cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ניוגראונדס
ניוגראונדס (ענגליש: Newgrounds) איז אן אמעריקאנער וועבזייטל און פירמע פון פארוויילונג און סאציעלע מעדיע. אנגעהויבן דעם 6טן יולי, 1995, פון טאם פֿאלפּ, דער עיקר פון דעם זייטל איז אדאבי פלאש פילמען און שפילן, אבער עס איז דא אויך א בלאט פון מוזיק און קונסט. טאם פאלפ בלייבט ווי דעם זייטל'ס בעל-הבית און מאכט נאך זיין אייגענע פראדוקציעס. דער קאבינעט פון ניוגראונדס איז אין גלענסייד, פענסילוועניע.
שלום ראובן ראזענפעלד
אפשטאם
רבי שלום ראובן איז געבוירן אין יאר ה'תרמ"ה, צו זיין פאטער הרב אלעזר ראזענפעלד פון אושפצין, א זון פון הרב יהושע ראזענפעלד, רב אין קאמינקא, א זון פון הרב שלום ראזענפעלד, רב אין קאמינקא. און צו זיין מוטער מרת פראדיל א טאכטער פון הרב חיים האלבערשטאם, דער צאנזער רב.
ניוגראונדס
די סיסטעם פונעם זייטל איז מיוסד אויף דער אנטיילנעמונג פון די באניצערס, וואס סיי מאכן די פילמען, שפילן, מוזיק און צייכענונגען און סיי באשליסן ביי אפשטימונג וואס איז גוט גענוק צו בלייבן אויפן זייטל און וואס איז נישט.
שלום ראובן ראזענפעלד
הסתלקות
רבי שלום ראובן איז נפטר געווארן יונג אין א מגיפה, י"ט תשרי ה'תרע"ח.
ניוגראונדס
קאַטעגאָריע:וועבזייטלעך
שלום ראובן ראזענפעלד
פאמיליע
רבי שלום ראובן האט געהייראט מרת חנה גאלדא א טאכטער פון זיין פעטער הרב שלום ראזענפעלד (דער צווייטער). זייערע קינדער:
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:קאמינקא
אינטערעסאנט
אינטערעסאנט איז א מאגאזין אין אידיש, וועלכע ערשיינט איינמאל א חודש. עס ערשיינט זינט פסח, תשע"ט.
די מאגאזין קומט אין א קליינע פארמאט, און ווי עס שיינט צילן זיי די מער פרומערע ציבור, זייענדיג געשריבן אויף א שטארק פרומע ניווא, כאטש איר תוכן קען זיין אינערעסאנט און באלערנד פאר וועם אימער עס געפונט אן אינטערעס אין אידישע היסטאריע און וואוסנשאפט.
די מאגאזין אנטהאלט בעיקר ארטיקלען פון ידיעות, היסטאריע און אפהאנדלונגען וואס האט מיט אידישקייט אדער חסידות, טייל מאל מער אביעקטיוו געשריבן, און צומאל גאר דראמאטיש אראפגעלייגט אידישע שילדערונגען, א שטייגער ווי פונעם צווייטן וועלט קריג א.ד.ג.
די שרייבער זענען על פי רוב בני תורה, טייל פון זיי באקאנטע מגידים און שרייבער.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:פרומע צייטונגען קאַטעגאָריע:יידיש שפראך צייטונגען
1900
ה'תר"ס - ה'תרס"א
מאנאפאלי (שפיל)
מאנאפּאל (ענגליש: Monopoly) איז א בארימטע גאר פאפולערע ערוואקסענע טאוול-שפיל וואו מ'שפילט און האנדלט מיט געלט און אומבאוועגלעכע גיטער.
די היסטאריע פון דער שפיל גייט צוריק ביז 1903.
קאַטעגאָריע:שפילעריי
טשע געווארא
ערנאסטא (טשע) געווארא (14טן יוני, 1928 - 9טן אקטאבער, 1967) איז געווען א מארקסיסט און א רעוואלוציאנער. ער איז געבוירן אין ארגענטינע. ער האט געהאלפן פידעל קאסטרא אין זיין רעוואלוציע קעגן דער רעגירונג אין קובא.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:רעוואלוציאנערן
שאול יחזקאל גרינפעלד
קליין|מגן שאול שער בלאט שנת תשנ"ט קליין|מגן שאול שנת תרצ"ז ווראנוב קליין|שער בלאט פונעם ספר מגן שאול פון די ערשטע דרוק שנת תרל"א אין אונגוואר רבי שאול יחזקאל גרינפֿעלד (רבי שאול ליטשיקער; תקנ"ד – י"ד אדר תר"ט) איז געבוירן געווארן אין יאר תקנ"ד אין דער שטאט אוהעל צו זיין פאטער הגאון רבי אברהם שלמה "זאלי" גרינפעלד וואס איז געווען א דומ"ץ אין אוהעל אין דער צייט פון רבי משה טייטלבוים, דעם ״ישמח משה", און צו זיין מאמע שרה ליפשא, די טאכטער פון רבי יהושע העשיל, א זון פון רבי בנימין זאב, א זון פון רבי יהודא לייב, א זון פון רבי ר' העשיל פון קראקע.
רבי שאול איז געווען א תלמיד מובהק פונעם ישמח משה וואס האט אים זייער מחבב געווען אלס זיין גדלות בתורה. אויך איז ער געווען א תלמיד פונעם חתם סופר, וואס שרייבט אויף אים "תלמידי החרוץ המופלא מו"ה שואל נ"י". קליין|ציון פון הרב ר' שאול יחזקאל ר' שאול איז אוועק פורים י"ד אדר תר"ט און איז באהאלטן געווארן אין מיהאלעוויץ.
רב שאול איז אויכעט געווען גרויס אין תורת הנסתר.
רבי שאול איז געפארן צו די צדיקי הדור, צום עטרת צבי פון זידיטשויב און צו רבי ר' אשר'ל ראפשיצער, ביים רבי ר' אשר איז געווען באקאנט בי די חבריה אז רב שאול איז געווען זייער באליבט ביי זיין רבי.
אין יאר תרל"א האט זיין אייניקל ר' משה ז"ל ארויסגעגעבן א קליין חלק פון זיינע חידושים אינעם ספר "מגן שאול", אין יאר תרצ"ז איז געדרוקט געווארן זיין ספר "מגן שאול" מיט הוספות דורך זיין אור אייניקעל ר' יצחק אייזיק גרינפעלד הי"ד, אבער במשך דיא יארן זענען רוב פון זיינע חידושים ליידער פארלוירן געגאנגען.
אין יאר תשס"ה איז געדרוקט געווארן דאס ספר "מגן בית שאול", תולדות פונעם מגן שאול און זיינע קינדער, דורך הרב דוד לייב גרינפעלד דער מייסד ויושב ראש פון דער וועד משמרת סת"ם, די דאזיגע ארבעט איז ארויס צום צווייטן מאל אין יאר תשע"ו מיט דעם נאמען ״קורות חיי המגן שאול״.
משפחה
ער האט חתונה געהאט מיט מלכה, א טאכטער פון רבי צבי הירש זאוועטקער. זייערע קינדער:
בזיווג שני האט ער חתונה געהאט מיט רייזל שפירא. זייער קינד:
רבי שאול האט געהאט א ברודער ר' משה וועלכע איז ליידער יונגערהייט אוועק, ער מיט זיין בני בית האשה מרת קלעריל ע"ה האבען איבער געלאזט א בן יחיד רבי יהושע העשיל גרינפעלד, רב שאול האט מגדל געווען זיין פלומעניק ווי אן אייגענע קינד, רב יהושע העשיל האט מאריך ימים געווען ער איז אוועק כ"ח סיון תרנ"ו (אלט זייענדיג אכט און אכציג יאהר).
וועבלינקען
http://www.ivelt.com/forum/viewtopic.php?t=32139 קאַטעגאָריע:רבני אונגארן
יידיש פארם
די יידיש פארם איז א פאלווארק לאקירט נאנט צו גושן, ניו יארק.
זיי פלאנצן ארגאנישע גרינסן, ווי אויך פארמאגן זיי בהמות און עופות.
זומער קומען דארט מענטשן פון איבער די גאנצע וועלט זיך צו לערנען יידיש.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:יידיש קאַטעגאָריע:פארמען
לוקסעמבורגיש
לוקסעמבורגיש (Lëtzebuergesch,, , , ) איז א דיאלעקט פון דייטשיש, מיט אסאך פראנצויזישע ווערטער, וואס איז (זייט 1984) אן אפיציעלע שפראך אין לוקסעמבורג. אין 1976 האט מען אנגעהויבן צו שרייבן לוקסעמבורגיש.
בערך 300,000 מענטשן רעדן לוקסעמבורגיש. אויך אין בעלגיע, דייטשלאנד און פראנקרייך זענען דא לוקסעמבורגיש רעדערס.
קאַטעגאָריע:לוקסעמבורג קאַטעגאָריע:גערמאנישע שפראכן
סאוואנאה
סאַוואַנאַה איז די גרעסטע שטאט אין דער טשאטעם פארוואלטונג, אין דעם יו  עס  שטאַט דזשארזיע.
די שטאט איז געגרינדעט אין 1733, און איז געווארן, אין 1751, די ערשטע הויפטשטאט פון דער קעניגעלעכער קאלאניע פון דזשארדזיע.
סאוואנאה באדעקט א שטח פון 202.3 קוואדראט ק"מ, פון דעם איז 8.8 קוואדראט ק"מ (4.31%) וואסער. סאוואנאה איז דער גרעסטער פארט אין דזשארדזיע.
די באפעלקערונג פון סאוואנאה איז 134,669 (געשאצט, 2009). דער בירגערמייסטער איז אטיס זשאנסאן. 32.08111°N, -81.09111°W
קאַטעגאָריע:פארט שטעט אין די פאראייניגטע שטאטן
קאמפאניע (מיליטעריש)
א קאמפאַניע (אדער ראטע—) איז א מיליטערישע איינהייט פון 75-200 זעלנער. איר קאמאנדיר הייסט געוויינלעך א קאפיטאן.
מערסטע קאמפאניעס זענען צוזאמענגעשטעלט פון 3-5 פלאָטאָנען. עטלעכע קאמפאניעס צוזאמען שאפן א פאלק.
קאַטעגאָריע:מיליטער
אויפפיר
אויפֿפֿיר מאלט אויס די אקציעס און רעאקציעס פון אן ארגאניזם אדער אן אביעקט. די רעאקציע קען זיין סיי באוואוסטזיניק סיי אונטערוויסיק, סיי אפן סיי באהאלטן און סיי ווילנדיק סיי אומווילנדיק (ספאנטאן).
ביאלאגיע
דער אויפפיר פון אן ארגאניזם ווערט געפירט דורך די הארמאן און נערוון סיסטעמען. די קאמפליצירטקייט פון דעם אויפפיר פון אן ארגאניזם ווענדט זיך אין דער קאמפליצירטקייט פון זיין נערוון־סיסטעם. אין אלגעמיין, אן ארגאניזם מיט א מער קאמפליצירטער נערוון־סיסטעם האט האט א גרעסערער פעאיקייט צו לערנען נייע רעאקציעס.
דער אויפפיר קען זיין סיי נאטירלעך סיי געלערנט.
דער אויפפיר פון בעלי חיים ווערט שטודירט אין פסיכאלאגיע, עטאלאגיע און סאציא-ביאלאגיע.
פסיכאלאגיע
מענטשלעכער אויפפיר קען זיין נארמאל אדער אומגעוויינטלעך, פאסיק אדער אומפאסיק.
שמואל שמעלקא הורוויץ (ניקאלשבורג)
רבי שמואל שמעלקא הלוי הורוויץ (ה'תפ"ו - א' אייר ה'תקל"ח), רב אין ניקאלשבורג. ער איז באקאנט אלס "דער רבי ר' שמעלקא".
אויפפיר
זעט אויך
קאַטעגאָריע:פסיכאלאגיע קאַטעגאָריע:סאציאלאגיע
שמואל שמעלקא הורוויץ (ניקאלשבורג)
רבנות
רבי שמעלקא איז געווען א תלמיד פון ווילנער גאון צוזאמען מיט זיין ברודער רבי פנחס הורוויץ דער פארפאסער פון ספר הפלאה, ווען מען האט פארלאנגט פון זיי זיי זאלן אונטערשרייבן דעם חרם אויף די חסידים, האט רבי אברהם קאליסקער ביי זיי געפויעלט, זיי זאלן אריין פארן קיין מעזריטש זיך אליין איבערצייגן די ווירקליכקייט פון די חסידים. די ברידער זענען איינגעשטאנן שבת ביים מגיד פון מעזריטש, נאך שבת האט רבי שמעלקא געזאגט פאר זיין ברודער, ער פארט נישט מער צוריק, און איז געווארן פון די גרויסע תלמידים פון מגיד.
רבי שמעלקא איז געווען רב אין ריטשעוואל און אין שינאווא, אין יאר ה'תקל"ג איז ער געווארן רב אין ניקאלשבורג, ער האט דארט אוועק געשטעלט א ישיבה, און דארט אויף געשטלט אסאך תלמידים באקאנטע גאונים און צדיקים.
הסתלקות
רבי שמעלקא איז נפטר געווארן אין עלטער פון צוויי און פופציג יאר א' אייר ה'תקל"ח.
תלמידים
זיינע תלמידים זענען געווען גרויסע רבנים ביי כלל ישראל, ווי ר' משה לייב סאסאווער.
ישכר דוב בערטשע לייפער
רבי ישכר דוב בערטשע לייפער (ה'תק"ן - ג' אלול ה'תר"ח) איז געווען דער גרינדער פונעם נאדווארנער חסידות.
אפשטאם
רבי בערטשע איז געבוירן אין יאר ה'תק"ן (אומגעפער) צו זיין פאטער רבי יצחק לייפער פון קאלוש, א זון פון רבי אהרן אריה לייב לייפער, פון פרעמישלאן, א זון פון רבי מאיר (הגדול) פון פרעמישלאן. און צו זיין מוטער מרת פייגא א טאכטער פון הרב איתמר הכהן, פון די צדיקים נסתרים.
הסתלקות
רבי בערטשע האט זיך מוסר נפש געווען פאר כלל ישראל בשעת ס'האט אויסגעבראכן א מגיפה כאטש ער איז נאך געווען יונג, און ער איז נפטר געווארן ג' אלול ה'תקצ"א.
זיין פאמיליע
רבי בערטשע האט געהייראט בזיווג ראשון א טאכטער פון רבי אהרן בראטשיווער. נאכהער האט ער געהייראט בזיווג שני מרת רחל א טאכטער פון רבי אברהם לייב בלאך פון נאדווארנא. זייערע קינדער:
רעפערענצען
קאַטעגאָריע:גאליציאנער אדמורי"ם קאַטעגאָריע:פרעמישלאן קאַטעגאָריע:נאדווארנא
סיישעל
סיישעל' אפיציעל די רעפובליק פון סיישעל איז א לאנד וואס באשטייט פון אן ארכיפעלאג מיט 155 אינזלען אינעם אינדישן אקעאן, צפון־מזרח פון מאדאגאסקאר. די הויפטשטאט וויקטאריע ליגט 1500 ק"מ מזרח פון דער יבשה פון דרום־מזרח אפריקע.
אנדערע נאענטע אינזל לענדער זענען זאנזיבאר צו מערב, מאריציוס צו דרום און קאמאראס אין דרום־מערב.
מיט 90,024 איינוואוינער האט סיישעל די קלענסטע באפעלקערונג פון אן אפריקאנישן לאנד.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:אינדזלען
מה אשיב
מה אשיב איז א חסידישע מוזיק אלבאם, אין דער סעריע פון שירי ציון, וואס אנטהאלט עלף ניגונים פארפאסט געווארן דורך דעם באבובער רב רבי בן ציון האלבערשטאם, ערשיינען אין יאהר 2001 און פארשפרייט דורך אדרת (SZ-5).
די מוזיק איז אראנזשירט דורך ישראל לאם און די כאר ביי יהודה ב. שטראהלי.
אינהאלט
די ניגונים זענען:
קאַטעגאָריע:אלבאמען קאַטעגאָריע:באבוב קאטעגאריע:נגינה קאטעגאריע:אידישע טעיפס
רעכט
רעכט איז א לעגאלער באגריף אדער געפיל אז א אקציע, מענטש אדער זאך איז גוט, אדער עס געהער און עס קומט זיך פאר איר טוער אז דאס זאל זיין זיין אייגענטום, אדער ביי אן ארגומענט אז איינער איז מער גערעכט און א מענטש וואס טוט דאס כסדר איז א צדיק ווייל ער האט זייער אסאך רעכטפארטיגקייט.
עס ווערט דעריבער אויך אזוי אנגערופן איין זייט און דירעקציע פון די זעקס, (אויבן, אונטן, רעכטס לינקס, פאראויס, צוריקציוועגס.) ווייל מ'באנוצט זיך מיטן די איינע דירעקציע דאס מערסטע אין לעבן דערפאר איז דאס נישט מער ווי רעכט צו אנגערופן ווערן די רעכטע זייט.
אין פאליטיק ווערן די קאנסערוועטיווען אנגערופן רעכט ווייל זיי זענען מער טראדידציאנאל און דעריבער מער באנוצט ווייל די ליבעראלן זענען אויסגעשטעלט צו מאדערנעזירן און טוישן די געזעלשאפט אנדערשט ווי אייביג איז דאס מער לינק.
א יעדע מענטש האט רעכט און אין ציוויליזירטע געזעלשאפטן האט מען דאס געמאכט פאר א געזעץ וו.צ.ב.ש. ציווילע רעכט פאר די שווארצע אז מען טאר זיי נישט האלטן פאר קיין קנעכט, אדער אינדיווידואלע רעכט אז סתם מענטשן האבן זייער רעכט איבער געוויסע זאכן, וו.צ.ב.ש. אז מען טאר נישט לימיטירן דאס פרייהייט פון ווארט. אדער אייניגע רעכט אז מען טאר נישט דיסקרימינירן קעגן אידן און אראבער כאטשיג זיי זענען די מינדערהייט פון געזעלשאפט אין אמעריקע. א.א.וו.
קאַטעגאָריע:געזעץ
右
אדעס גובערניע
היסטאריע
אדעס גובערניע איז געשאפן אין פעברואר 1932 אין דער אוקראינישער סאוועטישער סאציאליסטישער רעפובליק. אין די צווייטע וועלט־מלחמה אדעס גובערניע איז געאקופירן דורך רומעניע.
אין די רוסלאנדישער אינוואזיע אויף אוקראינע 2022, די גובערניע איז געבאמבארדירן פון רוסלאנד.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:אוקראינע
בערגאמאט
בערגאַמאָט איז אַ פֿרוכט פֿון די גרופּע פֿון די ציטרוס-פֿרוכטן, און זעט אױס װי אַ לימענע מיטן פארעם פון א בארן. פֿון בערגאַמאָטן מאַכט מען בערגאַמאָט-בױמל, װאָס װערט באַנוצט צו אַראָמאַטיזירן ערל גרײ-טײ.
קאַטעגאָריע:פרוכט
1937
נאבעל פריזן
קאַטעגאָריע:1930ער
20סטן אקטאבער
דעם 20סטן אקטאבער איז דער 293סטער טאג פון יאר אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר (294סטער אין אן עיבור־יאר). ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 72 טעג.
פייערטעג
20
גרופע סעקס
גרופע סעקס איז אז מען האט צוזאמען א גרופע פון מערערע מענטשן סעקס אויף איינמאל צו די זעלבער צייט. ד.ה. מער ווי 2 באטייליגער אנדערשט פון וואס איז געוויינליך אויגעשטעלט אלס דער סדר אלס איר שטארקער אינטימער קראפט וואס קומט בלויז צו טאן צווישן 2 מענטשן מיט די נאנטסטער שותף על כל פנים אויף דער מאמענט.
דער פענאמענען איז שייך נישט בלויז ביי מענשטן נאר אויך ביי שאף און מאנקיס.
אפילו די פארעלעך האבן בלויז צווייפאכיג סעקס אין פארענט פון אנדערע אדער אפילו בלויז איינער טוט עפעס סעקסואל אין פארענט פון די אנדערע מיט זייער הסכמה הייסט דאס גרופע סעקס.
אין ענגליש איז דא א סלענג וואס איז שוין געווארן אן עמטליכער נאמען וואס אויב איין פרוי קומט צווישן עטליכע מענער האבן מיט זיי געשלעכט איז דאס א גענג בענג - באנדע קנאק.
די סטאטיסטיקס צייגן אז די סארט מענטשן וואס נמען אנטייל אין אזאלכע אקציעס האבן געוויינליך מער ווי איין שותף אין אינטימער לעבן דעריבער קענען זיי זיין מער אנגעשטעקט מיט עידס און אויסען צו כאפן שנעלער עיטש.איי.ווי..
גרופע סעקס קען זיך מאכן צווישן אלע מינע סעקסואל אריענטאציע מענטשן און זשענדערס, אבער מער פערצענטואל צווישן געיז ווייל זיי זענען מער אפען און פארטאן אין סעקס וואס איז נישט בלויז עקסקלוסיוו צווישן מאן און פרוי.
שפרה לעווין
שפרה לעווין-לאָווען (מיידל נאמען: שפרה קרײנדל כ"ץ) איז אַ יידישע קאָמפאָזיטאָרין און שרייבערין וועלכע וואוינט הײַנט צו טאָגס אין מאָנטרעאַל, קאַנאַדע.
איהרע לידער זענען ערשינען אין די פאָפולערסטע חסידישע אלבאָמען און איהרע אַרטיקלען אין די פרומסטע מאַגאַזינען ווי: מעלות און באַלײַכטונגען.
הײַנט שרײַבט זי פאַרן פאָרווערטס.
ביאגראפיע
זי איז אויפגעוואַקסן אינעם חסידישן שטעטל קרית טאָהש אין גאָר א פרומער חסידישער שטוב.
זי האָט יונגערהייט חתונה געהאט אין א געשדכ׳ענטן שידוך צו יוחנן לאווען, אויך פון א שטרענג פרומער פאמיליע, וועלכע האבן זיך געצויגן קיין טאהש פון לאנדאן, ענגלאנד. זיי האבן געהאט פיר קינדער וואוינענדיג אין טאהש. אין עלטער פון ניין און צוואנציג האט זי זיך אוועקגעצויגן פון טאהש מיט איר מאן און קינדער קײַן מאָנטריאל, וואו זיי האָבן שפעטער געטוישט זייער פרומען לעבנס-שטייגער און געהערן הײַנט צו א רעקאנסטרוקציאָניסטישער יידישער געמיינדע וואו זיי פירן זיך לויט ווי זייער הארץ באגערט.
אפילו זיי האבן אפגעלאזט זייער פרומען שטייגער רעדט די פאמיליע נאכאלץ די יידישע שפראך און שפרה שרייבט פון צייט-צו-צייט ארטיקלען אין יידיש.
וועבלינקען
קאטעגאריע:יידישע קאמפאזיטארן קאַטעגאָריע:יידיש שפראך שרייבערס קאַטעגאָריע:אפגעפארענער קאַטעגאָריע:מאנטרעאל קאטעגאריע:לעבעדיגע מענטשן
חיים יעקב יוסף ראזענפעלד
רבי חיים יעקב יוסף ראזענפעלד זצ"ל ( - ה'תש"ג), קשאנאווער רבי אין לעמבערג.
פאמיליע
רבי חיים יעקב יוסף האט געהייראט מרת חיה א טאכטער פון הרב נפתלי האלבערשטאם א זון פון הרב דוד האלבערשטאם, דער קשאנאווער רב, א זון פון הרב חיים האלבערשטאם דער צאנזער רב. זייערע קינדער:
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:קאמינקא
טשעסטער, ניו יארק
טשעסטער איז א שטעטל אין אראנדזש קאונטי, ניו יארק. ביים 2010 צענזוס האט ער געהאט א באפעלקערונג פון 11,981.
דאס שטעטל איז ערשט באזעצט געווארן אין 1721. עס באדעקט א שטח פון 65.4 ק"מ2.
אין שטעטל טשעסטער געפינט זיך דאס דארף טשעסטער.
41.35694°N, -74.27694°W
קאַטעגאָריע:שטעטלעך אין די פאראייניגטע שטאטן קאַטעגאָריע:ניו יארק קאַטעגאָריע:אראנדזש קאונטי, ניו יארק
קויתי
קויתי איז א מוזיק אלבאם קאמפאנירט און אראנזשירט דורך בן ציון ווייס; עס אנהאלט עלף ניגונים.
די ניגונים זענען:
ערשטע זייט: פקודי, קויתי, והיו למשסה, טוב להודות, תרחם ציון.
צווייטע זייט: נרננה (קאמפאזיטאר הרב יעקב דוד האמניק), צדיק כתמר, מי האיש, נגון חופה, אשת חיל (הארמאניעס אראנזשירט דורך מאטי ראזענבערג), אשר ברא.
די זינגערס אינעם כאר זענען: חיים האלפערין, חיים יוסף אקערמאן, יוטצי סטאם, אבי מעט, ישעי' בוימאן, יעקב כהן, יעקב וויינראך.
דער קינד סאלא איז שמואלי קאהן.
דער אלבאם ווערט ארויסגעגעבן דורך אדרת מוזיק.
וועבלנינק
קאַטעגאָריע:נגינה קאַטעגאָריע:אלבאמען
11טן אויגוסט
דעם 11טן אויגוסט איז דער 223סטער טאג פון יאר (224סטער אין אן עיבור־יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 142 טעג.
געשטארבן
11
פערל
250px|קליין|פּערל פּערל (Pearl), אויך באקאנט ווי מאַרגאַרעט איז אַן איידלשטיין וואס אויסטערס און אנדערע שעלפיש מאכן. פערל זענען אפטמאל ווייס, אבער אויך אנדערע קאלירן.
פערל פארמירונג
א פּערל ווערט געשאפן פון אראגנישן מאַטריאַל וואס איז די סעקרעציע פון א מאלוסק אלס רעזולטאט פון א סטימול וואס טוט אריינדרינגן אינעם אויסטער. דער מאָלוסק סעקרעטעס קאַלסייט און אַראַגאָניטע איבער צייַט, די הויפּט קאַמפּאָונאַנץ פון קאַלציום קאַרבאַנייט (CaCO3), קאַמביינד מיט אַ פּראָטעין גערופן Conchiolin שווער שטראַלן. קאָמבינינג די פּראַוויזשאַנז זענען פּיילד אויף יעדער אַנדערער אין לייַערס און שאַפֿן אַ העל פּילקע אין צייַט ספּעקטאַקיאַלער. ווען דעם פּראָצעס נעמט אָרט דורך זיך, גערופן שאָל "אויב-פּערל" אָדער מוטער פון פּערל (Nacre). פאַרקערט צו פאָלקס גלויבן, די מקור איז טעות פֿאַר אַ קערל פון זאַמד גייט אריין אַן ויסטער, אַזוי עס ראַרעלי כאַפּאַנז. דאס סטימול איז יוזשאַוואַלי אַ פּעראַסייט אָרגאַניזם, קיין אָרגאַניק מאַטעריאַל, אָדער אַפֿילו שעדיקן די ינער פּראַטעקטיוו געוועב אַז פּראַטעקץ די שעלפיש. יוזשאַוואַלי די פונדרויסנדיק סטימול אין אַן ויסטער ווען עס אָפּענס זייַן שאָל. פּערל געמאכט פּריימעראַלי פון קאַלסיום קאַרבאַנייט, איז צעלאָזן אין זויער - עסיק, ווייַן אָדער אַפֿילו מאַראַנץ זאַפט.
היסטאריע
דער ארומפארער איבן באטוטא שרייבט וועגן אונטערטונקען פאר פערל אין דעם אראבישן ים אינעם 14טן יארהונדערט, דורך ארומוויקלען א שטריק ארום דעם טונקערס טאליע.
קאַטעגאָריע:איידלשטיינער קאַטעגאָריע:צירינג
אהרן האלבערשטאם
רבי אהרן האלבערשטאם זצ"ל אבד"ק צאנז (ה'תקפ"ו – ר"ח מנחם אב ה'תרס"ג), באקאנט אלץ דער קרייזער רב, דער פערטער זון פון דברי חיים.
אפשטאם
רבי אהרן איז געבוירן אין יאר ה'תקפ"ו אין דער שטאט רודניק, גאליציע, צו זיין פאטער הרב חיים האלבערשטאם, דער צאנזער רב דער דברי חיים. און צו זיין מוטער מרת רחל פייגא א טאכטער פון הרב ברוך תאומים-פרענקל, דער ברוך טעם.
רבנות
נאך דער פטירה פון זיין פאטער דעם צאנזער רב, האט זיך געשאפן א דיסקוסיע איבער דעם צאנזער רבנות. היות דער שינאווער רב איז נישט געקומען די לעצטע יארען פון טאטען דער צאנזער רב קיין צאנז האט ער נישט געוויסט אז דער דברי חיים האט אנגעזאגט אז זיין זון רבי אהרן דער קרייזער רב זאל זיין זיין ממלא מקומו און אפילו געשיקט חסידים זאלן פארן צו אים, אבער זיין ברודער דער שינאוואער רב האט געהאלטן, אלס עלטסטער זון, געהערט דאס רבנות צו אים. נאך א פאר חדשים פון איבערמידליכע כוחות און בקשות פון דער גארליצע רב און זיין שוועסטער הרבנית נחמ'לע און נאך, האט דער שינאווער רב זיך איבער געשמוסט מיט ידידו רבי שלמה מונקאטשער וואס האט אים גע'עצה'עט צריק צו פארען קיין סטראפקוב ווי ער איז דעמאלטס געוועזן רב. אין א געלעגנהייט שפעטער איז דער שינאוואער רב געווען אין צאנז, איז ער געווען באזוכן דעם ברודער דער צאנזער רב רבי אהרן, שמועסנדיג אין קבלה, האט דער שינאוואער רב געגעבען א קלאפ אין טיש, אז ער איז מוחל אויף דעם צאנזער רבנות.
הסתלקות
רבי אהרן איז נפטר געווארן שבת קודש ר"ח מנחם אב ה'תרס"ג, אין ליגט אין צאנז אין פאטער'ס אהל.
אין חודש תמוז איז רבי אהרן געפארן קיין וויען זיך היילן, ליידער האבן די דאקטוירים אים נישט מער געקאנט העלפן, ער איז צוריק געקומען קיין צאנז. ערב שבת אדער א טאג פריער נאכדעם וואס ער האט געלערנט אין זוהר הקדוש איבער פטירת אהרן הכהן, האט ער געבעטן אז מען זאל אים נעמען אין דער מקוה, דאן איז ער געגאנגען צו זיין שוועסטער מרת נחמה די ווייב פון הרב יצחק טוביה רובין - זי האט געוואוינט אין זייער פאטער'ס הויז - ער האט געקושט די ווענט און געזאגט פאר דער שוועסטער שיק מיט מיר א גרוס פאר'ן טאטן. שבת ביינאכט נאך קידוש איז ער נפטר געווארן, זי"ע.
פאמיליע
רבי אהרן האט געהייראט מרת חנה עלקא א טאכטער פון הרב יעקב וויינבערגער פון דוקלא. זייערע קינדער:
זעט אויך
צאנז (הויף)
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:צאנז האלבערשטאם, אהרן
1918
נאבעל פריזן
קאַטעגאָריע:1910ער
ניי אדינגטאן טראם סטאנציע
ניי אדינגטאן איז א טראמלינק סוף־סטאנציע אין דעם צענטער פון ניי אדינגטאן, לאנדאנער בארא פון קרוידן, דרום לאנדאן. די טראם סטאנציע ווערט באדינט דורך טראמלינק רוטע 3, וואס פארט צווישן ווימבלדאן און ניי אדינגטאן.
טראם סטאנציע שילד|קליין|רעכטס
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:טראמלינק סטאנציעס
3 חזנים בשירי אידיש
3 חזנים בשירי אידיש (ענגליש: 3 cantors sings yiddish) איז א דאפלטע מוזיק אלבאם וואו דריי היינטיגע חזנים זינגען פערצן יודישע ליעדער. עס איז אפגעכאפט געווארן ביי א לייוו קאנצערט אין ירושלימער טעאטער אום ז' ניסן ה'תשנ"ז פראדוציהרט דורך ד"ר מאטי פריעדמאן.
די קאסעטע איז אפגעכאפט דורך אילן בייבער און ארויסגעגעהבן געווארן דורך ישראל מיוזיק. די קאוד איז IMC 1105\6. אין 2003 איז עס ארויפגעלייגט געווארן אויף סי די האט מען אראפגענומען טרעק נומער צעהן, ווארשיינליך צוליב מאנגל אין פלאץ. אין 2005 איז ערשינען א די ווי די פונעם קאנצערט מיטן א צוגאב פון די צוויי לידער: שפילדזשע מיר א לידעלע אין יודיש און לאמיר זיך איבערבעהטן.
די מוזיק אויפן פארטעפיאן האט געשפיהלט ריימאנד גאלדשטיין. די חזנים זענען: חיים אדלער, אשר היינאוויץ און נפתלי הערשטיק.
אינהאלט
עהרשטע זייט:
צווייטע זייט:
דריטע זייט:
פערטער זייט:
מיטל גאל סוויסה
250px|מיטל גל סויסה|קליין שמאל|ממוזער|250px|[[מיטל גל סויסה וריטה שוקרון בסרטה של חנה אזולאי הספרי "אנשים כתומים"]] מיטל גאל סוויסאַ (געבוירן כ"ט שבט תשמ"ז, 20סטן פעברואר 1987) איז א ישראלישער פילם, טעלעוויזיע און טעאטער אקטריסע.
ביאגארפיע
געבוירן און דערצויגן אין חיפה איר מוטער, איריס סויסא, איז א באאמטער און איר פאָטער, חיים סויסא, איז א צוריקגעהאלטענער זעלנער. קאַטעגאָריע:אקטיארן קאַטעגאָריע:ישראל שטומף
וואלדיוויא
וואַלדיוויאַ איז אַ שטאָט אין דרום טשילע מיט 140,559 איינוואוינער אויף 2002.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:שטעט אין טשילע
פליישמאנס, ניו יארק
פליישמאַנס (ענגליש: Fleischmanns) איז א ווילידזש אין דעלעווער קאונטי, ניו יארק.
זי געפינט זיך אין מידלטאון און די זיפ קאד איז 12430.
איר פאפולאציע לויט די יו. עס. צענזוס איז 351.
היסטאריע
די ערשטע איינוואוינער זענען געווען אימיגראנטן פון דייטשלאנד, ענגלאנד, האלאנד און אירלאנד.
געאגראפיע
פליישמאנס געפינט זיך צפון פינעם נ.י.28. אביסל מערב פין אלסטער קאונטי לויט די יו.עס. צענזוס איז עס 0.7 מייל גרויס
יודן אין פליישמאנס
זומער קומען אהין אסאך יודן זיך אפרוהען. דער ספינקער רבי האט דארט א ביהמ"ד.
טוביה צפיר
טובֿיה צַפֿיר (געבוירן דעם 31סטן דעצעמבער 1945) איז אַן ישראלדיקער אַקטיאָר, קאָמיקער, נאָכמאַכער, שטימע אַקטיאָר, טעלעוויזיע האָסט און פֿאַרוויילער.
ביאגראפיע
צפיר איז געבוירן געוואָרן אין תל אביב מיטן נאָמען טובֿיה קאָזלאָווסקי. געבוירן צו משה און זהבה, ער האָט דערוואַקסט אין אַ טראַדיציאָנעלער הויז פֿון יידישע עמיגראַנטן פֿון פוילן וואס האָבן געוואוינט אין דער פֿלאָרענטין געגנט אין דרום תל אביב. אין די פֿריסטע 1960ער יאָרן האָט צפיר באַקומען זיין גרויסן אַרויסבליץ ווען ער האָט געדינט אין דער נח"ל מיליטער-טרופּע. פֿון זינטן איז צפיר געוואָרן איינער פֿון די גרעסטע ישראלדיקע טעלעוויזיע, פֿילם און טעאַטער פּערזענלעכקייטן. אַדורך זיין קאַריערע האָט צפיר באַטייליקט אין אַ סך פארוויילונג, הומאָרישע און סאַטירישע טעלעוויזיע און בינע שוישפּילן.
אין די 1970ער האָט צפיר באַטייליקט אין דעם מצליחדיקן סאַטירע פּראָגראַם "ניקוי ראש", אין וועלכע ער האָט אנגעהויבן אויסצופֿירן פֿאַרשידענע אימיטאַציעס פֿון ישראלדיקע פּאָליטיקער ווי יצחק ראַבין און מנחם בעגין. אין די 1980ער האָט צפיר באַווייזט זיך אַ סך מאָל אַלס אַ גאַסט אין דער ישראלישער פארוויילונג פּראָגראַם "סיבה למסיבה", אין וועלכע ער האָט אימיטירט ישראלדיקע פּאָליטיקער און באַטייליקט אין אַ סך קאָמעדיע סקעטשן. אין די זעלבע עפּאָכע האָט ער אויך באַטייליקט אַלס אַ גאַסט אין פֿילע עפּיזאָדן פֿון די ישראלישע סיטקאָם "קרובים קרובים". אין די 1990ער האָט ער געשפּילט אַ סך שטימעס אין די סאַטירישע ישראלישע ליאַלקע פּראָגראַם "החרצופים". אין 2004 איז ער געווען אַ גאַסט אין "השיר שלנו", און אין 2005 אַלס אַ גאַסט אין "טלנובלה בע"מ".
אויך האָט צפיר באַטייליקט אין אַ סך פארוויילונג שוישפּילן, די רוב וועלכע זענען געשריבן געוואָרן דורך דעם סאַטיריסט אפרים סידון.
אַדורך די 1970ער און די 1980ער האָט צפיר באַטייליקט אין אַ סך ישראלישע פֿילמען, וואס שליסן איין "סלומוניקו" (1972), "צ'רלי וחצי" (1974), "חגיגה בסנוקר" (1975), "גבעת חלפון אינה עונה" (1976), "יופי של צרות!" (1976), "הלהקה" (1979), "נישואין נוסח תל אביב" (1979) און "האינסטלטור" (1986).
אַין די 1990ער האָט ער געשפּילט די שטימע פֿונעם דזשין אין די העברעאיש רעדנדיקע ווערסיעס פֿון דיזני'ס אַנימירטער פֿילם "אַלאַדין", זיינע המשך-פֿילמען און דער טעלעוויזיע סעריע. אין 1999 האָט ער געשפּילט דער הויפט כאראקטער פֿון "פּים פּאַם פּאָ".
זינט די 2000ער באַטייליקט צפיר בפֿרט אין ישראלישע שוישפּילן און מעשיות ווידעאָס פֿאַר קינדער אויף DVD און ווידעאָ.
אין 2008 האָט צפיר באַטייליקט אין די ישראלישע דראַמע סעריע "דני האליוואד" צוזאמען מיט גילה אַלמאַגאָר.
וועבלינקען
קאטעגאריע:לעבעדיגע מענטשן קאטעגאריע:ישראלים קאטעגאריע:אקטיארן קאטעגאריע:שטימע אקטיארן קאטעגאריע:קאמיקער
גושן (דארף)
גושן איז א דארף אין און דער פארוואלטונג־זיץ פון אראנדזש קאונטי, ניו יארק. עס איז געווען די קאונטי'ס גאווערמענט צענטער ביז מען האט עס פארשלאסן די הויפט רעגירונג געביידע וואס איז עטוואס געשעדיגט געווארן ביי א הוראגאן.
41.40194°N, -74.32306°W
קאַטעגאָריע:ניו יארק
נדר
א נדר איז וואס איינער רעדט אויס אז ער וועט טון א זאך, איז פון דער תורה האט ער א פליכט צו היטן וואס ער האט צוגעזאגט.
אויב א מענטש האט געמאכט א נדר וואס ער קען נישט האלטן, קען ער בעטן ביי דריי מענטשן זיי זאלן מתיר נדר זיין. דאס ווערט גערופן "התרת נדרים".
זעט אויך
קאַטעגאָריע:מצוות און מנהגים
ריישע
ריישע איז די הויפטשטאט פון דער אונטערקארפאטישע וואיעוואדעשאפט, פוילן, מיט א באפעלקערונג פון 173,130 (02.06.2009). ביזן ערשטן וועלט קריג איז זי געווען אין וועסט גאליציע. די שטאט געפינט זיך אויף ביידע זייטן פון דעם טייך ווייסיל. ריישע האט אן אינטערנאציאנאל לופטפעלד.
רבנים
ריישע האט פארמאגט באקאנטע רבנים, פון די רבנים:
וועבלינק
50.0632°N, 21.9548°W
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:שטעט און שטעטלעך אין פוילן קאַטעגאָריע:גאליציע קאַטעגאָריע:אידישע יישובים אין אייראפע
ליסבאן
ליסבאָן אדער ליסאַבאן (העברעאיש: ליסבון ) איז די הויפטשטאט און גרעסטע שטאָט פֿון פּאָרטוגאַל, מיט אַ מוניצי‫פּאַלישער באַפֿעלקערונג פון 564,477.
ליסבאן געפֿינט זיך אויפֿן רעכטן (מערבדיגן) ברעג פֿונעם טייך טאַגוס נאנט צום אויסגאס. די שטאָט האט א באַקוועמען קלימאַט מיט אומגעפֿער 220 טעג זון א יאָר. נאנט צו דער שטאָט זענען פֿיל שיינע פלאַזשעס. אויך האט די שטאָט רעסטאראנען, היסטארישע ערטער און מאנומענטן.
ליסבאן איז פֿון די עלטסטע שטעט אין דער וועלט, און די צווייט־עלטסטע הויפטשטאט אין אייראפע (נאך אַטען).
טראַנספאָרט
קאַטעגאָריע:הויפטשטעט אין אייראפע קאַטעגאָריע:פארטוגאל
אריאן
דער אריאן סי.אי.ווי. (ענגליש: Orion MPCV) איז NASA'ס געפלאנטע קאסמאס פראגראם וועלכע וועט ערזעצן דעם קאסמאס שאטל וואס האט געגאנגען ארויס פון באניץ אין 2011.
היסטאריע
דער קאסמאס שאטל איז געווען איינע פון די גרעסטע טריאומפן פון NASA ווען עס איז אריינגעשטעלט געווארן אין סערוויס זייענדיג די ערשטע פראגראם אין וועלכע א רייזע אין דעם קאסמאס איז געטאן געווארן דורך א שאטל וועלכע האט געקענט גיין און קומען ווי א פליגער נאכאמאל און נאכאמאל מיט ווייניג פראבלעמען.
די ערשטע יארן זענען געווען א שטארקער דערפאלג ווען NASA האט דורכגעפירט מיסיעס יעדע עטליכע מאנאטן מיט איין אומגלוק אין 1986. די צווייטע עקסידענט איז ערשט פארגעקומען אין 03' אבער מיט דעם האט זיך אנגעהויבן א רייע פראבלעמען און NASA איז געקומען צו די החלטה אז דער פראגראם איז שוין צו אלט און דארף ערזעצט ווערן מיט א נייע מער פארגעשריטענע פראגראם.
די נייע קאסמאס קרעפט ווערט דערווייל גערופן די אריאן קרו עקספלארעישן וויעקהל און וועט באמת זיין צוויי באזונדערע קאסמאס שיפן: די קרו עקספלארעישן וויעקהל (סי-אי-ווי) וועט טראנספארטירן צווישן 4 און 6 אסטראנאטן.
די קארגא לאנטש וויעקהל ( סי-על-ווי) וועט ארויפטראגן שווערע משאות און אויך עטליכע אסטראנאטן אויב עס וועט אויספעלן.
די סי-אי-ווי יסודות
די הויפט סיסטעמען אינעם אריאן וועלן זיין פיל מער פארגעשריטן ווי די געוועזענע קאסמאס שיפן, אריינרגערעכנט די ענערגיע קראפט, נעוויגאציע, לעבנ'ס שטיצע, קאמיוניקאציע, און קאמפיוטערס.
די סי-אי-ווי וועט באשטיין פון דריי הויפט טיילן: א קאפסול אין וועלכע די אסטראנאטן וועלן זיצן, א סערוויס אפטיילונג אין וועלכע די קאנטראל סיסטעמען וועלן זיין, און א בוסטער וועלכע וועט ארויפשיסן די אריאן אין קאסמאס.
NASA וועט ארגינעל בויען צוויי סארט דעזיינס פון די הויפט אפטיילונגן, איינס צו שיקן אויף מיסיעס אין קאסמאס, און די צווייטע צו שיקן אויף מיסיעס צו די לבנה. ביידע מאדעלן וועלן אויסקוקן ענליך צו די אפאלא קאסמאס שיף און וועט צוריק פאלן צו די ערד'ס אטמאספערע פיל שנעלער ווי די קאסמאס שאטל און אזוי פארמינערן די סכנה פון דורכרייסן די אטמאספערע וואו די קאסמאס שיפן גייען דורך א שווערע היץ.
אנדערש ווי די אפאלא קאסמאס קרעפט וועלכע'ס קאמאנד אפטיילונג האט מען נאר געקענט נוצן פאר איין מיסיע, וועט די אריאן קאמאנד אפטיילונג קענען איבערגענוצט ווערן 10 מאל נאכאנאנד. דאס איז צוליב די נייע טעכנאלאגיעס וואס NASA וועט נוצן צו באשיצן דעם קאסמאס קרעפט פון די שטארקע היץ וועלכע עס רייסט אדורך קומענדיג צוריק פון קאסמאס אריין אין די וועלט'ס אטמאספערע.
אין די אפאלא פראגראם איז די מאטריאל אפגענוצט געווארן יעדעס מאל די קאסמאס קרעפט איז צוריק אראפגעקומען און מער האט מען דאס נישט געקענט נוצן. אינעם שאטל פראגראם האט NASA גענוצט סערעמיק טיילס און טעהרמאל אינסולעישן פאום וועלכע האט איינגעזאפט היץ און איז נישט געשעדיגט געווארן. די אינסולעישן פאום איז מיט די יארן אלט געווארן און האט אנגעהויבן מאכן פראלעמען און איז געווען די אייציגסטע אורזאך וואס האט געברענגט דעם קאלאמביע עקסידענט אין 03'. NASA האט דאס פרובירט פאררעכטן אבער איז שפעטער דורכגעפאלן ווען קאסמאס שאטל דיסקאווערי האט ווידער געהאט פאום פראבלעמען טראץ די נייע פארזיכערונגן אויף וועלכע NASA האט געארבעט צוויי יאר. די אריאן וועט נוצן מאטריאל וואס וועט אפווארפן היץ אנשטאט איינזאפן און די מאטריאל וועט קענען גרינג געטוישט ווערן אויב עס ווערט אויסגענוצט.
דער קאפסול וועט געבויט ווערן זייער הויך כדי עס זאל זיצן פיל העכער פון די ראקעט בוסטער און דער גאנצער לאנטש פלאטפארמע עס זאל נישט זיין אויסגעשטעלט צו פאלנדיגע שטיקער פאום אדער אייז וואס ברעכן זיך אפ פון די קראפט פון דעם לאנטש.
סערוויס אפטיילונג און בוסטער
די סערוויס אפטיילונג (דער טייל וואו די אסטראנאטן זיצן און די קאמאנד אפטיילונג) וועט מאנעווירן אין קאסמאס מיט אן איינצעלע ענדזשין וואס וועט נוצן א נייע סארט ברענשטאף וואס NASA האט קיינמאל פריער נישט גענוצט. די ברענשטאף וועט זיין א געמיש פון מעטאן און אקסיגן און וועט קענען געבן לענגערע און גרעסערע פונקן פאר די זעלבע מאס ברענשטאף. NASA זוכט מיט דעם צו שפארן ענערגיע כדי די קאסמאס קרעפט זאל קענען מאכן לענגערע מיסיעס.
און צוגאב צו די ענדזשין וועט די אריאן קאסמאס קרעפט פארמאגן צוויי לאנגע סאלאר פאנעלן וועלכע וועלן ארויסשטעקן פון די קאסמאס קרעפט ווי פליגלן און אויפנעמען סאלאר ענערגיע פון די זון און דאס טראנספארמירן צו עלעקטריציטעט.
א ספעציעלע סיסטעם וועט אריינגעבויט ווערן צו העלפן שיקן אנגעזאמעלטע היץ צו די ראידיאטארס וועלכע שפייען דאס אויס אין קאסמאס. דער סיסטעם וועט נוצן כעמיקאלן צו זאמלן היץ און וויבאלד עס וועט זיין פליסיג וועט א פלאמבינג סיסטעם דאס פירן אויטאמאטיש צו די ראדיאטארס.
אין קאסמאס טוישט זיך די טעמפראטורן פון קאלט צו הייס מיט איבער 400 דעגרי עטליכע מאל אין טאג וויבאלד די קאסמאס קרעפט ציקולירט ארום די וועלט און גייט אונטער'ן זון און אוועק פון די זון אין יעדע צירקולאציע. דאס קען שטארק שעדיגן די מעטאלן פון די קאסמאס קרעפט. די אפאלא האט זיך דערפאר געדרייט אויף איר אייגענע אקס און דערמיט אויסגעשפרייט די היץ אייניג איבער די גאנצע קאסמאס קרעפט. דער קאסמאס שאטל האט נישט אזוי געטאן וויבאלד די סערעמיק טיילס האבן אים באשיצט. די אריאן קאסמאס קרעפט וועט נוצן טעכנאלאגיעס פון ביידע, וואס מיינט אז אויסער די שיץ מאטריאלן און ראדיאטאר סיסטעם וועט זיך עס אויך דרייען ווי די אפאלא.
וויבאלד די סי-אי-ווי וועט נאר טראגן די אסטראנאטן און נישט די משאות וועט עס נישט דארפן אזויפיל שיס קראפט ווי די סעטרון וועלכע האט ארויפגעשאסן די אפאלא. די בוסטער וועט זיין צוויי דריטל די הייך ווי די אפאלא און א דריטל אין דיאמעטער. די בוסטער וועט נאר גענוצט ווערן איינמאל אין קאנטראסט צו די קאסמאס שאטל בוסטערס וועלכע זענען ביידע אפגענומען געווארן פון וואסער און איבערגעארבעט געווארן צו נוצן נאכאמאל.
די סי-על-ווי קאסמאס קרעפט
די סי-על-ווי וועט זיין אזוי גרויס און הויך ווי די סעטרון ראקעט און וועט אויך האבן צוויי בוסטערס ביי די זייטן אזוי גרויס ווי די שאטל בוסטערס צו געבן נאכמער קראפט ביים ארויסשיסן די שווערע משאות וועלכע וועט זיין 10 מאל וואס א שאטל קען טראגן. די סי-על-ווי וועט האבן 5 ענדזשינס קעגן די איינע וואס די סי-עי-ווי וועט פארמאגן. ווען עס וועט אויספעלן וועט NASA נוצן די סי-על-ווי אריינצושטעלן דארט ספעציעלע לבנה און מאדים לאנדער און ארויסשיקן די אסטראנאטן אין די סי-אי-ווי און די צוויי קאסמאס קרעפטס וועלן זיך באהעפטן אין קאסמאס און פון דארט אינאיינעם פליען צו די לבנה.
NASA וויל אנהייבן נסיעות צו די לבנה מיט'ן האפענונג אז מען וועט דארט קענען טרעפן א וועג צו פראדוצירן ענערגיע פאר די קאסמאס קרעפט און אויפשטעלן דארט א פלאטפארמע פון וואו מען וועט שפעטער שיקן ראקעטן צו דעם מאדים און נאך ווייטער.
ווי עס הייסט יעצט וועט דער שאטל פראגראם ארויסגענומען ווערן פון באנוץ אין 010', די אריאן פראגראם וועט זיין גרייט אויף 014' און מען וועט קענען לאנדן אויף די לבנה אין 020' און פון דארט וועט מען גיין ווייטער.
קאנטראקט
אים סעפטעמבער 2006 האט NASA אנאנסירט אז די עראקאסמאס פירמע לאקהיד מארטין האט געווינען דעם קאנטראקט צו בויען די מולטי ביליאן דאלארדיגע אריאן פריאעקט. לאקהיד מארטין איז די וועלט'ס גרעסטע מיליטערישע עיר קרעפט פראדוצירער און האט קיינמאל פריער נישט געבויט א קאסמאס קרעפט פאר NASA.
7טן יוני
דעם 7טן יוני איז דער 158סטער טאג פון יאר (159סטער אין אן עיבור־יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 207 טעג.
אריאן
קאנטראקט
יעדער האט זיך געוואונדערט איבער דעם באשלוס זינט אלע פריערדיגע קאנטראקטן זענען געגעבן געווארן צו באואינג און נארטראפ גרומען וועלכע האבן געבויט די אפאלא קאסמאס שיף וועלכע האט געלאנדעט אויף די לבנה און אויך די קאסמאס שאטלס. נאכמער, אין 96' האט NASA שוין גערעדט פון א נייע קאסמאס שאטל און לאקהיד מארטין האט געווינען איבער באואינג און מעקדאנעל דאגלעס און האט אויפגעבויט די עקס-33 וועלכע איז געווען א דורכפאל און NASA האט דאס איבערגעלאזט נאכדעם וואס לאקהיד מארטין האט געהאט אינוועסטירט איבער 900 מיליאן דאלאר.
7טן יוני
פייערטעג
07
אריאן
קאנטראקט
NASA האט נישט געגעבן קיין דעטאלן פארוואס זי האט אויסגעקליבן לאקהיד מארטין אבער עקספערטן שפעקולירן אז דאס איז ווייל לאקהיד מארטין'ס קאנצעפט איז מער אפען צו NASA ווי דער קאנצעפט וואס איז געגעבן געווארן דורך באואינג און נארטראפ גרומען צוזאמען. אין אנדערע ווערטער, לאקהיד מארטין האט נאר דעזיינגט א קאנצעפט אין גענעראל און איבערגעלאזט אלע דעטאלן אז NASA זאל דאס אויספילן. דאס האט געגעבן NASA א בעסערע קאנטראל איבער דעם פראיעקט ווי די אנדערע וואלטן געגעבן און NASA וויל דאס האבן.
NASA וועט צאלן לאקהיד מארטין די אסטראנאמישע סומע פון 3.9 ביליאן וואס וועט גענוצט ווערן צו שטודירן און בויען צוויי אריאן קאסמאס קרעפט וועלכע זאלן זיין גרייט פאר א פראבע אין 014'. אויב עס וועט זיין סוקסעספול וועט NASA צאלן נאכאמאל דער פרייז צו בויען נאך פון דעם זעלבן סארט.
קאטעגאריע:NASA
שמואל אהרן יודעלעוויטש
הרב שמואל אהרן יודעלעוויטש (תרס"ז, 1907 – י"ד טבת תשל"ט, יאנואר 1979) איז געווען פון די רבנים פון די עץ חיים און נאווהארדאקער ישיבות אין ירושלים.
לעבנסגעשיכטע
ער איז געבוירן געווארן אין דער אלטשטאט ירושלים. זיין פאטער, שבתי יודעלעוויטש, איז געווארן אן אלמן יונגגערהייט און האט אויך פארלוירן די צוויי זין פון זיין ערשטן ווייב. ער האט חתונה געהאט נאכאמאל, און אויך פארלוירן די צוויי זין פון דעם צווייטן זיווג. דאס פארפאלק האבן געהאלטן ביי גט׳ן זיך, אבער צוליב א ברכה פון א צדיק נסתר זענען זיי געבליבן צוזאמען, און ס׳איז געבוירן געווארן צו זיי זייער זון שמואל אהרן און אויך א טאכטער בתיה. דער סנדק ביי זיין ברית מילה איז געווען הרב שמואל סאלאנט. שבתי יודעלעוויטש איז נפטר געווארן אין יאר תרע"ח (1918) אין דמשק, וואו ער איז געווארן פארטריבן דורך דער אטאמאנישער הערשאפט. זיין אלמנה האט חתונה געהאט נאכאמאל און האט פארלאזט ירושלים מיט איר טאכטער, און ער איז געבליבן גאנץ אליין אין ירושלים, אלט 12 יאר. דערנאך האט ער געלערנט אין דער עץ חיים ישיבה. א געוויסע צייט האט ער געוואלגערט צווישן פארשידענע משפחות, ביז דער משגיח אין עץ חיים, הרב אריה לעווין, האט אים אריינגענומען אין שטוב.
נאך פיר יאר וואס ער האט אויפגעוואקסן אין דער לעווין הויזגעזינט האט הרב לעווין גערעדט אים א שידוך מיט זיין עלטסטע טאכטער ראשא. ער האט מסכים געווען, אבער האט געבעטן צו זען די משודכת פריער, אזוי ווי חז״ל זאגן ״אסור לאדם לשאת אישה בלי לראותה״ (מ׳טאר נישט חתונה מיט א פרוי איידער מען זעט איר פריער). אזוי איז הרב אריה לעווין געוואויר געווארן אז די פיר יאר וואס ער האט געוואוינט ביי אים אין שטוב האט ער קיינמאל נישט געקוקט אויף זיין טאכטער.
ער פלעג לערנען א גאנצן טאג אנגעטון אין די תפילין. ער איז געווען פון די פיאנער רבנים וואס האבן זיך באשעפטיגט אין עלעקטריע לגבי דער הלכה, און אין יאר תשי"ד (1954) האט ער פארעפֿנטלעכט זיין ספר "החשמל לאור ההלכה". אין יאר תשל"ז (1977) איז ער געווארן באלוינט מיט דער [רב קוק פרעמיע]] פאר זיין ספר "מעיל שמואל" אויף מסכת פסחים. נאך זיין פטירה האט זיין משפחה ארויסגעגעבן דאס ספר "מעיל שמואל" אויף מסכתות פון ש"ס.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:רבנים אין ירושלים קאַטעגאָריע:ראשי ישיבות אין ישראל קאַטעגאָריע:נקבר אין הר הזיתים
מאסן מעדיע
מאסן־מעדיע איז דער נאמען וואס מען גיט צו די קאמוניקאציע מיטלען וואס דערגרייכן דעם ברייטן ציבור. דער נאמען שטאמט פון די 1920ער יארן ווען מען האט אנגעהויבן מיט ברייטע צירקולאציע צייטונגען און צייטשריפטן.
שפעטער זענען צוגעקומען ראדיא, טעלעוויזיע, אינטערנעץ און אנדערע מאסן־מעדיע.
אויך באקאנט ווי מאסן־מעדיע זענען די ארגאניזאציעס וואס קאנטראלירן די טעכנאלאגיעס ווי פילם סטודיאס, פֿארלאגן, און ראדיא און טעלעוויזיע סטאנציעס.
פארשיידענע מאסן־מעדיע
עס ווערט גערעכנט זיבן סארטן מאסן־מעדיע. לויט דער צייט ווען זיי זענען אנגעהויבן, זענען זיי:
אנדערש ווי א געווענלעכן טעלעפאן, וואס שאפט קאמוניקאציע צווישן צוויי פארטייען, שאפט מאסן־מעדיע קאמוניקאציע צו א גרויסער גרופע.
קאַטעגאָריע:קאמוניקאציע
רעננה מערב באן סטאנציע
די רעננה מערב באן סטאנציע איז א נייע פארשטאטישע פאסאזשירן באן סטאנציע פון ישראל באנען אויף דער שרון אייזנבאן און די צפון סוף־סטאנציע פון דער רעננה-באר שבע רוטע. זי געפינט זיך אינמיטן טראקט 531 צווישן די שטעט רעננה און הרצליה. די סטאנציע האט זיך געעפנט דעם 3טן יולי 2018; עס ווערט פלאנירט צו פארלענגערן די ליניע ביז הרצליה באן סטאנציע אין 2019.
רוטעס
צוויי באנען פארן ארויס יעדע שעה, און אין די שפיץ צייטן, דריי באנען א שעה.
װעבלינקען
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין ישראל
מייקל מיכאלעסקע ביים יודישן טעאטער
מייקל מיכאלעסקע ביים יודישן טעאטער (ענגליש: michal michalesko at the yiddish theatre) איז א מוזיק אלבאם פון פופצן יודישע געזאנגען פון באריהמטע היטס פונעם טעאטער שטערן מיכאל מיכאלעסקי. עס איז ארויסגעגעהבן דורך גרעטער רעקארדינג קאמפאני אויף רעקארד און דערנאך איבערגעלייגט אויף קאסעטע אום 1973. דער קאוד נומער איז GRC 62.
אינהאלט
צווייטע זייט:
וועב לינקען
קאטעגאריע:אידישע ניגונים קאסעטעס
לייב יפה
thumb|150x150px|לייב יפה לייב (אריה לייב) יפה (רוסיש: Лейб Йоффе; 1876, גראָדנע – 1948, ירושלים) איז געווען אַ ייִדישער דיכטער, איבערזעצער, רעדאַקטאָר און ציוניסטישער טוער.
לעבנסגעשיכטע
לייב יפה איז געבוירן געוואָרן אין גראָדנע, ווײַסרוסלאַנד (דעמלט – אין באַשטאַנד פון דער רוסלענדישער אימפּעריע). ער האָט באַקומען אַ ייִדישן חינוך, זיך געלערנט אין דער וואָלאָזשינער ישיבה. אין 1897 – 1901 האָט ער שטודירט פילאָסאָפיע אין אוניווערסיטעטן פון היידלבערג, פרײַבורג און לײַפּציג. אין 1906 אויף דער 3טער אַלרוסלענדישער קאָנפערענץ פון ציוניסטן אין העלסינפאָרס איז ער אויסדערוויילט געוואָרן אַלס מיטגליד פונעם צענטראַל-קאָמיטעט ווי אַ פאָרשטייער פון ווילנע. אויפן 8טן ציוניסטישן קאָנגרעס איז ער אויסדערוויילט געוואָרן אַלס מיטגליד פונעם אויספירלעכן קאָמיטעט. אין 1915 – 1917 האָט ער צוזאַמען מיט אלכסנדר גאָלדשטיין אַרויסגעגעבן די צײַטונג "יעוורייסקאַיאַ זשיזן" («Еврейская жизнь»). אין 1917 – 1919 איז ער געווען דער הויפּט-רעדאַקטאָר פונעם מאָסקווער פאַרלאַג "ספרות". אין 1919 איז לייב יפה אויסדערוויילט געוואָרן אַלס פאָרזיצער פון דער ציוניסטישער אָרגאַניזאַציע פון ליטע. אין ווילנע האָט ער אָנטיילגענומען אינעם אַרויסגעבן די צײַטונגען "לעצטע נײַעס", "ייִדישע צײַטונג" און "השבוע".
אין 1920 איז לייב יפה עולה געווען קיין ארץ-ישראל און גלײַך געוואָרן אַ רעדאַקטאָר פון דער צײַטונג "הארץ" און אין 1921 – 1922 איז ער געווען איר הויפּט-רעדאַקטאָר. זינט 1926 ביזן סוף פון זײַן לעבן האָט לייב יפה פאַרנומען דעם פּאָסטן פונעם דירעקטאָר פון קרן היסוד אין ירושלים. אין 1948 איז אריה לייב יפה אומגעקומען אין רעזולטאַט פונעם אויפרײַס פון אַ באָמבע, וועלכע איז אונטערגעלייגט געוואָרן דורך אַראַבישע טעראָריסטן אין דער געבײַדע פון דער ייִדישער אַגענטור אין ירושלים.
דעם נאָמען פון לייב יפה טראָגן גאַסן אין עטלעכע שטעט פון ישראל: ירושלים, באר-שבע, נתניה און רמת-גן, ווי אויך דער מושב תלמי-יפה אויפן דרום פון ישראל.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:ליטווישע יידן קאַטעגאָריע:יידישע דיכטער קאַטעגאָריע:איבערזעצער קאַטעגאָריע:רעדאקטארן
אינפרארויט
קליין|250px|בילד פון א קליינער הונט געמאכט מיט אינפרארויט ליכט, מיט א טעמפעראטור לייטער אינפֿראַרויט (IR) ליכט איז עלעקטראמאגנעטישע שטראלונג מיט א כוואליע-לענג לענגער ווי ליכט וואס מענטשן קענען זען אבער קירצער פון מיקראכוואליעס, צווישן 740 נאנאמעטער און 1 מילימעטער. מען קען נישט זען די שטראלונג אבער מען קען זי שפירן ווי היץ. רוב היץ שטראלונג וואס זאכן לאזן ארויס ביי נארמאלע טעמפעראטורן איז אינפרארויט. א פייער לאזט ארויס מער אינפרארויטע שטראלונג ווי זעבארע שטראלונג.
דער אסטראנאם וויליאם הערשעל האט אנטפלעקט אינפרארויט שטראלונג אין 1800.
מען ניצט אינפרארויט ליכט אין אינדוסטריעלע, מעדיצינישע און וויסנשאפטלעכע אנווענדונגען.
עטימאלאגיע
דאס ווארט אינפרארויט קומט פון לאטיין: infra אינפֿראַ (טייטש: אונטער) און דאס יידיש ווארט רויט, ווייל דער פרעקווענץ פון אינפרארויט איז אונטער (נידעריגער) דעם פרעקווענץ פון רויטן ליכט.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:פיזיק קאַטעגאָריע:כעמיע
יונה נבון
רבי יונה נבון איז געווען א זון פון ר' חנון. דער שוואגער פון ר' יצחק זרחיה אזולאי, און דער רבי מובהק פונעם חיד"א.
ער איז געבוירן אין ירושלים אין יאר ה'תע"ג,
זיין רבי איז געווען ר' ישראל מאיר מזרחי דער מחבר פון שו"ת פרי הארץ (נחפה בכסף ח"א סי' א').
ער האט זיך קובע געווען לערנען אין בית המדרש בית יעקב, אבער אזוי ווי ער האט געלעבט געלעבט זייער בדחקות האט ער מסכים געווען צו ווערן ראש ישיבה אין ישיבת כנסת ישראל. דאס איז די ישיבה פון נגלה וואס דער אור החיים ר' חיים בן עטר האט מייסד געווען.
דער חיד"א שרייבט אויף איהם: א הייליגער חסיד, א געטליכער מקובל, דער ראש ישיבה און דער רב, מיין רבי, א אמת'ער רב (הקדמה לספר גט פשוט). אין שם הגדולים שרייבט דער חיד"א אויף איהם: א חסיד א מקובל, ער איז געווען כמעט דער גרעסטער פוסק אין אונזער גלילות.
קאטעגאריע:רבנים אין ארץ ישראל
20סטן סעפטעמבער
20 סעפטעמבער איז דער 263סטער טאג פון יאר (264סטער טאג אין אן עיבור יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 102טעג.
געשטארבן
20
וויעטנאמעזער
200px|קליין|מענטשן פון וויעטנאַם, 1861-1880
וויעטנאמעזער (וויעטנאמעזיש: người Việt) זענען אן עטנישע גרופּע אין וויעטנאם, וואס נעמען איין 86% פון דער באַפעלקערונג לויטן 1999 צענזוס, כאָטש זיי זענען געאגראפיש און לינגגוויסטיש דרום־מזרח אזיאטישע, וויבאלד זיי האבן געהאט דורך א גאר לאנגער תקופה השפעה פון כינע זענען זיי געווארן נעענטער צו די מזרח אזיאטישע, ווי די דרום כינע ער און אנדערע שבטים אין די דרום כינע.
* קאַטעגאָריע:פעלקער
פינזבורי פארק סטאנציע
פֿינזבורי פארק (Finsbury Park) איז א באשעפטיקטע טראנספארט קנופ אין צפון לאנדאן, וואס באשטייט פון א נאציאנאלע באן סטאנציע, א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אויף די וויקטאריע און פיקאדילי ליניעס, און צוויי בוסן וואקזאלן.
די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 2.
היינט
אין 2018, אלס א טייל פון דעם טעמזלינק פראגראם, איז פינזבורי פארק געווארן פארבונדן צו דער טעמזלינק נעצווערק דורך א נייעם טונעל וואס פארבינדט די גרויס־נארדערן רוטע מיט די ליניעס אריין אין. דאס האט דערמעגלעכט באדינונגען וואס פארן פון אדורך פינזבורי פארק און  קיין  און.
דערווייל נישט אלע באנען גערופן 'טעמזלינק' פארן דורכן טעמזלינק הארץ, ווייל א סך פון זיי פארן אריין אין קינגס קראס אנשטאט דעם. א גאנצע וואך זענען פאראן פיר באנען א שעה אין ביידע ריכטונגען אדורכן הארץ קיין/פון פינזבורי פארק: צוויי צווישן פיטערבארא און הארשאם און צוויי צווישן ברייטאן און קעמברידזש. שבתים זייט דעם 15טן דעצעמבער 2019 פארט נאר איין באן א שעה אין יעדער ריכטונג צווישן ברייטאן און קעמברידזש, און צווי באנען א שעה אין יעדער ריכטונג צווישן פיטערבארא און הארשאם. זונטיק פארט איין באן א שעה אין יעדער ריכטונג צווישן גאטוויק פליפעלד און קעמברידזש.
באדינונגען
אין די נישט-שפיץ שעה׳ן איז די באדינונג:
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:וויקטאריע ליניע סטאנציעס קאַטעגאָריע:פיקאדילי ליניע סטאנציעס קאַטעגאָריע:טעמזלינק סטאנציעס קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין לאנדאן
בעלגישע מאנארכיע
קליין|קעניגלעכער הערב פון בעלגיע די בעלגישע מאנארכיע איז א קאנסטיטוציאנעלע מאנארכיע אויפגעשטעלט דעם 22סטן נאוועמבער, 1930. נאכדעם וואס בעלגיע איז געווארן זעלבשטענדיק, האט מען אויפגענומען פרינץ לעאפאלד דער ערשטער פאר די קעניג קעניג. די מאנארכיע גייט בירושה, און דער היינטיגער מלך איז אלבערט דער צווייטער. זיין אפיציעלער טיטל איז מלך פון די בעלגיער.
אין בעלגיע, ווערט דער יורש נישט קיין מלך ביז ער שווערט די שבועה פון דער קאנסטיטוציע אין די דריי אפיציעלע שפראכן פון בעלגיע: פֿלעמיש, פראנצויזיש און דייטש.
די מלכים אין בעלגיע זענען:
קאַטעגאָריע:מלכים מאנארכיע
סעקס טייפ (פילם)
סעקס טייפ (ענגליש: Sex Tape) איז א קאמעדיע פילם פון 2014 פארשפרייט דורך קאלאמביע פילמען.
געשיכטע
א מאן און ווייב רעקארדירן ווי זיי האבן סעקס, כדי צו אויפלעהבן זייער חשק, לויט א בוך פון אלע פאזיציעס.
אבער למעשה אנשטאט אויסמעקן ווערט עס געשיקט צו אלע זייערע קאנטאקטס.
זיי גייען ארויס אויף א רייזע אינמיטן די נאכט, אויסצומעקן ווי ס'איז אלס אנגעקומען.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:פילמען קאַטעגאָריע:קאמעדיע קאטעגאריע:סעקס קאטעגאריע:ענגליש שפראכיגע פילמען קאטעגאריע:2014 פילמען
קאסמאס שאטל
קליין|[[קאסמאס שאטל דיסקאווערי|קאָסמאָס שאַטל דיסקאַווערי ווערט געשיקט צו דער STS-120 מיסיע, אקטאבער 2007]] א קאָסמאָס שאַטל (אפיציעל גערופן די קאסמאס טראנספארטאציע סיסטעם; ענגליש: Space Transportation System, אין קורצן: STS) איז א סארט קאסמאסשיף און פילמאליקע לופטמאשין וואס קען זיך אויפהייבן פון ערד, בלייבן אינעם קאסמאס און לאנדן צוריק אויף דער ערד. צווישן 1981 און 2011 איז דאס געווען NASA'ס קאסמאס צעשיקונג פֿאָרמיטל צו טראנספארטירן אסטראנויטן, געצייג און סופלייס אינעם קאסמאס.
אברהם סוצקעווער
קליין|200px|אַבֿרהם סוצקעווער אין תּש"י קליין|200px|די הילע פֿונעם לידער באַנד "וואַלדיקס", 1940 אַבֿרהם סוצקעווער (15טן יולי, 1913 - 20סטן יאַנואַר, 2010), איז געװען אַ ייִדישער דיכטער און פּאַרטיזאַן פֿון דער צװײטער װעלט מלחמה.
קאסמאס שאטל
היסטאריע
איידער דעם שאטל האט מען גענוצט ראקעטס ארויפצוגיין אינעם קאסמאס. ראקעטס האבן געהאט א פראבלעם אז עס איז געווען זייער טייער וויבאלד מען האט עס געקענט נוצן נאר איינמאל. רוב טייל פונעם ראקעט איז פארניכטעט געווארן אויפ'ן וועג ארויף אינעם קאסמאס און אפילו דער קאפסול מיט וועלכע די אסטראנויטן זענען אראפגעקומען איז געשעדיגט געווארן פון די היץ און מען האט עס געברויכט איבערמאכן. דער ראקעט סיסטעם ווערט נאך אלץ גענוצט דורך NASA ווען מען שיקט ארויף סעטעלייטס אדער אנדערע זאכן אינעם קאסמאס אן קיין לעבעדיגע מענטשן.
אברהם סוצקעווער
ביאָגראַפֿיע
אַבֿרהם סוצקעווער איז געבױרן געװאָרן דעם 15טן יולי 1913 (י' תמוז תרע"ג) אין סמאָרגאָן, דאן ליטע הײַנט בעלאַרוס, אַ שטעטל אַרום זיבעציג ק“מ פֿון װילנע. זײַן זיידע פֿון דער מאַמעס צד איז געווען דער רבֿ שבתי פֿײַנבערג, מחבר פֿון ספֿר „אפֿיקי מגינים“ אויפֿן שולחן־ערוך. אין סעפּטעמבער 1915 האָבן קאָזאַקן פּאָגראָמירט און אונטערגעצונדן סמאָרגאָן. די ייִדן האָט מען פֿאַרטריבן פֿון שטאָט. ווי אַנדערע משפּחות, האָבן די סוצקעווערס געפֿונען אַ מקום־מיקלט אין סיביר, אין דער געגנט פֿון אָמסק, בײַם טײַך אירטיש. דאָרטן איז ער צו זיבן יאָר פֿאַריתומט געוואָרן פֿון זײַן פאָטער.