די אידן זיי זאלן נישט זיין אפגעטיילט פון אלע אנדערע גוים און פעלקער, זיין זאגן פארן איד לאמיר זאלן באהעפטן מיט אייך איהר זאלט זיין אזוי ווי אונז אלע, די פעלקער זאגן צו גרויסע זאכן אויב די אידן וועלן ווערן ווי די גוים, דערויף ברענגט ארויס דעם דער בעל פייטן אז אידן לאכן אפ פון די גוים, זיי ענטפערן צוריק אז די גוים פארשטיין נישט די גוטס וועס עס ווארט אויף כלל ישראל ווען משיח וועט קומען.
ווער און ווען האט מען עס מחבר געווען
איר מחבר איז ר' מאיר בעל האקדמות פון ווערמייזא פון די 11 יארהונדערט, וואס ער איז אויך געווען די רבי פון רש"י וואס האט אויך געוואוינט אין ווערמייזא. ר' מאיר שליח ציבור איז אוועק פון דער וועלט פאר שנת ד"א תתנ"ו.
מתתיהו מילער
ביאגראפיע
דערנאך האט ער חתונה געהאט און געבוירן איין קינד, זיך אפגעבנדיג מיט זיין מוזיק און לערנענדיג תורה אין איינע פון די ליובאוויטשער ישיבות אין זיין וואוין ארט קרוינהייטס. שפּעטער האָט ער זיך געצױגן צו ברסלב. .
דעצעמבער 2011 האָט ער זיך אפּגעשוירן זײַן באָרד,שפעטער האט ער זיך עס געלאזט צוריק וואקסן.
אקדמות
ווען לייענט מען עס
דער מנהג ביי די אשכנזים אז מען לייענט עס אין בית המדרש שבועות ביי קריאת התורה דער מהרי"ל שרייבט אז דער מנהג אין מגנצע איז געווען אז מען האט עס געליינעט נאך די ברכה, דאס הייסט דער ערשטער וואס האט עולה לתורה געווען און האט געמאכט א ברכה אשר בחר בנו, מען האט אנגעהויבן צו לייענן דעם ערשטן פסוק בחודש השלישי און דערנאך האט מען געליינט די אקדמות. אין די פוסקים אין דא א גאנצע מערכה צו מען זאל טאקע זיך פירן אזוי, וויבאלד דאס הייסט א הפסק צווישן די ברכה און דאס לייענן זעה אין טורי זהב חלק אורח חיים סימן תצ"ד, שו"ת שבות יעקב און נאך, די רבנים פון שטאט ויניציא האבן געהאלטן אז מען טאר אזוי נישט טועהן מען דארף ליבערשט לייענט די אקדמות פאר די ברכה, אבער אין אשכנז און אין פולין האט מען זיך יא אזוי געפירט. למעשה ביי חסידים פירט מען זיך מען לייענט עס פאר מען מאכט די ברכה אויף די תורה. זעה אויך שו"ת שער אפרים סי' י'.
מתתיהו מילער
זיין סטיל
מתתיהו האט אן אייגענארטיגן סטיל אין רעפ, וואס איז א געמיש פון רעגיי, רעפ, מיט גיטאר סאלא וועלכע מען געפינט מער ביי ראק מוזיק קאפעליעס.
אקדמות
חשיבות
ר' נחמן מברסלב האט געזאגט זייער גרויס לויב אויף דעם שיר, ער האט אמאל געזאגט מיט נאסטאלאגיע וואס פאר א אוצר אידן פארמאגן "אקדמות מיטן ניגון". אויך האט ער געזאגט אויף דעם שיר, עס איז א שיר של חשק, דאס הייסט דאס איז א ניגון וואס א גלוסיטגער רעדט מיט גלוסטיקייט צו זיין חבר/חבר'טע, ווי זיי בעננגען איינער צו צווייטן מיט גרויס גלוס און ליבשאפט.
מתתיהו מילער
זיין סטיל
זיין זינגען ווערט באשריבן דורך די וועלט בארימטע קריטיקס אין ניו יארק טיימס און שיקאגא טריבונע שרייבער קעווין פאנג, אלס א נשמה-אויפשאקלער, וואס דרינגט אריין ביז די חדרי הלב.
אקדמות
חשיבות
קאטעגאריע:שבועות קאטעגאריע:פיוטים
מתתיהו מילער
מתתיהו ווערט פאפולער
ער טרעט אויף אין פרייע וועלטליכע קלאבס און קאנצערטן אויף טעלעוויזיע ארום דער גארער וועלט, אלעס מיט זיין פולער חסידישער טראגע. אלע זיינע ניגונים זענען פיל מיט ווערטער וואס רופן צו דער נשמה צו עבודת ה'. שמחה און חסידישע באגריפן, ער באנעמט זיך זייער איידל און פיל מיט הכנעה. זיין פירונג רופט ארויס טיפע רעספעקט פון אלעמען איבער דער וועלט, מיט זיין שטרענג זיך האלטן צו דער אידישער תורה געזעצן און פארבאטן אפילו אין די שווערסעט אומשטענדן, טרעט נישט אויף אים שבת, רירט נישט צו א פרוי'ס האנט, עסט נאר כשר. א.א.וו.
אלבאמען
דערוויייל האט שוין מתתיהו ערצייגט 4 מוזיק אלבאמען.
װעבלינקען
קאַטעגאָריע:פרומע זינגערס קאטעגאריע:ראפערס קאטעגאריע:רעגיי זינגערס קאטעגאריע:בעלי תשובה
אור עקיבא
אור עקיבא איז א שטאָט אין דער חיפה דיסטריקט אין ישראל,  זיין שטח איז גרויס 3,539 דונאם. ס'איז געווארן אַ שטאָט אין 2001. ס'איז דא אין אור עקיבא 16,000 איינוואינער. די יערליכע וואוקס ראטע האלט ביי 0.2 פראצענט. רוב זענען אידן.
באפעלקערונג
לויטן צענטראלן ביורא פאר סטאטיסטיק ווי פון יוני 2010, האט אור עקיבא 16,000 באוווינער.
די ווייַטערדיק גראַפישע באַפעלקערונג אַנטוויקלונג:
אור עקיבא איז אַ קליינע שטאָט אין טערמינען פון באַפעלקערונג. 250px|ממוזער|שמאל|גרויסער אייקאליפטוס אינעם "אייקאליפטוס פארק " אין אור עקיבא 250px|ממוזער|שמאל|מוזיק־צענטער אין אור עקיבא שמאל|ממוזער|250px|אור עקיבא שטאטישע ביבליאטעק
לעגאליטעט
לעגאליטעט מיינט אז עס אויסגעהאלטן לויטן געזעץ.
נפלאות הבורא
נפלאות הבורא איז טייטש פון ווונדערליכע געשענישן פונעם נאַטור. ווען עס פּאַסירט גאר א ווונדערליכע זאך אינעם נאטור, ווי דונערן, בליצן, ערדציטערנישן א.ד.ג. בענטש מען אַ ברכה, אמאל האט מען נישט געוויסט אז אין יעדע זאך איז דא וואונדער האט מען נאר דאס געקענט באגרייפן פון א דוגמה ווי כמה נאה אילן זה אבער היינט צוטאגס מיט די ערפינדונג פון סייענס זעהט מען כמעט נישט קיין שום פשוטע זאך וואס סאיז נישט וואונדערליך אין די בריאה.
לעגאליטעט
אידישקייט
דינא דמלכותא דינא.
נפלאות הבורא
היינט הייסט דער חכמה אינטעליזשענט דעזיין.
לעגאליטעט
אידישקייט
קאַטעגאָריע:געזעץ
נפלאות הבורא
קאַטעגאָריע:נאטור
דארמיטארי
א דאָרמיטאָרי אדער אינטערנאַט איז א געביידע וואס איז געמאכט בעיקר פאר שלאפן פאר מערערע מענטשן, עס ווערט געווענטליך גענוצט און קאלעזשעס, ישיבות און די מיליטער.
אינטערנאט אין ישיבות
אסאך ישיבות האבן א פלאץ ווי בחורים שלאפן ווען זיי זענען אין א ישיבה אוועק פון שטוב. רוב ישיבות וועלכע נעמען אריין בחורים פון אויסערן שטאט שטעלן צו א פלאץ פאר די בחורים צו שלאפן. די באוואוסטע מירער ישיבה אין ירושלים, זייענדיג די גרעסטע ישיבה אין דער וועלט, ערלויבט די בחורים זיך אליינס צו דינגען א פלאץ ווי צו שלאפן, אבער רוב בחורים האבן א פלאץ אין איינעם פון די אינטערנאטן.
אין אינטערנאטן זענען דא תקנות ווען מען מעג זיך דארט דרייען, און רוב ישיבות פארבאטן די טירן פון די שטובער פון צו האבן שלעסער כדי צו פארמיידן דברים אשר לא יעשו.
קאַטעגאָריע:געביידעס
קוואדראט
קליין|250px|א קוואדרט מיט ריפ a און דיאגאנאל d קוואַדראַט איז אַ פירעקיקע פילעק פֿאָרעם פֿון 4 גלייכע ריפן מיט דער זעלבער לענג און גלייכע ווינקלען (90 גראַד). די קוואַדראַטישע דיאַגאָנאַלן האָבן די זעלבע לענג און זענען פערפענדיקולאר מיט אנאנד. יעדער דיאַגאָנאַל איז גרעסער פון א ריפ מיט א פאקטאר {\sqrt{2}}, דער קוואדראט ווארצל פון 2.
פראטעאין
קליין|250px|דער פראטעין פון [[מייאגלאבעלין וואס איז דער ערשטער פראטעין דורכגעפירט צו ווערן אין אןרענטגען מאשין.]] פראטעין איז אן ארגאנישע פארבינדונג געמאכט פון הונדערטער ביז צענדליגער טויזנטער אמינאזייערסן אויסגעשטעלט אין א פארבינדענע לאנגע צאמגעדרייטע קייט פון שטריק.
דאס דינט אלס די וויכטיגסטע סובסטאנץ פאר אלע לעבעדיגע ארגאניזמען; עס געפינט זיך אין יעדער צעל, און אין יעדער ארגענעלע פון דעם צעל.
קאַטעגאָריע:ביאלאגיע
פונט
צו מיינט איר פונט (קארענסי)
פונט איז א אפטייל פון מאסע פון וואג. די ראשי תיבות איז lb. אין רוב מדינות נוצט מען זיך נישט מיטן פונט נאר ענדערשט מיט קילא.
ראנאלדיניו
לינקס|קליין|250px ראנאַלדיניו דע אַסיס מאריערא (געב' דעם 21סטן מערץ 1980) איז אַ פוטבאל שפּילער פֿון בראַזיליע.
ראנאַלדיניו שפּילט אין באַרצעלאנע פוטבאל קלוב פֿון שפּאַניע. ראנאַלדיניו האט געוווּנען בראַזיליע אינעם יאָר 2002.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:פוסבאלערס
קאלענדאר
left|250px קאַלענדאַר איז א סיסטעם צו ארגינירן טעג געווענליך אין א פארם פון מאנאטן און יארן.
קאלענדאר סיסטעם
א קאלענדער איז געווענליך באזירט אויף א דרויסנדיגן מחזור, ווי למשל די זון. עס איז זייער אפט וואס א קאלענדאר איז געבויט אויף צוויי סיסטעמען, ווי למשל דער היינטיגער אלגעמיינער קאלענדאר איז געבויט אויף סיי דער זון און די זיבן טעג פון דער וואך.
פאלגנד איז א ליסטע פון די קאלענדאר סיסטעמען:
לבנה קאלענדאר
א לבנה קאלענדאר איז א קאלענדאר וואס איז באזירט אויף די מחזור פון א לבנה ווי אפט עס באנייעט זיך. פאר יעדע מאל וואס עס באנייעט זיך מאכט מען א נייע מאנאט. דאס האט א פראבלעם אז נאך עטליכע יאר פארוקט זיך דאס פון די צייטן פון די וועטערס, דערפאר זענען דא קאלענדארן וואס לייגען צו א מאנאט יעדע פאר יאר אז ס'זאל זיך נישט פאררוקען. א לבנה קאלענדאר איז אבער יא גוט פאר אויסרעכענען די צייט פון די הויכע וואלען יעדע טאג (טיידס). דער אידישער לוח איז ארגיניזירט לויט די לבנה. און לייגט צו א מאנאט אז די וועטער זאל זיך נישט פאררוקען קעגן די מאנאטן.
זון קאלענדאר
א זון קאלענדאר איז געבויט אויף די פיר סעזאנען פון די יאר, וואס דאס גיבט איינדרוק אז עס גייט קעגן די זון, דערפאר רופט מען דאס א זון קאלענדאר. דער גריגאריאן קאלענדאר וואס איז היינט באניצט אלס דער אלגעמיינער קאלענדאר איז ארגיניזירט לויט די זון.
קאלענדאר צוטיילונגען
א קאלענדאר איז אלעמאל צוטיילט אין קלענערע טיילן און האט געווענליך אין זיך: צוליב די פאקט אז קאלענדערס זענען אפעהענגיק אין אנדערע זאכן (ווי די זון) דארף מען אסאך יארן צולייגן א טאג צו א מאנאט.
אנדערע סארטן קאלענדארן
עס זענען דא קאלענדארן וואס ווערן אנגערופען אומגעפארטיגטע קאלענדערס, ווי די אלטע קאלענדארן וואס האבן נישט געהאט קיין וועג פון אנרופען די טעג פון די 3 מאנאטן פון ווינטער, נאר פלעגן דאס רופען ווינטער. די אידישער לוח איז א געפארטיגטע קאלענדאר וויבאלד עס האט א נאמען פאר יעדע טאג פון די יאר, ווי ג' אייר.
געשעעניש, טעאראטישער, און געמישטע קאלענדארן
עס זענען דא אזעלכע קאלענדארן וואס זענען געבויט אויף זאכן וואס געשעהן און ווען דאס פארסירט, ווי למשל דער אלטער אידישער לוח ווען עס איז גאגענגען דורך דעם סנהדרין אין ירושלים איז געווען געבויט אויף ווען מען האט געזען די נייע לבנה. לויט דעם קאלענדאר איז שווער צו וויסן ווען א געוויסער טאג וועט אויסקומען.
א געמישטער קאלענדאר ניצט ביידע, סיי די געשעעניש, און סיי די טעאריע רעכענונג אויף וואס די קאלענדאר איז באזירט, דער גרעגאריאנישער קאלענדאר איז אזא קאלענדאר ווייל מען האט דאס געטוישט פון דעם יוליאנישן קאלענדאר צום גרעגאריאנישן קאלענדאר ווען מען האט באמערקט אז די וועג פון דער זון איז אנדערש.
באניץ
דער עיקר באניץ פון א קאלענדאר איז צו האבן טעג באשריבן אין א וועג וואס עס מאכט דאס גרינג צו ניצן אויף צו פלאנירן פון פאראויס. און צו פארשרייבן זאכן וואס געשען. אויך איז א קאלענדאר זייער וויכטיג אין סאציאלע זאכן, צו וויסען ווער עס איז עלטער, רעליגיעזע זאכן צו וויסען ווען א יום טוב איז, און פאר ביזנעס, צו וויסען צו איבער א געוויסע צייט מאכט מען געלט, און ווען צו צאלן שטייערן.
היינטיגע באניצטע קאלענדארן
אויך אין ערטער ווי עס איז דא א געווענליך באניצטע קאלענדאר קען זיין אז עס זאל זיין נאך א קאלענדאר ווי למשל פאר ביזנעס איז דא א פיסקאל קאלענדאר.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:קאלענדארן קאַטעגאָריע:אסטראנאמיע
פראגע צייכן
קליין|250px|פראגע צייכן אין רוב שפראכן פראגע צייכן איז דער סימבאל וואס ווערט געשטעלט ביי דער ענדע פון א זאץ וואס איז פראגע, אנשטאט א פינטל. אנציצייכענען אז די פריערדיקע פראזע דארף געליינט ווערן מיט א ניגון פון א פראגע.
ביי א געוויינליכן קלאוויאטור איז דאס פלאצירט לעבן דעם רעכטן שיפט קנעפל, וואס איר דארפט ארפאדרוקן צוזאמן מיט דעם באטאן כדי עס זאל ווייזן א פראגע צייכן.
קאַטעגאָריע:אינטערפונקציע
סידור
סידור איז דאס געבעט בוך וואס ענהאלט די נוסחאות וואס אידן דאווענען צו גאט דורכאויס אלע צייטן און פייערונגען פון יאר.
עס זענען דא פיר הויפט סידורים, דער נוסח ספרד וואס עס דאווענען די חסידישע אידן, דער נוסח אשכנז וואס עס דאווענענן די מתנגדים און טייל חסידישע, און אויך איז די סידור פון די ספרדישע, וואס הייסט אויך נוסח ספרדים, וואס די ספרדים דאווענען, און תכלאל, פאר תימנער יידן.
עס זענען נאך היינט דא אסאך סידורים וואס פארשידענע אידן דאווענען, סידור ר' חיים וויטאל, וואס מקובלים דאווענען,
קאַטעגאָריע:ספרי קודש קאַטעגאָריע:תפילה