cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
אנטיסעמיטיזם אין רוסלאנד
אויך דעם עלילת הדם-בלוט בלבול, איז געווארן פריש אויפגעלעבט אין די צייט פון דעם צורר היהודים ניקאליי. אין יאר תקנ"ט זענען איינגעזעצט געווארן 4 יודן אין וויטעבסק וועגן אן עלילת דם. כאטש זיי זענען באפרייט געווארן מחוסר ראיות, האט דער שלטון נאך אלס איבערגעגעבן אן אפיציעלע חוות דעת צום צאר אז עס זענען פארהאן צווישן די יודן אין זיין מלוכה וועלכע הרג'נען גוים פאר מצות וכו'.  אונטער דעם שלטון פון ניקאליי האט דער עלילת דם באקומען א ריכטיגע באשטעטיגונג פון דער ממשלה אז דאס איז אמת.  די גוים האבן דאס גוט אויסגענוצט.. און דאס האט אויך געהאלפן ניקאליי ווייטער גיין מיט די גזירה פון אוועק כאפן יודישע קינדער, כדי זיי "אויסצולערנען נישט צו טון אזעלכע עבירות".
אין יאר תרט"ו איז ניקאליי געשטארבן און זיין זון אלכסנדר האט איבערגענומען. כאטש ער איז געווען עפעס גרינגער ווי זיין טאטע, האט ער מיט אלעם געוועלטיגט מיט א שטארקע האנט.  אין יאר ה'תרמ"א איז ער גע'הרג'ט געווארן דורך מורדים במלוכה, די רוסישע פויערן, וועלכע האבן שוין נישט אויסגעהאלטן פון דעם עניות און ליידן וואס איז געווען מנת חלקם במשך הונדערטער יארן און וועלכע האבן שוין געוואלט מבטל זיין דער מלכות פון די צארן און אויפשטעלן אן אייגענע רעגירונג. די מדינה איז אריין אין אן איבערקערעניש און עס איז געווען א גרויסע סכנה פאר'ן עתיד פון דער מלוכה פון די צארן. דער יורש, אלכסנדר דער דריטער [דער ערשטע איז געווען דער טאטע פון ניקאליי], האט באלד פארשטאנען אז מ'דארף "געבן צו פארשטיין" די אלע רוסישע גוי'שע פויערן, אז נישט די צארן זענען שולדיג אין דעם ארימקייט און די צרות וועלכע טרעפן די רוסישע פאלק. מ'האט געמוזט דרינגענד טרעפן א "שעיר לעזאזל", איינעם וועמען צו באשולדיגן אויף אלעם, בכדי מחזק זיין די מלוכה. נו! ווער איז אויף אלעם שולדיג? אוודאי די יודן.. זיי זענען אחראי אויף די ליידן פון די רוסישע פאלק, זיי נעמען צו אלע געלט.. וכו' וכו'. די צארן [וועלכע האבן געלעבט מיט'ן גרעסטן עשירות וואס איז נאר מעגליך, בשעת דאס פאלק איז אויסגעגאנגען פאר הונגער] איז בכלל נישט שולדיג. אלכסנדר דער דריטער האט אוועק גענומען אלע גרינגקייטן וואס זיין טאטע האט איינגעפירט. ער האט אויסגענוצט אלע מיטלען מעגליך, ארויסרייסן די אלע "פרעמדע" השפעות וועלכע שאדן די מלכות פון רוסלאנד. די שנאת ישראל איז אנגעקומען צו נייע השגות אונטער זיין מלוכה. ווען ער איז געשטארבן אין יאר ה'תרנ"ד, האט קיינער זיך נישט געקענט פארשטעלן אז זיין ממשיך, ניקאליי דער צווייטער, וועט זיין נאך אסאך ערגער ווי ער. די צייט איז געווען א צייט פון מהפכה און מרידה.  מ'האט שוין גע'חלום'ט פון א נייער תקופה.. אין זיין גרויסן יאוש, האט דער צאר זיך געקערט צו דער אלטער עצה.. אן עלילת דם קעגן די יודן.. דאס וועט אוועק קערן דאס ביטערקייט פון די פויערן פון עם און עס קערן צו די יודן.. פארשטייט זיך די גוים האבן דאס אנגענומען, און עס האט זיך אנגעהויבן גאר א ביטערע צייט פון פאגראמען [הריגות] און רציחות קעגן יודן.  באוויסט צווישן זיי איז דער "קישינוב פאגראם אין יאר תרס"ג, אין וועלכע אסאך יודן האבן פארלוירן זייער לעבן ל"ע.
זעט אויך
קאַטעגאָריע:אנטיסעמיטיזם קאַטעגאָריע:רוסלאנד
אבידזשאן
אַבידזשאַן איז די עקאנאמישע הויפטשטאט און די געוועזענע אפיציעלע הויפטשטאט פון בארטן פון העלפאנדביין. מיט 3,796,677 באוואוינער אין 2006, איז אבידזשאן די גרעסטע שטאט אינעם לאנד, און די דריטע גרעסטע פראנצויזיש־רעדנדיקע שטאט אין דער וועלט, נאך פאריז און קינשאזע און פאר מאנטרעאל. די שטאט איז א פארט אין עבריע לאגון, און דער קולטורעלער צענטער פון מערב אפריקע.
די שטאט איז געווארן א חשובער פארט אין 1951 ווען מעט האט געענדיקט בויען דעם וורידי קאנאל צום אטלאנטישן אקעאן.
אין 1983 איז יאמוסאקרא געווארן באשטעטיקט די הויפטשטאט פון בארטן פון העלפאנדביין, אבער מערסטע רעגירונג ביוראען און פרעמדע אמאבאסאדעס זענען נאך אין אבידזשאן.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:פארט שטעט אין אפריקע
דאס ים-מיידעלע (1989 פילם)
קליין דאָס ים-מיידעלע אדער דאָס ים-טעכטערל (ענגליש: The Little Mermaid) איז אן אמעריקאנישער אנימירטער פאנטאזיע מוזיקפילם פון 1989 וואס איז פראדוצירט געווארן דורך וואלט דיזני אנימאציע סטודיאס. ער איז באזירט אויף דער דענישער מעשה מיטן זעלבן נאמען פון האנס קריסטיאן אנדערסען.
געשיכטע
דער פילם איז וועגן א ים-מיידל פּרינצעסין מיטן נאמען אַריאל. זי און איר בעסטער פֿריינד, א פֿיש וואס הייסט פֿלאַונדער, פֿאָרשן דעם אָקעאַן און זוכן פֿאַר מענטשלעכע זאַכן. זיי רעדן מיט אַ מעווע מיטן נאמען סקאַטל, וואס מסביר זייַן איבער אַלץ וואס זיי געפֿינען (אבער נישט פּינקטלעך). אַריאל וויל נישט וואוינען אינעם ים און וויל אנשטאט לעבן אויף די טריקעניש, וואו עס זענען דא מענטשן. איין טאג זעט זי אַ שיף פֿון די מענטשן און טרעפֿט מיט אַ פּרינץ מיטן נאמען עריק, און זי ראַטעוועט אים פֿון דערטרינקען ווערן. ווען אַריאל'ס פֿאָטער, קעניג טריטאָן, לערנט אַז זי האט געראַטעוועט אַ מענטש פֿון דערטרינקען ווערן, ער צעשטערט אַלע די זאַכן וואס זי האט געזאַמלט. דערנאָך, צוויי שלאַנגען-פֿיש מיט די נעמען פֿלאָצאַם און דזשעצאַם מעלדן אַריאל וועגן אַ ים-מכשפֿה מיטן נאמען אָרסולאַ. זיי זאגן אַז אָרסולאַ קען רעאַליזירן אירע חלומות. פֿלאָצאַם און דזשעצאַם נעמען אַריאל צו אָרסולאַ'ס נאָרע, אין וועלכער זי האט פֿליסיקע כּישופים. זי נוצט איר כּישוף צו מאַכן אַריאל מענטשלעך פֿאַר פּונקט דריי טעג, אנשטאט איר שטימע. צו בלייבן אַ מענטש דאַרף אַריאל קושן פּרינץ עריק, אַנדערש וועט זי ווערן ווידער אַ ים-מיידל און ווערן שייך צו אָרסולאַ. עריק באַווייַזט אַריאל זיין פּאַלאַץ און העלפֿט זי צופּאַסן זיך. דעם צווייטן טאג, סעבאַסטיאַן דער קרעפּס גרופּירט די אַנדערע בעלי חיים פֿונעם ים און זיי זינגען "קושן דאָס מיידל" מיט די האָפֿענונג אַז עריק זאל קושן אַריאל. דער פּלאַן איז כמעט מצליח זייַן, אבער פֿלאָצאַם און דזשעצאַם מאַכן דאָס שיפֿל זינקען. אָרסולאַ נוצט אַריאל'ס שטימע צו ווערן אַ שיינע מיידל מיטן נאמען וואַנעסע. זי באַכישופֿט עריק צו מאַכן אים פֿאַרגעסן אַריאל. איבער מאָרגן געפֿינען אַלעמען אַז עריק האט אַ חתונה, און אַריאל איז זייער אומעטיק. סקאַטל געפֿינט אַז דאָס מיידל מיט וואס עריק וועל חתונה האָבן איז אָרסולאַ אין אַ מאַסקע. ער וואָרענט אַריאל און מצליח זיין צו האַלט די חתונה. דער מושל וואס אָרסולאַ טראָגט קראַכט און אַריאל'ס שטימע קומט צוריק. זי פּרובירט קושן עריק, אבער דאס איז די זון-אונטערגאַנג און זי ווערט פֿאַרוואַנדלט צוריק אין אַ ים-מיידל. אָרסולאַ אָפֿורירט צו לאָז אַריאל גיין, נאר טריטאָן פֿאַרבייַט זי. טריטאָן מסכּים זייַן און ווערט געמאַכט אַ פֿלאַנץ. מיט הילף פֿון סעבאַסטיאַן און פֿלאַונדער, פּרינץ עריק און אַריאל צעטרעטן אָרסולאַ. אָרסולאַ שטאַרבט און אַלע די פֿלאַנצן ווערן ווידער ים-מיידלעך. לסוף, קעניג טריטאָן רעאַליזירט אַריאל'ס וואונטש, און זי ווערט דערלויבט צו הייראַטן דעם פּרינץ עריק.
קאטעגאריע:אמעריקאנישע פילמען קאטעגאריע:מוזיקפילמען קאטעגאריע:דיזני אנימירטע פילמען קאטעגאריע:ענגליש שפראכיגע פילמען
חנניה יום-טוב ליפא טייטלבוים
אפשטאם
רבי חנניה יו"ט ליפא איז געבוירן צו זיין פאטער הרב יקותיאל יהודה טייטלבוים, דער ״ייטב לב״, א זון פון הרב אלעזר ניסן טייטלבוים, רב אין דראהאביטש, א זון פון הרב משה טייטלבוים דער ״ישמח משה״, און צו זיין מוטער מרת רחל א טאכטער פון הרב משה דוד אשכנזי, רב אין טאלטשאווא.
רבנות
אין יאר ה'תרכ"ד איז רבי חנניה יו"ט ליפא אויפגענומען געווארן אלס רב פון טעטש, ער איז געווען דארט רב ניינצן יאר. אין יאר ה'תרמ"ג האט ער איבערגענומען דאס רבנות און רביסטעווע פון סיגעט.
ספרים
קדושת יום טוב
הסתלקות
רבי חנניה יו"ט ליפא איז נפטר געווארן כ"ט שבט ה'תרס"ד.
פאמיליע
רבי חנניה יו"ט ליפא האט געהייראט בזיווג ראשון א טאכטער פון הרב מנשה רובין, רב אין ראפשיץ.
בזיווג שני האט ער געהייראט (מיט א היתר מאה רבנים) מרת חנה א טאכטער פון זיין פעטער הרב יואל אשכנזי רב אין זלאטשעוו, א זון פון הרב משה דוד אשכנזי, רב אין טאלטשאווא. זייערע קינדער:
ממלא מקומו
נאך דער פטירה פונעם קדושת יו"ט אין יאר תרס"ד, האט זיין עלצטער זון רבי חיים צבי טייטלבוים זצ"ל באקאנט אלס דער עצי חיים ממלא מקום געווען, דער עצי חיים איז געווען דער פאטער פונעם לעצטן סאטמארער רבי ר' משה טייטלבוים זצ"ל נפטר תשס"ו. ווען דער עצי חיים איז אין יונגען עלטער פון 46 פלוצלינג נסתלק געווארן האט זיין זון רבי יקותיאל יהודה הי"ד, וואס איז נאך דעמאלטס געווען א בחור פון 14 יאר, ממלא מקום געווען דאס רבנות אין סיגעט. ער איז געווען דארט רב ביז דער דעפארטירונג, אייר תש"ד.
רעפערענצען
קאַטעגאָריע:סיגעט טייטלבוים, חנניה יו"ט ליפא
ה'רפ"ז
קאלענדאר
דאס יאר איז ״חסרה״: סיי חשון סיי כסלו איז חסר.
רויאל אק אונטערגרונט סטאנציע
רויאל אק איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אויף די האמערסמיט און סיטי און קרייז ליניעס. די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 2.
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט דעם 30סטן אקטאבער 1871 אויף דער וועלט'ס ערשטע אונטערגרונט באן, די מעטראפאליטאן באן.
קאסמאס שאטל קאלאמביע
קליין קאָסמאָס שאַטל קאָלאָמביע (ענגליש: Space Shuttle Columbia; דעזיגנירט OV-102) איז געווען אַ קאָסמאָסשיף וואס NASA האט געבויט צו פֿליען צום קאָסמאָס. זי איז געווען די ערשטע קאָסמאָס שאַטל געשיקט צום קאָסמאָס דעם 12טן אַפּריל 1981. זי איז צעשטערט געוואָרן ביים צוריקקומען אין דער ערד'ס אַטמאָספֿער דעם 1טן פֿעברואַר 2003, און אַלע זיבן מענטשן וואָס זי האט געטראָגן זענען אומגעקומען. די שאַטל איז געשיקט געוואָרן צו 28 מיסיעס סך-הכל. די קאָלאָמביע איז געהייסן נאָך אַ שיף פֿונעם אַמעריקאַנישער פֿלאָט וואס האט אומגערינגלט די וועלט אין 1836.
צעשטערונג סיבה
אַ טייל פֿון איזאָלירונג שוים פֿונעם דרויסנדיקער ברענשטאָף טאַנק האָט געשיילט זיך ביי די צעשיקונג 16 טעג איידער און האָט אָנגעקלאַפּט דער לינקער פֿליגל פֿון די שאַטל.
אַ לאָך איז געמאַכט געוואָרן אין דאָס פֿראָנט ווינקל פֿונעם פֿליגל. אין די שטאַרקע היץ פֿון צוריקקומען אין דער אַטמאָספֿער האָבן הייסע גאַזן געגאנגען אריין אין דער פֿליגל. דאָס האט צעשטערט די שטיצונג סטרוקטורן און די גאַנצע שאַטל איז זיך צעפֿאַלן.
מאַנשאַפֿט
קליין|250px|די מאַנשאַפֿט פֿון [[STS-107. פֿון רעכטס צו לינקס: רמון, מאַקול, אַנדערסאָן, טשאַולאַ, קלאַרק, האַסבאַנד און בראַון.]]
מיסיעס
קאטעגאריע:קאסמאס שאטלס
דריווש דער ערשטער
דריווש דער ערשטער (558 פאר די נוצרישע ציילונג - 486 פאר די נוצרישע ציילונג), האט איבער גענומען די פרסיש'ע אימפעריע נאך דעם וואס זיין זיידע כורש דער גרויסער איז געשטארבען. ער האט געקעניגט פון 521 ביז צו זיין טויט אין 486 פארן נוצרישען ציילונג, ער איז געווען א זון פון פון היסטספס, ער האט איבער גענומען די מלוכה אין א קורצע געפעכט נאכן טויט פון כנבוזי דער צווייטער.
אזוי ווי זיינע פארסיש'ע פארגייער האט ער אויך געשטיצט פרייהייט פון רעליגיע און קולטער, און אינטער זיין הערשטאפט האבן די אידען אנגעהויבן דאס אויפבויען די צווייטע בית המקדש. וואס ער האט געטאן אויפן ראט פון חנניה, וועלכער איז געווען דער שר המשקים ביים קעניג.
עס האט נישט גענומען לאנג און די שמרונים האבן אנגערעדט שלעכטס אז די אידן אין ארץ ישראל זענען מורד אין אים, האט ער ארויסגעגעבן א באפעל אפצושטעלן דאס בויען.
אויף זיין מציבה שטייט:
"איך בין א פרסי דער זון פון א פרסי א דערהויבענער הער צווישן די דערהויבענע הערן".
קאַטעגאָריע:מלכי פרס
צימערינג
צימרינג איז אַ מין געװירץ פֿון אָפּגעשײלטע קאָרע פֿונעם צימרינג-בױם (Cinnamomum verum). צימרינג (קינמון אױף לשון-קודש) קומט פֿון אינדיִע, אָבער איז שױן דערמאָנט אין דעם תנ"ך (שיר השירים). צימרינג װערט באַניצט בעיִקר פֿאַר זיסע שפּײַזן, װי צימעס, קײַזער-שמאַרען און קוכן, אָבער אין מיזרח'דיקע קיכן װערט אױך באַניצט פֿאַר זאַלציגע שפּײַזן, װי אין דער איראַקישער קובע, אינעם אינדישן קאַרי און אַזױ װײַטער.
קאַטעגאָריע:געווירצן
רב טוב
א וואלטעטיגער ארגענעזאציע זיך אפצוגעבן צו ראטעווען אידן פון איראן. און זיי העלפן פּלאַצירן אין די פרייע וועלט. זיי האבן א הויפט קווארטיר אין וויען עסטרייך ווי די פליטים וואונען דארטן ביז מ'איז זיי מסדר אלע געברויכן און שריפטן צו קומען וואונען אין אמעריקע.
איר פארזיצר איז ר' משה דוד נידערמאן שליט"א.
די ארגאניזאציע איז געשטיצט דורך סאטמארער אידן צוליב דעם וואס זיי ווילן נישט אז די אידן זאלן גיין קיין ארץ ישראל, צוליב די שוועריגקייטן זיי זאלן בלייבן פרומע אידן און צו זיי נישט אסימילירן מיט די ציונים.
שלום שכנא פון פראהבישט
רבי שלום שכנא פון פראהבישט (ה'תקכ"ט - י"ד תשרי ה'תקס"ג) איז געווען א זון פון רבי אברהם המלאך און דער טאטע פון רבי ישראל פון רוזשין. ער איז נסתלק געווארן ערב סוכות תקס"ג.
ביאגראפיע
רבי שלום שכנא איז געבוירן אין מעזריטש (היינט אוקראינע) צו זיין פאטער רבי אברהם המלאך פון כוואסטאוו און זיין מוטער, א טאכטער פון רבי פייוויש פון קרעמניץ, דער "משנת חכמים". אום י"ב תשרי תקל"ח, ביי דער עלטער פון אכט יאר, איז ער פאר'יתומם געווארן פון זיין פאטער. זיין מוטער האט נישט חתונה געהאט נאכאמאל, און האט אים געשיקט מיט זיין עלטערן ברודער ישראל חיים צו רבי שלמה פון קארלין אז ער זאל זיי מחנך זיין צו תורה און חסידות.
ער האט חתונה געהאט מיט חוה,טאכטער פון רבי אברהם פון קאריסטשאוו, דער איידעם פון רבי מנחם נחום טווערסקי פון טשערנאביל, וואס איז געווען אין יענער צייט מגיד אין פראהבישט. ווען רבי מנחם נחום האט האט איבערגענומען דאס מגידות אין טשערנאבל, איז רבי שלום שכנא געווארן מגיד אין פראהבישט. צווישן זיינע תלמידים ווערט גערעכנט רבי נתן בראסלעווער.
נארמאל, אילינוי
40.51222°N, -88.98861°W נארמאל איז א שטעטל אין אילינוי.
אינעם 2010 צענזוס איז די באפעלקערונג געווען ביי 52,497. דער בירגערמייסטער איז קריס קוס.
וועבלינקען
קאטעגאריע:שטעטלעך אין די פאראייניגטע שטאטן
די שיינהייט און די חיה (1991 פילם)
קליין די שיינהייט און די חיה (ענגליש: Beauty and the Beast) איז אן אמעריקאנישער אנימירטער פאנטאזיע מוזיקפילם פון 1991 וואס איז פראדוצירט געווארן דורך וואלט דיזני אנימאציע סטודיאס און באפרייט געווען דורך וואלט דיזני פילמען. ער איז דער 30סטן פולער לענג דיזני אנימירטער פילם און דער דריטער פילם פון דער "דיזני רענעסאנס" עפאכע. דער פילם איז באזירט אויף דער מעשה "די שיינהייט און די חיה" וועגן א פרינץ וואס איז געווארן פארוואנדלט אין א חיה און א יונגפרוי מיטן נאמען בעל (Belle, "שיין" אין פראנצויזיש), וואס ער פארשפארט אין זיין שלאס. צו ווערן ווידער א פרינץ, דארף די חיה ליב האבן בעל און געווינען איר ליבע אין קריק, אנדערשט וועט ער בלייבן א חיה אויף שטענדיק.
קאלעג צו קאלעג
קאלעג צו קאלעג (peer to peer, בקיצור PTP) איז א קאמפיוטער נעצווערק מעטאד וואס יעדער עק פונעם נעצווערק באדינט סיי ווי א קליענט און סיי ווי א דינער. דעם דאזיקן מעטאד ניצט מען בעיקר פאר טעקעס באטייליקונגען.
קאַטעגאָריע:קאמפיוטער נעצווערקן
17
יאהר זיבעצן איז געווען א געווענליך יאהר אינעם יוליאנישן קאלענדער מיט 365 טעהג.
געשעהענישן
קליין|לינקס|א בלאט פון ליוויי'ס ווערק אין פראנצויזישע איבערזעצונג
געשטארבן
קאטעגאריע:יארן
צביקה כהן
צבי קאַלפו "צביקה" כהן (געבוירן 1961 תשכ"א או תש"כ 1960 טבריה) איז א ישראלישער פּאָליטיקער פון דער ש"ס פארטיי, וועלכער האָט געדינט אין א ברייטע ריי שטעלעס אין לאקאלער רעגירונג. ער איז היינט דער וויצע בירגערמייסטער פון ירושלים.
משפחה
צבי (צביקה) כהן איז א פאטער פון 13 קינדער. קאַטעגאָריע:ישראלישע פאליטיקער קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
גלאזגא
גלאַזגא איז די גרעסטע שטאט אין סקאטלאנד און די דריטע מערסטע באפעלקערטע אין דעם פאראייניגטן קעניגרייך. די שטאט געפינט זיך אויפן קלייד טייך אין דרום־מערב סקאטלאנד.
גלאזגוי איז געוואקסן פון א קליינעם דארפישן יישוב אויפן קלייד טייך צו ווערן איינער פון די גרעסטע ים־פארטן אין גרויסבריטאניע. אין דעם 15טן יארהונדערט האט מען אויפגעשטעלט דעם אוניווערסיטעט פון גלאזגא, און אינעם 18טן יארהונדערט איז עס געווארן דער צענטער פון דער סקאטישער אויפקלערונג. פון דעם 18טן יארהונדערט איז עס געווארן איינער פון די הויפט מיטלפונקטן פון איבעראטלאנטישן האנדל מיט בריטישער צפון אמעריקע און די בריטישער מערב־אינדיע.
מיטן אנהייב פון דער אינדוסטריעלער רעוואלוציע האט די באפעלקערונג און עקאנאמיע פון גלאזגוי און דעם ארומיגן ראיאן זיך פארברייטערט אן א שיעור צו ווערן פון דער וועלטס עיקר צענטערן פון שווערער אינזשעניריע, מערווערדיר אין דער שיפבויען און ים אינזשעניריע אינדוסטריע. היינט איז עס פון די צען הויפט פינאנץ צענטערן אין אייראפע.
גלאזגוי האט געהאט א שפיץ באפעלקערונג פון 1,128,473 אין 1949, ווען עס איז געווען די פערטע גרעסטע שטאט אין אייראפע, נאך לאנדאן, פאריז און בערלין. היינט איז די באפעלקערונג פון דעם אפיציעלן שטח פון דער שטאט פון גלאזגוי 592,000.
רעליגיע
גלאזגוי האט זיבן שולן.
טראנספארט
דער הויפט בוס טערמינאל איז ביוקאנאן בוס סטאנציע. נאך לאנדאן האט גלאזגוי דאס גרעסטע שטאטישע באן נעצווערק, די הויפט באן טערמינאלן זענען צענטראל סטאנציע און קווין גאס סטאנציע.
צווילינג שטעט
גלאזגוי האט עטלעכע צווילינג שטעט.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:שטעט אינעם פאראייניגטן קעניגרייך קאַטעגאָריע:סקאטלאנד קאַטעגאָריע:פארט שטעט אינעם פאראייניגטן קעניגרייך
יהודה
קליין| יהודה און תמר (ציור) יהודה איז דער פערטער זון פון יעקב און לאה. זיינע קינדער און אייניקלעך זענען שבט יהודה, פון וועמען איז געקומעם דוד המלך, שלמה המלך און די מלכים פון ארץ יהודה.
יהודה האט געהאט פינף זין: ער, אונן, שלה (פון זיין ווייב בת־שוע) און די צווילינג פרץ און זרח (פון תמר). ער און אונן זענען ביידע געשטארבן יונגערהייט, נאכן חתונה האבן מיט תמר.
יהודה איז געבוירן ט"ו סיון.
קאטעגאריע:קינדער פון יעקב
ראמאללא
קליין ראמאללא איז ביז נישט לאנג געווען אן אראביש דארף. וואס איז אין בנימין חלק פונעם שומרון, אין ארץ ישראל, בערך צען קילאמעטער צפון פון ירושלים, וואו מען גלויבט איז עס אויפן ארט פון דער אוראלטער שטאט בית אל. איר באפעלקערונג איז 27,460 (2007).
ווען ישראל איז געווארן זעלבסטשטענדיק, און א סך אראבער זענען אנטלאפן צו דעם מערב ברעג, זענען א גרויסע טייל פון זיי אנגעקומען קיין ראמאללא, וואס דאס האט צוביסלעך געמאכט ראמאללא צו א שטאט. ווען ישראל האט שלום געמאכט מיט די פאלעסטינער, ביי דעם אסלא אפמאך, איז ראמאללא געווארן די אומאפציעלע הויפטשטאט, פון די פאלעסטינער אוטאריטעטן.
31.90513°N, 35.20588°W
קאַטעגאָריע:שטעט אין אזיע קאַטעגאָריע:פאלעסטינע
Tibetan iso639-1
[[
שייטת 13
שייטת 13 איז אן עליטער קאמאנדא איינהייט, פון צה"ל, און א טייל פון דעם ישראלדיקן ים פלאט. די באזע זייערע געפונט זיך אין עתלית, דרום פון חיפה. זיי ווערן אויסמושטירט צו קעמפען פון די וואסער, און די טרוקעניש. אויף מערערע סארטן קאמף סטראטעגיעס.
די געדאנק פון איינהייט, איז שוין פון די צייטן פון פלמ"ח, אנהערנדיק צו די ים פלאט פלי"ם. שפעטער ביי דער אומאפהענגיקייט מלחמה, האבן זיי טיילגענומען אין עטליכע אקציעס. דאס וויכטיקסטע איז געווען, זינקען די עגיפטישע קריגס שיף, אויפן נאמען פון קעניג פארוק.
אין די יארן צווישן 1949, ביז דער זעקסטאגיקער מלחמה, איז די שייטת נישט געווען צופיל אקטיוו. ביי דער מלחמה זעלבסט, האבן זיי געליטן עטליכע דורכפעלער. ביי די מלחמת ההתשה, האבן זיי דערפאלגרייך צוזאמען מיט סיירת מטכ"ל, איינגענומען די גרין אינדזל. אין די נאכפאלגענדע יארן האבן זיי אטאקירט טעראר צילן אין לבנון, אינאיינעם מיט סיירת מטכ"ל און די מוסד, ווי עטליכע פון די טעראריסטן פאראנטווארטליך אין די ישראלדיקע ספארטלער אומקום ביי די מינכן אלימפיאדע.
ביי דער יום כיפור מלחמה, האבן זייערע אקציעס געהאט הצלחה. און נאכדעם האבן זיי טיילגענומען אין מערערע אקציעס אין לבנון, קעגן די פאלעסטין באפרייונג ארגאניזאציע, און דעריבער באקומען די אויסצייכענונג פון שעף פון גענעראל שטאב.
ביי די ערשטע לבנון מלחמה האבן זיי אויך טיילגענומען, אבער שפעטער זענען זעלנער געטראפן געווארן פון מינימאלע דורכפעלער, וואס האט געלייגט זייער ארבעט אין שאטן. אין 1997 זענען עלף זעלנער אומגעקומען, אין א כעזבאלא אטאקע, וואס איז באוויסט געווארן אין ישראל, אלס די שייטת טראגעדיע, וואס עס איז געשען גענוי איז א געהיימניס.
ביי דער על אקצא אינטיפאדע האבן זיי טיילגענומען אין די קאמפן, קעגן פאלעסטינער טעראריסטן, און פארכאפט דריי שיפן, אנגעלאדענט מיט וואפן, וואס איז געווען אויפן וועג קיין עזה שטרייף.
אין דער צווייטער לבנון מלחמה, איז די קאמאנדא איינהייט ווידעראמאל געווען זייער אקטיוו, און אין צור, דורכאויס אן אטאקע, געהאט עטליכע פארווונדעטע.
איבער די יארן, האבן זיי געהאט דורכגעפירט מערערע מיסיעס, אין א סאך ערטער איבער די וועלט. אין עטיאפיע, ארויף צו ברענגן די יידן קיין ישראל. אין אלזשיר. אין יאר 2009 האבן זיי פארכאפט א שיף נאנט צו ציפערן, פיל מיט וואפן געשיקט פון איראן, געווענדעט צו די כאמאס אין עזה.
צו ווערן אנגענומען אין שייטת, גייט מען דורך שווערע פיזישע טעסטן, אויף פיר טעג, די טרענירונגען זענען אינטענסיוו פאר צוואנציק מאנאטן, און מען דארף דינען אין ארמיי פיר און א האלב יאר. דאס געזונטהייט מוז זיין פראפיל 97 לויטן ישראל מיליטערישן סטאנדארט.
קאטעגאריע:צה"ל
נפלאות מהריט
נפלאות מהרי"ט איז א ספר וועלכע אנטהאלט ערציילונגען און סיפורים פון רבי יואל טייטלבוים וואס איז דערציילט געווארן דורך די חסידים וואס האבן עס אליין בייגעוואוינט געשריבן אין די יודישע שפראך און ארויסגעגעבן דורך תלמידים אין קרית יואל.
עס איז ערשיינען צום פערטן יאהרצייט אום כ"ו אב תשמ"ב. עס איז געדרוקט ביי דפוס האחים גרויס און אנטהאלט הונדערט צוויי-און-ניינציג זייטן.
מושקאט נוס
250px|קליין|מושקאַט נוס דער מושקאַט אדער מושקאַט נוס איז דאָס קערנדל פֿונעם טראָפּישן אַזיאַטישן מושקאַט-בױם, וואס איז איז ענדעמיש צו דרום אינדיע און סרי לאנקא. די מושקאַט נוס איז אַ געװירץ װאָס װערט באַנוצט פֿאַר אַ סך שפּײַזן מיט קעז און מילך, און איז אױך אַ באַשטאַנדטײַל פֿונעם אינדישן קאַרי. אין גרױסע קוואַנטומס איז מושקאַט נוס אַ דראַג און קען מאַכן שגעון אָדער אפילו טויט.
קאַטעגאָריע:געווירצן
מאכניווקא
קאַטעגאָריע:אידישע יישובים אין אייראפע
קאַטעגאָריע:דערפער אין אוקראינע
27סטן יאנואר
דעם 27סטן יאנואר איז דער זיבן און צוואנציגסטער טאג פון יאר אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 338 טעג (339 אין אן עיבור־יאר).
געשטארבן
27
שמואל הנביא (קווארטאל)
ממוזער|250px|געמיינדע צענטער אין [[מגן האלף גאס|טעקסט=]] ממוזער|גאס בר אילן פינת גאס שמואל הנביא/ישראל אהרון פישל פון [[נוה צבי קווארטל-בוכארישער קווארטאל]] שמואל הנביא איז א קווארטאל אין צפון ירושלים וואס האט א נאמען נאך דער שמואל הנביא גאס אויף זיין מזרח גרענעץ, וואס פירט צום קבר פון שמואל הנביא.
ירושלימער אלמאנאך
ירושלימער אַלמאַנאַך איז אַ צײַטשריפט פאַר ליטעראַטור, קולטור, שפּראַך און פאָרשונג, וועלכע דערשײַנט אין ירושלים זינט 1973. די צײַטשריפט איז געגרינדעט געוואָרן דורכן דיכטער יוסף קערלער און הײַנט-צו-טאָג ווערט זי רעדאַגירט דורך זײַן זון, דעם פאָרשער, דיכטער, לינגוויסט און רעדאַקטאָר פּראָפ' דוב-בער קערלער.
לכתחילה איז דער אַלמאַנאַך געווען אַן אָרגאַן פון אַ גרופּע ייִדישע דיכטער און שרײַבער, וועלכע האָבן געוווינט אין ירושלים. אין המשך האָבן אָנגעהויבן פאַרעפנטלעכן אין אים זייערע ווערק שרײַבער, דיכטער און פאָרשער פון אַנדערע שטעט פון ישראל, ווי אויך פון אויסלאַנד - פאַרייניקטע שטאַטן, אויסטראַליע, אייראָפּע. צווישן די שריפטשטעלער, וואָס האָבן זיך געדרוקט אינעם אַלמאַנאַך, זײַנען געווען: לייב אליצקי, רחל בוימוואָל, חיים מאַלטינסקי, חנא שמערוק, דב סדן, אברהם סוצקעווער, מרדכי צאַנין און אַ סך אַנדערע. נישט געקוקט אויף אַ שוואַכער עקאָנאָמישער באַזע, האָט זיך אײַנגעגעבן אַרויסלאָזן ביז איצט 29 בענדער (דער לעצטער באַנד – אין 2012). צווישן די מיטרעדאַקטאָרן, וועלכע האָבן געאַרבעט צוזאַמען מיט יוסף קערלער, זײַנען געווען דוד ספרד (1973 - 1982), אפרים שעדלעצקי (1982 – 1992) און דב-בער קערלער (1993 – 1998).
יוסף קערלער האָט רעדאַגירט די צײַטשריפט כמעט ביז דעם לעצטן יאָר פון זײַן לעבן. נאָך זײַן טויט איז דער רעדאַקטאָר פונעם "ירושלימער אַלמאַנאַך" געוואָרן זײַן זון דב-בער קערלער.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:ירושלים קאַטעגאָריע:יידיש-שפראכיקע צײטשריפטן
שב"כ
שַבַ"כ (ר"ת: שרות בטחון כללי, אלגעמיינע זיכערהייטס דינסט), פון אנהייב איז עס גערופן געווארן ש.ב., און דער נאמען איז פארבליבן, אין מערערע שפראכן. איז דער ישראל אינערליכער שפיאנאזש אגענטור, וואס איז פאראנטווארטליך אויף מערערע אפטיילונגען, וואס געפונען זיך נישט אין ישראל זעלבסט.
איינע פון די וויכטיגע זאכן מיט וואס זי באשעפטיקט זיך, איז קאנטער-שפיאנאזש. ווי אויך לייבוועכטער פון ישראל פערזענלעכקייטן. קאנטער טעראר צווישן די אראבישע באפעלקערונג, אין ישראל, און אין מערב ברעג, און עזה שטרייף. אויף ישראל אמבאסאדארס ארום די וועלט. אויף לופטפעלדער און פליגערס וואס קומען קיין ישראל, זענען זיי פאראנטווארטליך אויף די זיכערהייט, און אויף די פאסאזשירן.
די שב"כ איז געגרינדעט געווארן 1949, אלס אן אפטיילונג פון צה"ל, שפעטער איז עס אריבער פונעם מיליטער, און אונטער דער פרעמיער מיניסטער דירעקט, דער נאמען פונעם דירעקטאר איז געווען א געהיימניס ביז 1996.
די שב"כ איז אריבער עטליכע איבערקערענישן, ספעציעל ווען יגאל עמיר, האט כלומרשט אומגעברענגט יצחק רבין, און די שב"כ האט אים געלאזט צוקומען, אזוי נאנט צום פרעמיער. אויסער דעם ווען אבישי רביב, האט מאביליזירט ראדיקאל רעכטע צו טון פארשידענע אונטערנעמונגען, וואס האט פארשווארצט די רעכטע, אין די אויגן פון די באפעלקערונג.
צו פארעכטן די פעלערן איז עמי איילון געווארן דירעקטאר, אין 1996. און אין 2000, איז אבי דיכטער, געווארן דירעקטאר. ביים אויסבראך פונעם אינטיפאדע, איז די שב"כ געווען זייער אקטיוו, אונטער צו ברענגען דעם טעראר, און ברענגן טעראריסטן צו גערעכטיקייט, אי דורך אומברענגען אי דורך פארכאפן און ברענגן צום געריכט, דער היינטיקער דירעקטאר הייסט יובל דיסקין.
די סלאגאן פונעם שב"כ איז באשיץ אן פארכטן.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:בית ראש הממשלה קאטעגאריע:ישראל קאטעגאריע:שפיאנאזש אגענטורן
שומיאטש
שומיאַטש איז א שטאטישער יישוב אין סמאלענסקער גובערניע, רוסלאנד, 106 ק״מ דרום פון סמאלענסק.
יידן אין שומיאטש
אין יאר 1900 האבן געוואוינט אין שומיאטש 2,523 יידן, וואס זענען געווען א מערהייט פון די איינוואוינער. אין דער סאוועטער תקופה צווישן די צוויי וועלט־מלחמות האט זיך פארקלענערט די צאל יידן אין דעם יישוב, און פאר דער צווייטער וועלט-מלחמה זענען געבליבן דארט עטלעכע 700 יידן, און ס׳איז געווען דארט א יידישע שולע.
דעם 1טן אויגוסט 1941, בשעת דער אפעראציע בארבאראסע, איז דאס שטעטל געווארן איינגענומען דורך די דייטשן; אין דעם ערשטן חודש האבן זיי שוין ארויפגעלייגט פארשידענע גזירות אויף די יידן, צווישן זיי די פליכט צו טראגן געלע לאטעס, און אויספירן צוואנג ארבעט, אין דער זעלבער צייט האבן זיי דערמארדעט די עלטערע יידן, נאך זאגן זיי אז מען פירט זיי צו א סאנאטאריע.
אין אקטאבער 1941 האבן זיי קאנצענטרירט צווישן 400 און 500 יידן וואס זענען געבליבן דארט אין א געטא. דעם 17טן און 18טן נאוועמבער 1941 האבן די דייטשן דערמארדעט אלע באוואוינער פון דער געטא.
הרב צבי יהודה עדלשטיין האט געדינט ווי שטאטס־רב; שפעטער איז ער געווארן רב פון רמת השרון. זיינע צוויי זין זענען געבוירן אין דעם יישוב, יעקב, זיין נאכפאלגער אלס רב פון רמת השרון, און גרשון, איינער פון די פאנאוועזשער ראשי ישיבות.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:שטעט אין רוסלאנד קאַטעגאָריע:אידישע יישובים אין אייראפע
אהרן האלבערשטאם (גארליץ)
רבי אהרן האלבערשטאם זצ"ל (ה'תרנ"ה - ), גארליץ - וויעליטשקא רבי
אפשטאם
רבי אהרן איז געבוירן אין יאר ה'תרנ"ה, צו זיין פאטער הרב אלישע האלבערשטאם, רב אין גארליץ, א זון פון הרב ברוך האלבערשטאם, דער גארליצער רב, א זון פון הרב חיים האלבערשטאם, דער דברי חיים. און צו זיין מוטער מרת יוכבד רבקה א טאכטער פון זיין פעטער הרב מרדכי דוב טווערסקי, דער הארניסטייפלער רב.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:גארליץ
Maxthon
מאקסטאן (Maxthon) איז א בלעטערער קאמפיוטער פראגראם באזירט אויף דער Internet Explorer מיט פארשײדענע צוגאבן וואס דער סטאנדארט Internet Explorer פון Microsoft האט ניט.
12טן אקטאבער
דעם 12טן אקטאבער איז דער 285סטער טאג פון יאר אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר (286סטער אין אן עיבור־יאר). ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 80 טעג.
פייערטעג
12
מיינפריים
קליין|250px|אַן [[IBM 704 מײנפֿרײם]] מײנפֿרײם (טײַטש: הױפּט גערעם) איז דער נאָמען פֿון אַ גרױסן קאָמפּיוטער װאָס איז דערשינען געװאָרן סוף די 1960ער און אָנפֿאַנג די 1970ער. די מײנפֿרײם האָט באַניצט גרױסע געזעלשאַפֿטן און אינסטיטוציעס װי די רעגירונג און אַנדערע גרױסע האַנדל געזעלשאַפֿטן. דער קאָמפּיוטער האָט פֿאַרנומען פּלאַץ פֿון עטלעכע שאַפֿעס, אַ שאַפֿע פֿאַר דער פּראָצעסאָר אַ שאַפֿע פֿאַר די קאָמפּיוטער זיכרונות אא"װ. שפּעטער אין די 1970ער איז דערשינען געװאָרן קלענערע מיני־קאָמפּיוטערס װעלכע זײַנען געװען צונױפֿגעשטעלט פֿון אײן קעסטל.
קאַטעגאָריע:קאמפיוטערס
ניו יארק מינוט
ניו יארק מינוט (ענגליש: "New York Minute") איז א 2004 קאמעדיע פילם וועלכע באציהט זיך איבער א צווילינג שוועסטער און זייער רייזע לענגאויס ניו יארק.
די פילם האט גאנץ שוואך אנגעצויגן אין די טעאטער'ס.
וועב לינקען
קאטעגאריע:ענגליש שפראכיגע פילמען קאטעגאריע:קאמעדיע קאטעגאריע:ניו יארק סיטי
גולני בריגאדע
קליין די גולני בריגאדע איז א בריגאדע אין דער מיליטער פון מדינת ישראל וואס איז אויפגעשטעלט געווארן, ביי די אומאפהענגיקייט מלחמה, אין 1948, און איז געווען איינע פון די צוועלף בריגאדעס, וואס האבן זיך געשלאגן ביי אט דעם קריג. אין די קומענדיקע יארן האט זי א טייל גענומען אין אלע מלחמות וואס ישראל האט געפירט קעגן אירע שכנים.
ביים אויפשטעלן איז איר ציל געווען, צו באשיצן די צפון טייל פון ישראל פון אן אטאקע, אבער זי האט טיילגענומען אינעם אייננעמען דעם נגב. היינט איז גולני איינע פון די פינף פיסגייער בריגאדעס פון צה"ל, וואס איז נח"ל, גבעתי, כפיר, פאראשוטיסטן.
איינע פון די איינהייטן איז בארימט געווארן פאר אירע אויפטוען ביי דער צווייטער אינטיפאדע, אגוז.
קאַטעגאָריע:צה"ל
משה חיים אפרים פון סדילקאוו
רבי משה חיים אפרים (ה'תק"ב אדער ה'תק"ח, מעזשביזש - י"ז אייר ה'תק"ס, מעזשביזש) פון סודילקאוו איז געווען גאר א הייליגער מאן, א זון פון רעביצין אדל די טאכטער פון בעל שם טוב, און א ברודער פון רבי ברוך מעזשביזשער און פון פייגא דאס אייניקל פון בעש"ט.
ער איז נסתלק געווארן אין יאהר תק"ס.
ער האט מחבר געווען דעם ספר דגל מחנה אפרים.
קאַטעגאָריע:אייניקלעך פון בעש"ט קאַטעגאָריע:גאליציאנער אדמורי"ם
עדגאר רייס באראז
קליין עדגאַר רײַס באַראָז (ענגליש: Edgar Rice Burroughs; 1טן סעפטעמבער 1875 - 19טן מערץ 1950) איז געווען אן אמעריקאנער מיליטערישער קארעספאנדענט און שרייבער וואס איז בפרט באקאנט געווען אלס דער שרייבער פון די ביכער סעריעס "טאַרזאַן", "באַרסום" און נאך.
לעבן
עדגאר רייס באראז איז געבוירן געווארן אין 1875 אין א רייכער משפחה אין שיקאגא. ער האט געלערנט ביי א מיליטערישער אקאדעמיע, און דערנאך האט ער זיך געוואנדן צו פארשידענע ארבעטן, איינשליסלעך אלס א שאכטיאר און א קובוי. ער איז געווארן א שרייבער אין 1912 און האט געשריבן פיקטיווע וויסנשאפט ביכער, אבער וועט אפ שטענדיק ווערן באמערקט אלס דער שאפער פון טאַרזאַן. אין דער צווייטער וועלט-מלחמה האט ער געדינט אלס א מיליטערישער קארעספאנדענט.
נאך דער מלחמה האט באראז זיך איבערגעקליבן צוריק קיין ענסינא, לאס אנדזשעלעס, וואו ער איז געשטארבן פון א הארץ אטאקע דעם 19טן מערץ 1950 נאך א סך געזונטהייט פראבלעמען. ער איז נקבר געווארן אין טאַרזאַנע, קאליפארניע.
ביי זיין טויט איז ער געטראכט געווען אלס דער שרייבער מיט די העכסטע הכנסות פון פילמען, ווייל ער האט באקומען העכער $2 מיליאן פון 27 פילמען באזירט אויף "טאַרזאַן".
שאפונגען אין פילמען
פילם אדאפטאציעס פון די "טאַרזאַן" ביכער ווערן פראדוצירט זינט 1918. איבער די יארן איז טאַרזאַן געשפילט געווארן דורך א סך אקטיארן, און דער מערסט בארימטער איז דזשאני ווייסמילער וואס האט ערשט געשפילט אים אין 1932. א געגנט אין לאס אנדזשעלעס איז געהייסן טאַרזאַנע נאך דער סעריע.
אין 2012 איז דער פילם "דזשאָן קאַרטער" באפרייט געווען, באזירט אויף די ביכער פון באראז וועגן מאדים.
וועבלינקען
קאטעגאריע:אמעריקאנער שרייבער
לאנדאן וויקטאריע סטאנציע
לאנדאן וויקטאריע סטאנציע, ברייט באוואוסט סתם ווי וויקטאריע, איז א צענטראל-לאנדאן באן וואקזאל און לאנדאנער אונטערגרונט קאמפלעקס וואס נעמט איר נאמען פון דער שכינותדיקער וויקטאריע גאס. וויקטאריע איז די צווייט-באשעפטיגסטע וואקזאל אין לאנדאן (און אין דעם פאראייניגטן קעניגרייך) נאך וואטערלו, און שליסט איין א לופט-וואקזאל פאר פאסאזשירן וואס פארן מיט דער באן קיין גאטוויק פליפארט. זי איז איינע פון 19 סטאנציעס פארוואלט מיט נעצווערק באן. דער שטח ארום דער סטאנציע איז א וויכטיגער איבערבייט פאר אנדערע סארטן טראנספארט: א לאקאלע בוס סטאנציע אין הויף פון פארנט, און וויקטאריע קאטש סטאנציע פאר ווייט-דיסטאנץ שאסיי בוסן איז דערביי.
וויקטאריע איז אין טראוולקארט זאנע 1.
וויקטאריע איז א לאנדאן סוף-סטאנציע פאר סיי סאדערן און סיי סאדאיסטערן. סאדערן האט די מערהייט פון דינסטן קיין דרום לאנדאן און סאסעקס ווי אויך טיילן פון מזרח סארי דורך דער ברייטאן הויפט-ליניע. סאדאיסטערן פארזארגט דינסטן אין דרום־מזרח לאנדאן און לענגאויס דער טשאטאם הויפט-ליניע קיין קענט. וויקטאריע איז אויך די סוף-סטאנציע פאר דער גאטוויק עקספרעס באן קיין גאטוויק פליפארט.
וויקטאריע סטאנציע איז די נענטסטע הויפט-ליניע סטאנציע צו באקינגהאם פאלאץ.
לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע
לאנדאנער אונטערגרונט האט צוויי פארבונדענע סטאנציעס אין וויקטאריע, אויף אנדערע ניוואען און געבויט איינעם מער ווי הונדערט יאר נאכן צווייטן. די עלטערע, ביי דער צפון זײַט פון דער בוס סטאנציע, באדינט די דיסטריקט און קרייז ליניעס, און איז נאר א ביסל נידעריגער ווי די גאס. די נייערע סטאנציע איז נענטער צו דער הויפטליניע סטאנציע און באדינט די וויקטאריע ליניע, א טיף־ניווא 'טיוב'.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:לאנדאנער וואקזאלן
מנהגי קידוש לבנה
מנהגי קידוש לבנה איז א ספר וועלכע באהאנדלט אלע הלכות און מנהגים וואס ס'איז שייך קידוש לבנה לויט ווי עס האט זיך געפירט דער סאטמאר רבי יואל טייטלבוים, געשריבן דורך א גרופע תלמידים וואס פלעגן מקפיד זיין צו מיטהאלטן יעדע קידוש לבנה מיטן רבין, ארויסגעגעבן דורך משה שאמשאן אין יאהר תשנ"ז.
דער ספר באשטייט פון דריי-און-זעכציג סעיפים, וואס טייל האבן אין זיך מערערע אותיות, וואו עס ווערט אראפגעברענגט די מנהגים. עס ווערט דארט באהאנדלט אסאך הלכה'דיגע שאלות, ווי: ז' שלימים, בגדים נאים, פארוואלקנטע לבנה (הנקרא זידיטשויבער לבנה), קידוש לבנה דורך א פענסטער, שאקלען די ציצית, קידוש לבנה אום שבת ביינאכט און מוצ"ש, סוף זמן קידוש לבנה, און נאך.
אונטער דעם איז דא מקורות פון פארשידענע ספרים און פוסקים, און דערנאך איז דא סיפורים וועלכע איז געשריבן אין יודיש.
בסך הכל אנטהאלט דער ספר הונדערט פופציג זייטן.
הסכמות
קאטעגאריע:ספרים קאטעגאריע:סאטמאר
הערעפארד
הערעפֿארד איז א היסטארישע שטאט און די גראפנשאפט שטאט פון הערעפארדשיר, ענגלאנד. די שטאט געפינט זיך אויפן טייך וויי, בערך 37 ק"מ צפון־מזרח פון גלאסטער און 39 ק"מ דרום־מערב פון וואוסטער. מיט א באפעלקערונג פון 53,516 איז ער דער גרעסטער יישוב אין דער גראפנשאפט. די שטאט האט א באן סטאנציע מיט פארבינדונגען צו וואוסטער, בירמינגהאם, לאנדאן, מאנטשעסטער און קארדיף.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:שטעט אין ענגלאנד קאַטעגאָריע:גראפנשאפט-שטעט אין ענגלאנד
כנבוזי דער צווייטער
כנבוזי דער צווייטער, אויך באקאנט מיטן יוונישער (גריכישער) נאמען קמביסס (געשטארבען 521 פארן נוצרישען ציילונג). ער איז געווען א זון פון כורש דער גרויסער און האט געקעניגט נאך זיין טאטען אלס פערסישער קעניג.
ער האט אויך פארבירט איינצונעמען לוב, (א אראבישע מדינה) אבער זיין מיליטער פון 50,000 סאלדאטען זענען געשטארבען אין א שטארקע מדברישע זאמט שטורעם, דערנאך האט ער זיך דערנעטער צו כוש (היינט סודאן) און צו נוביה, אבער זיין מיליטער האט ווייטער געליטען פון הינגער און מחלות און ער האט זיך ווייטער געמוזט צוריק צוען. לויט דעם יוונישער פארשער הוירוידאטויס, האט ער געכאפט א נערווען בראך אין מצרים אלס שטארף פארן טויטען אפיס (א קו וואס איז געווארען אפגעהיט דורך די מצרישע גלויביגע אלס הייליג קו וועלעכער האט געזאלט דינען אלס א קרבן צו זייערע אפגעטער).
אין די צייט וואס ער האט זיך געפינען אין מצרים האט זיך געמאכט א אויפשטאנד אין פרס דורך אן אמגוש (א גלויביגער גלח) מיטן נאמען גומתא, וועלעכער האט זיך אהערגעשטעלט אלס ברודער פון כנבוזי, ברזיא, און האט געוואלט איבער נעמען די מלוכה אין נאמען פון כנבוזי, ער האט אבער נישט געוואוסט אז כנבוזי האט געהרגעט זיין ברודער אמגוש נאך פאר ער איז ארויס צו מצרים. כנבוזי האט זיך אומגעקערט צו פרס צו הרגענען דעם גלח אבער איז געשטארבען אינטערוועגענס דורך זיין אייגענעם שווערד, טייל פארשער זאגן אז דאס איז געווען זעלבט מארד און טייל זאגען אז דאס איז געווען א טעות.
קאטעגאריע:מלכי פרס
ניחום אבלים
ניחום אבלים איז אַ מנהג אין ייִדישקײט און אַנדערע רעליגיִעס צו טרײסטן די משפּחה פֿון אַ נײַ-פֿאַרשטאָרבענעם און צו העלפֿן זײ אין צוריקקומען צום נאָרמאַלן לעבן נאָכן שאָק פֿונעם טױט פון זייערס א משפחה מיטגליד.
ביי אשכנזים איז דער מנהג אז מען זאגט צו די אבלים "המקום ינחם אתכם בתוך שאר אבלי ציון וירושלים". ביי ספרדים איז דער מנהג אז מען זאגט צו די אבלים "מן השמים תנוחמו".
בעיקר איז מען מנחם אבלים אין דער ערשטער וואך וואס מ'רופט "שבעה", אבער מ'קען מנחם זיין די גאנצע שלושים, און א קינד נאך  א פאטער אדער מוטער אפילו גארע צוועלף חדשים.
קאַטעגאָריע:אבלות אין יידישקייט
סודילקאוו
סדילקאוו איז געווען א שטעטל אין (וואהלינער ראיאן) אין אוקראינע, 80 ק"מ דרום-מזרח פון ראוונע, 5 ק"מ מזרח פון שעפעטיווקע.
אין יאר 1900 האבן געוואוינט אין סודילקאוו 2713 יידן.
קאַטעגאָריע:שטעטלעך אין אוקראינע
קאטעגאריע:אידישע יישובים אין אייראפע
וועלס
געאגראפיע
וועלס געפינט זיך אין צענטער פון אויבער-עסטרייך, אין א הייך פון 317 מעטער איבער דעם ים פלאך. די לענגאויס פון דער שטאט פונעם צפון ביזן דרום איז 9.5 קילאמעטער, און פון מזרח צו מערב 9.6 קילאמעטער. 3.4% פון איר שטח איז פארדעקט מיט וועלדער, און 23.5% פונעם שטח ווערט באניצט פאר לאנדווירטשאפט.
קליין|לינקס|דאס געריכט-הויז פון וועלס
היסטאריע
לויט פארשידענע ארכעאלאגישע אויסגעפינסן, איז די געגנט פון וועלס האט זיך אנגעהויבן צו באפעלקערן נאך אין דער נייער שטיין עפאכע (צווישן 3500 און 1700 יארן פאר דער קריסטלעכער ציילונג). די אויסגעפינסן זענען באזירט אויף אנטדעקונג פון איינפאכע ווערקצייג, הויפטזעכלעך פון ארום די ברעגן פונעם טראון טייך, דארט וואו געפינט זיך יעצט דער שטאט'ס צענטער.
א בית הקברות פון דער בראנדז עפאכע מיט 60 קברים און צירונג זענען אנטפלעקט געווארן אויפן זעלבן ארט וואו עס געפינט זיך היינט צו טאגס דעם שטאט'ס פליפעלד.
שווערדן פון דער האלשטאט עפאכע קולטור, זענען געטראפן געווארן (אומגעפער 750-400 יאר פאר דער קריסטלעכער ציילונג) אין דער געגנט פון "פערנאו" (דייטשיש: Pernau).
דורך דער אייזן עפאכע קעלטן האבן זיך באזעצט אין דער געגנט, איבערלאזנדיג נאך זיך גאלדשטיקלעך, לאדישקעס, שווערדן און אייזענע הארשפילקעס, דער נאמען פונעם טייך "טראון" שטאמט אפ פון יענער עפאכע, און ווארשיינליך אויכעט דער נאמען פונעם שטאט - "וועלס".
קליין|לינקס|א שלאס אין וועלס
דורך דער דער רוימישער עפאכע, האט וועלס ערלאנגט א וויכטיגקייט צוליב איר צענטראלער ארטשאפט אינעם פראווינץ נאריקום. ארום יאר 120 האט וועלס באקומען רעכטן פון א רוימישער שטאט אונטערן נאמען "מוניסיפיום אווילאווא" (לאטיין: Municipium Ovilava). ערגעץ ארום יאר 215 דורך דער הערשאפט פונעם רוימישן קייזער "קאראקאלא (לאטיין: Caracalla) האט מען ווידער געטוישט דעם נאמען פון דער שטאט צו "קאלאניע אאורעליא אנטאניאנא אווילאביס" (לאטיין: Colonia Aurelia Antoniana Ovilabis), און זי האט באקומען א סטאטוס פון א קאלאניע. אין דער צייט די באפעלקערונג פון דער שטאט איז געווען אומגעפער 18,000 איינוואוינערס.
אין דער מיטל אלטער יארן, וועלס האט באדינט אלס א האנדל צענטער. אין יאר 943, די אונגארישע האבן פארלוירן צו די בייערישע מאכטן אין דער "שלאכט פון וועלס". אין יאר 1222, אונטער דער הערשאפט פון דער באבאנבערגער פאמיליע, וועלס האט צוריק באקומען רעכטן פון א שטאט. דער רוימישער קעניג און אימפעראטאר מאקסימיליאן דער ערשטער, איז געשטארבן אין וועלס אין דעם 1טן יאנואר 1519, נאכדעם וואס איז ער אנטזאגט געווארן א צוגאנג צו אינסברוק דורך אירע בירגער.
דורך דער צווייטער וועלט קריג, האט זיך געפינען אין וועלס דער קאנצענטראציע לאגער "מאטהאוזן".
אין 18 יאנואר 1964, איז וועלס געווארן א "סטאטוטאר-שטאט" (דייטשיש: Statutarstadt), נעמליך, א שטאט וואס אויסער די אייגענע שטאטישע אויטאריטעטן וואס זי פארמאגט שוין אלס א מוניציפאליטעט, באקומט אויכעט צוזעצליכע אדמיניסטראטיווע אויטאריטעטן און באפולמאכטיגונגען מיט א שטאטישע-רעגירונג וואס דערלאנגען איר א גרויסן איינפלוס נישט נאר אין דער שטאט אליינס, נאך אין דעם גאנצן פראווינץ.
דעמאגראפיע
אומגעפער 28% פון די איינוואוינערס פון וועלס, זענען נישט עסטרייכערס. די גרויסע מערהייט פון די פרעמדערס שטאמט פון באסניע און הערצעגאווינע, טערקיי, קראאטיע, און פון דער געוועזענער יוגאסלאוויע.
ווירטשאפט
וועלס האט אומגעפער 40,000 ארבעטערס וועלכע ווערן באשעפטיגט אין מער ווי 4,000 פירמעס, מיט 22,600 ארבעטערס וואס קומען צו ארבעטן טאג טעגליך פון די ארומיגע שטעט און הינטערשטעט, און 8,600 ארבעטערס וועלכע וואוינען אין שטאט אבער פארן ארויס ארבעטן אין די ארומיגע שטעט און הינטערשטעט. איבער 60% מענטשן פון דער ארבעט קראפט, זענען טעטיג אין געזעלשאפטליכע סערוויסעס. די מערהייט פון די פירמעס אין דעם געביט איז טעטיג הויפטזעכלעך אין האנדל, און די איבעריגע, זענען צוטיילט צו סאציעלע סערוויסעס, פינאנצירונג און טראנספארט. דער צווייטער פאפולערער ווירטשאפטליכער געביט אין וועלס איז פראדוצירונג. די אינדוסטריעלע זאנע פון וועלס געפינט זיך אין דער ביישטאט "פערנאו". עס זענען פאראן דארט פירמעס פון דער כעמישער אינדוסטריע, מעבל פראדוצירערס, מעכאנישע אינזשענירן און נאך.
פאנאראמע
צענטער|800px|די אלטע טראון בריק אין וועלס
קאַטעגאָריע:שטעט אין עסטרייך
קלאד מאנע
קליין|[[פיער-אגוסט רענואר|פּיער-אָגוסט רענואַר: קלאָד מאָנע בײַם לײענען אַ צײַטונג]] קליין|קלאָד מאָנע: אײַנדרוק: [[זון-אױפֿגאַנג (1872)]]
קלאָד מאָנע (פֿראַנצױזיש: Claude Monet; דעם 14טן נאוועמבער 1840 - 5טן דעצעמבער 1926) איז געװען אַ פּראָמינענטער פֿראַנצױזישער קינסטלער, אײנער פֿון די גרינדערס פֿונעם אימפּרעסיאָניסטישן נוסח אין מאָלערײַ. ער איז געבױרן געװאָרן דעם 14טן נאָװעמבער 1840 אין פּאַריז (פֿראַנקרײַך) אין דער משפּחה פֿון אַ שפּײַזקרעמער. זײַן מוטער איז געװען אַ זינגערין.
אין זײַנע בילדער האָט קלאָד מאָנע געשילדערט פֿאַרבנרײַכע אימאַזשן פֿון דער נאַטור, דאָרפֿישע און שטאָטישע לאַנדשאַפֿטן. אין 1872 האָט ער געשאַפֿן זײַן באַרימטן לאַנדשאַפֿט-בילד "אײַנדרוק: זון-אױפֿגאַנג" (Impression: soleil levant). אױפֿן סמך פֿון אָט דעם טיטל, עס האָט זיך שפּעטער באַװיזן דער נאָמען פֿון דער גאַנצער אימפּרעסיאָניסטישער קונסט-באַװעגונג.
צווישן 1883 און 1908 איז מאנע געפארן צום מיטלענדישן ים, וואו ער האט געמאלט אנדענקפונקטן, לאנדשאפטן און ים־שאפטן. ער האט געמאלט וויכטיקע סעריעס פון געמעלן אין ווענעציע און אין לאנדאן. זיין צווייטע ווייב, אליס, איז געשטארבן אין 1911, און זיין עלצטער זון, זשאן, איז געשטארבן אין 1914. זיין שנור בלאנש, וואס איז געווען אליסנס טאכטער, האט אכט געגעבן אויף מאנע נאך אליסנס טויט. אין די יארן האט מאנע אנגעהויבן ליידן פון קאטאראקטן אין די אויגן. די געמעלן וואס ער האט דעמאלסט געמאלן זענען א ביסל רויטלעך, וואס איז נארמאל פאר די וואס ליידן פון קאטאראקטן, ווייל זיי זען נישט גוט בלויע קאלירן. אין 1923 האט מען אפערירט אויף אים אוועקנעמען די קאטאראקטן.
קלאָד מאָנע איז געשטאָרבן דעם 5טן דעצעמבער 1926 אינעם שטעטל זשיװערני (Giverny), אין נאָרמאַנדיע. זײַן קבר געפֿינט זיך דאָרטן אױפֿן קלױסטער-צווינטער.
קליין|קלאָד מאָנע: [[וואסער|װאַסער-ליליעס (1906)]]
קליין|קלאָד מאָנע: אַ פֿרױ אין גאָרטן (1867)
מאנע, קלאד
אברהם אדלער
הרב אברהם אַדלער (ז' חשוון תרנ"ה, 6טן נאוועמבער, 1894 - כ"ז סיון תשכ"ט, 13טן יוני, 1969) איז געווען צענדליגער יארן ראש פון דעם וועד כשרות אין ירושלים און פארזיצער פון דעם ראבינאט ביורא אין דער שטאט. ער איז געווען רב פון די בית יעקב און מחנה יהודה קווארטאלן פון ירושלים.
די הויפט גאס אין גבעת שאול הייסט כנפי נשרים גאס, נאך זיין ספר "כנפי נשרים".
קאַטעגאָריע:פוילישע רבנים קאַטעגאָריע:רבנים אין ירושלים קאַטעגאָריע:כשרות
בעדפארד
בעדפֿארד איז די גראפנשאפט-שטאט פון בעדפארדשיר, ענגלאנד. זי איז א גרויס שטעטל מיט א באפעלקערונג פון 79,190 אין 2005 (אפגעשאצט דורך בעדפֿארדשיר גראפנשאפט־ראט).
בעדפֿארד געפֿינט זיך אויף דער מידלאנד הויפט ליניע, מיט אפשטעלנדיקע באדינונגען קיין לאנדאן און ברייטאן אפערירט דורך טעמזלינק, און עקספרעס באדינונגען קיין לאנדאן און די מזרח מידלאנדס אפערירט דורך מזרח מידלאנדס אייזנבאן.
מיליטערישע פאליציי
קליין| מיליטערישע פאליציי פון סינגאפור
דער אויפגאבע פון די מיליטערישע פאליציי איז פולארטיג, עס רעכנט אריין ארדענונג, אינפארסירן געזעץ, ביז גרענעץ וועכטער, אויספארשן קרימינאלע אקטיוויטעטן, און אזוי אויך אויפהאלטן טורמעס וואס זענען אונטער מיליטערישע קאנטראל.
ישראל מיליטערישע פאליציי
און העברעיש משטרה צבאית, געגרינדעט אין 1948, ביים מלחמת השחרור. איר אויפגאבע איז געווען א מינימאלע. ביי די זעקס טאגיקער מלחמה, איז איר ראלע געווען, דיקטירן דעם טראפיק אינעם סיני האלב אינדזעל, און היטן אויף די עגיפטישע זעלנער, וואס זענען געפאלן אין געפענגשאפט.
היינט בעיקר פארנעמט זי זיך, מיט טיילן רעפארטן פאר ישראל זעלנער, וואס פירן זיך קעגן דעם מיליטערישן געזעץ. און אזוי אויך מצ"ח, וואס מיינט פאליציי מיליטערישע אויספרשונג, ביי קרימינאלע אקטיוויטעטן. די ארז איינהייט איז ווי גרענעץ וועכטער, ביי פארשידענע דורכגענג פונקטן צווישן פאלעסטינע אויטאנאמיע און ישראל.
איר בערעט איז א טונקעל בלויע, שווארצע שיך, זייער סימן איז רויט בלויע שטרייכן.
אברהם וויינבערג (דער ערשטער)
רבי אברהם ווייבערג (תקס"ד - י"א מרחשון תרמ"ד) איז געווען דער ערשטער סלאנימער רבי און דער מחבר פון דעם ספר "יסוד העבודה".
יונגע יארן
רבי אברהם איז געבוירן אין יאר ה'תקס"ד צו זיין פאטער רבי יצחק מתתיהו וואס איז געווען דער דיין אין פינסק, רייסין (היינט בעלארוס). רבי יצחק מתתיהו האט געהאנדלט מיט ווייצן בשותפות מיט זיין שוואגער ר' איסר ספעקטאר, דער פאטער פון רבי יצחק אלחנן ספעקטאר פון קאוונע.
ער איז געווארן א חסיד פון רבי נח לעכאוויטשער און דערנאך צו זיין תלמיד רבי משה פון קאברין.
אלה מסעי
אלה מסעי איז א ספר אויף לשון הקודש וואו עס ווערט באשריבן די נסיעה פון רבי משה טייטלבוים וועלכער איז געפארן מיט א גרויסן עולם אום תמוז תשנ"ב מתפלל זיין אויף קברי צדיקים אין אוקריינע, פוילן, אונגארן און ראמעניע.
די סעטינג איז געמאכט געווארן ביי יוסף פרץ ביללער.
ער אנטהאלט פופצן פרקים אין א סך הכל פון צוויי הונדערט זייטן.
דער ספר איז פוהל מיט ערציילונגען און היסטארישע פאקטן וואס דער רבי האט דערציילט איבער די שטעט און לענדער וואו זיי זענען געפארן צום ערשטן מאל זינט דעם צוזאמענפאל פונעם אייזערנעם פארהאנג.
קאטעגאריע:ספרי סאטמאר
הויפט זייט/ז' חשוון
ז' מרחשון 100px|לינקס|הרב מאיר שפירא
אוסטילע
אוסטילע איז א קליינע שטאט אין וואהלינער גובערניע, אין צפון־מערב אוקראינע, 13 ק"מ מערב פון לודמיר און 18 ק"מ צפון־מזרח פון הרוביעשאוו, פוילן. די שטאט געפינט זיך אויפן רעכטן ברעג פונעם בוג, וואס איז דער גרענעץ מיט פוילן.
די באפעלקערונג איז 2,276 (אין 2005).
דער קאמפאזיטאר איגאר סטראווינסקי האט געהאט א מאיאנטעק אין אוסטילע און פלעג קומען אפט צווישן 1890 און 1914. היינט איז די געביידע א מוזיי.
היסטאריע
אין 1900 האבן געוואוינט אין אוסטילע 3,212 יידן.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:שטעט אין אוקראינע קאַטעגאָריע:וואהלין קאַטעגאָריע:אידישע יישובים אין אייראפע
גרופע (מאטעמאטיק)
אַ גרופּע איז אַ געזעמל פון עלעמענטן מיט אַן אפעראציע װאָס דעקט צװײ עלעמענטן פֿונעם געזעמל מיט אַ דריטן. די װײַטערדיקע באַדינגען זענען אױך חל׃
גרופעס האבן זיך באוויזן אין מאטעמאטיק במשך דעם 19טן יארהונדערט, אין דעם ראם פון די אויספרואוון צו לייזן פאלינאם־גלייכונגען פון א העכערן גראד, ווי די לייזונגען פון דריטן גראד און פערטן גראד גלייכונגען וואס זענען געווארן אנטפלעקט אינעם 16טן יארהונדערט. די ערשטע פארשער, אין זייער הויפט עוואריסט גאַלואַ, האבן זיך באשעפטיקט מיט גרופעס וואס זייערע עלעמענטן זענען געווען פערמוטאציעס. שפעטער האט ארטור קיילי פארמולירט די אקסיאמען־סיסטעם וואס דעפינירט א גרופע אין אן אבסטראקטן וועג, און האט געגרינדעט גרופע טעאריע.
געצנדינעריי
א געצנדינער איז א מענטש װאָס גלױבט אין געצן (אַ סך געטער) ניט װי בײַ ייִדישקײט, אין נאָר אײן גאָט.
זעט אויך
קאַטעגאָריע:רעליגיע
סאוועטיש היימלאנד
סאָוועטיש הײמלאַנד איז געווען אַ סאָוועטישער ליטעראַרישער און פּובליציסטישער זשורנאַל אויף ייִדיש, וועלכער איז דערשינען פון 1961 ביז 1991 אַלס אָרגאַן פונעם סאָוועטישן שרײַבער-פאַראיין (לכתחילה איין מאָל אין צוויי חדשים און דערנאָך – יעדן חודש), זייענדיק אין די יאָרן די איינציקע ייִדישע ליטעראַרישע פּעריִאָדישע אויסגאַבע אינעם ראַטנפאַרבאַנד.
זײַן הויפּט-רעדאַקטאָר איז פונעם אָנהייב ביזן סוף געווען דער דיכטער אהרן ווערגעליס.
אלמאנאך
זינט 1986 האָט די רעדאַקציע פונעם זשורנאַל אַרויסגעגעבן אַ יערלעכן רוסיש-שפּראַכיקן אַלמאַנאַך מיטן נאמען "גאָד זאַ גאָדאָם" («Год за годом»), (באדייט: "יאהר נאך יאהר"), וועלכע איז בעיקר באשטאנען פון איבערזעצונגען פון ייִדיש.
סך-הכל זײַנען דערשינען זעקס בענדער פון דעם אַלמאַנאַך (דער לעצטער באַנד איז דערשינען אין 1992).
די יידישע גאס
דאָס אַרויסגעבן דעם זשורנאַל "סאָוועטיש היימלאַנד" האָט זיך אויפגעהערט אויפן טאָפּלטן (11 – 12) נומער אין דעצעמבער 1991. אָנשטאָט אים האָט די רעדאַקציע פון "סאָוועטיש היימלאַנד" אומרעגולער אַרויסגעגעבן אין די יאָרן 1993 – 1999 דעם זשורנאַל די ייִדישע גאַס («Еврейская улица») אויף ייִדיש און אויף רוסיש. דאָס אַרויסגעבן אָט דעם זשורנאַל האָט זיך אויפגעהערט נאָכן טויט פון אהרן ווערגעליס אין יוני 1999.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:יידיש־שפראכיקע צײטשריפטן קאַטעגאָריע:ראטנפארבאנד
הפרדס
הפרדס איז א תורה'דיגער קובץ וואס איז אריגינעל פובליצירט געווארן אין ווארשע, פוילן, דורך רבי שמואל אהרן הלוי פרדס, שפעטער אין אמעריקע.
דער ארויסגעבער
עס איז דאן איבערגענומען געווארן דורך רבי שמחה עלבערג, א חשוב'ער רב, א מיטגליד פון אגודת הרבנים.
דער קובץ
דער קובץ, וואס פלעגט ערשיינען חודש'לעך, איז באשטאנען פון תורה'דיגע מאמרים און אפהאנדלונגען, געשריבן דורך תלמידי חכמים.
קאַטעגאָריע:יידישע זשורנאלן
דער אפענער אוניווערסיטעט
קליין|250px|דער קאַמפּוס אין [[רעננה]] דער אּפֿענער אוניװערסיטעט (העברעיש: האוניברסיטה הפתוחה) איז אײנע פֿון די ניין אוניװערסיטעטן אין ישראל. ער איז געגרינדעט געװאָרן 1974. ער איז באַזונדער מיט דעם װאָס די סטודענטן לערנען אַלײן פֿון דערװײַטן דורך ביכער, װידעאָ־טעקעס און מיט װײניק צוזאַמענטרעפֿן.
װעבלינקען
דער אּפֿענער אוניװערסיטעט װעבזײַטל
קאַטעגאָריע:אוניווערסיטעטן קאַטעגאָריע:ישראל
זשאבינקע
זי האט א באפעלקערונג פון 12,800.
היסטאריע
נאך דער צווייטער וועלט מלחמה האט מען געבויט צפון פון דער באן ליניע א גרויסע צוקער ראפינעריע.
ביז דער ערשטער וועלט מלחמה איז זשאבינקע געווען אין קאברינער באצירק, גראדנער גובערניע, רוסלענדישע אימפעריע. צווישן די צויי מלחמות איז זי געווען אין קאברינער באצירק, פאלעסיער גובערניע.
געאגראפיע
די שטאט ליגט אויפן מוכאוועץ טייך ביים צוזאמענפלוס פונעם זשאבינקע טייכל.
אין דעם מערב טייל פון דער שטאט געפינט זיך א גרויסער רעזערווואר.
די שטאט באדעקא א שטח פון 9.11 קוואדראט ק"מ.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:שטעט אין בעלארוס קאַטעגאָריע:אידישע יישובים אין אייראפע
נייטראלער עלעמענט
אין מאטעמאטיק, א נייטראלער עלעמענט (אדער א אידענטיטעטישע עלעמענט) פון א סכום, איז א ספעציעלער עלעמענט, ווייל אויב איז עס קאמבינירט מיט אנדערע עלעמענטן פון דעם דאזיקן סכום, טוישט ער נישט די אנדערע עלעמענטן.
קאַטעגאָריע:אלגעברע קאַטעגאָריע:אבסטראקטע אלגעברע
fa:عمل دوتایی
הויפט זייט/ו' חשוון
ו' מרחשון
חשוון 06 קאַטעגאָריע:מוסטער היינט אין היסטאריע he:תבנית:ו' בחשוון
צבי מנחם מענדל האלבערשטאם
רבי צבי מנחם מענדל האלבערשטאם זצ"ל (ה'תר"ם - ה'תשכ"ז), גארליץ - ראפשיצער רבי אין אמעריקא