cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
זהבה גאלאן
משפחה
גאלאן איז געהייראט צו פסח גאלאן, וועלכער פארמאגט אינאיינעם דעם Galil CS ווייכווארג הויז, און איז די מוטער פון צוויי זין. זי וואוינט אין דער געגנט כפר גנים פון פתח תקוה.
קאַטעגאָריע:ליטווישע יידן קאַטעגאָריע:כנסת דעפוטאטן קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
קאַטעגאָריע:פתח תקוה
יעקב יוסף טווערסקי (לייקוואוד)
הרב יעקב יוסף טווערסקי, איז דער רבי פון תולדות מרדכי אין לעיקוואוד, א צווייג פונעם מאנסי-וויזשניצער הויף.
טשעבינער ישיבה
די טשעבינער ישיבה (אפיציעל: כוכב מיעקב) איז אן אלגעמיינע חסידישע ישיבה ירושלים וואו הונדערטער בחורים לערנען, וואס האלט זיך שוין מער ווי פופציק יאר. קליין|200px|דער טשעבינער רב הרב דב בעריש ווידנפלד זון דה[[כוכב מיעקב]]
יעקב יוסף טווערסקי (לייקוואוד)
לעבנסגעשיכטע
רבי יעקב יוסף איז געבוירן געווארן אין מאנסי, ניו יארק, צו זיין פאטער רבי אברהם דוב טווערסקי, רב פון רחמיסטריווקא חסידים אין מאנסי, און צו זיין מוטער מרת ציפורה, עלטסטע טאכטער פון רבי מרדכי האגער, דער פריערדיגער וויזשניצער רבי פון מאנסי. ער האט געהייראט מרת דבורה, טאכטער פון רבי חיים יצחק טווערסקי דער לאיעווער רבי פון בארא פארק.
טשעבינער ישיבה
היסטאריע
דער טשעבינער רב, הרב דוב בעריש וויידנפעלד האט אויפגעשטעלט די ישיבה אין תשט"ז ווי א נאכפאלג פון דער ישיבה וואס ער האט געפירט אין טשעבין, גאליציע. ער האט זי געגעבן דעם נאמען "כוכב מיעקב" נאך זיין פאטער, הרב יעקב וויידנפעלד, מחבר פונעם ספר "כוכב מיעקב", אב"ד הרימלאוו און א הוסיאטינער חסיד. ארגינעל איז די ישיבה געווען אין חרל"פ גאס אין שערי חסד, שפעטער איז זי אריינגעצויגן אין א נייער געביידע אין חנה גאס, לעבן שיכון חב"ד.
צוזאמען מיטן רב האט געדינט אלץ ראש ישיבה זיין איידעם, הרב ברוך שמעון שניאורסאן, וואס איז פריער געווען ראש ישיבה פון תומכי תמימים אין לוד. נאך רב וויידנפעלדס פטירה איז הרב שניאורסאן געווארן זיין ממלא מקום. דער משגיח איז געווען רבי מרדכי רימער.
יעקב יוסף טווערסקי (לייקוואוד)
לעבנסגעשיכטע
נאך דער פטירה פון זיין זיידן דער וויזשניצער רבי, אין חודש אדר ה'תשע"ט, האט רבי יעקב יוסף אנגעהויבן צו פארברענגן אויך ימים טובים צוזאמען מיט זיין זיידנ'ס חסידים אין לייקוואוד.
קסרי
32.5025°N, 34.89167°W קסרי איז א פארט שטאט געגרינדעט אין דער תקופה פון דעם צווייטן בית המקדש. אידן האבן געוואוינט אין קיסרי אין די צייטן פון די תנאים ואמוראים, ווי עס ווערט צוגעצייכנט אין "רב אבא דמן קסרי". אין די צייטן פון די רוימען איז קיסרי געווען די הויפטשטאט פון ארץ ישראל.
שמואל הורוויץ
רבי שמואל הורוויץ זצ"ל (ה'תרכ"ט - ה'תרפ"ג), רב אין דעמביץ.
טשעבינער ישיבה
היסטאריע
דער היינטיקער ראש ישיבה איז הרב נפתלי נוסבוים (וואס דינט אויך אלס ראש ישיבה אין ישיבת חיי משה).
שמואל הורוויץ
אפשטאם
רבי שמואל איז געבוירן אין יאר ה'תרכ"ט (אומגעפער), צו זיין פאטער הרב ראובן הורוויץ רב אין דעמביץ, א זון פון אליעזר הורוויץ, רב אין דזשיקאוו, באקאנט אלס רבי אליעזר'ל דזשעקאווער, א זון פון הרב נפתלי צבי הורוויץ, דער ראפשיצער רב.
קסרי
היסטאריע
צוזאמען מיט גאנץ ארץ ישראל, האבן די מוסולמענער איינגענומען קסרי אין דעם 7טן יארהונדערט. פון דעם 10טן ביזן 12טן יארהונדערט האט די הערשאפט איבער קסרי געטוישט עטלעכע מאל צווישן די קרייצפארער און סאלאדין. אינעם 13טן יארהונדערט האבן די מאמעלוקן איינגענומען די שטאט, וואס איז נאכהער געליגן חרוב צוזאמען מיט די אנדערע בארטן שטעט אין ארץ ישראל.
יעקב יוסף טווערסקי (לייקוואוד)
קינדער
יעקב יוסף טווערסקי (לייקוואוד) קאַטעגאָריע:אמעריקאנער אדמורי"ם קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
קסרי
היסטאריע
קאַטעגאָריע:ארץ ישראל קאטעגאריע:אידישע יישובים
שמואל הורוויץ
רבנות
רבי שמואל איז נאך זיין חתונה געווען א צייט רב אין פריסטיק, אין יאר ה'תרנ"ה נאך זיין ברידער רבי אלטער'לס פטירה האט זיך געשאפן א קריגעריי צווישן רבי שמואל און זיין שוואגער הרב בצלאל הורוויץ, ביז דער שינאווער רב האט געפסקנט אז דאס רבנות געהערט צו רבי שמואל און זיין שוואגער איז אוועק קיין פילזנא.
הסתלקות
רבי שמואל איז נפטר געווארן אין עלטער פון פיר און פופציג יאר, אין יאר ה'תרפ"ג (אומגעפעהר), מען האט אים געלייגט אין פאטער'ס אהל.
פאמיליע
רבי שמואל האט געהייראט מרת גיטלה די טאכטער פון הרב יחיאל וואגשאהל פון פריסטיק, זייערע קינדער:
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:דזשיקאוו קאַטעגאָריע:דעמביץ
טשעבינער ישיבה
היסטאריע
די משגיחים זענען: הרב בנימין רימער (יונגערער איידעם פון הרב יוסף שלום אלישיב), הרב יעקב שמש און הרב שמואל דוד שניאורסאן.
געפיקלטע צוויבל
געפיקלטע צוויבל (ענגליש: Pickled onion) איז א פאפולערע זייטיגע צושפייז וועלכע באשטייט פון צוויבל געווייקט אין עסיג, זאלץ און געווירצן.
עס איז פאפולער אין ענגלאנד צו עסן פאר מיטאג מיט פיש און טשיפס.
טשעבינער ישיבה
היסטאריע
די ישיבה האט געצויגן בארימטע תלמידי חכמים וואס קומען לערנען דארט און זאגן א שיעור אדער זענען א משיב פאר די תלמידים פון דער ישיבה. צווישן זיי זענען רבי נתן לובארט, רבי נתן קופערשטאק און רבי זונדל קרויזער.
געפיקלטע צוויבל
ווען מען נוצט די פערל צוויבל ווערט עס גערופן די זילבער-הויט צוויבל, און דאן ווערט עס נאר געווייקט אין ווייסע עסיג. די סארט נוצט מען אריין צו לייגן אין די גיבסאן קאקטעיל.
אבער פאר די שפאנישע סארט נוצן מען אנדערע גרויסע צוויבל, מען צושניידט עס אויף רעפטלעך בעפארן שטעלן צו ווייקן.
אין שווייץ איז עס פאפולער צו עסן מיט פארשידענע קעזן.
אין האנג קאנג קען עס געפינען אין אסאך רעסטוראנטן ווי מען סערווירט עס בעפאר די מאלצייט.
וועב לינקען
קאטעגאריע:גרינסן
שבות
"שבות" איז די פליכט לויט דער הלכה זיך אפצוהיטן פון טון געוויסע זאכן שבת, וואס זענען נישט קיין טייל פון די ל"ט מלאכות פון שבת אדער פון די תולדות פון די דאזיקע מלאכות, נאר וואס די חכמים האבן מתקן געווען. דער דין פון א "שבות" קען כולל זיין צוויי סארטן זאכן: פעולות וואס זענען ענלעך צו מלאכות, און פעולות וואס דורך טון זיי קען מען קומען עובר צו זיין אויף א מלאכה וואס איז אסור פון דער תורה.
אחוץ פון שבתים, זענען די דינים פון שבות נוהג אויך ימים טובים און יום כיפור.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:שבת קאַטעגאָריע:הלכה
פלאנצן אנאטאמיע
פֿלאַנצן אַנאַטאמיע איז א צווייג פון באטאניק, וואס באהאנטלט דעם אינעווייניקן סטרוקטור פון פלאנצן. אריגינעל האט דער געביט איינגעשלאסן פלאנצן מארפאלאגיע, וואס באהאנדלט די אויסנווייניקע פארעם פון א פלאנץ. זייט דעם מיטן פונעם 20סטן יארהונדערט, מיט דער אנטוויקלונג פון פארשונג אין דעם געביט, ווערן די צוויי גערעכנט באזונדערע צווייגן פון באטאניק.
קאַטעגאָריע:באטאניק קאַטעגאָריע:אנאטאמיע
אביגדור צבי האלבערשטאם
רבי אביגדור צבי האלבערשטאם הי"ד (ה'תרמ"ד - ה'תש"ב), רב אין אלט-צאנז און בארדיאוו
אפשטאם
רבי אביגדור צבי איז געבוירן אין יאר ה'תרמ"ד, צו זיין פאטער הרב יחיאל נתן האלבערשטאם, רב אין בארדיאוו, א זון פון הרב משה האלבערשטאם, רב אין בארדיאוו, א זון פון הרב ברוך האלבערשטאם, דער גארליצער רב, א זון פון הרב חיים האלבערשטאם, דער דברי חיים. און צו זיין מוטער מרת ברכה רעכל בריינדל א טאכטער פון הרב אריה לייביש האלבערשטאם, רב אין דוקלא, א זון פון הרב דוד האלבערשטאם, דער קשאנאווער רב, א זון פון הרב חיים האלבערשטאם, דער דברי חיים.
רבנות
אין יאר ה'תרס"ד ווען זיין פאטער איז אריבער קיין בארדיאוו, איז רבי אביגדור צבי געווארן רב אין אלט-צאנז אויף זיין פאטער'ס ארט. נאך זיין פאטער'ס פטירה אין יאר ה'תרצ"ג האט מען אופגענימן רבי אביגדור צבי רב אין בארדיאוו.
הסתלקות
רבי אביגדור צבי איז אומגעקומען אויף קידוש השם, הי"ד.
פאמיליע
רבי אביגדור צבי האט געהייראט א טאכטער פון הרב אריה לייביש האלבערשטאם, רב אין גריבאוו, א זון פון זיין עלטער-פעטער הרב אהרן האלבערשטאם, דער קרייזער רב. זייערע קינדער:
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:צאנז קאַטעגאָריע:גארליץ
מאורות
מאורות הדף היומי
די עיקר טעטיקייטן פון מאורות זענען אין דעם געביט פון דף היומי. מאורות האט אויפגעשטעלט א רייע פון בתי מדרשים פאר מגידי שיעור פון דף היומי. דער הויפט מאורות בית מדרש געפינט זיך אינעם סאכאטשאווער בית מדרש אין בני ברק. אין די שיעורים פאר די מגידי שיעור איינע פון די זאכן אויף וואס מען שטעלט א דגש איז צו פארבינדן די סוגיא וואס מען לערנט אינעם דף מיט טאג טעגליך לעבן. אין ה'תשס"ג האבן זיי אויפגעשטעלט א צווייטן בית מדרש אין ירושלים, און אין ה'תשס"ה אויך אין עמנואל און רכסים.
גליון "מאורות הדף היומי"
די רבנים פונעם בית המדרש פאר מגידי שיעור געבן ארויס יעדע וואך א העפט "מאורות הדף היומי" וואס רעדט ארום פארשידענע עניינים פון די וואכנדיגע דפים. די העפט ווערט פארשפרייט און ארץ ישראל און איבער דער גארער וועלט בערך 40,000 עקזעמפלארן אויף העברעיש און ענגליש.
אויסגאבע פון גמרות
אין ה'תשס"ג האט מען אנגעהויבן ארויסגעבן א סעריע פון גמרות ספעציעל פאר דף היומי לערנערס. מיטן אנהייב פון 12טן מחזור פון דף היומי געבט מען אויס אויך גמרות אין א קליינעם פארמאט, פון 30 דף, וואס איז גוט מיטצונעמען ווען מען פארט אויף א וועג; די גמרות הייסן "ותלמודו בידו". אין געוויסע מסכתות (למשל עירובין, סוכה און ראש השנה האט מען צוגעדרוקט קאמפיוטער-געמאכטע בילדער כדי מ'זאל בעסער פארשטיין די סוגיות.
סי-דיס
מאורות געבט ארויס א סעט פון סי-דיס מיט דף היומי שיעורים וואס מ'קען באקומען אויף פיר שפראכן: העברעיש, אידיש, ענגליש און פראנצויזיש.
מאורות השבת
מאורות השבת איז א נייער פראיעקט פון מאורות זייט ה'תשס"ז. זיין ציל איז מ'זאל לערנען הלכות שבת אין יעדן יידישן שטוב ביי די שבת סעודות. במשך דריי יאר לערנט מען אדורך גאנץ הלכות שבת. אין ה'תשס"ח האט מען פארטייטשט דעם דריטן באנד פון מאורות השבת אויף אידיש און ענגליש.
קאַטעגאָריע:חרדישע ארגאניזאציעס
שליט"א
ס'איז דאָ אַ קאָמישער באַטײַט אויכעט: „שֶׁיִּפֹּל לַבּוֹר י׳ טְפָחִים אָמֵן“ (ער זאָל אַראָפּפֿאַלן אין גראָבן ארײַן צען טפֿחים אָמן).
LDAP
LDAP (ר"ת פֿון ענגליש: The Lightweight Directory Access Protocol) איז אַן אַפּליקאַציע־פּראָטאָקאָל צו נאָך פֿרעגן און מאָדיפֿיצירן Directory Services װעלכע לױפֿן איבער TCP/IP.
יאגא
left|thumb|250px|א [[סטאטוע ווי שיוואר מאכט יאגא]] יאָגאַ איז אן אוראלטער גייסטיקער לעבנסשטייגער וואס שטאמט פון אינדיע. עס האט זיך אנטוויקלט, לויט דער טעארעטישער אפשאצונג, פאר ארום 5,000 יאר אין אינדיע.
יאגא נעמט איין טעכנישע וועגן ווי אזוי צו אטעמען און צו מאכן מעדיטאציע מיטן ציל צו מאכן געזונטער און גליקלעכער דאס לעבן.
דאס ווארט יאגא שטאמט
דזשיינישער יאגא
אין דזשייניזם שטרעבט יאגא צו אן אייגענער פארווירקלעכונג און צו דערגרייכן (און בלייבן) און דעם ריינעם צושטאנד פון דער נשמה, א מצב פון ריינער באוואוסטזינקייט. דער דאזיגער שטראם פון יאגא איז איינגעגלידערט מיט די רעליגיעזע דאקטרינען פון די דריי ברילאנטן (ratnatraya - די ריכטיגע וויזיע, דאס ריכטיגע וויסן און די ריכטיגע אנפירונג) און דערפאר איז ער נישט פארשפרייט ביי די וואס זענען נישט קיין נאכפאלגער פון דזשייניזם.
קאַטעגאָריע:מעדיטאציע קאַטעגאָריע:איבונגען
נתן צבי פינקל (מיר)
קליין| הרב נתן צבי פינקל ראש ישיבת מיר הרב נתן צבי פינקל (ה' אדר ב' ה'תש"ג - י"א חשוון ה'תשע"ב ) איז געווען ראש ישיבה פון דער מירער ישיבה אין ירושלים און א מיטגליד אין דער מועצת גדולי התורה פון דגל התורה. קליין| הרב נתן צבי פינקל מיט תלמידי ישיבת מיר קליין| הרב אליעזר יהודה פינקל בנו וממשיך דרכו
לעבנסגעשיכטע
ר' נתן צבי איז געבוירן געווארן ה' אדר שני תש"ג אין שיקאגא, אילינוי, צו זיין פאטער רב אליהו מאיר פינקל און זיין ווייב שרה. מען האט אים געגעבן א נאמען נאך זיין עלטער זיידן, דער אלטער פון סלאבאדקע.
אין תשי"ח (בערך) איז ער געקומען קיין ירושלים לערנען אין דער מירער ישיבה. ער האט געהאט א חברותא מיט רבי זונדל קרויזער, מיט וועמען ער פלעג מסיים זיין ש"ס יעדע יאר.
ער האט חתונה געהאט מיט רחל לאה, א טאכטער פון זיין פאטערס שוועסטער־קינד הרב בנימין ביינוש פינקל, מירער ראש ישיבה, און זיין ווייב, מרת אסתר, א טאכטער פון הרב שמואל גריינימאן, דעם חזון איש'ס א שוואגער.
ראש ישיבה
נאך זיין שווערס פטירה אין ה'תש"ן (1990), האט מען באשטימט הרב נתן צבי פינקל ראש ישיבה. זיינע שוואגערס, די אנדערע איידעמעס פון רב ביינוש פינקל, הרב בנימין קארליבך והרב נחמן לייבאוויץ, דינען אלס ר"מים אין דער ישיבה.
הרב פינקל האט געליטן יארן לאנג פון אטראפיע פון די מוסקלען און פארקינסאן קרענק. ער האט אויפגעהערט נעמען מעדיצינען קעגן די סימפטאמען ווייל די מעדיצינען האבן אפגעשוואכט זיין זיכרון. טראץ זיין מחלה האט ער שטארקן אנטוויקלט די ישיבה און אירע אנשטאלטן ביז היינט איז די מירער ישיבה די גרעסטע אין ישראל און פון די צוויי גרעסטע ישיבות אין דער גארער וועלט. די ישיבה האט אויך געעפנט צווייגן אין רמת שלמה, ירושלים, אונטער הרב מנחם זאריצקי, און אין דעם בראכפעלד פערטל פון מודיעין עילית, אונטער זיין קרוב הרב אריה פינקל, פארוואלטעט דורך זיין זון שמריהו יוסף פינקל.
זיין סדר היום האט אנגעהויבן מיט דאווענען אין דעם הויפט בית מדרש פון דער ישיבה, אין בית ישראל. במשך דעם טאג פלעג ער פארהערן בחורים און האט זיי אויפגענומען פאר פערזענלעכע שמועסן, ווי אויך פלעג ער לערנען קביעותן מיט תלמידים פון דער ישיבה. איין מאל א וואך האט ער געזאגט א שיעור כללי אין דער ישיבה אין ירושלים. צוויי מאל א וואך פלעג ער ארויספארן צום בראכפעלד קאמפוס פאר דעם פארמיטאג סדר און מנחה.
רב פינקל האט זיך פערזענלעך אינטרעסירט אין אפקויפן שטח אויפצובויען די ישיבה, וואס פארשפרייט זיך אויף עטלעכע געביידעס אין בית ישראל. ער האט אויך גענומען אויף זיך דעם יאך פון פינאנצירן די ישיבה, פאר וועלכן צווען פלעג ער פארן אלע יאר אין אויסלאנד.
משפחה
די זין פון רבי נתן צבי און מרת רחל לאה זענען:
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:ראשי ישיבות אין ישראל קאַטעגאָריע:רבנים אין ירושלים קאַטעגאָריע:נקבר אין הר המנוחות קאַטעגאָריע:אמעריקאנער רבנים קאַטעגאָריע:מירער ישיבה קאַטעגאָריע:פינקל פאמיליע
שמשון זעליג גאלדשטיין
הרב שמשון זעליג גאלדשטיין איז געווען דער דומ"ץ און ראש ישיבה אין טיסאלאק און אין דעם אומגעגענט נעבן דעברעצין.
ביאגראפיע
הרב זעליג גאלדשטיין איז געווען א איידעם און דער ממלא מקום פונעם צדיק און פועל ישועות רבי שלום ליקער פון טיסאליק.
זיין זון הרב משה יודא, האט שפעטער געדינט אלץ רב פונעם שטעטל וואמושפיערטש אין אונגארן.
גאלדשטיין קאַטעגאָריע:רבני אונגארן קאַטעגאָריע:חסידישע רבנים קאַטעגאָריע:ראשי ישיבות
סימא טשיען
קליין|פארטרעט פון סימא טשיען סימא טשיען (כינעזיש: 司马迁; 135 פארן ציילן - 86 פארן ציילן) איז געווען א כינעזישער היסטאריקער פון דער האן דינאסטיע, פון די ערשטע כינעזישע היסטאריקער. ער האט געשריבן די באריכטן פונעם היסטאריקער (史记/史記 שע דזשי) וואס באריכט די היסטאריע פון כינע אנהייבנדיק פונעם געלן קייסער ביז זיינע צייטן, א תקופה פון צוויי טויזנט יאר.
יונגע יארן
טשיען איז געבוירן געווארן אין לאנגמען צו זיין פאטער, סימא טאן, דער הויף אסטראלאג. זיין פאטער האט אים גוט אויסגעלערנט ביז ביי די צען יאר איז ער שוין געווען באהאוונט אין די אלטע שריפטן. ביי דער עלטער פון צוואנציק האט ער געהאלטן א רייזע דורכאויס כינע.
האן הויף באאמטער
אין 105 פארן ציילן איז זיין פאטער געשטארבן און מען האט אים באשטימט זיין ממלא מקום ווי הויף אסטראלאג.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:כינעזער קאַטעגאָריע:היסטאריקער
שעפרעט באן סטאנציע
שעפרעט באן סטאנציע (Shepreth railway station) אויף דער קעמברידזש ליניע באדינט דאס דארף שעפרעט אין קעמברידזשיר, ענגלאנד. די סטאנציע ווערט באדינט דורך טעמזלינק באנען וואס פארן צווישן לאנדאן און קעמברידזש.
באדינונגען
מאנטיק-פרייטיק פארן:
סוף־וואך ווערט די סטאנציע באדינט דורך איין באן א שעה. זונטיק ווערן די באנען אפערירט דורך גרויס־נארדערן.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:טעמזלינק סטאנציעס קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין קעמברידזשיר
צבי ווייספיש
הרב צבי ווייספֿיש (געבוירן ט' כסלו תשי"ח, 2טן דעצעמבער 1957) איז דער גרינדער און ראש ישיבה פון די מוסדות הר"ן אין ישראל.
ביאגראפיע
קאַטעגאָריע:ראשי ישיבות אין ישראל קאַטעגאָריע:רבנים אין ירושלים קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
משה סופר (ערלוי)
הרב משה שרייבער (תרמ״ה -תש״ד), אויך באקאנט ווי הרב משה סופר, איז געווען א חשובער חרדישער רב אין די ת״ר יארן. ער איז געווען דיין אין ערלוי, אונגארן, און זיינע תשובות זענען געזאמלט אינעם ספר יד סופר.
ער איז געווען דער פאטער פון הרב יוחנן סופר, דער ערשטער ערלויער רבי.
ער איז אומגעקומען אין אוישוויץ ביים חורבן אייראפע.
יונגע יארן
הרב משה איז געבוירן געווארן כ"ה אייר ה'תרמ"ה צו זיין פאטער הרב שמעון, שטאטס רב פון ערלוי, און זיין מוטער מלכה אסתר, וואס איז געווען א טאכטער פון הרב שלמה זלמן שפיצער, רב פון דער שיפשול, ווין, מחבר פון תקון שלמה, און גיטל, א טאכטער פונעם חתם סופר.
הרב משה האט געלערנט אין דער ישיבה פון רבי אברהם גרינבערג אין קעזמארק, אונגארן. נאכהער האט ער געלערנט אין דער פרעשבורגער ישיבה אונטער הרב עקיבא סופר, מחבר פון דעת סופר.
הרב מרדכי לייב ווינקלער פון מאד, מחבר פון לבושי מרדכי, האט געשריבן אויף משה סופר אין יענע יארן אז ער איז בקי אין בבלי, ירושלמי, ראשונים און אחרונים.
שוין אלס בחור האט הרב משה באקומען היתר הוראה פון פארשידענע רבנים.
יונגערמאן
הרב משה האט חתונה געהאט מיט טושענא, טאכטער פון הרב משה יוחנן שיינפעלד, רב פון מיהאליפאלווא.
עטלעכע יאר האט משה סופר געהאנדלט אבער ענדלעך האט מען אים באשטימט א דיין אין בית דין פון דער ארדאטאקסישע קהילה פון ערלויץ
משפחה
הרב משה און טושענא שרייבער האבן געהאט זעקס קינדער:
אברהם שמואל בנימין איז געווען אן עילוי און האט געלערנט אין דער ישיבה פון רבי יוסף אשר הלוי פאלאק (שארית יוסף אשר) אין ווערפעלעט.
יוחנן האט אויך געלערנט אין דער ישיבה אין ווערפעלעט. שפעטער איז ער געווארן רב אין ערלוי און ראש ישיבה פון דער חתם סופר ישיבה אין בודאפעשט און ערלוי. ער האט מחדש געווען די ישיבה אין ירושלים און איז געווארן דער ערשטער ערלויער רבי.
חוה רבקה, לאה, גיטל טויבא און רייזל האבן נישט חתונה געהאט און זענען אומגעקומען אין חורבן אייראפע.
פטירה
אין תש״ד האבן די נאציס דעפארטירט הרב משה מיט זיין משפחה קיין אוישוויץ (אחוץ זיין זון אברהם שמואל בנימין) צוזאמען מיט דער יידישער קהילה פון ערלוי.
כ״א סיון תש״ד האבן די נאציס דערמארדעט הרב משה, זיין ווייב און זיינע טעכטער, אויך זיין פאטער הרב שמעון.
זיינע זין אברהם שמואל בנימין און יוחנן האבן אים איבערגעלעבט.
לח"י
לח"י (לוחמי חרות ישראל) אדער שטערן באנדע, איז געווען א שפלינטער גרופע פון די אצ"ל. זייער ציל איז געווען אויפשצוטעלן א יידיש דעמאקראטיש לאנד אין ארץ ישראל, זייענדיג אויפגעברויזט אויף די אצ"ל, פארן אפשטעלן די אקציעס קעגן דעם בריטישן מאנדאט, און אויך אויף דער הגנה, פאר זייער אומבאהאלפנקייט, האבן זיי זיך גענומען שלאגן קעגן די בריטישע, אויפגעריסן באמבעס, אומגעברענגט פאליטישע און מיליטערישע פירער אין פאלעסטינע, אנזייענדיג כאאס אין די בריטישע רייען.
יצחק שמיר, דער שפעטערדיגער פרעמיער מיניסטער, איז געווען פון די אנפירער אין דער גרופע.
ביי מלחמת השחרור, האבן זיי זיך אנגעשלאסן אין צה"ל, אויסער אין ירושלים געגנט, וואס איז געווארן, א טייל פון ישראל, נענטער צו דער ענדע, זיי האבן געהאלפן אייננעמען אראבישע געגנטן אין מערב ירושלים, ווי קאטאמאן, דיר יאסין, און נאך געגנטן. נאך דער מלחמה, האט די רעגירונג נישט אנערקענט אצ"ל, און לח"י קעמפער, אלס זעלנער, און דערפאר האבן זיי נישט באקומען קיין פענסיע ווי סאלדאטן, נישט קיין מעדאלן און אויסצייכענונגען.
קאַטעגאָריע:ציוניזם קאַטעגאָריע:ישראל קאַטעגאָריע:בריטישער מאנדאט
דרך פקודיך
קליין|225px|דער שער בלאט פון ספר דרך פקודיך דרך פקודיך איז א חסידיש ספר געשריבן געווארן דורך רבי צבי אלימלך שפירא זצ"ל, רב אין דינאוו באקאנט אלס דער בני יששכר
דער מחבר
רבי צבי אלימלך שפירא זצ"ל איז געבוירן אין יאר ה'תקמ"ג (אומגעפער), און איז נפטר געווארן י"ח טבת ה'תר"א. זיין פאטער איז געווען רבי פסח לאנגזאם, מ'האט אים גערופן רבי פסח יאווארניקער, זיין מוטער רחל מינא איז געווען א ניכטשע פון רבי אלימלך פון ליזשענסק. רבי הערש מיילך איז געווען רב אין צען פארשידענע שטעט: דינאוו, ריבאטוטש, סטריזשעוו, לאנצהוט, קאלאמיי, האלאשיץ, בערטש, דזשילבערץ, דיבעצק, מונקאטש, נאכהער צוריק אין דינאוו.
אינהאלט
דער ספר דרך פקודיך איז געשריבן לויט דעם סדר פון די מצוות, און ווי דער מחבר שרייבט אין זיין הקדמה, אויס צושמועסן יעדע מצוה ווי אזוי מען דארף עס מקיים זיין מיט טראכטן מיט רייד און מיט טוהן, במחשבה בדבור ובמעשה, און דערביי אויך ארויס צוברענגען טעמים ביי יעדע מצוה.
אין דעם ספר דרך פקודיך איז נאר געדרוקט געווארן די ערשטע אכט און פופציג מצוות, די רעשט כתבים זענען ווארשיינליך פארלוירן געווארן.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:חסידישע ספרים - מצוות
פערל צוויבל
א ריכטיגע פערל צוויבל (ענגליש: Pearl onion) איז א רעלאטיוו צו די ליק און טיילט זיך אפ פונעם געווענליכן ציבעלע מיט דעם וואס עס האט נאר איין שיכט, אזוי ווי די קנאבל, און האט א זיסליכן טעם.
מען פלאנצט עס מערסטנס אין פריוואטע גארטנס אין דייטשלאנד, האלאנד און איטאליע. עס איז טראדיציאנאל גענוצט געווארן אין די אינדישע קיך.
למעשה רופט מען פערל צוויבל אלע קליין-געוויקסיגע צוויבל, אפילו מיט מערערע שיכטן. עס איז געווענליך צו טרעפן אין די געשעפטן אין דריי סארטן: די ווייסע, לילא און געהל.
די פערל צוויבל איז די געווענליכע צוויבל וואס מען נוצט אין ענגלאנד און שווייץ צום פּיקלען.
אויסער צום פיקלען, איז פארהאן אסאך רעצעפטן צו מאכן דערמיט פארשידענע געשמאקע זיסע צושפייזן.
וועב לינקען
קאטעגאריע:גרינסן
בוכאריש
בוכאַריש אדער יודישע טאַדזשיקיש (רוסיש: Еврейско-таджикский диалект, פערסיש: بخاری, ענגליש: Bukhari) איז א יודישע שפראך וואס איז א דיאלעקט פון טאדזשיקיש וואס קומט פון דער קלאסישער פערסיש.
זי ווערט גערעדט צווישן די יודן אין דער שטאט בוכאר אין אוזבעקיסטאן.
איהרע רעדער ווערן געשאצט צו זיין ארום הונדערט-צעהן-טויזנט, וואס פופציג טויזנט פון זיי וואוינען אין ישראל.
אלפאבעט
טראדיציאנאל פלעגט זי ווערן געשריבן ווי אלע אנדערע יודישע שפראכן, נעמליך די העברעאישע אלף בית.
אבער אנהייב די צוואנציגער יאהרן האט די רוסישע רעגירונג געלייגט דרוק מ'זאל טוישן צו לאטיינישע בוכשטאבן און פון ת"ש צו קירלישע.
די רק"ע ראדיאו סטאנציע פון קול ישראל, האט א טעגליכע פופצן מינוטיגע פראגראם אין בוכאריש.
דרויסנדיגע לינקען
קאַטעגאָריע:יידישע שפראכן קאטעגאריע:אלף בית
פראפיט
פראפיט איז דער אפטייטש פון ריוח, דאס הייסט דער פארדינסט וואס בלייבט איבער פון האנדל נאך די הוצאות. ס'איז פאראן פארשידענע אופנים ווי אזוי צו רעכענען דעם פראפיט פון א געשעפט.
צ.ב.ש. א געשעפט קויפט א געוויסן פראדוקט לאמיר אנכאפן א זאק מעל פאר 10 דאלאר און ער פארקויפט דאס פאר 11 דאלאר איז אים געבליבן  פון זיין פארדינסט 1 דאלאר, דאס הייסט דער פראפיט פון א זאק מעל איז איין דאלאר.
קאַטעגאָריע:עקאנאמיק
5טן יאנואר
דעם 5טן יאנואר איז דער פֿינפֿטער טאג פון יאר אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 360 טעג (361 אין אן עיבור־יאר).
היסטארישע געשעענישן
<!--
-->
געשטארבן
05
קאנטראבאס
דער קאָנטראַבאַס איז דער גרעסטער אינסטרומענט פֿון די סטרונע אינסטרומענטן. דער אינסטרומענט האט פֿיר סטרונעס, װי אלע אינסטרומענטן פֿון דער פידל גרופּע.
קליין|300px|דער קאָנטראבאס
בארימטע קאָנטראבאסיסטן
קאטעגאריע:מוזיק אינסטרומענטן
מזכרת שם הגדולים
מזכרת שם הגדולים איז א ספר פארפאסט און ארויסגעגעבן געווארן דורך משה חיים קליינמאן פון דער שטאט בריסק אין ליטא. דאס ספר אנטהאלט איבער הונדערט זייטן.
לאנדאנער בארא פון סאטן
די  לאנדאנער בארא פון סאטן איז א לאנדאנער בארא וואס געפינט זיך אין דרום לאנדאן. זי איז באשאפן געווארן אין 1965.
געאגראפיע
די בארא גרענעצט די לאנדאנער בארא פון מערטאן צו צפון, די קעניגלעכע בארא פון קינגסטאן אויפן טעמז צו מערב און די לאנדאנער בארא פון קרוידן צו מזרח. צו דרום געפינט זיך סארי.
מזכרת שם הגדולים
ער באשרייבט אכצן צדיקים תלמידים פונעם בעל שם טוב.
אט זענען די נעמען לויט דעם סדר פון די יארצייטן:
קאַטעגאָריע:ספרי קודש
תמר זאנדבערג
תמר זאַנדבערג (געבוירן דעם 29סטן אפריל 1976, כ"ט ניסן ה'תשל"ו) איז א ישראלישע פאליטיקערין וואס דינט אלס כנסת דעפוטאט פאר דער מרצ פארטיי. זי האָט אויך געדינט אלס פארזיצער פון מרצ פון 2018–2019 און איז געווען א דעפוטאט אין דעם 20סטן כנסת, וואו זי האט געדינט אלס פארזיצער פון דעם קאמיטעט צו באקעמפן ניצן דראגס און אלקאהאל.
קאַטעגאָריע:ישראלים קאַטעגאָריע:כנסת דעפוטאטן קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
גרין פארק אונטערגרונט סטאנציע
גרין פארק איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע ביי דער צפון זייט פון גרין פארק. די סטאנציע איז אן איבערבייט צווישן די פיקאדילי, יובילי און וויקטאריע ליניעס.
די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 1.
גרין פארק איז איינע פון די צוויי אונטערגרונט סטאנציעס וואס דינען באקינגהאם פאלאץ; די אנדערע איז סאנט דזשיימס פארק אויף די קרייז און דיסטריקט ליניעס.
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט אויף דער דעמאלסטיקער גרויס־נארדערן, פיקאדילי און בראמפטאן באן (היינט די פיקאדילי ליניע) דעם 15טן דעצעמבער 1906.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:וויקטאריע ליניע סטאנציעס קאַטעגאָריע:פיקאדילי ליניע סטאנציעס קאַטעגאָריע:יובילי ליניע סטאנציעס
אברהם יהושע העשל (מעזשביזש)
רבי אברהם יהושע העשל זצ"ל (ה'תקצ"ב - י"ט תשרי ה'תרמ"א), פון מעזשביזש.
אפשטאם
רבי העשי'ניו איז געבוירן אין יאר ה'תקצ"ב, צו זיין פאטער הרב משולם זוסיא העשל פון זשינקאוו, א זון פון הרב יצחק מאיר העשל, פון זשינקאוו, א זון פון הרב אברהם יהושע העשיל, רב אין אפטא, דער "אוהב ישראל". און תו זיין מוטער מרת סימא א טאכטער פון הרב ישראל, אן איידעם פון הרב משה צבי פון סאווראן.
הסתלקות
רבי העשי'ניו איז נפטר געווארן אין עלטער פון ניין און פערציג יאר אין י"ט תשרי ה'תרמ"א, און ליגט אין קאמינקא.
רעפערענצן
קאטעגאריע:רוסישע אדמורי"ם קאטעגאריע:מעזשביזש קאטעגאריע:רוזשין
ברוך שלום אשלג
רבי ברוך שלום הלוי אשלג (ז' שבט ה'תרס"ז - ה' תשרי ה'תשנ"ב) איז געווען אן אדמו"ר און א מקובל. ער איז געווען דער בכור פון הרב יהודה לייב הלוי אשלג, מחבר פונעם "סולם" אויפן זוהר, און זיין נאכפאלגער. ער האט  פארפאסט די ספרים "שלבי הסולם", "דרגות הסולם" און "אגרות הרב"ש".
חייו
ברוך שלום הלוי אשלג איז געבוירן געווארן אין ווארשע, קאנגרעס פוילן, אום ז' שבט תרס"ז 1907. שוין ביי די ניין יאר האט ער אנגעהויבן לערנען ביי זיין פאטער, און ער איז מיטגעפארן מיט אים צום פאריסאווער רבי'ן און צום בעלזער רב. נאך זיין בר־מצוה אין תרפ"א איז ער ארויף מיט זיין משפחה אין ארץ ישראל וואו ער האט געלערנט אין ישיבת תורת אמת פון חב"ד אין ירושלים. ביי די זיבעצן יארן האט ער באקומען היתר הוראה דורך די גרעסטע רבנים אין ארץ ישראל  –  הרב אברהם יצחק הכהן קוק, הרב יוסף חיים זאנענפלד און הרב יעקב משה חרל"פ.
קאַטעגאָריע:רבנישע לויים קאַטעגאָריע:פוילישע אדמורי"ם קאַטעגאָריע:אדמורי"ם אין ארץ ישראל קאַטעגאָריע:מקובלים קאַטעגאָריע:נקבר אין הר המנוחות קאַטעגאָריע:יידן פון ווארשע
טאמעס קרעין (זינגער)
טאַמעס קרעין (ענגליש: Thomas Crane) איז א אויסטראליער זינגער און פאָרשטעלער וועלכער איז באוואוסט מיטן גוט נאכמאכן פרעדי מערקורי און זיין טרופע (בענד).
זיין שטימע איז טאקע נישט ווי פרעדי'ס, אבער סצענע'ס וואס ער שטעלט אהער זענען געלונגענע. ער האט אפילו די וואנצע און נאטורליך ארויסגעשטעקטע פאדערשטע ציין ווי איהם.
ער איז באקאנט געווארן נאכן אויפטרעטן אויף די אויסטראליע טעלעוויזיע פראגראם אויסטראליע האט טאלאנט. און זינט דאן גיבט ער קאנצערטן און טור'ס אריינגערעכנט איינס אין די פאראייניגטע שטאטן אום 2013.
לינקען
קאַטעגאָריע:זינגער קאַטעגאָריע:טרופעס קאַטעגאָריע:אויסטראליע קאטעגאריע:קולטור קאטעגאריע:פארוויילונג
וואגאדוגו
וואַגאַדוגו איז די הויפטשטאט און די גרעסטע שטאט פון בורקינע פאסא, מיט 1,475,223 איינוואוינער אין 2006.
מנחה עריע
מנחה עריע איז א פלאץ אין ניו יארק וואס איז אוועק געשטעלט צו דאווענען דארטן זומער מנחה-מעריב אויפן וועג צו די קאנטריס, עס איז געשאפן געווארן אין די 90ער יארן דורכן וועטעראן עסקן הרב חיים ברוך גלאק, ווי עס ווערט פארוואנדלט אין א ביהמ"ד ווי עס דאווענען לויט געוויסע שאצונגען אריבער 10,000 אידן יעדן דאנערשטאג אויף דער נאכט דורכאויס דעם זומער סעזאן, עס דאווענען דארטן אלס סארטן אידן, פון די מערסט מארדערנסטע ביז די פרומסטע.
וואגאדוגו
אין דער שטאט געפינעטן זיך דריי אוניווערסיטעטן, אבער 70% פון די באוואוינער זענען אנאלפאבעטיש.
מנחה עריע
קאַטעגאָריע:תפילה קאַטעגאָריע:ניו יארק
וואגאדוגו
עקאנאמיע
וואַגאַדוגו איז איינע פון די ארעמסטע שטעט אין אפריקע. די הויפט אינדוסטריעס זענען עסן און טעקסטיל.
געאגראפיע
וואַגאַדוגו האט אן עקוואטארישן קלימאט, און איז ווארעם א גאנץ יאר.
טראנספארט
די שטאט האט אן אינטערנאציאנאל פליפעלד, און צוויי באן ליניעס, צו אבידזשאן אין בארטן פון העלפאנדביין און קאיא אין בורקינע פאסא. אויך א שאסיי קיין ניאמע, ניגעריע.
רעגירונג
וואַגאַדוגו האט א בירגעמייסטער, וואס ווערט געוויילט פאר א קאדענץ פון פינף יאר. דער היינטיקער בירגערמייסטער איז סימאן קאמפאַארע.
ליסטע פון חדרים אין סטאמפארד היל
זעט אויך
חדרים קאַטעגאָריע:חדרים
דונקערק
דונקערק איז א פארט שטאט און א קאמונע (געמיינדע) אינעם נארד דעפארטמענט אין צפון פראנקרייך.
זי ליגט 10 קילאמעטער פון דעם בעלגישן גרענעץ. די באפעלקערונג פון דער שטאט (קאמונע) ביים 1999 צענזוס איז געווען 70,850 איינוואוינער (71,300 איינוואוינער לויט די פעברואר 2004 שאצונגען).
קאַטעגאָריע:פארט שטעט אין אייראפע קאַטעגאָריע:שטעט אין פראנקרייך
קרים
קליין|מרכז| חצי האי קרים דער קרים האלבאינדזל (רוסיש: Крымский полуостров, אוקראיניש: Кримський півострів) איז א האלבאינדזל אינעם צפון זייט פון שווארצער ים. ער איז כמעט אינגאנצן ארומגענומען מיט וואסער, דער שווארצער ים און, אין מזרח זייט, דער ים פון אזאוו. דער האלבאינדזל איז אין דרום זייט פון אוקראינע און מערב זייט פון רוסלאנד. קרים אנקערט זיך מיט אוקראינע דורך דעם פערעקאפער איסטמאס.
אין 2014, דער בעלות פון קרים איז געווארען א מחלוקת צווישן אוקראינע און רוסלאנד. רוסלאנד האט אריינגענעמעמט דער לאנד ווי א חלק פון רוסישער פעדעראציע.
וועבלינקען
* קאַטעגאָריע:האלבאינדזלען
אריה ווארשל
אריה וואַרשל (געב' דעם 20סטן נאוועמבער 1940, קיבוץ שדה נחום) איז א ישראלישער-אמעריקאנער פראפעסער פון כעמיע און ביאכעמיע אינעם אוניווערסיטעט פון דרום קאליפארניע. ער איז געווארן באלוינט מיטן 2013 נאבעל פריז פאר כעמיע, צוזאמען מיט מייקל לעוויט און מארטין קארפלוס, פאר דער "אנטוויקלונג פון מולטיסקאלנדע מאדעלן פאר קאמפלעקסע כעמישע סיסטעמען.
קאַטעגאָריע:כעמיקער קאַטעגאָריע:ישראלים קאַטעגאָריע:אמעריקאנער יידן קאַטעגאָריע:נאבעל פריז
לאכערייקע
א לאַכערײַקע איז א קורצער קליפ, וואס איז געווענליך אויף צום לאכן. היינט איז שוין פארהאנען פון אלע סארט וויסנשאפט וואס ווערט געמאכט אין קורצע קליפס.
קאַטעגאָריע:קאמעדיע
עובדיה עבדאללה סומך
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:רבנים פון בבל קאַטעגאָריע:באגדאד
שווארצע סאמעט
שווארצע סאמעט (ענגליש: Black Velvet) איז א קאקטעיל צוזאמגעשטעלט פון גלייכע טיילן שווארצע ביר און ווייסע גאזיגע וויין, געווענליך שאמפעין.
עס ווערט סערווירט אין א שאמפעין גלאז אהן אייז.
היסטאריע
עס איז געשאפן געווארן אין 1861 דורך א שעהנקער אין לאנדאן צו טרויערן אויף די טויט פון פרינץ אלבערט. עס ברויך סימבאליזירן די שווארצע קליידער וואס אבלים טראגן.
וועב לינקען
קאטעגאריע:אלקאהאלישע געטראנקען קאטעגאריע:וויין
אליעזר יהודה פינקל (ב)
רבי אליעזר יהודה איז געווען עטלעכע יאר פאראנטווארטלעך אויף די חסידישע בחורים אין דער ישיבה. ער פלעג אויך אונטערחתמענען דאקומענטן פאר דער פארוואלטונג פון דער ישיבה. ווען רבי נתן צבי איז פלוצלינג נפטר געווארן י"א מרחשון תשע"ב, האט מען באשטימט רבי אליעזר יהודה דעם נייעם ראש ישיבה. רבי אהרן לייב שטיינמאן האט אים געמאלדן אלס ראש ישיבה בשעת דער לוויה ווען ער האט מספיד געווען רבי נתן צבי.
מהרה
מהרה איז דער דריטער אלבום קאסעטע אין די סעריע פון ניגוני ווערצבערגער ארויסגעגעבן אין 1991.
די מוזיק איז אראנדזשירט דורך הערשל לעבאוויטש.
ניגונים
ערשטע זייט:
צווייטע זייט:
קאַטעגאָריע:אידישע טעיפס קאטעגאריע:סאטמאר
פעזינג
פעזינג איז א שטעטל אין דרום־מערב סלאוואקיי. עס געפֿינט זיך בערך 20 קילאמעטער צפון-מזרח פון בראַטיסלאַוואַ און, אין דעצעמבער 2018, האט געהאט אַ באַפעלקערונג פון 23,002.
פּעזינג ליגט לעבן די קליינע קאַרפּאַטן און לעבט איבערהויפט פון וויטיקולטור און אַגריקולטור, ווי אויך פון ציגל מאכן און קעראַמיק פראָדוקציע.
געשיכטע
פון דער צווייטער העלפט פונעם 10טן יארהונדערט ביז 1918 איז עס געווען א טייל פונעם קעניגרייך פון אונגארן. פּעזינג ווערט דערמאנט צום ערשטן מאָל אין 1208 מיטן נאָמען "terra Bozin" טעראַ באָזין. אין די קומענדיגע יארהונדערטער האט זיך דאס שטעטל געטוישט פון א מינעריי-יישובֿ צו אַ ווײַנגאָרטן-שטאָט. עס האט באקומען דעם סטאַטוס פון אַ פרייער קעניגלעכער שטאָט אום 14טן יוני 1647. פּעזינג איז געווען איינע פון די רייכסטע שטעט אין דעם קעניגרייך פון אונגארן. זיין עשירות איז געווען באזירט אויף דער פראָדוקציע פון איכותדיקע וויינען. אינעם 19טן יארהונדערט האט דאס שטעטל פאמעלעך אנגעהויבן זיך אינדוסטריעליזירן : דא האט מען געגרינדעט די ערשטע שוועבל־זויער פאבריק אין אונגארן. נאך מער האט עס געוואקסן מיט דער פארבינדונג צו דער באַן נעצווערק. נאך דער צעטיילונג פון עסטרייך-אונגארן אין 1918/1920, איז דאס שטעטל געווארן א טייל פון דעם ניי-געגרינדעטן טשעכאסלאוואקיי.
אין יאר 1857 האבן געוואוינט אין פעזינג 540 יידן, און אין יאר 1940, 235 יידן.
מענטשן
הרב יצחק טוביה ווייס, גאב״ד פון ירושלים, איז געבוירן געווארן אין פעזינג.
צווילינג שטעט
פּעזינג האט די צווילינג שטעט:
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:שטעט און שטעטלעך אין סלאוואקיי
צבי הירש הלוי הורוויץ
רבי צבי הירש הלוי הורוויץ איז געווען רב אין טשארטקאוו, פון די גדולי הדור אין זיין צייט. ער איז געווען דער פאטער פון די צוויי באקאנטע צדיקים, ר' שמעלקא ניקאלשבורגער און  רבי פנחס'ל רב פון פראנקפורט – באקאנט אלס "דער בעל הפלאה".
אפשטאם
רבי צבי הירש איז געווען א זון פון הרב מאיר הלוי הורוויץ, פון טיקטין, א זון פון דעם לאנגן הרב יהושע, א זון פון הרב פינחס הלוי הורוויץ, א שוואגער פונעם רמ"א.
דער נודע ביהודה שרייבט אין א תשובה, מען זאל זיך נישט פארלאזן אויף זיין תשובה, נאר אויב די דריי עמודי עולם וועלן צושטימען מיט אים, און רעכענט אויס רבי צבי הירש אלץ איינס פון די דריי.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:רבנישע לויים הורוויץ קאַטעגאָריע:אחרונים קאַטעגאָריע:רבנים אין אייראפע קאַטעגאָריע:צדיקי וחסידי קדמאי
יום ירושלים
קליין| "ירושלים טאָג סעלאַבריישאַנז" א טאָג פון קאָנפעסיע צו גאָט פֿאַר די מיראַקאַלז און וואונדער - חגיגות יום ירושלים יום הודאה להשם על הניסים ועל הנפלאות, טוב להודות להשם ולזמר לשמך עליון יום ירושלים כ"ח אייר מ"ג בעומר/לעומר אין ישראל ווערט אפגעהאלטן דער טאג יום ירושלים, דער טאג וואס די ירושלים אלטשטאט און דער כותל איז איינגענומען געווארן ביי דער זעקסטאגיקער מלחמה.
קאַטעגאָריע:ישראל קאַטעגאָריע:פייערטעג
נפתלי הורוויץ (דעמביץ)
רבי נפתלי הורוויץ זצ"ל (ה'תרל"ג - ה'תש"ג), רבי נפתלי'טשע דעמביצער.
אפשטאם
רבי נפתלי'טשע איז געבוירן אין יאר ה'תרל"ג (אומגעפעהר), דער יונגסטער זון צו זיין פאטער הרב ראובן הורוויץ, רב אין דעמביץ, א זון פון הרב אליעזר הורוויץ, רב אין דזשיקאוו, באקאנט אלס רבי אליעזר'ל דזשעקאווער, א זון פון הרב נפתלי צבי הורוויץ דער ראפשיצער רב.
רבנות
רבי נפתלי'טשע האט געהאט יונגערהייט זייער א הערלעכע שטימע, און איז געווען א געוואלדיגער טאלאנטפולער זינגער. אין א געלעגענהייט ווען זיין פעטער דער דזשיקאווער רב דער אמרי נועם האט חתונה געמאכט, האט רבי נפתלי'טשע געוואלט פארן זינגען ביי דער חתונה, אבער זיין עלטערער ברודער רבי אלטער'ל האט אים פארבאטן צו פארן, וויבאלד די באציאונגען צווישן דעמביצער הויף און דזשיקאווער הויף איז נישט געווען אמבעסטן. רבי נפתלי'טשע האט דאך געוואלט פארן, אבער ער איז געווארן הייזעריק און פארלוירן זיין שטימע און מער קיינמאל נישט געקענט זינגען, מיטאמאל זיין א בעל תפלה. רבי נפתלי'טשע איז געווען א גרויסער קעמפֿער קעגן דער ציוניסטשער באוועגונג, ווען זייער אנפירער הערצל איז געשטארבן האט רבי נפתלי'טשע געמאכט א סעודת הודאה.
נאך דער פטירה פון זיין שווער האט רבי נפתלי'טשע אנגעפירט מיט זיין שווער'ס געשעפטן אין דוקלא, אבער ליידער האט ער נישט געהאט קיין ערפאלג, און איז צוריק געקומען קיין דעמביץ. די יארן פון ה'תרפ"ד ביז ה'תרצ"ד האט רבי נפתלי'טשע פארברענגט אין אמעריקא, ער האט דארט שטארק מצליח געווען, אבער ליידער האט אים זיין זון אלעס פארלוירן.
ווען רבי נפתלי'טשע איז צוריק געקומען קיין דעמביץ האט רבי נפתלי'טשע געוואלט ווערן ראש בית דין, אבער זיין ברודער'ס זון הרב צבי אלימלך הורוויץ דער דאמאלסדיגער רב אין דעמביץ - וועלכער איז געווען א געוואלדעגער קעמפֿער קעגען דער ציוניסטשער באוועגונג - האט אים נישט צוגעלאזט, האלטנדיג, אז רבי נפתלי'טשע איז נישט גענוג קעמפֿער. רבי נפתלי'טשע איז געבליבן וואוינען אין דעמביץ אלס נישט אפיציעלער רב.
הסתלקות
רבי נפתלי'טשע איז אומגעקומען אין דער צווייטער וועלט מלחמה, הי"ד.
פאמיליע
רבי נפתלי'טשע האט געהייראט א טאכטער פון הנגיד הרב מרדכי (רבי מאטעלע) וויינבערג פון דוקלא. זייערע קינדער:
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:דזשיקאוו קאַטעגאָריע:דעמביץ
פויזן
פויזן (פויליש: Poznań; ) איז א שטאט אין מערב פוילן, און די הויפטשטאט פון דער גרויספוילישער וואיעוואדעשאפט. אין פארגאנגענהייט איז די שטאט געווען א שווער קריגעריי פונקט צווישן דייטשלאנד און פוילן, א קריגעריי וואס איז געווען איינע פון די אורזאכן צו דעם צווייטן וועלט קריג. די שטאט האט 556,022 איינוואוינער (2009 אפשאצונג).
היסטאריע
די שטאט איז געגרינדט געווארן אין דעם 10טן יארהונדערט אלס א פעסטונג פון מיעשקא דער ערשטער, דער פירשט פון פוילן. אין דעם צווייטן העלפט פון דעם 10טן יארהונדערט איז געבויט געווארן אין דער שטאט דער קאטעדראל – דער עלטסער קאטעדראל אין פוילן. די שטאט האט זיך איבערגעקערט צו דער פוילישער הויפטשטאט אין 1025 מיט דער קרוינונג פון באלעסלאוס דער דרייסטער צו זיין דער פוילישער קעניג. אין דעם 13טן יארהונדערט האט זיך די שטאט אנטוויקלט, און זי האט זיך איבערגעקערט צו א וויכטיקער קולטורעל און געשעפטלעך צענטער.
יארן שפעטער, אין יאר 1793, אין אנהייב פון די פוילישע טיילונג דורך רוסלאנד, פרייסן, און עסטרייך, פרייסן האט באקומען די שטאט צו אירע הענט. נאך דעם אין די פוסטריט פון נאפאלעאן באנאפארטעס קריגערייען די שטאט האט זיך איבערגעקערט צו א טיילונג פון ווארשע גובערניע. אבער נאך דעם דורכפאל פון נאפאלעאן באנאפארטע, און די אייראפעישע גרעניצן דעפיניציע אין ווינער קאנגרעס, די שטאט איז אומגעקערט געווארן צו פרייסן און האט זיך איבערגעקערט צו זיין די הויפטשטאט פון די גרויסע פויזן גובערניע, און פון אנהייב 1848 יאר, א פרייסישע פויזן פראווינץ הויפטשטאט.
אין דער שלום קאנפערענץ וואס איז פארגעקומען אין פאריז אין 1919 נאך דעם ערשטן וועלט קריג איז באשטימט געווארן אז די שטאט וועט אריבערגעפירט ווערן צו די פוילישע הענט. אין יאר 1939 נאך וואס דייטשלאנד האט אויסגערופן א קריג אויף פוילן, די שטאט איז איינגענומען געווארן, און אנגעשלאסן געווארן צו דייטשלאנד. די פוילישע באפעלקערונג פארטריבן געווארן פון דער שטאט, און זייערע פארמעגענס רעקוויזירט געווארן דורך די דייטשן. נאך דעם נאצישער דייטשלאנד דורכפאל אין ענדע פון דעם צווייטן וועלט קריג די שטאט איז אומגעקערט געווארן צו פוילן, און די דייטשע באפעלקערונג איז פארטריבן געווארן אין מזרח דייטשלאנד.
אין יאר 1956 אז פארגעקומען אין שטאט פיל פראטעסטן אנטקעקן דער קאמוניסטישער הערשאפט אין דער מדינה. די פראטעסטן האבן געבראכט צו דעם רעזשים געלאסנקייט, אבער נישט צו זיין מפלה, און טייל פון זיי זיינען צעטריבן געווארן מיט קראפט. אין פארלויף פון די 1960ער און 1970ער יארן, די שטאט איינקווארטירט א סאך אינטערנאציאנאלע יארמארקן.
קולטור
אין דער שטאט פויזן געפינען זיך מוזייען פון דעם 13טן און פון דעם 16טן יארהונדערט. אין דער שטאט א סאך שולעס פון דראמע, מוזיק, געשעפט, קערפער קולטור, און מייסטערווערק.
פויזן יינדטום
יידן האבן זיך באזעצט אין פויזן שוין אין דעם 13טן יארהונדערט, און האבן באקומען א פולע גלייכרעכטיקייטן. אין יאר 1600 די יידן זיינען געווען העלפט פון די שטאט איינוואוינערס. אין ענדע פון 16טן יארהונדערט איז אויפגעשטעלט געווארן א יידעשע דרוקעריי אין שטאט. אין 1793, נאך דער אנשליסונג פון פויזן צו פרייסן, איז בטל געווארן די אלע רעכטן וואס די יידן האבן געהאט, אבער אין 19טן יארהונדערט די יידן פון דער שטאט האבן באקומען גלייכרעכטיקייטן צוזאמען מיט די אנדערע פרוסישע יידן.
פון די פראמינענטע רבנים פון דער שטאט, איז באקאנט דער גאון ר' נפתלי כ"ץ זצ"ל ארויסגעבער פון דעם ספר 'סמיכת חכמים', ער איז געווען אין די מיטעלע 1600 יארן, און שפעטער אין די פריע 1800 יארן, דער גאון ר' עקיבא איגר זצ"ל.
דער סמיכת חכמים ליגט באערדיקט אין סטאמבול, טערקיי, צוליב וואס אין די ענדע פון זיין לעבן האט ער געוואלט עולה זיין אויף ארץ ישראל אבער איז געשטארבן אויפן וועג אין טערקיי.
אין יאר 1939, ערב פון דעם צווייטן וועלט קריג, האבן געוואוינט אין דער שטאט ארום 2,000 יידן. מערהייט פון זיי פארניכט געווארן אין חורבן אייראפע.
וועבלינק
קאַטעגאָריע:שטעט און שטעטלעך אין פוילן
יע"ל קג"ם
יע"ל קג"ם איז ראשי תיבות:
עס איז דא א כלל אז כאטש מען פסק'נט ווי רבא קעגן אביי, די הלכה בלייבט ווי אביי ביי די הלכות פון יע"ל קג"ם. קאַטעגאָריע:גמרא
אאזיס (בוך)
אאזיס איז א בוך פון 47 יודישע ליעדער און פאעמעס געשריבן דורך אברהם סוצקעווער אין די יאהרן פון 1957-1959. מערסטנס פון די דיכטונגען זענען גאנץ קורצע און פארנעמען נישט מעהר ווי איין זייט, אדער - גאהר אפט - פיל ווייניגער.
דער בוך איז ארויסגעגעהבן געווארן אין יאהר 1960 דורך די י.ל. פרץ פארלאג אין תל אביב, ישראל און געדרוקט ביי די ארטיגע דפוס אורלי אין טויזנט צוויי-הונדערט עקזעמפלארן. די צייכענונגען בעפאר יעהדע אפטיילונג זענען פון פנחס שער.
וועב לינקען
קאטעגאריע:יידישע ביכער קאטעגאריע:דיכטונג קאטעגאריע:ביכער געדרוקט אין תל אביב קאטעגאריע: י.ל. פרץ פארלאג ביכער
הויפט זייט/ב' חשוון
ב' מרחשון
חשוון 02 קאַטעגאָריע:מוסטער היינט אין היסטאריע he:תבנית:ב' בחשוון
באיאן
באָיאַן (אוקרייניש: Бояни, רומעניש: Boian, רוסיש: Бояны) איז אַ דאָרף אין דער טשערנאוויצער גובערניע פון מערב אוקריינא. עס איז אין דעם נאָוואָסעליציאַ ראַיאָן נאָענט צו סאַדיגורא אין דעם היסטארישן געגנט פון בוקאָווינע.
עס איז געווען דער מאיאנטעק פון יאָן נעקולסע (Ion Neculce), שרייבער פון דער געשיכטע פון דער פּרינציפּאַליטעט פון מאָלדאַוויע אין דעם 18טן יאָרהונדערט.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:דערפער אין אוקראינע קאַטעגאָריע:אידישע יישובים אין אייראפע
איך ליב דיר, מאן
איך ליב דיר, מאן (ענגליש: I Love You, Man) איז א אמעריקאנער ראמאנטיק קאמעדי ענגליש שפראכיגער פילם ערשינען אין יאהר 2009 וואו עס שפילן דזשעיסאן סיגל און פאול ראד דירעקטירט ביי דזשאן האמבורג.
עס ערשיינען אויך די ראק בענד ראש און ליאו פערינגאו.
געשיכטע
א חתן זוכט א בעסטע מאן פאר זיין חתונה.
לינקען
קאַטעגאָריע:פילמען קאטעגאריע:קאמעדיע קאַטעגאָריע:פאראייניגטע שטאטן קאַטעגאָריע:חתונה קאַטעגאָריע:מענטשליכע באציאונגען קאטעגאריע:קולטור
יהושע העשיל תאומים-פרענקל
רבי יהושע העשיל תאומים-פרענקל (ה'תק"ם - ה' תמוז ה'תר"ג) פון קאמארנא.
אפשטאם
רבי יהושע העשיל איז געבוירן אין יאר ה'תק"ם (אומגעפער), צו זיין פאטער הרב ברוך תאומים-פרענקל רב אין לייפניק, באקאנט אלס דער ברוך טעם.
רבנות
רבי יהושע העשיל איז געווען פון די גרויסע תלמידים פון חוזה פון לובלין, דער חוזה האט אים געוואלט באשטימען אלס זיין ממלא מקום אין גאליציע, אבער רבי יהושע העשיל האט זיך אנטזאגט. נאך זיין חתונה האט רבי יהושע העשיל געוואוינט אין קאמארנא לעבן זיי שווער. רבי יהושע העשיל האט נישט געוואלט אן נעמען קיין רבנות שטעלע, אבער וויבאלד ער האט נישט געוואלט אז ס'זאל זיך איבערהאקן די רבנישע קייט פון פיר און צוואנציג דורות, האט ער אנגענומען דאס רבנות אין קאמארנא אויף איין טאג.
הסתלקות
רבי יהושע העשיל איז נפטר געווארן ה' תמוז ה'תר"ג
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:אדמורי"ם קאַטעגאָריע:אחרונים
טשינג דינאסטיע
קליין|טשינג דינאסטיע די טשינג דינאסטיע איז געווען די לעצטע דינאסטיע וואס האט געהערשט איבער כינע, צווישן די יארן 1644 און 1912. פאר דער טשינג דינאסטיע האט געהערשט די מינג דינאסטיע, און נאך איר איז כינע געווארן א רעפובליק. די הויפטשטאט פון לאנד איז געווען ביידזשינג.
דאס לאנד איבער וואס די טשינג דינאסטיע האט געהערשט איז געווען דאס גרעסטע אינעם 18טן יארהונדערט, ווען די דינאסטיע האט געהערשט איבער גאנץ כינע, כולל מאנטשוריע.
אין 1871 האט מען אויפגעשטעלט דעם בעיאנג פלאט וואס איז געווארן ביים סוף פונעם 19טן יארהונדערט איז געווען דער גרעסטער פלאט אין דעם ווייטן מזרח און דער אכטער גרעסטער פלאט אין דער וועלט.
קאַטעגאָריע:כינע
האריקעין (קאקטעיל)
א האָריקעין (ענגליש: "Hurricane") איז א זיסע קאקטעיל געמאכט פון ראם און פרוכט זאפט.
עס ווערט סערווירט אין א האריקעין גלאז מיט אייז.
סארטן
עס ווערט אויך אזוי גערופן פארשידענע סארט קאקטעילס וואס ווערט סערווירט אין די באהאמעס.
וועב לינקען
קאטעגאריע:אלקאהאלישע געטראנקען
גימטריא
גימטריא מיינט אז יעדער אות פון לשון הקודש האט א ווערט לויט נומערן.
עס זענען דא פארשידענע וועגן וויאזוי צו רעכענען גמטריאות, אזוי ווי די ענדע אותיות מנצפ"ך קענען ווערן גערעכנט לויט זייערע אותיות ווערט, אבער לויט געוויסע חשבונות ווערט דאס גערעכנט צו די הונדערטער נומערן נאך ת' (ך=500, ם=600, ן=700, ף=800, ץ=900) אזוי קומט אויס אז ב"ן איז בגימטריא שב"ת.
גימטריאות טרעפט מען שוין אין די גמרא, און אין ספרי קבלה, און ספרי חסידות.
הייינט צו טאג'ס באנוצן זיך בדחנים מיט שיינע גמטריאות ווען זיי גראמען ביי א חתונה.
דער ספר "בעל הטורים" פון רבינו יעקב בן אשר איז פול מיט גימטריאות אויף די פסוקים פון דער תורה.
קאטעגאריע:מיסטיק קאטעגאריע:העברעיש
סאכאטשאוו (הויף)
סאכאטשאוו איז א חסידות וואס איז געגרינדעט געווארן אין ה'תרל"א דורך הרה"צ ר' אברהם בארנשטיין, דעם "אבני נזר", אן איידעם פונעם קאצקער רבי'ן, אין דעם שטעטל סאכאטשאוו אין קאנגרעס פוילן.
רבי אברהם בארנשטיין איז געווען דער עלטסטער זון פון רבי זאב-נחום בארנשטיין, דער ביאלער רב, מחבר פון דעם ספר "אגודת אזוב", און אן איידעם פון דעם קאצקער רבי'ן (חתונה געהאט מיט זיין טאכטער שרה-צינא).
די ספרים פון די סאכאטשאווער רבי'ס זענען גוט באקאנט צווישן לומדים:
דער היינטיקער רבי, רבי שמואל יצחק בארנשטיין, איז געבוירן געווארן ה' אדר תשכ"א (1961) אין תל אביב, אין דעם יד אליהו געגנט וואו זיין פאטער האט געדינט אלס רב. ביי די פיר יאר איז ער געווארן פאר'יתומ'ם פון זיין פאטער וואס איז אוועק אין א פארקער אקצידענט. זיין מוטער טויבע איז די טאכטער פון הרב דניאל מאוושאוויץ, רב פונעם טשעלנאוו געגנט אין תל אביב. זיין חינוך האט ער באקומען אין תל אביב און דערנאך אין דער פאנאוועזשער ישיבה קטנה אין בני ברק, און שפעטער אין דער פאנאוועזשער ישיבה גדולה. ער האט געהייראט א טאכטער פון הרב אליהו שטערנבוך ראש בית דין פון דער "מחזיקי הדת" קהילה אין אנטווערפן, וואס זי איז אן אייניקל פון רבי ברוך האגער, סערעט־וויזשניצער רבי, דער "מקור ברוך" פון חיפה.
א גרויסער פראיעקט פון היינטיגע סאכאטשאווער חסידים איז מאורות.
סאכאטשאווער רבי'ס
נאך זיין פטירה, במשך 18 יאר, איז נישט געווען קיין סאכאטשאווער רבי, ביז מען האט מכתיר געווען זיין זון רבי שמואל-יצחק.
דאמבא (פילם)
דאַמבאָ (ענגליש: Dumbo) איז אן אנימירטער פילם פֿון 1941 וואס איז פראדוצירט געווארן דורך וואלט דיזני פראדוקציעס און באפרייט געווען צום ערשטן מאל דעם 23סטן אקטאבער 1941 דורך RKO ראדיא פילמען. "דאַמבאָ" איז באזירט אויף א קינדער בוך מיטן זעלבן נאמען פֿון העלען אייבערסאָן מיט אילוסטראציעס פֿון האַראָלד פּערל, און איז דער פֿערטער וואלט דיזני אנימירטער פילם אין פולער לענג. דער הויפט כאראקטער איז דזשאַמבאָ דזשוניאָר, א יונגן העלפֿאַנד וואס איז צונעמענישט "דאַמבאָ". ער ווערט געחוזקט פאר זיינע גרויסע אויערן נאר פארמאגט די טאלאנט צו ניצן זיי אלס פליגלען צו פליען.
א לייוו אקציע און קאמפיוטער אנימאציע ווערסיע איז באפרייט געווארן אין 2019, רעזשיסירט דורך טים בערטאן.
שטימע אקטיארן
די אקטיארן זענען נישט קרעדיטירט געווען אינעם אנהייב פונעם פילם
קאַטעגאָריע:ענגליש שפראכיגע פילמען קאַטעגאָריע:אמעריקאנישע פילמען קאַטעגאָריע:מוזיקפילמען קאַטעגאָריע:דיזני אנימירטע פילמען קאטעגאריע:פילמען איבער בעלי חיים
קול קורא
קול קורא איז געווענליך א מודעה אין וועלכן רבנים פאדערן אויף דעם ציבור, וויאזוי מען זאל זיך פירן, און זענען מעורר אויף פארשידענע פירצות.
צום ביישפיל:
קאטעגאריע:קאמוניקאציע
דעניש
דעניש ווערט געשריבן אין א וואריאנט פונעם לאטיינישן אלפאבעט.
פון די בארימטע שרייבער אויף דעניש איז האנס קריסטיאן אנדערסען.
קאטעגאריע:שפראכן
קאַטעגאָריע:דענמארק קאַטעגאָריע:גערמאנישע שפראכן
פרייהייט פון אינפארמאציע לעגיסלאציע
פרייהייט פון אינפארמאציע לעגיסלאציע איז א לעגאל רעכט צו בעטן און באקומען אינפארמאציע פון דער רעגירונג אום זיסט אדער גאר ביליג. אין טייל לענדער גאראנטירט די קאנסטיטוציע דאס רעכט פון צוטריט צו אינפארמאציע.
מער ווי 85 לענדער ארום דער וועלט האבן איינגעפירט אזעלכע לעגיסלאציע. דער פרייהיט פון דער פרעסע אקט אין שוועדן פון 1766 ווערט גערעכט די עלסטע לעגיסלאציע אין דעם שטח.
א יסודותדיגער פרינציפ פון דער לעגיסלאציע (מערסטנס) איז די פליכט ליגט אויף דער ארגאנאזאציע געבעטן פאר אינפארמאציע אויב זיי ווילן צוריקהאלטן אינפארמאציע; דער וואס בעט דארף נישט ערקלערן צוליב וואס ער דארף די אינפארמאציע.
קאַטעגאָריע:געזעצן
Свобода информации
אליהו הורוויץ
רבי אליהו הורוויץ זצ"ל (ה'תר"ך - ו' מנחם אב ה'תרפ"ג), דער דזשאלינער רב.
אפשטאם
רבי אליהו איז געבוירן אין יאר ה'תר"ך (אומגעפער), צו זיין פאטער הרב נפתלי חיים הורוויץ, דער וואנדער רבי, א זון פון הרב מאיר הורוויץ רב אין דזשיקאוו, דער אמרי נועם, א זון פון הרב אליעזר הורוויץ, רב אין דזשיקאוו, באקאנט אלס רבי אליעזר'ל דזשיקאווער, א זון הרב נפתלי צבי הורוויץ דער ראפשיצער רב. און צו זיין מוטער מרת יוכבד רבקה די טאכטער פון הרב משה אונגאר פון צאנז, אן איידעם פון הרב חיים האלבערשטאם, דער דברי חיים.
רבנות
רבי אליהו איז ערשט געווען רב אין גאראיעץ אין יאר ה'תרמ"ה (אומגעפער) איז ער געווארן רב אין דזשאלין ביז די ערשטע וועלט קריג, נאכהער האט ער געוואוינט אין ריישא.
הסתלקות
רבי אליהו איז נפטר געווארן אין ריישא, ו'מנחם אב ה'תרפ"ג.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:דזשיקאוו
אביי
קליין|250px|די מערה פון אביי און רבא אביי דער אמורא איז געווען ראש ישיבה אין פומבדיתא. ער איז געווען א תלמיד פון רבה בר נחמני. ער ווערט דערמאנט אסאך מאל אין ש"ס, און ער איז דער בר פלוגתא פון רבא. געבוירן אין שנת ד"א ל"ט און איז נפטר געווארן ד"א צ"ו — צ"ט.
ביאגראפיע
אביי'ס פאטער האט געהייסן כייליל. די גמרא פארציילט אז ווען ער איז געווען קליין האט שוין רבה געמערקט אויף איהם אז ער וועט אויסוואקסן א גרויסער מענטש, ער האט אויף איהם געזאגט דעם שפריך ווארט בוצין בוצין מקטפי ידוע (ברכות מח.).
ער איז געווען א כהן, אבער זיין סדר איז געווען אז ער האט נישט גענומען די מתנות פון כהונה נאר איינמאל א יאהר ערב יום כיפורים כדי מען זאל וויסן אז ער איז א כהן (שבת קלג.). אפילו ווען מען האט געדוכנט איז ער נישט ארויף דוכנ׳ען מיט די אנדערע כהנים ווייל ער פלעגט זיין זייער פארטוהן אין לערנען מיט זיינע תלמידים (שם).
ער איז געווען א קיילעכדיגער יתום אהן א טאטע און אהן א מאמע, זיין טאטע איז געשטארבן פאר ער איז געבוירן, און ווען ער איז געבוירן איז זיין מאמע געשטארבן. ער איז אויפגעצויגן געווארן ביי א פרוי, ער פלעגט אסאך נאכזאגן זאכן פון איהרט וועגן ווי דער גמרא זאגט אז אביי פלעגט זאגן אמרה לי אם מיין מאמע האט מיר געזאגט (שבת סו: קלד. עירובין כט: סה. יומא עח: מו"ק יב. יח.) דאס מיינט דער וואס האט איהם אויפגעצויגן (קידושין לא:). די וועלט זאגט אז אביי איז די ראשי תיבות פון דעם פסוק א'שר ב'ך י'רוחם י'תום (הושע יד, ב).