cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
אנא (פארפרוירן)
אַנאַ פֿון אַרענדעל (ענגליש: Anna of Arendelle) איז א כאראקטער אין דער וואלט דיזני אנימירטער פילם "פֿאַרפֿרוירן" פון 2013. אין דער פילם איז אַנאַ די פּרינצעסין פון דעם פיקטיוון אַרענדעל קעניגרייך, און איר שטימע ווערט געשפילט דורך קריסטען בעל. אַנאַ האט אן עלטערע שוועסטער מיטן נאמען עלזאַ (געשפילט דורך אידינא מענזל), וואס קען שאַפֿן און קאָנטראָלירן שניי און אייז.
אויסטריטן
אין דער פֿילם טרעפֿט אַנאַ מיט אַ פּרינץ מיטן נאמען האַנס, און זי וויל הייראַטן מיט אים. דערנאך, כאטש דער זומער פֿרירט עלזאַ דאס גאנצע קעניגרייך. אַנאַ דאַרף געפֿינען עלזאַ און בעטן פֿון זי צו געבן דער זומער צוריק. שוין באַלד טרעפֿט זי מיט אַן אַנדערער מאַנצביל מיטן נאמען קריסטאָף, וואס האט ליב אייז און העלפֿט אַנאַ געפֿינען עלזאַ.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:דיזני כאראקטערן קאטעגאריע:פילם כאראקטערן
דעוונס ראד דל״ב סטאנציע
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט דעם 31סטן אויגוסט 1987 ביים עפענען פון דער דאקלאנדס לייכטע באן.
באדינונגען
א צוג פארט יעדע פיר מינוט צפון קיין און דרום קיין קאנערי ווארף; ביז 9.30 אינדערפרי פארט יעדער צווייטער צוג ווייטער קיין.
בארדא
בארדא איז א פארט שטאָט אויפן גאראן טייך אין דעם אקוויטאניע ראיאן אין דרום־מערב פֿראַנקרײַך. די שטאט בארדא, מיט א באפעלקערונג פון 239,157 איינוואוינער, איז די 9טע גרעסטע שטאט אין פראנקרייך.
וויין
וויין פראדוקציע איז פון די וויכסטיקסטע אינדוסטריעס אין בארדא. בארדא האט 116,160 העקטארן פון וויינגארטנס, מיט 13,000 טרויבן וואקסער און 10,000 וויין פראדוצירער. די יערלעכע פראדוקציע פון בארדא וויין איז אומגעפער 960 מיליאן פלעשער. רויט בארדא וויין ווערט געמאכט פון קאבערנע סאוויניאן, מערלא און אנדערע טרויבן. אין ענגלאנד רופט מען רויט בארדא וויין "קלארעט". ווייס בארדא וויין ווערט געמאכט פון סאוויניאן בלאנק, סעמיאן און מוסקאדעל טרויבן.
באן
די הויפט באן סטאנציע, גאר דע בארדא סט-זשאן, נאענט צום צענטער פון דער שטאט, האט 4 מיליאן פאסאזשירן א יאר. די באן דינסט איז דורך דער הויכגיך באן TGV, וואס פארט קיין פאריז אין דריי שעה, מיט פארבינדונגען צו די הויפט אייראפעישע צענטערן ווי ליל, בריסל, אמסטערדאם, קעלן, גענף און לאנדאן. אויך איז פאראן א נארמאלע באן דינסט קיין נאנט, ניס, מארסיי און ליאן.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:שטעט אין פראנקרייך קאַטעגאָריע:פארט שטעט אין אייראפע
טשארליוואוד סטאנציע
די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 7 און האט צוויי פעראנען.
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט אום 8טן יולי 1889 מיטן נאמען טשארלי וואוד ווען די מעטראפאליטאן באן האט פארלענגערט איר ליניע קיין. ביז 1960 האבן פארע לאקאמאטיוון געפירט די באנען צפון פון.
באדינונגען
א גאנצן טאג:
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין הארטפארדשיר
נפתלי האלבערשטאם (טשאקאווע)
רבי נפתלי האלבערשטאם איז דער טשאקאווער רבי און דער פארזיצער פון דעם וועד הכשרות פון דער עדה החרדית.
ביאגראפיע
ער איז געבוירן געווארן צו רבי יעקב, טשאקאווער רבי, אן אור-אייניקל פונעם דברי חיים פון צאנץ. נאך זיין פאטער׳ס פטירה אין יאר תשכ"ח האט ער אנגעהויבן צו פירן אין זיין פאטער׳ס בית מדרש אין ירושלים.
ער דינט ווי פארזיצער פונעם וועד הכשרות פון דער עדה החרדית אין ירושלים, און איז פאראנטווארטלעך פאר די פסקי הלכה אין די געביטן.
זיין ברודער איז געווען הרב משה האלבערשטאם, דיין אינעם בית הדין פון דער עדה החרדית. זיינע איידעמער זענען הרב שלמה געשטעטנער (זון פון הרב נתן געשטעטנער) א מו"צ אין דער עדה החרדית, רבי צבי כהנא דער אדמו"ר פון זידיטשוב ספינקא ירושלים און רבי יצחק יהודה טווערסקי, מגיד שיעור אין דער ראחמיסטריווקער ישיבה ״מאור עינים״.
קאַטעגאָריע:חסידישע רבנים קאַטעגאָריע:עדה החרדית קאַטעגאָריע:רבנים אין ירושלים
שבע קהילות
די שבע קהילות זענען געווען זיבן געמיינדעס אין בורגנלאנד (א טייל פון אונגארן ביז 1918, דערנאך אין עסטרייך).
די ערשטע יידן האבן זיך באזעצט אין בורגנאלד אינעם 16טן יארהונדערט, ווען זיי זענען פארטריבן געווארן פון שאפראן, און זיי האבן זיך געמערט אין די קומענדיגע יארן. אין 1670, האט לעאפאלד דער ערשטער פארטריבן די יידן פון ווין, און דער ערשטער פרינץ עסטערהאזי פון גאלאנטא האט זיי אויפגענומען אין בורגנלאנד.
די זיבן געמיינדעס זענען געווען אין אייזנשטאט, מאטערסדארף, קאבערסדארף, לאקנבאך, פרויענקירכן, קיטזע און צעלעם. צוזאמען זענען זיי געווען אומגעפער 3,000 חרדישע יידן. די קהילות האבן געהאט אויטאנאמיע.
רבי עקיבא אייגער איז געבוירן געווארן אין אייזנשטאט אין 1761.
קאַטעגאָריע:עסטרייך קאַטעגאָריע:אידישע יישובים אין אייראפע
באניהאד
באניהאַד איז א שטעטל אין טאלנער קאנט אין דרום־מערב אונגארן, 140 ק"מ דרום פון בודאפעשט און 34 ק"מ צפון־מזרח פון פעטש. באניהאד האט א שטח פון 72.13 קוואדראט ק"מ.
יידישע היסטאריע
באניהאד האט געהאט א שיינע יידישע געמיינדע. אין 1826 האבן געוואוינט 1,662 יידן אין באניהאד, און אין 1880, 1,154 יידן.
זייט ה'תרנ"ז (1897) רבי אליעזר חיים דייטש איז געווען רב אין באניהאד. ער איז נפטר געווארן כ"ט אלול ה'תרע"ו (1916).
100000
100000, ארויסגעזאגט הונדערט טויזנט, איז דער נאטירלעכער נומער וואס קומט נאך 99999 און פאר 100001.
נאמען
אין פארשידענע שפראכן פון דרום אזיע ווי הינדי און גודזשאראטי רופט מען 100000 א לאַק. אבער רוב שפראכן האבן נישט קיין באזונדער נאמען פאר דעם נומער.
אין ענגלאנד און אמעריקע שרייבט מען 100,000 און אין אייראפע שרייבט מען 100.000
אין מאטעמאטיק
אין מאטעמאטיק שרייבט מען 105.
ניטלבוים
קליין|אַ ניטלבוים אין אַ [[דענמארק|דענישער היים]] אַ ניטלבוים אדער וויינאַכטס-בוים איז אַ טראַדיציע פֿאַרבונדט מיט די פֿייערונג פֿון ניטל. געוויינטלעך איז ער אַן אלעמאָל-גרינער, נאָדלאַרטיקער בוים וואס ווערט אָפּגעקעפּט אין דער נאַטור און דערנאָך געברענגט אַריין אין דער היים. ער ווערט דעקאָרירט מיט ניטל-לעמפּלעך און קאָלירטע אָרנאַמענטן ביי ניטל און ביי די נאָענטע טעג. אַ מלאך אדער שטערן ווערט אפֿט צוגעגעבט אויפֿן שפּיץ פֿונעם בוים. נאָדלאַרטיקע ביימער אויסער דער היים ווערן אפֿט דעקאָרירט אין אַן ענלעכער וועג. דער ניטלבוים מנהג אָריגינאַל שטאמט פֿון דאָס פּראָטעסטאַנטישן פֿאָלק ביי צפון-אייראָפּע, אבער איז נישט קיין רעליגיעזער סימבאָל.
וועבלינקען
קאטעגאריע:ניטל
פון אונטער די מאסקע
פון אונטער די מאסקע איז א שפאנענדע ערציילונג באזירט אויף א היסטארישע אונטערגרונד וועלכע איז ערשיינען אין פארזעצונגען אין די חרד'ישע וואכנשריפט בעלייכטונגען, געשריבן דורך ע. וואלערשטיין.
געשיכטע
די מעשה רעדט פון די צייטן אין פראנקרייך ווען דער קעניג האט נאך געהערשט, און די קעניגן האט געהאט צווילינג. און כאטש וואס דער געזעץ פארלאנג אז מען זאל איינעם הרג'נען כדי דער קעניג זאל נישט האבן קיין קאנקורענץ, האט עס די מוטער'ס הארץ נישט געקענט ערלויבן און מען האט אים געגעבן צו אדאפטירן פאר א יוד רפאל.
שפעטער ווען דער עלטערער ברודער, לואי, האט זיך ארויסגעשטעלט אלס געצערטלטער שלעכטער קעניג וואס האט געפירט זיין לאנד אין באנקראט, האט מען אים געטוישט מיטן יונגערן הענרי וועלכער איז געווען א גוטער זייענדיג אויפגעצויגן ביי א יוד.
די מעשה איז אויך אייגנארטיג מיט דעם וואס עס טיילט מיט די איבערלעבענישן פונעם שרייבערין אין די צייט וואס זי שרייבט די ערציילונג.
עס איז ערשיינען אין א ביכל אין יאר תשע"א. דער ביכל אנטהאלט זעקס-און-ניינציג קאפיטלען און זעקס הונדערט-פינעף-און-זיבעציג בלעטער.
קאטעגאריע:יידישע ביכער קאטעגאריע:פראנקרייך
כלאר
250px|לינקס 250px|קליין|געל-גרינער כלאר כלאר (פון גריכיש χλωρóς העל גרין) איז דער כעמישער עלעמענט מיט סימבאל Cl און אטאם נומער 17. ער איז א האלאגען. אונטער סטאנדארד צימער סביבות עקזיסטירט כלאר אין א צווייאטאמיקער (ענגליש: "diatomic", דײַטש: "zweiatomig") פארעם אלס א גאז, דאס הייסט צוויי כלאר אטאמען זענען צוזאמען קאוואלענטגעבונדן. דאס איז אפט געשריבן מיט דעם סימבאל "Cl2". בראשית האט דער דייטשער/שוועדישער כעמיקער קארל ווילהעלם שעלע איזאלירט דעם עלעמענט אין דער גאז פארעם אבער ער האט געטראכט אז דאס וואלט זיין א מישונג פון פארשידענע עלעמענטען. נאר שפעטער האט דער ענגלישער כעמיקער סיר האמפרי דייווי דעם גאז צום ערשטן מאל געגעבן דעם נאמען "Chlorine" (יידיש: "כלאר") אלס אן איינציקער עלעמענט.
כלאר קען מען שמעקן אין א קאנצענטראציע פון ppm 3.5 (דרייַ און אַ האַלב טיילן אין אַ מיליאָן).
אז א כלאר אטאם באקומט נאך אן עלעקטראן הייסט עס דאן א כלאריד יאן אדער אניאן וואס האט דעם סימבאל "-Cl". דאס קען מען מעסטן אין א פרעפאראט אדער מישונג מיט כלארימעטרישער טיטראַציע.
קאַטעגאָריע:כעמישע עלעמענטן קאַטעגאָריע:האלאגענס
יחיאל מיכל הלוי עפשטיין
לעבנסגעשיכטע
רבי מיכל איז געבוירן געווארן אין דער ליטווישער שטאט באברויסק (היינט אין בעלארוס) צו זיין פאטער ר' אהרן יצחק הלוי, א תלמיד חכם און אסוחר, און זיין מוטער ראשקא. זיין משפחה, די עפשטיין משפחה איז א צווייג פון דער ספרדישער בנבנשתי משפחה, וואס שטאמט פון רבי אהרון הלוי דער מחבר פונעם ספר החינוך.
רבי מיכל איז געווען א תלמיד מובהק פון רבי אליהו גאלדבערג אב"ד פון באברויסק.
ער האט געהייראט מיכלה, א טאכטער פון ר' יעקב בערלין (פאטער פונעם נצי"ב פון וואלאזשין), און האט געוואלט זיך באשעטיקן מיט האנדל און נישט מיט רבנות, אבער ער האט געהאלטן דאס געלט פון זיין נדן ביי איינעם וואס האט זיך באנקראטירט, און נישט האבנדיג קיין דערפאלג אין האנדל איז ער געווארן א רב.
אין תרכ"ה, ווען ער איז געווען אלט 27, האט מען אים באשטימט אב בית דין פון דער חסידישער שטאט נאוואזיבקאוו אין רוסלאנד. כאטש ער אליין איז געווען פון א מתנגדישער משפחה, האט ער געוויזן סימפאטיע צו חסידות. נאך ווען ער איז געווארן שטאטס רב, איז רב עפשטיין געפארן אויף א שטיק צייט צום ליובאוויטשער רבי'ן דעם צמח צדק, פון וועמען ער האט אויסגעלערנט וויאזוי צו פסקענען הלכה.
הרב עפשטיין איז געווען דער פאטער פון הרב ברוך הלוי עפשטיין מחבר פונעם פירוש "תורה תמימה" אויף חומש, דער זיידע פון הרב מאיר בר-אילן און א שוואגער און אויך דער שווער פונעם נצי"ב, ראש ישיבה אין וואלאזשין
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:ליטווישע רבנים קאַטעגאָריע:רבנישע לויים קאַטעגאָריע:מחברי ספרים
טרייבעקע פילם-פעסטיוואל
טרייבעקע פֿילם ־פֿעסטיוואַל (ענגליש: TriBeCa Film Festival) איז א פילם-פעסטיוואל געגרינדעט אין 2002 דורך דזשיין ראזנטאל און ראבערט דע-נעראָ, מיטן ציל אויפצוהייבן צוריק דעם געגנט פון לאוער מאנהעטן, וואס איז זייער געפאלן זינט דער היסטארישער טעראר אטאקע, איבער די צווילינג טורעמען, אום 11טן סעפטעמבער, 2001.
דער אינטערנאציאנאליער טרייבעקע פעסטיוואל קומט פאר יעדעס יאר אום מאנאט מערץ, און שלעפט צוזאמען א אומגעהויערע צאל באטייליגטע.
יעדעס יאָר ווערן דארט אויפגעשפילט אומגעפער 250 פֿילמען, און דער פֿעסטיוואַל איז גערעכנט אלץ איינע פון די מערסט אנערקענטער אינטערנאַציאָנאַלער פילם פעסטיוואַלן אין דער וועלט.
=וועב לינקן=
קאַטעגאָריע: פילם-פעסטיוואלן קאַטעגאָריע: סעפטעמבער 11 קאַטעגאָריע:מאנהעטן
לאנדאנער אונטערגרונט
דער לאנדאנער אונטערגרונט איז א באן סיסטעם וואס באדינט דעם גרעסטן טייל פון גרויסלאנדאן, ענגלאנד, און עטלעכע ארומיגע געגנטן. ער איז די עלצטע אונטערגרונטיקע באן סיסטעם אין דער וועלט. די ערשטע ליניע איז געווען די מעטראפאליטאנע באן (היינט איז דאס א טייל פון דער האמערסמיט און סיטי ליניע), וואס האט געעפנט 10 יאנואר 1863. אין אמת'ן 55% פון דער נעצווערק איז איבער דער ערד. רוב מענטשן אין לאנדאן רופן אים "דער טיוב" (Tube) ווייל די טיפע טונעלן זעען אויס ווי א רערל (אויף ענגליש tube).
דער אונטערגרונט האט 275 סטאנציעס און די ליניעס זענען לאנג אינגאנצן 408 ק"מ, אזוי איז דאס די לענגסטע אונטערגרונטיקע באן אויף דער וועלט. אחוץ די היינטיגע סטאנציעס זענען אויך דא אסאך פארמאכטע סטאנציעס. אין 2005–2006 האבן 971 מיליאן פאסאזשירן געפארן, און אין 2006–2007 מער ווי א ביליאן. אין מערץ 2007 האט מען געמאלדן אז יעדן טאג זענען דא מער ווי דריי מיליאן פאסזאשירן (אויף ארבעטסטעג א דורכשניט פון 3.4 מיליאן).
זייט 2003 איז דער אונטערגרונט א טייל פון טראנספארט פאר לאנדאן (TfL), דער פארוואלטער פון פילצאליקע טראנספארט פונקציעס אין לאנדאן, למשל די בארימטע רויטע טאפלדעקבוסן. פריער איז דער פארוואלטער געווען לאנדאן אונטערגרונט באגרענעצט, אן אונטערגעזעלשאפט פון לאנדאנער רעגיאנאלער טראנספארט.
היסטאריע
קליין|די פאטאגראפיע ווייזט א דרומדיקן פעראן אויף דער [[נארדערן ליניע אין ענדזשל אונטערגרונט סטאנציע.]] דער ערשטער אפטייל פון דער מעטראפאליטאנער באן און פון דעם לאנדאנער אונטערגרונט איז געווען צווישן פאדינגטאן און פֿארינגדאן, די ערשטע אונטערגרונטיקע שטאטישע באן פאר פאסאזשירן אויף דער וועלט. די ערשטע פאסאזשירן זענען געפארן 10טן יאנואר 1863. 41,000 פאסאזשירן זענען געפארן יענעם טאג, מיט א באן יעדן 10 מינוט; ביז 1880 האט די פארברייטערטע "מעט" געפירט 40 מיליאן פאסאזשירן א יאר. נאכער האט מען געעפנט אנדערער ליניעס גאנץ גיך; אין 1884 איז דער "אינער קרייז" (היינט די קרייז ליניע) שוין געווען קאמפלעט.
אין אנהייב האט מען געגראבן די טונעלן דורך שנייד-און-דעק. די שיטה האט מען געניצט אויך פאר דער דיסטריקט ליניע, וועגן דעם האט געדארפט אראפרייסן אסאך הייזער צווישן פאדינגטאן און בייזוואטער.
שפעטער האט מען פארבעסערט די מעטאדן און מען האט געגראבן די שפעטערדיגע טונעלן פיל טיפער, וואס הייסט טיפער-ניווא טונעלירן.
<!--
אריין אין 20סטן יארהונדערט
אין אנהייב דעם 20סטן יארהונדערט, איז געווען פאר פאסאזשירן נישט באקוועם מיט זעקס אומאפהענגיקע אפערירער וואס האבן געפירט פארשידענע אונטערגרונט ליניעס; אפטמאל האבן די פאסאזשירן געדארפט גיין צו פיס א שיין שטיק וועג כדי צו טוישן צווישן די ליניעס. The costs associated with running such a system were also heavy, and as a result many companies looked to financiers who could give them the money they needed to expand into the lucrative suburbs as well as electrify the earlier steam operated lines. The most prominent of these was טשארלס יערקעס, an American tycoon who between 1900 and 1902 acquired the Metropolitan District Railway and the as yet unbuilt Charing Cross, Euston & Hampstead Railway (later to become part of the נארדערן ליניע).
Yerkes also acquired the Great Northern & Strand Railway, the Brompton & Piccadilly Circus Railway (jointly to become the Great Northern, Piccadilly & Brompton Railway, the core of the פיקאדילי ליניע) and the Baker Street & Waterloo Railway (to become the בעקערלו ליניע) to form Underground Electric Railways of London Company Ltd (UERL) on 9 April 1902. That company also owned three tramway companies and went on to buy the London General Omnibus Company, creating an organisation colloquially known as the Combine. On 1 January 1913 the UERL absorbed two other independent tube lines, the C&SLR and the Central London Railway, the latter having opened an important east-west cross-city line from Bank to Shepherd's Bush on 30 July 1900. The Central London Railway was nicknamed the "Twopenny Tube" for its flat fare and cylindrical tunnels; the "tube" nickname was eventually transferred to the Underground system as a whole.
The 1930s and 1940s
In 1933 the Combine and all the municipal and independent bus and tram undertakings were merged into the London Passenger Transport Board (LPTB), a public corporation that approximated in scope to the present-day TfL. It set in motion a scheme for expansion of the network, the 1935–1940 New Works programme, to extend some lines and to take over the operation of others from the main-line railway companies, but the outbreak of World War II froze all these schemes.
During the 1930s and 1940s, several sections of main-line railway were converted into (surface) lines of the Underground. The oldest part of today's Underground network is the Central line between Leyton and Loughton, which opened as a railway seven years before the Underground itself.
From mid-1940, the Blitz led to the use of many underground stations as shelters during air raids and overnight. The authorities initially tried to prevent this, but later supplied bunks, latrines, and catering facilities. Later in the war, eight London deep-level shelters were constructed under stations, ostensibly to be used as shelters (each deep-level shelter could hold 8,000 people, though plans were in place to convert them for a new express line parallel to the Northern Line after the war. Some stations (now mostly disused) were converted into government offices: for example, Down Street was used for the headquarters of the Railway Executive Committee and was also used for meetings of the War Cabinet before the Cabinet War Rooms were completed; Brompton Road was used as a control room for anti-aircraft guns and the remains of the surface building are still used by the Territorial Army.
Post-war developments
Following the war, travel congestion continued to rise. The LPTB and its successor the London Transport Executive undertook a programme of war repair and improvement works during the 1940s and 1950s though little money was provided for expansion or improvements to the system. The first real investment came with the carefully planned Victoria line on a diagonal northeast-southwest alignment beneath central London, which opened in stages between 1968 and 1971. The Piccadilly line was extended to Heathrow Airport in 1977, and the Jubilee line was opened in 1979, taking over part of the Bakerloo line, with new tunnels between Baker Street and Charing Cross. In 1999 the Jubilee was extended to Stratford in London's East End, including the completely refurbished interchange station at Westminster, in several stages. The Jubilee's old terminal platforms at Charing Cross were abandoned but maintained operable for emergencies.
There was much controversy over the implementation of the PPP. Supporters of the change claimed that the private sector would eliminate the inefficiencies of public sector enterprises, while opponents said that the need to make profits would reduce the investment and public service aspects of the Underground. There has since been criticism of the performance of the private companies; for example the January 2007 edition of The Londoner, a newsletter published periodically by the Greater London Authority, listed Metronet's mistakes of 2006 under the headline Metronet guilty of 'inexcusable failures'. Metronet was placed into administration on 18 July 2007. -->
באן
דער אונטערגרונט באדינט 270 סטאנציעס. פערצן אונטערגרונט סטאנציעס זענען אינדרויסן פון גרויס-לאנדאן, פון וואס פינעף (אמערשאם, טשאלפאנט און לאטימער, טשעשאם, און טשארליוואוד אויף דער מעטראפאליטאן ליניע, און עפינג אויף דער צענטראל ליניע), זענען נאך דעם M25 ארום-לאנדאן אויטאסטראד. פון די 32 לאנדאנער באראס, זעקס (בעקסלי, בראמלי, קרוידן, קינגסטאן, לואישעם און סאטן) זענען נישט באדינט פון דער אונטערגרונט נעצווערק, און העקני האט אלד סטריט און מאנאר הויז ממש ביים גרענעץ.
800px|א געאגראפישע לאנדאנער אונטערגרונט מאפע וואס ווייזט די גרייס פונעם נעצווערק ([[אמערשאם און טשעשאם סטאנציעס, אויבן לינקס, פעלן)]] לאנדאנער אונטערגרונט'ס עלף ליניעס האבן אינגאנצן א לענג פון 402 ק״מ, מיט דעם איז די דריטע  לענגסטע מעטרא סיסטעם אין דער וועלט. די ליניעס זענען צוזאמענגעשטעלט פון דער אונטער-אייבערפלאך נעץ און די טיף-רערל ליניעס. די קרייז, דיסטריקט, האמערסמיט און סיטי, און מעטראפאליטאן ליניעס פארמירן די אונטער-אייבערפלאך נעץ, מיט באן טונעלן גראד אונטערן אייבערפלאך און אן ענלעכע גרייס צו די ביי בריטישע הויפטליניעס. די האמערסמיט און סיטי און קרייז ליניעס טיילן סטאנציעס און דעם גרעסטן טייל פון די שינעס מיט אנאנד, ווי אויך מיט די מעטראפאליטאן און דיסטריקט ליניעס. די בעקערלו, צענטראל, יובילי, נארדערן, פיקאדילי, וויקטאריע און וואטערלו און סיטי ליניעס זענען טיף-ניווא רערלעך, מיט קלענערע צוגן וואס פארן אין צוויי קיילעכדיקע טונעלן (tubes) מיט א דיאמעטער בערך 3.56 מעטער.
ליניעס
דער אונטערגרונט האט 11 ליניעס. ביז 2007 איז געווען נאך א צוועלפֿטע ליניע, די מזרח לאנדאן ליניע, וואס איז געעפֿנט אום מיי 2010 אלס א טייל פון דער לאנדאנער איבערגרונט.
די פאלגנדע טאבעלע איז כולל יעדע ליניע; איר קאליר אויף די אפיציעלע טיוב מאפעס, ווען יעדע ליניע האט אנגעהויבן ארבעטן, דער ערשטער טייל געעפנט, זייט ווען די ליניע האט איר היינטיגן נאמען און וואסארא טונעל די ליניע ניצט.
דער אונטערגרונט באדינט 270 סטאנציעס, כולל 14 סטאנציעס וואס זענען דרויסן פון גרויסלאנדאן.
צענטער|600px|קליין|זאנע 1 (צענטראלע זאנע) פון דעם אונטערגרונט און ([[דאקלאנדס לייכטע באן|DLR) נעצווערק אין א מער געטרייען אויסלייג ווי די באוואוסטע טיוב מאפע ]]
נאכט טיוב
אום 19טן אויגוסט 2016, האט לאנדאנער אונטערגרונט איינגעפירט א 24-שעה באדינונג אויף די וויקטאריע און צענטראל ליניעס, אנהייבנדיג פרייטיק אינדערפרי כסדר ביז זונטיק ביינאכט. אין נאוועמבער 2016 האט די נאכט טיוב אנגעהויבן אויך אויף די פיקאדילי, נארדערן און יובילי ליניעס. די באדינונג אפערירט:
קליין|צוויי ערליי אונטערגרונט באנען: די גרעסערע אונטער-איבערפלאך באנען און די קלענערע טיוב באנען. א [[מעטראפאליטאנע ליניע A אינווענטאר באן (לינקס) יאגט איבער א פיקאדילי ליניע 1973 אינווענטאר באן (רעכטס) אין א בייגערעלס ביי ריינערס ליין.]]
שטחים אן דינסט
פון די 32 לאנדאנער באראס, זעקס זענען נישט באדינט פונעם אונטערגרונט. פינף דערפון זענען דרום פון דעם טעמז: בעקסלי, בראמלי, סאטן, קינגסטאן און קרוידאן. איינע פון די סיבות איז אז אין דרום לאנדאן איז שוין געווען א גרויסע נעצווערק פון עלעקטרישע באנען, וואס זענען א חשובער טייל פון די דרום'דיקע באנען אין ענגלאנד.
די זעקסטע בארא אן דינסט איז העקני, וואס איז אבער באדינט פונעם נייעם לאנדאנער איבערגרונט, א נייע באן סיסטעם וואס פירט די נארד לאנדאן ליניע און, זייט מיי 2010, די באנייטע מזרח לאנדאן ליניע.
אינטערנאציאנאלע פארבינדונגען
דער אונטערגרונט באדינט היטרא ערפארט פאר נאציאנאלע און אינטערנאציאנאלע פליען; און סט פאנקראס אינטערנאציאנאל פאר אייראסטאר באנען אין דער אייראפעאישער יבשה.
ליפטן און עסקאלאטארן
אין אנהייב האט מען געקענט צוקומען צו די טיפע פעראנען אין א ליפט. אין 1911 האט מען אריינגעשטעלט דעם ערשטן עסקאלאטאר אויפן לאנדאנער אונטערגרונט אין ערלס קארט, צווישן די פיקאדילי ליניע פעראנען און די דיסטריקט ליניע פעראנען.
רעפערענצן
*
קראי
left|300px|thumb|א קראי'שע שול אין ארץ ישראל
א קראי איז איינער וואס גלייבט אז מען דארף די תורה אויסטייטשן לויטן פשוט'ן פשט - די פשט וואס, לויט זיי, וואלטן פארשטאנען די אידן וואס האבן געלעבט ווען די תורה איז געגעבן געווארן. זייערע פשטים זענען אפט נישט די זעלבע פשטים וואס די חז"ל האבן געלערנט אין די פסוקים, און וואס לויט חז"ל איז געווען די פארשטענדעניש פון די אידן אין יענע צייט. זיי נעמען אויך נישט אן די "מצות דרבנן" וואס ווערן דערמאנט אין חז"ל אבער נישט אין די תנ"ך. כאטש זיי האבן אויך אייגענע מנהגים און סייגים, האלטן זיי אבער אז די מנהגים זענען נישט א חלק פון די תורה, און יעדער מעג האלטן וואסערע מנהגים מען וויל.
גרינדונג
ס'איז אנגענומען אז ענן בן דוד האט געגרינדעט די קראים. דער הויפט קעגנער אין יענע צייטן איז געווען רב סעדיה גאון.
תפילין און מזוזות
קראים האלטן אז די פסוקים פון "וקשרתם לאות על ידיך", "וכתבתם על מזוזות ביתך", וכדו' זענען פיגוריש גערעדט, אזוי ווי די פסוק "כתבם על לוח לבך" וואס מיינט נישט אז מען זאל טאקע שרייבן אויפן הארץ, נאר עס איז אן אויסדריק וואס מיינט: געדענק עס אייביג - אזוי ווי עס וואלט געווען אויף דיין הארץ, אנגעקנופט אויף דיין האנט, ציווישן דיינע אויגן, אוין אויף די מזוזת פון דיין טיר.
כ"ח כסלו
די טעג ווען כ"ח כסלו קען געפאלן זענען:
קראי
תפילין און מזוזות
אין ארץ ישראל זענען דא קראים וואס לייגן מזוזות אויפן טיר, נישט אויסצוזעהן אומפרום אין א פלאץ ווי אלע פרומע האבן מזוזות.
אין זייערע מזוזות לייגן זיי אריין געשריבן די עשרת הדברות.
ספירת העומר
אין די תורה שטייט: "וּסְפַרְתֶּם לָכֶם מִמָּחֳרַת הַשַּׁבָּת מִיּוֹם הֲבִיאֲכֶם אֶת-עֹמֶר הַתְּנוּפָה שֶׁבַע שַׁבָּתוֹת, תְּמִימֹת תִּהְיֶינָה עַד מִמָּחֳרַת הַשַּׁבָּת הַשְּׁבִיעִת תִּסְפְּרוּ חֲמִשִּׁים יוֹם" וואס טייטש: "און ענק זאלן ציילן צומארגענס פון די שבת פון די טאג וואס ענק ברענגען די עמר התנופה, זיבן שבתות גאנצע זאלן זיי זיין ביז דעם מארגן נאך דעם זיבעטען שבת, זאלן ענק ציילן פיפציג טעג".
לויט חז"ל מיינט "צומארגנס פון דעם שבת" "צומארגענס פון די ערשטע טאג פסח" און דאמאלט פאנגט מען אן צו ציילן. די קראים האלטן אז מען פאנגט אן צו ציילן צומארגענס פון דעם שבת וואס איז נאך דעם טאג וואס מען ברענגט די עומר. זיי ברענגען א ראיה אז "השבת" מיינט נישט פסח, ווייל עס שטייט אויך "השבת השביעת" וואס מיינט זיכער נישט פסח. לויט די קראים האט די תורה געוואלט מען זאל ציילן "זיבן גאנצע וואכן" דאס מיינט מען זאל נישט אנהויבן אינמיטן א וואך.
שבת
זיי פלעהגן נישט לאזן ברענען א פייער אום שבת, טייטשנדיג לא תבערו אש אז ס'זאל בכלל נישט זיין קיין פייער אום שבת אפילו וואס מען האט אנגעצינדן פון ערב שבת. פון דא קומט די מנהג פון פרומע יודן צו עסן שבת ווארעמס, (ביי אשכנזישע יודן איז דאס טשאלנט) כדי להוציא מלבן של צדוקים.
זיי פלעהגן אויך שטארק מחמיר זיין ביי ספק פקוח נפש, וואס זיי האבן געהאלטן איז נישט דוחה שבת, וויבאלד זיי האבן נישט אנגענומען די ענינים פון עירובין האבן זיי נישט געהאלטן פון ארויסגיין פון שטוב אדער ארויסטראגן זאכן אום שבת. אבער די זאכן זענען שוין היינט גרינגער ביי זיי.
האבן סעקס איז ביי זיי נאך היינט אסור, אזוי אויך אמירה לעכו"ם טאר מען נישט אפילו ברמיזה.
טייל פון זיי האלטן אז זיך באנוצן מיט לעקטער איז בכלל נישט קיין איסור, וויבאלד עס איז נישט קיין פייער. זעהט אויס זיי נעהמען נישט אהן אז גרמא איז אסור.
פרויען
זיי האבן אנגענומען פיל א ליבעראלערע צוגאנג לגבי פרויען ווי די פרושים, אזש אין רוב זאכן זענען פרויען אייניג צו די מענער.
זייער לוח
זיי האבן אן אייגענעם קאלענדער וועלכע איז באזירט סיי אויף די לבנה און אויך אויף די זון.
שבועות איז ביי זיי אלעמאל אין א זונטאג.
ראיות וואס קראים ברענגען
די קראים ברענגען פארשידענע ראיות אז זיי זענען גערעכט און אז די תורה שבעל פה איז נישט מסיני.
פסוק אין יהושע
אין יהושע (ח, ל"ד-ל"ה) שטייט: "וְאַחֲרֵי-כֵן, קָרָא אֶת-כָּל-דִּבְרֵי הַתּוֹרָה, הַבְּרָכָה, וְהַקְּלָלָה--כְּכָל-הַכָּתוּב, בְּסֵפֶר הַתּוֹרָה. לא-הָיָה דָבָר, מִכֹּל אֲשֶׁר-צִוָּה משֶׁה אֲשֶׁר לא-קָרָא יְהוֹשֻׁעַ, נֶגֶד כָּל-קְהַל יִשְׂרָאֵל וְהַנָּשִׁים וְהַטַּף, וְהַגֵּר, הַהֹלֵךְ בְּקִרְבָּם." וואס טייטש: "און דערנאך האט ער געליינט די גאנצע תורה, די ברכה און די קללה, אלעס ווי עס שטייט אין די ספר תורה. עס איז נישט געווען א זאך פון אלעס וואס משה האט באפוילן וואס יהושע האט נישט געליינט". דאס ווייזט אז משה רבינו האט נישט באפוילן נאך זאכן וואס עס שטייען נישט אין די תורה.
דרייצן מדות
זייער שיטה און לימוד איז אין קעגנזאץ צו די גלויבן פון די תנאים (פרושים) און פון די מסורה, און פון רוב פרומע אידן היינטיגע צייטן וואס גלייבן אז די תורה קען אויסגעטייטש ווערן לויט דרייצן "מידות" וואס פארענדערן די מיינונג פון א פסוק.
וועב לינקען
קאַטעגאָריע:יידישע שטרעמונגען
דזשאן סטיוארט
קליין|סטיוארט ביי אן אויפטריט ביי א ראלי דזשאן סטיואַרט (ענגליש: Jon Stewart; געבוירן מיטן נאמען יונתן סטיוארט לעבאוויטש דעם 28סטן נאוועמבער 1962) איז אן אמעריקאנער שרייבער, אקטיאר, קאמיקער, רעזשיסאר און באקאנטער טעלעוויזיע פערזענליכקייט. ער איז דער לאנגיאהריגער פארזיצער פון דער דיילי שואו מיט דזשאן סטיוארט, זינט 1999.
יאד
250px|לינקס 250px|קליין|יאָד יאָד איז דער כעמישער עלעמענט מיט כעמישן סימבאָל I און אטאם נומער  53. יאד איז א האלאגען.
יאָד ווערט געניצט הייַנט בעיקר אין מעדיצין און פאָטאָגראַפיע.
קאַטעגאָריע:כעמישע עלעמענטן קאַטעגאָריע:האלאגענס
דזשאן סטיוארט
ביאגראפיע
ער איז געבוירן אין ניו יארק סיטי צו א מיטל-קלאס יידישע פאמיליע.
אין מיטלשול איז ער געווען א מיטגליד פון א טרופע וואו ער האט געשפילט אויף א פראנצויזישע הארן. ער האט געלעהרנט פסיכאלאגיע אין ווירדזשיניע. אין 1989 האט ער געטוהן זיין ערשטע ארבעט אויף טעלעוויזיע.
וועב לינקען
קאטעגאריע:פילם אקטיארן קאטעגאריע:רעזשיסארן קאטעגאריע:יידישע שרייבער קאטעגאריע:קאמיקער קאטעגאריע:מענטשן פון ניו יארק קאטעגאריע:לעבעדיגע מענטשן קאטעגאריע:אמעריקאנער יידן
ברוטא אינלענדישער פראדוקט
דער ברוטא אינלענדישער פראדוקט (בא"פ אדער GDP) איז א מאס מיט וואס עקאנאמיקערס מעסטן א לאנד'ס גאנצער עקאנאמישער פראדוקציע. ער איז דער ווערט אויפן מארק פון אלע ענדלעכע גוטער און דינסטן געשאפן צווישן די גרענעצן פון א לאנד אין איין יאר.
קאַטעגאָריע:עקאנאמיק קאַטעגאָריע:סטאטיסטיק
ארגאניזאציע פאר עקאנאמישע קאאפעראציע און אנטוויקלונג
‎די א‫רגאַניזאַציע פֿאַר עקאנאמישע קאאפעראַציע און אַנטוויקלונג‬ (OECD,, ) איז אן אינטערנאציאנאלע ארגאניזאציע מיט 33 מיטגלידלענדער, הויפטקווארטירט אין פאריז, פראנקרייך. זי איז געגרינדעט געווארן אין 1948 אלס די ארגאניזאציע פאר אייראפעישער עקאנאמישער קאאפעראציע אבער שפעטער האט מען אריינגעלאזט אויך נישט אייראפעישע לענדער, און פארוואנדלט אין דער היינטיגער ארגאניזאציע אין 1961.
ציל
די ארגאציזאציע איז א פארום פאר לענדער פארפליכטעט צו דעמאקראטיע און מארק־עקאנאמיע. זי אינטערעסירט זיך אין עקאנאמישע, סביבהדיקע און סאציאלע פראגעס.
מיטגליד לענדער
גרינדער מיטגלידער (1961):
אריינגענומען שפעטער (כראנאלאגישע רשימה מיט יאר פון ארייננעמען):
די אייראפעישע קאמיסיע באטייליקט זיך מיט דער ארבעט פון OECD צוזאמען מיט די אייראפעישער פארבאנד מיטגליד שטאטן.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:אינטערנאציאנאלע ארגאניזאציעס קאַטעגאָריע:עקאנאמיק
גערשט
גערשט, א געוואוקס פון דער גראז פאמיליע, איז א וויכטיקער מין פון תבואה. גערשטן ווערן ברייט געניצט ווי געפיטער פאר בהמות, צו מאכן אלקאהאלישע געטראנקען ווי ביר, וויסקי און דזשין, צו קאכן אין פארשידענע עסנווארג, און אין טייל ערטער מאכט מען דערפון ברויט. נאך פון אוראלטע צייטן מאכט מען מאלץ פון גערשטן.
אין יאר 2007 איז גערשט געווען די פערטע מערסטע פארשפרייטע תבואה אין דער וועלט, סיי אין כמות פראדוצירט (136 מיליאן טאן) סיי אין שטח איינגעזייט (566,000 ק"מ2).
אין יידישקייט
גערשט איז איינער פון די שבעת המינים דערמאנט אין דער תורה (פרשת עקב). ס'איז א גאנץ פארשפרייטער מנהג צו געבן גערשטן אריין אין דעם טשאלנט וואס מען עסט שבת בייטאג.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:עסנווארג
קאן פילם פעסטיוואל
קאַן אינטערנאַציאָנאַלער פֿילם פֿעסטיוואַל (פראנצויזיש: le Festival international du film de Cannes), ווערט געהאלטן יערליך אינעם מאנאט מאי, אין דעם רעזאָרט שטאָט פון קאַן, דרום פראנקרייך.
דער פֿעסטיוואַל איז פֿאַרמאַכט פארן פּובליקום, אבער נעמט גרויס איופמערקזאַמקייַט פון די מידיאַ, און עס גייען דארט אדורך פילע פֿילם שטערן. פֿילם פּראָדעצירער, וואס פראבירן צו פארשפרייטן זייערע נייַע פֿילמען, און זיי ליפערן אַרום די וועלט.
די העכסטע פרעמיער פּרייז אַוואָרדד בייַ דעם פֿעסטיוואַל, איז די גאָלדען טײטלבױם (Palme d'Or) וואס ווערט געשאנקן פֿאַרן בעסטער פילם.
=וועבלינקן=
קאַטעגאָריע:פילם-פעסטיוואלן קאַטעגאָריע:פראנקרייך
שלמה טייטלבוים
רבי שלמה טייטלבוים הי"ד (ג' אלול ה'תרל"ה - ב' אלול ה'תש"ב), ראש בית דין אין ריגליץ.
אפשטאם
רבי שלמה איז געבוירן צו זיין פאטער הרב ישראל יעקב יוקיל טייטלבוים רב אין וואלאווע, א זון פון הרב שמואל טייטלבוים רב אין גארליץ, א זון פון הרב אלעזר ניסן טייטלבוים, רב אין דראהאביטש, א זון פון הרב משה טייטלבוים דער ישמח משה. און צו זיין מוטער מרת הענדל א טאכטער פון זיין פעטער הרב יקותיאל יהודה טייטלבוים, דער ייטב לב.
רבנות
רבי שלמה איז געווען ראש בית דין אין ריגליץ, ער האט אנגעפירט דעם בעשטער שטיבל אין גארליץ.
פאמיליע
רבי שלמה האט געהייראט מרת חיה חשא, א טאכטער פון הרב משה יהודה ליב שפירא, רב אין סטריזשעוו. זייערע קינדער:
אוראלט גריכיש
לינקס|קליין|333x333פיקס אוראלט גריכיש איז געווען  די  שפראך וואס די מענטשן פון אוראלט גריכנלאנד האבן גערעדט פונעם 9טן ביזן 4טן יארהונדערט פאר דער ציווילער רעכענונג. אוראלט גריכיש מיט לאטיין זענען די וויכטיגסטע אוראלטע שפראכן (ד״ה שפראכן וואס מען רעדט מער נישט היינט) פאר היינטיקע ענגליש רעדער, ווייל א היבשע צאל ווערטער אויף ענגליש שטאמען פון גריכיש און לאטיין.
גריכיש האט געהאט פארשידענע דיאלעקטן, אבער ״אַטישע גריכיש״ וואס די בירגער פון אטען האבן גערעדט ווערט גערעכנט א ריינע פארעם פון דער שפראך. די גריכן זענען געווארן גאר שטארק אין די לענדער ארום דעם מיטלענדישן ים און זייער שפראך האט זיך גיך פארשפרייט. אלעקסאנדער דער גרויסער האט אריינגעפירט די שפראך אין אזיע.
די דיכטונגען פון די אוראלטע גריכישע דיכטער האבן זיי געשריבן אויף גריכיש.
רעפערעצן
קאַטעגאָריע:גריכנלאנד קאַטעגאָריע:שפראכן
פייסעליס
פּייסעליס איז א מין פון פלאנצן וואס וואקסט אין ווארעמע לענדער. זי האט א קליינע רינדעכיגע אראנזשע פרוכט, און דערפאר ווערט זי אויך אנגערופן "די גאלדענע בערי".
זי וואקסט אין קאלאמביע און ווערט פארקויפט מיט איר געל-גרינער שאלעכץ.
וועבלינקען
http://www.andesexport.com/News/Uchuva.html
קאַטעגאָריע:פרוכט
ל' כסלו
ל' כסלו איז דער זעקסטער טאג פון חנוכה. דער טאג קען נאר זיין אין א יאר וואס איז שלם אדער כסדרן; אין א יאר וואס איז חסר, דער טאג נאך כ"ט כסלו איז א' טבת.
2016
געשטארבן
*
האדיטש
האַדיטש, (אוקראיניש: Гадяч גאַדיאַטש; ; ) איז א שטאט אין דעם פאלטאווער אבלאסט, אוקראינע. זיין באפעלקערונג איז געווען 24,196 באוואוינערס אין 2013.
געאגראפיע
האדיטש געפינט זיך אויף דעם פסעל טייך, און איז 98 ק״מ אויף צפון-זייט פון פאלטאווע.
היסטאריע
די בראשית-יארן פון האדיטש זענען נישט פונקטליך געוואוסט, אבער די שטאט ווערט דערמאנט אין א דאקומענט פונעם יאר 1634. אין דער מלחמה צווישן שוועדן און רוסלאנד אין דעם 18טן יארהונדערט, איז האדיטש געווען אונטער דער שוועדישער הערשאפט אין 1709 און א שפיטאל איז געשאפן געווארן. שפעטער, איז די שטאט געווארן א טייל פון רוסלאנד אין 1713.
אין 1897, איז די באפעלקערונג פון האדיטש געווען 7,721 באוואוינערס. די אוקראינישע זענען געווען דער מערטייל מיט 72.85% פון דער באפעלקערונג, נעקסט אידן מיט 24% און רוסן מיט 2.6%. עס איז געווען דא צוויי פאגראמן אין 1905 און 1919. אין דער צוויטער וועלט מלחמה, די נאציס זענען געקומען קיין האדיטש דעם 27סטן סעפטעמבער 1941. די אידן זענען אומגעקומען על קידוש השם דעם 9טן יאנואר 1942.
אין היינטיגע טעג קומען יעדן יאר אין דער שטאט פיל יידן מחמת דעם אלטען יידישן בית-עלמין, דארט איז דער קבר פון הרב הקדוש שניאור זלמן פון לאדי, דער ערשטער רבי פון חב"ד חסידות.
קאַטעגאָריע:חב"ד קאטעגאריע:שטעט אין אוקראינע
וואזעלין
וואַזעלין איז א נאטורליכער פעטנס שמירעכטס, געמאכט פון אויסגעארבעטע פעטראלעום זשעלע.
די ארגינעלע פעטראלעום זשעלע איז ערפינדן געווארן אין יאר 1859 (תרי"ט) אין אן אויל קוואל, אין טיטוסוויל, פענסילוועניע. רויערהייט איז עס שווארץ און מער פארגרעבט, די ארבעטער האבן לכתחלה נישט געוויסט וואס דאס איז, אבער זיי פלעגן עס ניצן צו אנשמירן זייערע שניטן און וואונדן.
ביז עס איז אנגעקומען א אינגער כעמיקער, ראבערט טשיסברא, און ער האט עס שטודירט אין זיין לאבאראטאריע, עס אויסגעארבעט און אויסגעאיידלט, ביז ער האט ארויסגענומען א ליכטיגער דינערע מאטריאל, וואס מיר ווייסן היינט אלס וועזעלין.
טשיסברא איז געווארן זייער פארגלייבט דערין, און האט עס גערופן דעם "נס פראדוקט", וואס היילט וואונדן, בריען און אינפעקציעס. ער האט עס א נאמען געגעבן "וואזעלין", "וואזע" פון וואסער אין דייטש, אין "לינע" איז אויל אין גריכיש. ער האט געעפנט זיין ערשטע וואזעלין פאבריק אין 1870 אין ברוקלין, ניו יארק.
טשיסברא האט געזאגט אז אויף דער עלטער האט ער יעדן טאג געגעסן א לעפל וואזעלין. ער האט געלעבט ביז די 96.
קאַטעגאָריע:כעמישע פארבינדונגען קאַטעגאָריע:ארגאנישע כעמיע
עלזא (פארפרוירן)
עלזאַ פֿון אַרענדעל (ענגליש: Elsa of Arendelle) איז א כאראקטער אין דער דיזני אנימירטער פילם "פֿאַרפֿרוירן" פון 2013. אין דער פילם איז עלזאַ די קעניגין פון דאס פיקטיוו אַרענדעל קעניגרייך, און איר שטימע ווערט געשפילט דורך דער זינגערין און אקטריסע אידינאַ מענזל. עלזאַ האט א יינגערע שוועסטער מיטן נאמען אַנאַ (געשפילט דורך קריסטען בעל). עלזאַ איז געבוירן געווארן מיט מאגישע טאלאנטן צו שאפן שניי און אייז און ארבעטן מיט זיי, און זי פרירט כמעט אלץ וואס זי רירט. ווען זי קען נישט קאנטראלירן אירע כוחות, באהאלט זי זיך פון אלעמען.
אויסטריטן
עלזאַ איז באזירט געווארן אויף די הויפט כאראקטער פון דער מעשה "די שניי-מלכה". אינעם פילם איז עלזאַ געבוירן געווארן מיט אייז כוחות, און זי באשעדיקט איר שוועסטער אַנאַ, וואס מאכט אירע עלטערן פארמאכן זי אין איר צימער פאר איר גאנצע קינדהייט. עלזאַ'ס עלטערן שטארבן און זי ווערט די קעניגין, אבער זי לויפט אוועק צו האבן פרייהייט און אויסמיידן באשעדיקן מענטשן מיט אירע אייז כוחות. ווען עלזאַ פארפרירט דאס קעניגרייך אָן א כוונה, לויפט זי צו א ווייטן בארג. אַנאַ גייט אויף א רייזע נאך איר שוועסטער.
אפטראג
עלזאַ'ס ליד "לאז ארויס" (Let It Go) האט באקומען פילע גוטע באריכטן פון צוקוקער און קריטיקער, און איז איבערגעזעצט געווארן אפילו אויף יידיש (נישט ליצענצירט אדער אפיציעל).
רעפערענצען
קאַטעגאָריע:דיזני כאראקטערן קאטעגאריע:פילם כאראקטערן
5טן פעברואר
דעם 5טן פעברואר איז דער 36סטער טאג פון יאר אין דער זעקסטער וואך אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 329 טעג (330 אין אן עיבור־יאר).
געשטארבן
05
פילם פרעמיע
א פילם פרעמיע, איז א געשאנק פרייז, וואס מען שענקט אלץ אנדענק און צייכן, פאר יענע וואס האבן געוואונען דאס בעסטע אין די פעסטיוואלן געביטן. ווי צום ביישפיל דער בעסטער אקטיאר, דער בעסטער סצענאר שרייבער, דער בעסטע דירעקטאר, דער בעסטע פילם פראדעצירער, און דאס בעסטע פילם.
עס זענען פארהאנען אזעלכע וואס זענען ווי א קליינע סקולפּטור פון א ביימל, א חיה, א מענטש, א.ד.ג. אדער ווי א סטאַטוע פון א אביעקט - אין פארשידענע פארמען און מאטריאלן. מעטאל, גלאז, א.ד.ג., וואס דער געוואונער טוט פארשטעלן מיט זיך, צום ביישפיל, א אקטיאר, מאסקע, פילם, גלאבוס, א.ד.ג.
קלענערע געשאנקן, זענען אין פארם פון א דיפלאם.
=פילם פרעמיעס=
קאטעגאריע:פעסטיוואלן קאטעגאריע:פילם פרעמיעס
רובע
רובע איז אן אַלטע אינדוסטריעלע שטאָט אינעם נארד דעפארטמענט אין צפון פראנקרייך, נאנט צום גרענעץ מיט דער בעלגיע. זי באדעקט אַ לאַנד שטח פון 13.23 ק"מ². די באפעלקערונג פון דער שטאט (קאמונע) ביים 2013 צענזוס איז געווען 95,866 איינוואוינער.
די שטאָט ליגט צפון-מזרח פון ליל אייראָפּעאישער מעטראָפּאָליע, אַ גרעסערע קאנאורבאציע וואס נעמט איין אויך ליל, טורקווען און ווילענעוו ד׳אסק, וואס איז די פערט גרעסטע מעטראָפּאָליטאַנע געגנט מיט א באפעלקערונג אין 2012 פון איבער 1.1 מיליאן מענטשן.
אינעם 19טן יארהונדערט האט רובע זיך אנטוויקלט פון א קליין דארף צו א שטאט פון טעקסטיל פאבריקאציע, און מ'האט זי גערופן דעם "פראנצויזישן מאנטשעסטער". פון א באפעלקערונג פון 8,091 אין 1800 איז רובע געוואקסן צו מער ווי 124,000 אין 1896. פֿון 1970 איז די טעקסטיל אינדוסטריע שטארק אראפ, און היינט איז נישט געבליבן אין רובע קיין איין גרויסע טעקסטיל פירמע.
איצט זענען פאראן פילע ארויסרופן און געזעלשאַפטלעכע פּראָבלעמען אין רובע ווי אָרעמקייַט און קריזיס. די שטאָט איז אויך אַ צענטער פון אַקאַדעמיע און קולטור, כולל אַ צאל קינאָס, מוזייען און אנדערע קולטורעלע אינסטיטוציעס. די שטאט איז איצט באקאנט פאר דעם לעגענדארישן פּאַריז-רובע וועלא פארמעסט.
צווילינג שטעט
רובע האט די פאלגנדע צווילינג שטעט:
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:שטעט אין פראנקרייך
גאנטס היל אונטערגרונט סטאנציע
גאנטס היל איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אין גאנטס היל, לאנדאנער בארא פון רעדברידזש, מזרח לאנדאן, אויפן היינאלט שלייף פון דער צענטראל ליניע.
די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 4.
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט דעם 14טן דעצעמבער 1947. די סטאנציע געביידע האט טשארלס האלדן פלאנעווירט, אזוי ווי אנדערע סטאנציעס אויף דעם צווייג.
ס׳זענען דריי עסקאלאטארן אראפ צו די פעראנען.
בנימינה באן סטאנציע
בנימינה באן סטאנציע איז א פאסאזשירן סטאנציע פון ישראל באנען וואס באדינט די געגנט פון בנימינה, אור עקיבא און זכרון יעקב. די סטאנציע איז אויף דער בארטן באן ליניע, און געפינט זיך אין דרום בנימינה. דאס איז די איינציגע סטאנציע וואו די עקספרעס באנען צווישן חיפה און תל אביב שטעלן זיך אפ.
באן באדינונגען
בנימינה באן סטאנציע איז א סטאנציע אויף דער צפון-דרום בארטן באן ליניע, און אויך די צפון סוף סטאנציע פון דער בנימינה-אשקלון פארשטאטישער ליניע.
רוטעס
32.51389°N, 34.94977°W קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין ישראל
דאר עס סאלאאם
דאַר עס סאַלאַאַם איז די גרעסטע שטאט אין טאנזאניע. עס געפינט זיך אויפן בארטן פונעם אינדישן אקעאן און האט דעם גרעסטן פארט אין לאנד.
דער הויפט פליפארט איז דער יוליוס נירערע אינטערנאציאנאלער פליפארט.
בילדונג
דאר-עס-סאלאאם האט עטלעכע אוניווערסיטעטן.
טראנספארטאציע
דער זשוליוס נירערע אינטערנאציאנאלע פליפארט איז דער הויפט פליפארט פון טאנזאניע, און האט דעם נאמען פונעם ערשטן פרעזידענט פון לאנד.
די טאזארא באן פארבינדט דאר עס סאלאאם מיטן שכינותדיקן לאנד זאמביע. די צענטראלע ליניע באן פארט קיין מערב פון דאר עס סאלאאם ביז קיגאמע ביי דער טאנגאניקע אזערע דורך דאדאמא.
קאַטעגאָריע:פארט שטעט אין אפריקע קאַטעגאָריע:טאנזאניע
בליענדיקע פלאנצן
קליין|בליענדיקע פלאנצן די בליענדיקע פֿלאַנצן (וויסנשאפטלעכער נאמען: Magnoliophyta) זענען די גרעסטע סעריע און פון די חשובסטע פון די זוימענפלאנצן. די בליענדיקע פלאנצן האבן בלומען אין וואס דער זוימען איז איינגעהילט (דערפאר ווערן זיי אויך גערופן "איינגעהילטע זוימען" (Angiospermae).
לאנדווירטשאפט איז שטארק אפהענגיק אויף בליענדיקע פלאנצן, וואס פארזארגן כמעט אלע עסן פון פלאנצן, ווי אויך א הובשן טייל פון פיטער פאר פיך. פון אלע פאמיליעס פון פלאנצן, זענען די וויכטיקסטע די גראז פאמיליע (Poaceae, אדער תבואה), וואס פארזארגט דעם רוב פון אלע געפיטער (רייז, טערקישע ווייץ — קוקורוזע, ווייץ, גערשטן, קארן, האבער, הירזש, צוקער ראר, סארגע).
קאַטעגאָריע:פלאנצן
אהרן טייטלבוים (וואלאווע)
רבי אהרן טייטלבוים הי"ד (אלול ה'תרמ"א - ג' סיון ה'תש"ד), רב אין וואלאווע.
אפשטאם
רבי אהרן איז געבוירן אין אלול ה'תרמ"א, צו זיין פאטער הרב ישראל יעקב יוקיל טייטלבוים רב אין וואלאווע, א זון פון הרב שמואל טייטלבוים רב אין גארליץ, א זון פון הרב אלעזר ניסן טייטלבוים, רב אין דראהאביטש, א זון פון הרב משה טייטלבוים דער ישמח משה. און צו זיין מוטער מרת הענדל א טאכטער פון זיין פעטער הרב יקותיאל יהודה טייטלבוים, דער ייטב לב.
רבנות
אין יאר ה'תרס"ה האט זיין פאטער געשטעלט רבי אהרן אלס ראש בית דין פון וואלאווע, נאך זיין פאטער'ס פטירה אין יאר ה'תרפ"ד איז רבי אהרן אויפגענומען געווארן רב אויף זייין פאטער'ס ארט. נאך זיין ברודער רבי נפתלי'ס פטירה איז רבי אהרן אויפגענומען געווארן רב אין נירבאטור.
רבי אהרן איז געווען באקאנט אין זיין קאמף קעגען די ציוניסטישע באוועגונג, און א קעגנער פון דעם געדאנק פון דער אגודה.
הסתלקות
רבי אהרן איז אומגעקומען אויף קידוש השם ג' סיון ה'תש"ד הי"ד.
פאמיליע
רבי אהרן האט געהייראט מרת חיה, א טאכטער פון הרב שמואל באב"ד, רב אין ווישניא. זייערע קינדער:
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:אוהעל
קארסיקע
קארסיקע איז אן אינזל אינעם מיטלענדישן ים, מערב פון איטאליע, דרום־מזרח פון דער יבשה פון פראנקרייך און צפון פונעם אינזל סארדיניע. זי איז א ראיאן פון פראנקרייך.
קארסיקע איז געווארן א טייל פון פראנקרייך אין 1769.
אדמיניסטראציע
קארסיקע ווערט צעטיילט אין צוויי דעפארטמענטן (Département):
די צוויי דעפארטמענטן זענען געשאפן געווארן דעם 15טן סעפטעמבער 1975. קאַטעגאָריע:אינדזלען
קאַטעגאָריע:פראנקרייך
ציטרוס פרוכט
קליין|פארשידענע ציטרוס פרוכט קליין|[[גרייפפרוכט]] ציטרוס פרוכט (וויסנשאפטלעכער נאמען: citrus) זענען פרוכטן וואס שטאמען פון דרום מזרח אזיע. זיי וואקסן אין אלגעמיין נאר אין ווארימע לענדער און פלעצער.
זיי זענען אין אלגעמיין פארהעלטנמעסיג ביליג.
וויטאמינען און מינעראלן
די ציטרוס פרוכט זענען רייך אין וויטאמין סי.
ציטרוס פרוכט
קאַטעגאָריע:פרוכט
פרשת פקודי
פרשת פקודי איז די עלפטע און לעצטע פרשה אין ספר שמות. ווען מען לייענט די סדרה אין שול, זאגט דער עולם "חזק חזק ונתחזק" נאכן ענדיגן די פרשה.
אין א פשוטן יאר גייען די סדרות ויקהל און פקודי צוזאמען, אחוץ ווען דאס קביעות פונעם יאר איז השא, דעמאלסט גייט ויקהל באזונדער, ווייל ס'איז דא אן איבעריגער שבת פאר פסח און מען וויל ליינען פרשת צו אום שבת הגדול. אין אן עיבור יאר גייט פקודי אלעמאל באזונדער.
די סדרה הייבט אן מיט ציילן די נדבות וואס די יידן האבן געגעבן פארן מאכן דעם משכן.
נאך דעם דערציילט די פרשה ווי מ'האט געמאכט די בגדי כהונה, דעם אפוד און חושן, דעם מעיל, די העמדער (כתונת), די הויבן פון אהרן (מצנפת) און די כהנים (מגבעות), די מכנסיים, גארטלען (אבנט) און דעם ציץ.
הפטורה
די הפטורה פון פרשת פקודי (ווען עס איז נישט איינע פון די ארבע פרשיות, קומט פון ספר מלכים א פרק ז, און באשרייבט ווי שלמה המלך האט געבויט דעם בית המקדש. די ספרדים און תימנים ליינען פסוקים מ-נ, און די אשכנזים פון פסוק נא ביז פרק ח פסוק כא.
לאנקאשיר
לאַנקאַשיר איז א גראפנשאפט אין צפון־מערב ענגלאנד. לאַנקאַשיר גרענעצט די גראפנשאפטן קאמבריע צו צפון, צפון יארקשיר צו צפון־מזרח, מערב יארקשיר צו מזרח, און גרויס-מאנטשעסטער און מערזיסייד צו דרום; צו מערב געפינט זיך דער אירישער ים. לאַנקאַשיר באדעקט א שטח פון 3,079 קוואדראט ק"מ.
פרשת פקודי
הפטורה
אבער אין רוב יארן געפאלט אויס פרשת פקודי מיט איינער פון די פרשיות (זעט אונטן). דעמאלסט ליינט מען די הפטורה וואס געהערט צו יענער פרשה.
לאנקאשיר
די גראפנשאפט שטאט איז לאנקאסטער, און די אדמיניסטראציע ווערט געפירט פון דער שטאט פרעסטאן.
פרשת פקודי
ארבע פרשיות
אזוי ווי מען ליינט פרשת פקודי אין חודש אדר, געפאלט דאס אפטמאל צוזאמען מיט איינער פון די ארבע פרשיות.
לאנקאשיר
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:גראפנשאפטן אין ענגלאנד
פרשת פקודי
ארבע פרשיות
אין א פשוט יאר איז דער שבת וואס מען ליינט פקודי שבת מברכים. ווען דאס יאר האט קביעות הכז, קומט אויס דעם שבת פרשת פרה; אין יעדן אנדערן פשוטן יאר קומט עס אויס פרשת החודש. אין אן עיבור יאר מיטן קביעות החא אדער השג קומט עס אויס פרשת שקלים און שבת מברכים, אנדערש ליינט מען פקודי אליין.
בא טשערטש דל״ב סטאנציע
בא טשערטש איז א סטאנציע אין בוי, טאר האמלעטס, מזרח לאנדאן, וואס געפינט דיך אויפן סטראטפארד צווייג פון דער דאקלאנדס לייכטע באן. די סטאנציע איז א מהלך פון 300 מעטער פון בא ראד אונטערגרונט סטאנציע און מען קען קויפן בילעטן מיט אן איבערבייט צווישן די סטאנציעס.
די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 2.
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט דעם 31סטן אויגוסט 1987 ביים עפענען פון דער דאקלאנדס לייכטע באן.
באדינונגען
א צוג פארט יעדע פיר מינוט צפון קיין און דרום קיין קאנערי ווארף; ביז 9.30 אינדערפרי פארט יעדער צווייטער צוג ווייטער קיין.
בינארישע אפעראציע
אין מאטעמאטיק, איז א בינאַרישע אפעראַציע א פעולה וואס ווערט אויסגעפירט צווישן צוויי עלעמענטן אין א סכום (לאו דווקא צוויי באזונדערע עלעמענטן). מער פארמאל: א בינאַרישע אפעראַציע איז א פונקציע פון די געארדנטע פארן פון עלעמענטן פון א סכום צום סכום; אין מאטעמאטישע סימבאלן: פארן סכום \ S איז א בינאַרישע אפעראַציע א פונקציע. טיילמאל איז \ f א טיילווייזע פונקציע, ווי למשל, מען קען נישט צעטיילן מיט נול.
צוגאב, אראפנעם, טאפלונג און צעטיילונג זענען באוואוסטע בינאַרישע אפעראַציעס. אויך מאטריץ־טאפלונג איז א בינאַרישע אפעראַציע.
בינאַרישע אפעראַציעס זענען די באזע פון אלגעברעישע סטרוקטורן וואס מען פארשט אין אבסטראקטער אלגעברע. ביישפילן פון סטרוקטורן מיט בינארישע אפעראציעס זענען גרופעס, מאנאאידן, רינגען, אלגעברעס און פעלדער.
אפטמאל צייכנט מען א בינאַרישע אפעראַציע מיטן סימבאל צווישן די צוויי עלעמענטן ("אינפֿיקס"), למשל, דער צוגאב אפעראטאר \ + שרייבט מען \ a+b, נישט אין פונקציאנעלער נאטאציע \ +(a,b).
נהריה באן סטאנציע
נהריה באן סטאנציע באדינט די שטאט נהריה און די געגנט פון מערב גליל, און איז די מערסטע צפונדיקע באן סטאנציע פון ישראל באנען. די סטאנציע געפֿינט זיך אין צענטער פון דער שטאט העיר נהריה אויף דער בארטן באן.
היסטאריע
די סטאנציע איז געווארן אויפגעשטעלט אין די טעג פונעם בריטישן מאנדאט אויף דער באן רוטע ביירוט-טריפאלי-חיפה. אום דעם ערשטן יולי 1945 האט אנגעהויבן א פאסאזשירן ליניע פון נהריה קיין חיפה, וואס האט געארבעט ביז דער מלחמת השחרור. צוויי יאר נאכן אויפשטעלן די מדינה איז דער ליניע געווארן באנייט (מיט צוויי באנען טעגליך אין יעדער ריכטונג), אבער דאס האט נאר געהאלטן צוויי יאר. נאר אין יאר 1958 האט מען ווידעראמאל אנגעהויבן די ליניע. די ליניע קיין ביירוט (דורך ראש הנקרה) איז בכלל נישט באנייט נאך דער פרייהייט מלחמה, אבער אין די ערשטע יארן פון דער מדינה זענען די באנען נאך געפארן אין צפון - מיליטערישע באנען זענען געפארן קיין אכזיב און לאסטבאנען קיין בצת.
אין 2001 האט ישראל באנען איבערגעבויט די סטאנציע, מיט א נייעם פאסאזשירן זאל לעבן דעם פעראן, און אויך געבויט א נייעם פעראן וואס מען קומט צו אים דורך א טונעל.
וועבלינק
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין ישראל
סאלאר ענערגיע
קאטעגאריע:אלטערנאטיווע ענערגיע
כ"ט כסלו
כ"ט כסלו איז דער פינפטער טאג פון חנוכה.
די טעג ווען כ"ט כסלו קען געפאלן זענען:
מרדכי דוד טייטלבוים
רבי מרדכי דוד טייטלבוים זצ"ל ( - ו' כסלו ה'תר"ף), דיין אין סטוטשין.
אפשטאם
רבי מרדכי דוד איז געבוירן צו זיין פאטער הרב נחום צבי טייטלבוים פון דראהאביטש, א זון פון הרב אלעזר ניסן טייטלבוים, רב אין דראהאביטש, א זון פון הרב משה טייטלבוים דער ישמח משה. און צו זיין מוטער מרת מלכה א טאכטער פון הרב מרדכי דוד אונגאר רב אין דאמבראווא.
רבנות
רבי מרדכי דוד איז געווען דיין אין סטוטשין, אין יאר ה'תרס"ב איז ער ארויף קיין ארת ישראל.
פאמיליע
רבי נחום צבי האט געהייראט מרת מלכה א טאכטער פון הרב מרדכי דוד אונגאר רב אין דאמבראווא. זייערע קינדער:
רעטינע
קליין|200x200פיקס|טיילן פונעם מענטשלעכן [[אויג.]] די רעטינע אדער נעצהייטל איז די דינע שיכטע פון צעלן  וואס באדעקט דעם אויג אינעוויניג ביי מענטשן און א סך בעלי חיים. זי באשטייט בעיקר פון ניוראנען, און איר ראלע איז צו דערשפירן דאס ליכט וואס קומט אין אויג אריין און שיקן אינפארמאציע וועגן אים צום מוח.
די אינפארמאציע וועגן ליכט וואס גייט ארויס פון דער רעטינע גייט מערסטנס דורכן אפטישן נערוו און ווערט געניצט דורכן מוח צו זען.
אין אן עובר אנטוויקלט זיך די רעטינע מיט מוח געוועב ווי א פארלענגערונג פונעם מוח, און זי ווערט טאקע גערעכנט א טייל פון דער צענטראל-נערוון-סיסטעם.
קאַטעגאָריע:אויג
שרית חדד
שרית חדד (געבוירן אין עפולה מיטן נאמען שרה חוּדָדָטוֹב דעם 20סטן סעפטעמבער 1978) איז א בארימטע ישראלדיקע זינגערין. זי האט געבראכט 12 אדער 13 דיסקן פון מוזיק. זי איר גאר באליבט. זי האט ביז האנט נישט חתונה געהאט.
קאַטעגאָריע:ישראלדיקע זינגערס
קאַטעגאָריע:אייראוויזיע באטייליקטערס
פרישוואסער פיש
קליין|250px|[[שלייען זענען בנמצאדיקע פרישוואסער פיש איבער דער גארער וועלט]]