cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
רוסלאנד
מאדערנע תקופה
אין אויגוסט 2008 האט רוסלאנד אינוואדירט גרוזיע ביי דער מלחמה אין דרום אסעטיע. ביי די וואלן אין מערץ 2012 האט מען ווידעראמאל געוועלט פוטין פאר א קאדענץ 6 יאר. אין פעברואר 2014 איז דאס לאנד געווען דער גאסטגעבער פאר דער ווינטער אלימפיאדע. אין מערץ 2014 האט רוסלאנד אינוואדירט און אנעקסירט די אויטאנאמישע רעפובליק פון קרים.
עקאנאמיע
ווען רוסלאנד האט אראפגעשאקלט די קאמוניזם, אזי די הויפט און שווערסט דרוקנדיגער פראבלעם אין דעם נייעם רוסלאנד געווען די עקאנאמיע. ווען די פסס"ר איז צוזאמענגעפאלן אין 1991 איז די עקאנאמיע געווען אין א געפערליכן מצב. אויסערן רעזערוון זענען געווען אויסגעניצט, פארמינערנדיג די העכסט וויכטיגע אימפארטן, און די אויסגעבונג פון לאנד האט געהאלטן ביים נידעריגסטן שטאפל זינט עס האט אנגעהויבן פאלן אין 1970. יעלצינ'ס ענטפער צום מצב איז געווען א ספעציעלער פראגראם, וועלכע ער האט אנגערופן "שאק כוואליע", וואס האט געגעבן הנחות פאר אלע ביזנעסער זיי צו ראטעוון פון באנקראט. עס איז קיינמאל נישט געווען א רעגירונג וואס האט אזויפיל ארומגעארבעט אין דער עקענאמיע ווי יעלצינ'ס רעגירונג אין די פריע 90ער יארן.
יעלצין'ס רעפארם האט זיך גיך איינגעגעבן אין לאנד אבער האט כמעט גארנישט פארבעסערט דעם מצב, ווייל עס האט געקאסט א טייערן פרייז פאר די איינוואוינער וועלכע האבן באקומען באצאלט זייער ווייניג. נאך א שטארקער פראבלעם וואס האט געשטערט די עקאנאמישע אנטוויקלונג איז געווען (און איז נאך היינט), אז די טעכנאלאגיע וואס די פאבריקן האבן גענוצט איז געווען אלט מאדיש און האט פארלאנגט אסאך ארבעטער וואס האט געקאסט אסאך געלט. קיינער אין גאנץ רוסלאנד האט נישט געקענט אוועקלייגן קיין געלט ווייל די אינפלאציע ראטעס זענען געווען זייער הויך און צענדליגער ביזנעסער האבן איבערגעלאזט מיליאנען ארבייטער אן א שטיקל ברויט.
די שווערע יארן האט געמאכט אזא חורבן מיט וועלכע רוסלאנד פלאגט זיך נאך היינט צו סטאביליזרן. אסאך שטייערן זענען קיינמאל נישט קאסירט געווארן און אלע געווענליכע רעגירונג'ס פראגראמען ווי פענסיע, מעדיקל, און וועלפעיר זענען גענצליך צוזאמענגעפאלן און קיינער האט נישט באקומען קיין בענעפיטן. אן קיין געזונט סיסטעם איז די געזונטהייט מצב געפאלן צו קאטאסטראפישע צייטן און דער לעבנסשפאן איז דראסטיש געפאלן אין גאר א קורצע צייט.
די פאליטישע סצענע
זינט רוסלאנד'ס זעלבשטענדיקייט איז איר פאליטישע סצענע געווארן זייער אומסטאביל און באגלייט מיט א רייע קאנפליקטן. די ערשטע ביישפיל איז געווען די בלוטיגע קאנפליקט צווישן יעלצין און א גרויסע טייל פון פארלימענט אין 93'. די פארלימענט האט נישט געוואלט אקצעפטירן יעלצין'ס שאק וועיוו פאגראם און האבן באקומען אסאך שטיצער אונטער זיי. מיט דער צייט האבן זיי געהאט א שטיקל מאכט און געסטראשעט יעלצין אז ער מוז ליקווידירן זיין פאגראם. יעלצין האט זיך אויסגעלאכט און באלד אויפגעלעזט די גאנצע פארלימענט און אריינגענומען נייע פנים'ער. די מיניסטארן האבן זיך נישט געלאזט און אראנזשירט א מיליטער וועלכע האט אקופירט די פארלימענט געביידע. יעלצין האט באלד אלאמירט די מיליטער און זיי האבן געשטורמט די פארלימענט, איבערלאזנדיג איבער 100 טויטע, צווישן זיי אסאך גרויסע פאליטישאנס. יעלצין האט זיך באלד גענומען צו דער ארבעט און געגרינדעט א נייע קאנסטיטוציע וועלכע איז אריין אין קראפט אין א שפעטערדיגע רעפערענדום. אין די נייע קאנסטיטוציע האט יעלצין זיכערער געמאכט זיינע מאכטן, פארשטערקערנדיג די מאכט פונעם פרעזידענט איבער די לעגיסלאטור. מיט דעם מאכט האט יעלצין שפעטער געקענט אריינפירן רוסלאנד אין די טשעטשניער קריג וועלכע האט געהאט א שטארקע ווידערשטאנד אין פארלימענט. צוויי יאר דערויף האבן די אפאזיציע פארטייען, די קאמוניסטן און די נאציאנאליסטן, געוואונען די מאיאריטעט אין די לעגיסלאטור וועלכע איז געווען א שטער פאר יעלצין. די אפאזיציע שטארקייט האט געוויזן אז דאס לאנד איז סקעפטיש איבער זייער מצב און ווילן צוריק קאמוניזם. צום מזל האט יעלצין געוואונען די וואלן, האבנדיג די הילף פון די מידיא (די מידיא איז שטענדיג געשטאנען אויף יעלצין'ס זייט) און פון די אליאירטע לענדער. אמעריקע אליינס האט אריינגעשטעקט מיליאנען דאלארן אז יעלצין זאל געוואונען די וואלן. רוסלאנד'ס עקענאמיע האט זיך אבער נישט גערירט פון פלאץ און באשולדיגונגען זענען געווארפן געווארן פון איינעם צום צווייטן. אין 98' האט יעלצין אומערווארטעט אויפגעשאקלט די פארלימענט און אויפגענומען א דריטל נייע מיניסטארן. יעלצין האט אבער מער נישט געזען קיין גוטע טעג. ער איז קראנק געווארן אויפ'ן הארץ און האט מער נישט געקענט אנגיין מיט אלע זיינע פליכטן. יעלצינ'ס אויסערן מיניסטער, יעווגעני פרימאקאוו, האט איבערגענומען א טייל פון יעלצינ'ס ארבעט אבער יעלצין האט אים געטראסקעט נאך א יאר, באשולדיגנדיג אים אויף די פארשלאפענע עקענאמיע. אנשטאט פרימאקאוו האט יעלצין געקליבן זיין אינערליכע מיניסטער, סערדזשי סטעפאשין, וועלכער איז געווען שטארק לאיאל צו יעלצין.
אויך סטעפאשין האט נישט מאריך ימים געווען אין אפיס און יעלצין האט אים אויפגעזאגט אין א פארלימענט אויפשאקלונג. יעלצין האט דאן אויפגענומען ווילאדימיר פוטין וועלכער איז דעמאלט געווען דער הויפט פון רוסלאנד'ס אויסערן שפיאנאזש אגענטור (עס-ווי-אר). פוטין,היינט פרעזידענט פון רוסלאנד, איז געווען א וועטארן קעי-דזשי-בי אפיציר וועלכער האט איבערגעלעבט אלע רעגירונג אויפשאקלונגן און האט געפינען חן אין יעלצין'ס אויגן, וועלכער האט אים געהאט באשטימט אלס די עס-ווי-אר'ס הויפט. פוטין האט באלד געמאלדן זיין דעטערמינאציע צו דערשטיקן די רעבעלן אין טשעטשניע און מיט דעם ערהאלטן אסאך שטיצע אין לאנד. זעענדיג אז פוטין איז פאסיג אויף זיין פאזיציע, האט יעלצין געמאלדן די פארלימענט אז ער וויל פוטין זאל אים ערזעצן ווען זיין טערמין וועט אפלויפן אין יולי 00'. יעלצין האט פלוצלינג רעזיגנירט פון זיין אמט אין דעצעמבער 99' און באשטימט פוטין אלס זיין סוקסעסאר. יעלצין האט געזאגט אז ער האט פארלאזט די אפיס צו מאכן פלאץ פאר א יונגערע דור פון פאליטישע פירער. די פריע רעזיגנאציע פון יעלצין, וועלכע איז מעגליך אויך געווען צוליב געזונטהייט סיבות, האט געגעבן די געלעגנהייט פאר פוטין צו פארשטארקן זיין שטיצע אינערהאלב דעם לאנד. פוטין האט שפעטער געוואונען זיין בענקל פאר א פולע טערמין אין די פעדעראלע עלעקציע וועלכע איז אפגעהאלטן געווארן אין מערץ 00'. פוטין האט אריינבאקומען 53 פראצענט פון די שטימען וועלכע איז געווען א גרויסע נומער אין רוסלאנד. אין די אנהויב פון דעם 21'סטן יאר-הונדערט האט די קאמוניסטישע פארטיי אנגעהויבן מער אונטערצופאלן אבער די רעגירונג איז נאך אלס צו שוואך אויפצולעבן די עקענאמיע. פוטין איז היינט א שטארקע פירער מיט א שטארקע שטיצע אין אלע עקן פון לאנד און איז ווערט אויך באטראכט אלס א נענטערע פריינט מיט די אליאירטע לענדער. פוטין האט דערווייל געפירט רוסלאנד צו שטאפלן וואו זי האט קיינמאל בעפאר נישט דערגרייכט. די שווערע פאליטישע סצענעס אין לאנג יעריגע קאנפליקטן האט געפירט צו א שטארקע פארלאנג איינצושטעלן פראוויציאנאלע רעגירונגן מיט גאווערנערס אין יעדע שטאט. דער באגריף איז ווארים אויפגעצויגן געווארן אין די לעצטע צוויי יאר אין א לאנד וועלכע'ס היסטאריע איז געווען צו אנגעוויזן אויף די צענטראלע רעגירונג און די אינדיווידועלע וועלכע האבן איר דאמינירט.
רוסלאנד'ס אידישע היסטאריע
פון ווען אן רוסלאנד איז געווארן "רוסלאנד" האבן אסאך אידן שוין געוואוינט דארט אין קליינע גרופעס. די ערשטע דראסטישע פארמערונג איז געווען אין די אנפאנג יארן פונעם 17'טן יאר-הונדערט ווען עטליכע הונדערט טויזנט אידן פון פוילן האבן זיך אריינגעריקט קיין רוסלאנד און געווארן א טייל פון די רוסישע באפעלקערונג. דער הויפט סיבה וואס האט געברענגט די פוילישע אידן קיין רוסלאנד איז געווען די צוטיילונג פון פוילן (פוילן איז פון 700' ביז די ערשטע וועלט קריג נישט געווען קיין אייגן לאנד נאר איז געווען צוטיילט צווישן דייטשלאנד, רוסלאנד, און עסטרייך. אין היסטארישע ביכער ווערט פוילן אנגערופן מיט פארשידענע נעמען געוואנדן לויט די געגענט. מען קען זען די ווערטער פרייסישע פוילן, רוסישע פוילן, עסטרייך פוילן און דייטשע פוילן).
פון ווען אן די אידן האבן אנגעהויבן שטראמען קיין רוסלאנד זענען זיי געווארן "די אידן פראבלעם". די אידן האבן קיינמאל נישט אריינגעפאסט אין די רוסישע לעבנ'ס סטיל ווייל זיי האבן זיך געהאט זייער אייגענע "שם לשום ומלבוש". די אידן האבן זיך אין מערסטן טייל באזעצט אין קליינע שטעטלעך (ווילעדזשעס) אוואו זיי האבן גענצליך איבערגענומען קאנטראל אויף די עקענאמיע. די רוסישע עמפייער האט פארבאטן פאר מענטשן צו וואוינען אין די שטעטלעך וואו זיי האבן די בעלות אויף די גאנצע שטעטל ווי עס איז געווען דער פאל מיט רוב אידן. די צוויי פראבלעמען זענען פארבליבן אויף שטענדיג ביז ווען קאמוניזם איז צוזאמענגעפאלן. די קאמוניסטן האבן נישט געוואלט אפלאזן די אידן סיידן זיי ריקן זיך אריין אין די גרויסע שטעט. די אידן האבן נישט געהאט אלע רעכטן אין לאנד ווי: שיקן קינדער אין פאבליק סקולס, האנדלן מיט פארשידענע זאכן, און פארדינען פון רעגירונג'ס בענעפיטן.
די פראטאקאלן פון זקני־ציון
אין יענע יארן איז ערשינען אן אנטיסעמיטיש בוך מיט'ן נאמען "די פראטאקאלן פון זקני־ ציון" וועלכע איז געשריבן געווארן דורך אן אנאנים שרייבער. די פראטאקאלס אינע'ם בוך זענען געזאגט צו זיין די מינוטן פון א קאנפערענץ פון אידישע פירער וואו זיי מאכן פלענער וויאזוי צו דאמינירן די וועלט. דאס בוך איז פיל מיט אנטיסעמיטישע געדאנקען קעגן די אידן.
דאס בוך איז נאך היינט א הייסער ארטיקל צווישן נעא-נאצישע שטיצער און אנטיסעמיטישע גרופעס.
דריי שווערע יארן
צווישן די יארן פון 903' און 906' האט די אידישע באפעלקערונג געליטן פון א רייע פאגראמען וועלכע איז געשטיצט געווארן דורך די פאליציי און די לאקאלע רעגירונג'ס אויטאריטעטן. אפילו דער דעמאלטדיגער פרעזידענט ניקאלעס דער צווייטער האט געגעבן זייער לייכטע דינאנסירונג קעגן די פאגראמען וועלכע האט געמיינט א גרינע ליכט פאר די אנטיסעמיטישע גרופעס ווייטער אנצוגיין מיט זייער ארבעט אומגעשטערט. די אידישע קינדער האבן נעבעך געוואוסט וואס עס גייט פאר און האבן פאררופן יום התפלות אין אלע שטעט. די פרייע אידן האבן ליידער אויפגעשטעלט א דעפענסיווע מיליטערישע כוח וועלכע זיי האבן גענוצט קעגן זייערע אנפאלער. אין יענע צייטן האט אויסגעבראכן קריג צווישן רוסלאנד און יאפאן איבער די קוריל אינזלן און די אידן זענען באשולדיגט געווארן מיט קאנספירירן צום שונא. דאס האט געברענגט פרישע פאגראמען וועלכע האט איבערגעלאזט אסאך פארלוסטן.
אין די דריי אויבנדערמאנטע יארן זענען פארגעקומען ארום 300 פאגראמען וועלכע האט איבערגעלאזט איבער 1000 קרבנות און פיל מער פארוואונדעטע הי"ד. די אידישע דעפענסיווע גרופע האט אבזערווירט און פארשריבן און גענומען בילדער פון יעדן אינצידענט. זיי האבן גענוצט עטליכע שרעקליכע בילדער פאר פאסט קארטלעך וועלכע זיי האבן ארומגעשיקט אין גאנץ אייראפע אויפצושטורמען די וועלט אויף וואס עס גייט פאר אין רוסלאנד מיט די צושטימונג פון די רעגירונג. די אלע טאקטיקן האט אבער נישט קיין סאך געהאלפן ווייל אויך די אייראפעאישע לענדער זענען געווען אנטיסעמיטיש און האבן גארנישט געטאן צו העלפן די אומשולדיגע אידן אין רוסלאנד.
אין יאר 911' איז פארגעקומען די באקאנטע בייליס בלוט בלבול אין דער שטאט קיעוו אין וועלכע א פאבריק פארוואלטער, מענדל בייליס, איז ארעסטירט און אנגעקלאגט געווארן אלס דער פאראנטווארטליכער פאר דער מארד פון א קליין קינד וועלכע איז געפונען געווארן טויט אין א ווינקל פון שטאט. די רוסישע אויטאריטעטן האבן גאנץ גוט געוואוסט אז די בלוט בלבולים זענען אן אויסגעטראכטע קאנצעפט אבער האבן פונדעסטוועגן מיטגעהאלטן און אנגעקלאגט די אידן. מענדל בייליס איז אפגעזעצן אין טורמע פאר צוויי יאר ערווארטנדיג זיין אורטייל. אבער די אנקלעגער האבן אין די ענדע נישט געקענט אויפבויען א געהעריגע קלאגע און טראץ אלע מיטלען וואס די אויטאריטעטן האבן גענוצט, אריינגערעכנט פאלשע עדות און פאבריקירטע פאפירן, האט די דזשורי אים דעקלערט אומשולדיג און בייליס איז באפרייט געווארן. די אנקלעגער האבן נישט געקענט פארנעמען זייער דורכפאל און איינע פון די פראקורארן האט געשריבן א בוך אין וועלכע ער ווייזט אויף לעכערליכע ראיות אין בייליס'ס אנקלאגע.
פאליטישע אקטיוויטעטן און מאסן אימיגראציע
די יארן האבן זיך גערוקט און די אידישע באפעלקערונג האט זיך געמערט מיט הויכע נומערן. אין די מיטעלע 19 הונדערט יארן האט די רוסישע אידישע באפעלקערונג געציילט איבער 5 מיליאן. די רעגירונג האט אבער נאך אלס נישט געוואלט נאכגעבן פאר די אידן צו האבן געהעריגע רעכטן און דאס האט שפעטער געפירט צו אן אינערליכע פאליטישע אויפשאקלונג אינערהאלב די אידישע געמיינדע וועלכע האט שפעטער געגרינדעט אן אייגענע אידישע ארבעט'ס קראפט, באקאנט מיט'ן נאמען "אלגעמיינער אידישער ארבייטער". די ארבעט'ס קראפט איז אבער געווען מער ווי איר נאמען. עס האט אויך איבערגעארבעט און פארשטערקערט די אידישע דעפענסיווע גרופע וועלכע האבן געקעמפט מיט די פאגראם אנפירער. מען שאצט אז די גרופע האט געהאט 33,000 מיטגלידער.
אין יענע יארן האט די ציוניסטישע באוועגונג אנגעהויבן מאכן פארשריט און אסאך אידיש רוסישע גרופעס האבן זיך אנגעשלאסן אין די ציוניסטישע פועלי ציון פארטיי וועלכע האט שוין דעמאלט געהאט איר ציל אויפצושטעלן א אידישע לאנד אין פאלעסטינע. די מאסיווע מערכה וואס די ערליכע קהלות האבן אויפגעשטעלט אפצוהאלטן די ציוניסטן האט אבער נישט דעגרייכט רוסלאנד וואו די געליטענע אידן האבן מיט האפענונג איבערגעליינט דער יודנשטאט בוך (געשריבן דורך הערצל) צענדליגער מאל. נאך די צווייטע וועלט קריג האט זיך אנגעהויבן א מאסן אידישע אימיגראציע פון רוסלאנד וועלכע זענען אנטלאפן צו זוכן א בעסער'ן צוקונפט. די גרעסטע טייל האט אימיגרירט קיין נארט אמעריקע און די איבעריגע קיין אויסטראליע, אפריקע און מדינת ישראל.
אין סך הכל האבן איבער צוויי מיליאן אידן פארלאזט רוסלאנד צווישן די יארן פון 881' ביז 914'. עס וואוינען נאך היינט צענדליגער טויזנטער אידן און רוסלאנד וועלכע האבן שוין אלע פרייהייטן אבער לעבן אין נויט צוליב די שלעכטע עקענאמיע.
רעפערענצן
*
קריסטאל נאכט
קליין|250px|איינע פון די אידישע געשעפטען וואס די גלאז איז אויפגעשאסן, פון הינטן זעט מען דעם [[האקן קרייץ.]]
קריסטאָל נאַכט (אדער קרישטאָלנאַכט) איז געווען א פאגראם אויף אידן אין דייטשלאנד און אין טיילן פון עסטרייך אין ט"ז מרחשון ה'תרצ"ט (דעם 9טן און 10טן נאוועמבער 1938).
עס איז וויכטיג צו באטאנען אלס די היסטאריע, די נאצי פארטיי האט זיך געגרייט א לאנגע צייט פאר אזא מאמענט. יאזעף געבעלס, דער פראפאגאנדע מיניסטער, אין זיין צייטונג דער שטירמער האט געשטרומט א לאנגע צייט מיטן נוסח פון די נאציס און האבן אנגעגרייט דאס גאנצע דייטשע פאלק אז די אידן ווילן שיסן און פאטיליגין יעדן דייטש אויף דער ערד, די נאציס, מיט דאס דייטשע פאלגט מיט די הילף פון די דייטשע פאליציי, שטורם טרופערס, און געסטאפא האבן זיך א לאז געטאהן און האבן אויסגעשאסן אלע פענסטער און גלאז פון די אידישע בתי מדרשים און סינעגאגעס. אויך פון גאר אסאך יודישע געשעפטן האט מען געבראכן די גלאז און צוגענומען אלעס וואס איז געקומען אונטער די האנט. פון דעם מאמנעט איז קלאר געווארן ביי די אידן און ביי די וועלט אז די היטלער רעזשים איז גרייט אויסצופאלגן אלעס וואס די נאצי רעזשים פרעדיגט, דאס ערד פון אייראפע ברענט, וועלכער איד עס קען דארף הייבן פיס און אנטלויפן.
איבער טויזנט שטעט און דערפער האבן זיך אנגעפילט מיט גלאז פון די אידישע געשעפטן און הייזער וואס די דייטשע צעיושטע אויפגעהעצטע פאלקס מאסן האבן זיך א לאז געטאן צו שלאגן און פלינדערן די אידן און זייער אייגענטום - צוליב דעם איז איר נאמען קריסטאל נאכט (אלס די פילע גלאס וואס האט זיך געשאטן אין די גאסן).
30,000 אידן זענען געווארן אפגעפירט אין קאנצענטראציע לאגערן.
קאַטעגאָריע:פאגראמען קאַטעגאָריע:שחיטות אין דעם חורבן
גאמאל אבדול נאסער
קליין|250px|גאמאל אבדעל נאסער גאמאל אבדעל נאַסער (ה'תרע"ח - ה'תש"ל (15טן יאנואר, 1918 - 28סטן סעפטעמבער, 1970) איז געווען דער פרעזידענט פון עגיפטן פון ה'תשי"א (1951) ביז זיין שטארבן אינעם יאר תש"ל.
ער האָט געבויט די אסוואן דאמבע און צוריקגעקערט דעם סועץ קאנאל (וואס איז געווען אונטער דער בריטישער מאכט) צו די עגיפטן. גלייך נאך דעם (ה'תשי"ז) האט אויסגעפלאצט די סיני מלחמה צווישן ישראל מיט דער הילף פון בריטאניע און פראנקרייך פון איין זייט, און עגיפטן פון דער צווייטער זייט. אין דער סיני־קריג איז מצרים דורכגעפאלן.
זעקסטאגיקע מלחמה
נאסער איז געווען דער פאראנטווארטלעכער צו דער זעקסטאגיקער מלחמה (אין יאר ה'תשכ"ז) וואס האט אויסגעפלאצט נאך וואס נאסער האט אריינגעשיקט גרויסע מיליטער־גרופעס אין סיני און פארשיקט פון דארט די יו ען כדי צו אנשרעקן ישראל.
לאטעריע
לאטעריעס זענען היינט פארשפרייט אין רוב גרויסע שטעט און מאסן מענטשן קויפן דאס מיט'ן בלויזן האפענונג אז זיי וועלן אפשר אויך געווינען איין טאג. אבער אנדערש ווי געמבל האבן די לאקאלע רעגירונגען אויפגעצויגן די לאטעריע שפילן אלס די איינציגסטע נישט געמבל געלט שפיל וועלכע איז הונדערט פראצענט לעגאל אויף סיי וועלכע וועג איר ווילט דאס שפּילן.
גאמאל אבדול נאסער
זעקסטאגיקע מלחמה
אין דעם קריג האט נאסער פאראייניקט דריי אראבישע לענדער—סיריע, יארדאניע און איראק—צו קעמפן קעגן ישראל. די מלחמה האט זיך געענדיקט מיט מצרימס דורכפאל.
לאטעריע
אין די פאראייניגטע שטאטן זענען פאראן לאטעריעס אין 38 שטעט און אויך אין די דיסטריקט אוו קאלאמביע. רוב פון די שטעט האבן עטליכע ערליי לאטעריע שפילן, אריינגערעכנט אזעלכע וועלכע מען קען געווינען אויפ'ן פלאץ, טעגליכע שפילן, וועכנטליכע שפילן, און ספעציעלע שפילן. אין יעדע פון די שפילן דארף דער שפילער אויסוועלן א געוויסע צאל נומערן וועלכע קענען זיין צווישן דריי ביז זיבן נומערן. די אלע לאטא שפילן ווערן אנדערש געשפילט און טייל דערפון ארבעטן עלעקטראניש. דער גרעסטער לאטא איז שטענדיג די וועלכע רופט זיך אונטער די נאמען לאטא און באשטייט פון זעקס נומערן וועלכע ווערט אויסגעקליבן דורך א ספעציעלע מאשין וועלכע אנטהאלט קליינע באליס (טאבעס) מיט אלע נומערן, געווענליך צווישן איינס און פופציג.
גאמאל אבדול נאסער
זעקסטאגיקע מלחמה
זיין נאכפאלגער איז אנוואר סאדאט.
לאטעריע
אין אמעריקע איז איינגעפירט אז א לאטעריע געווינער צאלט אראפ די גרעסטע צאל שטייערן וואס א מענטש קען נאר צאלן און עס איז שטארק געוואנדן לויט וויפיל דער געווינער נעמט אויף איינמאל. אויף רוב לאטעריעס וועט געווענליך שטיין אויפגעשריבן וויפיל די אזויגערופענע "לאמפ סום קעש" וועט באטרעפן אויב איר ווילט נעמען די גאנצע אויפאיינמאל. אין די קומענדיגע שורות וועלן מיר באטראכטן וואו דאס געלט גייט און פארוואס א לאטעריע געווינער באצאלט אזעלכע נומערן. מיר וועלן אויך באטראכטן די לאטעריע מאשינען וועלכע געבן ארויס די געווינער נומערן, און וויפיל געלט איר קענט זיך רעכענען אהיימצונעמען אויב איר זענט דער גליקליכער געווינער.
לאטעריע געווינסן קענען זיין אין די גאר הויכע מיליאנען ספעציעל אין די מעגא שפילן אין וועלכע עטליכע שטעט שפילן אינאיינעם. עס זענען שוין געווען עטליכע רעקארד געווינסן און דער גרעסטער געווינס איז געווען אין דעצעמבער 02' ווען א 56 יעריגער מאן פון וועסט ווירדזשיניע האט געוואונען 314.9$ מיליאן דאלאר אין די פאוערבאל לאטעריע. פארגאנגענע וואך האט א 49 יעריגער אימיגראנט פון קאלאמביע געווינען ניו יארק'ס רעקארד געווינס פון 149$ מיליאן דאלאר.
וואס זענען די שאנסן?
די ערשטע פראגע וואס יעדער פרעגט זיך שטענדיג אליינס איז וואס זענען די שאנסן צו געווינען? רוב לאטעריעס באשטייען פון פופציג נומערן פון וועלכע מען דארף אויסוועלן 6 נומערן. אויב אייערע זעקס נומערן שטימען מיט די זעקס נומערן וועלכע פאלן ארויס פון די לאטעריע מאשין, נישט קיין אונטערשייד אויף וועלכע סדר, זענט איר דער גליקליכער געווינער.
וויבאלד די לאטעריע באשטייט פון זעקס נומערן איז די שאנסן צו געווינען זייער קליין לויט'ן פאלגנדיגן חשבון:
ווען אלע 6 נומערן זענען נאך נישט אויסגעצויגן געווארן דארף מען צוטרעפן נאר איינע פון פופציג נומערן צו קענען געווינען איין נומער, וואס מיינט אז די שאנסן זענען 8.33. יעצט איינמאל די ערשטע נומער איז שוין צוגעטראפן בלייבט נאר איבער 49 נומערן צו ערוועלן פאר די צווייטע נומער, אבער די שאנסן ווערן קלענער ווייל יעצט האט איר נאר פינעף נומערן פאר א שאנס צו טרעפן די איין נומער. אזוי גייט עס ווייטער און ווייטער מיט יעדע נומער און ביים לעצטן נומער בלייבט איבער 45 נומערן און מען דארף צוטרעפן מיט איינס וואס מאכט די שאנסן גאר קליין. ווען מען רעכנט אלעס צוזאמען קומט אויס אז די שאנס צו געווינען א לאטעריע פון 6 נומערן איז איינס פון 15,890,700.
געוויסע שטעט האבן געטוישט די שאנסן צו געווינען און דאס געמאכט שווערער ווייל אויב איינער האט געווינען יעדע שפיל איז קיינמאל נישט געווען קיין שאנסן אז די לאטעריע פרייז זאל ארויפגיין און די שפיל איז שוין נמאס געווארן און ווייניגער מענטשן האבן דאס געקויפט. דער פאקט האט געוויזן אז גרעסערע געווינס פרייזן ציען מער קונדן כאטש די שאנסן צו געווינען ווערט נאר קלענער ווי מער מענטשן עס קויפן דאס, ווייל אפילו איר טרעפט יא צו אלע זעקס נומערן איז פארהאן זייער גרויסע שאנסן אז נאך מענטשן זאלן אויך האבן די זעלבע נומערן און איר וועט זיך מוזן טיילן מיטן געווינס.
טייל שטעט האבן געהויבן די פרייז פון א טיקעט און מיט דעם געהויבן די געווינער פרייז וואס דאס האט אויטאמאטיש געברענגט מער קונדן ווייל די געווינס איז גרעסער. אנדערע שטעט האבן צוגעשטעלט נאך א נומער צו 51 נומערן און אזוי פארמינערט די שאנסן צו געווינען מיט נאך דריי מיליאן וואס דאס האט אנגעהויבן געבן מער שאנסן אז די געווינס זאל ארויפגיין נאכדעם וואס קיינער האט נישט געווינען. אין געוויסע לאטעריעס דארף מען צוטרעפן זיבן נומערן צו קענען געווינען. יענע לאטעריע שפילן גייען כסדר ארויף מיט גרויסע נומערן ווייל עס איז פארהאן זייער ווייניג שאנסן אז אינער זאל געווינען. ווען די געווינס גייט ארויף וועלן דאס מער מענטשן קויפן און דעמאלט איז שוין יא פארהאן שאנסן אז איינער וועט געווינען.
עס איז וויכטיג צו פארשטיין אז יעדע לאטעריע האט א געוויסע צאל וועגן ווי אזוי מען קען אויסשטעלן די 50 נומערן און ווי מער מענטשן עס קויפן דאס אלס מער שאנסן איז פארהאן אז איינער וועט געווינען. רוב מענטשן לאזן די קאמפיוטער אויסוועלן די נומערן און א גרויסע טייל קלויבן זיך אליינס אויס די נומערן לויט זייער געשמאק. טייל מענטשן זענען איינגערעדט אז געוויסע נומערן געווינען מער ווי די אנדערע, און זיי קלויבן אויס יענע נומערן. אנדערע מענטשן האבן זיך זייערע נומערן וועלכע זיי נוצן שטענדיג וועלכע איז באקאנט געווארן אלס גליקליכע נומערן. זייער אסאך מאל הערט מען אז מער ווי איינער האט געווינען די לאטעריע, ספעציעל ביי גרויסע לאטעריע שפילן ווען מער מענטשן קויפן די לאטעריע און וויבאלד מער מענטשן קויפן עס וויפיל וועגן די זעקס נומערן קענען אויסגעשטעלט ווערן קומט זייער אסאך מאל אויס אז דער קאמפיוטער וועלט אויס מער ווי איינמאל די זעלבע נומער.
אין די לעצטע יארן האבן עטליכע שטעט אינאיינעם געגרינדעט די פאוערבאל לאטעריע שפיל צו געבן א געלעגנהייט פאר מענטשן צו געווינען גרויסע סכומים. די פאוערבאל שפיל ווערט געקויפט דורך א רעקארד צאל מענטשן אבער פונדעסטוועגן איז פאראן ווייניג שאנסן דאס צו געווינען און עס גייט כסדר ארויף נאך העכער דעגרייכנדיג איבער הונדערט מיליאן דאלאר.
דער גרינדער פונעם שפיל האבן אויסגעארבעט דעם שפיל עס זאל האבן די ווייניגסטע שאנסן צו געווינען ווי אלע אנדערע לאטעריעס. זיי האבן געמאכט דעם סיסטעם אז דער מענטש זאל אויסקלויבן נאר פינעף נומערן אבער אויסער דעם דארף ער אויסקלויבן די פאוערבאל נומער (איינס פון 36) וועלכע מוז דוקא זיין די נומער וואס געווינט, אנדערש ווי אלע אנדערע לאטעריעס אין וועלכע די באנוס נומער קען זיין איינע פון די זעקס נומערן אינעם שפיל.
מיט דעם געדאנק זענען די שאנסן צו געווינען א פאוערבאל לאטעריע נאר איינס פון 76,275,360. די שטעט מאכן גרויס געלט פון די לאטעריע שפילן און זיי נוצן דאס געלט אלס א טייל פון די בודזשעט. צום ביישפיל אין ניו יארק איז די פארגאנגענעם יאר פארקויפט געווארן לאטעריעס פאר די ווערד פון 5.4 ביליאן דאלאר פון וועלכע 57 פראצענט פון די געלט איז געגאנגען צו געווינער און ארום 33 פראצענט איז גענוצט געווארן פאר די ערציאונג'ס אפטיילונג אין די רעגירונג. דאס איבעריגע גייט פאר די קאסטן צו אפערירן די לאטעריע שפיל.
וואס באקומט מען?
וואו די געלט גייט: אויב איר וועלט אויס צו באקומען דאס געלט צעטיילט צו א צאל יארן וועט איר באקומען דאס געלט צעטיילט אין 26 יאר וועלכע וועט צוזאמען אויסקומען די סומע וויפיל איר האט ריכטיג געווינען. דער ערשטער טשעק קומט אן צוויי וואכן נאכ'ן געווינען און וועט באטרעפן 2.5 פראצענט פון די סך הכל. דעם קומענדיגן יאר וועט אנקומען דעם צווייטן טשעק וועלכע וועט זיין 2.7 פראצענט פון די סך הכל און אזוי גייט עס מער און מער מיט א צענטל פון א פראצענט יעדעס יאר ביז דעם לעצטן טשעק קומט אן און באטרעפט פינעף פראצענט פון די סך הכל.
די לאטעריע פירמע גיבט אבער נישט אויס דאס גאנצע געלט נאר לייגט אריין א געוויסע סומע פון דאס געלט אין באנדס און דארט וואקסט עס גענוג צו באצאלן אלע געלטער ביז'ן ענדע. יעדעס מאל איינער געווינט דאס געלט צעטיילט וועט די ניו יארק לאטא נעמען אפשאצונגען פון עטליכע אינוועסטירער פירמעס און וועט אויסוועלן דער וואס גיט דער ביליגסטער פרייז. רוב פון אזעלכע געווינסן האט אפגעקאסט די לאטעריע פירמע נאר האלב פון די סך הכל וויפיל עס האט אויסגעצאלט אין די 26 יאר.
ווען איינער וועלט אויס צו געווינען די גאנצע אויפאיינמאל וועט ער באקומען די זעלבע סכום געלט וויפיל עס וואלט געקאסט פאר די לאטא פירמע צו קויפן די באנדס פאר די סך הכל. פאר די ניו יארק לאטא איז נישט קיין אונטערשייד וואס מען וועלט זיך אויס, ווייל אין יעדע פאל וועלן זיי צאלן די זעלבע סכום געלט וועלכע איז בערך האלב פון וויפיל די געווינס איז באמת.
ארום אכציג פראצענט מענטשן וואס קויפן לאטעריעס וועלן אויס די לאמפ סום קעש געווינס וויבאלד דער שכל זאגט אז מען קען פארדינען אינעם מארקעט מער ווי די פינעף פראצענט וויפיל די באנדס פארזיכערן. אין פאקט וועט א מענטש פארדינען דורכשניטלעך צווישן זיבן און 10 פראצענט ווען ער לייגט אריין דאס געלט אין פארזיכערטע מיוטשעל פאנדס. טייל לאטעריע געווינער האבן פארדינט צענדליגער מאל זייער געווינס ווען זיי האבן אריינגעשטעלט טייל פון דאס געלט אין די סטאק מארקעט, אבער דארט איז שוין פארהאן א גרעסערע איינשטעל וועלכע רוב מענטשן וואלטן נישט אויסגעקליבן אלס די ריכטיגע פלאץ צו אינוועסטירן.
דאס געזעץ זאגט אז איינער וואס געווינט א לאטעריע מוז צאלן 28 פראצענט שטייערן און אויב ער געווינט גרעסערע געלטער מוז ער צאלן 39.6 פראצענט וועלכע איז די גרעסטע שטייער וואס א מענטש קען נאר צאלן. אויף די שטייערן נעמען די לאקאלע און פעדעראלע רעגירונג אראפ זייערע געהעריגע שטייערן און דער געווינער בלייבט איבער מיט ווייניגער ווי האלב פון זיין פארדינסט. אין אונזער ביישפיל אז איינער האט געווינען צען מיליאן דאלאר וועט ער נאר באקומען פינעף מיליאן פון די לאטא און נאך אלע שטייערן וועט ער בלייבן מיט בלויז 2.5 מיליאן.
דער גרעסטער געווינער, ענדרו ווייטטעקער, פון וועסט ווירדזשיניע וועלכע האט געווינען 314.9$ מיליאן דאלאר האט נאר באקומען 113$ מיליאן וועלכע איז פיל ווייניגער ווי האלב פון די נומער. אנדערע לענדער האבן נישט די געזעצן און ווען איינער געווינט אפילו הונדערט מיליאן דאלאר וועט ער נישט צאלן קיין איין דאלאר אין שטייער. נאכמער זיין פארדינסט וועט אפילו נישט אריינגערעכנט ווערן אין זיין יערליכע טעקס ריטורן און ער וועט ווייטער באקומען זיינע בענעפיטן ווי בעפאר. אבער פארדעם אליינס לוינט זיך נאכנישט צו וואוינען אריבער די גרעניץ ווייל שטייערן אין אמעריקע זענען די ביליגסטע פון די גאנצע וועלט און פאר א מעגליכע לאטעריע געווינס זענען די אנדערע נאך נישט בעסער. וואס איר קענט יא טאן איז קויפן לאטעריעס פון אנדערע לענדער. אויב איר געווינט וועט איר באקומען דאס גאנצע געלט אבער איר וועט נאך אלץ דארפן לעגאל צאלן אלע שטייערן וואס א לאטעריע געווינער באצאלט. די געווינער וואס באקומען דאס געלט צעטיילט צו 26 יאר צאלן פיל ווייניגער שטייערן ווייל זיי באקומען נישט אזויפיל געלט אויפאיינמאל און די שטייערן ווערן אראפגענומען פון יעדע טשעק באזונדער. אבער ווי געזאגט לוינט זיך נאך אלץ נישט צו נעמען דאס געלט צעטיילט ווייל איר קענט פארדינען פיל מער אויב איר אינוועסטירט דאס געלט אויף די ריכטיגע פלעצער.
די לאטעריע מאשינען
עס זענען פאראן צוויי ערליי לאטעריע מאשינען וואס געבן ארויס די באליס וועלכע אנטהאלטן די געווינער נומערן. די ערשטע איז נישט אנדערש ווי א מיקסער וועלכע דרייט אלע באליס און פון די כוח פון גראוויטי פאלן זיי ארויס צו א דינע רער. די אנדערע איז א מאשין אין וועלכע מען לייגט אריין באליס וועלכע זענען ליידיג פון אינעווייניג. ווען מען צינדט עס אן, בלאזט אריין לופט און עס קוקט אויס ווי א פאפקארן מאשין. אויבן אויפ'ן מאשין איז פאראן א רער אין וועלכע די באליס וועלכע דעגרייכן דארט פליען אריין און עס שליסט זיך איינמאל די באשטימטע צאל נומערן זענען שוין ארויסגעקומען. רוב לאטעריע פירמעס נוצן די לופט מאשין וועלכע האט זיך ארויסגעשטעלט צו זיין בעסער און אויך מער פארזיכערט. ביידע מאשינען זענען דורכזיכטיג פון אלע זייטן און אפילו די רערן זענען דורכזיכטיג כדי די מענטשן זאלן קענען מיטהאלטן יעדע טריט פון דעם פראצעדור. יעדע לאטעריע אויסציאונג ווערט אויפגעשפילט אויף טעלעוויזיע וועלכע טויזענטער מענטשן באטראכטן און איבערצייגן זיך די פשוטע פראצעדור.
טייל לאטעריע פירמעס האבן מערערע זיכערהייטן קעגן שווינדלערייען וועלכע זענען שוין פארגעקומען אין די פארגאנגענהייט. אין ניו יארק פארלאנגט דאס געזעץ אז עס זאל זיין עטליכע זעק מיט אלע באליס און הארט בעפאר מען ברענגט ארויס די באליס וועלט מען אויס איינע פון זיי דורך א גורל. אויך וועגט מען אפ די באליס בעפאר און נאך די אויסציאונג צו מאכן זיכער אז קיינער האט נישט אריינגעלייגט אנדערע באליס וועלכע זענען גרינגער און וואלטן שנעלער ארויסגעפלויגן (אזא שווינדל איז פארגעקומען אין פענסילוועניע אין 980' ווען די לאטעריע מיטארבייטער האבן אריינגעגאסן עפעס א פליסיקייט אין אלע באליס אויסער די דריי געווינער נומער וועלכע זיי האבן פון פאראויס געקויפט. ווען די מאשין האט אנגעהויבן צו בלאזן זענען אלע אנדערע באליס געווען צו שווער צו קענען דעגרייכן די אויבערשטע רער און נאר די אומבארירטע באליס זענען ארויסגעפלויגן און זיי האבן געוואונען 1.8 מיליאן דאלאר). אלע לאטעריע פירמעס האלטן פארשפארט די מאשינען אין אייזערנע סעיפס און עפענען דאס מינוטן בעפאר די אויסציאונג. און אין געוויסע שטעט ווערט די גאנצע אויסציאונג אבזערווירט דורך א פאליציי אפיציר וועלכע טוישט זיך יעדעס מאל אויף א צומישטן סדר.
וועלכע לאטעריעס זענען די בעסטע?
דער פאקט ווייזט אז די מערסטע געווינסן זענען געווען ביי שטאטישע וועכענטליכע (אדער צוויי מאל א וואך) לאטעריעס וועלכע ווערן געשפילט אין איבער הונדערט לענדער ארום די וועלט און בעיקר אין נארט אמעריקע וואו 38 שטעט אין אמעריקע האבן זייערע אייגענע לאטעריעס, יעדע פראווינץ אין קאנאדע, מעקסיקא, קאלאמביע, פארטע ריקא, און די יו-עס ווירדזשין אינזלען. די סארט לאטעריע סיסטעם איז אויסגעשטעלט צו געווינען און ביי יעדע אויסציאונג געווינען עטליכע מענטשן שיינע סומעס געלטער און דורכשניטליך געווינט איינער אדער עטליכע די הויפט געווינס אכציג מאל פון הונדערט. די אינסטענט לאטעריעס וועלכע מען קען געווינען אויפ'ן פלאץ גיט ארויס דאס ווייניגסטע געווינערס ווייל די קלענסטע צאל מענטשן שפילן דאס און די לאטעריע פירמעס מאכן זיכער אז זיי זאלן מאכן גענוג געלט. דער כלל איז אז קאמפיוטערייזד לאטעריע שפילן זענען די ערגסטע ווייל דארט האט די לאטעריע פירמע די פולע קאנטראל אויף די געווינערס און זוכט ארויסצונעמען ווי מער געלט. דער קאמפיוטער מאכט זיכער אז מענטשן זאלן כסדר געווינען קליינע סומעס געלט וואס דאס ציט דעם שפילער צו קויפן מער און מער מיט'ן האפענונג אז ער וועט אמאל געווינען. נעמט א ביישפיל די "קוויק דראו" לאטעריע שפיל אין ניו יארק וועלכע איז א פולע קאמפיוטערייזד לאטעריע סיסטעם וועלכע גיבט ארויס געווינער נומערן יעדע עטליכע מינוט. מאסן מענטשן געווינען טאקע אבער נאר מיט קליינע סכומים. א גרויסע געווינס איז דארט א זעלטענע זאך וואס מען הערט נאר אמאל אמאל.
די הויפט ארגינעלע לאטעריע שפיל פארמישט נישט קיין קאמפיוטער און די נומערן ווערן אויסגעצויגן ביושר דורך א לאטעריע מאשין פון וועלכע מיר האבן אויבן געשריבן. די אויסציאונג איז אן אויסציאונג אויך פאר די לאטעריע פירמע וועלכע קען שטארק באשטיין אז קיינער זאל נישט געווינען און די געווינס זאל ארויפגיין העכער וואס ברענגט זיי פיל מער געלט.
די בעסטע נומערן
פון אזויפיל שפילן האט זיך ארויסגעשטעלט אז געוויסע נומערן האבן מער מאל געווינען און געוויסע האבן ווייניגער געווינען. דער פאקט איז באקאנט געווארן אלס די קאלטע און הייסע נומערן. עס זענען היינט אפילו פארהאן קאמפיוטער סאפטוועיר וועלכע רעכנען אויס וואספארא נומערן עס זענען די בעסטע צו שפילן לויט די סטאטיסטיקס פון די פריערדיגע געווינער נומערן. די פאקטן זענען אמת אבער עס איז נאריש זיך צו גיין רעכנען דערמיט. יעדע לאטעריע אויסציאונג איז א קאמבינאציע פון עטליכע נומען און עס וועט קיינמאל נישט אויסקומען אז אלע נומערן וועלן זיין די הייסטע נומערן און דערפאר מאכט עס דעם גאנצן געדאנק אומגילטיג. וויבאלד עס קאסט נישט קיין געלט און עס איז נאך אלץ אינטערעסטאנט אראפצוברענגן האבן מיר באשלאסן יא צו ווייזן נאר די זעקס הייסטע און קעלסטע נומערן וויבאלד רוב לאטעריעס באשטייען פון 6 נומערן. די 6 בעסטע נומערן זענען 26, 35, 42, 5, 19, און 6. די 6 שוואכסטע נומערן זענען 51, 52 ,50, 21, 23, און 11.
וויפיל לאטעריעס זאל מען קויפן?
פאקט איז פאקט אז ווי מער מען קויפט אלס מער שאנסן האט מען צו געווינען. אבער דער שכל זאגט אנדערש און רוב מענטשן קויפן נישט מער ווי איינס אדער צוויי טיקעטס, ווייל א שפיל איז א שפיל און דער מענטש וויל האבן א טייל אינעם שפיל און באגעניגט זיך מיט איין שאנס. די לאטעריע פירמעס ווייזן אן אז רוב מענטשן קויפן נאר איין טיקעט און די קלענערע פראצענט וואס קויפן מער ווי איינס וועגן איבער די גרעסערע פראצנעט. אינטערעסאנט איז אבער נאך אלץ, אז רוב געווינערס האבן נאר געקויפט איין טיקעט. און דאס איז א סוד וועלכע די לאטעריע פירמעס ווילן נישט מען זאל וויסן... מיט די יארן איז איינגעפירט געווארן א גוטער געדאנק אז גרופעס מענטשן קויפן אינאיינעם מערערע לאטעריעס וועלכע פארמערט די שאנסן פילפאכיג דורכדעם וואס יעדער האט א שאנס אין יעדעמס שאנסן. מען הערט זייער אפט אז א גרופע ארבייטער אדער פאמיליע מיטגלידער האבן געוואונען אינאיינעם א לאטעריע און עס ווערט היינט מער און מער אויפגעכאפט. אויב איר ווילט זיך באטייליגן אין א אזא גרופע איז וויכטיג מען זאל אויפשרייבן די נעמען פון אלע באטייליגטע אויף די אנדערע זייט פונעם טיקעט. נאך בעסער איז צו מאכן א געשריבענע קאנטראקט צווישן אלע באטייליגטע וועלכע זאל קלאר שטעלן אלע איינצעלהייטן אין פאל די טיקעט געווינט כדי צו פארמיידן שפעטערדיגע פראבלעמען. א גרינגע וועג ווי אזוי צו נעמען א טייל אין א לאטעריע שפיל איז צו קויפן דעם שפיל פון פאראויס אויף א גאנץ יאר. רוב לאטעריע פירמעס געבן אזא געלעגנהייט אין וועלכע מען צאלט אויס דאס גאנצע געלט אנהויב יאר און דער קאמפיוטער שפילט פאר אייך יעדן שפיל אויטאמאטיש.
לאטעריע סעילס
אינעם פארגאנגענעם יאר האט זיך פארקויפט לאטעריעס איבער'ן לאנד פאר די ווערט פון 44.9 ביליאן דאלאר. אויב מען צעטיילט דאס וועט אויסקומען אז א דורכשניטליכער מענטש האט אויסגעגעבן 123 דאלאר איבער'ן יאר פאר לאטעריעס. דאס איז אבער נישט דאס מערסטע. אריבער די גרעניץ אין קאנאדע האט זיך פארקויפט פארגאנגענעם יאר לאטעריעס אין די ווערט פון 9 ביליאן דאלאר וואס קומט אויס 252 דאלאר פאר יעדן איינוואוינער. איבער די וועלט איז דאס לעצטע מאל געשאצט געווארן אין 98' און האט געוויזן לאטעריע סעילס פון איבער 126 ביליאן דאלאר.
צווישן די אמעריקאנער שטעט פארקויפט ניו יארק דאס מערסטע מיט ארום 5.6 ביליאן און מאסעטשוסעטס די צווייטע מיט ארום 4.2 ביליאן. אין קאנאדע האט קוויבעק פארקויפט אין די ווערט פון 3.3 ביליאן און אנטעריא 2.2 ביליאן דאלאר. אויב מען גייט לויט די שטעט זעלבסט קומט אויס אז אין ראוד איילענד געבן די מענטשן אויס דאס מערסטע פאר לאטעריעס, וועלכע איז געשאצט צו 1,115$ פער יאר און אין קאנאדע זענען די גרעסטע לאטעריע אויסגעבער עטליכע אטלאנטיק שטעט (ניו בראנסוויק, נופאונדלענד, נאווע סקאשע, און פי-אי-איי) וועלכע שפילן אינאיינעם די אטלאנטיק לאטעריע און געבן אויס אין דורכשניטליך ארום 419$ פער יאר.
איבער די וועלט זענען די גרעסטע לאטעריע אויסגעבער די יאפאנעזער וועלכע קויפן איין לאטעריעס פאר די ווערט פון 7.9 ביליאן דאלאר. נאך יאפאן קומט ענגלאנד, שפאניע, איטאליע, און פראנקרייך. עס ווערט געשאצט אז זינט מאדערנע לאטעריעס ווערן געשפילט (964') האט די רעגירונג שוין פארדינט איבער 200 ביליאן דאלאר דערפון. אין א נארמאלע יאר פארדינט די רעגירונג ארום דרייצן ביליאן דאלאר נאר פון לאטעריעס.
די פארקויפער
לאטעריעס ווערן פארקויפט אין 240,000 געשעפטן איבער דרום אמעריקע. די לאטעריע ארגאניזאציע רעכנט אויס די געאגראפישע חשבונות וויפיל געשעפטן זאלן קענען פארקויפן לאטעריעס אין יעדע געגענט און שטעלן די סטאנדארטן. יעדע געשעפט קען לעגאל פארקויפן לאטעריעס אויב עס איז נאך פארהאן פלאץ אין די געגענט. די געשעפטן וועלכע פארקויפן לאטעריעס דארפן צאלן פאר א לייסענס אבער זיי פארדינען אסאך געלט אויב זיי קענען פארקויפן אסאך טיקעטס. די פארדינסטן איז געוואנדן פון שטאט צו שטאט אבער אין דורכשניטליך באקומען זיי צווישן פינעף און אכט פראצענט פאר יעדע טיקעט וואס זיי פארקויפן. אויסערדעם באקומען זיי גרויסע קאמישענס אויב זיי פארקויפן זייער אסאך טיקעטס און אין זייער אסאך שטעט וועלן די געשעפטן באקומען א פראצענט פון די געווינס אויב זיי האבן פארקויפט די געווינער טיקעט.
אויב איר האט א געשעפט און איר טראכט פון פארקויפן לאטעריעס דארפט איר באשליסן צו עס לוינט זיך טאקע ווייל דאס געזעץ לאזט נישט די לאטעריע פארקויפער קויפן לאטעריעס פאר זיך אליינס. טייל שטעט לאזן אפילו נישט די נאענטע פאמיליע ארום דעם פארקויפער שפילן די לאטעריע. כאטש די פארקויפער קענען היינט נישט שווינדלן אפילו זיי ווילן, איז דאס געזעץ נאך אלץ אין קראפט. ווייל אויב פארקויפער וואלטן געווינען וואלטן מענטשן פארלוירן די קאנפידענץ צו קויפן לאטעריעס.
אויב איר געווינט
אויב איר געווינט וועט איר דארפן ערשיינען צו די לאטעריע הויפטקווארטיר אין אייער שטאט וואו די זיכערהייט פערסענאל וועלן ערשט איבערקוקן דעם טיקעט מיט סאפיסטיקירטע טעכנאלאגיעס זיכער צו מאכן אז עס איז נישט נאכגעמאכט. די לאטעריע פירמעס וועלן אייך געבן עצות וויאזוי צו באהאנדלען אייער געווינס און ווי אזוי צו שטיין ווייט פון פובליסיטי און ווי אזוי צו באקומען אן אומגעליסטעטע טעלעפאן נומער אז קיינער זאל אייך נישט באדערן שפעטער. ווי אזוי אימער, וועלן רוב שטעט פארלאנגען איר זאלט אויפטרעטן אין א פרעסע קאנפערענץ איינמאל וואו די מידיא וועט האבן איר געלעגנהייט צו פרעגן די מיליאנען פראגעס וואס די וועלט וויל וויסן ווי: וואס פלאנט איר צו טאן מיט דאס געלט? ווען זענט איר געוואויר געווארן און וויאזוי האט איר רעאגירט? א.א.וו.
גאמאל אבדול נאסער
זעקסטאגיקע מלחמה
קאַטעגאָריע:עגיפטן
לאטעריע
אויב איר געווינט
אין די פארגאנגענהייט זענען עטליכע לאטעריע געווינער אטאקירט אדער בארויבט געווארן שפעטער ווען רויבער האבן אנדעקט ווער זיי זענען. עס איז אבער נישט פארהאן קיין ברירה און אויב איר וועט נישט וועלן אויפטרעטן ביי די נייעס קאנפערענץ און נעמען א בילד קענט איר לעגאל נישט באקומען דאס געלט. די לאטעריע פירמע מוז קענען אויפווייזן אירע קונדן אז עס איז פארהאן א ריכטיגער געווינער.
אויב א געווינער נעמט דאס געלט צעטיילט צו 26 יאר און ער שטארבט אינדערצווישן וועט דאס געלט גיין צו זיינע לעגאלע יורשים אויסער די סארט לאטעריע וועלכע רופט זיך "ווין פאר לייף" אין וועלכע פאל די רעגירונג וועט פארדינען דאס געלט.
א געווינער האט געווענליך צווישן זעקס און צוועלף מאנאטן צו בעטן זיין געווינס, געוואנדן אין וועלכע שטאט ער וואוינט. אויב קיינער קומט נישט אן מיט'ן געווינס ביז יענע צייט וועלן געוויסע לאטעריע פירמעס נוצן דאס געלט אין א קומענדיגע שפיל און מאכן א גרעסערע געווינס. אנדערע שטעט פארלאנגען געזעצליך אז דאס געלט זאל בלייבן ביי די רעגירונג.
די נייע מיליאנערן
לאטעריעס ברענגען הונדערטער נייע מיליאנערן יעדעס יאר. עס ווערט געשאצט אז איבער 25,000 מענטשן ווערן מיליאנערן אין יעדע דור נאר פון לאטעריעס. די לאטעריע געווינער זענען בטבע מער געבעדיג און שטודיעס ווייזן אז רוב גרויסע געווינער האבן פשוט אוועקגעגעבן א ערנסטע טייל פון זייער געווינס פאר פאמיליע מיטגלידער און גוטע פריינט. לאטעריע פירמעס זענען נישט מער ווי גערעכט ווען זיי נוצן די פאלגענדע סלאגאן: "איר זאלט שטענדיג זיין פריינטליך צו די וואס שפילן אונזער לאטא".
די נישט גוטע טייל פון לאטעריע געווינער איז דער פאקט אז די רעגירונג פארדינט נישט קיין סאך פון זיי נאר די גרויסע שטייערן וועלכע זיי צאלן ווען זיי באקומען די געווינסן. גאר א קליינע צאל לאטעריע געווינער נוצן זייערע געלטער צו אינוועסטירן אין ביזנעסער. פארקערט גאר, גרויסע ביזנעסלייט וועלכע געווינען לאטעריעס לאזן אלעס איבער און גייען צום שוואוילטאג לעבן. עס איז אן אנגענומענער זאך אין די וועלט אז לאטעריע געווינער זענען אומצופרידענע מענטשן אבער דער פאקט ווייזט אנדערש. שטודיעס וועלכע האבן אויסגעפרעגט געווינער האבן קלאר געוויזן אז 99 פראצענט פון די געווינער זענען פרייליכער פון פרייליך אז זיי האבן געווינען. זעט אויס אז די וועלט פארגינט זיי נישט.
נאך אן אינטערעסאנטע זאך וואס די שטודיע ווייזט, איז אז דאס רוב פון געווינער זענען געווארן מער צופרידענע מענטשן נאכדעם וואס זיי האבן געווינען און 35 פראצענט פון זיי זענען געווען דאס זעלבע צופרידן בעפאר זיי האבן געווינען ווי נאכדעם. נאך א זאך וואס איז נישט גוט פון געווינער ליידט גאר די לאטעריע פירמע זעלבסט. די אויסגעפרעגטע אין די שטודיעס האבן אין רוב געזאגט אז זינט זיי האבן געווינען האבן זיי מער קיינמאל נישט געקויפט קיין לאטעריע...
האט א איד שוין געווינען א לאטעריע?
פארוואס ווייסט קיינער נישט, אבער רוב אידן רעדן זיך איין אז קיין איין איד האט נאך נישט געווינען קיין לאטעריע. ערשטנס וואס יעדער דארף וויסן איז אז עס איז יא דא אידן וואס האבן געוואונען און נישט נאר 100,000 דאלאר נאר אפילו מיליאנען. א לאטעריע איז א דרך הטבע פונקט ווי אלע אנדערע געשעענישן פון דער וועלט. פארגעסט נישט אז די שאנס צו געוואונען א לאטעריע פון 6 נומערן איז נאר איינס פון 15 מיליאן און פון יעדע 15 מיליאן מענטשן אין אמעריקע זענען נאר פארהאן עטליכע טויזנט אידן וואס קומט אויס ווייניגער פון איין פראצענט. וויבאלד אידן זענען א צוריקגעצויגן און באשיידן פאלק האט נאך קיין איין אידישע לאטעריע געווינער נישט פרובירט צו מאכן א וועזן פון זיין געווינען נאר האבן פרובירט דאס פארקערטע. אידישע קינדער לעבן אין א נאנטע באפעלקערונג און וועלן בטבע נישט וועלן אויפרייצן א צווייטן.
ביז היינט זענען לאטעריעס אין רוסלאנד פארשפרייט דורך צוויי לאטעריע ברענדס — סטאלאטא און די נאציאנאלע לאטעריע.
יארדאניע
קליין|250px|רוימישער טעאטער פון פילאדעלפיא, די אלטע שטאט פון אמאן קליין| פטרה פון יארדניע יאָרדאַניע (העבאריש: ירדן) איז אַ לאַנד אין מערבֿ־אַזיע. איר הױפּטשטאָט איז אַמאַן.
יארדאניע איז געווען א טייל פון פאלעסטינע, און דער בריטישער מאנדאט האבן אויפגעשטעלט דאס לאנד אין יאר 1922, און זיי האבן געשטעלט פאר קעניג דעם פרינץ אבדאללא, פון די האשעמיטן שבט, וואס זענען אין מקור בעדואינער, דאס לאנד איז א מדברדיקע, עס הערשט א גרויסע מאנגל אין וואסער, טרוקן און הייס.
פון צפון איז איר גרענעץ סיריע, מערב ישראל, פון מזרח איראק, און פון דרום האט זי איר גרענעץ מיט סאודי אראביע.
איר באפעלקערונג איז געשאצט אויף 5,759,732 און עס ווערט צוטיילט אויף 62 מענטשן, אויף יעדע סקווער קילאמעטער
דאס לאנד איז פאקטיש געווען א מאנדאט אונטער דעם פאראייניגטן קעניגרייך, ביזן יאר 1944, דאן איז זי געווארן זעלבסטשטענדיק, און אבדאללא איז געווארן פולשטענדיק, דער קעניג פון טראנס יארדאניע.
אין יאר 1948 האט יארדאניע מלחמה געהאלטן קעגן ישראל, און איינגענומען די מערב ברעג פונעם ירדן טייך, און ירושלים אלטשטאט, לאטראן, און אנדערע ערטער ווי שכם, חברון, יריחו, און ראמאללא, די מלחמה איז אנגעפירט געווארן דורך בריטישע גענערעלער, און די הויפט גענעראל איז געווען גלאב פאשא, דערנאך האט יארדאניען אנעקסירט די מערב ברעג, אבער בלויז גרויס בריטאניען, און פאקיסטאן האבן אנערקענט אינדעם.
אין 1951, איז אבדאללא קעניג פון יארדאניע געהרגט געווארן, אין אן אטענטאט אויפן הר הבית, ווען א פאלעסטינער האט אים דערשאסן, ווען ער האט באזוכט די על אקסא מעטשעט.
זיין זון טאלאל, איז געווארן קעניג נאך אים, אבער זיין זון איז אראפ נאך א יאר, ווען מע האט אנטדעקט, אז ער איז גייסטיש קראנק.
כוסיין איז געווארן קעניג אין 1952, און ער האט געפירט דאס לאנד פאר לאנגע יארן, ער האט געטאן א פאטאלע טעות, ביים זיך אנשליסן אינעם אראבישן קריג, ביי די זעקסטאגיקע מלחמה, ווי ער האט פארלוירן די מערב ברעג צו ישראל, ביי די יום כיפור מלחמה, האט ער טאקע נישט מלחמה געהאלטן קעגן ישראל דירעקט, פארקערט ער האט געווארענט ישראל אז עגיפטן, און סיריע גרייטן זיך צו אטאקירן ישראל.
אין יאר 1969, האבן פאלעסטינע טעראריסטן אים פרובירט אומצוברענגן, און דערפאר האט ער דורכגעפירט א בלוטיקע נקמה, ער האט געשיקט די ארמיי, צו אטאקירן פאלעסטינע באזעס, וואס זיי האבן אויפגעשטעלט אינערהאלב יארדאניען, פאר טעראר צוועקן, און אומגעבענגט צענדליקע טויזענט פאלעסטינער, שפעטער האט מען גערופן די צייט "בלעק סעפטעמבער", און די פאלעסטינער האבן אויפגעשטעלט זייערע טעראר באזעס, אין לבנון, די סירישע האבן געדראט מיט א קריג, אבער ער האט מצליח געווען און עס איז גארנישט געווען.
אין יאר 1994, נאכדעם וואס ער האט יארן לאנג געפירט געהיימע געשפרעכן מיט ישראל, האט כוסעין אונטערגעשריבן א שלום אפמאך מיט ישראל, מיט יצחק רבין.
אין יאר 1999 איז כוסיין קעניג פון יארדאניע געשטארבן, אין אן אמעריקאנער שפיטאל אין מינעסאטע, און זיין זון אבדאללא, האט איבערגענומען די מאכט, ‫
*
גאליציע
לינקס|250px|thumb|מאפע פֿון גאליציע תקל"ב-תרע"ח (1772-1918) גאליציע איז דער טייל פון פוילן וואס עסטרייך האט אנעקסירט ווען מען האט צעטיילט פוילן אין די יארן 1772. הײַנט איז מזרח-גאליציע א טייל פֿון אוקראינע און מערב-גאליציע איז צוריק אין פוילן, מיטן אלטן נאמען „קליין-פוילן". דער נאמען „גאליציע" שטאמט פֿונעם אלטן נאמען „האליץ". נאך ביזן הײַנטיגן טאג הייס די טעריטאריע „האליץ" אויף טשעכיש און אויף טערקיש. אין גאליציע האבן געוואוינט א סך גדולים תלמידי בעש"ט און איז געווען די מקור צו פילע גרויסע חסידות דינאסטיעס, ווי באבוב זידיטשוב א.ד.ג.
אויך דער שרייבער ש"י עגנון איז געבוירן אין בוטשאטש, גאליציע.
היסטאריע
די מזרח-סלאוון האבן באזעצט די טעריטאריע שוין אין אנהייב פֿונעם מיטל-עלטער; אין דעם 12טן יארהונדערט האט מען אויפֿגעשטעלט דאס פֿירשטנטום (פרינציפאליטעט) פֿון האליטש. שפעטער איז עס געווארן פֿאראייניקט מיט וואהלין. אין יאר 1352 (ה' קי"ב) איז די טעריטאריע געווארן צעטיילט צווישן דעם פוילישן קעניגרייך און דער גרויסער הערצאגשאפֿט פֿון ליטא; דעם גרעסערן טייל האט פוילן גענומען. אין 1772 (ה' תקל"ב) איז צעטיילט געווארן די פויליש-ליטווישע קאמאנוועלט און עסטרייך האט צוגענומען גאליציע, וואס איז דעמאלסט געווארן די פראווינץ פֿון עסטרייך מיט דער גרעסטער באפֿעלקערונג ביזן סוף פֿונעם ערשטן וועלט קריג.
אין 1918 (ה' תרע"ח) איז גאליציע אוועק גענומען געווארן פון דער עסטרייך־אונגארישער אימפעריע, און געווארן א טייל פֿון דער נײַער זעלבשטענדיגער רעפובליק פֿון פוילן. אז פוילן איז געווארן צעטיילט אין 1941 (ה' תש"א) האט רוסלאנד גענומען מזרח-גאליציע און דייטשלאנד האט גענומען מערב-גאליציע. נאכן צוויטן וועלטקריג איז מזרח-גאליציע געגאנגען צום נײַעם לאנד אוקראינע און מערב-גאליציע צו פוילן.
שטעט און שטעטלעך אין גאליציע
500px|קליין|קעניגרייך פון גאליציע 1846-1918
כדאי זו זען
*
ספר במדבר
בַּמִּדְבָּר איז דאָס פֿערטע ספֿר פֿון חומש; דער נאָמען שטאַמט דערפֿון, װאָס דער ערשטער פסוק הײבט זיך אָן מיט די װערטער „וידבר ה’ אל משה במדבר סיני“; טײל אַמאָליקע מפֿרשים האָבן עס גערופֿן אויך „וידבר“; אין דער משנה יומא פרק ז’ הײסט עס, „חומש הפֿקודים“ (פֿון „פקד“ „צײלן“), װײַל אין אים װערט געבראַכט די צײלונג פֿון די ייִדן אין דער מדבר; אין אײראָפעאישע שפראַכן רופֿט מען עס מיטן לאטײנישן נאָמען „נומערי“, צאָלן: אין דאָרטן ספֿר זענען פֿאַראַן אַ רײ ספֿורים, די משנה פֿון די מרגלים, די מחלוקה פֿון קורח, די מעשׂה בלעם, די מלחמות פֿון סיחון און עוג, מעשׂה מרים, װי אױך די געאָגראַפֿישע גרעניץ פֿון ארץ–ישׂראל. עס זענען דאָרטן פֿאַראַן אױך די דינים פֿון נזירות. ציצית, סוטה, טומאה, ערי מקלט און אַנדערע. זע „חומש“
דער סדר פון פרשיות אין ספר במדבר
קאַטעגאָריע:במדבר קאַטעגאָריע:תורה במדבר *
בעדפארד עוועניו
בעדפארד עוועניו איז די לענגסטע גאס אין ברוקלין, ניו יארק סיטי זיך ציענדיג 10.2 מייל (16.4 קילאמעטער) און 132 בלאקען, פון גרינפוינט דרום'דיג קיין שיפסהעד בעי, און גייט אדורך די געגנטן וויליאמסבורג, בעדפארד סטייוועסענט, קראון הײטס, פלעטבוש, מידוואד, מארין פארק און שיפסהעד בעי.
בעדפארד עוועניו איז א הויפט גאס אין וויליאמסבורג וואס לויפט פאראלעל מיט לי עוועניו, בשעת ווען אויף לי עוועניו זענען אסאך ביזנעס און געשעפטן איז אויף בעדפארד אסאך רוחניות'דיגע געביידעס, שולן און חדרים.
א שפאציר אראפ בעדפארד
בעדפארד צווישן פארק און פלאשינג איז די סענטער פאר דיזעסטער טרעפיק, אמבולאנסן דארפן שווער ארבעטן זיך אדורכצוקוועטשן, די גאס איז באוואקסן מיט הויכשטאקיגע בנינים וואס לייגן נאר צו צו די אנגעצויגנקייט יעדע טרעילער אין ניו יארק סיטי פארט דארטן דורך און ביישטייערט צום פאלושען, קיצער א טראוועי אינמיטן ווילאמסבורג. גארט געפינט זיך דער הצלחה סופערמארקעט.
די עקשאן הייבט זיך אן ביי פלאשינג ווי יעדן צווייטן טאג ווערן טרעילערס פארפלאנטערט מיטן דריי, נאכדעם איז דא דעם מענהעטן'עם קראס ווי קינד קייט שפרייזן אריבער, קינדער מיט סקוטערס, בחורים מיט די תפילין, יאכנעס מיט באגעבוס, גרופעס מיידלעך וואס נעמען אויף דעם גאנצן ברייט פונעם גאס און אינגעלייט מיט עיר-פאדס צו אויסקרויזן די גאנצע כאאס.
אראפגייענדיג ווייטער איז דא דעם לעגענדארן בלומען ווינקל וואס יעדן פרייטאג נאכמיטאג ווערט עס טראנספארמירט צו א עזרת נשים און ס'פשוט נישט שייך אריבערצוגיין, נו שוין אבי א איד מאכט פרנסה, פון אריבער די גאס קומט דיך אנטקעגן די שרעקליכע מיסט גערוך דאס מקום דינט אלץ דעוועלפמענט פאר די ראטן און מייזן קאמיוניטי.
אנקומענדיג ביים אריבערשפרייז פונקט ווארט דיך אפ דער חכם וואס האט אנדעקט יאשקע ביי די זעכציג און פרובירט מקרב צו זיין דעם עולם… קענסט אונז פליז קראסן? הערט זיך א קול פון א אכט יעריג מיידעלע וואס די מאמע האט געשיקט אין פארק מיט אירע קליינע געשוויסטער… א שווערן קראס דארט, ברויכסט אריינקאטן, ארויסקאטן, אראפקוקן, ארויפקוקן. קאשמארן.
שוין פיינעלי ביסט אויפן אנדערע זייט גאס דארט איז די בי.פי. לאגערן באס סטאפ. אקעגן איבער איז דא די טרייענגל וואס דינט אסאך צוועקן שומרים בודקע/באס סטאפ/בלומען פארקויפן ועוד. אפשר איין טאג וועט דארט קומען א רעסטעראונט ווער ווייסט.
וען מ'קומט אן ביים ווינקל פון בעדפארד/לינטש באגעגענט מען דעם בעקעריי אייביג איז דא דארט איין דאבל פארקט קאר וואס איז אריינגעלאפן "ממש פאר א מינוט" צו כאפן א שטיקל איבערבייס… סאמהאו יעדעס מאל איך וואק דארט אריבער שמעקט פון פריש געבראטענע קאווע ביז איינמאל כ'האב מיך געכאפט אז די גרויסע בילד אויפן פענסטער שפילט מיט מיין מוח… נאכער איז דא די נאסטאלגישע בעדפארד סענטער מלפנים אשל אברהם... אלץ קינד האב איך געציטערט אריבערצוגיין דארט דאס פלאץ פלעגט דיך געבן די געפיל אז ס'איז אן "אלד עידזש פריזאן" וואס די ארעסטאנטן שטייען ביים צוים זיך בעטענדיג צו פארבייגייער מ'זאל זיי ארויסראטעווען… צידאקע! פון אים האב איך די מערסטע געציטערט.. געווען איינער וואס פלעגט טיילן לעקערליך פאר די קינדער. אבער היינט צוטאגס זעסטו נישט מער די חברה, נישט באקאנט די סיבה. געווען דארט א יוד מיט א לאנגע שניי ווייס בארד געהאט א צורה יצחק בן הרה"צ ר' יעקב שארר ע"ה.
ווען די דערגרייכסט ביים ווינקל פון ראדלידזש באמערקסטו עהרנפעלד'ס גראסערי ע"ה, די דאך דארט הענגט נאך לזכרון, זינט זי האט פארשפארט אירע טויערן איז שוין דארט געווען א ד' מינים סענטער, בלומען סטאר, טיי אווענט, ועוד.. אה איר שכן די פוס דאקטער, דר. קנאבל... כמאנעליצלאן ווער גיבט זיך אזא נאמען...
דערנעבן א גרויסן ווייסן בנין וואס שטייט ארויפגעשריבן מיט קידוש החמה אותיות "קהלת יעקב פאפא" עפעס אזוי. סא דער בנין איז די טשיינע קלאזעט פון ווילאמסבורג א שטיק היסטאריע, די באלאטעס אינדערויסן לייגן נאך צו צום זאך, דא איז א גוטע לאקאציע צו כאפן א מנין מעריב נאך א חתונה צוועלעווע אויפדערנאכט אדער שפעטער. פאר קידוש לבנה גייט מען געווענדליך אריבער דעם גאס, נעבן שפיצער'ס גראסערי. היסטאריקער ווייסן צו דערציילן אז דא ביים גראסערי האט טובי' מאיר אנגעהויבן זיין קאריער דינענדיג אלץ קאשיער. אסאך מאל פרובירט דער פעדלער זיין מזל פארקויפנדיג זיינע שמאנצקעליך אין פארענט פון ביהמ"ד ווי נייגעריגע ביישויער באטראכטן זיינע אוצרות ווי כאילו ער האט דא נייע סחורה און זיי האבן נישט געוויסט אז ער האט נאך אין סטאק קאסעטן פון ר' לייבל וויינשטאק ביינאנזאם מיט סידי'ס פון ר' דוד ח. ווייס, אלטע וועק זייגערס, בלוטוט פונעם דור פארן בלעקבערי, מיני פלעשלייטס, קליפ פענס, בעטעריס, ועוד…
פיין גיי מיר אריבער צו וויינשטאק ספרים סטאר מיט די אלף בית ביכלעך און יאסעלע פליט אינדערויסן פונעם געשעפט און די קעלער ווי די לאודינג סענטער פלעגט זיין סטאנציאנירט... די עצם געשעפט איז א ד' על ד' אבער ער האט אלעס, פון קידסלייד ביז גארטלעך פון תהילים'ס ביז נ נח קאפלעך און אלעס אינדערמיט, דער בנין דערנעבן איינער וואוינט דארט? ס'סאונד אביסל מיסטריעז…