cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ריח דודאים
דער מחבר
רבי הערש מיילך האט געשריבן אסאך ספרים, אויסער דעם ספר ריח דודאים איז נאך באקאנט: אגרא דכלה, אגרא דפרקא, אזהרות מהרצ"א, בני יששכר, ברכה משולשת, דברים נחמדים, דרך עדותיך, דרך פקודיך, הגהות והוספות מהרצ"א, הגהות מהרצ"א, הלכות ותקנות, והיה ברכה, חדושי בני יששכר, חדושי מהרצ"א, טעמי המצות, כלי הרואים, לקוטי מהרצ"א, מגיד תעלומה, מעין גנים, סדר הקרבנות, רגל ישרה, תקנות תמכין דאורייתא
אינהאלט
דער ספר ריח דודאים איז א פירוש אויף מסכת מגילה אויפן סדר פון די דפים, אפצולערנען פשט אין גמרא רש"י און תוספות, ווי אויך אויף פארשידענע ערטער חסידישע געדאנקען.
אויסגאבעס
חלק א'
אויסער די אויסגאבעס, איז דער ספר ריח דודאים פארשידענע מאל ארויסגעגעבן געווארן, פאטאגראפירט פון אן אנדער אויסגאבע.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:חסידישע ספרים - ש"ס קאַטעגאָריע:מפרשי הש"ס - מגילה
ביליאן
אַ ביליאָן (אָדער מיליאַרד) איז מסתּמא דער נומער 1,000,000,000 הײַנט. אַ ביליאָן פֿלעגט באַטײַטן (bi-million). אפֿילו הײַנט באַטײַט דער וואָרט מיליאַרד  און ביליאָן באַטײַט   אין עטלעכע לשונות. דעריבער, רופֿט זיך אַ „קירצלעכע פֿאָרעם” צומאָל.
אַ ביליאָן איז גלײַך מיט אַ טויזנט מיליאָן.
וויסנשאַפֿטלערס שרײַבן געווינטלעך אַ ביליאָן ווי 10^9 אָדער 1\,\text{G}. למשל, אַ ביליאָן הערץ קען מען שרײַבן ווי אָדער.
קאטעגאריע:נומערן
שטיבלאך
ביישפילן פון שטיבלעך:
קאַטעגאָריע:דאווענען
מומע
א מומע (נעייני אויף אונגאריש) איז א פאמיליע נאענטשאפט, וואס אזוי רופט מען איינע פון די עלטערנ'ס שוועסטער אדער שוועגערין. א ברודער אדער א שוואגער פון אן עלטער רופט מען א פעטער.
דעם זיידנ'ס אדער דער באבנס שוועסטער אדער שוועגערין, איז אן עלטער־מומע.
קאַטעגאָריע:משפחה
נחום מרדכי פרידמאן
אפשטאם
רבי נחום מאט'ניו איז געבוירן אין טשארטקאוו, י"ז שבט ה'תרל"ד, צו זיין פאטער הרב ישראל פרידמאן, פון טשארטקאוו, א זון פון הרב דוד משה פרידמאן פון טשארטקאוו א זון פון הרב ישראל פרידמאן פון רוזשין, א זון פון הרב שלום שכנא, פון פראהבישטש, א זון פון הרב אברהם המלאך, דער חסד לאברהם, א זון פון הרב דוב בער, דער מעזריטשער מגיד. און צו זיין מוטער מרת שבע רוחמה, א טאכטער פון הרב אברהם יעקב פרידמאן פון סאדיגורא.
רבנות
נאך דער פטירה פון פאטער י"ג כסלו ה'תרצ"ד, האט רבי נחום מאט'ניו נישט געוואלט איבערנעמען די רביסטעווע פון פאטער, ווען זיין מוטער האט אים באפוילן אז ער מיז אנהייבן צו פראוון האט ער געפויעלט ביי זיין יונגערן ברודער רבי בערניו זאל פראוון מיט אים אונאיינעם.
רבי נחום מאט'ניו איז געלונגען אין יאר ה'תרצ"ו צו אנטלויפן פון וויען קיין ארץ ישראל אין די לעצטע מאמענטן פאר דער דייטש ימ"ש איז אריין קיין וויען.
הסתלקות
רבי נחום מאט'ניו איז נפטר געווארן י"ח אדר ב' ה'תש"ו, און ליגט אין הר הזיתים.
זיין רביצין איז נפטר געווארן י"ג חשוון ה'תשי"ט אין ליגט אין הר הזיתים.
פאמיליע
י"ז מנחם אב ה'תרנ"ב האט רבי נחום מאט'ניו געהייראט אין טשארטקאוו מרת חוה לאה, א טאכטער פון זיין פעטער (זיין מוטער'ס ברודער) הרב שלמה פרידמאן פון סאדיגורא . זייערע קינדער:
רעפערענצן
קאטעגאריע:אדמורי"ם נחום מרדכי קאטעגאריע:גדולי ישראל אין וויען קאטעגאריע:גדולי ישראל ארויף קיין א"י קאטעגאריע:נקבר אין הר הזיתים
סאן פעדרא דע לא פאז
קליין|345px|דער הויפט שאסיי פון סאן פעדרא דע לא פאז סאַן פּעדראָ דע לאַ פּאַז (שפאניש: San Pedro de la Paz) איז שטאָט פֿון טשילע. אין 2002 איז איר באפעלקערונג 80,447.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:שטעט אין טשילע
שלום מאיר יונגערמאן
הרב אלכסנדר שלום מאיר יונגערמאן (ח' אדר ה'ת"ש, 1940 קלויזנבורג – כ"א טבת תשע"ג, 3טן יאנואר 2013 בני ברק) האט געפירט די חרדישע קהילה אין זכרון יעקב און איז געווען דער ראש ישיבה פון דער זכרון מיכאל ישיבה ונוח מוסדות תורה וחסד מיט לב טוב מידות טובות ואצילות, דער פירער פון אן אַנשטאַלט פאר ארויסגעבן די ספרים פון ראשונים, און האט געפירט א נעצווערק פון ​​יח״ד מוסדות אין תל אביב.
ביאגרפיע
געבוירן אין קלויזנבורג, טראַנסילוואַניע, צו פאטער יחיאל מיכאל יונגערמאן און מוטער שושנה ראַצאַ.
משפחה
זיין ווייב מרת צפורה איז געווען א לערערין אין דעם בית יעקב סעמינאר אין תל אביב. זיין שוואגער (זיין שוועסטער חנה׳ס מאן), הרב יהודה פאכטהאלט, איז דער מנהל פונעם סעמינאר אין זכרון יעקב.
זיינע קינדער:
קאַטעגאָריע:רומענישע רבנים קאַטעגאָריע:ראשי ישיבות אין ישראל קאַטעגאָריע:רבנים פון בני ברק קאַטעגאָריע:רבנים פון זכרון יעקב
חיפה צענטראל באן סטאנציע
חיפה צענטראל אכט באן סטאנציע איז א ישראל באנען סטאנציע אויך דער הויפט באן ליניע, וואס באדינט די שטאט חיפה. די סטאנציע איז פלאצירט נאנט צום חיפה פארט.
נאך דער צווייטער לבנונישער מלחמה, האט ישראל באנען צוגעלייגט די נומער אכט, צוםעקזיסטירענדן נאמען, אין אנדענק פון אכט באן מעכאניקער, וואס זענען אומגעקומען, נאכן פאלן פון א קאטיושא, אויפן מעכאנישע ארט אין חיפה, נישט ווייט פון באן סטאנציע.
די סטאנציע איז געבויט דורך דעם בריטישן מאנדאט, און געעפנט געווארן צום באנוץ פארן פובליקום, אום יאר 1936. די סטאנציע און גערעלסן, זענען געבויט געווארן אויף א שטח, וואס איז געווארן אויסגעטריקנט פון ים, און געפונט אויף די הויפט שאסיי, וואס לויפט אריבער דעם אונטערשטן טייל פון שטאט, גערופן דרך העצמאות.
דריי צענטראלע אויטאבוס סטאנציעס, זענען אמאל געווען אין דער געגנט פון דער סטאנציע, דעריבער איז דער נאמען צענטראלע באן סטאנציע, היינט אבער ווערן די אנדערע באן סטאנציעס אין חיפה מער באנוצט דורך פאסאזשירן.
פיר ליניעס פון ישראל באנען (און א נאכטליניע) באדינען די סטאנציע:
רוטעס
32.82217°N, 34.99704°W קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין ישראל קאטעגאריע:חיפה
הויפט זייט/י"ב חשוון
י"ב מרחשון
חשוון 12 קאַטעגאָריע:מוסטער היינט אין היסטאריע he:תבנית:י"ב בחשוון
נאציאנאלער הימען
דער נאַציאַנאַלער הימען  אדער נאציאנאלע זינגליד פון א לאנד איז א זינגליד אדער א מוזיקאלישע קאמפאזיציע וואס רימט די היסטאריע, טראדיציע און נאציאנאלע אספיראציעס פון א געוויסן פאלק, און וואס איז אנערקענט דורכן געזעץ פון דעם לאנד ווי זיין נאציאנאלע זינגליד, אדער איז ברייט אנגענומען אזוי ביים פאלק.
דאס ווארט הימען שטאמט פון גריכיש ὕμνος (הימנאס).
וועבלינקען
*
די אנדערע פרויען
די אנדערע פרויען (ענגליש: "The Other Woman") איז א 2014 ראמאנטישער קאמעדיע פילם.
געשיכטע
דריי פרויען וואס האבן געהאט באציאונגען מיטן זעלבן מאן טרעפן זיך, ווערן פריינט און שפיאנירן אויף איהם כדי נקמה צו נעמען אין איהם.
וועב לינקען
קאטעגאריע:ענגליש שפראכיגע פילמען קאטעגאריע:2014 פילמען קאטעגאריע:אמעריקאנישע פילמען קאַטעגאָריע:ראמאנטישע פילמען קאַטעגאָריע:קאמישע פילמען
דעני פינקלמאן
דעני פֿינקלמאַן איז א ארטאדאקסיש-יידישער פילם דירעקטאר, און פירער פון דער 'ספּאַרקס-נעקסט' פילם פּראָדוקציע פירמע.
זייענדיג א היימישער פרומער רעזשיסאר, מיט אסאך ערפארונג, טוהט ער באשעפטיגן פיל גרויסע שטערנס אין דער ארטאדאקסישער געמיינדע; צווישן זיי גד אלבז, ניסים בלאק, מנשה לוסטיג.
צום יאר 2017 האט ער ערצייגט א יידישן פול-לענג פילם, מנשה, וואס איז אויסגעלויבט געווארן ביי גאר אנערקענטע פילם אינסטאנצן.
פינקלמאן איז א ליובאוויטשער חסיד, און האט אין ציל אויסצוניצן זיין ענערגיע פאר'ן צוועק פון פארשפרייטן לעכטיגקייט און אחדות אויף דער וועלט, און צווישן זיינע פולע פראיעקטן, זענען באקאנט; 'די האלאקאוסט סערווייווער בענד', אחדות כלל ישראל, און א רייע קאנצערטן אין ניו יארק יערליך.
=וועבלינקען=
קאַטעגאָריע:רעזשיסארן קאטעגאריע:לעבעדיגע מענטשן קאטעגאריע:ליובאוויטשער חסידים קאַטעגאָריע:אמעריקאנער יידן קאטעגאריע:מענטשן פון ניו יארק
יחיאל מיכל צבי האלבערשטאם
רבי יחיאל מיכל צבי האלבערשטאם הי"ד (ה'תר"ן - י' תמוז ה'ת"ש), דיין אין ריישא
אפשטאם
רבי יחיאל מיכל צבי איז געבוירן אין יאר ה'תר"ן (אומגעפעהר), צו זיין פאטער הרב יוסף אלימלך האלבערשטאם, רב אין קשאנאוו, א זון פון הרב משה האלבערשטאם, רב אין קשאנאוו, א זון פון הרב דוד האלבערשטאם, דער קשאנאווער רב, א זון פון הרב חיים האלבערשטאם, דער דברי חיים. און צו זיין מוטער מרת עטיל א טאכטער פון הרב אברהם אבא אינגבער.
רבנות
רבי יחיאל מיכל צבי איז געווען דיין אין ריישא.
הסתלקות
רבי יחיאל מיכל צבי איז אומגעקומן אויף קידוש השם, י' תמוז ה'ת"ש, הי"ד.
פאמיליע
רבי יחיאל מיכל צבי האט געהייראט מרת מרים א טאכטער פון אברהם חנוך העניך זילביגער פון ציעשינאוו. זי איז אומגעקומען אויף קידוש השם צוזאמן מיט זעקס קינדער. דער איינער זון וואס האט איבערגעלעבט:
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:צאנז קאַטעגאָריע:קשאנאוו
איגאר טאם
איגאר יעווגעניעוויטש טאם (רוסיש : И́горь Евге́ньевич Та́мм; 8טן יולי 1895 - 12טן אפריל 1971) איז געווען א רוסישער פיזיקער און מאטעמאטיקער, געווינער פונעם נאבעל פריז פאר פיזיק אין 1958.
טאם איז געבוירן געווארן אין וולאדיוואסטאק און דערנאך האט געוואוינט און שטודירט אין קיראוואגראד (היינט אין אוקראינע). אין די יארן 1913-1914 האט ער שטודירט אין עדינבורג אוניווערסיטעט, און דערנאך אין מאסקווע ביז 1918.
קאַטעגאָריע:רוסן קאַטעגאָריע:פיזיקער קאַטעגאָריע:מאטעמאטיקער
ריין (טייך)
ריין קאַניאן, שווייץ|קליין|250פיקס דער ריין (מערב פריזיש Ryn) איז איינער פון די לענגסטע און וויכטיגסטע טייכן אין אייראפע. זיין לענג איז 1230 ק"מ, און מער ווי 2000 קובישע מעטער וואסער גיסן ארויס יעדע סעקונדע. דער נאמען ריין שטאמט פון מיטל הויך דייטש: רין.
דער ריין פלוסט פון גריזאן אין די מזרחדיקע שווייצער אלפן ביזן צפון ים בארטן אין האלאנד. ער איז דער צוועלפטער לענגסטער טייך אין אייראפע, און איז לאנג 1233 ק"מ.
שווייץ
דער הויפט פארט איז באזעל.
שטעט
חשובע שטעט אויף די ברעגן פונעם ריין זענען: כור, שאַפֿהאוזן, באזעל (שווייץ), וואדוץ (ליכטנשטיין), שטראסבורג (צרפת), קאנסטאַנץ, קארלסרוע, שפייער, מאנהיים, לודוויגסהאַפֿן, ווארמז, מיינץ, וויסבאַדן, קאבלענץ, באן, קעלן, לעווערקוזן, דיסלדארף, קרעפֿעלד, דיסבורג (דייטשלאנד), ארנהעם און ראטערדאם (האלאנד).
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:טייכן אין אייראפע קאַטעגאָריע:שווייץ קאַטעגאָריע:עסטרייך קאַטעגאָריע:דייטשלאנד קאַטעגאָריע:האלאנד
משה גאלדשטיין
רבי משה בן יהודה גאלדשטיין איז געווען דער מזכיר פון מונקאטשער כולל, א שרייבער און ספרים ארויסגעבער.
ער איז אומגעקומען ביי די צווייטע וועלט קריג.
ספרים
קאטעגאריע:מחברי ספרים
לאקאמאטיוו
שמאל|ממוזער|250px|א דאַמף־לאָקאָמאָטיוו מאדעל A4 פון דער בריטישער באן פירמע LNER שמאל|ממוזער|250px|א דייטשער דאַמף־לאָקאָמאָטיוו אויף א דרייער א לאקאמאטיוו (פון לאטיין: loco motivus) איז אן אייזנבאן פארמיטל וואס פארזארגט די באוועגונגס-קראפט צו א באן. דער איינציקער צוועק פונעם לאקאמאטיוו איז צו פירן די וואגאנען פון דער באן אויף די שינעס. פון דער אנדערער זייט, פילע באנען שליסן איין פארמיטלען מיטן אייגענעם באוועגונגס־קראפט אין די וואגאנען; דאס ווערט נישט גערעכנט קיין לאקאמאטיוון, נאר מאטאר־וואגאנען. היינט איז מער פארשפרייט צו ניצן מאטאר־וואגאנען פאר פאסאזשירן באנען. אבער די צווישן־שטעט באנען און לאסט־באנען ניצן יא לאקאמאטיוון.
טראדיציאנעל טוט דער לאקאמאטיוו ציען די באן. ווען מען קומט אן צום ציל, דארף מען צעשיידן דעם לאקאמאטיוו פון דער באן און מען מוז אים ארומפירן צו שלעפן די באן צוריק פון דער צווייטער זייט. ביי מאדרענע עלעקטרישע לאקאמאטיוון איז מער נישט נייטיק דאס צו טון. דער פירער פון דער באן האט אויך א פיר־קאמער אין דעם צווייטן עק פון דער באן און קען קאנטראלירן דעם לאקאמאטיוו פון דער ווייטנס, אזוי אז דער לאקאמאטיוו שטופט די באן ביי דער צוריק־רייזע. די סיסטעם ווערט ברייט געניצט אויף די גיכבאנען, ווי למשל די יאפאנישע שינקאנסען און די פראנצויזישע TGV.
היסטאריע
די ערשטע לאקאמאטיוון האבן געארבעט מיט א דאמפמאטאר, און האבן געברענט קוילן, האלץ אדער אויל. דאס איז געווען דער מערסטער געווינלעכער טיפ לאקאמאטיוו ביז דער צווייטער וועלט-מלחמה.
אין 1814 האט דזשארדזש סטיוונסאן געבויט א דאַמף־לאָקאָמאָטיוו וואו ער האט געארבעט אין קילינגווערט קוילן־שאכטע. דאס איז געווען דער מוסטער פאר די לאקאמאטיוון וואס מען האט דעמאלסט אנגעהויבן צו בויען וואס האט געברענגט די אנטוויקלונג פון די באנען.
קאַטעגאָריע:באן טראנספארט
ליהיא לאפיד
ליהיא לאפיד (געבוירן 12טן מיי 1968) איז א ישראלישע זשורנאליסטקע, סאציאל אקטיוויסט און מחבר, ווייב פון יאיר לפיד.
ביאגארפיע
זי איז געבוירן געווארן אין עַרַד מיטן נאמען ליהיא מאַן, צו תלמה און רפאל (רפי) מאן, אן אייניקל פון רבי משה אביגדור עמיאל. אין דער עלטער פון 9 יאר איז זי אריבערגעצויגן פון ערד מיט איר פאמיליע צו רמת השרון וואו אירע עלטערן פארמאגן א קראָם פאר האנדקראפט און יודאיקא. זי האָט געלערנט מיט טעלמא יעלין פּלאַסטיק-קונסטן, פאָטאָגראַפיע אין קאמערא אבסקורא.
קאַטעגאָריע:ישראלים קאַטעגאָריע:זשורנאליסטן
ישראל דוד הורוויץ
רבי ישראל דוד הורוויץ זצ"ל (כ"ג תשרי ה'תרנ"ט - י"ז טבת ה'תשכ"ז), דער שענדישאוו-שאצער רבי פון ניו יארק.
אפשטאם
רבי ישראל דוד איז געבוירן אין שענדישאוו אין שמחת תורה ה'תרנ"ט, צו זיין פאטער הרב טוביה הורוויץ, רב אין שענדישאוו, א זון פון הרב אברהם הורוויץ, רב אין שענדישאוו, א זון פון הרב יעקב הורוויץ, רב אין מעליץ, א זון פון הרב נפתלי צבי הורוויץ דער ראפשיצער רב. און צו זיין מוטער מרת טשארנע א טאכטער פון הרב אשר משה לעמל דים.
רבנות
אין יאר ה'תרפ"ח איז רבי ישראל דוד געפארן וואוינען אין אמעריקא, ער האט דארט געעפענט דעם שאצער בית המדרש אין ניו יארק. ער האט געפירט אן אפענע שטוב, ווי אלע געסט האבען געפילט א נאנטקייט. ער איז געווען אן אקטיווער מיטארבעטער אין פארשידענע וואוילטעטיגע און תורה'דיגע ארגאניזאציעס אין אמעריקא.
הסתלקות
רבי ישראל דוד איז נפטר געווארן אין יאר ה'תשכ"ז.
פאמיליע
רבי ישראל דוד האט געהייראט מרת יענטל א טאכטער פון הרב מאיר מאשקאוויטש, רב אין שאץ. זי איז נפטר געווארן זייער יונג איבערלאזנדיג פיר קליינע קינדער. זייערע קינדער: בזיווג שני האט ער געהייראט די טאכטער פון רבי איתמר פון נאדווארנא.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:מעליץ
טאלקאוואנא
טאַלקאַוואַנאָ (שפאניש: Talcahuano) איז שטאָט פֿון טשילע. אין 2002 איז איר באפעלקערונג 171,383.
600px|קליין|צענטער|פאנאראמע פון פארט אין טאלקאוואנא
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:שטעט אין טשילע קאַטעגאָריע:פארט שטעט אין דרום אמעריקע
שמואל סאלאנט
שמאל|קליין|250px|רבי שמואל סאלאנט
רבי שמואל סאלאנט (ב' שבט ה'תקע"ו - כ"ט אב ה'תרס"ט) איז געווען רב און אב"ד פון דער אשכנזישער קהילה אין ירושלים במשך 44 יאר.
תולדות חייו
הרב סאלאנט איז געבוירן ב' שבט ה'תקע"ו אין דער שטאט קיידאן, ליטא, און איז געווארן באוואוסט אלס דער 'קיידאנער עילוי'. נאכהער האט ער געלערט אין סאלאנט ביי רב צבי ברוידא, און אין דער וואלאזשינער ישיבה. צו דרייצן יאר האט ער חתונה געהאט מיט דער טאכטער פון רב אברהם שמעון טרויב. דער זיווג איז נישט געלונגען און זיי האבן זיך גע'גט נאך דריי יאר. הרב סאלאנט האט געווארט ביז זיין גרושה האט געטראפן א צווייטן זיווג, דערנאך האט ער געזוכט א שידוך פאר זיך אליין. ווען זיין פאטער איז געווען אין דער שטאט סאלאנט, האט צו אים געוואנדן דער ארטישע רב הרב יוסף זונדל סאלאנטער און געבעטן ר' שמואל אלס איידעם, האט זיין פאטער מסכים געווען.
נאך דער פטירה פון הר"ר זונדל סאלאנט איז הרב שמואל באשטימט אלס רב פון ירושלים.
קאַטעגאָריע:ליטווישע רבנים קאַטעגאָריע:רבנים אין ירושלים
דברי יהונתן
דברי יהונתן איז א ספר אפגעשריבן דרשות פון רבי יהונתן אייבשיץ. געדריקט אין יאר תרס"ח
הסכמות
דאס ספר האט הסכמות פון רבי יעקב ארינשטיין אב"ד לבוב בעמח"ס ״ישועות יעקב״, רבי יעקב לאבערבוים אב"ד סטריא, בעמח"ס ״נתיבות המשפט״ אוןרבי מרדכי זאב אורינשטיין.
קאַטעגאָריע:ספרים
פארבאנד פאר די מיטלענדישע לענדער
דער פארבאנד פאר די מיטלענדישע לענדער ( UfM) איז אַ האַנדל בלאָק פון 42 מיטלענדישע לענדער. אויך זענען די אַראַבישע ליגע און דער אייראפעישער פארבאנד מיטגלידער פון דעם פאַרבאַנד פאר די מיטלענדישע לענדער.
קאַטעגאָריע:אינטערנאציאנאלע ארגאניזאציעס
ערמאנט
ערמאנט איז א דערפל אין ראמאפא, ראקלענד קאונטי, ניו יארק. דאס דערפל איז געגרינדעט און באזירט געווארן אין יאר 1991. עס געפונט זיך צפון פון ניו זשערסי, מזרח פון סאפערן, דרום פון מאנסי און מאנטעבעלא און מערב פון טשעסנאט רידזש. דער פאראייניגטע שטאטן צענזוס ביורא שאצט אפ די באפעלקערונג 8,628 (2010).
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:ניו יארק קאַטעגאָריע:דערפער אין די פאראייניגטע שטאטן קאַטעגאָריע:ראקלענד קאונטי
שמע ישראל
שמע ישראל איז דער פסוק אין ספר דברים וואס זאגט עדות אויף אן איינציגע גאט און איז איינע פון די גרונט-פרינציפן אין די יידישע אמונה.
מען זאגט עס ביי קריאת שמע צוויי מאל א טאג און ווי אויך פארן גיין שלאפן. אויך זאגט מען דאס פארן טויט, בפרט ווען איינער ווערט געהארגעט אויף קידוש השם.
אין די ספר תורה שרייבט מען די אותיות עי"ן און דל"ת גרויס.
קאטעגאריע:יידישקייט
רעננה
רעננה איז א שטאט אין צענטער דיסטריקט פון ישראל. צו מזרח געפינט זיך די שטאט כפר סבא און צו דרום־מערב הרצליה. רעננה האט געהאט א באפעלקערונג פון 71,686 אין 2016. רוב איינוואוינער זענען געבוירן אין ישראל, אבער ס׳איז פאראן א גרויסער טייל אימיגראנטן פון אמעריקע און אייראפע.
היסטאריע
קאַטעגאָריע:שטעט אין ישראל
לאגאריטם
קליין|upright=1.35|alt=גראפיק וואס ווייזט א לאגאריטם קרומע, וואס גייט אריבער דער x-אַקס וואו x איז 1 און ציט זיך צו מינוס אין־סוף לענגאויס דער y-אַקס.|דער [[גראפיק פון א פונקציע|גראפיק פונעם לאגאריטם צו באזע 2 גייט אריבער דער x אַקס (האריזאנטאלע אַקס) ביי 1 און גייט אדורך די פונקטן מיט קאארדינאטן, , און . צום ביישפיל, , ווייל דער גראפיק ווערט וואס נענטער צו דער  y אַקס, אבער דערגרייכט זי נישט און גייט נישט אריבער איר.]]
דער לאגאַריטם פון א נומער איז דער פאטענץ מיט וואס א געוויסער נומער, די באזע, דארף ווערן געהעכערט צו פראדוצירן יענעם נומער. למשל, דער לאגאריטם פון 1000 צו באזע 10 איז 3, ווייל 1000 איז 10 צום פאטענץ 3: בדרך כלל, אז, דעמאלסט y איז דער לאגאריטם פון x צו באזע b, און מען שרייבט (y = logb(x. אין דעם פריערדיקן ביישפיל,
געזעצן פון לאגאריטמען
די געזעצן אונטן האלטן פאר יעדער \ a, b, c וואס זענען פאזיטיווע רעאלע צאלן, אבער די באזע פון די לאגאריטמען קען נישט זיין 1. פראקטיש ניצט מען א באזע גרעסער פון 1.
רעפֿערענצן
קאַטעגאָריע:מאטעמאטיק
סטאקוועל אונטערגרונט סטאנציע
סטאקוועל איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אין סטאקוועל, דרום לאנדאן. די סטאנציע ווערט באדינט דורך די וויקטאריע און נארדערן ליניעס.
די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 2.
היסטאריע
די סטאנציע האט מען געעפנט אפיציעל דעם 4טן נאוועמבער 1890 ווי די דרום סוף־סטאנציע פון לאנדאנ'ס ערשטער טיף-ניווא אונטערגרונט באן, די סיטי און דרום לאנדאנער באן. די באן דינסט האט אנגעהויבן א מאנאט נאכהער, דעם 18טן דעצעמבער 1890.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:וויקטאריע ליניע סטאנציעס קאַטעגאָריע:נארדערן ליניע סטאנציעס
סיטי פון לאנדאן
די סיטי פון לאנדאן ( שטאט פון לאנדאן) איז א קליינער שטח אין גרויסלאנדאן, ענגלאנד וואס איז אריגינעל געווען די שטאט לאנדאן. זי האט דעם סטאטוס פון א שטאט אין דעם פאראייניגטן קעניגרייך שוין פון אדם הראשון'ס צייטן. דער סיטי'ס גרענעצן האבן זיך כמעט נישט געענדערט זייט דער מיטל אלטער. דער שטח פון דער סיטי איז 1.12 קוואדראט מייל (2.90 קוואדראט ק"מ), און דערפאר איז מען געוואוינט צו רופן די סיטי דעם Square Mile (קוואדראט מייל).
די סיטי ווערט געפירט דורך דעם לארד בירגערמייסטער פון לאנדאן און דער סיטי פון לאנדאן קארפאראציע.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:לאנדאן קאַטעגאָריע:גראפנשאפטן אין ענגלאנד
אשפארד אינטערנאציאנאל באן סטאנציע
אשפֿארד אינטערנאציאנאלע באן סטאנציע איז א באן סטאנציע אין אשפארד, קענט, וואס איז באדינט דורך סאדאיסטערן, סאדערן און אייראסטאר. די אינטערנאציאנאלע באנען ניצן פעראנען 3 און 4.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין קענט
זארגעהירזש
זארגעהירזש (באטאנישער נאמען Sorghum bicolor), ברייט גערופֿן זארגע, איז אַ מין גראָז קולטיווירט פֿאַר זייַן קערל, וואָס ווערט געניצט פֿאַר עסנוואַרג פֿאַר מענטשן, שפייז פאר בעלי חיים און עטאַנאָל פּראָדוקציע. זארגעהירזש קומט אורשפרינגלעך פֿון אפריקע, און ווערט איצט ברייט קולטיווירט אין טראפישע און סובטראפישע ערטער. ה איז דער וועלט'ס פינפט-מערסט וויכטיק קאַשע גערעטעניש נאָך רייַז, ווייץ, קוקוריזע און גערשטן, מיט 59,34 מיליאן מעטרישע טאָן פון יערלעך גלאבאלער פראָדוקציע אין 2018. . S. bicolor איז טיפיש אַ יערלעכער פֿלאנץ, אָבער עטלעכע קולטיוואַרן זענען פֿיל־יאריק. ער וואקסט אין קלומפן וואָס קענען דערגרייכן א הייך מער ווי 4 מעטער. דאָס קערל איז קליין, צווישן 2-4 מ״מ אין דיאַמעטער.
די פֿירנדיקע פראָדוצירער פון S. bicolor אין 2011 זענען געווען ניגעריע, (12.6%), אינדיע (11.2%), מעקסיקע (11.2%) און די פאַראייניקטע שטאַטן (10.0%). זאָרגעהירזש וואַקסט אין אַ ברייטער קייט פון טעמפעראַטורן, הויכע הייכן און גיפֿטיקער ערד, און קענען צוריקוואקסן נאָך א לענגערן טריקעניש.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:גראזן קאַטעגאָריע:תבואה
טשארטקאוו
קליין|100px|הערב קליין|טארנאפאלער פראווינץ
היסטאריע
טשארטקאוו ווערט דערמאנט צום ערשטן מאל אין 1522, ווען דער פוילישער מלך סיגיזמונט דער אלטער האט געגעבן דעם באזיץ צום שטעטל צו יעזשי טשארטקאווסקי און געגעבן אים רשות צו געבן דאס שטעטל זיין נאמען, טשארטקאוו. דאס שטעטל האט אויך באקומען מאגדעבורג רעכטן. ביי די פויליש־טערקישע מלחמות האט די אטאמאנישע אימפעריע איבערגענומען דאס שטעטל (1673-1683). עס איז געווען א טייל פונעם טערקישן פראווינץ פאדאליע, מיט הויפטשטאט קאמעניץ, וואס האט עקזיסטירט צווישן די יארן 1672-1699.
נאך דער ערשטער טיילונג פון פוילן, איז טשארטקאוו געקומען אונטער עסטרייכער הערשאפט (1772-1918), און איז געווען דער צענטער פונעם טשארטקאווער באצירק. אין 1919 האבן די פוילישע איינגענומען דאס שטעטל, וואס איז געווען אין דער טארנאפאלער וואויוואדעשאפט פון דער צווייטער פוילישער רעפובליק ביז סעפטעמבער 1939. אין 1931 האט דאס שטעטל געהאט 19,000 איינוואוינער, 22.8 פראצענט פון זיי אוקראינישע (פראוואסלאוונע), 46.4 פראצענט פאלאקן (קאטאליקן), און 30 פראצענט יידן.
יידישע היסטאריע
אין טשארטקאוו האבן געוואוינט אסאך חסידים. דער ערשטער אדמו"ר פון טשארטקאוו איז געווען רבי דוד משה פרידמאן,א זון פונעם רוזשינער. רבי דוד משה'ס זון איז געווען רבי ישראל פרידמאן (נפטר געווארן אין תרצ"ד). נאך רבי ישראל האבן זיינע צוויי זין, רבי נחום מרדכי און רבי דוב בער געפירט צוזאמען. רבי דוב בער'ס זון, רבי שלמה, האט געפירט די רביסטעווע ביז זיין פטירה אין תשי"ט. אום 26סטן אויגוסט 1942,  2:30 פארטאגס, האבן די דייטשע שוצפאליציי אנגעהויבן ארויסטרייבן די יידן פון זייערע הייזער. זיי האבן זיי געטיילט אין גרופעס פון זאלבע 120, און זיי אריינגעשטופט אין פראכט וואגאנען, און אזוי האבן זיי דעפארטירט 2000 יידן אין בעלזשיץ פארניכטונגס לאגער.
פרשת וישב
די פרשה פון וישב איז די ניינטע אין סדר בראשית. עס הייבט זיך אן ביי קאפיטל ל"ז און ענדיגט זיך ביי פסוק כ"ג פון קאפיטל מ'.
געווענליך קומט עס אויס א שבת פאר חנוכה אדער די ערשטע שבת חנוכה.
און די פרשה רעדט מען פון יוסף הצדיק און די ברידער, פון מכירת יוסף, די מעשה פון יהודה און תמר, מעשה פוטיפר און יוסף מיטן שר המשקים און שר האופים אין תפיסה.
וישב
מוסיוף שול
קאַטעגאָריע:שולן קאַטעגאָריע:ירושלים
דרום אפריקע
דרום אַפֿריקע, אפיציעל די רעפובליק פון דרום אפריקע (,, זולו: iRiphabhuliki yaseNingizimu Afrika), איז דאס לאנד וואס געפינט זיך ביים דרום שפיץ פון אפריקע. זי גרענעצט זיך מיט די אטלאנטישן און אינדיאנער אקעאנען אויף א בארטן־ליניע לאנג 2,798 קילאמעטער, און מיט די לענדער נאמיביע, באצוואנע, זימבאבװע, מאזאמביק, סוואזילאנד און לעסאטא (אן אומאפהענגיק לאנד אינגאנצן ארומגערינגלט פון דרום אפריקע). דרום אפריקע איז א מיטגליד אין דער קאמאנוועלט. די עקאנאמיע פון דרום אפריקע איז די גרעסטע אין אפריקע און די 24סטע גרעסטע אין דער וועלט. דערפאר איז זי די מערסט אנטוויקלט לאנד - סאציאליש, עקאנאמיש און אינפראסטרוקטואליש - אויפן קאנטינענט.
די גרעסטע שטאט איז יאהאניסבורג. דרום אפריקע האט דריי הויפטשטעט: דער פארלאמענט איז אין קאפשטאט, די רעגירונג זיצט אין פרעטאריע און דאס העכסטע געריכט איז אין בלומפאנטיין. ס'זענען פאראן 11 נאציאנאלע שפראכן; די ערשטע צוויי זענען אפריקאנס און ענגליש.
די עקאנאמיע פון דרום־אפריקע איז די צווייט גרעסטע אין אפריקע, און די 34סט גרעסטע אין דער וועלט.
דער היינטיקער פרעזידעט פון דרום אפריקע איז יאקאב זומא.
באנטו פארשפרייטונג
זידלונגען פון באנטו רעדנדיקע פעלקער האבן שוין געוואוינט דרום פונעם טייך לימפאפא אינעם 5טן יארהונדערט. די ערשטע אייזנווערק האלט מען אז זי שטאמט פון 1050.
ווען די אייראפעער זענען ערשט אנגעקומען אין דרום אפריקע זענען די צוויי גרעסטע גרופעס פעלקער געווען די קאזע און זולו פעלקער.
פארטוגעזישע איינפלוס
אין 1487 האט דער פארטוגעזישער אויספארשער בארטאלאמיע דיאז געפירט די ערשטע אייראפעאישע רייזע אנצוקומען אין דרום אפריקע.
אין 1652 האט יאן וואן ריבעק קאלאניזירט דעם קאַפ פאר דער האלענדישער מזרח אינדיע געזעלשאפט.
אין 1867 האט מען געפונען אין דרום אפריקע דימענטן און אין 1884 גאלד. צוליב דעם זענען גאר א סך מענטשן געקומען פון אייראפע וואס האבן געהאפט צו ווערן רייך אין דרום אפריקע.
אין 1880-81 איז פארגעקומען די ערשטע באער מלחמה.
געאגראפיע
דרום אפריקע איז דער סאמע דרומסטער ראיאן אין אפריקע, מיט א בארטן לענגער ווי 2,500 ק"מ לענגאויס צוויי אקעאנען (דרום אטלאנטיק און אינדישער). מיט א שטח פון 1,219,912 קוואדראט ק"מ איז דרום אפריקע דאס 25סטע גרעסטע לאנד אין דער וועלט, בערך אזוי גרויס ווי קאלאמביע.
מאַפֿאַדי אין דער דראקנסבערג בארגקייט, הויך 3,450 מעטער, איז דער העכסטער שפיץ אין דרום אפריקע. אחוץ די פרינץ עדווארד אינזלען ליגט דאס לאנד צווישן גארטל ליניעס 22º און 35ºS און צווישן מערידיאנען 16º און 33ºE.
דאס אינלאנד פון דרום אפריקע באשטייט פון א ריזיקן פלאכן פלאטא הויך פון 1,000 מעטער ביז 2,100 מעטער, וואס ווערט העכער אין מזרח און גייט ביסלעכווייז אראפ קיין דרום און דרום־מערב. דער פלאטא איז ארומגענומען מיט בערג וואס זייער העכסטער טייל, די דראקנסבערג, ליגט צו מזרח.
קלימאט
צוליב דעם וואס דרום אפריקע איז ארומגענומען מיט די אטלאנטישע און אינדישע אקעאנען אויף דריי זייטן, און דאס לאנד געפינט זיך אינעם דרום האלב-קיילעך, און די בערג אין צפון נענטער צום עקוואטאר, איז איר קלימאט אין אלגעמיין טעמפעראט. אין דרום־מערב פון לאנד איז דער קלימאט גאנץ ענלעך צום מיטלענדישן ים מיט נאסע ווינטערן און ווארעמע טרוקענע זומערן. אין דעם געגנט פראדוצירט דאס וויין פון דרום אפריקע.
בעלי חיים
קליין|דרום אפריקע זשיראפן, קרוגער נאציאנאלער פארק דאס בושפעלד האט פארשידענע זויגערס איינשליסנדיק טראנסוואל לייבן, אפריקאנישע לעמפערטן, דרום אפריקע פאנטערן, ווייסע נאזהארנס, בלויע ווילדעביסט, קודוס, אימפאלעס, היענעס, היפאפאטאמען און דרום אפריקע זשיראפן.
פאליטיק
דרום אפריקע איז א פארלאמענטארישע רעפובליק, און דער פרעזידענט איז ראש מלוכה און אויך דער הויפט פון דער רעגירונג. פארלאמענט האט צוויי הייזער, די נאציאנאלע פארזאמלונג (דאס נידעריגע הויז) און דער נאציאנאלע פראווינצן־ראט (דאס העכערע הויז). די נאציאנאלע פארזאמלונג באשטייט פון 400 מיטגלידער וואס ווערט דערוויילט יעדע פינעף יאר דורך פראפאצאנעלע רעפרעזענטאציע. דער נאציאנאלע פראווינצן־ראט באשטייט פון 90 מיטגלידער, פון יעדן איינעם פון די ניין פראווינץ לעגיסלאטורן צען מיטגלידער. דער פרעזידענט ווערט דערוויילט פון דער נאציאנאלער פארזאמלונג נאך די פארלאמענטארישע וואלן. דער פרעזידענט באשטימט א וויצע־פרעזידענט און מיניסטארן.
אין די לעצטע וואלן וואס זענען פארגעקומען דעם 7טן מיי 2014 האט די אפריקאנישע נאציאנאלע קאנגרעס באקומען 62.2% פון די שטימען און 249 זיצן, און די הויפט אפאזיציע, דער דעמאקראטישער אליאנץ, האט באקומען 22.2% פון די שטימען און 89 זיצן.
דרום אפריקע האט נישט קיין אפיציעלע הויפטשטאט. פארלאמענט זיצט אין קאפשטאט, דער פרעזידענט און קאבינעט פירן פון פרעטאריע, די אדמיניסטראטיווע הויפטשטאט, דער הויפט אפעל־געריכט זיצט אין בלומפאנטיין, און דער קאנסטיטוצאנעלער געריכט פון דרום אפריקע זיצט אין יאהאנעסבורג. די אמבאסאדעס פון פרעמדע לענדער זענען מערסטנס אין פרעטאריע.
אויסלענדישע באציאונגען
דאס לאנד, אלס פארבאנד פון דרון אפריקע, איז געווען א גרינדער מיטגליד פון די פאראייניגטע פעלקער. דער דעמאלסדיקער פרעמיער מיניסטער, יאן סמאטס, האט געשריבן די הקדמה צום פאראיינגטע פעלקער טשארטער. דרום אפריקע איז אויך א גרינדער מיטגליד פון דער אפריקאנישן פארבאנד און האט די צווייטע געסטע עקאנאמיע פון אלע אירע מיטגלידער.
דעם 24סטן אויגוסט 2010 האבן דרום אפריקע פרעזידענט יעקב זומא און כינעזישער פרעזידענט הו דזשינטאא געחתמ׳עט דעם ביידזשינג אפמאך פאר א ״סטראטעגישער שותפות״ אין פאליטישע און עקאנאמישע ענינים.
אדמיניסטראטיווע אפטיילן
דרום אפריקע האט ניין פראווינצן וואס ווערן געהערשט דורך א לעגיסלאטור וואס ווערט געוויילט יעדע פינעף יאר. דער לעגילאנטור וויילט א פרעמיער מיניסטער, און דער פרעמיער מיניסטער קלויבט אויס אן עקסעקוטיוו. לויט דער קאנסטיטוציע פון דרום אפריקע האבן די פראווינץ עקסעקוטיוון שליטה אין די פעלדער פון געזונט, בילדונג, פובליקע באהויזונג און טראנספארט.
פראווינצן
די ניין פראווינצן פון דרום אפריקע זענען:
עקאנאמיע
thumb|upright|דער [[JSE Limited|JSE איז די גרעסטע בערזע אויפן קאנטינענט פון אפריקע.]] דרום אפריקע האט א געמישטע עקאנאמיע, די צווייטע גרעסטע אין אפריקע נאך ניגעריע. אין פארגלייך מיט אנדערע לענדער אין אונטער-סאהארא אפריקע האט דרום אפריקע אין פארהעלטעניש א הויכע ברוטא אינלענדישן פראדוקט פאר א מענטש ($11,750 אין 2012). טראץ דעם האט דאס לאנד א גאנץ הויכע ראטע פון ארעמקייט און ארבעטלאזקייט.
נאך 1994 האט די רעגירונג פאליטיק אראפגענידערט אינפלאציע, סטאבליזירט פובליקע פינאנצן און צוגעברענגט אויסלענדישן קאפיטאל, דאך איז די געוואוקס געווען נידעריג. פון 2004 האט די עקאנאמיע אנגעהויבן זיך פארגרעסערן.
אנדערש ווי די מערסטע פון דער וועלט׳ס ארעמע לענדער, האט דרום אפריקע נישט קיין בליענדיקע היימישע עקאנאמיע. נאר 15% פון שטעלעס אין דרום אפריקע זענען אינעם היימישן סעקטאר, אין פארגלייך מיט העלפט אין בראזיל און אינדיע און קנאפע דריי־פערטל אין אינדאנעזיע. וועלט באנק פארשונג ווייזט אז דרום אפריקע האט פון די ברייטסטע ריסן צווישן פער מענטש ברוטא אינלענדישער פראדוקט קעגן איר מענטשליכע אנטוויקלונג אינדעקס ראנג, און בלויז באצוואנע האט א גרעסערן ריס.
דרום אפריקע איז א פאפולערער טוריסטן ציל און א שיינער טייל פון איינקומפט קומט פון טוריזם. די אימיגראנטן אין דרום אפריקע וואוינען אין שוואכע צושטאנדן.
די פרינציפעלע האנדל שותפים פון דרום אפריקע זענען—אחוץ אנדערע אפריקאנישע לענדער—דייטשלאנד, די פאראייניגטע שטאטן, כינע, יאפאן, דאס פאראייניגטע קעניגרייך און שפאניע.
וויסנשאפט און טעכנאלאגיע
עטלעכע וויכטיקע וויסנשאפטלעכע און טעכנאלאגישע אנטוויקלונגען שטאמען פון דרום אפריקע. דער ערשטער מענטש-צו-מענטש הארץ איבערפלאנץ איז אויסגעפירט געווארן דורך הארץ־כירורג כריסטיאן בארנארד אין גרוט סכור שפיטאל אום דעצעמבער 1967; מאקס טיילער האט אנטוויקלט א וואקסין קעגן געלן פיבער; אלאן מאקלאוד קארמאק האט פיאנירט קאמפיוטירטע טאמאגראפיע; און אהרן קלוג האט אנטוויקלט קריסטאלאגראפישע עלעקטראן מיקראסקאפיע טעכניקן. אחוץ דעם פאל פון בארנארד, זענען די אלע פארשריטן געווארן אנערקענט מיט נאבעל פריזן.
דרום אפריקע האט א היפשע אסטראנאמיע געמיינדע, מיט דעם דרום אפריקע גרויסן טעלעסקאפ, דער גרעסטער אפטישער טעלעסקאפ אינעם דרום האלבקיילעך.
דעמאגראפיע
דרום אפריקע איז א לאנד פון בערך 50 מיליאן מענטשן מיט פארשידענע קולטורן, שפראכן און רעליגיעס.
מעלאן
קליין|250px|א מעלאן דער מעלאן איז א גרינס פון מין קוקורביטע Cucurbita, א קרוב פון דער אוגערקע, קאבאק און קירבעס. מ'רופט סיי דעם פלאנץ און סיי דעם פרוכט "מעלאן".
דרום אפריקע
דעמאגראפיע
לויטן צענזוס פון 2011 וואוינען אין דרום אפריקע:
די שווארצע זענען פון פארשידענע אפריקאנישע גרופעס פון די פארשידענע געגנטן אין לאנד, מיט אנדערע קולטורן און אנדערע שפראכן. אויך זענען געקומען אין דרום אפריקע במשך די יארן שווארצע פון אנדערע טיילן פון אפריקע.
די ווייסע זענען בעיקר פון צוויי גרופעס, די וואס רעדן ענגליש און די וואס רעדן אפריקאנס. די אפריקאנער זענען אייניקלעך פון די אימיגראנטן פון האלאנד, דייטשלאנד, בעלגיע און פראנקרייך, וואס זענען געווען די ערשטע אייראפעאישע אימיגראנטן אין די 17טן און 18טן יארהונדערטער. די ענגליש רעדער זענען אייניקלעך פון די בריטישע קאלאניסטן פונעם 19טן יארהונדערט, צוזאמען מיט שפעטערדיקע אימיגראנטן פון אייראפע, איינשליסנדיק יידן וואס זענען געקומען מערסטנס פון ליטא אין אנהייב 20סטן יארהונדערט.
יידן אין דרום אפריקע
די יידישע געמיינדע אין דרום אפריקע ציילט עטלעכע 77,500 מענטשן און איז די גרעסטע יידישע געמיינדע אויפן קאנטינענט פון אפריקע. די גרעסטע זידלונגען פון יידן זענען אין יאהאנעסבורג, קאפשטאט און דורבאן.
געזונט
אין 2009 איז דער אריכות־ימים שאץ געווען 71 יאר פאר א ווייסן דרום־אפריקאנער און 48 יאר פאר א שווארצן דרום־אפריקאנער.
אין דרום אפריקע געפינט זיך דער דריטער גרעסטער שפיטאל אין דער וועלט, דער קריס האני באראגוואנאט שפיטאל.
דעלפין מעשה 2
דאלפין מעשה צוויי (ענגליש: "Dolphin Tale 2") איז א 2014 אמעריקאנער פאמיליע דראמא פילם באזירט אויף די ווירקליכע געשיכטע פון די רעטונג פונעם דעלפין מיטן נאמען "האפענונג".
וועבלינקען
קאטעגאריע:ענגליש שפראכיגע פילמען קאטעגאריע:2014 פילמען קאטעגאריע:אמעריקאנישע פילמען קאטעגאריע:דראמא קאטעגאריע:פלארידע
מארשמעלא
קליין|קאלירטע מארשמעלא מאַרשמעלאָ (ענגליש: marshmallow) איז א זיסווארג וואס ווערט געוויינטלעך געמאכט פון צוקער אדער קוקורוזע סירויפ, וואסער, געלאטין, דעקסטרויז און טעם פודערס. מארשמעלא ווערט באנוצט אין א סאך סארטן זיסווארג, אין עסנווארג, און אויך אין א טייל געטראנקען ווי הייסע שאקאלאד.
קאַטעגאָריע:זיסווארג
אחיהוד באן סטאנציע
אחיהוד באן סטאנציע איז א ישראל באנען פאסאזשירן באן סטאנציע נאנט צו דער זידלונג אחיהוד. די סטאנציע באדינט די זידלונג און אויך א נאנטע אינדוסטריעלע זאנע. די סטאנציע האט זיך געעפנט אום 20סטן סעפטעמבער 2017, ווען מען האט געענדיגט די עכו-כרמיאל אייזנבאן פראיעקט.
באדינונג
די סטאנציע ווערט באדינט דורך באנען אויף דער כרמיאל-באר שבע צווינשטעט ליניעס און אויך אויף דער חיפה פארשטאטישער ליניע קיין כרמיאל.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין ישראל
משה אביגדור עמיאל
שמאל|ממוזער|250px|הרב משה אביגדור עמיאל מברך בסיום המחזור הראשון של בית הספר העברי לטיסה, לוד, 1939 הרב משה אביגדור עמיאל (י"ב ניסן תרמ"ב, 1טן אפריל 1882 - י"ג ניסן תש"ה, 27סטן מערץ 1945) איז געווען א רב און דענקער, איינער פון די פירער פון דער מזרחי באַוועגונג און רעליגיעזער ציוניזם. ער האט געדינט ווי רב פון דער שומרי הדת געמיינדע אין אנטווערפן, און דערנאך ווי הויפט רב פון תל אביב.
ביאגראפיע
ער איז געבוירן געווארן אין דער שטאָט פּאָראָזאָוו אין גראָדנער געגנט פון רוסלאנד, דער עלטסטער זון פון רבי יעקב-יוסף עמיאל און רבקה עמיאל.
קאַטעגאָריע:רבנים אין אייראפע קאַטעגאָריע:רבנים אין ארץ ישראל קאַטעגאָריע:תל אביב קאַטעגאָריע:מזרחי
בראכטייל
left|thumb|250px|א לעקעך צעטיילט אויף [[פיר]] אין חשבון, א בראָכטייל איז צוויי נאטירלעכע צאלן ווען איינע פון זיי טיילט אפ די צווייטע. א בראכטייל איז אויסגעפארמט אזוי m\over n, ווען דער n, m זיינען נאטירלעכע צאלן. מען קען לייגן פאר דער בראכטייל א מינוס און באקומען א נעגעטיווער בראכטייל, און דאן רופט מען דאס א ראציאנאלע צאל.
ביישפיל: די נומערן 1\over 2, 4\over 3 זיינען ברוכטיילן.
דעצימאל בראך
ווען דער צעטיילער איז 10 אדער יעדער צאל אין די 10טע מדריגה (ווי 100, 1000 אא"וו) קען מען אים אויך שרייבן מיט א דעצימאל בראך. למשל דער טייל 1\over 2 (וואס איז 5\over 10 ווען מען טאפלט אים מיט פינף) קען מען אויך צייגן אויף אזא פארם 0.5
צוגאב
כדי צו פארבינדן צוויי ברוכטיילן, אויב די דענאמינאטארס זיינען גלייך, פארבינדן מיר נאר די ציילערס. צום ביישפיל:. און אויב די דענאמינאטארס זיינען אנדערש, זוכט מען דער קלענסטער געמיינזאמער טאפלונג פון די דענאמינאטארס, און מען טאפלט די צוויי ציילערס מיט א נומער וואס וועט צוברענגען די דענאמינאטארס צו דער קלענסטער געמיינזאמער טאפלונג, אזוי קען מען אפשאפן די דענאמינאטארס און פארבינדן ביידע ציילערס, און ביים באטרעף לייגן מיר דער קלענסטער געמיינזאמער טאפלונג ווי א דענאמינאטאר. (ליינט מער: קלענסטע געמיינזאמע טאפלונג)
קאַטעגאָריע:אריטמעטיק
סעאל
סעאָל איז די הויפטשטאט פון דרום קארעע, און איז די פינפטע גרעסטע שטאט איבער דער וועלט. סעאל האט אויך די צווייטע גרעסטע באפעלקערונג אין זיין מעטראפאליטען שטח, נאך טאקיא. ביז 1945, איז סעאל געווען הויפטשטאט פארן גאנצן קארעער האלבאינדזל, דערנאך ווען קארעע איז צעטיילט געווארן, איז סעאל אריבער צום דרום. עס געפינט זיך גאר נאנט צו דער דעמיליטאריזירטער זאנע, צווישן די צוויי צעטיילטע לענדער. די שטאט געפונט זיך אויף די ברעגעס פון האַן טייך, און איז די פאליטישע, פינאנציעלע, און קולטורעלע הויפטשטאט פון לאנד.
ספאנדזשבאב סקווערפענץ (כאראקטער)
קאטעגאריע:טעלעוויזיע כאראקטערן
סעאל
טראנספארטאציע איז ווי פאלגנד, ניין אונטערגרונט באן ליניעס, וואס דעקן איבער 100 קילאמעטער. 200 אויטאבוס רוטעס אין שטאט. אין דרום קארעע איז פארהאן די שנעלסטע באן אין דער וועלט נאך יאפאן, וואס פארבינדעט סעאל מיט די אנדערע שטעט.
די שטאט האט צוויי פליפעלדער, איינס די אלטע גימפא פליפעלד, וואס באדינט מערסטנס אינלאנדישע לופט פארקער. די צווייטע "אינטשאון אינטערנאציאנאלע לופטפעלד", איז געבויט געווארן אין יאר 2001.
קאַטעגאָריע:הויפטשטעט אין אזיע
יצחק פאנגער
הרב יצחק פאנגער (געב' 1971) איז א פרומער רעדנער אין ארץ ישראל.
ביאגראפיע
נאכן דינען אין צה"ל האט ער זיך געלערנט כינעזישע היילונגען און רייקי. צוויי יאהר האט ער געוואוינט אין די פאראייניגטע שטאטן און זיך אפגעגעבן מיט זיין פראפעסיע. דערנאך איז ער געפארן קיין אינדיע.
אין יאר תשנ"ה האט ער זיך צוריקגעקערט קיין ארץ ישראל וואו ער איז געווארן א בעל תשובה. תשנ"ח האט ער געהייראט און וואוינט אין מודיעין עילית.
ער איז א גאר גוטער רעדנער און איז באקאנט מיט זיין חוש פאר הומאר מיט וואס ער באנוצט זיך אסאך אין זיינע דרשות.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:בעלי תשובה
קאַטעגאָריע:דרשנים קאַטעגאָריע:ישראלים
קאראנעל
קליין|350px|פארט פון קאראנעל קאָראָנעל (שפאניש: Coronel) איז א שטאָט פֿון טשילע. אין 2002 איז איר באפעלקערונג געווען 95,527.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:שטעט אין טשילע קאַטעגאָריע:פארט שטעט אין דרום אמעריקע
פרשת מקץ
מקץ (ארויסגעזאגט: מיקייץ) איז די צעהנטע סדרה אין סדר בראשית.
עס זעצט פאָר צו דערציילן די מעשה פון יוסף אין מצרים.
עס געפאלט כמעט שטענדיג אום חנוכה.
מנהגים
אין סקווער איז דא א מנהג זיך צו שערן דייקא לכבוד שבת פרשת מקץ, ווייל אין די סדרה שטייט ווי מ'האט געשוירן יוסף הצדיק.
הפטורה
קאטעגאריע:ספר בראשית
קאנאנבורי באן סטאנציע
קאנאנבורי סטאנציע  איז א סטאנציע אויף די נארד לאנדאן און מזרח לאנדאן ליניעס פון דער לאנדאנער איבערגרונט אין דער לאנדאנער בארא פון איזלינגטאן אין צפון לאנדאן. די סטאנציע באדינט די געגנטן פון קאנאנבורי. זי איז אין טראוולקארט זאנע 2.
היסטאריע
די היינטיקע סטאנציע האט געעפֿנט אין 1870 א ביסל צו מערב פון א פֿריערדיקער סטאנציע. אין 2010 האט מען איבערגעגעבן פעראנען 1 און 2 פאר דער נייער מזרח לאנדאן ליניע, און מען האט געעפנט נייע פעראנען 3 און 4 פאר דער צפון לאנדאן ליניע.
ליניעס
קאַטעגאָריע:לאנדאנער איבערגרונט סטאנציעס
אברהם אבא גראסבארד
רבי אברהם אבא גראָסבאַרד (ה'תרנ"ג - כ"ו אב ה'תש"ו, 23סטן אויגוסט 1946) איז געווען א משגיח אין דער ישיבה אין פאנעוועזש, ליטע, און דער ערשטער משגיח פון דער פּאָניוועזשער ישיבה אין ארץ ישראל.
קאַטעגאָריע:ליטווישע ראשי ישיבות קאַטעגאָריע:משגיחים קאַטעגאָריע:רבנים פון בני ברק
קאַטעגאָריע:נקבר אין הר הזיתים
דעמיליטאריזירטע זאנע
א דעמיליטאריזירטע זאנע מיינט נישט אז די געגנט געהערט נישט צו איין לאנד אדער דעם צווייטן, עס קען געהערן מיט אן אויבערשאפט צו א לאנד, מיט שטעט אין דער זאנע. א נייטראלע געגנט, איז געווענליך דעמיליטאריזירט, אבער א דעמיליטאריזירט געגנט, מוז נישט מיינען נייטראל.
אין ישראל, ביים פייער שטילשטאנד אפמאך נאך דער אומאפהענגיקייט מלחמה, זענען עטלעכע געגנטן געווען דעמיליטאריזירט. ירושלים האט אינמיטן שטאט געהאט דאס קיינעמס לאנד געגנט (הפקר שטח). אויך אין לאטרון א געגנט פון 3 קילאמעטער, אין חולה טאל ביי דעם גרענעץ מיט סיריע, און אין דרום ביים גרענעץ מיט עגיפטן, אין ניצנה געגנט.
קאטעגאריע:מיליטער
פרשת ויגש
ויגש איז דער עלפטער פרשה אין סדר בראשית וואו מען ענדיגט דערציילן די סיפור פון יוסף הצדיק.
יהודה וויל באשוצן בנימין, יוסף דערקענט זיך צו די ברודער און יעקב קומט אראפ קיין מצרים.
יידישע קולטור
יידישע קולטור איז געווען א יידיש־שפראכיקע אויסגאבע וועלכע איז ארויסגעגאנגען אין ניו יארק אין די יארן פון 1938 ביז 2004.
דער גרינדער און ערשטער רעדאקטאר איז געווען דער שרייבער און דזשורנאליסט נחמן מייזל. דערנאך האט אים איבערגענומען יצחק גאלדבערג.
קאַטעגאָריע:יידישע זשורנאלן קאַטעגאָריע:פאראייניגטע שטאטן
דאקא
דאַקאַ איז די הויפטשטאט פון באנגלאדעש. דאקא געפעינט זיך אויף די ברעגן פונעם בוריגאנגע טייך, און איז איינע פון די גרעסטע שטעט אין דרום אזיע. דאקא איז אויך די גרעסטע שטאט אין באנגלאדעש, מיט א באפעלקערונג פון מער ווי 16 מיליאן אין 2011. ער איז די ניינטע גרעסטע שטאט אין דער וועלט.
די שטאט וואס מ'רופט היינט דאקא איז נאך נישט געווען וויכטיק ביזן יאר 1610, ווען דער כאן האט זיך געצויגן אהער פון ראדזשמאהאל.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:הויפטשטעט אין אזיע קאַטעגאָריע:באנגלאדעש
פעלדקירך
פעלדקירך (דייטשיש: Feldkirch), איז א שטאט אין פארארלבערג, אין מערב עסטרייך. די שטאט גרענעצט זיך מיט שווייץ און ליכטנשטיין. זי איז דער אדמיניסטראטיווער צענטער פונעם פעלדקירך באצירק. נאך דארנבירן איז די שטאט די צווייטע גרעסטע אין פארארלבערג אין טערמינען פון באפעלקערונג, מיט א ביסל מער איינוואוינערס ווי אין פארארלבערג'ס הויפטשטאט ברעגענץ. דער וועסטליכסטער פונקט אין עסטרייך געפינט זיך אין פעלדקירך אויפן ריין טייך, אינעם דריי-לענדער פונקט גרענעץ פון עסטרייך, שווייץ און ליכטנשטיין.
קליין|לינקס|א בליק אויף דער אלטשטאט פונעם שאטנבורג שלאס
היסטאריע
די הערליכע מיטל-אלטערישע שטאט פעלדקירך וואס בלייבט גוט אויפגעהיטן ביז צום היינטיגן טאג, איז ערווענט געווארן צום ערשטן מאל אלס א שטאט אין יאר 1218, נאכדעם וואס דער גראף הוגא פון מאנטפארט האט אויפגעבויט "שאטנבורג", א שלאס וואס ווערט פארעכנט אלס דער מערקווערדיגסטער טוריסטישער ארט אין פעלדקירך. שפעטער, אין יאר 1375, האט גראף הוגא פון מאנטפארט פארקויפט די שטאט און די הערשאפט פון פעלדקירך פארן הערצאג פון האפסבורג, לעאפאלד דער דריטער.
קליין|לינקס|א בליק אויף פעלדקירך
קליין|לינקס|די עלעקטרע-פאבריק געביידע אין פעלדקירך
די האפסבורגערס האבן פארוואלטעט זייערע געביטן און פארמעגנס אין פארארלבערג אפטוישנדיג צווישן טיראל און צווישן פאדערשט-עסטרייך (דייטשיש: Vorderösterreich). אין די שפעטערדיגע מיטל אלטער טעג, דורך דער "אפנצעלער" שלאכטן עפאכע (1405-1429) צווישן דעם האפסבורגער הערצאגטום פון סאנקט גאלען און צווישן די אפנצעלערס וועלכע זענען געווען אונטערגעארדנט צו זיי, האט זיך אנגעהויבן א פראצעס פון מאדערניזאציע אין די טעריטאריעס פונעם לאנד.
אין יאר 1925 דורך דער צווייטער וועלט קריג, אום 1טן אקטאבער 1943 איז פעדלקירך געווען א ציל פאר לופט-אנגריפן פון די פארבאנד-מאכטן. דער אורשפרינגליכער פלאן איז געווען צו באמבאדירן די "מעסערשניט" פאבריק וועלכע געפינט זיך נעבן אויגסבורג, אבער דאס וועטער איז געווען צימליך שלעכט יענעם טאג, און די פארבאנד-מאכטן האבן נישט געקענט דעגרייכן זייער ציל. אנשטאט דעם האבן זיי אויסגעוועלט פעלדקירך אלס זייער ערזעץ-ציל. אין יענעם איבערפאל, צווישן אנדערע זענען אומגעפער 100 מענטשן אומגעקומען אין א שפיטאל, דארט וואו איינע פון די באמבעס איז געפאלן. אויסער דער אינוואזיע פון די פראנצויזישע מאכטן, איז דער איבערפאל פון די פארבאנד-מאכטן געווען די איינציגסטע באדייטליכע געשעעניש דורך דער צווייטער וועלט מלחמה.
טראנספארט
פעלדקירך פארמאגט איר אייגענע בוסן נעץ זייט יאר 1993. די בוסן נעץ באשטייט היינט צו טאגס פון אכט ליניעס, אריינגערעכנט בוסן וואס פארן צום נאכבארדיגן לאנד ליכטנשטיין. דער בוס סיסטעם ארבעט געמיינזאם מיט פארארלבערג'ס בוס סיסטעם וועלכער שטעלט צו עטליכע איבער-רעגיאנאלע ליניעס וועלכע הייבן זיך אן אין פעלדקירך און ענדיגן זיך אין פעלדקירך. דערצו ס'איז פאראן נאך א צוזעצליכע ליניע וואס ווערט גערופן "נאכט-ליניע" וועלכע פארבינדט צווישן פארברענג-ערטער און וואוינונג געגנטער. די נאכט-ליניע ארבעט אין דער וואך ענדע ביז ארום פיר אזייגער פארטאגס. די פעלדקירך הויפט באן סטאנציע ליגט אויף דער הויפט באן ליניע וואס שניידט דורך פארארלבערג.
קליין|רעכטס|פאנראמיש בילד פון פעלדקירך קליין|לינקס|דער שאטנבורג שלאס אין פעלדקירך
קאטעגאריע:שטעט אין עסטרייך
שבע ברכה ערנסטער
שבע ברכה ערנסטער (י"ט טבת ה'תרע"ט - כ"ו אייר ה'תשס"ט) איז געווען שטארק טעטיג אין דעם צווייטן וועלט קריג צו ראטעווען יידן פון די הענט פון די נאציס. זי האט געשטיצט איר מאן, הרב משה ערנסטער, אין אויפשטעלן קרית מאור חיים אין צפת און ירושלים צו לינדערן די קאסטן פון באהויזונג.
יונגע יארן
מרת שבע ברכה איז געבוירן י"ט טבת ה'תרע"ט אין גרויסווארדיין, אונגארן, (היינט רומעניע) צו איר פאטער רבי חיים מאיר האגער, דער פערטער וויזשניצער רבי, א ראפשיצער און רוזשינער אייניקל און אן אייניקל פון רבי פינחס קאריצער, און איר מוטער, מרת מרגלית טווערסקי, א טאכטער פון רבי וועלוועל טווערסקי פון רחמיסטריווקא, א טשערנאבילער אייניקל.
די צווייטע וועלט קריג
קורץ נאך דער ערשטער וועלט קריג, אין יאר תרע"ט, איז אונגארן געווארן צוטיילט, און גרויסווארדיין איז געווען אין דעם טייל וואס מ'האט געגעבן צו רומעניע. אבער אין ת"ש האט אונגארן צוריקגענומען גאנץ צפון זימבערגן, וואו גרויסווארדיין געפינט זיך, און די גרויסע יידישע געמיינדע דארטן איז געקומען אונטער דער הערשאפט פון דער נאצי סימפאטיקער רעגירונג אין אונגארן. ווען די דייטשע רשעים האבן אויפגעשטעלט א געטא פאר די אונגארישע יידן, האט זי אנגעהויבן צו העלפן א סאך אידן מיט פארשאפן פאר זיי פאלשע דאקומענטן כדי זיי זאלן האבן די מעגליכקייט אוועקצולויפן פון אונטער די אכזריות'דיגע און ברוטאלע נעגל פון די נאציס. דערצו האט זי געהאלפן ארויסשמוגלען אירע חשובע עלטערן און אנדערע משפחה מיטגלידער פון לאנד און ראטעווען זיי פון טויט.
נאך דער צווייטער וועלט קריג האט זי חתונה געהאט מיט איהר חשוב׳ן מאן רבי משה ערנסטער, און א קורצע צייט דערנאך זענען זיי ארויפגעקומען קיין ארץ ישראל און צוזאמען האבן זיי געגרינדעט און אויפגעשטעלט די קריות "מאור החיים" אין צפת און אין ירושלים. זי איז נפטר געווארן בשיבה טובה כ"ו אייר ה'תשס"ט די ריזיגע לוויה איז פארגעקומען אין ירושלים און נאכדעם אין בני ברק פארנט פון בית המדרש הגדול "אהבת ישראל" אין קרית וויזשניץ אין באטייליגונג פון טויזנטער חסידים. זי איז באערדיגט געווארן אין וויזשניצער בית החיים אין בני ברק.
פאמיליע
מרת שבע ברכה האט חתונה געהאט מיט הרב משה ערנסטער. זייערע קינדער זענען:
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:וויזשניץ קאַטעגאָריע:רביצינס
איוואן קאניעוו
איוואן סטעפאנאוויטש קאניעוו (28סטן דעצעמבער 1897 - 21סטן מיי 1973) איז געווען מארשאל פון סאוועטן פארבאנד, א באוואוסטער גענעראל, דורכאויס די צווייטע וועלט מלחמה, און הויפט קאמאנדיר פון ווארשע פאקט, אין די יארן 1955 ביז יאר 1960.
געבוירן אין א דארף אין קיראוו אבלאסט, אין צענטראל רוסלאנד. ווען ער האט פארענדיקט שולע, איז ער געווארן א האלץ האקער, און אין 1916, מאביליזירט געווארן אין צארס ארמיי, און געשיקט געווארן צום פראנט, ביי די ערשטע וועלט מלחמה.
ווען רוסלאנד האט אונטערגעשריבן דעם אפמאך מיט דייטשלאנד, איז ער באפרייט געווארן פון מיליטער. ער האט וואלונטירט צו דער רויטער ארמיי, דורכאויס די קאמוניסטישע רעוואלוציע. דורכאויס דעם ברידערקריג, האט ער געדינט אין מזרח, און אין סיביר. און איז שנעל געשטיגן אויפן אפיצירן לייטער אין דער רויטער ארמי. אין יאר 1940, איז ער געשטעלט געווארן אלס קאמאנדיר פון צפון קאווקאז.
ווען דייטשלאנד האט אינוואדירט רוסלאנד, אין אפעראציע בארבאראסע, אין יאר 1941. איז ער געשטעלט געווארן אלס קאמאנדיר פון מערב פראנט, אבער ער האט געליטן א ביטערן דורכפאל, ביים פרובירן אפהאלטן די דייטשע אינוואזיע. ער איז כמעט געברענגט געווארן צו א מיליטערישע געריכט, ווי ער וואלט זיכער אומגעקומען. נאר א דאנק דאס אינערווענץ פון זיין פריינט געארגי זשוקאוו, איז ער געראטעוועט געווארן פון דעם.
אין אקטאבער 1941, איז ער באשטימט געווארן אויפן פארטיידיקונג פון צפון מזרח מאסקווע, ווי דארט האט ער באוויזן אפצושטויסן די נאציס, און דערנאך דורכגעפירט א סוקסעספולע קאנטעראטאקע.
אין יולי 1944, האט ער אטאקירט, און דערנאך געווען די ערשטע אריבערצושפרייזן דעם ווייסל טייך, און מיט דעם אנגעפאנגען די באפרייאונג פון פוילן.
צום ענדע מלחמה, האט קוניאוו קאמאנדירט אויפן ערשטע אוקראינישע ארמיי, און צוזאמען מיט זיין פריינט זשוקאוו, וואס איז געווען קאמאנדיר פון ערשטע בעלארוסישע ארמיי, איינגענומען בערלין.
נאכדעם וואס דייטשלאנד האט קאפיטאלירט, האבן ער אין זיינע טרופן זיך געוואנדן קיין פראג, טשעכאסלאוואקיי. און זיגרייך באפרייט.
נאכן מלחמה, איז ער געווארן הויפט קאמאנדיר פון עסטרייכישע אקופירטע זאנע. און דערנאך הויפט גענעראל פון די טרוקעניש. און אין 1951 געווארן קאמאנדיר פון קארפאטארוס אומגעגנט, וואס ער האט אנגעהאלטן ביז יאר 1955. ווען ער איז געווארן הויפט קאמאנדיר פונעם ווארשע פאקט, און געווען פאראנטווארטליך אונטער צו ברענגען די אונגארישע רעוואלוציע, פון 1956.
אין 1960, איז ער געווארן הויפט פון די רוסישע קרעפטן, אין מזרח דייטשלאנד. און אין 1962 האט ער רעזיגנירט פון דער ארמיי.
אום יאר 1973 איז קאניעוו געשטארבן, און ער איז באגראבן אין קרעמלין.
ער האט באקומען אסאך אויסצייכענונגען, נישט נאר פון רוסלאנד, פון טשעכאסלאוואקיי, פוילן, מאנגאליי, גרויסבריטאניע און די פאראייניקטע שטאטן.
קאטעגאריע:צווייטע וועלט מלחמה רעגירער קאַטעגאָריע:סאוועטן פארבאנד
נפתלי ראובן קארנרייך
רבי נפתלי ראובן קארנרייך (געב' י"א חשוון ה'תשי"ד), איז דער קאסאוו-וויזשניצער רבי.
לעבנסגעשיכטע
רבי נפתלי ראובן איז געבוירן אין יאר ה'תשי"ד אין ברוקלין צו זיינע עלטערן רבי צבי אלימלך קארנרייך און מרת שרה, טאכטער פון רבי ראובן הורוויץ. ער איז א צאנזער אייניקל. אלס בחור האט ער געלערנט אין דער טשעבינער ישיבה, און שוין דארט האט ער זיך ערווארבן א נאמען פון א תלמיד חכם וואס זיצט און האראוועט. דורכאויס זיינע יארן אין ישיבה איז ער פארהערט געווארן ביי פארשידענע רביס און רבנים. נאך אלס חתן האט ער געקריגט שוין זיין היתר הוראה פון די גרעסטע באוואוסטע רבנים ווי רבי יצחק יעקב ווייס און רבי משה האלבערשטאם.
ישראל הורוויץ (מעליץ)
רבי ישראל הורוויץ זצ"ל (ה'תר"י – ה'תר"ס) איז געווען דער דזשיקאווער רב פון מעליץ.
נפתלי ראובן קארנרייך
לעבנסגעשיכטע
פאר א סאך יארן האט ער געדינט אלס רב פון דער סערעטער געמיינדע אין דער שטאט בני ברק, וואו איז ער געווען בארומט און באוואונדערט ביי זיינע צוהערער און אנהענגערס זייער שטארק. און נאך יארן איידער איז ער געווארן רבי, צוליב זיין ווייזהייט און קלוגשאפט פלעגן פילע מענטשן שטראמן צו אים מיט פערזענליכע פראגן אום זיך צו קאנסולטירן מיט אים און באקומען עצות און ברכות.
ישראל הורוויץ (מעליץ)
אפשטאם
רבי ישראל איז געבוירן אין יאר ה'תר"י (אומגעפער), צו זיין פאטער הרב יהודה הורוויץ, א זון פון הרב יעקב הורוויץ, רב אין מעליץ, א זון פון הרב נפתלי צבי הורוויץ, דער ראפשיצער רב. און צו זיין מוטער א טאכטער פון הרב חיים מאיר יחיאל, דער שרף פון מאגלניצא (אן איידעם פון הרב אלעזר פון ליזשענסק, א זון פון נועם אלימלך), א זון פון הרב אבי עזרא זעליג פון גרעניץ, דער איידעם פונעם קאזשניצער מגיד.
פארט
קליין|250px|פארט פון חיפה קליין|250px|[[אסלא פארט, נארוועגיע]] א פארט איז א פלאץ וואו מען נעמט אויף שיפן אדער וואו מען פירט אריבער פֿראכט. ער געפינט זיך ביים ברעג פון אן אקעאן, ים, טייך, אדער אן אזערע. די בעסטע פארטן האבן טיף וואסער אין קאנאלן אדער אנקער פלעצער, און שוץ פון ווינט אן כוואליעס. פארטן וואס באהאנדלען אינטערנאציאנאלע פארקער האבן אויך צאל אמטן.