cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ביזת הים
די מנהג איז, אז מ'שטופט זיך ממש מיט די גאנצע כח, אן קיין סדר אדער שורה, נאר ווער ס'איז מצליח שטופט זיך בעסער, און דער רבי טיילט ארום מיט א טיפע חשבון, ווער ס'איז מצליח גייט דאס געשיקט, און ווער נישט, קומט ארויס אויסגעקלאפט. מ'זאגט אז ס'איז א אפקומעניש אז די פרנסה זאל כאטש גיין גרינגער. קאַטעגאָריע:פסח קאַטעגאָריע:מנהגים קאַטעגאָריע:טשערנאבל
חירם קעניג פון צור
חירם קעניג פון צור
אין תנ"ך ווערט ער דערמאנט אלץ חבר פאר דוד המלך, און האט געהאלפן בויען דעם בית המקדש אין די צייטן פון שלמה המלך.
אין מדרש רבה וישב איז דא א מחלוקה אויב חירם מלך צור איז חירה העדילמי, און דער מדרש פירט אויס אז דער וואס האלט אז חירם איז נישט חירה דאן האט חירם געלעבט נאר 500 יאר, (פון די צייטן פון דוד המלך ביז נאכן חורבן בית ראשון), און דער וואס האלט אז חירם איז יא חירה דאן האט ער געלעבט 1200 יאר.
אין די גמרא ווערט ער דערמאנט אלץ איינער פון די וואס זענען אריין לעבעדיג אין גן עדן.
קאטעגאריע:פערזענלעכקייטן אין תנ"ך
אלימלך שפירא
רבי אלימלך שפירא פון גראדזשיסק (ה'תקפ"ד – א' ניסן ה'תרנ"ב, 1892), אן אוראייניקל פון דעם רבי ר' מיילעך און דעם קאזשניצער מגיד, איז געווען פון די חשובע אדמו"רים פון זיין דור און דער גרינדער פונעם גראדזשיסקער הויף.
לעבנסגעשיכטע
רבי אלימלך איז געבוירן געווארן אין תקפ"ד צו זיין פאטער, רבי חיים מאיר יחיאל שפירא, אן אייניקל פונעם קאזשניצער מגיד און א רבי פון טויזנטער חסידים, באוואוסט ווי דער "שרף פון מאגלניצא", און צו זיין מוטער גיטל, א טאכטער פון רבי אלעזר פון ליזשענסק, א זון פון  רבי אלימלך פון ליזשענסק, וועמענס נאמען ער האט געטראגן.
רבי אלימלך שפירא האט מקבל געווען אין חסידות פון די גרויסע צדיקים פון זיין דור: זיין פאטער, רבי ישכר בער פון ראדאשיץ, רבי נתן דוד פון שידלאווצע און אויך פון רבי ישראל פון רוזשין, צו וועמען ער פלעג פארן נאכאלץ ווען ער איז שוין געווען א רבי.
נאך זיין פאטערס פטירה ט"ו אייר ה'תר"ט (1849) האט זיין חסידות צעשפאלטן צווישן זיינע פינף זין, וואס האבן געפירט רביסטעוועס אין פארשידענע שטעט. רבי אלימלך שפירא האט אנגעהויבן פירן אין גראדזשיסק וואס איז דערפאר געווארן א חשובער צענטער פאר חסידים. רבי אלימלך איז געווען א באוואוסטער עסקן און האט גענומען א חשובן טייל אין דער הנהגה פון פוילישן יידנטום אין די אנהייב ת"ר יארן. בסוף ימיו האט מען אים גערעכנט דעם "זקן האדמו"רים" אין פוילן.
רבי אלימלך שפירא איז נפטר געווארן א' ניסן תרנ"ב (1892) און מען האט אים קובר געווען אין דעם גראדזשיסקער בית עולם. אזוי ווי זיין זון איז נפטר געווארן אין זיין לעבן, זענען א שיינער טייל פון זיינע חסידים אריבער צו  זיין תלמיד, רבי מאיר יחיאל האלשטאק, דער אסטראווצער רב, וואס האט אנגעהויבן צו פירן. אין גראדזשיסק האט מען אויפגענומען פאר רבי'ן זיין אייניקל, רבי ישראל שפירא, וואס איז דעמאלסט געווען אלט נאר 18 יאר.
רבי אלימלך שפירא האט חתונה געהאט צוויי מאל.
אין זיינע לעצטע יארן האט ער חתונה געהאט בזיווג שני די אלמנה חנה ברכה, א טאכטער פונעם כענטשינער רבי'ן רבי חיים שמואל הורוויץ. זיי האבן געהאט צוויי קינדער, רבי קלונימוס קלמיש שפירא, דער פיאסעצנער רב (דערמארדעט ד' מרחשון תש"ד, 1943) און רבי ישעיהו שפירא (תרנ"א, 1891 - תש"ה, 1945). די רביצין חנה ברכה שפירא האט מאריך ימים נאך איר מאן איז נפטר געווארן בשיבה טובה ז' חשוון ה'ת"ש (1939). זי איז געווען באוואוסט ווי א געלערנטער (זי האט געשריבן א פירוש אויפן ספר "בית אהרן" פון רבי אהרן קארלינער און א צדיקת, זי פלעג ליינען קוויטלעך פון חסידים און זי איז געגאנגען א טלית קטן.
די תורות פון רבי אלימלך גראדזשיסקער אויף תורה און מועדים האט מען געדרוקט שוין ביי זיין לעבן אין די ספרים "אמרי אלימלך" (ווארשע תרל"ו) און "דברי אלימלך" - צוויי חלקים (ווארשע, תר"נ-תרנ"א).
משפחה
פון זיין ערשטער ווייב, די טאכטער פון רבי ירחמיאל פון פרשיסכע האט ער געהאט די קינדער:
נאך דער פטירה יונגערהייט פון רבי יחיאל יעקב פון קאזשניץ, האט מרת שרה דבורה חתונה געהאט מיט רבי אשר פערלאוו פון סטאלין (בזיווג שלישי). זייער זון רבי ישראל, דער "ינוקא" פון סטאלין, איז געווען קארלינער רבי 50 יאר.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:פוילישע אדמורי"ם קאַטעגאָריע:קאזשניץ
2טן אקטאבער
דעם 2טן אקטאבער איז דער 275סטער טאג פון יאר אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר (276סטער אין אן עיבור־יאר). ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 90 טעג.
געשטארבן
02
וויקיביכער
קליין|150px|וויקיביכער לאגא וויקיביכער איז א פילשפראכיקער פראיעקט פון דער וויקימעדיע פונדאציע פאר שאפן פרייע לערנביכער און הילפביכער וואס זענען פארלעסלעך, און יעדער איינער קען העלפן שרייבן אן אנטוויקלען זיי.
קאַטעגאָריע:וויקימעדיע פונדאציע
ענדזשעלע בוקדאל
ראביי ענדזשעלע בוּקדאַל (פולע נאמען אין ענגליש: Angela Warnick Buchdahl) איז א חזן'טע און ראביי, מוזיקער און גיטאריסט וועלכע דינט איצט די אמטן אינעם פּרעסטידזש-פולן צענטראַלן סינאַגאָג אין מאנהעטן און איז דעריבער געווארן א באקאנטע פיגור אין די פאראייניגטע שטאטן.
זי איז באקאנט אלס די ערשטע אזיאנער אפשטאמיגע פרוי צו ווערן חזן אין אמעריקע, ווי אויך אלס בכלל די ערשטע פרוי צו ווערן אויפגענומען סיי אלס חזן און סיי אלס ראביי.
ביאגראפיע
ראביי ענדזשעלע איז געבוירן אום כ"ו תמוז ה'תשל"ב אין סעאל, דרום קארעא אלס Angela Lee Warnick צו איהר קארעאישע בודהיסטישע מוטער און אשכנזיש יודישער פאטער פון ראמענישן אפשטאם.
זייענדיג פינעף יאהר אלט, האט זי זיך געצויגן מיט די פאמיליע קיין טאקאומע, וואשינגטאן וואו זי איז אויפגעצויגן געווארן יודיש און פון קינדווייז אהן איז זי שוין אקטיוו געוועהן אלס פיהרער אין די ארטיגע יודישע אקטיוויטעהטן. אזוי אויך שפעהטער אלס סטודענט האט זי אנגעפיהרט די לידער אין די רעפארם קעמפ אין קאליפארניע.
סקווירא
סקווירא (סקווער; ; ) איז א שטעטל אין קיעווער אבלאסט, צענטראלע אוקראינע. סקווירא האט א באפעלקערונג פון בערך 18,000 און א שטח פון 6,328 קוואדראט ק"מ.
ענדזשעלע בוקדאל
קאריערע
זי האט שטודירט אין יעיל אוניווערזיטעט פון וואו זי האט גראדואירט אין 1994 און דערנאך אין היברו יוניאן קאלידזש.
סקווירא
היסטאריע
אין 1736, ווערט סקווירא דערמאנט אלס דארף וואס א ייד האט גענומען אין ארענדע. אין 1789, האבן געוואוינט דארטן 37 יידישע הויזגעזינד, פון 197 אינגאנצן. אין 1847, האבן געוואוינט דארט 2,184 יידן. די יידן אין סקווירא האבן געהאנדלט מיט תבואה. אין 1897, האבן געוואוינט 8,910 יידן אין סקווירא, אומגעפער 49.5% פון דעם שטעטל'ס באפעלקערונג.
אונטער די סאוועטן האט מען אוועקגעמאכט די יידישע קהילה. ביים צווייטן וועלט קריג האט די דייטשע ארמיי איינגענומען דאס שטעטל אום סעפטעמבער 1941. בערך 1,000 זענען דערמארדעט. אין די סוף 1960ער יארן, איז די יידישע באפעלקערונג געווען 500.
ענדזשעלע בוקדאל
קאריערע
אין יאהר ה'תשנ"ט איז זי נסמך געווארן אלס חזן און אין ה'תשס"א אלס ראביי.
סקווירא
היסטאריע
רבי יצחק טווערסקי, א זון פונעם טשערנאבלער מגיד, האט זיך באזעצט אין סקווירא, ווייל דארט האט געוואוינט די משפחה פון זיין שווער בזיווג שלישי, ר' נפתלי צבי פון סקווירא, דעריבער האט ר' איציקל דארט אויפגעשטעלט זיין הויף דארט.
דער סקווערער הויף גייט נאך אן היינט, און איז הויפטקווארטירט אין שיכון סקווירא, ניו יארק, אונטער רבי דוד טווערסקי. קליין|275px|דער סקווערער בית מדרש - באנייט אין 2004.
ענדזשעלע בוקדאל
קאריערע
זי איז צום ערשט געווען אסיסטענט ראביי און קאַנטאָר אין די וועסטשעסטער רעפארם טעמפל ביז אין 2006 ווען זי איז אויפגענומען געווארן אלס חזן שני אין צענטראל סינאגאג און אום ג' תמוז ה'תשע"ד (יולי 4 2014) האט מען געשטימט איהר אויפצונעמען אויך אלס סיניאר ראביי איבערצונעמען דעם ארויסגייענדן ראביי פיטער רובינשטיין. די אפיציעהלע אויפנאמע איז פארגעקומען אין כ"ד אלול ה'תשע"ד.
סקווירא
זעט אויך
49.71667°N, 29.66667°W
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:שטעטלעך אין אוקראינע קאַטעגאָריע:אידישע יישובים אין אייראפע קאטעגאריע:סקווירא
ענדזשעלע בוקדאל
קאריערע
זי האט א גרויסן איינפלוס בכלל אין די רעפארם באוועגונג און אין די תשע"ב ניוסוויק איז זי אויסגערעכנט געווארן צווישן די "פופציג מערסטע איינפלוסרייכע ראביי'ס".
זי ערשיינט אויך אין די דאקומענטארער פילם אכצן שטימעס זינגען כל נדרי.
זי האט א גוטן חוש פאר הומאר וועלכע איז שטארק קענטיג אין איהרע רעהדעס.
אין חנוכה ה'תשע"ה איז זי געלאדענט געווארן דורך פרעזידענט באראק אבאמא צו צינדן די חנוכה ליכט אינעם ווייסן הויז, וואו זי האט צווישן אנדערן געזאגט אז זי איז פרייליך צו זיין צווישן אזויפיל "יודישע מאכערס"....
זי איז א שטארקע שטיצער פון מדינת ישראל.
שטימע
זי קען זייער גוט קאנטראלירן איהר אייגנארטיגע זיסע און געשמאקע שטימע און זי דערגרייכט דערמיט צו גאנץ הויכע אקטאוועס מיט אן אויסערגעוועהנליכע געפיהל.
איהר שטימע איז זיס אבער אויך אביסל דיק און שטארק, וועלכע איז אייגנארטיג פאר א פרוי חזן.
פערזעהנליך לעבן
זי איז פארהייראט און וואוינט אין ניו יארק סיטי מיט איהר מאן יעקב, א באריהמטער אדוואקאט, און זייערע דריי קינדער; אלי, רויזע און גבריאל.
פון איהר מוטער'ס זייט שטאמט זי פון די גרעסטע מענטשן אין קארעא געשיכטע.
פייג
פֿײַג איז די פֿרוכט פֿונעם פֿײַגנבױם. די פֿײַג איז בעצם ניט קײן פֿרוכט: זי איז אַ פֿרוכט-שטאַנד, און די פֿרוכט זײַנען די קערנדלעך אינװײניק. אַזױנער מין פֿרוכט-שטאַנד הײסט סיקאָניום, און איז פֿאַראַן בײַ אַלע פֿיקוס בײמער.
קאַטעגאָריע:פרוכט
גריינדזש פארק באן סטאנציע
גריינדזש פארק איז א נאציאנאלע באן סטאנציע אויף דער הארטפארד שלייף ליניע, וואס געפינט זיך אין גריינדזש פארק אין דער לאנדאנער בארא פון ענפילד. זי איז אין טראוולקארט זאנע 5. די סטאנציע ווערט באדינט דורך גרויס נארדערן.
היסטאריע
די סטאנציע איז געעפנט געווארן אין 1910, די זעלבע צייט ווען מען האט פארלענגערט די ליניע פון ענפילד ביז.
באדינונגען
אין די נישט-שפיץ שעה׳ן פארן:
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין לאנדאן
אריה מלכיאל קאטלער
קאַטעגאָריע:ראשי ישיבות אין אמעריקע קאַטעגאָריע:מועצת גדולי התורה
סערביש
סערביש איז א דרום-סלאווישע שפראך, וואס ווערט גערעדט אין עטליכע לענדער פון געוועזענעם יוגאסלאוויע, מערסטנס אין סערביע, באסניע און הערצעגאווינע, מאנטענעגרא, סערבן אין קראאטיע, און צווישן אויסלענדישע סערבן. זי ווערט גערעכנט פון די אפיציעלע שפראכן פון סערביע, באסניע און הערצעגאווינע, מאנטענעגרא, קאסאווא, קראאטיע, רומעניע, רעפובליק פון מאקעדאניע און אונגארן.
סערביש איז פון ​​די איינצלנע ביישפילן פון א שפראך וואס נוצט צוויי שרייבן מעטאדן אין דער זעלבער צייט. צוויי אלפאבעט סיסטעמען, לאטיין און סיריליש (אדער קיריליש), ווערן גענוצט צו שרייבן די שפראך און זענען פארשפרייט אין סערביע אין אלע לעבנס-געביטן, און רוב סערבן באהערשן ביידע.
אגם רודברג קורבינר
קליין| אגם רודברג קרובינר אגם רוּדְברג קרובינר (געבוירן 8טן פעברואר 1986) איז אַן ישראל מאָדעל, און אַקטריסע.
ביאגארפייע
געבוירן צו פאטער דוד ראדבערג און מוטער פּנינה ראָדבערג א פּאָר פון מילכיק עלטערן פון מושב רמת צבי.
משפחה
אגם ראָדבערג איז געווען פאַרקנאַסט צו אַקטיאָר און באַלעבאָס גל אַמיתי, אָבער אין דעצעמבער 2016 זיי צעבראכן אַרויף און קאַנסאַלד די חתונה.
אין 2019 האָט זי חתונה געהאַט מיט קאָמערסאַנט ביזנסמאן דאָר קרובינער. די פּאָר האט זייער ערשטער טאָכטער הילני קרובינער אין יולי 2020.
ארבע אמהות
די ארבע אמהות זענען שרה, רבקה, רחל און לאה. קאַטעגאָריע:פערזענלעכקייטן אין דער תורה
קראאטיש
קראָאטיש איז א דרום סלאווישע שפראך  גערעדט בעיקר אין קראאטיע, אויך רעדן זי קראאטן אין באסניע און הערצעגאווינע, און קראאטישע מינאריטעטן אין שכנותדיגע לענדער.
נעמען פון מאנאטן
לינקס|דיאלעקט מאפע|450px
קאַטעגאָריע:קראאטיע
מאנשן הויז אונטערגרונט סטאנציע
מאנשן הויז איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע פלאצירט אין דער סיטי פון לאנדאן, נישט ווייט פונעם מאנשן הויז. די סטאנציע ווערט באדינט דורך די דיסטריקט און קרייז ליניעס.
די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 1.
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט דעם 3טן יולי 1871 ווי דער מזרח סוף־סטאנציע פון דער דעמאלסטיקער דיסטריקט באן (הײַנט די דיסטריקט ליניע).
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:דיסטריקט ליניע סטאנציעס
אברהם אזולאי (מאראקעש)
רבי אברהם בן ישראל אזולאי (נפטר ח' אב ה'תק"א ,21סטן יולי 1741) איז א מקובל און רב אין מאַראקעש, מאראקא.
קאַטעגאָריע:רבנים אין מאראקא
מערידיאן וואטער באן סטאנציע
מערידיאן וואטער באן סטאנציע איז א נאציאנאלע באן סטאנציע אויף די לי וואלי ליניעס, א טייל פון דער וועסט אנגליא הויפט ליניע, אין עדמאנטאן, צפון לאנדאן, ענגלאנד. די סטאנציע געפינט זיך צווישן און, אין טראוולקארט זאנע 4.
די סטאנציע און אלע באנען וואס באדינען זי ווערן אפערירט דורך גרויס-אנגליא.
היסטאריע
די סטאנציע איז געעפנט געווארן דעם 3טן יוני 2019, 580 מעטער דרום פון דער געוועזענער. אויגוסט 2019 האט מען געמאלדן אז מען וועט בויען א פערטן פעראן כדי צו דערמעגלעכן 8 באנען א שעה צו באדינען די סטאנציע אין די שפיץ שעה׳ן.
אנדרע טריגאנא
פערזענלעכע לעבן
טריגאַנאָ איז אַ זאַמלער פון קלאַסישע מאַשינען.
מערידיאן וואטער באן סטאנציע
באדינונגען
זייט דעם 9טן סעפטעמבער 2019 ווערט די סטאנציע באדינט דורך צווי באנען א שעה קיין אדורך,  און. אין די שפיץ שעה׳ן ווערט די סטאנציע באדינט דורך נאך באנען קיין אדער פון און.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין לאנדאן
אנדרע טריגאנא
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן קאַטעגאָריע:פראנצויזישע יידן קאַטעגאָריע:פאליטיקער
דזשוליע קאדרעין
דזשוּליע 'רות רוּבּין' קאַדרעין (ענגליש: Julia R. Cadrain) (געבוירן ל' חשון תשמ"ג), אויך באוואוסט אלס דזשוּליע קאַטץ, איז די חזן שני אין צענטראל סינאגאג אין מאנהעטן.
ביאגראפיע
זי איז אויפגעוואקסן אין וועסט הארטפארד, קאנעטיקוט.
זי איז די עלטסטע פון דריי טעכטער.
איהר מאמע דיאַנאַ (Diane Cadrain), א דזשורנאליסטקע, ארטיסטקע און אדוואקאט, איז אויפגעוואקסן קאטויליש און געהייראט איהר מאן, יוסף רובין, וואס איז אויפגעוואקסן יודיש.
זי האט שטודירט אין די ניו ענגלאנד קאנסערוואטארי אין באסטאן וואו זי האט באקומען איהר בעטשלער'ס דעגרי אין מוזיק און א מעידזשאר אין שטימע פאָרשטעלונג.
שפעהטער האט זי באשלאסן צו ווערן א חזן. זי האט זיך מגייר געווען לויט די הלכה און אין 2012 האט זי באקומען סמיכה פון היברו יוניאן קאלעדזש, ווערנדיג פון די סאמע ערשטע סטודענטן צו גראדואירן פון די שולע אלס חזן.
זי האט געדינט אלס סטודענט קאַנטאָר אין עדת חברים אין פלאַנאָו טעקסאס און אין טעמפל עדת ישראל אין סעג הארבאר, לאנג איילענד בעפאר זי איז אויפגענומען גיווארן צו דעם פרעסטידזשפוהלן פאסטן אין צענטראל סינאגאג.
זי האט געהייראט צו מארק כץ אום ב' חשון תשע"א אין טעמפל הבנים אין בארינגטאן, ראוד איילענד.
זי וואוינט אין פארק סלאופ, ברוקלין.
שטימע
זי האט א גאר זיסע דינע שטימע, וועלכע קען גיין גאנץ הויעך.
עס איז אויך היפש בייגעוודיג און זי שיינט צו זיין גוט געלערנט ווי אזוי עס לייכט צו מאנעוורירן.
פאליטיקעל מיינונגען
זי איז רעגיסטרירט אלס דעמאקראט.
וועבלינקען
קאטעגאריע:חזנים קאַטעגאָריע:מענטשן פון ניו יארק קאַטעגאָריע:אמעריקאנער יידן קאטעגאריע:לעבעדיגע מענטשן
סלאוואקיש-דויטש
א דיאלעקט פונם דייטשער שפראך ווערט גענוצט אין סלאוואקיע.
יודען וואס קומען פון סלאוואקיע, פלעגן רעדן יודיש געמישט מיט סלאוואקיש-דויטש, אין זייער טעגליכע געשפרעך.
קאַטעגאָריע:שפראך שטומף קאַטעגאָריע:סלאוואקיי
נואקשוט
צוויליניג שטעט
מאגאדישו איז פארצווילינגט מיט:
אל-גאזאלי
אַבו האַמיד מוכאמאד איבן מוכאמאד אַל־גאַזאַלי (1111);, באוואוסט ווי אַל־גאַזאַלי, איז געווען א מוסולמענער טעאלאג, יוריסט, פילאסאף, און מיסטיקער פון פערסישן אפטשאם.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:פערסער קאַטעגאָריע:פילאסאפן קאַטעגאָריע:מוסולמענער
ראדאן
250px|לינקס ראַדאָן (Radon) איז אַ כעמישער עלעמענט מיט כעמישן סימבאָל Rn און אַטאָם נומער 86. ראדאן איז אן איידעלער גאז וואס איז נאטירלעך ראדיאאקטיוו.
זען אויך
קאַטעגאָריע:כעמישע עלעמענטן קאַטעגאָריע:איידעלע גאזן
אסותא
אסותא איז אן אראמיש ווארט וואס מיינט היילונג, וואס יודיש רעדנער זאגן ווען א מענטש גיבט א סניז אדער מאכט א האַ-טשוּ.
אנדערע זאגן אויך צום געזונט.
דאס איז באזירט אויף דעם מדרש אז אמאל פלעגט מען נישט זיין קראנק בעפארן שטארבן, נאר געבן א סניז און שטארב אוועק.
דער וואס סניזט זאגט לישועתך קיויתי השם אויך באזירט אויף דעם מדרש אז יעקב אבינו איז געווען דער ערשטער וואס איז קראנק געווען.
אויף העברעאיש איז איינגעפירט צו זאגן לבריאות (צום געזונט), אויף ענגליש בלעס יו (געבענטשט זאלסטו זיין)אדער געזונטהייט און אויף ספאניש סאַלוט.
אברהם הורוויץ (באדייטן)
{{באדייטן|
זעט אויך
}}
ציינבערשטל
א ציינבערשטל איז א שטעקעלע מיט א בערשטל אין שפיץ, וואס איז ספעציעל געאייגענט פארן פיצן די ציין. דאס העלפט רייניגן די ציין פון באקטעריעס.
מען שמירט ארויף ציין פיץ דערויף, און דאס העלפט רייניגן פוהל בעסער די ציינער און גוימען.
מען דארף וויסן, אז ווען די בערשטל ווערט צעשפרייט די האר, איז עס שוין אויסגענוצט, און דינט שוין נישט ריכטיג דעם צוועק פון רייניגען, ווייל עס ברויך צוקומען צו די שפאלטן פון צווישן די ציין, און ארויסרייניגן די אנגעזאמעלטע געבליבענע עסן, וואס ווערט דערפון איבערנאכט באקטעריעס.
קאַטעגאָריע:מויל קאַטעגאָריע:ריינקייט קאַטעגאָריע:ציינדאקטעריי
שאגי
קליין|250px|Shaggy 2006 Shaggy (שאַגי) (געבױרן 1968) איז אַ דזשאַמײַקער־אַמעריקאַנער רעגיי זינגער. ער איז ספעציעל באַװוּסט געװאָרן צוליב זײַן באַזונדערע אונטער־באַריטאָן שטימע.
שאַגי איז געבױרן געװאָרן אין דזשאמייקע און זײַן משפּחה האָט זיך אַריבערגעצױגן קײַן פלעטבוש.
אַלבאָמען
קאַטעגאָריע:רעגיי זינגערס
ליסטע פון טייכן אין אייראפע
דא איז א ליסטע פון די הויפט טייכן אין אייראפע.
טייכן איבער 650 ק"מ:
טייכן *
אסטוריאס
דער פרינציפאליטעט פון אַסטוריאַס (אסטוריש: Principáu d'Asturies, שפאניש: Principado de Asturias ) איז אן אויטאנאמישע געמיינדע אין צפון שפאניע.
אסטוריאס ליגט אויפן דרום בארטן פון דער בוכטע פון ביסקע (גערופן אין שפאניע "דער קאנטאברישער ים"). אסטוריאס גרענעצט קאנטאבריע צו מזרח, קאסטליע און לעאן צו דרום און גאליסיע צו מערב. ער באשטייט פון איין פראווינץ, דער פראווינץ פון אסטוריאס..
די הויפטשטאט פון אסטוריאס איז אוויעדא (Oviedo), און די צוויי אנדערע גרעסטע שטעט זענען כיכאן (Gijón) אויפן ים־בארטן און די אינדוסטריעלע שטאט אווילעס  (Avilés).
היסטאריע
אין יאר 924 האט דאס קעניגרייך פון אסטוריאס געענדערט זיין נאמען צו דאס קעניגרייך פון לעאן, און אין יאר 1230 האט עס זיך פאראייניגט מיטן קעניגרייך פון קאסטיליע. אין יאר 1388 איז אסטוריאס געווארן אן אויטאנאמישער פראווינץ אין קאסטיליע מיט אן אייגענער רעגירונג.
יידן אין אסטוריאס
יידן האבן געלעבט אין אסטוריאס זייט דער רוימישער תקופה ווען יידן זענען אנגעקומען אין דעם איבערישן האלבאינזל ביזן גירוש שפאניע, דער יידישער משפחה נאמען ״לוגאסי״ שטאטמט ווארשיינדליך פון דעם געגנט פון אסטוריאס.
קאַטעגאָריע:שפאניע
בלייכעכץ
קליין|אַ פֿלאַש פֿון בלייכעכץ בלייכעכץ איז א כעמיקאל וואס בלייכט, ד"ה עס נעמט אוועק פארב. מען קעס עס ניצן צו רייניגן שמוץ און פלעקן פון קליידער, און אויכעט רייניגט מען דערמיט דעם מקוה, און להבדיל דעם שווים באסיין ווי אסאך מענטשן לאזן איבער באקטעריעס און שווייס, און עס רייניגט וואונדערליך דאס וואסער און מאכט עס זיכטיג טראץ די שווער שארפע גערוך וואס בלייכעכץ לאזט איבער. געווייטנלעך ניצט מען כלאר בלייכעכץ, וואס אנטהאלט ‎3–6%‏ נאטריום היפאכלאר (NaClO).
קאַטעגאָריע:רייניגונגס געצייג
מחיר יין
מחיר יין איז דאס ערשטע ספר וואס איז געשריבן געווארן דורכן רמ"א, העכסט ווארשיינליך אין יונגן עלטער פון זיבעצן יאהר.
דאס ספר איז א מחשבה ספר וועלכע פארגלייכט די ערציילונג פון מגילת אסתר צום פריוואטן לעבן פון א מענטש.
געשיכטע
אין יאהר ה'שט"ז האט אויסגעבראכן א מגיפה אין דער שטאט קראקע וואו משפחת איסערליש האט דאן געוואוינט. צוליב דעם האבן זיי געוואנדערט קיין שידלאוו, א שטעטל נישט ווייט פון סטאשאוו און קעלץ, וואו זיי האבן געהאט א שווער לעבן אזש ווען ס'איז געקומען דער יום טוב פורים זענען זיי נישט געווען ביכולת מקיים צו זיין די מצוות היום ווי עס ברויך צו זיין.
דערפאר האט דער זוהן משה מקדיש געווען דאס ספר פאר זיין טאטן רבי ישראל במקום משלוח מנות.
דרוקסאגראפיע
עס איז צוערשט געדרוקט געווארן ווי א באזונדער ספר און דערנאך ארייגעדרוקט געווארן אין פילע אויסגאבעס אינאיינעם מיט דער מגילה.
וועב לינקען
קאטעגאריע:מחשבה ספרים קאטעגאריע:פורים
דוד אלעזר
250px|קליין|דוד אלעזר קליין|250px|קבר פון דוד אלעזר דוד אלעזר ( (27סטן אויגוסט 1925 - 15טן אפריל 1976) איז געווען דער ניינטער שעף פון גענעראל שטאב פון צה'"ל און דער אנפירער ביי דער יום כיפור מלחמה.
ער איז געבוירן אין סאראיעווא, יוגאסלאוויע 1925, און געקומען קיין ארץ ישראל אין יאר 1940.
ביים זעלבסטשטענדיגקייט קריג האט ער קאמאנדירט אויף א רעגימענט פון דער הראל בריגאדע אין די פלמ"ח.
געווען א גלעצנדע גענעראל, ביי די זעקס טאגיקער קריג איז ער געווען דער גענעראל אויפן צפון פראנט.
א יאר בעפאר דער יו"כ מלחמה האט אויסגעבראכן, איז ער געווארן דער שעף פון גענעראל שטאב, נאכן קריג איז ער געווען דער שעיר לעזאזל פון דער אגראנאט קאמיסיע, און ער האט אפגעטרעטן פון אמט.
צוויי יאר נאכן קריג, איז ער געשטארבן פון א הארץ אטאקע, ווען ער איז געשווימען אין א שווים באסיין, אלט זייענדיק 51 יאר, אין יאר 1976.
קאטעגאריע:שעפן פון גענעראל שטאב פון צה"ל קאַטעגאָריע:נקבר אין הר הרצל
מייקל טשערטאף
קליין|250px|מייקל טשערטאף איז דער צווייטער [[היימלאנד זיכערהייט שעף.]] מייקל טשערטאף (געבוירן 28סטן נאוועמבער, 1953) איז דער איצטיגער פאראייניגטע שטאטן סעקרעטאר פון היימלאנד זיכערהייט.
ער איז געווען באפאר דעם א ריכטער אין די פאראיינטיגער שטאטן אפעליר געריכט. אויך אלס א פעדעראלער פראסעקיוטער, און אן אססטענט אטוירני גענעראל.
ער איז נאמינירט געווארן נאכפאלגן טאם רידזש, דער ערשטער און פריערדיגער היימלאנד סעקרעטאר, דורך פרעזידענט בוש אום 11טן יאנואר, 2005. דערנאך געווארן גוט געהייסן פון סענאט דורך אן פילשטענדיגער שטימע אן קיין איין קעגנער.
ער איז פון א אידישן אפשטאם און וואוינט אין ניו זשערסי מיט א ווייב און צוויי קינדער. זיין טאטע איז געווען א רב.
יונגע יארן
טשערטאף איז געבוירן אין עליזאבעט, ניו דזשערסי, צו זיין פאטער, הרב גרשון ברוך טשערטאף (1996-1915), רב פון קהילת "בני ישראל" אין עליזאבעט, און צו זיין מוטער ליוויא אייזן, אן אל על עראפלאן־סארווערין.
קאַטעגאָריע:ריכטער קאַטעגאָריע:אמעריקאנער יידן קאַטעגאָריע:אמעריקאנער פאליטיקער
ישיבת בית אברהם (משכנות ישראל)
די ישיבה בית אברהם (משכנות ישראל) איז א ישיבה און כולל וואס געפינט זיך אין ירושלים, געגרינדעט אין 1877 אין דער משכנות ישראל געגרינדעט אין 1875, די ישיבה איז געגרינדעט געווארן פארן ציל פון א שוהל, וואס האט געהייסן "משכני עליון" מיטן נאמען "משכנות ישראל".
רב וראש ישיבה
הרב הירש סופר.
טעפעך
געוויינטלעך זענען טעפּעכער גענוצט צו בייַלייגן שיינהייט צו פּלעצער און צו אָפּשוואַכן די קלאַנגען פֿון שפּאַצירונג אויף דער פּאָדלאָגע. טעפּעכער זענען מער וואַרעמליך און ווייכלעך ווי האַרטע פּאָדלאָגעס אזוי ווי האָלץ, ברוקשטײנער אדער בעטאָן. טעפּעכער זענען געמאַכט אין פילע פארשידענע גרייסן. טעפּעכלעך און טעפּעכער האבן אָנגעהויבן אין מיטל אזיע, אבער מאַשין-פּראָדוקציע איז צוגעטראַכט געווען אין אייראפע. עס זענען דא צוויי פארשידענע סארטן: טראדיציאנעלע האַנט-געמאַכטע אַרטיקלען, און דער מאַשין-געוועביקער סארט.
קליין|א מאַשין-געוועביקער טעפּעך
וועבלינקען
קאטעגאריע:טעקסטיל
הויפט זייט/י' תשרי
י' תשרי יום כיפור
תשרי 10 קאַטעגאָריע:מוסטער היינט אין היסטאריע he:תבנית:י' בתשרי
דארנבירן
דארנבירן (דייטשיש:Dornbirn), איז א שטאט אין דעם פעדעראלן לאנד פון פארארלבערג, אין דער מערב'דיגער זייט פון עסטרייך, אויפן ברעג פונעם "דורנבירנער אך" טייך (דייטשיש: Dornbirner Ach), וועלכער גיסט זיך אריין גלייך אין דער "קאנסטענץ" אזערע. די באפעלקערונג פון דארנבירן ציילט אפ 48,779 איינוואוינערס (יאנואר 2017).
די שטאט איז א גרויסן ביזנעס צענטער, און ווערט פארעכנט אלס דער גרעסטער האנדל און איינקויף שטאט אין פארארלבערג. אין דארנבירן געפינט זיך אויכעט די אפיציעלע עסטרייכישע טעלעוויזיע און ראדיא אויטאריטעט ORF. אין דער פארגאנגענהייט דארנבירן איז געווען א הויפטזעכלעכן צענטער פון דער טעקסטיל אינדוסטריע, וועלכע האט זיך היפש רעדוצירט אין די 1980ער יארן.
היסטאריע
דער מקור פונעם נאמען "דארנבירן" איז פון דער ווארט Torrin Puirron וואס ווערט איבערגעטייטשט ווי "דער יישוב פון טארא" (א נאמען פון אן אגראנאמישן אלעמאנישן יישוב וואס האט זיך געפינען דארט אין דער ווייטערער פארגאנגנהייט).
די שטאט איז דערמאנט געווארן צום ערשטן מאל אין א דאקומענט פון יאר 895 פון דער שטאט סאנקט גאלן אין שווייץ. אין יאר 1380 דארנבירן איז אריבערגעפירט געווארן צו דער הערשאפט פונעם האפסבורגער הויז. אין יאר 1932 האט מען פאראייניגט דעם שטאט מיטן דארף "עבניט" (דייטשיש: Ebnit), און אין יאר 1969 איז דארנבירן געווארן דעם זיץ ארט פון דער אדמיניסטראטיווער אויטאריטעט פונעם דארנבירן דיסטריקט.
טראנספארט
צוליב דעם פאקט אז דארנבירן געפינט זיך אין דעם "ריין" טאל, ווערט זי באטראכט אלס א וויכטיגע קרייצונג פון רעגיאנאלע און צווישן-שטאטישע בוס ליניעס, וואס פארבינדט ברעגענץ צום צפון, פעלדקירך צום דרום, און ברעגענץ וואלד צום מזרח. דער A-14 אטאסטראדע שניידט דורך צו דער מערב ריכטונג. דער "אכריין" (דייטשיש: Achrein) טונעל וואס איז געעפנט געווארן אין 2009, פארבינדט דירעקט דארנבירן/האסלשטאודן מיט דעם בערגענץ וואלד און אלבערשווערדע ראיאן. די שטאט פארמאגט א אויסגעצייכנטע נעץ פון שטאטישע בוסן, און די הויפט באן סטאנציע פון דארנבירן באדינט אלס א וויכטיגער אפשטעל-ארט פאר אלע באנען וואס פארן פון דעם מזרח'דיגן טייל פון עסטרייך צום מערב'דיגן טייל. עס איז פאראן אויכעט א קליינע לופטפעלד אין דער אומגעבונג פון דארנבירן.
ליאן
קליין|250px|די שטאָט ליאָן ליאן איז א שטאט אין מזרח־צענטראל פראנקרייך אינעאם רהאן־אלפן ראיאן, פלאצירט צווישן פאריז און מארסיי. ליאן געפינט זיך 470 ק"מ פון פאריז, 320 ק"מ פון מארסיי, 160 ק"מ פון גענף, 280 ק"מ פון טורין, און 600 ק"מ פון בארצעלאנע.
די שטאט האט א באפעלקערונג פון 472,305.
היסטאָריע
די שטאט איז געגרינדעט געװארן אין יאר 43 פאר דער ציווילער רעכענונג דורך דעם ראמאנישן פּראקאנסול לוסיוס מונאַטיוס פּלאַנקוס.
די ײדישע קהילה
קליין|די גרױסע שול אין יאָר 472 שרײבט דער דיכטער און ביסקופּ סידאניוס אַפּאלינאַריס, אַז ס'איז דא אין ליאן אַ ײדישע קהילה. עס איז דאס ערשטע מאל װאס ײדן זײנען דערמאנט אין די שטאט.
הײנט װױנען אין ליאן בערך 40000 ײדן מיט 40 שולס און 15 כשר רעסטאראנטס. די מערהײט פֿון זײ זײנען ספֿרדישע ײדן, װאס זײנען אנגעקומען אין פֿראנקרײך בעת די 1960ער יארן.
די גרױסע אַשכּנזישע שול איז געבױט געװאָרן אינ 1863 און 1864.
4.84222°N, 45.75972°W
קאַטעגאָריע:שטעט אין פראנקרייך
וואמושפיערטש
וואַמאָש-פּערטש איז א שטעטל אין אונגארן, בערך 18 ק"מ מזרח פון דעברעצין.
ס'איז געווען א טייל פון מלכות אונגארן פונעם11טן יאָרהונדערט ביז 1918 מיטן נאָמען הודא-וואמאשפערטש, אין הודא-ביהאַר, אינעם צפון רעגיאָן (געגנט) פון אונגארן.
היסטאריע פונעם שטעטל
אין די יארן צווישן 1292 און 1294, ווערט דאס דארף דאס ערשטע מאל דערמאנט, אין דער ליסטע פון שטייער פון 'נוידוואראד' אויפ'ן נאמען 'בעלפערטש'. אין יאר 1992 האט דאס שטעטל געפייערט דעם 700סטן יארטאג צו איר אפציעלער גרינדונג.
אין די סוף פון די 13 יאָרהונדערט, האבן די קנעכט פונעם קעניג מאטיאש זיך באזעצט דאָ אינעם דערפל, וואס איז געווען גרויסער וואלד מיט אסאך דעמב ביימער. אבער די ערד באַזיצער האבן געהאט די רעכט צו בעטן שטייער אויף די איבערליפערונג פון זאַלץ און טייַערע מעטאַל, ​​דורך זייער געגענט. און דער קעניג האט זיי אויך געגעבן רעכט צו מאכן א מארק פארקויף.
אין 1605 זענען די היידו געגענטער, אריינגערעכענט 'היידו-וואמושפערטש', געווארן פאררעכענט אלץ שטאט. ווען דאס ערשטע שולע איז געעפענט געווארן אין יאר 1742. אבער אין 1876 האט דאס דערפל פארלוירן איר נאמען אלץ א שטאט, און ס'צוריק געבליבן א דערפל.
די ערשטע יודן זענען ערלויבט געווארן דא צו וואוינען, אנהייב 1850. און זיי האבן אנגעהויבן באארבעטן די געגענט, און זיך פארנומען מיט די לאנדווירטשאפט אין די ארומיגע שטעט אויכעט. זיי האבן אנגעפלאנצן ווײַנגערטנער, וואס איז געווארן זייער גוטע פארדינסטן דערפון. אין יאר 1905 איז אויפגעשטעלט געווארן דאס ערשטע פּאַרע-געטריבענעם מיל אין דארף.
אין יאר 1877 איז דאס שטעטל באשטאנען פון 2,552 בירגער, צווישן זיי איז געווען אומגעפער 166 יודישע פאמיליעס. און אין יאר 1880 האט שוין די יודישע געמיינדע אויפגעהאלטן א שול, און ס'איז געוואקסן צו 186 משפחות. דער דיין אין שטעטל, הרב ר' משה יודא גאלדשטיין זצ"ל, איז אויך געווען דער שוחט און דער מוהל, און אלעס וואס מ'האט געברויכט אין די קהילה פונעם דארף, און באמת אויך אינעם גאנצן געגענט ארום. אויך א יודישע שולע פאר'ן יוגענט איז געגרינדעט געווארן צום סוף פונעם יארהונדערט, וואס איז געווארן טיילווייז פינאנצירט דורכ'ן רעגירונג.
צווישן די צוויי וועלט מלחמות האט זיך שוין געציילט בערך 320 די יודישע משפחות אין דארף. און אין אלגעמיין איז געווען זייער גוטע באציאונג צווישן די גוים און די יודען, ביז ס'האט אויסגעבראכן די צווייטע וועלט'ס קריג.
ביים צווייטן וועלטס קריג
אין יאר 1939, זענען אסאך יודן פונעם דארף געכאפט געווארן צו צוואנגס-ארבעט, און א טייל פון זיי, אומגעפער 26 מענער, זענען פארשלעפט געווארן ביז צו די קארפאטן בערג, פון וואו זיי זענען מער נישט צוריקגעקומען אהיים.
עטליכע יאר אינצווישן, איז וואמושפערטש געבליבן היבש רואיג, ווען דאס מערהייט יודען פון דארף זענען געווען פארטון אין געהעריגע געשעפטן.
פינעף יאר שפעטער, דעם צווייטן טאג שבועות, תש"ד, די 29סטן מאי 1944, איז דער פאליציי-הויפט אריין אין שול, און געמאלדן אז מארגען וועלן אלע יודען פון שטעטל ווערן אוועקגעפירט פונעם דארף. אויפֿ'ן אַנדערן טאָג, זײַנען לאסט וואַגאָנען געשטאַנען גרייט, צו טראַנספּאָרטירן די יודען פֿון וואַמאָשפּערטש - קיין דעברעצין. ביים אָנקומען אהין, האט זיך אנגעהויבען א רייע פיינונגען דורך די דזשאנדארן, ווען מ'האט זיי צוגענומען אלעס וואס זיי האבן פארמאגט, און געשלעפט צו שווערע צוואנגס-ארבעט.
צווישן ד' תמוז און ז' תמוז תש"ד, זענען אלע יודען פון וואמושפערטש - מיט אלע וואס זענען געווען אין דעברעצין - טראנספארטירט געווארן קיין אוישוויץ.
נאכן קריג
נאך וואס די אייזערנעם פארהאנג איז געפאלן, האט זיך דאס דערפל צוריק אנטוויקעלט אלץ געהעריגער שטעטל פון איבער 5000 איינוואוינער, אבער דאס יודישע לעבן איז פארווישט געווארן פון דארט אינגאנצן. דער אמאליגער שול איז פארוואנדעלט אין אַ באַרבער-געשעפט, אבער כאטש די בית החיים איז געבליבן גאנץ, מיט אומגעפער 80 מציבות אין א געהעריגער צושטאנד.
אַרייַנגערעכנט די עפענען פעלד צו די לינקס, די געציילטע שארית הפליטה יידן וואס האבן איבערגעלעבט דעם האלאקאסט, האבן זיך נאכן קריג אוועקגעצויגן פון אונגארן, און היינט צוטאגס, אינעם יאר ה'תשס"ט, וואוינען אין דארף בלויז 4 יודען.
וועבלינקן
קאַטעגאָריע:שטעטלעך אין אונגארן
דזשים מאריסאן
קליין|250px|דזשים מאריסאן דזשים מאריסאן (8טן דעצעמבער, 1943 - 3טן יולי, 1971), איז געווען אן אמעריקאנער דיכטער און ראק מוזיק זינגער.
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער קאַטעגאָריע:ראק זינגערס קאַטעגאָריע:דיכטער
25סטן פעברואר
דעם 25סטן פעברואר איז דער 56סטער טאג פון יאר אין דער אכטער וואך אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 309 טעג (310 אין אן עיבור־יאר).
געשטארבן
25
וועלט האנדל ארגאניזאציע
די וועלט האַנדל־ארגאַניזאַציע (WTO; ) איז א גרויסע אינטערנאציאנאלע ארגאניזאציע וואס רעגולירט האנדל צווישן לענדער. זי איז געגרינדעט געווארן דעם 1טן יאנואר 1995, אין דעם ארט פון דער פריערדיקער ארגאניזאציע, דער אלגעמיינער אפמאך וועגן צאלטאריפן און מסחר (General Agreement on Tariffs and Trade GATT). די ארגאניזאציע האט היינט 153 מיטגלידער לענדער, וואס פארטרעטן 97% פון דער וועלטס באפעלקערונג. די ארגאניזאציע איז הויפטקווארטירט אין גענף, שווייץ. די וועלט האַנדל־ארגאַניזאַציע איז איינער פון וועלט קערפער וואס שטופן פאר מער עקאנאמישע גלאבאליזאציע. די ארגאניזאציע איז א צענטער פון עקאנאמישע פארשונג און אנאליז. זי ארבעט צוזאמען מיט די צוויי אנדערע אינטערנאציאלע פינאנציעלע ארגאניזאציעס, דעם אינטערנאציאנאלער געלטפאנד און דער וועלט באנק.
קאַטעגאָריע:אינטערנאציאנאלע ארגאניזאציעס
הויפט זייט/כ"ז תשרי
כ"ז תשרי
תשרי 27 קאַטעגאָריע:מוסטער היינט אין היסטאריע he:תבנית:כ"ז בתשרי
משה יודא גאלדשטיין
הרב משה יהודה גאלדשטיין הי"ד איז געווען דער דומ"ץ אין וואמושפיערטש און אין דעם אומגעגענט, נעבן דעברעצין.
ביאגראפיע
הרב גאלדשטיין איז געבוירן געווארן אין האדהאז צו זיין פאטער הרב שמשון זעליג, און זיין מוטער מרת טויבא, א טאכטער פונעם צדיק און פועל ישועות רבי שלום ליקער פון טיסאליק.
זיין פאטער הרב זעליג גאלדשטיין איז געווען דער ממלא מקום פון זיין גרויסן שווער הרב שלום ליקער, און הרב משה יודא איז געווען א טויגליכער מורה הוראה, דערפאר האט אים דער האדהאזער רב געגעבן היתר הוראה און געשיקט ווערן ש"ץ מ"ץ אינעם דערפל וואמושפיערטש.
הרב משה יודא איז אומגעקומען אויף קידוש השם, ווען מ'האט אלע אוועקגעפירט אום תמוז תש"ד קיין אוישוויץ.
ער האט איבערגעלאזט א זון דוד, וואס האט נאכן קריג געדינט אלץ שוחט אינעם בערגן-בעלזן לאגער, און שפעטער זיך געצויגן קיין וויליאמסבורג.
קאַטעגאָריע:רבני אונגארן קאַטעגאָריע:אומגעקומען אין חורבן אייראפע קאַטעגאָריע:חסידישע רבנים
דזשאוען בעז
דזשאוען בייעז (ענגליש: Joan Baez) (געבוירן אין 1941 אין סטעטן איילענד) איז א בארימטע פאלקס זינגערין.
זי איז אויך אן אקטריסטקע, סצענאר שרייבער און אקטיוויסט פאר מענטשן רעכט און די ענווייראמענט.
זי איז געבוירן אין ניו יארק צו א מוטער פון מעקסיקא און סקאטישער טאטע.
זי איז פליסיג אין ענגליש און אין ספאניש.
שטימע און מוזיק סטיל
זי האט א הויכע סאפראנא פון דריי אקטאוועס.
זי שרייבט אויך אייגענע לידער, אבער אסאך פון די וואס זי זינגט זענען פון אנדערע מחברים וואס זי לייגט נאר צו אביסל איהרע אייגענע קוועטשעס.
זי שפילט אויך אויף גיטאר און פיאנאו.
לינקען
קאַטעגאָריע:זינגער קאַטעגאָריע:קאמפאזיטארן קאַטעגאָריע:פיאניסטן קאַטעגאָריע:אקטיוויסטן קאַטעגאָריע:פילם אקטיארן קאַטעגאָריע:מעקסיקא קאַטעגאָריע:סקאטישע מענטשן קאטעגאריע:ניו יארק סיטי קאטעגאריע:לעבעדיגע מענטשן קאַטעגאָריע:מענטשן פון ניו יארק
שניטקע
250px|קליין|איטאַליענישער סאַנדוויטש א שניטקע (אינעם היינטיגער ענגלישער יודיש סענדוויטש) איז אן עסן געמאכט פון צוויי שטיקלעך ברויט געפילט מיט פלייש, פיש, אייער אדער גרינצייג.
דער סענדוויטש איז א באליבטע מאכל אינעם היינטיגער וועלט, ווייל די צייט לויפט צוזאמען מיט די מוח, און אז מ'וויל סיי עסן און סיי ארבעטן, איז דער סענדוויטש גוט צוגעשטעלט צו דער סיסטעם.
ר' יום טוב עהרליך האט א ליד דערויף אין זיין קאסעטע 'אמעריטשקע'. קאַטעגאָריע:עסנווארג
סטראטפארד סטאנציע
סטראַטפֿארד איז א גרויסע באן סטאנציע אין סטראטפארד, נייהעם, מזרח לאנדאן אויף עטלעכע ניוואען. די סטאנציע ווערט געדינט דורך לאנדאנער אונטערגרונט (צענטראלע און יובילי ליניעס), לאנדאנער איבערגרונט, דאקלאנדס לייכטע באן און נאציאנאלע באן.
אויף דער אונטערגרונט איז סטראטפארד א דורך־סטאנציע אויף דער צענטראל־ליניע צווישן מייל ענד און לייטן, און איז די מזרח סוף־סטאנציע אויף דער יובילי ליניע נאך וועסט העם. אויף דער הויפט ליניע ווערט זי באדינט דורך די עליזאבעט ליניע באדינונגען צווישן פאדינגטאן און שענפילד, און אויך דורך גרויס-אנגליא קיין פארשידענע צילן אין מזרח ענגלאנד.
די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנעס 2 און 3.
סטראטפארד סטאנציע האט מער ווי 40 מיליאן פאסאזשירן א יאר.
מען האט געעפנט די סטאנציע דעם 20סטן יוני 1839.
סטראטפארד איז איינע פון די מערסט־באשעפטיקטסע סטאנציעס אין בריטאניע.
באדינונגען
די נארמאלע באדינונג אין די נישט-שפיץ שעה׳ן איז אין באנען א שעה (בא״ש) :
קאַטעגאָריע:יובילי ליניע סטאנציעס
לעסאטא
לעסאָטאָ,(ענגליש: Lesotho) אפיציעל די קעניגרייך פון לעסאָטאָ איז א קליין פארלאמענט מאנארכיע לאנד אין דרום אפריקע. זי איז אינגאנצן ארומגענומען מיט דרום אפריקע, דאס איינציקע לאנד וואס עס גרענעצט. דער שטח פונעם לאנד איז 30,000 קוואדראט ק"מ.
די הויפטשטאט איז מאסערו. אין 2009 איז די באפעלקערונג געווען געשאצט צו 2,067,000.
לעסאטא איז א מיטגליד אין דער קאמאנוועלט.
לעסאטא איז שטיל און פארשטיפט, כמעט דורכזיכטיג אויף די וועלט'ס ארענע. זי איז אבער אויך זייער אייגנארטיג‏.‏ ווי א יעדע אנדערע מדינה אויף אונזער כדור, בארימט זיך די אפריקאניש לענדל מיט אירע פארשידענע אינטערסאנטע אייגנארטיגע שטריכן. אבער זי באזיצט אויך איין אייגנארטיג פיעטשער וואס מאכט איר אייגנארטיש אייגנארטיג.
דאס אז די צווייט-אפיציעלע שפראך אין לאנד איז ענגליש איז אויך נישט קיין חידוש. פילע אפריקאנע לענדער – ווי אויך אמעריקע, קאנאדא, אויסטראליע, און נאך ‏– באניצן זיך מיט ענגליש אלץ איר שפראך. דאס איז נאך שריים פון די יארן ווען גרויס בריטאניע מיט איר פראפעסיאנאל-אנשטעלנדע אינגליש עקסענט האט געהערשט אויף עולם האלבע. די אפיציעלע שפראך אין לעסאטא איז "סעסאטא", די לשון פון די עטנישע אנשי "בעסאטא", וואס מאכן אויס דאס רוב מנין ובנין מתושבי לעסאטא יצ"ו. די סעסאטא שפראך איז אבער אויך דער סעמי-אפיציעלער שפראך אין אנדערע מדינות אין די געגענט.‏
דאס שווארץ לענדל איז געבענטשט מיט א נישקשה'דיגע קארופציע אינדעסטרי, גארנישט ווינציגער ווי די שכנות'דיגע זימבאבווע אדער די ווייטע באליוויע. אבער א קרייז ארום אונזער וועלטל דערמאנט אונז אז די יעניגע זענען ווייט קיין יחידים במינם. מיר וועלן געמוטליך אויסווארטן די דאזיגע שפע זאל אויפהערן פליסן דארטן, פילייכט דאן וועט זי זיך קענען באקרוינען אלץ אייגנארטיג אין דעם הינזיכט.‏
לעסאטא איז א בערגיג לאנד; איר נידעריגסטע ארט איז א רעקארד 4,593 פיס העכער די ים פלאך. טאקע אינטערעסאנט. אבער אז מען רעדט פון בערג, ווי קומט זי נאנט בכלל צו נעפאל מיט אירע הימעלייענישע הימל קראצערס, די אמעריקאנע קעניאנס הענקים, אדער די אטעם-פארכאפנדע שווייצע טורעמעס.
דער איצטיגער מלך פון ‏די קינגדאם אוו לעסאטא איז דער הויכגעשעצטער מיסטער "דוד מאהאטוי בערענג סיאיסוי", אפיציעל "זיין מאיעסטעט לעטסי דער דריטער", ה' ירים הודו. זיין קעניגליכע שטוהל איז כולו צערעמאניעל; עס טראגט בערך די געוויכט ווי דער ישראל'ישן פרעזידענט רובי ריבלין, אדער דער קרוין פרינץ פון סוואזילאנד, א טראהן וואס שטייט שוין ליידיג פאר פילע יארן כן ירבו. ‏
לעסאטע פארמאגט אבער נאך איין אייגנארטיג אוצר, אן ענין וואס מען געפונט נישט ביי קיין שום אנדערע מדינה (חוץ ביי צוויי קליינע כמו-לענדער): דער אפריקאנער לעסאטא איז די איינציגסטע לאנד אויף די מאפע וואס זיצט נישט ביים ים בארטן – ער איז ארומגענומען מיט יבשה מכל הצדדים, און פארט פארמאגט ער נאר איין גרעניץ, דער גרעניץ מיט דרום אפריקע. אין אנדערע ווערטער, די גאנצע לעסאטא איז גענצליך איינגעשפארט אין דרום אפריקע, כאילו דרום אפריקע איז דער בייגל און לעסאטא איז דער לאך. דער רייזענדער קיין לעסאטא ווייסט אז דער איינציגער וועג אריין אין צום דריטן-וועלט לענדל איז דורך דרום אפריקע; דער טראפיק אריין אין לאנד ווערט גענצליך קאנטראלירט דורך זיי.
וועבלינקען
[https://www.ivelt.com/forum/viewtopic.php?f=73&t=31208 לעסאטא! (מי מנוחות #10)] אויף אייוועלט
שרעק (פילם)
שרעק (ענגליש: Shrek) איז א קאמפיוטער-אנימירטער פילם וואס איז באזירט אויף וויליאם סטייג'ס קינדער בוך "שרעק!" פון 1990. ער איז רעזשיסירט געווארן דורך ענדרו אַדאַמסאן און אנימירט געווארן דורך דרימוואָרקס אנימאציע SKG צווישן 1998 און 2001. ער איז געווען דעם ערשטן פילם וואס האט געוואונען אן אקאדעמיע פריז פארן בעסטער אנימירטער פילם, א קאטעגאריע וואס איז ערשט צוגעלייגט געווארן אין 2001. דער פילם איז באפיירט געווארן אויף DVD דעם 2טן נאוועמבער 2001. עס אויך זענען דא דריי המשך-פילמען ("שרעק 2", "שרעק דער דריטער" און "שרעק אויף שטענדיק נאך") און א בראדוויי מוזיקטעאטער אדאפטאציע.
געשיכטע
שרעק (געשפילט דורך מייק מייערס) איז א גרינער אָגר (ענגליש: ogre) וואס שטענדיק ליב וואוינען מיט שלום אין זיין זומפ. אבער, ער געפינט א סך באשעפענישן פון מעשיות וואס צעשטערן זיין פריוואטקייט. דאס איז צוליב דער באפעל פון לאָרד פֿאַרקוואַד (דזשאָן ליטגוי). שרעק גייט מיט אייזל (עדי מערפֿי) צו בעטן פון פֿאַרקוואַד צו געבן שרעק'ס פריוואטקייט צוריק. פֿאַרקוואַד וויל ווערן דער קעניג און הייראטן פרינצעסין פֿיאָנאַ (קעמעראן דיעז) צו מאכן זי זיין קעניגין.
שטימע אקטיארן
קאטעגאריע:2001 פילמען קאַטעגאָריע:ענגליש שפראכיגע פילמען קאַטעגאָריע:אנימירטע פילמען קאטעגאריע:שרעק סעריע
קאמפלעקסע צאל
א קאמפלעקסע צאָל איז א צאל וואס באשטייט פון א רעאלן און אן אימאַגינערן טייל. מען קען זי שרייבן אין דער פארעם a + bi, וואו a און b זענען רעאלע צאלן, און i איז די אימאגינערע איינהייט מיט דער אייגנשאפט i 2 = −1. די קאמפלעקסע צאלן נעמען איין די רעאלע צאלן, און פארברייטערן זיי אז מען זאל קענען לייזן גלייכונגען וואס האבן נישט קיין באשייד אין רעאלע צאלן.
די טעאריע פון קאמפלעקסע צאלן איז געווארן שטארק אנגענומען צווישן מאטעמאטיקער דורך נילס הענריק אבעל, וואס האט געניצט קאמפלעקסע צאל אסאך מיט גרויסן דערפאלג.
אריינפיר
קאמפלעקסע צאלן לאזן לייזן געוויסע גלייכונגען וואס האבן נישט קיין רעאלן באשייד: די גלייכונג האט נישט קיין רעאלן באשייד x, ווייל דער קוואדראט פון יעדער רעאלער צאל x איז 0 אדער פאזיטיוו, דעריבער x2 + 1 קען נישט זיין נול. מיט קאמפלעקסע צאלן לייזן מען די דילעמע. מען שטעלט צו צו די רעאלע צאלן די צאל i וועמענס קוואדראט איז 1−, בכדי x = i איז א באשייד צו דער פריערדיגער גלייכונג.
דעפיניציע
א קאמפלעקסע צאָל איז אן אויסדרוק מיט דער פארעם די a און b דא זענען רעאלע צאלן, און i איז א  מאטעמאטישער סימבאל וואס הייסט די  אימאגינערע איינהייט. למשל, -3.5 + 2i איז א קאמפלעקסע צאל.
קארטעזישע פֿארעם און דעפֿיניציע דורך געארדנטע פארן
א קאמפלעקסע צאל קען מען דערפאר ווערן אידענטיפיצירט מיט א געארדנטן פאר אינעם קארטעזישן פלוין; מען רופט דאס אמאל די קארטעזישע פארעם פון  z. פאקטיש, קען מען דעפינירן א קאמפלעקסע צאל ווי א געארדנטער פאר (a, b), אבער אין אזא פאל דארף מען איינשליסן די כללים פאר צוגאב און טאפלען ווי א טייל פון דער דעפיניציע. וויליאם ראאן האמילטאן האט טאקע איינגעפירט דעם צוגאנג צו דעפינירן די קאמפלעקסע צאל סיסטעם.
מאטעמאטיק
מען קען ניצן דעם רעזידועס־טעארעם צו לייזן רעאלע אינטעגראלן.
עלעקטראמאגנעטיזם
אין עלעקטרישער אינזשעניריע ניצט מען דעם פוריע טראנספארם כדי צו אנאליזירן וואריאירנדיקע וואלטאזשן און שטראמען. מען קען פאראייניקן די האנדלונג פון רעזיסטארן, קאנדענסאטארן און אינדוקטארן מיט אימאגינערע נומערן פאר די לעצטע צוויי און מען שטעלט צוזאמען אלע דריי אין איין קאמפלעקסער צאל וואס מען רופט דעם אימפעדאנץ.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:נומערן קאַטעגאָריע:מאטעמאטיק
ניקאלאס מאדורא
ניקאלאַס מאַדורא מאראס (געבוירן דעם 23סטן נאוועמגער, 1962) איז א ווענעזועלער פאליטיקער וואס איז געווען דער 46סטער פרעזידענט פון ווענעזועלע זייט 2013. ער איז געווען פריער דער וויצע פרעזידענט פון ווענעזועלע און דער אויסלאנד־מיניסטער. מאדורא איז געווארן דערווייליקער פרעזידענט נאָך דיעם טויט פון יוגא טשוועז.
אום 14טן אפריל, 2013, איז מאַדוראָ געווארן געוויילט פרעזידענט פון ווענעזועלע, ווען ער האט געזיגט הענריק קאפרילעס מיט א קליינער מערהייט פון 1.5% צווישן די צוויי קאַנדאַטן. קאַפּרילעס האט פארלאנגט אַ ווידער ציילונג, און האט אפגעזאגט אנערקענען דעם אויסקום ווי גילטיק.
מאַדוראָ איז געבוירן געווארן דעם 23סטן נאוועמבער 1962 אין קאַראַקאַס, ווענעזועלע. זיין פאטער האט געשטאמט פון א ספרדיש־יידישער משפּחה. ער איז געהייראט צו סיליאַ פלאָרעס. איידער מאדורא איז געווארן אַ פּאָליטיקער, איז ער געווען אַן אויטאָבוס־שאָפֿער אין קאַראַקאַס.
ווען זיין קאדענץ ווי פרעזידענט האט געענדיגט אום 10טן יאנואר 2019 האט ער זיך באשטימט פאר א צווייטן קאדענץ. מער ווי 50 לענדער ארום דער וועלט אנערקענען נישט אז ער איז נאך פרעזידענט.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:פרעזידענטן פון ווענעזועלע קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
סוכת שלם
סוכת שלם איז א ספר געשריבן אין לשון הקודש וואו ער צולייגט שיין און קלאר אלע הלכות און מנהגים וואס זענען שייך צו די מצוה פון בויען און זיצן אין די סוכה.
עס איז פארפאסט געווארן דורך רבי זאב בראווער פון קרית יואל מאנרא, און צוערשט ערשיינען אין יאהר תש"מ.
דער ספר אנטהאלט איבער פיער-הונדערט זייטן אין דריי-און-פופציג סימנים מיט א ביאור מראה זאב וואו ער ברענגט די מקורות און טעמים צו די הלכות און דערנאך א מפתח הענינים.
צוליב זיין פּראַקטישקייט און פּאַפּולערקייט איז עס שוין איבערגעדרוקט געווארן עטליכע מאל.
אינעם צווייטן דרוק האט ער צוגעלייגט ביים סוף קאמענטארן פון רבנים און גאונים.
הסכמות
לויטן סדר אינעם ספר:
דרוקסאגראפיע
קאַטעגאָריע:ספרי קודש קאַטעגאָריע:סוכות
מישעל באקמאן
מישעל מאַרי באקמאן (געב' 6טן אפריל 1956) איז א אמעריקאנער קאנגרעספרוי פון דעם שטאט מינעסאטע. זי געהער זיך אן צו דער רעפובליקאנער פארטיי.
זי איז א שטארק רעכטער קאנסערוואטיער, און א שטיצער אין דער טי-פארטי באוועגונג.
זי איז געווען אן ערנסטער קאנדידאט פאר דעם פרעזידענט אמט פון די פאראייניגטע שטאטן אין די 2012 וואלן. זי האט זיך ארויסגעצויגן נאך די אייאווע קאוקוס צוליב איר אנטוישנדיגע שוואכע רעזולטאטן, אריינקומענדיג פערטע.
הויפט זייט/כ"ח תשרי
כ"ח תשרי
תשרי 28 קאַטעגאָריע:מוסטער היינט אין היסטאריע he:תבנית:כ"ח בתשרי
ראדיאאקטיוויטעט
ראַדיאאַקטיוויטעט איז דער פראצעס ווי אן אטאמקערן פון אן אומסטאבילן אטאם פארלירט ענערגיע ביים ארויסלאזן טיילכלעך.
די ערשטע שטראלונג פראצעסן וואס מען האט אויסגעפונען זענען געווען אלפא שטראלונג, בעטא שטראלונג, און גאמא שטראלונג.
די מערסטע אטאמען זענען סטאביל און נישט ראדיאאקטיוו.
ראדיאקטיווע אטאמען קענען זיין שעדלעך צו מענטשלעכן געזונט.
דער ערשטער וואס האט אנטפלעקט ראדיאאקטיוויטעט איז געווען דער פיזיקער אנרי בעקערעל אין 1896.
קאַטעגאָריע:קערנפיזיק
מרדכי הערש הערשקאוויטש
מרדכי הערש הערשקאוויטש איז א חרדי'שער אקטיאר און קאמיקער, וועלכער וואוינט אין וויליאמסבורג, ניו יארק. הערשקאוויטש איז באקאנט פון שפילן די קאמישע אקט ביי רוב חרדי'שע שפילן און סקיציעס. הערשקאוויטש שפילט אויך אויף קורצע פילמען פאר חרדי'שע ארגאנעזאציעס, ווי חסד דוויליאמסבורג, הצלה וויליאמסבורג, הצלה קרית יואל, משמחי לב און נאך.
הערשקאוויטש ווערט אויך גענוצט אין קורצע פילמען וועלכע אנאנסירן חרדי'שע פירמעס, געשעפטן און פראדוקטן. אום תשע"ב איז הערשקאוויטש פאטאגרעפירט געווארן אלס מאדעל פאר די חרדי'שע מענער קליידונג געשעפט דזשי & דזשי (G&G) און א סעריע פון געדרוקטע אנאנסן פראדוצירט דורך ר' שמואל שפיצטער. אין יעדען אנאנס איז הערשקאוויטש געווען געקליידעט מיט די טראגע פון פארשידענע חסידות, און האט נאכגעפאלגט מיט א דאפעלטזייטיגע אנאנס בעפאר פסח און בעפאר שבועות ווי אלע מאדעלן פון הערשקאווישט האבן זיך צוזאם געטראפן אויף איין אנאנס.
אין עטליכע היימישע קאסעטן ווי מ'וויל האבן א געזונטען קאמיקער וואס זאל אונטערהאלטן די צוהערער ווערט הערשקאוויטש אויך גענוצט, וואס מיט זיין אייגענארטיגע שפראך און צוגאנג מאכט זיכער ארויסצוציען א שמייכעל פון יעדן.
רעקארדירונג
קאַטעגאָריע:יידישע אקטיארן
אברהם יהושע העשל (קאפיטשיניץ)
רבי אברהם יהושע העשל (ד' אייר ה'תרמ"ח - ט"ז תמוז ה'תשכ"ז), פון קאפיטשיניץ - ניו יארק.
אפשטאם
רבי אברהם'ניו איז געבוירן אין הוסיאטין ד' אייר ה'תרמ"ח, צו זיין פאטער הרב יצחק מאיר העשל פון קאפיטשניץ, א זון פון הרב אברהם יהושע העשל פון מעזשביזש, א זון פון הרב משולם זוסיא העשל פון זשינקאוו, א זון פון הרב יצחק מאיר העשל, פון זשינקאוו, א זון פון הרב אברהם יהושע העשיל, רב אין אפטא, "דער אוהב ישראל". און צו זיין מוטער מרת גיטל א טאכטער פון הרב מרדכי פייביש פרידמאן פון הוסיאטין.
אין תרס"ט האט ער חתונה געהאט מיט מרת שרה ברכה, א טאכטער פון זיין פעטער רבי משה מרדכי העשל, דער מעזשביזשער רבי אין ווארשע.
רבנות
נאך זיין חתונה ווען רבי אברהם'ניו האט געוואינט אין פוילן ביי זיין שווער, האט ער זיך באקאנט געמאכט מיט די גרויסע תורה פערזענליכקייטן פון פוילן, שפעטער איז ער צוריק געפארן קיין קאפיטשניץ. ביי דעם ערשטן וועלט קריג איז רבי אברהם'ניו אנטלאפן קיין וויען, און ער האט דארט אנגעפירט מיט זיין ארבעט פון צדקה און פדיון שבויים.
אין יאר תרצ"ו נאך זיין פאטער'ס פטירה איז רבי אברהם'ניו געווארן קאפיטשניצער רבי אין וויען, ווען די נאציס זענען אריין געקומען האבן זיי אים ארעסטירט און געפייניגט, דורך א נס איז ער באפרייט געווארן און אנטלאפן קיין אמעריקא.
רבי אברהם'ניו האט זיך באזעצט אין דער איסט סייד און געעפנט דארט זיין בית המדרש בית אברהם, אין יאר תשכ"ה איז ער אריבער קיין בארא פארק.
הסתלקות
רבי אברהם'ניו איז נפטר געווארן ט"ז תמוז ה'תשכ"ז, און מען האט אים ארויפגעפירט קיין ארץ ישראל און ער ליגט אין דעם אלטן בית עולם פון טבריה.
פאמיליע
רבי אברהם'ניו האט געהייראט אלול תרס"ט אין ווארשא מרת שרה ברכה ( - כ' תמוז ה'תשי"ד), א טאכטער פון הרב משה מרדכי העשל פון ווארשע. זייערע קינדער: מרת חוה, די ווייב פון הרב שניאור זלמן גורארי' פון די גרעסטע מקורבים פון דעם ליובאוויטשער רבי'ן.
דער היינטיקער קאפיטשיניצער רבי אין ארץ ישראל איז רבי יקותיאל זוסיא העשל, זון פון רבי משה מרדכי. אין אמעריקע איז רבי יצחק מאיר פליטנשטיין קאפיטשיניצער רבי.
רעפערענצן
קאטעגאריע:גאליציאנער אדמורי"ם אברהם יהושע קאטעגאריע:גדולי ישראל אין וויען
3טן אקטאבער
דעם 3טן אקטאבער איז דער 276סטער טאג פון יאר אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר (277סטער אין אן עיבור־יאר). ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 89 טעג.
געשטארבן
03
מנחם נחום פרידמאן (באיאן)
רבי מנחם נחום פרידמאן זצ"ל (כ"א כסלו ה'תרכ"ט - י"ט מנחם אב ה'תרצ"ו), פון באיאן און טשערנאוויץ, איז געווען דער צוויטער באיאנער רבי.
אפשטאם
רבי נחום'ניו איז געבוירן שבת פרשת וישב כ"א כסלו ה'תרכ"ט, צו זיין פאטער הרב יצחק פרידמאן, פון באיאן, דער פחד יצחק, א זון פון הרב אברהם יעקב פרידמאן פון סאדיגורא, א זון פון הרב ישראל פרידמאן פון רוזשין, א זון פון הרב שלום שכנא, פון פראהבישטש, א זון פון הרב אברהם המלאך, דער חסד לאברהם, א זון פון הרב דוב בער, דער מעזריטשער מגיד. און צו זיין מוטער מרת מלכה א טאכטער פון הרב יוחנן טווערסקי, פון רחמיסטריווקא.
רבנות
נאך זיין חתונה איז רבי נחום'ניא געבליבן ביי זיין שווער אין הוסיאטין דריי יאר, נאכהער איז ער צוריק געפארן קיין באיאן צו זיין פאטער. אין יאר ה'תרנ"ה איז ער געפארן קיין רוסלאנד באזוכען זיין זיידן אין רחמיסטריווקא.
ביי די ערשטע וועלט קריג אין יאר ה'תרע"ד איז רבי נחום'ניו אנטלאפן צוזאמען מיט זיין פאטער קיין וויען. ווען זיין פאטער איז נפטר געווארן האבן די באיאנער חסידים אויפגענומען רבי נחום'ניא אלס ממלא מקום פון פאטער.
הסתלקות
ז' אב ה'תרצ"ו איז רבי נחום'ניו געפארן קיין וויען זיך היילען, אבער זיין צושטאנד איז געווארן שוואכער, און ער איז נפטר געווארן אין וויען י"ט מנחם אב ה'תרצ"ו, אין ליגט אין וויען
פאמיליע
רבי נחום'ניו האט געהייראט אין יאר ה'תרמ"ד, מרת חוה ( - כ"ה טבת ה'תרצ"ז), א טאכטער פון הרב מרדכי פייביש פרידמאן, פון הוסיאטין. זייערע קינדער:
רעפערענצן
קאטעגאריע:רוזשינער אדמורי"ם קאטעגאריע:סאדיגורא פרידמאן, מנחם
סקאנדיום
250px|לינקס 250px|קליין|זילבערן־ווייַסער סקאַנדיום סקאַנדיום (Scandium) איז אַ כעמישער עלעמענט מיט כעמישן סימבאָל Sc און אטאם נומער 21. סקאנדיום איז א זילבערן־ווייסער איבערגאנג מעטאל.