cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
בראהמאגופטא
ער איז געווען דער פירער פון דער שטערן אבסערוואטאריע אין אודזשיין, וואס איז דעמאלסט געווען דער צענטער פון אינדישער מאטעמאטיק.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:מאטעמאטיקער קאַטעגאָריע:אסטראנאמען קאַטעגאָריע:אינדיע
אסטראווצע
אין 1900 האבן געוואוינט אין אסטראווצע 6,146 יידן.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:שטעט און שטעטלעך אין פוילן
אטיקע
אטיקע איז איינער פון 13 ראיאנען (פעריפֿעריעס) פון גריכנלאנד. זיין הויפטשאט איז אטען.
אטיקע באדעקט א שטח פון 3808 קוואדראט ק"מ. קאַטעגאָריע:גריכנלאנד
טאמאטיאו
קליין|לינקס|גרינע טאמאטיאו'ס אין א קאָרבּ טאָמאַטיאָו (ענגליש: "tomatillo", וויסנשאפטליכער נאמען: "Physalis philadelphica") איז א פרוכט\גרינצייג וועלכער שטאמט פון מעקסיקאו און איז פון די גאלדן בערי פאמיליע.
עס וואקסט ארומגענומען מיט א פאפיר. די מערסט פארשפרייטע סארט איז גרין, עס איז אויך פארהאן געהלע, לילא און רויטע סארטן.
נעהמען
עס וועהרט אויך גערופן:
קליין|לינקס|אן אפענע גרינע טאמאטיאו
וועב לינקען
קאטעגאריע:פרוכט קאטעגאריע:גרינצייג קאטעגאריע:מעקסיקא
קערי בן דוד
קערי בן דוד (ענגליש: "kerry ben david") איז געוועהן א לאנגיאהריגער חזן און ראביי אין ניו יארק און די אומגעהגענט.
ער האט געווינען דער שליח ציבור אווארד אין 2010 און כלה'ס אויסוואל אווארד אין 2012.
ביאגראפיע
ער איז געבוירן אין פילאדעלפיע. ער האט שטודיהרט מוזיק אין פארשידענע מוזיק און אפערע שולע'ס.
אין 1985 איז ער נסמך געווארן אלס חזן דורך די היברו יוניאן קאלידזש. ער האט געדיענט אין די סקארסדעיל שוהל פאר 22 יאהר און דערנאך אין די דזשואיש פאמיליע קאגנגרעגעישן אין סאוט סאלעם פאר ניין יאהר.
ער האט געהייראט די אפערע זינגערין בתיה גאדפריה בן דוד און געהאט מיט איהר צוויי קינדער, אדם וועלכער איז אנגעשטעלט אין בראדוועי און שירה א חזן און אפערע זינגערין.
ער איז פלוצלינג געשטארבן אום ה' אדר ה'תשע"ה פון א הארץ אטאקע.
ברכיה טייטלבוים
רבנות
פון נאך זיין חתונה מיט מרת אלטע מלכה, א טאכטער פונעם בלאזשאווער רב, הרב צבי אלימלך שפירא, איז רבי ברכיה געבליבן ביי זיין שווער אין בלאזשעוו, אין יאר ה'תרנ"ז נאך זיין פאטער'ס פטירה האט ער איבערגענומען דאס רבנות אין איהעל, אבער ער איז געבליבן וואוינען ביי זיין שווער. פאר דער געמיינדע אין איהעל האט רבי ברכיה געדינגען אלס דיין רבי אליעזר שווארטץ פון שאראש-פאטאק, און זיין געהאלט האט זיין מוטער גענומען.
אין יאר ה'תרע"ב האט דער מונקאטשער רב דער דרכי תשובה ארויס געגעבן א פסק אז רבי ברכיה שוואגער רבי דוד דוב מייזילש זאל איבערנעמען דאס רבנות, וויבאלד מ'קען נישט לאזען א געמיינדע אן א רב פופצן יאר. דאגעגן איז ארויס די רבנים פון דער פאמיליע טייטלבוים אין שפיץ פון סיגעטער רב דער קדושת יו"ט מיט א בירור הלכה און פראטעסט קעגן דעם מונקאטשער פסק.
הסתלקות
ביי די ערשטע וועלט קריג איז רבי ברכיה אנטלאפן קיין בודאפעשט אין איז דארט נפטר געווארן י"ב ניסן ה'תרע"ז, און ער ליגט אין סיגעט.
פאמיליע
י"ב ניסן ה'תרע"ז האט רבי ברכיה געהייראט מרת אלטע מלכה א טאכטער פון הרב צבי אלימלך שפירא, דער בלאזשאווער רב. זייערע קינדער:
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:סיגעט קאַטעגאָריע:בלאזשאוו
כוזרים
thumb|400px|כאַזאַרישער קאַגאַנאַט כּוזרים, אָדער כאַזאַרן, זיינען געווען אַ גרופּע טירקיש־ריידיקע שבטים, וואָס האָבן געשאַפן אַ גרויסע מלוכה צווישן קאַספּישן און שוואַרצן ימים, וואָס האָט זי עקזיסטירט אין מיטל־עלטער פון בערך 650 יאָר ביז זיין אַראָפּפאַל אין 969. אין דער יידישער וועלט זיינען זיי ‫מערסטנס‬ באַקאַנט פאַר דער פּרשה פונעם ‫גיור פון אַ טייל כוזרים.
שפּראַך
thumb|400px|כאַזאַרישע אויפשריפט אויפן קיעווער בריוו, אָנגעשריבן מיט אַלט־אונגערישע רונען (געלייענט פון רעכטס אויף לינקס): "מיר האָבן געלייענט. איליק" די כאַזאַרן האָבן גערעדט אַ היינט געשטאָרבענע שפּראַך, וואָס האָט בפירוש געהערט צו טירקישע שפּראַכן, הגם ס׳איז געווען אין גאַנצן ניט קלאָר פריער. די כאַזאַרן אַליין האָבן באַניצט אַ רונישן כתב (אָדער כתבן): די סימבאָלן געהערן צו אַלט־טירקישע אָדער (אויפן קיעווער בריוו) להיפוך צו אַלט־אונגערישע רונען. די אויפשריפטן זיינען אָבער קורץ און גאַנצע פראַזעס, וואס וואלטן דערמעגלעכט דעשיפרירונג, זיינען זייער זעלטן. אַנדערע לינגוויסטישע ראַיות קומען פון לשון־קודשדיקע, אַראַבישע און גריכישע מקורים.
די פראַגע וועגן באַציאונגען פון דער כאַזאַרישער שפּראַך איז ווייט ניט ‫בולט‬, ס׳איז אַפילו שווער צו אַנטשיידן, צי די שפּראַכן פון טשואוואַשן און וואָלגע־בולגאַרן, וואָס שליסן איין זייער אַ ספּעציפישע צווייג פון טירקישע שפּראַכן, זיינען קרובים צום כאַזאַרישן לשון, הגם עס זיינען דאָ ראַיות, אַז כאַזאַריש איז געווען נאָענטער צו כלל־טירקעשע לשונות.
פּאַגאַניזם
תחילת זיינען די כוזרים געווען פּאַגאַנער: זיי האָבן געדינט נאַטירלעכע כוחות און האָבן געשמועסט מיט גייסטער דורך שאַמאַנען. דער פּאַנטעאָן פון געטער ביי כאַזאַרן איז געווען ענלעך צו דעם פון אנדערע טירקישע (און מאָנגאָלישע) שבטים. בראָש פונעם פּאַנטעאָן איז געשטאַנען טענגרי, דער גאָט פון הימל און, לויט זייערע פאָרשטעלונגען, דער שאַפער פונעם עולם. אַנדערע געטער האָבן כולל געווען כלערלייע שליטות פון נאַטור. זיי האָבן אויך געהאַט אַ געטין פון פרוכטבאַרקייט, וואָס איז דער געוויינלעכער שטייגער אין פּאַגאַנישע שיטות, וואָס זיי האָבן זי גערופן אומײַ.
זיי האָבן אָפּגעגעבן כבוד חיות, און כאַזאַרישע שבטים האָבן געהאַט אייגענע טאָטעמס. ס׳איז אויך געוואוסט, אַז כאַזאַרישע שאַמאַנען פלעגן געבן קרבנות צו דעמבער, באשר דאָמב איז געווען ביי זיי און אנדערע טירקן אַ הייליקער בוים.
כוזרים האָבן געבויט ספּעציעלע מזבחות און געצן, געמאַכט אַמולעטן און כלערלייע בילדער אויף כלים און אַנדערע זאַכן מיט רעליגיעזע סימבאָלן און סצענעס. די דאָזיקע אָפּמאָלונגען ווייזן אמתע און מעשהדיקע חיות, מענטשן און אַבסטראַקטע פיגורן. דער טייטש פון זיי איז אָבער ניט תמיד קלאָר און למשל געשטאַלטן פון הויפּטגעטער אָדער שאַמאַנען זיינען צווישן זיי ניטאָ.
מאָנאָטעאיזם
די באַפעלקערונג פון כאַזאַריע איז געווען פיל־מיניק און האָט איינגעשלאָסן אַ סך פעלקער (חוץ די כאַזאַרן גופא), וואָס האָבן געהאַט פאַרשידענע רעליגיעס. מוסולמענער, קריסטן און יידן האָבן באַוואוינען וויכטיקע סוחרישע שטעט אין כאַזאַריע: כאַזאַראַן, סאַמאַנדאַר און אַנדערע. דאָרטן האָבן זיי געהאַט אייגענע הייזער פאַר גאָטסדינסט, וואָס אַרכעאָלאָגן האָבן זיי אין גרויסער זאָל אַנטפּלעקט.
אַ סך מוסולמענער זיינען געקומען אין כאַזאַריע פון שכנותדיקע לענדער:בפרט פון איראַן און כֿוואַרעזם, און עטלעכע כאַזאַרן האָבן אַליין אָנגענומען איסלאַם סוף 7טן - סוף 10טן י״ה. איינער פון די קאַגאַנען האָט אין 737 געמוזט צו ווערן אַ מוסולמענער ווי אַ פועל־יוצא פון מפּלה אין דער מלחמה מיט אַראַבישער אַרמיי.
קריסטישע שיטה איז אויפגעקומען אין כאַזאַריע פון פאַרשידענע קוואַלן, אָבער דווקא די ביזאַנטישע קריסטן, וואָס זיינען מאַסנווייז אנגעהויבן צו קומען תחילת קיין קרים זינט 8טן י״ה, זיינען געווען מערסטנס אַקטיוו אינעם טויפן פון כאַזאַרן. עס זיינען דאָ ראַיות, אַז זייערע טעטיקייט איז געווען אויפטואיק: די כאַזאַרן האָבן בפירוש געבויט אייגענע קלויסטערס און עס איז דאָ אַ געשיכטע פון אַ טויפן פון בערך צוויי הונדערט איידלע כאַזאַרן דורך באַרימטן קריסטלעכן מיסיאָנער קיריל אין 861.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:גרים קאַטעגאָריע:היסטארישע לענדער קאַטעגאָריע:אזיע קאַטעגאָריע:היסטאריע פון רוסלאנד
בארי טראכטנבערג
קליין|250px|דאָס בוך רעװאָלוציאָנערע װאָרצלען פֿון מאָדערנעם ייִדיש פּובליקירט 2008 באַרי טראַכטנבערג איז אַ פּראָפֿעסאָר פֿון דער ייִדישער געשיכטע אין דעם אוניװערסיטעט פֿון שטאָט ניו־יאָרק אין אָלבאַני. זײַן בוך רעװאָלוציאָנערע װאָרצלען פֿון מאָדערנעם ייִדיש, 1917-1903 איז אַרױס אינעם פֿאַרלאַג פֿונעם סיראַקוזער אוניװערסיטעט אין 2008.
װעבלינקען
קאַטעגאָריע:יידיש שפראך דאקטוירים און פראפעסארן
ספרינגפילד, אילינוי
ספרינגפילד איז די הויפטשטאט פון דעם שטאַט אילינוי אין די פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע.
אין 2010, איז ספרינגפילד געווען די זעקסטע מערסט באפעלקערטע שטאט אין אילינוי, מיט א באפעלקערונג פון 116,250.
מ'האט געגרינדעט די שטאט אין 1821, מיטן נאמען קאלהון. דער היינטיקער נאמען איז געגעבן געווארן אין 1832. אין 1839 איז זי געווארן די הויפטשטאט פון אילינוי.
אברהם לינקאלן האט געוואוינט אין ספרינגפילד דורכאויס 24 יאר.
מור פארק אונטערגרונט סטאנציע
מור פארק איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אויף דער מעטראפאליטאן ליניע אין דעם דריי טייכן דיסטריקט אין דער הארטפארדשיר גראפנשאפט. מור פארק איז איינע פון 14 אונטערגרונט סטאנציעס אינדרויסן פון לאנדאן.
די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנעס 6 און 7.
די סטאנציע האט פיר פעראנען.
היסטאריע
מור פארק סטאנציע האט געעפנט אום 9טן מיי 1910 מיטן נאמען ״סאנדי לאדזש״. אום 25סטן סעפטעמבער 1950 האט די סטאנציע באקומען איר היינטיקן נאמען ״מור פארק״.
באדינונגען
א גאנצן טאג:
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין הארטפארדשיר
השומר הצעיר
השומר הצעיר איז די ערשטער ציוניסטישע יוגנט-באַוועגונג. די באַוועגונג איז געגרינדעט געוואָרן אין 1913 דורך אַ גרופּע ייִדישע ייִנגלעך און מיידלעך, וואָס האָבן געזוכט צו געפֿינען אַ נײַעם וועג פֿאַר זייערע חבֿרים און פֿאָלק אין גלות. די באַוועגונג אפּערעצירט אין הונדערטער פּלעצער אין ישׂראל און אַרום דער וועלט, און פירט בילדונגקרייז אַקטיוויטעטן.
קאַטעגאָריע:ארגאניזאציעס אין ישראל
קובאַן שטאַט אוניווערסיטעט
דער אוניווערסיטעט איז געגרינדעט אין 1920 אין קראַסנאָדאַר. זיין ערשטער רעקטאָר איז געווען ניקאַנדאַר מאַרקס, אַ געוועזענער גענעראל פון דער רוסישער אימפערישער אַרמיי, היסטאָריקער און מומחה אויפן געביט פון דער אַלטער רוסישער פּאַלעאָגראַפֿיע.
אין 1994, איז דער אוניווערסיטעט געווארן אנערקענט ווי איינער פון די פֿירנדיקע אינסטיטוציעס פון העכערער בילדונג אין רוסלאַנד.
אין 2004 און 2005, איז דער אוניווערסיטעט געווארן ראַנגירט צווישן די שפּיץ 100 העכער בילדונג אינסטיטוציעס אין רוסלאַנד און איז באלוינט געווארן דער גאָלדענער מעדאַל פֿאַר אייראפעישער קוואַליטעט.
אין 2008, מיכאַיל אַסטאַפּאָוו, געוועזענער הויפּט פון די קראַסנאָדאַר רעגיאָנאַל בילדונג אָפּטיילונג, איז געווען באשטימט ווי רעקטאָר פון דער אוניווערסיטעט.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:רוסלאנד קאַטעגאָריע:אוניווערסיטעטן
ווענעציער פילם פעסטיוואל
ווענעציער פילם פֿעסטיוואַל (איטאַליעניש: Mostra Internazionale d'Arte Cinematografica di Venezia) איז דער עלצטער פילם-פעסטיוואל.
ער איז געגרינדעט געווארן אום יאר 1932, און קומט פאר יערליך, אום ענדע זומער, צווישן אויגוסט און סעפטעמבער, אוואו עס קומט פאר דער אזוי-גערופענע ווענעציער ביענאַלע (Biennale di Venezia) וואס איז א אויסלייג פון די טייערסטע און פראמינענסטע אקטועלע קונץ ארבייט אין דער וועלט.
פון די באקאנטע און העכסט גרעסטע פרייז געשאנק, ביי דעם פעסטיוואל, איז דער 'גאלדענער לייב', וואס ווערט געשאנקען פארן בעסטן געוואונער פונעם פעסטיוואל פראגראם.
קאַטעגאָריע:פילם-פעסטיוואלן
דזשעט לי
לי ליען דזשעט (בינע נאמען: דזשעט לי; ענגליש: Jet Li; געבוירן דעם 26סטן אפריל 1963) איז א כינעזער קאמף-קינסטלער און פילם אקטיאר וואס לעבט אין סינגאפור.
וועבלינקען
קאטעגאריע:כינעזער קאַטעגאָריע:פילם אקטיארן קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
החזן מלבסקי ומקהלתו: מיין יודישע מאמע
החזן מלבסקי ומקהלתו: מיין יודישע מאמע איז א מוזיק אלבאם מיט לידער געזינגען דורכן חזן שמואל מלאווסקי און זיין כאר, ארויסגעגעהבן דורך גאלטאן (גלטון, אויך באוואסט אלס גלרון). די רעכטן פאר דעם סי די האט שפעהטער גל פז איבערגענומען.
עס אנטאלט ניין טרעקס, וועלכע כמעט אלע זענען יודישע אדער סתם לידער. עטליכע זענען מיט אביסל א חזנישן טעם.
וועב לינקען
קאטעגאריע:אידישע טעיפס קאטעגאריע:יידיש
סאנטיאגא דע קאמפאסטעלא
סאַנטיאַגא פון קאָמפּאָסטעלאַ איז אַ שטאָט אין שפאניע.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:שטעט אין שפאניע
אהרן בלום
אהרן בלום אדער בעסער וויאזוי די פירמע פלעגט זיך רופן הוצאת ספרים א. בלום איז געווען פון די גרעסטע איבערזעצער פון די אלטע ספרים צום נייעם דרוק, פאלגנד איז א ליסטע פון די גאר פאפולערע ספרים וואס ער איז געווען דער ערשטער דאס איבערצוזעצן אויפן היינטיגן פארמאט.
וואס עס אינטרעסאנט אנצואווייזן אז טראץ וואס עס איז שוין היינט דא עטליכע אויפלאגעס פונעם משנה ברורה, איז נאך אלס זיין הוצאה דאס מערסטע באנוצט איבער דער גארער וועלט
ווי אויך חוץ די גאר פאפולערע ספרים האט ער אויך צו זיין קרעדיט א פולע ליסטע פון ספרי קודש א שטייגער
ער איז אריגינאל א תולדות אהרן'ער חסיד. און א ברודער פון דעם באוווסטען מחבר פון די ספרי החיד"א על התורה, און הנהגת החינוך, הרב צבי אלימלך בלום.
קאַטעגאָריע:ספרים אגיטירער קאַטעגאָריע:איבערזעצער קאַטעגאָריע:חסידים
ברעם
קליין|א שווארצער ברעם דער אויגן־ברעם איז א דיקער שטח פון דינע הארן איבערן אויג ביי מענטשן און א טייל זויגערס. די ברעמען האלטן אפ שווייס און וואסער פון אריינפאלן אינעם אויג.
פרויען טוען אפטמאל מאכן שיין די ברעמען אדער דורך שערן א טייל פון די הארן אדער ביים לייגן א שווארצן פארב.
קאַטעגאָריע:אויג קאַטעגאָריע:האר
פאל ראד
פּאל סטיוון ראַד איז אן אמעריקאנער אקטיאר, א איד, וועלכער איז באקאנט מיט זיין ראלע אין "פריינט" אלס "מייק", פיבי'ס בוי-פרענד.
ער איז געבוירן אין ניו דזשערסי צו א אידישער פאמיליע וועמענס ארגינעלער משפחה נאמען איז געווען ראדניצקי.
ביי די דרייצן יאר האט ער געהאט א טראדיציאנאלע בר מצווה.
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער יידן קאַטעגאָריע:אקטיארן
צאפ
200px|קליין|לינקס|״מיידל מאכט א צאפ מיט די האר״ ביי [[אלבערט אנקער]] א צאָפ (אדער צעפל) איז א פילטייליגע סטרוקטור אדער מוסטער, געמאכט פון דורכפלעכטן דריי אדער מער שנירלעך פון א בייגנדיגן חפץ ווי פיברעס, דראטן אדער האר.
צעפ זענען גענוצט צו מאכן שטריכט, דעקאראציעס און האר פריזורן.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:האר
לייטנסטאן אונטערגרונט סטאנציע
לייטנסטאן איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אין לייטנסטאן, מזרח לאנדאן, אויף דער צענטראל ליניע. מזרח פון דער סטאנציע צעטיילט זיך די ליניע אין צוויי צווייגן. די סטאנציע איז אויפן גרענעץ צוויישן טראוולקארט זאנעס 3 און 4.
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט אום 22סטן אויגוסט 1856 דורך דער איסטערן קאנטיס באן. די באדינונג פון דער צענטראל ליניע האט אנגעהויבן דעם 5טן מיי 1947.
שיורי ברכה
שיורי ברכה איז א ספר פונעם חיד"א אויפן סדר פונעם שולחן ערוך.
דער ספר איז א השלמה אויפן ספר ברכי יוסף און מחזיק ברכה, דאס איז קודם געווען געדרוקט סוף ספר ברכי יוסף, דערנאך האט דער חיד"א זעלבסט מחבר געווען א ספר שיורי ברכה וואס איז שיריים און הוספות אויף אלע ספרים, וואס ער האט שפעטער במשך פון די יארן צוגעלייגט אויף דעם וואס ער האט געשריבן אינעווייניג. עס באשטייט רוב מאל פון ספרים כתבי יד און ראשונים וואס ער האט נאך נישט געהאט פאר זיך בשעת ער האט געשריבן דעם ברכי יוסף און מחזיק ברכה אדער וואס זענען ארויס געקומען נאך דעם וואס ער האט איהר געדרוקט.
ער שרייבט אויף איהר: אגב אורחאי טרחתי ללקט אורו"ת מנקיקי הסלעים, חדא כרעא ארעא אגב דוחקא נכנס ויוצא, דאס הייסט ער האט עס געשריבן מיט איין פיס אויפן וועג, ווען ער האט זיך געאיילט גייענדיג פון איין פלאץ צום צווייטן (חיים שאל ח"ב סי' י').
מען געפינט דערין אין חלק יורה דעה וואס דער חיד"א האט צוגעלייגט הוספות אויפן ברכי יוסף און אויפן מחזיק ברכה פון סי' כ' ביז סי' רכ"ח.
זאפט
קליין|א גלעזל [[מאראנצן זאפט]]
זאַפֿט איז א פליסיקייט וואס געפינט זיך נאטירלעך אין פרוכט] און גרינצייג. אויך רופט מען זאפט א פליסיקייט וואס אנטהאלט א נאטירלעכן זאפט אדער א פליסיקייט וואס קומט פון פלייש אדער פיש. מען טוט אפט פארשלינגן זאפט ווי א געטראנק, אדער מען ניצט אים צו געבן געשמאק אין עסנווארג.
א טייל פון די פרוכט וואס מען ניצט צו מאכן זאפט זענען עפל, מאראנץ, טאמאטע, אנאנאס, גרייפפרוכט, גוואווע, מאנגא, קאווענע, זשורעכלינע, וויינטרויבן, לימענע און גרינע לימענע.
אין דעם פאראייניגטן קעניגרייך מעג מען רופן זאפט, לויטן געזעץ, נאר צו ריינעם זאפט פון פרוכט אן קיין שום אנדער זאך נישט אריינגעמישט.
צוגרייטן
מען גרייט צו זאפט דורך קוועטשן אדער ווייקן די פרוכט אדער גרינצייג, אן צו הייצן. למשל, מאראנצן זאפט איז די פליסיקייט ארויסגעקוועטש פון מאראנצן, און טאמאטע זאפט איז די פליסיקייט וואס מען דרוקט פון די פרוכט פונעם פאמידאר פלאנץ. מען קען צוגרייטן זאפט אין שטוב מיט א האנט־ אדער עלעקטרישן זאפטמאכער. זאפט איז זייער פאפולער צו טרינקען אין דער פרי אויף פרישטיק.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:געטראנקען
הארנסטייפל
51.07°N, 30.25°W הארנסטייפל אדער סטייפל איז א דארף אין דער קיעווער גובערניע, צענטראל אוקריינע. עס ליגט אויפן טייך טעטערעוו און דעם קיעווער ים.
דער בארימטער רבי יעקב ישראל קאניעווסקי פון הארנסטייפל איז געווען באקאנט ווי דער "סטייפלער גאון".
קאַטעגאָריע:דערפער אין אוקראינע
קאטאראקט
א קאַטאַראַקט איז א פארוואלקענען פון דער לינדז פונעם אויג. דאס טרעפט זיך מערסטנס ביי עלטערע מענטשן. ווען איינער באקומעט א קאטאראקט אין איין אויג, רוב מאל באקומט ער שפעטער א קאטאראקט אינעם צווייטן אויג. מיט א קאטאראקט זעט מען נישט גוט, און אפטמאל ווערט מען קורצזעיק דערפון. אויך זעט מען נישט גוט דעם קאליר בלוי, און ממילא זען אויס אלע זאכן א ביסל געל.
קאטאראקטן זענען די מערסטע פארשפרייטסטע סיבה פאר בלינדקייט אין דער וועלט.
טאמער מען אפערירט נישט אויפן קאטאראקט, קען מען ווערן אינגאנצן בלינד. מען קען ארויסנעמען דעם קאטאראקט; היינט לייגט מען אריין א פלאסטיקע לינדז וואס איז פאבריצירט ספעציעל פארן פאציענט, דורך וואס ער קען נאכהער אפטמאל זען אן ברילן.
קאַטעגאָריע:אויג
יצחק שדה
קליין|250px יצחק שדה (19טן אויגוסט 1890 - 20סטן אויגוסט 1952) איז געווען א ציוניסט, סאציאליסט, א הויכראנגיקער קאמאנדיר אין צה"ל און דער גרינדער און אנפירער פונעם פלמ"ח, און א גענעראל אין דער הגנה.
ער איז געבוירן געווארן אין לובלין מיטן נאמען יצחק לאנדובערג. זיין זיידע איז געווען פון די חשובע רבנים אין שטאט. ביים ערשטע וועלט מלחמה, האט ער געדינט אינעם רוסישן ארמיי, ווי ער האט באקומען אויסצייכענונגען, ער איז געווארן א קאמאנדיר פון א קאמפאניע.
נאכן זיך טרעפן מיט יוסף טרומפעלדאר, האט ער עולה געווען קיין ארץ ישראל, אין יאר 1920. ער האט זיך אנגעשלאסן אינעם ארבעטערס באטאליאן, וואס האט זיך אויפגעלעזט עטליכע יאר שפעטער, נאך אידיאלאגישע אמפערייען. ער האט זיך אנגעשלאסן אין די הגנה, אין יאר 1921 האט ער אנגעפירט די אפיצירן קורס, ער איז געווען א מענטש מיט אסאך פיזישע כח, און א ספארטלער, ער איז געווען פון די גרינדער פון די "הפועל" ספארט גרופע.
אין 1936, ביי די מאורעות תרצ"ו-תרצ"ט, האט ער אויפגעשטעלט לאקאלע זיכערהייט גרופעס, אין ירושלים, און אין אנדערע פלעצער. ספעציעל איז באוויסט די פעלד איינהייטן, וואס ער האט אויפגעשטעלט, וואס פלעגט אטאקירן די טעראריסטן, נאך איידער זיי זענען אנגעקומען, צו יידישע געגנטער.
טאבריז
טאַבריז (פערסיש: تبریز, אזעריש: تبریز ) איז א שטאט אין איראן, די הויפטשטאט פון מזרח אזערביידזשאן פראווינץ.
יצחק שדה
אין 1941, אין שאטן פון די צווייטע וועלט מלחמה, איז אויפגעשטעלט געווארן אין פאלעסטינע, די פלמ"ח אונטער זיין פירערשאפט. יגאל אלון, און משה דיין, זענען זיינע צוויי באוויסטע קאמאנדירן וואס ער האט אויפגעצויגן. ער האט אויפגעברענגט די מצדה אויפן כרמל פלאן, אויב די נאציס, וועט געלונגען איינצונעמען פאלעסטינע. אין 1945, איז ער געווארן שעף פון גענעראל שטאב, פון די הגנה, און האט אנגעפירט מיט די העברעישע ווידערשטאנד באוועגונג. מיט די אצ"ל, און די לח"י. סוף יאר 1946, איז ער אויפגעזאגט געווארן פון זיין פאסטן.
טאבריז
ער האט די גרעסטע באפעלקערונג אין צפון מערב איראן מיט 1,597,312 מענטשן (2006), און די זעקסטע גרעסטע אין גאנץ איראן כולה (נאך טעהראן, מאשהאד, איספאהאן, קאראדזש און שיראז). די שטאט איז געגרינדעט געווארן אין 791 און פאר הונדערטער יאר איז געווען א האנדל צענטער.
יצחק שדה
אנהייב פונעם מלחמת השחרור, איז ער גערופן געווארן צו היטן קיבוץ משמר העמק, וואס געפונט זיך אויפן וועג קיין חיפה, וואס דער קאוקדזשי ארמיי האט אטאקירט, אין א קלוגע מאנעווער האט זיי אטאקירט פון די זייט, און זיי האבן געמאכט פליטה. דערנאך איז ער גערופן געווארן אין אנדערע פלעצער צו באשיצן פון אראבישע אנפאלן. ווען צה"ל איז געגרינדעט געווארן האט ער באקומען די ראנג פון "אלוף" מאיאר גענעראל. ער האט געהאלפן גרינדן די אכטע בריגאדע, וואס איז געווען די ערשטע געפאנצערטע בריגאדע פון ישראל ארמיי.
שפעטער אין יאר 1948, איז ער אריבער צום דרום פראנט, ווי יגאל אלון איז געווארן דער קאמאנדיר פון זיין אלטע קאמאנדיר, און ער האט באוויזן איינצונעמען די פאליציי סטאנציע, "איראק סווידאן" וואס האט זיך געפונען אינעם געגנט פון היינטיקן קרית גת, נאך זיבן דורכפעלער עס איינצונעמען.
טאבריז
אין 2010 האט אונעסקא דערקלערט דעם היסטארישן טאבריזער באזאר א וועלט ירושה ארט.
געשיכטע
די שטאָט איז געגרינדעט געוואָרן אין יאָר 791 דורך זובײַדאַ, פרוי פון דעם כאַליף האַרון אַל־ראַשיד, און אין משך פון פיל יאָר איז זי געווען אַ צענטער פון מסחר און שאַפונג פון טעפּעכער. טאַבריז האָט געדינט אַלס קרוינשטאָט פון דער מלוכה צײַטנווײַז אין די צוועלפטע און דרײַצנטע יאָרנהונדערט. נאָכדעם וואָס די מאָנגאָלן האָבן חרוב געמאַכט באַגדאַד אין יאָר 1258, איז איר חשיבות געשטויגן אַלס אַ געגנטישע מסחר־צענטער. די שטאָט האָט דערגרייכט איר סאַמע געזעלשאַפטליכע און עקאָנאָמישע בלי צווישן די יאָרן 1316 ביז 1331, און זי איז שטאַרק באַלויבט אין די שריפטן פון באַוואוסטע וועלט־רײַזער פון יעניקע צײַטן ווי מאַרקאָ פּאָלאָ.
יצחק שדה
אויך איז ער געווען א ליטעראנט, ער האט געשריבן אסאך, נאכן קריג האט ער זיך באזעצט אין יפו, און דארט האט ער געשריבן ביז זיין טויט. יצחק איז נפטר געווארן דעם 20סטן אוגוסט 1952.
טאבריז
געשיכטע
דער שטאָטס אַסטראַטעגישער אָרט האָט אויך צוגעהאָלפן צו איר בליאונג דורכאויס דעם פופצנטן יאָרהונדערט.
יצחק שדה
קאטעגאריע:ציוניסטן קאַטעגאָריע:בריטישער מאנדאט
טאבריז
געשיכטע
אין אָנפאַנג פון דעם זעכצנטן יאָרהונדערט, איז טאַבריז אויסגעקליבן געוואָרן אַלס די קרוינשטאָט פון דער סעפאַווידער אימפּעריע. צוליב דר דראָענדיקער אָטאָמאַנישער אימפּעריע, האָט מען איברגעפירט די קרוינשטאָט אין קאַזווין און שפּעטער אין איספאַהאַן.
די רוסישע אימפּעריע האָט אײַנגענומען די שטאָט אין 1826, אָבער בלויז צוויי יאָר שפּעטער איז זי צוריק אין פּערסישע הענט. דורכאויס דעם נײַנצנטן יאָרנונדערט איז טאַבריז געוואָרן פון די וויכטיקסטע שטעט אין דער מדינה. אין פיל הינזיכטן, האָט זיך די מאָדערניזאַציע אין איראַן אָנגעפאַנגען אין איר.
קאַטעגאָריע:שטעט אין איראן
חנה ווירט נשר
קליין|250px|דעקל בוך פֿון שטאָט־קאָדן׃ לייענענדיק די מאָדערנע שטאָטישע ראָמאַנען חנה װירט־נשר איז אַ ייִדישע פּראָפֿעסאָרין און איז די גרינדער־דירעקטאָרין פֿון גאָלדרײַך־אינסטיטוט פֿאַר ייִדישער שפּראַך, ליטעראַטור און קולטור. זי פֿאַרנעמט די קאַטעדרע פֿאַר שטודירן די ייִדישע דערפֿאַרונג אין די פֿאַראייניקטע שטאַטן אויפֿן נאָמען פֿון שמואל און פּערי האַבער בײַם תּל־אבֿיבֿער אוניװערסיטעט. זי איז די מחברין פֿון שטאָט־קאָדן׃ לייענענדיק די מאָדערנע שטאָטישע ראָמאַנען און פֿון רוף דאָס ענגליש׃ די שפּראַכן פֿון דער אַמעריקאַנער ייִדישער ליטעראַטור.
װעבלינקען
קאַטעגאָריע:יידיש שפראך שרייבערס קאַטעגאָריע:יידיש שפראך דאקטוירים און פראפעסארן
ישראל מאיר לאו
ביאגראפיע
הרב לאו איז געבוירן געווארן כ"ב סיון תרצ"ז אין פיעטרקאוו צו זיין פאטער הרב משה חיים לאו, דער לעצטער אב"ד פון פיעטרקאוו, און זיין מוטער מרת חיה פרענקל־תאומים. ער שטאמט פון 38 דורות רבנים בן אחר בן. מ'האט אים געגעבן דעם נאמען מאיר נאך הרב מאיר שפירא.
יולי 1945 האט מען אים באפרייט פונעם בוכנוואלד קאצעט.
לאנדאן סיטי ערפארט דל״ב סטאנציע
לאנדאן סיטי ערפארט איז א סטאנציע אויף דעם וואוליטש ארסענאל צווייג פון דער דאקלאנדס לייכטע באן (דל״ב) אין מזרח סילווערטאַן, מזרח לאנדאן. די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 3, און באדינט דעם לאנדאן סיטי ערפארט.
ישראל מאיר לאו
ביאגראפיע
ווען ער איז געווען אלט 22 יאר האט ער געהייראט מרת חיה יוטא, די טאכטער פון הרב יצחק ידידיה פרענקל, וואס איז שפעטער געווארן הויפט רב פון תל אביב.
לאנדאן סיטי ערפארט דל״ב סטאנציע
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט אין דעצעמבער 2005 אויפן נייעם צווייג קיין קינג דזשארדזש (היינט פארלענגערט ביז וואוליטש ארסענאל).
ישראל מאיר לאו
ביאגראפיע
אין תשס"ח האט מען אים באשטימט פארזיצער פון יד ושם.
לאנדאן סיטי ערפארט דל״ב סטאנציע
באדינונגען
אין די נישט־שפיץ שעה׳ן איז די דאקלאנדס לייכטע באן באדינונג:
ישראל מאיר לאו
ספרים
אַ טייל פון זיינע ספרים:
משפחה
הרב ישראל מאיר לאו און מרת חיה יוטא האבן אכט קינדער:
קאַטעגאָריע:רבנים אין ישראל קאַטעגאָריע:הויפט רבנים קאַטעגאָריע:תל אביב
רעפוטאציע
רעפוטאַציע איז די אלגעמיינע מיינונג וועגן א מענטש, א גרופע מענטשן אדער אן ארגאניזאציע, וואס אנדערע האבן אויף אים. די רעפוטאציע קען זיין זייער וויכטיק סיי אין ביזנעס סיי אין נארוועלכער געמיינדע. די רעפוטאציע ווערט געשאפן פון דער אויפפירונג פונעם מענטש אדער פון דער ארגאניזאציע—איינער האט א רעפוטאציע ווי א פילאנטראפ, א צווייטער ווי א קארגער, אן אנדערער ווי א פריילעכער אא"וו.
אויפבויען א גוטע רעפוטאציע איז נישט גרינג, אבער מען קען זי גאנץ גיך פארלירן; מען זאגט נאך פון בענדזשאמין פרענקלין: "מען דארף א סך מעשים טובים כדי צו פארדינען א גוטע רעפוטאציע, אבער מען קען זי קאליע מאכן מיט איין שלעכטן אקט".
קאַטעגאָריע:עקאנאמיק קאַטעגאָריע:סאציאלאגיע
מאיר אטלאס
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:ליטווישע רבנים
פרי תמרים
פּרי תמרים איז געווען א מאנאטליכער הלכה'דיגער קובץ תורני וועלכע אנהאלט חידושים וועלכע איז נתחדש געווארן דורך סאטמארער רבנים און כולל יונגעלייט פון איבער די וועלט.
עס האט זיך אנגעהויבן אין די שפעטע למ"ד יארן, ווען דער ערשטער סאטמארער רבי האט נאך געלעבט, און אנגעהאלטן ביז אין די נו"ן יארן.
אינעם צווייטן קובץ, וועלכע איז ערשינען לכבוד שבועות תשל"ח אין א הארטן דעקל, איז פאראן הסכמות פון: רבי יצחק יעקב ווייס בעל מנחת יצחק, ראחאווער רב פון ב"ב, רבי משה אריה פריינד און הרב וואזנער.
אלימלך שטערן איז געווען דער ערשטער עורך און משה הערש קליין, יחזקאל ט"ב און רבי מענדל פר"מ זענען געווען פון די חברי המערכת, שפעטער איז עס איבערגענומען געווארן דורך רבי ישראל דוד הארפענעס, יוסף אריה פעלזען און ישראל מענדל שווארץ.
במשך די יאהרן זענען דארט אויסגעלופטערט געווארן אסאך שווערע הלכהישע שעררויות און שאלות. ווי צב"ש: בודק זיין א ס"ת דורך א קאמפיוטער, עפענען פארמאכטע פלעשער אום שבת און נאך.
דיין טייערער געשאנק
דיין טייערער געשאַנק איז א יודיש זאמל בוך פון פארשידענע אינטרעסאנטע ערציילונגען געשריבן דורך באוואוסטע באגאבטע שרייבערין'ס בעיקר איבער דעם ענין פון צניעות און באשיידנקייט ביי פרויען, ארויסגעגעבן אין יאר תשע"ד דורך ח. רוזנגרטן פון הוצאת שושנים אין ירושלים און פארשפרייט דורך נר למאור פארלאג.
עס האט הסכמות פון די בי"ד פון עדה החרדית און אלכסנדר האבערפעלד.
עס אנטהאלט זעקס-און-צוואנציג ערציילונגען אין א ס"ה פון צוויי הונדערט איין-און-אכציג זייטן.
קאַטעגאָריע:יידישע ביכער
פאטאגאניע
פאטאגאניע ציט זיך צום צפון ביז די קאלאראדא און באראנקאס טייכן.
קאַטעגאָריע:ארגענטינע קאַטעגאָריע:טשילע
סנערסברוק אונטערגרונט סטאנציע
סנערסברוק איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אין סנערסברוק, מזרח לאנדאן, אויפן עפינג צווייג פון דער צענטראל ליניע. די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 4.
וואלפאראיסא
צווילינג שטעט
וואלפאראיסא האט די פאלגנדע צווילינג שטעט:
סנערסברוק אונטערגרונט סטאנציע
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט אום 22סטן אויגוסט 1856 דורך דער איסטערן קאנטיס באן. די סטאנציע איז אריבער צו דער צענטראל ליניע דעם 14טן סעפטעמבער 1947.
מצדה אויפן כרמל
פֿעסטונג אויפן כרמל איז געווען א פלאן, פון דער יידישער פירערשאפט אין פאלעסטינע, פון יאר 1942. דער פלאן רעכנט אריין חיפה, גליל און בערג ארום יזרעאל טאל, אלס באפעסטיגטע געגנטן, וואס אויב די ווערמאכט וועט איינעמען ארץ ישראל, וועלן די יידן געברענגט ווערן אהין, און פון דארט וועלן זיי דורכפירן גערילא אטאקעס קעגן דייטשן מיליטער.
דעם פלאן האבן אויסגעארבעט יצחק שדה און יוחנן רעטנער, וואס שפעטער זענען זיי געווען גענעראלן אין צה"ל. דער בריטישער מאנדאט האט געשטיצט דעם פלאן, וויבאלד ערווין ראמעל גענעראל פונעם דייטשן אפריקע קארפוס, האט זיך געפונען אין עגיפטן, און די בריטישע ארמיי האט עס אויפגעשטעלט אלס לעצטע דעפענסיווע ליניע, אויב ראמעל וועט אנקומען קיין פאלעסטינע.
בערנארד מאנטגאמערי, דער ענגלישער גענעראל, האט באזיגט צום סוף די קאמף אין על אלאמיין, איז דער פלאן אויסגערינען, און עס איז גארנישט פון דעם געווארן.
אין ישראל רופט מען עס אויך מיטן נאמען "200 טעג פון ציטער", אויפן נאמען פון א בוך, וואס מען האט געשריבן אויף דעם.
משינה
משינה איז א ראק טרופע אין ישראל.
מצדה אויפן כרמל
אין יאר 2006, האבן צוויי דייטשע היסטאריקער, געפונען דאקומענטן וואס צייכענען די דייטשע איינעמען, פון עגיפטן און ישראל, און זיי האבן אויפגעשטעלט עס.עס. איינזעץ גרופע עגיפטן, וואס איר ציל איז אומברענגען עגיפטישע און פאלעסטינע יידן, נאכן אריינקום פון די ארמיי, די גרופע האט זיך געוואלט באנוצן מיט לאקאלע איינוווינער, ווי זיי האבן געטון אין מערערע פלעצער אין אייראפע, און אין פאלעסטינע וואלט עס זיי גאנץ לייכט אנגעקומע, אויסצופירן מיט די אראבער. די עס עס גרופע איז געבליבן אין אטען, גריכנלאנד, וויבאלד די נאציס זענען קיינמאל נישט אנגעקומען.
משינה
זי באשטייט פון עטליכע גאר שיינע זינגער און קאמפאזיר ווי שלומי ברכה און יובל בנאי. איגי דיין און מייקל בנסון.
מצדה אויפן כרמל
קאַטעגאָריע:צווייטע וועלט מלחמה קאַטעגאָריע:בריטישער מאנדאט
משינה
זיי האבן שוין ארויס אכט אלבאמען, צווישן זיי דעם באקאנטן משינה אלבאם.
צווישן איהרע באקאנטע לידער זענען אני צוחק איתך. אהובתי, ברחובות שלנו למה לי פוליטיקה עכשיו
א באקנטער ליד פון דער חברה
אהובתי, חיפשתי כבר בכל הירידים / אהובתי, שאלתי כבר את כל הנוודים שעוברים ורואים דרך כל הנשמות / זה קשה, הם אומרים, לכולם פנים דומות
עבר עוד חורף מי יודע את אולי שונה מתעייף מאבד כבר את האמונה אנשים מצביעים - הוא לבד היא נעלמה ואני כמו שוטה שוב קורא בשמה, שוב קורא בשמה
לא, לא אל תדאגי מחכה, איפה שתהיי את, לקחת את נשמתי את תמיד, תמיד תהיי איתי.
אהובתי, חיפשתי כבר בכל הירידים אהובתי, שאלתי כבר את כל הנוודים שעוברים ורואים דרך כל הנשמות שבאות והולכות וכשהן חוזרות הן תמיד בוכות
לא, לא אל תדאגי...
אברהם שמואל בנימין סופר
קליין|250px|דער "כתב סופר" רבי אברהם שמואל בנימין סופר זצ"ל (א' אדר א' ה'תקע"ה - י"ט טבת ה'תרל"ב), רב אין פרעשבורג. באקאנט אלס דער כתב סופר.
משינה
'נאך א גאר באקאנטער ליד אין ישראל פון זיי
אלפי שכירים של חרב מתכנסים בתוך מסגד / הם מדברים עלי אך לא איתי ודוד של השכן שלי קיבל את הסמג"ד / סיפרה אישתו של בן של אחותי אהה אחותי, אהה אחותי
שמיר ופטרוזיליה נפגשים באפילה / לפתור את המצב הנוכחי ובניו יורק המציאו זן חדש של מחלה / ואיש אחד טוען שהוא אחי אהה אחי, אהה אחי
אברהם שמואל בנימין סופר
אפשטאם
רבי אברהם שמואל בנימין איז געבוירן ראש חודש אדר ה'תקע"ה, צו זיין פאטער הרב משה סופר דער חתם סופר און צו זיין מוטער מרת שרל א טאכטער פון הרב עקיבא גינז אייגער. רב אין פוזנא.
משינה
'נאך א גאר באקאנטער ליד אין ישראל פון זיי
שיקרתי שאמרתי שהכל כל כך נפלא / כי שום דבר בעצם לא היה נכון גם הכדור שלנו שהפך למרובע / שכח שהוא עגול עסקי הרוקנרול..
אברהם שמואל בנימין סופר
הסתלקות
רבי אברהם שמואל בנימין איז נפטר געווארן י"ט טבת ה'תרל"ב.
משינה
'נאך א גאר באקאנטער ליד אין ישראל פון זיי
בסן פרנסיסקו הגשרים זקוקים להחלמה / ברוסיה עוד אסון של רכבות ההמונים הפילו בברלין את החומה / ולי ולך נותר רק לקוות אהה לקוות, אהה לקוות
אברהם שמואל בנימין סופר
פאמיליע
רבי אברהם שמואל בנימין האט געהייראט מרת חוה לאה ( - כ"ד טבת ה'תרנ"ב), א טאכטער פון הרב יצחק ווייס פון גארליץ. זייערע קינדער:
משינה
'נאך א גאר באקאנטער ליד אין ישראל פון זיי
שיקרתי שאמרתי שהכל כל כך נפלא כי שום דבר בעצם לא היה נכון גם הכדור שלנו שהפך למרובע שכח שהוא עגול שכח שהוא עגול שכח שהוא עגול אני ברוקנרול
אברהם שמואל בנימין סופר
זיינע תלמידים
סופר, אברהם
משינה
'נאך א גאר באקאנטער ליד אין ישראל פון זיי
למה אבן ברמאללה סוטה ממסלולה לולה? למה אבן ברמאללה סוטה ממסלולה לולה? את וגם אני בתוך ארגז שר ואת רוקדת במרכז
שיקרתי שאמרתי שהכל כל כך נפלא / שכירים של חרב מתכנסים בתוך האפילה ובניו יורק המציאו זן חדש של מחלה / מרגיש כל כך נפלא מרגיש כל כך נפלא אנחנו עם סגולה / אנחנו עם סגולה
אז למה לי פוליטיקה עכשיו?
אלעקס זשאונס
thumb|left|אלעקס זשאונס אלעקס (אלכסנדר עמריק) זשאונס (11 פעברואר 1974) האט זייער א פאפולער "טאלק שאו" וואס הייסט "די אלעקס זשאונס שאו" און איז א פילם דירעקטאר ער איז א קאנטראווערסיאלער פיגור מיט זיין רעכט-געשטימטע מיינונגען אין זיין גלייבן אין טעאריע:סעפטעמבער 11, זיינע טאלק שאוס און וועבזייטלעך זענען פיל מיט קאנטראווערסיעס און קאנספיראציעס ארונטערייסן די א.ג. "נייע וועלט ארדענונג" און נאך,
וועבלינקען
קאטעגאריע:זשורנאליסטן קאַטעגאָריע:אמעריקאנער
אלפאנסאס בוקאנטאס
אַלפֿאָנסאַס בוקאָנטאַס (ליטוויש: Alfonsas Bukontas; געב. 11טן סעפטעמבער 1941) איז אַ ליטווישער דיכטער פון דער ייִדישער אָפּשטאַמונג.
לעבנסגעשיכטע
אַלפאָנסאַס בוקאָנטאַס איז געבוירן דעם 11טן סעפּטעמבער 1941 אינעם דאָרף דאַפּשײַ אין זאַמעט (איצט – אין באַשטאַנד פונעם מאָזשייקער ראַיאָן פון ליטע). סוף יוני פון דעם זעלבן יאָר איז ליטע אָקופּירט געוואָרן דורך די דײַטשן. אַלפאָנסאַס בוקאָנטאַסעס משפּחה איז אומגעבראַכט געוואָרן ווי אַלע ייִדן. ער אַליין איז לעבן געבליבן אַדאַנק ליטווינער, וועלכע האָבן אים געראַטעוועט, באַהאַלטן און אויסגעכאָוועט. אַלס דיכטער האָט אַלפאָנסאַס בוקאָנטאַס דעביוטירט אין 1958. אין 1964 האָט ער פאַרענדיקט דעם פילאָלאָגישן פאַקולטעט פונעם ווילנער אוניווערסיטעט. ער איז געווען אַ לערער אין שולן און אַ מיטארבעטער אין רעדאַקציעס פון צײַטונגען און זשורנאַלן. אַלפאָנסאַס בוקאָנטאַס האָט איבערגעזעצט אין ליטוויש דיכטונג פון דײַטש, רוסיש, פּויליש ווי אויך פון אַנדערע שפּראַכן. ער האָט איבערגעזעצט פון יידיש לידער פון משה קולבאק און אברהם סוצקעווער, פון העברעיש - לידער פון יהודה עמיחי. אין 1997 האָט דער דיכטער צונויפגעשטעלט און אַרויסגעגעבן אַ בוך, וואָס האָט אין זיך אײַנגעשלאָסן משה קולבאַקס פּאָעמע "ווילנע" אינעם אָריגינאַל אויף ייִדיש און אין איבערזעצונגען אויף ליטוויש, ענגליש, פראַנצויזיש, דײַטש, פּויליש און רוסיש. אַלפאָנסאַס בוקאָנטאַס וווינט אין ווילנע.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:ליטווישע יידן קאַטעגאָריע:יידישע דיכטער
בראם (טעלעוויזיע סעריע)
קליין|בראַם אין דעם קאטסוואלד מאטאר מוזיי בראַם (ענגליש: Brum) איז א בריטישע טעלעוויזיע סעריע פאר קינדער וועגן די אוואנטורעס פון א ראדיא קאנטראלירטן אויטא מיטן זעלבן נאמען אין דער שטאט בירמינגהאם. זי איז פראדוצירט געווארן דורך ראגדאל פראדוקציעס.
וואטפארד אונטערגרונט סטאנציע
וואטפֿארד איז א לאנדאנער אונטערגרונט סוף־סטאנציע פון דער מעטראפאליטאן ליניע אין דעם קאסיאבורי, וואטפארד, לעבן קאסיאבורי פארק. וואטפֿארד איז איינע פון 14 אונטערגרונט סטאנציעס אינדרויסן פון לאנדאן.
בראם (טעלעוויזיע סעריע)
וועבלינקען
קאטעגאריע:טעלעוויזיע סעריעס פאר קינדער
וואטפארד אונטערגרונט סטאנציע
די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 7.
היסטאריע
וואטפֿארד סטאנציע האט געעפנט אום 2טן נאוועמבער 1925.
צוקונפט
דער קראקסלי באן לינק איז א פראיעקט צו פארלענגערן די מעטראפאליטאן ליניע פון קראקסלי קיין און וואטפארד קנופ, אריבער דעם קראקסלי באן לינק. ווען די פארלענגערונג וועט עפענען אין 2020 וועט מען פארמאכן וואטפארד סטאנציע.
באדינונגען
א גאנצן טאג:
אין די שפיץ שעה׳ן, פארן באנען דרומדיק קיין.
בעדפארד באן סטאנציע
בעדפֿארד איז די גרעסערע פון צוויי באן סטאנציעס אין דעם שטעטל בעדפֿארד, בעדפארדשיר, ענגלאנד. די סטאנציע געפינט זיך אויף דער מידלאנד הויפט ליניע און ווערט באדינט דורך טעמזלינק אויף די טעמזלינק רוטעס קיין לאנדאן, גאטוויק פליפעלד און ברייטאן.
היסטאריע
די סטאנציע איז געעפנט געווארן אום 1טן פעברואר 1859 דורך דער מידלאנד אייזנבאן 180 מעטער דרום פון דער היינטיקער סטאנציע. אין 1868 האבן זיי פארלענגערט די ליניע קיין סט פאנקראס.
באדינונגען
דריי באן פירמעס אפערירן באדינונגען פון בעדפארד סטאנציע.
מזרח מידלאנד אייזנבאן
האלב-גיך באנען צווישן לאנדאן סט פאנקראס קיין נאטינגהאם און קארבי שטעלן זיך אפ ביי בעדפעארד.
לאנדאן צפון-מערב אייזנבאן
לאקאלע באדינונגען קיין אויף דער מארסטאן ווייל ליניע (נישט זונטיק).
טעמזלינק
אין די נישט שפיץ שעה׳ן פארן:
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:טעמזלינק סטאנציעס קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין בעדפארדשיר
דן אונגארישער
הרב דן אונגארישער (כ"ב טבת תרפ"ג, 1928 - ג' חשוון תשע"ב, 31סטן אקטאבער 2011) איז געווען ראש ישיבה פון "בית מדרש עליון" אין ספרינג וואלי, ניו יארק.
רבי דן אונגארישער ווערט פאררעכנט געווען אלס דירעקטער ממשיך דרכו פון די פריערדיגע גאונים ראשי ישיבות: זיין רבי מובהק הרה"ג ר' שלמה היימאן ז"ל ראש ישיבה פון תורה ודעת און זיין שווער הרה"ג ר' ראובן גראדזאווסקי ז"ל. וואס אויף זייערע חידושים האט ער זיך געפּלאגט און מסדר געווען צום דרוק אין די מערהייט יארן פון זיין לעבן.
ער איז געווען פון די סאמע ערשטע ארטאדאקסישע יודן זיך צו באזעצן אין מאנסי (וועלכע מען האט דאן גערופן "ספּרינג וואלי") און ער האט דא מרביץ תורה געווען פאר איבער א יובל יארן.
ביאגראפיע
רבי דן איז געבוירן אין יאר תרפ"ד אין וויען, עסטרייך, דאס צווייטע קינד פון זיין פאטער ר' ירחמיאל, א טשארטקאווער חסיד, און זיין מוטער יוכבד, וואס זענען אהין אנטלאפן פון דעם שטעטל ברזשאסטיק אין גאליציע ביי דער ערשטער וועלט קריג. דארט אין וויען איז די אונגארישער פאמיליע געווען א נאנטער שכן צו די וואזנער פאמיליע וועלכע האט דאן דארט געוואוינט.
רבי ירחמיאל האט טאקע געשיקט זיינע קינדער לערנען אין דער לאָקאַלער תלמוד תורה, אבער ער האט געפילט אז דאס איז נישט גענוג פאר זיי. מיט זיין גרויס חביבות התורה האט ער געוואלט זיי זאלן אויסשטייגן עפּעס מער. דערפאר האט ער געדונגען פאר זיי א פּריוואטן מלמד מיטן נאמען ר' העניך פאדווא, וועלכער איז מיט יארן שפּעטער אויפגענומען געווארן אלס רב ואב"ד אינעם עיר ואם בישראל לאנדאן, די הויפטשטאט פון ענגלאנד.
זייענדיג אין וויען האט רבי ירחמיאל געשטופּט זיינע קינדער זיך צו ווייקן ביי די חסידישע רבי'ס און שטיבלעך וואס האבן זיך דאן דארט געפינען. רבי ירחמיאל איז דאן מקורב געווארן צום קאפיטשיניצער רבי'ן זצ"ל וואס האט דארט געוואוינט. רבי דן איז אויך נתקרב געווארן צו גרופּעס חסידישע בחורים – צווישן זיי א גרויסע גרופע בעלזא חסידים - וועלכע האבן דארט געלערנט אין די שטיבלעך און אריינגעגעבן א ווארימקייט אין די גאנצע ארום.
נסיעה קיין בעלזא
רבי דן איז אין די יוגנט איינמאל געהאט די זכיה צו פארן פון וויען קיין בעלזא אויף שבועות, און דאן האט ער ערהאלטן א ברכה פון בעלזער רב ז"ל. און אט איז וואס ער האט דערציילט ביי א געלעגנהייט: בעפאר שבועות פון יאר תרצ"ז, ווען איך בין געווען אלט קנאפּע פערצן יאר, האבן די ארטיגע בעלזא חסידים ארגאניזירט א "באָס" אויף יו"ט קיין בעלזא זיך מסתופף צו זיין בצל הרה"ק מהר"א זצ"ל. דאס איז ווי פארשטענדליך דאן געווען א גרויסער סענזאציע, אז פון וויען זאל פארן א באס צו א חסידישער רבי. און אסאך חסידישע יודן, אפילו די וואס זענען נישט געווען קיין בעלזא חסידים, האבן זיך אנגעשלאסן אין די געהויבענע נסיעה. איך, זייענדיג באפריינדעט מיט עטליכע פון די ארגאניזירער און באטייליגער אין די נסיעה, האב געהאט שטארק חשק מיטצופארן. איך האב געבעהטן מיין פאטער אז ער זאל מיר דאס ערלויבן. און צו מיין גרויס פרייד האט ער מיר געגעבן רשות. ער האט זיך געוואנדן צו איינע פון מיינע באקאנטע, א בעלזער חסיד, און אים געבעהטן אז ער זאל אכטונג געבן אויף מיר במשך פון די נסיעה. אינעם באשטימטן טאג זענען מיר ארויסגעפארן. אבער אנקומענדיג קיין גאליציע, וואו עס זענען נישט געווען קיין אויסגעפלאסטערטע וועגן, איז דער באס קאליע געגאנגען. דער מערהייט פון די מיטפארער זענען דארט געבליבן, אבער מיין באגלייטער האט באשלאסן צו פארן ווייטער קיין בעלזא מיט א פערד-און-וואגן. ממילא בין איך מיטגעפארן. און אזוי האב איך געהאט די זכי' צו זיין דארט אויף יו"ט. רבי דן שילדערט זיינע זכרונות: "עס ליגט מיר נאך אין זכרון דאס זינגען "ובאו כולם" ביים טיש. צום ערשט האט דער רב אליין געזונגען, און דערנאך דער גאנצער עולם צוזאמען. איך וועל קיינמאל נישט פארגעסן די גרויסע התעוררות וואס האט דאן געהערשט". נאך יו"ט איז ער אריין זיך "געזעגענען" מיט א קוויטל, וואו ער האט אריינגעשריבן זיין נאמען און א בקשה "להצלחה בתורה ויראת שמים". דער רב האט אים דאן געגעבן א זעלטענע ברכה וואס איז אים שטארק צוניץ געקומען, און אים באגלייט א גאנץ לעבן. "דער אויבערשטער זאל העלפן, זאלסט קענען אלעמאל לערנען מיט הרחבת הדעת". "און ב"ה די הייליגע ברכה איז מיר בייגעשטאנען די אלע יארן", האט רבי דן ז"ל אויסגעפירט.
פארט קיין אמעריקע
ווען אין אייראפע האבן זיך אנגעהויבן פארמירן שווארצע וואלקענעס, האט רבי ירחמיאל, אין תרצ"ט, געקויפט שיפס-קאַרטן פאר דער גאנצער פאמיליע וועלנדיג אימיגרירן אין די פאראייניגטע שטאטן. אבער אלס פּוילישע בירגער האט מען נישט ערלויבט די עלטערן צו פארלאזן עסטרייך.
דאן האט רבי ירחמיאל געשיקט א בריוו צום קאפיטשיניצער רבי׳ן ז"ל, וועלכער איז שוין דאן געווען אין אמעריקע, אז ער שיקט אהין זיינע קינדער און ער זאל האלטן אן אויג אויף זיי. רבי ירחמיאל און זיין פרוי זענען אומגעברענגט דורך די נאציס אין בערגן-בעלזן, הי"ד. דער קאפיטשיניצער רבי האט דאן גענומען רבי דן מיט זיינע געשוויסטער אונטער זיין שוץ, און זיי זענען אויפגעוואקסן אינעם רבי'נס שטוב ווי אייגענע קינדער.
בעפאר רבי דן איז געפארן קיין אמעריקע, איז ער געגאנגען צום צעהלימער רב ז"ל בעטן אן המלצה צו א ישיבה וואס זאל אים צוניצקומען אין דער פרעמדער מדינה וואו ער פארט אצינד. "קום" האט דער רב געזאגט צום פופצן יעריגן בחור "איך וועל דיר שרייבן [אן המלצה] צו רבי פייוויל, ווייל דו באלאנגסט דארט". דער רב האט אים אנגעשריבן א ווארימע המלצה צו רבי שרגא פייוול מענדלאוויטש ז"ל, דער גרינדער פון דער בארימטער ישיבה "תורה ודעת" אין ברוקלין.
אין תורה ודעת
ווען רבי דן האט איבערגעטרעטן די שוועל פון רבי פייוויל אין תורה ודעת, האט ער זיך באגעגנט מיט א סצענע וואס ער האט נאך קיינמאל פריער געזעהן: בחורים קריגן זיך איינער מיטן צווייטן איבער א שטיקל גמרא אדער תוספות!. מען האט אריינגעשטעלט רבי דן אין די העכסטע שיעור, וואס דאדורך איז ער געווארן פון די יונגסטע תלמידים פונעם בארימטן ראש ישיבה הג"ר שלמה היימאן ז"ל. טראץ זיין יונגן עלטער, איז ער גאר שנעל באקאנט געווארן אלס אויסערגעווענליכער מתמיד. וואס אויסער די גמרא אינטרעסירט אים גאר ווינציג פון אלעס ארום.
ער איז געווען גאר שטארק מקושר צו זיין ראש ישיבה הג"ר שלמה, וועמען ער האט באטראכט אלס זיין רבי מובהק. א קרוב פון רבי דן דרוקט זיך אויס: "עס איז נישטא קיין ווארט וואס איז ארויס פון רבי שלמה'ס מויל, וואס רבי דן וועט נישט קענען איבער זאגן פון שלאף ארויס". ער איז אויך באקאנט אלס גרויסער יר"ש. אזוי ווייט אז רבי שרגא פייוויל האט אים געשטעלט אלס אחראי אויף דעם כשרות פון ישיבה-קיך, און ער האט אים ערלויבט אליינס גיין איינקויפן דאס עסן פון געשעפט – אן אויסנאמליכע פּריווילעגיע וואס קיינער האט נישט באקומען.
מען ציט זיך קיין מאנסי
אין ליכט פון דער פּטירה פון הג"ר שלמה אין יאר תש"ה, האט רבי שרגא פייוויל באשלאסן צו גרינדן נאך א ישיבה אוועק פון די רוישיגע שטאט. און ער האט אויסגעוועלט "ספּרינג וואלי", אלס דער פּלאץ פאר דער נייער ישיבה "בית מדרש עליון". "איך דארף א ישיבה פאר צוויי בחורים" האט רבי שרגא פייוויל געזאגט, "פאר [רבי] דן אונגארישער און פאר [יבלחט"א, הרב שמחה] שוסטאל. מען קען דאך אבער נישט מאכן א ישיבה פון בלויז צוויי בחורים, אלזא לאמיר שיקן א מנין"... דער מנין איז צוזאמענגעשטעלט געווארן פון די בעסטע רבנים וואס רבי שרגא פייוויל האט געהאט אין יענע צייט, אין שפיץ פון הג"ר ראובן גראזאווסקי ז"ל. אן איידעם ביים בארימטן גאון הג"ר ברוך בער לייבאוויץ ז"ל. די בחורים וואס האבן געדארפט זיין די פונדאמענט פון די ישיבה, זענען אנגעקומען קיין מאנסי שפּעט ביינאכט נאך א לענגערע אויסמאטערנדע רייזע מיט א באס און שיף. די ערשטע זאך וואס זיי האבן געטון נאכן אנקומען, נאך פאַרן זיך אויספּאַקן, איז געווען צו פארבינדן די עלעקטערי און זיך גלייך געזעצט לערנען אין ביהמ"ד.
חתונה
רבי דן האט נישט אויפגעהערט צו לערנען. ער האט געהאט א געוואלדיגער חיות פונעם לערנען די הייליגע תורה. הרב הלל זאקס, א ראש ישיבה אין ארץ ישראל און אן אייניקל פון חפץ חיים ז"ל, האט זיך אויסגעדרוקט פאר א קרוב פון רבי דן: "מיר זענען געפארן קיין ספרינג וואלי זיך צו לערנען התמדה פון רבי דן!". דע ר"י הגאון ר' ראובן האט ארויסגעוויזן א שטארקע אינטערעסע אין דעם תלמיד וואס האט נישט אויפגעהערט צו לערנען. דערפאר ווען מען האט אים פארגעשלאגן פאר זיין עלטסטע טאכטער, האט ער זיך צוגעכאפט דערצו מיט ביידע הענט. נאך זיין חתונה, ווארטנדיג אז זיין באשטימטע דירה אין מאנסי זאל ווערן פארטיג, האט זיך רבי דן געצויגן אויף ביז דערווייל קיין וויליאמסבורג און זיך געזעצט לערנען אין תורה ודעת. צוויי וואכן בעפאר פסח האט רבי ראובן אינפארמירט זיין איידעם אז די דירה איז גרייט. רבי דן האט רעאגירט נישט אנדערש ווי יעדער פון אונז: "לאמיר צואווארטן די קנאפּע צוויי וואכן ביז פּסח". "צוויי וואכן אין א מענטש'נס לעבן איז א געוואלדיגער סומע פון צייט", איז געווען רבי ראובן'ס ענטפער. א ענטפער וואס רבי דן האט שפעטער אסאך גענוצט אין זיינע מוסר-שיעורים פאר זיינע תלמידים.
מיט די חידושי ר' ראובן
רבי דן זעלבסט האט אריינגעלייגט געוואלדיגע כוחות ארויסצוגעבן דעם "חידושי רב ראובן". אויסערגעווענליך אסאך צייט האט ער אריינגעלייגט זיכער צו מאכן די פּונטקליכקייט און קלארקייט פון יעדן איינציגן חידוש. א פּלימעניק זיינער פארציילט: "ווען איך פלעג אים גיין באזוכן, איז ער שטענדיג געווען פארנומען מיטן איבערשרייבן און קארעגירן די ספרים".
מיט גדולי ישראל
רבי דן האט גענאסן פון גרויס הערצה ביי אלע גדולי ישראל. הרב צבי מאיר גיזבערג שליט"א ראב"ד אגודת הרבנים האט דערציילט אן אינטרעסאנטער אנקעדאט: נאך דער מלחמה האט ער געלערנט אין "בית מדרש עליון". און ווען ער איז שפּעטער געפארן קיין א"י כדי זיך צו זען מיט זיין מוטער וועלכער ער האט שוין נישט געהאט געזען פאר עלף יאר, האט אים זיינס א חבר, וועלכער האט געלערנט בחברותא מיט הג"ר דן, געבעטן אז ער זאל אנפרעגן דעם חזון איש ז"ל צי ער זאל פארן וואוינען אין א"י. פארציילט הרב גינזבערג: "ווען איך האב פארגעלייגט די שאלה פארן חזו"א, האט ער זיך פארטראכט א מינוט און געזאגט: "איר זאגט אז ער לערנט בהתמדה, און ער האט א גוטע חברותא. נו, וואס איז שלעכט דארט?" די תשובה פונעם חזו"א האט ארויסגערופן גרויס התפּעלות ביים שואל און ביי אלע אנוועזנדע. ווען עס איז אנגעקומען צו הג"ר יעקב קאמינעצקי, איז ער אים געקומען איבערפרעגן צי דער חזו"א האט טאקע געזאגט "וואס איז שלעכט דארט?"...
אויטאריטעט אין מאנסי
רבי דן האט געהאט גאר א פארנומענער סדר היום. עס פלעגט זיך אנהויבן גאר פרי, שוין פון ארום 4:30 איז ער געזיצן אין די ישיבה און עס האט אנגעהאלטן ביז שפעט ביינאכט. און אויסער וואס ער האט געלערנט א גאנצן טאג, האט ער אויך געטראגן די פינאנציעלע לאסט פון דער ישיבה אויף זיינע פּלייצעס. אלס איינער פון מאנסי'ס ערשטע ארטאדאקסישע איינוואוינער, איז ר' דן געווען פארמישט אין אהערשטעלן דאס אויסזען פון דער שטאט. ער האט געוואכט אויף איר קדושה ווי א פאטער אויף זיין קינד. קורצליך נאך זיין זיך באזעצן אין מאנסי, האט רבי דן געהאלפן אויפבויען די מקוה אין דער ישיבה. מ'האט דאן באקומען גרויסע שטיקער אייז וואס מען האט געברויכט לייגן צו דער מקוה, אבער רבי דן האט זיך אקעגנגעשטעלט צו דער פּלאן עס צו טראנספערירן אין א טרעקל. ער האט געהאלטן אז מען דארף חושש זיין אז ס'איז א כלי וואס דאן ווערט דאס וואסער פסול. דערפאר האט ער גענומען די גאנצע פלאטע מיט אייז אין זיין האנט, און עס געטראגן מיט די אייגענע כוחות ביז די מקוה.
בית מדרש עליון
א צאל יארן צוריק האט רבי דן געעפנט א אפּטיילונג פון בית מדרש עליון אין בני ברק, וואו זיין זוהן רבי ירחמיאל דינט אלס ר"י. און זי פאַרמאָגט שוין היינט-צו-טאג אריבער דריי הונדערט תלמידים כ"י.
זיין פטירה
רבי דן'ס רביצין איז נפטר געווארן פיר יאר צוריק. ער האט זיך דאן מחזק געווען מיט אויסטערלישע כוחות. די לעצטע שטיק צייט האט ער געליטן פון א רויז אויף זיין פוס, אבער ער האט פּראבירט אנצוגיין כמעט ווי געהעריג מיט זיין עבודת הקודש.
פארגאנגענעם אב איז ער געווען אין א"י, און ער האט דארט באשיינט דעם אויבנאן ביי די הכנת ס"ת וואס מען האט אריינגעגעבן צום ביהמ"ד עליון אין בני ברק. זונטאג פארמיטאג איז פארשפרייט געווארן די ביטערע נייעס אז האט ער געליטן א הארץ-אטאקע. איבעראל האט מען אנגעהויבן זאגן תהילים און איינרייסן לרפואת רבי דן בן יוכבד, אבער די שערי רחמים זענען שוין געווען פארשלאסן און נאך יענעם טאג אויפדערנאכט האט ער צוריקגעגעבן זיין נשמה.
א גרויסע לוי' איז פארגעקומען אין ביהמ"ד עליון וואו ער האט מרביץ תורה געווען אזויפיל יארן. די מספידים האבן אלע ארויסגעברענגט די געהויבענע שטריכן און אויפטוען פונעם נפטר וועלכער האבן געהאט ווייטגרייכנדע ווירקונגען אויפן גאנצן עולם התורה בכלל, ובפרט אין די שטאט מאנסי.
עס האבן מספיד געווען די רבנים: זיין איידעם רבי ישראל פאלק, א מגיד שיעור אין דער ישיבה; דער נאוואמינסקער רבי, רבי יעקב פערלאוו; הרב ירחמיאל אונגארישער, א פּלומעניק פון דעם רב און א ראש ישיבה אין מאנסי; רבי משה גרין; רבי מלכיאל קאטלער ראש ישיבה פון ביהמ"ד גבוה אין לייקוואוד; רבי דוד שוסטאהל ראש ישיבה אין ביהמ"ד גבוה און זיינע זין הרב ברוך בער און הרב שמשון.
דאן האט מען געפירט דעם ארון צום קענעדי לופטפעלד ווא עס איז פארגעקומען נאך א לוי', במעמד הרבנים הגאונים. און דערנאך האט מען געטראגן דעם נפטר קיין א"י, וואו א גרויסע לוי' איז פארגעקומען אין ביהמ"ד עליון אין ב"ב. און ער איז געקומען לקבורה אין ב"ב אין די פּאנאוויזשער חלקה נעבן זיין רביצין.
ער האט איבערגעלאזט זיינע חשובע קינדער וועלכע וועלן ווייטער פירן דאס וואס ער האט אויפגעבויעט מיט אזויפיל שווייס מיה, און פילע תלמידים וועלכע וועלן האלטן הייליג זיין אנדעק.
קאַטעגאָריע:ראשי ישיבות אין אמעריקע קאַטעגאָריע:מאנסי קאַטעגאָריע:נקבר אין הר המנוחות קאַטעגאָריע:מענטשן פון ראקלענד קאונטי
מזומן
מזומן אדער מזומנים רופט מען געלט באנקנאטן און מטבעות, וואס מען קענט ניצן איבעראל צו באצאלן. נישט קיין טשעקס, מאני-ארדערס אדער קרעדיט און דעביט קארטלעך. דאס ווארט "מזומנים" טרעפט מען אין שאלות ותשובות.
אויף ענגליש הייסט עס cash (קעש); דאס ווארט נעמט זיך ארגינעל פון כינעזיש וואו עס מיינט געגאסענע מטבעות.
העברעישע ווידערשטאנד באוועגונג
די העברעישע ווידערשטאנד באוועגונג איז געגגרינדעט אין יאר 1945, נאך דער ענדע פוו דער צווייטער וועלט מלחמה, קעגנשטעלנדיק זיך דעם בריטישן מאנדאט, און די אויסערן פאליטיק פון ערנעסט בעווין, אויסערן סעקרעטאר פונעם פאראייניגטן קעניגרייך.
זי איז געווען צאמגעשטעלט פון הגנה, פלמ"ח, אצ"ל, לח"י, און האט געארבעט ווי א ראט, און צוזאמען אויסגעפירט צענדליקע אטאקעס קעגן מאנדאטארישע צילן, 11 גרויסע אטאקעס זענען דורכגעפירט געווארן, דורך די גרופעס צוזאמען ארבעט. אריינגערעכנט די "בריקן נאכט", עתלית ארעסטאנטן לאגער, וואו 200 מענטשן וואס זענען געווען אומלעגאל אין לאנד זענען באפרייט געווארן. קינג דייוויד האטעל באמבאדירונג. וואס צוליב דעם איז די באוועגונג געקומען צו אן ענדע, און אלע אונטערגרונט גרופעס, האבן געקעמפט פאר זיך.
די סיבות צו פאראייניקונג איז געווען. ערשטנס אחדות צוזאמען קען מען אסאך מער אויפטון, ווי יעדער פאר זיך עקסטער. צווייטנס די סיטואציע פון די שארית הפליטה יידן, אין די די. פי. לאגערן אין אייראפע. און די רעגירונג האט נישט ארויף געלאזט די יידן קיין פאלעסטינע, האלטנדיק זיך צום ווייסע פאפיר 1939. און דער עיקר אנטוישונג אין ענגלאנד, נאכן צוזאג פונעם לייבער פארטיי, צו העלפן אויפשטעלן א יידישע דעמאקראטישע לאנד, וואס האט נאכן געווינען, געוויזן די טיר פאר די ציוניסטטישע פאלייקאנטן.
קאטעגאריע:בריטישער מאנדאט
קרית הלאום
קליין|300x300pxשמאל|ממוזער|250px|[[אויסערן מיניסטעריום (ישראל)|אויסערן מיניסטעריום און באנק פון ישראל]] שמאל|ממוזער|250px|הויז [[בית המשפט העליון]]קריַת הלאום (דאס "נאַציאנאַלע קוואַרטאַל") איז אַ לאקאליטעט אין צענטראלן ירושלים וואס איז כולל דעם כנסת, סאַכער פּאַרק און "דער ייִדישער בית עולם פון שייך באַדר", די ירושלים פויגל סטאַנציע פון ​​דער געזעלשאפט פאר שיצן נאַטור, דעם רויזן גאָרטן און גבעת רם.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:קרית הלאום