cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
טשערנאבל
צווישן די יארן 1941-44 האבן די דייטשן אויסגעהרגעט די גאנצע יידישע געמיינדע פון טשערנאבל.
אין יאר תשמ"ו האט פאסירט די היסטארישע קאטאסטראפע אין טשערנאבל, וואס האט געהאט גאר ווייטע און טיפע נאכווייען, ווען א פאטאלער שעדליכער נוקלעארער באזע האט עקספלאדירט, און האט פאר'סמ'ט די אטמעספערע פינעם גאנצען שטאט טשערנאבל מיט גאר הויכע נוקלעארע רעדיעשן. דער אינצידענט האט פלוצינג אויסגעבראכן 1 אזייגער פארטאגס, ווען די איינוואוינער פון שטאט זענען געשלאפן, 2 ארבייטער זענען אויפן ארט אומגעקומען, צענליגע מענטשן זענען שפעטער אומגעקומען, און 100'טער מענטשן האבן געליטן קראנקייטן אין נאכווייען צענליגע יארן שפעטער. אלע איינוואוינער פון טשערנאבל זענען אויפן ארט עוועקואירט געווארן, א טאג שפעטער איז דער נעבנדיגן שטאט פּריפּיאַט אויך עוועקאירט געווארן. ביזן היינטיגן טאג, 25 יאר שפעטער, וואוינט קיינער אינעם שטאט פריפיאט, צוליב די שעדליכע אטמעספערע וואס איז נאך געבליבן דארט, און דער שטאט טשערנאבל וואוינען געציילטע פאמיליעס.
רעפערענצן
קאטעגאריע:אידישע יישובים אין אייראפע
קאַטעגאָריע:שטעט אין אוקראינע
מאניטאבא
מאַניטאבאַ איז א פראווינץ אין קאנאדע, מיט א שטח פון 649,950 ק"מ2 און האט א פלאכע טאפאגראפיע. די הויפט אינדוסטריעס אין דעם פראווינץ זענען לאנדווירטשאפט, טראנספארטאציע, פאבריקאציע, מינערײַ, וועלדערײַ, ענערגיע און טוריזם.
די הויפטשטאט און גרעסטע שטאט איז וויניפעג, וואו וואוינער 60% פון דעם פראווינצנס באפעלקערונג.
מאניטאבא איז געווארן א פראווינץ פון קאנאדע אין 1870. דער היינטיקער פרעמיער מיניסטער איז גרעג זעלינגער.
קרבן תמיד
דער קרבן התמיד איז א קרבן ציבור וואס מ'האט מקריב געווען אין בית המקדש צוויי מאל יעדן טאג: אינדערפרי און פארנאכט.
צום קרבן תמיד ברענגט מען א שעפסל וואס איז נאך נישט אלט איין יאר. דאס שעפסל קויפט מען מיט געלט פון די שקלים וואס מען פלעג זאמלען פון אלע יידן יעדע יאר סוף חודש אדר. דער קרבן תמיד איז א קרבן עולה וואס מען דארף אינגאנצן פארברענען אויפן מזבח.
היינט ווען ס'איז נישט דא קיין בית המקדש, זאגט מען דעם פרשת התמיד יעדן טאג ביים דאווענען שחרית און מנחה.
ישראל צענטראלע ביורא פאר סטאטיסטיק
200px|קליין|צב"ס הויפּט בנין אין [[ירושלים]] דאס ישראל צענטראלע ביורא פאר סטאטיסטיק איז געגרינדעט געווארן אייניגע מאנאטן, נאך דער זעלבסטשטענדיגקייט פון ישראל. זיין פליכט רעכנט אריין באפעלקערונג ציילונגען, די וווקס אדער קראכן פון דער עקאנאמיע. דעם לעבנסמיטל אינדעקס, איז פון די וויכטיגסטע זאכן מיט וואס זיי פארנעמען זיך, זיי פאבליצירן דאס אינמיטן חודש.
קרבן תמיד
מקורות
קאַטעגאָריע:קרבנות
ישראל צענטראלע ביורא פאר סטאטיסטיק
דאס ביורא איז א רעגירונגס אגענטור, וואס ארבעט אונטער דעם פרעמיער מיניסטערס ביורא דירעקט, איר הויפטקווארטיר איז אין ירושלים, אויך האבן זיי א פיליאלע אין תל אביב. אין 2008 איז פארגעקומען א נאציאנאלע ציילונג, ווי עס איז אויסער דעם צאל פונעם באפעלקערונג, אויך געפרעגט אויף פארדינסטן, וויפיל פאמיליעס, אדער מענטשן וווינען צוזאמען, פרנסות אא"וו.
קאַטעגאָריע:בית ראש הממשלה קאַטעגאָריע:ארגאניזאציעס אין ישראל
טאסמאן-ים
-40°N, 160°W קליין|220px|מאפע פונעם טאסמאן-ים קליין|סאטעליט בילד פונעם טאסמאן-ים דער טאַסמאַן-ים (מאאריש: Te Tai-o-Rehua, טע טיי־א־רעהואַ) איז א גרויסער קערפער פון וואסער צווישן אויסטראליע און ניי זילאנד, א דיסטאנץ פון אומגעפער 2000 ק"מ. דער ים איז גרויס 2,800 ק"מ (בערך) פון צפון צו דרום. ער איז א דרום־מערבדיקער אפשניט פונעם דרום פאציפישן אקעאן. מען האט געגעבן דעם ים זיין נאמען נאכן האלענדישן אויספארשער אבעל טאסמאן, דער ערשטער אייראפעישער וואס האט אנטפלעקט ניי זילאנד און טאסמאניע.
סיי אין אויסטראליע סיי אין ניי זילאנד איז דער טאסמאן-ים ברייט גערופן דעם ראוו ; למשל, אריבערגיין דעם ראוו מיינט פארן קיין ניי זילאנד פון אויסטראליע אדער פארקערט.
די קערפער פון וואסער לעבן דעם טאסמאן-ים זענען דער קאראל ים צו צפון, דער פאציפישער אקעאן צו צפון־מזרח און מזרח, דער דרום אקעאן צו דרום־מזרח און דרום, און דער באס דורכגאס צו מערב.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:ימען קאַטעגאָריע:אויסטראליע קאַטעגאָריע:ניו זילאנד קאַטעגאָריע:פאציפישער אקעאן
לעזי רש"י
רש"י האט געשריבן איבער טויזנט לעזים אין זיין פירוש אויפן תנ"ך און ש"ס, וואס יעדע פון זיי האט ער געשריבן ווייל ער האט געהאלטן אז אהן דעם פעהלט הסבר צו פארשטיין דאס ארגינעלע ווארט. ער האט עס געשריבן אין העברעאישע בוכשטאבן מיט גענזן פיסלעך דערינען.
דאס ווארט לע"ז
עס מיינט ווארשיינליך עפעס ווי פרעמד אדער נישט קלאר. שפעהטער האט מען געמאכט דערפון א ראשי תיבות פון ל'שון ע'ם ז'ר.
וועב לינקען
קאטעגאריע:שפראך
טורין
טורין איז א וויכטיגע שטאט, א האנדל און קולטורעלער צענטער אין צפון איטאליע אויפן לינקן ברעג פונעם פא טייך. די שטאט האט א באפעלקערונג פון 909,193 (נאוועמבער 2008).
געאגראפיע
קליין|טורין מיט די [[אלפן, קוק פון סופערגא בארג]] טורין געפינט זיך אין צפון־מערב איטאליע. ער איז ארומגענומען פון מערב און פון צפון מיט די אלפן און פון מזרח מיט א הויכן בארג. פיר הויפט טייכן פליסן דורך דער שטאט: דער פא און צויי פון זיינע בייטייכן, דער דארא ריפאריא און דער סטורא די לאנזא, און דער סאנגאנע.
3טער י"ה
דער 3טער יארהונדערט איז די צייט צווישן די יארן 201 - 300.
געשעענישן
0
פינחס פינטשיק
פינחס פינטשיק (ה'תר"ס – ה'תשל"א), געבוירן פינחס סג"ל, איז געווען א חזן, א זינגער און א קאמפאזיטאר פון חזנות שטיקלעך און פאלקסלידער אויף יידיש.
לעבנסגעשיכטע
פינטשיק איז געבוירן געווארן אין זשיוועטעוו, פאדאליע, רוסלענדישע אימפעריע (היינט אוקראינע) אין תר"ס, מיטן נאמען פינחס סג"ל. יונגערהייט האט ער געלערנט איןישיבה אין סקווער. אין סקווער פלעג ער הערן די חזנים וואס זענען געקומען דארט אהין. נאכהער האט ער שטודירט מוזיק אין דער קיעווער קאנסערוואטאריע. אנהייב האט ער געזינגען פאלקסלידער, און ער האט געראכטן קאנצערטן אונטערן נאעמן "פינטשיק", דער נאמען וואס איז געבליבן ביי אים א גאנץ לעבן. אויך איז ער געווארן א חזן אין א שול אין קיעוו.
אין תרפ"ג האט מען אים אויפגענומען אלס הויפט חזן אין דער פעטראגראדער שול, דעם אמט האט ער געהאלטן ביז תרפ"ו. דארט האט ער געדארפט זינגען חזנות שטיקלעך פונעם קאמפאזיטאר לעוואנדאווסקי פון בערלין, וואס איז נישט געווען לויט זיין מסורת.
אין תרפ"ו האט זיין חבר איציק פעפער געהאלפן אים באקומען דאקומענטן ארומפארן אייראפע און די פאראייניגטע שטאטן. ער איז געווארן שטארק באגייסטערט פון אמעריקע און איז געבליבן דארט. ער פלעג דאווענען אין דער "כנסת ישראל נוסח ספרד שול" אין שיקאגא.
פינטשיק איז באקאנט פאר דער חסידישער ווארעמקייט אין זיין דאווענען. זיינע מערסטע באקאנטע שטיקלעך זענען רזא דשבת און דער "רבונו של עולם" פון ספירת העומר, וואס זענען געווארן קלאסישע חזנות שטיקלעך וואס אסאך חזנים מאכן נאך ביזן היינטיקן טאג.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:חזנים קאַטעגאָריע:יידיש שפראך זינגערס קאַטעגאָריע:יידישע קאמפאזיטארן קאַטעגאָריע:סקווערער חסידים
ערווין שרעדינגער
אויך האט ער געשריבן אין פארשידענע פעלדער פון פיזיק: סטאטיסטישע מעכאניק, טערמאדינאמיק, קאליר טעאריע, עלעקטראדינאמיק, אלגעמיינע רעלאטיוויטעט, און קאסמאלאגיע.
אין 1933 איז ער באלוינט געווארן מיטן נאבעל פריז פאר פיזיק צוזאמען מיט פאל דיראק.
ביאגראפיע
שרעדינגער איז געבוירן געווארן אין ערדבערג, ווין, דעם 12טן אויגוסט 1887. ער האט שטודירט מאטעמאטיק און פיזיק אין ווין. אין דער ערשטער וועלט מלחמה איז ער געווען א זעלנער. נאכדעם איז ער געווען א פראפעסאר אין יענא, ברעסלוי און שטוטגארט.
ער האט געהייראט זיין ווייב אן־מארי אין 1920.
אין 1921, איז ער אריבער צום ציריכער אוניווערסיטעט. אין 1927, איז ער געווארן דער נאכפאלגער פון מאקס פלאנק ביים פרידריך ווילהעלם אוניווערסיטעט אין בערלין. אבער אין 1934 האט שרעדינגער באשלאסן איבערלאזן דייטשלאנד, ווייל ער האט נישט געקענט פארטראגן דעם אנטיסעמיטיזם פון די נאציס.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:עסטרייכער קאַטעגאָריע:פיזיקער קאַטעגאָריע:נאבעל פריז
נעגל וואסער
וואסער וואס מען גרייט אן נעבן בעט זיך צו וואשן דערמיט די הענט ווען מען שטייט אויף,
קאַטעגאָריע:יידישקייט קאַטעגאָריע:מצוות און מנהגים
שלמה זלמן ליפשיץ
הרב שלמה זלמן ליפשיץ (פוזנא ה'תקכ"ה 1765 - ווארשע י"א ניסן ה'תקצ"ט 26סטן מערץ 1839) איז געווען דער ערשטער שטאטס רב פון ווארשע און דער מחבר פון "חמדת שלמה",  שו"ת אויף די פיר חלקים פון שולחן ערוך.
ביאגראפיע
שלמה זלמן איז געבוירן געווארן אין יאר תקכ"ה צו זיין פאטער הרב יצחק בן ר' יואל ליפשיץ אין פוזנא (היינט פוילן). פון קינדווייז אן האט ער מקדיש געווען זיין צייט צו לערנען תורה. ביי די 17 יאר האט ער געהייראט די טאכטער פון ר' יקיר, פון די גרויסע גבירים אין דער פוזנער קהילה, וואס האט אים געגעבן א גרויסן סכום פאר א נדן, און האט אים צוגעזאגט 10 יאר קעסט. נאך געציילטע יארן איז זיין ערשטע ווייב נפטר געווארן, מיט וועמען ער האט געהאט זיינע קינדער, ר' יואל און רבי שלמה. נאך איר פטירה האט ער געהייראט איר שוועסטער, פייגיל. זיין שווער האט אים ווידעראמאל געגעבן א שיינעם נדן, און האט אים צוגעזאגט נאך צען יאר קעסט. ביי די 40 יאר, ווען ער איז שוין געווען 22 יאר ביי זיין שווער, האט ער געדארפט גיין זוכן א פרנסה. אין מסחר האט ער נישט געהאט קיין הצלחה, ביז אין תקס"ד האט ער באקומען דאס רבנות פון נאשעלסק. אין יאר תקע"ט האט מען אים באשטימט רב פון פראגא (היינט א פארשטאט פון ווארשע), און אין תקפ"א איז ער געווארן דער ערשטער הויפט רב פון ווארשע.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:פוילישע רבנים קאַטעגאָריע:דרשנים קאַטעגאָריע:יידן פון ווארשע
ניאן קאץ
Nyan Cat (יידיש: "ניאן קאץ") איז א יוטוב ווידעא, פארשפרייט אויף אפריל 2011, וואס האט געווארן אן אינטערנעט דערשיינונג. דער ווידעא האט צונויפגיסט א יאפאנישע פאפ ליד מיט אן אנימירטער קאץ מיט דער גוף פון א פאפ טארט פליענדיק אין קאסמאס, און געלאזן א רעגנבויגן שטעג הינטן עס. דער ווידעא איז געווארן געראנגקט נומער פינף אויפן רשימה פון די מערסטנס געזען יוטוב ווידעאס אויף 2011.
קאטעגאריע:אינטערנעט דערשיינונגען קאטעגאריע:יוטוב
ה'רפ"ב
קאלענדאר
דאס יאר איז ״שלימה״: חשון  און כסלו ביידע האבן 30 טעג.
סאווע
קליין|250px|די סאָװע די סאָװע, נאַכטפֿױגל אדער אוילע איז אַ רויב פױגל װאָס פליט און אקטיוו געװײנטלעך נאר בײנאכט. עס האט ספּעציעלע פעדערן װאָס מאכן נישט קײן קלאנג װען ס'פליט די פליגלעך. סאוועס פאנגען קלײנע זױג-חיות, צום ביישפיל מײז, קיניגלעך, װעװערקעס (אויף אונגארישן דיאלעקט "מאָיקושן") און אפילו קלײנע קעץ. קלײנע סאוועס שפייזן זיך אויכעט פון פליענדיגע און קריכנדיגע אינסעקטן. סאוועס װאױנען אין נעסטן, אינעווייניג פון די ביימער אדער אין דעכער פון פארשידענע געביידעס, און בפרט אין שײערן אדער אנדערע בנינים װעלכע געפינען זיך אױף פאַרמען. עס זענען פאראן פילצאליגע סארטן סאוועס, מער װי 200 פארשידענע זגאַלן. סאָװעס זענען פארשפרייט אױף אַלע קאנטינענטן אויסער פון אנטארקטיקע.
קאַטעגאָריע:פויגלען
זעט אויך
קאַטעגאָריע:פויגלען
מאהאבהאראטא
מאַהאַבהאַראַטאַ (דעוואנגארי: महाभारत)—די גרויסע בהאראטא—איז איינער פון די צוויי מערסטע באוואוסטע מיטאלאגישע עפאסן אין אינדיע און די ארומיגע לענדער. דער צווייטער עפאס איז די ראמאיאנא. פון די צוויי ווערט די מאַהאַבהאַראַטאַ פאררעכנט חשובער פון א רעליגיעזן און היסטארישן אספעקט, אבער די ראמאיאנא איז מער ליטעראטוריש.
דער עפאס איז צעטיילט אין אכצן אפטיילונגען.
מ'זאגט אז וויאסא האט מחבר געווען די מאַהאַבהאַראַטאַ.
קאַטעגאָריע:אינדיע קאַטעגאָריע:מיטאלאגיע
קיו גארדנס סטאנציע
קיו גארדנס איז א לאנדאנער אונטערגרונט און נאציאנאלע באן סטאנציע אין קיו, דרום־מערב לאנדאן. די סטאנציע ווערט געדינט דורך דער דיסטריקט ליניע פון דער אונטערגרונט און דער נארד לאנדאן ליניע פון דער לאנדאנער איבערגרונט. די סטאנציע איז אויפן גרענעץ צווישן טראוולקארט זאנעס 3 און 4.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:דיסטריקט ליניע סטאנציעס קאַטעגאָריע:לאנדאנער איבערגרונט סטאנציעס
אור למאיר
אור למאיר איז א חסידיש ספר געשריבן געווארן דורך רבי מאיר יהודה שפירא זצ"ל, רב אין בוקאווסק.
דער מחבר
רבי מאיר יהודה שפירא זצ"ל איז געבוירן ה'תר"ו, און איז נפטר געווארן י"ט תשרי ה'תרס"ח. זיין פאטער איז געווען רבי דויד שפירא, רב אין דינאוו, א זון פון צבי אלימלך שפירא, באקאנט אלס דער בני יששכר.
אינהאלט
אור למאיר איז א חסידיש ספר על התורה, פארשריבן געווארן דורך רבי נפתלי פיש
אויסגאבעס
אויסער די אויסגאבעס, איז דער ספר אור למאיר פארשידענע מאל ארויסגעגעבן געווארן, פאטאגראפירט פון אן אנדער אויסגאבע.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:חסידישע ספרים - תורה
1978
נאבעל פריזן
קאטעגאריע:20סטער י"ה
כוסיין
Hussein
בעלא שאגאל
בעלא ראזנפֿעלד שאַגאַל (רוסיש: Бэлла Розенфельд-Шагал; 15טן דעצעמבער 1895, וויטעבסק – 2טן סעפטעמבער 1944, ניו יארק), איז געווען א שרייבערקע אויף יידיש, און די ווייב פון מארק שאגאל. בעלא שאגאל איז געווען דער סוביעקט פון א סך פון איר מאנ'ס בילדער.
לעבנסגעשיכטע
בעלא ראזנפֿעלד איז געבוירן געווארן צו א פארמעיגלעכער פאמיליע פון סוחרים, חב"דסקער חסידים אין דער שטאט וויטעבסק. זי איז געווען די יונגסטע פון זיבן קינדער. זי האט געענדיקט גימנאזיע און איז אויפגענומען געווארן צו שטודירן אין דער פאקולטעט פון גייסט וויסנשאפט אין מאסקווער אוניווערסיטעט, וואו זי האט געענדיקט אירע שטודיעס אין 1914. אין 1909 האט זי געטראפן מארק שאגאל, דעמאלסט א סטודענט פונעם מאלער לעאן באקשט. זיי האבן חתונה געהאט אין 1915 און האבן זיך געצויגן קיין פעטראגראד. מיט א יאהר שפעטער איז געבוירן געווארן זייער איינציגע טאכטער אידא. אין 1918 זענען זיי צוריק געקומען קיין וויטעבסק, און אין 1882 האבן זיי זיך עמיגרירט קיין ליטע און דערנאך דייטשלאנד.
אין 1924 האבן זיי געוואוינט אין פאריז און דערנאך אין דרום פראנקרייך. אין 1931 האבן זיי באזוכט ארץ ישראל וואס האט אויפגעוועקט אין איר בענקענישן נאך איר געבורטשטאט. דעמאלטסט האט זי אנגעהויבן שרייבן אירע מעמוארן אויף יידיש.
אין 1941 איז בעלא געווארן ארעסטירט אין מארסיי. זי איז אבער באפרייט געווארן און דיי שאגאלס זענען אנטלאפן אין די פאראייניגטע שטאטן.
דעם 2טן סעפטעמבער 1944 איז בעלא נפטר געווארן פון א ווירוס אינפעקציע.
אירע ביכער
קאַטעגאָריע:יידן פון בעלארוס קאַטעגאָריע:יידיש שפראך שרייבערס קאטעגאריע:געשטארבן אין 1944
הערשעלע אסטראפאלער
הערשעלע אסטראפאלער איז געווען א חסידישער בדחן וואס האט געוואוינט אין אסטראפאליע, וואהלין, אין די ת"ק יארן.
מיט די יארן איז אויפגעוואקסן א לעגענדע פון אים אלס קאמיקער, ווייל ווען רבי ברוך מעזשביזשער האט געהאט שווערע טעג, האבן זיינע חסידים געברענגט הערשעלע אים צודערפרייעןאויפצורוימען, און אזוי איז הערשעלע געווארן דער הויף בדחן אין מעזשביזש.
קאַטעגאָריע:חסידים קאַטעגאָריע:בדחנים
זשאנגלירן
קליין|א זשאנגליאר זשאנגלירט 5 באלן זשאָנגלירן איז אַ מין קונסט װאָס פאַרנעמט זיך מיט װאַרפן קלײנע אָביעקטן און כאַפּן זײ גלײך דערנאָך. זײ זענען גאָר פּאָפּולער בײ שימחות, צירק, פעסטיװאַלן און ירידים אאַ"װ. אָפט מאָל זשאָנגאלירט מען באַלן, טעלער, העקן, מעסער, און אַפילו קלײנע מאַשינען. צו מאַכן דעם קונסט מער שרעקלעך, ניצן זײ אָפט מאָל ברענענדיקע אָביעקטן.
מען נוצט דאס אויך ווען אלס אויסשפראך ווען איינער טוט 2 זאכן אויפאמאל.
איינער וואס זשאנגלירט רופט מען אַ זשאָנגליאָר.
קאַטעגאָריע:באל שפילן קאַטעגאָריע:פארוויילונג
פיטסבורג שול שיסעריי
קליין די פיטסבורג שול שיסעריי איז געווען א אנטיסעמיטישע מאסן-שיסעריי אין דער קאנסערוואטיווער עץ חיים סינאגאגע, אין פיטסבורג, פענסילוועניע, פאראייניגטע שטאטן, וואס ווערט באצייכנט אלס די טויטליכסטע אטאקע אויף אידן אין אמעריקע.
די מאסן-שיסעריי איז דורכגעפירט געווארן דורך א וויסטער ראסיסט, א אידן-פיינט, וועלכער האט דערשאסן און אומגעברענגט עלף אידן, און פארוואונדעט זעקס אנדערע, וועלכע זענען געווען אין דער סינאגאגע. קליין|
די אטאקע
די אטאקע איז פארגעקומען שבת, דעם 27סטן אקטאבער 2018, י"ח חשון, ה'תשע"ט, 9:54 אינדערפרי. דער מערדער, ראבערט באָווערס, אַן אמעריקאנער ראסיסט און נאציאנאליסט, באַוואַפֿנט מיט א סעמי-אויטאמאטישער ביקס, האט אריינגעשטורעמט אין דער שול אינמיטן די שבת צופרי תפילות, וואו עס איז אויך פארגעקומען א ברית, שרייענדיג מיט ווילדע קולות "אלע אידן מוזן שטארבן", און ער האט געעפנט הייס-פייער, שיסנדיג ווילדערהייט אויף אלע אנוועזנדע אינעם צענטער.
באוערס, 48, פון פענסילוועניע, איז געווען א מיטגליד פון א ראדיקאלער רעכטער גרופע און האָט ברייט פארשפרייט אנטיסעמיטישע מעלדונגען. בערך צוויי שעה פאר דער אטאקע, האט ער ארויסגעשטעלט א מעסעדזש אויף דעם סאציאל־מעדיע עפ ״גאב״ (א פאפולערע סאציאלע מידיע נעץ צווישן ווייסע נאציאנאליסטן און נעא-נאציס) וואו ער האט אטאקירט די אידיש-אמעריקאנישע ארגאניזאציע הייאס פאר איר הילף פאר אימיגראנטן.
נאָכן דערמארדן דריי מתפללים אין דער הויפט שול איז ער אראפגעגאנגען צו דער קעלער, און דארטן דערמארדעט נאך פיר אידן. ער איז דאן ארויפגעלאפן צום דריטן שטאק פון דער סינאגאגע, וואו ער האָט דערמאָרדעט אַנדערע מתפּללים. אין יענע מינוטן איז שוין די פאליציי אנגעקומען, און א פייער-אויסטויש האט אויסגעבראכן צווישן דער פארברעכער און די פאליציי, פיר פאליציאנטן זענען פארוואונדעט געווארן. דער שיסער אליין איז אויך אנגעטראפן געווארן פון א קויל, און ער האט זיך דאן אונטערגעגעבן פאר די פאליציי, וועלכע האבן אים ארעסטירט.
אין דער אטאקע זענען אומגעקומען 11 מתפללים, און צוויי זענען פארוואונדעט געווארן. פיר פּאַליציאנטן און דער רוצח זענען פארוואונדעט געווארן. קליין באוערס איז אנגעקלאגט געווארן מיט 44 קלאגעס, אריינגערעכנט מארד און מארד פרואוו, באנוץ פון א פייער וואפן, האסן פארברעכנס, און פארלעצונג פון פעדעראלע מענטשנרעכט געזעצן, אבער ער האט זיך דערקלערט נישט שולדיג. דער שיסער האט זיך איינגעהאנדלט זיינע ביקסן לעגאלערהייט.
נאך דער אטאקע האט פרעזידענט דאנאלד טראמפ באפוילן אראפצולאזן דעם פאן צו האלבער הייך, אלס צייכן פון טרויער. ער האָט גערופן צו פאראורטיילן דעם רוצח צו טויט שטראף.
זען אויך
קאַטעגאָריע:אנטיסעמיטיזם קאַטעגאָריע:טעראר קאַטעגאָריע:פענסילוועניע
גראן טשאקא
גראַן טשאַקאָ אָדער סתם טשאַקאָ איז אַ געגנט אין דרום אַמעריקע, און ליגט אין צפֿון אַרגענטינע און אין פּאַראַגוײַ. דער טשאַקאָ איז אַ טרוקענע און זײער הײסע געגנט, אָבער עס איז נישט קײן מידבר, װײַל ס'זײַנען חדשים מיט אַ סך רעגן.
קאַטעגאָריע:דרום אמעריקע
15טן אפריל
דעם 15טן אפריל איז דער 105טער טאג פון יאר (106טער אין אן עיבור־יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 260 טעג.
געבוירן
קליין|180px|אייגן בילד פון [[לעאנארדא דא ווינטשי. 1512-1518 בערך.]]
געשטארבן
15
ווייט הארט ליין באן סטאנציע
ווייט הארט ליין איז א לאנדאנער איבערגרונט סטאנציע אויף די לי וואלי ליניעס אין טאטנהאם אין דער לאנדאנער בארא פון הארינגיי, צפון לאנדאן, ענגלאנד.
די סטאנציע געפינט זיך אין טראוולקארט זאנע 3.
היסטאריע
ווייט הארט ליין סטאנציע האט געעפנט דעם 22סטן יולי 1872 אויף דער סטאק ניואינגטאן און עדמאנטאן אייזנבאן.
צענטראל-לאנדאנער אייזנבאן
טעקסט=Route diagram showing the railway as a red line running from Ealing Broadway at left to Liverpool Street at right|קליין|436x436פיקס|געאגראפישע רוטע-מאַפּע פון דער צענטראַל-לאָנדאָנער אייזנבאַן די צענטראל-לאנדאנער אייזנבאן ( CLR ), אויך באוווּסט ווי דער טאפעני טיוב (Twopenny Tube), איז געווען א טיפער ניווא אונטערערדישע אונטערגרונט "רער" באַן וואָס האָט געעפנט אין לאנדאן אין 1900. די טונעלן און סטאנציעס פון דער CLR פארמירן די הויפט אפטיילונג פון דער צענטראלער ליניע פון דער לאנדאנער אונטערגרונט.
ווייט הארט ליין באן סטאנציע
באדינונגען
די נארמאלע נישט שפיץ־שעה׳ן באדינונג איז:
צענטראל-לאנדאנער אייזנבאן
די אייזנבאַן פירמע איז געגרינדעט געווארן אין 1889; געלט פֿאַר קאַנסטרוקציע האט מען באקומען אין 1895 דורך אַ סינדיקאַט פון פינאַנציסטן און די אַרבעט איז אויסגעפירט געווארן פֿון 1896 צו 1900. ווען זי איז געעפנט געווארן, האט די CLR געדינט 13 סטאנציעס און געלאפן אינגאנצן אונטער דער ערד אין אַ פּאָר טונעלן פֿאַר 9.14 קילאמעטער   צווישן זיין מערב טערמינוס אין שעפערד בוש און זייַן מזרח טערמינוס ביי דער באַנק פון ענגלאַנד, מיט אַ לאַגער און מאַכט סטאַנציע צפונדיק פון דעם מערב טערמינוס. נאך א פארווארפענעם פארשלאג צו פארוואנדלען די ליניע אין א שלייף, איז זי פארלענגערט געווארן מערבדיק קיין וואוד ליין אין 1908 און מזרחדיק ביז ליווערפּול סטריט סטאנציע אין 1912. אין 1920, איז זי געווארן פארלענגערט לענגאויס א גרויס-מערבדיער אייזנבאַן ליניע קיין אילינג צו דינען אַ טאטאלע ווייַטקייט פון 17.57 קילאמעטער.
ווייט הארט ליין באן סטאנציע
באדינונגען
ווען טאטנהאם האטספער פוטבאל גרופע שפילט אינדערהיים ביים שכנותדיקן ווייט הארט ליין פארן מער באנען.
צענטראל-לאנדאנער אייזנבאן
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:באן אפערירן פירמעס אין גרויסבריטאניע קאַטעגאָריע:טראנספארט אין לאנדאן קאַטעגאָריע:סיטי פון לאנדאן קאַטעגאָריע:לאנדאנער בארא פון קאמדן
הארוי-אויפן-היל סטאנציע
די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 5.
לאנדאנער אונטערגרונט
די לאנדאנער אונטערגרונט דינסט ביי הארוי-אויפן-היל איז פון דער מעטראפאליטאן ליניע. די ליניע האט אויך א גיך דינסט וואס פארט אויף גיכליניעס וואס האבן נישט קיין פעראנען צווישן וועמבלי פארק און הארוי-אויפן-היל און אויך נישט צווישן הארוי-אויפן-היל און מור פארק. די גיך־דינסט באנען שטעלן זיך נישט אפ צווישן הארוי-אויפן-היל און פינטשלי ראד. אויך איז פאראן א האלב-גיך דינסט אין די שפיץ שעה׳ן.
אין די נישט שפיץ שעה׳ן פֿאָרן:
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט מיטן נאמען ״האַרוי״ אום 2טן אויגוסט 1880 ווען די מעטראפאליטאן באן איז געווארן פארלענגערט.
נאציאנאלע באן
טשילטערן באנען פארזארגט די נאציאנאלע באן דינסט אין דער סטאנציע. באנען פארן צווישן מארלעבאן סטאנציע און עלזבורי אויף באזונדערע באנוועגן פון לאנדאן קיין הארוי, און טיילט די לאנדאנער אונטערגרונט באנוועגן צווישן הארוי און אמערשאם. די דינסט איז צוויי באנען א שעה.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:מעטראפאליטאן ליניע סטאנציעס קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין לאנדאן
פּאַנטעאיזם
פּאַנטהעיסם איז די גלויבונג אַז גאָט און די יוניווערס זענען איינס אין די זעלבע. א פּאַנטעאיסט גלייבט אַז אַלעס וואָס עקזיסטירט איז אַ טייל פון גאָט אָדער אַז גאָט איז אַ טייל פון אַלעס וואָס עקזיסטירט. די נאָמען פּאַנטעאיזם קומט פון די גריכישע ווערטער טעאיזם (גלויבונג אין גאָט) און פּאַן (אַלע).
אוניווערסיטעט פון די אנדן (ווענעזועלע)
דער אוניווערסיטעט פון די אַנדן (שפאניש: Universidad de Los Andes, ULA, אוניווערסידאַד דע לאס אַנדעס) איז דער צווייטער עלצטער אוניווערסיטעט אין ווענעזועלע, מיט זיין הויפט קאמפוס פלאצירט אין דער שטאט מערידא, ווענעזועלע. ULA דער גרעסטער כלל־אוניווערסיטעט אין די ווענעזועלישע אנדן, מיט איינע פון די גרעסטע סטודענטן קערפערשאפטן אינעם לאנד.
היסטאריע
ULA איז געגרינדעט געווארן לכתחילה ווי א קאטוילישן סעמינאר אום 29סטן מערץ, 1785 דורכן בישאף פון מערידא, פרע הואן ראמאס דע לארא. דע לארא האט גערופן זיין אנשטאלט די "קעניגלעכע סעמינאר קאלעגיע פון סאן בוענאווענטורא פון מערידא". די שולע איז געהעכערט געווארן צום סטאטוס פון "קעניגלעכער אוניווערסיטעט פון סאן בוענאווענטורא פון מערידא דע לאס קאבאלעראס" אום 21סטן סעפטעמבער, 1810, מיט דער רעכט צו שענקען דיפלאמען אין פילאסאפיע, מעדיצין, ציווילער און קאטוילישער געזעץ, און טעאלאגיע. אין 1832, האט דער פרעזידענט פון ווענעזועלע, גענעראל האזע אנטאניא פאעז, אנגענומען אן אקט וואס מאכט דעם אוניווערסיטעט פאר א סעקולערן אנשטאטל.
פּאַנטעאיזם
יעדער דאָקטרין אָדער פילאָזאָפיע וואָס גלייבט אַז די יוניווערס און אַלעס דערין איז גאָט הייסט פּאַנעטעאיסטיש. מייסטנס פּאַנטעאיסטן גלייבן אז די יוניווערס איז הייליג און די ערד און נאַטור זענען געטליך. רובֿ פריע גריכישע פילאָזאפן פון די טהאַלעס ביז צו די סטאָיקער האבן געגלייבט אין א געוויסע סאָרט פון פּאַנטעאיזם.
אוניווערסיטעט פון די אנדן (ווענעזועלע)
היסטאריע
היינט, טוט דער אוניווערסיטאט פון די אנדן אפערירן צוויי קאמפוסן אין מערידא, מיט עטלעכע טוץ פאקולטעטן פארשפרייט דורכאויס דער שטאט.
פּאַנטעאיזם
א צאל מערב פילאָזאפן אַ שטייגער ווי ברוך שפּינאָזאַ און א צאל וויסנשאפטלער זענען פּאַנטעאיסטן.
אוניווערסיטעט פון די אנדן (ווענעזועלע)
היסטאריע
250px|קליין|פאקולטעט פון עקאנאמישע און סאציאלע וויסנשאפטן ביים אונווערסיטעט פון די אנדן
פּאַנטעאיזם
א צאל קריסטן, אידן און סופיס זענען פּאַנטעאיסטן, אָבער דאס מערהייט פון זיי גלייבן אַז כאָטש וואס גאָט איז אין אַלעם איז אבער גאט גרעסער ווי די יוניווערס.
עס זענען פארהארן עטליכע פאַרשידענע סארטן פון פּאַנטעאיזמס, אַרייַנגערעכנט פּאַנפּסיסיסם (דער גלויבן אז די יוניווערס באזיצט שכל), נאַטוראַליסטישע פּאַנטעאיזם (דער גלויבן אז די יוניווערס קען באטיטלט ווערן אלס א "גאָט", ווייל ס'איז העכער פון די מענטשליכע השגה), אָדער די פארעהרונג פון נאַטור ווי אַ לעבנס קראַפט. קאַטעגאָריע:טעאלאגיע
אוניווערסיטעט פון די אנדן (ווענעזועלע)
אקאדעמישע איינסן
<!--
פרעזידענטן
-->
יאשליסק
קליין|אלטע הייזער אין יאשליסק יאשליסק איז א דארף אין דער אונטערקארפאטישער וואויוואדעשאפט, דרום־מזרח פוילן, נישט ווייט פונעם סלאוואקישן גרענעץ. ביזן ערשטן וועלט קריג איז עס געווען אין סאניק דיסטריקט, מערב גאליציע. דאס דארף געפינט זיך 16ק"מ דרום־מזרח פון דוקלע, און 67 ק"מ דרום פון ריישע. זיין באפעלקערונג איז 480.
יאשליסק האט געהאט א יידישע געמיינדע. אין 1900 האבן געוואוינט דארט 293 יידן, וואו רוב איינוואוינער זענען געווען משפחה.
רבנים פון יאשליסק:
רעפערענצן
49.45°N, 21.8°W
קאַטעגאָריע:דערפער אין פוילן קאַטעגאָריע:אידישע יישובים אין אייראפע קאַטעגאָריע:גאליציע
וואסילי גראסמאן
וואַסילי סעמיאָנאָוויטש גראָסמאַן (רוסיש: Василий Семёнович Гроссман, ייִדישער נאָמען: יוסף ; 12טן דעצעמבער 1905 - 14טן סעפּטעמבער 1964, מאָסקווע) איז געווען א רוסיש־שפּראַכיקער סאָוועטישער שרײַבער פֿון ייִדישן אָפּשטאַם.
ביאָגראַפֿיע
געבוירן אין באַרדיטשעוו (הײַנט אוקרײַנע) אין אַן אַסימילירטער משפּחה. געענדיקט כעמיע־לימודים אין מאָסקווער אוניווערסיטעט אין 1929. געאַרבעט ווי אַן אינזשעניער אין די קוילן־גרובן אין דאַנעצק, אוקרײַנע. גענומען שרײַבן אין 1934.
נאָכן אַרײַנדרינג פֿון די נאַצישע אַרמייען אין ראַטן־פֿאַרבאַנד בעת דער צווייטער וועלט־מלחמה, אין יוני 1941, מאָביליזירט געוואָרן אין דער רויטער אַרמיי. באַגלייט די סאָוועטישע כּוחות איבער אוקרײַנע, בעלאַרוס און פּוילן און געשריבן קאָרעספּאָנדענצן וועגן גאַנג פֿון דער מלחמה, צווישן זיי — וועגן דעם ייִדישן חורבן. געווען אין די טויטלאַגערן אין טרעבלינקע און מײַדאַנעק. זײַן עדותשאַפֿט וועגן די נאַצישע מערדערײַען האָט געדינט ווי אַ באַשולדיקונג־דאָקומענט אויפֿן נירנבערגער פּראָצעס. צוזאַמען מיט איליאַ ערענבורג און אַנדערע, צווישן זיי אַבֿרהם סוצקעווער, אײַנגעזאַמלט אַ סך גבית־עדותן פֿון לעבן־געבליבענע און אויף דעם סמך רעדאַגירט דאָס שוואַרצע בוך, די ערשטע דאָקומענטאַציע־זאַמלונג וועגן חורבן פֿון אייראָפּעיִשן ייִדנטום. דאָס בוך איז נישט דערשינען אין ראַטן־פֿאַרבאַנד, נאָר אין די פֿאַראייניקטע שטאַטן און דערנאָך אין אַנדערע ערטער.
גראָסמאַן האָט שטאַרק געליטן פֿון די סטאַלין־רדיפֿות. די ביכער וואָס ער האָט געשריבן נאָך 1945 זענען נישט דערשינען אין רוסלאַנד ביז נאָך זײַן טויט.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:רוסישע יידן קאַטעגאָריע:יידישע זשורנאליסטן קאַטעגאָריע:ראמאניסטן
לודמילא פוטינא
ממוזער|שמאל|לודמילא פוטינא מיט וולאדימיר פוטין, 7טן מאי [[2000]] לודמילא אלעקסאנדראוונא פוטינאַ (רוסיש: Людми́ла Алекса́ндровна Пу́тина; געבוירן דעם 6טן יאנואר 1958 אין קאלינינגראַד) איז די געוועזענע פרוי פונעם רוסישן פרעזידענט וולאדימיר פוטין. זי איז געווען באהעפט מיט אים בערך 30 יאר.
מרגלית צנעני
מרגלית ״מאַרגאל״ צַנעַני (געבוירן 19טן דעצעמבער 1948) איז א ישראלישע זינגערין און קאמפאזיטארין, וועלכע ארבעט בעיקר אויפן געביט פון נשמה מוזיק, וואָס שליסט איין מיטלענדישע מוזיק עלעמענטן. אירע לידער פאַרבינדן סטילן פון ראק, פּונק און בלוז.
קאַטעגאָריע:יידישע זינגער קאַטעגאָריע:ישראלדיקע זינגערס קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
לעוואר
א לעוואר איז א שיסל זיך צו וואשן.
ווערט היינט בעיקר באניצט אנרופן די שיסל אין וואס מען לייגט דאס טעפל זיך צו וואשן נעגל וואסער. lavor
18טן נאוועמבער
18טן נאוועמבער איז דער 322סטער טאג פון יאר (323סטער טאג אין אן עיבור־יאר). אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 43 טעג.
געשטארבן
נאוועמבער 18
מאריא מאנטי
קליין|מאריא מאנטי מאַריא מאנטי (געבוירן דעם 19טן מערץ 1943) איז אן איטאליענישער עקאנאמיסט און אקאדעמיקער וואס איז פרעמיער מיניסטער פון איטאליע, און אויך דער מיניסטער פון עקאנאמיע און פינאנץ, זייט נאוועמבער 2011.
פון 1995 ביז 2004 איז ער געווען אן אייראפעישער קאמיסיאנער.
קאַטעגאָריע:איטאליענער קאַטעגאָריע:פרעמיער מיניסטארן
קין שי הואנג
קין שי הואַנג (秦始皇) (259 – 210 פאר דער ציווילער רעכענונג), פערזענלעכער נאמען יינג זשענג (嬴政), איז געווען מלך פון דעם כינעזישן שטאט פון קין פון 246- ביז 221-. ער איז געווארן דער ערשטער קייסער פון א פאראייניגטער כינע אין 221 פאר דער ציווילער רעכענונג. ער האט געהערשט ביז זיין טויט אין 210- ביי דער עלטער פון 49.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:קיסרים קאַטעגאָריע:כינע
עיאפיאטלאיעקול
דער קראטער פונעם וואולקאן האט א דיאמעטער 3-4 ק"מ, און דער גלעטשער דעקט א שטח פון 100 קוואדראט ק"מ.
קאטעדראלע
לינקס|קליין| קאַטהעדראַלע אין סאַלטאַ סיטי, ארגענטינע. לינקס|קליין| דער שטול פון בישאָף בראָוגהטאָן, ערשטער אַנגליקאַנישער בישאָף פון [[סידני, אויסטראַליע .]] א קאַטעדראלע איז אַ קלויסטער וואָו א בישאף דאווענט און אנטהאלט א ספעציעלער שטוהל פאר'ן בישאף צו זיצן (קאטעדרע אין גריכיש מיינט א שטוהל).
ס'זענען פארהאן קלויסטערס וואס רופן זיך קאטעדראלע טראץ דעם וואס דער בישאף דאווענט אין אן אנדערן קלויסטער. דאס קען געשעהן ווען די קהילה בויט א גרעסערע געביידע און דער בישאף ציהט זיך אהין. קאַטעגאָריע:קריסטנטום
סאן אנטאניא
סאַן אנטאניא איז די זיבעטע גרעסטע שטאט אין די פאראייניקטע שטאטן און די צווייטע גרעסטע שטאט אין טעקסאס, מיט א באפעלקערונג פון 1,409,019.
אין סאן אנטאניא געפינען זיך זעקס פארטון 500 פירמעס.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:שטעט אין די פאראייניגטע שטאטן פון אמעריקע
ברוריה דייוויד
מרת ברוריה דייוויד, (געב' ה'תרצ"ו) איז די איינציגע טאכטער פון הרב יצחק הוטנער, (דער ראש ישיבה פון  ישיבת רבי חיים בערלין) און זי פירט די  בית יעקב סעמינאר, ירושלים (באוואוסט אלס BJJ), פון די חשובסטע חרדישע מיידלעך סעמינארן, פלאצירט אין ירושלים, ישראל. זי איז באקאנט אלס רעביצין דייוויד.
זעט אויך
קאַטעגאָריע:יידישקייט
יעקב ישראל ישורון רובין
רבי יעקב ישראל ישורון רובין הי"ד (ל' כסלו ה'תרמ"ה - ט"ו סיון ה'תש"ד), פון סאסרעגן.
הויפט זייט/כ"ז אב
כ"ז אב אב 27 קאַטעגאָריע:מוסטער היינט אין היסטאריע
יעקב ישראל ישורון רובין
אָפּשטאַם
רבי יעקעלע איז געבוירן אין זידיטשוב ל' כסלו ה'תרמ"ה, צו זײַן פאָטער הרב ברוך רובין, רב אין בריזדאוויץ, אַ זון פון הרב מאיר רובין, פון גלאגאוו, אַ זון פון הרב מנחם מענדל רובין פון גלאגאוו (אַן איידעם פון הרב מאיר הלוי ראטנבערג פון אַפּטא, דער אור לשמים), אַ זון פון הרב אשר ישעיה רובין פון ראפשיץ. און צו זײַן מוטער מרת שרה שלאמצא אַ טאָכטער פון הרב מנחם מענדל אייכנשטיין, אַ זון פון הרב יצחק אײַזיק אייכנשטיין פון זידיטשוב.
(נאָך רבי יעקעלע'ס געבורט האָט זײַן מוטער די יולדת געחלומט ווי איר זיידע רבי אייזיקל זידיטשובער האט זיך באוויזן צו איר, אין איר באפוילן א נאמען צוגעבן דאס קינד יעקב, ווייל ער וועט זיין א חכם, אויך איר שווער רבי ברוך'ל האט אזוי באפוילן, וועגן אן אייגענעם פראבלעם האבן די עלטערן זיך נישט געוואלט רעכענן דערמיט, אבער איר פאטער איז פלוצלונג אנגעקומן צום ברית, און ביים נאמען געבן האט ער געזאגט פון זיך אליין "ויקרא שמו בישראל יעקב ישראל ישורון").
(מיט דער צייט האט מען אים געריפן וישורון, מיט א "ו" פון אנפאנג, ער פלעגט זיך אונטערשרייבן יי"ו וועלכע באטרעפט די באקאנטע גימטריא, זעקס און צוואנציג).
רבנות
אין עלטער פון ניין יאר האט רבי יעקעלע שוין געלערנט הלכות מליחה. אין יאר ה'תרס"ו האט ער באקומן סמיכה פון מהרש"ם, פון סטאניסלאווער רב, פון ערוגת הבשם, און נאך אנדערע.
אין יאר ה'תרס"ז איז רבי יעקעלע געווארן אויפגענימן רב אין סאליצא. אין יאר ה'תרע"ו איז ער געפאנגן געווארן דורך די רוסין, זיין מוטער האט געהאט אן אדיענץ מיט דעם קיסר פראנץ יאזעף און ביי אים אינטערווענירט וויאזוי אים צום באפריין. נאך זיין באפרייאונג איז ער אריבער קיין סאסרעגן די זידיטשובער חסידים האבן אים אויפגעשטעלט א הערליך בית המדרש.
הסתלקות
רבי יעקעלע איז אומגעקומן אויף קידוש השם ט"ו סיון ה'תש"ד, הי"ד.
פאמיליע
רבי יעקעלע האט געהייראט בזיווג ראשון מרת רעכיל א טאכטער פון הרב משה מאסקאוויטש, פון מאלדאוויא. זי איז נפטר געווארן אין יאר ה'תר"ע. זייערע טאכטער:
בזיווג שני האט רבי יעקעלע געהייראט מרת אלטא נחמה א טאכטער פון הרב חיים דאכנער, פון סערעט. זייערע קינדער:
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:ראפשיץ
ענטעבע אפעראציע
250px|קליין|ישראלדיקע קאמאַנדאס פון סיירת מטכ"ל נאך דער אפעראציע די ענטעבע אפעראציע אדער יונתן אפעראציע איז געווען א ישראלישע אקציע אין דער שטאט ענטעבע אין אוגאנדע, אין יאר 1976. נאכדעם וואס דייטשן און פאלעסטינער, פון די פראנט פונעם פאלק פארן באפרייען פאלעסטינע, האבן פארכאפט אן עראפלאן פון דער ער פראנס פירמע, אפגעזונדערט די יידן פון די גויים, אלס משכונות, און פארלאנגט דערפאר די באלדיגע באפריינוג פון טעראריסטן אין ישראל טורמעס.
אין 4טן יולי 1976, זענען אהינגעפארן עטליכע ישראל עראפלאנען פון דעם לופטפלאט, מיט זעלנער פון סיירת מטכ"ל און גולני, און באפרייט די 105 פארכאפטע יידן, אין אן אקציע וואס האט מצליח געווען, און די וועלט איז געווען ערשטוינט פון די סוקסעס.
פיר ציווילע זענען אומגעקומען ביים אקציע און נאכדעם. אן עלטערע פרוי, דארא בלאך, וואס מ׳האט זי גענומען אין שפיטאל ווען זי האט זיך דערשטיקט אויף א ביינדל, און איז געהרגעט געווארן אויפן באפעל פון אידי אמין, דער פרעזידענט פון אוגאנדע יענע צייט.
די 102 פארכאפטע יידן וואס זענען געבליבן לעבעדיג האט מען געפירט קיין ישראל דורך נייראבי, קעניע, א קורצע צייט נאכהער.
דער קאמאנדיר פון דער אפעראציע יונתן נתניהו, דער ברודער פונעם שפעטערדיקן פרעמיער מיניסטער, בנימין נתניהו, איז אומגעקומען אינמיטן דער אקציע ביי שיסעריי אויסטוישן צווישן די ישראל זעלנער, און אוגאנדישע זעלנער. אויף זיין נאמען ווערט גערופן די אקציע אין ישראל "מבצע יונתן".
די מערב וועלט האט עס אנגענומען ווי א פארלייכטערונג, און מערערע לענדער האבן אויסגעדרוקט סאלידאריטעט פאר ישראלס שריט. די אראבישע וועלט און די קאמוניסטישע לענדער, האבן פארדאמט די טעראריסטן. עגיפטן, איראק, תימן און סיריע, האבן פארדאמט ישראל פארן אומברענגען פרייהייט קעמפער.
אין די פאראייניקטע שטאטן האט מען געזען אין דעם א זיג פארן פרייהייט, וויבאלד עס איז געווען אויפן 4טן יולי.
קאַטעגאָריע:צה"ל קאַטעגאָריע:ישראל
16טן אפריל
דעם 16טן אפריל איז דער 106טער טאג פון יאר (107טער אין אן עיבור־יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 259 טעג.
געשטארבן
16
פלשתים קולטור מוזיי
350px|קליין|שמאל| פּאַלעסטינער קולטור מוזעי (העברעאיש: המוזיאון לתרבות הפלשתים ע"ש קורין ממן - Corinne Mamane Museum of Philistine Culture) איז אַן אַרכעאלאָגישער מוזעי אין אשדוד, ישראל. עס שטעלט פאָהר דער קולטור פון די פלשתים וואס האט אנגעבלעך אמאהל געלעהבט אין דער געהגנט פון דער שטאָהדט.
דער מוזעי איז דער איינציגסטער מוזעי אין דער וועלט באשטימט פאר די פּלשתּים קולטור. עס איז געוועהן דער ערשטער מוזעי אין אשדוד. עס האט זיך געעפנט אין 1990.
דער מוזיום
איינריכטונגן:
עהרשטער שטאָק:
אונטערשטער שטאק:
וועבלינק
קאַטעגאָריע:מוזייען אין ישראל קאַטעגאָריע:תנ"ך
מאריאטשי
לינקס|קליין|250x250פיקס|מאריאטשי טרופע אין גוואדאלאחארא, (מעקסיקע) מאַריאַטשי (שפאניש: Mariachi) איז א מוזיק זשאנער וואס שטאמט פון כאליסקא פראווינץ אין במערב מעקסיקא. מוזיק פון דער זשאנער שליסט איין סטרונע אינסטרומענטן און איז באאיינפלוסט פון דער היסטארישער און קולטורערלער אנטוויקלונג פון מערב מעקסיקע. דורכאויס דער היסטאריע פון מאריאטשי, האבן מוזיקאנטן עקספערימענטירט מיט בלאז אינסטרומענטן און שלאג-אינסטרומענטן. דערצו האבן סאציא־היסטארישע פֿאקטארן געהאט א השפעה אויפן רעפערטואר פון דער מוזיק און אויך אויף דער עוואלוציע פון דער קליידונג.
א מאריאטשי טרופע איז נארמאל צוזאמענגעשטעלט פון פידלען, טרומייטן, קלאסישן גיטאר, וויאלע און א באס גיטאר. די שפילער זענען אלע אנגעטון גלייך מיט זילבערנע קליידער, א טשארא (רייטהויזן) און ברייטע קאפעליטשן.
קאַטעגאָריע:מוזיק זשאנערס קאַטעגאָריע:מעקסיקא
סיציליע
קליין|300px|[[טאפאגראפיע פון סיציליע]] סיציליע (, סיטשיליאַ) איז דער גרעסטער אינזל אינעם מיטלענדישן ים, און אן אויטאנאמישער ראיאן פון איטאליע.
די סיצילישע עקאנאמיע איז באזירט מערסטנס אויף לאנדווירטשאפט (בעיקר סעדער פון מאראנצן און לימענעס.
קליין|[[בארג עטנע, דער גרעסטער טעטיגער וואולקאן אין אייראפע.]] קליין|די שטאט [[וויציני]] סיציליע האט די פארעם פון א דרייעק. צו מזרח, אריבער דעם דורכגאס פון מעסינע, איז דער איטאליענישער ראיאן קאלאבריע. די ווייט אריבער דעם דורכגאס איז 3 ק"מ אין צפון און 16 ק"מ אין דרום. דער אינזל איז באדעקט מיט בערג. דער העכסטער טעטיגער וואולקאן אין אייראפע, בארג עטנע, געפינט זיך אין סיציליע, הויך 3320 מעטער. עטנע איז דער העכסטער בארג אין אייראפע דרום פון די אלפן. עטנע איז דער גרעסטער טעטיקער וואולקאן אין איטאליע, צוויי און א האלב מאל גרעסער ווי דער נעקסטער גרעסטער, וועזואוו.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:איטאליע קאַטעגאָריע:אינדזלען
מחצית השקל
אין דער תורה
אין דער תורה ווערט עס דערמאנט אז דער אויבערשטער זאגט פאר משה רבינו אז ווען ער וויל ציילן די אידן זאל ער נישט ציילן די מענטשן נאר נעמען פון יעדן א מחצית השקל און ציילן די מטבעות.
שפעטער האט מען איינגעפירט אז יעדער איד זאל יעדע יאר געבן א מחצית השקל און פונעם געלט האט הקדש געקויפט בהמות פאר די קרבנות ציבור און אויך איבערצובויען דעם בית המקדש. קאַטעגאָריע:מצוות און מנהגים
מתנגדים
דער אויסדרוק מתנגדים מיינט קעגנער פון א געוויסער מיינונג אדער באוועגונג.
אמאל, פאר עטליכע הונדערטע יארן, האט פיגורירט דעם אויסדרוק 'מתנגדים' אויף די גדולי ישראל, וואס זענען געווען לכתחילה אקעגן די שיטת החסידות און חסידים זעלבסט.
היינטיגע צייטן, ווערט אין דער קאטעגאריע מתנגדים, נכלל, אפילו אזעלכע איינפאכע פערזאנען, וואס פאר'רופן זיך כלומר'שט חסידים, אבער זייער ציל און השקפה איז אקעגן יעדע סארט רבי און מנהיג, וואס פירט א עדה יודען, לויטן היינטיגן שטייגער, צום ביישפיל ר' אהרן מסאטמאר, ר' ישכר דוב מבעלזא, גערער רבי, סקווערער רבי, וויזשניצער רבי פון ב"ב. און נאך.
קאטעגאריע: חסידות
סילווער סטריט באן סטאנציע
סילווער סטריט איז א לאנדאנער איבערגרונט סטאנציע אויף די לי וואלי ליניעס אין עדמאנטאן אין דער לאנדאנער בארא פון ענפילד, צפון לאנדאן, ענגלאנד.
די סטאנציע געפינט זיך אין טראוולקארט זאנע 4.
היסטאריע
סילווער סטריט סטאנציע האט געעפנט דעם 22סטן יולי 1872 אויף דער סטאק ניואינגטאן און עדמאנטאן אייזנבאן.
היינט איז זי אויפן סעוון סיסטערס אפצווייג פון די לי וואלי ליניעס.
באדינונגען
די נארמאלע נישט שפיץ־שעה׳ן באדינונג איז:
קאטעדראל
לינקס|קליין| קאַטעדראַל אין סאַלטאַ סיטי, ארגענטינע. לינקס|קליין| דער שטול פון בישאָף בראָוגהטאָן, ערשטער אַנגליקאַנישער בישאָף פון [[סידני, אויסטראַליע .]] א קאַטעדראל איז אַ קלויסטער וואָו א בישאף דאווענט און אנטהאלט א ספעציעלער שטוהל פאר'ן בישאף צו זיצן (קאטעדרע אין גריכיש מיינט א שטוהל).
ס'זענען פארהאן קלויסטערס וואס רופן זיך קאטעדראל טראץ דעם וואס דער בישאף דאווענט אין אן אנדערן קלויסטער. דאס קען געשעהן ווען די קירכע בויט א גרעסערע געביידע און דער בישאף ציהט זיך אהין אבער די ערשטע קלויסטער בלייבט מיט'ן נאמען. קאַטעגאָריע:קריסטנטום
דזשאקי מעקייטן
זכריה "דזשאקי" מעקייטן (7טן אויגוסט 1955 - 6טן מערץ 2012) איז געווען א ישראלדיקער זינגער, לידלעך שרייבער און קאָמפּאָזיטאָר.
לעבנסגעשיכטע
זכריה איז געבוירן דער מיזיניק פון שלום און מזל מעקייטן וואס זענען געקומען קיין ארץ ישראל פון תימן. אלס קינד האט ער געליטן פון קינדער-פאראליז.
דיסקוגרפיה
קאַטעגאָריע:תימנישע יידן קאַטעגאָריע:ישראלדיקע זינגערס קאַטעגאָריע:קאמפאזיטארן קאַטעגאָריע:בעלי תשובה
8טן מיי
דעם 8טן מיי איז דער 128סטער טאג פון יאר (129סטער טאג אין אן עיבור־יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 237 טעג.
געבוירן
קליין|100px|[[הערי עס טרומאן]]
פייערטעג
08
אהרן האגער
רבי אהרן האגער, איז דער היינטיגער וויזשניצער רבי פון מאנטריאל, קאנאדא, און איינער פון די אכט עמטליכע ממשיכים פון זיין פאטער הרה"ק רבי מרדכי האגער, דער גרינדער פונעם מאנסי-וויזשניצער הויף אין פאראייניקטע שטאטן.
לעבענסגעשיכטע, אקטיוויטעט און אייגנשאפטן
רבי אהרן האגער איז געבוירן געווארן אין אמעריקע, דאס צענטע קינד פון א משפחה פון 14 קינדער צו זיינע עלטערן רבי מרדכי האגער, דער געוועזענער וויזשניצער רבי פון מאנסי, און צו זיין מוטער מרת סימא מירל, טאכטער פונעם פריערדיגן סקווערער רבי'ן, רבי יעקב יוסף טווערסקי.
אנדערעש ווי זיינע עלטערע ברידער און שוועסטער, איז רבי אהרן אויפגעוואקסן אין הויף פון זיין טאטן, שוין נאכדעם וואס זיין טאטע האט איבערגענומען די רעביסטווע; אין אנדערע ווערטער מיינט דאס אז דער רבי האט פיל קונה געווען אין די דאזיגע יארן, און וויבאלד ער איז אויפגעצויגן געווארן שוין אין "א הויז פון א רבי'ן", האט ער געהאט די זכיה מיטצוהאלטן פון נאנעט די עבודת הקודש פון זיין פאטער, און אויסשעפן פון אים תורה און יראת שמים.
ווען ס'איז אנגעקומען די צייט, האט רבי אהרן געהייראט זיין רעביצין מרת שרה, טאכטער פון רבי נפתלי אריה לייבוש טויב, זון פון רבי מנחם שלמה פון קאלעוו-בארא פארק, און איידעם פון רבי שלום קרויז, בעל מחבר ספר "דברי שלום" און אב"ד אודווארי-ברוקלין.
יארן צוריק, ווען דער פריערדיגער רבי האט געדינט גלייכצייטיג אלס רב אין עטליכע קהילות ווי א שטייגער, אזוי ווי בארא-פארק, קראון הייטס און וויליאמסבורג, האט זיך די וויזשניצער קהילה געוואנדען צום רבי'ן מיט א בריוו, בעטנדיג דערין אז ער זאל אויך אננעמען די אויפגאבע פון דער רבנות אין מאנטריאל. א קורצע צייט דערויף איז געשריבן געווארן א "כתב רבנות" איז אונטערגעשריבן דורך אלע מתפללים פון וויזשניצער בית מדרש אין דער שטאט, וואו די מיטגלידער פון די קהילה האבן זיך אונטערגעווארפן מיט הכנעה אונטער די הדרכה פונעם רבי'ן און מקבל געווען מרות פון אים. זייט יענע הכתרה האט די וויזשניצער קהילה אין מאנטריאל, האט באקומען היפש א נייע צורה. דער רבי איז געווען אריינגלייגט אין אלע ענינים פון דער קהילה אפילו פונדערווייטנס, און צוויי מאל א יאר - א שבת, נאך פסח, און א שבת נאך סוכות, פלעגט ער אהינפארן און וויילן מיט זיינע חסידים, און אויך נאכצופאלגן פון נאענט די אנטוויקלונג פון דער בליענדער קהילה. אויף ימים נוראים, פלעגט דער רבי אהינשיקן בעלי תפילות. יארן שפעטער ווען דער רבי האט שוין איבערגענומען די רעביסטווע און האט זיך באזירט אין מאנסי, האט ער באשלאסן צו שיקן קיין מאנטריאל זיין זון רבי אהרן, ער זאל ערפילן זיין ארט און דינען אלס רב דארט. אלול ה'תשנ"ז, איז פארגעקומען א פראכטפולע מעמד הכתרה מיט דער באטייליגונג פון די גרעסטע רבנים אין מאנטריאל, וועלכע האבן אויפגעטראטן מיט דרשות לכבוד דעם מעמד, און צווישן זיי קען מען אויסרעכענען רבי יעקב יצחק ניימאן, דער געוועזענער לאנגיעריגער דיין פון קהל "מחזיקי הדת" ד'חסידי בעלזא אין מאנטריאל. א שבת נאך דער הכתרה איז אנגעקומען אהין א שיינער עולם פון ניו יארק און אנדערע פלעצער כדי מיטצוהאלטן דעם ערשטן שבת מיט רבי אהרן.
דער רבי איז באקאנט אלס א געוואלדיגער אוהב שלום, און האט שוין געשליכטעט פיל שטרייטן און מחלוקות צווישן גרויסע קהילות און צווישן יחידים. כסדר קומען פארשידענע מענטשן און רבנים און קלאפן אן אין טיר פונעם רבי'ן, בעטנדיג אז ער זאל זיי העלפן אויסגלייכן פארשידענע פארוויקלטע סכסוכים און ענינים. דער רבי איז באוואוסט ביי אלעמען אלס א איד וואס האט אימער אן אפענער אויער פאר יעדן איד, און וועלכער איז צוגעלאזן צו יעדן איינעם. א איז גאר א באשיידענער איד וואס טראץ דעם טאטזאך אז ער איז א געוואלדיגער מתמיד און פארמאגט אן אויסטערלישע בקיאות אין ספרי מוסר וחסידות, פירט ער זיך אויף מיט א פשטות, און שטענדיג שמייכלט צו יעדן, און לאזט זיך אראפ צו יעדן, נישט שפירנדיג אז ער איז בעסער אדער העכער פון יענעם. אלס רב האט זיך דער רבי פיל באשעפטיגט מיט שדכנות, און א דאנק אים פילצאליגע אידישע שטיבער האבן זיך אויפגעשטעלט, און אויכעט היינט צו טאגס איז דער רבי ממשיך זיך צו באשעפטיגן מיט שדכנות. די קהילה אונטער זיין הנהגה ציילט אפ ארום פינף הונדערט משפחות, ווי אויך מוסדות ווי א בית מדרש, כולל אברכים און א תלמוד תורה.
קינדער
קאַטעגאָריע:קאנאדער רבנים אהרן האגער
נינטענדא ענטערטיינמענט סיסטעם
קליין|לינקס|נינטענדא ענטערטיינמענט סיסטעם מיט קאנטראלער קליין|לינקס|נינטענדא פאמיליע קאמפיוטער (אויך באקאנט מיטן נאמען פאמיקאם) די נינטענדא ענטערטיינמענט סיסטעם (ענגליש: Nintendo Entertainment System; יידיש: "נינטענדא פארוויילונג סיסטעם"; אין קורצן: NES), אויך באקאנט אלס דער פאמיליע קאמפיוטער (Family Computer) אדער פֿאַמיקאם (Famicom) אין יאפאן, איז די ערשטע ווידעא שפיל קאנסאל וואס נינטענדא האט פאבריצירט אין יאפאן, אייראפע און די פאראייניקטע שטאטן. זי איז באפרייט געווארן אין 1985 אין די פאראייניקטע שטאטן, און איז געווארן זייער פאפולער.
דער קאנטראלער פון די NES איז געווען אנדערש צו די דזשויסטיקן פון אלטערע קאנסאלן. ער האט געהאט א ריכטונג קנעפל וואס האט געקענט גיין ארויף, אראפ, לינקס אדער רעכטס. אויך האט ער געהאט די קנעפלעך A, B, Select און Start. די NES האט געקענט נוצן בסך הכל צוויי קאנטראלערן פאר מולטי-שפילער שפילן. עס אויך זענען דא געווען אנדערע סארטן קאנטראלערן וואס מען האט געקענט ניצן מיט די NES.
א טייל בארימטע שפילן פאר די NES זענען "סופער מאריא ברידער", "די לעגענדע פון זעלדא", "מעטרויד", "מעגא מאן", "קעסלוואניע", "דאנקי קאנג" און "לעצטע פאנטאזיע". נינטענדא האט געהאלטן פראדוצירן און פארקויפן די NES אין 1995.
קאטעגאריע:נינטענדא קאנסאלן
באוול
קליין|250px|באוול גרייט צו שניידן באַוול איז א ווייכע פיברע וואס וואקס מיט די זוימענס פונעם באוול פלאנץ. מען נעמט די באוול פיברע פונעם פלאנץ, און מען טוט זי שפינען אין א לאנגן פאדעם. מען וועבט די פאדעמעס צו מאכן שטאף פאר קליידער.
באוול שטאמט בעיקר פון מעקסיקא, אבער היינט טוט מען וואקסן באוול אין רוב לענדער פון דער וועלט.
די גרעסטע פראדוצירערס פון באוול זענען כינע, אינדיע און די פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע. קליין|באוול פלאנצן
קאַטעגאָריע:מאטעריאלן קאַטעגאָריע:תבואה
קירכע (קהילה)
א קירכע (אָדער לאקאלע קירכע) איז אַ קריסטליכע אָרגאַניזאַציע אָדער קהילה וואָס טרעפן זיך אין אַ באַשטימטן אָרט צו טוהן רעליגיעזע און/אדער חסד אקטיוויטעטן. די גרעסטע קירכע אין דער וועלט איז די קאטוילישע (אלוועלטליכע אין גריכיש) קירכע.
אנדרושיווקע
אַנדרושיווקע איז א שטאט אין זשיטאמירער גובערניע, אוקראינע. ער געפינט זיך אינעם היסטארישן ראיאן פון וואהלין, 46 ק"מ דרום־מזרח פון זשיטאמיר און 44 ק"מ צפון־מזרח פון בערדיטשעוו. אַנדרושיווקע האט געהאט א באפעלקערונג פון 9,049 אין 2012.
יידישע היסטאריע
די ערשטע יידן זענען געקומען אין אנדרושיווקע אין 1784. אין 1900 האבן געוואוינט אין אַנדרושיווקע 430 יידן.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:שטעט אין אוקראינע קאַטעגאָריע:אידישע יישובים אין אייראפע
צפון פאלוס
275px|קליין|דער ארקטישער אקעאן און דער צפון פאלוס קליין|275px|צפון פאלוס לאנדשאפט דער צפון פאָלוס, אויך באקאנט אלס דער געאגראפֿישער צפון פאָלוס ווערט דעפינירט ווי דער פונקט אינעם צפון האלבקוגל וואו דער ערד'ס אַקס פון ראטאציע טרעפט דער ערד'ס אייבערפלאך. דאס איז נישט דער זעלבער ווי דער צפון מאגנעטישער פאלוס.
דער צפון פאלוס איז איז דער צפונסטער פונקט אויף דער אייבערפֿלאך פון דער ערד, גענוי קעגן איבער דעם דרום פאלוס. ביים צפון פאלוס זענען אלע ריכטונגען צו דרום; אלע לענג ליניעס קומען צוזאמען דארט.
נישט אזוי ווי דער דרום פאלוס וואס ליגט אויף א קאנטינעטאלישער לאנד מאסע, דער צפון פאלוס איז פלאצירט אינמיטן דעם ארקטישן אקעאן צווישן וואסער וואס איז שטענגיד באדעקט מיט איבעררוקנדיקן ים אײַז. דעריבער איז נישט פראקטיש צו בויען קיין פערמאנענטע סטאנציע ביים צפון פאלוס. .
קאַטעגאָריע:געאגראפיע
פני דוד
פני דוד איז א ספר פון חיד"א אויף חמשה חומשי תורה, פירושים, נימוקים, און פשטים, אויך הערות אויף אסאך מפרשי תורה. געדרוקט אין יאהר ה'תקנ"ב.
אין יאר ה'תקל"ח איז דער חיד"א געווען אין פאריז אין ביאבליאטעק, אין חודש תמוז האט דער חיד"א באקומען פון זיין חבר פאברי א ספעציעלע רשות מען זאל אים בארגן פון דארט כתבי יד, דער כתב יד וואס דער חיד"א האט אזוי שטארק געדארפט איז געווען דער פירוש פון רבי ישעיה די טראני, דער ערשטער אויף חומש, דער חיד"א האט דאס אינגאנצן איבערגעשריבן פון כתב יד א גאנצע נאכט, און האט דערפון געדרוקט די "נימוקים פון רבי ישעיה די טיראני אין זיין ספר פני דוד.
רחל, די ערשטע ווייב פון חיד"א
קאַטעגאָריע:יידן פון איטאליע
רבי אבא
רבי אבא א תלמיד פון רב הונא, רב יהודה און פון אביי
ער איז געווען א חבר און א תלמיד פון ר' אמי, עס איז באקאנט מיט איהם די סוגיא נסכא דר' אמי (ב"מ כד:).
די גמרא זאגט (מס' שבועות) די הלכה בלייבט ביי דיני ממונות ווי ר' אבא וויבאלד ער איז א דיין פון ארץ ישראל און איז נחית לעומקא דדינא, ער גייט אריין אין די טיפעניש פונעם דין.
פאר ער איז ארויף פון ארץ ישראל קיין בבל, האט ער זיך נישט נישט געוואלט באווייזן פאר זיין רבי / חבר ר' יהודה, ווייל ר' יהודה האלט אז מען טאר נישט ארויף גיין פון בבל קיין ארץ ישראל, וויבאלד ירמי' הנביא האט געזאגט פאר אידן בבלה יובאו (ברכות כד.). ער האט מתפלל געווען פאר ער איז ארויף קיין ארץ ישראל יהא רעוא דאימא מילתא דמתקבל (ביצה לח.) השי"ת זאל העלפן איך זאל זאגן זאכן וואס מיינע חברים זאלן גלייכן.
ער איז דערנאך צוריק געגאנגען קיין בבל, ווייל מען געפונט אים דערנאך אין בבל (חולין מג:).
יעדן ערב שבת האט ער געקויפט פון דרייצן פלייש געשעפטן פלייש לכבוד שבת, ער האט נישט געוואלט אז די פלייש געשעפטן זאלן בלייבן מיט פלייש, ווייל דעמאלטס וועלן איבער א וואך צושטעלן ווייניגער פלייש פאר שבת פארן ציבור, דעריבער האט ער אפגעקויפט אלע איבעריגע פליישן (שבת קיט.).
אויך איז געווען מיטן נאמען אבא:
רעפערענצן
אבא
הויפט זייט/ה' אלול
ה' אלול 120px|לינקס|הרב אברהם חיים ראטה
אלול 05 קאַטעגאָריע:מוסטער היינט אין היסטאריע
איש בושת
איש בושת מלך ישראל (אויך באקאנט ווי "אֶשבַעַל") איז געווען דער א זון פון שאול המלך, און האָט געהערשט איבער דעם פאלק ישראל נאָך זיין פאטער (אין דער זעלביקער צייט ווי דוד איז געווען דער מלך פון שבט יהודה). ער איז געווען אַ שוואַכער מלך, וואָס איז געקומען צו זיין פּאָזיציע ווייַל ער איז געווען דער ערטער יורש פון שאול נאָך זיינע ברידער זענען אומגעקומען אין דער גלבוע מלחמה.
קאַטעגאָריע:פערזענלעכקייטן אין תנ"ך קאַטעגאָריע:מלכי ישראל
מערילאנד באן סטאנציע
מערילאנד באן סטאנציע איז א באן סטאנציע אויף דער גרויסאיסטערן הויפטליניע אין מערילאנד, נייהעם, מזרח לאנדאן. די סטאנציע ווערט געדינט דורך דער -  מעטרא באן.
קרייז
א קרייז איז א געאמעטרישע פארעם אין צוויי דימענסיעס אין וואס יעדער פונקט איז ווייט דעם זעלבן דיסטאנץ פון א געוויסן פונקט, דער צענטער. דעם דיסטאנץ פון יעדער פונקט צום צענטער ווערט גערופן דער ראדיוס. א קרייז צעטיילט דעם פלאך אין צוויי טיילן: אינעווייניק און אויסנווייניק.
א גראדע ליניע צווישן צוויי פונקטן אין א קרייז וואס גייט אדורך דעם צענטער הייסט א דיאמעטער; א דיאמעטער איז צוויי מאל אזוי לאנג ווי דער ראדיוס.
די לענג פון א קרייז הייסט דער ארומנעם. אין א קרייז מיט ראדיוס r איז דער ארומנעם 2πr.
מערילאנד באן סטאנציע
די גרויס-איסטערן באן האט געעפנט די סטאנציע דעם 6טן יאנואר 1873.
קרייז
מען קען צייכנען א קרייז אויף א גראף. מען קען
דעפינירן די פאזיציפון דעם צענטער און די פונקטן מיט דער פארמעל:
x - a)^2 + (y - b)^ = r^2)
מערילאנד באן סטאנציע
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין לאנדאן
קרייז
"x" באדייט די פאזיציע פון א פונקט פון דעם קרייז אויף דער האריזאנטאלער אכסע.
"y" באדייט די פאזיציע פון א פונקט פון דעם קרייז אויף דער ווערטיקאלער אכסע.
￼￼"a" באדייט די פאזיציע פון דעם קרייז צענטער אויף דער האריזאנטאלער אכסע.
"b" באדייט די פאזיציע פון דעם קרייז צענטער אויף דער ווערטיקאלער אכסע.