cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
היסטאריע פון קאנאדע
קאנאדע נאך דער צווייטער וועלט מלחמה
קינג איז געבליבן פרעמיער מיניסטער אויך נאך דער קריג ביז זיין פענסיאנירונג אין 1948, זייענדיג דער לענגסטער פרעמיער מיניסטער אין קאנאדע'ס געשיכטע. ער האט געדינט אין אמט 21 יאר מיט אן איבערהאקונג פון עטליכע יאר ווי פריער דערמאנט. די יארן נאך די קריג זענען געווען וויכטיגע יארן פאר קאנאדע'ס צוקונפט ווען אלע לענדער אין די וועלט האבן זיך צוריק אויפגעבויעט און אנגעהויבן פרישע האנדל אינטערנאציאנאל. אין די עטליכע יאר נאך די קריג זענען רוב פון די היינטיגע סאציאלע פראגראמען פארגעשטעלט און איינגעשטעלט געווארן. אין א גרויסן טייל קומט צו פארדאנקען די דעמאלטסדיגע סי-סי-עף סאציאלע פארטיי וועלכע האט פארגעשטעלט און פארלאנגט א טייל פון די פראגראמען און נאר א דאנק איר שטארקייט איז די ליבעראלע רעגירונג געווען געצווינגען זיי איינצושטעלן. דער גרעסטער ביישפיל איז געווען די מעדיקעיר פראגראם (א סיסטעם אין וועלכע די פעדעראלע רעגירונג באצאלט אלע מעדיקעיט קאסטן פאר אלע בירגער) וועלכע איז פארגעשטעלט געווארן דורך פרעמיער טאמעס טאמי פון סעסקעטשווען און איז איינגעשטעלט געווארן אין גאנצן לאנד אין 966'. דאס קאנאדער פאלק האט שטארק מורא געהאט פאר א פרישע דעפרעסיע, אבער זענען איבערראשט געווארן זעענדיג ווי זייער לאנד צוזאמען מיט איר גרויסן שכן בויען זיך אויסערגעווענליך ווען די גאנצע איבעריגע וועלט איז געווען חרוב ונחרב און ארויסגעקוקט אויף הילף פון די פאראייניגטע שטאטן. די עקאנאמיסטן האבן זיך פארלייגט צוריק אויפצובויען איר האנדל מיט די לענדער וועלכע זי האט געהאנדעלט בעפאר ווי בריטען און אייראפע אבער די ריכטיגע וואוקס איז געווען צווישן די צוויי שכינים: קאנאדע און די פאראייניגטע שטאטן. גאר אסאך אמעריקאנער אינוועסטמענטס זענען אנגעקומען קיין קאנאדע און די מאנופעקטשערינג און אוצרות אינדוסטריעס זענען געוואקסן אן אויפהער. צו אלע מזל איז אין דער זעלבער צייט אנטדעקט געווארן די אלבערטא אויל פעלדער וועלכע האט געמאכט די פראווינץ איינע פון די רייכסטע אין קאנאדע. עס זענען צוגעקומען צענדליגער טויזנטער נייע דזשאבס אין אלע אפטיילונגן. צוביסלעך איז די ארבעטס קראפט געווארן מער ארגאניזירט און שטארק און א גרויסע טייל ארבעטער זענען אריין אונטער די יוניאנס.
אויך די באפעלקערונג איז שטארק געוואקסן אין יענע יארן; ערשטנס צוליב די אזויגערופענע "בעיבי בום" (א שטארקע פארמערונג אין די געבורט'ס ראטע), א פלוס פון אימיגראציע, און די פאראייניגונג פון נופאונדלענד און לאבראדאר וועלכע האבן ביז דעמאלט נאך באלאנגט צו בריטען און זענען אינאיינעם געווארן קאנאדע'ס צענטע פראווינץ ארויפרוקנדיג די באפעלקערונג צאל צו נאך עטליכע הונדערט טויזנט. צווישן די יארן פון 46' ביז 61' איז די באפעלקערונג צאל געשטיגן מיט פופציג פראצענט פון 12 מיליאן צו 18 מיליאן איינוואוינער. די זעלבע קאנאדע וואס איז שטענדיג געווען באוואוסט מיט ווייניג אייוואוינער צושפרייט אויף די וועלט'ס דריטע גרעסטע שטח איז מיט איינמאל געווארן זיבעציג פראצענט אורבאן (די איינוואוינער קאנצעטרירט אין די ביזנעס שטעט). בראדקעסטינג איז געווארן פיל גרעסער, און יעדע הויז האט געהאט די מעגליכקייט צו האבן ראדיא און טעלעוויזיע. די אמעריקאנער בראדקעסטינג פירמעס זענען געווארן זייער שטארק אין קאנאדע און די פעדעראלע באורד אוו בראדקעסטינג האט געזעהן א פראבלעם דערין אז עס וועט אוועקנעמען די קאנאדער קולטור און אינדענטיטעט. זי האט דערפאר אויפגעצויגן א געזעץ אז 55 פראצענט פון בראדקעסטינג מוזן זיין פון קאנאדער פירמעס. נאך די קריג האט קאנאדע גענומען אן אקטיווע ראלע אין אינטערנאציאנאלע פריינטשאפט. קאנאדע האט זיך אנגעשלאסן אין נאט"א, א מיליטערישע אלייענץ געגרינדעט אין 49', צו באשיצן אייראפע פון קאמוניסטישע אטאקעס. אויך האט זי זיך אנגעשלאסן אין די נארט אמעריקן עיר דעפענס אגרימענט, וועלכע איז שפעטער געווארן די עראספעיס אגרימענט אין וועלכע די פאראייניגטע שטאטן האט פארזיכערט קאנאדע'ס הימלען פון פיינטליכע אטאקעס אלס אן אגרימענט פון גאנץ נארט אמעריקע. קאנאדע האט צוגעשטעלט מיליטערישע כוחות צו די יונייטעד נעישאנ'ס קאמפיין צו באשיצן דרום קארעא אין די קארעאן קריג צווישן די יארן פון 50' ביז 53'. אין דעם זעלבן יאר האט קאנאדע אנגעפאנגען פארשידענע הילפס פראגראמען פאר אומאויפגעארבעטע לענדער אלס א טייל פון די קאלאמבא פלאן וועלכע איז געמאכט געווארן דורך אלע קאמאנוועלט לענדער צו באקעמפן ארימקייט וועלכע איז געווען די שטערקסטע שטופ צו קאמוניזם. קאנאדע'ס דימפלאמאט און פאליטישן לעסטער פערסאן (שפעטער פרעמיער מיניסטער פון קאנאדע) האט געווינען די נאבעלע שלום פרייז אין 56' פאר'ן שליכטן די סועץ קאנאל קריזיס דורכ'ן איינשטעלן שלום טרופן אין די ראיאן. זינט די סועץ קריזיס איז קאנאדע באוואוסט געווארן אין די וועלט אלס די נאציאן וועלכע איז צו קליין צו זיין א מיליטערישע מאכט אבער גענוג גרויס און שטארק צו אקטן אלס א פארמיטלער אין וועלטליכע געשעענישן.
די ליבעראלן האבן אנגעהאלטן די מאכט ביז אין 57' ווען די קאנסערוואטיוון האבן איר באזיגט מיט דזשאן דיפענבאקער אלס פרעמיער מיניסטער. דיפענבעיקער איז געווען אן אדוואקאט פון סעסקעטשווען וועלכער האט בעיקר געווינען ווייל די ליבעראלן זענען שוין צו לאנג געווען אין מאכט. ער איז געווען א געלונגענער פרעמיער מינסטער און אסאך צוגעהאלפן צו קאנאדע'ס עקאנאמישע וואוקס. עס האט אבער נישט לאנג געדויערט און די ליבעראלן האבן צוריקגעווינען די רעגירונג אין 63' מיט דעם אויסנאמען געלונגענער דימפלאמאט פערסאן. אינעם קאמפיין האט פערסאן קריטיקירט דיפענבעיקער פאר זיין קעגנערשאפט צו די אויפבוי פון נוקלעארע וואפן באזעס אין קאנאדע וועלכע פערסאן האט באלד גענומען אויספירן ווי נאר ער איז אריין אין אפיס. אין זיינע יארן האט ער אסאך אויפגעטאן אין סאציאלע פראגראמען און געגרינדעט א נייע קאנאדער פאן וועלכע אנטהאלט א רויטע מעיפל בלעטל. פערסאן האט באמת קיינמאל נישט געהאט קיין מאיאריטעט אין די הויז אוו קאמאנס אבער האט געקענט פארבלייבן אין אמט ווייל די אפאזיציע איז אין יענע יארן געווען צוטיילט ווען די ניו דעמאקראטיק פארטיי איז שטארק געווארן.
פראנצויזיש קאנאדער נאציאליניזם
אין 965' איז פיער טראדאו, א קוויבעקער אדוואקאט, אריין אין פעדעראלע פאליטיק און אנגעהויבן קאמפיינען צו פראמאטירן די פראנצויזישע מאכט אין אטאווא. טראדאו האט גע'טענה'ט אז אויב גאנץ קאנאדע וועט ווערן אפיציעל צוויי-שפראכיג וועט עס זיין גענוג צו הייבן די פראנצויזישע אספיראציע און די רעגירונג וועט נישט מוזן געבן מער מאכט פאר די פראווינצן. טראדאו האט באקומען אסאך שטיצע און האט אין 68' געווינען די ליבעראלע פירערשאפט און געווארן פרעמיער מיניסטער פון קאנאדע. ער האט אנגעהאלטן זיין בענקל פאר באלד 20 יאר מיט א קורצע איבערהאקונג אינדערמיט. דורכאויס זיין טערמין האט ער באקומען מאסיווע שטיצע פון קוויבעק טראץ וואס מיט דעם האבן די קוויבעקער געשטיצט נאציאליניזם. אין 69' האט טראדאו דורכגעפירט זיין צוזאג אין קאנאדע איז געווארן אפיציעל ביילינגיול און די רעגירונג האט אנגעהויבן געבן סערוויס אין ביידע שפראכן פון איין עק לאנד ביז די אנדערע.
מיט וואס א יאר שפעטער האבן די פראנצויזן אנגעהויבן מער שטורעמען ביז עס איז געקומען צו א קריזיס אין 1970 ווען די טעראריסטישע עף-על-קיו גרופע האט געקינדנעפט א קוויבעקער פאליטישן פיער לאפוט, און א בריטישער דימפלאמאט דזשעימס קראס, און פארלאנגט אז די רעגירונג זאל באפרייען עטליכע עף-על-קיו טעראריסטן וועלכע האבן געשמאכטעט אין טורמע. די קאנאדער רעגירונג האט אפגעווארפן זייער פארלאנג און דעקלערט דעם שריט אלס א קריג'ס מאסנאמישע אקט וועלכע האט איר אויטאריזירט אריינצושיקן די מיליטער קיין מאנטרעאל און אויספירן מאסן ארעסטן. אויב עס איז נישט געווען גענוג אנגעצויגן אויף די גאסן האט עס נאכמער אויסגעפלאצט נאכדעם וואס די טעראריסטן האבן אומגעברענגט לאפוט. קורץ דערנאך האבן די טעראריסטן באפרייט דעם אנדערן פארכאפטן פאר די אויסטויש אז זיי וועלן קענען אנטלויפן קיין קובא פארזיכערטערהייט. די רעגירונג האט באלד מאבאליזירט די אר.סי.עם.פי. (קאנאדע'ס פארגעשריטענסטע פאליציי און קאנטער טעראריזם אגענטור) וועלכע האבן באוויזן צו כאפן און ארעסטירן די קינדנעפער, וועלכע זענען געשטעלט געווארן צו א געריכט און פאראורטיילט געווארן צו לעבנסלענגליכע טורמע טערמינען פאר ערשטע דעגרי מערדעריי. דער קריזיס האט אינגאנצן אויפגעלעזט די עף-על-קיו ארגאניזאציע און די רעשטלעך האבן זיך פאראייניגט אונטער די פי-קיו פארטיי.
די קוויבעקער פראגע האט געגעבן די פעדעראלע רעגירונג אסאך קאפ-וויי, און אויב דאס איז נישט גענוג געווען האבן די אנדערע פראווינצן צוגעגעבן זאלץ אויף די וואונדן, ווען אויך זיי האבן פארלאנגט מער מאכט פונקט ווי קוויבעק האט באקומען. די רעגירונג האט טאקע אסאך נאכגעגעבן אבער האט זיי פיל מאל פשוט אפגעזאגט.
דער ערשטער קוויבעקער רעפערענדום
פון ווען די פי.קיו. האט איבערגענומען די פירערשאפט אין קוויבעק אין 76' האט זי געהאט אין פלאן דורכצופירן א רעפערענדום בעפאר זי וועט קענען גיין צו די פעדעראלע רעגירונג פארהאנדלן אירע סואוורענטי פאליסיס. אבער צו קענען דורכפירן א רעפערענדום האט זיך געפאדערט אסאך ארבעט אויפצוארבעטן די פראנצויזישע קולטור אין קוויבעק און פרעדיגן די געדאנק פון זעלבשטענדיקייט. אין איינע פון די שריט האט קוויבעק באוויזן צו דעקלערן קוויבעק אלס א פראנצויזיש רעדנדיגע פראווינץ און נישט ביילינגיול אזויווי די אנדערע פראווינצן. די טויש האט בעיקר אויסגעמאכט אין מאנטרעאל וואו די ביזנעס איז פון לאנגע יארן בעפאר געווען דאמינירט דורך די ענגליש רעדנדיגע באפעלקערונג. ענדליך אין 80' איז פארגעקומען די ערשטע רעפערענדום וואו די קוויבעקער איינוואוינער האבן געדארפט באשטעטיגן אויב זיי ווילן אנהייבן לייגן דרוק אויף אטאווע זיך אפצוטיילן פון קאנאדע און ווערן א פיל זעלבשטענדיג לאנד. ווי אזוי אימער איז עס אבער דורכגעפאלן ווען 60 פראצענט האבן געשטימט דערקעגן.
נאך די רעפערענדום איז פארלוירן געווארן די שטיצע פאר קוויבעק סואוורענטי און די פי.קיו. פארטיי האט צוריק פארלוירן די פירערשאפט. א שטארקע סיבה צו דעם איז געווען די נייע קאנסטיטוציע טיילן וועלכע זענען אויפגעצויגן געווארן דורך פרעמיער מיניסטער טראדאו וועלכע האבן נישט געגעבן מער מאכט פאר די פראווינצן. אלע פראווינצן האבן אונטערגעשריבן די נייע קאנסטיטוציע טשארטער אבער קוויבעק איז געווען דערקעגן. אין 84' האט טראדאו רעטייערט צוליב זיין שוואכע מזל צו הייבן די עקאנאמיע. די קאנסערוואטיוון האבן איבערגענומען די פירערשאפט מיט ברייען מאלראני אלס פרעמיער מיניסטער. מאלראני איז געווען א קוויבעקער וועלכע האט גערעדט ביידע שפראכן. ער האט באקומען אסאך שטיצע אינערהאלב קוויבעק נאר ווייל די סואוורענטיזם איז געווען טויט און ער האט געפרעדיגט נאציאליניזם אבער איז גרייט געווען איבערצוארבעטן די נייע קאנסטיטוציע טשארטער אז אויך קוויבעק זאל עס אקצעפטירן. מאלראני האט שווער געארבעט אינאיינעם מיט'ן דעמאלטדיגן קוויבעקער פרעמיער ראבערט באראסאו ביז עס איז אים ענדליך געלונגען אויסצוארבעטן א נייע בינטל מיט ענדערונגען אין די קאנסטיטוציע. כאטש די נייע פונקטן האבן געגעבן פיל מער מאכט און סאסייאיטי צו קוויבעק, איז עס אבער געשטיצט געווארן פון אלע פראווינצן און עס איז דורכגעפירט געווארן אין 87' און איז באקאנט געווארן אלס די מיטש לעיק אקארד. ווי אזוי אימער, האט זיך שפעטער ארויסגעשטעלט אז די ענדערונגען וועלן אסאך פארמינערן און אפשוואכן די אויטאריטעט פון די פעדעראלע רעגירונג. אויך איז עס נאכמער קריטיקירט געווארן ווען מען איז געוואויר געווארן אז אלע איינצעלהייטן זענען אויסגעארבעט געווארן אונטער פארמאכטע טירן וועלכע איז אומדעמאקראטיש. מער ווי דעם האט נישט אויסגעפעלט ווען דער געוועזענער פרעמיער מיניסטער טראדאו האט זיך אויפגעוועקט פון זיין רעטייערמענט און פארדאמט די נייע קאנסטיטוציע ענדערונגען. די פעדעראלע רעגירונג האט נאך אלץ פרובירט עס אנצוהאלטן אבער עס איז נישט געגאנגען און אין 90' איז די גאנצע טויש געשטארבן. דער דורכפאל איז געווען דאס ערגסטע פאר קוויבעק און די סואוורענטי האט צוריק אויפגעלעבט. מאלראני האט נאך אלס נישט אויפגעגעבן און אויסגעארבעט א נייע קאנסטיטוציע וועלכע ער האט געלאזט די פאבליק דעבאטירן אבער איז צום צווייטן מאל דורכגעפאלן. אין דער זעלבער צייט האבן די ליבעראלן פארלוירן די פירערשאפט אין קוויבעק און די פי.קיו. האט צוריק איבערגענומען דאס רעדל אין 94' און סואוורענטי האט אנגעהויבן צוריק באקומען שטארקע שטיצע ווי קיינמאל פריער.
די ליבעראלן קומען צוריק
פרעמיער מיניסטער מאלראני האט רעטייערט אין 93' ווען ער האט אנגעהויבן פארלירן שטיצע נאכדעם וואס ער האט פארפעלט אויסצופירן זיינע צוזאגן אפצוצאלן די נאציאנאלע חוב און אויך צוליב די הויכע סעילס שטייערן וועלכע ער האט ארויפגעריקט נאכדעם וואס ער האט איינגעשטעלט די פעדעראלע דזשי.עס.טי. שטייערן. מיט מאלראני'ס רעטייערמענט איז די פראגרעסיוו קאנסערוואטיווע פארטיי אינגאנצן צופאלן און זיינע נאנטע קוויבעקער קאלעגן האבן געגרינדעט א נייע פארטיי וועלכע זיי האבן א נאמען געגעבן די בלאק קוועבעקיאס. מאלראני'ס סוקסעסאר איז געווען קים קעמפבעל, קאנאדא'ס ערשטע פרוי פרעמיער מיניסטארשע. אבער מיט א צובראכענע פארטיי האט זי נישט געקענט אנהאלטן די מאיאריטעט און נאך פיר מאנאטן אין אמט האט זי פארלוירן צו די ליבעראלן ווען איר פארטיי האט נישט באוויזן אריינצוברענגען מער ווי צוויי זיצן. דער ליבעראלער פירער דזשאן קרעטיען, א וועטעראן פאליטישן און געוועזענער מיטגלידער אין טראדאו'ס רעגירונג, איז געווארן פרעמיער מיניסטער. קרעטעין און זיין ליבעראלע רעגירונג האבן באוויזן צו שטארקן די עקאנאמיע דורך אנהאלטן די קאנסערוואטיווע עקענאמישע און סאציאלע פאליסיס און געשניטן אסאך אויסגאבעס וועלכע האט געהאלפן באלאנסירן דעם בודזשעט. קרעטעינ'ס רעגירונג האט שטענדיג פרובירט מער צו שטיצן די פריוואטע ביזנעסער ווי די פאבליק ביזנעסער, א שריט וואס איז באצייכנט געווארן אלס זיין סוקסעס אין די עקאנאמיע. קרעטעינ'ס רעגירונג איז געווען זייער פאפולער אין אירע ערשטע יארן ווען די אפאזיציע איז געווען גאר שוואך. די בלאק קוויבעקיאס זענען געווען ניי, די קאנסערוואטיוון זענען געווען צוקלאפט, און די ען.די.פי. איז קיינמאל נישט געווען שטארק. נאך עטליכע יאר האט קרעטעין פארלוירן זיין שטארקע שטיצע ווען די אנעמפלוימענט איז געבליבן הויך און ווען ער האט פארפעלט צו האלטן זיין צוזאג צו באזייטיגן מאלראני'ס קאנסערוואטיווע גוטס און סערוויס שטייער (דזשי.עס.טי.). אויך קאנאדע'ס רעפוטאציע אלס א פרידנס האלטער לאנד איז געפאלן אין די וועלט ווען די קאנאדישע מיליטער האט אנטייל גענומען אין די מיליטערישע קאנפליקטן אין באסניע און אין סאמאליע וואו די טרופן האבן באהאנדלט די סיטואציע זייער ווילד. איבער אלעם איז די רעגירונג אויסגעשטאנען צו א קאנסטיטוציניאלע קריזיס ווען סואוורענטי איז געווען זייער הויך אין קוויבעק.
דער צווייטער קוויבעקער רעפערענדום
אין קוויבעק איז די סואווערענטעט געוואקסן מער און מער מיט קוויבעק'ס נייעם פרעמיער, דזשעקווא פאריזאו, א שטארקער סעפעראטיסט, וועלכער האט אנגעהויבן קאמפיינען פאר א צווייטע רעפערענדום. פאריזאו האט נישט געהאט קיין גרינגע ארבעט צו איבערצייגן קוויבעק אז א צווייטע רעפערענדום וועט נישט דורכפאלן (רוב קוויבעקער זענען אין יענע צייטן געווען קעגן א רעפערענדום אויס מורא אז עס וועט נאכאמאל דורכפאלן און וועט אינגאנצן צוקלאפן קוויבעק'ס זעלבסטשטענדיקייט אזוי ווי עס האט טאקע שפעטער פאסירט) נאכדעם וואס קוויבעק האט געליטן דורכפאלן ביי די מיטש לעיק און טשארלאטיטאון אקארדן ווי פריער דערמאנט. די פולווער אין קוויבעק איז געווארן הייסער און הייסער און לוסיען בושארד, דער בלאק קוויבעקיאס פירער, האט אריינגעטרעטן אין די קאמפיין מיט זיין געשליפן צינגל און איר אויפגעלעבט. ווי אזוי אימער, האט אבער בושארד פארפעלט פארצולייגן די ריכטיגע בלו-פרינט פאר די יארן נאכדעם וואס קוויבעק וועט ווערן זעלבסטשטענדיג און מיט דעם געברענגט די סואורענטי כוואליע אביסל צו שפעט. דער באשטימטער טאג איז אנגעקומען און ווייניגער ווי איין פראצענט האט צוטיילט די "ניין" שטימען מיט 50.4 פראצענט פון די "יא" שטימען מיט (49.6) פראצענט. פאריזאו האט באלד רעזיגנירט און בושארד האט אים איבערגענומען אלס פרעמיער פון קוויבעק. בושארד האט איבערראשט אלעמען מיט זיין אנאנסירונג אז ער האט נישט אויפגעגעבן זיין חלום פון קוויבעק'ס זעלבשטענדיקייט און האט אנגעהויבן טאן פרישע אקטיוויטעטן פאר סואוורענטי. צום מערסטן האט עס א שאקל געטאן די קרעטעין רעגירונג וועלכע האט געהאפט אז מיט אזא קלארע זיג אין די רעפערענדום וועט די רעגירונג קענען אריבערמישן א נייעם בלעטל און אנהייבן אריינקוקן אין אנדערע אישוס. למעשה זענען בושארד'ס חלומות קיינמאל נישט צושטאנד געקומען ווייל די עקענאמישע שוועריגקייטן אין קוויבעק אין די קומענדיגע צוויי יאר האט אים פארנומען געמאכט און די סואוורענטי אישו איז באזייטיגט געווארן. בושארד האט אנגעהאלטן זיין אמט ביז אין יאר 01' ווען ער האט רעזיגנירט צוליב פערזענליכע סיבות. זיין סוקסעסאר איז זיין דעפיוטי פרעמיער, בערנארד לאנדרעי, (היינט אין אמט) וועלכער האט ווי זיין פאָרגייער פארשפראכן צו מאכן קוויבעק א זעלבסטשטענדיגע לאנד. לאנדרעי האט אנגעגעבן א דאטום ערגעץ אין 05' ווען די קומענדיגע סאמיט אוו די אמעריקענס וועט אפגעהאלטן ווערן, פארשפרעכנדיג אז קוויבעק וועט שוין זיין זעלבסטשטענדיג...
לעצטע געשעענישן
אין 97' האט קרעטעינ'ס ליבעראלע רעגירונג געווינען נאך א טערמין, אבער דאסמאל מיט א שוואכע מערהייט. ווייל די אפאזיציע פארטייען זענען שוין געווען בעסער אויפגעבויעט, ספעציעל די רעפארם פארטיי (היינט די קענעדיען אלייענס) וועלכע איז דאן געווארן די אפיציעלע אפאזיציע. האבנדיג די עקאנאמיע אלס די נומער איינס אישו אויפ'ן טיש אזויפיל יארן, איז פאר קרעטעין ענדליך געלונגען צו באלאנסירן דעם בודזשעט און ברענגען די צוואנציג יעריגע נאציאנאלע חובות צו אן ענדע. קאנאדע שטייט היינט גאר גוט עקאנאמיש מיט א הויכע פארדינסט פאר דעם דורכשניטליכן איינוואוינער. איין פראבלעם מיט וואס קאנאדע ראנגלט זיך נאך, איז די אנעמפלאוימענט ראטע וועלכע שטייט נאך היינט הויך טראץ דעם וואס עס איז היבש געפאלן אין די לעצטע עטליכע יאר. אין אפריל 99' איז געגרינדעט געווארן קאנאדע'ס דריטע טעריטאריע, נונעוואט, וועלכע האט זיך אפגעטיילט פון די נארטוועסט טעריטאריעס. די איינוואוינער דארט זענען אינדיגינוס פעלקער און זייער פירער, פאול אוקאליק, איז געווארן די טעריטאריע'ס ערשטע פרעמיער. קרעטעין האט ווידער געווינען אין 00', ברעכנדיג א רעקארד אלס דער ערשטער פרעמיער מיניסטער פון קאנאדע זינט די צווייטע וועלט קריג וואס האט געווינען דריי טערמינען אן איבערהאקונג. די וואלן איז פאררופן געווארן זייער פרי ווען קרעטעין האט געזען אז ער וועט קענען באקומען א מער באקוועמליכע מאיאריטעט. אין די וואלן האט די בלאק קוויבעקיאס פארלוירן עטליכע זיצן און די קענעדיען אלייענס האט צובאקומען מער זיצן פארשטארקערנדיג איר פאזיציע אלס די הויפט רעכטע פארטיי.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:היסטאריע קאַטעגאָריע:קאנאדע
אברהם יעקב פרידמאן (אביר יעקב)
אפשטאם
רבי אברהם יעקב איז געבוירן אין סאדיגורא ח' מנחם אב ה'תרמ"ד, צו זיין פאטער הרב ישראל פרידמאן, פון סאדיגורא, א זון פון הרב אברהם יעקב פרידמאן פון סאדיגורא, א זון פון הרב ישראל פרידמאן פון רוזשין, א זון פון הרב שלום שכנא, פון פראהבישטש, א זון פון הרב אברהם המלאך, דער חסד לאברהם, א זון פון הרב דוב בער, דער מעזריטשער מגיד. און צו זיין מוטער מרת בת שבע א טאכטער פון הרב שלום יוסף פרידמאן, פון סאדיגורא.
רבנות
אין יאר ה'תרס"ז נאך דער פטירה פון זיין פאטער האט רבי אברהם יעקב איבערגענומען דעם פאטער'ס ארט אין סאדיגורא. צוזאמען מיט זיין יונגערן ברודער רבי שלמה'ניו האט ער אויפגעשטעלט א ישיבה אין סאדיגורא און זיך אליינס אפגעגעבן מיט די בחורים.
ביים ערשטן וועלט קריג איז רבי אברהם יעקב אנטלאפן קיין וויען צוזאמען מיט זיין פעטער דעם פחד יצחק, נאך דעם קריג איז ער געבליבן וואוינען אין וויען. אין יאר ה'תרצ"ח זענען די נאציס אריין קיין וויען, און די ערשטע זאך מיט וואס זיי האבן זיך פארנומען איז געווען אפשפעטן פון די יידן, און זיי האבן געצווינגען די רבי'ס צו קערן די גאסן. רבי אברהם יעקב האט געמאכט א נדר, אויב ער וועט זוכה זיין ארויף צופארן קיין ארץ ישראל וועט ער קערן די גאסן אין ארץ ישראל.
זיינע אנהענגער האבן זיך שטארק געמוהט ארויסצוברענגען רבי אברהם יעקב פון וויען נאך א שווערער אינטענסיווער ארבעט איז זיי געלונגען צו באקומען פאר אים א וויזע קיין ארץ ישראל. כ"ג אלול ה'תרח"ץ איז רבי אברהם יעקב אנגעקומען קיין ארץ ישראל און זיך באזעצט אין תל אביב.
יארן לאנג איז ער געווען א מיטגליד אין דער מועצת גדולי התורה פון אגודת ישראל, און א שטיק צייט איז ער געווען איר נשיא.
הסתלקות
רבי אברהם יעקב איז נפטר געווארן פרייטיק צונאכטס ה' טבת ה'תשכ"א, און ליגט אין חלקת נחלת יצחק אין תל אביב.
פאמיליע
י"ז מנחם אב ה'תרס"ב האט רבי אברהם יעקב געהייראט מרת בלומה רייזיל ( - ו' אייר ה'תשי"ח, א טאכטער פון הרב יצחק מאיר העשל פון קאפיטשיניץ. זיי האבן נישט זוכה געווען צו קינדער.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:בוקאווינער אדמורי"ם אברהם יעקב קאַטעגאָריע:גדולי ישראל אין וויען קאַטעגאָריע:גדולי ישראל ארויף קיין א"י קאַטעגאָריע:מועצת גדולי התורה אברהם יעקב
הינדא בערגנער
הינדא בערגנער (1870 - 1942) איז געווען אַ יידישע שרײַבערקע.
יונגע יארן
זי איז געבוירען געװאָרען הינדא ראזנבלאט 1870 אין שטעטל רעדים אין גאַליציע, הײַנטיקע צײַטן אין דרום־מיזרח עק פֿון פּוילן.
קאריערע
בערגנערס אײנציקע בוך איז ארויסגעגעבן נאָך דעם ווען זי איז ניפֿטר געװארן. אירע זין האָט עס 1946 אין מאנטרעאל פּובליקירט. דאָס בוך הײסט „אין די לאַנגע װינטערנעכט ־ משפּחה־זכרונות פֿון אַ שטעטל אין גאַליציע (1900־1870).״ די זין האָט מיט אָנהײב 1937 באַקומען בריװ פֿון דער מאַמען, װוּ זי באַשרײַבט װעגן איר קינדער־יאָרן. זי האָט זײ געשיקט אירע זכרונות, אײן בויגן נאָך דער צװײטער.
בערגנער האָט כּמעט איר גאַנץ לעבן געװױנט אין איר געבורטס־שטעטל, אין פֿאַרגלײַך מיט איר זין װוּ זײַנען װײַט פֿון גאַליציע איבערגעציען.
זי האָט פֿרי באַקומען אַ חשק זיך צו לערנען, און האָט גערעדט יידיש, פֿויליש און דײטש.
איר טאַטע, אַ סוחר אין רעדעם, האַט געהאָלפֿן און איר אָנגעמוטיקט. ער איז געװען אַ ביסל מער פאָזיטיװ צו דער מאָדערנער װעלט, װי די מאַמע.
הינדא בערגנער איז געשטאָרבן אין 1942 בשעת דער צװײטער װעלט־מלחמה, אין דעם בעלזשיץ נאַצי לאַגער.
קאַטעגאָריע:יידישע שרייבער קאַטעגאָריע:יידיש-שפראך שרייבער קאַטעגאָריע:גאליציאנער יידן
דעמב
left|thumb|250px|אן ענגלישער דעמב דער דעמב איז איינער פון פארשיידענע ביימער און קשאקעס פון דעם מין קווערקוס Quercus. דער מין שליסט אײַן הונדערטער זגאלן און שטאמט פון דעם צפונדיגן האלב-קוגל.
קאַטעגאָריע:ביימער
נאטאליא פאקלאנסקאיא
נאטאליא וולאדימיראוונא פאקלאנסקאיא (רוסיש: Ната́лья Влади́мировна Покло́нская) איז דער הויפטפראקוראר פון דער רעפובליק פון קרים.
ביאגראפיע
פאקלאנסקאיא האט געגראדוּירט פון דער אוניווערסיטעט פון כארקאוו. אין 2011, זי איז געווען דער שטאט פראקוראר אין דער פאל פון רוווים אהרונאוו אין סימפעראפאל. שפעטער אין דער זעלבער יאר, זי איז געווארען דער סביבות'דיגער פראקוראר פון סימפעראפעל. שפעטער, זי איז געשיקט געווארען צו דער אוקראינישער הויפטפראקוראר קאבינעט אין קיעוו, אוואו זי האט געארבעט ביזן אנהייב פון דער איוראמאידאן קריזיס.
אין פעברואר 2014, פאקלאנסקאיא האט פראבירט צו רעזיגנירן, זאגנדיג אז זי איז געווען "פארשעמט צו וווינען אין א מדינה אוווּ ליסטים האבן רשות צו שפאצירן אין די גאסן מיט פרייהייט." אירע רעזיגנירונג איז נישט נתקבל געווען. אנשטאט, זי האט געקראגן א יום-טוב תקופה און איז אוועקגעגאנגען פון קיעוו קיין קרים, אוווּ אירע עלטערן האבן געוווינט.
ווען קרים האט זיך אפגעטיילט פון אוקראינע אין מארץ, דער פריערדיגער פראקוראר איז געבליבן לאיאל צו קיעוו, און דערנאך האט פאקלאנסקאיא געקראגן א הזמנה צו ווערן דער נייער פראקוראר, וואס זי האט אנגענעמט. דעמאלט, דער אוקראינישע ממשלה האט געאפנט א קרימינאל פאל אויף איר און האט איר גערושמ'ט ווי א געוואלטער פארברעכער.
פאפולאריטעט אויף דער אינטערנעט
פאקלאנסקאיא איז געווארען דער פראקוראר פון קרים אויף 11 מארץ 2014, און האט געהאט א פרעסע קאנפערענץ שפעטער אינעם זעלבן טאג. זי איז באלד געווארען זייר פאפולאר אויף דער אינטערנעט מחמת אירע שיינקייט און יפת-תואר, בפרט אין יאפאן און כינע.
לינקען
קאַטעגאָריע:אדוואקאטן קאַטעגאָריע:קרים קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
מאקאווא (הויף)
מאַקאווא איז דער נאמען פון א חסידישן הויף הויפטקווארטירט אין קרית אתא, ישראל, וואס שטאמט פון דער שטאט מאקאווע  אין אונגארן. דער היינטיקער רבי איז הרב שמעון לעמבערגער.
דאס חסידות האט שטיבלעך אין קרית-אתא, בני-ברק, אשדוד, אלעד און אויך אין בארא פארק אין די פאראייניגטע שטאטן.
גרינדער פון דער דינאסטיע
דער גרינדער פון דער מאקאווער דינאסטיע איז געווען רבי משה פֿארהאַנד, מחבר פונעם ספר "אהל משה'", מאקאווער שטאטס רב און ראש ישיבה דארטן, לויטן שטייגער פון די אונגארישע חסידישע ישיבות.
רבי משה איז נפטר געווארן י"ז סיון תש"ד, ווערנט דעם חורבן אייראפע, אין דער שטאט בודאפעשט. נאך א סך אנשטרענגונגען האט מען אריבערגעפירט צו זיין שטאט פאר קבורה.
צווייטער דור
נאך דער מלחמה זענען א טייל איבערגעבליבענע צוריקגעגאנגען קיין מאקאווע. הרב משה נתן נטע לעמבערגער, וואס האט געהאט געהייראט הרב משה פארהאנד'ס אייניקל, האט געפירט די קהילה. (ער איז שוין געווען א דיין אין דער קהילה פון תרצ"ו, אין זיין זיידנס יארן.)
אין תשי"ב איז הרב לעמבערגער ארויפגעגאנגען קיין ארץ ישראל. ער האט זיך באזעצט צוערשט אין ירושלים און דערנאך האט מען אים באשטימט רב פון דער חסידישער קהילה אין כפר אתא (היינט קרית אתא). ער איז נפטר געווארן שבת פרשת וירא כ' מרחשוון תשמ"ג.
זיינע איידעמער זענען רבי דוב בעריש פאנעט פון דעעש רמות, הרב משה אשרי, הרב חיים מאיר ענגלארד דאברא רב, און רבי שלמה גאלדמאן, זוועהילער רבי.
דריטער דור
דער היינטיקער רבי, רבי שמעון לעמבערגער, איז זיין זון.
מארקא פאלא
thumb|left|מארקא פאלא מאַרקאָ פּאָלאָ (1254 - 8טן יאנואר 1324) איז געווען א ווענעדיגער סוחר און אויספארשער. ער איז געווען פון די ערשטע אייראפעישע אויסצופארשן מזרח אזיע.
ער איז געפארן אויף א רייזע פון 25 יאר מיט זיין פאטער און פעטער ווערנט דער מאנגאלישער דינאסטיע. אין כינע האט ער באזוכט דעם מאנגאלישן הערשער קובליי כאן.
קאַטעגאָריע:אויספארשערס קאַטעגאָריע:מענטשן פון מיטל אלטער קאַטעגאָריע:איטאליענער
צפון וויעטנאם
150px|קליין|פאן פון צפון וויעטנאם 250px|קליין|מאפע פון צפון וויעטנאם די דעמאקראטישע רעפובליק פון וויעטנאַם (וויעטנאמעזיש: Việt Nam Dân chủ Cộng hoà), באוואוסט מיטן נאמען צפון וויעטנאַם, איז פראקלאמירט געווארן דורך הא טשי מין שטאט אין האנוי דעם 2טן סעפטעמבער 1945. צפון וויעטנאַם האט איינגעשלאסן די פראווינצן טוקין און אנאם, וואס זענען פריער געווען א טייל פון פראנצויזישע אינדא־כינע. אין 1954 איז די טעריטאריע געווען צעטיילט אפיציעל און צפון וויעטנאם איז געווען אונטער א קאמוניסטישער הערשאפט וואס האט געפירט דעם וויעטנאם קריג מיט דרום וויעטנאם.
אין 1976 צפון וויעטנאם האט פאראייניגט מיט דרום וויעטנאם צו שאפן דאס לאנד וויעטנאם.
צפון וויעטנאם האט באדעקט א שטח פון 157,880 קוואדראט ק"מ און געהאט א באפעלקערונג פון 13 מיליאן מענטשן אין 1959.
די הויפטשטאט איז געווען האנוי.
קאַטעגאָריע:וויעטנאם קאַטעגאָריע:היסטארישע לענדער
דוב בעריש תאומים-פרענקל
רבי דוב בעריש תאומים-פרענקל (ה'תקפ"ה - ה'תר"ם), רב אין קניעניטש און ציעשינאוו.
אפשטאם
רבי דוב בעריש איז געבוירן אין יאר ה'תקפ"ה (אומגעפער), צו זיין פאטער הרב יהושע העשיל תאומים-פרענקל פון קאמארנא, א זון פון הרב ברוך תאומים-פרענקל, רב אין לייפניק, באקאנט אלס דער ברוך טעם.
הסתלקות
רבי דוב בעריש איז נפטר געווארן אומגעפער אין יאר ה'תר"ם.
פאמיליע
רבי דוב בעריש האט געהייראט א טאכטער פון זיין דוועסטע-קינד הרב יונה תאומים-פרענקל פון יעראסלאוו. זייערע קינדער:
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:אדמורי"ם קאַטעגאָריע:אחרונים
שמואל ראבינאוויטש
200px|קליין| הרב שמואל רבינוביץ הרב שמואל בנציון ראבינאוויטש (געב' כ"ז אדר ב' תש"ל) איז דער רב פונעם כותל און נאך הייליגע פלעצער.
ער איז קעגן די אקטיוויטעטן פון די נשות הכותל.
רעזערוואואר
א רעזערוואואַר (פון פראַנצייזיש réservoir א "שפייכלער ) איז א קינסטלעכע אָזערע וואו מען היט וואַסער. מען מאַכט רעזערוואואַרן אין אַ טייך טאָל מיט בויען אַ דאַמבע אָדער מען קען אויסגראָבן די ערד, אָדער מען קען אים בויען מיט ציגל אָדער בעטאָן.
שמואל ראבינאוויטש
ביאגראפיע
הרב ראבינאוויטש איז געבוירן אום כ"ז אדר ב' תש"ל צו זיין טאטע א דיין און חב"ד'סקער חסיד. 250px|ממוזער|הרב שמואל רבינוביץ' (משמאל) עם [[ניקי היילי ומרדכי (סולי) אליאב, מנכ"ל הקרן למורשת הכותל, יוני 2017]]
רעזערוואואר
וואַסער פאַרזאָרג
אָפטמאָל ניצט מען אַ רעזערוואואר צו פאַרזאָרגן וואַסער וואָס מען דאַרף אויף טרינקוואַסער.
הידראָעלעקטריע
קליין|right|הידראָעלעקטרישע סטאַנציע. אַ רעזערוואואר וואָס גענערירט הידראָעלעקטריע האָט וואַסער טורבינעס באַהאָפטן צום וואַסער מיט גראָבע רערן.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:אזערעס קאַטעגאָריע:וואסער
דאו דשאונס אידאסטריאלער עוורעדזש
Dow Jones Industrial Average איז א מאס פון דער ווערט פון אמעריקאנער אינדוסטריעלע מארקעטס אויף דער בערזע, צו אפשאצן מיטלמעסיג די פינאנציעל סטאטוס פון די מארקעטס.
קאַטעגאָריע:האנדל און פינאנץ
22סטן מיי
דעם 22סטן מיי איז דער 142סטער טאג פון יאר (143סטער טאג אין אן עיבור־יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 223 טעג.
פייערטעג
22
בן-ציון הורוויץ
רבי בן-ציון הורוויץ זצ"ל (ה'תרכ"ה - ה'ת"ש), רב אין מיידאן.
אפשטאם
רבי בן-ציון איז געבוירן אין יאר ה'תרכ"ה, צו זיין פאטער הרב טוביה הורוויץ, רב אין מיידאן, א זון פון הרב מאיר הורוויץ רב אין דזשיקאוו, דער אמרי נועם, א זון פון הרב אליעזר הורוויץ רב אין דזשיקאוו, באקאנט אלס רבי אליעזר'ל דזשיקאווער, א זון הרב נפתלי צבי הורוויץ דער ראפשיצער רב.
רבנות
רבי בן-ציון איז געבוירן אין יאר ה'תרכ"ה, ער איז יונגערהייט געווארן א יתום פון זיין מוטער, און איז אויפגעצויגן געווארן ביי זיין פעטער רבי יהושע'לי. רבי בן-ציון איז געווען פון די ארגאניזירערס פון די אסיפת הרבנים (רבנישע צוזאמענקומפט) אין קראקא אין יאר ה'תרס"ג. ביי די ערשטע וועלט קריג איז רבי בן-ציון אנטלאפען קיין וויען. נאך די פטירה פון פאטער, איז רבי בן-ציון געווארן רב אין מיידאן, אלס ממלא מקום פון פאטער.
הסתלקות
רבי בן-ציון איז אומגעקומען אין ריישא אין יאר ה'ת"ש, הי"ד.
פאמיליע
רבי בן-ציון האט געהייראט מרת גאלדא לאה די טאכטער פון הרב פנחס ראבינאוויץ פון קינצק, א זון פון הרב צמח ראבינאוויץ פון שידלאווצא, א זון פון הרב נתן דוד ראבינאוויטש פון שידלאווצא. זיינע קינדער:
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:דזשיקאוו
פעטראלאגיע
פעטראלאגיע (פון גריכיש: πέτρα, פעטראַ, שטיין; און λόγος, לאגאס, וויסן), אן אפטיילונג פון געאלאגיע, איז די שטודיע פון שטיינער, און די באדינגונגען אין וואס זיי פֿארמירן.
אפטיילונגען פון פעטראלאגיע
פעטראלאגיע האט דריי אפטיילונגען, קארעספאנדירן מיט די דריי ערליי שטיינער: מאגמאטיש, מעטאמארפיש, און אפזעצדיק, און נאך איינס וואס באהאנדלט עקספערימענטאלע טעכניקעס:
קאַטעגאָריע:געאלאגיע
דרום קארעע
דרום קארעע, אפיציעל די רעפובליק פון קארעע (대한민국 אין האנגול שריפט), איז א דעמאקראטיש לאנד אין מזרח-אזיע, אויפן קארעעישן האלבאינזל. דרום קארעע גרענעצט נאר מיט צפון קארעע, די גרעניץ איז באשטימט געווארן נאך דער צווייטער וועלט קריג, אויפן גארטל ליניע 38°. די הױפּטשטאָט פֿון דרום קארעע איז סעאָל.
די אפיציעלע שפראך אין קארעע איז קארעיש.
דרום קארעע איז דאס מערסט אנטוויקלט לאנד אין מזרח אזיע, מיט א שטארק-געבילדעטער ארבעטסקראפט.
היסטאריע
די היסטאריע פון קארעע הייבט אן, לויט דער קארעאישער טראדיציע, מיט דער גרינדונג פון דזשאסעאן אין יאר 2333 פאר דער ציווילער רעכענונג דורך דאנגונג.
אין יאר 938 האט וואנג געא אויפגעשטעלט די מדינה פון גאריעא.
דרום קארעע
אין 1948 איז קארעע צעטיילט געווארן אויף צוויי: צפון קארעע און דרום קארעע. סינגמאן רי, א שטארקער קעגנער פון קאמוניזם, האט געוואונען די ערשטע פרעזידענט־וואלן אין דער רעפובליק פון קארעע אין דרום. אין דעם צפון טייל איז קים איל סונג געווארן באשטימט פירער פון דער דעמאקראטישער רעפובליק פון קארעע.
אום 25סטן יוני 1950 האט צפון קארעע אינוואדירט דרום קארעע און אזוי האט אנגעהויבן די קארעאישע מלחמה וואס האט געצויגן ביז 1953.
אין 1960 נאך א סטודענטן רעוואלוציע האט סינגמאן רי רעזיגנירט דעם אמט פון פרעזידענט. גענעראל פארק טשונג-הי האט איבערגענומען אלס פרעזידענט, און געבליבן אין אמט ביז מען האט אים דערהרג׳עט אין 1979. ער איז געוען א מיליטערישער דיקטאטאר וואס האט אריינגעברענגט אין 1972 א נייע קאנסטיטוציע לויט וואס דער פרעזידענט האט געהאט ברייטע קראפטן. דאך האט די קארעאישע עקאנאמיע שטארק אנטוויקלט אונטער זיין הערשאפט.
אין 1988 איז פארגעקומען אין סעאל די 1988 זומער אלימפיאדע.
אין 2007 האט מען געוויילט א קאנסערוואטיווע רעגירונג אונטערן פרעזידענט לי מיונג־באק, וואס איז אמאל געווען בירגערמייסטער פון סעאל. אין 2012 האט פארק געאון־היע געזיגט ביי די פרעזידענט־וואלן. אין 2016 האט מען באשולדיגט די אדמיניסטראציע פון פרעזידענט פארק געאון־היע מיט קארופציע און נעמען כאבאר. אום 9טן דעצעמבער האט די נאציאנאלע פארזאמלונג געשטימט איינשולדיקן פארק, און זי איז געווארן אפגעהאלטן פונעם אמט. אינצווישן איז דער פרעמיער מיניסטער הוואנג קיא־אהן געווארן דער אמטירנדיקער פרעזידענט. אום 10טן מערץ 2017 האט דער קאנצטיטוציאנאלער געריכט פון קארעע באשטימט אוועקנעמען פרעזידענט פארק פון אמט זאפארט, מיט דעם איז געענדיקט איר קאדענץ אלס פרעזידענט.
געאגראפיע
דרום קארעע באדעקט דעם דרום טייל פונעם קארעאישן האלבאינזל, וואס ציט זיך 1100 ק״מ פון דער יבשה פון אזיע. דער בערגיקער האלבאינזל איז ארומגענומען מיטן געלן ים צו מערב און דעם ים פון יאפאן צו מזרח. ביים דרום שפיץ געפינט זיך דער מזרח כינע ים.
דאס לאנד, איינשליסנדיק אלע אינזלען, ליגט צווישן גארטל ליניעס 33º און 39ºN און צווישן די מערידיאנען 124º און 130ºE.
עטלעכע דריי טויזנט אינזלען, מערסטנס קליין און אן איינוואוינער, ליגן לעבן די מערבדיקע און דרומדיקע בארטנס פון דרום קארעע. דער גרעסטער אינזל איז דער וואולקאנאינזל דזשעדזשו, אומגעפער 100 קילאמעטער פונעם דרום בארטן פון דעם לאנד, וואס האט א שטח פון 1,845 קוואדראט ק״מ. אויף דזשעדזשו געפינט זיך דער העכסטער פונקט אין דרום קארעע, דער אויסגעשטארבענער וואולקאן האלאסאן, וואס איז הויך 1,950 מעטער. דער אינזל דזשעדזשו האט דערגרייכט אין 2011 ווערן איינער פון די זיבן וואונדער פון דער נאטירלעכער וועלט.
דרום קארעע האט 20 נאציאנאלע פאַרקן.
רעגירונג
קליין|די נאציאנאלע פארזאמלונג פון דרום קארעע אונטער איר לויפיקער קאנסטיטוציע ווערט די מדינה גערופן די זעקסטע רעפובליק פון דרום קארעע. אזוי ווי א סך דעמאקראטישע לענדער האט דרום קארעע א רעגירונג צעטיילט אין דריי צווייגן: עקזעקוטיוו, יורידיש און לעגיסלאטור. די עקזעקוטיווע און לעגיסלאטיווע צווייגן ארבעטן בעיקר אויפן נאציאנאלן ניווא, אבער פארשידענע מיניסטעריומס אינעם עקזעקוטיוון צווייג פירן אויס אויך לאקאלע פונקציעס. דרום קארעע איז א קאנסיטוטיצאנעלע דעמאקראטיע.
יונית לוי
קליין|יונית לוי אין 2008 יונית לוי (יאָניט לוי; געבוירן דעם 12טן יולי 1977) איז אן ישראלדיקע טעלעוויזיע נייעס פרעזענטארשע און זשורנאליסטקע. לוי איז באקאנט אלס די הויפט און העכסטע נייעס רעפארטערין אין ישראל.
דרום קארעע
רעגירונג
דאס לאנד האט אלעמאל געהאט א פרעזידענט־סיסטעם מיט אן אומאפהענגיקן הויפט עקזעקוטיוו. די ערשטע וואלן זענען געווען אין 1948.
נאציאנאלער שפיטאל פאר נעווראלאגיע און נעווראכירורגיע
דער נאַציאנאַלער שפיטאָל פאַר נעווראלאגיע און נעווראכירורגיע איז א נעווראלאגישער שפיטאל אין לאנדאן, פאראייניגטע קעניגרייך, און א טייל פון דעם אוניווערסיטעט קאלעדזש שפיטאל גרופע. ער איז געווען דער ערשטער שפיטאל געגרינדעט אין ענגלאנד געווידמעט צו באהאנדלען די קראנקייטן פון דער נערוון סיסטעם. דער שפיטאל איז א חשובער צענטער פאר פארשונג אין נעוורא־וויסנשאפט.
דרום קארעע
עקאנאמיע
דרום קארעע האט א מארק עקאנאמיע וואס איז איינע פון די 20 הויפט עקאנאמיעס פון דער וועלט. די עקאנאמיע פון דרום קארעע איז שטארק אפהענגיק אויף אינטערנאציאנאלן האנדל. אין 2014 איז דרום קארעע געווען דער פינפטער גרעסטער עקספארטירער און דער זיבעטער גרעסטער אימפארטירער אין דער וועלט.
נאציאנאלער שפיטאל פאר נעווראלאגיע און נעווראכירורגיע
דער שפיטאל איז פלאצירט אין בלומזבורי, צענטראלע לאנדאן. ער איז געגרינדעט געווארן אין 1859, און האט זיין היינטיקן נאמען זייט 1988.
יונית לוי
ערשטע לעבן
לוי איז געבוירן געווארן אינעם פראנצויזישע בערגל געגנט פון ירושלים אין אן אשכנזישע יידישע משפחה. איר פֿאָטער יורם איז געבוירן געווארן אינעם סאוועטן פארבאנד און איר מוטער נעמי אין רומעניע. זי האט געוואוינט מיט אירע עלטערן אין שיקאגא פאר א טייל יאר, וואו זי האט געלערנט אינעם בערנארד זעל אנשי אמת שולע.
דרום קארעע
עקאנאמיע
דרום קארעע האט גאסטירט די 5טע G20 שפיץ־קאנפערענץ אין איר הויפטשטאט, סעאל, אין נאוועמבער 2010.
יונית לוי
מעדיע קאריערע
היינט איז יונית לוי די הויפט נייעס פרעזענטארשע פון די צענטראלע אויפלאגע פון דער קשת 12 קאנאל (און געוועזן רשת 13) וואס ווערט פראדוצירט דורך דער ישראלישער נייעס פירמע (טראנסמיטירט אויף קאנאל 2 ביז אקטאבער 2017). נאך ענדיקן איר מיליטער דינסט אלס פרעמדע נייעס רעדאקטארין פאר גלי צה"ל האט לוי מיטגעגאנגען די ישראלישע טעלעוויזיע נייעס פירמע אין 1998. אין 2002 האבן די פריערדיקע פרעזענטארן יעקב אילון און מיקי חיימאוויטש איבערגעקליבן זיך צו קאנאל 10, און ביים עלטער פון 25 איז לוי דערוויילט געווארן אלס די פרעזענטארשע פון דער פריים טיים נייעס פראגראם אויף קאנאל 2. ווען איר צווייטיקער פרעזענטאר האט רעזיגנירט א טייל יאר שפעטער איז זי געווארן די ערשטע פרוי אין ישראל וואס איז נאמינירט געווארן אלס די איינצלנע פרעזענטארשע פון א פריים טיים נייעס פראגראם אויף א קאמערציעלער קאנאל. אויך האט זי געדינט אלס די ארענע רעפארטערין פאר אינטערנאציאנאלע געשעענישן ווי די יאפאנישע צונאמי קאטאסטראפע, די פרעזידענט וואלן פון די פאראייניקטע שטאטן און קריגן אין עזה. אונטער לוי'ס אנפירשאפט האבן די פריים טיים נייעס אויף קאנאל 2 געבליבן די מערסט געוואכטע ישראלישע טעגלעכע פראגראם.
נאציאנאלער שפיטאל פאר נעווראלאגיע און נעווראכירורגיע
דער שפיטאל האט 244 בעטן פאר פאציענטן און 4 אפעראציאן זאלן.
דרום קארעע
עקאנאמיע
דרום קארעע איז אן אנטוויקלט לאנד מיט א הויך־איינקונפט עקאנאמיע. צווישן די פירמעס אין לאנד זענען די וועלט־בארימטע LG עלעקטראניק און סאמסונג. דאס לאנד האט שטארק אינוועסטירט אין בילדונג, און איז געווארן פון ברייטן אנאלפאבעטיזם צו א שטארקער אינטערנאציאנאלער טעכנאלאגישער מאכט.
יונית לוי
מעדיע קאריערע
אין יאנואר 2008 האט לוי געפירט אן אינטערוויו מיט פאראייניקטע שטאטן פרעזידענט דזשארדזש וו. בוש אין דאס ווייסע הויז, און באראק אבאמא אין יולי 2010.
נאציאנאלער שפיטאל פאר נעווראלאגיע און נעווראכירורגיע
קאַטעגאָריע:שפיטעלער קאַטעגאָריע:נעווראלאגיע קאַטעגאָריע:לאנדאן
דרום קארעע
טראנספארטאציע, ענערגיע און אינפראסטרוקטור
קליין|די קארעאיש־אנטוויקלט KTX סאנטשעאן הויך־גיך באן קען פארן גיכער ווי 350 ק״מ א שעה. דרום קארעע האט א טעכנאלאגיש פארגעשריטענע טראנספארט נעצווערק וואס באשטייט פון הויך־גיך באנען, שטראזן, בוס רוטעס, פראם באדינונגען און לופט רוטעס וואס גייען אריבער דעם גאנצן לאנד. קארעע עקספרעסוועג קארפאראציע אפערירט די צאל שטראזן און באדינונגען אונטערוועגס.
יונית לוי
מעדיע קאריערע
אין 2015 האט לוי געפירט א זעלטנע אינטערוויו מיט דער אמעריקאנער זשורנאליסט טשארלי ראז פון PBS מיט פערזענלעכע מיינונגען וועגן אקטועלע געשעענישן אין ישראל.
דרום קארעע
טראנספארטאציע, ענערגיע און אינפראסטרוקטור
די קארעאישע אייזנבאן קארפאראציע פארזארגט אפטע באן באדינונגען צו אלע הויפט שטעט אין דרום קארעע. אויך גייט מען אנהייבן צוויי באן ליניעס קיין צפון קארעע.
יונית לוי
משפחה
אין אקטאבער 2011 האט לוי חתונה געהאט אין תל אביב מיט עידו ראזנבלום, אן ישראלדיקער סצענאר שרייבער, רעזשיסאר און אקטיאר. זיי האבן דריי קינדער.
דרום קארעע
טראנספארטאציע, ענערגיע און אינפראסטרוקטור
דער גרעסטער פליפארט איז אינטשעאן אינטערנאציאנאלער פליפארט, וואס האט געעפנט אין 2001. אין יאר 2007 זענען אדורכגעפארן 30 מיליאן פאסאזשירן.
מאור עינים (טשערנאביל)
מאור עינים איז א ספר געשריבן דורך רבי מנחם נחום טווערסקי, דער מייסד פונעם טשערנאבילער חסידות.
דרום קארעע
טוריזם
אין 2012, האבן 11.1 מיליאן אויסלענדישע טוריסטן באזוכט דרום קארעע, מיט דעם איז עס דער 20סטע מערסט באזוכטע לאנד אין דער וועלט, ארויף פון 8.5 מיליאן אין 2010. צוליב דער קארעאישער מוזיק ״האליו״, האט דרום קארעע גאסטירט מער ווי 12 מיליאן באזוכע אין 2013 מיט 6 מיליאן טוריסטן נאר פון כינע. מיט וואקסנדיקע טוריסטן אויסקוקן, ספעציעל פון פרעמדע לענדער אינדרויסן פון אזיע, די דרום קארעע רעגירונג האט געשטעלט א ציל צוציען 20 מיליאן אויסלענדישע טוריסטן א יאר ביז 2017. די פאזיטיווע ווירקונגען פון האליו (״די קארעאישע כוואליע״) זענען נישט באגרעניצט נאר צו דער קולטור אינדוסטריע, לויט א שטודיע פון דעם היונדיי פארשונג אנטשאלט. דער היונדיי פארשונג אנטשאלט האט באריכטעט אז די קארעאישע כוואליע האט א דירעקטן איינפלוס אין אנמוטיקן אויסלענדישע אינוועסטירונג צוריק אין לאנד דורך נאכפרעג פאר פראדוקטן, און די טוריזם אינדוסטריע. צווישן אזיאטישע לענדער, כינע האט אינוועסטירט 1.4 ביליאן  אין דרום קארעע, א גרויסער טייל דערפן אין דעם באדינונג סעקטאר,  זיבנפאך ארויף פון 2001. עקאנאמיסט האן סאנג-וואן, האט געוויזן אן אנאליז אז א פארמערונג פון 1 פראצענט אין עקספארט פון קארעאישן קולטור־אינהאלט שטופט ארויף עקספארט פון קאנסומענט־גיטער 0.083 פראצענט.
תמר פון גרוזיע
תָּמָר באַגראַטיאני (גרוזיניש: თამარი, טאַמאַרי; אדער თამარ მეფე,  טאַמאַר מעפע,  1166 בערך - 18טן יאנואר 1213) איז געווען די קעניגין פון מלכות גרוזיע פון 1184 ביז איר טויט אין 1213. איר הערשאפט ווערט באטראכט ווי די גאלדענע תקופה פון דער גרוזינישער מאנארכיע אין דעם מיטל אלטער, און זי אליינס איז געווען באטראכט ווי אַ געראָטענע און פרייַנדלעכע מלכּה מיט דעם צונאמען "קעניג פון מלכים און מלכּה פון מלכים" און "תמר די גרויסע". קאַטעגאָריע:מלכים קאַטעגאָריע:גרוזיע
דרום קארעע
דעמאגראפיע
די קארעער האבן געלעבט אין מאנטשוריע דורכאויס הונדערטער יארן און היינט זענען זיי א מינדערהייט אין כינע. נאך דער ערשטער וועלט-מלחמה האט סטאלין געצוואונגען טויזנטער קארעער וואס האבן געוואוינט אין די געגנטן פון וולאדיוואסטאק און כאבאראווסק אריבערצוגיין צו צענטראל אזיע און צו געגנט אונטער דער הערשאפט פונעם ראטנפארבאנד ווייל ער האט מורא געהאט טאמער זיי וועלן קאלאבארירן מיט די יאפאנעזער, וואס אין דער זעלבער צייט זענען די מערהייט פון קארעער וואס האבן געוואוינט אין יאפאן זענען זיי געברענגט געווארן דארטן כדי צו דינען ווי א ביליגע ארבעטסקראפט ווערנט דער קאלאניאלישער תקופה פון יאפאן.
יונית לוי
וועבלינקען
קאטעגאריע:לעבעדיגע מענטשן קאטעגאריע:ישראלים קאטעגאריע:זשורנאליסטן
מאור עינים (טשערנאביל)
דעם ספר האט מסדר געווען זיין תלמיד הרב אליהו, בכדי צו פארשטארקן דאס חסידות. דער ספר איז אוועקגעשטעלט ווי א פירוש על-פי דרך הדרש והמוסר אויף די סדרות און די ימים טובים.
דער "מאור עינים" ווערט פאררעכנט אלץ איינע פון די ספרי יסוד החסידות, עד כדי כך אז טייל רבי'ס האבן געהייסן זייערע חסידים צו האלטן דעם ספר אינעם טלית בייטל אלס סגולה. אנדערע האבן אויך מקפיד געווען צו לערנען אינעם ספר טאג טעגלעך.
אינעם ספר ווערט דערמאנט דריי מאל אימרות וואס ער האט געהערט מפי "מורי" (דאס מיינט דעם בעל שם טוב). רבי נחום ווערט פאררעכנט פאר איינעם פון די עלטסטע תלמידים פונעם מגיד, וועמען ער ציטירט אסאך מאל אין ספר.
ביים סוף פון ספר ווערט געדרוקט א חיבור "ישמח לב", אויך פונעם זעלבן מחבר, אויף מסכתות אין ש"ס.
די צוויי חיבורים ווערן גערופן אויפן נאמען פונעם פסוק: "מאור עינים ישמח לב" וואס מיינט די תורה.
קאַטעגאָריע:חסידישע ספרים - תורה קאַטעגאָריע:טשערנאבל
נשות הכותל
איהר פרעזידענט איז ענת האפמאן, וועלכע איז שוין געווארן ארעסטירט פארן וועלן לייענען אין א ספר תורה ביים עזרת נשים פון כותל קעגן דעם געזעץ
ריגע
{{יישוב {{!}}- {{!}}ראטהויז{{ש}}שווארצעקעפ געביידע{{ש}}נאציאנאלע אפערע {{!!}} פרייהייט מאנומענט{{ש}}ליוואו פלאץ }} ריגע איז די הויפטשטאט און די גרעסטע שטאט פון לעטלאנד. מיט 641,007 איינוואוינער איז ריגע די גרעסטע שטאט פון די באלטישע שטאטן, און דער וואוינארט פון א דריטל פון דער באפעלקערונג פון לעטלאנד.
פאר דער צווייטער וועלט מלחמה איז דערשינען אין ריגע די יידישע צייטונג היינט צוויי מאל יעדן טאג. איר רעדאקטאר איז געווען אלחנן ליף.
איידערן קריג האבן געוווינט אין ריגע 43,000 יידן, אין די צוויי וואכן, פון ווען די נאציס זענען אריין אין לעטלאנד, האבן לעטישע קאלאבארירער אומגעברענגט טויזנטער יידן, אין פאגראמען, רויבערייען און פארגוואלדיקן, איז געווארן א נארמאלע ערשיינונג,
דער הויפט מערדער איז באקאנט מיטן נאמען דער בוטשער פון ריגע, וואס מען האט אים נאך די מלחמה פארכאפט און גע'הרג'ט, די מענטשן וואס זיי האבן דאס געטוען האבן דאס געטוען אויפן אייגענען איניציאטיוו
נאר הונדערט יידן פון ריגע בערך זענען געראטעוועט געווארן, און האבן איבערגעלעבט די מלחמה.
קאַטעגאָריע:אידישע יישובים אין אייראפע קאַטעגאָריע:הויפטשטעט אין אייראפע
עכו באן סטאנציע
עכו באן סטאנציע איז א באן סטאנציע פון ישראל באנען וואס באדינט די שטאט עכו און די געגנט פון מערב גליל. די סטאנציע געפֿינט זיך אין מזרח פון דער שטאט עכו אויף רמז גאס.
היסטאריע
די היינטיגע סטאנציע איז געווארן אויפגעשטעלט אין די אנהייב 1950ער יארן.
אין 2001 האט ישראל באנען איבערגעבויט די סטאנציע, מיט א נייעם פאסאזשירן זאל לעבן דעם פעראן, און אויך געבויט א נייעם פעראן וואס מען קומט צו אים דורך א טונעל.
אין יאר 2001 האט ישראל באנען איבערגעבויט די סטאנציע פון דאס ניי.
וועבלינק
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין ישראל
איסטמאס
קליין|דער איסטמאס פון פאנאמא אן איסטמאס (פון אוראלט "האַלדז") איז א לאנדפאס וואס פארבינדט צוויי יבשות און צעשייד צוויי ימען.
אפטמאל טוט מען בויען א קאנאל אדורך אן איסטמאס צו פארקירצערן דעם וועג פאר שיפן, ווי למשל דער פאנאמא קאנאל וואס גייט אדורך דעם איסטמאס פון פאנאמא און דער סועץ קאנאל וואס שניידט אדרוך דעם איסטמאס פון סועץ.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:געאגראפיע
רגל ישרה
קליין|225px|דער שער בלאט פון ספר רגל ישרה, ערשטער אויסגאבע קליין|225px|דער שער בלאט פון ספר רגל ישרה, נייע אויסגאבע רגל ישרה איז א חסידיש ספר געשריבן געווארן דורך רבי צבי אלימלך שפירא זצ"ל, רב אין דינאוו שפעטער באקאנט געווארן אויף דעם נאמען פון זיין ספר בני יששכר.
דער מחבר
רבי צבי אלימלך שפירא זצ"ל איז געבוירן אין יאר ה'תקמ"ג (אומגעפער), און איז נפטר געווארן י"ח טבת ה'תר"א. זיין פאטער איז געווען רבי פסח לאנגזאם, מ'האט אים געריפן רבי פסח יאווארניקער, זיין מוטער רחל מינא איז געווען א ניכטשע פון רבי אלימלך פון ליזשענסק. רבי הערש מילך איז געווען רב אין צען פארשידענע שטעט, דינאוו, ריבאטוטש, סטריזשעוו, לאנצהוט, קאלאמיי, האלאשיץ, בערטש, דזשילבערץ, דיבעצק, מונקאטש, נאכהער צוריק אין דינאוו.
רבי הערש מילך האט געשריבן אסאך ספרים, אויסער דעם ספר רגל ישרה איז נאך באקאנט: אגרא דפרקא, אגרא דכלה, אזהרות מהרצ"א, בני יששכר, ברכה משולשת, דברים נחמדים, דרך עדותיך, דרך פקודיך, הגהות והוספות מהרצ"א, הגהות מהרצ"א, הלכות ותקנות, והיה ברכה, חדושי בני יששכר, חדושי מהרצ"א, טעמי המצות, כלי הרואים, לקוטי מהרצ"א, מגיד תעלומה, מעין גנים, נחל אמונים, סדר הקרבנות,, ריח דודאים, תקנות תמכין דאורייתא.
אינהאלט
דער ספר רגל ישרה איז אן אריינפיר און א שליסעל צו דער חכמת הקבלה געשריבן לויט דעם סדר פון א"ב.
אויסגאבעס
אויסער די אויסגאבעס, איז דער ספר רגל ישרה פארשידענע מאל ארויסגעגעבן געווארן, פאטאגראפירט פון אנדערע אויסגאבעס.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:חסידישע ספרים - ענינים קאַטעגאָריע:קבלה ספרים
מנחם דער חבר פון הלל
מנחם איז געווען אב"ד און די צייטן פון הלל הנשיא, אבער ער איז ארויס געגאנגען ארבעטן פאר דעם רוימישן קעניגרייך (חגיגה טז:). ווען ער איז געווארן אויס אב"ד האט איהם שמאי איבערגענומען.
עס שטייט אין ספר בן גריון אז מנחם איז געווען זייער א קלוגער מענטש, ער האט ממש געווען ווי נביא, ווען ער האט געזעהן אמאל הורדוס אלס קליין קינד האט ער נביאות געזאגט אז אט דער קליינער וועט זיין א קעניג ביי אידן מער פון דרייסיג יאהר, אזוי איז הורדוס טאקע געווען א קעניג זיבן און דרייסיג יאהר, הורדוס האט איהם דערפאר באקליגט מיט אסאך עשירות.
בין השמשות
אין הלכה, איז בין השמשות די צייט צווישן דעם סוף פון טאג און דעם אנהייב פון נאכט. וויאזוי צו רעכענען בין השמשות איז שוין א מחלוקת אין דער גמרא. פשטות נעמט מען אן דריי פערטל פון א מיל פאר נאכט; אז מען רעכענט א מיל 18 מינוט דויערט בין השמשות 13.5 מינוט. אין ארץ ישראל איז היינט ברייט אנגענומען אז בין השמשות הייבט אן מיט דער שקיעה ביז 18 מינוט נאך דער שקיעה.
להלכה איז בין השמשות א ספק צי ס'איז צי ס'איז נאכט. דאס שאפט א נפקא מינא למשל ווען הייבט אן שבת און יום טוב און אויך ווען זיי גייען אויס. אויך ווען מען רעכנט דעם אכטן טאג פאר א ברית מילה, א קינד וואס איז געבוירן בין השמשות איז א ספק. אויך לגבי הלכות נדה ווען צו מאכן א הפסק טהרה און צו ציילן די שבעה נקיים.
אזוי ווי ס'רעדט זיך פון א ספק דאורייתא דארף מען מחמיר זיין.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:הלכה
חלפתא איש כפר חנניה
רבי חלפתא איש כפר חנניה אדער אבא חלפתא איש כפר חנניה איז געווען א תנא, וואס ווערט דערמאנט איין מאל אין משניות.
זיין צייט
רבי חלפתא איש כפר חנניה איז געווען אין דער צייט פון זעקסטן דור תנאים, אין דער צייט פון עלפטן דור נאך די אנשי כנסת הגדולה, דער לעצטער דור פון תנאים.
דער ספר יוחסין שרייבט אז רבי חלפתא איש כפר חנניה דער זעלבער תנא ווי אבא חלפתא איש כפר חנניה פון די ברייתא, און ער איז געווען א תלמיד פון רבי מאיר.
דערגעגן דער ספר יחוסי תנאים ואמוראים שרייבט אז רבי חלפתא איש כפר חנניה איז נישט דער זעלבער תנא ווי אבא חלפתא איש כפר חנניה פון די ברייתא, און אז ער קען נישט וועסטשטלען אין וועלכע צייט ער איז געווען.
איבער אים
אין מערסטע סידורים צ.ב.ש. בית יעקב עמדין, דרך החיים, שטייט די משנה אין אבות, רבי חלפתא "בן דוסא" איש כפר חנניה.
רעפערענצן
קאטעגאריע:תנאים
ניאגארא דעירדעווילס
ניאגארא דעירדעווילס ווערן גערופן די ריזיקע נעמער וועלכע האבן פרובירט זיך אראפווארפן די ניאגארא וואסערפאל און איבערלעבן דורך פארשידענע וועגן. טייל האבן איבערגעלעבט און טייל נישט און היינט איז דאס אומלעגאל צו פרובירן.
11טן אפריל
דעם 11טן אפריל איז דער 101טער טאג פון יאר (102טער טאג אין אן עיבור־יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 264 טעג.
ניאגארא דעירדעווילס
היסטאריע
16 מענטשן האבן שוין באוויזן אראפצופאלן די וואסערפאלן אין א ספעציעלע פאס פון וועלכע 11 פון זיי האבן דאס איבערגעלעבט סוקסעספול.
11טן אפריל
געשטארבן
11
ניאגארא דעירדעווילס
היסטאריע
פארשטייט זיך אז די אלע וואס האבן דאס געטאן האבן געזוכט אביסל איטענשאן וועלכע 11 פון זיי האבן טאקע באקומען. דאס געזעץ ערלויבט נישט דאס צו טאן און טייל פון זיי האבן באקומען א געלט שטראף וועלכע איז געווען א טייל פון די קאסטן צו באווייזן דעם שטיק.
די ערשטע מענטש וואס איז אויפגעקומען מיט דעם געדאנק איז געווען א 63 יעריגע פרוי, אנא טעילאר, א סקול לערערין פון מישיגען אין יאר 901'. זי האט גענוצט א פיקל פאס און דאס צוגעשטעלט מיט עטליכע חכמות און האט איבערגעלעבט דעם פאל. זי האט באקומען איר כבוד און האט געחלו'מט פון ארומפארן די וועלט פארציילן איר שטיק און דערפון רייך ווערן. למעשה איז זי געשטארבן א ארימע פרוי.
דאס האט אבער נישט צוריק געהאלטן אנדערע צו פרובירן דעם משונה'דיגן שטיק.
דער צווייטער איז געווען א קונצלער פון ענגלאנד וועלכער האט באוויזן עטליכע קונצן אינאיינעם, אריינגערעכנט אראפטאנצן פון די וואורפול בריק מיט א פאראשוט. זיינע ערשטע קונצן זענען אדורך בשלום אבער זיין נייעגרע וואסערפאל האט אים צעבראכן פילע ביינער און ער איז געלעגן 6 מאנאטן אין שפיטאל.
דער פינפטער איז געווען א ניו יארקער וועלכער האט זיך אריינגעזעצט אין א פעסל אינאיינעם מיט זיין הונטל. ווי עס הייסט האט ער דורכגעמאכט דעם פאל אבער זיין פעסל איז שטיין געבליבן אונטער די פארהאנג פון די פאלנדיגע וואסער וואו עס איז נישט פאראן קיין לופט. עס האט גענומען 18 שטונדן אים צו ראטעווען אבער ער האט נאר געהאט גענוג אקסיגן פאר עטליכע שטונדן און איז אומגעקומען. זיין הונטל האט איבערגעלעבט.
נאך אים איז נאך איינער געשטארבן ווען ער האט פרובירט מאכן אן אנדער פעסל פון פארשידענע מאטריאלן. אין 961' האט א שווארצער פון בראנקס דורכגעמאכט דעם שפיל נישט פאר איטענשן נאר פאר אינטערסאנטקייט. ער איז געווען דער ערשטער צו באשטראפט ווערן פאר זיין אקט מיט $100.
אין 985' האט א מעכאניק דורכגעמאכט דעם שפיל און האט נאכאמאל פרובירט אין 990' ווען זיין פעסל איז שטיין געבליבן הארט בעפאר די וואסערפאל און מען האט אים געמוזט ראטעווען מיט א קרעין. ער האט אבער נישט אויפגעגעבן און נאכאמאל פרובירט אין 93' און נאכאמאל האט ער דאס דורכגעמאכט ווערנדיג דער ערשטער צו באווייזן דעם קונץ צוויי מאל און ביידע מאל איבערלעבן.