cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
פרעסטן ראד אונטערגרונט סטאנציע
פרעסטאן ראד איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אויף דער מעטראפאליטאן ליניע, אין דעם פרעסטאן ראד געגנט פון לאנדאנער בארא פון ברענט. די סטאנציע ווערט באדינט דורך די פאמעלעכע (אלע סטאנציעס) באנען אויף דער מעטראפאליטאן ליניע. (די גיך און האלב-גיך דינסטן שטעלן זיך נישט אפ צווישן וועמבלי פארק און הארוי-אויפן-היל.) די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 4.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:מעטראפאליטאן ליניע סטאנציעס
ווילחאוויץ
קליין|די שול אין ווילחאוויץ ווילחאוויץ איז א דארף אין טעטשער ראיאן, טראנסקארפאטישע גובערניע, אוקראינע, 19 ק"מ צפון־מערב פון סיגעט און 11 ק"מ מזרח פון טעטש. דאס דארף איז 292 מעטער איבערן ים שפיגל. מזרח פונעם דארף איז דער טערעסווע טייך. אין 2001 האבן געוואוינט אין ווילחאוויץ 3374 מענטשן.
די יידישע באפעלקערונג איז געווען 409 אין 1877 און 727 אין 1921.
אזוי ווי די גאנצע טראנסקארפאטישע גובערניע איז ווילחאוויץ געווען אינעם קעניגרייך פון אונגארן פארן ערשטן וועלט קריג, אין טשעכאסלאוואקיי ביזן צווייטן וועלט קריג און אינעם סאוועטן פארבאנד ביז 1990.
רעפערענצן
48.06667°N, 23.71667°W
בילדער
קאַטעגאָריע:דערפער אין אוקראינע קאַטעגאָריע:קארפאטארוס
ירחמיאל אונגאר
רבי ירחמיאל אונגאר (ה'תרע"ו - ג' שבט ה'תשנ"ט) איז געווען א מגיד שיעור אין דער חתן סופר ישיבה אין ברוקלין.
אפשטאם
ירחמיאל איז געבוירן אין דער לויער איסט סייד פון ניו יארק אין תרע"ו צו זיין פאטער, הרב מאיר מרדכי דוד אונגאר, דיין אין מעליץ, און בעל תפילה אום די ימים נוראים פארן מעליצער רבי'ן, וואס האט אימיגרירט אין אמעריקע אין תרס"ט, און זיין מוטער טויבא. הרב מאיר מרדכי דוד איז געווען א זון פון הרב ישראל פון סטאפניץ, א זון פון הרב מנחם מענדל פון סטאפניץ, א זון פון הרב מרדכי דוד פון דאמבראווא און אן איידעם פון רבי ישראל הלוי ראטנבערג פון סטאשעוו. הרב ישראל אונגאר איז געווען אן איידעם ביי הרב משה רוקח פון קארעוו.
ירחמיאל איז געווען א גרויסער מתמיד. אין זיינע יונגע יארן פלעג זיין מאמע אויפוועקן אים דריי פארטאגס צו לערנען מיט זיין פאטער. ער האט געקענט דעם גאנצן "פרי מגדים" בעל פה און נאך ספרים. שוין אלס א יונגער בחור האט ער באקומען היתר הוראה פון עטעלעכע חשובע רבנים.
משפחה
אין יאר תש"ד האט ער חתונה געהאט מיט מרת חנה רחל, א טאכטער פון רבי חיים יעקב סאפרין, דעם קאמארנער רבי'ן, און א בעלזער אייניקל. נאך דער חתונה פלעג ער גיין שבת אויף דער גאס מיט א שטריימל, דער איינציגסטער וואס האט אזוי געפירט אין ניו יארק. זייער זון, הרב מאיר אונגאר, איז א מגיד שיעור אין ישיבה תורה ודעת.
רבנות
ער איז געווארן רב אין דער סאקאלאווער שול אין לויער איסט סייד און א מגיד שיעור אין דער חתן סופר ישיבה. ער איז געווארן נאנט צו הרב שמואל עהרנפעלד, מאטערסדארפער רב, דעם קאפיטשיניצער רבי און רבי הערשעלע ספינקער.
אין תשכ"ב האט זיך זיין שווער געצויגן קיין ארץ ישראל, און רבי ירחמיאל האט דעמאלסט באזעצט אין בארא פארק. דארטן האט ער געדאווענט ביים אמשינאווער רבי'ן וואס האט אים שטארק געשעצט, און ער איז דארט געווען בעל תוקע און בעל תפילה פאר די ימים נוראים.
פטירה
ג' שבט תשנ"ט איז ער נפטר געווארן, און מ'האט אים געפירט צו קבורה אין הר הזיתים לעבן זיין ווייב און זיין שווער.
רעפערענץ
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער רבנים קאַטעגאָריע:נקבר אין הר הזיתים
שאפער-ליצענץ
קליין|א [[נארוועגיע|נארוועגישע שאָפֿער-ליצענץ]] א שאָפֿער-ליצענץ איז אַן אָפֿיציעלער דאָקומענט וואָס דערלויבט אַ פּערזאָן צו פֿירן אַ מאָטאָר פֿאָרמיטל ווי אַ מאָטאָציקל, אויטאָמאָביל, לאַסטאויטאָ אדער בוס.
געזעצן איבער שאָפֿער-ליצענצן
פֿאַרשידענע מדינות האבן פֿאַרשידענע געזעצן וואָס באַשטימען צי אַ פּערזאָן קען האָבן אַ שאָפֿער-ליצענץ. אין טייל פּלעצער דאַרף אַ פּערזאָן אַריבערקומען אַ שאָפֿער טעסט איידער באַקומען אַ שאָפֿער-ליצענץ, און אין אַנדערע פּלעצער ווערט אַ שאָפֿער-ליצענץ דערטיילט איידער אַז דער פּערזאָן נוצט דעם פֿאָרמיטל.
צום ביישפּיל, אין וויקטאָריע, אויסטראַליע דאַרף אַ מענטש:
קאַטעגאָריע:געזעץ
חיים דוד זילבער־מרגליות
הרב חיים דוד זילבער־מרגליות (ה'תרכ"ד- כ' כסלו ה'תש"א) איז געווען דער אב"ד קויל, פוילן.
ביאגראפיע
חיים דוד איז געבוירן אין תרכ"ד אין זשעלעכאוו, לעבן לובלין, צו זיין פאטער ר' נפתלי צבי הירשל, א חסיד פון רבי לייבעלע אייגער פון לובלין און א תלמיד פונעם חידושי הרי"ם.
צו אכצן יאר האט ער חתונה געהאט מיט דער טאכטער פון הרב אביגדור יהודה לעוונטאל, אב"ד קויל, לעבן קאליש אין מערב פוילן. ער האט באקומען היתר הוראה פון הרב יהושע טראנק פון קוטנא און רבי אברהם בארנשטיין, דעם "אבני נזר" פון סאכאטשאוו.
כאטש זיין פאטער איז געווען א לובלינער חסיד, איז ר' חיים דוד געווארן א חסיד ביים שפת אמת פון גער, און שפעטער ביים אמרי אמת.
רבנות
ווען זיין שווער איז נפטר געווארן אין תרנ"ג, האט די קהילה אין קויל געבעטן ר' חיים דוד איבערצונעמען דאס רבנות. ער האט נישט געוואלט אויפנעמען, אבער די קהילה האט באקומען בריוו פון אסאך גדולים און ענדלעך האט ער מסכים געווען צו ווערן שטאטס רב אין קויל. צווישן די בעלי בתים אין קויל זענען געווען עטלעכע קצבים וואס האבן געשטערט ווען די שוחטים האבן געזאגט אויף די בהמות אז זיי זענען טרייף. דער רב האט געפרואווט נישט לאזן די קצבים אין שעכטהויז אריין, אבער זיי זענען דאך אריינגעקומען. הרב חיים דוד האט דעריבער צוגעמאכט דאס שעכטהויז אין קויל. ביז דריי יאר האט דאס געדויערט ביז די קצבים האבן מסכים געווען הארכן דעם רב'ס פסק. אין צווישנצייט האט דער רב אין זיין משפחה נישט געלעבט אין גרויס דחקות, ווייל דעם רב'ס געהאלט איז געקומען פון דעם שחיטה שטייער, וואס במשך די דריי יאר איז נישט געווען אין שטאט קיין שחיטה.
הרב חיים דוד האט אויך פארמאכט די פריוואטע חדרים פון די מלמדים, וואס האבן געוואלט לערנען נאר מיט די קינדער פון די גבירים אין שטאט, און נישט די קינדער פון די ארעמע לייט וואס האבן נישט געקענט צאלן אסאך שכר לימוד. ער האט אויפגעשטעלט אין שטאט די "עץ חיים" חדר, וואו די עלטערן האבן געצאלט יעדער איינער וויפיל איז געווען אים מעגלעך, און אלע קינדער האבן געלערנט גלייך.
רב חיים דוד איז געווארן א מיטגליד אין דער מועצת גדולי התורה פון אגודת ישראל, און איז געווען א גרויסער קעגנער צו ציוניזם.
רב חיים דוד איז געבליבן קוילער רב קנאפע פופציג יאר, ביז די דייטשן האבן אינוואדירט פוילן ביים צווייטן וועלט קריג, און די יידן זענען פארטריבן פון דער שטאט.
פטירה
רב חיים דוד האט געוואנדערט, מיט כמעט נאר זיין טלית און תפילין, ביז ער איז געקומען קיין לובלין, וואו זיינע קרובים האבן אים אריינגענומען אין שטוב. אבער ער איז שוין געווען גאר שוואך, און כ' כסלו תש"א איז ער נפטר געווארן. מען האט אים באערדיגט אין דער רבנים חלקה פון דעם לובלינער בית עולם.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:פוילישע רבנים קאַטעגאָריע:גערער חסידים קאַטעגאָריע:חסידישע רבנים קאַטעגאָריע:מועצת גדולי התורה
לאאס
‫ לאַאָס, אָדער די לאַאָיִשע פאָלקס דעמאָקראַטישע רעפּובליק (לאַאָיִש: ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ, סאַטאַלאַנאַלאַט פּאַסאַטיפּאַטײַ פּאַסאַסאָן לאַאָ), איז אַ לאנד איינגעשלאסן לאַנד אין דרום-מזרח אזיע. לאַאָס גרענעצט בורמע און כינע אין צפֿון־מערבֿ, װיעטנאַם אין מיזרח, קאַמבאָדיע אין דרום, און טײַלאַנד אין מערבֿ. לאַאָס האָט געהאַט 6.5 מיליאָן פֿאָלק אין 2012.
2טן דעצעמבער
דעם 2טן דעצעמבער איז דער 336סטער טאג פון יאר (337סטער טאג אין אן עיבור־יאר). אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 29 טעג.
געשטארבן
02
מאהענדאס קערעמטשענד גאנדי
קליין|200px| מאהענדאס קערעמטשענד גאנדי מאהענדאַס קערעמטשענד גאַנדי (דעוואנאגארי: मोहनदास करमचन्द गांधी, גודזשאראטיש: મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી; 2טן אקטאבער 1869 - 30סטן יאנואר 1948) איז געווען א פאליטישער פירער אין אינדיע, וואס האט געפירט די אינדישע זעלבשטענדיקייט באוועגונג אין איר קאמף קעגן דער הערשאפט פון דער בריטישער אימפעריע.
גאנדי איז געבוירן דעם 2טן אקטאבער 1869 אין פארבאנדאר, א שטעטל אין היינטיגן גודזשאראט, אינדיע. זיין פאטער, קערעמטשענד גאַנדי, איז געווען פרעמיער מיניסטער פון פארבאנדאר שטאַט; זיין מוטער, פוליטבע, איז געווען א דזשיין.
אין דעצעמבער 1921, גאנדי איז געווארן פירער פון דער אינדישער נאציאנאלער קאנגרעס.
גאנדי האט שטארק געהאלטן אז די דערפער זענען די אמתע אינדיע, און האט זיך דערקעגנט צו דער אינדוסטריאליזאציע פון זיין תלמיד דזשאווארהארלאל נעהרו.
קאַטעגאָריע:פאליטיקער קאַטעגאָריע:אינדיער
דער דיסבורג מאסן-געדרענג 2010
דער דיסבורג מאסן געדרענג 2010 איז געווען א פאטאלער געדרענג אין דיסבורג דייטשלאנד, אום 24סטן יולי, וואו 18 מענטשן זענען ציטרעטן געווארן צום טויט, אין א טונעל, נאך א גרויסן מוזיק פעסטיוואל "ליבע פאראדע".
קאַטעגאָריע:דייטשלאנד
הויפט זייט/ט' סיון
ט' סיון
סיון 09 קאַטעגאָריע:מוסטער היינט אין היסטאריע he:תבנית:ט' בסיוון
צרורות
צרורות איז א היזק וואס געשעט דורך א בהמה, אבער נישט דורכן גוף פון דער בהמה, נאר דורכן כוח פון דער בהמה, למשל דורך שטיינער וואס די בהמה ווארפט אין מיטן גיין.
דער דין איז אז די בעלים צאלן האלבן נזק ביי צרורות. דאס איז א הלכה למשה מסיני. אבער נישט אלע תנאים האלטן דערפון, למשל סומכוס און רבי אלעזר.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:היזקות
שפּאנישע בירגער קריג
די שפּאַנישע בירגערקריג איז געווען אַ מלחמה צװישן די כּוחות װאָס האָבן באַשטיצט די דעמאָקראַטישע געװײלטע רעגירונג פֿון שפּאַניע און די פֿאַשיסטן אונטער דער פֿירונג פֿון גענעראליסימאָ פֿראַנציסקאָ פֿראַנקאָ. צום סוף, פֿראַנקאָס כּוחות האָבן באַזיגט די רעפּובליקאַנער. פֿראַנקאָס פֿאַשיסטישער דיקטאַטור האָט געדויערט ביז 1975.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:מלחמות
אנאסטאסיע
קליין|250px|אַנאַסטסיע 2004 אין איר אײראָפּע טור אַנאַסטאסיע (געבױרן דעם 17טן סעפטעמבער, 1968) איז אַ באַװוּסטע אַמעריקאַנער פּאָפּ זינגערין און אַ לידער שרײַבערין. זי איז טאַלאַנטירט מיט אַ גאָר הױכע שטימע.
װעבלינקען
קאַטעגאָריע:פאפ זינגערס
בושי באן סטאנציע
בושי (ענגליש: Bushey) איז א נעצווערק באן סטאנציע אין הארטפארדשיר וואס באדינט די שטעטלעך בושי און אקסהי. די סטאנציע ווערט באדינט דורך באנען אויף דער יוסטאן - טרינג ליניע און אויך דורך דער וואטפארד ליניע פון לאנדאנער איבערגרונט. צפון פון דער סטאנציע גייט דער באנוועג אריבער דעם קאלן טאל אויף עטלעכע וויאדוקטן.
די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 8.
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט אין 1841 מיטן נאמען בושי און אקסהי אויף דער לאנדאן - בירמינגהאם באן, די ערשטע צווישן-שטעט באן אינעם פאראייניגטן קעניגרייך.
די סטאנציע איז געווען באדינט דורך דער בעקערלו ליניע פון לאנדאנער אונטערגרונט פון 16טן אפריל 1917 ביזן 24סטן סעפטעמבער 1982.
באדינונגען
אויף לאנדאנער איבערגרונט ווערט די סטאנציע באדינט דורך 3 באנען א שעה אין יעדער ריכטונג. די לאנדאן נארדוועסטערן אייזנבאן באדינונג אויף דער יוסטאן - טרינג ליניע איז 2 באנען א שעה אין יעדער ריכטונג.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין הארטפארדשיר
ליל
ליל איז די גרעסטע שטאָט אין פראנצויזיש פלאנדערן אין צפֿון פֿראַנקרײַך אויפן דעל טייך. ער איז די הויפטשטאט פונעם נארד פא דע קאלע ראיאן.
ליל איז דאס הארץ פון א גרעסערער קאנאורבאציע וואס נעמט איין ליל, רובע, טורקווען און ווילענעוו ד׳אסק, וואס איז די 4טע גרעסטע שטאטישע קאנגלאמעראציע מיט א באפעלקערונג אין 1999 פון איבער 1.1 מיליאן מענטשן.
צווילינג שטעט
ליל האט די פאלגנדע צווילינג שטעט:
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:שטעט אין פראנקרייך
שמואל האלפערט
הרב שמואל (שמעלקע) האלפערט (געב' 5טן פעברואר 1939), כנסת דעפוטאט פון דער יהדות התורה ליסטע.
שמואל האלפערט איז געבוירן אין דער שטאט קלויזענבורג, רומעניע. זיין פאטער, לייבוש בער, איז געווען דער שטאטישער רב פון וואסלוי אין מאלדאווער פראווינץ. ער איז א וויזשניצער חסיד און האט געלערנט אין דער וויזשניצער ישיבה, וואו ער האט באקומע היתר הוראה. ער איז א מחנך.
ער האט א ווייב און זעקס קינדער, און ער וואוינט אין בני ברק.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:כנסת דעפוטאטן קאַטעגאָריע:וויזשניצער חסידים קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
בענאזיר בוטא
בענאזיר בוטא (21סטן יוני 1953 - 27סטן דעצעמבער 2007) איז געווען א פאקיסטאנער פאליטיקער און צוויי מאל ערוועלט געווארן פרעמיער מיניסטאר פון פאקיסטאן. זי איז געווען די ערשטע פרוי צו ווערן א פירער אין א מוסלעמענישן לאנד.
איר טויט
אום 27סטן דעצעמבער 2007 איז בוטא דערשאסן געווארן אין די האלדז און אינעם ברוסט ווען זי איז אריין אין איר קאר, און דער שיסער האט זיך גראד דערנאך אויפגריסן און גע'הרג'ט זיך מיט כאטשיג 20 מענטשן. בוטא איז שפעטער געשטארבן אין שפיטאל אינמיטן אן עמערדזשענסי אפעראציע.
נארפאלק
נארפֿאלק איז א גראפנשאפט פון ענגלאנד אין איסט אנגליא. נארפֿאלק גרענעצט סאפאלק צו דרום און קעמברידזשיר און לינקאנשיר צו מערב. די צפון און מזרח גרענעצן זענען דער צפון ים. נארפֿאלק באדעקט א שטח פון 5,371 קוואדראט ק"מ.
די גראפנשאפט שטאט איז די שטאט נאריטש.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:גראפנשאפטן אין ענגלאנד
דזשיימס באנד
דזשיימס באָנד (ענגליש: James Bond) איז א פיקטיווער כאראקטער און מעדיע קאנצעסיע געשאפן אין 1953 דורך איען פֿלעמינג, און איז גאהר שטארק פאפולער געווארן מיט די סעריע פילמען וואס איז ארויסגעקומען, וואו א מענטש מיט דעם נאמען שפיהלט, זינט 1962.
באנד איז א שפּיאָנאַדזש אגענט אין די בריטישע שפיאנאדזש אגענטור מיטן קאוד נומער 007, וועלכער ווערט ארויסגעזאגט דאָבל אָו סעוון.
באנד איז א געלונגענער אגענט וועלכע גלייכט קאקטעילס - ספּעציפֿיש מארטיני'ס - און האט ליעב פרויען.
העסע
העסע אין מערב־צענטראלן דייטשלאנד איז איינע פון די 16 לענדער אין דייטשלאנד. איר שטח איז 21,100 קוואדראט ק"מ (דאס זיבעטע גרעסטע לאנד אין דייטשלאנד); לויט זיין באפעלקערונג איז זי דאס פינפטע גרעסטע מיט 6,067,021 איינוואוינער.
די הויפטשטאט איז וויסבאדן און די גרעסטע שטאט אין העסע איז פראנקפורט. די עלטסטע און צווייטע גרעסטע שטאט איז מיינץ.
העסע גרענעצט זייגערווייז פון צפון־מערב זי די לענדער נידער־זאַקסן, טורינגיע, בייערן, באדן-ווירטמבורג, ריינלאנד-פאלץ און נארד ריין-וועסטפאליע.
העסע איז בערגיש.
שמעון דובנאוו
שמעון דובנאוו (10טן סעפטעמבער 1860 - 8טן דעצעמבער 1941) איז געווען א שריפטשטעלער און היסטאריקער פאר יידישע היסטאריע, אנהייב אין רוסלאנד, שפעטער אין דייטשלאנד, און אין די באלטישע לענדער, ער האט אויפגעשטעלט די פאלקיסטן באוועגונג.
ער איז געבוירן דעם צווייטן טאג ראש השנה, אין אמסטיסלאוו, אין מאליוו אבלאסט אין היינטיגן בעלארוס. ער האט געלערנט אין חדר, אלס יינגל האט אים שוין געצויגן יידישע היסטאריע.
אין 1912, האט ער אויפגעשטעלט מיט דאקטער קאצענעלסאן, די יידישע ענציקלאפידיע, אויף רוסיש.
אין 1922 האט ער פארלאזט רוסלאנד, און ער איז אנגעקומען קיין קאוונע אין ליטע. דארט האט מען אים פארגעשלאגן צו ווערן הויפט פון יידישע קאטעדרע אין ליטווישע אוניווערסיטעט, די גויים דארט האבן אים אבער נישט פארגינט, און דעריבער איז נישט אויפגענומען געווארן, און פון דארט איז אריבער קיין בערלין, און דארט האט דובנאוו געוווינט פאר עלף יאר, ביז ווען די נאציס זענען ארויף.
אין בערלין האט ער געמאכט זיין מערסט אנגעזענסטע היסטארישע ווערק, היסטאריע פון אייביקן פאלק, (אויף העברעיש דברי ימי עם עולם).
ווען די נאציס האבן איבערגענומען דייטשלאנד, איז דובנאוו אריבער קיין ריגע, לאטוויע. ווען די נאציס זענען דארט אריין איז ער מיט אלע אנדערע יידן, אריבער אין געטא. אום 8טן דעצעמבער זענען אסאך יידן גענומען געווארן צו אויסהרגנען, ער איז מיטגעגאנגען, אבער אינמיטן וועג זייענדיק קראנק, האט א פאליציאנט געשאסן, מאנכע טענהן אז זיינס א סטודענט האט אים אומגעברענגט.
זיינע ביכער
די בוך היסטאריע פון אייביקן פאלק, האט ער געשריבן לויטן סדר פון ארץ ישראל, בבל, צפון אפריקע, שפאניע, דייטשלאנד און פראנקרייך, מזרח אייראפע, פאראייניגטע שטאטן, און צוריק קיין ארץ ישראל. אלעס מיט א סדר, פון א צענטראלע רוחניותדיקע פלאץ, ווי דאס יידישע פאלק איז געווען, די ביכער האט ער געשריבן אין רוסיש, דערנאך איז עס געווארן איבערגעזעצט אין דייטש, און ערשט דערנאך יידיש און העברעיש. אויך האט ער געשריבן א בוך איבער חסידות, היסטאריע פון יידן אין מזרח אייראפע, און היסטאריע פאר קינדער.
פאלקיסטן
דובנאוו איז געווען פון די גרינדער פון פאלקיסטן פארטיי, זייער אידעאלאגיע טענהט, יידן זענען א פאלק אן קיין לאנד, און די גאנצע וועלט איז א וווינארט פאר יידן, אבער זייער פארלאנג איז, א געוויסעאויטאנאמיע זאל געגעבן ווערן פארן יידישן פאלק, ווי זיי זאלן פירן זייערע אנגעלעגנהייטן, ווי עס איז געווען אין בבל ביי ריש גלותא, אדער אין שפאניע, אדער וועד ארבע ארצות, אין מזרח אייראפע, מיט עטליכע הונדערט יאר צוריק.
ער האט געגליכן מער יידיש ווי העברעיש, זאגנדיק אז העברעיש איז אן עליטיסטישע שפראך.
קאטעגאריע:היסטאריקער קאטעגאריע:יידן פון בעלארוס
ראן פאול
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער פרעזידענט וואלן 2008
מיליטערישע בית עולם אויף הר הרצל
250px|קליין|שמאל|הויפט אריינגאנג קליין|250px|שמאל|נאציאנאלע בית עולם פאר זעלנער און פאליציי אין הר הרצל
דאס מיליטערישע בית עולם אויף הר הרצל איז אַ מיליטערישע בית עולם אין הערצל בארג אין ירושלים, אויך געניצט ווי אַ מיליטעריש בית עולם אין דעם צענטער פון ישראל און די זיכערהייַט קראפטן און די פּאָליצייַ. עס איז פלאציר אין די צפונדיקן טייל פון הערצל בארג אין ירושלים און איז טייל פון דעם קאָמפּלעקס אויפן באַרג.
וועבלינקען
* קאַטעגאָריע:בתי עלמין
לופטמאשין רעגיסטראציע
קליין|אַ וואַנס RV-7 וואס איז רעגיסטרירט געוואָרן אין דעם [[פאראייניגטע קעניגרייך|פאראייניגטן קעניגרייך]] א לופֿטמאַשין רעגיסטראַציע אדער וויידל נומער איז אַן אַלפֿאַ-נומערישער קאָד וואס אידענטיפֿיצירט אַ לופֿטמאַשין, ענלעך מיט אַ רעגיסטראַציע ברעטל אויף אַן אויטאָ. לויט דער אָפּמאַך איבער אינטערנאַציאָנעלע ציווילע אַוויאַציע דאַרף אַלע לופֿטמאַשינען ווערן רעגיסטרירט ביי אַ נאַציאָנאַלע אויטאָריטעט (אזוי ווי די פֿעדעראַלע אַוויאַציע אַדמיניסטראַציע אדער טראַנספאָרט קאַנאַדע) און טראגן אַ באַשטעטיקונג פֿון די רעגיסטראַציע אין אַ לעגאַלער דאָקומענט וואס הייסט אַ רעגיסטראַציע אויסווייַז ביי אַלע צייטן אין אַרבעט. מערסט מדינות באַגערן אַז די רעגיסטראַציע ווערט באַשרייבן אויף אַ פּערמאַנענטע פֿייער-אומבאַרירלעכע ברעטל אויף די הויפטע ראַם פֿאַר אַקצידענט פֿאָרשונג נאָך אַ פֿייער אדער קראַך.
קאטעגאריע:אוויאציע
בלאדי מערי
עס האט נישט קיין באשטימטע גרינצייג וואס יא און וואס נישט צו לייגן, אבער כמעט יעדער לייגט זאפט פון פאמענדארן אדער צוריבענע - וואס דאס גיבט דעם רויטן קאליר, סעלערי און אוגערקע.
טייל לייגן אויך כריין, חוץ פעפער און זאלץ.
וועבלינקען
קאטעגאריע:קאקטיילס
וועסטפערי דל״ב סטאנציע
וועסטפֿערי  איז א דאקלאנדס לייכטע באן סטאנציע אין ליימהויז אין דער לאנדאנער בארא פון טאר האמלעטס, מזרח לאנדאן.
זי איז אין טראוולקארט זאנע 2.
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט אין 1987 אויף דער רוטע פון דער אלטער לאנדאן און בלאקוואל באן.
באדינונגען
אין די נישט־שפיץ שעה׳ן איז די דאקלאנדס לייכטע באן באדינונג:
אמונת השם
אמונת השם - גלייבן אין אייבערשטן - איז פון די פרינציפן עקרים פון יידישקייט, דער רמב"ם רעכענט דאס דער ערשטער פון די שלושה עשר עיקרים וואס ער האט אוועק געשטעלט.
לויט פארשידענע ראשונים (רמב"ם, סמ"ג, ספר החינוך), ווערט אמונת השם פאררעכענט צווישן דעם צאָל פון תרי"ג מצות, דאגעגען אנדערע ראשונים (בה"ג, רבי סעדיה גאון) האלטן, אמונת השם איז נישט אין צאָל פון די תרי"ג מצות, און װי דער רמב"ן ערקלערט זייער מיינונג, דער צאָל תרי"ג מצות באציט זיך נאר צו פליכטונגען וואס דער אייבערשטער האט פארפליכטערט ייִדישע קינדער צו טון אדער פֿאַרבאָטן פון טון, דאגעגן אמונת השם וואס דער אייבערשטער האט געלאזט וויסן, וואס דאס איז דער פֿאַקטאָר און ווארציל וואס פון דעם ווערט געבוירן און וואקסט ארויס די מצוות, ווערט נישט מיטגעציילט אין צאָל פון די תרי"ג מצות. שאין מנין תרי"ג מצות אלא גזירותיו יתעלה שגזר עלינו לעשות או מנענו שלא נעשה, אבל האמונה במציאותו יתעלה שהודיע אותה אלינו וכו' הוא העיקר והשורש שממנו נולדו המצות לא ימנה בחשבון..
אמונת השם האלט אין זיך פארשידענע צווייגן: גלייבן אין דעם עקזיסטענץ פון דעם אייבערשטן, גלייבן אין זיין איינציגקייט, און דער פֿאַרבאָט צו גלויבן אין אַן אנדערן געטליכן עקזיסטענץ אויסער דעם אייבערשטן.
מצות - מציאות השם, "אנכי"
א) די תורה באַפֿעלט ייִדישע קינדער צו גלייבן אין דעם עקזיסטענץ פון דעם אייבערשטן, וואו ס'שטייט "אנכי ד' אל-היך" (שמות כ. ב.), און װי דער ספר החינוך ערקלערט , "דער ווארט אנכי לערנט אַז מען זאָל וויסן און גלויבן אין דעם עקזיסטענץ פון דעם אייבערשטן". די מצוה ווערט גערעכנט צווישן דעם צאָל פון די תרי"ג מצוות: לויט דעם רמב"ם אין ספר המצות, אלס מצות עשה א. לויט דעם ספר המצות גדול (סמ"ג) אלס עשין א. לויט דעם ספר החינוך אלס מצוה כ"ה.
דער מענטש זאל וויסן אז דער אייבערשטער איז דאָס ערשטע עקזיסטענץ און ער האט געברענגט אין עקזיסטענץ אלץ וואס עקזיסטירט, און אָן זיין עקזיסטענץ קען קיין זאך נישט האָבן אן עקזיסטענץ, און זיין עקזיסטענץ וועט אלעמאל עקזיסטירן אומאפּהענגיק פון אנדערע עקזיסטירונגן. ווייל אלעס וואָס עקזיסטירט האָט קיין עקזיסטענץ נאָר פון דער ווירקליכקייט פון זיין עקזיסטענץ. ווי ס'שטייט "אין עוד מלבדו" (דברים ד. לה.), ס'איז נישט פארהאן אן עקזיסטענץ אויסער דער עקזיסטענץ פון השם, און פארגלייך צו דעם עקזיסטענץ פון השם. דאס איז וואס דער נביא זאגט "וד' אל-הים אמת" (ירמיה י. י.), ער אליין איז דער ווירקליכהייט און קיין אנדערע זאך איז ווירקליך, אין פארגלייך צו זיין ווירקליכקייט.
לידע שיש שם מצוי ראשון. והוא ממציא כל נמצא. וכל הנמצאים וכו' לא נמצאו אלא מאמתת המצאו. וכו'. הוא לבדו האמת ואין לאחר אמת כאמתתו. והוא שהתורה אומרת אין עוד מלבדו כלומר אין שם מצוי אמת מלבדו כמותו. המצוי הזה הוא אל-הי העולם אדון כל הארץ וכו'. (רמב"ם הלכות יסודי התורה פ"א הלכה א' – הלכה ה')
מצות - יחוד השם, ה' אחד
דער מענטש זאל וויסן אז דער אייבערשטער איז איינס, נישט צוויי אדער מער ווי צוויי, אין ס'איז נישט פארהאן אן איינציקייט ווי זיין איינציקייט, ער איז נישט איינציק ווי איין איינהייט וואס האט נאך איינהייטן, און נישט איינציק ווי א קערפערשאפט וואס קען זיך צוטיילן אין טיילן און גרענעצן, ער איז איינציג מיט אן איינציקייט וואס האט קיין פארגלייך.
די תורה באַפֿעלט ייִדישע קינדער צו גלייבן אין דעם איינציגקייט פון דעם אייבערשטן, װי ס'שטייט "שמע ישראל ד' אל-הינו ד' אחד" (דברים ו. ד.), און װי דער ספר החינוך ערקלערט , "די תורה לערנט אונז, דערהערט'ס פון מיר יידישע קינדער, עטס זאלטס וויסען און גלויבן אז דער אייבערשטער איז איינציגקייט. די מצוה ווערט גערעכנט צווישן דער צאָל פון די תרי"ג מצוות: לויט דעם רמב"ם אין ספר המצות, אלס מצות עשה ב. לויט דעם ספר המצות גדול (סמ"ג) אלס עשין ב. לויט דעם ספר החינוך אלס מצוה תי"ז.
אלו-ה זה אחד הוא ואינו שנים וכו'. שאין כיחודו אחד מן האחדים בעולם. לא אחד כמין שהוא כולל אחדים הרבה. ולא כאחד כגוף שהוא נחלק לחלקים ולקצוות אלא יחוד שאין יחוד כמותו בעולם וכו'. (רמב"ם הלכות יסודי התורה פ"א הלכה ז')
מצות - השגחה פרטית, בורא ומשגיח
אזוי ווי עס איז דא א מצוה פון גלייבן אז השי"ת האט אלעס באשאפען, און אז ער פירט אהן די וועלט, איז דא א חיוב און מצוה פון די תורה גלייבן אין השגחה פרטיות, דאס הייסט אז השי"ת קוקט און פירט אהן מיט יעדן פרט וואס עס געשעהנט, אלעס וואס פאסירט קומט פון השי"ת. דער לשון פון תיקוני זוהר איז, איהו ממלא כל עלמין וסובב כל עלמין לית אתר פנוי מיניה (דף]. דאס הייסט השי"ת פילט אהן די וועלט און רונגעלט ארום די וועלט, עס איז נישט דא קיין פלאץ ווי ער איז נישט.
אין תלמוד געפונען מיר אין מסכת יומא במקומך ישובוך ובשמך יקראוך אין אדם נוגע במה שמוכן לחבירו ואין מלכות נוגעת במלכות חברתה אפילו כמלא נימא. אין מסכת ברכות זאגט די גמרא אפילו ריש גרגותא משמיא מוקמי ליה. אין מדרש קהלת שטייט אפילו צפור מבלעדי שמיא לא מתציד מכל שכן בר איניש.
די חסידישע ספרים די תלמידי בעל שם טוב האבן אנגענומען מיט קלאהר קייט אזוי ווי דער רמב"ן האלט אז השי"ת איז משגיח אויף אלעס און צו יעדער צייט. און זיי ברענגען אסאך ראיות דערצו, ווי מיר געפונען אין ירושןלמי מסכת תענית אם יאמר לך אדם היכן אלקיך, ווען א מענטש וועט דיך פרעגן ווי געפונט זיך דיין גאט, תאמר לו בכרך גדול שבארם, זאלסטו ענטפערען ער איז אין די גרויסע שטאט פון ארם [אין עין יעקב איז די גירסא, בכרך גדול שברומי] דאס הייסט אין די גרעסט שטאט אינמיטן צווישן די פעלקער, א שטייגער ווי אין אמעריקא אין די גאסן פון מאנהעטן, אין ארץ ישראל אינמיטן תל אביב, אט דארט געפינט זיך אויך השי"ת. ווי דער פסוק זאגט: מלא כל הארץ כבודו.
מצות - לא יהיה לך אלהים אחרים, הוא ואין בלתו
ג) די תורה פֿאַרבאָט ייִדישע קינדער פון צו גלייבן אין אן אנדערן געטלעכן עקזיסטענץ אויסער דעם אייבערשטן, װי ס'שטייט "לא יהיה לך" (שמות כ. ג.), און װי דער ספר החינוך ערקלערט , "דו זאלסט נישט גלייבן אין אַן אנדערן געטלעכן עקזיסטענץ אויסער דעם אייבערשטן". די מצוה ווערט גערעכנט צווישן דער צאָל פון די תרי"ג מצוות: לויט דעם רמב"ם אין ספר המצות, אלס מצות לא תעשה א. לויט דעם ספר המצות גדול (סמ"ג) אלס לאוין א. לויט דעם ספר החינוך אלס מצוה כ"ו.
די וועגן וויאזוי קונה זיין אמונה
אין די ראשונים ווערט אויף זייער ברייטן פארנעם ארום גערעדט פארשידענע מיינונגען וואס הייסט, און ווי אזוי, א ייד דארף גלייבן:
א) פארשידענע ראשונים האלטן (רמב"ם, שומר אמונים, חובת הלבבות), אמונה איז צו-וויסן מיט א קלארקייט, לידע שיש שם מצוי ראשון וכו' וידיעת דבר זה מצות עשה , גלייבן איז נישט בלויז זאגן מיטן מויל איך גלייב, נאר זיך איין בילדן דורך נאך קלערן התבוננת א קלארן וויסטנשאפט, און זיין גלייבן זאל איינשטימן מיט זיין איינבילדונג, האמונה אינה ענין הנאמר בפה, אבל הענין המצוייר בנפש כשיאמין בו כמו שיצוייר . דערפאר ווער ס'איז פעהיג נאך צו פארשן דעם ענין מיט זיין פארשטענדליכן שכל, ליגט אויף אים א פליכט דאס נאך צופארשן, ווי דער פסוק לערנט אונז, "וידעת היום והשבות אל לבבך" (דברים ד' ל"ט) , נאר וויבאלד דער געווענלעכער ייד, וואס קען נישט באלד דערגרייכן די טיפקייט מיט זיין קורצן פארשטאנד, קען דער פארשונג אים שטארק שאטן, איז זיין פליכט ערשט צו לערנען גלייבן פון וואס מען האט אים איבער געגעבן קבלה , ביז ער וועט איינגעוויינן זיין פארשטאנד צו דערגרייכן דער טיפקייט. דע כי ההתחלה בזאת החכמה מזקת מאד, וכו' ולזה נקראו סודות וסתרי תורה וכו' ולזה הספיקה עמהם הקבלה בכל עניין אמתי וכו' ובעבור זה אין להתחיל עם אדם בזה הענין אלא כשיעור שכלו.
ב) פארשידענע ראשונים האלטן פארקערט (שלטי גבורים, כוזרי) אמונה איז גלייבן פון איבערגעבונג קבלה, יידן זענען באפוילן שמע ישראל הערן און איבערגעבן, מען פארלאנגט נישט פארשטן און צו-וויסן נאר הערן און איבערגעבן. וכן נצטוינו שמע ישראל וכו' ולא אמר להשכיל ולהתבונן בידיעת החכמה אלא להאמין היחוד על פי השמיעה והקבלה וכו'.
פארשטן-חקירה
אלע ראשונים זענען איינס, אז פאר א געווענלעכן ייד וואס האט נאך נישט דערגרייכט זיין פולן דערגרייכונג אין פארשטאנד דורך לערנען תורה, איז זיין פארשטאנד נאך צו קורץ, דערפאר טאר ער זיך נישט אפגעבן מיט פארשטן גלויבן, ווייל ס'איז זיכער אז ס'וועט אים שאטן. .
<blockquote style='border: 1px solid blue; padding: 2em;'> על כן היזהר, שלא תטה אשורך מדרך האבות ונתיב הראשונים - אל הבדיאות, ותסמוך על שכלך ותתייחד בעצתך ותתבודד בסברתך, ואל תחשוד אבותיך במה שמסרו לך מאופני טובותיך, ואל תסתור עצתם במה שהורו אותך, כי אין עצה שתעלה בדעתך שלא קדמוך לדעתה, ועמדו על כל מה שמביאה אליו מטוב ורע. ואפשר שקדם לדעתך אופן יושר המחשבה ההיא בתחילתה, ונעלם ממך אופן ההפסד אשר יהיה ממנה באחריתה, ואתה במיעוט יישובך תראה יושרה ולא תראה טעותה ואופני הפסדה (חובת הלבבות שער יחוד המעשה פ"ה).
רעפערענצן
קאטעגאריע:תרי"ג מצוות קאטעגאריע:שלושה עשר עיקרים קאטעגאריע:עשרת הדברות
אותו האיש
left|200px אותו האיש מיינט מען יעזוס, יאשקע, אדער ווי אין תלמוד בבלי ווערט ער אנגערופען: ישו הנוצרי (ג'תשס"א – ט"ז ניסן ג'תשצ"ג) איז דער הויפט פיגור פון  קריסטנטום, ער איז דער וועמענס פילאָסאָפיע קריסטנטום איז באזירט. דער שליח פאולוס קען זיין גערעכנט ווי דער גרינדער. די קריסטן גלויבן אז ער איז דער משיח, און דער זון פון גאט - לויט וואס זיי רופן דעם נייעם טעסטאמענט. ער איז געבוירן געווארן אין בית לחם און אויפגעוואקסן אין נצרת.
זיין שטעלע
לויט דער קריסטליכער טעאלאגיע איז ער געווען דער זון פון גאָט און אויך א בן-אדם. אויך גלויבן זיי אז ער איז געווען משיח בן דוד.
לויט חז"ל איז ער געווען א ממזר; זיין מוטער איז געווען מרים, די ווייב פון פפוס בן יהודה. ביי יודן ווערט ער אפט גערופן יאָשקע, יויזל, יאשקע פאנדרעק, אותו האיש ("יענער מענטש") אדער הצלוב ("דער געהאָנגענער"), ווען זיין עכטע פולע נאמען איז געווען 'ישוע' אדער יושע, האט מען עהם גערופן מיט פעלערהאפטיגע בוכשטאבן.
זיין גרויסקייט
די גמרא און די ראשונים זאגן אז אלע וואונדערליכע זאכן וואס ער האט געמאכט איז געווען דורך כישוף.
ישו אין דברי חז"ל
אין גמרא (מסכת סוטה מז.) ווערט געבראכט אז ישו איז געווען א תלמיד ביי רבי יהושע בן פרחיה, און ער איז אפגעפארן פון יידישן וועג. די גמרא זאגט אז ער איז געווען א ממזר, זיין מאמע האט געהייסן מרים, זיין טאטע איז געווען א סאלדאט אין דער רוימישער ארמיי, זיין מאמע'ס יודישער מאן האט געהייסן פפוס. ער איז געוען א מסית און מדיח, דאס הייסט ער האט אראפגעפירט יודן פון יודישקייט און צוגערעדט דינען עבודה זרה. און די קריסטן טענה'ן אז מרים האט געשוואנגערט אן א מאן, נאר דורך א רוח.
לויט געוויסע אידישע היסטאריקער רעדט די גמרא פון אן אנדער מענטש ישו, וויבאלד רבי יהושע בן פרחיה איז געווען ארום 100 יאר פריער, און אין יענע צייטן איז געווען אסאך וואס האבן געהייסן מיט דעם נאמען.
לויט דער אידישער מסורה האט פפוס איינגעשפארט זיין פרוי מרים אין הויז, זי האט נישט געטארט רעדן צו קיינעם, נישט ארויסגיין אין ערגעץ, דאס האט געברענגט דערצו אז זי זאל זינדיגן מיט א פרעמדן גוי.
זיין שטארבן
די יודישע חכמים האבן אים דן געווען אז ער מאכט כישוף און איז מסית ומדיח יודן פון זייער גלויבן, מען האט געשטעלט א בית דין, געברענגט עדות, דערנאך האט מען פערציג טעג גערופן ווער עס קען אפפרעגן דעם פסק פון בית דין זאל קומען, קיינער איז נישט געקומען, האט מען אים געכאפט און אין איבערגעגעבן אין די הענט פון די רוימער, וויבאלד די אידן האבן נישט געטארט דעמאלטס הרג'ענן נאר די גוים.
די רומאים האבן אים געהארגעט און געקרייצט ווי א צלם.
זײַן שטאַרבן (נאך א װערסיע)
די יודישע חכמים האבן אים דן געווען מיטן זינד אז ער מאכט כישוף און איז מסית ומדיח יודן פון זייער גלויבן, האט מען אים געכאפט, מען האט געשטעלט א בית דין, געברענגט עדות, און דן געווען צו סקילה, דערנאך האט מען פערציג טעג גערופן ווער עס קען אפפרעגן דעם פסק פון בית דין זאל קומען, קיינער איז נישט געקומען, האט מען יענעם ערב פסח די סנהדרין פארשטיינערט דעם אותו האיש, דורך אראפווארפן א צוויי שטאקיקן הויז, דערנאך האט מען, ווי דער הלכה, זיין טויטער קערפער אויפגעהאנגען אויף א בוים, מיט ביידע הענט געבינדן אויף ארויף (נישט אויסגשפרייט ווי די קריסטן זאגן), פאר א גאר קורצע וויילע בערך א מינוט, און תיכף באגראבן און א דערנעבנדיגן פעלד. שפעטער האט דער אייגנטומער פונעם פעלד נישט וועלנדיג אז זיינע נאכפאלגער זאלן קומען אין מאכן א גאנצע איבערקערעניש אויף זיין פעלד האט ער איהם ארויסגענומען און איהם באגראבן אויף אן אנדערער אומבאקאנטער ארט.
שפעטער ווען זיינע נאכפאלגער זענען צוריקגעקומען און געזען אז זיין קערפער איז פארשוואונדן האבן זיי געזאגט אז ער איז ארויפגעפלויגן אין הימל און ער גייט צוריקומען זיין דער משיח.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:קריסטנטום קאַטעגאָריע:יידן
28סטן אויגוסט
דעם 28סטן אויגוסט איז דער 239סטער טאג פון יאר (240סטער אין אן עיבור־יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 126 טעג.
פייערטעג און פאסירונגען
28
אינטערנאציאנאלע סיסטעם פון איינסן
די אינטערנציאנאלע סיסטעם פון איינסן איז די אינטערנאציאנאלע סטאנדארטע פארעם פון דער מעטרישער סיסטעם וואס ווערט ברייט באניצט היינט. די סיסטעם איז באקאנט ווי SI וואס איז א פארקירנצונג פונעם פראנצויזישן נאמען Système International d'unités.
די סיסטעם איז א סיסטעם פון מעסטן באזירט אויפן מעטער פאר לענג און דיסטאנץ, קילאגראם פאר מאסע, און סעקונדע פאר צייט.
פון די מעטער, קילאגראם און סעקונדע ווערן געשאפן אנדערע מאס איינסן ווי פארנעם, ענערגיע, דרוק, און גיכקייט.
ווען מען דארף גאר גרויסע אדער גאר קליינע מאסן ניצט מען א פרעפיקס, למשל קילא־ פאר "1000" און מילי־ פאר "0.001" (א טויזנטסטל). אזוי האט מען א קילאמעטער וואס איז גלייך צו 1000 מעטער און א מיליגראם וואס איז א 1000סטל פון א גראם. אונטן איז א טאבעלע מיט אלע פרעפיקסן.
די סיסטעם האט זיך אנטוויקלט פון דער מעטרישער סיסטעם געשאפן אין פראנקרייך נאך דער פראנצויזישער רעוואלוציע.
באזע איינסן
די הויפט איינסן אין דער סיסטעם זענען די באזע איינסן. אלע אנדערע איינסן קען מען טרייבן פון די באזע איינסן.
געטריבענע איינסן
קאַטעגאָריע:מאס
בחור כהלכה
בחור כהלכה איז א ספר אויף יודיש וועלכע אנטהאלט הלכות און הדרכות, סיפורי צדיקים און הנהגות טובות, וואס איז נוגע פאר די בר מצוה און בחור'ישע יאהרן, ארויסגעגעבן דורך יצחק אייזיק קעפעטש און געדרוקט אין ניו יארק אין יאר תשנ"ה ביי עקסעלענט בוקביינדינג.
ער האט ווארימע הסכמות פון זעקס מנהלים פון חסידישע ישיבה קטנה'ס אין ברוקלין.
דער ספר באשטייט פון די פאלגנדע פינף חלקים: הרימותי בחור מעם - עלף פרקים, שונה הלכות - פינעף פרקים, מפי ספרים וסופרים - צוויי אפטיילונגען: סיפורי צדיקים און מכתבים לבחורי בר-מצוה, ואני תפלה - צוויי חלקים: סדר הנחת תפילין און תפלה לבר מצוה פון בעל הפלא יועץ, כשאני לעצמי - צוויי חלקים: בואו חשבון און והיה לזכרון.
דער ספר האט בסך הכל צוויי-הונדערט פיער-און-צוואנציג זייטן.
קאַטעגאָריע:ספרי קודש
יוחנן סופר
רבי יוחנן סופר, אויך יוחנן שרייבער (י"ג טבת תרפ"ג - י"ג אדר א' תשע"ו) איז געווען דער ערלויער רב אין ירושלים. ער האט געפירט זיין הויף אויפן דרך פונעם חתם סופר, פון וועמען איז ער אן אייניקל ביים פינפטן דור. ער האט פארפאסט דאס ספר ״אמרי סופר״.
ער איז געווען א מיטגליד אין דער מועצת גדולי התורה פון אגודת ישראל.
ביאגראפיע
הרב יוחנן סופר איז געבוירן געווארן י״ג טבת תרפ״ג אין ערלוי, אונגארן, צו זיין פאטער הרב משה סופר, דיין אין ערלוי, א זון פון הרב שמעון סופר, ערלויער רב, א זון פון הרב אברהם שמואל בנימין סופר, דער ״כתב סופר״, פרעשבורגער רב, א זון פון הרב משה סופר, דער ״חתם סופר״, פרעשבורגער רב, און צו זיין ווייב טושענא, א טאכטער פון הרב משה יוחנן שיינפעלד, מחבר פון ״נחלי מים״ און רב פון מיהאליפאלווא.
ער האט געלערנט אין דער ישיבה אין ווערפעלעט, אונגארן, ביי הרב יוסף אריה פאלאק, ראש ישיבה און שטאטס רב דארט. אויך האט ער געלערנט אין יארמעט ביי רבי אהרן דוד דייטש.
משפחה
די קינדער פון רבי יוחנן סופר און זיין ווייב מרים, טאכטער פון רבי יעקב פאל, זענען:
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:רבני אונגארן קאַטעגאָריע:רבנים אין ירושלים קאַטעגאָריע:מועצת גדולי התורה קאַטעגאָריע:אגודת ישראל קאַטעגאָריע:סקווערער חסידים קאַטעגאָריע:נקבר אין הר המנוחות
פריסטיק
פֿריסטיק (פויליש: Frysztak) איז א דארף אין סטריזשעווער גראפנשאפט, אונטערקארפאטישע וואיעוואדעשאפט, פוילן, 17 ק״מ צפון־מערב פון קראסנא. פריסטיק געפינט זיך נישט ווייט פונעם וויסלאק, א בייטייך פונעם סאן, אין דעם היסטארישן ראיאן קליינפוילן. צווישן די יארן 1772–1918 איז ער געווען א טייל פון מערב גאליציע.
היסטאריע
פֿריסטיק ווערט דערמאנט אין יאר 1259 ווי א שטאָט מיט מאגדעבורג רעכטן. אין 1474 האט די אונגארישע ארמיי פון קעניג מאטיאס קארווינוס פארטיליגט די שטאט.
רבי מענדעלע רימאנאווער (תק"ה - תקע"ה), איינע פון די גרויסע פירער פון חסידות אין גאליציע, האט געוואוינט לאנגע יארן אין פֿריסטיק.
נאך דער ערשטער וועלט-מלחמה, אין 1932, האט מען אוועקגענומען פון פֿריסטיק דעם סטאטוס פון א שטאט, ווייל די באפעלקערונג האט זיך פארמינערט. צוויי מאל (אין 1952 און 1975) האבן די איינוואוינער פרובירט צוריקבאקומען שטאָט-סטאטוס אָן דערפאלג.
טעפליק
טעפליק איז א שטעטל אין וויניצער גובערניע, מערב אוקראינע. דאס שטעטל געפינט זיך 35 ק"מ מערב פון אומאן און 111 ק"מ דרום-מזרח פון וויניצע.
פריסטיק
יידן אין פֿריסטיק
אין יאר 1880 האבן געוואוינט אין פֿריסטיק 820 יידן, און אין 1921, 1,010 יידן. ווען די צווייטע וועלט-מלחמה איז די באפעלקערונג פון פֿריסטיק געווען דריי פֿערטל יידן, מיט 1,322 מענטשן. דער הויפט מסחר אין פֿריסטיק אין יענער צייט איז געווען מלאכות און פֿארמעריי. די דייטשן האבן איינגענומען דעם יישוב אום 8טן סעפטעמבער 1939, ווען דייטשע זעלנער האבן בארויבט יידישע הייזער און קראמען און האבן ארויפגעלייגט אויף די יידן צוואנג־ארבעט. א וואך נאכהער, ראש השנה, האבן די דייטשע זעלנער פֿארברענט תשמישי קדושה און דערמארדעט יידן וואס האבן געדאווענט אין שול.
טעפליק
טעפליק איז געגרינדעט געווארן אינעם 15טן יארהונדערט.
פריסטיק
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:דערפער אין פוילן קאַטעגאָריע:אידישע יישובים אין אייראפע
ריהאנא
לינקס|קליין|250px|ריהאַנאַ אין 2014 ראָבין ריהאַנאַ פֿענטי (ענגליש: Robyn Rihanna Fenty, געבוירן דעם 20סטן פעברואר 1988) איז א בארבאדישע רידם ענד בלוז, פאפ, ראק, רעגיי, דאנס זינגערין און א מאדעלקע. זי איז באוווּסט געווארן בעיקר צוליב אירע הייסע סינגלען "Break It Off",‏ "Unfaithful",‏ "Umbrella",‏ "SOS",‏ "Pon de Replay", "Disturbia", "Don't Stop The Music" "Love The Way You Lie" (מיט עמינעם) און "Only Girl". אין 2010 האט זי פובליקירט די אלבאם "Loud", מיט די סינגלס "What's My Name?" ,"S&M" ,"Man Down", און "California King Bed".
טעפליק
יידן אין טעפליק
הרב שמשון אהרן פאלאנסקי איז געווען שטאטס רב אין טעפליק.
מאסן פארניכטונג וואפן
מאסן פארניכטונג וואפן, איז פארעכנט אלס אומקאנווענציאנעלע וואפן, ווי כעמיש, ביאלאגיש, אטאמיש און נוקלעאר.
ריהאנא
זי האט פארקויפט מער פון 20 מיליאן אלבאמס און 60 מיליאן סינגלס וועלטליך, וואס האט זי געמאכט אלץ איינער פון די מערסטע פאפולערע ארטיסטן אין אלע צייטן. זי האט דעגרייכט 10 נומער איינס סינגלס אויף דער "Billboard Hot 100" זייט זי איז ערשט ערשיינען אויפן טשארט אין יוני 2005.
טעפליק
יידן אין טעפליק
אין 1900 האבן געוואוניט אין טעפליק 3,725 יידן.
מאסן פארניכטונג וואפן
כעמישע וואפן
כעמישע וואפן ווערן צאם געשטעלט אין לאבארטאריעס, דורך ראדיאאקטיווע באשטאנדטיילן, וואס איז גרינג צו מאכן און האבן. איר אפעקט איז צוויי, אדער הרגט עס אפ דעם נערווען סיסטעם, אדער בריט עס אפ, פון ביידע שטארבט מען, אפילו בלויז פון א קליינע בארירונג מיט די קערפער. מערערע לענדער האבן כעמישע וואפן, און טעראר גרופעס, האבן אין די פארגאנגענע פאר יאר, פרובירט צו לייגן א האנט, אויף אזעלכע וואפן.
ריהאנא
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:פאפ זינגערס קאַטעגאָריע:רעגיי זינגערס
טעפליק
רעפערענצן
48.65889°N, 29.75°W קאַטעגאָריע:שטעטלעך אין אוקראינע
מאסן פארניכטונג וואפן
ביאלאגישע וואפן
ביאלאגישע וואפן ווערן געמאכט דורך פלאנצונגען, חיות, באקטעריעס, ווי ארויסנעמען די סם אדער קרענק, און עס טראנספארמירן אין א וואפן, וואס קען אנברענגן א טאטאלע חורבן, די פאראייניגטע שטאטן, דערקלערט אז זי האט זיך קיינמאל נישט באנוצט מיט די סארט וואפן.
יאדערישע וואפן
דאס איז שוין א טייערע פראצעדור צונויף צושטעלן, און קאסט א מאיאנטעק מיט געלט, אויף א פראגראם מיט וויסנשאפטלער, די סארט וואפן איז א רעאקציע פון שפאלטן אדער אויפלאזן, פון געוויסע רויע מאטריאלן, און ווען עס פאסירט קומט דער אויפרייס, וואס איז גאר שטארק, נאך מער פון כעמישע אדער ביאלאגישע וואפן.
צוויי מאל אין די היסטאריע, זענען יאדערישע וואפן באנוצט געווארן, ביידע מאל ביי די צווייטע וועלט מלחמה, אין יאפאן, און ביידע מאל געשאסן געווארן דורך די פאראייניגטע שטאטן, ערשטע מאל אויף היראשימע, 6טע אוגוסט 1945. דריי טעג שפעטער, האט אמעריקע געשאסן א צווייטע, אויף נאגאסאקי.
אנדערע לענדער וואס האבן געמאכט פרווונגען, ענגלאנד, פראנקרייך, סאוועטן פארבאנד,אינדיע, כינע, צפון קארעע, פאקיסטאן. ישראל האט לויט געוויסע, א פראגראם פאר יאדערישע וואפן.
קאַטעגאָריע:וויסנשאפט קאַטעגאָריע:געווער
בלאזשאוו
בלאָזשאוו איז א שטעטל אין ריישער פאוויאט, אונטערקארפאטישער פראווינץ, פוילן, מיט א באפעלקערונג פון 2,121 (30.06.2008).
יידן אין בלאזשאוו
קליין|150px|צויי חסידישע יינגעלעך אין בלאזשאוו (בערך תר"ץ) אין 1890 האבן געוואוינט אין בלאזשאוו 940 יידן.
חסידישער הויף:
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:שטעט און שטעטלעך אין פוילן קאַטעגאָריע:אידישע יישובים אין אייראפע
דיסבורג
דיסבורג  איז א שטאט אין נארד ריין-וועסטפאליע, דייטשלאנד. דיסבורג האט דער וועלטס גרעסטן אינלענדישן האוון, און איז גאנץ נאנט צו דיסלדארף אינטערנאציאלן פליפעלד, אזוי איז עס געווארן א חשוב ארט פאר האנדל און שטאל פראדוקציע. מיט 495,668 איינוואוינער (2007) איז עס די פינפטע גרעסטע שטאט אין נארד ריין-וועסטפאליע.
דער אוניווערסיטעט פון דיסבורג-עסן האט 33,000 סטודענטן און איז פון די צען גרעסטע אוניווערסיטעטן אין דייטשלאנד.
געאגראפיע
דיסבורג געפינט זיך ביים צוזאמענפלוס פון די רוהר און ריין טייכן.
שוועסטער שטעט
דיסבורג האט די שוועסטער שטעט :
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:שטעט אין דייטשלאנד
ת
ALEF
גראפנשאפטן פון ענגלאנד
די גראַפֿנשאַפֿטן פֿון ענגלאַנד זענען א צעטיילונג פון ענגלאנד פאר אדמיניסטראטיווע, פאליטישע און געאגראפישע צוועקן. די היינטיקע גראפנשאפטן שטאמען מערסטנס פון די אוראלטע שירן און הערצאגשאפטן פון ענגלאנד.
היינט זענען אינדרויסן פון לאנדאן 81 גראפנשאפטן, מיט פארשידענע פאראנטווארטלעכקייטן.
*
אליעזר האגער (סערעט)
רבי אליעזר האגער (י"א תשרי ה'תרפ"ה, 8טן אקטאבער 1924 - כ' תמוז תשע"ה, 7טן יולי 2015), באקאנט אויך אלס ברכת אליעזר און חכמת אליעזר, איז געווען דער צווייטער רבי אין דער סערעט וויזשניצער דינאסטיע.
ביאגראפיע
רבי אליעזר איז געבוירן געווארן מוצאי יום כיפור תרפ"ה אין גרויסווארדיין, רומעניע, צו זיין פאטער רבי ברוך האגער, דער סערעטער רבי. אין תש"ז (1947) איז ער ארויפגעגאנגען קיין ארץ ישראל אין א שיף פון דער אומלעגאלער אימיגראציע; מען האט אים ארעסטירט אין חיפה פארט און אים איינגעזעצט אין עתלית ארעסט־לאגער. נאך זיין באפרייאונג, ווען ער איז געווען א יונגערמאן אין חיפה האט ער זיך צוגעשטעלט צו דער רעליגיעזער קאמפאניע פון דער הגנה אין חיפה. ‏  ער האט אקטיווליך אנטייל גענומען אין די באטאליען פון דער זעלבשטענדיגקייט קריג אין רמת יוחנן, וואו ער איז פארוואונדעט געווארן. זיין קאמאנדיר האט אויסגעדריקט זיין ערשטוינונג און געזאגט אויף איהם אז ער איז געווען זייער העלדיש און אז ער איז שטענדיג גרייט געווען ארויסצוהעלפן אנדערע. ‏ . אין תשי"א (1951) האט ער געהייראט מרת חיה צירל, א טאכטער פון הרב שלום עוזר ברוין (נפטר כ"א אלול תשס"א). אומגעפער א יאר נאך דער פטירה פון זיין פאטער דער מקור ברוך, איז רבי אליעזר נתמנה געווארן אלס זיין יורש. גלייכצייטיג, איז זיין ברודער רבי משה האגער, באשטימט געווארן אלס דער ראש ישיבה פון דער סערעטער ישיבה "יחל ישראל". רבי אליעזר איז געווען באקאנט אלס איינער וואס איז מקרב יעדן איד, און אפטמאל אין זיינע דרשות האט ער גערעדט איבער דער הארבקייט פון רעדן לשון הרע.
אום חודש תמוז ה'תשע"ג, איז ער אריינגעפירט געווארן אין שפיטאל, צוליב פראבלעבן מיט דעם רוקן, און זייט דעמאלטס איז ער היפש פארשוואכט געווארן. ער איז כמעט נישט געזען געווארן אינעם ציבור, און פאקטיש, איז די הנהגה אריבערגעפירט געווארן צו זיין זון רבי מעקב האגער, וואס איז געשטאנען די גאנצע צייט צו זיין רעכטס מיט אן אויסטערלישער מסירות נפש, און האט גענומען אויף זיך דעם עול פון די מוסדות. אום כ' תמוז ה'תשע"ה נאך באדייטליכער פארבעסערונג אין זיין געזונט צושטאנד, איז רבי אליעזר פלוצלונג נפטר געווארן פון א העפטיגער הארץ אטאקע. די לוויה איז פארגעקומען פארנט פון ביהמ"ד הגדול אין רמת וויזשניץ חיפה, און פון דארט איז ממשיך געווען צו בני ברק צו אוהל אדמו"רי וויזשניץ, וואו דער רבי איז באערדיגט געווארן נעבן זיין פאטער. ביי דער לוויה האט מען באקרוינט זיין זון רבי יעקב אלס דער עמטליכער ממלא מקום. דערצו זענען באקרוינט געווארן אלס ממשיכי דרכו זיינע איידעמער רבי נפתלי ראובן קארנרייך, דער קאסעוו-וויזשניצער רבי און רבי אהרן טוביה שפיטץ אלס אב"ד סערעט וויזשניץ אמעריקע.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:אדמורי"ם אין ארץ ישראל קאַטעגאָריע:רומענישע יידן קאַטעגאָריע:מועצת גדולי התורה אליעזר קאַטעגאָריע:חיפה
לא פאז
לאַ פאַז איז די אדמיניסטראטיווע הויפטשטאט פון באליוויע, ווי אויך די דעפארטמענט הויפטשאט פון לא פאז דעפארטמענט, און די צווייטע גרעסטע שטאט (לויט באפעלקערונג) אין לאנד נאך סאנטא קרוז. די שטאט געפינט זיך אין דעם מערב טייל פון לאנד ביי א הייך פון 3650 מעטער איבער דעם ים־שפיגל, אזוי איז זי דער וועלטס העכסטע פאקטישע הויפטשטאט.
כאטש די אפיציעלע הויפטשטאט פון באליוויע איז סוקרע, האט לא פאז מערע רעגירונג דעפארטמענטן, דעריבער איז זי "פאקטיש" די הויפטשטאט.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:באליוויע קאַטעגאָריע:הויפטשטעט אין דרום אמעריקע
דוד צבי שנייבאלג
הרב דוד צבי שנייבאַלג (כ"ג אדר ה'תרנ"ג- ה'תשכ"ח) איז געווען אב"ד פון דער מחזיקי הדת קהילה אין סאלפארד (לעבן מאנטשעסטער), ענגלאנד נאכן צווייטן וועלט קריג.
דוד צבי איז געבוירן אין קאלאמיי צו זיין פאטער הרב חיים שנייבאלג. ער האט געלערנט אין קאסאוו. נאך דער ערשטער וועלט מלחמה איז ער געווארן א מורה הוראה אין גרויסווארדיין. דערנאך איז ער געווארן א דיין און ראש ישיבה אין וויזשניץ.
אין דער צווייטער וועלט מלחמה איז ער געווען אין דעם טראנסניסטריער לאגער. ער איז איבערגליבן נאך דער מלחמה און ער האט געוואוינט אין טשערנאוויץ, גרויסווארדיין און בוקארעשט. שפעטער איז ער אויפגענומען אלס אב"ד פון דער מחזיקי הדת קהילה אין מאנטשעסטער, ענגלאנד, נאך הרב דוד פעלדמאן.
סוף ימיו האט ער זיך געצויגן קיין בני ברק. ער איז נפטר געווארן אין תשכ"ח און ער ליגט אין דעם זכרון מאיר בית עולם.
זיינע תורות זענען ערשינען אינעם ספר "לדוד צמח".
משפחה
די קינדער פון הרב דוד צבי און זיין ווייב מרת שרה באבטשא זענען:
קאַטעגאָריע:גאליציאנער רבנים קאַטעגאָריע:ענגלישע רבנים
29סטן אויגוסט
דעם 29סטן אויגוסט איז דער 240סטער טאג פון יאר (241סטער אין אן עיבור־יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 125 טעג.
27סטן יולי
דעם 27סטן יולי איז דער 208טער טאג פון יאר (209טער אין אן עיבור־יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר; ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 157 טעג.
פייערטעג
27
נארד-פא-דע-קאלע
נארד-פאַ דע קאַלע איז איינער פון די 27 ראיאנען פון פראנקרייך. ער שליסט איין די דעפארטמענטן נארד און פא-דע-קאלע, און געפינט זיך אין צפון פראנקרייך, לעבן דעם גרענעץ מיט בעלגיע און (אריבערן ענגלישן קאנאל) מיטן פאראייניגטן קעניגרייך. זיין באפעלקערונג איז 4.02 מיליאן. די הויפטשטאט און גרעסטע שטאט איז ליל. די צווייטע גרעסטע שטאט איז קאלע, א וויכטיקער טראנספארט קנופ.
דער שטח פון נארד-פאַ דע קאַלע פלעג זיין א טייל פון די נידערלאנדן. צווישן 1477 און 1678 איז ער ביסלעכווייז געווארן א טייל פון פראנקרייך. מען רעדט אין דעם ראיאן סיי פראנצויזיש סיי האלענדיש.
טראנספארט
דער ראיאן איז באהאפטן צום פאראייניגטן קעניגרייך דורכן 50 ק"מ לאנג אייראטונעל.
קאַטעגאָריע:פראנקרייך
כעמיקער
א כעמיקער איז א וויסנשאפטלער וואס שטודירט כעמיע, דאס הייסט דעם באשטאנד פון מאטריאלן.
10טן מיי
דעם 10טן מיי איז דער 130סטער טאג פון יאר (131סטער טאג אין אן עיבור־יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 235 טעג.
פייערטעג
10
כעמיקער
די העכסטע אנערקענונג וואס א כעמיקער קען באקומען איז דער נאבעל־פריז פאר כעמיע.
היסטאריע
די היסטאריע פון כעמיע שטאמט פון דער שטודיע וויאזוי פייער ברענט.
זעט
*
Tatoeba
Tatoeba.org (טאַטאָעבאַ) איז אַ פֿרײַ מיטאַרבעטנדיק װעבזײַטל מיט זאַצן איבערגעזעצט צװישן אַ סך שפּראַכן. זײַן נאָמען שטאַמט פֿון דעם יאַפּאַנישן טערמין „例 え ば tatoeba‟, װאָס באַטײַט „למשל‟. נישט װי אַנדערע אינטערנעטישע װערטערביכער, װאָס קאָנצענטרירן זיך אױף װערטער, Tatoeba קאָנצענטרירט זיך אױף גאַנצע זאַצן. פֿאַר אַ צולאָג, די סטרוקטור פֿון דער דאַטענבאַנק שטרײַכט אונטער אָנקערן יחידים־לרבים.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:וועבזייטלעך
קאראקאס
10.5°N, -66.91667°W
ווי אויך הערשט דארטן א אידישע קהלה ווי עס דינט אלס רב הרב ראזענבוים זון פון אדמו"ר מזוטשקא זצ"ל
קאַטעגאָריע:װענעזועלע קאטעגאריע:אידישע יישובים
מיט א פריילעך פנים
מיט א פריילעך פנים איז א יודיש בוך פונעם באריהמטן שרייבער סעם ליפצין, אויך באקאנט מיטן צונאמען אנקל סעם, ערשינען אין 1963 לכבוד זיין זיבעציג'סטער געבוירנטאהג דורך די יידיש בוך פארלאג פון ווארשע.
אינהאלט
צום ערשט איז פארהאן דריי זייטן פרענומעראנטן פון יודן און יודיש-קלאבס לענגאויס די פאראייניגטע שטאטן, דערנאך איז דא א קורצער פאהרווארט פון ד. ספרד דער רעדאקטאר פונעם בוך און דערנאך שרייבט דער שרייבער א קורצער פאהרווארט אונטערן קעפל א ווארעמען האנטדרוק און א דאנק!.
דער בוך זעלבסט:
בס"ה באשטייט דער בוך פון 236 בלעטער.
שרויפן ציהער (קאקטעיל)
דער שרויפן ציהער (ענגליש: Screwdriver) איז גאר א פשוטע קאקטעיל וועלכע באשטייט פון וואדקע, מאראנצן זאפט און אייז.
עס שטאמט פון די פריהע נייצנטער יאהר-הונדערט ווען די ארבעטער פלעהגן אריינלייגן וואדקע אין זייער טרונק און עס אויסמישן מיט א שרויפן ציהער, וואס זיי האבן געהאט צו די האנט.
ווערסיעס
קאטעגאריע:אלקאהאלישע געטראנקען
איסטקאט אונטערגרונט סטאנציע
איסטקאט איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אויפן אקסברידזש צווייג פון סיי דער מעטראפאליטאן ליניע און סיי דער פיקאדילי ליניע. די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 5.
די סטאנציע האט צוויי פעראנען.
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט דעם 26סטן מיי 1906 מיטן נאמען איסטקאט האלט אויף דער מעטראפאליטאן באן (היינט די מעטראפאליטאן ליניע) פון הארוי-אויפן-היל קיין. אום 1טן מערץ 1910 האט די דיסטריקט באן געעפנט א פארלענגערונג פון דרום הארוי צו פארבינדן מיט דער מעטראפאליטאן באן ביי איסטקאט קנופ מזרח פון דער סטאנציע, כדי צוגן פון דער דיסטריקט באן זאלן קענען באדינען סטאנציעס צווישן איסטקאט און אקסברידזש. פון 23סטן אקטאבער 1933 האט די פיקאדילי ליניע איבערגענומען די דיסטריקט ליניע באדינונגען.
מעטראפאליטאן ליניע
א גאנצן טאג, 8 באנען א שעה אין יעדער ריכטונג.
אין די שפיץ שעה׳ן, 10 באנען א שעה אין יעדער ריכטונג. אינדערפרי זענען צוויי באנען א שעה קיין אלדגייט האלב-גיך.
פיקאדילי ליניע
אין די שפיץ שעה׳ן, 6 באנען א שעה קיין קאקפאסטערס, 6 באנען א שעה קיין אקסברידזש.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:פיקאדילי ליניע סטאנציעס
Tzetil Maker
Tzetil Maker איז א היימישע וועבזייטל וואס איז געאייגנט צו שאפן שמחה צעטליך, רוב פון די אינפארמאציע פונעם צעטיל איז שוין גרייט אלץ א טעמפלעט, און מען דארף בלויז אריינלייגן די אייגנארטיקע אינפארמאציע וואס טוישט זיך צו די שמחה ספעציפיש. ווי למשל די פלאץ פון די שמחה און די נאמען פונעם בעל שמחה.
אויפן זייטל זענען פארהאנדן פילע מוסטערן פון פארשידענע דעזיינס, און די פרייז איז אנדערש פאר יעדע טעמפלעט.
צעטיל מעיקער
דייטשע וואכנשוי
די דײַטשע וואָכנשוי (אָריגינעל: Die Deutsche Wochenschau) איז געווען דער טיטל פון דער פאראייניקטער נײַעס־סעריע וואָס איז ארויס אין נאצי דײַטשלאנד קינאָס, פון יוני 1940 ביזן ענדע פון דער צווייטער וועלטקריג (1945). די קאָאָרדינירטע נייעס־פּראָדוקציע איז אויפגעשטעלט געוואָרן ווי א וויטאלער אינסטרומענט פאר דער מאסן־פארשפּרייטונג פון נאצי פּראָפּאגאנדע אין קריגצײַט. הײַנט, באהאלטן קורצפילמען פון די וואָכנשויען מאכן א באדײַטיקע טייל פון די אוידיאָ־וויזועלע דאָקומענטן פון נאצי עפּאָכע.
דוד אלימלך דים
דוד אלימלך דים איז געווען חזן אין דער שטאט קראקע, פוילן. שפעטער איז ער געפארן וואוינען קיין אנטווערפן, בעלגיע, און פון דארט האט מען אים דעפארטירט קיין אוישוויץ וואו ער איז אומגעקומען אויף קידוש השם, הי"ד.
ער האט רעקארדירט בערך צען פלאטעס מיט ניגונים און קאמפאזיציעס וואס זענען פארבליבן פון אים אלס פאראייביקונג.
נעצווערק באן
נעצווערק באַן איז דער אייגנטומער און אינפראַסטרוקטור פאַרוואַלטער פון רובֿ פון דער באן נעץ אין ענגלאַנד, סקאָטלאַנד און וויילס.