cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
באריס סאנדלער
ביאגראפיע
באָריס סאַנדלער איז אַ מחבר פֿון סצענאַרן פֿאַר צוויי פֿילמען: "גיב זיך ניט אונטער, ייִדיש" (1991), און "וווּ איז מײַן היים?" (1992); 10 ווידעאָ־דאָקומענטאַרן "מאָנאָלאָגן פֿון ייִדישע שרײַבערס". אַרויסגעגעבן 24 ביכער פֿון קינסטלערישער פּראָזע: "טרעפּלעך אַרויף צו אַ נס" (מאָסקווע, 1986), "סטופּעני ק טשודו" (מאָסקווע, 1988), "דער ענין נומער "5390 (ירושלים, 1992), דער אַלטער ברונעם (תל אביב, 1994), טויערן (ירושלים, 1997), "Die grunen Apfel des Paradieses" (בערלין, 2003), "גלינאַ אי פּלאָט׳" (2003), "ווען דער גולם האָט פֿאַרמאַכט די אויגן" (ירושלים, 2004), "נישט געשטויגן, נישט געפֿלויגן" (ניו־יאָרק, 2007), "רויטע שיכעלע פֿאַר רייטשעל" (ניו־יאָרק, 2008), "אין קלאַנגענעץ פֿון נצח" (ניו־יאָרק, 2010), "למד־וואָווניקעס פֿון מײַן זכּרון" (ניו־יאָרק, 2011), "זעליאָניִע יאַבלאָקי ראַיאַ, רוסיש, ניו־יאָרק 2011), "Stones Don't Bear Witness (ניו־יאָרק, 2011), "קיינעמסדאָרף", ניו־יאָרק, 2012), "אַפּאָקריפֿן" (ניו־יאָרק, 2014), "Red Shoes for Rachel" (Syracuse University Press, 2017), "עקספּרעס־36", רוסיש, (מאָסקווע, 2017), "העלפֿאַנד עלי און קלעפּטשיק־בעבטשיק", ייִדיש און רוסיש (ביראָבידזשאַן, 2018), "Tall Tales About Animals Wits Tails", ענגליש און רוסיש (ניו־יאָרק, 2019), 2 בענד פּראָזע: "אַנטיקלעך פֿונעם סאַקוואָיאַזש" און "דעטעקטיוו ר׳ מאיר אָקון און אַנדערע פּאַרשוינען", ניו־יאָרק, 2019), "דענ׳ פּאַמיאַטי וו גאָראָדקיע אַמנעזיע", רוסיש (ניו־יאָרק, 2020), "אַ גוט מאָרגן", ייִדיש, ענגליש, רוסיש (ניו־יאָרק, ביראָבידזשאַן, 2020),
סאַמדלער איז אַ לאַורעאַט פֿון פּרעסטיזשפֿולע פּרעמיעס פֿאַר ליטעראַטור אין ישׂראל, פּשאַ און קאַנאַדע.
קאַטעגאָריע:רעדאקטארן קאַטעגאָריע:יידיש שפראך שרייבערס קאַטעגאָריע:יידישיסטן
קלונימוס האבערקאסטן
הר"ר קלונימוס האבערקאסטן איז געווען א ראש ישיבה אין פוילן בערך אין יאר ה'ש. ער איז געווען דער שווער פון זיין תלמיד דער מהרש"ל, וואס האט חתונה געהאט מיט זיין טאכטער ליפקא.
ער איז געווען ראש ישיבה אין לעמבערג; שפעטער איז ער געווארן דער ערשטער רב פון אסטראהא אין וואהלין. נאכהער איז ער געווען ראש ישיבה אין בריסק. אין יאר ה'ש"ך האט ער זיך געצויגן קיין ארץ ישראל. ער איז אויך געווען א מקובל.
רבי חיים וויטאל ברענגט אים אראפ אין זיין כתב־יד "ליקוטי תורה".
קאַטעגאָריע:אחרונים קאַטעגאָריע:פוילישע רבנים קאַטעגאָריע:ראשי ישיבות אין אייראפע קאַטעגאָריע:מקובלים
ציפער
250px|left|די אראבישע ציפערן ציפער איז א סימבאל וואס ווען מען שטעלט איטליכע צוזאם ווערט זי א צאל.
דער ציפער איז אין אלגעמיין א נומער, אבער דאס קען אויך זיין אן אות פון אנדערע נומערן סיסטעם.
קאַטעגאָריע:מאטעמאטיק קאַטעגאָריע:נומערן קאטעגאריע:נומערן סיסטעם
חבלי משיח 2 (אלבאם)
חבלי משיח - אין דער טאָג פֿון נקמה איז די 11טע פלאטע פון די 36 פלאטעס פון יום טוב הערליך. געשאפן אויף א פאטיפאן־פלאטע אינעם יאר ה'תשכ"ח.
די לידער־ליסטע פונעם טײפ (שאלפלאטע):
אין יאהר תש"ע האט דער באקאנטער זינגער ירמיהו דמן ארויס געגעבן א אלבוים פון עטליכע ניגונים פון יום טוב עהרליך דערינטער אויך דער ניגון, אבער ער איז נישט ארגינאל ער זאגט נישט נאך יעדעס ווארט פון יום טוב עהרליך, ווי למשל ביי דעם ליד ווען ער פארציילט ער איז געקומען קיין ארץ ישראל, און די סיבה פארוואס ער איז אוועק געפארן, יום טוב עהרליך זאגט וויבאלד עס איז נישט געווען קיין געלד, און וויבאלד די פראפעסיע פון דאקטיריי איז נישט געווען גיט, ווי ער זאגט: און אויב ווערט איהר קראנק און איהר גייט אין א שפיטאל אריין וועט איהר שוין נישט ארויסקומען (אין זיינערצייט אין די פאך פון רפואה אין ישראל געווען שוואכער ווי אלע פארגערשניטענע שטעט, אנדערש ווי היינט וואס ארץ ישראל שטייט ב"ה גאנץ גיט אויף דעם געביט).
אבער ירמי' דמן האט אריין געלייגט דא א פראז אז די סיבה פאר וואס ער איז אוועק געפארן פון ארץ ישראל איז צוליב די טעראר פון אראבער.
שטויב
left|thumb|250px|מילך-פולווער פולווער איז א מאסיווישע מאטעריע וואס דערשיינט אין גאר קליינע ברעקלעך. למשל שטויב אדער מעל זיינען פולווער.
דער ווארט פולווער (אלס שיספולווער) קען מען טערעפן אין סידור הרב: "הבערת פולווער לשמחת היום (שמחת תורה) אסורה, אא"כ הוא באופן של גרם כיבוי (שעב ג)".
אין דער לעבנסשטייגער נוץ מען זיך מיט פארשיידענע פולווערס ווי: מילך-פולווער, שיספולווער, באקפולווער, וואשפולווער, קאקאין-דראגס, עקספלאזיע מאטעריאל אא"וו.
אויך אין באטאניק נוצט דער בלומען שטויב אלס א געשלעכט-צעל אויף צו פרוכטן די פלאנצונגען.
קאטעגאריע:פולווער קאטעגאריע:כעמיע
חיפה
32.81667°N, 34.98333°W
קליין|טעקסט=חיפה, 1925 - 1937|חיפה, 1925 - 1937 250px|קליין|[[קופּאָל פון דעם באַב]] 250px|קליין|חיפֿה ראטהויז קליין|מרכז| רמב"ם הקריה הרפואית לבריאות האדם, מגדל סמי עופר, חיפה
חיפֿה (אַראַביש حيفا - חאַיפֿאַ) איז די גרעסטע שטאט לויט באַפעלקערונג אין צפון ישׂראל און די דריטע גרעסטע שטאָט אין לאנד. די שטאט איז שוין באקאנט פון 300 יאר פֿאר דער ציווילער רעכענונג (בערך ). איר שטח איז 63,666 דונאם. עס איז באשטעטיקט געווארן ווי א שטאט אין יאר... . לויט דעם צענטראלן ביורא פון סטאטיסטיק, ריכטיק פאר יאר 2011, איז איר באפעלקערונג 270,348 איינוווינערס. חיפה איז איינע פון די פארט שטעט אין ישראל, און איצט איינער פון די סימבאָלן פון דער שטאָט איז די פּאָרט פון חיפֿה.
חיפֿה איז דער שטאָטישער צענטער פון צפון ישראל, הויפטשטאט פון חיפֿה דיסטריקט און אַ מיטגליד פון פארום 15. חיפֿה איז אַ צענטער פון טראנספארטאציע, און אַ צענטער פון ים־האַנדל פון ישראל. צוויי געערטע אקאדעמישע אינסטיטוציעס געפינען זיך אין חיפה, דער אוניווערסיטעט פון חיפה און דער טעכניאן.
חרדים אין חיפה
אין חיפה איז דא א פאר גרויסע חסידישע קהילות, די גרעסטע קהילה איז סערעט וויזשניץ וואס זיי זיינען מער פון 500 משפחות, גור האבן אין חיפה 300 משפחות, צאנז 150 משפחות, און נאך א סך קהילות וואס צוזאמען זיינען זיי 5,000 משפחות.
די חרדישע קהילות אין חיפה געפינען זיך אינעם געגנט הדר הכרמל וואס איז פון די ערשטע געגנטן פון דער מאדערנער שטאט. 200px|קליין|חיפה פון דייטשע קאלאניע אין חיפה
באן
די נהריה - תל אביב באן ליניע פון ישראל באנען האט זעקס סטאנציעס אין חיפה: חוף הכרמל, בת גלים,  חיפה צענטראל, לב המפרץ, חוצות המפרץ,  קרית חיים.
דאס כרמלית איז אן אונטערגרונט באן, וואס פארט אונטערן כרמל, און איז פון די קורצטע מעטרא סיסטעמען אויף דער וועלט.
שאסייען
די בארטן שאסיי, שאסיי 2, פארבינדט חיפה צו דרום מיט נתניה, תל אביב און אנדערע שטעט, ווי אויך שאסיי 4, וואס פאראייניקט זיך מיט שאסיי נומער 2, ביים אריינגאנג צו דער שטאט פון דרום מערב. שאסיי 4 פארט אריבער דעם אונטערשטן טייל ביז צום צפון טייל פון שטאט, וואו זי טראגט אויף צפון צו די קריות עכו און נהריה. שאסיי 75, מיט שאסיי 752, פארבינדן חיפה צום מזרח, ווי נצרת, און יקנעם.
שאסיי 22, איינגאס שאסיי, איז א פראיעקט וואס איז אויפגעשטעלט געווארן אויסמיידן דעם שווערן פארקער ביים שטאט אריינגאנג אין צפון חיפה און קריות. ווי אויך האלט יעצט אינמיטן אויפגעבויט ווערן, די כרמל טונעלן שאסיי, וואס פארט אונטער חיפה דורך א טונעל, און מיידט אויס דעם דורפארן חיפה אין שטאט, עס וועט ווערן איינקאסירט וועגנגעלט, ווי אויף כביש שש.
פארטן
חיפה האט צוויי פארטן, דעם גרויסן חיפה פארט אין דעם צענטער פון דער שטאט, און דעם קישון פארט. אין קישון פארט געפינט זיך דעם פארט פון ישראל שיפבויערייען, וואס איז דער איינציקער פריוואטער פארט אין גאנץ ישראל.
רעליגיע
חיפה ווערט פארעכנט, אלס א הייליקע שטאט פאר די באהיי רעליגיע, ווי באב איז באגראבן (באב מיינט טויער אוי אראביש), די צווייטע נאכן באבאללא, גרינדער פון רעליגיע. די באהיי רעליגיע האט אויפגעשטעלט די באהיי גארטן, וואס געפונט זיך אויפן כרמל בארג, און איז איינע פון די מערסט באזוכסטע טוריסטן ערטער אין ישראל. די גארטן איז גאר שיין און עסטעטיש, וואס געפונט זיך אוי באזונדערע טעראסעס, ביזן טעמפל ווי באב ליגט באגראבן. די גארטן איז דערקלערט געווארן דורך די פאראייניקטע פעלקער, אלס א וועלטלעכער קולטור ארט.
געשיכטע
דער אָנהייב פון חיפֿה איז ניט קענטליך קלאר. עטלעכע פארשער זענען ביי דער מיינונג אז דער ייִשובֿ פון חיפֿה איז שוין געווען אין דער פּערסישער תקופה. חיפֿה ווערט דערמאנט אין דעם תלמוד. אין יענע צייַטן איז זי געווען אַ קליינע שטאָט וואָס ליגט צווישן דעם בת גלים קוואַרטאַל און דער דייַטשער קאָלאָניע פון היינט.
מיטל אלטער
אין די פריע 11טן יאָרהונדערט איז חיפֿה געווארן איינגענומען דורך די קרייצצוג. ווי זיי האבן חרובֿ געמאכט די ייִדישע קהילה, דעמאלט איז חיפה געווארן א ייִשובֿ פאַרנומען בעיקר דורך קריסטן און מוסלמענער איינוווינער. די שטאָט מויערן זענען געווארן צובראכן אבער זענען דערנאך איבערגעבויט געווארן דורך די קרייצצוג קעניגרייך, אָבער די שיף פארט איז נישט געווארן איבערגעבויט. אין 1265 איז די שטאָט איבערגענומען געווארן דורך די מאמלוכן; די מויערן זענען חרוב געווארן און עס איז געווארן אַ קליין פישערייַ ייִשובֿ.
מאָדערנע חיפֿה אין זייַן איצטיקע פארנעם האט אנגעהויבן זיך אויסצופארמען בשעת די אָטאָמאַנער האבן געהערשט אין ארץ ישראל, אין 1761 איז די שטעטל חרובֿ געווארן דורך דאַהער אל אָמאַר, דער וויזיר פון ​​גליל, דער אָריגינעל שטאָט, און ווידעראמאל איבערגעבויט די שטאט חיפֿה הויטזעכליך דארט ווו עס געפונט זיך איצט די אונטערשטער טייל פון שטאָט, נאנט צום בארטן. דעם פּעריאָד צייכנט אן דער אָנהייב פון דער ווידעראויפבלי פון חיפֿה, מאכנדיק חיפה פאר א וויכטיקע שטאט אי סטראטעגיש אי עקאָנאָמיש וואס האלט אן ביז היינט.
מאדערן
בשעת דעם 19טן יאָרהונדערט האט זיך די שטאָט פארברייטערט, ספּעציעל מיט דער הילף פון צוויי גרופּעס פון קריסטלעכע קאלאניסטן וואס האבן געגרינדעט נייע געגנטע אַרויס פון די ווענט ארום דעם אלטן שטאט. איינער איז אַ גרופּע פון דייַטש טעמפּלעריסטן, די גרופע האט זיך באזעצט און אויפגעשטעלט זייער געגנט ארויפציר אויפן בארג בייַ די פֿיס פון כרמל בערג, מזרח פון די מיטלענדישע ים ברעגעס נעבן די אלטע שטאָט, און זייער עיקר האנדל האט זיך באזירט אין לאנדווירטשאפט און ערדארבעט. אין שפּעטערע פאזעס האבן זיי אויפגעשטעלט אַ פרישע געגנט אויף די שפיץ בארג פון כרמלּ קוואַרטאַל פון אַ נייַ ריזאָרט, זי גערופן "כרמלהיים", וועלכע איז פרעזערווירט ביז היינט און איז די הויפט כרמל קוואַרטאַל. הייזער פון די דייַטשע קאַלאַניע בייַ די פֿיס פון די באַרג, צוזאמען מיט בן-גוריון גאס, איז איבערגעבויט און מאדערניזירט געווארן, און זיי זענען איצט אַ באקאנטע צילארט פאר טוריסט ן. די צווייטע גרופּע איז די קאַרמעליטישע קריסטליכע פארמירונג וועמענס מיטגלידער האבן געוואוינט אין דעם קוואַרטאַל און שפּעטער זענען ארויף אויפן בארג אין די סטעלאַ מאַריס בייַ דער שפּיץ פון כרמל בארג, ווו אַ קאטוילישע מאנאסטיר איז געגרינדעט דורכאויס די 18טע יאָרהונדערט. בשעת ווען נאַפּאָלעאָן האט אנגעפירט די פראנצויזישע אינווואַזיע אין ארץ ישראל האט די מאַנאַסטיר געדינט ווי אַ שפּיטאָל וואס האט באדינט נאַפּאָלעאָנס אַרמיי. בשעת דעם 19טן יאָרהונדערט זענען די צוויי רעליגיעזע גרופּעס געווען פארמישט אין א געראַנגל פֿאַר קאָנטראָל איבער נייַע טעריטאָריע אויפן בארג.
איבער די 18 יאָרהונדערט און 19 יאָרהונדערט פּאָרט פון חיפֿה איז אונטערגענומען געווארן א קריג קעגן די ים רויבער וואס האבן אפערירט פון חיפה און דארט געפונען זייער זיכערע האפן, דערפֿאַר האבן די אַטאַמאַנישע גענעראלן באַשלאָסן אויפצובויען צוויי וואכטורעמעס אויף צו היטן דעם פּאָרט אויף יעדער זייַט. די טורעמס האבן געדינט אלס סימבאלן פאר די שטאָט, כאָטש זיי זענען מער לעצטנס חרוב געווארן, זיי האבן אבער געדינט ביז צום לעצטן תקופה אלס דער סימבאָל פון שטאָט חיפֿה. זינט די 30ער פון דעם 19טן יאָרהונדערט, די צייַט פון איבראַהים פּאַשאַ.
אידן געלעבט אין חיפֿה ווי אַ קהילה פון אינמיטן דער 3ער יאָרהונדערט, און זענען געווען מערסטנס מענטשן אפשטאמיגע און אנטלאפענע פון שפאניע. איבער די צייַט פון די אַטאַמאַנישע אימפעריע הערשאפט ווערן געשאצט די נומער פון אידישע איינוווינער וואס האבו געלעבט אין שטאט צווישן 800 צו 1,500 מענטשן. דער ערשטער קוואַרטאַל אַרויס פון די מויערן איז דער יעהוד געגנט און איז געגרינדעט געווארן אין יאר 1891. די ייִדישע באַפעלקערונג איז געוואקסן במשך פון די יארן דורך דער ערשטער און צווייטע אימיגראציע פון מזרח אייראָפּע. בשעת דער ערשטער יאָרצענדלינג פון 20 יאָרהונדערט איז די ייִדיש צענטער פון חיפֿה אין צפון ישראל. מיטגלידער אין יאר 1912 איז געשאפן געווארן דורך א קאמיטעט א 'פאָנד אויפצובויען א מוסדר באזירט אויףוהעכערע שטודירונגען העכען י שאַפונג סאינדעם יאר האטאָלאָגיע, עאון אין 1912, ווען די ייִדישדערגרייכט  באַפעלקערונג פון דער שטאון דער אבן הפינה איז געפראוועט געווארן מיט גרויס פייערליכקייט און פאראדע, דערנאך האט זיך אנטוויקעלט א שפראכן קאמף איבער שטודירונגען אינעם לערנאנשטאלט, די הנהלה וועלכע איז געווען באזירט אין דייטשלאנד האט ליבערשט געוואלט דייטש אלס הויפטשפראך פאר די אקאדעמיע, ווידעראום לאקאלע איינוווינער און ציוניסטישע העברעיסטן האבן אגיטירט צו נוצן און שאפן אן אקאדעמישע העברעישן אלס רעזולטאט פונעם געפעכט, האט זיך דער מוסד געטוישט דעם נאמען פון טעכניקום האט די הנהלה אַן ל "טצו נוצן קעם מער העברעיש קלינגעדיגן ווארט "דניאָן", א"ון שפּעטער באשלאסן די טעכניאן.
פרי 20 יאָרהונדערט האט מען אויפגעשטעלטידמ די ערשטע באַן סטאַנציע אין חיפֿה, וואהאט געדינט אלס אן ענד סטאנציע צום טאל באן רעלסן, די רעלסן האבן געפירט פון חיפה אריבער צום יזרעאל און ירדן טאל צום עבר הירדן, וואו עס האט זיך פארבינדן צום כידזשאזער באן ליניע, וואס געפונט זיך היינט אין סאאודי אראביערידאן אונטערן פירערשאפט פונעם אטאמאנישן סולטאן, דאס האט צוגעהאלפן אין חיפה'ס ווערן א צענטראלע פארט און אנטוויקלונג אינעם תקופה פון ערב דעם ערשטן וועלט מלחמה.פֿה.
פארן ערשטן וועלט קריג האבן געלעבט אין חיפֿה, אומגעפער 20,000 אייוואוינער, און איז דעמאלסט געווען די פערטע גרעסטע שטאָט אין דעם לאַנד.
מאיר שילער
leftר' מאיר שילער איז א חסיד'ישער איד פון מאנסי, און א באוואוסטער שרייבער, דענקער, רעדנער, און בעל מחנך.
התקרבות צו אידישקייט
מאיר שילער איז אויפגעוואקסן ביי נישט-פרומע עלטערן, און האט שטודירט אין פובליק שולעס אין זיין יוגנט. אלס יונגער בחור האט ער געלעכצט צו אידישקייט און ער האט אריינשפאצירט און שיכון סקווירא און דארט באגעגנט א סקווערער חסיד, שלמה הילל ע"ה וואס ער איז געווען דער ערשטער וואס האט מיט אים גערעדט און געבליבן זיין ידיד ביז זיין לעצטן טאג. דארט האט ער אויך באקענט הר"ר משה אייזנבאך ע"ה וועלכער האט אים איינגעלאדנט אויף שבת קיין סקווער און מיט אים ליבליך פארברענגט. דאס האט אים געברענגט צו ווערן גענצליך פרום, ווי ער איז געקומען לערנין מיט ר' משה ע"ה יעדן זינטאג ווען ער האט געלערנט מיט די היינטיגע סקווירא רבי שליט"א וואס האט אויך צוגעלייגט פיל געבענדיג אים יעדן זינטאג מילכיגע פראדוקטען כשר'ס צו עסן פאר די קומענדיגע וואכן טעג.
חיפה
בילדונג
אין 1912 איז געגרינדעט געווארן דער טעכנאלאגישער אוניווערסיטעט אין חיפֿה, "טעכניקום", וואָס איז געווען דער ערשטער אוניווערסיטעט אין ארץ ישראל. זייַן נאָמען איז שפּעטער געביטן צו די טעכניאָן, און איז פאָוקאַסט פון זייַן אנהייב אין אינזשעניריע און וויסנשאַפֿט. זינט זייַן פאַרלייגן, דער חיפֿה טעכניאָן פּראָמאָטעד ווי איינער פון די בוילעט סענטערס פון העכער בילדונג אין ישראל. אין 1969 איז געגרינדעט אין די פאַקולטעט פון מעדיצין אין 1971 באשטעטיקט זייַן אַקסעפּטאַנס דורך די פּראָגראַם פיייקייַט בייַ די טעכניאן, לויף געענדיקט אין 1973.
אין די 60ער יארן פון דעם 20סטן יאָרהונדערט עס איז באַשלאָסן צו פאַרלייגן אַ אוניווערסיטעט וואָס וועט האַנדלען מיט דער געזעלשאַפטלעך חכמות און כיומאַניטיז, איז דער אוניווערסיטעט פון חיפֿה. 30 יאר שפּעטער זענען אויך אוניווערסיטעט דעפּאַרטמענטן און פאַקולטעטן פון געזעץ, געזעלשאַפֿט אַדמיניסטראַציע, וווילשטאנד, דערציונג, קאָמפּיוטער וויסנשאַפֿט און וויסנשאַפֿט בילדונג און לערנען, און אויך בודק געווען די מעגלעכקייט פון גרינדן צוויי מעדיציניש שולע אין חיפֿה. אשכול טורעם, וואָס הייזער אָפאַסאַז פון דעם אוניווערסיטעט, איז געווען ביז 2002 דער העכסטער בנין אין חיפֿה. עס איז דיזיינד דורך אָסקאַר ניעמייער, וואס אויך דיזיינד די אמעריקאנער נאַטיאָנס בנין אין ניו יארק.
מאיר שילער
התקרבות צו אידישקייט
ער האט זיך מדבק געווען אין דעם אלטן סקווערער רבי, וועלכע האט געמאכט אויף אים א טיפן איינדרוק. אויך האט ער פארברענגט לאנגע שעות מיט דעם היינטיגן סקווערער רבי, מיט וועמען ער איז געווארן נאנט בידידות. דאס האט אים צוגעברענגט גענצליך איבערצולאזן זיין מאדערענם יוגנט און געווארן א סקווערער חסיד אין פולן זין, און איז געגאנגען לערנען אין דער סקווירא ישיבה, און דערנאך אלס יונגערמאן אין סקווירא כולל.
חיפה
בילדונג
אין 2008, האבן געלערנט אין חיפֿה אוניווערסיטעט 17,000 סטודענטן, טעכניאן און בערך 11,500. די שטאָט האט אויך אַ צווייַג פון דעם אפענעם אוניווערסיטעט וואָס איז ליגן אויף די נחלה און עטלעכע אנדערע העכער דערציונג אינסטיטוציעס, אַרייַנגערעכנט די אַקאַדאַמי פון דיזיין און בילדונג וויזאָ חיפֿה, ווו זיי געלערנט אין 2008 וועגן 850 סטודענטן, גארדאן קאַלידזש, ווו זיי געלערנט אַז יאָר וועגן 1,700 סטודענטן, אַראַביש קאַלידזש פֿאַר בילדונג, ווי 2000 סטודענטן, קאַלידזש טילטן פּלאַן-כּמעט 1,000, און קאַראַמעל אַקאַדעמיק צענטראַל מיט כמעט 1,000 סטודענטן. נאָר לערן אין יעדער יאָר איבער 30,000 סטודענטן.
מאיר שילער
התקרבות צו אידישקייט
אויך איז ער פון לאנגע יארן געווען גאר נאנט מיט הרב נארמאן (נחום) לאם, דער לאנגיעריגער פרעזידענט פון ישיבה אוניווערסיטעט און ראש ישיבה פון ישיבת רבינו יצחק אלחנן, און האלט זיך טיילווייז אלס זיינס א תלמיד.
היינט צוטאגס דינט ער אלס מרביץ תורה אין דער הויך שולע פון ישיבה אוניווערסיטעט, וואו ער ברענגט אריין ווארימקייט צו אידישקייט און איז שטארק משפיע אויף קינדער פון מאדערנע שטיבער.
אקטיוויטעטן און השקפות
מאיר שילער איז אויך באקאנט אלס א טאלאנטפולער רעדנער, דענקער, און שרייבער אויף אידישקייט און אויף אלגעמיינע פאליטישע און סאציעלע אנגעלעגנהייטן.
מאיר שילער איז זייער אינטערסאנט און אייגענארטיגקייט ער רופט דאס אן א באקס, רוב מענטשן זענען מצומצם צו זייערס, זיי קענען נישט ארויס גיין פון וואס זיי האבן מקבל געווען און זענען צוגעוואוינט.
מאיר שילער פירט זיך אויף ווי א חסדישע יוד, א סקווערע חסיד, אבער ציט פיל, פון די חכמי מוסר, א שטארקע רושם האט געמאכט אויף אים פארשידענע מענטשין ווי הרב אביגדור מילער זצ"ל אדער יבלחט"א הרב דאנציגער שליט"א זיין רבי און ברויערס, א גרויסער רושם האט געמאכט אויף אים פיל אידען פון שיכון סקווירא ווי הרב משה גרין שליט"א אין סקווערע ישיבה זעה'נדיג יגיעת התורה און א ענדלאזע עקשנות צו לערנין און דאוונען, אדער הרב ניישלאס און הרב אונגאר די רבנים פון סקווירא, ווי אויך פיל בעלי בתים פון סקווירא וואס זייער ערנסטקייט האט אים ממש איבערגענימען, ווי זיינע צווי אויפציערס הרב משה אייזענבאך זצ"ל און הרב אברהם חיים שפיצער זצ"ל וואס ווארעמם ווי א טאטע האבן זיי זיך איבערגעגבען פאר אים בלב ונפש, געזארגט פאר זיין רוחניות און גשמיות פון ישיבות ביז יעדע קליינקייט, ווי אויך דער באוויסטער חסיד הרב משה ווייס [בטלן] זצ"ל וואס מיט זיין חסידישע ברען האט ער אויסגעפארעמט לעבדיג וואס מיינט א חסיד, זיינע סעודה'לעך מיט זיינע ווערטליך מיט זיין פייערדיגע אור החיים הק' פאר לערנין,ווי אויכעט נאך פארשידענע אידען ווי הרב חיים בערגער ע"ה אדער הרב ישעי' אונגאר דער גבאי ע"ה און נאך צענדליגע מענטשען וואס זייער טוען איז געווען מיט הארץ און מסירת נפש וואס דאס האט געמאכט אויף אים א שטארקער רושם,
אויך האט הרב משה בער בעק שליט"א שטארק משפיע געווען אויף  מאיר שילער נישט דוקא זיין שיטה לגבי ציונות, נאר פיל מער דאס אז ער איז געווען א חסיד פון די וויזניצער רבי די אמרי חיים זצ"ל און ער האט אים איבערגלאזט וועגן קנאות, דאס האט אים פיל גלערינט ווי אזוי מ'קען אנגיין מיט  עבודת השם אנדעם וואס מ'גלייבט ממש די זעלבע פון פריער. אז אפי' מפארשטייט געוויסע זאכען זענען נישט פונקט אזוי ווי מ'האט געמיינט, איז נאך פיל דא קונה צו זיין, פון אידישקייט און מ'קען זיין אידיש און ערליך. און מנעמט דאס גוטס און דאס אנדערע לאזט מען איבער.
מאיר שילער האט פיל השקפות וואס איז נישט מיט די איינקלאנג פון די חסדישע אפפמאכען, בנוגע גוים, בנוגע די בריאה, בנוגע פרנסות, בנוגע למודים, אבער מיט די אלע אויבענדערמאנטע איז זיין אמונה און בטחון שטארק און פעסט, די באשעפער מיט זיין תורה לעבט ביי אים, און חסידות און די צדיקים תלמידי בעשטה"ק זענען זיינע מורה דרך אויף עבודת השם, ווי אויך איז ער זייער שטארק באהאפטען צו די מיינוג פון הרב שמשון רפאל הירש זצ"ל לגבי תורה עם דרך ארץ, און די אויסטריט, און לגבי ציונות, ווי אויך האט ער פיל קונה געווען פון הרב אהרן ראטה זצ"ל דורך זיינע ספרים שומרי אמונים און שולחן הטהור, ווי אידישקייט לעבט און מ'האט א לעבדיגע באשעפער צו דינען מיט אהבה ויראה, ווי אויך די ספרים פון הרב יעקב מאיר שעכטער שליט"א טראץ וואס מאיר שילער איז א סקווירא חסיד זעהט ער נישט א סתירה צו קונה זיין אמת פון ווי מ'קען נאר, און ארבעטען מיט אלע מיטעלען צו דינען דעם בוכ"ע,
מאיר שילער איז זייער לינק לגבי מדינת ישראל, נישט דוקא וועגן די שיטה פון סאטמאר, נאר וועגן זייערע אכזריות'דיגע באנעמונג א קעגין די אראבישע באפעלקרונג זייער אוממענטשליכע אויפפירונג צו די גוים און צו די וועלט, צווישען די מענטשין פון נטורי קרתא איז ער זייער באפריידענט מיט הרב הילל דייטש נ"י וואס ביי אים האט ער געטראפען א הארץ און א אויער וואס האט צוגעלייגט צו די קנאות פון שלוש שבועות און די סאטמארע שיטה, אויך די מענטשליכע פראבלעם וואס קומט מיט די מדינה פיהרונג, אוןער פארט איבעראל ארום זאגען אז אידען זענען די עם הנבחר גוט צו יעדן און מרייצט נישט זיך מיט קיינעם סיי וועגן גלות און סיי וועגן מענטשהייט, ווייל דאס מיינט ממלכת כהונים וגוי קדוש.
מאיר שילער איז א גרויסע אנהענגער און הרב אהרן ליכטענשטיין ז"ל וואס זיין מיינוג איז אויך געוווען זייער געשטימט לינקס לגבי די מדינת ישראל הנהגה, א שטארקע שלום מענטש, נישט קיינע מלחמות און בליט פארגיסענגען פון קיינעם נישט פון אידען און נישט פון גוים, ובכלל זיין מיינוג לגבי די בריאה האט געמאכט אויף אים א טיפע רושם.
מאיר שילער וואלט געקענט באשטיין א מדינה על פי תורה, אן קיין רציחות און אכזריות, אדער אפי' א צוויי שטאט לעזונג, וואס לויט סאטמאר איז דאס נישט אויסגעהאלטן, ווי לאנג ס'איז מענטשליך און אנשטענדיק.
דאס אלץ, אינאיינעם מיט זיין אידענטיטעט ווי א סקווירא חסיד און זיינע טעטיגקייטן ביי די מאדערן ארטאדאקסישע קרייזן, מאכט אים גאר אייגענארטיג, עס נעמטט צוזאם פיל מיינוגען און שיטות און בילד א נייע באשעפניש וואס וויינוג נעמן אריין אזוי פיל אין זיך,דערפאר קען זיין א חסידישע איד מיט פארשיעדענע מיינוגען לגבי ראסע און לגבי אידען וואס זענען אייגענארטיג.וואס ער האלט איז אמת און ריכטיג.
ספארט פאנאטיקער
אויך איז ער א געבויטער אטלעטיק און ספארטלער, און איז א פייערדיגער ליבהאבער פון פארשידענע ספארט שפילעריי. ער האט געדינט אלס האקי איינלערנער פאר די תלמידים אין ישיבה אוניווערסיטעט הויך שולע ביז 1995. נאך פירן זיין גרופע זעקס מאל אין א צי צו געוואונען דער טשאמפיאנשאפט פון דער ישיבה האקי ליגע, האט ער אפגעטרעטן פון זיין אמט אלס קאוטש.
קשר צו סקווירא און רחמיסטריווקא
ער האט געוואוינט אין סקווירא שטעטל שפעטער האט ער זיך אוועקגעצויגן קיין מאנסי, ער איז  שטארק פארבונדן מיטן סקווערער רבי'ן, אויך איז ער איז שטארק באפריינדעט מיט דער סקווערער הנהלה, און סקווערער חסידים, און ער שטייט זיי אפט צו הילף מיט זיינע פראפעסיאנאלע טאלאנטן לשם מצוה בלי שום תשלום גמול.
זיין אנגייענדע געטריישאפט צום סקווערער רבי'ן, האט זיך גאר שטארק איבערצייגט אין צייט פון דעם פעדעראל סקאנדאל אינערהאלב דער סקיוורא אדמיניסטראציע. דער עפיזאד האט ר' מאיר'ן גאר שטארק אנגעווייטאגט, אבער זיין געטריישאפט און ידידות צו סקווירא האט אים געטריבן זיי ווייטער ארויסצוהעלפן, און ער האט געדינט אלס אפיציעלער פירשפרעכער פאר סקווירא כלפי דער גוי'שער פרעסע.
מאיר שילער וועט גיין פאר סקווירא ארויס פון זיין וועג לשם מצוה, זיין הארץ איז פיל מיט הכרת הטוב פאר די גוט'ס וואס סקווירא האט אים געטון און אים גלערינט, ובפרט די גוט'ס וואס די סקווירא רבי שליט"א האט אים פערזענדליך געטון,
די ערשטע יארן און מאנסי האט ער געדאווענט אין סקווירא שטיבעל רוימען בולוואד ווי ער איז געווען זייער געשעצט און באליבט, שפעטער
אין ה'תשמ" ג) איז ער געווען פון די בעלי בתים החשובים וואס האבן זיך באטייליגט אין דעם התייסדות פונעם ראחמיסטריווקער ביהמ"ד אין מאנסי, ווי הרב אברהם דוב טווערסקי שליט"א זיין יוגענט חברותא דינט אלץ רב און מורה דרך
און ער איז פון די פני הקהילה אין דעם ווארימען חסידישן שטיבל. ער איז אויך פון די וועלכע זענען א רוח החיים פון איר עקזיסטענץ, און דאס איז ווייל ער האט מקבל מרות געווען פונעם רחמיסטריווקער רבי שליט"א פון בארא פארק, וואס נאך זייענדיג אין שיכון סקווירא איז ער געווען זיין מורה דרך און קונה געווען ביי אים ווי אזוי צו טראכטן און לערנין, זיין גאנצע חסדישע השקפה וואס ער האט זייער ליב, האט ער מקבל געווען ביי אים, זיין אהבת ישראל, און נישט רעדען אויף אנדערע אידען, אדער דינען די באשעפער מיט א ברען און התלהבות, זיין סדר היום, וויאזוי אפצורעכטען א חסדישען טאג, לערנין פארן דאוונען דערנאך דאוונען מיט התלהבות, און לערנין מיט די רבינו תם תפילין , ווי אויך ווי אזוי מ'רעכט א שבת קודש א פסח נאכט, מיט די זמירות מיט א חסדישע קאך,און פיל נאך.
און תשס"ד האט מען פאברייטערט די שטיבעל, האט ער מנדב געווען אפאנטאסטישע סומע געלט לעילו נשמת זיין אויפציער און שיכון סקווירא הרב משה אייזענבאך זצ"ל ווי אויך האט ער פיל געסקנט ביי זיינע תלמידים זיי זאלען צוהעלפען דעם ארימען שטיבעל וואס רוב מתפללים זענען כלי קודש חסדישע אינגעלייט כולל יונגעלייט,
געהילף פאר'ן חרד'ישן ציבור
אויך איז ער תל תלפיות פאר אלע קרייזן, ער איז א זעלטנהייט פון א פיגור וואס נהנין ממנו עצה ותושיה, נישט נאר אין די מאדערנע קרייזן נאר אויך און סאטמאר און נטורי קרתא קרייזן, ווצב"ש די פארוואלטונג פון התאחדות הרבנים דארה"ב וקאנאדא האט זיך כמ"פ געוואנדען צו עם בנוגע ענגליש-וועלטלעכע אנגעלעגנהייטן, און ער האט געהאט קירבות ביי ר' נתן יוסף מייזעלס, וועלכער איז געווען יד ימינו פון פריערדיגן סאטמארער רב.
אדער ווען מען דארף ביי סיי וואסעער געלגענהייט א געשריבענע ענגלישע ווארט איז ער די אדרעס ביי אלע קהלות וחסידות ווי אויך שרייבט ער פון צייט צו צייט און די באוויסטע אויסגאבעס עמי אדער משפחה פון זייענע רייכען אוצר און ברייטע ידיעות
וועבלינקען
קאטעגאריע:בעלי תשובה קאטעגאריע:חרדישע שריפטשטעלער קאטעגאריע:סקווערער חסידים קאַטעגאָריע:אמעריקאנער יידן קאטעגאריע:מענטשן פון ניו יארק קאַטעגאָריע:מענטשן פון ראקלענד קאונטי
איידעם
אַן איידעם איז א מענטשנס טאכטערס מאן.
קאטעגאריע:משפחה
אינגבער-וואסער
אינגבער־וואסער איז א מין זיס סאדא געטראנק. די מערסט פארשפרייט מארקעס זענען שוועפס, קאנאדע דריי און סיגראם.
וועבלינקען
קאטעגאריע:געטראנקען
טרוסקאווקע
קליין|250px|געצייטיגטע טרוסקאווקעס קליין |250px|ווילד וואקסנדע טרוסקאווקעס קליין |250px| טרוסקאווקע בלומען און אינמיטן אנטוויקלענדע טרוסקאווקעס קליין |250px|נאנטער בליק אויפן אויבערפלאך פון דער טרוסקאווקע טרוסקאַװקעס (קלובניקעס, ערדבערן) זענען די רויטע שרייעדיגע קאליר פרוכט וועס איז פון דער ראזאצעאיי (Rosaceae) פאמיליע.
אנדערשט ווי אלע אנדערע פרוכט, איז די פרוכט אליין רייך מיט קערענדליך אז דאס זאל ווערן צוריק איינגעפלאנצט, און אין שפיץ פון די פרוכט האט דאס די בלעטל.
מען נוצט דאס אויך צו מאכן רויט און זיס אנדערע עסנווארג און געטראנקען.
זי איז רייך אין ווייטאמין סי.
זי ווערט היינט בעיקר געפלאנצט און פארשפרייט פון טשילע.
ברכה
כאטש די טרוסקאַװקעס וואקסן אויף פלאנצן וואס די ווארצלען האלטן פון יאר צו יאר, דאך פירט מען זיך צומאכן אויף זיי די ברכה בורא פרי האדמה, וויבאלד די פרוכט מיט זיינע שטענגלך וואקסן פונדאסניי פון די ווארצלען יעדעס יאר, דערפאר קען מען עס נישט אנרופן פרוכט פון בוים.
בדיקת תולעים
עס איז פון הלכה שטאנדפונקט גאר שווער און אטייל מיינען כמעט אומעגליך צו קלויבן פון ווערעם. במשך די חדשים פון אייר און סיון תשס"ז האט זיך די אידישע וועלט שטארק געטומלט וועגן דעם פראבלעם פון תולעים אין טרוסקאווקעס, און עטלעכע חשובע הכשרים אזוי ווי עדה החרדית התאחדות הרבנים און וואלאווע האבן ארויסגעגעבן קול קורא'ס אז מען טאר נישט נוצן קיין שום פרישע טרוסקאווקעס. און שפעטער האט מען פארברייטערט דעם איסור אויך אויף געפרוירענע טרוסקאווקעס.
מצוות התלויות בארץ
די טרוסקאַװקע וואקסט אין א ברייטן פארנעם אין ארץ ישראל און מען דארף מיט זיי אויספירן (מקיים) די מצוות וואס זענען אנגעהאנגען ספעציעל פאר דעם לאנד ארץ ישראל (מצוות התלויות בארץ) : תרומות, מעשרות און שמיטה.
שמיטה
דער דאטום וואס פאלט אויף די טרוסקאַװקעס די דינים פון שמיטה, הייבט זיך פון חודש תשרי פון דעם זיבעטן יאר, ביז חנוכה פון אכטן יאר.
רעפערענצען
קאטעגאריע:גרינסן
קאַטעגאָריע:פרוכט פון ארץ ישראל
חבלי משיח 1 (אלבאם)
* איז די צענטע טעיפ (יידיש נחת 10) פון די 36 טעיפס געשאפן ביי יום טוב הערליך אינעם יאר (?).
פאלגנדיק איז די ליסט לידער פונעם טעיפ:
ספר בראשית
בְּרֵאשִׁית (אַרויסגערעדט: בירײשיס) (אין אָנהײב), דאָס ערשטע ספֿר פֿון חומש, הײבט איך אָן מיטן וואָרט „בראשית“. אין די אײראָפעאישע שפראַכע איז עס באַקאַנט מיטן נאָמען „גענעזיס“ (גריכיש וואָרט, דער טײַטש „אַנטשטײאונג“, די אַנטשטײאונג פֿון וועלט), נאָמען פֿון ספֿר בראשית אין דער אַלטער גריכישער תנ"ך–איבערזעצונג „סעפטואַגינטא“. דאָס ספֿר האָט 12 סדרות. עס אַנטהאַלט דעם סיפור ווי אַזוי די וועלט איז באַשאַפֿן געוואָרן, דערנאָך דעם סיפור פֿון אדם מיט חוה, קין און הבל, נח און דעם מבול, נמרוד, אברהם אבינו, יצחק אבינו, יעקב אבינו, יוסף און די ברידער, ביז יעקב און זײַנע קינדער זענען געקומען קײן מצרים און דעם טויט פֿון יעקב און די שבטים.
דער ערשטער שבת אָנהײב ווינטער ווען מען הײבט אָן לײעגען דעם דאָזיקן ספֿר, ווערט אָנגערופֿן „שבת בראשית“, ווײַלֹ אויך די סדרה פֿון דער וואָך הײסט „בראשית“. עס איז אַן אַלטער מנהג אויך אום שמחת תורה צו לײענען די ערשטער פרשה פֿון בראשית און דער וואָס קריגט די דאָזיקע עליה הײסט „חתן בראשית“, און לכּבֿוד אים ווערן געזונגען פיוטים.
זעט: תורה, חומש, און מעשה בראשית
אינהאלט פון ספר בראשית
ספר בראשית פארנעמט זיך מיט דריי הויפט טעמעס:
3. די געשיכטע פון יוסף אין כנען און אין מצרים - ווי אזוי האבן די יידן אראפגענידערט קיין מצרים.
דער סדר פון פרשיות אין ספר בראשית
אין ספר בראשית איז דא 12 פרשיות:
בראשית קאַטעגאָריע:מעשה בראשית *
ירמיהו
ירמיהו בן חלקיהו איז געוועזן א כהן און א נביא פון מלכות יהודה און א ביסל פון מלכות ישראל אין פארלויף פון 40 יאר פון יאר ג'קל"ג (די 13סטע יאר פון קעניג יאשיהו) ביז ג'קע"ד ווען מען האט געהרגעט גדליהו נאך'ן פארטרייבן די אידן צו בבל. ירמיהו איז געווען נביא אין א צייט פון 5 מלכי יהודה: יאשיהו, יהואחז, יהויקים, יהויכין און צדקיהו.
ירמיהו איז געבוירן אין ענתות נעבן צפון ירושלים.
ער האט קיינמאל נישט חתונה געהאט.
אין פערטן יאר פון דער קעניג יהויקים, איז ברוך בן נריה געווארן זיין שריפטשטעלער.
ווען די בבליים האבן באלאגערט ירושלים איז ירמיהו געווען אין תפיסה פון בבל, און ווען די אידן פון מלכות יהודה האבן גולה געווען קיין בבל, איז ירמיהו געבליבן מיט גדליהו אין ירושלים, נאכער, נאך וואס ישמעאל בן נתניה האט געמארדעט גדליהו האט ער אראפגענידערט מיט די איבעריגע פארבליבענע אידן קיין מצרים.
זכרתי לך אהבת כלולותיך
ווען ירמיהו האט מוכיח געווען דאס אידישע פאלק האט ער גענוצט די ווערטער: ירמיהו צייגט די בונד צווישן גאט מיט די אידן אזוי ווי א מאן וואס ליבט זיין ווייב, וועגן דעם ווערט דער פסוק ביז היינט איבערגעחזרט און געזונגען כדי צו דערמאנען גאטס ליבשאפט צו די אידן כדי ער זאל זיי גערן אויסלייזן פון גלות.
קול ברמה נשמע
ירמיהו האט געזאגט אין נאמען פון גאט אז עס הערט זיך א קול פון רחל ווי זי וויינט אויף אירע קינדער די עשרת השבטים וואס האבן גולה געוועזן קיין אשור, און ווי גאט טרייסט איר און זאגט צו אז אין דער צוקונפט וועלן זיך אלע אומקערן צוריק קיין ארץ ישראל: די פסוקים ווערן איבערגעחזרט און געזונגען ביז היינט כדי צו דערמאנען די נבואה אז כלל ישראל וועט זיך אומקערן פון גלות.
השיבני ואשובה
ירמיהו האט געזאגט אין נאמען פון גאט אז ער הערט ווי אפרים (די עשרת השבטים) טון תשובה אויף זייערע זינד, און בעטן פון גאט "הֲשִׁבֵנו וְאָשׁוּבָה" - קער אונז צוריק צו דיר אונטער און דאן וועלן מיר זיך אומקערן צו דיר. דער פסוק ווערט איבערגעחזערט ביים דאווענען אין א סך ערטער, כלל ישראל בעט פון גאט זאל ער זיך צו אונז אומקערן און נישט ווארטן זאלן מיר זיך פריער צו אים אומקערן, אנדערש ווי עס שטייט אין אנדערע פלעצער אין תנ"ך:
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:פערזענלעכקייטן אין תנ"ך קאַטעגאָריע:נביאים קאַטעגאָריע:כהנים
הענדאן באן סטאנציע
הענדאן איז א נאציאנאלע באן סטאנציע אין מערב הענדאן, לאנדאנער בארא פון בארנעט, צפון־מערב לאנדאן. די סטאנציע געפינט זיך אויף דער מידלאנד הויפט ליניע און ווערט באדינט דורך טעמזלינק אויף דער טעמזלינק רוטע. די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנעס 3 און 4.
היסטאריע
די סטאנציע איז געבויט געווארן דורך דער מידלאנד באן אויף דער פארלענגערונג קיין אום 9טן מערץ 1868.
באדינונגען
די באנען ווערן אפערירט דורך טעמזלינק; צפון פארן זיי קיין סט אלבאנס און דרום קיין ווימבלדאן און סאטאן. אין די נישט שפיץ שעה׳ן פארן:
ביינאכט פארן ארויס באנען דרום קיין גאטוויק פליפארט און ברייטאן.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:טעמזלינק סטאנציעס קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין דער לאנדאנער בארא פון בארנעט
טאכטער
שמאל|ממוזער|250px|[[לארע בוש|לורה מיט מאן ג'ורג' בוש און צווי טאכטער]] טאכטער איז א מענטשנס קינד וואס איז פון מין נקיבה אדער מיידל/פרוי. (א קינד וואס איז א זכר הייסט א זון.)
קאַטעגאָריע:משפחה
מערב-אייראפע
לינקס|קליין|250px|מערב אייראפע מערב־אייראפע איז א נאמען וואס מען גיבט צו די פאלגנדע לענדער:
*
לייזער בורקא
ר' לייזער בורקא (ענגליש: Alec Burko געבוירן 1978) איז אן אקטיאר אויפן אידישן פאלקס בינע.
ער האָט שטודירט מיטלעלטערישע ליטעראַטור און גערמאַנישע פֿילאָלאָגיע אינעם ניו־יאָרקער אוניווערסיטעט און אינעם אוניווערסיטעט פֿון מינעסאָטאַ.
זייט הארבסט 2004 ער איז דער זעצער און א שרייבער פארן יידיש פארווערטס.
ער שרייבט ארטיקלען דארטן פון צייט צו צייט איבער חרדים און אידיש.
ער פירט אויך אן מיט א גוגל גרופע וועבסייט מיטן די פרייע אוניוועריסטעט וואס חרדים מיט פרייע רעדן זיך צונויף איבער די דיפערענצן פון זייער שפראך אין אידיש.
וועבלינקען
קאטעגאריע:יידישיסטן
מונינג
left|thumb|250px|סטודענטן פירן דורך א מאסן מונינג מונינג מיינט אז מען ציעט אראפ אדער מען צווינגט עמיצן ער זאל אראפציען זיין הויזן און אויפדעקן זיין תחת כדי אים צו דערנידערן. עס ווערט אנגערופן מונינג ווייל די תחת זעהט אויס אזויווי צוויי לבנות. קאטעגאריע:אויפירונגן
קארדאבע
קארדאבע (שפאניש: Córdoba) איז א שטאט אין אנדאלוסיא, שפאניע, די הויפטשטאט פון קארדאבע פראווינץ. אין יאר 2005 איז איר באפעלקערונג געווען 321,164. זי איז געגרינדעט געווארן פון די רוימער.
אין קארדאווע איז רבי חסדאי אבן שפרוט געווען מינסיטער אונטער עבוד אל ראחמאן דער דריטער און ר' משה בן חנוך (איינע פון די ארבע שבויים ) איז דארט אפגעקויפט געווארן און געווארן ר"י.
אויך דער רמב"ם איז דארט געבוירן.
ס'שטייט נאך היינט צו טאג דארט א שול פון פאר ה'ר.
left
קאַטעגאָריע:שטעט אין שפאניע קאַטעגאָריע:אידישע היסטאריע
שבעה עשר בתמוז
שבעה עשר בתמוז איז א יידישער פאסט-טאג. די משנה אין מסכת תענית דערמאנט פינף זאכן וואס האבן פאסירט דעם טאג:
ווען י"ז תמוז געפאלט שבת, וועט דער תענית געהאלטן צומארגן, זונטיק. מען רופט דאס א "נדחה".
אין נביא (און אויך אין די סליחות) וועט דער פאסט גערופן צום הרביעי (דער תענית פונעם פערטן חודש).
מען הייבט אן פאסטן ביי עלות השחר און מען פאסט ביז מען קען זען דריי שטערן (אפילו נישט נאנט איינער צו אנאנד).
אין דעם טאג הייבן אן די ״דריי וואכן״; פון דעם טאג אן איז דער מנהג ביי אשכנזים אז מען שערט זיך נישט און מאכט נישט קיין חתונות.
שטאמונג
אין דעם טאג האבן די בבלים אויפגעריסן דעם מויער פון מלכות יהודה.
לויט ווי עס שטייט אין ספר מלכים א' (כ"ה) האט עס פאסירט ט' תמוז, אבער צוליב־וואס איז אין די יידישע טראדיציע באשטימט געווארן צו פאסטן י"ז תמוז אלס א געדענק-טאג.
קאַטעגאָריע:פאסט-טעג
פרעמיער מיניסטער
דער פּרעמיער מיניסטער איז דער פירער פון דער "אויספירער אויטאָריטעט" וואס באשטימט די געזעצן פון דער רעגירונג.
דף היומי
קליין|מרכז| הרב מאיר שפירא מלובלין הוגה הדף היומי דף היומי האט ר' מאיר שפירא איינגעפירט, די אגודה האט דאס פארשפרייט ביי אלע אידן צו לערנען יעדן טאג א דף גמרא, און נאך זיבן יאר ענדיגן גאנץ ש"ס.
היינט איז לערנען דף היומי גאנץ פארשפרייט, און ס'זענען פאראן עטלעכע אויסגאבעס פון ש"ס ספעציעל פאר דף היומי ווי דער שאטנשטיין ש"ס, דער מתיבתא ש"ס פון עוז והדר און דער ש"ס לובלין.
פרעמיער מיניסטער
קאַטעגאָריע:רעגירונג * קאַטעגאָריע:פאליטישע וויסנשאפט
דף היומי
היינטיקער דף
היינט לערנט מען.
מחזורים פון דף היומי אדורך די יארן
היינט לערנט מען דעם 14טן מחזור פון דף היומי.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:יידישקייט *
בית חיה רחל
בית חיה רחל איז א מיידל סעמינאר, געגרינדעט אין גייטסהעד אין ה'תשנ"ט. דער מנהל פונעם סעמינאר איז הר"ר אברהם כ"ץ, באוואוסט אלס דרשן און מחבר.
שלום בערגער
left שלום בערגער איז א באקאנטער אידישיסטישער שרייבער, מיט איין קינד, וועלכער גיט זיך אפ מיט אויפלעבן די יידישע שפּראַך.
ער איז א באליבטער און זייער איידעלער מענטש; דעריבער גיט ער זיך מיט אלעמען אפ מיט הלל'ס געדולד, צו לערנען מיט זיי יידיש. זיין הויז איז אן אפן פלאץ וואוהין חרדים און סעקולארע צוגלייך פון יעדן קרייז קומען זיך צוזאם און לערנען ווי צו שרייבן פאעזיע און סתם עסייען, און וויאזוי רעדן אונזער מוטער שפראך יידיש.
ער האט א בלאָג וואס איז העכט אינטערעסאנט, און ס'ווייזט זיך ארויס אז ער האט טיפע קענטעניסן אין אלע הינזיכטן.
ער איז פון פאך א דאקטער וואס ספּעציאַליזירט זיך אין „ערשטיקער מעדיצין“ (פּריימערי קער) - אַזאַ מין מעדיצין וואָס לייגט דעם טראָפּ אויף קליניק, אויף גרונטיקער מעדיצין.
ער וווינט מיט זיין ווייב - זיין שותף און לעבנסבאגלייטערין אין אסאך אידישע פראיעקטן - אין דער אידישער איסט סייד געגנט פון מאנהעטן.
ער מיט זיין ווייב האבן איבערגעזעצט אין אידיש באקאנטע קינדער-ביכער, ווי "דזשארדזש דער נייגעריקער" און נאך.
ער שרייבט ארטיקלען פון צייט צו צייט וועגן געזונטהייט, חסידים און יידיש, אין דער ניו יארקער און אידישער פרעסע, ווי דער פאָרווערטס, ניו יארק מאגאזין (וויליאמסבורג עירוב פרשה) און פארווארד און א.א.וו. אויך איז ער א שטיקל מיטגליד אין אונזער וויקיפעדיע ווי ער טיילט מיט זיין ערפארונג אינעם מעדיצינישע וועלט, זעה קענסער הארץ אטאקע. געשריבן אויפן יידישיסטישן סטיל.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:אידישע בלאגס קאַטעגאָריע:יידיש שפראך שרייבערס קאַטעגאָריע:יידישיסטן קאַטעגאָריע:יידישע דאקטוירים קאַטעגאָריע:זשורנאליסטן קאַטעגאָריע:אמעריקאנער יידן קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
שרייבער
קליין|[[אנטאן טשעכאוו]] א שרייבער איז דער וואס שרייבט שרייבונגען.
עס זיינען דא פארשידענע שרייבערס:
זעט אויך
קאטעגאריע:ליטעראטור קאטעגאריע:קונסט *
מיליטער פון די פאראייניגטע שטאטן
קליין|180px די אמעריקאנער מיליטער פונקצאנירט דורך זעקס אפטיילונגען:
פינף אפטיילונגען זענען אונטער דעם פארטיידיקונג דעפארטמענט ווען די קאוסט גארד איז אין קריג-צייטן אונטער די פלאט, און אלעמאל אונטער די דעפארטמענט פון היימלאנד זיכערהייט, די פארטיידיקונג דעפארטמענט איז אונטער די אויטאריטעט פון דעם פארטיידיקונגס מיניסטער.
די אמעריקאנער מיליטער איז די צווייטע גרעסטע מיליטער מיט די מערסטע טרופען נאך כינע מיט 2,685,713 טרופען ווען א געשאצטע 1.4 מיליאן טרופן זענען אין אקטיווע דינסט, פרויען קענען נישט דינען אין אלע פעלד פאזיציעס.
שטערקסע מיליטער
די אמעריקאנער מיליטער איז די שטארקסטע אויף די וועלט. די מיליטער קען אנקומען די שנעלסטע צו א יעדע סיטואציע צוליב אירע מעגליכקייטן, און בליץ שנעל אויפבויען מיליטערישע באזעס אויב נויטיג, מיט די לופט פלאט האבענדיג א גרויסע גרופע פון: C-5 געלעקסי, C-17 גלאוב-מעסטער, C-130 הערקולעס, עראפלאנען פאר טראנספארטאציע, און די העליקאפטער סקוואד פון די מארין קארפס, אויף די נעווי עיר-קעריעיערס קאמבינירט מיט די מיליטערישע דאקטירין פון גרינגע באוועגונג מיט אן אויסגעשטעלטע 48 בריגאדע וואס איז גרייט פאר יעדען פאל. די מעגליכקייט, שנעלקייט צו רעאקציע, און די שטארקייט מיט דעם קען זיך קיין איין מיליטער פארגלייכען.
left|350px
קאמאנדיר
די קאמאנדיר און טשיף-די הויפט איז דער פרעזידענט און אונטער אים איז די דעפענס מיניסטער (שר ההגנה) א קאבינעט ראנק און ער צו די קעמפער-קריג קאמאנדירן אויסקרויזענדיג די זשאינט טשיף אף סטעף (Joint Chiefs of Staff (JCS, פון יעדע אפטיילונג וואס האט געמאכט פראבלעמען זייענדיג די ראנק צווישען מיניסטער און די קאמאנדירען ביז יאהר 1986 ווען ס'געטוישט געווארן.
ליסט פון טרופען
קאטעגאריע:USA מיליטער
F-16 פייטינג פאלקאן
קליין|350px דער F-16 איז א קלאַס פון מיליטערישע עראפלאנען וואס איז פֿאבריצירט געווארן אין אמעריקע אין 1993, און צוליב זיין דערפאלג באניצן זיך 24 לענדער מיט דעם פליגער. ישראל באניצט זיך מיט דעם אלס זייער הויפט לופט-וואפן און ביז היינט פראדוצירט מען נאך נייע F-16.
סעקט
סעקט אדער קרייז איז א אפטיילונג פון א צוזאשמעלצונג פון קהילות וואס געהערן זיך אן צו איין גרופע.
אליהו גאלאמב
ביאגראפיע
אליהו גאלאמב איז געבוירן אין תרנ"ג אין וואלקאוויסק, גראדנער גובערניע, רוסלענדישע אימפעריע (היינט בעלארוס).
קאַטעגאָריע:ליטווישע יידן קאטעגאריע:ציוניסטן
אויטאביאגראפיע
אויטאביאגראפיע (פון גריכיש: αὐτός-אויטאס זעלבסט, און βίος-ביאס לעבן, און γράφειν-גראפֿיין שרײַבן) איז א ביאגראפיע וואס א מענטש שרייבט איבער זיך זעלבסט.
דאס הייסט; אז ס'דא אזעלכע אויטאביאגראפיעס, וואס ווערן געשריבן דורך א צווייטן - נישט דורך דעם מחבר, און יענער ווערט אנגערופן א גייסט-שרייבער [ענגליש: ghostwriter], דאס מיינט, אז דער מחבר נעמט א גוטער שרייבער, און מאכט מיט אים א קאָנטראַקט צו באשרייבן זיינע איבערלעבענישן. אבער די נאמען אויפ'ן ביכל איז פונעם מחבר - נישט פונעם שרייבער, ווייל יענער נעמט בלויז אלע דעטאלען פונעם איבערלעבער, און מאכט עס מער פליסיג און מיט א פראפעסיאנאלער שפראך.
קאַטעגאָריע:ביאגראפיע קאַטעגאָריע:היסטאריע
מאנצביל
קליין|א יונגער מאן אין בראזיל קליין|מענטש (ציכונג) א מאַנצביל איז א זכר פון דעם באשעפעניש מענטש.
צו זיינע עלטערן איז ער א זון. צו זיינער קינדער איז ער זייער פאטער, צו זיינע אייניקלעך זיידע און צו זיינע אוראייניקלעך עלטער־זיידע.
א מאנצביל ירשנט אן X-כראמאזאם פון זיין מוטער און א Y-כראמאזאם פון זיין פאטער.
אונטערשייד צווישן א מאנצביל און א פרוי
א מאנצביל איז ביאלאגיש אנדערש פון א פרוי אין געוויסע סימנים.
ביתר עילית
עס האט זיך מלכתחילה געגרינדעט צו לינדערן דעם שווערן הייזער מאנגל אין ירושלים, אבער איז היינט די גרעסטע לויטער חרדישע שטאט פון דער גאנצער וועלט.
מאנצביל
אונטערשייד צווישן א מאנצביל און א פרוי
דער ערשטער אונטערשייד איז שוין קענבאר ביים געבורט: די געשלעכט גלידער פון א מאנצביל זענען דער פעניס און די ביצים; א מיידל (א יונגע פרוי) האט אנשטאט א מוטערשייד.
ביתר עילית
זייער הויפט ציל איז נישט אריינלאזן קיין פרייע איינאונער דארטן זיך צו באזעצן כדי צו לעבן און אויפציען די קינדער לויט די הייליגע פירונגען פון די תורה אידישקייט וואס איז אנגענומען ביי חרדים.
מאנצביל
אונטערשייד צווישן א מאנצביל און א פרוי
ווען דאס קינד ווערט עלטער דערקענט מען אז:
ביתר עילית
קנאים קומען נישט אהין וואוינען צוליב דעם וואס עס געפינט זיך פון דער אנדערער זייט פון דער גרינער ליניע און ווערט פארעכנט אלס אקופירטע געביטן אין יהודה ושומרון אויף דעם מערב ברעג. און דער גאנצער ציל פארוואס עס איז געלונגען אויפצושטעלן אזא שיינע שטאט פאר לויטער חרדים. און אויך נעבן קבר רחל ביים כביש מנהרות וואס מען דארף דארטן דורך פארן קומענדיג פון ירושלים זענען שוין אומגעקומען על קידוש ה' צענדליגע אידן פון שיסערייען.
מאנצביל
וועבלינקען
* קאַטעגאָריע:משפחה
ביתר עילית
ביתר דינט אויך אלס שטאטס צענטער פאר די פילע אידישע התנחלות געגענטן ארונגס און ארום ווי גוש עציון און אפרת נס הרים און נאך קליינער זידולינגען פון די מער עקסטרעמע מתנחלים, וואס קומן קיין ביתר איינקויפן און זיך באנוצען מיט אלע שטאטישע באדינונגען.
ר' יצחק פינדרוס, א ליטווישער איז געווען בירגערמייסטער ביז ה'תשס"ח. אין די וואלן אין תשס"ח איז מאיר רובינשטיין, א ברעסלאווער חסיד, אריין. ער האט געווינען די וואלן מיט א קאליציע פון אלע חסידים, און מיט די ספרדים פון ש"ס
וועבלינקען
קאטעגאריע:חרדישע שטעט
ספר שמות
צי מיינט איר פרשת שמות?
שְׁמוֹת איז דער צווײטער חומש, וואָס הײבט זיך אָן מיט די ווערטער.
באַשטײט פֿון 40 קאַפיטלעך. עס ווערט אין חומש שמות דערצײלט דער ספור ווי די מצרײם האָבן געפײַניקט די ייִדן, נאַכער יציאת מצרים, דאָס געבן די תורה אויפֿן הר סיני, פֿאַרשײדענע געזעצן, דאָס מאַכן דעם משכן, די מעשה פֿון עגל (גאָלדענע קאַלב).
אין די אײראָפעאישע שפראַכן הײסט שמות „עקסאָדוס“ (דער אַרויסגאַנג, דאָס אַרויסגײן פֿון מצרים.
דער משכן
דער אייבערשטער האט געהייסן משה בויען א משכן, מיט א שולחן, מנורה, א גאלדענעם מזבח און א קופערנעם מזבח. פאר די כהנים דארף מען מאכן פיר בגדים: כתונת, מכנסים, אבנט (גארטל) און מגבעת (הויב). פארן כהן גדול מאכט מען נאך פיר בגדים: ציץ, מעיל, אפוד און חושן.
זעט אויך
שמות *
פויגל
א פויגל (Aves) איז א סארט בעל חי מיט צוויי פיס, פליגלען און פעדער וואס לייגן אייער. רוב פויגלען פליען ארום אין די לופטן דורך זייערע פליגלען. ס'זענען דא בערך 10,000 זגאלן פויגלען אויף דער וועלט, פונעם ארקטיק ביזן אנטארקטיק.
דער גרעסטער פויגל איז דער שטרויס (וואס קען וואקסן ביז 9 מעטער), דער קלענסטער 5 צ"מ.
זיי קענען פליען קעגן די קאלטסטע ווינט, און האבן נישט קיין קליידונג אבער זענען באשיצט דורך זייערע פעדערן ווארעם צוליב די פילע בלוט וואס שטרומט ווילד אין זייער קערפער.
זיי טראגן קערנדליך פון איין פלאץ צו אנדערן פלאץ, וואס ווערט אנגפלאנצט, אויך קרענק וואס ווערט אנשטעקונג אין מענטשן.
*
בוני עולם
בוני עולם איז איינע פון די ארגאניזאציעס וואס העלפט ארויס אידישע פארפאלק וואס האבן נישט קיין קינדער צו קענען האבן קינדער, דורך עצות, הילף צו טרעפן דאקטוירים, און פינאנציעלע הילף.
דער מוסד איז נתייסד געווארן דורך הרב שלמה באכנער וואס איז ברייט באוואוסט מיט זיינע הארציגע דרשות ביי די בוני עולם דינערס.
יעדער איינציגער באדערפער וואס בוני עולם העלפט, קאסט אפ הונדערטער טויזנטער דאלארן, אבער די רעזולטאטן וואס בוני עולם האט געברענגט, צייגט אז ס'איז ווערט יעדע פרייז, אין די צייט וואס אמאל איז דאס געווען פארפאלענע זאך, איז דורך בוני עולם שוין געבוירן געווארן געזונטע קינדערלעך אין די הויכע נומערן כן ירבו בישראל.
בוני עולם העלפט בעיקר ביים ערשטן קינד; ביים צווייטן און דריטן העלפן זיי מיט עצות און הלוואות, אבער נישט מיט געלט ווייל ס'פשוט נישט מעגליך.
צווישן די רבנים אויף דעם וועד פון בוני עולם ווערן פאטרעטן די קהילות ווי סאטמאר, סיי פון קהל מהר"א, און סיי פון קהל מהרי"י, באבוב, בעלזא,  סקווירא, וויזשניץ ,פאפא.
בראש פון די רבנים אין אמעריקע שטייט דער סקווערער דיין הרב מיכל שטיינמעץ שליט"א, און אין ארצה"ק איז הרב משה שאול קליין שליט"א, ווי אויך די אנדערע דיינים הרב חיים דוד כ"ץ שליט"א סאטמאר בארא פארק, און הרב אברהם הערש וואזנער שליט"א סאטמאר מאנסי, הרב שרגא האגער פון קאסאוו שליט"א, הרב משה מנחם ווייס שליט"א פון פאפא, און הרב חיים יעקב טויבער שליט"א פון באבאוו.
קריטיק און ענטפער
ווען הרב כ"ץ איז געפארן קיין ארץ ישראל האט ער זיך נישט געטראפן מיט הרב וואזנער זצ"ל ס'האט געהייסן אז הרב וואזנער זצ"ל האט נישט כח געהאט זיך צו איינטענה'ן מיט הרב כ"ץ.
ווי אויך פאריפט זיך הרב כ"ץ אויף א פסק הלכה פונעם חזון איש זצ"ל; אבער די ענטפער איז אז די היינטיגע מעטאדן איז נאך נישט געווען בימים ההם, ואין הנידון דומה לראי' בכלל,
אבער פון די צענדליגער רבנים וואס האבן ג'חתמעט לטובת הרב כ"ץ אויף א קול קורא אויף א פארעוון נוסח מ'זאל פרעגן א רב ובעל הוראה מובהק, ווייסט מען אז זיי אליינ'ס האבן דאס געטון נאר לכבודו, אבער באמת שטיצן זיי שטארק בוני עולם און שיקן זייערע אינגעלייט ווען מ'דארף הילף צו בוני עולם, און זייערע דיינים זענען פון די פירנדע רבנים אין בוני עולם און זיי האלטן  נישט אז באמת איז די קריטיק איז א ריכטיגע אדער א אמת'ע.
ספרעדשיט
left|thumb|אן עקסעל ספרעדשיט
א ספרעדשיט אדער רעכענען בויגן איז אן אויסגעשפרייטער בויגן פון קעסטעלעך וואס מען שרייבט אריין אינפארמאציע, אפטמאל פינאנציעלע.
דער פארם איז געווען ברייט באנוצט אין בוכהאלטעריי, ביי וועלכע מען לייגט אויס די אינפארמאציע אין עמודים און שורות. מיט'ן אויפקום פון דעם ספרעדשיט קאמפיוטער פראגראם איז דאס געווארן פיל מער פאפולער אויף צו ניצן אויף פארשידענע סארטן אינפארמאציע.
אן עלעקטראנישער ספרעדשיט
left|300px|thumb|וויזי-קאלק, דער ערשטער ספרעדשיט פראגראם דער ערשטער ספרעדשיט קאמפיוטער פראגראם איז געווען וויזי-קאלק, וואס האט איבערגעדרייט דער וועלט פון בוכהאלטעריי. עס איז געווען צו באקומען נאר פאר'ן עפל II קאמפיוטער, און דער פראגראם איז געווען אזוי פאפולער אז פיל האבן געקויפט קאמפיוטערס נאר פאר דעם וויזי-קאלק.
לאוטוס
מיט דער איי.בי.עם. פי.סי. האט זיך איבערגע'חזר'ט אן ענליכן שפיל. דער קאמפיוטער איז ארויסגעקומען אין 1982 און האט אין אנהייב נישט געהאט צופיל ערפאלג. מיט'ן ארויסקום פון דעם לאוטוס 1-2-3 פראגראם האט זיך דער מצב דראסטיש געטוישט. לאוטוס איז געווען פיל בעסער אויסגעארבעט ווי וויזי-קאלק, און דאס האט געטריבן דער פארקויף פון דעם איי.בי.עם. פי.סי. אויף גאר הויכע נומערן. וויזי-קאלק האט נישט געקענט נאכפאלגן די פאבעסערונגען פון לאוטוס, און ביז אפאר יאר איז עס אראפ פון מארק.
מייקראסאפט עקסעל
ווידער האט זיך איבערגע'חזר'ט דעם שפיל ווען מייקראסאפט האט ארויסגעגעבן דעם עקסעל פראגראם. מייקראסאפט האט דאס קודם געמאכט פאר דעם עפל מעקינטאש סיסטעם און דאס אנטוויקלט אויף גאר פארגעשריטן. מיט'ן ארויסגעבן דעם ווינדאוס 3.1 אפערעיטינג סיסטעם, האט מייקראסאפט אריבער געברענגט דעם עקסעל פראגראם צום איי.בי.עם. פי.סי. פלאטפארם. מיט'ן פאפולאריטעט פון דעם ווינדאוס פלאטפארם איז עקסעל געווארן שטארק אנגענומען. ביז לאוטוס איז אנגעקומען צו מאכן אן ענליכער פראדוקט פאר'ן ווינדאוס סיסטעם האט שוין מייקראסאפט געהאט אריינגעבינדען עקסעל מיט דעם גאר נוצבאר און פאפולערן מייקראסאפט אפיס סוויטע, א ריזן פארזאמלונג פון וויכטיגע אפיס פראגראמען וואס זענען זינט דעמאלס די מערסטע פאפולער פון די סארט פראגראמען אויף רוב קאמפיוטער סיסטעמס.
פארמלען
דער הויפט וועג וויאזוי מען באנוצט זיך מיט א ספרעדשיט פראגראם איז דורך אריינלייגן פארמיולעס וואס טוען זיך באציען צו אנדערע קעסטלעך און ווירקט א געוויסן חשבון לויט די אנווייזונגען.
יעדע קעסטל אין דעם ספרעדשיט האט אן אייגענעם אדרעס, לויט ווי עס איז פלאצירט, וואס איז צוזאם געשטעלט פון דעם עמוד און דער שורה. צ.ב.ש. דער ערשטער קעסטל אויפ'ן אויבערשטע שורה אויף לינקס האט אן אדרעס פון A1. צו רעכטס פון דעם איז B1, דערנאך C1, א.א.וו. די צווייטער שורה גייט עס A2, B2, C2, א.א.וו.
א פארמל איז א געוויסן קאוד וואס רעכנט צוזאם לויט די אנגעגעבענע קעסטל אדרעסן. צ.ב.ש. א פארמיולע A1+A2 וועט געבן אלץ רעזולטאט דעם טאטאל פון די צוויי אנגעגעבענע קעסטלעך.
היינטיגע ספרעדשיט פראגראמען
היינטיגע ספרעדשיט פראגראמען פארמאגן גאר שטארקע מעגליכקייטן און זענען פארעכנט כמעט אלץ אן אייגענעם פראגראמירונגס פלאטפארם. דער פראגראם האט די מעגליכקייט פון דורכפירן גאר קאמפליצירטע חשבונות. די פראגראמען ערלויבן א גרויסן צאל פונקציעס צו קענען טון אן א שיעור קאמפליצירטע רעכנונגען.
עטליכע פשוטע פונקציעס זענען ווי פאלגנד:
וועבלינקען
קאטעגאריע:טעכנאלאגיע קאטעגאריע:קאמפיוטער פראגראמען
וואסערמעלאן
left|thumb|250px|א פארמאכטער וואסערמעלאן. left|thumb|250px|אויפגעשניטענע וואסערמעלאנען. left|thumb|250px|אן קערנדלעך. left|thumb|250px|צעשניטן גרייט צו עסן. וואסערמעלאן אדער קאווענע אדער ארבוז אדער רויטער מעלאן (Citrullus lanatus) איז א גרויסער שווערער פרוכט אויבערפלעכטלעך ענלעך צו א מעלאן.
פון אינעווייניג איז ער געוויינליך רויט אדער ראזע. זיין טעם איז זיס.
עס קומען רוב מיט שווארצע גרויסע גליטשיקע קערנדלעך.
עס איז אויך דא מיט ווייסע קערנדלעך וואס מען נוצט צו מאכן אבטיח געזאלצענע מאנדלן. אדער אויל.
היינט וואקסט מען דאס אן קערנדלעך אויכט.
זיין סעזאן איז געוויינליך זומער. און עס איז די פרייליכסטע און באליבסטע פרוכט.