cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
בנימין מוספיא הספרדי
הרב בנימין מוסַפֿיא (נפ' ה'תל"ה) איז געווען דער רב פון אמסטערדאם. ער איז געווען א פילאסאף און דער פערזענלעכער דאקטער פונעם מלך פון דענמארק.
ביאגראפיע
הרב בנימין איז געבוירן צו זיין פאטער ר' עמנואל בערך אין יאר ה'שס"ו. ער האט געלערנט תורה, און געווארן באהאוונט אין שפראכן, גריכיש, לאטיין און אראביש.
ער האט געוואוינט אין האמבורג וואו ער איז געווען א בארימטער דאקטער. דער מלך פון דענמארק האט אים באשטימט זיין פערזענלעכן דאקטער.
משה יצחק געווירצמאן
ביאגראפיע
ווען ר' איציקל איז געווארן בר מצוה האט ער געזען וואו מען מאכט גרויסע צוגרייטונגען, האט ער געפרעגט וואס איז דאס? האט מען אים געזאגט אז ער גייט ווערן א חתן, און ער איז געווארן א חתן צו א טאכטער פון ר' ישכר דוב הכהן גלאנץ, א זון פון מרת צירל טילא ליפשיץ, א טאכטער פונעם אריה דבי עילאי, און אן אייניקל פון הרה"ק רבי לוי יצחק מבארדיטשוב זצ"ל. נאך דער חתונה האט זיך ר' משה יצחק באזעצט אין פשעווארסק, גאליציע, דעריבער הייסט ער פשעווארסקער רבי. ער איז געווען א תלמיד פון רבי שמחה ישכר בער האלבערשטאם פון ציעשאנאוו.
בנימין מוספיא הספרדי
ביאגראפיע
נאכן טויט פונעם דענישן מלך אין ת"ח איז ער אריבער קיין אמסטערדאם וואו ער האט געלערנט אינעם "כתר תורה" בית מדרש. מען האט אים אויפגענומען רב פון דער קהילה אין אמסטערדאם.
משה יצחק געווירצמאן
ביאגראפיע
נאך דער מלחמה האט ער געוואוינט אין פאריז, פראנקרייך פון תש"ט. אין יאר תשט"ז האט ער זיך באזעצט אין אנטווערפן. ער איז געווען נשיא פונעם גאליציאנער כולל.
בנימין מוספיא הספרדי
ביאגראפיע
אין תל"ה איז ער נפטר געווארן.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:רבנים קאַטעגאָריע:האלאנד קאַטעגאָריע:פילאסאפן קאַטעגאָריע:יידישע דאקטוירים
משה יצחק געווירצמאן
הסתלקות
ר' איציקל איז אוועק יום כיפור י' תשרי ה'תשל"ז, ער ליגט אין דעם בית החיים אין פיטע, האלאנד.
פאמיליע
ר' משה יצחק און זיין ווייב האבן געהאט פינף קינדער. זי מיט פיר קינדער זענען אומגעקומען ביי דער חורבן אייראפע. איין קינד איז איבערגעבליבן.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:גאליציאנער אדמורי"ם קאַטעגאָריע:אנטווערפן
יגדל
יגדל איז א פיוט וואס אשכנזים זאגן פארן דאווענען שחרית. עס איז געבויט אויף די י"ג עיקרים פונעם רמב"ם, עס הייסט אזוי ווייל עס הייבט זיך אן "יגדל אלוקים חי".
מחבר
אויף דעם זענען דא אן א צאל דעות ווער עס איז דער מחבר, אבער רוב פון די שיטות האבן נישט קיין שום הכרעה, נאר יעדער שרייבט וואס עס דאכט זיך אים.
זאגן דעם פיוט
אין לקוטי מהרי"ח ברענגט ער בשם רבי פנחס קאריצער צו זאגן "יגדל" נאר שבת. אין ספר סדר היום שרייבט ער, אז זאגן יגדל שבת נאך מוסף מיט א שמחה, איז מכלל עונג שבת.
אין רוב סידורים שטייט אריינגעדריקט אז דער אר"י הק' האט נישט געזאגט דעם פיוט "יגדל" וויבאלד דער מחבר דערפון איז נישט געווען בקי בתורת הקבלה. למעשה האט דער אר"י כמעט נישט געזאגט קיין פיוטים.
פון דער אנדערער זייט איז דער של"ה הק' וועלכער איז אויך געווען גאר גרויס בתורת הנסתר פארענטפערט די קשיות פונעם אר"י, שטארק משבח דעם שיר און בלייבט אז מען זאל עס יא זאגן און האט אפילו געמאכט א פירוש אויף דעם.
דער פיוט
פאלגנד איז דער פיוט:
יִגְדַּל אֱלֹקִים חַי וְיִשְׁתַּבַּח/נִמְצָא וְאֵין עֵת אֶל מְצִיאוּתוֹ אֶחָד וְאֵין יָחִיד כְּיִחוּדוֹ/נֶעְלָם וְגַם אֵין סוֹף לְאַחְדּוּתוֹ אֵין לוֹ דְמוּת הַגּוּף וְאֵינוֹ גּוּף/לֹא נַעֲרֹךְ אֵלָיו קְדֻשָּׁתוֹ קַדְמוֹן לְכָל דָּבָר אֲשֶׁר נִבְרָא/רִאשׁוֹן וְאֵין רֵאשִׁית לְרֵאשִׁיתוֹ הִנּוֹ אֲדוֹן עוֹלָם לְכָל נוֹצָר/יוֹרֶה גְּדֻלָּתוֹ וּמַלְכוּתוֹ שֶׁפַע נְבוּאָתוֹ נְתָנוֹ/אֶל אַנְשֵׁי סְגֻלָּתוֹ וְתִפְאַרְתּוֹ לֹא קָם בְּיִשְׂרָאֵל כְּמֹשֶׁה עוֹד/נָבִיא וּמַבִּיט אֶת תְּמוּנָתוֹ תּוֹרַת אֱמֶת נָתַן לְעַמּוֹ קֵל/עַל יַד נְבִיאוֹ נֶאֱמַן בֵּיתוֹ לֹא יַחֲלִיף הָקֵל וְלֹא יָמִיר/דָּתוֹ לְעוֹלָמִים לְזוּלָתוֹ צוֹפֶה וְיוֹדֵעַ סְתָרֵינוּ/מַבִּיט לְסוֹף דָּבָר בְּקַדְמָתוֹ גּוֹמֵל לְאִישׁ חָסִיד כְּמִפְעָלוֹ/נוֹתֵן לְרָשָׁע רָע כְּרִשְׁעָתוֹ יִשְׁלַח לְקֵץ יָמִים מְשִׁיחֵנוּ/לִפְדּוֹת מְחַכֵּי קֵץ יְשׁוּעָתוֹ מֵתִים יְחַיֶּה קֵל בְּרֹב חַסְדּוֹ/בָּרוּךְ עֲדֵי עַד שֵׁם תְּהִלָּתוֹ אֵלֶּה שלוש עֶשְׂרֵה לְעִקָּרִים/הֵן הֵם יְסוֹד דַּת קֵל וְתוֹרָתו תּוֹרַת מֹשה אֱמֶת וּנְבוּאָתוֹ/בָּרוּךְ עֲדֵי עַד שם תְּהִלָּתוֹ
כ"ו אדר ב'
זעט אויך
כ"ו באדר ב'
פאנדעמיע
זעט אויך
קאַטעגאָריע:קרענק
מסכת קינים
מסכת קינים איז די עלפטע מסכתא פון סדר קדשים אין משניות, די מסכתא האנדלט ארום א קרבן עוף וואס איז אויסגעמישט געווארן.
נעמען פון די פרקים אין דער מסכתא
קינים
גאליסיע
גאליסיע (אסטוריש: Galiza, שפאניש: Galicia ) איז אן אויטאנאמישע געמיינדע אין צפון שפאניע.
קאַטעגאָריע:שפאניע
ה'ש"ז
קאלענדאר
}
עפידעמיע
אן עפידעמיע (פון επί (עפי), טייטש "איבער" און δήμος (דעמאס), טייטש "מענטשן") איז א קראנקייט וואס שפרייט זיך אויף א ברייטן שטח און פון וואס אסאך מענטשן ווערן קראנק אין דער זעלבער צייט, איינער פון אנאנד, און מען קען דאס נישט קאנטראלירן.
טאמער עס ווערט פארשפרייט איבער עטלעכע קאנטינעטן אדער איבער דער גארער וועלט, רופט מען דאס א פאנדעמיע.
קאַטעגאָריע:קרענק
קהילת בני תורה
די קהילת בני תורה איז א שוהל אין די הר נוף געגנט אין ירושלים וואס איז אויפגעשטעלט געווארן אין די תש"מ יארן אויפן ליטווישן שטייגער.
זיי האבן זיך אריינגעצויגן אין זייער היינטיקער געביידע, אגסי גאס 5, בערך אין יאר תשס"ד.
דער רב פון דער קהילה איז דער פוסק הרב יצחק מרדכי הכהן רובין, מחבר פון "ארחות שבת".
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:שולן קאַטעגאָריע:ירושלים
קהילת בני תורה שחיטה
כ"ה מרחשון תשע"ה האט פאסירט אין ירושלים א שרעקליכע שחיטה, ווען צוויי מוסלעמענישע טעראריסטן פון דזשאבל מוכאבער זענען אריינגעקומען אין דער קהילת בני תורה שול אין הר נוף אינמיטן שחרית באוואפנט מיט מעסערס, א האק און א ביקס און האבן אטאקירט די מתפללים וועלכע האבן געהאלטן אינמיטן דאווענען שטילע שמו"ע.
פיר פון די מתפללים זענען באלד אומגעקומען, ווי אויך איין פאליציאנט שפעטער פון זיינע וואונדן. נאך זיבן מענטשן זענען שטארק פארוואונדעט געווארן ביז די פאליציי האבן ענדליך געשאסן די טעראריסטן צום טויט.
21סטן נאוועמבער
21 נאוועמבער איז דער 325סטער טאג פון יאר (326סטער טאג אין אן עיבור־יאר). אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 40 טעג.
געשטארבן
נאוועמבער 21
קהילת בני תורה שחיטה
אומגעקומענע
פיר מתפללים זענען ליידער אומגעקומען: די אמעריקאנער רבי משה טווערסקי (59) פון תורת משה כולל, רבי קלמן לעווין (55) און ר' אריה קופינסקי (43), דער ענגלענדער ר' אברהם שמואל גאלדבערג (68). אויך איז אומגעקומען דער דרוזישער פאליצאנט זידאן סאַאיף. נאך זיבן מענער זענען געווארן פארוואונדעט, צוויי פון זיי געפערלעך.
ביי די מוסלעמענער
די פי עף על פי האט גענומען פאראנטווארטליכקייט פאר די אטאקע, כאמאס האט געזאגט אז דאס איז א נקמה פאר א פאלעסטינער באס דריווער וועלכער האט זיך געהאנגען. די איסלאמישע דזשיהאד האט דאס אויסגעלויבט.
ווי נאר די נייעס איז באקאנט געווארן אין עזה פאס, האט מען דארט אנגעהויבן פייערן מיט שמחה דורך טיילן זיסווארג פאר די קינדער און טאנצן אין די גאסן און די טעראריסטן זענען דערקלערט געווארן אלס מארטירער.
מאכמוד אבאס, דער פאלעסטינער פירער, אונטערן דרוק פון דזשאן קערי, האט עס שארף פארדאמט.
אזוי אויך איז עס פארדאמט געווארן דורך די אי. יו. און יו. ען., אמעריקע, בריטן, קאנאדע, דייטשלאנד, טערקיי, פראנקרייך און באכרעין.
ביי די ישראלים
אין ישראל האט עס געלאזט א דערשיטערנדן איינדרוק אויף יעדעם אז אזוינס קען פאסירן. די באלדיגע תוצאה איז אז מען האט צוליב פחד אנגעהויבן אויפזאגן אסאך אראבישע ארבעטער, כאטש נישט יעדער איז איינשטימיג אז דאס איז א גוטער געדאנק.
פרעסע דעקונג
א שטורעם האט אויסגעבראכן דערנאך וואס סי. ען. ען. האט געמאלדן אז די איזרעלי פאליציי האט געשאסן צוויי פאלעסטינער אין א מעטשעטש, ווי אויך האבן זיי געהייסן אראפנעמען א בילד פון א טויטן אויף דער ערד. נאך דרוק האבן זיי זיך אנטשולדיגט.
די סי. בי. עס. קעפל איז געווען: Jerusalem police fatally shoot 2 after apparent synagogue attack
פאפ מוזיק
פאפ מוזיק (א פארקורצערונג פון דעם ווארט "פאפולער") איז א טערמין ווערט געווענליך גענוצט פאר קאמערציאלע רעקארדירטע מוזיק, אפט אריענטיד צו די יוגנטליכע. נערמאל באשטייט עס פון רעלאטיוו קורצע פשוטע לידער נוצנדיג פארגעשריטענע טעכנאלאגיע צו פראדוצירן נייע וועריאציעס אויף עקזעסטירענדע טעמעס. אלץ א זשאנער איז עס פארבונדן מיט די ראק און ראל און שפעטערע ראק מוזיק סטיל. דער אנהויב פון פאפ מוזיק איז אין די זעכציגער יארן. *
שלמה שיינפעלד
הרב ד"ר שלמה שיינפֿעלד (ד' אדר ה'תרע"ב - ד' אדר א' ה'תשמ"ד) איז געווען א רב אין לאנדאן און האט געראטעוועט טויזנטער יידן פון די נאציס ימ"ש.
ביאגראפיע
שלמה שיינפעלד איז געבוירן אין יאר תרע"ב אין לאנדאן צו זיין פאטער הר"ר אביגדור שיינפעלד רב פון דער עדת ישראל שול  אין צפון לאנדאן. ער האט געלערנט אין דער נייטרא ישיבה אונטער הרב מיכאל בער ווייסמאנדל, מיט וועמען ער איז געבליבן בידידות עד סוף ימיו.
ווען ער איז געווען אלט 18 יאר איז זיין פאטער נפטר געווארן יונגערהייט. צו 22 יאר האט מען אים אויפגענומען אלס רב און ממלא מקום פון זיין  פאטער. ער האט אויך איבערגענומען דעם אמט פון רבנישער פרעזידענט פון התאחדות קהלות החרדים, וואס זיין פאטער האט געגרינדעט אין תרפ"ו.
ער האט חתונה געהאט מיט יהודית, טאכטער פון הרב יוסף הערץ, הויפט-רב פון דער בריטישער אימפעריע.
אין תרח"ץ האט ער אויפגעשטעלט דעם "הויפט רב'ס רעליגעזע עמערגענץ ראט" אונטערן אויפזיכט פונעם בריטישן הויפט-רב, הרב יוסף הערץ, וואו ער האט געפירט זיין הצלה ארבעט. צווישן די יארן תרח"ץ און תש"ח האט ער געראטעוועט טויזנטער יידן אין צענטראל און מזרח אייראפע פון די הענט פון די רשעים.
ער האט געלייגט די יסודות פון תורה'דיגן חינוך אין לאנדאן.
קאטעגאריע:ענגלישע רבנים קאַטעגאָריע:לאנדאן
איזאטאפ
קליין|300x300פיקס|די דריי נאטירלעכע איזאטאפן פון וואסערשטאף. יעדער איינער פון זיי האט איין פראטאן; זיי ענדערן זיך נאר אין דער צאל נייטראנען. פון לינקס אויף רעכטס: [[הידראגען|פ ראטיום (1H) מיט קיין נייטראנען, דייטעריום (2H) מיט איין נייטראן, און טריטיום, (3H) מיט צוויי נייטראנען.]] איזאטאָפּן זענען וואריאנטן פון אַ געוויסן כעמישן עלעמענט וואָס ענדערן זיך נאר אין דער צאל נייטראנען. אַלע איזאטאפן פון אַ געוויסענעם עלעמענט האָבן די זעלבע נומער פון פּראָטאָנען אין יעדן אַטאָם. דער טערמין איזאטאפ נעמט זיך פון די גריכישע שרשים איסאָס (ἴσος "גלייַך") און טאפאס (τόπος "אָרט"), טייַטש "דער זעלבער אָרט"; אזוי, דער טייַטש הינטער די נאמען איז אַז אַנדערע איזאטאפן פון איין עלעמענט פאַרנעמען די זעלבע פּאָזיציע אויף דער פּעריאָדישער טאבעלע.
קאַטעגאָריע:קערנפיזיק
ווידזש
היסטאריע
נאכן צעטיילן פון פוילן, איז ווידזש געווען אין קאוונער גובערניע, רוסלענדישע אימפעריע ביז דער ערשטער וועלט מלחמה. נאך דעם איז ווידזש געווען אין ווילנער גובערניע, פוילן ביזן צווייטן וועלט קריג. ווען די רוסן זענען אריין אין 1941, האבן זיי געגעבן ווידזש צו ליטע. נאכן קריג איז ווידזש געווען אינעם סאוועטן פארבאנד.
יידישע היסטאריע
אין 1900 האבן געוואוינט אין ווידזש 4348 יידן. פון תרע"א ביז תרע"ה איז רב יוסף שלמה כהנעמאן געווען דער שטאטס רב.
פערזענלעכקייטן פון ווידזש
הרב יוסף שלמה כהנעמאן (פאנאוועזשער רב) איז געווען רב אין ווידזש
רעפערענצן
55.39417°N, 26.63556°W
קאַטעגאָריע:שטעטלעך אין בעלארוס קאַטעגאָריע:יידישע יישובים אין ליטע
מנחם מענדיל האגער (דאמיטש)
רבי מנחם מענדיל האגער זצ"ל (ה'תק"ף - ה'תרנ"ד), פון דאמיטש.
אפשטאם
רבי מנחם מענדיל איז געבוירן אין יאר ה'תק"ף אומגעפער, צו זיין פאטער הרב דוד האגער רב אין זאבלאטאוו, א זון פון הרב מנחם מענדיל האגער, פון קאסאוו "דער אהבת שלום", א זון פון הרב יעקב קאפיל חסיד. און צו זיין מוטער מרת פעסיא לאה א טאכטער פון הרב משה לייב סאסאווער.
רבנות
נאך זיין פאטער'ס פטירה אין יאר ה'תר"ח האט רבי מנחם מענדיל זיך באזעצט אין דאמיטש נעבן זאבלאטאוו, און ס'האט געהערשט א שפאנונג צווישן אים און זיין ברידער רבי יעקלי.
הסתלקות
רבי מנחם מענדיל איז נפטר געווארן אין יאר ה'תרנ"ד אומגעפער.
פאמיליע
רבי מנחם מענדיל האט געהייראט מרת שבע א טאכטער פון הרב יוסף פון דראהאביטש. זייער טאכטער:
רעפערענצן
קאטעגאריע:קאסאוו
לשון סגי נהור
דער טערמין לָשון סַגי נָהור ווערט באנוצט ווען מ'וויל עפעס זאגן פארקערט, ד"ה מען וויל נישט אויסרעדן א שלעכט רייד רעדט מען אויס פארקערט אויף גוטס.
מקור
דער מקור פונעם אויסדרוק איז סגי נהור, אן אראמיש ווארט וואס טייטש אסאך ליכטיגקייט. אין דער גמרא ווערט רב ששת גערופן א "סגי נהור". מען נוצט "סגי נהור" צו באצייכענען א בלינדן מענטש, וואס אנשטאט זאגן אז ער זעט בכלל נישט זאגט מען אן איידל לשון אז ער זעט שוין צו סאך.
קאַטעגאָריע:ווערטער קאַטעגאָריע:יידישע אויסדרוקן
אריה לייביש עפשטיין
רבי אריה לייביש עפשטיין זצ"ל ( - כ"ג טבת ה'תקצ"ז) רב און אזשאראוו.
אפשטאם
(פעלט ידיעות)
רבנות
רבי לייביש איז געווען א תלמיד פון חוזה פון לובלין און א חבר פון ייד הקדוש, אין יאר ה'תקע"ב איז רבי לייביש געווארן רב אין אזשאראוו, נאכהער אין יאר ה'תקע"ה האט מען אים אויפגענומען געווארן דארט אלס רבי, אויף זיין עלטער איז רבי לייביש אריבער קיין אפאלע.
הסתלקות
רבי לייביש איז נפטר געווארן כ"ג טבת ה'תקצ"ז.
פאמיליע
פון זיינע קינדער:
רעפערענצן
עפשטיין, אריה
איבל
איבל (מיגל, עקל) איז ווען מען שפירט אין בויך אן אומרו און אומבאקוועמקייט אז מען דארף ברעכן. איבל איז נישט קיין קרענק נאר א סימפטאם. איבל ווייזט נישט דווקא אז מ'האט עפעס צו טון מיטן בויך, צום ביישפיל ווייל מ'האט געגעסן צופיל זיסע מאכלים; איבל קען זיין א סימפטאם פון אסאך אנדערע זאכן, למשל פארן, געוויסע מעדיצינען, א טראגעדיגע ווייב אין די ערשטע דריי חדשים (נישט קיין קרענק) און אפילו פון הארץ אטאקע.
קאַטעגאָריע:סימפטאמען
ליסטע פון קאלירן
דאס איז א ליסטע פֿון קאָלירן.
קאלירן
Color
טשעשאנט באן סטאנציע
טשעשאנט סטאנציע איז א נאציאנאלע באן און לאנדאנער איבערגרונט סטאנציע אין טשעשאנט, הארטפארדשיר, ענגלאנד.
היסטאריע
די סטאנציע איז געעפנט געווארן אין 1846 דורך דער איסטערן קאנטיס אייזנבאן.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין הארטפארדשיר
פרשת וארא
פרשת וארא איז די צווייטע סדרה אין ספר שמות. אין דער פרשה ווערט געברענגט וועגן די ערשטע זיבן מכות פון די צען מכות.
די סדרה
די פרשה הייבט אן מיטן שליחות וואס דער אייבערשטער האט געשיקט משה איבערגעבן די יידן, אז ער וועט זיי אויסלייזן פון מצרים. ווען משה פירט אויס דאס שליחות, הערן נישט צו די יידן צו משה "מקוצר רוח ומעבודה קשה", פון א קורצן אטעם און שווערער ארבעט. דער אייבערשטער הייסט משה צוריקגיין צו פרעה, און משה פרעגט: "הן בני ישראל לא שמעו אלי, ואיך ישמעני פרעה", אז די יידן האבן נישט צוגעהערט צו מיר, וויאזוי וועט פרעה צוהערן?
דער פסוק איז מפסיק די מעשה מיטן ייחוס פון די שבטים ראובן, שמעון און לוי ביז משה און אהרן. רש"י ברענגט אז די תורה ברענגט די ייחוס פון נאר די דריי שבטים ווייל יעקב אבינו האט גערעדט צו זיי שווערע רייד בשעת ווען ער האט געבענטשט זיינע זין.
דער אייבערשטער לייגט אויף משה און אהרן דאס שליחות צו גיין צו פרעה צו פאדערן די באפרייאונג פון די יידן און זיי ארויסשיקן פון מצרים. אבער ער אנטפלעקט צו משה'ן אז פרעה וועט מאכן שווער זיין הארץ, וואס דער אייבערשטער פירט כדי ער זאל קענען פארמערן זיינע צייכענען אין מצרים. ביי דעם שליחות איז משה געווען אלט 80 יאר און אהרן 83.
די הפטורה
שבת פרשת בא ליינט מען די הפטורה פון ספר יחזקאל, פון פרק כ"ח פסוק כה (ביי תימנישע יידן: פון פסוק כד) ביז פרק כ"ט פסוק כא.
אין א יאר וואס האט דאס קביעות בחג, זשג, בחה אדער זשה ליינט מען פרשת וארא אום שבת ראש חודש שבט און די הפטורה איז "השמים כסאי" אנשטאט דער געוויינלעכער הפטורה.
ווען שבת וארא געפאלט
שבת פרשת וארא געפאלט אום די טעג:
נתן בירנבוים
קליין|200px|נתן בירנבוים נתן בירנבוים (דייטשיש: Nathan Birnbaum) (16טן מיי 1864 – 2טן אפריל 1937), אויך באוואוסט מיט דעם פסעוודאנים מתתיהו אחר, איז געווען א יידישער דענקער וואס האט אויסגעקלערט דעם טערמין "ציוניזם". דערנאך איז ער געווארן א יידישיסט און האט אויפגעשטעלט די ערשטע קאנפערענץ פון יידיש. אין גאנג פון דער ערשטער וועלט מלחמה איז ער געווארן א בעל תשובה. ענדלעך האט ער זיך איינגעשלאסן אין אגודת ישראל און געווארן איר סעקרעטאר.
לעבנסגעשיכטע
בירנבוים איז געבוירן געווארן אין ווין, די הויפטשטאט פון עסטרייך. אין זיין יונגע יארן האט ער געלערנט אין דייטשע שולעס, און האט אויפגעהערט היטן מצוות. ביי די פופצן יאר האט ער, פון א נאציאנאליסטישן באוואוסטזיין, אוריסגעגעבן א העפט קעגן אסימילאציע.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:עסטרייכער יידן קאַטעגאָריע:ציוניסטן קאַטעגאָריע:אגודת ישראל קאַטעגאָריע:יידישיסטן
סקאט מאריסאן
סקאט דזשאן מאריסאן (געבוירן דעם 13סטן מיי, 1968) איז אַן אויסטראַלישער פּאָליטיקער. מאָריסאַן איז דער 30סטער און קראַנטער פּרעמיער מיניסטער פון אויסטראַליע זינט 24 אויגוסט 2018. ער איז געווען דער שאצמייסטער פון אויסטראַליע פון 2015 ביז 2018. מאָריסאן איז אַ מיטגליד אין דעם אויסטראַלישן הויז פון רעפּרעסענטאַטיוון רעפּרעזענטירן די דיוויזיע פון קוק,, ניו דרום וויילז, זינט נאוועמבער 2007. ער האט געדינט ווי דער מיניסטער פֿאַר סאציאלע באדינונגען פון 2014 ביז 2015. ער איז געווען אויך דער מיניסטער פֿאַר אימיגראציע און באָרדער שיצן פון 2013 ביז 2014. ער איז אַ מיטגליד אין דער ליבעראַל פארטיי.
מאָריסאן איז געבוירן געווארן אין סידני. ער האט געלערנט עקאָנאָמישע געאָגראַפיע אין דעם אוניווערסיטעט פון ניו דרום וויילס. ער איז געהייראט און האט צוויי קינדער. מאָריסאן איז אַ פּענטעקאָסטאַלער.
אין אויגוסט 2018, נאָך פילע פירערשאַפט פּראָבלעמען מיט מאַלקאָלם טערנבול וואס האבן געברענגט צו אַ פירערשאַפט שפּאָרן אום 24סן אויגוסט, איז מאָריסאַן געווארן דער פירער פון דער ליבעראַל פארטיי און גלייך נאכהער געווארן פרעמיער מיניסטער.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:פרעמיער מיניסטארן פון אויסטראליע קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
ישראל שלום יוסף פרידמאן (בן שלום)
קליין|לינקס|דער פאשקנער רבי, רבי ישראל שלום יוסף פרידמאן
אורשפרינגליכע געשיכטע
רבי ישראל איז געבוירן געווארן אין דעם שטעטל באהוש אין רומעניע צו זיין פאטער רבי יצחק, זון פון רבי משה יהודה לייב פרידמאן פון פאשקאן, און צו זיין מוטער מרת שרה דבורה, טאכטער פון רבי מנחם מענדל פרידמאן פון באהוש, וועלכער איז געווען אויך זיין פאטער'ס שוועסטער-קינד. ער איז געהייסן געווארן נאך זיין עלטער-זיידן (זיין מאמע'ס זיידע), דער רבי, רבי ישראל שלום יוסף פרידמאן פון באהוש, דער בעל מחבר ספר "פאר ישראל". ווען איז ער געווען 9 יאר אלט איז זיין מאמע נפטר געווארן. רבי ישראל האט געצויגן מיט זיך א רייכן יחוס און איז געווען אן אפשטאמלינג פון די פאלגנדע הויפן: רוזשין, קאסאוו-וויזשניץ, טשערנאביל, אפטא, סאסאוו, ראשקאוו און זלאטשאוו. זיינע עלטערן זענען געווען אייניקלעך פון רבי יצחק פרידמאן, וועלכער איז געווען באקאנט אלס דער "אדמו"ר הזקן" פון באהוש, דער עלטסטער אייניקל פון רבי ישראל פרידמאן, וועלכער איז באקאנט אלס דער הייליגער רוזשינער.
קליין|לינקס|רבי ישראל פרידמאן
ווען איז ער געווען 16, האט ער אנגעהויבן צו לערנען דויערהאפטיג מיט זיין זיידן רבי מנחם מענדל פון באהוש, וועלכן האט ער זייער שטארק באווונדערט, און וועלכער האט געהאט א שטארקע אויסווירקונג אויף זיין ערציאונג און אויף דער פארמירונג פון זיין פערזענליכקייט.
ציונות און עליה
אין עלטער פון 18 יאר איז ער געווען טעטיג אלס א לייטער אין דעם נעסט פון דער ציוניסטישער באוועגונג "השומר הצעיר" וואס פלעגט ווירקן צווישן די אנדערע אויך אין דעם שטעטל באהוש, זיין וואוינארט. ער האט באיינפלוסט אויף פילצאליגע יוגנדליכע, קינדער פון זיין זיידנ'ס חסידים וועלכע האבן זיך דערווייטערט פון תורה און מצוות, און ער האט זיי מקרב געווען. זיינע זיידעס וואס האבן געוואוסט איבער דער דאזיגער טעטיגקייט, האבן נישט אנטקעגענגעשטעלט דערצו.
ווערענד דער צווייטער וועלט קריג האט ער זיך צוזאמען אינאיינעם מיט זיין זיידנ'ס (פון באהוש) משפחה, אריבערגעצויגן אין דער הויפטשטאט בוקארעסט, דארט וואו האט פארוויילט זיין פעטער, רבי יצחק פרידמאן, וועלכער איז שפעטער געווארן דער פערטער באהושער רבי, נאך זיין זיידנ'ס פטירה. דארט האט ער אויך אנטייל גענומען אין אונטערערדישער ציוניסטישער אקטיוויטעט אונטער דער פירערשאפט פון הרב ישראל לבנון וועלכער האט געהייראט זיין שוועסטער-קינד.
אין לויף פון זיין וויילונג אין בוקארעסט איז אהינגעקומען די משפחה פונעם וויזשניצער רבי, חיים מאיר האגער, דער "אמרי חיים", וועלכע איז ארויסגעשמוגלט פון אונגארן אין יאר ה'תש"ד. דארט האט ער אויך קענענגעלערנט זיין צוקונפטיגע ווייב, מרת ציפורה, די יונגסטע טאכטער פונעם אמרי חיים. זי האט באשלאסן בייצוטרעטן זיין פלאן, זיך באזעצן אין ארץ ישראל, און ממשיך זיין צו באיינפלוסן און מקרב זיין די יוגנד וועלכע פלעגט ער מקרב זיין אין באהוש.
קליין|לינקס|רבי ישראל פרידמאן אין זיינע לעצטע יארן
אין יאר 1946 זענען ביידע ארויפגעקומען קיין ארץ ישראל און חתונה געהאט. זיי זענען געווען פון די גרינדערס פונעם "רשפים" קיבוץ, וועלכער געפינט זיך אין דעם בית שאן טאל. זיי האבן דארט געוואוינט 18 יאר. אין לויף פון דער אומאפהענגיקייט קריג האט ער זיך אקטיווליך באטייליגט אין דער שלאכט וואס האט געקעמפט קעגן די איראקישע מאכטן וועלכע זענען אנגעקומען פון יארדאניע. ער האט געארבעט אין א קו-שטאל און שפעטער אלס א פאסטוך אין דעם "עין חרוד" קיבוץ. שפעטער איז ער געווען א וועגווייזער פון די "עלית הנוער" באוועגונג גרופן, און זיין הויפטזעכליכע באשעפטיגונג איז געווען אין דעם ערציאונג'ס געביט.
ווען זיין שווער דער וויזשניצער רבי איז קראנק געווארן, איז זיין ווייב מרת ציפורה אריבערגעצויגן צו וואוינען אין בני ברק, אום צו קומערן אויף איר פאטער דער רבי, און האט מיטגענומען מיט זיך אירע צוויי קליינע קינדער הושע און שמואל. נאך וואוינענדיג א האלב יאר אין בני ברק, האט זי נישט געוואלט צוריקצוקערן צום פרייען קיבוץ, און האט ענטשיידעט בייצוטרעטן דעם רעליגיעזן קיבוץ "סעד". רבי ישראל שלום יוסף איז געבליבן אין זיין פעדאגאגישן בארוף פאר דעם קומענדיגן אנדערהאלב יאר צוזאמען אינאיינעם מיט די צוויי עלטערן זון מנחם מענדל משה לייב און ירמיהו. די משפחה האט זיך געווענליך פאראייניגט אויף שבתים אין דעם "סעד" קיבוץ.
רבי ישראל האט אנגעפאנגען צו לערנען אקאדעמישע שטודיען אין זיינע פערציגערס. אין יאר ה'תשמ"א האט ער ערהאלטן א דאקטאראט וועלכער האט ער אדורכגעפירט אין דער שולע פאר וויסנשאפט פון אידישקייט, אן אפטיילונג פונעם תל אביבער אוניווערסיטעט. די טעמע פונעם דאקטאראט איז געווען: "בית שמאי און זיין פלאץ אין דער פאליטישער און געזעלשאפטליכער פון ארץ ישראל אין דעם ערשטן יאהונדערט צו דער ציילונג". נאכהער פלעגט ער אונטעריכטן עטליכע יארן אין דעם תל אביבער אוניווערסיטעט, און שפעטער איז אריבער צום בן גוריון אוניווערסיטעט אין דעם נגב, דארט וואו האט ער אונטערגעריכטעט איבער די געשיכטע פונעם אידישן פאלק, נעמליך, איבער דער עפאכע פון בית שני, משנה און תלמוד. ער האט פארגעצעזט אונטעריכטן אפילו נאכדעם וואס איז ער שוין ארויס צו פענסיע. גלייכצייטיג פלעגט ער אויכעט פארלערנען אין דעם פיליאל פון דער "ספיר" אקאדעמיע וועלכע געפינט זיך נעבן שדרות.
זיינע לעצטע יארן
אנפאנג פון די 2000ער, האט ער פארלאזט די אקאדעמיע און אריבערגעגאנגען וואוינען אין דער "בית ישראל" געמיינדע (די געמיינדע באשטייט בעיקר פון מזרוחניקעס) וועלכע הויפטקווארטירט אין דער "גילה" געגנט אין ירושלים, וואו האט ער אנגעהויבן אויפטרעטן און פארלערנען שיעורי תורה אינעם בית מדרש וועלכן זיינע קינדער רבי הושע, דער היינטיגער פאשקאנער רבי, און זיין טאכטער מרת שרה אפלבוים האבן אויפגעשטעלט. צוזעצליך, פלעגט ער אויך פארלערנען שיעורים אין דער "הסדר" ישיבה בנתיבות וועלכע געהערט צו דער מזרחי באוועגונג, און וועלכע איז געגרינדעט געווארן דורך זיין זון הרב שמוליק. ער האט דארט אויסגעלערנט פאר זיינע תלמידים חסידות און גמרא, אויף דער חסידישער באגייסטערונג, איינפלעכטנדיג דערמיט געזעלשאפטליכן און היסטארישן הינטערגרונד. אין זיינע לעצטע יארן האט ער באנייט דעם וועג פון זיינע אבות די רבי'ס און אנגעפאנגען צו פירן טישן אין די יארצייטן פון זיינע זיידעס, און אויך אין פארשידענע אנדערע געלעגנהייטן. טראצדעם וואס ער פלעגט גיין מיט א געשטריקטער קאפל, אויף שבתים און ימים טובים פלעגט ער אנטוהן א בעקיטשע, און טראגן א שטריימל מיט א הויכער קאפל ווי דער מנהג ביי רבי'ס וועלכע שטאמען אפ אורשפרינגליך פונעם רוזשינער גזע. ווען די טישן זענען געפראוועט געווארן אינמיטן דער וואך פלעגט ער טראגן א קאלפיק.
אור לה' אייר ה'תשע"ז איז ער נפטר געווארן און באערדיגט געווארן אין דעם "נחלת יצחק" בית החיים אין גבעתיים.
קינדער
קאַטעגאָריע:רוזשינער אדמורי"ם קאַטעגאָריע:רומענישע רבנים קאַטעגאָריע:אדמורי"ם אין ארץ ישראל
רבי נחמיה
רבי נחמיה איז געווען א תנא, וואס ווערט דערמאנט 19 מאל אין משניות.
זעט אויך
רשימה:תנאים
רעפרענצען
קאטעגאריע:תנאים
גרופע
א גרופע איז א צאל זאכן אדער מענטשן וואס האבן עפעס א שייכות איינס מיט אנאנד.
מסכת כלים
מסכת כלים איז די ערשטע מסכתא פון סדר טהרות. די משניות זענען צעטיילט אין 30 פרקים. כלים איז די לענגסטע מסכתא פון משניות, און האט נישט קיין גמרא, נישט אין בבלי און נישט אין ירושלמי. די תוספתא פון מסכת כלים האט 25 פרקים צעטיילט אין "בבא קמא", "בבא מציעא" און "בבא בתרא".
נעמען פון די פרקים אין דער מסכתא
כלים כלים
געדעס פלאן
קליין|250px|שמאל| דער געדעס פלאן איז דער ערשטער בעל פּלאַן פון דער שטאָט תל אביב דיזיינד אין 1927-1929 דורך סקאַטישער שטאָט פּלאַנירער פּאטריק געדעס.
וובלינקען
קאַטעגאָריע:תל אביב
ראק און ראל
ראק און ראל (ענגליש: Rock & Roll) איז א מוזיקאלישע סטייל וואס האט זיך אנטוויקעלט אין די פופציגער יארן אין אמעריקע, און פונדעם האט זיך אנטוויקלט די ראק סטיל אין די זעכציגער יארן. עס האט זיך אנגעהויבן פון די אנטוויקלונג פון עלעקטראנישע מוזיקאלישע אונסטרעמענטן ווי אן עלעקטראנישע גיטאר. דער סטייל איז קורצע שנעלע לעבעדיגע לידער. דעמאלסט האט זיך אנגעהויבן די פארשפרייטונג פון מוזיק דורך קאסעטעס און אזוי איז ראק און ראל געווארן פאפולער ביי די מאסן. עלוויס פרעסלי ווערט באטראכט אלץ דער "קעניג פון ראק און ראל".
סידני
סידני איז די גרעסטע און די מערסטע באפלעקערסטע אין אויסטראליע, און די שטאַט הויפטשטאט פון ניו סאוט וויילס. סידני ליגט אויפן דרום־מזרח בארטן פון אויסטראליע ביים טאסמאן ים. ביים 2006 צענזוס האט סידני געהאט 4,119,190 איינוואוינער. דער אוניווערסיטעט פון סידני איז אויסטראליע'ס עלטסטער אוניווערסיטעט.
געאגראפיע
כאטש סידני ליידט נישט פון ציקלאנען און ערדציטערנישן, האט דער על ניניא א שטארקע השפעה אויפן וועטער אין סידני.
יידן אין סידני
אין 1817 זענען געווען 20 יידן אין סידני און זיי האבן געגרינדעט א חברה קדישא. אין 1830 האט סידני געהאט צוויי שולן. היינט וואוינען אין סידני בערך 45,000 יידן.
לארע אינגרעהעם
קליין|לארע אינגרעהעם לארע אינגרעהעם איז א פאפולערער טאלק שוי האוסט סינדיקירט דורכאויס אמעריקע.
זי האט לעצטנס געהאט ברוסט קענסער און זיך ערהוילט און געפירט די ראדיא שוי פון קראנקן בעט אין שפיטאל בשעת זי האט גענומען כעמאטעראפיע.
זי איז די 5טע פאפולערסטע טאלק שוי גאסטגעבער נאך די אודיענסן פון 1. ראש לימבאו, 2. זשאן הענעטי, 3. מייקל סעוועזש, 4. לאורע שלעזינגער.
פרעזידענט פון ישראל
מרכז|ממוזער| [[יצחק הערצאג|יצחק בוז'י הערצאג פּרעזידענט פון ישראל נומער 11]]
דער פּרעזידענט פון ישראל איז דער ראש מלוכה פון ישראל. די שטעלע איז מערסטנס אַ צערעמאנישע ראָלע, און די עקזעקוטיווע  מאַכט ליגט מיט דער רעגירונג און דעם פרעמירע מיניסטער. דער היינטיקער פרעזידענט איז יצחק הערצאג, וועלכער האט גענומען אמט אין אייר ה'תשפ"א, דעם 7טן יולי 2021. פרעזידענטן ווערן דערוויילט דורך דער כנסת פאר א איינציקן קאדענץ פון זיבן יאָר.
וואלן
אז א פרעזידענט קען נישט פונקציאנירן, אדער צווישן פרעזידענט, איז דער פארזיצער פון דער כנסת דער טעטיגער פרעזידענט.
די ערשטע פרעזידענט וואלן זענען פארגעקומען אום 16טן פעברואר 1949, און דער געווינער איז געווען חיים ווייצמאן. די צווייטע זענען פֿאָרגעקומען אין 1951, ווײל אין יענער צייט איז דער פרעזידענטליכער טערמין געווען פארבונדן מיט דער לענג פון דעם כנסת טערמין (דער ערשטער כנסת האָט געדויערט בלויז צוויי יאָר). מ׳הט געהאלט וואַלן נאכאמאל דאס פאלגענדע יאָר נאָך דער טויט פון ווייצמאן.
מאכטן און פאראנטווארטלעכקייטן
קליין|פרעזידענט פון ישראל ביורא (2007) די מאכטן פון דעם פרעזידענט פון ישראל זענען בכלל גלייך צו די מאכטן פון ראש מלוכות אין אנדערע פארלעמענטארע דעמאקראטיעס, און ווערן צום מערסטן דיקטירט דורכן גרונטלעכער געזעץ: די פרעזידענטשאפט וואס איז איינגעפירט געוואָרן אין 1964. אויך איז דער גרונטלעכער געזעץ: די רעגירונג כולל אפטיילן וועגן די מאכטן פון דעם פרעזידענט כלפי דער רעגירונג. דער פרעזידענט חתמ׳עט יעדן געזעץ (אחוץ די וואָס געהערן צו דעם פרעזידענטס מאכטן) און אינטערנאציאנאלע אָדער ביילאַטעראלע אפמאכן באשטעטיגט דורך דער כנסת. אין צוגאב, טוט דער פרעזידענט באשטעטיקן די באַווײַזן פון אמבאסאדארן און באקומט די צערעמאנטן פון אויסלענדישע דיפלאמאטן, באשטימט דעם גובערנאטאר פון באנק פון ישראל, דער שטאט קאנטראלירער לויט דער רעקאמענדאציע פון כנסת הויז קאמיטעט, מיטגלידער פון ראט פאר העכערער בילדונג, די נאציאנאלע אקאדעמיע פון וויסנשאַפֿט, די בראָדקאַסטינג אויטאָריטעט, די אויטאָריטעט צו רעהאַביליטירן אַרעסטאַנטן, דער הויפט רבנישער ראט, די וואָלף פונדאציע, דער פרעזידענט פון מגן דוד אדום, דער פרעזידענט פון דער ישראל אַקאַדעמיע פאר וויסנשאפטן און הומאַניסטיק, און באשטימט צערעמאניש דעם פרעמיער מיניסטער. דער פרעזידענט האט אויך די מאכט צו שענקען אדער פארפירן די אורטיילן פון סיי סאלדאטן סיי ציווילע בירגער, און באשטימט צערעמאניש ריכטער אין געריכטן, אריינגערעכנט דער העכסטער געריכט, נאך דער באנעמונג פונעם יורידיציע סעלעקציע קאמיטעט.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:פרעזידענטן לויט לענדער קאַטעגאָריע:פרעזידענטן פון ישראל
נר של שעוה קא.
נר של שעוה קא. איז געגרינדעט געווארן דורך הרה"ח המפורסם ר' לייבעלע גליק ז"ל אין די בראשית יארן אין אמעריקע, און דער חרדי'שער וויליאמסבורג ווען ער האט זיך פארשאפט צוויי ציגל וואקס פון א שיסטער (דעמאלטס פלעגט מען צוקלעפן שיך מיט וואקס) און ער האט דאס אויספרובירט און עס איז ביז געציילטע יארן זיך אויסגעוואקסן אלס א ריזיגע פירמע, אזש עס איז ארויסגעשפראצן עטליכע קאנקורענטן.
שפעטער האט ער זיך אריבערגעצויגן קיין קרית יואל זייענדיג דארטן פון די ערשטע תושבים, און באנזאם האט זיך אהינגעצויגן זיין פירמע.
און די 80'ער יארן האט ער ארייגענומען זיין זון אלס געהילף און שפעטער איהם אנפאטרויעט און איבערגעגבן דעם גאנצן ביזנעס אפטיילונג און ער האט זיך בלויז אפגעגעבן מיט'ן צוהעלפן, אזוי אז שפעטער און די סוף 90'ער יארן ווער ער איז נישט געזונט געווארן מיט פארקינסאן קרענק איז די פירמע ווייטער אנגענגאנגען אזוי ווי גארנישט וואלט פאסירט.
שפעטער און די 00'ער יארן האט זיך די פירמע אויסגעברייטערט און עס האט זיך וויכטיג אויסגעפעלט א לאנגיעריגער ביזנעס מאן מיט ערפארונג און אנפירן גרויסע אפעראציעס, דאן איז אריין גענומען געווארן אלס שותף הרה"ח מאיר יעקב פאלאטשעק לאנגיעריגער פירער פון די באוואוסטע פאלאטשעק דאליס און בערעלעך, וואס ער האט דאן אויפגעגעבן זיין ביזנעס צוליב די כינעזער קאנקורענץ און ער איז דאן אויפגענומען געווארן אלס שותף, און ביזנעס אנלעגנהייטן אפעראציעס זענען זינט דאן אריבער צו איהם, און אזוי ווי עס איז אויסגעוואקסן פון ארט, און אין די שכינות'דיגע געגנטער האט זיך שווער געטראפן אן ארט, האט ער דאן אין יאר 2009 געטוען וואס פולע לאקאלע ביזנעסער האבן געטון, ער האט זיך ארויסגעצויגן צו דעם פייוו סטאר/עמעזינג סעיווינגס קאמפלעקס וואס געפונט זיך אין קארנוואל ניו יארק וואס איז פונק דאן אפגעויפט געווארן דורך יחזקאל בראך און וואלף לעפקאוויטש ביידע חרדי'שע פילאנטראפן, וואס פון דאן אן איז דארטן די הויפטקווארטיר פון די פירמע כאטש עטליכע קלענערע פונקציעס ווערן נאך אויסגעפירט אויף אנדערע לאקאלן.
קאטעגאריע:חרדישע פירמעס
אינדעך
אינדעך איז א קאליר צווישן בלא און וויאלעט, מיט א כוואליע לענג פון 420-450 נאנאמעטער אויפן עלעקטראמאגנעטישן ספעקטער.
דאס ווארט נעמט זעך פונעם נאטירלעכן פארב אינדעך. קאַטעגאָריע:קאלירן
שלושת הטנורים בשירי אידיש
שלושת הטנורים בשירי אידיש (ענגליש: the 3 yiddish tenors) איז א מוזיק אלבאם וועלכע אנטהאלט פופצן קלאסישע יודישע לידער געזונגען דורך די בארימטע חזנים משה קאסעוויצקי, לייבעלע וואלדמאן און מישא (מיכאל) אלעקסאנדעראוויטש.
עס איז צוזאמגעשטעלט געווארן דורך ד"ר מוטי פרידמאן און פראדוצירט דורך אילן בייבער פאר ישראל מוזיק, קאד נומער 5067.
שמייכלען פון ארץ הקודש
שמייכלען פון ארץ הקודש איז א יודיש בוך פון ליעדער געשריבן דורך משה יונגמאן און געדרוקט דורך פארלאג המנורה אין תל אביב אין יאהר ה'תשכ"ט.
שלושת הטנורים בשירי אידיש
לינקען
קאַטעגאָריע:אידישע ניגונים קאסעטעס קאַטעגאָריע:אידישע לידער קאַטעגאָריע:חזנות
שמייכלען פון ארץ הקודש
אינהאלט
דאס בוך אנטהאלט די פאלגנדע פיער אפטיילונגען:
בס"ה באשטייט דער בוך פון 166 זייטן.
וועב לינקען
קאטעגאריע:יידישע ביכער קאטעגאריע:דיכטונג קאטעגאריע:יודיש-שפראכיגע ביכער געדרוקט אין ארץ ישראל אום ה'תשכ"ט
יחיאל מיכל האגער
רבי יחיאל מיכל האגער זצ"ל (ה'תקפ"ד - י"ד ניסן ה'תרס"ה), פון סטראזשיניץ.
אפשטאם
רבי מיכעלע איז געבוירן אין יאר ה'תקפ"ד אומגעפער, צו זיין פאטער הרב דוד האגער, פון זאבלאטאוו, א זון פון הרב מנחם מענדיל האגער, פון קאסאוו "דער אהבת שלום", א זון פון הרב יעקב קאפל חסיד. און צו זיין מוטער מרת פעסיא לאה א טאכטער פון הרב משה לייב סאסאווער.
רבנות
נאך זיין פאטער'ס פטירה אין יאר ה'תר"ח האט רבי מיכעלע אנגעהויבן פראווען רביסטעווע און אין יאר ה'תרי"ד האט ער זיך באזעצט אין סטראזשיניץ.
הסתלקות
רבי מיכעלע איז נפטר געווארן י"ד ניסן ה'תרס"ה אומגעפער.
פאמיליע
רבי מיכעלע האט געהייראט א טאכטער פון הרב אלעזר רוקח פון בעלזא, א זון פון שר שלום פון בעלזא. זיינע קינדער:
רעפערענצן
קאטעגאריע:קאסאוו
היברו פאבלישינג
היברו פאבלישינג איז געוועזן איינס פון די צוויי גרעסטע פאבלישער'ס אין דער אמעריקאנער אידישער גאס, אינאיינעם מיט זייער קאנקורענט מ. פ. פרעסס אינק.
אבער אינ'אמת'ן איז זייער שטארקייט געגאנגען פול ארויס פון די אמעריקאנער גרעניצן, ווי עס איז באקאנט איז די פלאטעס פון דעם באקאנט'ן און מערסט פארשפרייטן און כמעט איינציגן ש"ס פאר העכער הונדערט יאר דער ווילנא ש"ס פראדוצירט געווארן דורך היברו פאבלישינג, עס איז נאר באשטעלט געווארן דורך דפוס ראם און ווילנא, ליטא, וואס פאר אן אמת'ן האבן דאס ליידער די דייטשן ימ"ש צולאזט און גענוצט די בליי דערפון פאר זייע מונציאן צו פארטיליגן די אידן
קאטעגאריע:ספרים אגיטירער
צעציליע דינערע
צעציליע דינערע (לעטיש: Cecīlija Dinere; 25סטן דעצעמבער 1919, קרעסלאַווע, לעטלאַנד – 18טן יולי, 1996, בת-ים, ישראל) איז געווען אַ לעטישע דיכטערין, פּראָזע-שרײַבערן און איבערזעצערין פון דער ייִדישער אָפּשטאַמונג.
לעבנסגעשיכטע
צעציליע דינערע (דינער) איז געבוירן געוואָרן אינעם שטעטל קרעסלאַווע, וואָס האָט געהאַט אַן עטניש געמישכטע באַפעלקערונג (ייִדן, לעטן, פּאָליאַקן, ווײַסרוסן און רוסן). אין 1923 האָט קרעסלאַווע באַקומען דעם סטאַטוס פון שטאָט. צעציליע דינערס מאַמע-לשון איז געווען ייִדיש, אָבער זי האָט זיך געלערנט אין דער לעטישער גימנאַזיע פון קרעסלאַווע. די גימנאַזיע האָט זי פאַרענדיקט אין 1936. אין 1941 האָט די קומענדיקע דיכטערן פאַרענדיקן אַ פּעדאַגאָגישן אינסטיטוט אין דער שטאָט רעזשיצע (מזרח-לעטלאַנד). בעת דער דײַטשיש-סאָוועטישער מלחמה האָט צעציליע דינערע געדינט אין דער סאָוועטישער אַרמיי אַלס ראַדיסטקע. זי האָט דעביוטירט אין דער לעטישער ליטעראַטור אין 1943. במשך פון איר לעבן האָט צעציליע דינערע אַרויסגעגעבן אַריבער 50 ביכער, בתוכם ביכער פאַר קינדער און איבערזעצונגען פון פראַנצויזיש, דײַטש און רוסיש אין לעטיש.
אין 1990 איז צעציליע דינערע עולה געווען קיין ישראל, וווּ זי האָט פאַרבראַכט אירע לעצטע יאָרן.
משפחה
איר טאכטער איז די מאלערין לילי דינערע
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:לעטישע יידן קאַטעגאָריע:דיכטער קאַטעגאָריע:איבערזעצער
אררט, ארמעניע
אררט (פריער, דאַוואַלו) איז א שטאט אין אררט פראווינץ אין ארמעניע, בערך 42 ק"מ דרום־מזרח פון יערעוואן.
קאַטעגאָריע:ארמעניע קאַטעגאָריע:שטעט אין אייראפע
בירגערמייסטער פון לאנדאן
דער בירגערמייסטער פון לאנדאן איז א מענטש וואס איז געוויילט דורך אלע בירגער אין גרויסלאנדאן צו פירן די סטראטעגישע רעגירונג פון לאנדאן צוזאמען מיט דער לאנדאנער אסיפה.
די ראלע איז געשאפן געווארן אין 2000, און איז געווען דער ערשטער בירגעמייסטער אינעם פאראייניגטן קעניגרייך וואס מ'האט געוויילט אין אלגעמיינע וואלן. דער ערשטער בירגערמייסטער פון לאנדאן איז געווען קען ליווינגסטאן, פון 2000-2008. דער היינטיגער בירגערמייסטער, באריס זשאנסאן, איז געוויילט געווארן אין 2008.
שכירות
דער שכירות וואס דער בירגערמייסטער באקומט א יאר איז £143,911, בערך אזוי ווי א קאבינעט מיניסטער.
ארעל סעקס
אָראַל סעקס איז אַ סעקסועלער אַקט װעלכער איז כּולל אַ באַריר צװישן דאָס מױל מיט די געשלעכט גלידער פֿון אַ מאַן אָדער פֿון אַ פֿרױ.
אין די ספֿרי־קודש
אין די ספֿרי־קודש װערט עס גערעכנט װי "ביאה דרך איברים" װאָס װערט ניט גערעכנט װי גילוי עריות. אָבער פֿון דעסטװעגן, דער רמב"ם באַשרײַבט די מעשה װי אַ מיאוסער אַקט.
קאַטעגאָריע:סעקס
אליוו
אליוו איז א טונקל-געל קאליר. מען קען אים מאכן דורך אריינמישן א קליין ביסל שווארצן פארב מיט געל.
קאַטעגאָריע:קאלירן
Chartreuse (color)
זחג יאר
א זחג יאָר איז איינע פון די פערצן סארטן יארן אינעם יידישן קאלענדאר. א יאר פון סארט זחג הייבט אן שבת (ש), איז "חסר" (ח) דאס הייסט סיי חשוון סיי כסלו האבן 29 טעג, און פסח געפאלט דינסטיק (ג,דער דריטער טאג פון דער וואך). א יאר פון סארט זחג איז אן עיבור יאר (מיט צוויי אדרים) און איז לאנג 383 טעג, מיט 55 שבתים.
א זחג יאר פאסירט אין 5.8% פון אלע יארן. לעצטנס האט פאסירט א זחג יאר אין ה'תשנ"ז, און וועט פאסירן נאכאמאל אין ה'תשפ"ד.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:יידישער לוח
169 (נומער)
169 איז דער נאטירלעכער נומער וואס קומט נאך 168 און פאר 170.
אין מאטעמאטיק
169 איז א נום, און איז דער קוואדראט פון 13.
מסכת אהלות
נעמען פון די פרקים אין דער מסכתא
אהלות אהלות
22סטן נאוועמבער
22 נאוועמבער איז דער 325סטער טאג פון יאר (326סטער טאג אין אן עיבור־יאר). אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 40 טעג.
פייערטעג
נאוועמבער 22
פארפרוירן II
פֿאַרפֿרוירן II אדער פֿאַרפֿרוירן 2 (ענגליש: Frozen II) איז אן אמעריקאנישער קאמפיוטער-אנימירטער פאנטאזיע מוזיקפילם פון 2019. ער איז דער המשך-פילם פון "פֿאַרפֿרוירן" (2013) און איז ווידער רעזשיסירט געווארן דורך קריס באַק און דזשעניפֿער לי, מיט די באטייליקונג פון די זעלבע מאנשאפט.
געשיכטע
אַגנאַר, דער קעניג פֿון אַרענדעל, זאגט זיינע צוויי טעכטער אַנאַ און עלזאַ אז זייער זיידע, קעניג רונעאַרד, האט געמאכט אן אפמאך מיט די נאָרטאָלדרע עדה צו בויען א דאַמבע אין זייער פארכישופטער וואלד. קעניג רונעאַרד איז אבער געשטארבן אין א קאַמף וואס האט אויסגעבראכן צווישן די צוויי עדות. דער קאַמף רייצט אויף די עלעמענטאַרע רוחות פונעם וואלד: ערד, וואסער, לופט און פייער. די רוחות אַנטרינען ווערן און א וואנט פון נעפּל כאפט דער גאנצער וואלד. אַגנאַר האט אנטגעלאפֿן מיט הילף פון אן אומבאקאנטער ראטעווער.
דריי יאר נאך איר קאראנאציע (אינעם ערשטן פילם) פייערט קעניגין עלזאַ דער הערבסט אינעם קעניגרייך מיט פּרינצעסין אַנאַ, אָלאַף דער שניימענטש, קריסטאָף און זיין רעניפֿער סווען. ווען עלזאַ הערט א מיסטישע שטימע, זי פאלגט נאך אים און וועקט די רוחות אָן א כוונה. זיי שטערן אַרענדעל און דאָס גאנצע קעניגרייך דאַרף זיך אויסליידיקן. גראַנד פּעבי און די טראָלן קומען אין אַרענדעל און פּעבי זאגט אז אלעמען דאַרפן געפֿינען דער אמת וועגן דעם עבר פון דאָס קעניגרייך.
עלזאַ, אַנאַ, אָלאַף, קריסטאָף און סווען פֿאָרן צו דער פארכישופטער וואלד נאך די מיסטישע שטימע. נאך וואס דער נעפּל צעשפּליטערט זיך ווען עלזאַ רירט אים, דער לופט-רוח קומט אלס א טארנאדא און שעפּט אריין זיי אלע. עלזאַ פֿאַרהאַלט דעם טארנאדא, וואס מאכט אייז סקולפטורן. די שוועסטער געפֿינען אז די סקולפטורן באווייזן בילדער פון זייער זיידע'ס עבר און אז זייער מוטער, קעינגין אידונאַ, איז געווען א מיטגליד פון נאָרטאָלדרע און זי האט געראטעוועט אַגנאַר. זיי טרעפֿן מיט די נאָרטאָלדרע און אן ארמיי פון אַרענדעלער סאלדאטן וואס זענען נאך ברוגז, און דערנאך קומט דער פייער-רוח. עלזאַ לערנט אז דער רוח איז א צעברויזיקע מאגישע סאַלאַמאַנדרע, און עלזאַ איינשטילט זי. עלזאַ און אַנאַ שטעלן אויף א פייער-איבעררייס צווישן די סאלדאטן און די נאָרטאָלדרע דורך מסביר זיין אז זייער מוטער איז געווען נאָרטאָלדרער און זייער פֿאָטער אַרענדעלער. שפעטער לערנען זיי וועגן א פֿינפֿטער רוח וואס וועט פֿאַראייניקן די מענטשן און דער נאַטירלעכער צויבער.
עלזאַ, אַנאַ און אָלאַף ממשיך זיין אָן קריסטאָף און סווען. זיי געפֿינען די שיף וואס האט געקראכט מיט זייערע עלטערן; זי אנטהאלט א מאפע מיט א וועג צו דער אַטאָהאָלאַן, א מיטאלאגישער טייך וואס לויט זייער מוטער האט אלע די טייטשן איבער דעם עבר. עלזאַ שיקט אַנאַ און אָלאַף אוועק און גייט זיך אליין. זי געפֿינט און מוסטירט דער נאָק, דער וואסער-רוח וואס באשיצט דער ים איידער אַטאָהאָלאַן. ווען זי דערגרייכט לערנט עלזאַ אז די שטימע וואס האט גערופֿן זי איז געווען פון אידונאַ; אז די נאטור האט געגעבן עלזאַ אירע כוחות ווייל אידונאַ האט אַגנאַר געראטעוועט; און אז עלזאַ זיך איז דער פֿינפֿטער רוח.
דערנאך לערנט עלזאַ אז די דאַמבע איז געבויט געווארן צו רעדוצירן די רעסורסן פון די נאָרטאָלדרע ווייל קעניג רונעאַרד האט געוואלט פארנעמען די געגנט. אויך לערנט זי אז ער האט דערמארדעט דער פירער פון נאָרטאָלדרע און אנגעהויבן דעם קאנפליקט. עלזאַ שיקט די אינפארמאציע צו אַנאַ איידער וואס זי ווערט פֿאַרפֿרוירן צוליב גיין טיף אריין אין דער אַטאָהאָלאַן. דאס מאכט אָלאַף אנהייבן אַװעקצאַפּלען זיך.
אַנאַ באקומט די מעלדונג פון עלזאַ און לערנט אז די דאַמבע דאַרף ווערן צעשטערט צו געבן די רואיקייט צוריק. אַנאַ געפֿינט און וועקט די ערד-גיגאנטן און פירט זיי צו די דאַמבע. די גיגאנטן ווארפן פֿעלדזן קיין אַנאַ וואס צעשטערן די דאַמבע. דאס שיקט א פֿאַרפֿלײץ לענגאויס דער פֿיאָרד קיין דאָס קעניגרייך. עלזאַ שמעלצט זיך און קומט צוריק אין אַרענדעל. זי אָפּווענדט דער פֿאַרפֿלײץ און ראטעוועט דאָס קעניגרייך.
ווען דער נעפּל-וואנט איינגייט קומט עלזאַ צוריק צו אַנאַ, און זיי בויען אָלאַף פֿון דאָס ניי. קריסטאָף בעט פון אַנאַ צו הייראטן אים און זי מסכים זיין. עלזאַ מסביר זיין אז זי און אַנאַ זענען דער "בריק" צווישן די מענטשן און די מאגישע רוחות. אַנאַ ווערט די נייע קעניגין פון אַרענדעל און עלזאַ ווערט די באשיצערין פונעם פארכישופטער וואלד, וואס אפט קומט צוריק אין אַרענדעל נאך די רואיקייט איז ווידער דא.
וועבלינקען
קאטעגאריע:2019 פילמען קאטעגאריע:ענגליש שפראכיגע פילמען קאטעגאריע:אמעריקאנישע פילמען קאטעגאריע:מוזיקפילמען קאטעגאריע:דיזני אנימירטע פילמען
הערשי רובינשטיין
הערשי רובינשטיין איז א פאטאגראף ביים היימישן ניו יארקער אידנטום, און גרינדער און יו"ר פונעם בילדער מאגאזין "די וואך".
הערשי איז א הייסע פאפא חסיד, א זון פון ר' לייבוש רובינשטיין וועלכע איז פון די גרינדער פון קהילת פאפא אין וויליאמסבורג.
הערשי איז ברייט באקאנט מיט זיינע פילע מעשי חסד און עסקנות פארן היימישן ציבור אין ניו יארק, ווי אויך איינע פון די גרינדער פון חברת שומרים אין בארא פארק.
ישראל מוזיק
ישראל מוזיק (ענגליש: Israel Music) אויך באוואוסט מיט די ראשי תיבות IM איז געווען א קערפערשאפט באזירט אין נווה מונוסון, ישראל' באשטימט צו ארויסגעבן מוזיק אלבאמען פון חזנות, יודישע לידער און דאס גלייכן.
זיי האבן נאך ארויסגעגעבן עטליכע קאסעטעס, אבער בעיקר האבן זיי זיך אפגעגעבן מיטן אריבערלייגן שטיקלעך און לידער פון פלאטעס און טעיפס אויף סי די.
מען זאגט אז זיי האבן אפגעקויפט אלע טעיפס פון גרעיטער רעקארדינג און שפעטער האט גל פז אפגעקויפט זיי ביידע.
עס איז אנגעפיהרט געווארן דורך אילן בייבער מיט די ייעוץ און הדרכה פון ד"ר מוטי-מוטל מרדכי פרידמאן און עקיבא צימערמאן.
דיסקאגראפיע
קאַטעגאָריע:חזנות קאַטעגאָריע:אידישע טעיפס קאַטעגאָריע:פירמעס קאַטעגאָריע:ישראל
מאראטאן
ניו יארק מאראטאן
ער איז געגרינדעט געווארן אין 1970 און איז היינט צו טאג דער גרעסטער מאראטאן אין דער וועלט, ווען אין 2019 האבן 53,627 מענטשן געענדיגט לויפן די גאנצע.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:ספארט קאטעגאריע:ניו יארק סיטי
סטאק ניואינגטן באן סטאנציע
סטאק ניואינגטן באן סטאנציע איז א סטאנציע אין דער לאנדאנער בארא פון העקני, צפון לאנדאן, ענגלאנד. זי געפינט זיך אין טראוולקארט זאנע 2, אויפן סעוון סיסטערס אפצווייג פון די לי וואלי ליניעס. די סטאנציע, און אלע באנען וואס דינען זי, ווערט אפערירט דורך לאנדאנער איבערגרונט.
באנען פארן קיין ליווערפול סטריט אין צענטראלן לאנדאן, און קיין און  צו צפון. בערך יעדע 15 מינוט קומט אן א באן.
באדינונגען
די נארמאלע נישט שפיץ־שעה׳ן באדינונג איז:
דפוס ראם
די אלמנה און די ברידער ראם האבן געהאט א דרוקעריי און פארלאג אין ווילנע. אין די יארן פון ת"ר - תר"מ געווען פון די העכסטע טעכניק און די מערסטע פארגעשריטן סיי טעכנאלאגיש, און סיי און קוואליטעט פון צושטעלן ספרי קודש פארן כלל ישראל, אזוי ווייט אז זייער אפיציעלע דריטע ווערסיע פון דעם ווילנער ש"ס איז באנוצט געווארן כמעט אזוי ווי אן קיין קאנקורענט פאר העכער הונדערט יאר פון ווען עס איז פארטיג געווארן אין שנת תר"מ און איז געבליבן אלס די ענדגילטיגע צורת הדף פונעם תלמוד.
אויך האבן זיי געדרוקט דעם גאר פאפולערן משניות יכין ובועז און ווי אויך דער ספר התניא וואס מען קאפירט נאך היינט פון זייער דרוק.
אין יאר תרס"ה האט מען דארט געדרוקט דעם ספר שו"ת יריעות שלמה מיטן פירוש בני ישראל פארפאסט דורך די איינקלעך פונעם מחבר.
קאטעגאריע:ספרים אגיטירער
לידער שרייבער
א לידער שרייבער איז איינער וואס פראדוצירט מוזיק דורך שרייבן לידער, סיי דעם לידטעקסט און סיי די מוזיק.
קאטעגאריע:מוזיק קאַטעגאָריע:מענטשן לויטן פאך
אגער
קאַטעגאָריע:פערד
קאנאל
קליין|דער [[דוניי־שווארצער ים קאנאל ביי מורפאטלאר]] א קאַנאַל איז געוויינלעך א וואסער וועג געמאכט דורך מענטשן. מען מאכט קאנאלן פאר צוויי צוועקן:
אפטמאל איז א קאנאל שמאל, אז נאר בארקעס און שמאלשיפן קענען פארן אויף אים.
זעט אויך
קאַטעגאָריע:קערפער פון וואסער קאַטעגאָריע:וואסער טראנספארט
מסכת נגעים
מסכת נגעים איז די דריטע מסכתא פון סדר טהרות אין משניות, די מסכתא האנדלט ארום די דינים פון טומאת נגעים.
נעמען פון די פרקים אין דער מסכתא
נגעים נגעים
לעדערמאן שול
קליין קליין
די לעדערמאן שול איז גאר אן אייגנארטיגער און פאפולערער בית הכנסת אין שיכון חזון איש, בני ברק. דער בית הכנסת איז געגרינדעט געווארן אין אנדענק פונעם חזון איש, און מען פירט זיך דארטן ווי זיינע מנהגים און פסקים.
היסטאריע
אין יאר תשי"ד, נאך דער פטירה פון רבי אברהם ישעי' קארעליץ – דער ״חזון איש״ – האבן א גרופע תלמידים,  וועלכע פירן זיך ווי זיינע פסקים, ווי מען באצייכנט זיי מיט דעם צונאמען "חזון איש'ניקעס", באשלאסן צו גרינדן אן אייגענע שול.
די שול איז געגרינדעט געווארן אויף רחוב רשב"ם, און איז אריגינעל גערופן געווארן 'בית הכנסת חזון איש', אבער מיט דער צייט איז עס געטוישט געווארן צום נאמען פונעם נדבן, יחיאל לעדערמאן, און אזוי ווערט זי גערופן ביז היינט.
די שול האט נישט קיין אפיציעלן רב צי מנהיג. אין לויף פון דרייסיג יאר האט רבי יעקב ישראל קנייבסקי, דער סטייפלער גאון, א שוואגער פונעם חזון איש, זיך דארטן קובע מקום געווען, און ער האט געדינט אלס אומאפיציעלער מנהיג רוחני און פוסק אין שול. ווען דער סטייפלער גאון איז עלטער געווארן און עס איז אים שווער געווען צו גיין, האט די שטאטראט אינסטולירט ספעציעלע בענק אויף דעם גאנצן וועג פון זיין דירה ביז דער שול.
נאך דער פטירה פונעם סטייפלער גאון, האט מען מפני כבוד התורה אינסטאלירט א גרויסע ספרים-שאפע אויפן ארט וואו דער גאון פלעגט זיצן, כדי קיינער זאל נישט דארטן זיצן.
נאך דער פטירה פון דער סטייפער איז זיין זון רבי חיים קאניעווסקי געווארן דער אומאפיציעלער מנהיג רוחני פון דער שול. טראצדעם וואס ער איז אזא וועלט-בארימטער גאון און פוסק, זיצט ער נישט ביים אויבן-אן, נאר אויף א זייטיגן ארט אין שול, צווישן אנדערע מתפללים.
אין תשע"ה ווען ס'איז שווער געווארן פאר רבי חיים קנייבסקי ארויפקלעטערן די טרעפ ביז דער שול, איז געבויעט געווארן א ספעציעלן בריק וואס פירט דירעקט פון זיין הויז ביז צו דער שול.
אינטערעסאנטע מנהגים
אלעס אין שול ווערט געפירט לויט די פרומע פסקים פון דעם חזון איש. דערפאר באניצט מען זיך נישט מיט קיין עלעקטריע אין שול אום שבת און יום טוב; נאר מען באלייכט די שול מיט אלט-פארצייטישע לאמטערנעס; אזוי אויך פלעגט נישט זיין קיין עירקאנדישאן שבת, אפילו אין די גרויסע היצן, אבער נאכדעם וואס איינער איז אמאל צוזאמגעפאלן, האט רבי חיים קאניעווסקי מתיר געווען אינסטאלירן עירקאנדישאן.
אזוי אויך איז נישט פארהאן קיין זומער זייגער; א גאנץ יאר לויפט די שול אויף ווינטער זייגער. קאַטעגאָריע:בני ברק קאַטעגאָריע:שולן
משה סאלאווייטשיק (שווייץ)
רבי יעקב משה מרדכי סאָלאָווייטשיק (א' תשרי ה'תרע"ה /1914/ - י"ט אייר ה'תשנ"ה /1995/) איז געווען אַ תלמיד חכם און ראש ישיבה אין ישיבת לוצערן, שווייץ.
ביאגראפיע
רבי משה סאלאווייטשיק איז געבוירן אין אנהייב פון יאר תרע"ה (1914) אין דער שטאָט מינסק אין ווייַסרוסלאַנד, רוסלענדישע אימפעריע, צו זיין פאטער רבי ישראל גרשון, דער עלטסטע זון פון רבי רבי חיים בריסקער (בשעת'ן אנטלויפן פון אידן פון בריסק און דערנעבנדיגע דיסטריקטן צום גרעניץ אין דער ערשטער וועלט מלחמה).
אין זיין יוגנט האט ער געלערנט אין בריסק ביי הרב משה סאָקאָלאָווסקי ("בעל אמרי משה") און דערנאך אין קאמעניץ ביי רבי ברוך בער לייבאָוויץ. צוליב דער גרויסער ארעמקיייט פון זיין משפּחה, איז ער געגאנגען פון בריסק קיין קאמעניץ צופיס, און אנגעקומען נאָך אַ לאַנגער צייט, מיד און אויסגעמוטשעט. אין ה'תרצ"ח (1938), צוזאמען מיט זיין קוזין, און אויך זיין פריינד רבי אהרן לייב שטיינמאַן, איז ער געפארן קיין שווייץ אויסמיידן די ציונג פון דער פוילישער מיליטער און זיי דריי האבן אנגעהויבן לערנען אין דער עץ חיים ישיבה אין מאָנטרע. צוליב דעם אויסבראך פון דער צווייטער וועלט מלחמה זענען זיי געבליבן אין דער שווייץ און קיינמאָל נישט זיך אומגעקערט צו בריסק, ווו עס האבן געלעבט זיין פארבליבענע משפּחה, וואס זענען אומגעקומען אינעם חורבן.
בשעת דער מלחמה, איז ער געווען איינגעשפארט פֿאַר א יאָר אין אַ פאַרהאַלטונג לאַגער, אויפגעשטעלט דורך דער שווייצער רעגירונג פאר פרעמדע בירגער, וואס זענען אנטלאפן פון אנדערע לענדער.
משפחה
רבי יעקב משה און זיין ווייב (נוימאן) האבן געהאט די קינדער:
קאַטעגאָריע:שווייצער רבנים קאַטעגאָריע:ליטווישע ראשי ישיבות קאַטעגאָריע:נקבר אין הר המנוחות קאַטעגאָריע:רבנים פון בריסק
פינק
left|thumb|250px|פינק - Pink אויף דער רעכטער זײַט אלישע בעס מור (געב' דעם 8טן סעפטעמבער 1979) באקאנט ווי פינק (געשריבן: P!nk) איז אן אמעריקאנער פאפ און ראק זינגערין און אן אקטריסע. זי איז מפורסם געווארן אינעם יאר 2000. איר מאמע איז יהודית קוגל, א יידענע פון א ליטווישער אפשטאמונג, און איר טאטע איז דזשים מור, א קאַטױלישער פֿון דייטשלאנד.
פינק איז אן אקטיוויסטקע אין דער PETA ארגאניזאציע און דעפינירט זיך ווי א וועגענארישע.
איר ערשטע אלבאם איז געווען Can't Take Me Home וואס איז פובליקירט געווארן אינעם יאר 2000.
װעב־לינקען
אפיציעלע װעבזײַטל
קאַטעגאָריע:פאפ זינגערס קאַטעגאָריע:ראק זינגערס
196 (נומער)
* איז דער נאטירלעכער נומער וואס קומט נאך 195 און פאר 197.
פארב
א פארב איז א סובסטאנץ מיט א קאליר וואס מען ניצט צו געבן דעם קאליר צו א שטאף, אמאליגע צייטן זענען רוב פֿארבן געמאכט געווארן פון פלאנצן, ד.ה. פון די ווארצלען, יאגדעס און האלץ. היינטיגע צייטן טוט מען סינטעטיזירן פארבן. מען ניצט סינטעטישע פארבן, וואס זענען אסאך ביליגער פון נאטורליכע פארבן.