cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
מטבע
ייִדישע מטבעות
די געפֿונענע חשמונאים־מטבעות האָבן העברעאישע אױסקריצונגען (אין דער אַלטער העברעאישער שריפֿט), אבער אױף טײל מטבעות איז פֿאַראַן אױך דער גריכישער נאָמען פֿון די ײדישע הערשער; למשל: „יהוחנן הכהן הגדול וחבר היהודים“, „יהודה“ (פֿון קעניג אַריסטובלוס), „ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΒΑΣΙΛΕΩΣ“ (דער קעניג יהונתן אלקסאנדער ינאי) און אַנדערע.
הורדוס און זײן זין, און די רױמישע רעגירונג האבן געגאָסן בראָנדזע מטבעות מיט גרעכישע אױסקריצונגען.
אויף מטבעות פונעם מרד הגדול געפינט מען די יאָרן „א'“ צו „ה'“, די אױפֿשריפֿט „ירושלם הקדשה“, „שקל ישראל“, און לויט רמב״ן, דאָס בילד פֿון דעם „גלעזל מן״ און פֿון דעם בליענדן שטעקן פֿון אהרן הכהן..
לעצטנס האָט מען אין ביתר (לעבן ירושלים), װאָס איז געװען די הױפּט־פֿעסטונג פֿון בר כוכבא געפֿונען די איעריכטונגען צו גיסן מטבעות װאָס שטאַמען װאַרשײנלעך פֿון בר כוכבא. אױף בר כוכבאס מטבעות איז פֿאַראַן דער אױפֿשריפֿט „שמעון“ (בר כוכבאס אײגן נאָמען) און „ש״ב“ (װאָס מאַכט „שנה ב'“, דאָס 2טע יאָר „לחרות ישראל“ [צו דער ײדישער באַפֿרײאונג]). אױף טײל אױך „לחרות ירושלם“. אױף אײנער איז פֿאַראַן „אלעזר הכהן.“ די דאָזיקע בר־כוכבא־מטבעות װערן דערמאָנט מעגלעך אין תוספֿתא און גמרא (בבא קמא צ״ז) מיטן נאָמען „כוזביות“ (צוליב בר כוכבאס נאָמען „בר כוזיבא“).
חיים קרייזווירטה
לעבנסגעשיכטע
חיים קרייסווירטה איז געבוירן אין וואויניטש, מערב-גאליציע, אין יאר תרע"ח צו זיינע עלטערן הרב אברהם יוסף שערמאן און פערל קרייסווירטה. ער איז באקאנט געווארן ווי דער "קראקעווער עילוי". ביי די פופצן יאר איז ער שוין געווען א מגיד שיעור אין ישיבות. ער איז אנגעקומען אין דער ליטע וואו ער האט חתונה געהאט מיט מרת שרה, די טאכטער פון רבי אברהם גראדזינסקי, דער משגיח פון דער סלאבאדקער ישיבה און מחבר פון "תורת אברהם" (דערמארדעט כ"ט תמוז תש"ד). אין ת"ש, ווען די נאציס זענען אריין אין פוילן, האט מען אים ארויסגעפירט אין וואלד כדי צו שיסן אים. ווען דער נאצי האט אים געהאלטן ביי שיסן, האט ער געבעטן רשות צו דאווענען. ער האט געדאוונט צום אייבערשטן, "ראטעווע מיך בזכות מיין לערנען תורה, און טאמער דאס איז נישט גענוג, ראטעווע מיר פון טויט בזכות וואס איך האב געטון פאר ר' ישעיה'לע משנה". רבי חיים האט געווארט אויפן שאס, אבער דער דייטשער זעלנער האט געקווענקלט. "זעט, איך אויך האב א ווייב מיט קינדער אין דייטשלאנד. דו זעסט אויס אן ארדנטלעכער מענטש, און איך וויל נישט הרגענען אזא יונגן מענטש אצינד. כ'וועל שיסן צוויי מאל אין דער לופט כדי מ'זאל מיינען אז איך האב דיך געהרגעט, און דו אנטלויף וואס גיכער.
מטבע
ייִדישע מטבעות
מען האָט אױך אין פּױלן געפֿונען אַלטע פּױלישע מטבעות מיט העברעאישע אױפֿשריפֿטן „אברהם דוכס“. זינט אײר תש״ח האָט די מדינת ישראל ארױסגעגעבן אײגן ײדיש געלט.
חיים קרייזווירטה
לעבנסגעשיכטע
זיי זענען אנטלאפן אין מאסקווע, און פון דארט זענען זיי ענדלעך אנגעקומען אין ארץ ישראל, וואו רבי חיים האט ממשיך געווען לערנען.
מטבע
ייִדישע מטבעות
ביי אשכנזים איז דער מינהג אויף חנוכה־צייט צו געבן מטבעות (חנוכה געלט) צו קינדער.
חיים קרייזווירטה
לעבנסגעשיכטע
אין תש"ח איז ער געווארן באשטימט ראש ישיבה אין שיקאגא, און ער איז געבליבן אין דעם אמט ביז תשי"ד, ווען מען האט אים באשטימט אב"ד פון דער מחזיקי הדת קהילה אין אנטווערפן.
מטבע
קוואַלן
כּלערלײ געלערנטערן האָבן אַרױסגעגעבן ביכער װעגן די דאָזיקע אַלטע העברעאישע מטבעות:
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:געלט קאַטעגאָריע:מטבעות
חיים קרייזווירטה
משפחה
די קינדער פון הרב חיים און מרת שרה זענען איין זון און איין טאכטער:
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:בעלגישע רבנים קאַטעגאָריע:אנטווערפן קאַטעגאָריע:ראשי ישיבות אין אמעריקע קאַטעגאָריע:גאליציאנער יידן קאַטעגאָריע:נקבר אין הר המנוחות קאַטעגאָריע:פוסקים
סימאן דע באוואר
קליין סימאן-לוסי-ערנעסטין-מארי בערטראנד דע באוואר, מערסטנס באקאנט ווי סימאן דע באוואר (
יונגע יארן
סימאן דע באוואר איז געבוירן געווארן אין פאריז, די עלטערע טאכטער פון זשארזש בערטראנד דע באוואר, און פראצואז (געב') בראסער, טאכטער פון א גבירישן באנקיר און א פרומע קאטויל. איר שוועסטער העלען איז געבוירן געווארן צוויי יאר נאכהער. די פאמיליע האט פארלוירן אירע פארמעגן נאך דער ערשטער וועלט מלחמה. באוואר איז געווען שטארק רעליגעז אלס קינד, און האט אפילו געוואלט ווערן א מאנאשקע, אבער ביי דער עלטער פון 14 איז זי געווארן אן אטעיסט.
אין 1925 האט זי אויסגעהאטלט די באקאלארעאט עקזאמען אין מאטעמאטיק און פילאסאפיע, און זי האט אנגעהויבן שטודירן מאטעמאטיק אינעם אינסטיטוט קאטאליק און ליטעראטור אינעם אינסטיטוט סאנט מארי. דערנאך האט זי שטודירט פילאסאפיע אינעם סארבאן און האט געשריבן איר טעזיס וועגן לייבניץ.
קאַטעגאָריע:פראנצויזן קאַטעגאָריע:ראמאניסטן קאַטעגאָריע:פילאסאפן
ליכט-ארויסגעבנדיקער דיאד
פּרינציפּ פון אָפּעראַציע
א LED איז אַ דיאד בעת איינציק אייגנשאפטן. ווי אַ נאָרמאַלער דיאד, עס באשטייט פון אַ האלב־דורכפירער מאַטעריאַל דורך דאָפּינג צו פֿאָרמירן אַ פּן קנופּ. ענלעך צו אַ סטאַנדאַרט דיאד, די עלעקטריש קראַנט פלאָוינג אין די פאָרורטייל LED אויף די פראָנט זייַט פון די ז'-n, אָבער ניט טראַוואַלינג אַוועק ווען די דיאד פאַרקערט פאָרורטייל. באַשולדיקונג קעריערז (עלעקטראנען און האָלעס) וועט דריפט אין די פאָראויס פאָראורטייל נאָדע איז אַקטיוויזירט ווי אַ רעזולטאַט פון די דיאד. אַמאָל אַ עלעקטראָן מיץ אַ לאָך, עס וועט פאַרלירן ענערגיע און פאַל אין אַ נידעריקער ענערגיע שטאַט.
וואו מען ניצט LED
געהעריק אָפּעראַציע פון די LED איז העכסט אָפענגיק אויף די טעמפּעראַטור אין וואָס עס איז, עפּעס וואָס איז איינער פון איר פלאָז.
טעמפּעראַטור איז צו הויך, די לעבן שפּאַן איז פאַרקירצט און לעד ברייטנאַס דיקריסיז. אבער אין זייער נידעריק טעמפּעראַטור, ינטענסאַטי פון די ברייטנאַס פון די LED קאָס און געוואקסן לאָנדזשעוואַטי. דערפאר קענען זיי עקספּלאדירן אויב מען וועט אינסטאַלירן לעד-לייטינג אין ריפרידזשערעיטערס און פריזערס.
נחמן האראדענקער
רבי נחמן פון האראדענקע זצ"ל ( - ב' תמוז ה'תקכ"ה) איז געווען מגיד אין דראהאביטש.
זיין געשיכטע
רבי נחמן איז געווען פון די חבריא קדישא פון בעל שם טוב, און פון זיינע ערשטע שטיצערס. פון ווען רבי נחמן איז צוגעצויגן געווארן צום בעל שם טוב איז ער געווען זיין פארטרויאונגס מענטש.
אין יאר ה'תקכ"ד איז רבי נחמן ארויף געפארן קיין ארץ ישראל און זיך באזעצט אין צפת, נאכהער איז ער אריבער קיין טבריה.
הסתלקות
רבי נחמן איז נפטר געווארן ב' תמוז ה'תקכ"ה (אומגעפער).
זיין פאמיליע
רבי נחמן האט געהייראט א שוועסטער פון הרב יצחק פון דראהאביטש. זיי האבן איבערגעלאזט א זון:
דא נאנג
דאַ נאַנג (וויעטנאמעזיש: Đà Nẵng) דרום-הויפט געגנט פון וויעטנאם און וויעטנאַם ס גרעסטער פּאָרט שטאָט פון האַנדל און איז איינער פון די פינף מיוניסאַפּאַליטיז אין וויעטנאם הא טשי מין שטאט, האנוי, היי פאָנג ווייַטער איז דער פערט גרעסטן שטאָט. שטח פון 1255.53 קוואַדראַט קילאָמעטערס, באַפעלקערונג 752,493 מענטשן (2003).
ים-רויבעריי
קליין|די דזשאָלי ראָדזשער פֿאָן ים-רויבעריי איז א פֿארברעך וואס ווערט אויסגעפֿירט אויף שיפֿן אינעם ים. ים-רויבערס ווערן אויך גערופֿן פּיראַטן. געוויינטלעך האבן זיי קליינע און שנעלע שיפֿלעך. זיי ניצן אזלעכע שיפֿלעך צו אַטאַקן שיפֿן, געוויינטלעך גרויסע לאַסט-שיפֿן.
שוין זינט אז שיפֿן האבן ערשט געפֿאָרן אינעם ים זענען דא געווען פּיראַטן. אוראלט עגיפטן און גריכנלאנד, די רוימער, קעניגן אין דער מיטל אלטער און די בריטישע אימפעריע האבן געליטן פֿון פּיראַטן. א מאל איז דער קאַמף קעגן פּיראַטן געווען איינער פֿון די מערסט וויכטיקע ראלעס פֿון א פֿלאָט.
מאדערנע צייטן
ים-רויבעריי דערשיינט נאָך א סך מאָל היינט אין דער אַדען איינגאס, בפֿרט דורך סאָמאַלישע פּיראַטן. מאדערנע פּיראַטן געוויינטלעך שטייגן אויף שיפֿן צו רויבן געלט. ביי צייטנס קענען זיי מאָרדן דער מאַנשאַפֿט אדער האַלטן זיי פֿאַר אױסלייז-געלט. אויף ווייניקע פֿאַלן קענען זיי אויך באהערשן די שיף און פֿאַרקויפֿן איר לאַסט.
די לאַסט-שיפֿן וואס פֿאָרן אין די אָקעאַנען זענען ריזיק. געוויינטלעך האָבן זיי זייער קליינע מאַנשאַפֿטן. ווייל די שיפֿן זענען ריזיק, זיי אפֿט טראגן א סך געלט אין דער סייף פֿונעם שיף. דאָס געלט ווערט באנוצט צו צאָלן דער מאַנשאַפֿט, און אויך צו צאָלן שטייערן צו בלייבן אין א פּארט אדער פֿאָרן דורך א קאַנאַל.
וועבלינקען
קאטעגאריע:פארברעכנס
יהודה לייב גראנער
אין ניסן תש״ף איז ער נפטר געווארן ביי דער קאוויד-19 פאנדעמיק.
ביאגארפיע
ער איז געבוירן צו אברהם מרדכי ישעיה גראנער און זיין ווייב מנוחה רחל, אייניקלעך פון רבי שניאור זלמן פון לאדי, דער ״תניא״. זײנע קינדער:
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער רבנים קאַטעגאָריע:ברוקלין קאַטעגאָריע:ליובאוויטשער חסידים קאַטעגאָריע:קרבנות פון דער קאוויד-19 מגיפה
יאנוש קורטשאק
יאנוש קורטשאק (כ"א תמוז ה'תרל"ח - כ"ד אב ה'תש"ב) איז געווען א גרויסער מחנך אין ווארשע, פון פאר דער מלחמה, און אין דער געטא, ער האט אנגעפירט דעם יתומים אנטשטאלט פון דער געטא.
ווען די נאציס האבן פארשיקט דעם אנטשטאלט קיין טרעבלינקע איז יאנוש מיטגעגאנגען, כאטש ער האט געהאט די ברירה זיך צו ראטעווען.
ביבליאגראפיע
קאַטעגאָריע:פוילישע יידן קאַטעגאָריע:יידן פון ווארשע
די פרינצעסין און די זשאבע
קליין די פּרינצעסין און די זשאַבע (ענגליש: The Princess and the Frog) איז אן אמעריקאנישער אנימירטער פאנטאזיע-קאמעדיע מוזיקפילם פון 2009. ער איז פראדוצירט געווארן דורך וואלט דיזני אנימאציע סטודיאס און פארשפרייט געווען דורך וואלט דיזני פילמען.
ה'רס"ד
קאלענדאר
{{{MIHY|תשרי|1503|9|21|1978|1|55131|11125|11125|44444|45211|11111}}
שלמה אלקבץ
רבי שלמה בן רבי משה הלוי אַלקַבֶץ (בערך ה'רס"ה - בערך ה'שמ"ד) איז געווען א מקובל און א צפת'ער פייטן. באקאנט מיט זײן פיוט לכה דודי, װעלכער איז במשך די יארן געװארן אריינגעשטעלט אין אלע סידורים. דאס מערסטע פון זיינע טעטיקייטן און ביישטייערונגען איז אויף דעם געביט פון חכמת הנסתר.
ביאגראפיע
רבי שלמה איז געווען פון א משפחה פון פארטריבענע פון שפאניע. ער איז געבוירן געווארן בערך 1505, ווארשיינליך אין סאלאניקי. טייל שאַצן אז זיין פאטער איז דער דיין ר' משה אלקבץ וואס האט געוואוינט אין צפת, וועלכער איז געווען א חכם און רב אין אדריאנאפאל.
אין זיין יוגנט האָט ער געלערנט אין דער ישיבה פון רבי יוסף טייטאַצאַק (מהריט״ץ) אין סאַלאָניקי. ווען ער איז געווען בערך 25 יאר אלט (אין דער געגנט פון 1530), נאכן חתונה האבן מיט דער טאכטער פון יצחק הכהן וואס איז געווען איינער פון די עשירים פון סאלאניקי, איז ער געפארן קיין אדריאנאפאל, וואו רבי יוסף קארו איז געזעסן. ער איז שוין דעמאלט געווען פאררעכנט ווי א גרויסער תלמיד חכם, און האט פארענדיגט שרייבן זיין ערשטן ספר, מנות הלוי, וואס באהאנדלט מגילת אסתר, וואס ער האט געגעבן צו זיין כלה'ס משפחה אלס נדן (צוליב זיין נעבעכדיגע פינאנציעלע לאגע). אין יענער צייט איז ער מסתמא אויך באאיינפלוסט געווארן פון רבי שלמה מולכו, וועלכער האט געוואוינט אין סאלאניקי. בעת ער איז געווען אין אַדריאַנאָפּלע, האָט ער זיך אינטענסיוו אָנגעהויבן פאַרנעמען מיט קבלה, און אין זײנע ספרים און פיוטים, וואָס זענען געשריבן געוואָרן פון יענער תּקופה און ווייטער, זעט זיך אָן אַ קבלה'ישע השפּעה. ער האָט דעמאָלט געשריבן נאָך ספרים - "בית אדני", "עבותות אהבה", "אילת אהבים" און "ברית הלוי", די לעצטע איז א פירוש אויפן דרך הסוד צו דער הגדה של פסח.
צפת איז אין יענע צייטן געווען דער צענטער פון קבלה, און ווען ער איז געווען ארום דרייסיג איז רבי שלמה געקומען אהין. ער האָט געגלויבט אַז נאָר אין ארץ ישראל ווערן אַנטפּלעקט די סודות פון קבלה. אין צפת האָט ער זיך באַשעפטיגט אין לערנען און אויך באַווירקט פּערזענלעכקייטן ווי רבי משה קארדאווערא (רמ"ק) און רבי יוסף קארו, בעל השלחן ערוך. זײנע געדאנקן זענען געשריבן געװארן דורך אים אלײן — ער האט געשריבן ארום צען ספרים, פון װעלכע נאר צװײ זענען פארעפנטליכט געװארן — און דורך זײנע תלמידים. דער אנהייב פון דעם מנהג פון תיקון ליל שבועות ווערט אים אויך צוגעשריבן, נאכדעם וואס ער האט געזען, אין צוזאמענארבעט מיט רבי יוסף קארו, ניסים'דיגע מחזות יענע נאכט בשעת'ן וויילן אין דער שטאט סאלאניקי. ער האט עדות געזאגט אויף דעם עקזיסטענץ פון א "מגיד מישרים" וואס איז אנטפלעקט געווארן פאר זיין חבר, דער גרעסטער פון די לעצטע פוסקים:
אויך זײנע שירים און פאעמען זענען נשפע געװארן פון דער חכמת הנסתר. די מקובלים פון צפת, אין שפיץ פונעם אר"י הקדוש, האבן ביז דעמאלט באהאנדלט נעגאַטיוו די אידישע פּאָעזיע (דיכטונג) און דיכטער ווי רבי שלמה אבן גבירול און רבי אברהם אבן עזרא, און האבן ליבערשט געהאט די פאעזיע וואס האט זיך פארבונדן צום ליכט פון קבלה, און בפרט די שירים פון הרב אלקבץ וואס 'שטימען מערסטנס מיט דעם אמת'. די דאָזיגע שטעלונג פון די מקובלים פון צפת האָט פאַרשפּרייט די פּאָעזיע פון הרב אלקבץ אין אלע תפוצות. אָבער, ווי מיט אַנדערע קבלה'ישע געדאַנקען און מנהגים, האָט רבי שלמה'ס פּאָעזיע טיילמאָל פאַרלוירן אירע מקובל'ישע וואָרצלען, און ווערט געלייענט און געזונגען ביים ציבור אָן וויסן פון אירע מקורות און אָן באַהאַלטענע כוונות.
ער האט אסאך באזוכט די קברים פון צדיקים אין גליל.
רבי שלמה הייסט נאך זיין זיידע רבי שלמה אלקבץ, וועלכער איז געווען א מגיה און דרוקער. זיין פאטער ר' משה האט געהאט א ברודער וואס האט געהייסן ר' יהושע. רבי שלמה ברענגט אין זיינע ספרים פירושים אויף די פסוקי התורה אין נאמען פון זיין פעטער ר' יהושע.
רבי שלמה אלקבץ איז נפטר געווארן אין צפת, מסתמא פאר ה'שד"מ, ווייל אין א סידור וואס איז ארויס אין ווענעציע אין יענעם יאר, דער ערשטער סידור וואס האט אריינגערעכנט זיין פיוט "לכה דודי", ווערט זיין נאמען געברענגט אין צוזאמענהאנג מיט א ברכת המתים.
דרויסנדע לינקס
קאַטעגאָריע:נקבר אין צפת קאַטעגאָריע:פייטנים קאַטעגאָריע:מקובלים קאַטעגאָריע:רבנים אין ארץ ישראל קאַטעגאָריע:בלעטער מיט אומגעפערע דאטעס
יחזקאל פויגל
ביאגראפיע
הרב יחזקאל פויגל איז געבוירן געווארן אין תש"ו אין זיבנבערגן. ביי די 12 יאר איז ער ארויפגעקומען אין ארץ ישראל מיט זיין משפחה. ער האט געלערנט אין דער נחלים ישיבה תיכונית, און דערנאך אין חברון ישיבה אין ירושלים. ער האט באקומען היתר הוראה פון דעם הויפט רב פון ישראל, הרב איסר יהודה אונטערמאן, און אויך פון הרב יחזקאל סרנא, דער חברונער ראש ישיבה, הרב יעקב יצחק וואכטפויגל, דער מאה שערים ראש ישיבה און נאך רבנים. ער האט עוסק געווען אין "תורה שלמה", "הלכה פסוקה" און "סנהדריה גדולה", און ער האט פארעפנטליכט די כתבי ידות: תוספות תלמידי רבנו פרץ אויף מסכת מכות, תוספת שאנץ אויף מסכת מכות, און נאך. נאך זיין חתונה האט ער געדינט אלס רב פון קהילת בית יעקב אין פילאדעלפיע, און ער איז אויך געווען א מיליטערישער רב. <!-- אין תשנ"ו האט פראפ' צבי וויינבערגער, דער מנהל פון מכון לב, איניציאירט אויפשטעלן דעם חרדישן צענטער פאר פראפעסיאנעלער טרענירונג, וואס וועט געבן פראפעסיאנעלע טרענירונג צו מענטשן פון דער חרדישער געמיינדע וואס ווילן זיך איינפלעכטן אין דעם געביט פון ארבעט. ער האט איבערגעצייגט זיין פריינט ד"ר אברהם פֿוס, א פרומער אדוואקאט פון ניו יארק, להירתם לנושא. פוס נענה ואף העמיד לרשותו סכום של חמישים אלף דולר מקרן צדקה של חותנו. בתחילה היה מדובר על הכשרה מקצועית במקצועות של עבודת כפיים, מתוך מחשבה שמקצועות אלו הולמים מי שלא סיימו לימודים תיכוניים ועל-תיכוניים. לייסוד וניהול המוסד החדש גויס הרב יחזקאל פויגל, ומיד עם כניסתו לתפקיד הוא ניתב את פעילות "המרכז החרדי" להכשרה בתחום ההיי טעק והמקצועות החופשיים, תוך ניצול היכולת האינטלקטואלית של בחורי הישיבה. תחת ניהולו הוקמו במשך השנים מספר שלוחות של "המרכז החרדי", ובהם בירושלים, אשדוד, בני ברק און מודיעין עילית.
הרב פויגל און דער חרדישער צענטער האבן באקומען דעם שטיץ פון די גדולי התורה, ובראשם הרב אהרון יהודה לייב שטיינמן, הרב אלישיב והרב וואזנר, וזאת באמצעות ועדה רוחנית, שבראשה עמד הרב ישראל יוסף ישראלזון (ז"ל), שליוותה את פעולות המרכז החרדי אולם כמה מגדולי התורה הליטאים, ובראשם הרב שמואל אוירבך, יצאו נגד פעילותו של המרכז החרדי וכנגד שאר המוסדות להכשרה מקצועית שקמו בעקבותיו. לדעתם מדובר בהחדרה של רוח ההשכלה לתוך הציבור החרדי. עד היום אוסרת הוועדה הרוחנית של היומון יתד נאמן לפרסם בעיתון מודעות פרסום מטעם מוסדות אלו. בשנת 2000 ייזם הרב פויגל את הקמתה של מכללת מבח"ר בבני ברק, בה ניתנה, לראשונה, אפשרות לבני הקהילה החרדית, גברים וגם נשים, ללמוד לתארים אקדמיים במגוון מקצועות, בשיתוף עם מוסדות להשכלה גבוהה כמו אוני' חיפה, אוני' תל-אביב, אוני' בר-אילן: עבודה סוציאלית, מדעי המחשב, לוגיסטיקה וכלכלה, הפרעות בתקשורת, ריפוי בעיסוק ועוד. בעקבות כך, הוקמה לאחר מכן מסגרת דומה בירושלים, המכללה החרדית, על ידי גבי בוטבול, שעברה יותר מאוחר להנהלתה של הגב' עדינה בר שלום, ביתו של הרב עובדיה יוסף.
בשנת 2003 פרש הרב פויגל מניהול המרכז החרדי ומונה לעמוד בראש הקמפוס החרדי בקרייה האקדמית אונו באור יהודה.
בראיון עמו ב-2010 אמר כי בזכות מוסדות כמו הקמפוס בקריית אונו ומוסדות נוספים "לימודים אקדמאיים הפכו לבון-טון במגזר החרדי", וכי "היום, סטודנטים חרדים לא מתביישים כבעבר, בכניסה לקמפוס". -->
משפחה
פויגל האט געהייראט אמרמה, די טאכטער פון הרב מרדכי הכהן.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:חרדים קאַטעגאָריע:עסקנים קאַטעגאָריע:ישראלים
רעאליטעט
רעאַליטעט אדער ממשותדיקייט איז יעדע זאך וואס איז עכט, אויסשלינדיק וואס איז אויסגעטראכט. א געשעעניש וואס האט טאקע פאסירט אדער א זאך וואס עקזיסטירט האט "רעאליטעט". די רעאליטעט קען זיין אנדערש פון וויאזוי א זאך זעט אויס אדער ווי מענטשן מיינען.
פילאסאפיע באהאנדלט די נאטור פון רעאליטעט, און דאס שייכות צווישן רעאליטעט און א מענטשנס שכל (ווי אויך שפראך און קולטור). פֿילאסאפֿישע פֿראַגעס וועגן רעאליטעט און עקזיסטענס געהערן צו דער שטודיע גערופן אנטאלאגיע, א וויכטיגע צווייג פון מעטאפיזיק.
אנטאלאגישע פֿראגעס ווערן אדורכגעקלערט אין פארשידענע צווייגן פון פילאסאפיע, כולל פילאסאפיע פון וויסנשאפט, פילאסאפיע פון מאטעמאטיק, פילאסאפיע פון רעליגיע און פילאסאפישער לאגיק. צווישן די פראגעס זענען צי נאר פיזישע אביעקטן קענען זיין עכט, צי אביעקטן עקזיסטירן וואס געהערן צו וויסנשאפטלעכע טעאריעס וואס מען קען אבער נישט זען, צי נומערן און אבסטראקטע אביעקטן עקזיסטירן און צי אנדערע וועלטן עקזיסטירן.
קאַטעגאָריע:פילאסאפיע
אברהם ישכר בער אביגדור
קליין|225px|רבי אברהם ישכר בער אביגדור זצ"ל רב אין טערוויע-וואלאסק
רבי אברהם ישכר בער אביגדור זצ"ל (ה'תקצ"ב - י"ב אלול ה'תרפ"א), רב אין טערוויע וואלאסק.
אפשטאם
רבי אברהם ישכר בער איז געבוירן אין יאר ה'תקצ"ב, צו זיין פאטער הרב יעקב אביגדור, רב אין פודקאמין און בראד.
רבנות
אין יאר ה'תרי"ד האט מען אויפגענומען רבי אברהם ישכר בער אלס רב אין טערוויע וואלאסק א קליין שטעטעלע נעבען לינסק. רבי אברהם ישכר בער איז געווען דארט רב אומגעפער זעכציג יאר, און געזעצען דארט און געהארעוועט אין לערנען. מען האט אים געהאלטן פאר א העכערע מענטש (בעל מדרגה) און א בעל מקובל, און מען פלעגט אים אפגעבען קוויטלעך.
רבי אברהם ישכר בער האט נאך אריינגעכאפט צו פארן צום שר שלום פון בעלזא, און אן עקסטערע ליבשאפט האט צו אים ארויסגעוויזען די צדיקים צו וועמען ער פלעגט פארן, דער צאנזער רב, רבי אליעזר'ל דזשיקאווער און רבי דויד'ל דינאווער. רבי הערשעלע ליסקער אין דער שינאווער רב זענען געווען פון זיינע נאנטע גוטע פריינד.
ביי די ערשטע וועלט קריג איז רבי אברהם ישכר בער אנטלאפן קיין פראג ביז נאך די קריג, נאכהער איז ער צוריק געקומען קיין טערוויע.
הסתלקות
רבי אברהם ישכר בער איז נפטר געווארן י"ב אלול ה'תרפ"א.
פאמיליע
רבי אברהם ישכר בער האט געהייראט בזיווג ראשון מרת בריינדל א טאכטער פון הרב מנחם מענדל הורוויץ רב אין לינסק. זייערע קינדער:
בזיווג שני האט ער געהייראט מרת חיה רחל הי"ד, א טאכטער פון הרב דוד העלער, זי איז אוועק געפירט געווארן פון דראהאביטש אין חודש תמוז ה'תש"ב. זייערע קינדער:
16טן סעפטעמבער
16 סעפטעמבער איז דער 259ער טאג פון יאר (260סטער טאג אין אן עיבור יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 106 טעג.
געשטארבן
16
14טן דעצעמבער
דער 14טער דעצעמבער איז דער 348סטער טאג פון יאר (349סטער טאג אין אן עיבור־יאר). אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 17 טעג.
געשטארבן
14
טשיטי טשיטי בענג בענג
טשיטי טשיטי בענג בענג: דער מאגישער אויטא (ענגליש: Chitty-Chitty-Bang-Bang: The Magical Car) איז א קינדער בוך וואס איען פלעמינג האט געשריבן פאר זיין זון. דאס בוך איז פובליצירט געווארן אין 1964 און איז אדאפטירט געווארן אלס א בארימטן פילם אין 1968.
קאטעגאריע:קינדער ביכער קאַטעגאָריע:ענגליש שפראכיגע פילמען קאַטעגאָריע:מוזיקפילמען
יהודה אונגאר
אפשטאם
רבי יהודה איז געבוירן און יאר ה'תרכ"ב ( אומגעפער), צו זיין פאטער הרב יעקב יצחק אונגאר א זון פון הרב ישראל אלימלך אונגאר, רב אין זשאבנא, א זון פון הרב יוסף אונגאר, רב אין דאמבראווא, א זון פון הרב מרדכי דוד אונגאר, רב אין דאמבראווא. און צו זיין מוטער מרת חנה א טאכטער פון הרב מאיר הורוויץ, רב אין דזשיקאוו, דער אמרי נועם, א זון פון הרב אליעזר הורוויץ רב אין דזשיקאוו, באקאנט אלס רבי אליעזר'ל דזשיקאווער, א זון פון הרב נפתלי צבי הורוויץ דער ראפשיצער רב.
רבנות
רבי יהודה איז געווען רב אין סאקאלאוו, אין יאר ה'תרס"ה איז ער אריבער וואוינען קיין ריישא, נאכהער האט ער זיך באזעצט אין ניימארקט.
הסתלקות
רבי יהודה איז נפטר געווארן אין וויען י"ז סיון ה'תרצ"ט.
פאמיליע
רבי יהודה האט געהייראט א טאכטער פון הרב יהושע העבינשטרייט המכונה ר' יהושעל'י חריף, רב פון סאקאלאוו. זייערע קינדער:
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:דאמבראווא קאַטעגאָריע:דזשיקאוו
ישראל אקסנפעלד
ישראל אַקסנפעלד (1787, נעמיראָוו – 1866, פּאַריז) איז געווען אַ ייִדישער ראָמאַניסט און דראַמאַטורג, איינער פון די גרונטלייגער פון דער השכלה-ליטעראַטור אויף ייִדיש.
ליטעראַטור-שאַפונג
250px|קליין|ישראל אקסענפעלד, אמנטאָלאָגיע פינף הונדערט יאָהר אידישע פּאָעזיע|page=166 ישראל אַקסנפעלד האָט אָנגעשריבן 30 ראָמאַנען און פּיעסעס. די הויפּט-שפּראַך פון זײַן שאַפונג איז געווען ייִדיש. ייִדישע אַרויסגעבער פלעגן זיך אָפּזאָגן פאַרעפנטלעכן זײַנע ווערק צוליב דעם עקסטרעמען אַנטי-חסידות זייערן. פונדעסטוועגן האָבן ישראל אַקסנפעלדס ווערק געהאַט אַ באַדײַטנדיקע פּאָפּולערקייט. מע פלעג זיי פאַרשפּרייטן אין האַנט-געשריבענע קאָפּיעס. בײַם שרײַבערס לעבן זײַנען אין אַ בוך-פאָרם אַרויסגעגעבן געוואָרן בלויז דער ראָמאַן "דאָס שטערנטיכל" (1861) און די פּיעסע "דער ערשטער ייִדישער רעקרוט" (1862). ישראל אַקסנפעלדס "געזאַמלטע ווערק" אין צוויי בענדער זײַנען דערשינען אַ סך יאָרן נאָך זײַן טויט (דער ערשטער באַנד – 1931, דער צווייטער באַנד – 1938).
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:רוסישע יידן קאַטעגאָריע:ראמאניסטן קאַטעגאָריע:יידיש-שפראך שרייבער קאַטעגאָריע:דראמאטורגן קאַטעגאָריע:משכילים
ריישעכץ
טעקסט=געפרעגלטע צוויבל|קליין|געפרעגלטע צוויבל דאס ריישעכץ איז צעשניטן ציבעלע געפרעגלט אין שמאלץ, פוטער אדער בוימל, ביז זיי ווערן ברוין.
די ברעסלאווער, וואס זענען מקפיד נישט צו עסן קיין רויע צוויבל אויפן באפעל פון רבי נחמן, דינסטן דאס בעפארן אריינלייגן אין די אייער-ציבל וואס מען עסט יעדן שבת צופרי.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:עסנווארג
HEC Paris
קליין|250px HEC Paris איז א ביזנעס שולע געגרינדעט געווארן אין יאר 1881 מיט 57 תלמידים, היינט פארמאגט זי 4,500 תלמידים מיט 1,500 איינגעשטעלטע. HEC געפינט זיך אין פאריז.
קאַטעגאָריע:אוניווערסיטעטן
ביאמאלעקול
א ביאמאלעקול איז א מאלעקול וואס פאסירט נאטירלעך אין לעבעדיגע ארגאניזמען. ביאמאלעקולן באשטיין בעיקר פֿון קוילנשטאף און הידראגען, מיט שטיקשטאף (אַזאָט), אקסיגען, פאספאר און שוועבל. אמאל זענען אנדערע עלעמענטן איינגעגלידערט אבער זעלטן.
רעפערנצן
קאַטעגאָריע:ביאכעמיע
פאלאניום
250px|קליין|פעריאדישע טאבעלע פּאָלאָניום (Polonium) איז אַ ראַדיאָאַקטיווער כעמישער עלעמענט מיט סימבאָל Po און אטאם נומער 84.
געשיכטע
פּאָלאָניום איז אנטפלעקט געווארן דורך די פּאָר פּיער און מארי קירי אין 1898. דעם נאמען פונעם עלעמענט איז אויף מאַרי קירי'ס היימלאַנד, פוילן.
ניצן סם
אַלעקסאַנדער ליטווינענקאָ, אַ רוסישער אינטעליגענץ אַגענט אין דער פאַרגאַנגענהייַט קעגן דעם רעזשים פון רוסישן פרעזידענט וולאדימיר פּוטין, איא געשטארבן נאָך פּאָלאָניום-210 פאַרסאַמונג אום 23סטן נאוועמבער 2006.
קאַטעגאָריע:כעמישע עלעמענטן קאַטעגאָריע:האלבמעטאלן
קאראל
קאראַל איז א ים בעל חי אן א רוקן ביין, וואס געהערט צו דעם קלאס פון קאראַלן (וויסנשאפטלעכער נאמען: Anthozoa, "לעבעדיקע בלומען" אויף גריכיש) אין דעם שטאם פון Cnidaria. דער קלאס שפארט איין עטלעכע 6,100 זגאלן. עטלעכע זגאלן פון קאראל האבן א גרויס חשיבות אין בויען קאראל ריפן, וואס זענען פון די מערסטע וואונדערבארע וואוינען אויף דער וועלט און די רייכסטע סביבות אין די אקעאנען.
אן אינטרעסאנער פענאמען איז ווען די טעמפעראטור פונעם וואסער הייבט זיך צוליב על ניניא פארלירן די קאראלן זייער קאליר און זיי ווערן בלאס.
קאַטעגאָריע:בעלי חיים קאַטעגאָריע:אקעאנען
הארינגטאן ראד טראם סטאנציע
הארינגטאן ראד איז א טראמלינק סטאנציע אין דרום נארוואוד, אין דער לאנדאנער בארא פון קרוידן, באדינט דורך טראמלינק רוטע 2. די דאזיקע סטאנציע מיט וואודסייד טראם סטאנציע זענען די נענטסטע טראמלינק סטאנציעס צום שטעטל דרום נארוואוד.
טראם סטאנציע שילד|קליין|רעכטס
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:טראמלינק סטאנציעס
חוט המשולש (דרוש)
חוט המשולש איז א באקאנטער דרוש ספר מיט חידושים פארפאסט דורך א טאטע, זוהן און אייניקל.
דער ספר האט ארויסגעגעבן דער אייניקל און בייגעלייגט די חידושים פון זיין טאטן און זיידן.
עס לויפט אויף די סדר פון די פרשיות התורה, ווען אויף יעדע סדרה איז דא איינס אדער מערערע חידושים פון יעדן איינעם.
פאלגענד זענען די דריי אפטיילונגען:
אין די ערשטע אויסגאבע איז פארהאן ווארימע הסכמות פון: רבי משה סופר פון פרעשבורג דער חתם סופר, רבי צבי הירש ברודא פון קיצע און פונעם באקאנטן גאון רבי דוד דייטש פון ניישטאדט.
דער ספר איז געדרוקט באותיות רש"י און אנטהאלט איבער הונדערט בלעטער.
אויטאמאביל באלייכטונג
קליין|פֿראָנט, הינטער, ווענדונג און אינדיקאַציע ליכטן די באלייכטונג סיסטעם פון א מאטאר פארמיטל שליסט איין ליכט און סיגנאַלירן געצייג מאָנטירט אין דער פֿראָנט, הינטער, זייטן און א מאל אויפן דאַך פון א מאטאר פארמיטל. זיי באלייכטן דער טראַקט פאר דעם שאָפֿער און מאכן דעם פארמיטל מער קענטיק, בפרט אין טונקלע אדער סמוטנע קאנדיציעס. דאָס ווארענט אנדערע שאָפֿערס און פוסגייערס פון א פארמיטל'ס בייזייאיקייט און פֿאָר-ריכטונג. עמערגענץ פארמיטלען געוויינטלעך האבן באזונדערע עקסטרע לעמפּלעך צו ווארענען שאָפֿערס און פוסגייערס ביי זייערע געשווינדע רייזעס אין נויטפאלן.
היסטאריע
פארמיטלען האבן געהאט ליכטן פאר איבער א הונדערט יאר. דראשקעס האבן גענוצט ליכטלעך, און די ערשטע אויטאס (דעמאלט גערופן "דראשקעס אָן פערד") זענען באלויכטן געווארן מיט גאַז לאָמפן. אין 1908 האט מען אנגעהויבן ניצן עלעקטרישע באלייכטונג אויף מאטאר פארמיטלען. רויטע הינטערלאָמפן און געלע ברעמזונג לעמפּלעך זענען ערשט באנוצט געווארן שוין אין 1915. באַדעקטע שטראָל פֿראָנטלאָמפּן זענען באנוצט געווארן זינט 1936 און ווענדונג לעמפּלעך זינט 1940. איידער 1939 איז עס נישטא געווען א סטאנדארט פאר פֿראָנטלאָמפּ אויספארמירונג. צווישן 1940 און 1956 האבן אלע פארמיטלען געבויט אין די פאראייניקטע שטאטן געברויכן האבן 7 אינטש רונדע פֿראָנטלאָמפּן מיט באַדעקטע שטראָלן. פון 1956 ביז היינט קען מען מאָנטירן פיר פֿראָנטלאָמפּן אויף איין פארמיטל (צוויי לאָמפּן אין יעדע זייט). אין 1960 זענען די ערשטע האַלאָגענע לאָמפּן גענוצט געווארן אויף אייראפעישע פארמיטלען, און מען האט זיי אימפארטירט צו די פאראייניקטע שטאטן אין 1979. מען האט אנגעהויבן ניצן פארבייטלעכע אויטא לעמפּלעך אין די פאראייניקטע שטאטן זינט 1983.
וועבלינקען
קאטעגאריע:אויטאמאביל טיילן
דייוויד קוק
left|thumb|250px|דעיוויד קאוק דעיוויד ראלענד קוק (געבוירן דעצעמבער 20, 1982) איז אן אמעריקאנער זינגער. ער איז דער געווינער פון דער זיבטער סעזאן פון טעלעוויזיע שוי אמעריקען איידעל.
קוק
טאוול קאמפיוטער
קליין|250px|אַ טאָװל־קאָמפּיוטער טאָװל קאָמפּיוטער (ניט אָפֿיציעלע איבערזעצונג פֿון Tablet PC) איז אַ שױס־קאָמפּיוטער מאָדעלירט פֿון אײן פֿלאַך אױסגעריכט מיט אַ באַטאַפּ עקראַן װי אַ במקום צו אַ קלאַװיאַטור אָדער מױז.
קאַטעגאָריע:הארטווארג
Early tablet computers Планшетный персональный компьютер
כינוס כלל ישראל
כינוס כלל ישראל איז געווען א ראללי פון טויזנטער אידן פארגעקומען ערב ראש חודש סיון תשע"ב אין דער סיטי פיעלד און ארטור עש  סטאדיומען אין קווינס, ניו יארק זיך מחזק צו זיין און הערן דעת תורה איבער טעכנאלאגיע און אינטערנעט באניץ, אפצורעדן פון זיך באניצן מיט זיי און צו ארויסהייבן דאס באניץ פון פילטערס ווען מען באנוצט זיך יא מיטן אינטערנעט. עס ווערט געשאצט אז ביים כינוס האבן זיך באטייליגט איבער 60,000 מענטשן.
הינטערגרונט
דער כינוס איז פאררופן געווארן דורך דעם סקולענער רבי און המשגיח הרב מתתי' סאלאמאן, און איז ארגאניזירט דורך נחמי' גאטליעב יו"ר TAG.
מהר"א מסאטמאר האט זיך נישט באטייליגט און נישט געלאזט זיינע חסידים גיין צום כינוס, וויבאלד מ'האב גערעדט ענגליש און עס איז געווען דארט קהילות וואס האבן נישט איינשטימיגע מיינונגען מיט סאטמאר.
אויך איז חב"ד נישט ערלויבט געווארן זיך צו באטייליגן דורך די ליטווישע קרייזן.
דער מעמד
די רעדנער זענען געווען ר' יחיאל מאיר כ"ץ, דער זשיבויער רב פון מאנטריאל, הרב אפרים וואקסמאן, המשגיח ר' דן סגל, ר' מתתי' סאלאמאן און סקולענער רבי זצ"ל.
אויך איז געליפטערט געווארן א רעקארדירונג פון פונעם פוסק, רבי שמואל וואזנער, דער בעל שבט הלוי, אין וואס ער האט אוועקגעשטעלט די תקנה אז אינטערנעט אן פילטער איז אסור בתכלית.
קבלת עול מלכות שמים דורך הרה"ק מוויזשניץ און הגה"ק מפשעווארסק פון אנטווערפן.
נאכ'ן מעמד איז פראקלאמירט געווארן די גרינדונג פון דער TAG ארגאניזאציע, וואס האט געזאלט אנפירן די פעולות פאר כשר'ע טעכנאלאגיע ביים היימישן ציבור.
כינוס פאר פרויען
צען יאר נאכן גרויסן כינוס כלל ישראל, אין כ"ב-כ"ג סיון תשפ"ב איז פארגעקומען נאך צוויי כינוסים אויף דעם נושא, דאסמאל פאר פרויען, אין פרודענטשל סענטער אין נוארק, ניו זשערזי, איינס פאר די מער פרומערע אידיש רעדנדע און די צווייטע, גערופן "נקדש", פאר ענגליש רעדנדע. ביי איטליכע האבן זיך באטייליגט 20,000 פרויען.
ביים אידישן כינוס האבן גערעדט הרב אפרים וואקסמאן, וויענע רב און הרב אהרן טויסיג.
לינקען און רעפערענצן
קאַטעגאָריע:אידישע היסטאריע קאַטעגאָריע:ניו יארק
חן הדסה
חן הדסה איז א ספר אויף מגילת אסתר ארויסגעגעבן דורך רבי פנחס דוד שווארץ אין יאר ה'תשנ"ח.
דער ספר איז צוטיילט אויף פיר חלקים:
קאַטעגאָריע:ספרי קודש
שבתי יודעלעוויטש
הרב שבתי יודעלעוויטש (תרפ"ו – כ"ב כסלו ה'תשנ"ז; 1926–3טן דעצעמבער 1996) איז געווען א באקאנטער דרשן אין ירושלים.
ביאגארפיע
ער איז געבוירן געווארן אין ירושלים צו רבי שמואל אהרן יודעלעוויטש און ראשא, די טאכטער ​​פון הרב אריה לעווין. זיי האבן געהאט ניין קינדער.
אין די תש"ל יארן האָט ער חתונה געהאַט בזיווג שני מיט לאה (לוסיל), אַן אימיגראַנט פֿון פֿראַנקרײך.
ער איז נפטר געווארן כ"ב כסלו תשנ"ז, און מען האט אים באערדיגט אין הר המנוחות.
קאַטעגאָריע:רבנים אין ירושלים קאַטעגאָריע:נקבר אין הר המנוחות
זמנים האטליין
די זמנים האַטליין איז א טעלעפאון נומער וואו מ'קען אריינרופן צו הערן אלע יודישע זמנים פון שבת, יום טוב און א גאנצע וואך אין די פאראייניגטע שטאטן און קאנאדע.
עס ארבעט אז מ'לייגט אריין די זיפ קאוד פון א ספּעציפישן שטעהטל, און מען קען הערן די ארטיגע זמנים.
עס איז א פּראָיעקט פון דער ארגאניזאציע "מאור עינים" (CSB קעיר) וואס האט דאס צוגעשטעלט פאר די בלינדע וואס קענען נישט נאכקוקן די צייטן אין א געדרוקטן לוח.
די סדר הזמנים
קאטעגאריע:זמנים קאַטעגאָריע:טעלעפאניע קאטעגאריע:פאראייניגטע שטאטן קאטעגאריע:קאנאדע
17טן סעפטעמבער
'דער 17טער סעפטעמבער' איז דער 260סטער טאג פון יאר (261סטער טאג אין אן עיבור יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 105 טעג.
געשטארבן
17
1916
נאבעל פריזן
קאַטעגאָריע:20סטער י"ה
מנחם מענדל שנייבאלג
הרב מנחם מענדל שנייבאלג (י"ד אלול ה'תרפ"א - כ"ב ניסן ה'תשפ"א) האט געדינט אלס גאב"ד פון דער מחזיקי הדת קהילה אין מאנטשעסטער צענדליגער יארן, ביז צו זיין פטירה.
ביאגראפיע
הרב שנייבאלג איז געבוירן געווארן אין גרויסווארדיין, צו זיין טאטע רבי דוד צבי שנייבאלג, וועלכער האט געדינט אלס וויזשניצער דיין און שפעטער נאכ'ן צווייטן וועלט קריג אלס גאב"ד מחזיקי הדת מאנטשעסטער, און זיין מאמע שרה באבטשע.
ביי די מלחמה יארן האט ער מיטגעמאכט צרות אין טראנסניסטריע.
ער האט געעפנט א שטיבל, בית המדרש אהבת ישראל, אין דער פרעסטוויטש געגנט אין מאנטשעסטער. ווען זיין טאטע האט אויף די עלטערע יארן זיך געצויגן קיין ארץ ישראל, האט מען אים באשטימט רב פון מחזיקי הדת. ער האט ערפילט די פאזיציע פאר העכער פופציג יאר.
ער האט פארפאסט א ספר שאלות ותשובות ״שפתי עני״.
אחרון של פסח תשפ"א איז דער רב נפטר געווארן, אין עלטער פון הונדערט יאר. זיין לויה איז ארויסגעגאנגען אין מאנטשעסטער, און שפעטער אין סטעמפארד היל, לאנדאן, און פון דארט איז ער אפגעפלויגן קיין ארץ ישראל, וואו ער איז געקומען צו קבורה אויפן הר המנוחות.
משפחה
דער רב האט איבערגעלאזט זיינע קינדער:
רעפערענצן
א באריכט וועגן זיין פטירה אין המודיע
https://www.jdn.co.il/breakingnews/1504133/ קאַטעגאָריע:ענגלישע רבנים קאַטעגאָריע:מאנטשעסטער קאַטעגאָריע:חסידישע רבנים
רא"ש
רבינו אשר בן יחיאל (ה'י', 1250 - ט' חשוון ה'פ"ח, 1327), גערופן דער רא"ש, איז געווען פון די גרעסטע מפרשים פון די תלמוד בבלי און פוסקים און האט געהאט אן איבערוועגנדיגע השפעה אין אויספארמירן די הלכה אין יידישקייט.
לעבנסגעשיכטע
דער רא"ש איז געבוירן אין אשכנז (היינט דייטשלאנד), צווישן די יארן ה'ה'-ה'י'. זיין פאטער רבי יחיאל בן אורי איז געווען א גדול בתורה און האט געהאלטן קארעספאנדענץ מיט די גדולי הדור. אויך איז ער באוואוסט מיט זיין אפגעהיטנקייט און ווערט בארעכנט איינער פון די חסידי אשכנז. ער איז געווען אן אייניקל פון רבי אליעזר בן נתן (דער ראב"ן).
אין זיינע יונגערע יארן האט דער רא"ש געלערנט ביי זיין פאטער רבי יחיאל. דערנאך האט ער אנגעהויבן לערנען אין דער ישיבה פונעם מהר"ם פון ראטנבערג, וואס איז געווען דער פירנדער פוסק אין אשכנז אין יענער תקופה, און ער איז גיך געווארן זיין תלמיד מובהק. במשך די יארן האט דער רא"ש געפרעגט צענדליקע שאלות אין הלכה צום מהר"ם, און יענער האט אים געענטפערט מיט גרויסער ערע.
זיינע ספרים
די פסקי הרא"ש איז איינע פון די פראמינענטסטע פירושים אויף תלמוד בבלי וועלכע איז פאררעכנט אלס יסוד פארן שלחן ערוך צוזאמען מיטן רי"ף און רמב"ם.
ער איז פון די גרעסטע און סאמע פריסטע פוסקים, וואס זיין פירוש איז געדרוקט אין די ווילנער און אנדערע ש"ס'ן גלייך נאך דער גמרא.
ער באציט זיך אין זיין ספר בלויז צו הלכות וואס זענען נוגע היינטיגע צייטן. דער רא"ש האט שוין געזען דער ספר פונעם רי"ף און ברענגט אים אין זיין פירוש, אסאך מאל מיטן לשון.
זיין סגנון און מהלך
ער שרייבט שארף אז ער רעכנט זיך נישט מיט קיינעם נאר מיטן אמת: '''מעיד אני שמים וארץ שאיני חוקר וחופש וחוטט לבטל דבריך, אך אם הייתי יכול לקיימם, היו חביבים עליי מאוד. אך מה אעשה, תורתנו תורת אמת, ואין אדם רשאי להחניף בה'''.
ער קריגט אסאך אויפן רמב"ם און קעגן די ספרדישע רבנים וואס פסק'ענען פון די ספרים פונעם רמב"ם אן לערנען די גמרא, ווי אויך האט ער זיך אנגעשלאסן אינעם חרם וואס דער רשב"א האט געמאכט קעגן לערנען פילאזאפיע אונטער די פינעף-און-צוואנציג.
אויך האלט ער אז מ'קען זיך קריגן אויף די פסקים פון די גאונים אויב מ'טרעפט ראיות דערויף אין גמרא.
פירושים
אסאך פירושים זענען במשך די יארן געשריבן געווארן אויף די פסקי הרא״ש.
קיצור פסקי הרא"ש
זיין זוהן רבי יעקב בעל הטורים האט מחבר געווען א ספר הרמזים, ווערט אויך גערופן רמזי אשר"י, וועלכע איז א קיצור פון די פסקים פון זיין טאטן. אינעם תלמוד איז עס געדרוקט אנטערן נאמען קיצור פסקי הרא"ש.
משפחה
זיין מערסט באוואוסטער זון איז רבי יעקב בעל הטורים. זיינע אנדערע זין זענען רבי יהודה בן הרא"ש, ממלא מקום פון זיין פאטער אין טאלעדא און מחבר פון  שו"ת "זכרון יהודה", רבי יחיאל בן הרא"ש (זיין בכור), רבי שלמה החסיד, רבי משה און נאך.
רעפערענצן
קאטעגאריע:מפרשי הש"ס קאטעגאריע:הלכה ספרים קאַטעגאָריע:ראשונים
יחיאל מיכל פון זלאטשאוו
רבי יחיאל מיכל פון זלאטשאוו (תפ"א - כ"ה אלול תקמ"א) איז געווען דער מגיד אין זלאטשאוו, מזרח גאליציע, און איינער פון די גרעסטע תלמידים פון בעל שם טוב, דעם גרינדער פון חסידות.
אפשטאם
רבי יחיאל מיכל איז געבוירן אין בראד אין יאר ה'תפ"א (אומגעפער) צו זיין פאטער רבי יצחק פון דראהאביטש, א זון פון רבי יוסף ספראוועדליווער, רב אין פיסטין, א זון פון רבי משה, רב אין זאווריש, און צו זיין מוטער מרת מרים, אן אייניקל פון רבי מאיר פאפריש.
זיין פאמיליע
רבי מיכלי האט געהייראט מרת רעכיל, א טאכטער פון רבי משה פון שדה לבן. זיי האבן איבערגעלאזט פינף זין, ער האט געזאגט זיי זענען צוגעגליכן צו די פינף חומשים:
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:גאליציאנער אדמורי"ם קאַטעגאָריע:זלאטשאוו
פיזיאלאגיע
פֿיזיאלאגיע (פון, פֿיזיס, "נאטור"; און , -לאגיאַ, "שטודיע") איז די וויסנשאפט וואס באהאנדלט ווי לעבעדיגע סיסטעמען ארבעטן. דאס איז כולל ווי ארגאניזמען, ארגאן סיסטעמען, ארגאנען, צעלן און ביאמאלעקולן פירן אויס די כעמישע און פיזישע פונקציעס וואס עקזיסטירן אין א לעבעדיקער סיסטעם.
פון דער שטודיע פון פיזיאלאגיע זענען ארויסגעקומען די דיסציפלינען פון ביאכעמיע, ביאפיזיק, ביאמעכאניק און פארמאקאלאגיע.
*
טרעבלינקע
טרעבלינקע איז געווען איינע פון די טויט לאגערן אין פוילן ווי די יידן פון ווארשע זענען אומגעקומען, און פון די אומגעגנט.
בערך ניין הונדערט טויזנט מענטשן זענען דארט אומגעקומען, ניין און ניינציק פראצענט יידן, דאס איבריקע ציגיינער, און עטליכע הונדערט פוילישע.
די טויט מיטל איז געווען מיט גאז, און גאז קאמערן, וואס יידישע מענטשן פלעגן צו טאן די ארבעט, אזוי אויך איז געווען אינעם לאגער, א פלאץ ווי מען פלעגט סארטירן די קליידער, און נעמען גאלד, און זילבער פון די טויטע, און עס זענען געווען יידן, וואס פלעגן נעמען די טויטע קערפערס, לייגן אויף נעצן, מיט העלצער געווייקט אין נעפט, און פארברענען די קערפערס, דערפאר איז שטענדיק געווען א שווערע רויעך אין די געגנט פון טרעבלינקע.
אן אויפשטאנד איז פארגעקאמען אין די לאגער, און א טייל פון די צוואנגס ארבעטער, איז געלונגען צו אנטלויפן, דעמאלסט איז מען געוואר געווארן, וואס דאס איז טרעבלינקע, די לאגער איז געווארן פארניכטעט אינעם אויפשטאנד, און האט אויפגעהערט צו פינקציאנירן אין ענדע פון 43'.
היינט איז דארט א מוזעאם פון די חורבן, און אן אפצייכענונג פון א בית עלמין, וואס האט קברים, צו אפצייכענען די שטעט פון ווי טראנספארטן זענען געשיקט געווארן, און די לענדער.
אויסער פוילישע יידן, זענען דארט געברענגט געווארן יידן פון דייטשלאנד, עסטרייך, טשעכאסלאוואקיי, בולגאריע און גריכנלאנד.
אין דעם לאגער זענען אומגעברענגט געווארן דער אלעקסאנדער רבי דער עקידת יצחק, און רבי משה בצלאל אלטער א זון פון דער גערער רבי דער שפת אמת, אין אלול תש"ב
קאַטעגאָריע:חורבן אייראפע קאַטעגאָריע:פארניכטונגס לאגערן
לעא פולד
לעא פולד (29סטן אקטאבער 1912 - 10טן יוני 1997) איז געווען א יידישער זינגער פון האלאנד, וואס פלעגט זינגען אין יידיש, העברעיש, ענגליש, דייטשיש, פראנצויזיש און האלענדיש.
ער איז געווען א דריט קינד פון א פאמיליע פון צען קינדער. זיין טאטע איז געווען א וויסטער ארעמאן, אין בית המדרש האט מען ערשט אנטדעקט זיינע פעיגקייטן, ער האט באקומען סובסידיעס, צו קענען לערנען ווי צו נוצן דאס קול, מיטן חשבון אז ער וועט ווערן א חזן.
צו די זעכצן האט ער שוין אנגעפירט רעליגיעזע צערעמאניעס אין בתי מדרשים, צו יענער צייט האט ער אנגעפאנגען זינגען אין שענק אין ראטערדאם. דערנאך האט געזונגען אויפן האלענדישן ראדיא.
אין 1936, האט פולד אונטערגעשריבן א קאנטראקט, מיטן פראצויזישן קאסינא, אין ניו יארק. ווען ער איז אנגעקומען קיין ניו יארק, האט ער זיך אסאך פארנומען מיט שרייבן, און באארבעטן יידישע לידער. אין 1938 האט ער געמוזט פארלאזן די פאראייניגטע שטאטן, וויבאלד זיין וויזע איז אפגעלאפן. צוריק קומענדיק קיין אייראפע, האט ער געבעטן א וויזע אויף זיך צו באזעצן אין אמעריקע, צו זיין מזל איז ער ארויף אויפן לעצטע שיף, וואס איז געפארן קיין אמעריקע, נאכדעם האבן די נאציס אנגעפאנגען די צווייטע וועלט מלחמה.
ווען ער האט געהערט אז רוב פון זיין פאמיליע, איז אומגעקומען אין די טויט לאגערן, האט ער אויפגעהערט אויפטרעטן, און מער נישט געזונגען, אין יענער תקופה.
נאכן קריג האבן מערערע פלעצער אנגעטראגן ארבעט פאר אים, אבער נישט זיגענדיק א לאנגע צייט, האט אים געדוירט א וויילע ביז זיין זעלבסט זיכערהייט, איז צוריק צו אים. זיין שוועסטער איז געווען, די איינציקסטע פון זיין גאנצע פאמיליע, וואס האט איבערגעלעבט די קריג.
זייענדיק אין פאריז, פראנקרייך, אין א ווערצהויז, האט ער געהערט א ייד פון פוילן, אן איבערלעבער פון ווארשעווער געטא זינגט א ליד, וואו אהין זאל איך גיין, ער האט געבעטן דעם ייד, זאל אים געבן רעכטן אויפן ליד, און צוגעזאגט אז די ליד וועט ווערן באוואוסט איבער דער וועלט, וואס איבער די קומענדיקע יארן, האט ער עס געזונגען אין ראדיא, טעלעוויזיע, און אין מערערע פלעצער.
שפעטער האט ער געעפנט אין ניו יארק א נאכט לאקאל, וואס איז געווען א שטארקע סוקסעס, דערנאך איז ער אריבער קיין לאס וועגאס, נעוואדא. דארט האט ער געהייראט, און געהאט א טאכטער מרים, ער האט זיך געגט, און ער האט זיך אומגעקערט וווינען אין אמסטערדאם, האלאנד.
ער איז געשטארבן אלטזייענדיק 84 יאר, אין אמסטערדאם.
אנא ווינטור
קליין|ווינטור אין 2019 דיים אַנאַ ווינטור (ענגליש: Dame Anna Wintour, געבוירן דעם 3טן נאוועמבער 1949) איז א בריטיש-אמעריקאנער מאדע רעדאקטארין. זי איז די הויפט רעדאקטארין פונעם אמעריקאנישן מאגאזין "וואג" זינט 1988.
קאטעגאריע:לעבעדיגע מענטשן
ארום די וועלט אין אכציג טעג
ארום דער וועלט אין אכציג טעג (פראנצויזיש: Le tour du monde en quatre-vingts jours) איז א קלאסישער ראמאן געשריבן דורכן פראנצויזישן שרייבער זשול ווערן און איז ערשינען אין יאר 1873.
דאס בוך איז איבערגעזעצט געווארן אין צענדליגער שפראכן, און עטליכע פילמען זענען ערשינען צו פארצייכענען די געשיכטע.
די מעשה
די מעשה גייט ווי א ענגלישער דזשענטלמאן מיטן נאמען פילעאס פאג טוט זיך וועטן מיט זיינע קאלעגעס אינעם רעפארם קלאב אויף א גרויסער סומע געלט אז ער וועט ארומרייזן די גאנצע וועלט אין בלויז קנאפע אכציג טעג. דאס בוך גייט מיט אלע שוועריגקייטן וואס הער פאג מאכט מיט צוזאמען מיט זיין באדינער, דער פראנצויזישער פאספארטו.
ווען זיי זענען אויפן וועג דורך אינדיע, האלטן זיי מיט ווי מ'פירט דורך א פרוי צום פארברענען לעבעדיגערהייט צוליב די רעליגיעזע סאטי צערעמאניע, און זיי ראטעווען איהר.
עס פאלגט זיי אויך נאך א ענגלישער דעטעקטיוו מיסטער פיקס, וועלכער פארדעכטיגט הער פאנג אלס באנק רויבער.
הער פאנג ווערט אויפגעהאלטן מיט זיין ארעסט אין ליווערפול ביז פיקס איז מברר אז מ'האט שוין לאנג געכאפט דעם עכטן רויבער.
יודישע איבערזעצונג
עס אנטהאלט 37 קאפיטלען אין 302 זייטן.
די יודישע אויסגאבע אנטהאלט 36 קאפיטלען אין א סך הכל 446 זייטן.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:ראמאנען
ענדריע מארקאוויטש
ענדריע מאַרקאָוויטש (ענגליש: Andrea Rae Markowicz) איז א חזנטע און א זינגערין אויף קאנצערטן איבער דער וועלט.
זי האט זיך געלערנט חזנות אין  היברו יוניאן קאלידזש, און האט א מעסטער'ס דיפלאם פון דער קליוולאנד אינסטיטוציע פאר מוזיק און א בעטשלער'ס דיפּלאָם פuנעם אוניווערסיטעט פון מישיגן.
וועבלינקען
קאטעגאריע:חזנים קאטעגאריע:יידישע זינגער קאטעגאריע:אמעריקאנער יידן קאטעגאריע:מענטשן פון ניו יארק קאטעגאריע:לעבעדיגע מענטשן
עמינעם
קליין|250px|עמינעם עמינעם איז דער בינע־נאָמען פֿון מאַרשאַל ברוס מאַטערס, דער דריטער (געבױרן דעם 17טן אקטאבער, 1972) אַ פּאָפּולערער ראַפּער. אינעם יאָר 2001 האָט ער אַרױסגעגעבן אַן אַלבאָם מיט דער טרופּע D12.
אָנהײב 2009 האָט ער געזונגען מיט דאָק' דרע און מיט 50 צענט אין דעם אַלבאָם Relapse די סינגל "Crack a Bottle".
אפּריל 2009 האָט ער אַרױסגעגעבן די סינגל We Made You װעלכע איז געװען בײַ די העכסטע שטאָפּלען פֿון איבער דער גאָרער װעלט װי אַ הײס ליד.
קאַטעגאָריע:ראפערס קאַטעגאָריע:פאפ זינגערס
18טן סעפטעמבער
18 סעפטעמבער איז דער 261סטער טאג פון יאר (262סטער טאג אין אן עיבור יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 104 טעג.
געשטארבן
18
חיים אליעזר אונגאר
רבי חיים אליעזר אונגאר זצ"ל (ה'תרכ"ה – ה'תר"ף), רב אין ראדליב.
אפשטאם
רבי חיים אליעזר איז געבוירן און יאר ה'תרכ"ה ( אומגעפעהר), צו זיין פאטער הרב יעקב יצחק אונגאר א זון פון הרב ישראל אלימלך אונגאר, רב אין זשאבנא, א זון פון הרב יוסף אונגאר, רב אין דאמבראווא, א זון פון הרב מרדכי דוד אונגאר, רב אין דאמבראווא. און צו זיין מוטער מרת חנה א טאכטער פון הרב מאיר הורוויץ, רב אין דזשיקאוו, דער אמרי נועם, א זון פון הרב אליעזר הורוויץ רב אין דזשיקאוו, באקאנט אלס רבי אליעזר'ל דזשיקאווער, א זון פון הרב נפתלי צבי הורוויץ דער ראפשיצער רב.
רבנות
פון יאר ה'תר"ן איז רבי חיים אליעזר געווען רב אין ראדליב, אין יאר איז ער אריבער וואוינען קיין ריישא, נאכהער האט ער זיך באזעצט אין ניימארקט.
הסתלקות
רבי חיים אליעזר איז נפטר געווארן אומגעפעהר אין יאר ה'תר"ף ער ליגט אין טארנא.
פאמיליע
רבי חיים אליעזר האט געהייראט מרת שפרינצא א טאכטער (פון ערשטען זיווג) פון הרב נפתלי הורוויץ, רב אין מעליץ, און אן אייניקל פון הרב מאיר נתן האלבערשטאם. זייערע קינדער:
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:דאמבראווא קאַטעגאָריע:דזשיקאוו קאַטעגאָריע:מעליץ קאַטעגאָריע:צאנז
סניאטין
סניאַטין (אוקראיניש: Снятин; לשון קודש: שניאטין; פויליש: Śniatyn; ), אדער סנעטין, איז א שטאט אין מזרח גאליציע, היינט א טייל פון אוקראינע, אויף דעם טייך פרוט, 32 ק״מ מערב פון טשערנאוויץ און 80 ק״מ דרום־מזרח פון סטאניסלאוו. ער איז דער אדמיניסטראציע צענטער פון דעם סניאטינער ראיאן,סטאניסלאווער גובערניע. ביז דער צווייטער וועלט-מלחמה איז דאס שטעטל געווען אין פוילן אויפן גרענעץ, וואו די באנען זענען אריבער אין רומעניע. לויטן צענזוס פון 2001, האט עס א באפעלקערונג פון 10,500 איינוואוינער.
יידישע היסטאריע
די יידישע קהילה אין סניאטין איז געגרינדעט געווארן נאך פאר דעם 16טן יארהונדערט. אין 1900 האבן געוואוינט אין דער שטאט 4,206 יידן, און אין 1921 3,248 יידן.
רומענישע קראפטן האבן אינוואדירט די שטאט יולי 1941 און, מיט דער הילף פון די ארטיגע אוקראאינער, האבן זיי געפירט א פאגראם קעגן די יידן. די דייטשע ארמיי איז אנגעקומען אין דער שטאט אין סעפטעמבער 1941. במשך די מלחמה יארן האבן זיי אויסגעהרג׳עט און פארטריבן די גאנצע קהילה. נאכן חורבן זענעו געבליבן פון 3300 יידן אין דער שטאט נאר 15 מענטשן.
היינט האט סניאטין נישט קיין יידישע קהילה.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:שטעט אין אוקראינע קאַטעגאָריע:אידישע יישובים אין אייראפע קאַטעגאָריע:שחיטות אין דעם חורבן
משה קול
קליין| משה הלוי קול 1911 משה קול (קלודני) (28סטן מיי 1911 - 7טן יולי 1989) איז געווען א ציוניסטישער פירער, מיטגליד פון דער פירערשאפט פון דער יידישער אגענטור, א כנסת דעפוטאט און א מיניסטער אין דער ישראל רעגירונג.
ביאגארפיע
משה קאָלאָדני איז געבוירן געוואָרן אין דער שטאָט פינסק (דעמאלט אין דעם תחום-המושב פון ​​דער רוסלענדישער אימפעריע, און עטלעכע יאָר שפּעטער געווארן א טייל פון ​​דער נייער פּוילישער מדינה) צו מרדכי (זון פון רבי פנחס אליהו (אלטער) הלוי קאָלאָדני, וועלכער איז געווען איינער פון די וויכטיקסטע גייסטיקע פירער אין פינסק) און יהודית (קאַפּלאן).
קאַטעגאָריע:ליטווישע יידן קאַטעגאָריע:כנסת דעפוטאטן
תוכנית מתאר ארצית
תוכנית מתאר ארצית (בראשי תיבות: תמ"א) איז אַ פּראָגראַם וואס אַפּלייז צו די גאנצע טעריטאָריע פון די שטאַט ישראל געפֿירט דורך המועצה הארצית לתכנון ובנייה ומשרד הפנים.
וובלינקען
קאַטעגאָריע:ישראל
מעד
קליין|מרכז| מעד מעד איז אן אלקאהאליש געטראנק געמאכט דורך יערן א צעפירונג פון האניג און וואסער. מעד אנטהאלט צווישן 8% און 18% אלקאהאל, און קען זיין זיס, האלבזיס אדער טרוקן, אזוי ווי וויין. אמאל גיט מען אריין אויך נעגעלעך אדער צימערינג.
שוין אין אוראלט גריכנלאנד האט מען געטרונקען מעד.
אין פוילן האט מען נישט געהאט וויין, פלעגן די חסידים טרינקען מעד אנשטאט וויין.
קעמברידזש
די שטאָט קעמברידזש איז אן אוניווערסיטעט־שטאָט און די גראפנשאפט שטאט פון קעמברידזשיר, ענגלאנד. קעמברידזש געפינט זיך אויפן קעם טייך, בערך 80 ק"מ צפון פון לאנדאן. ביים 2011 צענזוס האט קעמברידזש געהאט א באפעלקערונג פון 123,867 (כולל 24,488 סטודענטן). דער ערשטער שטעטל טשארטער האט מען געגעבן אין דעם 12טן יארהונדערט, אבער דעם סטאטוס פון א שטאט האט קעמברידזש נאר באקומען אין 1951.
קעמברידזש איז מערסט באוואוסט וועגן דעם אוניווערסיטעט פון קעמברידזש, געגרינדעט אין 1209 און איינער פון די פינעף בעסטע אוניווערסיטעטן אין דער וועלט. היינט האט קעמברידזש אויך א געלונגענעם הויך־טעכנאלאגיע צענטער, גערופן "סיליקאן פֿען". קעמברידזש ליגט לעבן די M1 און A14 שאסייען, און מען קען דערגרייכן קעמברידזש פון לאנדאן קינגס קראס מיט א נישט־אפשטעלנדיגער באן אין 50 מינוט.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:שטעט אין ענגלאנד
מרדכי אניעלעוויטש
קליין|250px|מרדכי אניעלעוויטש מרדכי אניעלעוויטש (ה'תרע"ט - ג' אייר ה'תש"ג) איז געווען דער אנפירער פון דער יידישע קאמף ארגאניזאציע (ŻOB זשאב) בײַם ווארשעווער געטא אויפשטאנד קעגן די נאציס טבת-ניסן תש"ג.
מרדכי איז געבוירן אין אן ארימער פאמיליע אין ווישקאוו, פוילן.
זיין יוגנט האט ער פארברענגט אין ווארשע, וואו ער האט געלערנט אין א העברעישער שולע, זיין יידיש איז נישט געווען קיין גוטע. ער האט געלערנט געזעץ. ער איז געווארן אן אנפירער ביי דער ציוניסטישער באוועגונג השומר הצעיר.
ביי דער צווייטער וועלט מלחמה איז ער אנטלאפן קיין ווילנע, אבער האט זיך צוריק געקערט קיין ווארשע.
איידער דעם אויפשטאנד איז ער געווארן הויפט קאמאנדיר, פון דעם קאמיטעט וואס איז באשטאנען פון דער יידישער קאמף ארגאניזאציע. ער איז אומגעקומען דעם 8טן מיי (ג' אייר) 1943, ווען די בונקער פון די אנפירער איז געפאלן, אויף מילא אכצן.
קאַטעגאָריע:פוילישע יידן קאַטעגאָריע:חורבן אייראפע קאַטעגאָריע:יידן פון ווארשע קאַטעגאָריע:פארטיזאנער
דרום וויעטנאם
220px|קליין|מאפע פון דרום וויעטנאם
דרום וויעטנאַם, אפיציעל די רעפובליק פון וויעטנאַם (וויעטנאמעזיש: Việt Nam Cộng Hòa, וויעטנאַם רעפובליקאנער) איז געווען א מדינה וואס האט געהערשט דרום וויעטנאם ביז 1975.
אין 1949 איז די מדינה געווארן אנערקענט אינטערנאציאנאל מיטן נאמען "שטאַט פון וויעטנאם" (1949-55), און שפעטער ווי די "רעפובליק פון וויעטנאם" (1955-75). די הויפּטשטאָט פון דרום וויעטנאַם איז געווען סייגאן.
לארעם איפסום
לארעם איפסום (לאטיין: lorem ipsum) איז אן אנגענומע רענדאם טעקסט וואס מ'נוצט סיי ווען מ'וויל אנפולן א ליידיגן פלאץ אין א דאקומענט - גערופן א filler טעקסט, placeholder טעקסט אדער dummy טעקסט.
דרום וויעטנאם
אין 1954 האט די גענף קאנפערענץ צעטיילט וויעטנאם אויף קאמוניסטישע און נישט־קאמוניסטישע טיילן; פון דעמאלסט אן פלעג מען רופן דאס לאנד "דרום וויעטנאם".
לארעם איפסום
די dummytext איז זייער נוצליך ווען מ'וויל - צום ביישפיל - ווייזן א דוגמא פון א טייפסעטינג אדער גרעפיקס און מ'האט נאכנישט דעם טעקסט וואס מ'דארף דארט אריינלייגן. למשל אויב איך זאל וועלן מאכן א גליון, און איך בעט א גרעפיקער זאל מיך מאכן א דוגמא וויאזוי ס'וועט אויסזען, קען ער שוין אויסשטעלן א גליון מיט אלע קאלומס מיט די פאנטס, גרעפיקס, קאלירן וכו' וויאזוי ס'גייט אויסזען, אבער אנשטאט אריינצולייגן די עמטליכע ארטיקלען, לייגט ער אריין שורות און פאראגראפן פון ווערטער אן קיין עכטע באדייט, אבער די צורה האב איך שוין. צוערשט, דאס איז די נוסח פון די מיינונגלאזע ווערטער:
דרום וויעטנאם
קאַטעגאָריע:וויעטנאם קאַטעגאָריע:היסטארישע לענדער