cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
גאליאנס ריטש דל״ב סטאנציע
לאקאציע
גאליאנס ריטש סטאנציע איז די מזרחדיקסטע סטאנציע פון דער דל״ב, ווייל בעקטאן איז מער צו מערב.
זאגרעב
זאַגרעב איז די הויפטשטאט און גרעסטע שטאט פון קראאטיע. אין 2008 איז זיין באפעלקערונג געווען 804,200.
בשעת דעם צווייטן וועלט קריג איז זאגרעב (און די גארע קראאטיע) געווען אין יוגאסלאוויע. מען האט אנגעהויבן צו דעפארטירן פון דארטן שוין אין 1940, און אסאך אידן זענען אנטלאפן פון דארטן קיין אונגארן וואו זיי האבן פרובירט אויפצושטורעמען די מאסן אז מען זאל בשום אופן נישט אריינגיין אין די טראנספארט באנען, אבער קיין צו גרויסן טומל האבן זיי נישט געקענט מאכן זייענדיג אומלעגאל אין א פרעמד לאנד אויס מורא אז מען זאל זיי נישט דעפארטירן, ווי אויך האט זיי קיינער נישט געוואלט גלייבן ביז עס איז נעבעך אנגעקומען דער טאג שושן פורים ה'תש"ד וואס דעמאלטס איז שוין ליידער געווען צו שפעט עפעס צו טון.
קאַטעגאָריע:הויפטשטעט אין אייראפע קאַטעגאָריע:יוגאסלאוויע קאַטעגאָריע:קראאטיע קאַטעגאָריע:אידישע יישובים אין אייראפע
דארא בלאך
דאראַ בלאך (1902-יולי 1976) איז געווען איינע פון די פארכאפטע יידן אויף דעם ער פראנס עראפלאן וואס פאלעסטינער טעראריסטן האבן געכאפט און געמאכט לאנדן אין אוגאנדע. זי איז געהרג׳עט געווארן אויפן באפעל פון אידי אמין, דעמאלסט פרעזידענט און דיקטאטאר פון אוגאנדע.
געשיכטע
דארא בלאך איז געבוירן געווארן אין 1902 צו איר פאטער יוסף פיינבערג, איינער פון די גרינדער פון ראשון לציון און זיין ווייב בתיה. זי האט געהייראט אהרן בלאך.
וואטפארד קנופ באן סטאנציע
וואטפארד קנופ (ענגליש: Watford Junction) איז א נעצווערק באן סטאנציע אין וואטפארד, הארטפארדשיר אויף דער מערב בארטן הויפטליניע. די סטאנציע ווערט אויך באדינט דורך דער וואטפארד ליניע פון לאנדאנער איבערגרונט און דורך באנען אויף דער עבי ליניע קיין סט אלבאנס. אויך פארן באנען קיין און  אריבער דער מערב לאנדאן ליניע.
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט דעם 5טן מיי 1858 אנשטאט וואטפארד סטאנציע וואס איז געווען ווייט 200 מעטער פון דער היינטיקער סטאנציע.
דארא בלאך
געשיכטע
דארא בלאך האט איבערגעלאזט דריי זין, דער עקאנאמיסט אילן הרטוב (וואס איז אויך געווען איינער פון די פארכאפטע אויפן עראפלאן), דניאל בלאך (א זשורנאליסט) און יצחק בלאך.
וואטפארד קנופ באן סטאנציע
היסטאריע
די סטאנציע איז געווען באדינט דורך דער בעקערלו ליניע פון לאנדאנער אונטערגרונט פון 16טן אפריל 1917 ביזן 24סטן סעפטעמבער 1982.
דארא בלאך
געשיכטע
קאַטעגאָריע:ישראלים קאַטעגאָריע:בריטישע מענטשן
וואטפארד קנופ באן סטאנציע
באדינונגען
די סטאנציע ווערט באדינט דורך עטלעכע באן אפערירן פירמעס. די באדינונג א גאנצן טאג (נישט שפיץ שעה׳ן) איז:
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין הארטפארדשיר
סייפרוס דל״ב סטאנציע
סייפרוס  איז א סטאנציע אויפן בעקטאן צווייג פון דער דאקלאנדס לייכטע באן (דל״ב), אין דעם דאקלאנדס געגנט פון מזרח לאנדאן.
זי איז אין טראוולקארט זאנע 3.
היסטאריע
סייפרוס דל״ב סטאנציע האט געעפנט דעם 28סטן מערץ 1994.
באדינונג
אין די נישט שפיץ שעה׳ן פארן
אברהם דוד גליק
אברהם דוד גליק פון קרית יואל, (נפטר כ״ז שבט ה'תשע"ב) איז געווען אַ ספרא רבא.
ספרים
די אלע אונטערנעמונגען האט ער מוציא לאור געווען כלול בהדרו וביופיו, מיט גאר שיינע נייע גרעסערע אותיות. און אזוי ווייטער האט ער ארויסגעגעבען אנדערע חיבורים ווי - "הבית בהבנותו" א הערליכע חיבור בעניני נישואין במשנתו של רבינו, וואס יעדער וואס מאכט חתונה א קינד זוכט דאס צו האבן און מען רירט זיך נישט אן דעם. - "אגרות מהרי"ט" ח"א - אוסף מכתבי קודש של רבינו, און אויך ספר - "זכר צדיק לברכה" ד' כרכים - פריש אויפגעדעקטע עובדות און סיפורים פונעם רבין זי"ע וכו' וכו'. עס פארמאגט טויזנטער סיפורי קודש וואָס דער מו"ל ז"ל האָט געזאַמלט לאַנגע יאָרן מפיהם ומפי כתבם פון ערשט-האַנטיגע קראַנטע מקורות, און ער איז געווען באקאנט ביים עולם מיט זיין אמת'דיגקייט פון שרייבן מעשיות מיט שטארקע קלארע מקורות און ווי אויך שרייבן פונקטליך, עס זאל ווערן אראפגעברענגט אויפן פאפיר דאס מערסטע אקוראט וואס נאר מעגליך, למען ידעו דור אחרון בנים יולדו צדיק מה פעל, און וויפיל מאל איז געווען מעשיות וואס נאך לאנגע טירחות און טירדות האט ער מחליט געווען אז ער קען נישט פעסטשטעלן יעדע ריר פון די מעשה און דאס דארף בלייבן בשב ואל תעשה, און אזוי איז יעדע מעשה געמאסטן געווארן אויפן גרעסטן אחריות'דיגן פארנעם.
קאַטעגאָריע:סאטמארער חסידים קאַטעגאָריע:אמעריקאנער יידן קאַטעגאָריע:מחברי ספרים
בעקטאן פארק דל״ב סטאנציע
בעקטאן פארק  איז א סטאנציע אויפן בעקטאן צווייג פון דער דאקלאנדס לייכטע באן (דל״ב), אין דעם דאקלאנדס געגנט פון מזרח לאנדאן.
לאקאציע
בעקטאן פארק סטאנציע געפינט זיך ביי דער צפון ווערף פונעם ראיעל אלבערט דאק, קעגן איבער בעקטאן דיסטריקט דרום פארק.
היסטאריע
בעקטאן פארק דל״ב סטאנציע האט געעפנט דעם 28סטן מערץ 1994.
באדינונג
אין די נישט שפיץ שעה׳ן פארן
אונטערטיטל
קליין|אונטערטיטל ביי א פילם. א מקף ווייזט אז א צווייטער מענטש רעדט. אונטערטיטלען אדער אונטערקעפלעך אין פילמען, טעלעוויזיע פראגראמען, ווידעא שפילן און דאס גלייכן, זענען ווערטער געוויזן ביים אונטערשטן טייל (אדער אונטער) דעם עקראן וואו עס שטייט געשריבן די ווערטער וואס מען רעדט.
דאס ווערט געמאכט פאר צוויי צוועקן: ערשטנס פאר פרעמדע מענטשן וואס קענען נישט די שפראך וואס מען רעדט, טוט מען איבערזעצן אין די אונטערטיטלען. צווייטנס, פאר טויבע מענטשן און די וואס הערן נישט גוט, אז זיי זאלן קענען נאכפאלגן וואס מען רעדט.
היינט איז געווארן אזוי אז ווען מען מאכט א פילם קומט עס מיט, ווייל מען האט אנגעהויבן מאכן אינטערנאציאנאלע פילמען, אויף דער נאטיווער שפראך פון יענעם לאנד, וואס איז מער נאטירליך צו יעדער געשיכטע, און די באשויער לייענען די אונטערטיטלען און פארשטייען דעם קאנצעפט.
קאטעגאריע:פילמען קאַטעגאָריע:איבערזעצונג
ליטווישער יידיש
פאַרשפּרייטונג און סובדיאַלעקטן
דער ליטווישער דיאַלעקט איז געווען פאַרשפּרייט אינעם שטח פון ליטע, דעם קלאַסישן גבול פון ליטווישע יידן, די ליטוואַקעס, וואָס איז כולל די היינטיקע ליטע גופא, לעטלאַנד, ווייסרוסלאַנד און אויך קליינע קאַנטן פון פּוילן און אוקראַינע. די לינגוויסטישע גרענעצן שליסן אָבער איין אויך נאָך אַן ענגן טייל פון היינטיקער מזרח אוקראַאינע אויף דרום ביז די ברעגן פון שוואַרצן ים און אַחוץ דעם — עסטלאַנד אויף צפון.
אויפן סמך פון קלאַנגיקע און גראַמאַטישע דיפערענצירונגען און לעקסישע באַזונדערקייטן קען מען דעם (אַמאָליקן) שטח פון ליטווישן יידיש ווייטער צעטיילן אויף (סוב)דיאַלעקטן: זאַמעטער יידיש אויף צפון, סתם ליטוויש אויף צענטער־מזרח, סואוואַלקער יידיש אויף מערב און רייסישן יידיש אויף דרום. אַ באַזונדערער צווייג פון זאַמעטער יידיש איז דער דיאַלעקט פון קורלאַנד. חוץ דעם, עס זיינען דאָ אויפן גרענעץ מיטן דרום־מזרחדיקן יידיש אין צפון אוקראַאינע באַשטימטע ריידענישן, וואָס טראָגן סימנים פון ביידע דיאַלעקט־גרופּעס. דאָס זיינען: א) טשערנאָבילער יידיש, וואָס איז אַ וואַריאַציע פון ליטווישן יידיש מיט אַ "דרומדיקע" i-רעאַליזאַציע פון דיאַפאָנעמען 51 און 52 (אין אַזעלכע ווערטער ווי חופּה, קומען א.אַ.וו.); ב) די וואַריאַציע פון וואָלינער יידיש אין געגנט פון קיעוו, וואָס האָט איינאיינציקן "צפונדיקן" וואָקאַל: eɪ פאַר דער דיאַפאָנעם 42/44 (אין ווערטער ברויט, בולט און אַנדערע).
קאָנסאָנאַנטן
די סעריע קאָנסאָנאַנט פאָנעמען איז כמעט אידענטיש צו דער פון אַנדערע מזרח־יידישע דיאַלעקטן, הגם די קאָנקרעטע רעאַליזאַציעס פון עטלעכע קלאַנגן אונטערשיידן זיך סיי פּאָזיציאָנעל, סיי אָפּגעזען פון פּאָזיציע אין וואָרט אָדער פראַזע. דער בולטסטער אונטערשייד צו אַנדערע דיאַלעקטן איז דער אַזוי גערופענער "סאַבעסדיקער לאָסן", דאָס הייסט דער צונויפגאָס פון סיבילאַנט פאָנעמען: /s/ (ס) און /ʃ/ (ש), /z/ (ז) און /ʒ/ (זש), /t͡s/ (צ) און /t͡ʃ/ (טש), /d͡z/ (דז) און /d͡ʒ/ (דזש). אין מויל פון ליטווישע יידן האָבן די דאָזיקע פּאָרלעך פאָנעמען געהאַט קיין שום דיפערענצירונג ניט און, למשל, ביידע ס און ש קענען אויסגערעדט ווערן ווי [s], [ʃ] אָבער אַ קלאַנג אינצווישן. במשך פון 20טן יאָרהונדערט האָט די דיפערענצירונג פון סיבילאַנטן זיך טיילווייז צוריק אויפגעריכט: נאָך פריער אין קורלאַנד אונטער דער השפּעה פון אָרטיקן דייטש און אַנדערשוואו אונטער דער ווירקונג פון כלל יידיש. די פּלאָנטערניש איז לענגער געבליבן אין ווערטער פון לשון־קודשדיקן און סלאַווישן אָפּשטאַם, און אַ סך היפּערקאָרעקציעס קען מען טרעפן ביז היינטיקן טאָג אויפן שטח פון ליטע, למשל: בית מדרש [beʃmedrəs], אַ סך [aʃax].
ווי אין אַלע אַנדערע יידישע דיאַלעקטן איז אויך אין ליטווישן יידיש חל דער פּרינציפּ פון דער רעגרעסיווער אַסימילאַציע פון שטימיקייט ביי אָבסטרוענטן, דאָס הייסט: אַ קאָנסאָנאַנט ווערט שטימלאָז אָדער שטימיק אָפּהענגיק פון דעם, וואָס פאַראַ קאָנסאָנאַנט קומט דערנאָך. אין ליטווישן יידיש אָט דער פּרינציפּ איז נאָך מער פּראָדוקטיוו: דער שטימלאָזער [x] (כֿ) קלאַנג באַקומט אַ שטימיקן כנגד [ɣ]: בוך געשעפט [buɣgəʃeft]. להיפּוך צו דרומדיקע דיאַלעקטן אָטאָ די אַסימילאַציע ווירקט אויך איבער די מאָרפעם גבולן: צווישן פּרעפיקס און שורש און צווישן צוויי פאַרבונדענע ווערטער (ווי אין דערמאָנטן משל).
פּונקט אַזוי ווי וואָלינער יידיש באַווייזט אויך דער צפונדיקער דיאַלעקט אַ באַזונדערע אַנטוויקלונג פון קאָנסאָנאַנטן סוף־וואָרט, דהיינו: די שטימיקע קאָנסאָנאַנטן בלייבן שטימיק. די דאָזיקע אויפריכטונג פון שטימיקייט איז היסטאָריש דורכגעפירט געוואָרן אויפן סמך פון געבויגענע פאָרמען, למשל: ווייבער [b] — ווייב [b←p], בגדים [d] — בגד [d←t], און דערפון זיינען אַ ריי ווערטער געבליבן מיט שטימלאָזע קאָנסאָנאַנטן, בשעת זייערע אבות אין דייטש זיינען געווען שטימיק: צוואַנציק, אָפּ־, האַנט. גאָר זעלטן טרעפן זיך אַזעלכע אויסנאַמען אויך אין סיבות, ווען די מוסטערן זיינען געווען בנמצא: גנבים [v] כנגד גנב [f] ,יום־טובים [v] כנגד יום־טוב [f].
וואָקאַלן
פאַרן גרעסטן טייל פון ליטווישן יידיש איז כאַראַקטעריסטיש די פעליקייט פון אָפּאָזיציעס פון קורצע און לאַנגע וואָקאַלן: די לאַנגע וואָקאַלן זיינען געוואָרן קורץ. די סיסטעם וואָקאַלן, וואָס באַשרייבט דעם אַרויסרייד אין ווילנער געגנט איז אַזאַ:
אַנדערע פאָנעטישע באַזונדערקייטן
אַ ריי ווערטער האָבן ענלעכע אָבער ניט גלייכע פאָרמען אין צפון־מזרח יידיש און די דרומדיקע דיאַלעקטן, וואָס גייען אַנטקעגן די אַלגעמיינע כללים פון אינטערדיאַלעקטישן קלאַנגיקן הסכם: זיינען כנגד זענען, ניט כנגד נישט, געבאָרן כנגד געבוירן א.א.וו. אַ צאָל פון די דאָזיקע ווערטער מאַכן כללים פאַר זיך: למשל, אַלע באַטאָנטע היסטאָרישע /ɛ/ קלאַנגען פאַר ־נק־ און ־נג־ ווערן כסדר אַרויסגערעדט ווי דיפטאָנג [eɪ]: ביינקען, שיינק, איינג.
מינים
להיפּוך צו אַלע אַנדערע דיאַלעקטן פון יידיש (און דייטש) איז אין ליטווישן יידיש נעלם געוואָרן דער נייטראַלער מין. דער יוצא פּועל איז אָבער קאָמפּליצירטער פון אַ פּשוטער צוויי־מיניקער שיטה און שליסט איין נייע גראַמאַטישע קאַטעגאָריעס. ס׳זיינען דאָ עכטע לשון נקבה און לשון זכר, אָבער אויך צוויי אַנדערע גרופּעס סובסטאַנטיוון: אַ געמישטער מין ענלעך צו נקבה אין נאָמינאַטיוו (די קאָפּ), וואָס נעמט אָן פּרעפּאָזיציעס אין זייערע זכר־פאָרמען אין דאַטיוו (אויפן קאָפּ), און נאָך אַ קאַטעגאָריע פון מאַסן־סובסטאַנטיוון, וואָס ווייזן אויס סימנים פון פּלוראַל (מיינע געלט, אָבער וואו איז די געלט? עס איז ניטאָ!). די דאָזיקע גראַמאַטישע קאַטעגאָריעס דעפינירן זיך סעמאַנטיש און מאָרפאָלאָגיש     :
ווען די סעמאַנטישע אָנלאָדונג פעלט, עס זיינען משפּיע די ענדונגען:
אַלע אַנדערע ווערטער טראָגן קיין סימן פון מין ניט און געהערן דעם לשון זכר אָדער דעם געמישטן מין. דער מין פון אָטאָ די "הוילע" ווערטער איז אומסטאַביל געאָגראַפיש און צומאָל אַפילו אין מויל פון דעם זעלביקן פּאַרשוין.
בייגפאַלן
די סיסטעם בייגפאַלן ווייזט אַ ריי פאַרפּשוטערונגען אין פאַרגלייך צו כלל יידיש. די פּראָנאָמען האָבן בלויז צוויי פאָרמען: נאָמינאַטיוו (זי, ער, מיר א.א.וו.) און דעם אומדירעקטן בייגפאַל (אָביעקטיוו) באַזירט אין מערסטע ערטער אויף היסטאָרישן דאַטיוו (איר, אים [אַרויסגערעדט "עם"], אונדז), וואָס ווערט באַנוצט נאָך פּרעפּאָזיציעס און פאַר דירעקטע אָביעקטן (איך זע דיר, איך גיי מיט דיר). ביי סובסטאַנטיוון איז די סיסטעם בייגפאַלן ווייניקער אויסגעהאַלטן און האָט באַשטימטע געאָגראַפישע וואַריאַציעס מיט מער סטאַבילקייט און ווייניקער פאַרשיידנקייט אויף צפון איידער אַנדערשוואו. אַ גענעראַליזירטע שיטה פאַר די צפונדיקע שטחים זעט אויס אַזוי:
ווערבן
להיפּוך צו דרומדיקע דיאַלעקטן איז אין ליטווישן יידיש אָנגענומען צו נוצן דעם אינפיניטיוו און ניט דעם פּאַרטיציפּ פאַר תנאי מאָדוס: איך וואָלט עסן אָנשטאָט איך וואָלט געגעסן, וואָס אין אַנדערע דיאַלעקטן און אין כלל שפּראַך.
וואָרט אוצר
ס׳זיינען דאָ אַ סך ווערטער, וואָס האָבן אונטערשיידלעכע פאָרמען אין פאַרשידענע דיאַלעקטן פון יידיש אָדער זיינען גאָר יחיד־במינודיקייטן. אין דעם ענין זיינען משפּיע צוויי פאַקטאָרן: אינעווייניקסטע פּראָצעסן און השפּעה פון די לשונות פון אַרומיקע פעלקער: אין פאַל פון ליטווישן יידיש — ליטוויש און ווייסרוסיש.
דער ליטווישער דיאַלעקט און כלל יידיש
דעם כלל יידיש מעג מען באַשרייבן ווי אַ צונויפגאָס פון ליטווישער פאָנעטיק און דרומדיקער גראַמאַטיק. די סיסטעם כלל־יידישע וואָקאַלן (ד.ה. דער אַזוי גערופענער ליטעראַרישער אַרויסרייד) איז כמעט אידענטיש צו ווילנער יידישער וואָקאַליזם מיטן אויסנאַם פון דעם וואָקאַל אין ווערטער תורה, מורא, אויג, בוים א.א.וו., וואָס האָבן eɪ אין ווילנע און אַרום און וואָס ווערן כסדר אַרויסגערעדט אין דער סטאַנדאַרדער שפּראַך אויפן דרומדיקן שטייגער: ɔɪ. צי צופעליק, צי ניט פּאַסט די אָרטאָגראַפיע פון יידיש, די יסודות פון וועלכער זיינען אַנטוויקלט געוואָרן במשך פון 19טן יאָרהונדערט, דווקא צו דער אָטאָ סיסטעם וואָקאַלן. דער אַנדער ליטווישער שיבולת, דהיינו: די פּלאָנטערניש פון סיבילאַנטן, איז אין כלל יידיש בדרך כלל ניט אַריין, הגם ווי אַן אָפּהילך פון דער שיטה האָבן מחברים פון ליטווישן אָפּשטאַם פריער געטענהט, אַז די ־ניש ענדונג זאָל בכתב געשריבן ווערן ־נעס/־ניס.
פון גראַמאַטישן קוקווינקל איז כלל יידיש באמת נאָענטער צו די דרומדיקע דיאַלעקטן, אָבער אַ ריי צפונדיקע שטריכן זיינען אין דער כלל שפּראַך יאָ אַריין. להיפּוך צום ליטווישן יידיש האָט די כלל שפּראַך דריי מינים בהסכם מיט פּוילישן און וואָלינער דיאַלעקטן, אָבער צומאָל פאָלגט דער מין פון אַ וואָרט דעם צפונדיקן נוסח (דער גלות) אָדער האָט צוויי וואַריאַנטן, וואָס איינער פון זיי שטאַמט פון צפון בשעת דער אַנדערער פון דרום (דער/דאָס ספר, די/דאָס ווייב). ס׳זיינען דאָ אויך אַזעלכע ווערטער, וואָס דער מין פון זיי קומט גאָר פון מאָדערנעם דייטש דורך דער השפּעה פון דער אַמאָליקער יידישער פּרעסע: די פריערע ליטווישע פאָרם דער האָפענונג, פּוילישע דאָס האָפענונג, אין דער כלל שפּראַך (און אויך אין היינטיקן ליטווישן יידיש) די האָפענונג.
די כלל שפּראַך טאָלערירט אויך אַ ריי לעקסישע שטריכן, וואָס קומען פון פאַרשיידענע דיאַלעקטן, ווי למשל: זענען און זיינען, נישט און ניט, צוואָנציק און צוואַנציק און אַ סך אַנדערע. די דאָזיקע אָפּאָזיציעס און אויך די דערמאָנטע פרייהייט, וואָס שייך דעם גראַמאַטישן מין, שאַפן אַ רייכן מקור פאַר דער ליטעראַרישער סטיליזאַציע.
דער מצב היינטצוטאָג
דער אויסשטאַרב פון לאָקאַלע ליטווישע ריידענישן האָט זיך אָנגעהויבן נאָך אין 19טן–דער ערשטער העלפט 20טן יאָרהונדערט. די סובדיאַלעקטן זיינען אָפּגעטראָטן אונטערן דרוק פון רעגיאָנעלע סטאַנדאַרדן און פון דער כלל שפּראַך, וואָס די סיסטעם יידישע שולעס האָט איר אַריינגעבראַכט. אַזוי אַרום פאַרשווינדן אַזעלכע שפּראַכיקע שטריכן ווי סאַבעסדיקער לאָסן און דיפטאָנגען מיט "רונדע" צווייטע עלעמענטן (אויף צפון ליטע). אין אַמעריקע איז דאָ געווען אַ טענדענץ פון דער פאַרפּשוטערונג אין דער סיסטעם גראַמאַטישע מינים און פאַרלוסט פון רעלאַטיוו זעלטענע באַגריפן לטובת ווערטער פון כלל יידיש און ענגליש.
אַ גרויסע טייל פון נאָכמלחמהדיקע דורות זיינען אַריבער אויף אַנדערע שפּראַכן: רוסיש, ענגליש, דייטש און אַנדערע.
רעפערענצן
קאטעגאריע:יידיש
פרינץ רידזשענט דל״ב סטאנציע
פרינץ רידזשענט  איז א סטאנציע אויפן בעקטאן צווייג פון דער דאקלאנדס לייכטע באן (דל״ב), אין דעם דאקלאנדס געגנט פון מזרח לאנדאן.
זי איז אין טראוולקארט זאנע 3.
לאקאציע
פרינץ רידזשענט סטאנציע געפינט זיך ביים מזרח עק פון דעם עקסעל אויסשטעלונג צענטער.
היסטאריע
פרינץ רידזשענט דל״ב סטאנציע האט געעפנט דעם 28סטן מערץ 1994.
באדינונג
אין די נישט שפיץ שעה׳ן פארן אין די שפיץ שעה׳ן פארן 6 באנען א שעה.
ראיעל אלבערט דל״ב סטאנציע
ראיעל אלבערט  איז א סטאנציע אויפן בעקטאן צווייג פון דער דאקלאנדס לייכטע באן (דל״ב), אין דעם דאקלאנדס געגנט פון מזרח לאנדאן.
זי איז אין טראוולקארט זאנע 3.
לאקאציע
ראיעל אלבערט סטאנציע געפינט זיך ביים מערב עק פון דער צפון ווערף פונעם ראיעל אלבערט דאק.
היסטאריע
ראיעל אלבערט דל״ב סטאנציע האט געעפנט דעם 28סטן מערץ 1994.
באדינונג
אין די נישט שפיץ שעה׳ן פארן
ראיעל וויקטאריע דל״ב סטאנציע
ראיעל וויקטאריע  איז א סטאנציע אויפן בעקטאן צווייג פון דער דאקלאנדס לייכטע באן (דל״ב), אין דעם דאקלאנדס געגנט פון מזרח לאנדאן.
זי איז אין טראוולקארט זאנע 3.
היסטאריע
ראיעל וויקטאריע דל״ב סטאנציע האט געעפנט דעם 28סטן מערץ 1994.
באדינונג
אין די נישט שפיץ שעה׳ן פארן אין די שפיץ שעה׳ן פארן 6 באנען א שעה.
משה קאפלמאן
קליין|הרב משה קאפלמאן און 2014 הרב משה מנחם קאפלמאן איז א ראש ישיבה אין לאנדאן, ענגלאנד. פריער איז ער געווען ראש ישיבה אין לוצערן.
געשיכטע
אין אלול תשע״ה האט זיך רבי משה אפגעטיילט פון דער ישיבה און געעפנט א נייע ישיבה אין לאנדאן, מיטנעמנדיג מיט זיך אסאך תלמידים. דער לאנגיעריגער מגיד שיעור הרב נפתלי שטערנבוך איז נתמנה געווארן ראש ישיבה במקומו.
א שטוב מיט זיבן פענצטער
א שטוב מיט זיבן פענצטער איז א יודיש בוך פין קורצע מעשהלעך געשריבן דורך קאדיע מאלאדאווסקי און ערשינען אין ניו יארק אין יאר 1957 דורך פארלאג מתנות.
עס אנטהאלט ערציילונגען וואס זי האט געשריבן אין לויף פין די פריהערדיגע פופצן יאהר, אין א ס"ה פין 288 זײַטן.
אינהאלט
אין די קרוב צו זעכציג געשיכטעלעך באציהט זי זיך בעיקר צו די איבערגאנג פינעם אמאהליגן שטייגער יודישן לעבן אין אייראפע און דער קאָנטראַסט צו דער מאָדערנער אמעריקע, וואו אלעס איז מעהר מעכאַניש, מאדערניזירט און דער דאלער פארנעמט דעם ערשטן ארט.
פונעם ביך קען מען פיל ארויסלערנען איבער די אומשטענדן פין די אימיגראנטן אין יענער תקופה.
רוב מעשה'ס האבן נישט קײַן שייכות איינע צים צווייטן, אויסער דריי וואס אנטהאלטן כמו פארזעצונגען: "טוליע שאָר דערציילט", "ביים דאקטער" און "אין א בראָנזווילער קרעטשמע".
יעקב לארבערבוים
אפשטאם
רבי יעקב איז געבוירן אין יאר ה'תק"ל צו זיין פאטער רבי יעקב משה, רב אין זבאראוו, א זון פון רבי נתן בראדער, א זון פונעם חכם צבי. רבי יעקב איז געבוירן נאך זיין פאטער'ס פטירה.
א שטוב מיט זיבן פענצטער
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:יידיש-שפראכיגע ביכער
יעקב לארבערבוים
רבנות
רבי יעקב האט געלערנט ביי זיין פעטער רבי יוסף תאומים, רב אין בורשטיין, נאכהער אין טיסמעניץ ביי רבי משולם איגרא.
נאך זיין חתונה האט רבי יעקב אינוועסטירט זיין געלט מיט א שותף רבי אברהם זיידנפעלד, אין א בראנפן ברענעריי, נאך וואס דער שותף האט באנקראטירט האט רבי יעקב נישט מער געהאט קיין ברירה, און אנגענומען צו זיין א רב, ערשטענס אין מאנאסטריטש און פון דארט איז ער אריבער קיין קאלוש, גאליציע, אומגעפער אין יאר ה'תק"ן. אין יאר ה'תקס"ט איז רבי יעקב אויפגענומען געוווארן רב אין ליסא, פוילן. אין יאר ה'תקפ"א איז רבי יעקב צוריק געפארן אין גאליציע, דארט איז ער אויפגענומען אלס רב אין סטרי.
הסתלקות
רבי יעקב איז נפטר געווארן אין סטרי כ"ה אייר ה'תקצ"ב.
זיין פאמיליע
רבי יעקב האט געהייראט בזיווג ראשון א טאכטער פון דעם גביר רבי נפתלי הירצל פון די אנגעזענע יידן פון סטאניסלאוו. בזיווג שני האט רבי יעקב געהייראט מרת שיינדיל א טאכטער פון רבי יאקיל אשכנזי פון רימאנאוו.
זיינע קינדער:
בויערן
בויערן איז א פראצעס פון שניידן וואס ניצט א בויער צו שניידן א קיילכדיקן לאך אין האלץ אדער מעטאל אדער אן אנדער הארטן מאטעריאל. מען שטופט דעם בויער מיט אן עקבער וואס דרייט אים הונדערטער אדער טויזנטער רעוואלוציעס א מינוט כדי צו שניידן דעם לאך.
קריס קאלומבוס
קליין|קריס קאלומבוס קריס יאזעף קאָלומבוס (ענגליש: Chris Joseph Columbus, געב׳ דעם 10טן סעפטעמבער 1958) איז אן אמעריקאנער רעזשיסאר, באקאנט אלץ דער וואס האט ארויסגעגעבן די ערשטע צוויי פילמען אין דער "הארי פאטער" פילם סעריע, און אויך "אליין אין שטוב", "פארלוירן אין ניו יארק", און נאך.
בויערן
קאַטעגאָריע:פאבריקאציע קאַטעגאָריע:קאנסטרוקציע
קריס קאלומבוס
קאטעגאריע:רעזשיסארן קאטעגאריע:פילם פראדוצירער
וויני-דער-פו (יידיש בוך)
וויני-דער-פּו איז א יידיש-שפראך קינדער בוך באזירט אויפן בארימטן ענגלישן בוך מיטן זעלבן נאמען פון אלאן אלעקסאנדער מילן. דאס בוך איז געווארן געשאפן און ארויסגעגעבן דורך לעאנארד וואלף אין ניו יארק אינעם יאר 2000.
ס'איז שטארק באזירט אויף די ארגינעלע ערציילונגען אין די "פּו" ביכער, אבער האט פאָרט אייגענע באגריפן פין דער יידישער געשיכטע און ליטעראטור. דערפאר קען עס וואויל פאררעכנט ווערן אלס אייגענע ווערסיע און נישט בלויז אן איבערזעצונג.
כאטש וואס די שפראך איז יידיש, איז כמעט דאס גאנצע בוך געשריבן אין לאטיינישע בוכשטאבן; אויסער א שטיקל ביים אנהייב פון יעדן קאפיטל - בערך א האלבער בלאט - וואס איז געשריבן מיט לשון קודש'דישע אלף בית.
די צייכענונגען זענען די ארגינעלע פון ערנעסט ה. שעפּאַרד.
דאס בוך אנטהאלט בסך הכל 173 זייטן.
אינהאלט
פאלגנד זענען די צען קאפיטלען אינעם בוך:
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:יידיש-שפראכיגע קינדער ביכער
טאער גייטוויי דל״ב סטאנציע
טאַער גייטוויי  איז א דאקלאנדס לייכטע באן סטאנציע אין דער סיטי פון לאנדאן, נאנט צום טורעם פון לאנדאן. די סטאנציע איז גאנץ נאנט צו טאער היל אונטערגרונט סטאנציע און פענטשערטש סטריט סטאנציע.
זי איז אין טראוולקארט זאנע 1.
באדינונגען
אין די נישט־שפיץ שעה׳ן איז די באדינונג:
סט דזשיימס סטריט באן סטאנציע
'סט דזשיימס סטריט איז א באן סטאנציע אין דער לאנדאנער בארא פון העקני, צפון לאנדאן, ענגלאנד, אויף דעם טשינגפארד צווייג פון די לי וואלי ליניעס.
די סטאנציע געפינט זיך אין טראוולקארט זאנע 3, אויף די לי וועלי ליניעס און ווערט אפערירט דורך לאנדאנער איבערגרונט.
באן באדינונגען
יעדע שעה פארן ארויס
קאסטאם הויז סטאנציע
קאסטאן הויז  איז א סטאנציע אויפן בעקטאן צווייג פון דער דאקלאנדס לייכטע באן (דל״ב) און אויף דער עליזאבעט ליניע, אין דעם דאקלאנדס געגנט פון מזרח לאנדאן.
זי איז אין טראוולקארט זאנע 3.
מען האט געבויט א נייע קרייצבאן סטאנציע לעבן דער פריערדיקער דל״ב סטאנציע וואס האט זיך געעפענט אין 2022. צוליב דער אנטוויקלונג, האבן דל״ב באנען געפארן אדורך דער סטאנציע אן זיך אפשטעלן, פון פעברואר 2017 ביז יאנואר 2018.
לאקאציע
קאסטאן הויז סטאנציע געפינט זיך ביים הויפט אריינגאנג צום עקסעל אויסשטעלונג צענטער.
היסטאריע
אין 1855 האט די איסטערן קאנטיס באן געעפנט די ערשטע קאסטאם הויז סטאנציע.
קאסטאן הויז דל״ב סטאנציע האט געעפנט דעם 28סטן מערץ 1994.
דאקלאנדס לייכטע באן
אין די נישט שפיץ שעה׳ן פארן אין די שפיץ שעה׳ן פארן 6 באנען א שעה.
עליזאבעט ליניע
12 באנען א שעה אין יעדער ריכטונג.
פענטשערטש סטריט באן סטאנציע
פֿענטשערטש סטריט סטאנציע, אויך באוואוסט מיטן נאמען לאנדאן פֿענטשערטש סטריט, איז א צענטראל-לאנדאן סוף-סטאנציע אין דער סיטי פון לאנדאן. די סטאנציע דינט ווי די סוף-סטאנציע פאר צילן אין מזרח לאנדאן און דרום עסעקס.
נפתלי שטערנבוך
קליין הרב נפתלי שטערנבוך איז געווען דער ראש ישיבה פון דער לוצערנער ישיבה אנגעהויבן פון אלול תשע״ה.
פענטשערטש סטריט באן סטאנציע
פֿענטשערטש סטריט איז איינע פון די קלענסטע לאנדאנער סוף־סטאנציעס.
היסטאריע
די ערשטע געביידע פון דער סטאנציע האט געעפנט דעם 20סטן יולי 1841.
נפתלי שטערנבוך
ער איז א תלמיד פון הרב משה שמואל שפירא ראש ישיבת באר יעקב און פון הרב שלמה וואלבע משגיח פון ישיבת באר יעקב. הרב שטערנבוך איז געווען א מגיד שיעור איבער 30 יאר אין דער לוצערנער ישיבה. אין אלול תשע״ה ווען רבי משה קאפלמאן האט זיך אפגעטיילט פון דער ישיבה איז ער נתמנה געווארן ראש ישיבה במקומו מיטן שטיץ פון הרב ישראל דוד שלעזינגער, א תלמיד מובהק פונעם ראש ישיבה רבי יצחק דוב קאפלמאן זצוק״ל.
קאַטעגאָריע:ראשי ישיבות קאַטעגאָריע:שווייצער יידן
פענטשערטש סטריט באן סטאנציע
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:לאנדאנער וואקזאלן
קאנסטרוקציע ארבעטער
260px|קליין א קאנסטרוקציע ארבעטער איז איינער וואס זיין שטעלע איז צו ארבעטן אויף א קאנסטרוקציע ארט ביי וועלכער סטרוקטורן ווי בריקן אדער הייזער ווערן געבויט. קאנסטרוקציע ארבעטערס ניצן פילע סארטן געצייג (ווי שופֿלען און מוטערשליסלען) און אפערירן מאשינען און פארמיטלען ווי לאסטאויטאס און בולדאזערס. ארבעטן אין קאנסטרוקציע קען זיין געפֿערלעך, ווייל איינער קען פֿאַלן אדער האבן א שווערער אביעקט פֿאַלן אויף אים. קאנסטרוקציע ארבעטערס דאַרפן טראגן זיכערהייט קליידונג צו באשיצן זיך, ווי לעדער ארבעט שטיוואלעס מיט א מעטאלן עק, קאנסטרוקציע העלמען פון פלאסטיק, און ספעציעלע ברילן צו באשיצן זייערע אויגן. א סך קאנסטרוקציע ארבעטערס אויך טראגן אָפּשפּיגלענדיקע זיכערהייט וועסטלעך, צו העלפן שאָפֿערס און אנדערע קאנסטרוקציע ארבעטערס וויסן זיי.
קאטעגאריע:קאנסטרוקציע קאטעגאריע:פאכן
לופטבאלאן
קליין|א הייסער לופֿטבאַלאָן פליענדיק איבער [[קוויבעק]] א לופֿטבאַלאָן איז א סארט לופטמאשין וואס בלייבט אין דער הימל דורך פֿלאַטערונג. געוויינטלעך פליען מענטשן אין לופֿטבאַלאָנען צו האבן הנאה.
א לופֿטבאַלאָן איז אנדערש פון א לופטשיף. א לופטשיף איז א פֿלאַטערנדיקע לופטמאשין וואס האט א מאטאר און קען טוישן איר ריכטונג. א לופֿטבאַלאָן האט נישט קיין מאטאר און קען נישט זיין ריכטונג טוישן (אויסנעמלעך ארויף און אראפ). א לופֿטבאַלאָן גייט דורך באוועגונג מיט דער ווינט.
דער שפיץ פון דעם לופֿטבאַלאָן איז א גרויסער געוואַנט זאַק וואס הייסט די "אָבוואָלוטע".
סארטן לופֿטבאַלאָנען
עס זענען דא דריי סארטן לופֿטבאַלאָנען:
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:לופטמאשינען
מעלאניע טראמפ
קליין|נאך פרעזידענט טראמפ'ס איינשווערונג קליין|מיט איר מאן און קינד קליין|זיך טרעפנדיג מיט ביל קלינטאן מעלאַניע טראַמפ (געבוירן דעם 26סטן אפריל 1970) איז די געוועזענע ״ערשטע פרוי״ פון די פאראייניגטע שטאטן, פארהייראט צום געוועזענעם פרעזידענט דאנאלד טראמפ. זי איז געבוירן אין סלאוועניע, דאן א חלק פון יוגאסלאוויע. זי איז געווארן א בירגער פון די פאראייניגטע שטאטן אין 2006. זי איז די צווייטע פרעמדע ערשטע פרוי אין דער היסטאריע פון די פאראייניגטע שטאטן פון אמעריקע.
מעלאניע האט געדינט אלס ערשטע פרוי דעם 20סטן יאנואר 2017 ביז דעם 20סטן יאנואר 2021
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:מענטשן פון ניו יארק קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן קאַטעגאָריע:מאדעלקעס מעלאניע
קרייצבאן
קרייצבאן איז א 118-קילאמעטער (73-מייל) אייזנבאן ליניע אינמיטן אנטוויקלונג אין לאנדאן און די היים גראפנטשאפטן בארקשיר, באקינגהאמשיר און עסעקס, מיטן צוועק פון שאפן א נייע מזרח-מערב רוטע אריבער לאנדאן און פארזארגן א נייע הויך־פרעקווענץ צופארער און פארשטאטישע פאסאזשירן באדינונג. קאנסטרוקציע פון דער ליניע האט אנגעהויבן אין 2009, און דער צענטראלער טייל און א גרויסער אפטייל פון דער ליניע, צווישן פאדינגטאן אין צענטראל לאנדאן און עבי וואוד אין דרום־מזרח, האט געדארפט עפענען אין דעצעמבער 2018; ענדליך איז די ליניע נאך נישט אפן אין 2022. ווען די באדינונגען הייבן אן וועט מען רופן די ליניע מיטן נאמען עליזאבעט ליניע נאך דער מלכה עליזאבעט די צווייטע.
איינער פון די מזרח צווייגן, צווישן ליווערפול סטריט און שענפילד אין עסעקס, איז אריבערגעגעבן געווארן צו א צייטווייליגע באדינונג וואס הייסט TfL באן אין 2015; דעם אפצווייג וועט מען באהעפטן צו דער צענטראלער רוטע אדורך צענטראל־לאנדאן קיין פאדינגטאן. דער מערבדיקער אפטייל פון פאדינגטאן קיין היטרוי ערפארט און  אין בארקשיר, האט אנגעהויבן אפערירן אין דעצעמבער 2019.
ביי ביידע עקן פונעם צענטראלן הארץ צעטיילט זיך די ליניע אין צוויי צווייגן: אין מזרח, קיין עבי וואוד און אין עסעקס, און אין מערב, קיין היטרוי פליפעלד און  אין בארקשיר.
מען האט באשטעטיקט דעם פראיעקט אין 2007 און קאנסטרוקציע האט אנגעהויבן אין 2009 אויפן צענטראלן אפטייל און פארבינדונגען מיט עקזיסטירנדע ליניעס וואס וועלן ווערן א טייל פון דער רוטע. מען האט באשילדערט קרייצבאן איינעם פון אייראפע׳ס גרעסטע אינפראסטרוקטור קאנסטרוקציע פראיעקטן. זיין הויפט אייגנשאפט איז 21 ק״מ פון נייע צווילינג טונעלן דורך צענטראל־לאנדאן. די דאזיקע טונעלן וועלן גיין פון פאדינגטאן קיין און  אין מזרח. א כמעט אינגאנצן נייע ליניע וועט זיך אפצוייגן פון דער הויפט ליניע ביי צו קאנערי ווארף, ארונטערגיין דעם טייך טעמז, מיט א נייע סטאנציע ביי, ענדלעך פארבינדן זיך מיט דער צפון קענט ליניע ביי דער עבי וואוד סוף־סטאנציע.
רוטע
קרייצבאנ׳ס צענטראלער יאדער אפטייל וועט ניצן נייע מזרח-מערב צווילינג טונעלן אונטער צענטראל־לאנדאן, וואס שפאלט זיך אין צוויי צווייגן ביי יעדן עק. די טונעלן זענען לאנג בערך 22 קילאמעטער (14 מייל).
אין מזרח, שפאלט זיך די ליניע ביי, מיט איין צווייג פארנדיק אריבער דער עקזיסטירנדע גרויסאיסטערן הויפטליניע אדורך צו , און דער אנדערער צווייג דורך  ארויסקומענדיק פונעם טונעל ביי קאסטאם הויז אויף א נישט־באניצטן טייל פון דער נארד לאנדאן ליניע, און ממשיך ווייטער אונטערן טייך טעמז קיין.
צו מערב, פארבינדט זיך די רוטע מיט דער גרויסמערבדיקער הויפליניע ביי און פארט קיין, וואו זי צעשפאלט זיך. איין צווייג גייט נאר קיין (פאר טערמינאלן 2 און 3) און, און דער אנדערער צווייג פארט אריבער די עקזיסטירנדע הויפט ליניע קיין.
מערבדיקע צווייגן
לינקס|קליין|[[לאנדאן פאדינגטאן סטאנציע|פאדינגטאן וועט זיין א הויפט איבערבייט פאר קרייצבאן מיטן  the לאנדאנער אונטערגרונט און גרויסוועסטערן הויפטליניע באדינונגען.]] דער הויפט מערבדיקער אפטייל גייט אויף דעם אייבערפלאך פון רעדינג ביז. מען טוט אויסבעסערן די סטאנציעס, , , , , , , , , , , און אקטאן הויפט ליניע.
צענטראלער אפטייל
לינקס|קליין|א באגרעניצטע צאל שפיץ־שעה׳ן באנען פון וועלן פארענדיגן ביי דער היינטיקער ליווערפול סטריט הויפטליניע סטאנציע.די צענטראלע טונעלן גייען פון א פארטאל א ביסל מערב פון פאדינגטאן קיין ווייטשעפל, און דער טונעל ציט זיך ווייטער קיין סטראטפארד און קאנערי ווארף.
די נייע סטאנציעס זענען פאדינגטאן, באנד סטריט, טאטנהאם קארט ראד,  פארינגדאן, ליווערפון סטריט און ווייטשעפל, מיט איבערבייטן צו לאנדאנער אונטערגרונט און אנדערע נאציאנאלע באן באדינונגען. די סטאנציעס אין דעם צענטראלן אפטייל האבן אלע באזונדערן ארקיטעקטור ביים גאס ניווא; ביים פעראנען ניווא זענען אלע גלייך, כולל הויכע פעראנען טירן מיט אינפארמאציע טאוועלן.
צוליב דער גרייס און לאקאציע פון די נייע פעראנען, איז פארינגדאן סטאנציע אויך פארבונדן פון בארביקאן סטאנציע און ליווערפון סטריט מיט מורגייט סטאנציע.
רעפערענצן
* קאַטעגאָריע:באן ליניעס
אילפארד באן סטאנציע
אילפֿארד איז א באן סטאנציע אויף דער גרויסאיסטערן הויפטליניע וואס באדינט די שטאט אילפֿארד אין דער לאנדאנער בארא פון רעדברידזש, מזרח לאנדאן. די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 4.
היסטאריע
אילפארד באן סטאנציע האט געעפנט דעם 20סטן יוני 1839 דורך דער איסטערן קאנטיס באנליניע, אויף דעם מייל ענד - ראמפארד שטרעק פון דער גרויסאיסטערן הויפטליניע.
צוקונפטיקע אנטוויקלונג
פון מיי 2017 וועט די ליניע ניצן קלאס 345 צוגן מיט 9 וואגאנען, וואס זענען לאנג 200 מעטער.
באדינונג
אין די נישט שפיץ־שעה׳ן פארן פון דער סטאנציע 6 באנען א שעה אין יעדער ריכטונג.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין לאנדאן
מאנאר פארק באן סטאנציע
מאנאר פארק איז א באן סטאנציע אויף דער גרויסאיסטערן הויפטליניע אין מאנאר פארק, נייהעם, מזרח לאנדאן. די סטאנציע ווערט געדינט דורך דער -  מעטרא באן.
די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנעס 3 און 4.
די גרויס-איסטערן באן האט געעפנט די סטאנציע אין 1873.
מאנאר פארק איז א קורצער מהלך פון וואודגריינזש פארק באן סטאנציע אויף דער גאספל אק – בארקינג ליניע.
צוקונפטיקע אנטוויקלונג
פון מיי 2017 וועט די ליניע ניצן קלאס 345 צוגן מיט 9 וואגאנען, וואס זענען לאנג 200 מעטער. אזוי ווי די פעראנען אין מאנאר פארק זענען לאנג נאר 185 מעטער און מען קען זיי נישט פארלענגערן, וועט מען נישט קענען עפענען אלע טירן פון די פאדערשטע און הינטערשטע וואגאנען.
באדינונג
אין די נישט שפיץ־שעה׳ן פארן פון דער סטאנציע 6 באנען א שעה אין יעדער ריכטונג.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין לאנדאן
ביוראקראטיע
זי ווערט געטון דורך סטאַנדאריזירטע פּראָצעדורן. ביוראָקראַטיע איז אַ באַגריף אין סאָציאָלאָגיע און פּאָליטישער וויסנשאַפֿט. ביישפילן פון ביוראָקראַטיע טון אַרייַננעמען רעגירונגען, מיליטער, קאָרפּאראציעס, שפּיטעלער, געריכטן, מיניסטעריומס און להבדיל קהילות.
זעט אויך
קאַטעגאָריע:רעגירונג קאַטעגאָריע:סאציאלאגיע
סעוון קינגס באן סטאנציע
סעוון קינגס איז א באן סטאנציע אויף דער גרויסאיסטערן הויפטליניע וואס באדינט די געגנט סעוון קינגס אין דער לאנדאנער בארא פון רעדברידזש, מזרח לאנדאן. די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 4.
היסטאריע
סעוון קינגס באן סטאנציע האט געעפנט דעם 1טן מערץ 1899 דורך דער איסטערן קאנטיס באנליניע, אויף דעם מייל ענד - ראמפארד שטרעק פון דער גרויסאיסטערן הויפטליניע.
צוקונפטיקע אנטוויקלונג
פון מיי 2017 וועט די ליניע ניצן קלאס 345 צוגן מיט 9 וואגאנען, וואס זענען לאנג 200 מעטער.
באדינונג
אין די נישט שפיץ־שעה׳ן פארן פון דער סטאנציע 6 באנען א שעה אין יעדער ריכטונג.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין לאנדאן
שיפראגע
שיפראַגע איז אַ דאָרף אין באסניע און הערצעגאווינע, וואס ליגט אויפן טייך וורבאַניע.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:דערפער קאַטעגאָריע:באסניע און הערצעגאווינע
גודמייז באן סטאנציע
גודמייז איז א באן סטאנציע אויף דער גרויסאיסטערן הויפטליניע וואס באדינט די געגנט גודמייז אין דער לאנדאנער בארא פון רעדברידזש, מזרח לאנדאן. די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 4.
די גרויס-איסטערן באן האט געעפנט די סטאנציע אין 1901. די סטאנציע ווערט באדינט דורך דער -  מעטרא באן. פון 2019 וועט די סטאנציע ווערן באדינט דורך קרייצבאן, מיט פארבינדונגען צו סטאנציעס אין צענטראל לאנדאן, ווי אויך און היטרוי ערפארט.
היסטאריע
גודמייז באן סטאנציע האט געעפנט דעם 8טן פעברואר 1901 דורך דער איסטערן קאנטיס באנליניע, אויף דעם מייל ענד - ראמפארד שטרעק פון דער גרויסאיסטערן הויפטליניע.
באדינונג
אין די נישט שפיץ־שעה׳ן פארן פון דער סטאנציע 6 באנען א שעה אין יעדער ריכטונג.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין לאנדאן
טשאדוועל היט באן סטאנציע
טשאדוועל היט איז א באן סטאנציע אויף דער גרויסאיסטערן הויפטליניע וואס באדינט די געגנט טשאדוועל היט, אויפן גרענעץ פון די לאנדאנער באראס בארקינג און דעגנהאם און רעדברדזש, מזרח לאנדאן. די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 5.
די איסטערן קאנטיס אייזנבאן האט געעפנט די סטאנציע אין 1864. די סטאנציע ווערט באדינט דורך דער -  מעטרא באן. פון 2019 וועט די סטאנציע ווערן באדינט דורך קרייצבאן, מיט פארבינדונגען צו סטאנציעס אין צענטראל לאנדאן, ווי אויך און היטרוי ערפארט.
היסטאריע
טשאדוועל היט באן סטאנציע האט געעפנט דעם 11טן יאנואר 1864 דורך דער איסטערן קאנטיס באנליניע.
צוקונפטיקע אנטוויקלונג
פון מיי 2017 וועט די ליניע ניצן קלאס 345 צוגן מיט 9 וואגאנען, וואס זענען לאנג 200 מעטער.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין לאנדאן
פלאצעבא
אַ פּלאַצעבאָ איז אַ באַהאַנדלונג און א היילונג (פֿאַר אַ קרענק אָדער צושטאַנד) וואָס איז אומעפעקטיוו. דער מאָטיוו איז אַז אויב אַ מענטש גלויבט אַז אַ מעדיצין, דיעטע, אָדער אנדערע באַהאַנדלונג איז גוט פֿאַר אים אָדער איר, דעמאָלט עס איז טאקע גוט פֿאַרן מענטש.
קראַנקע מענטשן וואס באַקומען אַ פּלאַצעבאָ שפירן באמת ווי זיי ווערן בעסער, און אפטמאל ווערן זייערע גופים פאקטיש בעסער. דאס איז גערופן דער "פּלאַצעבאָ ווירקונג". דער טערמין פּלאַצעבאָ ווירקונג (אָדער פּלאַצעבאָ רעספאנס) איז געווארן באַקאַנט אין 1920.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:מעדיקאמענטן
טיפעני טראמפ
קליין|טיפעני ביים אויפטרעטן ביים רעפובליקאנער קאנווענשאן קליין קליין
טיפֿעני טראמפ (געבוירן דעם 13טן אקטאבער 1993 אין וועסט פאלם ביטש פלארידא) איז די טאכטער און דער פערטער קינד פון פרעזידענט דאנאלד טראמפ, און וועלכע איז געבוירן פון זיין צווייטער ווייב מארלא מעיפעלס, וואס האט אויפגעצויגן טיפעני ביי זיך. זי איז געבליבן וואוינען מיט איר מאמע ביז זי האט געענדיגט צו שטודירן אין דער הויכער שולע. זי איז דערווייל אומפארהייראט.
זי האט שטודירט סאציאלאגיע אין דעם אוניווערסיטעט פון פענסילוועניע, פילאדעלפיע. זי האט אויפגעטרעטן ביים רעפובליקאנער פארטיי קאנווענשאן (פארזאמלונג), וואו עס האט זיך ארויסגעוויזן איר אומוויסנשאפט אין פאליטיק.
וועבלינקען
איר אויפטריט ביים קאנווענשאן: http://time.com/4414193/republican-convention-tiffany-trump-speech-transcript-video/
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן טיפעני
אלעזר משה הורוביץ
רבי אלעזר משה הלוי איש הורוויץ (ב' תשרי ה'תקע"ח - ו' אב ה'תר"נ) איז געווען דער רב פון פינסק (היינט אין בעלארוס). ער האט מחבר געווען דאס ספר אהל משה אויפן ש"ס.
געבוירן אין צריקאָוו, צו רבי צבי הירש הורוויץ דער זון פון רבי אריה לייב הורוויץ דער רב פון סטאַניסלאַוו; און צו צאַרטיל, אייניקל פון רבי יהושע צייטלין.
ער האט געהאט דרייַ טעכטער;
וועבלינקען
נחל דמעה
קאטעגאריע:ליטווישע רבנים קאַטעגאָריע:אחרונים קאַטעגאָריע:רבנישע לויים
אלחנן וואסערמאן
קליין|250px|ר' אלחנן וואסערמאן רבי אלחנן בונים װאַסערמאַן (ה'תרל"ה 1874 - י"א תמוז ה'תש"א 1941) פון די גרעסטע פרומע רבנים און ראשי ישיבות אין אייראפע צווישן די צוויי וועלט מלחמות, און פון די אגודת ישראל אנפירערס. דער פארפאסער פון די ספרים "קובץ שיעורים" און "קובץ הערות" אויף דעם תלמוד. זיין ספר "קובץ שיעורים" איז גערעכענט צו איינער פון די קלאסישע לערן-ספרים אין דער ישיבישער וועלט.
זיין לעבן געשיכטע
געבוירן געווארן אין שטאט בירזש אין ליטע. ארום ה'תר"ן (1890) יאר, האָט זיך זיין פאמיליע איבערגעצויגן קיין בויסק אין היינטיקן לעטלאנד. פון דארטן איז רבי אלחנן וואסערמאן געגאנגען לערנען זיך אין דער טעלזשער ישיבה, ביי רבי שמעון שקאפ, און ביי רבי אליעזר גארדאן.
אויף זיין נאמען איז אויפגעשטעלט געווארן אור אלחנן ישיבה דורך זיין זון הרב שמחה וואסערמאן, און הרב משה חדש.
אין די יארן ה'תרס"ג - ה'תרס"ד (1903) ער האט געגרינדט די אמסיסטלאווער ישיבה אין רוסלאנד צוזאמען מיט רבי יואל באראנטשיק פון ריגע. אין יאר תרס"ז (1907) ער איז צוגעקומען קיין ראדין, און ער האט זיך געלערנט אין "כולל קדשים" ביי דעם חפץ חיים, און ער איז געווארן זיין אויסגעצייכנטער תלמיד מובהק. אין כולל קודשים האט ער געלערנט חברותא דריי יאר מיט הרב יוסף שלמה כהנעמאן.
זיין געזעלשאפטלעכער אויפטו
הרב וואסערמאן איז געווען פון די ציוניזם קעגנערס. און ער האט אויכעט געשריבן צו די מזרחי-באוועגונג רבנים אן אפענער בריוו, וועלכער אין אים דערקלערט ער זיין אפגרענצונג (באווארעניש) פון זייער באוועגונג. (דער בריוו הייסט "הנאום והמכתב" פארעפענטלעכט אין "קובץ מאמרים" דער ערשטער טייל). זיין סיסטעם-דערקלערונג האט ער געשריבן אין זיין ספר "קובץ מאמרים". ער האט קארעספאנדירט אין געזעלשאפטלעכע-טעמעס מיט דעם חזון איש און רבי יוסף ראזין. זייענדיק אין ראדין האט זיך אים געטראפן צו לערנען א קורצע צייט מיט הרב קוק. כאטשיק ער האט זיך קעגנגעשטעלט צו זיין סיסטעם, האט ער אים געשיקט א בריוו נאכצופרעגן וואס מאכט ער, ווען ער איז קראנק געווארן.
זיין לעבן געשיכטע
אין יאר תר"ע (1910) ער האט אונטערגענומען דעם אמט פון ראש ישיבה אין שטאט בריסק, אבער נאכן אויסברוך פון דער ערשטער וועלט מלחמה אין 1914, ווען די באוואוינער פון בריסק האבן זיך אנגעהויבן פארלאזן די שטאט, האט ער צוריקגעקערט קיין ראדין. אנהייב תרע"ו איז ער צוזאמען מיט זיין ישיבה אנטלאפן קיין סמילאוויטש.
זיין געזעלשאפטלעכער אויפטו
אויף דער ארויפגאנג פון דעם נאציאנאל־סאציאליזם שרייבט ער אזוי: "די הויפט עבודה זרהס וועמען יידן דינען און זיינען מקריב קרבנות, אין דער היינטיקער צייט זיינען צוויי: סאציאליזם און נאציאנאליזם.... האט פאסירט א וואונדער: אין הימל האט מען די ביידע עבודה־זרהס צוזאמענגענומען אין איינעם, און פון דער הרכבה – נאציאנאל-סאציאליזם – געשאפן א שרעקליכן מטה זעם צו שלאגן יידן מערדערלעך בכל קצווי ארץ. די זעלבע טומאות צו וועלכע מיר האבן געדינט, זיי שלאגן אונז. "תיסרך רעתך".
זיין לעבן געשיכטע
ער איז געווען נאענט צו רבי יוסף ראזין און זיין שוואגער רבי חיים עוזר גראדזענסקי.
זיין געזעלשאפטלעכער אויפטו
פאר איז ער מיט זיינע תלמידים גענומען געווארן צום טויט דורך די נאצישע, ער האט אויסגערופן: "עלינו לזכור שבאמת נהיה מקדשי השם ולא תעלה על דעתנו חלילה מחשבה פסולה, שהיא בבחינת פיגול הפוסל את הקורבן. אנו מקיימים עתה את המצווה הגדולה ביותר - קידוש השם. האש שתבער בעצמותינו היא האש אשר תקים מחדש את העם היהודי". הוא הביע תקווה שקורבן היהודים באירופה יסייע להציל את אחיהם בארצות הברית.
זיינע וועלטקוקן
ווי פּראבּירט מען א מענטש, ווי זאל מען וויסן וואס ער איז אין זיין פנימיות? לפי מהללו, מען זאל זען וועמען ער איז מהלל. אויב ער שטענדיק מהלל טובים, איז זיין שורש טוב, אויב מען זעט אז ער איז מהלל רשעים, איז א סימן דאס ער איז אליין דאס זעלבע (שערי תשובה לרבינו יונה). בשעת מען זעט וועמען די נאניאנאלע-רעליגיעזע זיינען מהלל און מכבד, ווייס מען וואס זיי אליין זיינען". "קומט אויס אז אויב יידן בלייבן אן תורה, גייט זיי אונטער אין פארלויף פון איינציקע צענדליקער יאר. דערקעגן אן ארץ ישראל, קען דאס יידישע פאלק עקזיסטירן 2000 יאר.... ארץ ישראל איז נויטיק פאר יידן, אבער אן תורה האבן מיר קיין יידן נישט".
זיין לעבן געשיכטע
געמארדט געווארן אין חורבן אייראפע אין יאר ה'תש"א, (1941) א איינציקע טעג נאך דער נאצישער דורכדרינגונג קיין קאוונע. זונטיק פארנאכט ווען רבי אלחנן וואסערמאן האט געהאלטן אינמיטן לערנען מיט רבי יוסף חיים זאקס און אנדערע ראשי ישיבות זענען אריינגעקומען פיר שאוליסטן און זיי ארויסגעשלעפט און געהרגעט.
אין ישיבה ער איז אנטפעלקט געווארן אלס אן עילוי, און נאך א פאר לערניארן, ער האט זיך געווענדט צו זיך לערנען ביי רבי חיים בריסקער.
ראמפארד באן סטאנציע
באדינונג
אין די נישט שפיץ־שעה׳ן פארן פון דער סטאנציע:
נארציסיזם
נאַרציסיזם איז אַ צושטאַנד אין וואָס אַ מענטש זעט זיין אייגן שטאנד דורך גדלות אָדער עגאאיזם. דער נאמען שטאמט פון א יונגן מאן מיטן נאמען "נאַרציסוס" וואס איז אנידערגעפאלן אין ליבע ווען ער האט דערזען זייַן אייגענעם פּנים אפשפיגלנדיג זיך אין וואסער.
ראמפארד באן סטאנציע
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין לאנדאן
נארציסיזם
א געשאצטער איין פראצענט פון דער מענטשהייט ליידן פון דעם דיסארדער.
ראמפארד באן סטאנציע
היסטאריע
ראמפֿארד באן סטאנציע האט געעפנט דעם 20סטן יוני 1839 דורך דער איסטערן קאנטיס באנליניע ווי די צייטווייליגע מזרח סוף־סטאנציע פון דער ליניע פון.
נארציסיזם
די היינטיגע מומחים גיבן איבער אז פרעזידענט דאנאלד טראמפ איז א שטארקע ביישפיל פון א נארציסיסט.
ראמפארד באן סטאנציע
צוקונפטיקע אנטוויקלונג
פון מיי 2017 וועט די TfL ליניע ניצן קלאס 345 צוגן מיט 9 וואגאנען, וואס זענען לאנג 200 מעטער. פאר דעם צוועק וועט מען פארלענגערן די פעראנען, וואס זענען לאנג היינט 179 מעטער.
אלחנן וואסערמאן
זיין לעבן געשיכטע
אין יאר ה'תרנ"ט (1899) ער האט חתונה געהאט מיט א טאכטער פון הרב מאיר אטלאס, וואס ער איז געווען אין יענער צייט דער רב פון דער שטאט סאלאנט.
נארציסיזם
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:פסיכאלאגיע קאַטעגאָריע:מענטשליכע אויפפירונג
ראמפארד באן סטאנציע
ראמפֿארד איז אן איבערבייט באן סטאנציע אויף דער גרויסאיסטערן הויפטליניע וואס באדינט די שטאָט ראמפֿארד, אין דער לאנדאנער בארא פון העווערינג, מזרח לאנדאן. די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 6.
אלחנן וואסערמאן
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:ליטווישע רבנים קאַטעגאָריע:ראשי ישיבות אין אייראפע קאַטעגאָריע:אגודת ישראל קאַטעגאָריע:קדושים
נארציסיזם
דער באקאנטער זיגמונד פרויד האט אסאך געשריבן וועגן נארציסיזם.
ראמפארד באן סטאנציע
די איסטערן קאנטיס אייזנבאן האט געעפנט די סטאנציע אין 1839. די סטאנציע ווערט פארוואלטער היינט דורך TfL באן, און רוב באדינונגען ביי דער סטאנציע זענען אויף דער -  מעטרא באן, אבער אויך האט אבעליא גרויס-אנגליא באנען קיין  און, און לאנדאנער איבערגרונט באדינט די סטאנציע מיט באנען קיין. פון 2019 וועט די סטאנציע ווערן באדינט דורך קרייצבאן, מיט פארבינדונגען צו סטאנציעס אין צענטראל לאנדאן, ווי אויך און היטרוי ערפארט.
אלימלך לאווי
רבי אלימלך סג"ל לאווי (געבוירן ניסן ה'תשכ"ב) איז דער פינפטער און היינטיגער טאהשער רבי.
משפחה און קינדער
רבי אלימלך האט געהייראט מרת אסתר מלכה, טאכטער פון רבי נפתלי צבי לאבין ז"ל, זידיטשויבער רבי אין וויליאמסבורג. זייערע קינדער זענען:
לעבענס געשיכטע
רבי אלימלך איז געבוירן געווארן אום חודש ניסן תשכ״ב צו זיין טאטע רבי משולם פייש לאווי זצ"ל, דער פריערדיגער טאהשער און גרונדער פונעם שטעטל קרית טאהש אין קאנאדע, און צו זיין מוטער מרת חוה, א טאכטער פון רבי יהודה וויינגארטן זצ"ל. אלס בחור האט ער געלערנט אין דער טאהשער ישיבה און אין תולדות אהרן ישיבה. אין יאר תשנ"ח, נאכדעם וואס זיין עלטערער ברודער רבי מרדכי איז פלוצלונג נפטר געווארן פון א הארץ אטאקע, האט איהם זיין טאטע דער רבי, באקרוינט אלס רב פון וועלטליכע טאהשער קהילות, און זייט דעמאלטס איז ער געווארן זיין רעכטע האנט. ער האט איהם געהאלפן מיט אלע געברויכן פון דעם חסידות, און פלעגט ארומפארן איבער דער וועלט כדי צו פראווען שבתים און מחזק זיין סיי ברוחניות און סיי בגשמיות זיין טאטנ'ס קהילות. רבי אלימלך איז אויך באוואוסט איבעראל אלס א מורא'דיגער בעל צדקה. אום כ״ז אב תשע"ה בעת דער לויה פון זיין פאטער, האט מען אים באקרוינט אלס רבי.
משפחה און קינדער
קאַטעגאָריע:אדמורי"ם קאַטעגאָריע:קאנאדער רבנים קאַטעגאָריע:רבנישע לויים קאַטעגאָריע:מאנטרעאל קאַטעגאָריע:זידיטשוב
אילפארד
אילפֿארד איז א גרויסע קאסמאפאליטישע שטאָט אין מזרח לאנדאן, ענגלאנד און די אדמיניסטראטיווע הויפטקווארטיר פון דער לאנדאנער בארא פון רעדברידזש. זי איז פלאצירט 14.6 ק״מ (9.1 מייל) צפון־מזרח פון טשערינג קראס.
עקאנאמישע אנטוויקלונג
די ראדיא, עלעקטראניק און קאמוניקאציע פירמע פלעסי, וואס איז געגרינדעט געווארן אין 1917 אין מארלעבאן, איז אריבער אין קאטנהאם ראד, אילפארד, אין אנהייב 1919, און איז שפעטער געווארן פון די גרעסטע פאבריקאנטן אין איר פעלד.
געאגראפיע
אילפארד איז געגרענעצט דורך דער צפון צירקולאר ראד און דעם טייך ראדינג צו מערב, און גרענעצט בארקינג צו דרום, סעוון קינגס צו מזרח און גאנטס היל צו צפון.
אילפארד איז א חשובער קאמערץ און פארקויף צענטער ארומגענומען מיט וואוינונגען. זייט 1965 איז אילפארד א טייל פון גרויסלאנדאן.
עקאנאמישע אנטוויקלונג
קליין|255x255פיקס|היי ראד אילפארד, מיט וואטערסטאנס בוכהענדלעריי פֿארנט לינקס און דאס ראטהויז אין הינטערגרונט קליין|255x255פיקס|רעדברידזש ראטהויז, היי ראד, אילפארד אילפארד רייט איבער דעם וויכטיקן שאסיי פון לאנדאן קיין קאלטשעסטער. אין 1839 האט געעפנט א באן סטאנציע אויף דער ליניע פון ראמפארד קיין מייל ענד. עטלעכע געשעפטן זענען געגרינדעט געווארן אין דער שטאט, איינשליסנדיק די פאטאגראפיע פירמע אילפארד פאטא, וואס אלפרעד הארמאן האט געגרינדעט אין 1879.
דעמאגראפיע
אילפארד האט גאר א גרויסע עטנישע באפעלקערונג, און אילפארד צפון האט דער פערט גרעסטע פראפארציע (10.3%) פון יידישע באוואוינער אין דעם 2001 צענזוס. די הינדו, מוסולמענער און סיקה באפעלקערונג איז בערך 30,000.
טראנספארט
קליין|אילפארד באן סטאנציע די שטאט ווערט באדינט דורך אילפארד באן סטאנציע אויף דער גרויס־איסטערן הויפט ליניע אין טראוולקארט זאנע 4. אלע באנען וואס שטעלן זיך אפ ביי דער סטאנציע זענען פון דער הויך־פרעקווענץ  ליווערפול סטריט-שענפילד מעטרא. TfL באן האט איבערגענומען די באדינונג אום 31סטן מיי 2015 פארן נייעם קרייצבאן פראיעקט וואס וועט פארן דורך אילפארד פון 2017. צפון פון אילפארד געפינט זיך גאנס היל אונטערגרונט סטאנציע אויף דער צענטראל ליניע פון דער לאנדאנער אונטערגרונט.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:לאנדאן
געאגראפיע פון אונגארן
אונגארן'ס מאָדערנע גרעניצן זענען ערשט געגרינדעט געווארן נאָך דער ערשטער וועלט־מלחמה ווען, דורך די טערמינען פון די אפמאך פון טריאנאן אין 1920, האט עס פאַרלוירן מער ווי 71% פון וואָס איז אַמאָל געווען די מלכות פון אונגארן, 58.5% פון זייַן באַפעלקערונג, און 32% פון די  אונגארישע. די מדינה האט פארזיכערט עטלעכע גרענעץ רעוויזיעס פון 1938 צו 1941: אין 1938 די ערשטער וויען אַוואָרד האט צוריק געגעבן טעריטאָריע פון  טשעכעסלאוואקיי, אין 1939 אונגארן פאַרנומען קאַרפּאַטאָ-אוקריינא. אין 1940 די צווייטע וויען אַוואָרד האט געגעבן צוריק צפון טראַנסילוואַניאַ און צום סוף האט אונגארן פאַרנומען די "Bácska" און "Muraköz" רעגיאָנען בשעת די אינוואַזיע פון יוגאסלאוויע. אָבער, אונגארן האט צוריק פאַרלוירן די טעריטאָריעס מיט זיין פארלירן אין דער צווייטער וועלט־מלחמה 2. נאָך וועלט מלחמה צווייטער, דער טריאנאן גרענעצן זענען צוריקגעשטעלט געווארן מיט אַ קליין רעוויזיע וואס האט בענעפיטירט טשעכעסלאָוואַקיי.
דעם לאַנד'ס בעסטער נאַטירלעכער מיטל איז אז זי איז א פרוכטבאַר לאַנד. ארום 70% פון דער מדינה'ס גאַנצע טעריטאָריע איז פּאַסיג פֿאַר אַגריקולטור. אונגארן שטעלט צי ברייטע  קוואלן פון ענערגיע און רוי מאַטעריאַלס וואס מען דארף פֿאַר אינדוסטריעלע אַנטוויקלונג.
רובֿ פונעם לאנד האט אַ הייך פון ווייניגער ווי 200 מעטער. כאָטש אונגארן האט עטלעכע היפש הויכע בערג דערגרייכנדיג 300 מעטער אָדער מער, דאך דעקן זיי ווייניגער ווי 2% פון דער מדינה. דער העכסטער פונקט אין לאנד איז קעקעש איז (1,014 מעטער) אין די מאטרא בערג צפון-מזרח פון בודאַפּעסט. דער נידריגסטער אָרט איז 77.6 מעטער העכער דעם ים ניווא, אין דרום אונגארן, לעבן סעגעד.
די הויפּט טייכן אין דער מדינה זענען די דוניי און טייס. דער דוניי פליסט אויך דורך טיילן פון פון דייַטשלאַנד, עסטרייך, קראָאַטיע, סלאָוואַקיי, סערביע און רומעניע. ער פליסט דורך אונגארן פֿאַר 418 קילאָמעטער. דער טייס טייך איז פֿאַר 444 קילאמעטער אין דער מדינה. ווייניקער וויכטיגע טייכן נעמען אַרייַן דעם דראווע דורכאויס די קראָאַטישע ברעג, די Rába, דעם סאמאס, די Sió, און די Ipoly דורכאויס די סלאָוואַקישע גרעניץ. אונגארן האט דרייַ הויפּט אזערעס. אָזערע באַלאַטאָן, די גרעסטע, איז לאנג 78 קילאמעטער און פון 3 צו 14 קילאמעטער ברייט, מיט אַ געגנט פון 592 קוואַדראַט קילאמעטער. אונגערישע רופן עס אפט ווי דער אונגערישער ים. ער איז צענטראַל אייראָפּע'ס גרעסטע פרישוואסער אָזערע און אַ וויכטיגע פאַרווייַלונג געגנט. זייַן פּליטקע וואסערן שלאָגן פאר גוטע זומער שווימערייַ, און אין ווינטער זייַן פאַרפרוירענע אויבערפלאַך גיבט אויסגעצייכנטע געלעגנהייטן פֿאַר ווינטער ספּאָרט. קלענערע וואַסערן זענען לייק Velence (26 קוואדראט קילאמעטער) אין Fejér County און אָזערע Fertő (Neusiedler זען—וועגן 82 קוואַדראַט קילאמעטער אין אונגארן), און די קינסטלעך אָזערע טייס.
אונגארן האט דרייַ הויפּט געאגראפישע מקומות (וואָס זענען סאב-דיוויידעד צו זיבן קלענערע): די גרויס Alföld, ליגנדיג מזרח פון די דוניי טייך, די Transdanubia, אַ בערגיגע געגנט ליגנדיג מערב פון די דוניי און אריינציענדיג צו די עסטרייכער פוט-הילס פון די אַלפּ ן, און די צפון אונגעריש בערג, וואָס איז אַ בערגיגע מדינה ווייַטער פון דעם צפונדיגן גרעניץ פון דעם גרויסן אונגערישן פלוין.