cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ארנאלד שווארצענעגער
וואס עס איז שרעקליך קאמיש אז שווארצענעגער האט נאר געוואונען א דאנק זיין שטארקן קאמפיין צו איבערדרייען די שטאט אויף רעכטס און אזוי איר ארויספירן פונעם פלאנטער אבער ווען עס איז געקומען צו די ערשטע רונדע וואלן האט ער זיך דערזעהן אז די וויילער ווילן באמת יא נאר לינקע אנשויאונגען, האט ער זיך איבערגעדרייט דאס היטל און דערקלערט אז מען קען אויך זיין א לינקער אפילו מען איז א רעפובליקאנער און אפילו א קאנסערוואטיווער, און ממילא האלט די שטאט דארטן ווי זי האט געהאלטן בעפאר איהם, הארט פארן דערקלערן טשעפטער 11 און ביים שוועל פון צוזאמען בראך, איי פארוואס האט מען איהם אויפגעטוישט מיט גרעי דעוויס, נו א קשיא אויף די קאליפארניער אקטיארן.
זיין שטוינענדער זיג ווערט צוגעשריבן צו זיין פאפולאריטעט אלס אן אקטיאר וואס ווי באקאנט איז קאליפארניע די הויפט שטאט פון אקטיארן, און ווי עס האט זיך טאקע שפעטער ארויסגעשטעלט אז וואס ער האט געוואלט טון אנדערש פון זיין פארגייער האט זיך נישט גוט אפגערופן און ער האט שטענדיג געמוזט פירן די זעלבע אגענדע, כאטש ווען ער איז געלאפן קעגן איהם האט ער קאמפיינט ארויסצוזען דעם שטאט פון באנקראט צושטאנד, און עס האט אויסגעזעהן אז צוליב דעם האט ער געוואונען דעם פארמעסט, האט אבער די פאר יאר אין אמט געוויזן אז דוקא דאס איז וואס די קאליפארניער איינוואוינער ווילן נישט, און זיי גלייכן איהם נאר צוליב זיין אקטיאר'שאפט וואס ברענגט איהם נאנטער צו די מענטשן.
ער איז אזא פאפולערער פיגור, אז די רעפובליקאנער האבן אים געגעבן גרויס כבוד און יאר 2004 ביי די רעפוליקאנער קאנווענשאן אין מאנהעטן, ניו יארק, אין דעם מעדיסאן סקווער גארדן זאל.
אבער ווי ערווענט זינט דאן האט ער כדאי צו געוואונען די קאליפארניער הערצער און וואלן זיך שארף געדרייט אויף לינקס אזוי אז די רעפובליקאנער וועלכע זייער עיקר באזע זענען די רעכטע עלעמענטן אידענטיפיצירן זיך שוין נישט אזוי שטארק מיט אים אויס מורא פאר א צוריק קלאנג פון דער רעכטער זייט, כאטש אין קאליפארניע, און אזוי אויך איבער גאנץ אמעריקע איז ער נאך זייער שטארק פאפולער.
קאטעגאריע:אמעריקאנער גובערנאטארן קאטעגאריע:אקטיארן קאטעגאריע:קאליפארניע
משה רובאשקין
left left|thumb|250px|היסטארישע מיטונג שלום צו מאכן צווישן קריגערישע רבנים תיכף נאך זיין ערוויילונג אין יושב ראש אמטירונג left|thumb|250px|ר' משה שעפט קורץ לעבעדיגע נחת פון צייטווייליגער שלום אפמאך
ר' משה רובאשקין איז געווען דער ערוויילטער יושב ראש פון דער יידישער קהילה ראט אין קרוין הייטס פון תשס"ה ביז תשס"ט.
ער איז א זון פון ר' אהרן רובאשקין פון רובשאקין פלייש.
ער איז געזעצן אין תפיסה פאר אומערליך ביזנעס האנדעל, פאלטשע טשעקס און טעקס פארהוילונג.
צום סוף ווי עס האלט היינט איז ער געווארן צוקריגט מיט הרב שוויי און איז אין גוטן מיט הרב אזדאבא.
ער האט פארופן וואלן פאר נייע רבנים צום קרוין הייטס בית דין, אכט הונדערט אידן האבן געשטימט צוצילייגן נאך דריי רבנים צום ארטיגן קרוין היייטס בית דין. די וויילער האבן אין דעם געזען א פאזיטיוון שליכטונג וואס וועט אריינברענגען פרישע כוחות פאר די רבנים אין שטאט אינערהאלב די מסגרת פון א עטעבאלירטער בית דין וואס וועט אינפאסירן תורה'דיגע געזעצן אויף דעם עולם דארטן וואס איז זייער אפפגעשוואכט אין אידישקייט ספעציעל די איגענט, וואס ווערט קאלט פון דעם כל הישר בעיניו יעשה.
די קעגענער אבער טענה'ען אז מדארף זיך אנעמען פארן כבוד פון דעם גדול בתורה רב שוויי, וואס די גאנצע וואלן איז געווען צו נייטראליזירן זיין כוח אין בית דין לטובת רב אזדאבא מיט נאך 3 רבנים. און זיי האבן בויקאטירט און באקעמפט די וואלן. טענהדיג אזז דאס איז געפעלטשט.
די מחלוקת ארום דעם האט זיך וויייטער צופלאמט ווען א טייל פון די פאליטיקער וואס ארבייטן מיט די קהילהה פארטרעטערשאפט זענעען אין קקארטט און געשלעגן מיט הענט האט שוין ארעסטיירט ר' משה רובאשקין וואס איז נאך אפ פראבעיששאן פון זיין ביזזנעס ארעסט.
וועבלינק
קאַטעגאָריע:ראשי הקהילה קאַטעגאָריע:קרוין הייטס קאַטעגאָריע:עסקנים קאַטעגאָריע:ליובאוויטשער חסידים קאַטעגאָריע:יידישע ביזנעסלייט
נדה
מיינט איר מסכת נדה?
נדה איז די מאנאטלעכע צייט וואס עס רינט בלוט פון א פרוי.
די בלוט רינט צוליב די נאטורליכע טוישינגען וואס געשעען אין דער רעפראדוקציע סיסטעם פון א נקבה.
איבערזיכט
דורכאויס א נארמאלע מאנאט פון א פרוי בויעט איר קעפער אויף א הויכע מאס אסטרעג'ין (א הארמאן) וואס בויעט אויף א דיקע שיכט אויף די רחם פון די פרוי.
ווען די אסטראג'ין איז ביי די העכסטע מאס, דאן פרודאצירט די קערפער עסטראדיאל (אן אנדער הארמאן) און גלייך נאכדעם טוען די אייערשטאקן (דאס איז די זעלבע ווי די אייער ביי א מאן) פראדוצירן די אייער.
די איי פאלט דערנאך אריין אין דעם טראכט פון דער פרוי, גלייך אין דער זעלבער צייט ווערט די שיכט אין דעם רחם זייער גוט אויפגעבויעט אויף אריינפלאנצען אין זיך די אייער אויב די אייער ווערט איינגעפלאנצט דורך א זכר׳ס זרע. אזוי אז אויב די פרוי שוואנגערט זאל עס קענען געהעריג וואקסן צו א געזונט קינד.
אויב שוואנגערט זי נישט דאן ווארפט די רחם ארויס די שיכט, און דאס איז וואס מיר זען אלס בלוט. און דאן הייסט די פרוי א נדה.
דאס אלעס ווערט קאנטראלירט דורך הארמאנען אין דער סיסטעם פון דער פרוי׳ס קערפער.
די דורכשניטליכע צייט וואס דאס אלס נעמט פאר א פרוי איז בערך 28 טעג און מער.
מען קען צוטיילען די פרויס נאטורליכע מאנאט אין פיט טיילן:
בלוטען
דאס איז ווען עס פאנגט אהן בלוטען פון די פרוי, און געשעהט צוליב דעם וואס די רחם ווארפט ארויס די שיכט פון זיך, אריינגעמישט אין די בלוט איז אסאך מאהל אויך דא טיילען פון די פרויס קערפער אויסגעמישט, עס קוקט אויס ווי דיקע שטיקער. דאס האלט פאר 3 ביז 5 טעג, אבער קען נעמען פון 2 ביז 7 טעג.
די אויפבוי פון די אייער
דערנאך קומט ווען די אייערשטאקן גרייטן אהן די אייער פאר די גוף, דאס געשעהט דורך קאמפליצירטע הארמאנען וואס געפינען זיך און זענען אקטיוו אין א פרויס קערפער. דורך די צייט ווערט אויך אנגעגרייט דורך די קערפער די הארמאנען וואס בויען אויף די שיכט אין די רחם.
אוואולאציע
בערך צום 12טן טאג פאלט איין איי ארויס פון איינעם פון די אייערשטאקן, וועלכע פון די אייערשטאקן דאס איז א זאך וואס איז נישט באקאנט, וויבאלד עס איז אן קיין סדר. די איי פאלט אריין אין די פילויפיאן טובס. און ווארט דארט צו ווערן באפרוכפערט דורך דער זרע פון א מאן. דאס איז אזוי פאר בערך 48 שטונדע. א שליימיגע געפליסעכטץ ווערט דאן באמערקט אין די סערוויקס פון א פרוי, דאס איז דארט כדי צו אויפנעמען די זרע.
פאר אסאך פרויען איז דא א קליינע ווייטאג ווען אוואולאציע געשעט, דאס ווערט אנגערופען אין דייטש מיטעלשמערץ און האלט אהן פאר בערך 7 שטונדע.
די אויפבוי פון די רחם
די קערפער פון די פרוי וועט פאר די קומענדיגע 2 וואכן פראדוצירען הארמאנען וואס וועלן אויפבויען א שיכט אין די רחם פון די פרוי כדי אנצוגרייטען פאר די מעגליכע פארטילייזד אייער ווי ס'זאל זיך איינפלאנצען. די איי נעמט בערך 6 ביז 12 טעג זיך איינפלאנצען אין די רחם. און אויב ס'איז פערטילייזד וועט דאס לאזן וויסען פאר די קערפער דורך די הארמאנען. און דאן וועט די קערפער אויפבויען די איי אין די רחם. אויב ס'איז נישט פערטילייזד דאן ווארפט דאס די קערפער ארויס צוזאמען מיט די שיכט וואס האט זיך אויפגעבויעט.
די ווייען
דורך די צייט פון די בלוטען קען די פרוי שפירען ווייטאגן אין איר בויך.
ווי אזוי ווערט מען א נדה?
א פרוי ווערט א נדה ווען א פרוי זעט בלוט וואס קומט פון איר רחם ווייל זי האט איר מאנאטליכן סדר, אדער ווייל זי פלעקט פון איר רחם, אדער פאר אנדערע סיבות. אויב קומט סתם בלוט נישט ווען עס איז איר צייט הייסט זי אויך א נדה אויב עס קוקט אויס אז עס קומט פון רחם און נישט פון ערגעץ אנדערש, אויב למשל האט זי א שניט אויף איר פינגער און זי טרעפט בלוט און זי ווייסט נישט אז עס איז פון איר רחם מוז נישט זיין אז זי זאל זיין א נדה, און דארף אויסגעפונען דורך פרעגן א רב אדער דיין.
זיך רייניגען
א פרוי קען זיך רייניגען דורך דעם וואס זי ווארט 11 טעג לויט די ספרדים און 12 לויט אשכנזים, און גייט דאן אין א מקוה.
ווי אזוי מען רייניגט זיך
די ערשטע 5 טעג דארף זי ווארטן אפילו אויב סרינט שוין נישט קיין בלוט. דערנאך דארף אדורך גיין 7 גאנצע טעג וואס זי איז ריין אן קיין טראפ בלוט.
דער טאג וואס זי הייבט אן זען בלוט ווערט גערעכנט פאר די ערשטע טאג. זי ציילט פון דאן די 5 טעג, פארנאכטס פאר די 6טע טאג קוקט זי זיך דורך אויב זי האט בלוט אדער נישט, אויב נישט דאן פאנגט זי אהן ציילן 7 טעג.
איידער די 5 טעג ענדיגן זיך וואשט זי זיך גוט ארום ארויס צו נעמען אלע בלוט וואס איז איבערגעבליבן, דערנאך (בערך א האלבע שעה נאכדעם) קוקט זי זיך דורך מיט א שמאטע.
דורך יעדן איינעם פון די 7 טעג קוקט זי זיך דורך נאכאמאל צוויי מאל יעדען טאג, איינמאל אינדערפרי און איינמאל פארנאכט. דאס הייסט די שבעה נקיים 7 ריינע טעג.
א טאג און א נאכט פאר די אלע זאכן ווערט גערעכנט פון זון אינטערגאנג ביז זון אויפגאנג פאר נאכט, און פון זון אויפגאנג ביז זון אונטערגאנג פאר טאג.
א גאנצע טאג איז איינס וואס האט אין זיך א נאכט מיט א טאג און די נאכט פאר די טאג.
זיך דורכקוקען מיט א שמאטע
אין די אלע צייטען וואס א פרוי דארף זיך דורכקוקען פאר בלוט (דאס הייסט זי דארף מאכן א בדיקה), טוט זי דאס דורך נעמען א קליינע ווייסע שמאטע פון בערך 3 פינגער אויף 3 פינגער, זי דרייט די שמאטע ארום איר ערשטע פינגער און שטיפט דאס אריין אין איהר צו דאן דרייט זי דאס ארום זיכער צו מאכן אז די שמאטע רירט אהן די ווענט פון אינעווייניג פון איר קערפער און נעמט דאס ארויס, אויב איז עס נישט ווייס דאן נעמט זי דאס צו א רב אדער דיין ער זאל זאגן אויב סאיז בלוט אדער נישט.
פאר די נאכט פון די ערשטע פון די 7 טעג קומען ניצט זי א שמאטע וואס זי לאזט אינעווייניג פון זון אינערגאנג ביז ווען נאכט פאלט צו. דאס הייסט א הפסק טהרה.
ווערן ריין
א פרוי ווערט ריין (טהור) דורך דעם וואס זיי טינקט זיך אין א מקוה. די נאכט צו די 8טע טאג נאך די שבעה נקיים גייט זי אין מקוה, פאר זי גייט אין מקוה מאכט זי זיכער אז זי האט נישט קיין חציצה, חציצה הייסט אז גארנישט טאר נישט זיין אויף איר קערפער אפילו קיין שמוץ אדער לאנגע נעגל. זי טוט דאס דורך זיך ווייקען אין א וואנע און שערן די נעגל און איבריגע האר. אויך דארף זי פיצען די ציין, פוצן די אויערן, און קעמען די האר.
קאַטעגאָריע:מצוות און מנהגים קאַטעגאָריע:פרויען קאַטעגאָריע:טומאה וטהרה
קאסמאלאגיע
קאסמאלאגיע (אין גריכיש:κοσμολογία "קאסמא" - קאסמאס אוניווערס, "לאגיא" - לאגיק) איז די וויסנשאפט פון קאסמאס, עס איז א צווייגל פון אסטראנאמיע, און איז געווארן אנערקענט ווי א זעלבסטשטענדיקע חכמה פאר זיך ערשט אין צוואנציגסטן יארהונדערט נאכן איינשטיינס טעאריע פון צייט און פלאץ.
*
דראמא
דראמא איז אַ ליטערארישע זשאנער וואָס איר אויסדרוק איז דורך אקטיארן. ווי צום ביישפיל: פארשטעלונגען, פילמען אדער טעלעוויזיע. דאָס וואָרט "דראַמאַ" שטאמט פון גריכיש וואס באדייט "טאן".
דער אויסדרוק פון דראמא איז די באציונג צווישן מענטשן. א דראמאטישע סצענע אין א שפיל אדער פילם, אדער אין רעאליטעט, ווען עס פאסירט א דראמאטישע ערשיינונג.
* קאטעגאריע: פילם קאטעגאריע:קונסט
מייקל מעדוועד
thumb|left|מייקל מעדוועד ר' מייקל מעדוועד איז א פרומער בעל תשובה סינדיקירטער טאלק שוי האוסט דורכאויס צענדליגע ראדיא סטאנציעס איבער אמעריקע.
ער איז א פילם קריטיקער און מחבר פון א סך ביכער. זיין רבי וואס האט אים צוריקגעקערט צו אידישקייט איז ר' דניאל לאפין.
יהושע רובין
קינדער
קאַטעגאָריע:באבוב קאַטעגאָריע:אמעריקאנער רבנים
שבועה
א שבועה איז א פיסיכיאלאגישער איבערטרייבונג אז מען זאגט ארויס גאר א שטארקע הייליגער באגריף וואס מען טרויערט זיך נישט ארויסצוזאגן פון מויל סתם אזוי ווייל עס וועקט אויף גאר העכערע געפילן.
רוב מאל נוצט מען דאס ביי א געבעט אדער ביי א צוזאג.
אין רעגירונג פאזיציעס שווערט מען אויף א בייבל אז מען גייט דינען געטריי די איינוואונער.
לעצטענס איז געווען איין קאנגרעסמאן וואס האט געשוואורן צום קאראן ווייל ער איז א מוסולמענער.
אויך אין געריכט שווערט מען אויף א בייבל אז מען גייט עדות זאגן בלויז דעם אמת.
אידישקייט
עס איז אסור אויף א פארעם ארויסזאגן ג-ט'ס נאמען אלס עדות ביי א צוזאג אין ביזנעס אדער סיי וואסארא אנדערע צוזאג ווייל די הלכה לאזט נישט זיין אזוי פריינטליך צו ג-ט, ארויסצוזאגן זיין נאמען פאר פריוואטע צוועקן.
קאטעגאריע:אויסדרוקן
געאמעטריע
קליין|250px|טאבעלע פון [[ציקלאפעדיע פון יאר ה'תפ"ט ; 1728]]געאמעטריע (פון ; געא- "ערד", -מעטראן "מעסטן") איז אן אפטיילונג פון מאטעמאטיק וואס פארנעמט זיך מיט פראגעס פון פארעם, גרייס, פארהעלטענישע פאזיציע פון פיגורן און די איינגשאפטן פון רוימען.
געאמעטריע באהאנדלט פארמען (ווי קוואדראטן, דרייעקן און קרייזן) און פונדאמענטאלע סטרוקטורן ווי פונקטן, ליניעס - גלייכע און קרומע, און פלאכער פלאץ.
אין געאמעטריע טוט מען באווייזן פראפאזיציעס ניצנדיק טעארעמען, ווי למשל די קאנגרוענץ געזעצן.
געאמעטריע איז פון די עלצטע צווייגן פון מאטעמאטיק. זי האט אנגעהויבן אנטוויקלען אין מזרח אזיע און אוראלט עגיפטן.
היסטאריע
די ערשטע באריכטן וועגן געאמעטריע טרעפֿט מען אין אוראלטע מעסאפאטאמיע און עגיפטן אין דעם 2טן יארהונדערט פֿאר דער ציווילער. אין דעם אנהייב איז געאמעטריע געווען א זאמלונג פֿון אויסגעפֿונענע פרינציפן וועגן, לענג, ווינקלען, שטחים און פֿארנעמען, וואס מען האט אנטוויקלט פֿאר פראקטישע צוועקן אין ערדמעסטונג, קאנסטרוקציע און אסטראנאמיע. די ערשטע טעקסטן וועגן געאמעטריע זענען די עגיפטישע רינד פאפירוס (2000–1800 פֿדצ״ר) און מאסקווע־פאפירוס (בערך 1890 פֿדצ״ר), און די באבילאנישע ליימענע טאָוולען ווי פלימפטאן 322 (1900 פֿדצ״ר). צום ביישפיל, דער מאסקווע־פאפירוס גיט א פֿארמל צו רעכענען דעם פֿארנעם פון אן אפגעהאקטן פיראמיד. שפעטערע ליימענע טאוולען (350–50 פֿדצ״ר) ווייזן אז באבילאנישע אסטראנאמען האבן אויסגעפֿירט טראפעזויד־פראצעדורן צו רעכענען די ארט און מהלך פון יופיטער. די דאָזיקע געאמעטרישע פראצעדורן האבן געפֿעדערט די אקספֿארדער רעכענער, כולל דעם דורכשניט גיך טעארעם, מיט 14 יאָרהונדערטער. אין דרום עגיפטן האבן די אוראלטע נובער געגרינדעט א סיסטעם פון געאמעטריע איינשליסנדיג פֿריערדיגע זון-זייגערס.
אין דעם 7טן יארהונדערט פֿדצ״ר האט דער גריכישער מאַטעמאַטיקער טאַלעס פֿון מילעטוס געניצט געאמעטריע צו לייזן פראבלעמען ווי למשל רעכענען די הייך פון די פיראמידן און די ווייט פֿון שיפֿן פֿונעם ברעג ים. מען זאָגט אויף אים אַז ער איז געווען דער ערשטער וואס האט געניצט א דעדוקטיוון געדאַנקען־גאַנג אָפגעוואנדן צו געאמעטריע, ווען ער האט אַרויסגעפֿירט פֿיר קאראלאַרן צו טאַלעס׳נס טעארעם. פיטאַגאראַס האט געגרינדעט די פיטאַגארישע שולע, וואָס ווערט גערעכנט צו ברענגען דעם ערשטן באַווייז פֿון פיטאַגאראַס׳נס טעארעם, וואָס האט אבער א לאַנגע היסטאריע.
איידאקסאס פון קנידאס (408–בערך 355 פֿדצ״ר) האט אנטוויקלט דעם מעטאד פון אויסשעפונג, מיט וואס מען קען רעכענען דעם שטח און פארנעם פון בייגעוודעקע פֿארעמען. אומגעפער אין 300 פֿדצ״ר, איז געאמעטריע רעוואלוציאנירט דורך אויקלידוס, וועמענ׳ס עלעמענטן, ברייט געהאלטן דאס מערסט דערפֿאלגרייכע און באאיינפלוסלעכע לערנבוך פון אלע צייטן, האט איינגעפירט מאטעמאטישע שטרענגקייט דורך דעם אַקסיאמען־מעטאד, און איז דער פֿריסטער ביישפיל פון דעם פֿארמאט וואס מען ניצט ביזן היינטיגן טאג אין מאטעמאטיק, מיט דעפֿיניצע, אַקסיאם, טעארעם און באַווייז.
באגריפן אין געאמעטריע
די פֿאלגנדע זענען פֿון וויכטיקסטע באגריפֿן אין געאמעטריע.
אקסיאמען
אויקלידוס נעמט אן אבסטראקטן צוגאנג צו געאמעטריע אין זיין בוך עלעמענטן, איינע פון די מערסט באאיינפלוסלעכע ביכער געשריבן אין דער היסטאריע. אויקלידוס האט איינגעפֿירט געוויסע אקסיאמען וואס דריקן אויס ערשטיקע אדער קלאר־אמתע אייגנשאפֿטן פון פונקטן, גראָדן און אייבערפֿלאַכן. ער האט ממשיך געווען שטרענג אָפלערנען אַנדערע אייגנשאַפֿטן דורך א מאַטעמאַטישן געדאַנקען־גאַנג. די כאַראַקטעריסטישע אייגנשאַפט פון אויקלידוסנ׳ס צוגאַנג צו געאמעטריע איז געווען זיין שטרענגקייט, און אט דאָס ווערט גערופֿן היינט אַקסיאמאַטישע אדער סינטעטישע געאמעטריע. ביים אנהייב פונעם 19טן יארהונדערט האט די ערפֿינדונג פון נישט-אויקלידישע געאמעטריעס דורך ניקאליי איוואַנאוויטש לאבאַטשעווסקי  (1792–1856), יאַנאש באליאַי (1802–1860), קארל פרידריך גאוס (1777–1855) און אנדערע געברענגט צו א ווידערבליען פון אינטערעס אין דעם דאזיקן דיסציפלין און, אין דעם 20סטן יארהונדערט, האט דויד הילבערט (1862–1943) געניצט אקסיאמאטישן פֿעסטשטעלן כדי צו שאַפֿן א מאדערנע פֿונדאַציע פֿאַר געאמעטריע.
קאנגרוענץ און ענלעכקייט
די באגריפֿן קאנגרוענץ און ענלעכקייט באשרייבן צוויי פֿארעמען מיט ענלעכע אייגנהייטן. אין אויקלידישע געאמעטריע ווערט ענלעכקייט באניצט צו באשרייבן אביעקטן מיט דער זעלבער פֿארעם, אבער קאנגרוענץ ניצט מען צו באשרייבן אביעקטן מיט סיי די זעלבע פֿארעם סיי די זעלבע גרייס. דער מאטעמאטיקער הילבערט, אין זיין ווערק צו שאפֿן א שטרענגער יסוד פֿאר געאמעטריע, האט באהאנדלט קאנגרוענץ ווי אן אומדעפֿינירטן טערמין וועמענס אייגנקייטן ווערט דעפֿינירט דורך אקסיאמען.
רעפערענצן
*
אריה לייב גלאנץ
קליין|250px|אריה לייב גלאנץ אין א שמועס מיטן [[סאטמאר (הויף)|סאטמארער רבי, רבי משה טייטלבוים.]] ר' אריה לייב גלאנץ איז דער אנפירער פון די ארונישע מוסדות החינוך אין וויליאמסבורג, ער איז געווען דער אנפירער פון די סאטמארער מוסדות אין וויליאמסבורג ביז די זאלוינים האבן דארטן איבערגענומען די ווירטשאפט.
זיין קאריערע האט זיך אנגעהויבן אלס א באס דרייווער, וואס ר' לייביש לעפקאוויטש דער דעמאלטסדיגער מנהל האט אין אים געזעהן אן ענערגעטישער עסקן און אים דערהויבן ביזן שפיץ, אנצופירן די ברייט פארצווייגטע נעץ פון בנינים און פינאנצען, ביז דרשות ביי צוזאמקנופטן, ער איז געווען נאנט צו אלע פאליטיקער וויסענדיג אז ער קאנטראלירט די שטימע פון וויליאמסבורג. זיין ארבייט איז געווען פיר און צוואנציג שטונדען, פון פארמאכן חתונה זאלן שפעט אויפדערנאכט ביז פארטאגס קאנטראלירן די באסעס. ער האט א עס. יו. ווי. פאר זיינע צוועקן למען אחינו בני ישראל, ער פלעגט אויך אנפירן די חברה הצלה.
די זאלוינים ווען זיי האבן אים ארויסגעשליידערט פון די מוסודות האבן אנגעגעבן דער סיבה דערפאר נישט ווייל ער איז אן ארוני, נאר צוליב דעם וואס ער האט נישט גוט געפירט די פינאנצן, און איז בלויז פארנומען געווען מיט פאליטיק פון שוויצן און זיך מאכן וויכטיג מיט לעלו לייטס. מלכתחילה האבן זיי אים צוגעזאגט גרויס געלט פארן אפטרעטן, און ער האט געווארט דערויף א לאנגע צייט, זיך אפילו צושטעלנדיג צו זייער פארטיי, אנשטעלנדיג א פנים כאילו ער איז א זאלי, אבער ער איז מיד געווארן פון ווארטן אויף די געלט, און נאך פינף יאר האט ער זיך אפן ארויסגעשטעלט אלס ארוני.
אום 16טן יוני 2009, האט גלאנץ רעזיגנירט פון זײַן שטעלע אלץ טשאַפּלאַן אַ אַרבעט און טיטל וואס ער האט ערשט באקומען אין אקטאבער 2000 אין די לעצט יאָרן פון דער דזשוליאַני אַדמיניסטראַציע מיט דער הילף פון ברוס י טייטלבוים, דעמאָלט טשיעף אוו סטעף צו ניו יארק מעיאר רודאָלף וו. דזשוליאַני.
אום 4טן סעפטעמבער 2012 האט הרב גלאנץ זיך דערקלערט שולדיג פאר סעקשאן 8 שווינדלעריי.
רעפערענצן
קאטעגאריע:ארונים קאטעגאריע:עסקנים
שמחה פעלדער
קליין שמחה פֿעלדער איז א פרומער רעליגיעזער יונגערמאן, און א דעמאקראטער סענאטאר אין דעם ניו יארק סענאט, פארן 17טן דיסטריקט, וואס נעמט איין א גרויסן טייל פון ברוקלין. ער איז געוויילט געווארן א סענאטאר צום ערשטן מאל אין נאוועמבער 2012, און נאכאמאל אין נאוועמבער 2018.
ער איז געווען א בארא פארק קאונסילמאן, ווען ער האט איבערגענומען נח דיער, ביז ער האט נישט געקענט לויפן מער צוליב קאדענץ כללים וואס באגרעניצט אים צו דינען בלויז צוויי טערמינען פון פיר יאר איינס. ער האט פארטרעט דעם 44סטן דיסטריקט.
ער פלעגט זיין דער הויפט עצה געבער און טשיף אפ סטעף ביי דעם בארא פארק אסעמבלימאן דוב הייקינד, אבער לעצטנס איז א קאץ דורכגעלאפן צווישן זיי, און זיי זענען אפיציעל בלוט שונאים. און דאס איז אנגעבליך די סיבה פארוואס ער האט געשטיצט קריסטין קווין, אן אפענע לעזביאנקע, פאר קאנסיל ספיקער, אפצוטאן הייקינד וואס איז גוט מיט דעם קעגנער און פארלירער ביל די בלאזיא וואס איז אויך א קאנסולמאן פאר א טייל בארא פארק.
ער איז א זון פון א ליטווישן ראש ישיבה.
ח' אב
יארצייטן
8. ab
לארע שלעזינגער
קליין|250px|דר. לארע שלעזינגער. לארע שלעזינגער איז א באקאנטער טאלק שוי גאבטגעבערין וואס רעדט ארום צו פרויען דורכאויס אמעריקע אויף הונדערטע ראדיא סטאנציעס איבער משפחה פראבלעם.
איר שוי איז די 4טע גרעסטע פאפולערע טאלק שוי גאסטגעבערין אין אמעריקע. נאך 1. ראש לימבאו 2. שאן הענעטי 3. מייקל סעוועזש. 4. לארע שלעזינגער
זי איז דאס מערסטע קאנטראווערסיאל ווי אלע אין דעם פעלד אז דא מאכט איר דא מערסטע פאסנד צו געבן עצות אויף אין דעם פעלד.
זי האט געפעלטשט איר פסיכאלאגיע ליצענץ.
זי איז צעשלאגן מיט אירע שוועסטער און פארשטארבענע מאמע.
אבער זי האט אפגעלאזט אידישקייט איינזענדיג אז די הלכה און תורה ווערסיע פון אידישקייט איז בלויז אבסעסירט מיט דעם אייגן פאלק און האבן נישט קיין אויסגעארבייטע גאנג פאר גוים אין די היינטיגע מאדערן וועלט בלויז די זיבן מצוות וואס איז אויך נאר אקטיוויזירט געווארן בימי שיד ישראל על העליונה, דעריבער האט זיך איינגעזען אז אידישקייט איז אלט מאדיש און אפגעפארן דערפון.
אין פאליטיק איז אבער דער אפטייטש פון איר אכזבה פון אידן און אידישקייט געוועזן ווען זי האט געליטן פון עדווערטייזונג בויקאטן אויף איר שוי פון פראקטער ענד געמבל און נאך ריזן קאמפאניס וואס זענען געווארן געצווינגן פון די ליבעראלן נישט צו שטיצן איר ראדיא פראגראם, און בלויז די קריטסען מיט אלע ערליכע גוים האבן זיך דאן שטארק אנגענומען פאר איר און די אידישע פובליק מענטשן וואס זענען רויב פריי און ליבעראל געשטימט האבן איר גאר גערודףט. זי האט דאן אויך פארלוירן די ניו יארק שוי.
נאך א גאר שטארקע קאנטראווערסיע איז געווען די פובליקאציע פון פיקשער'ס פון דר. לאורע אויסגעטאן, וואס זי געלאזט נעמען ווען זי האט געהאט אן אפעיר מיט ביל באללאנס, ווען זי איז געווען 28. און ווען זיי האבן זיך צוקריגט אין 1998 האט ער עס פארקויפט, מן הסתם צו מאכן א פאר דאלער, און אויף איינוועגס פארשעמען דר. לאורע. און האט בשעתו אויפגערודערט אמעריקע אז דאקעטער לאורע וואס זי פליקט אריין די תמימותדיגע קאלערס אגאנצען טאג אז זיי טוען עוולות און האבן נישט קיין שטארקע מאראל, האט גאר געווען די דאזיגע געפאלן אין די מאראלן פון זינדיגן מיט א פרעמדע מאן.
אבער זי איז נאכאלסט גאר גרויס ווייל רוב אמעריקע זענען פרום
טראנספארט
טראנספארט איז אלע מיטלען וואס מען רוקט מענטשן אדער זאגן פון איין פלאץ צום אנדערן. טראנס אין לאטייניש איז אריבער צוויי פלעצער, און פארט איז טראגן.
טראנספארט דארף האבן אן אינפֿראַסטרוקטור ווי למשל גאסן, טראקטן, באן רעלסן, וואסערוועגן, קאנאלן און רערן-ליניעס; דערצו קומען אויך די טערמינאלן ווי וואקזאלן, באן סטאנציעס, אויטאבוס סטאנציעס און פארטן.
די פארשידענע פארמיטלען שליסן איין אויטאס, באנען, בוסן, לופטמאשינען, וואסער-פארמיטלען, לאסטאויטאס, קאסמאסשיפן און ראווערס.
זעט אויך
* קאטעגאריע:האנדל און פינאנץ קאטעגאריע:לעבנסשטייגער
כראניש
הדרגה'דיגער פראבלעם, וואס ציט זיך א לאנגע צייט און ווערט נישט בעסער.
באנוץ
עמיצער וואס ליידט אויף די עפססטין באר אדער מאנא ווירוס, וואס קען זיך שלעפן יאר, און מ'קריכט נישט ארויס דערפון, רופט מען ער ליידט פון כראנישע פראבלעמען, ווייל דאס ציט זיך און ציט זיך, און מ'זעט זיך נישט ארויסדערפון.
דאס זעלבע איז מיט כראנישע רוקן ווייטאג, וואס דער סוף דערצו נעמט קיין עק נישט.
קאטעגאריע: קרענק
וואלן
צו מיינט איר װיקיפּעדיע:וואלן?
וואלן איז די פאליטישע באשליסונג ווי מענטשן שטימען צו ערוועלן א פאליטישן קאנדידאט אדער פארטיי וואס זאל פירען א רעגירונג.
גרין
גרין איז די קאליר פון אלע געוואוקסען און אומרייפע פרוכט וואס איז נאכנישט געצייטיגט.
וואלן
בירגער אנטיילונג בײַ אַ פארלאמענט אדער רעפובליק איז איינע פון די גרונדענע יסודות אין פאליטישע דעמאקראטישע רעגירונג צו ערלויבן יעדן בירגער א טייל נעמען אין דעם פירונג פון זיין רעגירונג, וואס ווערט דורכגעפירט דורך דעם וואס דער בירגער קען אויסקלייבן די פירערס פון דאס רעגירונג ביי די האפיגע וואלן.
גרין
אז מען מישט צוזאם גרין און געל באקומט מען קאליר אראנזש.
וואלן
די גאנג, איז אבער נישט אן העכטע דעמאקראטיע, ווייל נאך וואס דער בירגער האט אויסגעקליבן זיין באשטימטן פירער, קען דאך זיין באשטימטער פירער אויסמאכן געזעצן לויט ווי עס גלוסט זיך אים אָן זיך באטייליגן מיט זיינע אויסוויילערס. אלזא, וויבאלד די בירגערס זיינען אזוי פיל מיליאנען, איז דאך זייער שווער צו איבערגעבן דאס מעגלעכקייט פאר די בירגערס צו זיך באטייליגן מיט יעדן געזעץ אינעם רעגירונג, און דערפאר האט מען באשטימט זאלן זיין נאר עטליכע צענדליגע פירערס (120 אין מדינת ישראל) וואס וועלן ווערן אויסגעקליבן דורך די בירגערס.
גרין
דער באשעפער האט ספעציעל אריינגעלייגט אין נאטור אז אלע אומרייפע געוואוקסן זאל האבן א גרינעם קאליר וואו צו זאגען פארן מענטש "רייס עס נאכנישט אראפ פונעם בוים ווייל עס איז נאכנישט רייף", ערשט ווען עס ווערט רייף באקומט עס הערליכע שרייענדיגע קאלירן וואס מוטיגט דעם מענטש אראפצורייסן און א ברכה צו מאכן דערויף.
שלמה אבינר
קליין|הרב שלמה אבינר הרב שלמה אבינר (געבוירן 1943) איז דער רב פון בית אל און א ראש ישיבה. ער איז א זעלבסטשטענדיגער רב, וואס האט א מאדערענע צוגאנג צו יידישקייט.
אין 2012 האט ער ארויסגעגעבן א פסק אז פרויען זאלן זיך נישט קאנדידירן צום כנסת וועגן צניעות.
אבינר
גרין
קאַטעגאָריע:קאלירן
וואלן
היינט וואס די טעכנעלאגיע איז זייער אנטוויקלט געווארן, שטעלט זיך א פראגע פארוואס זאל מען נישט געבן פאר יעדן בירגער אן ערלויבונג צו זיך באטייליגן אויך מיט יעדע פארשלאג צו אפשטימען אן אייגענעם מיינונג. און דאס הייסט דירעקטע דעמאקראטיע - ווייל עס איז דירעקט אן קיין מעקלער.
די בירגער אנטייל אין פאליטיק
עס זיינען דא עטליכע שטאפלען אין דעם בטיילונג-נעמען פון די בירגער ביי א מדינה:
קאַטעגאָריע:פאליטישע וויסנשאפט
דאגי סעקס
A tergo Doggy style A tergo وضع كلابي Postura del gosset Hundestilling Posición del perro Coitus more ferarum Position de la levrette Hundastelling 後背位 Šuniuko poza Hondjeshouding Pozycja od tyłu Поза на коленях Hundställningen Позиція на колінах 後背體位
בת מצוה
thumb|left|א [[רעפארמער בת מצוה מויד ביי קריאת התורה, אין ארץ ישראל.]]דער טאג וואס א יידישע מויד ווערט צוועלף (12) יאר אלט.
דעמאלט ווערט זי פארפליכטעט צו האלטן אלע מצוות וואס פרויען זענען מחויב לויט דער תורה.
קאטעגאריע:מצוות און מנהגים
יצחק שטיין
ר' יצחק שטיין איז דער הויפט פון ר' יחזקאל ראטהס בית דין.
ער איז א זון פון פאלטיטשאנער רבי'ן, ר' מרדכי שטיין, און אן איידעם ביים וואוידיסלאווער רב.ער ווערט פאררעכענט אלס א מעכטיגע דיין
קאטעגאריע:אמעריקאנער רבנים
מיקראסקאפ
דעם ערשטן מיקראסקאפ האט ערפינדעט דער פארשער פאסטור עס פרייווענדיג אויף שפייאכץ זענדיג דארט גאר קליינע באשעפענישן ארומקריכן.
קאטעגאריע:אפטיק
ראשי תיבות
ראשי תיבות אדער אין אראמיש נוטריקון איז א קורץ ווארט פאר א לענגערע פראזע פון אפאר ווערטער וואס מ'באנוצט זיך אסאך ביים רעדן, געוויינליך קומט דאס די ערשטע אותיות פון אלע ווערטער.
געוויינליך אין ענגליש קומט דאס מיט פינטלעך אבער אין לשון קודש און אין העברעיש קומט דאס מיט צוויי אויבערשטרעכעלעך. אזוי " ווי צום ביישפיל צה"ל און נישט צ.ה.ל..
אין יידיש האבן אזעלכע געשריבן אזוי ווי אין לשון-קודש למשל: דאס הייסט האט מען געשריבן ד"ה און נישט ד.ה. און אזעלכע האבן געשריבן ווי אין די אנדערע שפראכן מיט פינטלעך. לויט די ייווא שרייבט מען אויך אויף יידיש אזוי ווי אויף לשון-קודש מיט אויבערשטרעכעלעך.
ראשי תיבות שטייט נאך אין אלע אמאליגע ספרים, די גמרא זאגט מניין לראשי תיבות מן התורה שנאמר ירט הדרך לנגד, ירט ראשי תיבות י'ראה ר'אתה נ'טתה. אויך זאגט די גמרא (שבת קה) אנכי ראשי תיבות אנא נפשי כתבית יהבית. און נאך פארשידענע ראשי תיבות שטייט דארט.
עס איז א ספר ראשי תיבות וואס האט צוזאמנגעומען אלע סארט ראשי תיבות וואס מען טרעפט אין ביכער און אין ספר, און שרייבט וויאזוי עס מאכט.
*
דוד
דוד איז א געגעבן נאמען פון אסאך.
מענטשן
קאַטעגאָריע:געגעבן נעמען
קראפטאן פארק באן סטאנציע
קראפֿטאן פאַרק  איז א סטאנציע אויף דער -  אין דעם דיסטריקט פון קרפטאן פארק, בראקלי, אין דער לאנדאנער בארא פון לואישעם, דרום לאנדאן. די סטאנציע ווערט באדינט דורך טעמזלינק און איז אין טראוולקארט זאנע 3.
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט אום 1טן יולי 1892 אויף דעם קאטפארד שלייף דורך דער לאנדאן, טשאטאם און דאווער באן.
באדינונגען
אין די נישט־שפיץ שעה׳ן איז די באדינונג:
ישראל צבי בראדי
דיין ישראל צבי בראדי איז דער רב פון דער קהילה שערי אורה אין בארא פארק.ער איז א ליטווישער רב און א בריסקער תלמיד.
קראפטאן פארק באן סטאנציע
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין לאנדאן קאַטעגאָריע:טעמזלינק סטאנציעס
ישראל צבי בראדי
ער איז פון די שטארקע שטיצער פון דעם אריזאנער ווייץ.
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער רבנים
אוקלידוס
קליין|א געמאלען בילד פון אוקלידעס אוקלידעס איז געווען א גריכישער געלערענטער, ספעציעל איז ער געווען באקאנט מיט מאטעמאטיק (ספעציעל געאמעטריע) אויף וואס ער האט מחבר געווען אן עקסטער בוך "די יסודות פון אוקלידוס", וואס מען רופט אין קורצן "אוקלידעס". כאטש דאס בוך איז בעיקר וועגן געאמעטריע, אבער עס אנטהאלט אויך טיילן וועגן נומערן טעאריע.
אידישקייט
תוספות יום טוב ברענגט אים אראפ (מיטן נאמען אקלידו) אין מסכת כלאים פרק ג משנה א.
וועבלינקען
קאטעגאריע:מאטעמאטיקער
ספין
ספין איז ווען מ'באריכטעט א פאסירונג במכוון אויף א וועג וואס איז זייער איינזייטיג.
קאַטעגאָריע:זשורנאליזם
ציוויליזאציע
ציוויליזאציע איז א ציווילער הייפעלע פון מענטשן אין איין לאנד מיט זייערע ווערטשאפט און חכמות. ציוויליזאציע ווערט באקאנט מיט מענטשן וואס געהערן צו א גרופע פעלקער אדער מדינות וואס טיילן זיך מיט די זעלבע פרינציפן, ווי קולטור, רעליגיע און ווערטן, און אפשר שטאמען פון איין עטנישע גרופע. אזוי קענען זיי האבן ענלעכע שרייבן סיסטעמען, געזעץ סיסטעמען און טראנספארט סיסטעמען.
די היינטיקע מערבדיקע ציוויליזאציע געפינט זיך אין מערב און צענטראלער אייראפע, צפון אמעריקע, אויסטראליע און ניי זילאנד.
קולטורעלע אידענטיטעט
"ציוויליזאציע" קען באדייטן די קולטור פון א קאמפלעקסער געזעלשאפט, און נישט נאר די געזעלשאפט אליין. יעדע געזעלשאפט האט א געוויסע זאמלונג פון געדאנקען און פירונגען, און א געוויסע גרופע פאבריקאציעס און קונסטן מיט וואס מען דערקענט יענע געזעלשאפט. במשך דער צייט טוט א ציוויליזאציע זיך אנטוויקלען אין פארוויקלטע קולטורן, וואס שליסן איין ליטעראטור, קונסט, ארכיטעקטור, רעליגיע און פירונגען פון דעם עליט.
די פארוויקלטע קולטור פארבונדן מיט ציוויליזאציע האט א טענדענץ צו פארשפרייטן און באאיינפלוסן אנדערע קולטורן, ווי אמאל טוט זיין אינגאנצן אסימילירן. למשל די כינעזישע ציוויליזאציע האט אזוי באאיינפלוסט די שכנותדיקע ציוויליזאציעס פון קארעע, יאפאן און וויעטנאם.
האלז
Keel (dier)
רבי אלעזר הקליר
רבי אלעזר הקליר, טייל זאגן אז ער איז געווען א תנא, אדער רבי אלעזר בן ערך אדער רבי אלעזר בן רבי שמעון, און טייל רוקן אים אראפ אזוי ווייט ווי אין די דורות הגאונים. אבער לפי האמת ער איז נישט געווען שפעטער ווי די יארן ד'ת.
ער האט געשריבן אסאך פיוטים, למשל די קרובות וואס מען זאגט ביי דער הויכער שמונה עשרה פון שחרית אום יום טוב און געוויסע שבתים.
פארדייאונג
פארדייאונג איז דער פראצעס פון מעטאבאליזם וואס אן ארגאניזם פראצעסירט און נעמט צונויף גרויסע מאלעקולן פון עסנווארג וואס צעגיין נישט אויף קלענערע מאלעקולן וואס צעגיין אין וואסער און ווערן נערשטאף. דאס עסן ווערט צעבראכן מעכאניש אויף קליינע שטיקער און כעמיש דורך ענזימען.
פארדייאונג הייבט אן אינעם מויל, וואו די ציין קייען דאס עסן אויף קליינע שטיקלעך, און דאס שפייעכץ גיט אריין ענזימען. דערנאך שלינגט מען איין דאס עסן דורכן וושט אין בויך אריין, ביז זיי ווערן אריינגענומען אין דער קליינע קישקע און אזוי ווייטער אין די בלוט אדערן.
צעברעכן גרויסע שטיקלעך אויף קליינע שטיקלעך הייסט מעכאנישע פֿארדייאונג. ווען די ענזימען צענעמען דאס עסן אין קליינע מאלעקולן הייסט דאס כעמישע פֿארדייאונג.
זעט אויך
קאטעגאריע:פארדייאונג סיסטעם
וושט
קליין|250px|פארדייאונג סיסטעם'ס גלידער. וושט איז נומער 1 דער וושט איז דער עסנווארג רער וואס ליגט ביי יעדע ווערטעברעיט מין פון באשעפעניש צו פארבינדן צווישן די האלדז און געדערעם. דאס איז א טייל פון דער פארדייאונג סיסטעם.
דאס עסן נידערט נישט דארטן אראפ מכוח גראוויטי נאר צוליב די מוסקלען וואס פארארבעטן דאס אראפשיקן, און אפילו מען שטייט אויפן קאפ ארבעט דאס פערפעקט.
דאס איז נעבן די ווינט רער און א ספעציעלער אויטאמטישער דעקל פארשטאפט די ווינט רער עס זאל נישט אהין גיין די עסן נאר בלויז צום וושט.
אידישקייט
אין משיחין בשעת הסעודה שמא יקדים קנה לושט.
קאַטעגאָריע:פארדייאונג סיסטעם
וואודרידזש
וואודרידזש איז א דארף אין פאלסבורג, סאליוואן קאונטי, ניו יארק, אין דער שטאט סאוט פאלסבורג. דער פאסט קאד איז 12789.
שבת איז פאראן אין וואודרידזש דריי מנינים ווי פאלגנד: קהל יראים וואודרידזש, די מאדערנע שטאטישע שול (Woodridge Town Shul), טאבאקס האטעל, און אויב מאכט זיך אז איינער האט נישט קיין מנין קומט מען אין וואודרידזשער בית המדרש דקהל יראים וואו מען איז פארזיכערט מיט א גרויס מנין.
יארע תרע״ז 1917 האבן די אינסטאנצן געטוישט נאמען פון סענטערוויל צו וואודרידזש
קהל אנשי סענטערוויל איז געגרינדעט געווארן פארן ערשטן וועלט קריג בשנת תרס״ג 1903 דורך אידן בעלי מסירת נפש וועלכע האבן אוועקגעמופט פון ניו יארק סיטי ווי מען איז געווען געצווינגען צו ארבייטען אום שבת רח״ל, האבן זיי ארויסגעמופט קיין וואודרידזש ווי זיי האבן געקויפט אייגענע פארמס אזוי זענען זיי געווען בעל הבית אויף זיך אליין ווען יא צו ארבייטען און ווען נישט,
אין די תר״צ 1930 יארן זענען די אידישע איינוואוינער אין וואודרידזש געווען רוב פון די ווילעדזש און פארמאגט א בלאק וואוט ביי די דעמטלטסדיגע וואלן, און די צענטער קהלה פון סאליווען קאונטי ניו יארק,
בשנת תשל״ו 1976 האט די אלטע ביהמ״ד דקהל אנשי סענטערוויל אפגעברענט אזוי שטארק אז מען האט דאס געמוזט דעמאלישאן, מיט דעם איז א שטיק היסטאריע פון יהדות החרדית אין אפסטעיט ניו יארק געקומען צו א ענדע.
צילוב א מחלוקה ווער עס זאל זיין שוחט האט געפירט די אינגערע דור צוגרינדען א אייגענע קהלה/ביהמ״ד דאס איז די היינטיגע טאון שוהל, קאנגערגעישאן אוהב שלום וועלכע האט ליידער יארן נישט געהאט קיין מחיצה ביז עס איז געקומען אין די אנהייב תש״ס 2000 יארן ר׳ יוסף סופר ע״ה און האט מתקן געווען די מחיצה.
קאטעגאריע:קעטסקילס קאַטעגאָריע:סאליוואן קאונטי, ניו יארק
בת שבע
מרכז|קליין| בת שבע (צייכונג) 1858
בת שבע איז געווען איינע פון דוד המלך׳ס ווייבער, און שלמה המלך׳ס מאמע.
די געשיכטע פון דוד און בת שבע האט אנגעהויבן אין דער צייט ווען ישראל האבן געפירט א קריג קעגן די אדומים. אין דער דאזיקער צייט, אינעם אוונט דוד האבן שפאצירט אויף זיין, און ער ארומגעקוקט און געוויזן בת שבע רחצען אויפן דאך פון איר הויז. אין דאזיקע צייט בת שבע האט בין געצונדן מיט אוריה החתי.
קאַטעגאָריע:פערזענלעכקייטן אין תנ"ך
ו' אב
די טעג ווען ו' אב קען געפאלן:
יארצייטן
6. ab
מסורה (טעקסט)
מיינט איר טראדיציע?
מסורה איז די לערע וויאזוי מען ליינט די תורה, די ניגון און טראפן און טעמי המקרא.
מח-קרענק
א מח קראנקייט, אדער פסיכיאטרישע קרענק, איז א געזונט־פעלער אין אויפפיר און געפיל.
די שטודיע פון מח־קרענק ווערט גערופן פסיכאפאטאלאגיע.
אזעלכער וואס איז א נעווראלגישער און מ'זעט אים נישט מיט די אויגן, און מ'קען אים נישט אנטאפן מיט די הענט.
א מח פראבלעם איז א סארט ווי אלצהיימערס אדער אן אנדער טיפ דעמענטיע, אדער א פערזענלעכקייט-שטערונג.
נישט יעדע זאך וואס פאסירט דעם מח ווערט גערעכנט א מח־קרענק. סיי עפילעפסיע סיי פארקינסאן קרענק שטערן דעם מח, אבער זענען נישט קיין מח־קרענק.
היסטאריע
אמאל האט מען געהאלטן אז מח־קרענק קומען צוליב א שד אדער א דיבוק.
קאטעגאריע: קרענק
האמאסעקסואלוטעט
left|200px|thumb|האמאסעקסואלוטעטהאמאסעקסואליטעט איז א געשלעכט-אטראקציע (סעקסואלע צוגעצויגנקייט) צווישן צוויי מענטשן פונעם זעלבן מין. (אינגל צו אינגל אדער מיידל צו מיידל) א מענטש וואס גלוסט צו זיין אייגענעם געשלעכט ווערט גערופן א האמאסעקסואל, אדער ביי א מאנצביל א משכב זכר'ניק און ביי א מויד א לעזביאנקע.
פארצייטנס האט מען געקלערט אז עס איז א פעלער און א לייבליכע קרענק. אבער היינט האלטן רוב פסיכאלאגן אז עס אינעם נאטור און עס איז נישט א קראנקייט.
עס איז נישט נאר א באגריף ביי מענטשן, עס זענען אויך דא חיות וואס זענען האמאסעקסואל.left|thumb|200px|ראזע ווינקל די נאציס האבן באצייכנט האמאסעקסואלן מיט א ראזע ווינקל כּדי צו באצייכענען האמאסעקסואלן ביי די קאנצענטראציע לאגער. צוויי באוווסטע ביאגראפישע ביכער וועגן די האמאסעקסואלע איבערלעבונג אין דעם חורבן אייראפע זענען: ״די מענער מיט דעם ראָזע ווינקל״ (הײַנץ העגער - 1972) און ״איך, פּיער זעעל, האָמאָסעקסואַלער דעפּאָרטירט״ (פּיער זעעל - 1994). היינט צו טאגס נוצט די צייכן ווי איינע פון די האמאסעקסואלע געמיינדעס סימבאלן נאך דעם רעגנבויגן פאן.
האמאסעקסואליטעט און רעליגיע
אין דער תורה איז האָמאָסעקסואליטעט פאר מענער א הארבע עבֿירה, װי עס שטײט: "וְאֶת זָכָר לֹא תִשְׁכַּב מִשְׁכְּבֵי אִשָּׁה תּוֹעֵבָה הִוא" (ויקרא יח כב). און די שטראָף דערפֿון איז: "וְאִישׁ אֲשֶׁר יִשְׁכַּב אֶת זָכָר מִשְׁכְּבֵי אִשָּׁה תּוֹעֵבָה עָשׂוּ שְׁנֵיהֶם מוֹת יוּמָתוּ דְּמֵיהֶם בָּם.". אין יידיש: א מאן וואס וועט שלאפן מיט א מאן ווי די סדר מיט א פרוי דערמיט האבן ביידע געטון א אומווערדיגע זאך און זיי וועלן שטארבן אינג.
פארוואס זענען מענטשען האמאסעקסואל
עס זענען דא פארשידענע סיבות, ווי די ביאלאגיע פון ווען מען איז געבוירען און די סביבה ווי מען ווערט אויפגעוואקצען, למשל די וואס האבען מער עלטערער ברידער זענען מער שייך צו זיין האמאסעקסואל http://news.bbc.co.uk/1/hi/5120004.stm.
עס איז היינט צו טאג נישט דא קיין געוויסע וועג ווי אזוי צו ווערען אויס האמאסעקסואל. עס איז אויך נישט קיין בחירה צו זיין האמאסעקסואל ווייל מער ווערט שוין אזוי ביי זייער יונג.
עס זײַנען דא פסיכילאגן וואס האלטען אז איינע פון די מעגליכע סיבות דערצו, ווייל ווען מען קומט און די יארן ווען די הארמאנען וואקסען, זענען די קינדער וואס האבען נישט גענוג קוראזש צו צוגיין צו א מיידעל, באגניגען זיי זיך מיט זכרים וואס זעהען די מערסטע אויס ווי א מיידל און אזוי הייבט זיך עס אן.
יעדן יאָר מאַכן די האמאסעקסואליזם־אָנהענגערס אַ שטאָלץ־פּאַראַד אין פֿאַרשײדענע ערטער אין דער גאָרער װעלט.
װעבלינקען
קאטעגאריע:מענטשליכע באציאונגען קאטעגאריע:סאציאלאגיע *
ה' אב
יארצייטן
5. ab
טראדיציע
טראדיציע אדער מסורה, איז פון וואס אלע מנהגים און אידישקייט קומט.
מסורת סיג לתורה, ווערט אבער בעיקר רעפערירט צו די טראפן וויאזוי מען ליינט די תורה. און די חילוקים צווישן קרי מיט כתיב. וואס די מיינונג פון די תורה טוישט זיך לויטן ניגון אזוי ווי טאטע שיק מיר הויזן..
לויטן ספר החינוך איז דער באגריף באזירט אויף דעם פאקט אז אלע אונזערע עלטערן האבן אייביג געוויסט און געזאגט אז זיי אליינס זענען געשטאנען ביים בארג סיני און גענומען די תורה. און קיינער ירשענט נישט פאר זיינע קינדער און אייניקלעך קיין ליגענט.
אל תטוש תורת אימך. און פון דעם איז אויך דא אן איסור פון חתם סופר חדש אסור מן התורה נישט קיין חילוק וואס דאס איז אויב עס איז נישט געווען באקאנט און געפירט דורך פריערדיגע דורות, איז דאס לויט אים קעגן די מסורה און אסור.
קאטעגאריע:מצוות און מנהגים קאטעגאריע:תורה באגריפן
ליטוויש
שמאל|ממוזער|150px|עלטסטער איבערגעבליבענער כתב־יד אויף ליטוויש (בערך פון יאר [[1503), איבערגעשריבן פונעם אריגינעלן טעקסט]] ליטוויש (lietuvių kalba), די אפיציעלע שפראך פון ליטא, איז אן אסט־באלטישע שפראך פון די באלטישע שפראכן אין דער פאמיליע פון אינדא־אייראפעישע שפראכן. אומגעפער 4 מיליאן מענטשן רעדן ליטוויש אלס מוטערשפראך, 3.5 מיליאן פון זיי אין ליטע (בערך 80 פראצענט פון דער באפעלקערונג). זייט 1918 איז ליטוויש די אפיציעלע שפראך פון ליטע, און פון 2004 איז זי געווארן איינע פון די אפיציעלע שפראכן פונעם אייראפעישן פארבאנד.
קאַטעגאָריע:שפראכן קאַטעגאָריע:ליטע
פעלדהיים
קליין|200px|פעלדהיים אויסגאבע פון [[משנה|משניות]] פעלדהיים איז א פארלאג פון ספרים און יידישע ביכער, הויפטקווארטירט אין ניו יארק.
היסטאריע
פעלדהיים פארלאג איז געגרינדעט געווארן אין 1939 דורף פיליפ פעלדהיים, א דייטשער ייד וואס איז אנטלאפן פון נאצי דייטשלאנד יענע יאר און האט זיך באזעצט אין וואשינגטאן הייטס, ניו יארק, אין דעם געגנט פון קהל עדת ישורן, דער בית המדרש וואס הרב יוסף ברויער (1882-1980), אויך א פליט פון דייטשלאנד, האט געגרינדעט. פעלדהיים האט געעפנט א קליינעם ספרים געשעפט אויפן לאוער איסט סייד. זעענדיק אז ס'איז פאראן א נאכפרעג פאר יידישער ליטעראטור, האט ער געעפנט א פארלאג מיטן נאמען "פיליפ פעלדהיים אינק."
שוין פון אנהייב האט דער פארלאג זיך מתחייב געווען צו פארעפנטלעכן די קלאסישע תורהדיקע ספרים פארטייטשט אויף ענגליש, פון די פארצייטישע ספרים Duties of the Heart (חובות הלבבות), The Path of the Just (מסילת ישרים), The Way of God (דרך ד'), און The Kuzari: In Defense of the Despised Faith (רבי יהודה הלוי), ווי אויך די היינטיקע ספרים Strive for Truth מכתב מאליהו (פון רבי אליהו אליעזר דעסלער), Shemirath Shabbath KiHilchatho שמירת שבת כהלכתה (פון רבי יהושע נויווירט), און Book of Our Heritage ספר התודעה (פון רבי אליהו כי טוב), איבערגעזעצט דורך רבי נחמן בולמאן).
אויסגאבעס
זיי האבן ארויסגעגעבן „ועשו לי מקדש" פון הרב זלמן מנחם קורן, וועגן דעם בית המקדש.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:יידישע פארלאגן קאַטעגאָריע:אמעריקאנער פארלאגן
לופטרער
קליין|250px|די געבוי פון דער לופטרער. די לופֿטרער אדער ווינטרער איז אין אלע ווערטייברעיטס, דאס איז די רער, דורך ווי די לופט גייט דורך פון און דורך די האלדז ביז צו דעם ברוסטקאסטן וואס דאן ווערט דאס צעטיילט קודם אין צוויי גרויסע צווייגען קלענער און ברייטער צעשפרייט אריין אין די לונגען, צו ערמעגליכן דאס אטעמען.
דאס איז נעבן די וושט און א ספעציעל אויטאמטיש דעקל פארשטאפט די לופטרער עס זאל נישט אהין גיין די עסן נאר בלויז צום וושט.
אידישקייט
אין משיחין בשעת הסעודה שמא יקדים קנה לושט
קילאגראם
קילאגראַם איז דער מאס- צאל פון מאסע אין דער אינטערנאציאנאלער סיסטעם פון איינסן. מען שרייבט בקיצור ק"ג.
נאך צאָלן פון מאָסן, געשאצט לויטן קילאגראם:
פארגלייכונג מיטן אימפערישע און אמעריקאנער סיסטעמען
1 ק"ג = 2.2 פונט בערך
קאַטעגאָריע:וואג
קאטפארד באן סטאנציע
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט אום 1טן יולי 1892 אויף דעם קאטפארד שלייף דורך דער לאנדאן, טשאטאם און דאווער באן.
באדינונגען
אין די נישט־שפיץ שעה׳ן איז די באדינונג:
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין לאנדאן קאַטעגאָריע:טעמזלינק סטאנציעס
אהרן רוקח
קליין|250px|דער בעלזער רב, ר' אהרן קליין|250px|דער רב זצ"ל ארומגענומען מיט מקורבים רבי אהרן רוקח מבעלזא (אלול ה'תר"ם - כ"א אב ה'תשי"ז) איז געווען דער פערטער רבי אין דער חסידישער דינאסטיע פון "בעלזא" - א זון פון הרה"ק רבי ישכר דוב זצ"ל, זון פון הרה"ק רבי יהושעלע זצ"ל, זון פון הרה"ק רבי שלום זי"ע, אויך באקאנט אין חסידישן לעקסיקאן אלס דער "שר שלום פון בעלז".
ער איז ביי דער צווייטער וועלט מלחמה אנטלאפן פון בעלז אינמיטן יום טוב שמחת תורה, איבערלאזנדיג אונטער זיך די גלארייכע בעלז. ער האט דורכגעמאכט א לאנגען גלות וועג, אנגעהויבן פון פרעמישלאן, באכניע, קראקא, צוריק אין באכניער געטא, פון וואו ער איז ארויסגעשמוגעלט געווארן, צוזאמען מיט זיין אינגערן ברודער רבי מרדכי, דער בילגארייער רב, אויף א קונצליכן און פארשטעלטן וועג דורך עטליכע מסירת נפש'דיגע חסידים, און איז אנגעקומען מיט נסי נסים קיין בודאפעשט, אונגארן. דארט איז ער געבליבן אכט חדשים, און ווידער געדארפט אנטלויפן דורכן אסט-באן ביז טערקיי, פון וואו ער איז אנגעקומען בשלום קיין ארץ ישראל.
גייסטיש צוקלאפט און צובראכן (צום באמערקן, ער האט זיך געדארפט אפשערן די בארד עטליכע מאל דורך דעם לאנגען וועג), אן קיין זכר פון דעם אמאליגן מלכות'דיגן רבי'ן וועלכער האט מנהיג געווען טויזנטער חסידים, אבער מיט א אויסגעלייטערטער קדושה וואס איז געווען בולט אויף זיין הייליגער צורה און אים פארגעשטעלט אלס א מלאך אלקים מיט וועלכן ער איז באוואוסט געווען אין זיינע לעצטע יארן אין ארץ ישראל.
פילצאליגע וואונדער, מופתים און הייליגע הנהגות ווערט אויף אים פארציילט דורך זיינע אנהענגער.
כ"א אב, איז די יארצייט, די לעצטע תורה וואס ער האט געזאגט פאר זיין אוועק גיין פון דער וועלט, איז באקאנט, למען ירבו ימיכם, וימי בניכם, כימי השמים, איר זאלט האבן הימל'דיגע טעג, על הארץ, אויף דער וועלט, דהיינו זיך אויפפירן ערליך.
זיין פאמיליע
בזיווג שני האט ער געהייראט מרת חנה (תרע"ה - כ"ט מרחשון תשע"ד), די אלמנה פון רבי יוסף מאיר פאלאק.
קליין|200px|ארויסבאגלייטנדיג זיין אינגערן שוואגער ר' יוחנן טווערסקי
משמשים בקודש
קליין|250px|די [[מצבה אויף הר המנוחות.]]
קאַטעגאָריע:צדיקי וחסידי קדמאי אהרן קאַטעגאָריע:אדמורי"ם אין ארץ ישראל קאַטעגאָריע:נקבר אין הר המנוחות
לימביק סיסטעם
די לימביק סיסטעם איז פאראנטווארטליך פאר די מערהייט קאמפליצירטע סיגנאלן פונעם מוח, אראפ צום חוט השדרה.
דאס זענען אזעלכע פֿונקציעס, ווי דאס באוועגן די הענט, ווינקען מיט די אויגן, שמעקן עפעס, אדער רירן מיט די פֿיס.
קאטעגאריע: ביאלאגיע קאטעגאריע:לימביק סיסטעם
מינעראל
קליין|300פיקס|א קאלעקציע פון פילע מינעראלן און שטיינער א מינעראל איז א נאטורליכע סובסטאנץ וואס איז נישט ארגאניש.
אנטעריא
300px|קליין|[[ניאגארא פאלס]] אנטעריא איז א פראווינץ אין מזרח־צענטראל קאנאדע. ער האט די גרעסטע באפעלקערונג פון אלע פראווינצן, און האט דעם צווייטן גרעסטן שטח נאך קוויבעק.
מינעראל
דער טערמין מינאראל איז נישט דוקא אויף איר כעמישע קאמפאזיציע נאר אויך אויף איר מינעראלישע סטרוקטור. עס איז דא טויזנטער פארעמען פון מינעראלן פון פשוטע זאלץ שטיקער ביז די קאמפליצירסטע סארטן קריסטאל, שטיינער און אייזן.
אנטעריא
די הויפטשטאט פון קאנאדע, אטאווא, געפינט זיך אין אנטעריא.
מינעראל
דער באגריף מינעראלן קען אויך אסאך מאל ווערן באנוצט אויף ארגאנישע סובסאטאנצען ווי גאז זאפאסן, און בורשטין וואס קומט פון סאסנע ביימער א.א.וו.
נאבעלע? עלעמענטן
קאַטעגאָריע:געאלאגיע *
אנטעריא
טראנספארטאציע
אמטראק באן פארבינדט אנטעריא מיט וויכטיקע שטעט אין ניו יארק, כולל באפאלא, אלבאני און ניו יארק סיטי.
קאטעגאריע:קאנאדע
גסיסה
גסיסה איז די קריטישע מינוטען אדער שעה'ן, ווען דער מענטש האלט ביי די לעצטע פאזע איידער ער הויכט אויס די נשמה.
צאנקעט (אידיש).
סימנים פון גסיסה
עס זענען פאראן עטליכע סימנים וואס דייטן אן, אז דער מענטש איז יעצט אינעם גסיסה סטאטוס (צושטאנד).
ווען איינע פון די אויבנדערמאנטע געשעענישן פאסירן צו א קריטיש-קראנקען מענטש, איז ער אין א גסיסה צושטאנד, און קען א ליאדע מינוט אויפהערן צו לעבן, און אויסהויכן די נשמה צו גאט.
דוב הייקינד
קליין|250px|דוב הייקינד דוב הייקינד איז געווען דער ערוויילטער אסעמבלימאן פון בארא פארק.
ביאגראפיע
ער איז פון ר' מאיר כהנא'ס תלמידים און אנהענגער. און די סאטמאר מינאריטעט אין בארא פארק האט אים טאקע גאר שטארק פיינט ווייל ער שרעקט זיך נישט אנצונעמן פאר אידן און קעמפן פאר זייערע רעכט.
ער איז באקאנט פאר זיך אנעמען פאר גדעון בוש קעגן די פאליציי אנדערשט ווי נח דיר וואס איז טאקע געווארן ארויסגעוועלט פון אמט.
אויך איז ער שטענדיק אין די צייטונגען צו זיך אננעמען פאר ארץ ישראל פאליסי.
ער האט אויך ערקלערט אז ער איז לטובת רעישעל פראפיילונג אויף אראבישע באן פאסאזשירן, אז פאליציי זאל זיי מעגן אפשטעלן און אונטערזיכן בלויז צוליב זייער פרצוף וואס זיי זענען געבוירן ענדליך צו זעלבסט מערדער טעראריסטן.
קאַטעגאָריע:ניו יארק סיטי קאַטעגאָריע:אמעריקאנער פאליטיקער קאַטעגאָריע:פרומע פאליטיקער קאַטעגאָריע:מענטשן פון בארא פארק
מילכיגס
מילכיג'ס איז א אויסדריק אויף פראדוקטן וואס ווערן פראדוצירט פון מילך וואס ווערט געמאלקן פון א קו און דאס ווערט אויסגעארבעט אויף פארשידענע ערליי עסן, ווי פאלגענד:
ברוסטקאסטן
צו מיינט איר די ברוסטען פון א פרוי?
מילכיגס
פוטער,
קעז ,
ברוסטקאסטן
דער ברוסטקאסטן (גריכיש: θώραξ, לאטיין: thorax)  בלאזט זיך אויף ווען מען ברויך אריינאטעמען אַקסיגען.
מילכיגס
קרעם ,
יאגארט ,
ברוסטקאסטן
עס האט זיבן ריפן ביינער פון ביידע זייטן וואס העלפן דאס האלטן אויפגעבלאזן און פעסט ארומנעמענדיג דער וויכטיגעסטער איבר פון דאס לייב און לעבן: דאס הארץ! עס איז איר קעיזש און שיצונג.
אסתר יונגרייז
רעביצן אסתר יונגרייז (ה' אייר ה'תרצ"ו - י"ט אב ה'תשע"ו) איז געווען א בארימטע יידיש - אמעריקאנישער פערזענלעכקייט און א מלחמה איבערלעבער פון אונגארישן אפשטאם. זי איז איז געװען פרעזידענט פון דער ״הנני״ ארגאניזאציע און האט געווידמעט איר לעבן כדי אויפצוטוהן לטובת הכלל און געווען זייער אקטיוו מיט צוריקצוברענגען אידישע קינדער צו אידישקייט.
ביאגראפיע
רעביצין יונגרייז איז געבוירן געווארן ה' אייר ה'תרצ"ו אין דער שטאט סעגעד אין אונגארן צו הרב אברהם יונגרייז פֿון א רבנישער משפחה אין אונגארן, װאס האט געפירט א בית מדרש דארט, און זיין ווייב מרים. זי און איר משפחה זענען געווען אריינגערעכנט אין דער ליסטע פון די פאסאזשירן פון דער קאסטנער באן וואס האט געראטעוועט א סאך אונגארישע יידן (צווישן זיי איז געווען הרה"ק רבי יואל טייטלבוים דער סאטמארער רבי).
ווען די צווייטע וועלט קריג האט זיך געענדיגט האט זי זיך אריבערגעצויגן אין אמעריקע. דארט האט זי חתונה געהאט מיט איר מאן הרב משולם הלוי יונגרייז. זיי האבן זיך באזעצט אין שטאט ניו יארק און דארט האבן זיי געגרינדעט און געעפנט א שוהל מיטן נאמען "אור תורה". אין 1973 האט זי געגרינדעט איר ארגאניזאציע "הנני" פאר בעלי תשובה אין אמעריקע. "הנני" וואס האט אויכעט א צענטער אין מאה שערים גיבט צו עסן פאר ארימע היימלאזער מענטשן און לערנט מיט זיי תורה. רעביצין יונגרייז האט זייער שטארק געקעמפט קעגן אסימילאציע און זייער אפט פלעגט זי אפרעדן פרייע יידן פון חתונה האבן מיט גויים.
פרעזידענט בוש האט איר געקרוינט צו זיצן אויפן פארשטאנד פון האלאקאסט מוזיי זייענדיג זעלבסט אן איבערלעבער און אקטיוו צו הייבן די מאראל פון פאלק שוין יארן כדי דאס זאל זיך נישט איבערחזרן.
זי קומט זיך צוזאם יעדן דארנערשטאג נאכט אין די וועסט סייד אין קהל עדת ישורון, מאכן שידוכים פאר די מאדערן ארטאדאקס וואס זי זעט אין דעם שידוכים פראבלעם די גרעסטע צרה סיי ברוחניות און סיי בגשמיות.
ברוסטקאסטן
אן קיין צולייגן עקסטער קאפ אדער באפעל ארבעט ער פון זיך אליינס אויפצובלאזן יעדע סעקונדע פון זיך זעלבסט.
אסתר יונגרייז
ביאגראפיע
אין ה'תשע"ו אין דער עלטער פון אכציג יאר איז זי נפטר געווארן איבערלאזנדיג צוויי זין און צוויי טעכעטער.
ברוסטקאסטן
אין לויט די אומשטענדן ארבעט דאס פלייסיגער למשל ווען מען לויפט אדער גייט ארויף אסאך שטיגן ארבעט דאס שנעלער ווי געוויינליך.
אסתר יונגרייז
ביאגראפיע
קאַטעגאָריע:רביצינס קאַטעגאָריע:אמעריקאנער יידן קאַטעגאָריע:קירוב קאַטעגאָריע:שארית הפליטה
ברוסטקאסטן
קאטעגאריע:אברים
מילכיגס
ווי ספעציעליסטן געבן אן איז מילכיג'ס א 'מוז' פאר יעדן מענטש יעדן איינציגער טאג, ווייל דאס ענטהאלט אין זיך א גאר גרויסע פראצענט פון ווייטעמונען און פראטין, אין אמעריקא ווערט דאס געגעסן דורכאויס דעם טאג פאר פרישטאג און מיטאג (און פאר נאכטמאל פליישיגס) און אין אייראפע ווערט דאס געגעסן פאר פרישטאג און נאכטמאל (און פאר מיטאג פליישיגס),
חיים יעקב לעבאוויטש
ר' חיים יעקב לעבאוויש איז א א גרויסער מיליאנער וואס אוינט ריזן שטחים אין אפריקע לענדער צו גראבען דארטן נאפט און גאלד.
ער איז דער זון פונעם קאמארנער רבי ר' ברוך מרדכי לעבאוויטש, דער ברודער פון רבי מעכל לעבאוויטש.
זיין קאריערע האט זיך אנגעהויבן ווען ער איז געוואן א בחור אין דער טשעבינער ישיבה אין ירושלים, ווען ער האט זיך צוגעשארט צו די גרעסטע עסקנים פון חרדישן יידנטום.
דערנאך איז ער געווארן אן איידעם אין ירושלים ביי דעם וויזשניצער דיין ר' מענדל פאקשער וואס איז אויך א מו"ץ מטעם העדה החרדית.
קאטעגאריע:יידישע ביזנעסלייט קאטעגאריע:עסקנים
מרדכי נויגראשל
קליין|150px|מרדכי דוד נויגראשל הרב מרדכי דוד נויגראשל איז א ליטווישער רב אין ירושלים, וועלכער איז עוסק אין עניני מדע ואמונה. ער איז א געוואלדיגער רעדנער ער קען סיי א פראפעסיאנעלן ענגליש און סיי העברעיש. ערכים טראגט אים ארום איבער דער גארער וועלט צו אויפהייטערן אידן לאבינו שבשמים.
ער פירט אויך אן אן ארגאניזאציע אויף דעם געביט וועלכע רופט זיך יהדות מזוית שונה (יידישקייט פון אן אנדער ווינקל).
ער האט ארויסגעגבן עטליכע ספרים הויפטזעכליך זיין מאדערנעם פירוש אויף דעם פארצייטישן פילאסאפיע ספר הכוזרי, און ממש לעצטנס אויף ספר העיקרים. ער גיט אויך א שיעור א יעדן מיטוואך אויף ראדיא קול חי ("ענין של השקפה"), ווי רופערס קענען אריינרופן מיט שאלות אין אמונה, השקפה אין אקטואליה.
ער האט געלערנט אין ישיבת חברון. ער וואוינט אין סנהדריה מורחבת, ירושלים.