cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
דאמיניקא
זייער עקאנאמיע איז כמעט גענצליך אנגעוואנדן אין אגריקולטור, בפרט באנאנעס און ענליכס, דאס ברענגט צומאל שווערע צייטן, ווען עס קומען נאטורליכע חורבנות אויפן לאנד וואס לייגן צוגרונד די געוויקסן און דאן איז די גאנצע עקאנאמיע אין די ערד. זיי פרובירן אביסל צו אויפבויען די טוריזעם אבער עס גייט זיי נישט צופיל, און דאס איז צוליב א אינטערעסאנטע פאקט אז דער אינזל האט כמעט נישט קיין פלאכע זאמדיגע ים ברעגעס, וואס דאס איז א הויפט פריאריטעט פאר טוריסטן וואס קומען צו די טראפישע אינזלען, דעריבער איז כמעט נישט דא דארט קיין האטעלן פאר טוריסטן, א חידוש אין די קאראיבישע אינזלען.
געאגראפיע
וויבאלד עס קומען נישט אהין צופיל טוריסטן, בלייבט עס אזויווי עס איז אן קיין מענטשליכע אריינמישונג און טוישונגען, און דאס איז א זעלטענהייט צווישן די אנדערע ארומיגע אינזלען, און די ארטיגע איינוואוינער זאגן אז דאס איז די איינציגסטע אינזל וואס קאלאמבוס וואלט נאך דערקענט...פון דער אנדערער זייט קומען אהין דוקא אזעלכע טוריסטן וואס גלייכן די אריגענעלקייט וואס עס איז דא דארט און ווילן דוקא עס זאל בלייבן פרימיטיוו און אומבארירט.
אסאך הוראגאנען שטאטן דארט אפ ווילדע באזוכן, איבערלאזנדיג שווערע חורבנות אינטער זיך און דאן ווערן זיי פארשוואונדן נישט צום געפינען, און יעצט גיי פראווע דיך מיט עס...
דאמיניקא קאַטעגאָריע:קאמאנוועלט קאַטעגאָריע:אינדזלען
קאסמאס געיעג
קליין|אַ מאָדעל פֿון [[ספוטניק 1|ספּוטניק 1]] דאָס קאָסמאָס געיעג איז געווען אַ קאָסמאָס עקספּלאָראַציע קאָנקורס צווישן דער סאָוועטן פֿאַרבאַנד און די פֿאַרייניקטע שטאַטן צווישן 1957 און 1969. זיי האָבן קאָנקורירט צו אויספֿאָרשן דעם קאָסמאָס מיט מענטשן-געמאַכטע סאַטעליטן, שיקן מענטשן צום קאָסמאָס און אַראָפּלאָזן זיי אויף דער לבנה.
דאָס קאָסמאָס געיעג האָט איינגעהויבן נאָך די סאָוועטן האָבן געשיקן ספּוטניק 1 דעם 4טן אקטאבער 1957. דער טערמין קאָסמאָס געיעג האָט אנגעהויבן אַלס אַ פֿאַרגלײַך צו דאָס באַוואָפֿענונג געיעג. דאָס קאָסמאָס געיעג איז געוואָרן אַ וויכטיקער טייל פֿון די פֿייַנדשאַפֿט צווישן די פֿאַרייניקטע שטאַטן און דער סאָוועטן פֿאַרבאַנד אינעם קאַלטער קריג. קאָסמאָס טעכנאָלאָגיע איז געוואָרן אַ זייער וויכטיקער טייל אין די דאָזיקע פֿייַנדשאַפֿט צוליב מעגלעכע מיליטערישע באַנוצן.
וועבלינקען
קאטעגאריע:קאסמאס וויסנשאפט קאטעגאריע:פאראייניגטע שטאטן קאטעגאריע:ראטנפארבאנד
סעלענא
סעלענאַ (16טן אפריל, 1971 - 31סטן מערץ ,1995) געבוירן "סעלענאַ קווינטאַניללאַ" איז געווען אַ מעקסיקא-אמעריקאנער זינגערין. זי איז גערופן געווארן "די מלכּה פון טעדזשאַנאָ מוזיק". דזשענניפער לאָפּעז געשפילט ווי סעלענאַ אין די 1997 פילם.
דיסקאָגראַפיע
זען אויך: סעלענאַ דיסקאָגראַפי
קאַטעגאָריע:פאפ זינגערס
משה יחיאל הלוי עפשטיין
רבי משה יחיאל הלוי עפשטיין (ו' טבת ה'תר"ן - א' שבט ה'תשל"א) איז געווען שטאטס רב אין אזשעראוו, פוילן, און רבי פון די אזשעראווער חסידים. ער האט געשריבן די ספרים "אש דת" (חסידות, השקפה און מוסר) און "באר משה" אויף תורה און נביאים ראשונים.
ביאגראפיע
ער האט געלערנט ביי זיין פאטער און ביי זיין זיידן, דער ערשטער אזשעראווער רבי. אין זיינע יונגע יארן פלעג ער לערנען צוואנציק שעה א טאג. ביי די 17 יאר האט ער געקענט דעם זוהר בעל פה.
אין תרס"ז האט ער געהייראט חנה, די טאכטער פון רבי עמנואל וועלטפרייד, דער פזשעדבארזשער רבי אין פאבעניץ-לאדזש. זי איז נפטר געווארן ט"ו אייר תרע"ט, ביי דער עלטער פון 29, פון בויכטיפוס וואס זי האט געכאפט ווען זי האט באהאנדלט מיט קראנקע. נאכדעם האט ער געהייראט קיילא, טאכטער פון רבי מנחם מענדל טענענבוים, א מורה הוראה אין וויעזשבניק. נאך שפעטער האט ער חתונה געהאט בזיווג שלישי שיינדל יוכבד, טאכטער פון הרב משה דוד לאנדא.
אין תרע"ב האט מען אים באשטימט רב פון אזשעראוו. נאך זיין פאטערס פטירה אין תרע"ח האט ער געפירט די אזשעראווער רביסטעווע, אין פאבעניץ, אזשעראוו און אטוואצק.
ער איז געבליבן אין אמעריקע 27 יאר ביז י"ז תמוז תשי"ג ווען ער איז ארויף אין ארץ ישראל. ער איז געווען א מיטגליד אין, און שפעטער פארזיצער פון, דער מועצת גדולי התורה.
ער איז נפטר געווארן ראש חודש שבט תשל"א, און געברענגט צו קבורה אינעם שומרי שבת בית עולם אין בני ברק.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:פוילישע אדמורי"ם קאַטעגאָריע:מועצת גדולי התורה
ישראל אברהם פארטוגאל
רבי ישראל אברהם פּאָרטוגאַל (י"ח סיון ה'תרפ"ג – כ"ה אדר ב' ה'תשע"ט) איז געווען דער צווייטער סקולענער רבי, וואָס האָט איבערגענומען די פירערשאַפט פון זײַן טאַטן אין יאָר תשמ"ג.
פאר זיין פטירה איז ער געווען פון די איינציגע רבנים וואס זענען נאך געווען פונעם אלטן דור, און ממילא חוץ וואס ער האט אליינס געהאט א גרויסן ציבור וואס געהערן אן צו אים, זענען געקומען צו אים אויך פון אנדערע שיכטן און קרייזן צו זען א איד נאך פון פארגאנגענעם דור וואס האט זיך מוסר נפש געווען הינטער דעם אייזערנעם פארהאנג צו היטן תורה און אידישקייט און ערציען יתומים מיט יתומות אויפן ערליכן וועג.
דער רבי איז געווען ברייט באוואוסט מיט זיין מלחמה קעגן טעכנעלאגיע, קעגן טעלעוויזיע און לעצטנס קעגן דעם אינטערנעט. דער רבי איז געשטאנען בראש פונעם כינוס כלל ישראל-הצלת הדורות.
דער רבי איז נפטר געווארן דינסטאג כ"ה אדר ב' ה'תשע"ט, אינעם דזשאנס האפקינס שפיטאל אין באלטימאר, און צומארגנס מיטוואך איז פארגעקומען די לויה צו ערשט אין בארא פארק, וואו קרוב צו הונדערט טויזנט אידן האבן אים באגלייט, און דערנאך איז ער געקומען לקבורה אינעם בית החיים ד'קהל תורת חיים וויזשניץ מאנסי, נעבן זיין פאטער.
משפחה
דער רבי האט געהאט חתונה געהאט צו הרבנית רייזל, די טאכטער פון הרב מנחם זאב שטערן, רב פון גבעת שאול. זיי האבן געהאט פינף זון און דריי טעכטער:
רעפערענצן
קאטעגאריע:אמעריקאנער אדמורי"ם קאַטעגאָריע:מענטשן פון בארא פארק
מאדשוט דל״ב סטאנציע
מאַדשוט  איז א דאקלאנדס לייכטע באן (דל״ב) סטאנציע אין מילוואל טאון אויפן אייל אוו דאגס אין דער לאנדאנער בארא פון טאר האמלעטס, מזרח לאנדאן.
זי איז אין טראוולקארט זאנע 2.
זמירות ישראל באידיש
זמירות ישראל באידיש איז אן אלבאם וואס אנטהאלט חסידישע ניגונים וואס חסידים פלעגן זינגען אמאל אויף אידיש.
ארויסגעגעבן דורך וויזשניצער זינגער, און רוב ניגונים דערפון זענען וואס מען האט געזינגען אין דעם ווישניצער הויף.
די רשימה פון די ניגונים
קאַטעגאָריע:נגינה
וויזשניצער שטעטל
וויזשניצער שטעטל אדער קרית וויזניץ וועלכע ווערט גערופן ביים המון עם גיבערס איז א חסידישע יישוב אין קייאמישע לייק, סאליוואן קאונטיניו יארק, וואס איז אויפגעשטעלט געווארן אין יאר 2007 דורך דעם וויזשניץ-מאנסי רבי׳ן נאכדעם וואס דער וואוקס אין שיכון כתר איז שוין פונלאנג אויסגעוואקסן און עס פעלט זיך אויס פרישע ערטער צו קענען בויען צוגעגענליכע דירות און וואוין פראיעקטן. דער רב פון שטעטל איז הרב מענדיל האגער, א זוהן פונעם רבי'ן.
די ישיבה גדולה פון וויזניץ געפינט זיך דארט הארט ביים אריינגאנג צום שטעטל.
דער רבי האט אויך דארט א דירה וואו ער פלעגט קומען זומער.
זיי האבן א גרויסן בית המדרש, וועלכע איין האלב ווערט באנוצט פארן חדר, מיט א פראכטפולער מקוה אין דעם אונטערשטו שטאק.
אום זומער איז עס א פאפולער ארט ביי די קאנטרי געסט צו דאווענען און גיין אין מקוה ערב שבת.
טראנספארטאציע
עס פארן טעגליך עטליכע באסעס אונטערן נאמען כתר באס סערוויס פון מאנסי קיין גיבערס, וואס באדינט סיי די בחורים און סיי די משפחות.
קאַטעגאָריע:ניו יארק קאַטעגאָריע:וויזשניץ קאטעגאריע:פרומע אידישע געגנטן
פינער אונטערגרונט סטאנציע
פינער איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אויף דער מעטראפאליטאן ליניע. טשילטערן באנען און גיכע מעטראפאליטאן ליניע באדינונגען פארן אדורך די סטאנציע אויף צוויי פון די פיר אייזנבאן ליניעס. די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 5.
היסטאריע
פינער סטאנציע האט געעפנט אום 25סטן מיי 1885 ווי די סוף־סטאנציע פון דער מעטראפאליטאן באן פארלענגערונג. די סטאנציע איז געבליבן די סוף־סטאנציע ביזן 1טן סעפטעמבער 1887 ווען מען האט פארלענגערט די ליניע ווייטער קיין.
באדינונגען
א גאנצן טאג:
די גיכבאנען אין די שפיץ שעה׳ן, שטעלן זיך נישט אפ צווישן הארוי־אויפן־היל און מור פארק.
פארבאנד פון דרום-מזרח אזיאטישע פעלקער
דער פארבאנד פון דרום-מזרח אזיאטישע פעלקער (ASEAN פון ענגליש Association of Southeast Asian Nations) איז א פאליטישע און עקאנאמישע אינטערנאציאנאלע ארגאניזאציע פון פעלקער אין דרום־מזרח אזיע. ער איז געגרינדעט געווארן דעם 8טן אויגוסט 1967 דורך אינדאנעזיע, טיילאנד, מאלייזיע, סינגאפור און די פיליפינען, וואס האבן געוואלט ווייזן סאלידארישקייט קעגן דעם איינפלוס פון קאמוניזם פון וויעטנאם אין זייערע לענדער. זייט 2001 האלט מען איין מאל א יאר א שפיץ קאנפערענץ פון די לענדער אינעם פארבאנד.
מיטגלידער
זייט דער גרינדונג, זענען צוגעקומען אינעם פארבאנד ברוניי אין 1984, וויעטנאם אין 1995, בורמע און לאאס אין 1997 און קאמבאדיע אין 1999.
קאַטעגאָריע:אינטערנאציאנאלע ארגאניזאציעס קאַטעגאָריע:אזיע
וואלענטינא טערעשקאווא
קליין|טערעשקאָוואַ אין 1969 וואַלענטינאַ וולאַדימיראָוונאַ טערעשקאָוואַ (רוסיש: Валенти́на Влади́мировна Терешко́ва; געבוירן דעם 6טן מערץ 1937) איז אַ סאָוועטישע אינזשענירין, איצטיקע מיטגלידערין פֿון די רוסישע שטאַטישע דומאַ און געוועזן אַ קאָסמאָנויטקע. זי איז געווען די ערשטע פֿרוי צו פֿליען צום קאָסמאָס, אויף וואָסטאָק 6 דעם 16טן יוני 1963. צוזאַמען מיט פֿיר אַנדערע איז זי דערוויילט געוואָרן פֿון מער ווי 400 אַנדערע פֿרויען צו פֿליען צום קאָסמאָס.
מיטגלידשטאט פונעם אייראפעישן פארבאנד
קליין|350px|די מיטגלידשטאטן פונעם [[אייראפעישער פארבאנד|אייראפעישן פארבאנד געוויזן העל ברוין.]] א מיטגלידשטאַט פונעם אייראפעישן פֿאַרבאַנד איז איינער פון די 28 לענדער וואס האט זיך באטייליקט אינעם אייראפעישן פארבאנד (EU) זייט זיין גרינדונג אין 1958 ווי די אייראפעישע עקאנאמישע געמיינדע (EEC). פון אן אנהייב מיטגלידשאפט פון זעקס שטאטן, איז ער פארגרעסערט געווארן פינף מאל. די גרעסטע פארגרעסערונג איז געווען דעם 1טן מיי 2004, ווען צען לענדער האבן זיך אריינגעטראטן. דער לעצטער מיטגליד איז געווען קראאטיע אין 2013.
איידער א שטאט קען זיך אריינטרעטן אינעם אייראפעישן פֿאַרבאַנד, מוז ער זיך צופאסן צו די עקאנאמישע און פאליטישע געביטן וואס מ'רופט די "קאפנהאגענער קריטעריעס". ד"ה דאס לאנד דארף זיין דעמאקראטיש פון א פרייען מארק און רעספעקט פאר דער הערשאפט פון געזעץ. בכדי א נייער שטאט זאל ווערן א מיטגליד פאדערט די הסכמה פון אלע מיטגליד שטאטן ווי אויך דער אייראפעישער פארלאמענט.
ליסטע פון מיטגלידער
קליין|דער אייראפעישער פאן פֿאכעט אינדרויסן פונעם [[לידס ראטהויז אין לידז, ענגלאנד.]]
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:אייראפעישער פארבאנד קאַטעגאָריע:רשימות
גרשום סיזאמו
גרשום סיזאָמו (געבױרן 1972) איז אן אוגאנדישער קאנסערטיווער ראביי, װאס איז געבױרן אין אוגאנדע.
קאַטעגאָריע:יידן
בילדונג
בילדונג איז איבערגעבן פעהיקייטן און וויסן. דורך בילדונג טוט מען אויסלערנען וועגן געזעלשאפט און דער וועלט ארום.
פארמעלע בילדונג גייט אן אין שולעס. אין רוב פון דער וועלט זענען פאראן עלעמענטארע שולעס פאר יונגערע קינדער, און הויכשולעס פאר עלטערע קינדער. אויך איז דא א דריטער ניווא פון בילדונג, למשל אין אוניווערסיטעטן.
דוד טייטלבוים
רבי דוד טייטלבוים הי"ד (ה'תר"ל - ה'תש"ד), רב אין עטשעד.
בילדונג
אויך איז פאראן בילדונג צו לערנען א פאך.
דוד טייטלבוים
אפשטאם
רבי דוד איז געבוירן אין קאלבאסאוו אין יאר ה'תר"ל, צו זיין פאטער הרב אברהם אהרן טייטלבוים, רב אין קאלבאסאוו, א זון פון הרב יקותיאל יהודה טייטלבוים, דער ייטב לב, א זון פון הרב אלעזר ניסן טייטלבוים, רב אין דראהאביטש, א זון פון הרב משה טייטלבוים דער ישמח משה. און צו זיין מוטער מרת רייצא א טאכטער פון הרב יחיאל רובין, רב אין קאלבאסאוו, א זון פון הרב אשר ישעיה רובין רב אין ראפשיץ.
בילדונג
אבער בילדונג גייט אן א גאנץ לעבן, און ווי אלט א מענטש איז קען ער נאך לערנען.
דוד טייטלבוים
רבנות
נאך זיין חתונה האט רבי דוד געוואוינט ביי זיין שווער אין יעראסלאוו, און ער איז דארט געווען דיין, אבער וויבאלד אין יעראסלאוו האט געהערשט ווינטען פון השכלה האט רבי דוד זיך געזארגט פאר דער ערצואונג פון זיינע קינדער. מיט דער פארמיטלונג פון זיין פעטער דער קדושת יום טוב האט מען אים אויפגענומען אלס רב אין עטשעד.
בילדונג
א טייל פון בילדונג איז זאכן וואס מ'לערנט אין דער היים און פון דער סביבה וויאזוי צו באהאנדלען זיך.
דוד טייטלבוים
הסתלקות
רבי דוד איז אומגעקומען אויף קידוש השם איו יאר ה'תש"ד הי"ד.
בילדונג
זעט אויך
קאַטעגאָריע:וויסן קאַטעגאָריע:חינוך
דוד טייטלבוים
פאמיליע
רבי דוד האט געהייראט א טאכטער פון הרב שמעון מארילעס (דער צווייטער) רב אין יעראסלאוו. דער איינציגער זון זייערע, וועלכער האט איבער געלעבט דעם חורבן איירופע
רעפערענצען
קאַטעגאָריע:סיגעט
פאבריקאציע
פֿאַבריקאַציע איז דער פּראָצעס פון פּראדוצירן א פּראָדוקט. דער פּראָצעס איז אַ וויכטיקער טייל פון דער עקאָנאָמיע. די קוואַליטעט פון דער פּראָדוקציע איז אָפהענגיק אין עטלעכע סיבות, אַזוי ווי קוואַליטעט פון די מענטשן וואָס באַשעפֿטיגן זיך מיט פֿאַבריקאַציע, די קוואַליטעט פון די רויע מאַטריאַלן, די קוואַליטעט פון די מיטלען פון פּראָדוקציע (מאַשינען, קאמפיוטעריי, אאז"וו). די קוואַנטיטעט פון פּראָדוקציע ווענדט זיך אויף דער עקאנאמישער גלייכוואָג פון דעם מאַרק, ד"ה, דער פארזארג קעגן נאכפרעג און דאס מאַרגינאַלע ניצן  קעגן די מאַרגינאַלע קאסטן.
קאַטעגאָריע:עקאנאמיק קאַטעגאָריע:פאבריקאציע
סטיווענידזש באן סטאנציע
היסטאריע
די ערשטע סטיווענידזש באן סטאנציע האט געבויט די גרויס-נארדערן אייזנבאן אין 1850, 1.5 ק״מ צפון פון דער היינטיקער סטאנציע, וואס האט זיך געעפנט אין יאר 1973.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:טעמזלינק סטאנציעס קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין הארטפארדשיר
ארי לעסער
ארי לעסער איז א אידישער זינגער וואס זינגט אויף דער ענגלישער שפראך.
לינקען
קאַטעגאָריע:יידישע זינגער
לואי ארמסטראנג
לעבנסגעשיכטע
ארמסטראנג איז געבוירן געווארן אין אן ארעמער משפחה אין ניו ארלינס, לואיזיאנא. אין זיין יוגנט האט ער געליטן פון ארעמקייט. ערשט האט ער געלערנט שפילן דעם קארנעט (א סארט טרומייט וואס איז געווען זייער פאפולער ביי די מוזיקער אין ניו ארלינס). ארמסטראנג פלעג שפילן אין ארקעסטערס פון בלאז אינסטרומענטן און אויף טייך שיפן אין דעם געגנט פון ניו ארלינס.
ער איז געשטארבן דעם 6טן יולי 1971 פון א הארץ אטאקע אין קווינס, ניו יארק סיטי.
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער קאַטעגאָריע:דזשעז קאַטעגאָריע:מוזיקער
באק
באק איז די זייטן פון די פלייש וואס ליגן אויף די געזיכט פונעם פנים אונטער די אויגן און העכער דעם מויל.
קאַטעגאָריע:פנים
קאנסקאוואלע
ממוזער|שמאל|120px|קאנסקאוואלער שילד קאנסקאוואלע איז געווען א יידיש שטעטל אין קאנגרעס פוילן. היינט איז ער א דארף אין דרום-מזרח פוילן, צווישן פילאווי און לובלין, 9 ק"מ פון קארעוו. אין 2004 איז זיין באפעלקערונג געווען 2188. די יידישע באפערלקערונג אין 1900 איז געווען 1453.די קאנסקאוואלער גמינע געפינט זיך אין דער לובלינער גובערניע.
היסטאריע
דער דארף איז געגרינדעט אין דעם 14טן יארהונדערט מיטן נאמען וויטאָווסקע וואלע. פון 1795 איז ער געווען אונטער עסטרייכער הערשאפט. אין 1809 איז ער געווארן א טייל פון דעם ווארשעווער הערצאגשאפט, און אין 1815 א טייל פון קאנגרעס פוילן.
פון 1939 ביז 1943 האבן די דייטשן געפירט א צוואנג-ארבעטסלאגער אין קאנסקאוואלע.
51.4°N, 22.05°W
דרויסנדיקע פארבינדונגען
קאַטעגאָריע:אידישע יישובים אין אייראפע קאַטעגאָריע:שטעט און שטעטלעך אין פוילן
מאקאווע
מאַקאווע איז א שטעטל אין טשאנגראדער קאנט אין דרום־מזרח אונגארן. זי ליגט אויפן מאראס טייך, נישט ווייט פון דעם רומענישן גרענעץ.. דאס שטעטל האט א שטח פון 229.3 קוואדראט ק"מ.
היסטאריע
ביז דער ערשטער וועלט מלחמה איז מאקאווע געווען די הויפשטאט פון טשאנאד קאנט, וואס איז היינט טייל אין אונגארן און טייל אין רומעניע.
מאקאווע איז געווען א גרויסער צענטער פון יידישקייט אין אונגארן. אין 1880 האבן געוואוינט דארט 1,447 יידן, און אין 1920 זענען געווען 2,388 יידן. הרב שלמה זלמן אולמאן, דער מחבר פון "יריעות שלמה", איז געווען רב פון מאקאווע אין די יארן תקפ"ב ביז תרכ"ג. בשעת דער נאצי שלאנג איז דארטן אריינגעקומען האבן דארטן געוואוינט אומגעפער 270 ארטאדאקסישע פאמיליע'ס, וואס איבער 60 פראצענט דערפון האבן איבערגעלעבט דעם קריג.
נאכן קריג האבן זיך אסאך יידן צוריקגעקערט אהין און ווייטער ממשיך געווען צו וואוינען דארט ביז א צען צוואנציג יאר שפעטער.
יידישע ערטער אין מאקאווע
דער יידישער קווארטאל וואו די יידן האבן געוואוינט פאר און נאך דער קריג, איז פארבליבן גאנץ ביז היינט צוטאגס, די הייזער זענען אומבארירט און די גאסן קוקן אויס די זעלבע, נאר די איינוואוינער האבן זיך געטוישט.
די אלטע שטאטישע שול שטייט נאך צוזאמען מיט אלע צוגעהערן דערין. די ארון קודש, בימה, טישן, בענק, שטענדערס, אלעס געפונט זיך דארט אויפן ארגינעלן ארט און עס ווערט נאך פון צייט צו צייט באנוצט דורך יידישע באזוכער. עס איז געווען אין מאקעווע א באזונדערע שול וואו די חסידים פלעגן דאוונען, אבער פון דעם איז נאר פארבליבן די רויע געביידע און פון אינעווייניג איז עס שוין אינגאנצן פארטוישט.
קאַטעגאָריע:שטעטלעך אין אונגארן
גיך פון ליכט
די גיך פון ליכט אין א וואקיום איז אן אוניווערסאלער קאנסטאנט וואס האט א ברייטע וויכטיקייט אין פיזיק, מיטן גענויען ווערט 299,792,458 מעטער א סעקונדע, לויט דער דעפיניציע פון א מעטער.מען ניצט דעם סימבאל c פאר דעם קאנסטאנט.
לויט איינשטיינס ספעציעלע טעאריע פון רעלאטיוויטעט איז די גיך פון ליכט אין א וואקום די גרעסטע גיך מיט וואס ענערגיע, מאטעריע, א טיילכל און אינפארמאציע אין דער אוניווערס קען נאר פארן. אן אביעקט מיט מאסע קען נישט צוקומען צו דער גיך; א טיילכל אן מאסע, ווי למשל א פאטאן אדער א נייטרינא, פארט פונקט מיט גיך c. דער קאנסטאנט c באווייזט זיך אין דער בארימטער גלייכונג E=mc².
ווען ליכט פאר דורך א דורזיכטיקער מאטעריע ווי גלאז אדער לופט איז זיין גיך ווינציקער פון c.
אזוי ווי די שטערן זענען גאר ווייט פון דער ערד דויערט גאנץ א לאנגע צייט ביז ליכט פון א שטערן קומט און אין דער ערד. אפילו דאס ליכט פון דער זון דויערט מער ווי אכט מינוט אנצוקומען צו דער ערד.
מאקסוועלס גלייכונגען האבן פארויסגעזאגט די גיך פון ליכט און אז ליכט איז אן עלעקטראמאגנעטישע כוואליע.
קאַטעגאָריע:פיזיק קאַטעגאָריע:אסטראנאמיע
שלמה זלמן אולמאן (ביסטריץ)
הרב שלמה זלמן אולמאן (אן אייניקל פונעם יריעות שלמה פון מאקאווא איז געוועזן רב אין דער שטאט ביסטריץ און גלייכצייטיג איז ער געוועזן דער פרעזעס פון דער ארטאדאקסישער קאנצעליי פון זיבנבערגן.
ר' שלמה זלמן איז געווען דער זון פון הרב משה אולמאן, רב פונעם מחזיקי הדת אין גרויסווארדיין, און א ברודער פון הרב נח צבי אולמאן, דער ערשטער רב פון דער מחזיקי הדת קהילה אין אנטווערפן.
קאטעגאריע:רבני אונגארן קאטעגאריע:ארטאדאקסיע
קענטיש טאן סטאנציע
קענטיש טאן איז א לאנדאנער אונטערגרונט און נאציאנאלע באן סטאנציע אין קענטיש טאן, צפון־מערב לאנדאן. די סטאנציע געפינט זיך אויפן היי בארנעט צווייג פון דער נארדערן ליניע און אויף דער מידלאנד הויפט ליניע פון נאציאנאלער באן. די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 2.
די סטאנציע איז די איינציגסטע אויפן היי בארנעט צווייג וואס האט אן איבערבײַטן מיט דער נאציאנאלער באן. די נאציאנאלע־באן באנען ווערן אפערירט דורך טעמזלינק און סאדאיסטערן; צפון פארן זיי קיין לוטאן און דרום קיין סאטאן, ארפינגטאן און סעוונאקס.
היסטאריע
די ערשטע סטאנציע האט געעפנט די מידלאנד באן אין 1868. די אונטערגרונט סטאנציע האט געעפנט דעם 22סטן יוני 1907.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:נארדערן ליניע סטאנציעס קאַטעגאָריע:טעמזלינק סטאנציעס קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין לאנדאן
סאל א קאקאש
סאל א קאקאש מאר איז א ליד אויף אונגאריש וואס דער צדיק רבי אייזיק פון קאלעוו האט אמאל געהערט פון א פאסטוך אין אונגארן.
ער האט דאן באשלאסן ביי זיך אז דאס פאַסט זיך אריין פאר אידן.
דער ניגון איז א בענקעניש פון א פאסטוך וואס זעט ווי א שיינער פויגל שטייט אין פרייען פעלד, און בענקט און גלוסט אנצוקומען צו זיין נעסט, מען טרייסט אים אז ווען די ריכטיקע צייט וועט קומען וועט ער אנקומען צו זיין ציל.
דער נמשל איז אז אידן בענקען און גלוסטן צו משיח, מען טרייסט זיי צו ווארטן ביז דער ריכטיגער צייט.
וועב לינקען
קאַטעגאָריע:נגינה קאטעגאריע:לידער קאטעגאריע:אונגארן קאטעגאריע:קאלעוו
מרדכי טווערסקי (רחמיסטריווקא)
רבי מרדכי טווערסקי פון רחמיסטריווקא, באקאנט אלס ר' מאטעלע רחמיסטריווקער (ה'תקצ"ט - י"ז אייר ה'תר"ף) איז געווען דער צווייטער רחמיסטריווקער רבי. פון יאר תרס"ה האט ער געוואוינט אין ירושלים.
ער פלעג דאווענען מיט גרויס התפשטות הנפש, דערפאר האט זיין טאטע אים גע'עצה'ט ער זאל טון אין עפעס וועלטלעך גלייך נאכן דאווענען כדי זיין נשמה זאל נישט אוועקפליען. האט ער זיך אויסגעלערנט ווערן א מייסטער קריצער פון זילבער און קופער, און ער האט די ארבעט געטון יעדן טאגן פאר א שעה.
אין תרס"ה איז ער ארויף אין ארץ ישראל און האט זיך באזעצט אין ירושלים. ער האט געקויפט פאר זיך א קרקע אין הר הזיתים.
פסח תר"ף ווען ער איז געגאנגען צום כותל האבן אראבער אים אטאקירט און שווער געוואונדעט. ער האטן געליטן פון זיינע מכות פיר וואכן און איז נפטר געווארן י"ז אייר. ער איז געווען אלט 81 יאר.
משפחה
רבי מרדכי האט חתונה געהאט מיט דער טאכטער פון רבי חנינא ליפא (שפירא) פון זשיטאמיר, א זון פון רבי שמואל אברהם אבא שפירא פון סלאוויטע. זייערע זין:
רעפערענצן
מרדכי קאַטעגאָריע:גדולי ישראל ארויף קיין א"י קאַטעגאָריע:אדמורי"ם אין ארץ ישראל
בלאקוואל דל״ב סטאנציע
בלאקוואל  איז א סטאנציע אויף בעקטאן צווייג פון דער דאקלאנדס לייכטע באן (דל״ב), וואס געפינט זיך אין בלאקוואל אין דער לאנדאנער בארא פון טאר האמלעטס, מזרח לאנדאן.
זי איז אין טראוולקארט זאנע 2.
היסטאריע
בלאקוואל דל״ב סטאנציע האט געעפנט דעם 28סטן מערץ 1994 ווי א טייל פונעם בעקטאן צווייג פון דער דאקלאנדס לייכטע באן.
באדינונגען
אין די נישט־שפיץ שעה׳ן איז די דאקלאנדס לייכטע באן באדינונג:
}
נחום איש גמזו
נחום איש גמזו איז געווען אַ תּנא אין ערשטן יאָרהונדערט, מסתּמא פֿון דער שטאָט גמזו (דערמאָנט אין דברי הימים ב' כ״ח). אין חגיגה י״ב װערט געזאָגט, אַז זײַן תּלמיד איז געװען רבי עקיבֿא, װעלכער האָט געלערנט בײַ נחום איש גמזו 22 יאָר. אין תּענית כ״א װערט געזאָגט, אַז דעריבער האָט מען אים גערופֿן איש גמזו, װײַל אױף אַלע פּאַסירונגען, אפֿילו אױף שלעכטע, האָט ער געזאָגט "גם זו לטובה" (אױך דאָס איז צום גוטן). די גמרא דאָרט אין תּענית ברענגט ספּורים װעגן אים. פֿאַראַן אַ מײנונג אַז ער איז נחמיה העמסוני, װעלכער איז אױך געװען דער רבי פֿון רבי עקיבֿא.
קוואַלן
קאַטעגאָריע:רבנים קאַטעגאָריע:תנאים
קרית צאנז
טעקסט=לאניאדא שפיטאל, קרית צאנז, נתניה|קליין|לאניאדא שפיטאל, קרית צאנז, נתניה
קרית צאנז איז א פרומער חסידישער קווארטאל וואס באדינט אויך ווי דער צענטער פונעם צאנזער חסידות אין דער גארער וועלט. די קריה געפונט זיך אין דער שטאט נתניה.
די קריה איז אויפגעשטעלט געווארן אין נתניה אין כ"א אדר יאר תשט"ו (15 מערץ 1955) דורך רבי יקותיאל יהודה האלבערשטאם דער צאנז קלויזנבורגר רבי. די קריה געפונט זיך אין צפון-מערב זייט פון דער שטאט און פארשפרייט זיך איבער 380 דונאם. דעם געדאנק פון אויפשטעלן א קריה האט דער רבי אויסגעטראכט נאכן חורבן, אין דער צייט וואס דער רבי איז נאך געווען אין אמעריקע. היינט צו טאג וואוינען אין דער קריה איבער 600 משפחות.
עפנטלעכע טראנספארטאציע
אגד תעבורה: ליניעס 6, 6א - צווישן צענטראלע סטאנציע נתניה צו קריית צאנז.
נתיב אקספרס: ליניע 613 - צווישן מכון מור אינסטיטוס, בני ברק צו קרית צאנז.
אגד: ליניע 407 - צווישן עתירות מדע ירושלים צו קרית צאנז.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:צאנז קאַטעגאָריע:נתניה __חייב_תוכן_עניינים__ __לחיפוש__
24סטן מערץ
דעם 24סטן מערץ איז דער 83סטער טאג פון יאר (84סטער טאג אין אן עיבור־יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 282 טעג.
פייערונגען
24
סאביבאר
סאביבאר איז געווען א נאצי פארניכטונג לאגער אין דעם לובלינער ראיאן פון באזעצטן פוילן. יידן, כולל יידישע סאוועטע געפֿאנגענע (און אפשר אויך ציגיינער) זענען געפירט געווארן קיין סאביבאר אויף דער באן, און פארשטיקט אין גאז קאמערן דורך דעם ארויסשטויס פון א בענזין מאטאר. 200,000 מענטשן זענען אומגעקומען אין סאביבאר. טאמאס בלאט טענה'ט אז מ'האט געמערדט מער ווי א פערטל מיליאן יידן אין סאביבאר.
נאך א דערפֿאלגרייכן אויפשטאנד אין אקטאבער 1943 האבן העלפט פון די 600 ארעסטאנטן געמאכט פליטה. נאכהער האט מען פארמאכט דעם לאגער און איבערגעפלאנצט מיט ביימער.
אויפשטעלן דעם לאגער
סאביבאר איז געווען איינער פון פיר פארניכטונגס לאגערן וואס זענען אויפגעשטעלט געווארן אין דער ריינהארד אקציע, וואס איר ציל איז געווען אויסהרגענען אלע יידן אין דעם טייל פון פוילן אקופירט דורך די דייטשן.
רעפערענצן
קאטעגאריע:פארניכטונגס לאגערן
היטרוי טערמינאל 4 באן סטאנציע
היטרוי טערמינאל 4 איז א  באן סטאנציע וואס באדינט לאנדאן היטרוי טערמינאל 4 אין לאנדאן היטרוי ערפארט. ס׳איז פאראן א באזונדערע היטרוי טערמינאל 4 אונטערגרונט סטאנציע וואס איז באדינט דורך לאנדאנער אונטערגרונט׳ס פיקאדילי ליניע.
היסטאריע
די סטאנציע האט זיך געעפנט אום 23סטן יוני 1998, צוזאמען מיט היטרוי עקספרעס.
פון 2008 ביז 2018 איז די סטאנציע באדינט געווען מאנטאק - שבת נאר דורך דער היטרוי עקספרעס שאַטל וואס פארט יעדע 15 מינוט צווישן טערמינאל 4 און. זונטיק זענען געפארן אויך די היטרוי קאנעקט באנען צווישן דער סטאנציע און היטרוי צענטראל, און ווייטער קיין פאדינגטאן.
אום 20סטן מיי 2018, האט TfL באן (אן אפטיילונג פון טראנספארט פאר לאנדאן) איבערגענומען די היטרוי קאנעקט באדינונג צייטווייליג ביז זי ווערט א טייל פון דער עליזאבעט ליניע אין דעצעמבער 2018. באנען פארן אצינד יעדע האלבע שעה צווישן לאנדאן פאדינגטאן און היטרוי טערמינאל 4, מיט אויך א שאטל צווישן טערמינאל 4 און היטרוי צענטראל, כדי צו האלטן א באדינונג יעדע 15 מינוט קיין היטרוי צענטראל.
אזוי ווי טראנספארט פאר לאנדאן האט איבערגענומען די באדינונג, צום ערשטן מאל קענען פאסאזשירן ניצן אויסטער קארטלעך צו פארן פון דער דאזיגער סטאנציע קיין צענטראל לאנדאן און אלע צווישנדיקע סטאנציעס.
באדינונגען
TfL באן אפערירן דירעקטע באדינוגגען פון לאנדאן פאדינגטאן יעדע 30 מינוט, מיט אויך א שאטל פון היטרוי צענטראל. היטרוי עקספרעס פארוואלטעט די סטאנציע און מען פארקויפט בילעטן פאר סיי היטרוי עקספרעס און סיי TfL באן באדינונגען.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין לאנדאן קאַטעגאָריע:היטרוי ערפארט
גלות גלות
גלות גלות איז א ליד וואס שטאמט פון דעם גרויסן אונגארישן צדיק רבי אייזיק פון קאלעוו.
די ארגינעלע ווערטער זענען:
'וואלד וואלד ווי גרויס ביסטו, רויז רויז ווי ווי שיין ביסטו, וואלט דער וואלד קלענער געווען, וואלט דער רויז שענער געווען.''
מען פארציילט אז רבי אייזיק האט דאס געהערט זינגען פון א פאסטוך וואס פאשעט די שאף, און האט דאס ארויף געלייגט אויף די ווערטער.
גלות גלות ווי גרויס ביסטו, שכינה הקדושה ווי ווייט ביסטו, וואלט דער גלות קלענער געווען, וואלט די שכינה נענטער געווען. קאַטעגאָריע:נגינה קאַטעגאָריע:קאלעוו
ספר יחזקאל
ספר יחזקאל איז דער ספר אין נביאים ווי עס געשריבן די נבואות פונעם נביא יחזקאל.
יונתן שיינפעלד
יונתן שיינפעלד (געב' ה'תשנ"ו) איז א ישראלדיקער זינגער.
ספר יחזקאל
ספר יחזקאל איז אייגנארטיג דערמיט וואס יחזקאל הנביא האט באקומען זיינע נבואות אינדרויסן פון ארץ ישראל, שוין זייענדיג אין גלות. זיינע נבואות רעדן טאקע פיל ארום מיט טרייסט פארן אידישן פאלק אינעם צוקונפט, די מלחמות און מפלה פון פארשידענע פעלקער, מלחמת גוג ומגוג, משיח און תחיית המתים. אויך זענען א גרויס טייל פון די נבואות אין ספר יחזקאל פארנומען מיטן דריטן בית המקדש, עס געבט פונקטליכע אנווייזונגען וויאזוי מען וועט עס בויען, די פונקטליכע מאס פון אלע אירע אפטיילונגען, און אלע איינצלהייטן פונעם צוקונפטיגן בית המקדש ממש ביזן קלענסטן דעטאל.
יונתן שיינפעלד
ער איז געבוירן אין בני ברק אין יאר תשנ"ו.
ביי די אכט יאר האט ער אנגעהויבן זינגען אין די כאר פון "קינדערלאך", און דערנאך איז ער געווארן אליינס א באזונדערע פאפולערער זינגער.
ביים העסק קאנצערט אין 2011 האט ער געזונגען צוזאמען מיט אוהד מאשקאוויטש.
זיינע אלבאמען
אצינד ארבעט ער אויף א פרישן אלבאם "נער הייתי".
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:ישראלדיקע זינגערס
ספר יחזקאל
די ערשטע נבואה אינעם ספר איז א נבואה וואס יחזקאל האט באקומען אויפן חוץ לארץ'דיגן באדן באלד ביים אנהויב פונעם גלות. ער האט דאן געזען אזעלכע אפענע הימלישע גילויים וואס מען טרעפט נישט אין גאנץ תנ"ך. מען איז דאס מפטיר שבועות נאך די קריאת התורה פון קבלת התורה.
זעט אויך
יחזקאל
נארטוואוד הילס אונטערגרונט סטאנציע
נארטוואוד הילס איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אויף דער מעטראפאליטאן ליניע. טשילטערן באנען און גיכע מעטראפאליטאן ליניע באדינונגען פארן אדורך די סטאנציע אויף צוויי פון די פיר אייזנבאן ליניעס. די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 6.
די סטאנציע האט צוויי פעראנען.
היסטאריע
נארטוואוד הילס סטאנציע האט געעפנט אום 13טן נאוועמבער 1933.
באדינונגען
א גאנצן טאג:
די גיכבאנען אין די שפיץ שעה׳ן שטעלן זיך נישט אפ צווישן הארוי־אויפן־היל און מור פארק.
איוואניטש
וועבלינק
קאַטעגאָריע:שטעטלעך אין אוקראינע קאַטעגאָריע:אידישע יישובים אין אייראפע
אויף וואקאציע
אויף וואקאציע איז א יודיש ביכל מיט הומאריסטישע דערציילונגען, מאנאלאגען, רעציטאציעס און אפאריזמען געשריבן דורך סעם ליפצין און ערשינען אום 1957 אין ניו יארק דורך פארלאג אמכאָ.
אינהאלט
דער עהרשטער העלפט באשטייט פון מאנאלאגען און הומארעסקעס איבער די איינפירונג פון וואקאציע און קאנטרי פון יודן אין די פאראייניגטע שטאטן (בעיקר אין ניו יארק), דערנאך האט ער דריי רעציטאציע'ס און א גראמירטער שפאס, און ס'איבריגע איז רעדט ארום בכלליות איבער דאס לעהבנס-שטייגער פון יודן אין אמעריקע, ווי "רעטאיערן" (פּענסיע) און נאך.
וועב לינקען
קאטעגאריע:יידישע ביכער קאטעגאריע:הומאר קאטעגאריע:קעטסקילס קאטעגאריע:ביכער פון סעם ליפצין
ביראבידזשאנער שטערן
ביראָבידזשאַנער שטערן איז אַ צײַטונג, וועלכע דערשײַנט אין דער שטאָט ביראָבידזשאַן פון דער ייִדישער אויטאָנאָמער געגנט פון רוסלאַנד.
געשיכטע
נאָך יענקל לעווינען איז דער רעדאַקטאָר פון דער צײַטונג געוואָרן הענעך קאַזאַקעוויטש, דער פאָטער פונעם באַוווּסטן שריפטשטעלער עמנואל קאַזאַקעוויטש. אויך עמנואל קאַזאַקעוויטש אַליין האָט א געוויסע צײַט געאַרבעט אין דער רעדאַקציע פון "ביראָבידזשאַנער שטערן". דעם 7טן מײַ 1934 האָט דער ביראָבידזשאַנער ייִדישער אויטאָנאָמער ראַיאָן באַקומען אַ העכערן אַדמיניסטראַטיוון סטאָטוס – די ייִדישע אויטאָנאָמע געגנט, און "ביראָבידזשאַנער שטערן" איז געוואָרן די צענטראַלע געגנטלעכע צײַטונג און האָט אָנגעהויבן דערשײַנען 5 מאָל אַ וואָך. דער טיראַזש איז געהעכערט געוואָרן ביז 4 טויזנט עקזעמפּלאַרן. אין די יאָרן פון דער סאָוועטיש-דײַטשישער מלחמה (1941 – 1945) איז "ביראָבידזשאַנער שטערן" פאַרייניקט געווען מיט דער רוסישער געגנטלעכער צײַטונג "ביראָבידזשאַנסקאַיאַ זוועזדאַ". פאַקטיש זײַנען אין דער רוסישער צײַטונג דערשינען באַזונדערע מאַטעריאַלן אויף ייִדיש.
אין מײַ 1945 האָט "ביראָבידזשאַנער שטערן" ווידער אָנגעהויבן צו דערשײַנען ווי אַ באַזונדערע צײַטונג. אין סוף 1940ער - אָנהייב 1950ער יאָרן זײַנען אין דער ייִדישער אויטאָנאָמער געגנט, ווי אינעם ראַטנפאַרבאַנד בכלל, פאָרגעקומען אַנטיסעמיטישע רדיפות. אַ טייל פון די רעדאַקציע-מיטאַרבעטער פון "ביראָבידזשאַנער שטערן" בראש מיטן רעדאַקטאָר דעם שרײַבער בוזי מילער זײַנען אַרעסטירט געוואָרן. מע האָט זיי באַפרײַט בלויז נאָך סטאַלינס טויט. "ביראָבידזשאַנער שטערן" איז אָבער ניט פאַרמאַכט געוואָרן ביז 1961, ווען ס'איז געגרינדעט געוואָרן דער מאָסקווער זשורנאַל "סאָוועטיש היימלאַנד", איז אָט די צײַטונג געווען די איינציקע ייִדישע פּעריִאָדישע אויסגאַבע אינעם ראַטנפאַרבאַנד. אין 1980 האָט די סאָוועטישע רעגירונג באַלוינט די צײַטונג "ביראָבידזשאַנער שטערן" מיטן אָרדען "זנאַק פּאָטשאָטאַ" ("ערע-צייכן") לכבוד איר 50טן יאָרטאָג. אין דער מיט פון די 1980ער יאָרן, ווען דער רעדאַרטאָר פון "ביראָביזשאַנער שטערן" איז געוואָרן לעאָניד שקאָלניק, איז די צײַטונג געוואָרן אַ באַדײַטנדיקע טריבונע פון דער ייִדישער קולטור אינעם ראַטנפאַרבאַנד. אויף אירע שפּאָלטן האָבן זיך געדרוקט מחברים פון אויסער דער ייִדישער אויטאָנאָמער געגנט. איין מאָל אַ וואָך האָט "ביראָבידזשאַנער שטערן" פאַרעפנטלעכט אַ ליטעראַטור-זײַטל.
איצטיקע לאַגע
הײַנט-צו-טאָג דערשײַנט "ביראָבידזשאַנער שטערן" איין מאָל אַ וואָך (מיטוואָך). די צײַטונג דערשײַנט איבערהויפּט אויף רוסיש מיטן טיטל און צוויי זײַטלעך אויף יידיש. אַ טייל פון רוסיש־שפּראַכיקע מאַטעריאַלן פון דער צײַטונג זײַנען געווידמעט דער קולטור, דער געשיכטע און די רעליגיִעזע טראַדיציעס פונעם ייִדישן פאָלק. די הײַנטיקע הויפּט־רעדאַקטאָרין פֿון "ביראָבידזשאַנער שטערן" איז יעלענאַ סאַראַשעווסקאַיאַ.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:יידיש שפראך צייטונגען קאַטעגאָריע:רוסלענדישע צייטונגען קאַטעגאָריע:ביראבידזשאן
סוואנלי באן סטאנציע
סוואנלי  איז א באן סטאנציע אויף דער טשאטאם הויפט ליניע וואס באדינט דאס שטעטל סוואנלי, קענט, ענגלאנד. די סטאנציע ווערט באדינט דורך סאדאיסטערן און טעמזלינק, און איז אין טראוולקארט זאנע 8.
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט אום 1טן יולי 1862 מיטן נאמען סעוונאקס קנופ. אין 1939 האט מען געבוינט א נייע סטאנציע א ביסל צו מערב מיטן נאמען סוואנלי.
באדינונגען
אין די נישט־שפיץ שעה׳ן איז די באדינונג:
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין קענט קאַטעגאָריע:טעמזלינק סטאנציעס
טענעריפע
טענעריפע איז דער גרעסטער אינזל אין די קאנארישע אינזלען (שפאניע). די הויפטשטאט איז סאנטא קרוז דע טענעריפע. מיט 908,555 איינוואוינער, איז טענעריפע דער מערסט באפעלקערטער אינזל אין די קאנארישע אינזלען און אין שפאניע. דער בארג טעידע (3,718 מעטער) איז דער העכסטער בארג אין גאנץ שפאניע.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:אינזלען קאַטעגאָריע:שפאניע
3טן דעצעמבער
דער  דריטער דעצעמבער איז דער 337סטער טאג פון יאר (338סטער טאג אין אן עיבור־יאר). אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 28 טעג.
געשטארבן
03
כוואליע
א כוואליע איז א שטערונג וואס פארט אין אזא אופן אז זי חזר'ט זיך איבער.
קאַטעגאָריע:פיזיק
קרעדיט קאנסאלטינג
קרעדיט קאנסאלטינג איז א פירמע אדער א פערזאן וואס גיבט זיך אפ מיט ראט איבער וויאזוי צו בויען און/אדער אנהאלטן א גוטן קרעדיט ראטע און/אדער היסטאריע, און מען דארף זיין שטארק געלערנט דערפאר און האבן עקספיעריענס.
עס איז א גרויסע אינדוסטריע אין די ביזנעס וועלט.
קאטעגאריע:פינאנץ קאטעגאריע:קרעדיט
פאלעאגראפיע
פאלעאגראפיע איז א וויכטיקע ספעציאליטעט פאר היסטאריקער.
קאַטעגאָריע:שרייבן קאַטעגאָריע:ארכעאלאגיע
מאדיאר-לאפאש
מאַדיאר-לאַפאש ( אדער Tîrgu Lăpuş; ; ) איז א שטעטל אין מארמאראש ראיאן, צפון זימבערגן, רומעניע, אויפן לאפאש טייך, 80 ק"מ צפון פון קלויזנבורג. די באפעלקערונג איז געווען 13,355 אין 2002.
אין 1891 האבן געוואוינט דארטן 425 יידן.
רעפערענצן
47.4525°N, 23.86306°W
קאַטעגאָריע:שטעטלעך אין רומעניע
קייאמישע לייק
41.68306°N, -74.66083°W
קייאמישע לייק איז א האמלעט אין דער שטאט טאמפסאן אין סאליוואן קאונטי, ניו יארק, פאראייניגטע שטאטן. דער זיפ קאד פאר קייאמישע לייק איז 12751.
קייאמישע לייק געפונט זיך צווישן מאנטיסעלא און פאלסבורג.
אין קייאמישע לייק איז דא א מאנסי - וויזשניצער שטעטל וועלכע באשטייט פון ארום הונדערט משפחות. זיי האבן געעפנט א גרויסער בית מדרש מיט א באקוועמער מקוה וועלכע ציהט באזוכער פון איבעראל א גאנץ יאר. דער רב פון דער וויזשניצער קהילה איז רבי מנחם מענדיל האגער, וועלכער איז געקרוינט געווארן רבי נאך דער פטירה פון זיין פאטער רבי מרדכי, דער פריערדיגער וויזשניצער רבי פון מאנסי, און איידעם פון רבי יעקב יוסף טווערסקי סקווירא רבי אין אמעריקע.
אויכעט געפונט זיך דארט די מאנסי - וויזשניצע ישיבה גדולה "גיבערס".
אין דער געגנט פון רוט 42 זענען קווארטירט פילע חסידישע קעמפס אזוי ווי צום ביישפיל: צעהלים, באבאוו, שאפראן, און ווען עס הייבט אן צו פארן פון מזרח אויף מערב איז דא הארט דערנעבן קרית ויואל משה (ארונים) באנגעלא קאלאני.
אויך אין קייאמישע לייק געפונט זיך דער מונקאטשער קעמפ וואס איז באקאנט מיט זיין צויבערנדע מקוה ווי עס קומען צו פארן אידן פון איבעראל אין די ארומיגע בערג.
דארט איז אויכעט הויפטקווארטירט די פירמע פון קוואל וואסער ליזשאור טיים
קאַטעגאָריע:ניו יארק קאַטעגאָריע:סאליוואן קאונטי, ניו יארק
דער אדוואקאט
קליין|הויפט בלאט פון דער אדוואקאט דער אַדוואקאַט איז א אידישע צייטונג אויף דער ענגלישער שפראך וואס קומט ארויס אין ראקלענד קאונטי.
פון פרשת אמור תשע"א האבן זיי אנגעהויבן צו שרייבן עטליכע בלעטער אויף דער אידישער שפראך, אונטער דער רעדאקציע פון אברהם וואלף שטויבער.
וועבלינק
אדוואקאט קאַטעגאָריע:מאנסי
אריה לייב צינץ
קליין| ציור רבי אריה לייב צינץ
רבי אריה לייב צינץ (ה'תקכ"ח - ג' אייר ה'תקצ"ג). באקאנט אלס דער פלאצקער גאון, איז געווען רב אין פלאצק.
אפשטאם
רבי אריה לייב איז געבוירן אין פינטשאוו, אין יאר ה'תקכ"ח צו זיין פאטער הרב משה אייבעשיץ, רב אין פינטשאוו, א זון פון הרב ר' יהודה לייב, וואס איז געווען א ברודער פון הרב יהונתן אייבעשיץ, און צו זיין מוטער יהודית. עס איז אינטערעסאנט אז ער איז געבוירן פיר יאר נאך דעם וואס זיין פעטער רבי יהונתן איז נפטר געווארן, אבער אין זיינע ספרים האלט ער זיך פאר א תלמיד פון אים. ער ברענגט אים שטענדיג אראפ, און רורט זיך נישט אן אים, אין זיין ספר מגן האלף האט ער געדרוקט צוזאמען מיט די חידושין פון רבי יהונתן, אויך זיין ספר אויף הל' רבית האט ער געדרוקט די חידושים פון רבי יהונתן כרתי ופלתי.
זיין יוגנט
ווען רבי אריה לייב האט זיך דערפון דערוואוסט, איז ער פארבליבן אין פראג און איבער געארבעט דעם ספר, און עס מסדר געווען אויף ענינים, און ארויסלאזנדיג אלעס וואס שטייט שוין אין ספר הפלאה.
אין יאר ה'תקנ"ב האט רבי אריה לייב ארויסגעגעבן דאס ספר יעלת חן מיט די הסכמות פון רבי מרדכי באנעט, דער מהר"ם בנעט, פון רבי אליעזר קאליר דער אור חדש, און פון רבי יחזקאל לאנדא דער ״נודע ביהודה״.
רבנות
רבי אריה לייב האט געוואוינט אין פרעשבורג עטליכע יאר, נאכהער איז ער צוריק קיין פוילן און ער איז אויפגענומען געווארן אלס רב אין דער שטאט פלאצק. פון פלאצק איז ער אויפגענומען געווארן אלס רב אין טשעכנאווי, פון דארט האט ער זיך באזעצט אומגעפער אין יאר ה'תק"ע אין ווארשע.
הסתלקות
רבי אריה לייב איז נפטר געווארן אין ווארשע מאנטאג ג' אייר ה'תקצ"ג.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:פוילישע רבנים קאַטעגאָריע:יידן פון ווארשע
איסט אינדיע דל״ב סטאנציע
איסט אינדיע  איז א סטאנציע אויף די בעקטאן און וואוליטש ארסענאל צווייגן פון דער דאקלאנדס לייכטע באן (דל״ב), וואס געפינט זיך אין דער לאנדאנער בארא פון טאר האמלעטס, מזרח לאנדאן.
זי איז אין טראוולקארט זאנעס 2 און 3.
היסטאריע
איסט אינדיע דל״ב סטאנציע האט געעפנט דעם 28סטן מערץ 1994 ווי א טייל פונעם בעקטאן צווייג פון דער דאקלאנדס לייכטע באן.
באדינונגען
אין די נישט־שפיץ שעה׳ן איז די דאקלאנדס לייכטע באן באדינונג:
}
חיים מענדל מערמלשטיין
חיים מענדל פלעגט מען אים רופן; חיים מנחם מענדל מערמלשטיין, איז געווען א חסידישער בדחן, א ווישניצער חסיד, ביים רבי חיים מאיר האגער, דער "אמרי חיים", און ער איז געווען דער אפציעלער גראמער און בדחן ביי די גרויסע רעבישע חתונות.
מיט די יארן איז פלעגט מען נאכזאגן ווערטלעך אין זיין נאמען לרוב, און זיין תלמיד איז היינט דער אזוי-גערופענער בדחן - יארמער רב - יעקב מילער צו לאנגע יארן, וואס איז מער א קאמיקער.
קאַטעגאָריע:וויזשניצער חסידים קאַטעגאָריע:בדחנים
יידיש-שפראך קינא
קליין|330px די יידיש-שפראכיגע קינא אינדוסטריע האט באשאפן עטווא 130 פילמען אין פולער לענג און נאך 30 קורצע פילמען וועהרענד די צייט פון אירע העכסטע פראדוקטיוויטעט, פון ה'תרע"א ביז ה'ת"ש. זייט דעם אנהייב דעס צווייטן וועלט-קריג, זינד ווייניקע נייע פילמען פראדוצירט.
אום אלול תרע"א האט א יידישער זינגער, א. סמאלענסקי, באגלייטעט א קורצע אויסשטראהלונג פון בעווגענדע בילדער אין מינסק מיט דעם ליד "א בריוועלע דער מאמען." לויט עקזיסטירינדע מקורות, איז דאס געווען די בעגין פון קינא אויף יידיש. עהנליכע באנדען שפילטען ארום דעם תחום-המושב. אום כ"ט אלול האט דער קינא-קונסטלער אלכסנדר הערץ פאטאגראפירט אין ווארשע א פינעף-מינוטיקן שטום-פילם, "מאיר יאזעפאביטש", וועגן א יונגער מאן וואס פארלאזט זיינע פרומע עלטערן צו קעמפן פאר פוילן. אין תרע"ג האט שמואל גאלדשטיין (סידני מ. גאלדין) געמאכט צוויי עהנליכע קורצע פילמען אין אמעריקא. צוויי יידישע פארשטעלונגען זינד געווען פאטאגראפירט און געצייגט אין פוילן אין תרע"ו. נאך דער ערשטער וועלט מלחמה האט גאלדין גערייזט קיין וויען, וואס איז געווארן די הויפשטאט פון יידישער-שפראך שטום-פילם אין די פריהערע תר"ץ-יאהרן. אין תרצ"ג האט ער געפילמט "מזרח און מערב", מיט דער יונגער מאלי פיקאן, וואס שפילט א לעבעדיק אמעריקאניש מיידל וואס באזוכט אירע פרומע פארוואנדטען אין גאליציע, און נאך אנדערע. אין פוילן שאפטע לאו פארבערט דריי ערפאלגרייכע יידישע שטום-פילמע: "תקיעת כף" (תרפ"ד), למ"ד-ו"ו" (תרפ"ה) און "אין פוילישע וועלדער" (תרפ"ט).
אין תרפ"ט האט גאלדין געעפנעט א נייע שטודיע אין ברוקלין'ס לאוער איסט סייד. דארט האט ער באלט געשאפן שפעטער "עד מתי", א קורצען פילם פון נידריקע קוואליטעט וואס איז דאך געווען דער ערשטער יידישער קלאנג-פילם. גאלדין פראדוצירטע א רייהע פון עהנליכע, ביליגע פילמען, 3,000 דאלאר א שטוק און נאר איין טאג פאר פאטאגראפירען; זי האטן אזולכע שם רע וואס דער יידישער שוישפילער פרבאנד האט פארביטן זיינע מיטגלידער עפעס צו טון מיט דער דירעקטאר. נאר אם תרצ"א האט גאלדין געפינדעט א נייער פינאנציר וואס האט איהם ערמאגליכט מאכן "זיין וייב'ס ליובאווניק", א 20,000-דאלאר ראמאנטישע קאמעדי און דער ערשטער יידיש-שפראכיגער פילם אין פולער לענגע.
אין דעם סאוועטן פארבאנד זינד א סך שטרייפען וועגן יידישע טעמעס געמאכט געווארן, ווי אבער נאר איין יידיש-שפראכיגער פילם אין פולער לענגע: "נתן בעקער פארט אהיים" (תרצ"ב). דער ערשטער יידיש-שפארכיגער קלאנג-פילם אין פוילען איז געווען "על חטא" (תרצ"ה).
אין י"ז תשרי תרצ"ז האט בעגאנן די קורצע גאלדענע עפאכע פון יידיש-שפראך פילמען מיט די פארעפענטליכונג פון "יידל מיטן פידל", איין פילם פון יוסף גרין וואס האט געקאסטט 50,000 דאלאר און איז פאטאגראפירט געווען אין ביליגע פוילן, מיט מאלי פיקאן אין די הויפטראללע. גרין'ס פילם לויפטע אין ביידע שטאטן און דעמעלסט אין גאנץ אייראפע - אפילו אין נאצי דייטשלאנד, ווי די יידן דורפן נישט מעהר די קינאס באזוכן, האט די יידישע קולטור פארבאנד "יידל" אויסגעשטראהלט - ארץ ישראל (מיט העברעישע זינכראניזאציון) און דרום אפריקע. דער אינטערנאציונאלע ערפאלג פון דעם פילם מאטיווירטע רעזשיסאר עדגאר אולמער צו מאכן "גרינע פעלדער" אין ניו יארק, וואס האט געהאט א פרעמיירע אויף ז' חשון תרצ"ח. "גרינע פעלדער" און "יידל מיטן פידל" זינד די ערפאלגרייכסטע אין די געשיכטע פון יידיש-שפראך קינא. איינער זשורנאליסט האט איינגעשעצט וואס "פעלדער" איז גווען באזוכט פון מיליאן מענטשען אין אמעריקא. גרין שאפטע נאך דריי פילמען: "פורים שפילער" (תרצ"ז), "א בריוועלע דער מאמען" ו"מאמעלע" (ביידע תרצ"ח), אלע געמאכט אין פוילען מיט לאקאלע שוישפילער. אויך אולמער מאכטע נאך דריי: ""יענקל דער שמיד" (תרצ"ח), "די קליאַטשע" (תרצ"ט) ו"אמריקאנער שדכן" (ת"ש). אין תרצ"ז איז ארויסגעקאמן אויך "דער דיבוק" פון רעזשיסאר מיכל ואשינסקי אין פוילן. באזירט אויף ש. אנ-סקי שוישפיל "דער דיבוק", ואשינסקי'ס ווערק איז גרויסטע קונסטלערישע לייסטונג אין די יידיש-שפראך קינא. נאך איינער קונסטלרישע און זייער טיירע פילם איז געווען מאריס שווארץ'ס 70,000-דאלאר "טעוויע" (תרצ"ט). דער לעצטער הויך-קוואליטעט פראדוקציון אין אמעריקא איז געווען דער ווילנער שטאט'ס חזן אין ת"ש.
דער חורבן האט פארניכטעט די גרויסע יידיש-שפראכיגע בעפאלקערונג אין אוסט אייראפע. אין פוילן מאכטען שאול גאסקינד און נתן גראס אין תש"ח צוויי פילמען, "אונדזערע קינדער" ו"מיר לעבן-געבליבענע"; זי זינד נישט געווען אויסגעשטראלט וועגן צענזור פון די נייע קאמוניסטישע מאכטהאבר. אין דען סאוועטן פארבאנד האט די רעגירונג פארפאלגט די יידישע קולטור, און א נייע גענעראציון פון אסימילירטע יונגען האט די שפראך פארלאזען. אריבער דעם אטלאנטישע אוציאן האבן די מיליטערדינסט אין די מלחמה יארן און דער נאכקריגסצייט ווירטאשפטסוונדר אלע עמיגראנטן, אויך די יידן, שטארק אמעריקאניזירט. דער עטנישע קינא אינדוסטרי, וואס האט פראדוצירט שטרייפען אין שפאניש, אוקראיניש און אזוי וייטער האט פארשוונדען, און מיט זי אויך די קליינע יידיש-שפראך ואריאנט. די צוויי לעצטע קאמערציעלע שטרייפען אויף די שפראך האטן געעפנעט אם ג' און ט' שבט תש"י: ""גאט, מענטש און טייוועל" און "האניג מונאט אים קעטסקילס."
אין ישראל, וו יידיש-שפראך פילמען מוזטען האבן איין זינכראניזציאן אויף העברעיש, זינד צוויי שטרייפען גמאכט געווען פאר שנורריי אין אמעריקא: "דאס געצעלט" (תש"י) און "דער טויער איז אפן" (תשי"ט). איין פאר פילמע קומטען אויך שפעטער אויף יידיש: Hester Street (תשל"ה, פאראייניקטע שטאטן), Bruxelles-transit (תשמ"ב, בעלגיע) "די לעצטע ליבע פון לארא אדלער" (ישראל, תר"ן). אין לעצטע יאהרן זינד געמאכט געווען "א געשעפט", "מיין טאטע'ס שטוב" און "ראָמעאָ און יוליאַ אויף יידיש".
נעץ פארבינדונגען
*
ליין אף קרעדיט
א קרעדיט־ליניע איז וויפיל געלט א באנק אדער אנדערע פינאנציעלע אינסטיטוציע שאצט אייער געשעפט און/אדער ביזנעס אייך אויסצולייגן געלד אין פאל פון נויט, און/אדער ווען עס קומען בטעות אריין צופיל אויסגאבעס קעגן וויפיל געלד איר האט דארטן.
עס איז אבער דא א צווייטער באדייט וואס איז אריינגעפאלן אינעם לעקסיקאן כאטש באמת איז דער נאמען קרעדיט לימיט דאס הייסט וויפיל א קרעדיט קארד פירמע איז אייך גרייט צו פארבארגן
קאטעגאריע:קרעדיט קאטעגאריע:פינאנץ
מאטעמאטישער דערווייז
אין מאטעמאטיק איז א דערווייז א דעדוקטיווער ארגומענט פאר א מאטעמאטישן ארויסזאג. אינעם ארגומענט קען מען ניצן ארויסזאגן וואס מ'האט פריער פעסטגעשטעלט, ווי למשל טעארעמען. סוף כל סוף כל איז אלץ געבויט אויף אקסיאמען, ד"ה ארויסזאגן וואס זענען קלאר אמת אדער וואס זענען אנגענומען. א דערווייז דארף זיין גוט אויסגעפירט אז ער האלט אין אלע אופנים; ס'איז נישט גענוג צו ווייזן אז ער האלט אין געוויסע פעלער, אפילו א סך פעלער.
א דערווייז ניצט לאגיק אבער ווערט געשריבן אין א נארמאלער שפראך.
דער מעטאד פון דערווייזן אן ארויסזאג פון אקסיאמען שטאמט פונעם אוראלט־גריכישן מאטעמאטיקער אוקלידוס.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:מאטעמאטיק קאַטעגאָריע:לאגיק
האנגער ליין אונטערגרונט סטאנציע
מען קען גיין צופיס פון דער סטאנציע צו פארק ראיאל סטאנציע אויף דער פיקאדילי ליניע.
1924
נאבעל פריזן
קאַטעגאָריע:1920ער
האנגער ליין אונטערגרונט סטאנציע
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט אום 30סטן יוני 1947.
רבי יהודה בן בבא
רבי יהודה בן בבא איז געווען אַ תּנא אין 3טן דור פֿון תּנאים, חבר פֿון רבי עקיבֿא. פֿון אים װערן געבראַכט אין דער משנה אַ רײ הלכות. מען האָט אים גערופֿן "חסיד." ער איז אומגעקומען אױף קידוש השם און ער װערט גערעכנט צװישן די עשרה הרוגי מלכות. אין סנהדרין י״א װערט דערצײלט, אַז דאָס איז געװען באַלד נאָך חרבן ביתר װען די רױמישע רעגירונג האָט גוזר געװען אַז מען טאָר נישט געבן סמיכה תלמידים. דעמאָלט האָט רבי יהודה בן בבא יאָ געגעבן סמיכה צו 6 תּלמידים (רבי מאיר, רבי יהודה, רבי יוסי, רבי שמעון, רבי אלעזר בן שמוע און רבי נחמיה) און האָט זײ געהײסן אַנטלױפֿן. רבי יהודה בן בבא איז געכאַפּט געװאָרן דורך די רױמער און זײ האָבן אים דערשטאָכן צום טױט.
פּרטים אין װײס "דור דור ודורשיו", 1טער טײל, און "תּולדות תּנאים ואמוראים" פֿון הײמאן.
קוואַלן
קאַטעגאָריע:תנאים
וועלט ירושה ארט
150px|קליין|ארט #800: [[קעניע בארג נאציאנאלער פארק (קעניע)]] אן אונעסקא וועלט ירושה ארט איז א פלאץ (ווי למשל א וואלד, בארג, אזערע, מדבר, מאנומענט, געביידע אדער א שטאט) אויסגערעכנט דורך אונעסקא ווי אן ארט פון באזונדערן קולטורעלן אדער פיזישן חשיבות.
ריכטיק אויף 2012, זענען אויסגערעכנט 962 ערטער: 745 קולטורעלע, 188 נאטירלעכע, און 29 געמישטע, אין 157 לענדער.
מיילי סיירוס
קליין|250px|מײַלי סײַרוס פֿינעף מינוט פֿאַר דעם רעקאָרד מײַלי סײַרוס (געבױרן דעם 23סטן נאוועמבער, 1992) איז אַ גאלדענע גלאבוס פּריז נאָמינירטע אַמעריקאַנער זינגערין און אַקטריסע. זי איז אַ יוגנט־פּאָפּ, פּאָפּ־ראָק, קאַנטרי פּאָפּ זינגערין און אַ לידער שרײַבערין.
וועלט ירושה ארט
רעפערענצן
* קאַטעגאָריע:קולטור קאַטעגאָריע:געאגראפיע קאַטעגאָריע:היסטאריע
מיילי סיירוס
סײַרוס האָט אָנגעהױבן זיך אינטרעסירן אין פּיעסע װען זי איז געװען 9 יאָר אַלט, בעת אירע עלטערן האָבן געװױנט אין טאָראָנטאָ אין קאַנאַדע.
סעפּטעמבער 2007 האָט זי פּובליקירט איר סינגל See You Again װאָס האָט דערגרײכט צו די הכסטע 10 פֿאַרמעסטונג אין אױסטראַליע, אין 2008 די סינגל 7 Things און אין 2009 די סינגל The Climb. אויגוסט 2009 האט זי פובליקירט אירע מערסטע פארקויפטע סינגל "Party in the U.S.A". יוני 2010 האט זי פובליקירט איר אלבאם "Can't Be Tamed".
וועבלינקס
קאַטעגאָריע:פאפ זינגערס
לוטאן
לוטאן  איז א גרויס שטעטל אין בעדפארדשיר, ענגלאנד, 50 ק"מ צפון פון לאנדאן.
לאנדאן לוטאן פליפארט האט געעפנט אין 1938; ביי דער צווייטער וועלט מלחמה איז ער געווען א קעניגלעכער לופטפלאט באזע.
דער אוניווערסיטעט פון בעדפארדשיר איז באזירט אין שטעטל.
צווילינג שטעט
קאַטעגאָריע:שטעטלעך אין ענגלאנד קאַטעגאָריע:בעדפארדשיר
לעאניד שקאלניק
לעאָניד שקאָלניק ( רוסיש: Леонид Школьник; דעם 29סטן סעפטעמבער 1945, קעמעראווא - דעם 21טן יוני 2019, ירושלים ) איז אַ ייִדישער זשורנאַליסט און דיכטער, וועלכער שרײַבט אויף רוסיש און אויף ייִדיש.
ביאגראפיע
לעאָניד שקאָלניק איז געבוירן געוואָרן דעם 29סטן סעפּטעמבער 1945 אין דער שטאָט קעמעראָוואָ אין סיביר. ער איז אויסגעוואַקסן אין ביראָבידזשאַן פון דער ייִדישער אויטאָנאָמער געגנט אין רוסלאַנד.
אין 1974 האָט ער אָנגעהויבן צו אַרבעטן אַלס קאָרעספּאָנדענט פון דער געגנטלעכער צײַטונג "ביראָבידזשאַנער שטערן". אין די יאָרן 1984 – 1989 איז לעאָניד שקאָלניק געווען דער רעדאַקטאָר פון דער צײַטונג. אין די יאָרן 1989 – 1991 איז ער געווען אַ פאָלקס-דעפּוטאַט פונעם אויבער-סאָוועט פונעם ראַטנפאַרבאַנד און דער פאָרשטייער פון דער ייִדישער אויטאָנאָמער געגנט אינעם נאַציִאָנאַליטעטן-ראַט פונעם אויבער-סאָוועט. אין 1991 איז ער עולה געווען קיין ישראל. לעאָניד שקאָלניקט האָט געוווינט אין ירושלים און געאַרבעט אין דער תל-אָביבער רוסישער צײַטונג "נאָוואָסטי נעדעלי", צווישן אַנדערס פירנדיק די רובריק "שטעטל" און דערנאָך - אַלס רעדאַקטאָר פון דער פרײַטיק-בײַלאַגע "יעוורייסקי קאַמערטאָן". אין 1999 איז לעאָניד שקאָלניק געקומען קיין אמעריקע און ביז 2004 האָט ער רעדאַגירט די רוסיש-שפּראַכיקע אויפלאַגע פון דער ניו-יאָרקער צײַטונג "פאָרווערטס". אין 2005 האָט לעאָניד שקאָלניק זיך אומגעקערט קיין ישראל און ווידער זיך באַזעצט אין ירושלים. לעאָניד שקאָלניק האָט געגרינדעט אַ רוסיש-שפּראַכיקע ייִדישע אינטערנעץ-צײַטונג "מי זדעס" ("מיר זײַנען דאָ"), וועלכע ער האט רעדאַגירט ביז זיין פטירה אין 2019.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:יידישע זשורנאליסטן קאַטעגאָריע:יידישע דיכטער קאַטעגאָריע:יידיש שפראך שרייבערס קאַטעגאָריע:רוסישע יידן קאַטעגאָריע:רעדאקטארן קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
מאגאדישו
אין דער קאלאניע תקופה איז מאגאדישו געווען די הויפטשטאט פון איטאלישער סאמאלילאנד.
צוויליניג שטעט
מאגאדישו איז פארצווילינגט מיט:
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:פארט שטעט אין אפריקע
בעלזשיץ פארטיליקונג לאגער
בעלזשעץ אדער בעלזשיץ איז געווען דער ערשטער סיסטעמאטישער פארניכטונגס לאגער ביי דער צווייטער וועלט קריג, וואס האט פונקציאנירט פונעם 17טן מערץ, 1942 ביז סוף יוני 1943.