cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
עקאנאמיע פון קאנאדע
פֿאבריקאציע
אין קאנאדע'ס ערשטע יארן האט זי פראדוצירט שיפן און פארם מאשינען. ווען די וועלט איז געווארן מער אינדוסטריאליזירט האט קאנאדע אויך אנגעהויבן מאסן פראדוקציע. די שטאט מאנטרעאל איז געווען די ערשטע פאבריקאציע ארט אין קאנאנדע וועלכע איז שפעטער איבערגענומען געווארן דורך טאראנטא. די פאבריקאציע אינדוסטרי איז געווארן גרויס צווישן די צוויי וועלט קריגן ווען אלע לענדער י האבן אנגעהויבן פראדוצירן מאשינערי.
קאנאדע'ס הויפט פֿאבריקאציע איז טראנפארטאציע עקוויפמענט, ספעציעל אויטאס און אויטא טיילן. די פירמעס דזשענעראל מאטארס, פארד, קרייסלער, טאיאטא, האנדא, און האנדעי האבן ריזיגע פליגלן אין קאנאדע, רוב פון זיי אין דרום אנטעריא און קוויבעק. די אויטא פאבריקאציע זעלבסט עקספארטירט אין די ווערד פון 57 ביליאן דאלאר יערליך. די אויטא פאבריקאציע אין קאנאדע האט זיך אנגעהויבן ווען די דריי גרעסטע אמעריקאנער אויטא פירמעס האבן געשלאסן אן אפמאך מיט די קאנאדער רעגירונג צו פראדוצירן ווייניגסטענס אזויפיל אויטאס וויפיל זי פארקויפט אינלאנד פער יאר. די קאנאדער אויטא אינדוסטרי פראדוצירט היינט געוויסע ערליי מאדעלן וועלכע ווערן געמאכט נאר אין קאנאדע, צום ביישפיל אלע מיניווענס פון די פירמע קרייסלער ווערן פראדוצירט אין קאנאדע.
נאך אויטאס קומט באן און פליגער עקוויפמענט וועלכע ווערט פראדוצירט אין מאנטרעאל דורך די וועלט באוואוסטע פירמע באמבארדיע. די פירמע גיט ארויס די צווייטע בעסטע באנען אין דער וועלט נאך דייטשלאנד. די נייע וואגאנען אינעם ניו יארק סיטי סובוועי און די שנעלצוג צווישן ניו יארק אין וואשינגטאן איז געבויט געוארן דורך באמבארדיע. אויך אין פליגער איז זי אויסגעצייכנט, ספעציעל מיט פריוואטע דזשעטס. די פירמע איז הויפטקווארטירט אין מאנטרעאל און האט אנדערע פליגלן אין גאנץ קאנאדע און איבער די וועלט. אנדערע פֿאבריקאציע אין קאנאדע זענען: עסן, פאפיר, כעמיקאלן, אייזן, עלעקטראניקס, און קליידונג.
אויסערן האנדל
קאנאדע פארמאגט בלויז 0.5 פון די וועלט'ס סך הכל באפעלקערונג אבער איר עקספארט מאכט אויס 4 פראצענט. קאנאדע'ס עקספארט האט זיך ארויפגעארבעט נאך די צווייטע וועלט קריג. אין 945' האט איר עקספארט דערגרייכט די ווערד פון 2.3 ביליאן דאלאר. היינט איז עס געשאצט אויף 300 ביליאן. ווען מען רעכנט די פראצענט עקספארט קעגן די דזשי.די.פי. שטייט קאנאדע די העכסטע אין דער וועלט ביי 33.6 פראצענט. קאנאדע'ס אימפארט שטייט היינט נאנט צו 250 ביליאן דאלאר. איר מערסטע האנדל איז מיט די פאראייניגטע שטאטן מיט וועלכע זי האנדעלט א חשבון פון מער ווי 2 ביליאן דאלאר טעגליך. ארום 4 פינפטלעך פון קאנאדע'ס עקספארט גייט קיין אמעריקע און 3 פערטל פון איר אימפארט קומט פון אמעריקע. עס זענען פאראן הונדערטער פירמעס וועלכע האבן פליגלן אין ביידע לענדער וועלכע שאפט א ריזיגע האנדל. די גרויסע האנדל צווישן די צוויי רעגירונגען האט זיך אנגעהויבן נאכדעם וואס די צוויי רעגירונגען זענען איינגעגאנגען אויף אן אפמאך וועלכע האט געגרינדעט די ען-טי-עי וועלכע האט אראפגענומען אלע שטייערן און געעפנט א כמעט הונדערט פראצענטיגער פרייע האנדל וועלכע האט פילפאכיג פארמערט די האנדל יעדעס יאר. אין יאר 994' איז די ען-טי-עי פארשפרייט געווארן און געטוישט דעם נאמען אויף נאפט"א, ארייננעמענדיג אויך מעקסיקא אינעם פרייע האנדל זאנע. דאס אריינברענגען מעקסיקא האט באקומען גרויס קריטיק אין קאנאדע וועלכע האבן געטענה'ט אז עס שטערט קאנאדע'ס עקספארט. וויאזוי אימער האט זיך עס אויסגעגליכן מיט די יארן און האט אין פאקט נישט געשטערט קאנאדע. אויסער די פאראייניגטע שטאטן האט קאנאדע אסאך האנדל מיט יאפאן, בריטען, דייטשלאנד, צפון קארעא, האלאנד, און כינע.
וואלוטע און באנקירונג
די פאראייניגטע וואלוטע אין קאנאדע איז די קאנאדער דאלאר וועלכע באשטייט פון 100 צענט (ארום 1.50 קאנאדער וואלוטע איז ווערד איין יו-עס דאלאר). די באנק אף קאנאדע, וועלכע איז געגרינדעט געווארן אין 935' און באלאנגט פאר די פעדעראלע רעגירונג, האט די איינציגסטע רעכט צו פרינטען פאפירענע דאלארן פאר די צירקולאציע. די קאנאדער בענק האלטן געלט אין די ווערד פון 800 ביליאן דאלאר. דאס קומט אויס ארום 22,000 דאלאר פער מענטש. 90 פראצענט פון די געלט ליגט קאנצענטרירט און 6 גרויסע דאמעסטיק בענק וועלכע ווערן אפט אנגערופן די ביג סיקס (זעקס גרויסע). אויסער די 6 גרויסע בענק זענען פאראן נאך 3 דאמעסטיק בענק און ארום 50 אויסערן פארוואלטונג בענק וועלכע געבן ארבעט פאר 200,000 מענטשן וואס מאכט אויס 1.3 פראצענט פון די ארבעט'ס קראפט. די קלענערע בענק האבן זייערע אפיסעס און טאראנטא אדער מאנטרעאל. אבער די כלערליי פינאנציעלע סערוויס זענען צושפרייט אויך אין וויניפעג, קאלגערי, און ווענקואווער. די שטאט טאראנטא פארמאגט אויך א בערזע וועלכע איז די 6טע גרעסטע אין דער וועלט. ביי די 990' רעסעסיע האבן די קליינע בענק געהאט שוועריקייטן דורכצושוויצן די שווערע צייטן און אסאך זענען ארויס פון ביזנעס אדער אפגעקויפט געווארן פון גרעסערע פירמעס. אויך גרויסע אינסטיטוציעס און בענק זענען עפעקטירט געווארן און אין א שיינעם טאג אין 994' האט די פירמע קאפעדערעישן טראסט, קאנאדע'ס פערטע גרעסטע טראסט פירמע, זיך דערקלערט באנקראט און ארויס פון ביזנעס.
טראנספארטאציע
די טראנספארטאציע איז גרויס אין קאנאדע און איז העכסט וויכטיג צוליב איר גרויסקייט און מענטשן וואס וואוינען אין אלע עקן צושפרייט. ארום 5.6 פראצענט פון די ארבעט'ס קראפט ארבעטן אין די טראנספארטאציע סעקטאר. פון די הויפט טראנספארטאציע זענען וואסער וועגן פאר קאמערציאלע פראכט. די גרעסטע וואסער וועג איז די סעינט לארענט טייך וועלכע איז געעפענט געווארן פאר ביזנעס אין 959'. דער סעינט לארענט טייך איז פארבינדן מיט'ן אטלאנטיק אקעאן. די צווייטע גרעסטע וואסער וועג איז אויפ'ן פאסיפיק צו די ווענקואווער פארטן. ארום 60,000 קאמערציאלע שיפן לאדענען און אפלאדענען 300 מיליאן טאנען פראכט יערליך. רעילראוד'ס זענען פאראן גענוג אין די גרויסע קאנאדער טערעטאריע אבער ווייניג ווערן נאך היינט גענוצט. די צוויי הויפט באן פירמעס זענען סי-ען און סי-פי. אזוי ווי אין אנדערע אינדוסטריאליזירטע לענדער ווערן באנען ווייניג גענוצט אין קאנאדע און עס קאסט מער געלט דאס אויפהאלטן ווי די פראפיט. אין 977' האט די פעדעראלע רעגירונג געגרינדעט א פאראייניגטע דריטע רעיל פירמע מיט'ן נאמען וויא רעיל פאר פאסאזשירן און אריינגעלייגט אסאך געלט פאר אדווערטייזינג אויפצוארבעטן די רעיל פירמע.
קאנאדע פארמאגט איינע פון די בעסטע שאסייען סיסטעמען אין דער וועלט, גוטע שאסייען און גוט אויסגעלייגט פאר א לאנד מיט אזויפיל טעריטאריע. די רעגירונג און די קאנאדער איינוואוינערס האלטן עס פאר א וויכטיגע פריאריטעט און די רעגיורנג האט שטענדיג אוועקגעגעבן אסאך געלט פאר שאסייען און לאקאלע גאסן. אין די אנפאנג 90טע יארן האט די קאנסערוואטיווע רעגירונג אביסל נאכגעלאזט איר אויסגעבונג פאר ראודס און עס איז שפעטער געווארן א גאנצע אישו ביי די 93' פעדעראלע עלעקציעס ווען די ליבעראלע קאנדידאטור האט צוגעזאגט 6 ביליאן דאלאר איבערצומאכן און פארבעסערן אסאך ראודס. די ליבעראלע רעגירונג האט געהאלטן ווארט און געשענקט 2 ביליאן דאלאר. דאס איבעריגע געלט איז צוגעשטעלט געווארן דורך די פראווינציאלע רעגירונגען. קאנאדע האט ארום 160,000 מייל (253,000 קילאמעטער) פון הייוועיס. די לענגסטע הייוועי איז די טראנס קאנאדע הייוועי וועלכע ציעט זיך פון סעינט דזשאונס, נופאונדלענד ביז וויקטאריע, בריטיש קאלאמביע. אין 98' זענען געווען 459 רעגיסטרירטע אויטאמאבילן פאר יעדע 1,000 איינוואוינער. (יאפאן האט געהאט 395, בריטען 373, און 478 אין די פאראייניגטע שטאטן). די טראקינג אינדוסטרי מאכט אויס 37.7 פראצענט פון טראנספארטאציע. עירליין טראנספארטאציע איז ספעציעל וויכטיג פאר קאנאדע ווייל צו אסאך ראיאנען איז כמעט אוממעגליך אנצוקומען מיט אן אויטא ווייל עס איז נישטא קיין אויסגעפלאסטערטע ראודס צו פארשטופטע ערטער. מיט שיפן איז אויך נישט מעגליך נאר אין די קורצע זומער סעזאן ווייל ווינטער איז די וואסער פארפרוירן. לופט טראנספארטאציע איז פארנומען 90 פראצענט דורך די פירמע עיר קאנאדע וועלכע הלאט אן א ריזיגע נעטווארק פון דאמעסטיק און אינטערנאציאנאלע פלייטס. אין 00' האט עיר קאנאדע אפגעקויפט איר קאנקורענט קענעדיען עירליינס.
עס זענען פאראן 510 ערפארטס אין קאנאדע גרויסע און קליינע. די גרעסטע פון זיי זענען: פערסאן אינטערנאציאנאל אין טאראנטא, ווענקואווער אינטערנאציאנאל ערפארט, דארוואל און מיראבעל אין מאנטרעאל, און קאלגערי אינטערנאציאנאלע ערפארט. אלע ערפארטס זענען פריוואטיזירט זינט 95'. די רעגירונג האט אויך אינעם זעלבן יאר געעפענט דעם אפענע הימלן אגרימענט וועלכע האט אראפגענומען אלע געוועזענע רעגולאציעס צווישן עירליינס פון ביידע לענדער און ביידע האבן געקענט נוצן יענעמ'ס טעריטאריע. טייל פון די רעגולאציעס זענען איבערגעארבעט געווארן נאך די סעפטעמבער אטאקעס אין אמעריקע. אין סך הכל פארנעמט די לופט טראנספארטאציע ארום 12 פראצענט פון טראנספארטאציע. אויסער עיר קאנאדע זענען היינט פאראן א קליינע צאל קאנאדער עירליינס וועלכע זענען פעסט אין ביזנעס, און פרובירן איבערנעמען די עירליין מארקעט. עיר קאנאדע איז א סימבאל פון א פירמע וואס האט אן עכטע מאנאפאל. די קליינע פירמעס באקומען נישט די רעכטן צו אפערירן נאר אין געוויסע געגענטער ווי אויך דארט האט עיר קאנאדע ביליגע עירליינס מיט אנדערע נעמען. אינטערעסאנט איז אז די פירמע עיר קאנאדע איז געווען די איינציגסטע עירליין אין נארט אמעריקע וואס האט פארדינט געלט אין די געוועזענע יאר זינט סעפטעמבער עלעוון.
קאמוניקאציע
קאמוניקאציע איז זייער גרויס און פארגעשריטן אין קאנאדע. ארום 1.8 פראצענט פון די ארבעט'ס קראפט ארבעטן אין די קאמוניקאציע סעקטאר און מאכט אויס 4.2 פראצענט אינעם דזשי.די.פי. קאמוניקאציעס רעכנט אריין ראדיא, טעלעוויזיע, טעלעקאמוניקאציעס, און פרינט מעדיע (צייטונגען). די קליינע קאנאדער באפעלקערונג פארמאגט 500 פריוואטע ראדיא סטאנציעס און 110 טעלעוויזיע סטאנציעס איבער'ן לאנד. מען שאצט אז 99 פראצענט קאנאדער היימען פארמאגן ביידע. די פאבליק קאנאדער בראודקעסטינג פירמע,סי-בי-סי, גיט ענגלישע און פראנצויזישע סערוויס איבער גאנץ קאנאדע און 99 פראצענט פון לאנד האט צוטריט צו זייער סערוויס. סי-בי-סי פארמאגט אונטער זיך 65 ראדיא און 30 טעלעוויזיע סטאנציעס און אין די לעצטע יארן אויך צוויי אינטערנעט וועב זייטלעך. די רעגירונג איז גענצליך פאראנטווארטליכט אויף די פירמע און גוט זיי צוטריט צו אלע ערטער אינעווייניג אין די רעגירונג'ס געביידעס. מער ווי 99 פראצענט פון קאנאדע'ס היימען פארמאגן כאטש איין טעלעפאן וועלכע באהעפט זיי צו א סאפיסטיקירטע טעלעקאמוניקאציע נעטווארק. רוב דאמעסטיק סערוויסעס ווערט געגעבן דורך סטענטאר עלייענץ, א פאראייניגונג פון 9 פראווינציאלע (7 פריוואטע און 2 פאבליק) טעלעפאן קארפאראציעס. קאנאדע האט עטליכע אייגענע סעטעלייטס וועלכע פירן אריבער צענדליגער טויזענטער קאמוניקאציע אפעראציעס יעדע מינוט אין טאג. בדרך כלל איז קאנאדע פון די מערסט פארגעשריטענע לענדער אין טעלעקאמוניקאציעס.
אין די לעצטע יארן זענען צעלולארע טעלעפאנען שטארק אריינגעכאפט געווארן ביי די קאנאדער מאסן וועלכע באקומען סערוויס פון 4 גרויסע טעלעפאן פירמעס, אריינגערעכנט עי-טי-ענד-טי וועלכע איז די צווייטע גרעסטע אין סעליולערס אין קאנאדע. אין כמעט אלע טעלעקאמוניקאציע זאכן זענען די קאנאדער געווען פון די ערשטע צו האבן. ארום 4 פראצענט היימען האבן א פעקס מאשין, 40 פראצענט א קאמפיוטער, און איבער 30 פראצענט האבן אינטערנעט וועלכע איז די צווייטע העכסטע ראטע אין דער וועלט נאך נארוועגן.
קאנאדע פארמאגט 107 טעגליכע צייטונגען וועלכע צירקולירן צו 4.7 מיליאן מענטשן. ארום 70 פראצענט פון די אלע נייעס פאפירן באלאנגען צו 5 גרויסע מידיא קארפאראציעס, 4 פון זיי אינטערנאציאנאלע פירמעס. די מערסט געליינטע צייטונגען זענען: די גלאוב ענד מעיל, טאראנטא סטאר, און טאראנטא סאן אין אנטעריא. לא דעוויא, די גאזעט, לא פרעס, לא דזשורנאל די מאנטרעאל אין קוויבעק. די גרעסטע פון זיי אלע איז די גלאוב ענד מעיל וועלכע איז די איינציגסטע צייטונג וואס צירקולירט אין גאנץ קאנאדע. קאלגערי העראלד און עדמאנטאן דזשורנאל אין אלבערטא, די פראווינץ און ווענקואווער סאן אין בריטיש קאלאמביע, וויניפעג פרי פרעס אין מאניטאבע. די קאנאדער צייטונגען זענען פון ליבעראלע ביז קאנסערוואטיווע. צום ביישפיל אין טאראנטא וואו עס ווערן פארקויפט די מערסטע צייטונגען, איז די טאראנטא סאן א קאנסערוואטיווע, די גלאוב ענד מעיל איז שטארק ליבעראל אין סאציאלע אישוס אבער איז קאנסערוואטיוו אין פינאנציעלע אישוס און די טאראנטא סטאר איז אינגאנצן ליבעראל. רוב בריוון ווערן געשיקט דורך קאנאדע פאסט וועלכע איז א פובליקע קארפאראציע. עס זענען פאראן עטליכע פריוואטע פירמעס, אריינגערעכנט פורולעיטאר, יו-פי-עס, און פעדעקס.
טוריזם
טוריזם אין קאנאדע פארנעמט ארום 4 פראצענט פון דזשאבס און גוטע 5 פראצענט אינעם דזשי.די.פי. קאנאדע'ס פארשידענהייט פון סעזאנען און אטראקציעס ברענגט אסאך טוריסטן יערליך. די פארנומענסטע צייטן פאר טוריסטן איז אין דער זומער ווען עס שפילן עטליכע אזויגערופענע פעסטיוועלס אין טייל פראווינצן. אויך אין ווינטער קומען אסאך טוריסטן צו זען די הויכע שנייען און פאר די צענדליגער אקטיוויטעטן וועס מען קען טאן און שפילן אין די שניי. צום מערסטן איז באקאנט די מאונט טראמבלאנט בערג וועלכע ברענגט מענטשן פון די גאנצע וועלט, אריינגערעכנט הויכע פערזענליכקייטן. ארום 60,000 קאנאדער ביזנעסער ארבעטן אין טייל פאר טוריזם. מער ווי צוויי דריטל פארדינטסן פון טוריזם קומען פון קאנאדער איינוואוינער זעלבסט. די מערסטע טוריסטן פון אנדערע לענדער קומען פון אמעריקע (80 פראצענט), בריטען (4.5 פראצענט), און יאפאנעזער (4.1 פראצענט).
קאנאדע קאַטעגאָריע:קאנאדע
סאס-פע
פון דרום זייט צו סאס-פע געפינט זיך דער אַלאַלינהאָרן בארג (Allalinhorn) וואס איז הויך 4,027 מ', און דער פֿע גלעטשער (Feegletscher) אויף אים זענען דא סקי שפורן וואס זענען אקטיוו דאס גאנצע יאר, און פארשלאגן זומער נארטלען. דער גלעטשער איז א טייל פון סאַס-פע'ס סקי פלאץ, וואס אין אים זענען דא שפורן לאנג 100 קילאמעטער מיט נאך 45 קילאמעטער לענג אין אנדערע פלעצער אינעם טאל. פון מערב זייט צו אים, אין דער מאַטער־טאָל (Mattertal), ליגט דאס סקי שטעטל צערמאַט (Zermatt), ער פארמאגט אויך אן גלעטשער פאר זומער סקי אנטקעגן דעם מאַטערהאָרן בארג (Matterhorn).
פאראן א ציינער אינטער־באן מיטן נאמען מעטראָ אַלפּן (Metro-alpine), ארבעט שוין פון יאר 1984, און טראגט ארויף די סקי גליטשערס און די רייזנדע צו מיטל־אַלאַלין (Mittelallalin) אין 3,500 מ' הייך, וואס דאס איז דאס העכסטע פונקט אין דער סקי פלאץ. אין מיטל־אַלאַלין איז אויך דא א גרויסע אייזן־הייל און א רעסטאראן וועלכע דרייט זיך אויף איר איקסוס, און איז דער גרעסטער פון זיין סארט אויף דער וועלט.
אין זומער פארשלאגט די געגנט פיל גייען מארשרוטן, בערג קריכן, קעלדז קריכן, בערג גליטשער, בערג ביציקלעך, קארקינעטן, שטריקן פארקן, פאראשוטן און נאך.
צו סאס-פֿע קענמען אנקומען מיט אן אויטאבוס פון די וויספּ אדער בריג באן סטאנציעס. אין דער שטעטל געגנט איז נישט ערלויבט אנצוקומען מיט א מאטארן אויטא, אחוץ עלעקטרישע אויטאס.
קאַטעגאָריע:שווייץ קאַטעגאָריע:דערפער
Windows Meeting Space
left|thumb|250px|Windows Meeting Space Windows Meeting Space איז דער נאָמען פון אַ צוזאַמענאַרבעט קאמפיוטער פראגראם אין Windows Vista װאָס שטיצט א קאלעג צו קאלעג לאָקאַלער נעצװערק ביז 10 באַנוצער.
מיט דער Windows Meeting Space קען מען באַשטימען אד האק צוזאַמענטרעפֿן, טראַנספֿערירן טעקעס צװישן די באַנוצער, זיך מיטטײלן אפּליקאַציעס, אָדער פּשוט שמועסן אין דעם נעצװערק אין דעם פֿײַער־מױער שטח.
Windows Meeting Space פֿאַרבײַט די אלטע Windows NetMeeting אַפּליקאַציע װאָס איז דערשינען אין די פֿריעדיקע Windows װערסיעס. אָבער די מעגלעכקײַט פֿון זיך באַנוצן מיט אַ מיקראָפֿאָן און אײַנשטעלן אױדיאָ אדער װידעאָ קאָנפֿערענצן זײַנען אָפּגעראַמט געװאָרן פֿון Windows Meeting Space.
קאַטעגאָריע:Windows קאמפאנענטן
להגדיל שמו
להגדיל שמו איז די צווייטע קאסעטע פון ניגוני ר' יהושע מענדלאוויטש, דער סאטמארער קאמפאזיטאר, וואס איז ערשינען אין יאהר 2002.
די ניגונים "שמחנו" און "ברוך הוא" זענען קאמפאזירט געווארן לכבוד דער גרויסער חתונה פונעם יונגסטן זון פון רבי אהרן טייטלבוים חשון ה'תשס"ג אין די ניו יארק סטעיט ארמארי.
אויף צוויי שטייטע ניגונים "אילן" און "חננו", איז דא יודישע גראמען פארפאסט דורך יקיר ברוין.
די מוזיק איז אראנזשירט דורך יוחי בריסקמאן, ערוואקסענע כאר: אברהמי בריסקמאן און די קינדער כאר און סאלאס ביי נפתלי יוסף מענדלאוויטש.
די סאלאס זענען היינט צו טאג אלע באקאנטע סאטמארער זינגערס, אייזיק האניג, שמואל פריעדמאן, נפתלי יוסף מענדלאוויטש, יואל שווארץ, אנטשיל צין, און יונתן בנימין לעווי וועלכער איז נאך דאן געווען א חתן.
מוזיקאנטן
קאַטעגאָריע:נגינה קאטעגאריע:אידישע טעיפס קאטעגאריע:אידישע ניגונים קאסעטעס קאטעגאריע:סאטמאר
ליבעריע
ליבעריע, אפיציעל די רעפובליק פון ליבעריע , איז א לאנד אין מערב אפריקע. ער גרענעצט סיערע לעאנע אין מערב, גינע אין צפון, און בארטן פון העלפאנדביין אין מזרח. אין דרום־מערב האט זי א בארטן לאנג 579 ק"מ אויפן אטלאנטישן אקעאן, און דארט געפינט זיך די הויפטשטאט מאנראוויע. זי באדעקט א שטח פון בערך 111,369 קוואדראט ק"מ.
בערך 3.8 מיליאן מענטשן וואוינען אין ליבעריע, און די אפיציעלע שפראך איז ענגליש. ליבעריע איז א מיטגליד אין די פאראייניגטע פעלקער און אין דעם אפריקאנער פארבאנד. 85.5% פון דער באפעלקערונג זענען קריסטן.
פון 1820 האבן באפרייטע אמעריקאנער שקלאפן אנגעהויבן וואוינען אין דעם ראיאן. אין 1847 האבן די קאלאניסטן געגרינדעט די רעפובליק פון ליבעריע, מאדעלירט אויף דער רעגירונג פון די פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע.
עקאנאמיע
ליבעריע איז פון די ארימסטע לענדער אין דער וועלט. נאר 15% פון מענטשן האבן ארבעט.
גוגל פלאטפארמע
קליין|250px|גוגלס ערשטע סערװער שופֿלאָד גוגל פּלאַטפֿאָרמע איז די פּלאַטפֿאָרמע פֿון גוגלס סיסטעם.
גוגל פֿאַרלאַנגט ריזיקע קאָמפּיוטערײַ־רעסורסן כּדי צו צושטעלן זײערע סערװיזן. הגם די נומערן זײַנען ניט פּובליצירט, אַ טײל שאַצן אָפּ אַז גוגל האַלט אױס איבער 450 טױזנט סערװערס (דינערס) װעלכע זײַנען אַראַנשירט אין אַ געשטעל: פּלאַצירט אין קאָמפּיוטער־גרופּקעס פֿאַרשפּרײט אין אַ סך מדינות ארום דער װעלט.
װען מען פֿאַרלאַנגט דעם נאָמען http://google אין דער אינטערנעץ, אַ DNS־סערװער פֿאַרטײַטשט דעם נאָמען צו פֿילטײליקע IP־אַדרעסן דורך אַ לאָד־באַלאַנס צו די פּאַסיקע גוגל גרופּקעס װעלכע אַנטהאַלטן טױזנטער סערװערס. קליין|250px|אַ קאָמפּיוטער־גרופּקע מיט אַ לאָד־באַלאַנס אילוסטראַציע
שלום אליעזר האלבערשטאם
'''רבי שלום אליעזר האלבערשטאם (ה'תרכ"ב – ט"ז סיון ה'תש"ד), דער ראצפערטער רב, דער זעקסטער זון פון דברי חיים.
אפשטאם
רבי שלום אליעזר איז געבוירן חול המועד פסח אין יאר ה'תרכ"ב (אומגעפער), צו זיין פאטער הרב חיים האלבערשטאם, דער דברי חיים. און צו זיין מוטער מרת רעכיל דבורה, א טאכטער פון הרב יחיאל צבי הירש אונגאר פון טארנא, א זון פון הרב מרדכי דוד אונגאר דער דאמבראווער רב. דער פאטער האט אים א נאמען געגעבן נאך צוויי גיטע פריינד, דער שר שלום פון בעלזא און רבי אליעזר'ל דזשיקאווער.
רבנות
רבי שלום אליעזר האט געגעסן קעסט ביי זיין שווער צען יאר. ווען די רוסישע רעגירונג האט פארלאנגט ער זאל צוריק פארן קיין גאליציע, האט ער זיך באזעצט אין שינאווא לעבן זיין ברודער. שפעטער האט ער געוואוינט א צייט אין טארנע. אין יאר ה'תר"ס איז רבי שלום אליעזר אריבער קיין אונגארן, ערשטנס האט ער פארברענגט אין טעגלאש א האלב יאר, שפעטער האט ער זיך באזעצט אין ראצפערטווי ער איז געווען די זקן צדיקי הדור וואס יעדער האט זיך געפארכטן מיט וואס ער האט געזאגט אין ער איז אויך געווען א גרויסע בעל מופת
הסתלקות
רבי שלום אליעזר איז אומגעקומען אין אושוויץ אויף קידוש השם ט"ז סיון ה'תש"ד, הי"ד.
פאמיליע
רבי שלום אליעזר האט געהייראט אין עלטער פון פערצן יאר, אין חודש אלול ה'תרל"ו, מרת מרים שרה א טאכטער פון זיין שוואגער הרב מרדכי דוב טווערסקי, דער הארנאסטייפלער רב. זייערע קינדער:
זעט אויך
ראצפערט (הויף)
רעפערענצן
האלבערשטאם, שלום אליעזר קאַטעגאָריע:צאנז
Windows Explorer
left|thumb|250px|Windows בלעטערער אין [[Windows Vista]] Windows Explorer איז אַ טעקע מאַנאַזשעריע אַפּליקאַציע װעלכע איז ניכלל אין די באַפֿרײַונגען פֿון מײַקראָסאָפֿט־Windows אָפּערירן סיסטעמען זינט Windows 95 און װײַטער. עס באַדינגט אַ גראַפֿיש באַנוצער צובינד (GUI) װי אַ צוגאַנג צו די סיסטעמען טעקעס. עס באַדינט װי אַ צובינד אַף צו קאָנטראָלירן דעם קאָמפּיוטער.
קאַטעגאָריע:Windows
משה פרייס
משה פרייס (15טן מיי 1914 - 18טן אפריל 1999) איז געווען א חזן אין בודאפעשט, מאנטשעסטער און ניו יארק.
ער איז געבראכט געווארן קיין אונגארן וואו ער האט געדינט אלס הויפט חזן אין בודאפעסט, אין דער ארטאדאקסישער שוהל אויף קאזניצי גאס. ער האט געהייראט רייזעלע פאלאק, א טאכטער פון יצחק פאלאק, איינער פון די מנהיגים פון דער בודאפעשטער קהילה.
ער האט איבערגעלעבט דעם קריג.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:חזנים
כחול לבן
ממוזער|260 פיקסלים|מייסדים פון כחול לבן [[ה'תשע"ט 2019. פֿון רעכטס צו לינקס: גבריאל גבי אשכנזי (נאמער 4), יאיר לפיד (נאמער 2), בנימין בעני גאנץ (נאמער 1) ובוגי משה יעלון (נאמער 3)]]
כחול לבן איז א ליסטע און פאַקשאַן אין כנסת, א ישראלישער ליבעראלער ציוניסט; די ליסטע איז געגרינדעט געוואָרן אין יאנואר 2019 פאר די וואלן פאר דער 21 סטער כנסת פון דער פארבאנד פון ריזיליאַנס פארטייען צו ישראל און תל"ם צוזאַמען מיט יש עתיד.
א געריכט אין געריכט
בני כשריאל, דער בירגערמייסטער פון מעלה אדומים, האָט אריינגעגעבן א געריכט קעגן דער כחול לבן פארטיי פארן גנבענען זיין פארטיי נאָמען, וועלכער איז רעגיסטרירט געווארן אונטער דעם נאמען זינט 1993.
מנחם נחום פרידמאן
רבי מנחם נחום פרידמאן זצ"ל (ה'תקפ"ג - י"ד כסלו ה'תרכ"ט) פון שטעפאנעשט, רומעניע.
אפשטאם
רבי מנחם נחום איז געבוירן אין רוזשין אין יאר ה'תקפ"ג, צו זיין פאטער הרב ישראל פרידמאן פון רוזשין, א זון פון הרב שלום שכנא, פון פראהבישטש, א זון פון הרב אברהם המלאך, דער חסד לאברהם, א זון פון הרב דוב בער, דער מעזריטשער מגיד.
רבנות
אין יאר ה'תרי"ב האט רבי מנחם נחום זיך געצויגן אין רומעניע און איז געווארן רבי אין שטעפאנעשט, רומעניע, פון וואו זיין איינפלוס (השפעה) האט זיך פארשפרייט איבער גאנץ רומעניע.
הסתלקות
רבי מנחם נחום איז נפטר געווארן אין יאס, י"ד כסלו ה'תרכ"ט ביי די 45 יאר. ער ליגט אין אן אוהל דארט.
פאמיליע
רבי מנחם נחום האט געהייראט א טאכטער פון הרב אלעזר קאשאנסקי. זייערע קינדער:
רעפערענצן
קאטעגאריע:רוזשינער אדמורי"ם
חסידות שטפנשט
מיידל שולע
מיידל שולע ביי פרומע אידן, ווי מען איז זייער מקפיד אויף ענייני קדושה און עס איז אסור בתכלית האיסור צוזאמען צו ברענגען מענער און פרויען אויף סיי וואספארא פארנעם, איז דא עקסטערע בתי חינוך (שולע'ס) פאר אינגלעך און מיידלעך, פאר אינגלעך ווערט דאס אנגערופן תלמוד תורה געבויט אויף דעם וואס דער עיקר ציל ביי אידישע מענער איז צו לערנען תורה, און פאר מיידלעך ווערט דאס אנגערופן מיידל שולע, אדער וויאזוי מאנכע רופן דאס אן בית חינוך לבנות
קאטעגאריע:חינוך
טראקטאר
קליין|אַ [[שטאַל טראַקטאָר אין סקאטלאנד]] א טראַקטאָר (פֿון לאַטיין: trahō, "שלעפּן" אדער "ציען זיך") איז אַ שטאַרקער אַרבעטס פֿאָרמיטל באַנוצט אין לאַנדווירטשאַפֿט אדער קאנסטרוקציע אַרבעטן. געוויינטלעך האָט אַ טראַקטאָר נאָר אַ זיצאָרט פֿאַר דעם אָפּעראַטאָר, און ער קען ווערן באַנוצט צו שלעפן א סאך פֿארשידענע געצייג אדער וועגלעך.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:פארמיטלען קאַטעגאָריע:לאנדווירטשאפט קאטעגאריע:קאנסטרוקציע
זיסי ווייצמאן
זיסי ווייצמאַן (רוסיש: Зиси Вейцман, געב. 1946) איז אַ ייִדישער דיכטער.
וועב-לינקען
קאַטעגאָריע:יידן פון מאלדאווע קאַטעגאָריע:יידישע דיכטער
1990
נאבעל פריזן
קאַטעגאָריע:1990ער
דניפראפעטראווסק גובערניע
דניפראפעטראווסק גובערניע, אויך זיך פאררופן דניפראפעטראווסשטשינא , איז אן גובערניע פון אוקראינע. די הויפטשטאט פון דער גובערניע איז דניפרא. די גובערניע איז אין דרום-מזרח אוקראינע. אין 2019, האט די קאנסטיטוציאנאלע געריכט פון אוקראינע פרובירט ענדערן איר נאמען צו סיטשעסלאוו גובערניע.
היסטאריע
די גובערניע איז געשאפן געווערן אין דער אוקראינישער סאוועטישער סאציאליסטישער רעפובליק דעם 27סטן פעברואר 1932.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:אוקראינע
מישא אלעקסאנדראוויטש דאס יידישע ליד
מישא אלעקסאנדראוויטש דאס יידישע ליד איז א מוזיק אלבאם וועלכע אנטהאלט צעהן יודישע ליעדערער געזינגען דורכן חזן מישא אלעקסאנדעראוויטש. פראדוציהרט אין תל אביב און ארויסגעגעהבן דורך אר סי עי רעד סיעל אום 1972, קאוד נומער ISZ 1025. שפעהטער האט עס ישראל מיוזיק איבערגענומען און ארויסגעגעהבן אויף א קאסעטע אונטערן קאוד IMC 1017.
אינהאלט
עהרשטע זייט:
צווייטע זייט:
וועב לינקען
קאטעגאריע:אידישע ניגונים קאסעטעס
פלאטערל
200px|קליין|דאס בארימטע [[מאנארך פלאטערל Danaus plexippus וואס מיגרירט יערליך אין די צענדליגע מיליאנען פון צפון נארד אמעריקע צו א קליין געגנטל אין מעקסיקע.]] א פֿלאַטערל וואס איז אויכעט גערופן שמעטערלינג אדער זומער פייגעלע, איז א סארט פון  פיר געפליגעלטע אינסעקט. עס געהערט צום סדר לעפידאפטערע, וואס איז כולל די מאלן וואס קערן אן צו פלאטערלעך. א פלאטערל האט פיר פליגלעך באדעקט מיט קליינע שופן. די פליגלעך האבן שיינע קאלירן און מוסטערן.
א פלאטערל הייבט אן זיין לעבן אין אן איי. דערנאך ווערט דער איי א לארווע (שלייערל). נאך א שטיק צייט פארוואנדלט זיך די לארווע אין א קריסאליס. אין דעם קריסאליס וואקסט דאס פלאטערל. ווען דאס פלאטערל קומט ארויס לייגט ער אייער און דער מחזור הייבט זיך אן ווידער אמאל.
קאַטעגאָריע:אינסעקטן
קענטאן סטאנציע
קענטאן (ענגליש: Kenton) איז א נעצווערק באן סטאנציע אין קענטאן, צפון־מערב לאנדאן, באדינט דורך דער בעקערלו ליניע פון לאנדאנער אונטערגרונט און דורך דער וואטפארד ליניע פון לאנדאנער איבערגרונט. די סטאנציע געפינט זיך אויף דער דרום זייט פון קענטאן ראד, גאנץ נאנט צו נארטוויק פארק סטאנציע אויף דער לאנאדאנער אונטערגרונט מעטראפאליטאן ליניע, און איז אין טראוולקארט זאנע 4.
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט אויף דער נייער ליניע פון קאמדן קיין וואטפארד אום 15טן יוני 1912. אום 16טן אפריל 1917 האט אנגעהויבן די באדינונג אויף דער בעקערלו ליניע.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:לאנדאנער איבערגרונט סטאנציעס קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין דער לאנדאנער בארא פון ברענט
מאטאציקל
קאטעגאריע:פארמיטלען קאטעגאריע:ספארט
אלומיניום
250px|לינקס 250px|לינקס|קליין|זילבער, פאַרביק אַלומינום. אלומיניום איז דער כעמישער עלעמענט אין דער באראן גרופע, מיט סימבאל Al און אטאם נומער 13. ער איז זילבער-ווייס, און איז נישט צעלאזלעך אין וואסער.
אלומיניום איז דער מערסטער שפֿע'דיקער מעטאל אין דער ערדס סקארע, און דער דריטער מערסטער שפֿע'דיקער עלעמענט, נאך זויערשטאף און סיליקאן. בערך 8% אין וואג פון דער ערדס הארטן אויבערפלאך איז אלומיניום. אלומיניום איז צו רעאקטיוו פארצוקומען אין נאטור אלס פרייער מעטאל. אבער מ'טרעפט אים אין קאמבינאציע אין מער ווי 270 פארשידענע מינעראלן. דער הויפט מקור פון אלומיניום איז באקסיט ארץ.
מען ניצט אלומיניום צו מאכן אויטאמאבילן, עראפלאנען און שינעס פאר דער באן.
אלומינים געפינט זיך אין קארונדום פון וואס געפינט זיך דער רובין שטיין.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:כעמישע עלעמענטן קאַטעגאָריע:מעטאלן קאַטעגאָריע:מאטעריאלן
אריסטובולוס דער פערטער
אריסטאבולוס דער פערטער (31 – 7 פאר דער נײַער צײַטרעכענונג) איז געווען אַ בן-מלך פון יהודה.
לעבנסגעשיכטע
אריסטאבולוס (דער פערטער) איז געווען אַ זון פונעם מלך הורדוס און זײַן ווײַב מרים פון בית חשמונאים. ווען אריסטאבולוס איז געווען בערך דרײַצן יאָר אַלט, איז ער צוזאַמען מיט זײַן ברודער אלכסנדר געשיקט געוואָרן זיך דערציִען אין רוים, אין דער היים פונעם סענאטאָר גאַיוס אַסיניוס פּוליִאָ, אַלס פּאָטענציִעלע יורשים פונעם מלך.
ווען אריסטאבולוס האָט זיך אומגעקערט קיין יהודה צוזאַמען מיט זײַן ברודער אלכסנדר, האָבן אייניקע מקורבים פונעם מלך אָנגעהויבן פאַרשרפּרייטן קלאַנגען, אַז די ברידער פּלאַנירן כלומרשט מאַכן אַן אַטעטנאַט אויף זייער פאָטער הורדוס. דאַן האָט הורדוס באַשלאָסן באַשטימען אַלס יורש אויך אנטיפטרוסן, זײַן זון פון אַן אַנדער ווײַב (באַנאַנד מיט אריסטובולוסן און אלכסנדרן). אריסטובולוס און אלכסנדר האָבן דערזען אין דעם אַ נזק פאַר זייער סטאַטוס און זיי האָבן זיך באַמיט אומקערן זיך דעם סטאַטוס פון די איינציקע יורשים. איינצײַטיק האָט אנטיפטרוס געבויט קעגן זיי אינטריגעס כדי ווערן דער איינציקער יורש פונעם מלך. די אויפפירונג פון אריסטובולוס און אלכסנדר, ווי אויך דער פאַקט, וואָס זיי זײַנען עפנטלעך אַרויסגעטראָטן קעגן דעם, וואָס דער מלך הורדוס האָט באַפוילן הינריכטן זייער מוטער מרים, האָט נאָך מער פאַרערגערט זייער לאַגע. הורדוס האָט באַשולדיקט זיי פאַרן קיסר אוגוסטוס אינעם פּלאַנירן אַן אַטענטאַט אויפן אים, אָבער דער קיסר האָט געמאַכט אַ שלום-בית צווישן דעם פאָטער און די זין. אריסטובולוס און אלכסנדר זײַן באַשולדיקט געוואָרן צום צווייטן מאָל אינעם פּלאַנירן הרגענען הורדוסן. אין דעם פאַל האָט זיי געראַטעוועט אַ מוטיקע אַרײַנמישונג פון ארכלאוסן דעם פאָטער פון אלכסנדרס ווײַב גלפירה.
אָבער סוף-כל-סוף האָט זיך אַ חנפן מיטן נאָמען איריקלס, וועלכער איז צוגעשיקט געוואָרן דורך אנטיפּטרוסן, אײַנגעגעבן אָנרייצן הורדוסן אויף די זין. הורדוס האָט באַקומען פון אוגוסט וסן אַ רשות שטעלן זיי צום משפט. זיי זײַנען פאַרורטיילט געוואָרן צום טויט. נאָך דעם, ווי די ברידער זײַנען הינריכטעט געוואָרן אין דער שטאָט שומרון (סעבאַסטיע), האָט דער קיסר געזאָגט, אַז בעסער איז זײַן הורדוסעס חזיר, איידער זײַן זון.
וועבלינקען
"די קינדער פון אריסטובולוס דעם פערטן" (אויף ענגליש) - http://www.jjraymond.com/religion/aristobuluschildren.html
קאַטעגאָריע:הורדוס פאמיליע קאַטעגאָריע:תקופת בית שני
שיוואס ריגעל
שיוואס ריגל (Chivas Regal) איז א נאמען פון א סקאטש וויסקי.
איר היסטאריע
שיוואס איז פאבריצירט געווארן אין יאר 1801 אין סקאטלאנד. אנגעהויבן האט זיך דאס אלס א געטראנקען ברענעריי געבויט דורך די ברידער דשעמס און דשאן שיבאס. איינער פון די הויפט פאקטוירען וועלעכע האבן ארויף געברענגט דעם נאמען צו ווערן א אויפגעכאפטע נאמען איז געקומען אין יאר 1843 און וועלעכער מען האט זיך דערוויסט אז דאס איז איינע פון די משקאות וועלעכע באדינען די בריטישע מלכות פאלאץ, דאס איז געווען גענוג אז דער פראדוקט זאל ווערן שנעל אויפגעכאפט. אין יאר 1909 האט די משקה אונגעהויבן פארשפרייט ווערן אין אמעריקע.
היינט ווערט זי פארבערצירט דורך א פאבריק מיט נאמן Pernod Ricard.
קאַטעגאָריע:אלקאהאלישע געטראנקען
זלמן רײזען
זלמן רײזען (טיילמאָל אויך רייזין) (1887, בעלאַרוס – 1941?) איז געװען אַ באַװאוסטער פילאָלאָג פון דער אידישער שפּראַך, אַ היסטאָריקער פון ליטעראַטור, אַ שרײַבער און זשורנאַליסט, פון די גרינדער פון דעם ייווא אינסטיטוט.
לעבנס געשיכטע
געבוירן אין שטאָט קאָידענאָװ, הײַנטצוטאָג אין בעלאַרוס. זײַן פאָטער איז דער אידישער שרײַבער און דיכטער קלמן רויזין, איז ער א אינגערער ברודער פון אַברהם רײזען און שרה רײזען, אויך זײַנען אויך געװאָרן באַװאוסטע מחברים און דיכטער.
אין יאָר 1915 האָט ער זיך אַריבערגעצויגן אין ווילנע, וואו ער האָט געגרינדעט (צוזאַמען מיט אַנדערע יידישע אינטעלעקטואַלען, ווי מאַקס װײַנרײַך) דעם ייִװאָ – ייִדיש װיסענשאַפֿטלעכן אינסטיטוט. רײזען איז אויך געװען דער רעדאַקטאָר פון ״דער װילנער טאָג״. פון זײַנע ליטעראַרישע װערק, איז דער באַװאוסטסטער ״לעקסיקאָן פֿון דער יידישער ליטעראַטור און פּרעסע״.
וועגן זײַן טויט איז עד היום ניט קלאָר, יש אומרים אַז נאָכדעם ווי די רויטע אַרמײ האָט פאַרנומען װילנע אין 1939, האָט מען רײזענען אַרעסטירט און אומגעבראַכט ערגעץ װאו אין דעם ראַטנפֿאַרבאַנד (מסתּמא אין ריגע). אַנדערע האַלטן אַז די דײַטשן האָבן אים אומגעבראַכט נאָך זייער אײַננעמען ווילנע אין 1941.
איבערזעצונגען
קאַטעגאָריע:ליטווישע יידן קאַטעגאָריע:זשורנאליסטן קאַטעגאָריע:יידישיסטן קאַטעגאָריע:פילאלאגן קאַטעגאָריע:יידיש שפראך לינגוויסטן
ישעיה יואל אונגאר
ר' ישעיה יואל אונגאר (נפ' תשע"ד) איז געווען דער לעגענדארער און העכסטער גבאי אינעם סקווערער הויף, זייט דער סקווערער רבי - יעקב יוסף טווערסקי זצוק"ל האט זיך באזעצט אין וויליאמסבורג אום יאר תש"י, ביז זיין פטירה אינעם טיפער עלטער, יאר תשע"ד, משמש זייענדיג גאר בנאמנות אינעם סקווערער הויף, און האבנדיג א ריזן טייל אין איר אויפבוי און בלי, אין די לויף פון די אלע יארן.
ר' ישעיה איז געווען א זון פונעם קאפאווארער רב ר' אברהם צבי אונגער הי"ד, און זיינע ברודער זענען:
זיין איידים איז רבי יוסף ישראל אייזנבערגער, דער היינטיגער דומ"ץ פון שיכון סקווירא.
קאַטעגאָריע:אונגארישע יידן קאַטעגאָריע:גבאים קאַטעגאָריע:סקווערער חסידים קאטעגאריע:מענטשן פון ניו יארק
חנה אזולאי הספרי
220px|קליין| חנה אזולאי הספרי 2019
חנה אזולאי - הספרי (געבוירן העברי; ג' תמוז אדער ד' תמוז תש"ך, באר שבע, בלועזי; געבוירן 29סטן יוני אודער 30סטן יוני 1960) איז אַן אַקטריסע, סקרינרייטער, דראַמע און פילם דירעקטאָר ישראלישער.
משפחה
אזולאי הספרי וואוינט איצט אין יפו, ​​חתונה געהאט מיטן רעזשיסאָר און דראמאטורג שמואל הספרי און זיי האבן דריי קינדער. איר עלטסטער זון אריה הספרי, איז א פילמאכער, אקטיאר, מוזיקער, און א מיטגליד פון צוזאמען מיט איר יונגסטן זון, אבשלום הספרי.
סטרעטין (הויף)
סטרעטין איז דער נאמען פון א הויף וואס רבי יודא הערש בראנדוויין האט געגרינדעט אין סטרעטין, גאליציע.
געשיכטע
ער איז געווען באקאנט מיט זיינע תפילות וואס זענען געווען כנוסח סטרעליסק בקולי קולות ובאש להבה, און ער האט באגרינדעט דעם נוסח וואס איז געווען באקאנט אלס "נוסח סטרעטין".
זיינע תורות זענען געדרוקט אין ספר ״דגל מחנה יהודה״.
זיין ממלא מקום איז געווען זיין עלטסטער זון רבי אברהם.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:גאליציע
ווי א זעגל אין שטורעם
ווי א זעגל אין שטורעם איז א ראמאן געשריבן דורך יוסף לודען און ערשינען דורך פארלאג "פראבלעמען" אין תל אביב 1972.
עס אנטהאלט אכט קאפיטלען און 160 זייטן.
די העלדן פון דער געשיכטע זענען שמחה און זיין געליבטע גאלדעלע וועלכע מאכן דורך די צווייטע וועלט קריג זייענדיג אפגעשיידט איינער פון צווייטן, זיי טרעפן זיך דערנאך אין לאדזש אבער שמחה איז שפעטער עולה קיין א"י וואו ער פאלט א קרבן אויפן שלאכט פעלד פארטיידיגנדיג די נייע מדינה פון אראבישע שכנים.
קאַטעגאָריע:ראמאנען
בעזאנסאן
קליין|285px|בעזאנסאן בעזאַנסאן (אדער ביזאַנץ) איז די הויפטשטאט פון דעם פראנש-קאמטע ראיאן אין מזרח פראנקרייך. ער האט א באפעלקערונג פון 117,599 (2008). די שטאט געפינט זיך אויפן דובס טייך, 105 ק"מ מזרח פון דיזשאן, נאנט צום גרענעץ מיט דער שווייץ. קליין|200px|דער ציטאדעל אין בעזאנסאן די נאציס האבן געניצט דעם ציטאדעל במשך דער צווייטער וועלט מלחמה.
אליין אין וואלד
דאס בוך באפאסט זיך מיט דער געשיכטע פונעם עילוי שלמה מיימון וועלכער האט פארמאגט גאר א גוטן קאפ, און איז געווארן א משכיל, און אפגעפארן פון אידישן וועג, ביז ער האט געהאט גאר א ביטערן סוף רח"ל.
בעזאנסאן
אין 1900 האבן געוואוינט אין בעזאנסאן 750 יידן.
אליין אין וואלד
"אליין אין וואלד" ערשינען אין ברוקלין, ניו יארק, שנת תשנ"ט, דאס דריטע ביכל ארויסגעגעבן דורך אור ישראל פאבלישינג. (855 בלעטער)
קאַטעגאָריע:יידיש-שפראכיגע ביכער קאַטעגאָריע:ביאגראפישע ביכער
בעזאנסאן
צווילינג שטעט
בעזאנסאן האט די פאלגנדע צווילינג שטעט:
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:שטעט אין פראנקרייך
דינאזאווער (פילם)
דינאזאווער (ענגליש: Dinosaur) איז א פרעהיסטאריע פאנטאזיע-אוואנטורע פילם פון 2000 וואס איז פראדוצירט געווארן דורך פעם מארסדן און רעזשיסירט דורך ראלף זאנדאג און עריק לעיטאן. דער פילם "דינאזאווער" איז באפרייט געווארן דורך וואלט דיזני פילמען און וואלט דיזני אנימאציע סטודיאס דעם 19טן מיי 2000 אין צפון אמעריקע.
פרעמיערע גיטאר
פּרעמיערע גיטאַר (ענגליש: Premier Guitar) איז א מאנאטליכער ענגלישער גיטאר זשורנאל געגרינדעט אין 2007 באזירט אין דעם פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע, וועלכע איז די בעסט פארקויפנדער גיטאר מאגאזין אין אייראפע און פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע מיט א צירקולאציע פון איבער פערציג טויזנט.
וועבלינק
קאַטעגאָריע:צייטונגען קאַטעגאָריע:מוזיק קאַטעגאָריע:2000ער קאַטעגאָריע:פאראייניגטע שטאטן קאַטעגאָריע:קולטור
די מאמע נאטור דערציילט
די מאַמע נאַטור דערציילט (דײַטש: Mutter Natur Erzählt) איז אַ בוך וואָס איז געשריבן פֿון קאַרל עוואַלד (דײַטש: "Carl Ewald"). די זעכצנטע אויפֿלאַגע איז אים יאָר 1929 פֿון דעם פֿאַרלעגער "פֿראַנקשע פֿאַרלעגערײַ, שטוטגאַרט" (דײַטש: "Franckh'sche Verlagshandlung, Stuttgart") אַרויסגעגאַנגען. דאָס בוך איז דערציילט באָבע־מעשיות בנוגע נאַטור און בעלי־חיים. עס זענען פֿאַראַן 256 דפים. די באָבע־מעשיות הייסן: קאַטעגאָריע:ביכער קאַטעגאָריע:דייטש
פעטוטשיני
left|thumb|250px|פעטוטשיני מיט פעסטאָ פֿעטוטשיני זײנען איטאַליענישע ברײטע לאָקשן פון מעל און אײער. אַ באַקאַנטע שפּײז מיט פעטוטשיני איז פעטוטשיני אַלפרעדאָ, לאָקשן מיט סמעטענע און פארמעזאן קעז.
קאַטעגאָריע:עסנווארג
טערעזיענשטאט
טערעזיענשטאט איז א לאגער די נאציס האבן אויפגעשטעלט אינעם שטעטל/פעסטונג טערעזיענשטאט, טשעכיי, איינע פון די פילע קאנצענטראציע און טויטס לאגערן דורכאויס דעם צווייטן וועלט קריג, די ציל מיט'ן אויפשטעלן איז אבער געווען אנדערש ווי געוויינטליך, דהיינו צו ווייזן פארן רויטע קרייץ, און פאר די וועלט, ווי גוט די נאציס גיבן זיך אפ מיט די יידן.
דאס לאגער איז געווען אין אן אלטע פעסטונג, פאר דער מלחמה איז דארט געווען א מיליטערישע באזע פון דער טשעכישער ארמיי.
ווען די נאציס האבן איינגענומען טשעכאסלאוואקיע, האבן זיי דארט אויפגעשטעלט די לאגער, און אהינגעשיקט אסאך דייטשע און טשעכישע יידן, און פארארדענט פון זיי עס אויפצושטעלן ווי א יידישע שטאט פון בלויז יידן, די שטאט האט געהאט אלעס וואס יעדע שטאטישע אדמיניסטראציע האט, ווי טראנספארטאציע, קאמוניקאציע, פאסט, און בילדונג, געזונט, אא"וו, דער זיכערהייט אין דער געטא, איז געווען די ארדענונגסדינסט, אדער די יידישע פאליציי, און פונדרויסן עס-עס וועכטער, די געטא איז געווען ארומגענומען מיט א צוים, און איינער וואס האט זיך דערוואגט זיך אדורך שווערצן איז גלייך דערשאסן געווארן.
אין ענדע נאוועמבער 1941 זענען די ערשטע יידן אנגעקומען, עס איז געווען זייער באוואוסט אויף פאמיליעס מיט קינדער, אין דער געטא האבן געלערנט פופצן טויזנט קינדער אין די שולעס, לויט א באריכט וואס מען האט געפונען אין א פראטאקאל באהאלטן אין דער געטא.
עוועלין קאפלון
קליין|234px|עוועלין קאפלון עוועלין קאַפּלון (געבוירן ט"ז חשוון ה'תשל"ב, 4טן נאוועמבער 1971) איז אַן ישראלישע אַקטריסע וואָס האָט געווינען דעם אופיר פריז פֿאַר דער בעסטער פֿירנדיקער אַקטריסע אין דעם פילם "החברים של יאנה".
טערעזיענשטאט
דער יודנעלטעסטער, האט געהייסן יעקב עדלשטיין א טשעכישע ציוניסטישע עסקן, וואס האט אסאך געטאן ארויסצוהעלפן די מענטשן, אין די שווערע הונגער וואס האט דארט געהערשט, ער האט זיך נישט דערשראקן פון זיך אויסטענהן מיט אדאלף אייכמאן, און מיט אנדערע נאצישע פירער, ער איז אומגעקומען אין אוישוויץ מיט א סאך אנדערע יידן פון טערעזיענשטאט.
עוועלין קאפלון
עוועלין קאפלון איז אַ גוטע פרייַנד פון עוועלין הגואל און שפילט מיט איר אין דעם פילם איזה מקום נפלא. עוועלין קאַפּלון ווי ז'אנה, און עוועלין הגואל ווי אהובה.
קאַטעגאָריע:ישראלים קאַטעגאָריע:אקטיארן קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
טערעזיענשטאט
144,000 יידן זענען געווען אין טערעזיענשטאט, פון דעם זענען געבליבן 19,000, ווען דער קריג איז פאריבער, איבער דרייסיג טויזנט זענען געשטארבן פאר הונגער, און די איבריגע האט מען פארשיקט צו די פארניכטיגונגס לאגערן, אדער צו שטעט אין פוילן ווי זיי זענען דארט אומגעבראכט געווארן.
קאַטעגאָריע:געטאס קאטעגאריע:פארהאפטע לאגערן
אלגעמיינע טעאריע פון רעלאטיוויטעט
שווארצשילד־מעטריק
די ערשטע לייזונג וואס מען האט פארגעשלאגן צו דער גלייכונג האט דער פיזיקער קארל שווארצשילד געגעבן. די לייזונג שילדערט די קרומקייט פון א רוים ארום א ספֿערישן שטערן, און ווען מען דער שטערן ווערט גענוג צעקוועטשט טוט די לייזונג פאראויסזאגן דאס עקזיסטענץ פון א שווארצער לאך. מיט דער הילף פון דער דאזיקער לייזונג קען מען דעפינירן א שווארצע לאך ווי א קערפער מיט א שווער פֿעלד אזוי שטארק אז אפילו ליכט קען אנטלויפֿן דערפֿון. דער שווארצשילד־מעטריק איז צוגעפאסט צו א שווארצע־לאך וואס איז נישט אנגעלאדן און דרייט זיך ניש.
זעט אויך
קאַטעגאָריע:פיזיק
מרדכי לייפער (נאדווארנא)
רבי מרדכי לייפער זצ"ל (י"ט אייר ה'תקפ"ה - ט"ו תשרי ה'תרנ"ה), רבי פון נאדווארנא.
אפשטאם
רבי מאטאלע נאדווערנער איז געבוירן י"ט אייר ה'תקפ"ה צו זיין פאטער רבי ישכר דוב בערטשע לייפער, רבי אין נאדווארנא, א זון פון רבי יצחק לייפער פון קאלוש, א זון פון רבי אהרן אריה לייב לייפער, פון פרעמישלאן, א זון פון רבי מאיר (הגדול) פון פרעמישלאן. און צו זיין מוטער מרת רחל א טאכטער פון רבי אברהם לייב בלאך, א זון פון רבי חיים גבריאל בלאך, מחבר פון ספר יפה נוף, א זון פון רבי יוסף פון אלעסק, מחבר פון ספר גנזי יוסף.
רבנות
רבי מאטאלע האט זיך אוועק געצויגן פון נאדווארנא קיין גאליציע, און נאכהער אין יאר ה'תרכ"ה האט ער זיך באזעצט אין אונגארן, קודם איז ער געוווען אין קיוויאשד נאכהער אין חוסט, און שפעטער אין באשטינא.
גדולי הדור האבן אים געלויבט ווען ער איז געווען א יונגערמאן. הרב אברהם יהודה שווארץ, רב פון מאד, אונגארן, און מחבר פון שו"ת "קול אריה" האט אים געהאלטן פאר אן איש קדוש.
קבלה פון אליהו הנביא
‏רבי מאטעלע האט מקבל געווען דריי זאכן פון אליהו הנביא.
1) אז סוף זמן אכילת חמץ ערב פסח איז אכט אזייגער.
3) אז ס'איז גוט צו ניצן אונגארישע וויין פאר ארבע כוסות.
און זיינע אייניקלעך פירן זיך טאקע אזוי
הסתלקות
רבי מאטאלע איז נפטר געווארן דעם ערשטן טאג סוכות ט"ו תשרי ה'תרנ"ה.
זיין פאמיליע
רבי מאטאלע האט געהייראט מרת חיה א טאכטער פון רבי שמואל שמעלקא טויבש, רב אין יאס. זיינע קינדער:
רעפערענצען
קאַטעגאָריע:אדמורי"ם קאַטעגאָריע:נאדווארנא
ווישי
ווישי איז א שטאט אין צענטראלן פראנקרייך, מיט 80,194 איינוואוינער. עס איז א קאמונע, אין אליער פראווינץ, אין אוועריין אבלאסט. עס געפונט זיך, אויף די ברעגעס פון דעם אליער טייך.
אין דער צווייטער וועלט מלחמה, האט עס געדינט אלס הויפטשטאט פון דרום פראנקרייך, ווען די אנדערע טיילן זענען געווען אקופירט, דורך נאצי דייטשלאנד.
קאַטעגאָריע:שטעט אין פראנקרייך
דעם קייסער'ס נייע גארע
דעם קייסער'ס נייע גארע (ענגליש: The Emperor's New Groove) איז א 2000 אמעריקאנישער אנימירטער פילם. ער איז געווארן פראדוצירט דורך וואלט דיזני אנימאציע סטודיאס און פארשפרייט דורך וואלט דיזני פילמען. ער איז באזירט אויף אן אלטער מעשה "קעניגרייך פון דער זון".
קאטעגאריע:2000 פילמען קאַטעגאָריע:אמעריקאנישע פילמען קאַטעגאָריע:דיזני אנימירטע פילמען קאַטעגאָריע:ענגליש שפראכיגע פילמען
רבי אלעזר בן עזריה
רבי אלעזר בן עזריה איז געווען א תנא, וואס ווערט אראפ געברענגט דריי און פערציג מאל אין דער משנה.
זיין צייט
רבי אלעזר בן עזריה איז געווען פון צווייטן - דריטן דור תנאים, דער רמב"ם רעכנט רבי אלעזר בן עזריה צווישן די נעמען פון אכטן דור נאך די אנשי כנסת הגדולה לויט דעם ראנגארדער פון איבערגעבונג פון דער תורה.
תוספות רעכנט אויס אז ווארשיינלעך איז רבי אלעזר בן עזריה אלט געווען ביים חורבן בית שני פערצן- פופצן יאר.
איבער אים
אין עלטער פון אכצן יאר איז רבי אלעזר בן עזריה אויפגענומען געווארן (פאר איין טאג) אלס נשיא אויף דעם פלאץ פון רבן גמליאל פון יבנה.
רעפרענצען
קאטעגאריע:תנאים
מאקס פערלמאן ביים יודישן טעאטער
ביים יודישן טעאטער (ענגליש: At the Yiddish Theatre) איז א מוזיק אלבאם מיט א זאמלונג פון יודישע ליעדער געזינגען דורך מאקס פערלמאן אין טעאטער. עס איז ארויסגעגעבן געווארן דורך גרעיטער רעקארדינג קאמפאני אויף רעקארד און דערנאך איבערגעלייגט אויף א סידי.
דער קאד נומער איז GRC 216.
וועב לינקען
קאטעגאריע:אידישע ניגונים קאסעטעס קאטעגאריע:טעאטער
פערמא'ס לעצטער טעארעם
פֿערמאַ'ס לעצטער טעארעם איז א בארימטער טעארעם אין נומערן טעאריע וואס דער מאטעמאטיקער פיער דע פערמא האט פֿארמולירט אין דעם מיטן פונעם 17טן יארהונדערט, און איז געבליבן אן אפענער פראבלעם אין מאטעמאטיק ביז דער בריטישער מאטעמאטיקער ענדרו וויילס האט אים געלייזט אין 1995. דורכאויס 350 יאר איז ער געווען איינע פון די מערסט־באוואוסטע נישט־געלייזטע השערות אין דער וועלט פון מאטעמאטיק.
דער טעארעם
דער טעארעם זאגט אז:
אוודאי, אין דעם פאל n = 2, באקומט מען די גלייכונג ווערט, וואס ווײַזט זיך אין דעם פיטאגאראס פרינציפ, און האט אומענדלעכע לייזונגען מיט y, x און z נאטירלעכע צאלן. למשל אדער. די לייזונגען זענען באקאנט ווי פיטאגארישע דרייערלעך. פֿערמאַ האט גע'טענה'ט אז אין יעדן פאל פון n גרעסער ווי 2 פון דער גלייכונג איז נישט פאראן אפילו נישט איין לייזונג אין נאטירלעכע צאלן. דורכאויס 350 יאר איז די השערה געבליבן אן אפענער מאטעמאטישער פראבלעם.
גאלאקסיע
קליין|250px|א ספיראלישע גאלאקסיע
פערמא'ס לעצטער טעארעם
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:נומערן טעאריע
גאלאקסיע
א גאַלאַקסיע איז א גרופע פון אסאך שטערן, צוזאמען גאז, שטויב, און טונקעלע מאטעריע. גראוויטאציע האלט א גאלאקסיע צוזאמען. אלץ אין א גאלאקסיע באוועגט זיך אום א צענטער. דאס ווארט גאלאקסיע שטאמט פון גריכיש word Galaxia וואס איז טייטש מילכיג, וואס באדייט אונזער גאלאקסיע, דעם מילכיגן וועג.
עס זענען פאראן דריי טיפן גאלאקסיעס: עליפטישע, ספיראלישע און אומרעגולערע. אלע גאלאקסיעס זענען אינעם אוניווערס. מען שאצט אפ אז ס'זענען דא 100 ביליאן גאלאקסיעס אין דער ווייטקייט וואו מ'קען זען, דעם מערקלעכן אוניווערס. יעדע גאלאקסיע אנטהאלט עטלעכע 100,000 ביז 1 טריליאן שטערן. לויט דעם איז די צאל שטערן אינעם אוניווערס מער ווי וויפל זעמדלעך ס'איז דא אין אלע פלאזשעס אויף דער ערד.
מען קען שילדערן גאלאקסיעס לויט דער צאל שטערן אין זיי.די גאלאקסיע דער קליינער מאגעלאנישער וואלקן האט בערך 1 ביליאן שטערן. דאס איז א קליינע גאלאקסיע פארהעלטנמעסיק מיט רוב אנדערע, אבער זי איז נישט די קלענסטע: לעא I און לעא II האבן אומגעפער 1 מיליאן שטערן, און די דראקא סיסטעם האט "נאר" א פאר הונדערט טויזנט שטערן. אסטראנאמען רופן די גאלאקסיעס "קארליק גאלאקסיעס."
אין אלגעמיין, מען רופט די קלענערע גרופעס "שטערן הענגלעך," נישט גאלאקסיעס א "הענגל" איז א גרופע פון פרוכט א.ד.ג., ווי א הענגל טרויבן.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:אסטראנאמיע
האלאס
האָלאַס איז אַ שטעטל אין סאַבאלטש-סאַטמאַר-בערעג מעדזשע, אין דעם נאָרדערן גרויסן פלוין געגנט פון צפון-מזרח אונגארן, 21 ק״מ צפון פון נירעדהאז.
אין יאר תר"מ האבן געוואוינט אין האלאס 182 יידן, און אין תש"ד 270 יידן.‏
געאָגראַפֿיע
דאס שטעט באַדעקט אַ שטח פון 44.34 ק״מ2 און האט אַ באַפעלקערונג פון 5676 מענטשן (2015).
רעפֿערענצן
קאַטעגאָריע:שטעטלעך אין אונגארן קאטעגאריע:אידישע יישובים אין אייראפע
פאוועליטש
פאַוועליטש איז א דארף אין זשיטאמירער גובערניע, אוקראינע, 21 ק"מ צפון־מערב פון סקווירא, 71 ק"מ דרום־מזרח פון זשיטאמיר און  100 ק"מ דרום־מערב פון קיעוו.
היסטאריע
ביז דער ערשטער וועלט מלחמה איז פאוועליטש געווען אין דער קיעווער גובערניע, רוסלענדישע אימפעריע.
דער אייניקל פונעם בעל שם טוב, ר' אהרן פון טיטיעוו, זון פון רבי צבי הערש, איז דארט נסתלק און באהאלטן געווארן.
אין 1900 האבן געוואוינט אין פאוועליטש 3,391 יידן.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:אידישע יישובים אין אייראפע קאַטעגאָריע:דערפער אין אוקראינע
יצחק ידידיה פרענקל
לעבנסגעשיכטע
ער איז געבוירן געווארן אין לונטשיץ, פוילן, צו זיין פאָטער, הרב אהרן פֿרענקל, א רב אין דער שטאָט, און שפּעטער רב פון דער "אור תורה" שול און הויפּט פון דער כשרות אפטיילונג פון דער הויפט ראבינאט פון תל אביב-יפו, און צו זיין מוטער רביצין לאה, טאכטער פון הרב געצל קעניג, מוהל פון דער יידישער קהילה אין לונטשיץ.
אין עלטער פון 9 יאָר האָט ער אָנגעהויבן לערנען אין לינטשיץ אין דער ישיבה פון רבי עקיבא אשר גוטפֿריד, א תּלמיד פונעם אבני נזר פון סאכאטשאוו. אין עלטער פון 13 יאָר האט מען אים געשיקט לערנען אין וואַרשע, אין דער מתיבתא פון רבי מנחם זעמבא פון פראַגאַ וואָס האָט געלערנט מיט אים בחברותא. אין ווארשע האט ער באקומען היתר הוראה ביי ד 18 יאר פון זיין רבי׳ן הרב מנחם זעמבא פון פראגא, ווי אויך פון הרב שלמה דוד כהנא, ראש פון דער ווארשעווער וועד הרבנים. אויך האט ער באקומען היתר הוראה פון דעם בענדינער רב, רבי הירש העניך לעווין, און פונעם אסטראווצער רב, רבי יחזקאל האלשטאק.
אויך האט הרב פרענקל באקומען היתר הוראה פונעם גאון הרב שלום שכנא טשערניאַק, מאטשעווער רב און מחבר פון ״משמרת שלום״. דאָס איז געווען ווען הרב שלום שכנא טשערניאַק איז אנגעקומען אין ווארשע אין אדר תר״ץ (1930) און עטלעכע בחורים אין יונגעלייט תלמידי חכמים, אריינגערעכנט צווישן זיי הרב פרענקל, האבן אים געבעטן געבן היתר הוראה. רבי יצחק ידידיה פרענקל האָט פארציילט אז כדי צו באקומען היתר הוראה פון הרב טשערניאק האט מען געדארפט באווײַזן ברייטע און טיפע ידיעות אין א בחינה וואס האט געדויערט טעג. אין וואַרשע האט הרב פרענקל אויך באגעגנט מיטן חפץ חיים וואס האט אים געבענטשט מיט ברכת כהנים.
הרב פרענקל פֿלעג פֿארן אלס חסיד צום "אמרי-אמת" פון גער, סיי אין פוילן און סיי שפעטער אין ארץ ישראל. נאכדעם ווען ער האט באקומען היתר הוראה, האָט דער אמרי-אמת געהייסן געבן אים אן עליה שבת אין זיין בית מדרש אין גער, הגם ער איז נאך געווען א בחור, און עס איז נישט געווען אָנגענומען געבן עליות צו בחורים. נאָך דעם הסתלקות פונעם אמרי אמת, איז הרב פרענקל געווארן מקורת צו זיין זון, דעם "בית ישראל".
אין יאר תרצ"ב (1932) ווען ער איז געווען אַלט 18 יאָר האט ער חתונה געהאט מיט רביצין חנה לאה, טאכטער פון רבי חיים אלעזר בראַנד, א סקערנעוויצער חסיד, אין דעם דארף קערנעזשע, פוילן, (ער און זיין פרוי זעלדא רחל פיטעל פון גאמבין מיט זייער גאנצע משפּחה זענען אומגעקומען ביי דער דייטשע באמבארדירונג אויף קערנעזשע אין ג׳ תשרי ת״ש. נאָך זײן חתונה האָט ער געוואוינט אין קערנעזשע און געעפנט דארט א ישיבה פאר יונגע בחורים. דערנאָך איז ער באשטימט געוואָרן צו דינען ווי א מורה הוראה אין דער חרדישער געמיינדע אין דער שטאָט ריפּין אין פוילן, נאָענט צום דייטשן גרענעץ.
משפחה
הרב פרענקל און זיין ווייב חנה לאה (נפטר געווארן: ד׳ שבט תשנ"ז, 12טן יאנואר 1997 ) האבן געהאט פיר זין און א טאכטער:
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:נקבר אין נחלת יצחק ת"א קאַטעגאָריע:פוילישע רבנים קאַטעגאָריע:רבנים אין ישראל קאַטעגאָריע:הויפט רבנים קאַטעגאָריע:מענטשן פון תל אביב קאַטעגאָריע:גערער חסידים
אוניווערסיטעט פון וואשינגטאן
קליין|"The Quad" דער אוניווערסיטעט פון וואשינגטאן, געגרינדעט אין 1861, איז א פארשונג אוניווערסיטעט פלאצירט אין סיאטל, וואשינגטאן, פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע. דער אוניווערסיטעט איז קלאסיפיצירט געווארן 13סטער אין דער וועלט אין 2017.
קאַטעגאָריע:אוניווערסיטעטן קאַטעגאָריע:וואשינגטאן
בערני סאנדערס
בערנאַרד (בנימין) "בערני" סאַנדערס (געבוירן דעם 8טן סעפּטעמבער, 1941) איז אַן אַמעריקאַַנער פּאָליטיקער און אַ סענאַטאָר פון ווערמאָנט, אן אינדעפענדענט. ער האט קאַנדידירט צו ווערן דער דעמאקראטישער קאנדידאט פאַר פּרעזידענט פון די פאַראייניגטע שטאַטן אין די 2016 און 2020 וואַלן.
לעבנסגעשיכטע
בערנאַרד סאַנדערס איז געבוירן געוואָרן דעם 8טן סעפּטעמבער 1941 אין ברוקלין ניו יאָרק צו אלי (אליהו) און דאָראָטי (דבורה) סאַנדערס. זיין טאַטע איז געווען אַ אידישער אימיגראַנט פון אַ קליין שטעטל סלאָפּניצע אין דרום פּוילן וואָס האָט צוזאַמען מיט זיין ברודער אימיגרירט קיין אַמעריקע אין 1921. זיין מאַמע (געבוירן גלאַסבערג) איז געבוירן געוואָרן אין ניו יאָרק צו אידישע אימיגראַנטן פון פוילן און רוסלאַנד. בערני איז אויפגעוואַקסן אין מידוואוד, ברוקלין: די משפּחה, די עלטערן און צוויי זין, האָט געוואוינט אין אַ דירה אויף 1525 E 26th St. בערני האָט זיך געלערנט אין אַ רעגירונג'ס שולע און נאָכמיטאָגס פלעגט ער באַזוכן אַ אידישע שולע.
סאַנדערסנ'ס עלטערער ברודער לוי (לערי) סאַנדערס, געבוירן אין 1935, וואוינט זינט 1968 אין ענגלאַנד, וואו ער איז שפּעטער געוואָרן אַ פּאָליטיקער און אַן אַקטיוויסט אין דער "גרינער פּאַרטיי". בערני רימט גאָר שטאַרק זיין עלטערן ברודער און זאָגט אַז ער האָט זיך אַ סך געלערנט פון אים און אַ סך פון זיינע אידעעס איז אים צו פאַרדאַנקען.