cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
דזשייקאב דזשאוויץ סענטער
ער איז פלאצירט ביי דער מערב זייט פון מאנהעטן ענדע, תיכף נעבן דעם לינקאלן טונעל וואס פארבינדעט, נוי יארק מיט ניו דזשערסי, אזוי אויך איז דאס הארט נעבן דעם מערב פארט פון מאנהעטן, ווי אויך איז דאס נעבן דער פען צענטראלע באן סטאנציע, און אזוי אויך נעבן דעם פארט אויטאריטי צענטראלער באס טערמינאל אזוי אז עס זאל זיין גרינג צוצוקומען אהין, און ברענגען אהין סחורה אויף סיי וועלכן טראנספארטאציע מיטל.
וועבלינקען
קאטעגאריע:ניו יארק סיטי קאטעגאריע:האנדל און פינאנץ
רעדערשטול
קליין|א רעדערשטול אין א טעאטער א רעדערשטול איז א סארט שטול וואס ווערט געוויינטלעך באנוצט דורך מענטשן מיט א דעפעקטיווקייט.
א רעדערשטול קען מען באוועגן מיט די הענט דורך אומדרייען די רעדער, אדער דורך שטופּן אים פון הינטן מיט הענטלעך דורך עמעצען ווער איז נישט אינעם רעדערשטול, אדער מיט א מאטאר וואס דער רעדערשטול באניצער (ער ווער זיצט אינעם רעדערשטול) קען אליין פירן אדער דורך עמעצן וואס גייט הינטער אדער לעבן דעם רעדערשטול אויב דער באניצער דארף הילף באוועגן זיין רעדערשטול.
רעדערשטולן ווערן באנוצט דורך מענטשן פאר וועלכע גיין צו פיס איז שווער אדער אוממעגלעך צוליב קראנקייט, באַשעדיקונג אדער דעפעקטיווקייט.
וועבלינקען
קאטעגאריע:דעפעקטיווקייט קאטעגאריע:טראנספארט
וועלטלעכע ביכער איבערגעזעצט אויף יידיש
א ליסטע פון סעקולערע ביכער איבערגעזעצט אויף די יידישע שפראך.
קאטעגאריע:יידיש קאטעגאריע:איבערזעצונג קאטעגאריע:רשימות
2טן אפריל
געשטארבן
02
טשערעפאכע
די טשערעפּאַכע (פארגלייכן רוסיש: черепаха) אדער שילדקרעט (דייטשיש: Schildkröten) איז א סארט רעפטיליע וואס לעבט אויך דער יבשה אדער אין וואסער. די וואס לעבן אין וואסער האבן פיס אזוי ווי א קאטשקע. א טשערעפאכע קען זייער גוט זען, אבער נאר נאנט און נישט ווייט.
עס זענען פאראן 250 זגאלן טשערעפאכעס. די קלענסטע איז לאנג 8 צ"מ און די לענגסטע 2 מעטער.
לאנד טשערעפאכעס עסן פלאנצן, פרוכטן און בלומען. ים טשערעפאכעס עסן פיש, פוילע רוילעס און אינסעקטן. זיי קענען לעבן א לאנגע צייט אן עסן, אפילו ביז א יאר.
קאַטעגאָריע:רעפטילן
கடல் ஆமை
אוצרות
אוצרות איז א חודש'ליכע אויסגאבע אויף דער אידישער שפראך וועלכע ווערט ארויסגעגעבן דורך סאטמארער חסידים.
מאנטגאמערי
מאנטגאַמערי איז די הויפטשטאט פון דעם שטאַט אלאבאמא אין די פאראייניגטע שטאטן פון אמעריקע, פלאצירט אויפן אלאבאמא טייך. אין 2006 האבן געוואוינט דארטן 201,998 מענטשן.
אוצרות
עס האט אנגעהויבן ערשיינען ניסן תשע"א.
מאנטגאמערי
מאנטגאמערי איז געגרינדעט געווארן דעם 3טן דעצעמבער 1819 מיטן צונויפגאס פון נייע פילאדעלפיע מיט מזרח אלאבאמא שטאט.
אוצרות
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:יידיש שפראך צייטונגען
מאנטגאמערי
דעם 28סטן יאנואר 1846 איז מאנטגאמערי געווארן די הויפטשטאט פון אלאבאמא.
הויפט זייט/י' אייר
אייר 10 קאַטעגאָריע:מוסטער היינט אין היסטאריע he:תבנית:י' באייר
קערנדיקע קראפט
קערנדיקע קראפט איז די ניץ פון קערנדיקער ענערגיע צו גענערירן עלעקטריע, וואס מען ניצט צו ארבעטן מאשינען און הייצן הייזער. קערנדיקע קראפט ווערט אויך געניצט אין סובמארינען.
אין 2007, איז 14% פון דער וועלטס עלעקטריע געקומען פון קערנדיקער קראפט. קליין|260px|[[קאטענאם קראפט סטאנציע לעבן מעץ איז די גרעסטע קערנדיקע קראפט סטאנציע אין פראנקרייך, אין 2011.]]
היסטאריע
ווען מען שפאלט דעם יאדער פון אן אטאם באפרייט מען אסאך ענערגיע. די ענערגיע קען מען ניצן למשל צו קאכן וואסער וואס ווערט פארע און טרייבט טורבינעס. די טורבינעס שאפן עלעקטריע.
רשות הרבים
דער רשות־הרבים שיקט אָפּ צו אַ ווערק וואָס יעדער איינער קען באַניצן און בייטן, אַדער אַן אָרט דורך וועלכן יעדער איינער קען גיין. דער רשות־הרבים איז וויכטיק אין ביידע יידישער און וועלטלעכער יוריספּרודענץ.
קערנדיקע קראפט
היסטאריע
ענריקא פערמי האט געמאכט דעo ערשטן קערנדיקן רעאקטאר אין 1941.
רשות הרבים
יוריספּרודענץ
אין יוריספּרודענץ, שיקט אָפּ דער רשות־הרבים צו די ווערק אויף וועלכע מען האָט נישט קיין דרוקרעכט. למשל די מעשׂיות געשריבן דורך שלום עליכמען, די וויקיפעדיע, דער תּנ"ך און אַלע פּראָגראַמוואַרגן וואָס ווערן באַשאַפֿן פֿאַר 1974 זענען אינעם רשות־הרבים.
אַ ווערק קען ווערן אינעם רשות־הרבים דורך עטלעכע אופֿנים. אַלטע זאַכן וואָס מען האָט באַשאַפֿן פֿאַר עקסיסטירט דרוקרעכט, אָדער פֿאַר וועלכער דאָס דרוקרעכט זענט אויסגעגאַנגען זיינן אינעם רשות־הרבים. אַנדערע ווערק האָט מען באַשטימט אינעם רשות־הרבים פֿון אָנהייב.
הלכה
דער רשות־הרבים אין ייִדישקייט איז אַן אויפֿגעדעקטע קהלשע אָרט ברייט לפֿחות 16 אמות. להבֿדיל, דער רשות־היחיד איז פּריוואַט־אייגנס. מע קאָן נישט עפּעס טראָגן 4 אמות אין רשות־הרבים, אָדער אַריבערטראָגן עפעס צווישן רשותן שבת לויט הלכה (זעט עירוב).
קערנדיקע קראפט
היסטאריע
קאַטעגאָריע:קערנפיזיק קאַטעגאָריע:ענערגיע
Ядрена енергия
2טער י"ה
דער 2טער יארהונדערט איז די צייט צווישן די יארן 101 - 200 אין דעם יוליאנישן קאלענדאר.
געשעענישן
0
גליל
ממוזער|גליל העליון גליל איז אין די צפון טייל פון ישראל, וואס איז זייער בערגיג, און טיילווייז דערפיש, די הויפטשטאט פון גליל איז צפת.
די גליל איז איינגעטיילט אין דריי, די אונטער גליל, די אויבער גליל, און די פינגער, די ערד איז דארט זייער פרוכטבאר, וויבאלד דארט רעגנט די מערסטע פון די אנדערע געגנטן אין ישראל, אין די ווינטער איז אויך קעלטער וויבאלד עס איז הויך.
די העכסטע בארג איז די זשארמאק בארג וואס איז פון די מירון בערג, א מיליטערישע באזע געפונט זיך אויף די בארג,
די גליל באפעלקערונג איז א קליינע וויבאלד די האנדלסצענטער פון ישראל איז אין צענטער, און די מענטשן פון די גליל זענען ארעמער פון די מענטשן פון די צענטער.
די גרויסע שטעט אין גליל, צפת, כרמיאל, קרית שמונה, מעלות-תרשיחא,
אראבישע שטעט חורפיש, גוש חלב, ראמא,
קאַטעגאָריע:געגנטן אין ישראל קאַטעגאָריע:אידישע יישובים
פארט אויטאריטי צענטראלער באס טערמינאל
קליין|350px|פארט אויטאריטעט בוס טערמינאל ראג אכטע עוועניו און 42סטע גאס דער פארט אויטאריטעט בוס טערמינאל איז א ריזיגער קאמפלעקס פון געביידעס און וועגן אין מאנהעטן, ניו יארק, וואו עס ווערט צוזאמאנגעשמאלצן אלע סארטן בוס רייזעס וואס פארן אין גאנץ אמעריקע, אזוי אז דארטן קען מען פון איבעראל אנקומען און צו איבעראל אנקומען.
ער געפינט זיך אין מאנהעטן ראג ניינטער עוועניו און 42סטער גאס, איין בלאק מערב פון טיימס סקווער.
דער טערמינאל איז די גרעסטע בוסן וואקזאל אין די פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע. קאַטעגאָריע:טראנספארט קאַטעגאָריע:צענטראלע אויטאבוס סטאנציעס קאַטעגאָריע:ניו יארק סיטי
שמואל שמעלקא רובין
רבי שמואל שמעלקא רובין זצ"ל (ה'ת"ר - ח' אדר ה'תרס"א), פון סערעט.
אפשטאם
רבי שמעלקא איז געבוירן אין יאר ה'ת"ר (אומגעפער), צו זיין פאטער הרב יצחק רובין, פון בראד, באקאנט אלס רבי איציקל בראדער, א זון פון הרב אלימלך רובין, רב אין סאקאלאוו, א זון פון הרב אשר ישעיה רובין, רב אין ראפשיץ, באקאנט אלס דער רבי ר' אשר'ל. און צו זיין מוטער מרת איידיל א טאכטער פון הרב שלום רוקח דער שר שלום פון בעלזא.
רבנות
רבי שמעלקא איז אויף געצויגן געווארן ביי זיין זיידן אין בעלזא, נאך זיין חתונה איז ער געפארן קיין סערעט און אנגעפירט דארט מיט זיין רביסטעווע פון תרלֹ"ה ביז זיין פטירה אין תרס"א.
הסתלקות
רבי שמעלקא איז נפטר געווארן ח' אדר ה'תרס"א.
פאמיליע
רבי שמעלקא האט געהייראט א טאכטער פון הרב יוסף אלטער האגער רבי אין ראדאוויץ, א זון פון הרב חיים האגער, פון קאסאוו. זייערע קינדער :
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:ראפשיץ
יחיאל דאנציגער
רבי יחיאל דאנציגער (ה'תרצ"ח - י"ד בשבט ה'תרנ"ד) איז געווען דער ערשטער רבי און גרינדער פונעם אלעקסאנדער דינאסטיע, און דער הויפט רבי פון דער ווארקער חסידות. ער איז באקאנט אין אלעקסאנדער אלס "דער אלטער רבי".
לעבענסגעשיכטע
ער איז געבוירן געווארן צו רבי שרגא פייוול פון גריצא, וועלכער האט געפירט דאס ווארקער חסידות פון נאך דער פטירה פון רבי יצחק פון ווארקא. אויף דער געבעט פון רבי יצחק פון ווארקא האט זיין פאטער אים געשיקט צו בלייבן ביי אים אין ווארקא. אין עלטער פון 13 יאָר איז ער א חתן געווארן מיט רויזא מינדל, טאכטער פון רבי דוד פון פרשסיחא. די תנאים איז פארגעקומען אין הויז פונעם ווארקער רבי׳ן און אזוי אויך האט ער אים אונטערגעפירט צום חופה. נאך זײן חתונה איז ער געבליבן א יאר אין װארקא, און דאן האט ער אויף דער באפעהל פון זײן רבי'ן זיך אריבערגעצויגן װאוינען בײם שווער אין פרשיסחא. נאכן פטירה פון רבי יצחק איז ער געווען א חסיד פון זיין פאטער, רבי פייוויל'ע גריצער, און דערנאך פון רבי מנחם מענדל פון ווארקא, און דאן פון רבי בעריש פון ביאלע, אין עלטער פון 17 יאר האט ער אנגעהויבן דינען אויפן רבנות אין שטאט טורטשין. שפעטער האט ער געדינט אין גריצא און אין פילץ. אין תרצ"ו, נאכן פטירה פון רבי בעריש פון ביאלע, האבן אים די חסידים אויפגענומען אלס רבי. ער איז אריבער פון זיין דעמאלטסדיגן וואינארט פילץ קיין אלעקסאנדער נעבן לאדזש וואו ער האט אויך געדינט ברבנות, און האט אנגעהויבן פירן זיין הויף. ער האט געדינט אלס רבי 18 יאר.
ער איז באקאנט מיט זיין גרויסע עניוות. אין א בריוו צו די ברידער רבי אלעזר מענדל און רבי יצחק דוד בידערמאן פון לעלאוו, שרייבט ער אז ער רופט אויף זיך "אוי לו למי שהעולם מטעין בו" און אז ער שרייט צו זיינע חסידים אז זיי זאלן אים אפלאזן, און בעט פון די ברידער אז זיי זאלן דאווענען פאר אים צו תשובה טון. זיין אייניקל דער אמונת משה, דער פינפטער אלעקסאנדער רבי, שרייבט אז זיין זיידע האט געהאלטן אז די ווארקער חסידים האבן אים באשטימט אלס רבי נאר ווייל זיי ווילן א גאר פשוט׳ן מענטש, וואס וועט זיך נישט איינרעדן אז ער איז חשוב.
אזוי ווי דער ווארקער וועג, האָט ער זיך אויסגעצייכנט און אסאך געטון אויף דער טעמע פון אהבת ישראל און שמחה. ער האט געזאגט צו זיינע חסידים: "לערנט גארנישט פון מיר ווייל איך בין דער ערגסטער פון אלעמען, נאר איין זאך זאלט איר זיך לערנען, אז כאטש איך בין אזוי שלעכט בין איך אלעמאל פריילעך".
נאך זיין פטירה איז געקרוינט געווארן זיין עלטסטער זון רבי ירחמיאל ישראל יצחק, דער ישמח ישראל צו ערזעצן זיין ארט. און נאך אים האט געדינט נאך א זון, רבי שמואל צבי, דער תפארת שמואל. נאך א זון איז געווען רבי בצלאל יאיר וואס האט געוואוינט אין לאדזש, וועמענס איידעם רבי יהודה משה דאנציגער, האט ערזעצט זייער ארט נאכן חורבן.
אסאך פון די זיינע דברי תורה ווערן ציטירט אין די ווערטער פון זיין זון אין זיין ספר "ישמח ישראל".
זײנע קינדער
יחיאל_דאנציגער קאַטעגאָריע:פוילישע אדמורי"ם
1943
נאבעל פריזן
קאַטעגאָריע:1940ער
ליזשענסקער דינאסטיע
רבי אלימלך האט געהייראט אין שינאווא שפרינצא די טאכטער פון הרב אהרן רוקח (א ברודער פון הרב אלעזר רוקח) און פון איר זענען געבוירן זיינע קינדער.
רבי אלעזר
רבי אלעזר איז געווען דער עלצטער זון פון רבי אלימלך. מען האט אים א נאמען געגעבן נאך זיין עלטער־פעטער רבי אלעזר רוקח. ער האט זיך אפגעזאגט פון ווערן זיין פאטער'ס ממלא מקום. א טייל פון זיינע בריוו זענען געדרוקט אינעם ספר "נועם אלימלך". רבי אלעזר האט חתונה געהאט בזיווג ראשון מיט דער טאכטער פון רבי צבי הירש פון גראדזשיסק און בזיווג שני מיט דער טאכטער פון ר' שמואל מלמד פון שינאווא. די קינדער פון רבי אלעזר זענען:
רבי אליעזר ליפא
רבי אליעזר ליפא (נפטר כ"ו אדר תקע"ג) האט געפירט אין כמעלניק, פוילן. מחבר פון ספר "אורח לצדיק". זיינע קינדער:
אבן העזר
אבן העזר איז דער דריטער חלק פון שו"ע וועלכער נעמט ארום אלע עניני אישות, ד.מ. זאכן וואס האט צוטוהן צווישן א מאן און א פרוי.
ליזשענסקער דינאסטיע
רבי יעקב מאגלניצער
ווייניג פרטים ווייסט מען וועגן רבי יעקב מאגלניצער. זיינע קינדער זענען געווען:
אבן העזר
עס אנטהאלט הלכות פריה ורביה, גיטין, קדושין, כתובות, יבום, חליצה און סוטה.
ליזשענסקער דינאסטיע
זיין איידעם רבי ישראל
די קינדער פון רבי ישראל זענען געווען :
אבן העזר
בס"ה האט עס קעח סימנים.
שיטה מקובצת
שיטה מקובצת אדער אסיפת זקנים איז א ליקוט ספר אויף ש"ס, תלמוד בבלי, צוזאמגענומען דורך רבי בצלאל אשכנזי פון מאנוסקריפטן פון פירושים וואס די גאונים און ראשונים האבן געשריבן.
טייל פון די כתבי יד זענען שוין נישט בנמצא, ממילא פארמאגט דאס ספר א באזונדערע חשיבות.
מסכתות
ער האט מחבר געווען אויף כמעט גאנץ ש"ס, אבער נאר אויף די פאלגנדע מסכתות זענען געבליבן:
ספרים
און נאך
דרוקן
קאַטעגאָריע:מפרשי הש"ס קאַטעגאָריע:מפרשי הש"ס - ברכות קאַטעגאָריע:מפרשי הש"ס - ביצה קאַטעגאָריע:מפרשי הש"ס - מגילה קאַטעגאָריע:מפרשי הש"ס - נזיר קאַטעגאָריע:מפרשי הש"ס - סוטה קאַטעגאָריע:מפרשי הש"ס - נדרים קאַטעגאָריע:מפרשי הש"ס - כתובות קאַטעגאָריע:מפרשי הש"ס - ב"ק קאַטעגאָריע:מפרשי הש"ס - ב"מ קאַטעגאָריע:מפרשי הש"ס - ב"ב קאַטעגאָריע:מפרשי הש"ס - חולין קאַטעגאָריע:מפרשי הש"ס - בכורות קאַטעגאָריע:מפרשי הש"ס - תמורה קאַטעגאָריע:מפרשי הש"ס - יומא קאַטעגאָריע:מפרשי הש"ס - מעילה קאַטעגאָריע:מפרשי הש"ס - גיטין קאַטעגאָריע:מפרשי הש"ס - קידושין קאַטעגאָריע:מפרשי הש"ס - תמיד קאַטעגאָריע:מפרשי הש"ס - כריתות קאַטעגאָריע:מפרשי הש"ס - יבמות קאַטעגאָריע:מפרשי הש"ס - זבחים קאַטעגאָריע:מפרשי הש"ס - מנחות
מנחם מענדיל האגער (קאסאוו)
רבי מנחם מענדיל האגער זצ"ל (ה'תקכ"ט - י"ז חשוון ה'תקפ"ו) רב אין קאסאוו. באקאנט אלס "דער אהבת שלום".
אפשטאם
רבי מנחם מענדיל איז געבוירן אין קאלאמיי אין יאר ה'תקכ"ט, צו זיין פאטער הרב יעקב קאפל חסיד. און צו זיין מוטער מרת חיה א טאכטער פון הגביר הרב זלמן פון קאסאוו.
זיין יוגנט
נאך זיין חתונה איז רבי מנחם מענדיל געבליבן אין קאסאוו ביי זיין שווער, וועלכער האט אים צוגעזאגט קעסט לעבענס לענגלעך. ווען זיין שווער איז נפטר געווארן אין יאר ה'תקמ"ו און ס'איז אויף אים געפאלן דער לאסט פון פרנסה איז ער אריבער קיין טיסמעניץ, און געפרואווט צו האנדלען, אבער וויבאלד ער איז געווען פארנומען מערסטנסטייל פון טאג מיט לערנען און דאווענען, ווען ער האט שוין געוואלט האנדלען איז שוין נישט געווען קיין קונדן, האבן די גרויסהענדלערס איינגעצויגן זיינע קרעדיטן. נאכהער איז ער אריבער קיין קאלאמיי, דארט האט זיין ווייב געעפנט א געוועלב מיט שנירלעך און קייטלעך, פון וועלכע זיי האבן זיך ערנערט מיט גרויס מי, ווען ער האט דארט אויך נישט געהאט קיין ערפאלג איז ער צוריק קיין קאסאוו.
זיינע רבי'ס
נאכדעם וואס רבי וועלוויל איז געפארן קיין ארץ ישראל האט רבי מנחם מענדיל געלערנט ביי רבי משולם פייוויש פון זבארזשא דער פארפאסער פון "ספר יושר דברי אמת". זיין דריטער רבי איז געווען רבי צבי הירש דער מגיד פון נאדווארנא דער פארפאסער פון "ספר צמח ד' לצבי".
רבנות
אין יאר ה'תק"ן איז רבי מנחם מענדיל אויפגענומען געווארן רב אין קאסאוו, א קייט וואס האט זיך געצויגן הונדערט און פופציג יאר ביז צו דעם חורבן אייראפע. אין יאר ה'תקס"ב האט רבי מנחם מענדיל אנגעהויבן פראווען זיין רביסטעווע, וועלכע האט זיך צושפרייט און דער גאנצער מארמאראשער אומגעבונג, און אין פיל ערטער האט זיך געעפנט קאסאווער שטיבלעך.
הסתלקות
רבי מנחם מענדיל איז נפטר געווארן י"ז חשוון ה'תקפ"ו.
פאמיליע
רבי מנחם מענדיל האט געהייראט מרת שיינא רחל א טאכטער פון זיין פעטער הרב שמואל שמחה זימל קאך פון קאסאוו. זייערע קינדער:
רעפערענצן
קאטעגאריע:קאסאוו
גזירות ת"ח ות"ט
קליין|480px|יון מצולה, [[ווענעציע, ה'תי"ג.]] גזירת תּ״ח ותּ״ט זענען געווען יאָרן, וואס ביטערע פאגראמען זענען פֿאָרגעקומען, קעגן יידן אין פּױלן, און אוקראַינע (1648).
דער חורבן
עטליך 20,000 יידן אודר ווייניקער זענען אומגעקומען. עס איז באוואוסט אויף ר' שמשון אסטראפאלער, א גרויסער מקובל, וואס האט פארשפרייט דער אורזאך צום אומגליק, טויזנטער יידן זענען געווארן היימלאז, יידן האבן געוואנדערט ביז אזש קיין קאנסטאנטינאפאל, אין טערקיי, אדער קיין אמסטערדאם. אין די פאלגנדע יארן וואר פוילן-ליטע אויך פון רוסלאנד, זיבנבערגן און הויפסטנס שוועדן אנגעגריפן. שלום איז נישט געקומען ביז 1667. היסטאריקער דוב וויינריב שאצט איין אז אין די קריגן קעגן די קאזאקן און אנדערען זענען אין גאנץ פוילן-ליטע 40,000-50,000 יידן אומגעקומען.
עס איז באוואוסט די געשיכטע פון דעם ש"ך מיט זיין טאכטער, ווי זי איז פארלוירן געווארן, און נאך יארן האבן זיי זיך באגעגנט, דער ט"ז ווי ער האט געראטעוועט זיין שטאט, וואו ער איז געווען רב. און די ספעציעלע תפילה פארפאסט דורכן תוספות יום טוב, פאר יידן וואס שמועסן נישט ביים דאווענען.
די פוילישע אפֿענסיווע
א צוזאמגעשטעלטע ארמיי פון די פוילישע גראפן, האבן אנגעפאנגען צו אטאקירן די רעוואלטירער, און צום ענדע, האבן זיי פולשטענדיק באזיגט די אוקראינער אויפשטענדלער, צוריק איינעמענדיק די געגנטער און שטעט, וואס די קאזאקן האבן איינגענומען.
די נאכווייען
שבתי צבי און יעקב פראנק, זענען ארויף געקומען אויף דער יידישער מאפע, און יידן האבן אנגעפאנגען גלייבן, אז דא וועט קומען די ישועה, דאס איז אויך געווען דער פחד פון די רבנישע וועלט אויף חסידים, האלטנדיג אז דאס איז נאך א משיחישער קולט.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:פאגראמען קאַטעגאָריע:יידישע פוילישע היסטאריע קאַטעגאָריע:אידישע היסטאריע
טשאד (לאנד)
טשאַד, אפיציעל די רעפובליק פון טשאַד, איז א לאנד איינגעשלאסן לאנד אין צענטראלער אפריקע. ער גרענעצט ניזשער צו מערב, ליביע צו צפון, סודאן צו מזרח און קאמערון און ניגעריע צו דרום־מערב. ער באדעקט א שטח פון בערך 1,284,000 קוואדראט ק"מ.
טשאַד האט א באפעלקערונג פון 11 מיליאן מענטשן (געשאצט 2012).
די הויפטשטאט איז נ'דזשאמענא, און די אפיציעלע שפראכן זענען פראנצויזיש און אראביש. טשאד איז א מיטגליד אין דעם אפריקאנער פארבאנד.
היסטאריע
רעכטס|200px|ראיאנען פון טשאד
ראיאנען
טשאד ווערט צעטיילט אין 22 ראיאנען.
עקאנאמיע
די נאטירלעכע רעסורסן זענען נאפט, אוראניום, נאטראן, קאאלין, פיש (אין טשאד אזערע), גאלד, קאלכשטיין, זאמד און זשווירע, זאלץ.
יעקב יוסף ריינמאן
הרב יעקב יוסף ריינמאן איז א תלמיד חכם וואס איז מחבר ספרים און א שרייבער. ער איז אן אייניקל פונעם נאראלער רב, הר"ר שלום ריינמאן.
ער איז דער מחבר פון שופרא דשטרא און אביר יוסף.
ער האט אויך געשריבן א סעריע פון היסטארישע מעשה ביכער אונטערן פסעוודאנים אבנר גאלד.
אויך א בוך פון היסטאריע: דעסטיני: די געשיכטע פונעם יידישן פאלק און דער מערב וועלט, ישיבת בית משה 1995
מקורות
קאַטעגאָריע:מחברי ספרי קודש קאַטעגאָריע:חרדישע שריפטשטעלער
דער בעל תשובה
דער בעל תשובה איז א דין יודיש ביכל פון יצחק באשעוויס זינגער, ערשינען צוערשט אין 1974.
סיט
אינעם פיקטיוון "שטערן קריג" אוניווערס, די סיט (ענגליש: Sith) זענען באניצער פון דער פינצטער זייט פונעם קראפט און די פאַרקערט פון די דזשעדייַ.
די סיט לעבן צו באַהערשן אַלע אנדערע און צו פארשאפן ווייטיק איבער דעם "שטערן קריג" גאלאקסיע. א טייל בארימטע סיט מיטגלידער זענען דאַרט וויידער, קייסער פּאַלפּאַטין און דאַרט מאָל.
דער בעל תשובה
געשיכטע
נאכן דורכפאל, ווען זײַן פילגש וואס פּרעסט כסדר ארויס געלט פון אים קריגט זיך מיט זיין טאכטער, אנטלויפט ער, און ווען ער קומט אהיים אינמיטן דער נאכט, זעהט ער ווי א פראפעסאר שלייכט זיך ארויס פון דארט, לאזט ער אלעס איבער ער און ווערט א פרומער בעל תשובה.
סיט
קאַטעגאָריע:שטערן קריג כאראקטערן
דער בעל תשובה
אינהאלט
עס לויפט אויף א פאָרעם, אז דער שרײַבער דערציילט ווי ער האט געטראפן אן ארטאדאקסישער יוד מיט דער גאנצער טראַגע בײַם כותל, און יענער קומט צו אים אין האטעל און דערציילט אים זײַנע איבערלעבנישן.
באשעוויס שילדערט בעיקר אינעם בוך די געדאנקען און דורכגאנגען פון יוסף, וואס כאטש ער גלייבט נישט ציט עס איים דאך צום חרדישן לעבנסשטייגער. אזוי אויך ווערט ער א וועגעטאנער.
וועב לינקען
קאטעגאריע:יידיש-שפראכיגע ביכער קאַטעגאָריע:יידישע ביכער קאטעגאריע:רעליגיע קאטעגאריע:פילאזאפיע
הורדוס פון כאלקיס
הורדוס בן אריסטובוּלוס איז געבוירן געוואָרן אין יהודה. זײַן פאָטער אַריסטובוּלוס איז געווען אַ זון פון דעם מלך הורדוס דעם גרויסן און פון זײַן ווײַב מרים די חשמונישע. זײַן מוטער בערניקי איז געווען די טאָכטער פון הורדוס דעם גרויסנס שוועסטער שלומית און איר מאַן דעם גובערנאַטאָר פון אדום קוסטובר.
אין 41 האָט דער רוימישער קיסר קלאַודיוּס איבערגעגעבן אונטער דער מאַכט פון הורדוס בן אַריסטובוּלוס די קעניגרײַך פון כאַלקיס, וועלכע האָט געהאַט אַ געמישטע (גוייִשע און ייִדישע) באַפעלקערונג. צוזאַמען מיט זײַן ברודער אַגריפס דעם ערשטן, וועלכער איז געוואָרן דער מלך פון יהודה, האָט הורדוס בן אַריסטובוּלוס זיך דערשלאָגן פונעם אימפּעראַטאָר קלאַודויוּס אַרויסגעבן אַ געזעץ, וועלכער האָט גאַראַנטירט רעכט און ייִדן אויסער די גרענעצן פון ארץ-ישראל.
אין 44 איז געשטאָרן דער מלך אַגריפּס דער ערשטער און זײַן קעניגרײַך איז געוואָרן אַ פּראָווינץ פון דער רוימישער אימפּעריע. דאַן האָט הורדוס בן אַריסטובוּלוס באַקומען די אחריות פאַרן פירן דעם בית-המקדש אין ירושלים און פאַרן באַשטעטיקן כהנים-גדולים.
זײַן ערשטע ווײַב איז געווען זײַן שוועסטערקינד מרים, וועלכע האָט אים געבאָרן אַ זון מיטן נאָמען אַריסטובוּלוס. נאָך איר פטירה האָט ער גענומען פאַר אַ ווײַב זײַן פּלימעניצע בערניקי, וועלכע האָט געבאָרן צוויי זין – בערניקיוס און הורקנוס.
הורדוס בן אַריסטובולוס איז געשטאָרבן אין 48. די קעניגרײַך פון כאַלקיס האָט געירשנט זײַן פּלימעניק אַגריפּס דער צווייטער. אין 53 איז אַגריפּס דער צווייטער געוואָרן דער מלך פון יהודה און דער מלך פון כאַלקיס איז געוואָרן דער בכור פון הורדוסן אַריסטובולוס.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:הורדוס פאמיליע
קאשוביש
קליין|250px|א בלאט פון סטעפֿאַן ראַמולט פאמעראַניש (קאַשוביש) ווערטערבוך [[1893]] קאַשוביש (קאשוביש: kaszëbsczi jãzëk, pòmòrsczi jãzëk, kaszëbskò-słowińskô mòwa; ) איז איינע פון די לעכישע שפראכן, אן אפטייל פון די סלאווישע שפראכן. קאשוביש איז די נאנסטע לעבעדיגע שפראך צו פויליש.
ענלעך צו פויליש, האט קאשוביש געבארגט אסאך ווערטער פון נידערדייטש, ווי kùńszt (קונסט), און אויך פון דייטשיש.
די ערשטע געדרוקטע קאשובישע דאקומענטן זענען פונעם 16טן יארהונדערט. די היינטיגע לאטיינישע ארטאגראפיע איז ערשט פארגעשטעלט אין 1879.
אין דעם 2002 צענזוס, האבן 53,000 מענטשן אין פוילן געמאלדן אז זייער ערשטע שפראך אין שטוב איז קאשוביש. די קאשוביש רעדער רעדן אלע פליסיג פויליש. קאשוביש איז א צווייטע אפיציעלע שפראך אין טיילן פון דער פאמעראנישער וואויוואדעשאפט. ס'איז אויך דא אין קאנאדע קאשובער וואס רעדן קאשוביש.
די הויפט ליטעראטור אין קאשוביש איז Xazeczka dlo Kaszebov פון פלאריאן ציינאווא (1817–1881).
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:פוילן
חמשה עשר באב
חמשה עשר באב איז דער פופצנטער טאג אין חודש אב, וואס פלעג אמאל זיין א גרויסער יו"ט ביי יידן. אין דער משנה סוף מסכת תענית, שטייט אזוי:
די משנה פארציילט אז יידישע מיידלעך האבן אויסגעניצט די געלעגנהייט פון דער יום־טוב צו גיין טאנצן אין די וויינגארטנס בכדי אויסצוזוכן א פאסיגן חתן. כדי נישט צו פארשעמן די מיידלעך פון ארימע משפחות פלעגן אלע גיין נאר אין געבארגטע קליידער.
היינטיקע צייטן
היינטיקע טעג איז חמשה עשר באב קענטלעך בעיקר אז מ'זאגט נישט קיין תחנון ביים דאווענען.
טייל מענטשן האלטן אז ס'איז א פאסיגער טאג צו מאכן א חתונה.
קאַטעגאָריע:אב קאַטעגאָריע:ימים טובים
15. ab
סעינט ווינסענט
סעינט ווינסענט (ענגליש: St. Vincent) איז א 2014 אמעריקאנער קאמעדיע פילם וואו עס שפילן בּיל מאָרעי און מעליסע מעקאַרטי, פילמירט אין ניו יארק.
מען האט עס צוערשט געוויזן ביים די 2014 טאראנטאו אינטערנאציאנאלע פילם פעסטיוואל וואו עס האט געווינען א מענטשן'ס אויסוואל אוואורד.
געשיכטע
ווינסענט איז א רעטייערטער מלחמה וועטעראן וועלכע טרונקט און געמבלט.
ווען די שכנטע מעגי ציהט זיך אריין בשכנות און נויטיגט זיך אין א בעיבי'ס-היטער פאר איהר זוהן, נעמט ער עס אהן צו טוהן פאר געלט.
ער לערנט איהם אויס ווי אזוי זיך צו פארטיידיגן און קניפט אהן פריינדליכע באציאונגען מיט דאס קינד.
ווען דער טאטע, פון וועמען מעגי איז צוטיילט, ווערט געוואויר דערפון, האלט ער דאס אלס אומ'אחריות'דיג און פארבאט דאס קינד צו האבן קאנטאקט מיט איהם. אבער ווען די שולע מאכט א סעינט (קדוש) פארמעסט, טוהט אליווער דערקלערן אז ווינסענט איז זיין סעינט און היראו.
לינקען
קאַטעגאָריע:פילמען קאַטעגאָריע:קאמעדיע קאַטעגאָריע:2014 קאטעגאריע:ניו יארק קאַטעגאָריע:פאראייניגטע שטאטן
מאנסי טרעילס
מאנסי טרעילס (ענגליש: Monsey Trails) איז  א אידישע בוס פירמע, וואס אפערירט בוס רייזעס צווישן ראקלענד קאונטי און ניו יארק סיטי, בעיקר מיט רייזעס פון און צו חסידיש באוואוינטע געגנטן, ווי פון מאנסי, שיכון סקווירא קיין בארא פארק און וויליאמסבורג.
מיט די יארן איז עס פארברייטערט געווארן אלס א גרויסע פירמע, מיט איבער זעכציג בוסן, און אכציג טעגליכע רייזעס.
אפטיילונגען
היינט פארמאגן זיי עטליכע אפטיילונגען, ווי מאנסי טורס (ענגליש: Monsey Tours) וועלכע געבט זיך אפ מיט לענגערע 'לאנג דיסטענס' בוס רייזעס
א רוטע צווישן ניו יארק און באלטימאר
קריטיק
אין לויף פון די יארן זענען זיי עטליכע מאל געקומען אונטער אטאקע און אויסגעשטאנען קריטיק פון פרייהייט גרופעס צוליב דעם וואס זיי פלעגן הענגען א מחיצה, וואס זאל אפטיילן צווישן די מענער און פרויען פאסאזשירן.
אין 1994 זענען זיי אנגעקלאגט געווארן דורך א פרוי מיט א דיסקרימינאצי ע קלאגע, נאכדעם וואס מען האט איר ארויסגעשיקט פון דער מענער אפטיילונג. די פירמע האט זיך שפעטער פארשטענדיגט מיט דער פרוי אינדרויסן פון געריכט.
ווראהאוויצע
ווראַהאָוויצע איז אַ דאָרף אין אלמיצער ראיאן, טשעכיי, לעבן פראסטיץ. זי האט אַרום 3400 באוווינער.
מאנסי טרעילס
דרויסנדיגע וועבלינקען
קאַטעגאָריע:פירמעס קאַטעגאָריע:טראנספארט קאַטעגאָריע:ניו יארק קאַטעגאָריע:בוסן
ווראהאוויצע
קאַטעגאָריע:דערפער קאַטעגאָריע:טשעכיי
יורה דעה
יורה דעה (יודיש: ווייזט אהן וואס מע דארף וויסן) איז דער צווייטער חלק פון טור און שלחן ערוך.
דער נאמען נעמט זיך פון א פסוק אין ישעיה (כח,ט) אֶת מִי "יוֹרֶה דֵעָה" וְאֶת מִי יָבִין שְׁמוּעָה גְּמוּלֵי מֵחָלָב עַתִּיקֵי מִשָּׁדָיִם.
עס באשטייט פון דריי חלקים:
דאס איז דער יסוד פון אלע הלכות איבער כשרות פון עסנווארג, און דאס איז אמאל געווען די מערסטע נוגע פאר יעדן רב צו קענען.
עס באשטייט פון פיער גרויסע מקצועות און עטליכע קלענערע סימנים.
די פיער גרויסע זענען: הלכות טריפות, מליחה אלע הלכות פון זאלצן פלייש, בשר בחלב אלעס וואס איז נוגע דער איסור פון מילכיגס און פליישיגס און תערובות ווען עס מישט זיך אויס איסור מיט היתר.
די קלענערע זענען: הלכות שחיטה אכט-און-צוואנציג סימנים, מתנות כהונה, אבר מן החי, בשר שנתעלם מן העין, חלב (פעטס), דם, בהמה וחיה טהורה, דברים היוצאים מן החי, עופות, דגים, תולעים, ביצים.
עס אנטהאלט בסך הכל: הונדערט-און-עלף-סימנים.
אויך שטייט דא די הלכות פון ריבית, עבודה זרה, יין נסך און מאכלי עכו"ם.
בסך הכל באשטייען די דריי חלקי יורה דעה פון פיער הונדערט-און-דריי סימנים.
קאַטעגאָריע:הלכה ספרים קאַטעגאָריע:שולחן ערוך
יהושע פערלע
יהושע פּערלע (1888, ראדעם - אָנהײב נאָװעמבער 1943 אָדער 1944, בירקענוי), איז געװען אַ פּראָדוקטיװער מחבר און איבערזעצער אױף ייִדיש.
קינדער־יאָרן און יוגנט
פּערלע איז געבױרן אין 1888 אין ראָדעם אין פּױלן, אַ בן־יחיד מיט אַ סך האַלב־ברידער און האַלב־שװעסטער. דער טאַטע איז געװען אַ פּשוטער הײהענדלער. ביז צו זײַן צװעלפֿטן לעבנסיאָר האָט ער זיך געלערנט אין חדר, נאָך דעם אין אַ רוסישער גימנאַזיע. אין 1904 האָט פּערלע געשריבן אַ ליד אױף רוסיש, װאָס ער האָט דעקלאַמירט אין גימנאַזיע צום טױט פֿון טעאָדאָר הערצל.
אין 1905 האָט ער זיך אַריבערגעצױגן קײן װאַרשע, װוּ געאַרבעט װי אַ חשבון־פֿירער אין אַ באַנק. דאָרטן האָט ער אָנגעהױבן צו שרײַבן אונטער דער השפּעה פֿון י.ל.פּרץ און נח פּרילוצקי, װאָס האָט געפֿירט אַ ליטעראַרישן סאַלאָן און געהאָלפֿן פּערלע אַרױסגעבן זײַן ערשטע דערצײלונג, װאָס ער האָט צו ערשט געשריבן אױף רוסיש און שפּעטער איבערגעזעצט אױף ייִדיש. אין יענער צײַט באַקענט ער זיך מיט שרה, מיט װעמען ער האָט שפּעטער חתונה. זײער זון לאָלעק װערט געבױרן אין 1919. פֿון 1908 אָן האָט פּערלע  געשריבן בלױז אױף ייִדיש.
פּערלעס ליטעראַרישע שאַפֿונגען ביז צו דער צװײטער װעלט־מלחמה
פּערלע איז געװען אַ פּראָדוקטיװער שרײַבער; ער האָט אַרױסגעגעבן דערצײלונגען, ראָמאַנען, קריטישע עסײען און אַרטיקלען כּמעט אין אַלע ייִדיש־שפּראַכיקע צײַטשריפֿטן אין פּױלן.
אין אָנהײב האָט פּערלע געשריבן סענטימענטאַל אױפֿן שטײגער פֿון שלום אַש. אין יענער תּקופֿה האָט ער געשריבן די דערצײלונג "שבת", װאָס איז אַרױס אין נח פּרילוצקיס אַנטאָלאָגיע "דער יונגער גײַסט" (1908). שפּעטער האָט ער פֿאַרעפֿנטלעכט דעם ראָמאַן "מירל" (1920), געװידמעט זײַן פֿרױ שׂרהן. די פּאָעמע אין פּראָזע "אין לאַנד פֿון דער װײַסל" (1921) און די דערצײלונגען־זאַמלונג "זינד" (1923) געהערן צו פּערלעס ליריש־ראָמאַנטישן פּעריאָד.
אונטער דער השפּעה פֿון דער נאַטוראַליסטישער שטרעמונג פֿון יצחק מאיר װײַסענבערג האָט פּערלע ביסלעכװײַז אַנטװיקלט אַ מער פּאַרזענלעכן רעאַליסטישן סטיל. אין די נאַטוראַליסטישע װערק האָט ער באַשריבן דאָס טאָגטעגלעכע לעבן פֿונעם פּױליש־ייִדישן פּראָלעטאַריאַט, פֿון װעלכן ער אַלײן געשטאַמט. היות ער האָט געאַרבעט װי אַ באַנק־אָנגעשטעלטער, האָט ער געשילדערט געשטאַלטן פֿון דער ספֿערע פֿונעם באַנקװעזן, אַ נאָװענע אין דער ייִדישער ליטעראַטור, למשל, אין דער נאָװעלע "נײַן אַ זײגער אין דער פֿרי" (1923), שפּעטער אַרױסגעגעבן אינעם באַנד אונטער דעם זעלבן נאָמען (1930).
אין 1926 האָט זײַן פֿרױ זיך גענומען דאָס לעבן און פּערלע האָט אָנגעהױבן שרײַבן אַ סך סענסאַציאָנעלע דערצײלונגען (שונד־ראָמאַנען) פֿאַר "דער מאָמענט", װאָס ער פֿלעגט אונטערחתמענען ניט מיט דעם אײגענעם נאָמען נאָר מיט דרײַ שטערנדלעך (***).
פּערלעס חשובסטע שאַפֿונג איז דער אױטאָביאָגראַפֿישער ראָמאַן "ייִדן פֿון אַ גאַנץ יאָר" (1935), פֿאַר װעלכן ער האָט באַקומען ליטעראַרישע פּרײַזן. "ייִדן פֿון אַ גאַנץ יאָר" איז דער ערשטער טײל פֿון אַ טרילאָגיע. אינעם צװײטן טײל "די גילדענע פּאַװע: ראמאן אין צוויי טיילן" (1939-1937) האָט ער זיך אומדערװאַרטערהײט צוריקגעקערט צום סענסאַציאָנעלן סטיל פֿון שונד; פֿונעם דריטן טײל "גילגולים" (1939) געפֿינט זיך דער אײנציקער עקזעמפּלאַר אין דער פּױלישער נאַציאָנאַל־ביבליאָטעק נאָר עס איז נעלם געװאָרן דער סוף.
=== די מלחמה־שריפֿטן === אין אָנהײב פֿון דער צװײטער װעלט־מלחמה איז פּערלע מיט זײַן זון און שנור אַנטלאָפֿן פֿון װאַרשע קײן לעמבערג, װוּ עס איז געװען אַ גרעסערע גרופּע פֿון ייִדישע שרײַבער. דאָרטן האָט ער פֿאַרברענגט אַ רויִקע צײַט אַפֿילו אױב ער האָט זיך אָנגעטראָפֿן אױף פּראָבלעמען מיט דער סאָװעטן־מאַכט צוליב זײַנע בונדיסטישע שריפֿטן. װען די נאַציס זענען באַפֿאַלן דעם ראַטן־פֿאַרבאַנד, איז פּערלע צוריק קײן װאַרשע, װוּ ער האָט זיך באַטײליקט אין װאַרשעװער געטאָ אין אומלעגאַלע קולטורעלע און שריפֿטשטעלערישע טעטיקײטן צוזאַמען מיט יצחק שיפּער, הלל זײַדמאַן, יצחק קאַצענעלסאָן אד"גל. עמנואל רינגעלבלום האָט אים אַרײַנגעצױגן צו שרײַבן פֿאַרן אונטערערדישן געטאָ־אַרכיװ, "עונג־שבת".
אין 1942 האָט פּערלע געשריבן "חורבן װאַרשע", אַ טאָגבוך און אַ כראָניק װאָס שילדערט די גרױזאַמע איבערלעבונגען בעת דעם גרױסן גירוש אין זומער פֿונעם זעלביקן יאָר, װען די נאַציס האָבן צוזאַמענגעטריבן און פֿאַרשיקט 260000 אײַנװױנער פֿון געטאָ קײן טרעבלינקע. אָט דער דאָקומענט געהערט צו די װיכטיקסטע עדותשאַפֿטן בנוגע די גירושים אין געטאָ. "4580" איז פּערלעס לעצטע באַקאַנטע שריפֿטשטעלערישע אַרבעט. דער טיטל פֿאַררופֿט זיך אױף די נומערן װאָס די אײַנװױנער אין װאַרשעװער געטאָ האָבן באַדאַרפֿט כּדי צו באַקומען אַן אַרבעט אין די "שאַפּס" (װאַרשטאַטן אין געטאָ). די אַרבעט איז געװען דער אײנציק מעגלעכער מיטל אױסצומײַדן די באַלדיקע פֿאַרשיקונג. פּערלע און זײַן זון האָבן נאָך איבערגעלעבט דעם גירוש פֿון יאַנואַר 1943, אַריבערגעגאַנגען אױף דער אַרישער זײַט פֿון װאַרשע מיט פֿאַלשע פּאַפּירן. אין אַפּריל האָבן זײ געהאַט אַ לעצטע האָפֿענונג צו אַנטלױפֿן פֿון פּױלן (האָטעל פּאָלסקי אַפֿערע), אָבער פֿאָטער און זון זענען פֿאַרשיקט און אומגעבראַכט געװאָרן אין בירקענוי (1943 אָדער 1944).
אַחוץ "חורבן װאַרשע", "4580" און "ייִדן פֿון אַ גאַנץ יאָר" איז פּערלעס װערק ביז אױפֿן הײַנטיקן טאָג קױם געפֿאָרשט.
פֿוסנאָטעס
קאַטעגאָריע:יידישע שרייבער קאַטעגאָריע:פוילישע יידן
הערמאן בארנשטיין
הערמאַן (לייב) באָרנשטיין איז געווען א חזן.
ער איז געבוירן געווארן אין פוילן. צום ערשט האט ער געזונגען אין דער אפערע און דערנאך איז ער אריבער צו חזנות.
ער איז געווען חזן אין אזעלכע גרויסע שטעט אין אייראפע ווי אין די שוהל "אהבהת רעים" אויף דער שפיטאלנא גאס אין קראקע, ווארשע, לעמבערג און בודאפעשט.
שפעטער איז ער געגאנגען קיין לידז אין ענגלאנד, און פון דארט קיין קאן וואס געפינט זיך אין פראנקרייך.
זיינע באוואוסטע קאמפאזיציעס זענען: המכבה את הנר (תיקוני שבת), לכו נרננה (סליחות).
בילד פון זיין רעקארד המכבה את הנר http://www.mediafire.com/imageview.php?quickkey=4fhcwiy7fwphibi&thumb=4.
קאַטעגאָריע:פוילישע יידן קאַטעגאָריע:חזנים
קליטשאנעף
קליטשאנעף אדער קליטשאניף (אוקראיניש: Клячаново; אונגאריש: Klacsanó) איז א דארף אין מונקאטש דיסטריקט, זאקארפאטיע גובערניע, אוקראינע, נאענט צו מונקאטש. דאס דארף האט א באפעלקערונג פון 1,905 (לויטן צענזוס פון 2001).
היסטאריע
דער נאָמען פון קליטשאנעף ווערט ערשט דערמאנט אין 1475.
די ערשטע באַזיצער פון דעם דאָרף זענען געווען די גאַליס משפּחה אין קליטשאנעף.
אין 1910 האט קליטשאנעף געהאט 1099 באוווינער: 62 אונגארן, 211 דייטשן און 825 רוטענער. רעליגיע: 189 קאטאליקן, 681 גריכישע קאטאליקן און 241 יידן.
אין די פינסטערע מלחמה יארן זענען צענדליגער טויזנטער אידן פון מונקאטש און דער גאנצער געגנט איינגעשפארט געווארן אין צוויי געטא'ס אין מונקאטש וואו זיי זענען געווען ביז די נאצי'ס ימ"ש האבן ליקווידירט די געטא'ס אינעם טאג ב' סיון תש"ד און זיי געפירט קיין אוישוויץ הי"ד.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:דערפער אין אוקראינע
זונדל קרויזער
רבי זונדל קרויזער (כ"ח חשוון תרפ"ד - ח' אייר תשע"ד) איז געווען א ירושלמער תלמיד חכם, דער מחבר פון די ספרים אור החמה אויף ש"ס, שולחן ערוך, חומש און די הגדה של פסח. .
ער איז געבוירן געווארן אין ירושלים צו זיין פאטער רבי צבי הערש קרויזער און זיין מוטער טויבא (אייזנשטיין). ער האט געלערנט אין עץ חיים אין ירושלים. דערנאך איז ער געווען פון די ערשטע תלמידים פון דער מירער ישיבה אין ירושלים.
ער האט געהייראט מלכה, די טאכטער פון רבי אהרן פרוש. נאך דער חתונה האט ער געוואוינט אין דער כרם געגנט.
פון יאר תש"ן איז ער געווען א שואל ומשיב אין דער טשעבינער ישיבה.
ער איז נפטר געווארן ח' אייר תשע"ד אין שערי צדק שפיטאל. ביי זיין לוויה האבן אים מספיד געווען, צווישן אנדערע, רבי שמואל אויערבאך און רבי גמליאל ראבינאוויטש. מען האט אים באערדיקט אין הר המנוחות.
זיין ברודער, רבי דוב מאיר קרויזער, איז געווען דער סקווערער ראש ישיבה.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:רבנים אין ירושלים קאַטעגאָריע:נקבר אין הר המנוחות
ראמאנסערא
ראָמאַנסעראָ איז אַ נאָמען פון אַ ליטעראַרישן זשאַנער. ראָמאַנסעראָס זײנען גרופּען פֿון קורצע דיכטונגען װעגן גיבור'ס און שטאַמען פון דער איבערישער האַלב-אינדזל.
קאַטעגאָריע:ליטעראטור
אורות
אורות איז א מאנאטליכע אויסגאבע וואס ווערט ארויסגעגעבן דורך חסידי סקווירא. עס ערשיינט מיט א בייגעלייגטע אויסגאבע "שטראלן" געאייגנט פאר דער פאמיליע.
די אורות ברענגט רייכע ארטיקלען אויף אידישער היסטאריע און חסידישע נושאים, און ספעציאלעזירט זיך מיט די תולדות פון 'בית טשערנאביל'. ווי אויך א פלאטפארמע פארן בית דין לעניני כשרות דחסידי סקווירא צו שרייבן נייע אנטדעקונגען אין דער וועלט פון כשרות.
דרויסנדיגע וועבלינקען
אויף אידישע וועלט http://www.ivelt.com/forum/viewtopic.php?f=91&t=14433
קאַטעגאָריע:סקווירא קאַטעגאָריע:פרומע מאגאזינען
ארבעטס-פארטיי (ישראל)
קליין|לאגא פון דער ישראל ארבעט-פארטיי קליין| פתק ההצבעה הינו אמת די ישראלישע ארבעטס-פארטיי, העברעאיש: העבודה, ״די ארבעט״, (גאנצער נאמען: מפלגת העבודה הישראלית) איז א פאליטישע פארטיי אין ישראל.
דער היינטיגער אנפירער איז אבי גבאי, דערוויילט אין יולי 2017.
די פארטיי איז געגרינדעט געווארן אין  1968 דורך א צונויפֿגאס פון דריי לינקע פארטייען : מפא"י, אחדות העבודה און  רפי.
אין דעם 20סטן כנסת האט די ארבעטס-פארטיי 19 מאנדאטן, ווי א טייל פון דער ציוניסטישער לאגער פראקציע (וואס האט אינגאנצן 24 מאנדאטן).
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:פאליטישע פארטייען אין ישראל
כוסיין קעניג פון יארדאניע
אנהייב איז זיין טאטע טאלאל געווען קעניג, אבער מען האט אנטדעקט ביי אים א כראנישע קרענק, און ער האט רעזיגנירט.
ביי דער זעקסטאגיקער מלחמה האט ער אטאקירט ישראל, און ישראל האט איינגענומען מזרח ירושלים, און די מערב ברעג, וואס איז ביז דעמאלט געווען אונטערן הערשאפט פון יארדאניע.
אין 1970 האט ער אונטערגענומען אן אפעראציע קעגן דער פאלעסטין באפרייונג ארגאניזאציע, ווי דאס יארדענע מיליטער האט אומגעברענגט, צענדליקע טויזנטער פאלעסטינער, און די איבריגע טעראריסטן זענען אנטלאפן קיין לבנון, עס איז פארגעקומען אין סעפטעמבער, דערפאר רופט מען דעם סעפטעמבער, די שווארצע סעפטעמבער.
ביי דער יום כיפור מלחמה האט ער געווארנט ישראל, אבער זייענדיק געצווינגען צוצושטיין מיט די אנדערע אראבישע לענדער, האט ער זיך אנגעשלאסן אינעם קריג. אבער נישט פון יארדאניען טעריטאריע. ער האט געמאכט שלום מיט דער מדינת ישראל אין יאר 1994. אין 1999 איז ער קראנק געווען אויף דער ביטערער מחלה, און געווען אין א שפיטאל אין מינעסאטע, און האט געגוססט א וואך צייט ביז ער איז געשטארבן.
זיין זון אבדאללא דער צווייטער, האט אים איבערגענומען אלס קעניג פון יארדאניע.
קאַטעגאָריע:מלכים קאַטעגאָריע:יארדאניע
פראנקפורט אן דער אדער
פראַנקפורט אַן דער אָדער איז אַ שטאָט אין בראַנדנבורג, מזרח דײטשלאַנד, אױף דער גרעניץ צו פּױלן. אין פראַנקפורט אַן דער אָדער איז געבױרן געװאָרען די אידישע דיכטערין עלזאַ לאַסקער-שילער.
רבי יוסף תאומים, דער בעל פרי מגדים זצ"ל ליגט אין דעם שטאט.
צווילינג שטעט
פראנקפורט האט די פאלגנדע צווילינ:
קאַטעגאָריע:שטעט אין דייטשלאנד
דפוס א ה זופניק
אויך האט ער ארויסגעגעבן דעם "דראהביטשער צייטונג".
ווילזדן גרין אונטערגרונט סטאנציע
ווילזדן גרין איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אויף וואלם ליין אין ווילזדן, צפון־מערב לאנדאן. די סטאנציע ווערט געדינט דורך דער יובילי ליניע; צוגן אויף דער מעטראפאליטאן ליניע פארן אדורך דער סטאנציע אבער נארמאל שטעלן זיך נישט אפ.
די סטאנציע איז אויפן גרענעץ צויישן טראוולקארט זאנעס 2 און 3.
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט אום 24סטן נאוועמבער 1879 דורך דער מעטראפאליטאן באן (היינט די מעטראפאליטאן ליניע). פון 20סטן נאוועמבער 1939 האט זי באדינט אויך די סטאנמאר צווייג פון דער בעקערלו ליניע, און אין 1940 האט אויפגעהערט די דינסט אויף דער מעטראפאליטאן ליניע. ווען די יובילי ליניע האט געעפנט אום 1טן מיי 1979 איז די סטאנציע צוזאמען מיטן גאנצן סטאנמאר צווייג אריבער פון דער בעקערלו ליניע צו דער יובילי ליניע.
מעטראפאליטאן באן דינסטן פארן אדורך דער סטאנציע אבער זיי שטעלן זיך אפ זייער זעלטן.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:יובילי ליניע סטאנציעס
חיים האגער (קאסאוו)
ממוזער|תורת חיים לר' חיים הגר מקוסוב, מהדורת [[גרוסוורדין, תרפ"ז]] רבי חיים האגער זצ"ל (ה'תקנ"ה - כ"ה אייר ה'תרי"ד) פון קאסאוו. "דער תורת חיים".
אפשטאם
רבי חיים איז געבוירן אין יאר ה'תקנ"ה, צו זיין פאטער הרב מנחם מענדיל האגער פון קאסאוו "דער אהבת שלום", א זון פון הרב יעקב קאפל חסיד. און צו זיין מוטער מרת שיינא רחל א טאכטער פון הרב שמואל שמחה זימל קאך פון קאסאוו.
רבנות
רבי חיים איז געווען באקאנט אלץ למדן, די גדולי התורה האבן זיך געשריבן מיט אים. נאך זיין פאטער'ס פטירה איז רבי חיים געווארן דער ממלא מקום פון פאטער רב אין קאסאוו, ער האט אנגעפירט דאס רבנות מיט א פעסטקייט.
הסתלקות
רבי חיים איז נפטר געווארן כ"ה אייר ה'תרי"ד, ס'איז אויפגעשטעלט געווארן אן אוהל אויף זיין קבר.
פאמיליע
רבי חיים האט געהייראט מרת צפורה ( - י"ט טבת ה'תרל"א), א טאכטער פון הרב יהודה מאיר שפירא פון שעפעטיווקא, (אן איידעם פון הרב יעקב שמשון רב אין שעפעטיווקא), א זון פון הרב פנחס שפירא פון קאריץ. זייערע קינדער:
פרעמיער מיניסטער פון ישראל
דער פרעמיער מיניסטער פון ישראל (, טייטש: רעגירונג הויפט; ) איז דער הויפט פון דער ישראלדיקער רעגירונג, און דער שטערקסטער פאליטישער פיגור אין ישראל. דער פרעמיער מיניסטער איז דער הויפט פונעם עקסעקיוטיוו אין לאנד. דער פרעמיער מיניסטאר האט אן אפיציעל הויז "בית ראש הממשלה" אין רחביה, ירושלים. דער היינטיגער פרעמיער מיניסטער איז בנימין נתניהו פון דער ליכוד פארטיי; שוין דאס צווייטע מאל וואס ער דינט אין דעם אמט.
דער פרעמיער מיניסטער ווערט אויסגעקליבן דורכן פרעזידענט פון ישראל, נאכדעם וואס ער האט זיך מייעץ געווען מיט די פארשידענע פארטייען אינעם פארלאמענט. דער פרעמיער מיניסטער מוז פארשטעלן זיין רעגירונג אין פארלאמענט פאר זייער הסכמה.
*
בנימין יהודה לייב בערנשטיין
הרב בנימין יהודה לייב בערנשטיין (בערך ה'תקצ"ט, 1839 - ב' שבט ה'תרס"ה, 8טן יאנואר 1905) איז געווען דער ערשטער ראש ישיבה פון דער חיי עולם ישיבה אין ירושלים.
לעבנסגעשיכטע
הרב בנימין יהודה לייב איז געבוירן געווארן צו זיין פאטער רבי פישל פון אומאן, א זון פון רבי יוסף יהודה לייב פון באלטא, וואס איז געווען א תלמיד פונעם מעזריטשער מגיד, און זיין מוטער אסתר מלכה. רבי פישל האט עולה געווען קיין ארץ ישראל צוליב א ברכה וואס ער האט באקומען פון זיין רבי'ן רבי משה צבי גוטערמאן פון סאווראן אז ער וועט זוכה זיין צו האבן קינדער. רבי פישל האט זיך באזעצט אין צפת, וואו ער האט אויפגעשטעלט א גרויסן הכנסת אורחים הויף. נאך א קורצער צייט איז געבוירן געווארן זיין זון, וועמען ער האט געגעבן א נאמען בנימין נאך זיין שווער, רבי בנימין פינסקער, און יהודה לייב נאך זיין פאטער. דער סנדק ביים ברית איז געווען רבי אברהם דוב אויערבאך פון אוורוטש.
קאַטעגאָריע:רבנים אין ירושלים קאַטעגאָריע:חסידישע ראשי ישיבות קאַטעגאָריע:ראשי ישיבות אין ארץ ישראל
פריינט (סעריע)
די סעריע איז געווען באזירט אויף סיטואציע קאמעדיע, ווי זעקס פריינט וואס וואוינען אין מאנהעטן ניו יארק וואוינען צוזאמען, וואס יעדער האט זיין פעקל מיט צרות. די פראדוצירער פון די סעריע ווערנער ברודער, פלעגט עס אויפשפילן ביים פילמען די קאפיטלעך, פאר ביישויער וואס זענן געווען אנוועזנד אין זאל, אין קאליפארניע. אויפן טעלעוויזיע איז "פריינט" געווען טראנסמיטירט, יעדע דאנערשטיק נאכט.
"דזשעניפער עניסטאן", האט געשפילט די כאראקטער פון "ריטשל גרין", זי איז פארטון אין די מאדע, האט געארבעט אין פארשידענע ערטער און געבוירן א קינד אין די 10 פעריאדן פון די פילם.
"קארטני קוקס" שפילט די כאראקטער פון "מאניקע געלער", זי איז די "מאמע" פון די גרופע, וואס איז איר ארבעט איז דורכאויס די סעריע, א שעף (קעכערין} אין פארשידענע רעסטאָראַנטן.
"ליסע קאדרא" שפילט אין די סעריע, די כאראקטער פון "פיבי באפע", איר פאך איז איינע וואס מאכט מאסאזשן פאר מענטשן, און איז א מוזיקאלישע. איר אויפפירעכץ איז גאר א מאדנער, נעסטי און טאף, און זי שוועבט אין אנדערע ספערן.
"מאט לע בלענק" שפילט די כאראקטער פון "דזשואי טריביאני", אן אקטיאר, און איינער וואס ווערט משוגע פאר עסן. ער ווערט באוואוסט נאכן שפילן אין אפערע, ער לויפט נאך "קליידער", און ער האט עטליכע פריינדינס דורכאויס די פעריאדן, אין איינע פון זיי ווערט ער פארליבט אין "ריטשל".
"מעטהיו פעררי" שפילט אלס "טשענדלער מעיאריעל בינג", וואס זיין ארבעט איז א סטאטיסטיקער, און אינפארמאציע אפשאצונג. ער ציהט זיך קיין טאלסא, אקלעהאמא צוליב זיין ארבעט און דאן פארלאזט ער זיין ארבעט אין ניינטע פעריאד. ער האט געארבעט אלס א געדאנק אויפקומער (קאפירייטער) אין א רעקלאמע געשעפט, ער איז דער קאמיקער, וואס מאכט בייסיגע און סארקאסטישע וויצן אויף די אנדערע.
דייוויד שווימער שפילט אלס "ראס געלער", איז א פארשער פון די שטיין עפאכע, און ארבעט אין א מוזיי, פאר פרע-היסטארישע היסטאריע, שפעטער אלס לעקטאר אין ניו יארק אוניווערסיטעט, פאר שטיין עפאכע. דורכאויס די סעריע, האט ער דריי מאל געהייראט פרויען, וואס האבן זיך אלעמאל געענדיגט שלעכט, און דעריבער ווערט ער צו שפאט ביי זיינע פריינט, און טיילמאל לאכט ער זיך אליינס אפ. ער האט אויך באציאונגען מיט ריטשל, וואס זי האט א קינד פון אים. ער איז אויך דער ברודער פון מאניקע אין די סעריע.
קאַטעגאָריע:טי ווי סעריעס
ראגבי פוטבאל
ראַגבי פֿוטבאל איז א ספארט צווישן צוויי גרופעס וואס מען שפילט מיט א אוואַלן באל (מאטעמאטיש—ווי א שפיציקער ספערויד). די עיקר לענדער וואו מען שפילט ראגבי זענען דאס פאראייניגטע קעניגרייך, אויסטראליע, ניי זילאנד, אירלאנד, איטאליע, פראנקרייך, דרום אפריקע, ארגענטינע, יאפאן, די פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע און קאנאדע. מען שפילט ראגבי אויף א פעלד וואס אין די ביידע עקן איז א טויער וואס זעט אויס ווי H.
זענען פאראן צוויי אופנים פון ראגבי: ראגבי יוניאן, מיט 15 מענטשן אין א גרופע, און ראגבי ליג, מיט 13 מענטשן אין א גרופע. ראגבי יוניאן האלט א וועלט פארמעסט יעדע פיר יאר.
דער נאמען פונעם ספארט נעמט זיך פון ראגבי שולע אין ענגלאנד.
קאַטעגאָריע:ספארט
רמלה באן סטאנציע
רַמלה באַן סטאַנציע איז א ישראל באנען סטאנציע אויף די נהריה - באר שבע און הרצליה - בית שמש ליניעס וואס באדינט די שטאט רמלה, ישראל. מ׳האט געעפנט די סטאנציע דעם 13טן אפריל 2003.
היסטאריע
די רמלה באן סטאנציע איז געבויט געווארן צוערשט דורך די טערקן אין 1891 אויף דער אייזנבאן ליניע פון יפו קיין ירושלים.
באדינונג
באר שבע - נהריה ליניע
בית שמש - נתנינ ליניע
תל"ם
250px|קליין|משה בוגי יעלון 2019 די תל"ם פארטיי (אָפיציעלער נאָמען: תל"ם - תנועה לאומית ממלכתית בהנהגת משה (בוגי) יעלון) איז א ישראלישע פארטיי געגרינדעט דורך שטאב טשיף און געוועזענער פארטיידיגונגס מיניסטער משה יעלון. און עס איז אַ צוקונפֿט אויף אַ שלאָס רשימה גערופן כחול לבן, געפירט דורך בעני גאנץ און יש עתיד פון יאיר לאפיד.
שמואל צבי דאנציגער
רבי שמואל צבי דאנציגער (ה'תרפ"ט - כ"ט תשרי ה'תרצ"ג) איז געווען דער דריטער רבי אין דער אלעקסאנדער דינאסטיע, ער האט געדינט אלס רבי צווישן די יארן תר"ע - תרפ"ד.
לעבענסגעשיכטע
ער איז געבוירן אין דער שטעטל טורטשין אין וואהלין (היינט אוקראינע) צו זיין פאטער רבי יחיאל דאנציגער, דער אלטער רבי פון אלעקסאנדער, וועלכער האט ערפילט דאס ארט פון רבי דוב בעריש פון ביאלע וואס האט ערפילט די ארט פון רבי מנחם מענדל פון ווארקא און רבי יצחק פון ווארקא.
נאכן פטירה פון זיין ברודער רבי ירחמיאל ישראל יצחק דאנציגער אין יאר תרפ"ט אן איבערלאזן קינדער, איז ער געקרוינט געווארן צו ערזעצן זיין ברודער'ס ארט אלס רבי דורך די חסידים.
ביז זײן הכתרה אלס רבי האט ער אלס פרובירט צו באהאלטן זײנע מעשים, אבער נאכדעם װאס ער האט אנגעהויבן דינען אלס רבי, האבן זיך טויזנטער אנגעהויבן ווייקן אונטער זײן שאטן. ער איז געווען כאַראַקטעריזירט מיט א רחמנותדיגע פירערשאַפט, ער איז געווען באַקאַנט מיט זיין גרויס אהבת ישראל און אין זיין א גרויסער עניו, זיינע תפילות זענען געווען פול מיט הרגש באגלייט מיט מיט וויינערייען און תחנונים, און צענדליגער טויזנטער אלעקסאנדער חסידים, וועלכע זענען געווען צעשפרייט איבער גאַנץ פוילן, האָבן אָנגענומען זיין פירערשאַפט. ער האט געגרינדעט אין אלעקסאנדער (אלעקסאנדראוו אין איר פוילישן נאמען) די גרויסער ישיבה "בית ישראל" (אויפן נאמען פון זיין ברודער). די דאזיגע ישיבה איז געווען די ערשטע אין די לאנגע נעץ פון ישיבות, וועלכע זענען געעפענט געווארן נאך זיין פטירה דורך זיין זון, דער עקידת יצחק, איבער גאנץ פוילן. דער גרינדונג פון א ישיבה פאר בחורים איז דעמאלט געווען א חידוש, און ביז דעמאלט איז געווען איינגעפירט אין פוילן אז די בחורים לערנען אין די שטיבלעך.
אנדערש ווי זיין ברודער און פאטער האט ער נישט געדינט אויפן רבנות פאסטן אין שטאט אלעקסאנדער נאר געשטעלט זיין איידעם צו איבערנעמען דעם פאסטן.
ער איז נפטר געווארן דינסטאג, כ"ט תשרי ה'תרפ"ד, און צומארגנס איז ער באערדיגט געווארן אין שטעטל אלכסנדר נעבן זיין פאטער און ברודער.
זיינע דברי תורה זענען געדרוקט געווארן אינעם ספר "תפארת שמואל" אויף די פרשיות און ימים טובים. דאָס ספר איז צונויפגעשטעלט געוואָרן פֿון די מאמרים, וואָס זענען געזאגט געווארן ביי זיין טיש שבת ביינאכט און ביי סעודה שלישית.
אגודת ישראל
ביים אנהויב פון דער גרינדונג פון אגודת ישראל אין יאר תרע"ב האט דער תפארת שמואל אונטערגעשריבן מיט דער אגודה, אבער קורץ דערנאך, נאכן מיטהאלטן ווי אזוי עס האט זיך אויסגעשטעלט, איז ער ארויס שארף דערקעגן. דורכאויס די יארן איז געקומען גאר שטארקע דרוק פון אסאך מאכטפולע פערזענליכקייטן אז אלעקסאנדער זאל אריינקומען אין דער אגודה, אבער מיט דעם אלעם האט ער דאס קאטאגאריש אפגעווארפן און קיינמאל נישט אריין אין דער אגודה. די אלעקסאנדער הויף איז דאן געווען די פאנטרעגער פון פרומקייט און קנאות איבער גאנץ פוילן, שטייענדיג ווייט פון פאליטיק.
זײן פאמיליע
שמואל_צבי_דאנציגער קאַטעגאָריע:פוילישע אדמורי"ם
די שפילקע
די שפּילקע איז א 2013 פּראָפעסיאָנאַלער יודיש שפראכיגע קאנאדישער דראמאטישער פילם וועלכער האט באקומען זייער א פּאזיטיהוון אפקלאנג, געשריבן און רעזשיסיהרט דורך נעמי דזשעי.
עס איז געשפיהלט אין כלל שפראך.
געשיכטע
א ליעבע וואס שפיהלט זיך אָפּ בשעת די צווייטע וועלט מלחמה.
וועב-לינקען
קאטעגאריע:2013 פילמען קאַטעגאָריע:יידיש-שפראך פילמען קאַטעגאָריע:דראמאטישע פילמען קאטעגאריע:ליבע קאטעגאריע:קאנאדישע פילמען קאַטעגאָריע:צווייטע וועלט-מלחמה פילמען
ערבוס A380
קליין|אַן A380-800 פון [[עמירעטס (לופטליניע)|עמירעטס, דער גרעסטער אָפּעראַטאָר פונעם A380]] דער ערבוס A380 (ענגליש: Airbus A380, אויך באקאנט מיטן נאמען "סופּער-דזשאַמבאָ דזשעט") איז א פיר-מאטאר טאפל-דעקער עראפלאן פאבריצירט דורך ערבוס. ער איז דער וועלט'ס גרעסטער פאסאזשירן עראפלאן; גרעסער ווי דער באואינג 747 דזשאַמבאָ דזשעט, אבער נישט דער גרעסטער עראפלאן אין דער וועלט; דער אַנטאָנאָוו אַן-225 סופער פראכטער איז דער גרעסטער.
דער ערבוס A380 קען טראגן סך הכל 850 פאסאזשירן (נאר געוויינטלעך טראגט בערך 525), און זיין וואג איז העכער 550 טאן. ער האט פיר ראלס-רויס Trent 900 מאטארן אדער דריי Engine Alliance GP7000 מאטארן.
וועבלינקען
קאטעגאריע:עראפלאנען
מאנטשעסטער פיקאדילי סטאנציע
מאַנטשעסטער פּיקאַדילי סטאַנציע איז די הויפּט באַן סטאַנציע פון מאַנטשעסטער, ענגלאַנד. זי באדינט צווישנשטעט רוטעס קיין לאָנדאָן יוסטאָן, בירמינגהאַם ניו סטריט, דרום וויילז און דעם דרום ברעג פון ענגלאַנד, עדינבורג און גלאַסגוי צענטראַל אין סקאָטלאַנד, און רוטעס איבער צפוןנדיקן ענגלאַנד. זי איז איינע פון 18 בריטישע באַן סטאנציעס פארוואלטעט דורך די נעצווערק באן, און איז די גרעסטע און באשעפטיקסטע פון די פינף שטאָט־צענטער באַן סטאנציעס אין צענטראַל מאַנטשעסטער/ סאַלפאָרד. די אנדערע זענען מאַנטשעסטער וויקטאָריע, סאַלפאָרד צענטראַל, דינסגאייט און מאַנטשעסטער אָקספֿאָרד ראד.
פיקאדיליע איז די באשעפטיקסטע סטאַנציע אין ענגלאַנד אינדרויסן פון לאָנדאָן פֿאַר פּאַסאַזשיר באניץ. לויט אַן אומאָפּהענגיקן אויספרעג אין 2007, האט מאנטשעסטער פיקאדילי דעם העכסטן קונדן צופֿרידנקייט פון אלע סטאַנציעס אינעם פאראייניגטן קעניגרייך, מיט 92% פון פּאַסאַזשירן צופֿרידן מיט דער סטאַנציע; דער נאציאנאלער דורכשניט איז געווען 60%.
די סטאנציע האט געעפנט דעם 8טן מיי 1842.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין ענגלאנד קאַטעגאָריע:מאנטשעסטער
קול העולם
קול העולם (ענגליש: Kol Haolam) איז א האטליין אויף די ענגלישע שפראך פאר פרומע אידן.
די אונטערוויוס און אנאליזן ווערן געגעבן דורך ארי קליין א הייסער ציוניסט, און די מוזיק ווערט צוגעשטעלט דורך גל-פז.
רבי עקיבא
שמאל|thumb|250px|רבי עקיבא'ס קבר אין טבריה התנא רבי עקיבא בן יוסף הי"ד איז געווען א תנא וואס ווערט דערמאנט דריי הונדערט פינף און דרייסיג מאל אין משניות.