cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
פלאש
מען פלעג ניצן פלעשער שוין אין כינע, פעניקע און רוים.
K
דער אות K (ארויסגערעדט קאַ) איז דער עלפֿטער אות פון דעם לאטיינישן אלפאבעט.
אנטוויקלונג פונעם אות
K שטאמט פון "כ" אין לשון הקודש.
הויפט זייט/א' אייר
א' אייר ראש חודש היום ששה עשר יום שהם שני שבועות ושני ימים לעומר.
אייר 01 02
29סטן יוני
דעם 29סטן יוני איז דער 180סטער טאג פון יאר (181סטער אין אן עיבור־יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 185 טעג.
געשטארבן
29
שיקע דריז
יהושע דריז, באקאנט ווי שיקע דריז (רוסיש: Овсей Дриз; 29סטן מערץ 1908 - 27סטן פעברואר 1971), איז געווען אַ ייִדישער דיכטער און קאמפאזיטאר.
ער איז געבוירן געוואָרן 1908 אינעם שטעטל קראַסנע, ניט ווײַט פון דער שטאָט וויניצע, רוסלענדישע אימפּעריע (היינט אוקראַיִנע). ער האָט זיך געלערנט אין קיִעווער קינסטלערישער שולע. זינט 1934 ביז 1947 האָט שיקע דריז געדינט אינעם סאָוועטישן גרענעץ-מיליטער, אָנטיילגענומען אין דער צווייטער וועלט-מלחמה. דעביוטירט אַלס דיכטער אויף די שפּאַלטן פון יידישע פּעריאָדישע אויסגאַבעס אין סוף 20ער יאָרן פונעם פאָריקן יאָרהונדערט. זײַנע פאַר-מלחמהדיקע לידער-זאַמלונגען – "ליכטיקע וואָר" (1930) און "שטאָלענער כוח" (1934) זײַנען פול געווען מיט ראָמאַנטיק פונעם בויען די סאָציִאַליסטישע געזעלשאַפט. דער ייִדן-חורבן בעת דער צווייטער וועלט-מלחמה און די אַנטי-סעמיטישע רדיפות פונעם סוף סטאַלינס הערשונג האָבן געמאַכט אַן איבערקער אין דעם דיכטערס וועלט-באַנעם. נאַציִאָנאַלע ייִדישע מאָטיוון האָבן פאַרנומען אַ וויכטיק אָרט אין זײַן נאָך-מלחמהדיקער שאַפונג. אַזאַ איז געווען זײַן דריטע לידער-זאַמלונג "די פערטע סטרונע" (1969). אייצײַטיק האָט שיקע דריז געשריבן אַ סך לידער פאַר קינדער. איבערגעזעצטע אין רוסיש און אין אוקראַיִניש האָבן זיי אים געבראַכט אַ שם פון איינעם פון די פּאָפּולערסטע סאָוועטישע דיכטער פאַר קינדער.
שיקע דריז איז געשטאָרבן אין מאָסקווע אין 1971. זײַן פערטע לידער-זאַמלונג "האַרבסט" איז דערשינען שוין נאָך זײַן טויט, אין 1978.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:רוסישע יידן קאַטעגאָריע:יידישע דיכטער קאַטעגאָריע:יידיש שפראך שרייבערס
טורנהאם גרין אונטערגרונט סטאנציע
טורנהאם גרין איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אויף די דיסטריקט און פיקאדילי ליניעס, אבער די פיקאדילי ליניע באנען שטעלן זיך אפ נאר אין פרימארגן און שפעט ביינאכט.
די סטאנציע געפינט זיך אין טשיסיק, מערב לאנדאן, ביים מזרח עק פון טשיסיק קאמאן, און איז אין טראוולקארט זאנעס 2 און 3.
די סטאנציע האט פיר פעראנען.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:דיסטריקט ליניע סטאנציעס קאַטעגאָריע:פיקאדילי ליניע סטאנציעס
אהרן רובין
רבי אהרן רובין זצ"ל (ה'תק"ס - ה'תרי"ז), רב אין רימאנאוו.
אפשטאם
רבי אהרן איז געבוירן אין יאר ה'תק"ס (אומגעפער), צו זיין פאטער הרב אשר ישעיה רובין, רב אין ראפשיץ, באקאנט אלס דער רבי ר' אשר'ל. און צו זיין מוטער מרת רייצא א טאכטער פון הרב נפתלי צבי הורוויץ, דער ראפשיצער רב.
רבנות
רבי אהרן האט געזאלט ווערן רב אין בלאזשאוו, (אין ספר משיב כהלכה פון רבי אברהם זאב וואלף פרענקל איז פארהאן א תשובה וואו ער האלט אז מען זאל אויפנעמן רבי אהרן אלס רב אין בלאזשאוו) ער איז געווען רב אין רימאנאוו.
הסתלקות
רבי אהרן איז נפטר געווארן אין יאר ה'תרי"ז.
פאמיליע
זיינע קינדער:
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:ראפשיץ
יצחק אייזיק הלוי הערצאג
הרב יצחק אייזיק הלוי הערצאג (כ"ח כסלו ה'תרמ"ט - י"ט תמוז ה'תשי"ט) איז געווען דער ערשטער אשכנזישער הויפט רב פון ישראל. ער איז געווארן רב אין יאר 1936, וואס ער האט אנגעהאלטן ביז צו זיין נפטר ווערן, אין יאר 1959.
לעבנסגעשיכטע
געבוירן אין לאמזשע, פוילן, כ"ח כסלו תרמ"ט 3טן דעצעמבער 1888 צו זיין פאטער, הרב יואל לייב הערצאג. אין יאר תרנ״ז האט זיין פאטער באקומען א רבנות שטעלע אין לידז, ענגלאנד, און די משפחה האט זיך דארט געצויגן. אין יאר תר״ע האט יצחק אייזיק באקומען היתר הוראה. אין יאר תר״ע איז זיין פאטער באשטימט געווארן הויפט-רב פון פאריז, פראנקרייך.
אויך האט ער שטודירט אין אוניווערסיטעט אין לאנדאן און פאריז, מאטעמאטיק, סעמיטישע שפראכן, און קלאסישע שפראכן.
פון 1915 ביז 1936, האט ער געדינט אלס הויפט רב פון אירלאנד, דערנאך האט ער געמאכט עליה קיין ארץ ישראל, און נאך דער פטירה פון הרב אברהם יצחק הכהן קוק, איז ער ערוועלט געווארן צו דינען אלס הויפט רב.
אין די צייטן פון דער צווייטער וועלט מלחמה האט ער געטון אסאך השתדלות, צווישן די אמעריקאנער און בריטישע אינסטאנצן, ארויסצוהעלפן די יידן אין אייראפע, אבער אן דערפאלג. נאכן קריג האט ער אין א לאנגע רייזע אין אייראפע, אסאך ארויסגעהאלפן די שארית הפליטה.
הרב הערצאג האט איניציאירט דאס בויען פון היכל שלמה פאר דעם הויפט ראבינאט.
וועבלינקען
קאטעגאריע:הויפט רבנים קאטעגאריע:רבנים אין ישראל קאַטעגאָריע:רבנישע לויים קאַטעגאָריע:רבנים אין ארץ ישראל קאַטעגאָריע:נקבר אין סנהדריה
קרית משה
ממוזער|קריית משה קריית משה, במבט מ[[מלון קראון פלזה ירושלים|מלון קראון פלזה|250px|קליין|קרית משה]] קרית משה איז א געגנט אין מערב ירושלים, וועלכע גרענעצט זיך מיט גבעת שאול פון צפון, און פון דרום געפונט זיך די בית הכרם געגנט. אויפגעשטעלט אין יאר 1925, דורך די מזרחי פארטיי, מיט די שטיצע פון משה מאנטיפיארי פאנד, און די געגנט טראגט זיין נאמען.
געבויט געווארן אלס גארטן געגנט, וואס הייסט א הויז אויף א גארטן (ווילא), וועלכע איז היינט שוין אומקענטליך, צוליבן בויען אין ירושלים, און דאס צורעכענען די געגנט צום שטאט, נאכן מלחמת השחרור.
אין יאר 1964, איז די ישיבה מרכז הרב, אריבער צו די געגנט, און די באפעלקערונג אין געגנט האט זיך גענומען טוישן, פון א געמישטע רעליגיעזע און סעקולערע, איז היינט די געגנט באוווינט מערסטנס מיט פרומע יידן. אין יאר 2008, איז דארט פארגעקומען די מרכז הרב שחיטה, דורך טעראריסטן.
דזשארדזש לוקאס
דזשאָרדזש וואָלטאָן לוקאַס דער יינגער (ענגליש: .George Walton Lucas, Jr, געבוירן דעם 14סטן מיי 1944 אין מאדעסטא, קאליפארניע) איז אן אמעריקאנער פילם רעזשיסאר, פראדוצירער און סצענאר שרייבער וואס איז בעסטנס באקאנט פאר זיינע פילם סעריעס "שטערן קריג" און "אינדיאַנע דזשאָנס".
לוקאַס האט געגרינדעט דער פיקסאר אנימאציע סטודיא און האט נאך פארקויפט אים צו סטיוו דזשאבס אין 1986 פאר $10,000,000.
קאטעגאריע:סצענאר שרייבער קאטעגאריע:פילם פראדוצירער קאטעגאריע:רעזשיסארן קאטעגאריע:לעבעדיגע מענטשן
סטופיניגי שלאס
דער סטופיניגי שלאס ( איטאליעניש : Palazzina di caccia of Stupinigi ) איז איינער פון די וווינערטער פון דעם קעניגלעכן סאווויער הויז וואס האט געהערשט אין איטאליע פונעם 11טן יארהונדערט ביז 1946. דער שלאס ווערט אַרייַנגערעכנט אין דער ליסטע פון וועלט ירושה ערטער פון אונעסקא.
קאַטעגאָריע:איטאליע קאַטעגאָריע:וועלט ירושה ערטער
רבקה מיכאלי
רבקה מיכאלי (געבוירן 14טן אפריל 1938, י"ג ניסן ה'תרח"צ) איז א ישראלישער טעלעוויזיע פרעזענטירער, אקטריסע, זינגער, קאמיקער, סטאַנדאפ קאמיקער, טעלעוויזיע און ראַדיאָ בראָדקאַסטער.
ביאגארפיע
מיכאלי איז געבוירן, דערצויגן און דערצויגן געוואָרן אין דעם זכרון משה געגנט, אין ירושלים. איר פאָטער, אברהם מיכאלי, איז געווען אן אדוואקאט פון פראפעסיע, ער איז א מיטגליד פון א פאמיליע, וואס האט אימיגרירט קיין פאלעסטינע פון גרוזיע סוף 19 טן יאָרהונדערט. איר מוטער בילהה קאָסאָווסקי איז געווען אַן אַכטער דור אין ישראל און אַ טאָכטער פון דער ריוולין פאַמיליע.
משפחה
אין 1967 האָט מיכאלי חתונה געהאַט מיט יורם לייבאָוויטש, אַן אינשורענסמאַן, אין 1979 האָבן די צוויי זיך צעשיידט. די פּאָר האט אַ זון און אַ טאָכטער וואָס לעבן אין די פאַרייניקטע שטאַטן. נאך עטליכע יאר האט מיכאלי חתונה געהאט מיט ראובן שרוני, אויך א פארזיכערונג. נאך 16 יאר האבן די צוויי זיך צעשיידט, אבער שפעטער האבן זיך אומגעקערט צו וואוינען צוזאמען. וואוינט אין תל אביב.
קאַטעגאָריע:ישראלים קאַטעגאָריע:יידישע אקטיארן קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
ריגל געגנטן
קאַטעגאָריע:זעקסטאגיקע מלחמה
אייראסטאר
קליין|250px|אייראסטאר סימבאל קליין|250px|אייראסטאר באנען אין וואטערלו אינטערנאציאנאלע סטאנציע קליין|לינקס|אן אייראסטאר אויפן CTRL פארנדיג אדורך די [[מעדוויי שטעט]] אייראסטאר איז א באן ליניע צווישן לאנדאן און קענט אין בריטאניע מיט פראנקרייך (בעיקר פאריז און ליל) און בריסל אין בעלגיע. די באנען פארן אריבער דעם ענגלישן קאנאל דורך דעם קאנאל טונעל. אין דרום ענגלאנד האט מען אויסגעבויט א נייע באן ליניע צום זעלבן גיך-באן סטאנדארדן ווי אין פראנקרייך. די צווייטע פֿאזע פון דער נייע ליניע פון דער נייער סט פאנקראס באן סטאנציע האט געעפנט 09:00 אום 14טן נאוועמבער 2007; זי הייסט היי ספיד 1.
ארבעט וואס מען האלט ביים ענדיגן לעבן בריסל זיד וועט באזארגן א פארבעסערונג פון נאך פיר מינוט פאר אלע באנען קיין בריסל. מיט דער נייער בריטישער באן פארבינדונג איז געווארן מעגלעך א דינסט ביז 8 באנען אין יעדער ריכטונג פון לאנדאן קיין קאנטינענטאל אייראפע.
טייל אייראסטאר דינסטן שטעלן זיך אפ ביי סטאנציעס אונטערוועג קיין בריסל און פאריז. די אונטערוועג סטאנציעס זענען אשפארד אינטערנאציאנאל, און קאלע-פֿרעטהון און ליל-אייראפע אין צפון פראנקרייך. אייראסטאר האט אויך א טעגלעכע דינסט קיין דיזנילאנד פאריז און (זייט 1טן מיי 2015) קיין ליאן און מארסיי. אין זומער איז פאראן א דינסט קיין אוויניאן און אין ווינטער קיין בורג סט-מאריס, לא פלאניע און מוטיער אין די פראנצויזישע אלפן.
די טיילן פונעם באן נעצווערק אין פראנקרייך און בעלגיע ווערן געטיילט מיט דער Thalys פאריז-בריסל דינסט.
אייראסטאר רוטעס
די צייטן וואס דערשיינען דא זענען די גיכסטע לויטן פאָרפלאן. זײַט 9 דעצעמבער 2007 האט אייראסטאר 17 באנען יעדן טאג (19 פרייטאג) לאנדאן-פאריז, פֿון זיי 7 אן אפשטעל, און 10 לאנדאן-בריסל כולל 3 אן אפשטעל. בדרך כלל שטעלן אפ די באנען ביי ליל-אייראפע, קאלע-פֿרעטהון און עבספֿליט אינטערנאציאנאל. דריי באנען א טאג קיין פאריז שטעלן זיך אפ אין אשפארד אינטערנאציאנאל.
דרויסנדיקע פארבינדונגען
קאַטעגאָריע:באן טראנספארט אין פראנקרייך קאַטעגאָריע:באן טראנספארט אין גרויסבריטאניע קאַטעגאָריע:באן טראנספארט אין בעלגיע קאַטעגאָריע:קאנאל טונעל
סוויס קאטעדזש אונטערגרונט סטאנציע
סוויס קאטעדזש איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אין סוויס קאטעדזש אין דער לאנדאנער בארא פון קאמדן. די סטאנציע ווערט באדינט דורך דער יובילי ליניע.
די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 2.
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט אום 20סטן נאוועמבער 1939 ווען מ׳האט טראנספערירט דעם סטאנמאר צווייג פון דער מעטראפאליטאן ליניע צו דער בעקערלו ליניע. ווען די יובילי ליניע האט געעפנט אום 1טן מיי 1979 איז די סטאנציע צוזאמען מיטן גאנצן סטאנמאר צווייג אריבער פון דער בעקערלו ליניע צו דער יובילי ליניע.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:יובילי ליניע סטאנציעס
פלמ"ח
פלמ"ח, די ראשי תיבות איז פלוגות מחץ, אדער שטורעם איינהייטן, איז א פארא-מיליטערישע אפטיילונג, פון דער השומר הצעיר ארגאניזאציע, געגרינדעט ביי דער צווייטער וועלט מלחמה, מיטן ציל צו באשיצן פאלעסטינע, אין פאל דייטשלאנד אטאקירט.
זיין ערשטע קאמאנדיר איז געווען יצחק שדה, די ערשטע אקציע וואס דער פלמ"ח האט געזאלט דורכפירן, איז דורכגעפאלן מיט א שרעקליכער פאסירונג, דריי און צוואנציג קעמפער, האבן זיך ארויסגעלאזט מיט א שיפל, קיין טריפאלי (לבנון), צו אטאקירן די ווישי רעגירונג, די קעמפער זענען פארלוירן געווארן, און מען האט זיי קיינמאל נישט געטראפן.
צווייטע וועלט מלחמה
אסאך פון די זעלנער, האבן זיך אנגעשלאסן אין די בריטישע ארמיי, צו קעמפן קעגן די נאציס, און ווען די אצ"ל האט דערקלערט קריג קעגן דעם בריטישן מאנדאט, איז די פלמ"ח ארויס אין א קריג, קעגן די דיסידענטן גרופעס, און געמסרט פארן רעגירונג ווי אצ"ל קעמפער באהאלטן זיך אויס, שפעטער אבער איז די יידיש אגענטור, געקומען צו די איבערצייגונג, אז די בריטישע ערלויבן נישט, געראטעוועטע ארויפקומען, און זיי ווערן צוריקגעשיקט קיין אייראפע, און עס איז געגרינדעט געווארן דער העברעישער באוועגונג פאר ווידערשטאנד, ווי צוזאמען האבן די גרופעס אטאקירט בריטישע איינשטעלונגען, באן רעלסן, בריקן, מיליטערישע איינריכטונגען, זענען אלע מיט אחדות פון די יידן, אויפגעריסן געווארן, ביז דער קינג דעוויד האטעל אויפרייס, דעמאלט איז דער פאראייניגונג געקומען צו אן ענדע.
דער קריג פון זעלבסטשטענדיגקייט
ווען די פאראייניקטע פעלקער, האט געשטימט פארן אויפשטעלן א יידישע לאנד, דעם 29סטן נאוועמבער 1947. האבן די יידן געיובלט אין די שטעט, ווען דער אנפירערשאפט האט געוויסט, אז די אראבער שארפן זיך די מעסערס, און צו מארגנס האט אויסגעבראכן די מלחמה, אויפן פלמ"ח זייענדיג דער שטערקסטער מיליטערישע כח אין לאנד, איז ארויפגעלייגט געווארן צו באשיצן די נגב, זיי האבן טיילגענומען אין מערערע קאמפן אין ירושלים, אין חיפה, און אין גליל, יגאל אלון איז געווען דער קאמאנדיר פונעם פלמ"ח ביים קריג.
זיי האבן געגרינדעט די לופט קרעפטן, און פליערס, וואס האט אויפגעשטעלט, די שפעטערדיקע לופט קרעפטן, פון די ישראל ארמיי.
ווי אויך ים כוחות וואס מען האט גערופן פלים, וואס דער שפעטערדיקע ים קרעפטן, איז געווארן אויפגעשטעלט פון זיי. דוד בן גוריון דער צייטווייליגער פרעמיער, אינעם איבערגאנגס רעגירונג, האט באשלאסן אויפצולעזן אלע גרופעס, און אויפשטעלן צה"ל, עס האט אויסגערופן א שטורעם אינערהאלב די רייען פון די גרופע, ווייל צה"ל האט געדארפט געפירט ווערן דורכן הגנה, און זייענדיג די קעמפער פונעם ישוב, איז זיי זייער שווער געווען, איינצושטימען אויף אזא זאך.
נאכן מלחמה
דער פלמ"ח האט פארלוירן זייער אסאך קעמפער, אבער אויסער קעמפן, האבן זיי געגעבן פארן לאנד גאר אסאך קולטור, און אין פאליטיק, אין די מיליטער, ביי דער זעקס טאגיקער מלחמה, און ביי די יום כיפור מלחמה, זענען א גרויסע טייל פון די גענעראל שטאב, געווען זעלנער פון פלמ"ח, יצחק רבין, יגאל אלון, דוד אלעזר עוזי נארקיס גענעראל פון צענטער טייל פון ישראל, איז געווען קאמאנדיר פון די פלמ"ח איינהייט וואס האט איינגעבראכן אין אלטשטאט ירושלים, איידער זיי האבן זיך אונטערגעגעבן, צו יארדאניעשע לעגיאנערן.
קאַטעגאָריע:ישראל קאַטעגאָריע:ציוניזם קאַטעגאָריע:בריטישער מאנדאט
רבי יהודה בר אלעאי
קליין|דער ציון פון רבי יהודה בר אילעאי רבי יהודה ווערט אריבערגעפירט אהער, פאר אנדערע באדייטן זעט רבי יהודה (באדייטן)
רבי יהודה בר אלעאי איז געווען א תנא, וואס ווערט דערמאנט זעקס הונדערט און ניין און פופציג מאל אין משניות, כמעט אלע מאל מיטן נאמען סתם רבי יהודה.
זיין צייט
רבי יהודה איז געבוירן געווארן אין אושא. ער איז געווען פון פינפטן דור תנאים, און פון צענטן דור נאך די אנשי כנסת הגדולה.
אין משניות
רבי יהודה ווערט דערמאנט אין אלע מסכתות פון ש"ס אויסער אין מסכת קנים.
סדר זרעים - (הונדערט און צוויי מאל):
סדר מועד - (הונדערט דריי און פערציג מאל):
סדר נשים - (ניין און זעכציג מאל):
סדר נזיקין - (פינף און ניינציג מאל):
סדר קדשים - (אכט און אכטציג מאל):
סדר טהרות - (הונדערט און צוויי און זעכציג מאל):
זעט אויך
רשימה:תנאים
רעפרענצען
קאטעגאריע:תנאים
לקוטי מהרצ"א
לקוטי מהרצ"א איז א ספר וואס איז ארויסגעגעבן געווארן פון די כתבים פון רבי צבי אלימלך שפירא זצ"ל, רב אין דינאוו באקאנט אלס דער "בני יששכר".
דער מחבר
רבי צבי אלימלך שפירא זצ"ל איז געבוירן אין יאר ה'תקמ"ג (אומגעפער), און איז נפטר געווארן י"ח טבת ה'תר"א. זיין פאטער איז געווען רבי פסח לאנגזאם, מ'האט אים גערופן רבי פסח יאווארניקער, זיין מוטער רחל מינא איז געווען א ניכטשע פון רבי אלימלך פון ליזשענסק. רבי הערש מיילך איז געווען רב אין צען פארשידענע שטעט: דינאוו, ריבאטוטש, סטריזשעוו, לאנצהוט, קאלאמיי, האלאשיץ, בערטש, דזשילבערץ, דיבעצק, מונקאטש, נאכהער צוריק אין דינאוו.
רבי הערש מיילך האט געשריבן אסאך ספרים, אויסער דעם ספר לקוטי מהרצ"א איז נאך באקאנט: אגרא דכלה, אגרא דפרקא, אזהרות מהרצ"א, בני יששכר, ברכה משולשת, דברים נחמדים, דרך עדותיך, דרך פקודיך, הגהות והוספות מהרצ"א, הגהות מהרצ"א, הלכות ותקנות, והיה ברכה, חדושי בני יששכר, חדושי מהרצ"א, טעמי המצות, כלי הרואים, מגיד תעלומה, מעין גנים, נחל אמונים, סדר הקרבנות, רגל ישרה, ריח דודאים, תקנות תמכין דאורייתא.
אינהאלט
דער ספר לקוטי מהרצ"א איז אויסגעקלובנע ווערטער און געדאנקען על התורה נ"ך און מגילת אסתר, פון די כתבים וואס זענען געווען ביי זיין אייניקל דער בוקאווסקער רב רבי מאיר יהודה שפירא, וואס זענען נאך נישט געדרוקט געווארן אין די אנדערע ספרים פון מחבר.
אויסגאבעס
אויסער די אויסגאבעס, איז דער ספר לקוטי מהרצ"א פארשידענע מאל ארויסגעגעבן געווארן, פאטאגראפירט פון אן אנדער אויסגאבע.
אטעם-סיסטעם
קליין|250px|[[סקיצע: אָטעם־סיסטעם]] די אָטעם־סיסטעם איז א סיסטעם אינעם מענטשלעכן קערפער וואס דערמעגלעכט אקסידירן דאס בלוט און אויסשיידן דעם קארבאן דיאקסייד וואס איז א בייפראדוקט פון דעם פראצעס. די אטעמען סיסטעם איז צונויפגעשטעלט פון די העכערע אטעם־איבערגאנגען און די נידעריגע אטעם־איבערגאנגען. די העכערע לופט איבערגאנגען שליסן איין דעם נאז, מויל און דעם אנהייב פונעם לופטרער. די נידעריגע אטעם־איבערגאנגען שליסן איין דעם לופטרער, די בראנכן און די לונגען. דער ברוסטקאסטן נעמט איין אויך די ריפן (צווישן די ריפן געפינט זיך אן אדער, אן ארטעריע און א נערוו), דעם ברוסטביין און די צווישנריפ מוסקלען, און די דיאפראגמע.
לקוטי מהרצ"א
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:חסידישע ספרים - תורה קאַטעגאָריע:חסידישע ספרים - נ"ך און חמש מגילות
אטעם-סיסטעם
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:אברים קאַטעגאָריע:אנאטאמיע
גרינע ליניע
left|thumb|250px|די גרינע ליניע די גרינע ליניע איז די אומפארמאלע גרענעץ (די וואפן שטילשטאנד ליניע) פון ישראל מיט די אראבישע לענדער ארום ישראל (מצרים, סיריע, יארדאניע, לבנון) אין דער צייטשניט צווישן מלחמת השחרור צו דעם זעקסטאגיקער מלחמה.
היינט צוטאגס איז דער עיקר קאנפליקט צווישן די פאלעסטינער מיט א טייל ישראלישער, און צווישן די רעכטע מיט א טייל פון די לינקע אין ישראל. צי מען דארף צוריק באגרענעצן ישראל צו דער גרינער ליניע אזוי ווי ס'געווען פאר דעם זעקסטאגיקן מלחמה.
קאטעגאריע:מיטל מזרח קאנפליקט
ענדזשל אונטערגרונט סטאנציע
ענדזשל אונטערגרונט סטאנציע איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע וואס געפינט זיך אין דער לאנדאנער בארא פון איזלינגטאן, און איז אין טראוולקארט זאנע 1. די סטאנציע איז אויפן באנק צווייג פון דער נארדערן ליניע.
די סטאנציע איז געעפנט געווארן אין 1901 דורך דער סיטי און דרום לאנדאן באן ווי די צפון סוף־סטאנציע פון דער ליניע. אין 1907 האט מעופן פארלענגערט די ליניע קיין יוסטאן.
דוב לאנדא
קליין| בבדיקת אתרוג לסוכות קליין| במצוות כתיבת אות בספר תורה הרב אפרים דוב לאנדא (געב' ז' ניסן תר"צ, דעם 5טן אפריל 1930) איז איינער פון די ראשי ישיבות פון דער סלאבאדקער ישיבה אין בני ברק. ער געהערט צום חוג חזון איש און איז א מיטגליד אין דעם נשיאות פון ועד הישיבות.
לעבנסגעשיכטע
ער איז געבוירן געווארן אין פוילן צו טוביה יוסף לאנדא, אן אייניקל פונעם סטריקאווער רבי׳ן רבי אלימלך מנחם מענדל לאנדא, און זיין ווייב דבורה. ווען ער איז געווען אלט פינף יאר איז ער ארויף אין ארץ ישראל מיט זיינע עלטערן און זיין שוועסטער גאלדא; אונטערוועגס קיין ארץ ישראל איז געבוירן געווארן זיין שוועסטער רבקה. די משפחה האט זיך באזעצט אין רחובות. ער האט געלערנט אין יישוב החדש, און נאכהער אין פאנעוועזש און אין דער חברונער ישיבה. ער האט געלערנט בחברותא עטלעכע מאל מיטן חזון איש, וועמען ער האלט פאר זיין  רבו מובהק.
ער האט געהייראט עדינה, אן אייניקל פון הרב אייזיק שאר, סלאבאדקער ראש ישיבה אין דער ליטא און שפעטער אין בני ברק, א טאכטער פון זיין זון הרב יוסף, וואס איז אומגעקומען אין דער חורבן אייראפע. נאך זיין חתונה האט מען אים באשטימט א מגיד שיעור אין דער ישיבה. מיט די יארן האבן געזאמלט ארום אים א גרופע תלמידים וואס האלטן אים פאר זייער רב מובהק. אין די אנהייב תש״ם יארן האט מען אים באשטימט א ראש ישיבה.
אין יאר תשמ"ט (1989), ווען די דגל התורה פארטיי האט געוואלט לויפן באזונדער פון אגודת ישראל אין די וואלן פאר דעם בני ברק שטאטראט, האט ער ארויסגעגעבן אין א בריוו זיין מיינונג דערקעגן.
משפחה
זיין איינציגער זון איז הרב יוסי אברהם ישעיהו לאנדא, ראש כולל סלאבאדקע אין בראכפעלד און א מגיד שיעור אין דער סלאבאדקער ישיבה.
זיין יונגערער ברודער איז הרב שריה לאנדא, מו"ל ומהדיר. אין א סך פון די ספרים וואס ער האט ארויסגעגעבן דרוקט ער זיין ברודער׳ס חידושים, צווישן זיי: קצות החושן, הלכות ריבית, שו"ת מהרי"ט און נאך.
זיין שוועסטער רבקה האט געהייראט הרב אהרן זאקס, ראש ישיבה פון דער סלאבאדקער ישיבה קטנה, און א ברודער פונעם פריערדיקן ראש ישיבה הרב עמרם זאקס.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:פוילישע יידן קאַטעגאָריע:ליטווישע ראשי ישיבות קאַטעגאָריע:רבנים פון בני ברק קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן קאַטעגאָריע:פינקל פאמיליע קאַטעגאָריע:תלמידים פון חזון איש
וואפיטי
דער וואַפּיטי (Cervus canadensis) איז איינער פון די גרעסטע זגאלן פון הערשן אין דער וועלט (נאָכן לאס) און איינער פון די גרעסטע יבשה–זויגערס אין צפון–אמעריקע און מזרח–אזיע. דער וואפּיטע איז ענלעך אויפן רויטן הערש (Cervus elaphus) וואָס מען געפינט אין אייראָפּע.
רעפערענצן
ֿ
קאַטעגאָריע:בעלי חיים מיט טלאען קאַטעגאָריע:צפון אמעריקע קאַטעגאָריע:אזיע
טעגוסיגאלפע
טעגוסיגאַלפע (, אויך באקאנט ווי Tegus) איז די הויפטשטאט פון האנדוראס. זי איז געווארן די הויפטשטאט אין 1880.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:האנדוראס
אָפּעל
אָפּעל איז נאָך הויפטקווארטירט אין רוסלסהיים בין הויפּט. די פירמע דיזיינז, ענדזשאַנירז, מאַניאַפאַקטשערז און דיסטריביוץ אָפּעל-בראַנדיד פּאַסאַזשיר פֿאָרמיטלס, ליכט געשעפט וועהיקלעס און פאָרמיטל פּאַרץ; צוזאַמען מיט זיין ענגליש שוועסטער מאַרק וואקסהאל, זיי זענען פאָרשטעלן אין איבער 60 לענדער אַרום די וועלט.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:אויטאמאביל פירמעס
מאסאווע
אין 1921 האט אן ערדציטערניש חרוב געמאכט די שטאט און דעם פארט.
קאַטעגאָריע:עריטרעע קאַטעגאָריע:פארט שטעט אין אפריקע
יוחנן פערלאוו
הר"ר יוחנן פערלאוו (ז' אב תר"ס, 1900 – כ"א כסלו תשט"ז, 1955) איז געווען דער קארלינער רבי אין לוצק.
ר' יוחנן איז געווען דער יונגסער זון פון הרה"ק ר' ישראל פערלאוו זצוקללה"ה פון סטאלין (גערופן צווישן די חסידים "דער פראנקפורטער", צוליב דעם וואס ער איז באערדיגט געווארן אין דער שטאט פראנקפורט, דייטשלאנד). ער איז געווארן אן איידים ביי הרה"ק ר' שמעון שלמה פון אליק.
נאכדעם וואס ער איז באפרייט געווארן פון די מיליטער, האט ער זיך באזעצט אין דער שטאט לוצק, ווייט פון זיינע ברידער וואס האבן געפירט זייערע הויפן, הרה"ק ר' אברהם אלימלך זצוקללה"ה אין דער שטאט קארלין, און הרה"ק ר' משה אין דער שטאט סטאלין.
הונדערטער חסידים האבן געשטראמט קיין לוצק אויף שבתים און ימים טובים, זיך שואל עצה זיין, און אויף ברכות. צוויי אין צוואנציג יאר האט דער רבי דארט געפירט זיין הויף, ביז די נאציס האבן דארט אריין מארשירט, דער רבי האט זיך אויף א וואונדערבארן וועג געראטעוועט.
נאר מיט איין טאכטער איז ער אנגעקומען קיין ארץ ישראל כ"ג אייר אין דער שטאט חיפה. די טאכטער האט חתונה געהאט מיט ר' עזרא שוחט, און געהאט צוויי זין און איין טאכטער, כ"ק אדמו"ר מסטאלין קארלין, כ"ק אדמו"ר מלוצק, די טאכטער האט חתונה געהאט מיט הרה"ג ר' יעקב ברוך לעדערייך שליט"א דער רב אין דער סטאלינער שוהל אין בארא פארק.
פערלאוו, יוחנן
אברהם פערסטער
אברהם יוסף פֿערסטער (געבוירן: ה'תשל"ו) איז א געוועזענער זשורנאליסט און ראדיא פערזענליכקייט ביי דער פרומער געמיינדע אין ישראל.
ביאגראפיע
ער איז געבוירן צו א בעלזער משפחה אין ירושלים אין יאר ה'תשל"ו. זיין פאטער מרדכי האט געדינט אלס ראטסמאן אין ירושלים, פון דגל התורה.
ער איז אלע יארן געווען אקטיוו אינעם חרדישן לעבנסשטייגער. ער האט געדינט אין משפחה, א שטיק צייט האט ער אנגעפירט די גרויסע בעלזער שול אין ירושלים.
ער איז יארן לאנג געווען א פראמינענטער פיגור אויף דער חרדישע ראדיא סטאנציע קול חי וואו ער פלעגט געבן לעבעדיגע רעפארטאזשן ווי אויך אינטערוויוס מיט פערזענליכקייטן, ווי צום ביישפיל איז ער געווען דער ערשטער צו אינטערוויואירן הרב אמנון יצחק.
אין די לעצטערע יארן איז ער געווארן מער און מער ליבעראל ביז אום ה'תשע"ד איז ער אפיציעל אפגעפארן פונעם פרומען וועג צוזאמען מיט זיין ווייב און אכט קינדער.
וועב לינקען
קאַטעגאָריע:חרדישע זשורנאליסטן קאטעגאריע:בעלזא קאטעגאריע:ראדיא קאטעגאריע:ישראלים קאטעגאריע:לעבעדיגע מענטשן קאַטעגאָריע:אפגעפארענער
רמת דניה
250px|קליין|רמת דניה קווארטל רמת דניה איז א געגנט אין דרום מערב ירושלים, נאנט צו בית וגן, קריית יובל, און רמת שרת. אויפגעבויט אין יאר 1966, און רוב איינוווינער זענען וועלטלעכע, דאקטוירים, און פראפעסארן.
איינע פון די גרעסטע פארקן פון ירושלים, און פון די גאנצע געגנט בכלל, געפונט זיך אין רמת דניה. אין די געגנט פארט נישט אריבער קיין איין אויטאבוס ליניע, וואס איז פון די איינציקסטע געגנטער אין ירושלים, וואס האט נישט פובליק טראנספארטאציע.
אמסטערדאם, טעקסעס
אמסטערדאם איז א געמיינדע אין בראזאריע קאונטי טעקסעס, פאראייניגטע שטאטן.
אין יאהר 2000 איז די באפעלקערונג געווען ביי 193.
זיי האבן געהאט אן אייגענעם פאסט אפיס פון 1897 ביז 1905. זיי האבן אויך געהאט אן אייגענעם שולע און האטעל אבער א האריקעין אין 1900 האט אנגעמאכט אסאך שאדן וועלכע האט געהאט א ווירקונג אויף די וואוקס פונעם טאון.
וועב לינקען
קאטעגאריע:פאראייניגטע שטאטן קאטעגאריע:טעקסעס
ידידים רוממוך בשירה קדמוך
ידידים רוממוך בשירה קדמוך איז דער ערשטער אלבאם פון ניגוני בית פרעמישלאן - דעם רבי'נס ניגונים.
ער איז ערשינען חנוכה תשנ"ח, אראנזשירט דורך משה מרדכי (מאנא) ראזענבלום.
דער סאלא איז אברהמי ראטה. קאַטעגאָריע:נגינה קאַטעגאָריע:אלבאמען
מיין ווייב און קינדער
מיין ווייב און קינדער (ענגליש: My Wife & Kids) איז אן אמעריקאנע ענגלישע סיטואציע קאמעדיע טעלעוויזיע שאו, געלאפן אויף עי. בי. סי. פון 2001 ביז 2005.
לינקען
קאַטעגאָריע:טי ווי סעריעס קאטעגאריע:קאמעדיע
האריזאנטן
האָריזאָנטן איז א יודיש-סאוועטישער ביך וועלכער אנטהאלט א זאמלונג פון דיכטונגען געשריבן דורך פופציג סאוויעטישע פאעטן  פון דער היינט-צייטיגער סאוויעטישער-יודישער דיכטונג, ד"ה דער צווייטער דור סאוויעטישע דיכטער, ערשינען אין יאר 1965 אין מאסקווע  דורך די סאוועטיש היימלאנד - סאָוועטסקי פּיאסטעל.
אונטער דער אלגעמיינער רעדאקציע  פון ארן ווערגעליס און קינסטלער ג. קראווצאָוו.
אינהאלט
עס איז געשריבן אינעם סאוועטישן-יודישן אויסלייג און נעמט אריין פאעזיע געשריבן אנגעהויבן  פון די פריע דרייסיגער יארן ביז '64 - איינגעטיילט לויט די פאַרפאַסער. א בילד פונעם מחבר ערשיינט נעהבן זאהן נאמען דורכאויסן ביך.
ביים סוף איז פארהאן צוויי בלעטער מיט קורצע ביאגראפישע ידיעות וועגן די אווטאָרן. בס"ה באשטייט דאס בוך פון 534 זייטן.
נייע שטימען
קאטעגאריע:יידיש-שפראכיגע ביכער קאַטעגאָריע:ראטנפארבאנד קאַטעגאָריע:דיכטונג
לאס אנדזשעלעס טיימס
לאס אַנזשעלעס טיימס (ענגליש: Los Angeles Times אדער LA Times) איז אַ טעגליכע צייַטונג וואס ערשיינט אין לאס אנדזשעלעס, קאליפארניע, און ווערט פֿאַרשפּרייט איבער גאנץ אמעריקע.
דאס איז די צווייט-פאפולערסטע צייטונג אין גאנץ אמעריקע, נאך דער ניו יארק טיימס.
די צייַטונג איז געגרינדעט אום 4טן דעצעמבער, 1881.
די צייטונג איז אויך א שטארקע דעקונג, אויף די אלוועלטליכע אינטערטעינמענט, וואס איז מיינסטענס באזירט אין לאס אנדזשעלעס.
אמסטערדאם, ווירדזשיניע
געאגראפיע
אמעסטערדאם איז 1,362 העכער די ים לעוול.
וועב לינקען
קאטעגאריע:פאראייניגטע שטאטן קאטעגאריע:ווירדזשיניע
אלימלך רובין
רבי אלימלך רובין זצ"ל (ה'תקס"ה - ב' תמוז ה'תר"ט), רב אין סאקאלאוו.
אפשטאם
רבי אלימלך איז געבוירן אין יאר ה'תקס"ה (אומגעפער), צו זיין פאטער הרב אשר ישעיה רובין, רב אין ראפשיץ, באקאנט אלס דער רבי ר' אשר'ל. און צו זיין מוטער מרת רייצא א טאכטער פון הרב נפתלי צבי הורוויץ, דער ראפשיצער רב.
רבנות
רבי אלימלך איז געווען, רב אין סאקאלאוו.
הסתלקות
רבי אלימלך איז נפטר געווארן ב' תמוז ה'תר"ט.
פאמיליע
זיינע קינדער:
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:ראפשיץ
פּאָרש
פּאָרש אַג איז אַ דייַטש מאַשין פאַבריקאַנט וואָס ספּעשאַלייזיז אין הויך-פאָרשטעלונג ספּאָרט קאַרס, סוווס און סידאַנז, מיט הויפּטקוואַרטיר אין שטוטגאַרט, באַדען-ווירטטעמבערג, דייַטשלאַנד.
די פירמע איז אָונד דורך וואָלקסוואַגען אַג, אַ קאַנטראָולינג פלעקל פון וואָס איז אָונד דורך פּאָרש אַוטאָמאָביל האָלדינג SE. פּאָרש'ס איצטיקע ליינאַפּ ינקלודז די 718 באָקססטער / קיימאַן, 911 (992), פּאַנאַמעראַ, מאַקאַן, קייען.
סלאטפינא
קליין|250px|A [[זאלץ שאכטע אין שטעטל סלאטפֿינאַ.]] סלאטפֿינאַ (, Solotvyno; רוסיניש: Solotvino; ) איז א שטעטל אין דעם קארפאטארוס טייל פון מארמאראש, היינט אוקראינע. ער געפינט זיך אויפן ברעג פונעם טיסא טייך, קעגן איבער סיגעט, רומעניע.
אין 1877 האבן געוואוינט דארט 674 יידן.
דער לעצטער רב פארן קריג איז געוועזן הרב חיים יצחק אייזיק האלבערשטאם אן איידעם פונעם עצי חיים.
בילדער
קאַטעגאָריע:שטעטלעך אין אונגארן קאַטעגאָריע:אידישע יישובים אין אייראפע קאַטעגאָריע:שטעטלעך אין אוקראינע
אליעזר פאפו
רבי אליעזר פאַפו (ה'תקמ"ו, 1786 - כ' תשרי ה'תקפ"ח, 11טן אקטאבער 1827) האָט געדינט ווי רב פון דער ספרדישער קהילה פון סיליסטראַ, בולגאריע, און האָט פאר א צייט אויך אָנגעפירט די ספרדישע קהילה אין דער הויפּטשטאָט פון וואלאכיע, בוקארעשט. ער האָט מחבר געווען די ספרים פלא יועץ, "אלף המגן", "חסד לאלפים" און "בית תפילה".
ביאגארפיע
ער איז געווען א מקובל; באַקאַנט איז דאס מוסר ספר וואָס ער האָט מחבר געווען ספר פלא יועץ, און ווערט טיילמאָל אנגערופן מיט זיין נאָמען. קאַטעגאָריע:ספרדישע רבנים קאַטעגאָריע:רומענישע רבנים קאַטעגאָריע:בולגאריע
רבי יהושע בן קרחה
רבי יהושע בן קרחה איז געווען א תנא, וואס ווערט דערמאנט פיר מאל אין משניות.
זיין צייט
רבי יהושע בן קרחה איז געווען פון פינפטן דור תנאים, און פון צענטן דור נאך די אנשי כנסת הגדולה.
טולן
טולן אן דער דונאו (אידיש: טולן אויף דעם דוניי) (דייטשיש: Tulln an der Donau) אדער איינפאך טולן, איז א שטאט אין דעם פעדעראלען לאנד אויבער עסטרייך, וועלכע ווערט באטראכט אלס דער פאליטישער און ווירטשאפטליכער צענטער פונעם טולנפעלד געגנט (דייטשיש: Tullnerfeld). טולן באדינט אויך אלס די הויפטשטאט פונעם טולן באצירק וועלכער טראגט דעם זעלבן נאמען אזוי ווי די שטאט. צוליב דער גרויסער צאל פון פארקן און גארטנס וואס געפינען זיך אין איר, ווערט די שטאט באצייכנט אלס "די שטאט פון בלומען".
רבי יהושע בן קרחה
זעט אויך
רשימה:תנאים
טולן
געאגראפיע
טולן ליגט הארט אין דעם טולן באצירק, וועלכע באגרענעצט זיך מיטן וויענער וואלד פון דרום, און וואגראם (דייטשיש: Wagram) געבערג-קייט פון צפון. די שטאט פארמאגט א טאטאלע אויסדענונג פון 72 קוואדראט קילאמעטער און ברייטערט זיך אויס אין ריכטונג פון ביידע זייטן פונעם דוניי טייך, וועלכע פליסט דורך דער שטאט אין לענג פון ארום פינף קילאמעטער. דער אויסגעבויטער טייל פון דער שטאט געפינט זיך הויפטזעכליך דרום פונעם דוניי. די שטאט ווערט איינגעזוימט פון צוויי באכן. די גרעסערע און נייסטע געגנט פון טולן געפינט זיך אין דעם וועסטליכן טייל פון דער שטאט, און די אלטע און קלענערע געגנט געפינט זיך אין דעם אסטליכן טייל. די הייך פון דער שטאט איז 180 מעטער איבער דעם ים פלאך. די אומגעבונג פון דער שטאט, איז פולשטענדיג אויסגעפלאכט אזוי ווי דער גאנצער טולן באצירק אייגנטליך, און נאר א קליינער טייל איז א ביסל וועללענדיג (דער וועללענדיגער חלק איז געשאפן געווארן אלס א רעזולטאט פון א העפטיגער פארפלייצונג וואס האט פאסירט איינמאל און פאראורזכט אז דער דוניי האט אריינגעפליסט אין טולן און פארפלייצט די שטאט'ס אומגעבונג). טולן ליגט 40 קילאמעטער פון וויען, די הויפטשטאט פון עסטרייך.
רבי יהושע בן קרחה
רעפרענצען
קאטעגאריע:תנאים
טולן
געאגראפיע
קליין|לינקס|א פארצייטישע שוהל אין טולן
געשיכטע פון דער שטאט
טולן ווערט פארעכנט אלס איינע פון די עלטסטע און פארצייטישע שטעט אין עסטרייך. דער נאמען "טולן" שטאמט ווארשיינליך פון די קעלטן, טראצדעם וואס די טעאריע איז קיינמאל נישט באשטעטיגט געווארן (מסתמא צוליב דער אפוועזנהייט פון א באווייז). שוין פאר דער רוימישער עפאכע די געגענט איז באזידלט געווארן. אין דער ערשטער העלפט פון דעם ערשטן יארהונדערט נאך דער קריסטליכער ציילונג, האט זיך דער פלאך פון דער שטאט פארוואנדלט אין א בארימטער רוימישער פעסטונג. אין די לעצטע יארן פון דער רוימישער הערשאפט האט מען באריכטעט איבער דעם באזוך פון דעם גלח און מיסיאנער סעווערין פון נאריקום, וועמען די רוימן האבן געהאלטן פאר א "הייליגער מענטש", און אויך איז אויספירלעך באריכטעט געווארן איבער דער וואונדערבארער רעטונג פון דער שטאט פון אונטער די נעגל פון די בארבארן.
קליין|לינקס
אין דער ענדע פונעם אכטן יארהונדערט איז טולן געווען א קליין שטעטל. דורך דער הערשאפט צייט פונעם קעניג קארל דער גרויסער, האט די שטאט געהאט א שטארקע אויסווירקונג אויף די האנדל מערק פונעם באבענבערגער הויז, צוליב איר לאקאציע אויף דעם דוניי טייך. צוזעצליך, האט די שטאט באקומען דעם טיטל "די הויפטשטאט פונעם לאנד". שפעטער האט טולן פארלוירן דעם טיטל און די וויכטיגקייט וואס זי האט געהאט פריער, צוליב דער גיכקייט אין דער אנטוויקלונג פון וויען, און צוליב נאך א גאנצער רייע פון צוזעצליכע געששענישן אזוי ווי צום ביישפיל פילמאליגע העפטיגע בראנדן, די אינוואזיע פון די פראנצויזן, און נאך.
אין יאר 1683 איז פארגעקומען אין דער שטאט די פארזאמלונג פון די רעגיאנאלע ארמייען מיט א ציל צו באפרייען און אויסלייזן וויען פון אונטער דעם יאך פון די טערקן.
קאטעגאריע:שטעט אין עסטרייך
כואן גואיידא
כואַן כערארדא גואיידאָ מארקעז (שפּאַניש : Juan Gerardo Guaidó Marquez; געבוירן 28סטן יולי, 1983) איז אן ווענעזועלישער אינזשעניר און פּאָליטיקער וואס באדינט ווי פּרעזידענט פון דער נאציאנאלער פארזאמלונג פון ווענעזועלע זינט יאנואר 2019. ער איז א מיטגליד פון דער פאלקס פּאַרטיי, וואס דינט ווי אַ פעדעראלער רעפּריזענאַטיוו וואס רעפרעזענטירט דעם שטאַט וואַרגאַס.
אין ליכט פון דעם אויסברוך פון א קאַנסטיטוציאנעלן קריזיס אין לאַנד, איז ער דערקלערט געווארן צייַטווייַליקער פּרעזידענט פון ווענעזועלע אום 11טן יאנואר 2019 דורך דער נאציאנאלער פארזאמלונג טראָץ וואס ניקאָלאַס מאַדוראָ האט זיך אינאויגורירט פֿאַר אַ צווייטן טערמין ווי פּרעזידענט. גואַיידו ווערט אנערקענט ווי פרעזידענט דורך 51 לענדער.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:פרעזידענטן פון ווענעזועלע
סעוואסטיאן פיניערא
מיגעל כוואַן סעוואַסטיאַן פיניעראַ עטשעניקע (געב' דעם 1טן דעצעמבער 1949) איז א טשילישער ביזנעסמאן און פאליטיקער. זייט מערץ 2010 איז ער פרעזידענט פון טשילע.
פיניעראס פאטער איז געווען דער טשילישער אמבאסאדאר צו די פאראייניגטע פעלקער אין ניו יארק.
פיניערא האט א פארמעגן פון $2.4 ביליאן, ריכטיג פאר מערץ 2011.
קאַטעגאָריע:פרעזידענטן פון טשילע קאַטעגאָריע:ביליאנערן קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
ליקוי חמה
א ליקוי חמה פאסירט אויף דער ערד ווען די ערד, לבנה און זון זענען אין איין ריי און די לבנה באדעקט די זון. דאס פאסירט מינימום צוויי מאל א יאר, און ביז פינף מאל א יאר. א ליקוי חמה קען נאר פאסירן ביים מולד, ד"ה הייסט אדער ראש חודש אדער ערב ראש חודש.
נאך 18 יאר 11 טעג און 8 שעה קומען די ערד, לבנה און זון צוריק צום זעלבן ארט, איז נאך דער לענג צייט פון א ליקוי חמה וועט שטענדיג זיין נאך א ליקוי. ווען די זון איז אינגאנצן באדעקט, און עס ווערט פינסטער אינמיטן טאג, הייסט דאס א טאטאלע ליקוי. ווען די לבנה באדעקט נאר א טייל פון דער זון הייסט דאס א טיילווייזע ליקוי. א טאטאלע ליקוי חמה קען נישט דויערן לענגער ווי זיבן און א האלב מינוט.
אין א גאנצער ליקוי חמה טוט די לבנה אינגאנצן באדעקן די זון דורכאויס עטלעכע מינוט. אין א טיילווייזער ליקוי בלייבט א טייל פון דער זון זעבאר די גאנצע צייט. ווען דער לבנה איז צו ווייט פון דער ערד מאכט זיך אנשטאט א גאנצע ליקוי א רינג ליקוי, ווען די זון לאזט איבער א רינג וואס מען קען זען.
אין יידישקייט
די גמרא גיט צו פארשטיין אז א ליקוי מאורות פאסירט ווען דער אייבערשטער דערצערנט זיך אויף דער וועלט:
וועבלינקען
ליקוי חמה, א זעלטענע זאך אויף כיכר השבת (אויף העברעיש).
קאַטעגאָריע:ערד קאַטעגאָריע:לבנה
אברהם שמואל יהודה געשטעטנער
אברהם שמואל יהודה געשטעטנער פון מאנסי האט מייסד געווען דעם שער המשפט וואו ער דינט.
געשטעטנער איז א זון פון א שטריימעלמאכער, נתן געשטעטנער. ער האט אויך פארדינט אלס בי"ד שמרו משפט.
היינט איז איינע פון זיינע הויפט פונקציעס צו שטיין צו אלע קראנקע וואס בית דין הייסט זיי געבן א גט, אויף וואס ער שרייט אז אזוינע גיטין האבן אלע ביז היינט.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער רבנים קאַטעגאָריע:דיינים
ענטערטעינמענט וויקלי
דאס ערשיינט אין ניו יארק אלס טאָג צייטונג אין ענגלישער שפראך, און איז זייער פּרעזטיזשפול.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:צייטונגען קאַטעגאָריע:פילם מאגאזינען
מעלבארן
קליין|upright|280px|פלאצירונג פון מעלבארן אין אויסטראליע מעלבארן איז די צווייטע מערסט באפֿעלקערטע שטאט אין אויסטראליע, מיט א מעטראפאליטאנישער באפעלקערונג פון 3.8 מיליאן (2007). זי איז די שטאַט הויפטשטאט פון וויקטאריע.'''
היסטאריע
אין 1835 האבן בריטישער, וואס זענען געקומען פון טאזמאניע, באזעצט ארום דעם יאַראַ טייך. אין 1847 האט די מלכה וויקטאריע אויסגערופן מעלבארן אלס "שטאט". אין 1851 האט זיך דער דיסטריקט פון וויקטאריע געשיידט פון ניו סאוט וויילס אלס א נייע קאלאניע און מעלבארן איז געווארן איר הויפטשטאט.
געאגראפיע
מעלבארן איז צעשפרייט אינעם טאל פון דעם יארא טייך.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:אידישע יישובים קאַטעגאָריע:שטעט קאַטעגאָריע:אויסטראליע
דיוויענטארט
דיוויענטאַרט (ענגליש: DeviantArt) איז א קהלישער וועב דינסט צו באַטייליקן בילדער און קונסט שאפונגען אויפן אינטערנעץ. די פירמע איז געגרינדעט געווארן דעם 7טן אויגוסט 2000. איר הויפטקווארטיר איז אינעם האליוואד אומגעגנט, אין לאס אנדזשעלעס, קאליפארניע, די פאראייניקטע שטאטן.
די דינסט איז געשאפןנגעווארן צו געבן קינסטלער א פלאטפארמע אויסצושטעלן זייערע שאפונגנן, און אויך א קהלישער רוים פאר דעבאַטעס איבער די דאזיקע טעמעס.
ריכטיק צו אויגוסט 2010 האט דער וועבזייטל העכער 14.5 מיליאן אײַנגעשריבנע מיטגלידער און העכער 100 מיליאן אויֿפהייבונגען. די דינסט איז דער 13סטער אין גרייס אויפן רשימה פון סאציעלע נעצווערקן אין די פאראייניקטע שטאטן געביטן, מיט העכער 3.8 מיליאן באַזוכערס יעדע וואך.
וועבלינקען
קאטעגאריע:וועבזייטלעך קאטעגאריע:קונסט
דזשיקאוו (הויף)
קליין|מצבה פון רבי שלום מבאטש שולשלת דיז'יקוב דזשיקאוו אדער דזיקוב אין וועסט גאליציע, איז א באקאנטע שטאט אין די חסידישע קרייזן, וואס דארטן האבן געוואוינט די רבנים און רבי'ס פון דער דזשיקאווער דינאסטיע וואס ציעט זיך פון רבי אליעזר הורוויץ, באקאנט אלס רבי אליעזר'ל דזשיקאווער, וואס איז אן אפצווייג פון דער ראפשיצער דינאסטיע
געשיכטע
דער גרינדער פונעם דזשיקאווער חסידות איז געווען ר' אליעזר'ל דזישקאווער, א זון פון רבי נפתלי צבי הורוויץ, דער ראפשיצער רב. רבי אליעזר'ל האט מקבל געווען תורה און חסידות פון זיין פאטער, רבי ישכר בער פון ראדאשיץ און רבי הירש משרת פון רימאנאוו. אין תר"ח, צוואנציג יאר נאך זיין פאטער'ס פטירה, האט ער אנגעהויבן פירן א רביסטעווע אין דזשיקאוו. נאך זיין פטירה אין תרכ"א, איז זיין נאכפאלגער אין דזשיקאוו געווען זיין צווייטער זון ר' מאיר. זיין עלצטער זון ר' ישראל האט אנגעהויבן פירן אין בארניוו, זיין דריטער זון ר' ראובן אין דעמביץ און זיין פערטער זון ר' משה אין ראזוואדאוו.
כ"ב אייר תשע"ב האט מען מכתיר געווען אין רחובות רבי ישראל אליעזר אדלער דזשיקאווער רבי.
דער דזשיקאווער בוים
רבי אליעזר הורוויץ זצ"ל (ה'תק"ן (אומגעפער) - ג' חשוון ה'תרכ"א), רב אין דזשיקאוו.
זלמן שזר
זלמן שזר (ארויסגעזאגט שאַזאַר), ארגינעלער נאמען שניאור זלמן רובאשאוו (24סטן נאוועמבער 1889 - 5טן אקטאבער 1974) איז געווען דער דריטער פרעזידענט פון מדינת ישראל, א שריפטשטעלער, א דיכטער און א היסטאריקער. געווען פון די אנגעזענע פערזענליכקייטן צווישן די ציונים, א חבר כנסת און די ערציאונגס מיניסטער אין דער ערשטער ישראל רעגירונג.
ביאגראפיע
ער איז געבוירן געווארן אין שטעטל מיר, גראדנער גובערניע, אין דער דעמאלסטדיקער רוסלענדישער אימפעריע, אין 1889, צו א חסידישער חב"ד פאמיליע. אלס קינד האט ער זיך שוין באקענט מיט העברעישע ליטעראטור. אין 1903 אלט זייענדיק 14 יאר, האט ער שוין רעדאגירט א מאנאטליכע ציוניסטישע אויסגאבע, שזר האט זיך אנגעשלאסן אין די פועלי ציון פארטיי ביי די זעכצן יאר.
אין יאר 1920 האט ער חתונה געהאט, צו זיין ווייב רחל קאצענעלסאן. אין 1924 האט ער געמאכט עליה מיט זיין ווייב, און ער איז גלייך אריין אין דער לאקאלער פאליטיק פון די מפא"י, און א שרייבער אין די צייטונג דבר, א צייטונג ארויסגעגעבן דורך די אלגעמיינע ארבעטער פאראיין.
אין 1963, נאכן טויט פון יצחק בן-צבי, איז שזר אויפגענומען געווארן פאר פרעזידענט, ער איז געווארן איינגעשוווירן 21סטן מיי 1963. אין 1968 איז ער ווידערוויילט געווארן צו א צווייטער קאדענציע.
שזר איז אוועק אין 1974, און אין זיין אנדענק האט מען אויפגעשטעלט דעם "זלמן שזר צענטער פאר יידישע שטודיעס", און זיין בילד איז אויף די שטר פון 200 ניי שקל.
ער האט שטענדיק געהאט א ספעציעלע פארבינדונג מיט ליובאוויטש, און פלעגט קומען צו התוועדות אין כפר חב"ד, ווי אויך פלעגט שזר קומען באזוכן דער רבי ווען ער האט באזוכט אין ניו יארק.
קאַטעגאָריע:פרעזידענטן פון ישראל קאַטעגאָריע:כנסת דעפוטאטן
אמסטערדאם, מפומאלאנגא
אמסטערדאם (ענגליש: "Amsterdam, Mpumalanga") איז א פאלווארק טאון אין סאוט אפריקע, נאענט צו די שווייצער גרעניץ געגרינדעט אין יוני 1881.
אום 2011 איז די באפעלקערונג געווען ביי 6769, די מערהייט רעדן די זאלא שפראך אלס מוטער שפראך.
היסטאריע
עס האט צוערשט געהייסן Roburnial ווען אין יולי פינעף 1882 האט מען עס געטוישט צו אמסטערדאם.
וועב לינקען
קאטעגאריע:דרום אפריקע
לאס
דער לאָס אָדער עלענטיִער (Alces alces) איז דער גרעסטער זגאל אין דער הערש פאמיליע. מען קען דערקענען דעם לאָס מיט די בלעטעריקע הערנער פון די זכרים; אנדערע זגאלן פון הערשן האָבן צווייגיקע הערנער. לאָסן באוואוינען וועלדער אינעם צפונדיקן האלבקײַלעך אין מילדע ביז ארקטישע קלימאטן. זיי עסן וואקסונג סײַ פון דער יבשה סײַ פון וואסער. אנדערש ווי אנדערע הערשן, זענען לאָסן אָפּגעזונדערט און זיי שאפן נישט קיין סטאדעס.
די פּאָרן צײַט פון לאָסן איז אין הארבסט.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:בעלי חיים מיט טלאען
מיכאל קינטאפ
קליין|ד"ר מיכאל קינטאפ מיכאל קינטאפ (געבוירן אין 1957 אין דיסלדארף) איז אַ דייַטש-שווייצער רעליגיע־וויסנטשאַפטלער, מחבר און זשורנאַליסט. ער האט אַ דאָקטאָראַט 1990 וועגן נתן בירנבוים. פון ביכער האט ער געשריבן אַ שווייץ-לעקסיקאַן.
זינט 2011 איז ער דער אָפּעראַטאָר פון "איד-וויקי", די גרעסטע אָנליין ענציקלאָפּעדיע פון יידישקייט אויף דייטשיש.
ער וואוינט מיט זיין משפּחה אין דער שווייץ (קאַנטאָן אַאַרגאַו).
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:יידישע שרייבער קאַטעגאָריע:דייטשע יידן
דברים נחמדים
דער מחבר
רבי צבי אלימלך שפירא זצ"ל איז געבוירן אין יאר ה'תקמ"ג (אומגעפער), און איז נפטר געווארן י"ח טבת ה'תר"א. זיין פאטער איז געווען רבי פסח לאנגזאם, מ'האט אים גערופן רבי פסח יאווארניקער, זיין מוטער רחל מינא איז געווען א ניכטשע פון רבי אלימלך פון ליזשענסק. רבי הערש מיילך איז געווען רב אין צען פארשידענע שטעט: דינאוו, ריבאטוטש, סטריזשעוו, לאנצהוט, קאלאמיי, האלאשיץ, בערטש, דזשילבערץ, דיבעצק, מונקאטש, נאכהער צוריק אין דינאוו.
רבי הערש מיילך האט געשריבן אסאך ספרים, אויסער דעם ספר דברים נחמדים איז נאך באקאנט: אגרא דכלה, אגרא דפרקא, אזהרות מהרצ"א, בני יששכר, ברכה משולשת, דרך עדותיך, דרך פקודיך, הגהות והוספות מהרצ"א, הגהות מהרצ"א, הלכות ותקנות, והיה ברכה, חדושי בני יששכר, חדושי מהרצ"א, טעמי המצות, כלי הרואים, לקוטי מהרצ"א, מגיד תעלומה, מעין גנים, נחל אמונים, סדר הקרבנות, רגל ישרה, ריח דודאים, תקנות תמכין דאורייתא.
אינהאלט
דער ספר דברים נחמדים איז געשטעלט אויף משניות און גמרא, דער ספר איז געדרוקט געווארן פון די כתבים וואס זענען געווען ביי זיין אייניקל דער בוקאווסקער רב רבי מאיר יהודה שפירא.
אויסגאבעס
אויסער די אויסגאבעס, איז דער ספר דברים נחמדים פארשידענע מאל ארויסגעגעבן געווארן, פאטאגראפירט פון אן אנדער אויסגאבע.
ראש פינה
ראש פינה איז א שטעטל אין ישראל, וועלכע געפונט זיך אונטער צפת, און די גליל בערג ארום צפת, די שטעטל געפונט אבער אין די טאל, צו צפון פון שטעטל געפונט זיך חצור הגלילית.
געגרינדעט 12טן דעצעמבער 1882, און איז די פאקטישע ערשטע שטעטל, אויפגעשטעלט צו ווערן אין ארץ ישראל, אין די נייע תקופה. די שטח איז אפגעקויפט געווארן דורך יידן פון צפת, אין יאר 1875, וועלכע האבן זיך באזעצט דארט אין יאר 1878, און גערופן געווארן גיא אוני, אבער האבן איר פארלאזט, נאך קרענק, און אן עפידעמיע. אין 1882, איז די שטעטל ווידעראמאל באזעצט געווארן. נאך שוועריקייטן האט עדמונד זשיימס דע ראטשילד, גענומען די שטעטל, אונטער זיין אויפזיכט, און שפעטער האט ער איבערגעגעבן די אויפזיכט צו יק"א, די פאנד פון מאריס הירש.
לויט די צענטראלע ביורא פאר סטאטיסטיק, האט ראש פינה א באפעלקערונג, פון 2,700 איינוווינער, ריכטיק פאר 2010.
קאטעגאריע:ישובים אין ישראל
פעדרא אמעריקא
פעדרא אמעריקא דע פֿיגערידא ע מעלא (29טן אפריל 1843 – 7טן אקטאבער 1905) איז געווען איינער פון די וויכטיקסע מאלער פון בראזיל. ער איז אויך געווען א שרייבער און א לערער.
ביאגראפיע
אמעריקא איז געבוירן געווארן אין 1843 צו זיינע עלטערן פֿילהא דע דאניעל דע פֿיגערעדא און פֿעליקיאנא צירנע.
אין 1854 האט ער זיך געצויגן קיין ריא דע זשאנערא, וואו ער האט באקומע א סטיפענדיע צו שטודירן אין דער אימפערישע אקאדעמיע פון קונסטן. ער האט ווייטער שטודירט אין אייראפע, אין פאריז און בריסל.
ווען ער איז צוריקגעקומען קיין בראזיל האט ער געשאפן די מערסט באקאנטע קונסטווערק אין בראזיל: זעלבשטענדיקייט אדער טויט!, וואס באשרייבט דעם מאמענט ווען פרינץ פעטער האט פראקלאמירט דאס לאנד אומאפהענגיק פון פארטוגאל.
ער האט געוואוינט מערסטענס אין פירענצע, פירענצע, אבער ער פלעג פארן כסדר קיין און פון ריא דע זשאנערא. ער איז אויך געווען א לעקטאר און א קונסט היסטאריקער.
ער האט געהייראט קארלאטא דע אראַאוהא פארטא-אלעגרע.
גאלעריע
קאַטעגאָריע:מאלערס
קאַטעגאָריע:שרייבער קאַטעגאָריע:בראזיליאנער
ארשעווע
48.31667°N, 23.05°W ארשעווע איז א שטעטל אין טראנסקארפאטישער גובערניע, מערב אוקריינא, 24 ק"מ צפון־מערב פון חוסט און 29 ק"מ דרום־מזרח פון מונקאטש.
אין 2001 איז די באפעלקערונג געווען 9,515.
יידן אין ארשעווע
קליין|גרויסע שול פון ארשעווע אין 1880 האבן געוואוינט דארט 101 יידן, און אין 1921, 771 יידן.
פאר א שטיקל צייט געווען דארט רב, הרב יואל טייטלבוים שפעטערער סאטמארער רב, און אויפבויער פון סאטמאר על אדמת אמעריקע.
בילדער
קאַטעגאָריע:שטעט אין אוקראינע קאַטעגאָריע:אידישע יישובים אין אייראפע קאַטעגאָריע:קארפאטארוס
שעווראָלעט
טשעווראָלעט איז אַן אמעריקאנער אויטאָמאָביל אפטיילונג פון דער אמעריקאנער פאַבריקאַנט גענעראל מאָטאָרס (GM) געגרינדעט דעם 3טן נאוועמבער 1911.
טשעווראָלעט-בראַנדיד פֿאָרמיטלס זענען סאָלד אין רובֿ אָטאַמאָוטיוו מארקפלעצער וורלדווייד. טשעווראָלעט פּראָדוצירןס און פאַרקויפןס אַ ברייט קייט פון פֿאָרמיטלס, פֿון סאָבקאָמפּאַקט אָטאַמאָובילז צו מיטל-פליכט געשעפט טראַקס.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:אויטאמאביל פירמעס
אליטע
אַליטע (ליטוויש: Alytus, פויליש: Olita, רוסיש: Олита, בעלארוסיש: Аліта, דייטש: Aliten) איז די הויפטשטאט פון אליטער דיסטריקט אין דרום ליטע, אויף די ברעגן פונעם טייך נעמאן און אויף די הויפט שאסייען קיין ווילנע, קאוונע אין בעלארוס. די שטאט געפינט זיך 50 ק״מ דרום פון קאוונע.
היסטאריע
אינעם 14טן יארהונדערט איז געווען אויפן ארט א שלאס וואו מענטשן פון דער טעווטאנישער ליגע האבן געהיט דעם גרענעץ פון ליטע. אין יאר 1581 האט אליטע באקומען מאגדעבורג רעכטן פון דעם גרויסהערצאג פון ליטע, סטעפאן באטארי. אין אנדענק האט מען איינגעפירט אין דער שטאט א פייערטאג, "אליטע טאג".
ביי דער דריטער טיילונג פון פוילן אין 1795, איז די שטאט צעטיילט געווארן צווישן דער  רוסלענדישער אימפעריע און דעם קעניגרייך פון פרייסן. נאך דער אינוואזיע פון נאפאלעאן און דעם טילזיט שלום, איז די מערב זייט פון דער שטאט געקומען אונטערן פוילישן קעניגרייך, אונטער רוסלאנד. נאך דער קאנגרעס פון ווין האט די גאנצע שטאט געקערט צו פוילן. נאך דער 1863 רעוואלוציע, ווען ס׳איז דורכגעפאלן דער פרואוו פון קאנגרעס פוילן צו ווערן אומאפהענגיק, איז געווארן אפגעשוואכט די אויטאנאמיע פון פוילן, אבער די צוויי טיילן פון דער שטאט זענען געבליבן ווייטער אונטער צוויי הערשאפטן.
אין 1939, האבן די סאוועטן איינגענומען מזרח פוילן. אין זומער 1941 האבן די דייטשן איינגענומען די שטאט. אין די ארומיגע וועלדער האבן די דייטשן דערמארדעט 60,000 מענטשן, רוב פון זיי יידן.
יידן אין אליטע
קליין|פארענט פון דער שטאטישער שול אין  אליטע אין 1900 האבן געוואוינט 1234 יידן אין אליטע.
צווילינג שטעט
אליטע האט די צווילינג שטעט:
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:שטעט אין ליטע קאַטעגאָריע:אידישע יישובים אין אייראפע
ענדרו קוואמא
ענדרו קוואמא (געב' דעם 6טן דעצעמבער 1957) איז אן אמעריקאנער פאליטיקער און דער היינטיקער און 56סטער גובערנאטאר פון ניו יארק. קוואמא איז א דעמאקראט, און איז ערוויילט געווארן אלס גובערנאטאר צום ערשטן מאל דעם צווייטן אין נאוועמבער 2010. דעם 4טן נאוועמבער 2014 האט מען אים ווידערערוויילט אויף א צווייטן קאדענץ. דעם 6טן נאוועמבער 2018 איז ער ערוויילט געווארן צו זיין דריטן טערמין.
זיין פאטער מאריא קוואמא איז געווען גובערנאטאר פון 1983 ביז 1994.
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער גובערנאטארן קאַטעגאָריע:אדוואקאטן
ווארען סטריט אונטערגרונט סטאנציע
די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 1.
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט אום 22סטן יוני 1907 אויף דער טשארינג קראס, יוסטן און האמפסטעד באן (היינט א טייל פון דער נארדערנער ליניע)  מיטן נאמען יוסטאן ראד. מ'האט געענדערט דעם נאמען אויף ווארען סטריט אום 3טן סעפטעמבער 1908. אין 1968 האבן די וויקטאריע ליניע פעראנען געעפנט.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:וויקטאריע ליניע סטאנציעס קאַטעגאָריע:נארדערן ליניע סטאנציעס
אמסטערדאם, סעסקאטשעווען
אמסטערדאם (ענגליש: Amsterdam, Saskatchewan) איז א דערפל אין צפון קענארע וואס איז אין סעסקאטשעווען, קאנאדע.
באגדאד
באגדאד ( בַּעְ'דַּאדּ) איז די הויפט שטאט פון איראק. זי האט א מעטראפליטאנער געגנט וואס דינט די אומגעגנט פון א פאפולאציע פון גאנץ באגדאד מיט אירע איבער זיבן מיליאן מענטשן.
אמסטערדאם, סעסקאטשעווען
עס איז אמאל געווען א שטאדט מיט אלע סטרוקטורן וואס מען ברויך צו האבן, אבער היינט איז דאס אויסגעזידלט און בלויז ניינצן מענטשן האבן דארט געוואוינט אין 2006 - מערסטנס אוקראינישע אפשטאמיגע.
וועב לינקען
קאטעגאריע:קאנאדע
באגדאד
זי איז די גרעסטע שטאט אין גאנץ איראק, און די צווייטע גרעסטע שטאט פון דער אראבישער וועלט (נאך קאירא). און די צווייטע גרעסטע שטאט אין דרום-מערב אזיע (נאך טעהראן).
זי איז לאקירט אויפן טיגריס, די שטאט ציילט זיך צוריק לכל הפחות פונעם אכטן יארהונדערט, און מעגליך נאך פאר איסלאמישע צייטן. זי איז איצט אונטער שווערע אטאקעס מצד טעראריסטן פון על קעאידא און סתם דערביטערטע קעגןארטיקע פראקציעס וואס פירן צווישן זיך א ברודער קריג אין די ראמען פון דער איראק מלחמה. מען האט אויפגעשטעלט א גרינע זאנע אין דערמיט ארומגענומען מו א חומה בצורה נישט אריינלאזן די באוואפאנטע זעלבסט מערדער זיך אויפרייסן אין די וויכטיגע רעגירונג געביידעס, אבער די ראקעטן רעגענען טעגליך אויף די פאזיציעס פון די דרויסענדע ווענט.
היסטאריע
בויען די שטאט באגדאד האט געדויערט 4 יאר (ביז 766 לויט דער ציווילער רעכענונג). 100 טויזנט בעלי מלאכה פון די לענג און ברייט פונעם כאליפאט האבן געארבעט צו בויען די שטאט. נאך עטלעכע צענדליקע יארן איז באגדאד געווארן איינע פון די שענסטע שטעט אין דער אראבישער וועלט. ער האט איבערגענומען פון דמשק ווי די הויפטשטאט פון דער איסלאמישער אימפעריע. שוין אין די טעג פון הארון אל-ראשיד'ס מלוכה האט אנגעהויבן די תקופה פון באגדאד'ס שיין, און אין די טעג פונעם כאליף מאמון, דער יורש פון הארון אל-ראשיד'ס טראו, איז באגדאד געווען באוואוסט אין אלע אראבישע לענדער ווי די פראכטפולסטע שטאט אין געביידעס, ווי א רייכער האנדל צענטער, און דער וואוינארט פון די גרויסע אראבישע חכמים.
באגדאד אין ליטעראטור
אסאך פון די מעשיות אין טויזנט און איין נעכט פאסירן אין באגדאד.