cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
לעבן פארזיכערונג
לעבן־פארזיכערונג קאמפענסאציע
רוב לעבן־פארזיכערונג פאליסיס ווערן געקויפט פון מענטשן וועלכע קויפן דאס פאר זיך אליינס און דארפן איינשרייבן פאר וועמען די קאמפענסאציע זאל גיין ווען עס וועט קומען די צייט. פארשטייט זיך אז די יורשים זענען די וואס נעמען אפ די געלטער אבער אזוי פשוט ווי עס קוקט אויס ביים איינשרייבן אזוי קאמפליצירט איז עס ביים ארויסנעמען און אפילו אויב דער אגענט וועט אייך אויפווייזן אויף אלע סארט וועגן וויפיל מענטשן האבן אין פאקט באקומען קאמפענסאציע איז דאס נאר א געוויסע פראצענט און גאר גרויסע פראצענטן פון פאליסיס ווערן קיינמאל נישט אפגענומען צי ווייל זיי טרעפן א פערלעצונג אינעם בענעפיטירער ווי אז ער האט גערייכערט וכדו' אדער ווען זיי באשטעטיגן נישט די יורשים, און אין גאר אסאך פעלער ווען די יורשים פארגעסן גאר דערפון און פארשפעטיגן די צייט וואס מען קען עס תובע זיין און אין געוויסע פעלער ווייסט קיינער אפילו נישט אז יענער האט געהאט א פאליסי און אפילו ווען יא ווייסט ער נישט מיט וועמען און וועמען צו פארשטענדיגן דערוועגן.
לייף אינשורענס איז נישט געאייגענט פאר א ירושה און די וואס דארפן עס מער נישט איז עס אויסגעווארפן געלט ווייל מען קען מיט דאס געלט טאן בעסערע אינוועסטמענטס וועלכע קען ברענגן פיל גרעסערע רווחים. ווען א מענטש טראכט פון קויפן לייף אינשורענס דארף עס זיין נאר אויב ער איז דער פרנסה ברענגער אין שטוב און ער האט א פאמיליע וועלכע ער שפייזט. אויב זיינע קינדער זענען שוין אויף די אייגענע פיס איז די גאנצע פאליסי גארנישט ווערט.
היסטאריע פון לייף אינשורענס
לייף אינשורענס קען נישט צוריק גיין צו א געוויסן דאטום ווען איינער איז אויפגעקומען מיט אזא געדאנק ווייל נאך מיט הונדערטער יארן צוריק האבן קאמיוניטיס געמאכט ספעציעלע קאסעס אין וועלכע מיטגלידער האבן איינגעצאלט און ווען איינער איז געשטארבן האט מען ארויסגענומען געלט פון די קאסע און געצאלט פאר זיין פאמיליע.
דער געדאנק צו מאכן אינוועסטמענטס אויפ'ן חשבון אויב איינער וועט אומקומען איז ערפינדן געווארן אין פראנקרייך אינעם 17'טן יאר-הונדערט דורך אן איטאליענער באנקירער וועלכער האט אויסגעאבעט א לייף אינשורענס קאסע וועלכע האט געארבעט ווי א געמבל אין וועלכע מיטגלידער האבן איינגעצאלט יעדעס יאר און יעדע ענדע יאר האט מען צעטיילט די אינטערעסט צו די איבערלעבער פון איינעם וואס איז אומגעקומען דורכאויס די יאר. אין יענעם סיסטעם איז אבער געווען א געווינער און דאס איז געווען די פאמיליע פון דעם וואס איז די לעצטע אומגעקומען. יענע פאמיליע האט באקומען די אינטערעסט ווי אלע אנדערע און די גאנצע סכום געלט וועלכע איז געליגן אין די קאסע און יעדעס יאר האט מען אנגעהויבן דעם שפיל פון אנהויב.
דער געדאנק האט זיך פארשפרייט אויך צו אנדערע לענדער און אויף דעם יסוד איז געבויט געווארן דער קאנצעפט פון לייף אינשורענס. אסאך אייראפעאישע לענדער האבן שוין געהאט לייף אינשורענס פירמעס ביי די ענדע פונעם 17'טן יאר-הונדערט אבער עס איז געווען אן אומבאקאנטע זאך פון וועלכע ווייניג מענטשן האבן געוואוסט. די ערשטע לייף אינשורענס פירמע אין אמעריקע איז געגרינדעט געווארן אין 759' אין פילאדעלפיע וועלכע איז געווען ספעציאליזירט פאר די ארימע פאמיליעס וועלכע האבן נישט געקענט אויסהאלטן איינע די אנדערע. אין יענע צייטן האבן רוב פאמיליעס געטאן ביזנעס אינאיינעם אין די פעלדער און ווען איינער פון די פאמיליע איז געשטארבן האט די איבעריגע פאמיליע אראפגעגעבן פון זייערע פארדינסטן פאר די איבערלעבער פון דעם פארשטארבענעם מיטגלידער. די ארימע פאמיליעס האבן אבער נישט געהאט גענוג געלט אוועקצוגעבן און האבן אנשטאט געקויפט לייף אינשורענס פאליסיס אין וועלכע זיי האבן איינגעצאלט קליינע סכומים יעדעס יאר און די פאליסי איז געוואקסן ווען די אינשורענס פירמע האט אינוועסטירט דאס געלט און צוריק געמאכט אינטערעסט.
היינט איז אן אנדערע וועלט און יעדער ווייסט שוין די דורכשניטליכע אינטערעסט ראטעס וועלכע מען קען באקומען פער יאר און דערפאר ווען מען קויפט א פאליסי איז עס שוין א פארטיגע פאליסי מיט א פוקטליכן סכום געלט אין קאמפענסאציע צי די מארקעט איז גוט געווען צי נישט.
פאליסי סארטן
לייף אינשורענס קומט אין פארשידענע פארמאטן און פאליסיס און יעדע פירמע קען זיך אויסשטעלן אן אינשורענס פאליסיס לויט זייער געשמאק. אט זענען די הופט פאליסיס וועלכע ווערן געקויפט דורך רוב מענטשן ארום די וועלט:
ארגינעלע לייף אינשורענס – ארגינעלע לייף אינשורענס ווערן פארקויפט אין פרימיום'ס פון $1,000 און דארפן באצאלט ווערן יערליך, צוויי מאל פער יאר, פיר מאל פער יאר, אדער יעדע מאנאט. די קאמפענסאציע קען זיין אן איינמאליגע סכום (לאמפ סאם קעש) אדער אנגייענדיגע הילף פאר די איבערלעבער. עס קען אויך געקויפט ווערן דורך א ביזנעס וועלכע וויל אינשורן דאס לעבן פון איר בעל הבית. זייער אסאך פון די ארגינעלע לייף אינשורענס ווערט פארקויפט אינאיינעם מיט אן אינוועסטמענט פלאן וועלכע בויט אויף א קעש וועליו וועלכע מען קען ארויסנעמען ווען עס פעלט זיך אויס.
גאנצע לייף אינשורענס – ווערט אנגערופן אין ענגליש האל לייף אינשורענס. דאס איז א פולע גאראנטירטע אינשורענס אין וועלכע דער אינשורער צאלט איין א גאנצן לעבן אבער איז פארזיכערט אז זיין איינגעצאלטע געלטער וועט נישט בלייבן שטעקן אין די פירמע אין פאל ער לאזט אפ דעם פאליסי ווייל ער דארף דאס געלט.
סאמוריי
סאַמוריי (קאנדזשי: 侍) איז דער אויסדרוק גענוצט פאר דעם מיליטערישן אדל וואס זענען געווען אין יאפאן. לויט דעם איבערזעצער וויליאם סקאט ווילסון: "אין כינעזיש, דער אות 侍 איז פון אנהייב א ווערב וואס האט באדייט צו באגלייטן א חשובע מענטש, און עס איז אויכעט געווען אזוי מיט דער אריגינעל אויסדרוק אין יאפאניש, 'סובארו.' אין ביידער לענדער די אויסדרוקען זענען געווען געטוישט צו באדייטן 'זעי וואס דינען נונט צו דער אדל,' מיט דער ארויסרעד אין יאפאניש געטוישט צו סאבוריי." לויט ווילסון, א פריצייטיק רעפערענץ צו דעם ווארט "סאַמוריי" איז געפונען אין דעם בוך "קאקין וואַקאַשו" (905-914), די ערשטע אנטאלאגיע פון פאעזיע, פארענדיקט אין ערשט טייל פון דעם ניינציגער יארהונדערט.
לעבן פארזיכערונג
פאליסי סארטן
לימיטירטע פעימענט לייף אינשורענס – אין דעם פאליסי צאלט מען איין מער פון אנהויב אבער מען צאלט שנעלער אפ די גאנצע סכום און נאר א געוויסע צאל יארן ענדיגט זיך די פעימענטס און מען דארף נישט מער באצאלן.
ענדדאומענט אינשורענס – דאס איז א לייף אינשורענס אין וועלכע מען צאלט נאר א געוויסע צאל יארן און ווען די יארן ענדיגט זיך (געוועליך ביי 75 יאר) און דער פאליסי האלטער לעבט נאך באקומט ער דאס געלט און פארשטייט זיך אויב נישט באקומען זיינע יורשים סייווי דאס געלט. די סארט אינשורענס איז אן אינשורענס און אינוועסטמענט אינאיינעם וועלכע איז געווען זייער אויפגעכאפט אמאל אבער זינט פינאנציעלע פירמעס גיבן אויך גוטע אינוועסטמענט פאליסיס איז ענדאומענט אינשורענס געווארן אומפאפולער.
טורם לייף אינשורנעס – דאס איז א בלויזע אינשורענס פאליסי אין וועלכע די פאליסי לויפט פאר א געוויסע צאל יארן און ווען די פאליסי ענדיגט זיך איז עס אויס און יענער האט מער נישט קיין אינשורענס. דאס איז ספעציעל געאייגענט פאר א ראש המשפחה וועלכע קען זיך נישט ערלויבן צו קויפן לייף אינשורענס אבער איז דאך באזארגט קופט ער די סארט פאליסי ווילאנג זיינע קינדער שטעלן זיך אויף די אייגענע פיס און דאן לויפט אפ די פאליסי ווייל באמת דארף ער דאס מער נישט האבן.
סאמוריי
די הערשאפט פון די סאמוריי איז אויפגעשטעלט געווארן צומערשט אין 1167. פון דעמאלסט איז יאפאן געווען געהערשט דורך קריגספירער, ביז דער מיידזשי רעסטאראציע אין 1868 וואס האט אוועקגענומען די רעכטן פון די סאמוריי.
לעבן פארזיכערונג
פאליסי סארטן
דעביט לייף איישורענס – דאס איז אן ארגיענעלר לייף אינשורענס פאליסי אבער ווערט אויסגעארבעט דורך די ביזנעס פאר וועלכע מען ארבעט. יעדע וואך גייט אראפ א געוויסע סכום געלט פאר די אינשורענס און וויבאלד עס זענען פאראן מערערע ארבייטער וועלכע קויפן אלע די פאליסיס באקומט מען גוטע פרייזן און מען שפירט בכלל נישט אז מען צאלט ווייל מען נעמט עס אראפ בעפאר מען באקומט די געהאלט.
סאמוריי
זעט אויך
קאַטעגאָריע:היסטאריע פון יאפאן קאַטעגאָריע:מיליטער
לעבן פארזיכערונג
פאליסי סארטן
גרופע לייף אינשורענס – דאס קען זיין עטליכע ערליי אינשורענס פאליסיס וועלכע ווערט געמאכט צוישן א גרופע מענטשן וועלכע ארבעטן אינאיינעם אדער גוטע פריינט. וויבאלד די פאליסי ווערט געקויפט עטליכע אינאיינעם איז עס ביליגער גענוי ווי אלע אנדערע האלסעיל פראדוקטן. די גרופע לייף אינשורענס ווערט באנייט יעדעס יאר.
רעגירונג לעבן־פארזיכערונג – די רעגירונג לעבן־פארזיכערונג איז געגרידעט געווארן ביי דער ערשטער וועלט קריג ווען די רעגירונג האט פארגעשלאגן פאר אלע סאלדאטן צו קויפן ביליגע לעבן־פארזיכערונג אין פאל זיי פאלן אין קריג און לאזן איבער זייערע פאמיליעס. די אינשורענס איז שפעטער פארקויפט געווארן אויך פאר די צווייטע וועלט קריג וועטעראנס אפילו אויב זיי האבן נישט געקויפט די פאליסי דורכאויס די קריג.
איז א לעבן־פארזיכערונג וויכטיג?
רוב מענטשן זענען ביי דער מיינונג אז עס איז א גוטע און וויכטיגע זאך צו האבן פאר'ן לעבן אבער צי עס איז ממש א "מוז" איז שוין עפעס אין פראגע. אן אויטא קען מען נישט אפערירן אויב מען האט נישט קיין אינשורענס ווייל עקסידענטן פאסירן אין די צענדליגער טויזענטער יעדן טאג, הויז אינשורענס מוז מען אויך האבן ווייל הייזער ווערן אויך געשעדיגט יעדן טאג, אבער לעבן קען אנגיין אפילו אויב מען האט נישט קיין לייף אינשורענס ווייל דער מענטש איז מוחזק צו לעבן און שטארבן איז אן אויסנאם און אפילו דעמאלט איז נישט זיכער אז די איבערלעבער וועלן דארפן האבן קאמפענסאציע געלטער צום לעבן ווייל די וועלט איז באשאפן געווארן אז די צייט און לעבן שטעלט זיך נישט אפ ווען עפעס פאסירט און די סטאטיסטיקס ווייזן אז רוב איבערלעבער האבן זיך געשאפן א נייע לעבן ביז עטליכע יאר. נאך א סיבה פארוואס לייף אינשורענס איז נישט אזא וויכטיגע זאך איז די פאקטן פון דעם אינוועסטמענט. כמעט יעדער מענטש וואס קויפט סיי וועלכע סארט אינשורענס וועט דאס אמאל נוצן אין זיין לעבן ווייל א קאר צעקראכט זיך און אמאל פלאצט א רער אין א הויז. אבער לייף אינשורענס איז זעלטן מען זאל עס נוצן און פונדעסטוועגן צאלט מען די טייערסטע דערפאר. אין אונזער שפראך גערעדט איז עס א טייערע אינשורענס מיט מינימאלע סערוויס, אפגערעדט פון דעם אז קיינער דערלעבט נישט צו באקומען זיין קאמפענסאציע.
די איינציגסטע לעבן־פארזיכערונג פאליסי פון וועלכע מען קען פארדינען איז א גאנצע לייף אינשורענס וויבאלד די יערליכע איינצאלונגן זענען פריי פון שטייער און ווען די געלטער זאמלן זיך אן דורך אינטערעסט און מען ברויך מער נישט די פאליסי קען מען ארויסקעשן א ריווח.
אבער נאך אלץ איז פאראן בעסערע אינוועסטמענט געלעגנהייטן וועלכע ברענגן גרעסערע רווחים אפילו מען צאלט שטייער דערויף.
הויפט זייט/ו' אב
ו' אב
לעבן פארזיכערונג
איז א לעבן־פארזיכערונג וויכטיג?
פאראן וואס טענה'ן אז דער קאנצעפט איז נאריש וויבאלד א מענטש איז מער נישטא נאך זיין טויט און עס איז נישט שייך צו שוינען די פאמיליע פון פאראויס אויף עפעס וואס וועט מעגליך פאסירן ווייל ווען מען איז טויט שפירט מען מער גארנישט. ליבשאפט איז נאר שייך צווישן לעבעדיגע מענטשן און עס איז פאלש צו זאגן אז מען טוט דאס צוליב ליבשאפט ווייל אין טויט איז מער נישט פאראן קיין ליבשאפט. אין אנדערע ווערטער איז טייטש אז די וואס קויפן א לייף אינשורענס טועi אקטן אויף זייערע איצטיגע געפילן און נישט אויף רעאליטעט.
הויפט זייט/ו' אב
אב 05 קאַטעגאָריע:מוסטער היינט אין היסטאריע
לעבן פארזיכערונג
איז א לעבן־פארזיכערונג וויכטיג?
רוב פינאנציעלע עקספערטן זענען ביי דער מיינונג אז פרנסה קומט בעפאר א לייף אינשורענס. צו קענען צאלן די רענט גרינגערהייט איז פיל וויכטיגער ווי צו האבן א לעבן־פארזיכערונג ווייל טייל מענטשן האבן לעבן־פארזיכערונג אבער זיי האבן נישט קיין לעבן אויף וועלכע עס איז ווערט צו קויפן אן אינשורענס... אנדערע האבן טאקע נישט קיין לייף אינשורענס אבער זיי האבן כאטש א לעבן וועלכע איז גאראנטירט אויף 99.9 פראצענט און אלס א געזונטע מענטש איז ער מוחזק צו בלייבן לעבן כאטש ביז ער וועט מער נישט האבן קינדער אונטער אחריות.
קאטעגאריע:פארזיכערונג
יהושע נויווירט
הרב יהושע ישעיה נויווירט (י"ד אדר א' ה'תרפ"ז - ג' תמוז תשע"ג) איז געווען א רב און ראש ישיבה אין ירושלים, און דער מחבר פונעם ספר "שמירת שבת כהלכתה" אויף הלכות שבת און יום טוב. ער איז געווען א תלמיד מובהק פון הרב שלמה זלמן אויערבאך,
ביאגראפיע
הרב נויווירט איז געבוירן געווארן אין דייטשלאנד. ביי דער צווייטער וועלט מלחמה ער איז אנטרינען מיט זיינע עלטערן, צוויי ברידער און א שוועסטער קיין האלאנד, וואו זיי האבן זיך באהאלטן דריי יאר אין איין שטוב. זיין שוועסטער, יוכבד גאלד, וואוינט אין קיבוץ סעד, און נאך צוויי ברידער האט מען געשיקט אין כינע. אין ה'תש"ו איז ער ארויף אין ארץ ישראל אין א שיף וואס איז ארויסגעפארן פון מארסיי.
ער האט געלערנט אין דער קול תורה ישיבה און איז געווארן א תלמיד מובהק פון הרב שלמה זלמן אויערבאך, מיט וועמען האט זיך באראטן ווען ער האט געשריבן זיין ספר "שמירת שבת כהלכתה", וואס די צווי ערשטע אויסגאבעס פארלאזן זיך אינגאנצן אויף זיינע פסקים. אין תשע"א האט ער פארעפנטלעכט א דריטע אויסגאבע מיט הונדערטע אקטועלע טעמעס.
הרב נויווירט האט געגרינדעט אין בית וגן די ישיבה קטנה פני שמואל און די ישיבה גדולה חכמת שלמה (די ביידע רופט דער עולם אומאפיציעל ״רב נויווירט׳ס ישיבה״), און די ישיבה גדולה נתיבות חכמה צוזאמען מיט הרב דניאל וואלפסאן. הרב נויווירט פלעג אויך זאגן קביעותדיקע שיעורים אין דער קול תורה ישיבה.
הרב נויווירט האט געדינט ווי דער פוסק פון שערי צדק מעדיצין-צענטער (צוזאמען מיט הרב אשר ווייס). הרב נויווירט האט געדינט ווי רב פון דער 'החובש הר נוף' ארגאניזאציע העכער פון 15 יאר. עטלעכע מאל אין יאר פלעג ער קומען זאגן א שיעור אין הלכות שבת, אויך האט ער איינגעפירט אז ס׳זאל זיין א ׳שבת גוי׳.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:שארית הפליטה קאַטעגאָריע:ראשי ישיבות אין ירושלים
מירב מיכאלי
מירב מיכאלי (געבוירן דעם 24סטן נאוועמבער 1966, י"א כסלו ה'תשכ"ז) איז א ישראלישע פאליטיקערין וואס האט געדינט אלס טראנספארטאציע און וועג זיכערהייט מיניסטער. זי איז די פארזיצערין פון דער ארבעטער פארטיי און א כנסת מיטגליד. פאר אירע וואלן אין דער כנסת איז זי געווען א טעלעוויזיע און ראדיא מנחה, א לעקטאר אויף קאמיוניקאציע און דזשענדער ענינים און א פובליציסט.
חיים פרטיים
אין די ניינציקער יארן איז זי געווען ארז טל'ס שותף. איר שוטעף זינט 2007 איז דער סאַטיריסט און טעלעוויזיע באַלעבאָס ליאור שליין. זי וואוינט אין תל אביב, נעבן שליין. מיכאלי האָט געזאָגט אז זי איז נישט קיין פאָטער און באַדויערט נישט אַז זי האָט נישט געהאַט קינדער. אָבער, אין 2021, זי און איר שוטעף האָבן אַ קינד דורך אַ סעראַגאַסי פּראָצעדור אין די פאַרייניקטע שטאַטן. זייער זון הייסט אורי שליין. קאַטעגאָריע:ישראלישע פאליטיקער קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
זאמביע
די רעפובליק פון זאַמביע איז א לאנד איינגעשלאסן לאנד אין דרומדיקער אפריקע. זאמביע גרענענט די דעמאקראטישע רעפובליק פון קאנגא צו צפון, טאנזאניע צו צפון־מזרח, מאלאווי צו מזרח, מאזאמביק, זימבאבווע, באצוואנע און נאמיביע צו דרום, און אנגאלא צו מערב. די הויפטשטאט איז לוסאקא, פלאצירט אין דרום־צענטראלן טייל פון לאנד. דער זאמבעזי טייך פלוסט אדורכן לאנד.
אום 24סטן אקטאבער 1964 האט דאס פאראייניגטע קעניגרייך געמאכט צפון רהאדעזיע איר זעלבשטענדיק, און זי איז געווארן א מיטגליד אין דער קאמאנוועלט. פון 1964 ביז 1991 האט קענעט קאונדא געפירט דאס לאנד, אלס אן איינפארטייאישער שטאט. דער צווייטער פרעזידענט איז געווען פרעדעריק טשילובא, פון 1991 ביז 2002. דער דריטער פרעזידענט איז געווען לוי מוואנאוואסא, ביז זיין טויט אין 2008. ער האט אסאך געטון אויסראטן קארופציע אין דער רעגירונג.
עקאנאמיע
זאמביע איז פון די ארימסטע לענדער אין דער וועלט. אין דעם 21סטן יארהונדערט האט דער מצב אנגעהויבן צו פארבעסערן. א גרויסער טייל פון דער עקאנאמיע איז אפהענגיק אין אויסגראבן און באארבעטן קופער.
פאראייניקטע פארטיזאנער ארגאניזאציע
פאראייניקטע פארטיזאנער ארגאניזאציע (פֿ פ א), איז געווען א יידישע ארגאניזאציע, וואס האט זיך געשלאגן מיט די נאציס אין ווילנע, ליטע. די ארגאניזאציע איז באשטאנען פון רוב פארטייען, אין ווילנער געטא.
די מיטגלידער זענען בעיקר געקומען פון יוגענט באוועגונגען. אנהייב האבן זיי געוואלט אנטלויפן פון ווילנע, אדער קיין ווארשעווער געטא, אדער קיין ביאליסטאק, ווי דער לעבן איז געווען אביסל גרינגער, און די נאציס האבן נישט דורכגעפירט, אזויפיל בלוטיקע אקציעס, ווי אין ווילנע. אדער צו אנטלויפן צו די וועלדער, און קעמפן פון דארט. צום ענדע זענען רוב געקומען צום באשלוס אז מען בלייבט אין געטא, און מען קעמפט פון דארט.
אויפן 21סטן יאנואר 1942, איז די ארגאניזאציע אויפגעשטעלט געווארן, מיט כמעט אלע ציוניסטישע פארטייען, און די קאמוניסטן. אפריל יענע יאר האט זיך די בונד אויך צוגעשלאסן. דער קאמאנדיר איז געווען "יצחק וויטענבערג" פארשטייער פון קאמוניסטן, אבא קאוונער פארשטייער פון השומר הצעיר, און "יוסף גלאזמאן" פון בית"ר.
אנהייב האבן פרובירט פארשאפן געווער, און פארשפרייטן די ידיעה, אז יידן ווערן אומגעברענגט אין פאנאר. די מיטגלידער זענען ארגאניזירט געווארן אין פינף צו א טרופע, און דריי טרופעס אן אפטיילונג. זיי זענען צעטיילט געווארן לויט געגנטער אין געטא, בערך זעקס אפטיילונגען זענען געווען א באטאליאן. האנט גראנאטן און מאלאטאוו קאקטעיל באמבעס, זענען פאבריצירט געווארן אייגנגעמאכט אין געטא. זיי האבן געשיקט שליחים צו גראדנע געטא, ווארשע, און אנדערע.
צו יענע צייט איז נישט געווען קיין רייבערייען, צווישן יודנראט אין שפיץ פון יעקב גענז, מיט די אונטערוועלט קעמפער.
וויליאם ראאן האמילטאן
קליין|240px|וויליאם ראאן האמילטאן (1805 - 1865) סיר וויליאם ראאַן האַמילטאן (4טן אויגוסט 1805 - 2טן סעפטעמבער 1865) איז געווען אן אירישער פיזיקער, אסטראנאם און מאטעמאטיקער וואס האט וויכטיק בייגעשטייערט צו קלאסישער מעכאניק, אפטיק און אלגעברע. זיינע שטודיעס פון מעכאנישע און אפטישע סיסטעמען האבן אים געברענגט צו אנטפלעקן נייע מאטעמאטישע באגריפן און טעכניקן. זיין גרעסטע ביישטייערונג איז אפשר די ווידער־פארמולירונג פון ניוטאן-מעכאניק אויף האמילטאן-מעכאניק. פון דער דאזיקער ארבעט איז ארויסגעקומען די קלאסישע פעלד־טעאריע פון עלעקטראמאגנעטיזם און די אנטוויקלונג פון קוואנטן-מעכאניק. אין מאטעמאטיק איז ער ברייט באקאנט פאר דער דערפינדונג פון קוואטערניאנען.
פאראייניקטע פארטיזאנער ארגאניזאציע
אויפן 24סטן יולי, איז די ערשטע ארגאניזירטע גרופע, גלאזמאן אין שפיץ, אנטלאפן פון געטא.
וויליאם ראאן האמילטאן
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:אירלענדער קאַטעגאָריע:מאטעמאטיקער קאַטעגאָריע:פיזיקער קאַטעגאָריע:אסטראנאמען
פאראייניקטע פארטיזאנער ארגאניזאציע
אין אוגוסט זענען אסאך יידן פארשיקט געווארן קיין עסטלאנד, איידער די פארשיקונגען, האט די ארגאניזאציע ארויסגעגעבן א קריגס באפעל, צוויי באטאליאנען האבן זיך געשטעלט. די צווייטע באטאליאן, האבן די נאציס אנטדעקט דורך א מסירה, און אלע זענען אומגעקומען. די פארטיזאנער ארגאניזאציע האט אפעלירט צו די באפעלקערונג, נישט צו גיין צו די פארשיקונגען, וויבאלד די יידן ווערן פארשיקט צום אומקום. די איינוווינער האבן אבער נישט געגלייבט די פארטיזאנער.
נאכן פארשיקונג, האבן מערערע יונגען זיך אנגעשלאסן צום ווידערשטאנד, און האבן פרובירט זיך ארויסצוכאפן פון געטא. אין סעפטעמבער, איז א גרופע פון 70 קעמפער, געלונגען ארויס צו גיין צו די וועלדער. אויפן 23סטן סעפטעמבער דעם טאג פון געטא אויפלעזונג, זענען די פארבליבענע אין שפיץ פון אבא קאוונער, אנטלאפן צו די וועלדער, און ביזן באפרייאונג איז די קעמפער ארגאניזאציע, געהאט פיר באטאליאנען, וואס האבן זיך באטייליקט אין באפרייען ווילנע, מיטן אריינמארש פון רויטע ארמיי, אין יולי 1944.
קאטעגאריע:חורבן אייראפע קאַטעגאָריע:ליטע קאַטעגאָריע:פארטיזאנער
לייב ניידוס
left|170px
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:רוסישע יידן קאַטעגאָריע:יידישע דיכטער קאַטעגאָריע:יידיש שפראך שרייבערס
הניגון שבלב
די אלבומען -וואס באשטייען פון רואיגע שטייטע ניגונים אן מוזיק- איז ארויסגעגעבן געווארן דורך אליעזר ראזענפעלד מיט די בענד פון שיר המעלות.
עס איז אויסגעארבעט געווארן דורך עמי היקרי און דיסטריבוטעט דורך נועם הפקות.
קאטעגאריע:מוזיק
דאלסטאן קנופ באן סטאנציע
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפֿנט אום 1טן נאוועמבער 1865 אויף דער נארד לאנדאנער באן מיט דריי אינזל פעראנען צו באדינען די פארלענגערונג פון דער נארד לאנדאן ליניע קיין בראד סטריט אין דער סיטי פון לאנדאן. די סטאנציע איז פארמאכט געווארן אום 27סטן יוני 1986 ווען מען האט פארמאכט די ליניע קיין בראד סטריט.
מען האט באנייט די סטאנציע פאר דער לאנדאנער איבערגרונט און אום 27סטן אפריל 2010 האט באריס זשאנסאן, בירגערמייסטער פון לאנדאן, געעפנט די נייע סטאנציע.
באדינונגען
אין די נישט־שפיץ שעה׳ן איז די באדינונג:
אמעריקאנישער פוסבאל
קליין|250px|אמעריקאנישער פוסבאל אַמעריקאַנישער פוסבאל (אין די פאראייניגטע שטאטן רופט מען אים בלויז "פוסבאל') איז צאמגעשטעלט פון צוויי קעגנזייטיגע גרופעס (מאנשאפטן), וואס איטליכער פרובירט אנצוציען פונקטן ביז א געוויסער צייט אפשניט, דורך מאכן אז דער באל זאל אנקומען דער אנדער עק פעלד צום אנטקעגענער'ס ענדע זאנע. צו דורך דאס ווארפן אהין אין א חבר פון די אייגענע טיעם כאפט דאס אויב דער קעגנארטיגער טיעם קען אים נישט אוועקשטופן, אדער דורך שטייטעלעך לויפן דערמיט, יעדע פאר יארדס און מ'שלאגט זיך אראפווארפן דעם לויפער.
דאס פעלד איז לאנג 120 יארדן, און דאס איז איינגעטיילט מיט ווייסע ליניעס, יעדע 5 יארד, צו וויסן וויפל יארדן מען האט דאס שוין גערוקט. אויב די גרופע וואס איז אויף דער אפענסיע קען נישט אדורכטראגן דעם באל גאנצע 10 יארדן מיט 4 אראפפאלן'ס דאן טוישט זיך די טיעםס. און זיי ווערן איצט בלויז אויף דער דעפענסיע און קענען נישט אנציען פונקטן. אין ביידע עקן איז דא א גרויסער טויער.
עס איז זייער פיזיקאליש דער מין ספארט, מען הארגעט זיך מיט די הענט און פיס זיך אראפווארפן איינער דעם אנדערן, כדי צו ארויסכאפן דער באל, אדער דאס פשוט פארלענגערן און נישט לאזן פראגרעסירן אין שונא'ס לאגער.
יעדער טיעם האט צוויי גרופעס פון 11 שפילערס וואס שפילן, די אפענסיע שפילער און די דעפענסיע שפילער.
אמעריקאנישער פוסבאל נעמט זיך פון ראגבי פוטבאל.
טערמינען
left|thumb|250px|די פיעלד טויער שטאנגען אין דער הייעך
קאַטעגאָריע:פוסבאל קאַטעגאָריע:פאראייניגטע שטאטן
דער פרימ-ארגאן
דער פרימ-ארגאן איז א יידיש-שפראכיקער בלאג וואס נעמט צוזאם אינטרעסאנטע ארטיקלען און ווידעאס איבער טעמעס פון יידישקייט און רעליגיע. אויך האט ער א סעריע ארטיקלען וואס באשרייבן די היסטאריע פון מדינת ישראל.
עס איז אויך דא א פארום אפטיילונג וואס הייסט "פאליש". עס פארשפרעכט צו זיין אן אפענע פארום אן די צענוזרע מיט וואס די אנדערע יידישע פארומס צייכענען זיך אויס.
וועבזייטל
http://freemorgen.com/
קאַטעגאָריע:יידיש-שפראך וועבזייטלעך קאַטעגאָריע:אידישע בלאגס
חיים שאול טויב
רבי חיים שאול טויב (געב' י"ג אדר ה'תשי"א, 21סטן מערץ 1951) איז דער היינטיקער מאדזשיצער רבי, און א מיטגליד פון מועצת גדולי התורה פון אגודת ישראל.
לעבנסגעשיכטע
רבי חיים שאול איז געבוירן געווארן אין תל אביב צו רבי ישראל דן און מרת רחל ביילא. אלס בחור האט געלערנט אין דער פאנאוועזשער ישיבה. ווען ער האט דעגרייכט דעם פרק "האיש מקדש" האט ער געהייראט זיין ווייב מרת שרה איטא, טאכטער פונעם פריערדיגן אלעקסאנדער רבי אברהם מנחם דאנציגער. דאס פארפאלק האט 6 זון און-4 טעכטער. אין יאר ה'תשמ"א האט זיין זיידע, דער אמרי אש, אים באשטימט אויפצושטעלן די מאדזשיצער ישיבה. פאר לאנגע יארן איז ער געווען ראש ישיבה פון דער מאדזשיצער ישיבה "אמרי שאול ודרכי תורה" אין בני ברק, ביז איז ער באקרוינט געווארן רבי. אום כ' סיון ה'תשס"ו, נאך דער פטירה פון זיין פאטער, האט ער איבערגענומען די פירערשאפט פונעם מאדזשיצער חסידות. זיינע דברי תורה ווערן געשריבן וועכענטליך דורך א ספעציעלער מאנשאפט פון רעדאקטארן, אונטערן נאמען "מאמרי אורייתא" און ווערן ארויסגעגעבן און פארעפענטליכט צווישן די חסידים. רבי חיים שאול ערשיינט און טרעט אויף זייער אפט פארנט פון פארבנרייכן עולם, ביי ראש חודש סעודות און מלווה מלכה וועלכע ווערן באגלייט מיט ניגונים. אויך ווערט ער געזען און באשעפטיגט ער זיך מיט קירוב לבבות אין ישיבות הסדר פונעם ציוניסטישן-מזרחי קרייז, און אפילו אין אזעלכע קיבוצים וואס ווערן באטראכט אלס א סימבאל פון פרייהייט און זענען ליידער ווייט פון אידישקייט ווי פון מזרח צו מערב.
זייט איז ער געקרוינט געווארן רבי, האט ער אנגעהויבן צו קאמפאזירן ניגונים, און הויפטזעכליך פאר די ימים נוראים, און היינט צו טאגס קאמפאזירט ער יאר יערליך מער ווי 10 ניגונים, לויטן מאדזשיצער מנהג. איינער פון זיינע מער בארימטע ניגונים איז "זכור אהבת קדומים. אונטער זיין הנהגה איז דאס חסידות היפש געוואקסן. און מען האט געדארפט פארגרעסערן דעם בית המדרש אין חבקוק גאס, בני ברק. דערצו אונטער זיין הנהגה האט מען אויפגעשטעלט מאדזשיצער שטיבלעך אין מודיעין עילית, בית שמש און אשדוד.
קינדער
}
קאַטעגאָריע:פוילישע אדמורי"ם קאַטעגאָריע:אדמורי"ם אין ארץ ישראל קאַטעגאָריע:חסידישע ראשי ישיבות קאַטעגאָריע:רבנים פון בני ברק קאַטעגאָריע:מועצת גדולי התורה
זשיל ראזיע
קליין|זשיל ראזיע, 2016 זשיל ראָזיע (, געב׳ 1963) איז א יידישער און פראנצויזישער דיכטער און פּראָזאַיקער.
ראזיע איז געבוירן געוואָרן אין 1963 אין לאַ-טראַנש לעבן גרענאָבל, פראַנקרייך. ער האט זיך געלערנט אין דער פּאַריזער הויכשול פאַר עקאָנאָמיק און ביזנעס. אין 1997 האָט ער באַקומען אַ דאָקטאָראַט פונעם פּאַריזער אוניווערסיטעט. אויפן סמך פון זײַן דיסערטאַציע האָט ער אַרויסגעגעבן אין 1999 אַ מאָנאָגראָפיע אויף פראַנצויזיש וועגן משה בראָדערזאָן (דערשינען אין איבערזעצונג אויף פּויליש אין לאָדזש אין 2008). דעביוטירט מיט לידער אויף יידיש אין די 90ער יאָרן. זיך געדרוקט אויף די שפּאַלטן פון "די פּען" (אָקספאָרד", "ירושלימער אַלמאַנאַך", "טאָפּלפּונקט" (תל-אביב). רעדאַגירט די פּאַריזער ליטעראַרישע צײַטשריפט "די גלגולים". איבערגעזעצט אין פראַנצויזיש ווערק פון ציליע דראָפּקין, אברהם סוצקעווער און א ריי אנדערע יידישע און העברעישע מחברים. שרײַבט אויך פּראָזע אויף פראַנצויזיש. ראזיע וווינט אין פּאַריז.
קאַטעגאָריע:פראנצויזישע יידן קאַטעגאָריע:יידישע דיכטער קאַטעגאָריע:איבערזעצער
ראובן אהרנאוויטש
ראובן אהרנאוויטש (1902 - 1975) איז געווען דער דריטער בירגערמייסטער פון בני ברק. אהרונאוויטש האט געדינט אין דעם אמט 10 יאר (נישט נאכאנאנד), צווישן די יארן ה'תשי"ד - ה'תשכ"ו (1954–1966).
ביאגראפיע
אהרנאוויטש איז געבוירן געווארן אין אזארקאוו, פוילן, צו זיינע עלטערן יצחק און לאה פראדל (געבוירן שטערנפעלד). זיי האבן געהאט ניין קינדער; יצחק איז נפטר געווארן אין יאר תרצ"ט. ראובן האט חתונה געהאט מיט פערל, טאכטער פון יהודה אריה לייב בן יעקב קלמן פרושינאווסקי, אלע גערער חסידים.
אהרונאוויטש האט געדינט ווי פארוואלטער פון דעם באנק אגודת ישראל אין אזארקאוו.
ווען בני ברק איז געווארן א לאקאלער ראט האט מען באשטימט אהרונאווביטש איינער פון די 11 מיטגלידער פון איר פארוואלטונג, אלס דעלעגאט פון פועלי אגודת ישראל. ביי די ערשטע וואלן צו דעם ראט איז ער געווען פארזיצער פון דעם וואלן־קאמיטעט, און ער האט קאנדידירט ביים הויפט פון דער רשימה פון אגודת ישראל מיט פועלי אגודת ישראל.
אין יאר 1947 איז ער געווארן א רעגיסטראטאר פון דעם ארבעטערס ארבעטס ביורא אין נאמען פון פועלי אגודת ישראל.
דורך די יארן וואס ער האט געדינט אין דער בני ברק ראט איז ער געווען לייטענאנט־בירגערמייסטער און דער ממונה אויף דער שטיץ־פארטפעל. אין 1953 האט די שטאטראט באשלאסן צו העכערן אים צו א באצאלטן לייטענאנט. ווען בירגערמייסטער יצחק גערשטנקארן האט רעזיגנטירט אין מאי 1954, האט מען מסכים געווען צו מאכן א ראטאציע פאר בירגערמייסטער צווישן אהרנאוויטש און דעם דעלעגאט פון הפועל המזרחי, משה באַגנא, וואס האט געדינט זעקס חדשים, דערנאך האט אהרנאוויטש געדינט זעקס חדשים.
נאך די וואלן אין 1955 האט אהרנאוויטש געדינט ווייטער ווי בירגערמייסטער, ביז סעפטעמבער 1957 ווען ער האט רעזיגנטירט לויט דעם ראטאציע הסכם און באגנא איז געקומען צוריק. ביי די וואלן אין 1959 האט זיך פארשטארקט די רשימה פון אגודת ישראל מיט פועלי אגודת ישראל, און אהרנאוויטש האט געדינט די גאנצע קאדענץ ווי בירגערמייסטער. ביי די 1965 וואלן, איז מפד״ל געווארן שוואכער און איז אראפ פון פיר צו דריי מאנדאטן, האט אהרנאוויטש געמאכט א קאאליציע מיט דעם מערך פארטיי, און מפד״ל איז געבליבן אין דער אפאזיציע. אין אויגוסט 1966 האט אהרנאוויטש רעזיגנירט פונעם אמט פון בירגערמייסטער און שמואל ווינבערג האט איבערגענומען.
משפחה
די קינדער פון ראובן און פערל אהרנאוויטש זענען:
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:פוילישע יידן קאַטעגאָריע:גערער חסידים קאַטעגאָריע:פועלי אגונדת ישראל
מאלי
אינעם 19טן יארהונדערט האט פראנקרייך גענומען קאנטראלע איבער מאלי, וואס איז דעמאלסט געווארן א טייל פון פראנצויזישן סודאן. אין אפריל 1959 איז פראנצויזישער סודאן באהאפטן געווארן מיט סענעגאל צו ווערן די מאלי פעדעראציע, וואס איז געווארן זעלבשטענדיק אין דער פראנצויזישער געמיינדע יוני 1960. אויגוסט 1960 האט = סענעגאל ארויסגעטראטן פון דער פעדעראציע. אין סעפטעמבער 1960 האט די פעדעראציע געענדערט איר נאמען צו "רעפובליק פון מאלי" און האט זיך צוריקגעצויגן פון דער פראנצויזישער געמיינדע.
געאגראפיע
מאלי האט נישט קיין בארטן ביים ים. צוויי גרויסע טייכן פליסן אין מאלי, דער סענעגאל טייך אין מערב פון לאנד און דער ניזשער טייך וואס פליסט אדורך דעם צענטראלן טייל פון לאנד. די אלע הויפט שטעט אין לאנד ליגן אויפן ניזשער טייך, צווישן זיי די הויפטשטאט באמאקא און די אוראלטע הויפטשטאט טימבוקטו.
רעפערענצן
*
צוגאב און אראפנעם צייכנס
left|thumb|250px|דער פלאס סימבאל. צוגאב און אראפנעם צייכנס (+ און -) זענען די מעטאמאטישע סימבאלן גענוצט צו פארשטעלן און באצייכענען די פעולות פון אראפנעמן אדער צוגעבן, דאס הייסט א פאזיטיוו אדער נעגעטיוו צו א נומער.
אידישקייט
אין די פרומע קרייזן מאכט מען נאר א האלבער פלוס דאס הייס ווי א פארקערטער T נאר מיט א קלענערע פיסל ווייל אנדערש דערמאנט דאס די עבודה זרה סימבאל פון די קרייץ פון די קריסטן.
קאַטעגאָריע:סימבאלן קאַטעגאָריע:אריטמעטיק
Plus and minus signs Minus علامتا زائد وناقص Signe matemàtic Znaménka plus a minus Signos más y menos Etumerkki (matematiikka) Signes plus et moins მინუსი 더하기표와 빼기표 Minteken Minus Fortegn Plus i minus Sinais de mais e menos Минус Mínus Artı ve eksi işaretleri
בערעגסאז
בערעגסאַז ( בערעהאווא, בערעגאווא; טשעכיש און סלאוואקיש: Berehovo בערעהאווא; ) איז א שטאט אין דער טראנסקארפאטישער גובערניע אין קארפאטארוס, מערב אוקראינע, נישט ווייט פונעם גרענעץ מיט אונגארן, 26 ק"מ דרום פון מונקאטש.
זי איז געווען די הויפטשטאט פון בערעג מעדזשע אין אונגארן ביז 1919 און צווישן 1938-1944.
דעם נאמען בערעגסאַז האט מען ערשט גענוצט אין 1504.
דעמאגראפיע
דער ערשטער יידישער יישוב איז געגרינדעט אין דער שטאט אין 1768 מיט פיר משפחות. ביז 1830 איז די יידישע באפעלקערונג געוואקסן צו 200.
די באפעלקערונג איז בערך 26,100 (אין 2004).
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:שטעט אין אוקראינע קאַטעגאָריע:קארפאטארוס
מאנהעטן טיימס
די מאנהעטן טיימס (ענגליש: "Manhattan Times") איז א אומזיסטע צוויי שפראכיגע וועכנטליכער צייטונג, געגרינדעט אין 1999, וועלכער סערווירט עטליכע געגנטער אין צפון מאנהעטן.
די צייטונג ערשיינט יעדן מיטוואך און איז צו געפינען אין די ספעציעלע שמאלע צייטונג האלטער'ס לענגאויס די גאסן פון וואשינגטאן הייטס, אינוואד, הארלעם און מזרח הארלעם.
די צייטונג באשטייט פון ארטיקלען און נייעס אין אינטרעסע פון די לאקאלע געמיינדע געשריבן אין ענגליש און אין שפאניש, מערסטנס די זעלבע ארטיקלען זייט ביי זייט.
מען קען אויך אבאנירן פארן צייטונג, וועלכע ווערט געשיקט נאר צו אדרעסן אין מאנהעטן פארן שפאט ביליגן פרייז פון צעהן דאלער א יאהר.
אויף זייער וועב זייטל האבן זיי פרישע נייעס טעגליך.
וועב לינקען
קאטעגאריע:צייטונגען קאטעגאריע:מאנהעטן
הר הצופים
קליין|350px|שמאל|
הר הצופים אין ירושלים איז קוקן פֿאַר רובֿ פון דער געגנט פון ירושלים, און אַ גרויס געגנט פון מדבר יהודה אַרייַנגערעכנט די דעד ים. הייך פון 826 מעטער אויבן ים מדרגה, וועגן 100 פֿיס אויבן די אַלטע שטאָט, און אומגעפער -1240 פֿיס אויבן די דעד ים. צו ירושלים פון די צפון געזען עס דער ערשטער מאָל דעם שטאָט און די היכל, דערפאר די נאָמען.
וובלינקען
* קאטעגאריע:ירושלים בערג קאַטעגאָריע:בתי עלמין
קאטאר
קאַטאַר איז אן אראבישער עמיראט אינעם מיטל מזרח. צו דרום ער גרענעצט סאודי אראביע און פון אלע אנדערע זייטן איז ער ארומגענומען מיטן פערסישן איינגאס. קאטאר האט די דריטע גרעסטע רעזערוון פון נאטירלעכן גאז אין דער וועלט. די באפעלקערונג איז 907,227 אבער נאר 350,000 זענען בירגער.
11טן מערץ
דעם 11טן מערץ איז דער 70סטער טאג פון יאר (71סטער טאג אין אן עיבור־יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 295 טעג.
געשטארבן
11
עדזשווער אונטערגרונט סטאנציע
עדזשווער איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אין עדזשווער, אין דער לאנדאנער בארא פון בארנעט, צפון־מערב לאנדאן. די סטאנציע איז דער וואקזאל פונעם עדזשווער צווייג פון דער נארדערן ליניע. די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 5.
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט דעם 18טן אויגוסט 1924.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:נארדערן ליניע סטאנציעס
יצחק אייזיק קראסילשציקאוו
הרב יצחק אייזיק קראסילשציקאוו (תרמ"ח 1888 - י' אייר תשכ"ה, 12 מאי 1965) איז געווען א רב אין פאלטאווע, ראטנפארבאנד, און דער מחבר פון דעם פירוש 'תבונה' אויף ירושלמי און חידושים אויפן משנה תורה פונעם רמב"ם.
ביאגראפיע
ער איז געבוירן געווארן אין דעם שטעטל קריטשעוו, ווייסרוסלאנד, צו זיין פאטער דוב בער. ער האט געלערנט אין דער מירער ישיבה אין דער תקופה ווען רבי אליהו ברוך קמאי איז געווען ראש הישיבה.
שוין פאר דער קאמוניסטישער רעוואלוציע האט ער געדינט ווי שטאט׳ס רב אין האדיטש, שפעטער האט ער געדינט אין פאלטאווע און קאריוקאוו. ער איז באוואוסט אלס דער "פאלטאווער גאון". פון 1929 האט הרב קראסילשציקאוו געוואוינט אין מאסקווער וואו ער האט געארבעט ווי א בוכהאלטער. ביי דער צווייטער וועלט-מלחמה האט ער זיך געצויגן קיין קראסנויארסק אין סיביר, און נאך דער מלחמה איז ער צוריקגעקומען אין מאסקווע.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:רוסישע רבנים קאַטעגאָריע:מחברי ספרי קודש
29סטן מיי
דעם 29סטן מיי איז דער 149סטער טאג פון יאר (150סטער טאג אין אן עיבור־יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 216 טעג.
פייערטעג
29
הויפט זייט/ח' אב
ח' אב
אב 08 קאַטעגאָריע:מוסטער היינט אין היסטאריע he:תבנית:ח' באב
מרדכי בצלאל קליין
ר' מרדכי בצלאל קליין איז דער סאטמארער דיין אין לייקוואד.
קאַטעגאָריע:דיינים קאַטעגאָריע:אמעריקאנער רבנים קאַטעגאָריע:סאטמאר
ליסטע פון בלומען
דאס איז א (טיילווייז) ליסטע פֿון פֿלאנצן מיט בלומען:
די ליסטע דארף מען נאך פיל פארברייטערן
בלומען
*
עדמאנד זשיימס דע ראטשילד
קליין|150px|עדמאנד זשיימס דע ראטשילד באראן אַבְרָהָם בִּנְיָמִין אֶדְמוֹנְד גֵ'יימְס דֶה רוֹטְשִׁילְד (19טן אויגוסט 1845 - 2טן נאוועמבער 1934), (ט"ז אב ה'תר"ה - כ"ד חשוון ה'תרצ"ה) פון דעם פראנצויזישן צווייג פון דער ראטשילד פאמיליע, איז געווען א יידישער פאטריאט וואס האט שטארק געשטיצט דעם יידישן יישוב אין ארץ ישראל. צווישן די יישובים וואס ער האט געשטיצט זענען: ראש פינה, פתח תקווה, זכרון יעקב, ראשון לציון, בנימינה, מזכרת בתיה, כפר תבור און רחובות.
קאַטעגאָריע:ראטשילד פאמיליע
ריש לקיש
ריש לקיש אדער ווי זיין נאמען איז ר' שמעון בן לקיש. ער איז געווען אן אמורא און דער בר פלוגתא פון זיין שוואגער רבי יוחנן. ער ווערט דערמאנט הונדערטער מאל אין ש"ס.
געשיכטע
ריש לקיש איז געווען א הויפט פון רויבערס, איינמאהל האט ער געזעהן ווי ר' יוחנן וואשט זיך ביים טייך, ר' יוחנן איז געווען זייער א שיינער מענטש, ריש לקיש איז געווען אויבן אין ר' יוחנן אונטען, איז ריש לקיש אריינגעשפרינגען אין וואסער צו זעהן ר' יוחנן'נס לייב, האט זיך ר' יוחנן אנגערופן דאס איז א שטארקייט פון דיר דאס פאסט די זאלסט עס נוצען פאר די תורה, זאגט אים ריש לקיש, דיין שיינקייט פאסט פאר פרויען, ענטפערט אים ר' יוחנן אויב טוסטו תשובה וועל איך דיך געבן מיין שוועסטער פאר א פרוי, זי איז נאך שענער פון מיר, אזוי ארום האט ריש לקיש תשובה געטוהן און איז געווארן פון א הויפט פון רויבער א תורה ריז, א חבר פון ר' יוחנן (ב"ב פד.).
ריש לקיש איז געווען א תלמיד און א חבר פון ר' יוחנן. אין גמרא איז דא עטליכע פלעצער ווי ער רופט אהן ר' יוחנן "מיין רבי" (זעה קידושין יט. חולין קלט. תענית ח. ברכות לא.).
ר' יוחנן אליין האט געהאט גרויס רעספעקט צו זיין שוואגער און תלמיד ריש לקיש, ער זאגט אויף אים אמאל שכנגדי חלק עלי זאגט רש"י פשט ער איז אזוי ווי איך, ער איז ראוי צו קרוגן אויף מיר (כתובות פד: נד:).
ריש לקיש האט געוואוסט אסאך תורה און געקענט אסאך פאר ר' יוחנן האט אים געמאכט פאר א אמורא, אבער ער האט פורק געווען פון זיך דעם עול תורה און האט פארגעסן די תורה און געווארן א רויבער (תוס' ב"מ פד, תוספ' עירובין סה: ויבמות נז.).
א ראיה ברענגט תוס' אז מען זעט אז ער האט מפלפל געווען מיט אמוראים פונעם דור פאר ר' יוחנן, אויך געפונט מען אז רבי יהודה הנשיא האט אים געזאגט בעט פאר מיר (בר"ר פע"ח), זעהט מען אז ער איז שוין געווען א גרויסער מענטש אין די צייטן פון רבי.
אין גמרא גיטין ווערט פארציילט א וואונדליכע מעשה וויאזוי ריש לקיש האט זיך געלזאגט אריין כאפן פון רויבער, און וויאזוי ער האט באוויזן זיי צו בונדען די הענט און זיי הרג'ענען.
פון זיינע גרויסע מדות
געווען אמאהל וואס ער האט געהערט א הלכה פון זיין רבי און שוואגער ר' יוחנן "אסור לאדם שימלא פיו שחוק בעולם הזה" זייט דאס בית המקדש איז חרוב געווארן טאר מען נישט לאכן מיט א אפענעם מויל, ווייל מען מיז שטענדיג אינזין האבן דעם צער פונעם חורבן, זינט ער האט עס געהערט האט ער קיינמאהל נישט געלאכט הויך מיט א אפענער מויל (ברכות לא.).
זיין סדר איז געווען ווען ער האט געהערט ווי ר' יוחנן זאגט א הלכה און האט נישט מסכים געווען האט ער נישט גלייך געקריגט אויף אים, נאר ער פלעגט ווארטן ביז ר' יוחנן האט מסביר געווען גיט זיין גאגנג, דערנאך האט ער געקוקט אפשר וועט ער דאך חרטה האבן, דערנאך האט ער מיט אים זיך געקרוגט אין לערנען (חולין עה: שבועות מ. מה: משהא הוה שהה ושתיק).
עולא האט געזאגט ווער עס זעהט ריש לקיש אין בית המדרש ווי ער טענה'ט זיך, זעהט א בילד ווי איינער רייסט אויס גרויסע בערג און ער מאלט עס צוזאמען איינס צו צווייטען (סנהדרין כד.).
ריש לקיש איז געווען אזוי בייגלייבט אז ער האט נישט מיט יעדען גערעדט אין די גאס, ווייל מיט וועמען ער האט גערעדט אין די גאס איז געווען א סימן ער איז א בייגלייבטער מענטש, מען דארף נישט קיין עדות ווען מען מאכט א געשעפט מיט אים (יומא ט:), מען געפונט ער האט אפילו נישט גערעדט אין די גאס מיט רבה בר בר חנה, און מיט רבי אלעזר, זיכער ווען מען האט אים געפרעגט האט ער געענטפערט, אבער אין די גאס איז ער נישט צוגעגאנגען צו אנדערע (תוס').
זיין פטירה
ר' יוחנן האט געהאט גרויס צער דערפון, ווייל ער האט נישט געהאט אז גוטער תלמיד ווי ריש לקיש, די חכמים האבן אים געוואלט בארואיגין האבן זיי געשקיט צו אים ר' אליעזר בן פדת, ער איז געווען א חריף א שארפען מאן, און יעדער זאך וואס ר' יוחנן האט געזאגט האט ער געברענגט א ראיה צו ר' יוחנן אז ר' יוחנן איז גערעכנט, אבער ר' יוחנן האט זיך נישט בארויגט, ער האט געוויינט "את בר לקישא" די ביסט דען ווי ריש לקיש האט ער געזאגט, ווען איך פלעג זאגן א דין פאר ריש לקיש האט ער מיך אפגעפרעגט דעם דין מיט פיהר און צוואנציג קושיות, איך האב איך פארענטפערט פיהר און צוואנציג תירוצים, און אזוי איז ארויסגעקומדעם דעם ריכטיגן פשט נישט ווען מען זאגט די זעלבער וואס איך זאג. ר' יוחנן האט זייער געוויינט און געבענגט נאך ריש לקיש ביז ר' יוחנן איז אויך געשטארבן (ב"מ פד.).
די מעשה איז געווען א יאר פאר די פטירה פון ר' יוחנן (ספר הכריתות).
נאך די פטירה פון ריש לקיש האט זיין זוהן א קליין יונגעל געלערנט פאר ר' יוחנן אבער זיין מאמע האט אים אוועק גענומען פון ר' יוחנן ווייל זי האט מורא געהאט אז עס וועט אים שאדן די קפידא פון ר' יוחנן (תענית ט.).
קאַטעגאָריע:אמוראים
הויפט זייט/כ"ג חשוון
כ"ג מרחשון
חשוון 23 קאַטעגאָריע:מוסטער היינט אין היסטאריע he:תבנית:כ"ג בחשוון
פרידיש
פרידיש איז א ווערטלדיגע קיבעץ שפראך וואו עס ווערט בכוונה פארדרייט ענליכע ווערטער, אסאך מיט א חוזק אדער ביטול אויסדרוק, כדי ארויסצוברענגען אויף א געלעכטער א געוויסע נקודה.
דער נאמען איז געגעבן געווארן נאכן ניק פרישער אין קאווע שטיבל וועלכער האט זיך אויסגעצייכנט אין באשאפן זאצן אויפן פרידישן שניט.
עס ווערט בעיקר באנוצט אינעם אויבנדערמאנטן וועבזייטל, אבער ס'האט זיך שוין פארשפרייט אויפן אלגעמיינעם נעץ.
ס'איז כדאי צו באמערקן, אז כדי צו פארשטיין די שפראך ברויך מען געווענליך קענען די ארגינעלע ווארט אדער זאץ וואס מען האט געטוישט אויף פרידיש.
וועבלינקען
פאר מער ארטיקלען פון פרישער זעי די פאלגענדע בלאג Http://www.frishe.blogspot.com קאַטעגאָריע:שפראך
מנחם מענדיל האגער (קייאמישע)
מנחם מענדל האגער איז דער וויזשניצער רבי פון קייאמישע לייק.
לעבענסגעשיכטע
רבי מענדל איז געבוירן געווארן אין די פאראייניגטע שטאטן צו זיין פאטער רבי מרדכי האגער, דער פריערדיגער וויזשניצער רבי פון מאנסי, און צו זיין מוטער מרת סימא מירל, טאכטער פון הרה"ק רבי יעקב יוסף טווערסקי, דער פריערדיגער סקווערער רבי. ביי זיין ברית, איז זיין זיידע הרה"ק דער אמרי חיים געווען דער סנדק, און ער האט באקומען דעם נאמען "מנחם מענדיל" נאך דעם גרינדער פון דער וויזשניצער דינאסטיע, הרה"ק רבי מנחם מענדיל האגער, בעל מחבר ספר "צמח צדיק". אין זיינע בחורישע יארן האט ער געלערנט אין דער וויזשניצער ישיבה אין בני ברק אונטער דעם אויפזיכט פון זיין זיידן דער אמרי חיים, פון וועם ער האט געהאט די זכיה צו שעפן תורה און יראת שמים, און צו וועמען ער איז געווען געבונדען זייער שטארק.
ווען ער האט דעגרייכט דעם פרק 'האיש מקדש', האט ער געהייראט זיין שוועסטער־קינד מרת פייגא שפרה, טאכטער פון רבי חי יצחק טווערסקי, רחמיסטריווקער רבי אין אמעריקע.
א סאך יארן האט ער געדינט אלס רב פון דער מאנסי-וויזשניצער קהילה אין דעם וויזשניצער שטעטל קייאמישע לייק, וואו עס וואוינען רעגלמעסיג 110 משפחות דורכאויס דעם יאר, און וואו ס'געפינט זיך די ישיבה גדולה פונעם חסידות. פילצאליגע יונגעלייט וואס האבן געלערנט אין דער ישיבה האבן אויך אהינגעצויגן וואוינען דויערהאפטיג. דער רבי איז באקאנט אלס א קלוגער מענטש און אן אויסטערלישער תלמיד חכם, זיין דרך הלימוד איז לויט דעם אונגארישן שטייגער בעומק הפשט, זייענדיג מדייק אין יעדן ווארט. דער ספר "דקדוקי סופרים" איז אפטמאל א גאסט ביי אים. צווישן די כתבים פונעם רבי'ן זענען פאראן פילצאליגע פלפולים, חידושי תורה און שיעורים וועלכע ער האט אפגעשריבן דורכאויס די יארן. גענוי ווי זיין פאטער איז ער אויך זייער שטארק קעגן בילדער, און ער לאזט נישט כאפן קיין בילדער פון אים אויף קיינען פאל נישט; לעצטנס האט ער אנגעהויבן טראגן ברילן אין אלע פארעפנטליכע פלעצער כדי צו פארמיידן דאס כאפן בילדער.
משולם זושא יצחק האלבערשטאם
רבי משולם זושא יצחק האלבערשטאם זצ"ל (ה'תרמ"ד – כ"ג אייר ה'תש"ד), פון.
מנחם מענדיל האגער (קייאמישע)
קינדער
מנחם מענדל האגער (קייאמישע)
משולם זושא יצחק האלבערשטאם
אפשטאם
רבי משולם זושא איז געבוירן אין יאר ה'תרמ"ד (אומגעפעהר), צו זיין פאטער הרב שלום אליעזר האלבערשטאם, רב אין ראצפערט, א זון פון הרב חיים האלבערשטאם, דער דברי חיים. און צו זיין מוטער מרת מרים שרה א טאכטער פון זיין שוואגער הרב מרדכי דוב טווערסקי, דער הארנאסטייפלער רב.
רבנות
רבי משולם זושא איז געווען די רעכטע האנט פון זיין פאטער אין ראצפערט.
הסתלקות
רבי משולם זושא איז אומגעקומן אויף קידוש השם כ"ג אייר ה'תש"ד, אין אוישוויץ.
פאמיליע
אין יאר ה'תרע"א האט רבי משולם זושא געהייראט בזיווג ראשון מרת רחל א טאכטער פון הרב נפתלי טייטלבוים פון נירבאטור.
בדיווג שני האט רבי משולם זושא געהייראט א טאכטער פון הרב יהודה ערליך. זיינע קינדער:
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:צאנז
יעקב באכמאן
יעקב באכמאן איז געווען אויבערקאנטאר און קאמפאזיטאר אין לעמבערג און דערנאך אינעם ראמבאך טעמפל אין בודאפעסט.
וועב לינקען
קאַטעגאָריע:חזנים קאטעגאריע:יידישע קאמפאזיטארן
דער ראזעווער פאנטער
קליין דער ראזעווער פאַנטער (ענגליש: The Pink Panther) איז א סעריע פון קאמעדיע פילמען. דער הויפט כאראקטער איז א פראנצויזער פאליציי דעטעקטיוו וואס הייסט קוראטאר קלאָזאָ. רוב די פילמען זענען רעזשיסירט און געשריבן געווארן דורך בלייק עדווארדס. די טעמע מוזיק איז קאמפאזירט געווארן דורך הענרי מאַנטשיני.
אין די פילמען איז דער ראזעווער פאנטער א גרויסער און ווערטיקער בריליאנט. דער בריליאנט הייסט "דער ראזעווער פאנטער" ווייל די דעפעקט אין זיין צענטער קוקט ווי א ראזעווער פאנטער וואס שפרינגט.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:אמעריקאנישע פילמען קאטעגאריע:אנימירטע טעלעוויזיע סעריעס קאטעגאריע:אנימירטע פילמען
נתן דוד ראבינאוויטש (פארצעוו)
רבי נתן דוד ראבינאוויטש פון פארצעוו (ה'תרכ"ו, 1866 - ז' שבט ה'תר"ץ, 1930) איז געווען א רבי פון חסידים וואס האט געפירט זיין הויף אינעם שטעטל פארצעוו. דאס חסידות איז געווען א צווייג פונעם ביאלער חסידות. רבי נתן דוד איז געווען א בן אחר בן, דער פינפטער פונעם ייד הקדוש פון פרשיסחא.
ער איז געווען א שטארקער קעגנער פון ציוניזם‏‏.
ער איז געווען א גביר, און פון זיין צוואה (וואס מ'האט געדרוקט צום ערשטן מאל אין תר"ץ) ווייזט אויס אז ער האט איבערגעלאזט א הון רב אין זיין ירושה. ער פלעג ארויסגעבן א סך געלט כדי מקיים זיין מצוות מיט גרויס הידור.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:ביאלע קאַטעגאָריע:פוילישע אדמורי"ם קאטעגאריע:מוהלים
קאני איילענד
40.57444°N, -73.97861°W קאָני איילענד (ענגליש: Coney Island) איז א באוואוינטע האלבאינדזל ביים אטלאנטישן אקעאן וואס געפינט זיך אין צפון-מערב ברוקלין, ניו יארק.
זי איז בארימט פאר איהרע פילע פארוויילונגען און אפרוה פלעצער וואס האט זיך דא געפינען פון בערך 1880 ביז די צווייטע וועלט קריג.
ארום זעכציג טויזנט מענטשן וואוינען אין דער געגנט.
הויפט זייט/ט' אב
ט' אב תשעה באב אב 09 קאַטעגאָריע:מוסטער היינט אין היסטאריע he:תבנית:ט' באב
אהמאד ניקטאלאב
אַהמאַד ניקטאַלאַב, אויך באקאנט ווי יאַוואַר האַמעדאַני ( 22סטן אפריל 1934 – 3טן מערץ 2020), איז געווען אן איראנער דיכטער, מחבר און לינגוויסט.
לעבן
ער איז געבוירן געווארן אין האמאדאן. נאָך דערציונג און געלעבט אין האַמעדן פֿאַר דער ערשטער טייל פון זיין לעבן, ער געגאנגען קיין טעהראַן פאָרזעצן זיין בילדונג אין טעהראַן אוניווערסיטעט. זיינע ערשטע ארטיקלען זענען פארעפנטלעכט געווארן אין ארמאגאן זשורנאל. זײַנע ערשטע לידער זײַנען אַרויס אין עלטער פֿון דרײַצן יאָר. ער איז געװען טעטיק אין די ליטערארישע פאראײנען פון חםידן און טעהראן, ארײן אין דער איראנערישער ליטערארישע ר פארבאנד. ע ר אי ז אוי ך געװע ן א פראמינענטע ר מיטגלי ד פו ן דע ר איראנערישע ר ליטערארישע ר פארבאנד. Rahi Moayeri, Mehrdad Avesta, Hossein Monzavi, אאז"ו ו זענען געווען צווישן זיינע באַקאַנטע און חברים. פון די 1930 ס, אַהמאַד ניקטאַלאַב אנגעהויבן זיין אַרבעט מיט די ראַדיאָ ארגאניזאציע, צוזאמען מיט Figures אַזאַ ווי Rahi מאָייַערי, פילע פון וועמענס לידער האָבן שוין געזונגען אויף מוזיק טאָמיד זינט. אסאך פון די לאקאלע לידער פון האמעדאני זענען איבערגעזעצט געווארן אויף אסאך מזרח שפראכן בשעת זיי ווערן איבערגעגעבן אויף איראנער ראדיא פראגראמען.
ער איז אַ מיטגליד פון דער ניקטאַלאַב משפּחה. זיין עלטסטער זון איז באבאק ניקטאלב וועלכער איז א פערסישער דיכטערין און איר טאכטער איז פופאק ניקטאלב.
ער איז געשטארבן פון א הארץ אטאקע אין טעהראן אין עלטער פון 85 יאר ער איז באַגראָבן געוואָרן אין דער קינסטלער-אָפּטיילונג פון בהשת-ע זהרה. כאָטש ער איז געווען אַ מוסולמענער, איז ער געווען איינער פון די פּאָפּולערסטע לערערס אין דער “אליאנס פון ישראל” (איתיהד) שולע אין האַמאַדן, וואָס האָט געלערנט פּערסיש ליטעראַטור.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:איראנער קאַטעגאָריע:דיכטער קאַטעגאָריע:שרייבער
הוצאת שבתי פרנקל
פאַרלאַג שבתי פרענקל איז אַ פאַרלאַג פון תורה. ספעציעל איז זי באקאנט מיט דער מהדורת משנה תורה פאר הרמב"ם וואס זי האט ארויסגעגעבן.
די פֿאַרלאַג איז געגרינדעט געוואָרן דורך שבתי פרענקל אין בני ברק אין תשע"ז, צום ציל פון ארויסגעבן די משנה תורה, צום אנדענק פון זיין שווער רבי יוסף נחמיה קארניצער און רבי יוסף פרענקעל (פרענקל'ס פאטער). רזא דשבתי למסכתות בבא קמא, בבא מציעא און בבא בתרא, א ראשי תיבות פון שולחן ערוך, ווי אויך עטליכע ספרים פון מרן רבי משה פיינשטיין. נאָך דער פּטירה פון שבתי פרענקל ווערט דאָס פאַרלאַג אָנגעפירט דורך זיין איידעם, רבי נפתלי קאַפּלאַן. קאַטעגאָריע:יידישע פארלאגן
בערטע לעלטשוק
בערטע לעלטשוק (1901 - ??) איז געווען א יידישע אקטריסע און שרייבערקע.
בערטע לעלטשוק איז געבױרן געװאָרן אין 1901 אין פּינסק. זי האָט איבערגעלאָזט איר משפּחה װי אַ פֿערצניאָריקע מײדעלע און געפֿאָרן קײן סאָקאָלאָװ װוּ זי האָט געאַרבעט װי אַ לערערקע אין אַ קינדער-הײם פֿאַר ײדישע יתומים. זי האָט אין דער זעלבער צײַט שטוּדירט אין אַ װאַרשאַװער דענטיסט-שוּל. שפּעטער האָט זי טאַקע געאַרבעט װי אַ צײן-דאָקטאָרשע, אָבער אױך װי אַן אַקטריסע װאָס האָט געשפּילט אין י.ל. פּרצעס אוּן אַ. רײזענס אײנאַקט  ערס. נאָך מער האָט זי געשפּילט װען זי איז אָנגעקומען קײן אַמעריקע (1923), נישט נאָר אױף דער בינע, אָבער אױך אין דער פֿילם-אינדוסטריע, אפֿילו אין האָליװוֹד. זי איז געװען אַן אַקטריסע בײַ מאָריס שװאַרצן אין זײַן באַװוֹסטן קונסט-טעאַטער. זי האָט געשפּילט סײַ אױף ײדיש, סײַ אױף לשון-קודש. בערטע לעלטשוק איז געװען אַ סאָציאַליסטקע און זי האָט אָנגעשריבן רירעװדיקע קורצע דערצײנונגען אוּן אַרטיקלען פֿאַר אַזעלכע זשורנאַלן װי: מאָרגן-זשורנאַל, ליטעראַרישע בלעטער, דער מאָמענט, מאָרגן-פֿרײַהײַט אוּן א סך אַנדערע. אין איר װערק האָט זי געשריבן װעגן אָרעמע-לײַט, ספּעציעל קינדער. זי האָט באַניצט אַ שאַרפֿן לשון מיט שטאַרקע װערטער װעגן רײַכע קאַפּיטאַליסטן. אירע דערצײלונגען זענען פּוּבליצירט געװאָרן אין אַ בוּך-פֿאָרעם. מען קען זײ געפֿינען אינעם באַנד אוּנטער דעם טיטל ״שאָטנס אױף דער זוּן״. מען װײסט נישט גענױ װוּ, װי אוּן װען זי איז געשטאָרבן.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:יידישע אקטיארן קאַטעגאָריע:ליטווישע יידן
קארי
250px|קליין|פילאוו רײַז, אוגערקע רהאיטא און הינדל טיקא זשאלפֿרעזי קאַרי (פון טאמיל kari) איז איינער פון פארשידענע פארווירצטע מאכלים, פון די אינדישן, באנגלאדעש, סרי לאנקא, אינדאנעזישן, מאלייזישן, פאקיסטאן, טיילאנדישן קיכן, און אויך די קיכן פון אנדערע לענדער אין דרום אזיע און דרום-מזרח אזיע. קארי איז געקומען אין אנהייב פון אינדיע. שפעטער האט מען געברענגט קארי מאכלים צו די מערבדיקע לענדער דורך בריטישע קאלאניאליסטן אינעם 18טן יארהונדערט.
קאַטעגאָריע:עסנווארג קאַטעגאָריע:אינדיע קאַטעגאָריע:פאקיסטאן
פערגי
קליין|250px| סטײסי אַן פֿערגוסאָן אָדער װי איר בינע־נאָמען איז: פֿערגי (געבױרן דעם 27סטן מערץ 1975) איז אַן אַמעריקאַנער זינגערין, אַ מאָדעלקע און אַן אַקטריסע. זי איז מיטגלידערין אין דער בלעק־אײד־פּיס גרופּע זײַט 2003.
קאַטעגאָריע:פאפ זינגערס קאַטעגאָריע:מאדעלקעס קאַטעגאָריע:אקטיארן
נחשון בן עמינדב
נחשון בן עמינדב איז געווען דער נשיא פון שבט יהודה. ווען די יידן זענען געקומען צום ים סוף ביים ארויסגיין פון מצרים, איז ער געווען דער ערשטער וואס האט אריינגעשפרינגען אין ים, דערנאך האט זיך געשפאלטן דער ים און אלע יידן זענען אדורך.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:פערזענלעכקייטן אין תנ"ך
כתובים
כתובים איז די דריטע אפטיילונג פון תנ"ך וואס אנטהאלט עלף ספרים: תהלים, משלי, איוב, שיר השירים, רות, איכה, קהלת, אסתר, דניאל, עזרא-נחמיה (איין ספר), דברי הימים (איין ספר). דאס איז דער סדר פון כתובים אין רוב דרוקן פון תנ"ך. די בעלי המסורה אין טבריה און די ספרדישע יידן האבן אן אנדער סדר פאר כתובים, און די גמרא אין מסכת בבא בתרא ברענגט א דריטן סדר.
צווישן די ספרים איז אויך פאראן די פאלגנדע אפטיילונגען: עזרא איז א המשך פון דברי הימים. אין דניאל און עזרא-נחמיה זענען דא טיילן געשריבן אויף אראמיש און נישט לשון-קודש.
די 24 ספרים פון תנ"ך ווערן צעטיילט אויף תורה, נביאים (גמרא ב"ב י"ד, מדרש רבא שמ"ר מא, דב"ר י"ד). די דרגות אין די כתבי הקודש זענען: די תורה איז געגעבן מפי הגבורה (פון דעם אייבערשטן אליין), די ספרים פון נביאים זענען געזאגט מיט נבואה, און די כתובים זענען געשריבן מיט רוח הקודש.
קאטעגאריע:תנ"ך
הויפט זייט/כ"ד חשוון
חשוון 24 קאַטעגאָריע:מוסטער היינט אין היסטאריע he:תבנית:כ"ד בחשוון