cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
פינחס מנחם אלעזר יוסטמאן
אלס רבי
שפעטער האט ער זיך געצויגן קיין וויערישאוו און דערנאך קיין טשענסטכאוו וואו ער איז נפטר געווארן ביי שלש סעודות אין עלטער פון צוויי-און-זיבעציג יאר. די לויה איז אויפגעהאלטן געווארן ביז מאנטאג צוליב א קריגעריי צווישן די קהילות פון פילץ און טשענסטכאוו וואו מ'זאל אים באערדיגן.
זיין פלומעניק דער אמרי אמת האט אים זייער מחשיב געווען, און גערופן זיין יונגסטן זון, דער פני מנחם, נאך אים.
קינדער
ער האט געהאט זעקס טעכטער און דריי זין:
וועב-לינקען
קאַטעגאָריע:פוילישע אדמורי"ם קאַטעגאָריע:גור
אבדאללא, קעניג פון סאודי
אַבדאַללאַ בן עבד אל-עזיז אָאל סעוד (אראביש: عبد الله بن عبد العزيز آل سعود; 1טן אויגוסט 1924 - 23סטן יאנואר 2015) איז געווען דער זעקסטער מלך פון סאודי אראביע. ער איז געווארן קעניג דעם 1טן אויגוסט 2005, נאכן טויט פון זיין האלבן ברודער, דער מלך פֿאַהד. פון אנהייב 1996 האט אַבדאַללאַ געדינט ווי רעגענט, און פראקטיש דער הערשער פון סאודי אראביע, ווייל דער מלך פאהד האט נישט געקענט רעגירן צוליב א בלוטשטורץ וואס ער האט באקומען יענעם יאר.
אַבדאַללאַ איז געבוירן געווארן אין ריאד, איינער פון די 37 קינדער פון איבן סאוד, דער גרינדער פונעם סאודישן קעניגרייך, צו איבן סאוד'ס אכטן ווייב, פאהדא.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:מלכים קאַטעגאָריע:סאודי אראביע קאַטעגאָריע:ביליאנערן קאַטעגאָריע:מוסולמענער
ראבערט רייט
ראבערט רייט (געבוירן 1957 אין לאַווטאָן, אָקלאַהאָמע) איז אַן אמעריקאנער זשורנאַליסט, געלערנטער, שרייבער,
זיינע ביכער
ער איז א פרייז-ווינינג מחבר פון פילע בעסט-סעלינג ביכער וועגן וויסנשאַפֿט, עוואָולושאַנערי פּסיכאָלאָגיע, געשיכטע, רעליגיע, און שפּיל טעאָריע,
ער איז איז א באזוכן געלערנטער אין דער אוניווערסיטעט פון פּעננסילוואַניע און שוואָרץ סעניאָר פעלאָו ביי די ניו אַמעריקע פונדאציע.
קאטעגאריע:לעבעדיגע מענטשן קאטעגאריע:זשורנאליסטן קאטעגאריע:וויסנשאפט קאטעגאריע:רעליגיע
יוסף שלמה כהנעמאן
250px|קליין|רבי יוסף שלמה כהנעמאן, רעדנדיק ביי דער ווידמונג פון דער [[פאנאוועזשער ישיבה אין זכרון מאיר, בני ברק, תשי"ג]] הרב יוסף שלמה כַהַנעמאן (ג׳ סיון ה'תרמ"ח - כ' אלול ה'תשכ"ט) איז געווען רב אין פאנעוועזש, ליטע, וואו ער האט אויפגעשטעלט די פאנאוועזשער ישיבה. ביים חורבן אייראפע האט ער געגרינדעט די ישיבה נאכאמאל אין בני ברק אין ארץ ישראל. ער איז געווען א מיטגליד אין דער מועצת גדולי התורה פון אגודת ישראל.
ביאגראפיע
הרב כהנעמאן איז געבוירן צו זיין פאטער ר' יהודה לייב אין תרמ"ח אינעם קליינעם שטעטל קולי, ליטא, וואס האט געהאט א יידישע געמיינדע פון 100 מענטשן. ער האט געלערנט אין דער טעלזשער ישיבה ביי רבי אליעזר גארדאן און רבי שמעון שקאפ. שפעטער האט ער געלערנט א יאר אין נאווהארדאק, וואו ער האט באקומען היתר הוראה פון רבי יחיאל מיכל עפשטיין, דער "ערוך השולחן". אין תרס"ח איז ער אנגעקומען אין ראדין וואו ער האט געלערנט דריי יאר מיט רבי אלחנן וואסערמאן אין דעם "קדשים כולל" פון דער ראדינער ישיבה ביים חפץ חיים. שוין יונגערהייט האט מען דערקענט ביי אים א כח פון פירערשאפט און ארגאניזאציע..
אין תרע"א איז ער געווארן אן איידעם ביים ווידזשער רב, הרב אריה לייב רובין. ווען מ'האט דאס זעלבע יאר גערופן זיין שווער ווערן רב אין ווילקאמיר, האט מען אויפגענומען ר' יוסף שלמה אלס רבי אין ווידזש. אין תרע"ו איז ער געווארן ראש ישיבה אין גראדנע. אין תרע"ט, נאך דער פטירה פון רב איצעלע פאנעוועזשער, האט די פאנאוועזשער קהילה באשטימט רב יוסף שלמה דעם נעקסטן רב. ער האט געגרינדעט די ישיבה "אהל יצחק" אין פאנאוועזש אויפן נאמען פון זיין פארגייער.
אין די יארן 1923-1925 איז ער געווען א מיטגליד אינעם ליטווישן פארלאמענט.
דער חזון איש האט געזאגט אויף אים "יאשע קולער איז געווען דער בעסטער בחור אין ליטע".
ער איז געבליבן פאנאוועזשער ביז דער סאוועטן פארבאנד האט אנעקסירט ליטע אין ת"ש. ווען די דייטשן האבן אינוואדירט ליטע, איז דער רב געווען אין דער פרעמד, אזוי איז ער געראטעוועט געווארן, מיט איין זון אברהם, אבער זיין ווייב אין אלע אנדערע קינדער זענען אומגעקומען.
אין ארץ ישראל
אין ת"ש איז ער ארויף קיין ארץ ישראל און ער האט זיך באזעצט אין ירושלים.
אין תש"ד האט ער אנגעהויבן אויפשטעלן אין בני ברק א ישיבה אויפן נאמען פון דער פאנאוועזשער קהילה וואס די דייטשן האבן פארניכטעט, און אויך האט ער אויפגעשטעלט די גראדנער ישיבה אין אשדוד.
ביים בויען די פאנאוועזשער ישיבה, האט איין טאג גערעגט שטארק און די ארבעטער האבן אים געבעטן אז ער זאל זיי באצאלן אזוי ווי יעדן טאג און זיי וועלן אהיים גייען. האט דער רב געזאגט אז ער איז מסכים צו באצאלן אבער אזוי ווי זיי זענען זיינע ארבעטער, זאלן זיי גייען אין בית מדרש וואו די בחורים לערנען פלייסיג, און די ארבעטער זאלן לערנען גמרא אנשטאט בויען די ישיבה. זיי האבן אים געפאלגן מיט פריילעכע הערצער, מיינענדיק אז זיצן ביי דער גמרא איז אסאך גרינגער ווי ארבעטן שווער ביים בויען. אבער נאך א קורצער צייט זענען זיי געקומען צום רב מיט א טענה אז עס איז צו שווער צו קאנצענטרירן לערנען. האט דער רב געענטפערט זיי מיט א שמייכל, "איך האב געוואלט אייך ווייזן מיט דער געלעגנהייט אז מ'זאל נישט מיינען אז לערנען א גאנצן טאג איז א גרינג און אינטערעסאנט לעבן, נישט אזוי ווי ארבעטן שווער ביים בויען, נאר פארקערט, טראגן און בויען איז איבערהויפט נישט אזוי שווער ווי קאנצענטרירן לערנען גמרא, און איר וועט שאצן די ישיבה'לייט וואס פארמאטערן זיך מיט גרויסער מי". אזוי האט דער רב גוט אויסגענוצט יעדע געלעגנהייט.
בני ברק
קליין|250px| הרב כהנעמאן גאס אין בני ברקנאך זיין פטירה האט די בני ברק שטאטראט געענדערט דעם נאמען פון השומר גאס, איינע פון די הויפטגאסן אין דער שטאט, צו הרב כהנעמאן גאס (רחוב הרב כהנמן).
וועבלינק
קאַטעגאָריע:ליטווישע רבנים קאַטעגאָריע:ראשי ישיבות אין אייראפע קאַטעגאָריע:גדולי ישראל ארויף קיין א"י קאַטעגאָריע:מועצת גדולי התורה קאַטעגאָריע:ראשי ישיבות אין ארץ ישראל קאַטעגאָריע:כהנים קאַטעגאָריע:פאנאוועזשער ישיבה
קאריטיבע פוטבאל גרופע
קאריטיבע פוטבאל גרופע איז א פוסבאל גרופע פון קוריטיבא, בראזיל.
קאַטעגאָריע:פוסבאל קאַטעגאָריע:בראזיל
מאיר יוסט
הרב מאיר יוסט (ה'תרס"ח - כ"ה ניסן, ה'תש"ע) איז געווען דער הויפט רב פון האלאנד פון תשכ"ה ביז זיין פטירה, א משך פון 45 יאר.
יונגע יארן
מאיר יוסט איז געבוירן אין תרס"ח צו זיין פאטער רבי ניסן יוסט, גבאי פון דעם אהבת ישראל, אין וויזשניץ, בוקאווינא (היינט אוקראינע). ביים ערשטן וועלט קריג האט די משפחה זיך געצויגן פון וויזשניץ, וואס איז געווארן א קריג זאנע, קיין גרויסווארדיין אין זיבנבערגן (דעמאלסט אונגארן).
ישיבה
ער האט געלערנט אין ישיבה אין וויזשניץ, און דערנאך אין גרויסווארדיין ביי הרב פינחס הורוויץ, מחבר פון "פתחא זוטא. פון דארטן איז ער געגאנגען לערנען ביי רב דושינסקי אין חוסט; שפעטער האט ער געלערנט אין פראנקפורט. אין תרצ"ג האבן די נאציס איבערגענומען די הערשאפט אין דייטשלאנד, און מאיר איז צוריקגעפארן קיין גרויסווארדיין. דארטן איז ער געווארן דער פארזיצער פון צעירי אגודת ישראל. אום אלול תרצ"ג איז ער געווען א דעלעגאט צו דער כנסיה גדולה פון אגודת ישראל אין מארינבאד.
צווייטער וועלט קריג
ביים צווייטן וועלט קריג האט ער מיט זיין ווייב זיך באהאלטן אין א וויינגארטן פון א גוי אין בודאפעשט. ער האט איבערגעלעבט דעם חורבן אייראפע, און נאכן צווייטן וועלט קריג האט ער זיך באזעצט אין אנטווערפן, בעלגיע. אין תשי"ד איז ער געווארן א מגיד שיעור אין דער ישיבה פון מאנטרע, שווייץ, אויף זיבן יאר. אין תרכ"ג האט מען אים גערופן צו ווערן ראש בית דין פון ק"ק אמסטערדאם, און אויך הויפט רב פון האלאנד; ער האט אויפגענומען דעם אמט צוויי וואכן פאר פסח.
פטירה
עש"ק כ"ה ניסן תש"ע איז ער נפטר געווארן אין אמסטערדאם, און זונטיג האט מען אים אריבערגעפירט אין ירושלים, וואו דער אב"ד הרב טוביה ווייס און רב שיינין, ראש ישיבה פון דער קאמעניצער ישיבה, האבן אים מספיד געווען. מען האט אים באערדיגט אין הר הזיתים.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:הויפט רבנים קאַטעגאָריע:בוקאווינע קאַטעגאָריע:האלאנד
טשוקיסאקא דעפארטמענט
טשוקיסאַקאַ איז א דעפארטמענט אין דרום באליוויע, מיט א שטח פון 51,524 קוואדראט ק"מ. די הויפטשטאט פונעם דעפארטמענט איז די שטאט סוקרע, די אפיציעלע הויפטשטאט פון באליוויע.
אין 2005 איז די באפעלקערונג געווען 572,165.
קאַטעגאָריע:באליוויע
גאנדער
גאַנדער (ענגליש: Gander) איז אַ שטעטל אין נייפונדלאנד און לאבראדאר, פון די צען פראווינצן אין קאנאדע.
דאס שטעטעל גאנדער איז באקאנט מיט איר היסטאריע, ווייל זי האט א באשיידענעם לופט פעלד וואס איז באנוצט געווארן אין פארשידענע צייטן פון נויטפאל, זייענדיג א פאסיגער ארט צו פארקירעווען די לופט-וועג פון פליגערס, דורכאויס די לעצט-פריערדיגע יארן, ווען ס'האט זיך אויסגעפעלט; א שטייגער ביי דער צווייטער וועלט-מלחמה, און אויך ביים היסטארישן 9/11 דאטום.
אין אלגעמיין איז עס א וויכטיגער אפשטעל פונקט, פאר רייזעס איבער'ן אטלאנטיק אקעאן.
פרעדעריק שאפען
קליין|פארטרעט פון פרעדעריק שאפען אין די יונגע יארן, 1835. פֿרעדעריק שאפען (פויליש: Fryderyk Franciszek Chopin; 1טן מערץ 1810 – 17טן אקטאבער 1849) איז געווען א פוילישער קאמפאזיטאר, ווירטואזער פיאניסט און מוזיק לערער.
גאנדער
אין דער חסידישער היסטאריע איז דאס שטעטל אויך באקאנט אלץ דאס וואסער'ל וואס דער הייליגער סקווירער רבי יעקב יוסף טווערסקי, האט אפגעשטאט דארט, צו כאפן א טונק ביים ברעג טייך. ווען ער איז געפלויגן קיין ישראל אום זומער ה'תשי"ט, צו דער חתונה פון זיין בן יחיד, דער היינטיגער סקווירער רבי, און די וועגן פלעגן דויערן לענגער ווי היינט, און ער האט נישט געוואלט פארפעלן א טבילה אין מקוה פאר'ן דאווענען שחרית.
פרעדעריק שאפען
נאך דעם אויפשטאנד אין נאוועמבער 1830 האט שאפען פארלאזט פוילן און איז אריבער וואוינען אין פאריז. דארט האט ער געשאפט פריינדשאפט מיט העקטאר בערליאז און פראנץ ליסט.
גאנדער
קאַטעגאָריע:שטעט אין קאנאדע
פרעדעריק שאפען
יונגע יארן
פֿרעדעריק שאפען איז געבוירן געווארן אינעם דארף זשעלאזאווע וואלא (Żelazowa Wola) אין צענטראל פוילן, אין מאזאוויע (Mazowia), דעם 1טן מערץ 1810.
שוין ווען ער איז געווען גאר יונג האט מען דערקענט זיינע מוזיקאלישע כישרונות. ביי די זיבן יאר האט ער געשריבן צוויי פאלאנעזן. זיין נאמען איז געווארן בארימט אין די צייטונגען און דאס קינד האט אנגעהויבן זיך באווייזן אין די אריסטאקראטישע סאלאנען אין ווארשע. זיין לערער איז געווען וואויציעך זשיבני, וואס האט אים געלערנט פיאנע צווישן די יארן 1816 - 1822.
ֿ
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:קאמפאזיטארן קאַטעגאָריע:פוילישע
פארעסט היל באן סטאנציע
פֿארעסט היל  איז א באן סטאנציע אויף דער הויפט־ליניע פון לאנדאן קיין ברייטאן, וואס געפינט זיך אין פֿארעסט היל. די סטאנציע ווערט באדינט דורך דער מזרח לאנדאן ליניע פון לאנדאנער איבערגרונט און סאדערן. טעמזלינק און טייל סאדערן באנען פארן אדורך דער סטאנציע אן זיך אפשטעלן. נאר די פאמעלעכע (דרויסנדיקע) ליניעס האבן פעראנען.
די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 3.
היסטאריע
די לאנדאן און קרוידן באן האט געעפנט די סטאנציע אום 5טן יוני 1839 מיטן נאמען דאַרטמוטה אַרמס.
די סטאנציע געפינט זיך אויף דער פארלענגערונג פון דער מזרח לאנדאן ליניע וואס האט געעפנט דעם 23סטן מיי 2010 און געהערט צו דער לאנדאנער אונטערגגרונט נעצווערק.
ליניעס
קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין לאנדאן
אברהם המלאך
רבי אברהם המלאך זצ"ל (ה'ת"ק - י"ב תשרי ה'תקל"ז) איז געווען א גרויסער פרוש און שטארק דבוק אינעם אייבערשטער ביז אלע האבן אים גערופן "דער מלאך".
אפשטאם
רבי אברהם איז געבוירן אין יאר ה'ת"ק צו זיין פאטער הרב דוב בער פון מעזריטש באקאנט אלס דער מעזריטשער מגיד. און צו זיין מוטער מרת קיילע. מ'דערציילט אז דער פאטער האט געהאט אין שטוב א שטאמבוים מגילת יוחסין ביז דוד המלך ע"ה.
הסתלקות
רבי אברהם איז נפטר געווארן אין כוואסטוב י"ב תשרי ה'תקל"ז, אין עלטער פון זיבען און דרייסיג יאר.
פאמיליע
רבי אברהם האט געהייראט מרת גיטל א טאכטער פון הרב משולם פייוויש הלוי הורוויץ פון קרעמניץ (פארפאסער פון משנת חכמים אויף ששה סדרי משנה). זייערע קינדער:
זיין תורה
די תורות פון ר' אברהם המלאך עה"ת בדרך פרד"ס זענען געדרוקט אינעם ספר חסד לאברהם. דער רוזשינער האט דערציילט:
"צו דער חתונה פון מיין זיידע רבי אברהם המלאך איז געקומען נאר די מוטער פון דער כלה, ווייל דער פאטער פון דער כלה (ר' משולם פייוויש הלוי פון קרעמניץ) האט נישט געוואלט מבטל זיין זיין לערנען. ווען זי איז צוריקגעקומען אהיים האט זי פארציילט איר מאן אלץ וואס האט פאסירט און זי האט אים נארייעט צו פארן דארטן זען זיין מחותן ז"ל און זיין איידעם ז"ל. ער האט אבער נישט מבטל זיין דאס לערנען, האט ער דערפאר געמאכט א שטענדער אזיינס וואס האט געהאנגען ארום זיין האלדז, אויף דעם איז געליגן א משניות וואס ער האט געלערנט דעם גאנצן וועג. אזוי פארנדיג ביז ער איז אנגעקומען צום מגיד, האט ער צוגעגרייט עטלעכע שווערע קושיות אין לערנען. ווען ער איז געקומען צו זיין מחותן צו דעם זיידן רבי ר' בעריש האט אים דער הייליגער זיידע אלע קושיות פארענטפערט איידער ער האט נאך גיפרעגט.
"און זיין איידעם הה"ק דעם מלאך האט ער נאך נישט געקענט זען זיין הייליגע פנים ווייל ער איז געווען פארמאכט אינעם אלקער און ער האט באפוילן זיין משמש זאגן אים צו ווארטן ביז עס וועט קומען די צייט וועט ער אים לאזן קומען פאר אים. פרייטאג צונאכט האט ער געהייסן אים קומען, און ווען ער איז געקומען פאר אים איז ער געפאלן חלשות. פרעגט אים זיין איידעם דער מלאך „וואס איז דער שווער פארחלשט?" האט ער אים געזאגט ווייל ער האט געזען די צוויי מלאכים וואס באגלייטןו א מענטש ווען שבת קודש קומט אריין און ער האט געכאפט א פחד און א שרעק. זאגט אים זיין איידעם דער מלאך: „שווער! דאס זענען אייערע צוויי מלאכים, און אז איר העט נאך גיזען מיינע צוויי מלאכים וואס העט איר גיזאגט?"
רעפרענצען
קאַטעגאָריע:אדמורי"ם
די ראטעווערס
די ראַטעווערס אדער בערנאַרד און ביאַנקע (ענגליש: The Rescuers) איז אן אמעריקאנישער אנימירטער פילם פון 1977. ער איז פראדוצירט געווארן דורך וואלט דיזני פראדוקציעס און באפרייט געווארן דורך וואלט דיזני פילמען. ער איז דער 23סטן וואלט דיזני אנימירטער פילם אין פולער לענג. דער פילם איז באזירט אויף א סעריע פון ביכער פון מארדזשערי שארפ, מערסטנס אויף "די ראַטעווערס" און "פאניע ביאַנקע".
שטימע אקטיארן
קאַטעגאָריע:דיזני אנימירטע פילמען קאַטעגאָריע:ענגליש שפראכיגע פילמען קאטעגאריע:פילמען איבער בעלי חיים
משה ניישלאס
הרב משה ניישלאס (נפטר כ"ז אדר תשנ"ז) איז געווען דער רב פון שיכון סקווירא אין ניו יארק.
א זון פון ר' יעקב ניישלאס, ער איז געווען א רב אין סערדעהעל. ער איז געווען מקושר פאר רבי שלום אליעזר ראצפערטער.
ווען ער איז אנגעקומען אין די פאראייניקטע שטאטן מיט עטליכע תלמידים פון סערדאהעי האט ער געהאט א ישיבה אין וואודמיר (פון די פייוו טאונס) ניו יארק.
אין די כ"ה - כ"ו יאר'ן, איז ער געווען דער איינציגער היימישער מורה הוראה אין ראקלענד און האט שטארק געארבעט אז ק"ק בית ישראל וואס איז דעמאלט ג'ווען דאס "סענטראלע" בה"מ פאר בעה"ב זאל אויפנעמען א רב (הרב בערעל גרינבוים איז געזעסן אויבן אן אבער קיין מורה הוראה נישט געווען) אויך דער וויזשניץ מאנסי רבי וואס איז דעמאלט נאך געווען וויזשניצער רב אין אמעריקא איז שטארק צוגעשטאנען.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער רבנים קאַטעגאָריע:חסידישע רבנים קאַטעגאָריע:סקווערער חסידים קאטעגאריע:מענטשן פון ניו יארק קאַטעגאָריע:סקווערער דיינים קאַטעגאָריע:מענטשן פון ראקלענד קאונטי
זאהאני
זאהאני איז א שטעטל אין סאבאלטש-סאטמאר-בערעג מעדזשע אין צפון-מזרח אונגארן. אין 2015 האט עס געהאט 4,156 איינוואוינער.
צווילינג שטעט
זאהאני האט די פאלגנדע צוויליננ שטעט:
קאטעגאריע:אידישע יישובים אין אייראפע קאַטעגאָריע:שטעטלעך אין אונגארן
קאטשאבאמבא דעפארטמענט
קאטשאַבאַמבאַ איז א דעפארטמענט אין צענטראלער באליוויע, מיט א שטח פון 55,631 קוואדראט ק"מ. די הויפטשטאט פונעם דעפארטמענט איז די שטאט קאטשאַבאַמבאַ.
אין 2007 איז די באפעלקערונג געווען 1,750,000.
קאַטעגאָריע:באליוויע
משה אייכנשטיין
אפשטאם
רבי משה איז געבוירן אין יאר ה'תקכ"ה, דער צווייטער זון צו זיין פאטער, הרב יצחק אייזיק אייכנשטיין, פון סאפרין. און צו זיין מוטער מרת הינדא א טאכטער פון הרב צבי.
אבדאללא דער צווייטער
קליין|150px|אבדאללה דער צווייטער קאניג יארדניע [[15טן יאנואר 2020]] קליין| אבדאללא דער צווייטער איז יונגער קליין| חתימה פון עבדאללה קעניג פון ירדן אבדאללא דער צווייטער, קעניג פון יארדאניע (אראביש: عبد الله الثاني بن الحسين געבוירן 30סטן יאנואר 1962) איז דער היינטיקער קעניג פון יארדאנישן קעניגרייך. קליין| אבדאללה מלך ירדן
משה אייכנשטיין
רבנות
רבי משה האט געצויגן זיי פרנסה פון א קליין געוועלב וואס זיין ווייב האט אנגעפירט, ער אליין פלעגט ארום פארן אין די דערפער פארקויפן איינגעמאכטס.
אבדאללא דער צווייטער
אבדאללא איז דער עלסטער זון פון פריערדיקן קעניג כוסיין, און אן אור אייניקל פון אבדאללא דער ערשטער. זיין מוטער איז געווען אן ענגליש מיידל, א טאכטער פון אן אפיציר אין בריטישע ארמיי, וואס נאכן הייראטן כוסיין האט זי אנגענומען די איסלאמישע רעליגיע.
משה אייכנשטיין
רבנות
רבי משה איז געווען א תלמוד מובהק פון זיין ברודער דער עטרת צבי, רבי משה שרייבט אין דער הקדמה פון ספר עטרת צבי, ער האט באדינט זיין ברודער פערציג יאר, אויסער די פינף יאר וואס ער האט געלערנט ביי אים פשט.
אבדאללא דער צווייטער
ער האט געלערנט אין שולעס אין ענגלאנד, און שפעטער אין אקספארד אוניווערסיטעט, און אין מיליטערישע אקאדעמיע. ער האט געדינט אלס פילאט אין יארדענישע מיליטער, און אלס קאמאנדיר פון די ספעציעלע קרעפטן. אויך האט ער שטודירט אינטערנאציאנאלע באציונגען, אין דזשארדזשטאן אוניווערסיטעט, אין וואשינגטאן די סי.
משה אייכנשטיין
רבנות
אין יאר ה'תקצ"ב איז רבי משה געווארן רבי אויף זיינע ברודערס ארט.
אבדאללא דער צווייטער
ווען זיין טאטע איז געשטארבן, 7טן פעברואר 1999. איז ער אויפגענומען געווארן אלס קעניג, אפילו זיין פעטער פרינץ כאסאן, איז געווען קרוינפרינץ, און ער וואלט ווען געדארפט ווערן קעניג, נאר כוסיין האט געוואלט אז די קעניגרייך זאל אריבערגיין צו זיינע קינדער.
משה אייכנשטיין
הסתלקות
ערב פסח ה'ת"ר איז רבי משה ערנסט קראנק געווארן, און איז נפטר געווארן ו' אייר ה'ת"ר, און ער ליגט נעבען זיין ברודער.
אבדאללא דער צווייטער
אבדאללא ווערט פארעכנט אלס א מענטש פון מערב וועלט, זיין ענגליש איז בעסער, ווי זיין ליטערארישע אראביש. זיין פאליטיק איז אמעריקאניש גענויגט, און דערפאר האט ער אויסצושטיין אסאך קריטיק פון די אראבישע וועלט. ווען ער איז געקרוינט געווארן אלס קעניג, האט ער פארשפראכן פארצוזעצן די שלום, וואס זיין פאטער האט אונטערגעשריבן מיט ישראל.
משה אייכנשטיין
פאמיליע
רבי משה האט געהייראט א טאכטער פון הרב יהודה א ברודער פון הרב משה חריף. זייערע קינדער:
אבדאללא דער צווייטער
ער האט געהייראט קעניגן ראניא אין יאר 1993, א פרוי פון קאווייט, פון פאלעסטינע אפשטאם. זיי האבן פיר קינדער, פרינץ כוסיין וואס ער איז קרוינפרינץ. פרינצעסין אימאן, פרינצעסין סאלמע, און דער יונגסטער האשעם.
משה אייכנשטיין
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:גאליציאנער אדמורי"ם קאַטעגאָריע:זידיטשוב
אבדאללא דער צווייטער
קאטעגאריע:יארדאניע קאטעגאריע:מלכים
אפיקומן
דער אפיקומן איז דאס לעצטע שטיקל מצה וואס מען עסט ביים סדר פסח ביינאכט, ביים סימן "צָפוּן". מען פירט זיך צו טיילן די מיטעלע מצה אויף צוויי ביים אנהייב פונעם סדר, און די גרעסערע העלפט לייגט מען אוועק פארן אפיקומן.
דער מנהג שטאמט פון דער מצוה פון עסן דעם קרבן פסח ביים סדר אין די צייטן פון דעם בית המקדש, וואס דער דין איז אז נאכן עסן דעם קרבן פסח טאר מען מער נישט עסן קיין שום זאך, אזוי ווי עס שטייט אין דע רמשנה (פסחים י, ח): "אין מפטירין אחר הפסח אפיקומן".
שיעור וויפיל מען דארף עסן
קאַטעגאָריע:ליל הסדר
23סטן יולי
דעם 23סטן יולי איז דער 204טער טאג פון יאר (205טער אין אן עיבור־יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 161 טעג.
האלב-דורכפירער
קליין|200px|א פענענץ פון [[סיליקאן]] א האַלב־דורכפֿירער (ענגליש: semiconductor) איז א מאטריאל וואס זיינע עלעקטרישע דורכפירערדיקע אייגנשאפטן געפינען זיך צווישן די פון דורכפירערס און די פון איזלאטארן. די דורכפירערדיקע אייגנשאפטן פון א האלב־דורכפירער ענדערן זיך לויט געוויסע פאקטארן ווי למשל טעמפעראטור און אפדעקונג צו ליכט. האלב־דורכפירער מאטריאלן האבן א סך ניצן אין דעם געביט פון עלעקטראניק.
דער ערשטער אויספרואוו מיט א האלב־דורכפירער מאטריאל האט אויסגעפירט מייקל פאראדיי אין 1833. פאראדיי האט אויפגעדעקט אז דער עלעקטרישער קעגנשטעל פון זילבער-סולפיד גייט אראפ ווען מען הייצט אים.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:עלעקטראניק
קורס (פינאנץ)
אין פינאנץ איז דער קורס, (אדער די פֿארעקס ראַטע אדער די FX ראַטע) צווישן צוויי וואלוטעס ספעציפֿירט וויפיל איז ווערט איין וואלוטע אין באציאונגען צו דער צווייטער. למשל א קורס פון 1.75 אמעריקאנער דאלארן (USD, $) צום בריטישן פונט (GBP, £) באדייט אז $1.75 איז ווערט £1. דער אויסלענדישער חילוף מארק איז פון די גרעסטע מארקן אין דער וועלט. אנדער האלטן אז ארום 3.2 טריליאן USD ווערט פון וואלוטע ווערט געטוישט טאג טעגליך.
פאפולערע וואלוטעס ווערן געהאנדעלט אויף אן עלעקטראנישן מארק און די קורסן גייען אין פארן וואס טייטש אז צו וויסן דער פרייז פון איין וואלוטע מוז מען דאס מעסטן קעגן א צווייטע וואלוטע.
קורסן אמאל און היינט
מיט דער צייט האט דער אמעריקאנער דאלאר פארלוירן זיין ווערט ווייל עס איז צופיל צעשפרייט געווארן אין די צירקולאציע, אנדערע וואלוטעס זענען געווארן שטארק און סטאביל, און די אינפלאציע ראטעס זענען געשטיגן. דאס האט געצווינגן צו הייבן די קאסט פון אן אנס גאלד וועלכע איז ארויף צו $70 וואס מיינט אז דער דאלאר וועלכע איז געווען געמאסטן קעגן דעם איז געפאלן צו האלב איר ווערט.
חילוף מעטאדן
עס זענען פאראן צוויי וועגן וויאזוי וואלוטעס ווערן געמאסטן אין קורסן, דער ערשטער ווערט אנגערופן די שווימנדיגע וואלוטע און דער צווייטער די באשטימטע ראטע.
די שווימנדיגע ראטע איז טייטש אז די ווערט פון איין וואלוטע ווערט געמאסטן לויט די ווערט פון אנדערע וואלוטעס. אין אנדערע ווערטער איז טייטש אז די וואלוטע באקומט איר ווערט לויט וויאזוי מענטשן קוקן עס אן און דורך די סופליי און פארלאנג וועלכע קומט פון אויסערן אינוועסטמענטס, אימפארט עקספארט, אינפלאציע, און נאך עטליכע פאקטארן. רוב לענדער מיט שטארקע וואלוטעס נוצן אויסשליסליך נאר דעם סיסטעם צו מעסטן זייער וואלוטע, אריינגערעכנט אמעריקע, דאס פאראייניגטע קעניגרייך, און קאנאדע. לויט די עקספערטן איז דאס דער פונקטליכסטע וועג וויאזוי צו מעסטן וואלוטע ווייל די מארקעט זאגט אויטאמאטיש די ריכטיגע ווערט פון יעדע וואלוטע יעדע מינוט אין טאג.
אמ"ן
געגרינדעט געווארן אינעם יעצטיגן פארמאט, אין 1953, אלס א טייל פונעם גענעראל שטאב פון צה"ל, מיטן אויפגאבע פון צוזאמנעמען אלע נויטיקע ארטיקלען, ווי בילדער, פונעם פיינט, היינט רעכנט עס אריין סאטעליטן, און גאר פארגעשריטענעוועגן פון צוזאמנעמען אינפארמאציע. וואס האט דעמאלט אריינגערעכנט עגיפטן, יארדאניע, און סיריע בעיקר, אבער שוין פון דער אנהייב האבן זיי געהאט עטליכע דורכפעלער, ווי נישט מעלדן איבערן עגיפטישן פראיעקט אויף ווייטשטרעקיגע מיסילס.
קורס (פינאנץ)
חילוף מעטאדן
קלענערע וואלוטעס ארבעטן אבער נישט אזוי ווייל זיי וואלטן גארנישט ווערט געווען און וואלטן געפאלן קרבנות צו די שטארקע וואלוטעס. אנשטאט וועלן די רעגירונגן באשטימען די ווערט פון זייערע וואלוטעס געווענליך קעגן דעם אמעריקאנער דאלאר און די באשטימטע ראטעס בלייבן אזוי לאנג ווי זיי טוישן דאס נישט נאכאמאל, א זאך וועלכע זיי טוען נישט יעדן טאג.
אמ"ן
ביי דער יום כיפור מלחמה, איז דער גענעראל פון דער אפטיילונג געווען אלי זעירא, וואס האט נישט איבערגעגעבן א ווארענונג, אז עגיפטן און סיריע גרייטן זיך צו אטאקירן ישראל, וואס האט געברענגט צו א טיילווייזע דורכפאל אינעם קריג.
קורס (פינאנץ)
חילוף מעטאדן
אין אזא סיסטעם דארפן די רעגירונגען האלטן אוועקגעלייגט אסאך געלט אין די בענק אין פאל עס מאכט זיך אמאל א שטערקערע פארלאנג פאר איר וואלוטע. אויב דאס געלט איז נישט גרייט וועט דאס שאפן א גרויסע פראבלעם וועלכע וועט האבן גאר א שלעכטע עפעקט אויף א לענגערע טערמין.
אפילו ווען א רעגירונג באשטימט זיך איר אייגענע וואלוטע ווערט איז נאך אלץ פאראן א מארק ווערט וועלכע קען אמאל זיין פיל אנדערש ווי די באשטימטע ווערט וועלכע די רעגירוג האט ארויפגעלייגט. אין אזא פאל ווערט געבוירן א שווארצע מארק פאר די וואלוטע ווען אינוועסטירער קויפן איין לויט די מארקעט ווערט און איגנארירן די באשטימטע ווערט פון די רעגירונגן. שפעטער ווען די רעגירונג טוישט איר באשטימטע ווערט וועלן די אינוועסטירער פארלירן אדער פארדינען. אבער געווענליך פאסירט דאס נישט פאר צו לאנג ווייל די עקאנאמיסטן פון יעדע לאנד באטראכטן די מארקעט און באשטימען זייער דאלאר ווען עס פעלט זיך אויס.
קיין איין לאנד ארבעט נישט 100 פראצענט אויף איינע פון די צוויי וועגן ווייל עס זענען פאראן פילע אנדערע זאכן וועלכע האבן אן עפעקט אויף די וואלוטע און מען דאס נישט קאנטראלירן וואו שטייערן שניטן, טוישן די אינטערעסט ראטעס, אימפארט טעריפס, און נאך זאכן קענען גרינג האבן אן עפעקט אויף די וואלוטע אפילו די עכטע ווערט שווימט אויפן מארק.
אמ"ן
קאטעגאריע:צה"ל
קורס (פינאנץ)
חילוף מעטאדן
יעדעס מאל איר טוישט געלט נעמט איר אליינס א טייל אין באשטימען די ווערט פון וואלוטעס ווייל די שווימנדיגע מארק ווערט איז כמעט נאר געוואנדן אויף די מענטשן וועלכע טוישן געלט אהין און צוריק און באשטימען די ווערט אויטאמאטיש.
ס'קען זיך מאכן אז א וואלוטע פארלירט איר ווערט וועגן ספעקולאציע קעגן דער וואלוטע. דער צענטראלבאנק קען אויפהייבן די צינזן צו פארשטארקן די וואלוטע אבער דאס איז נישט גאראנטירט צו האבן דערפאלג.
קאַטעגאָריע:עקאנאמיע קאַטעגאָריע:פינאנץ
אויגוסטינוס
אוירעליאוס אויגוסטינוס פון היפא (13טן נאוועמבער 354 - 28סטן אויגוסט 430) - איז געווען א קריסטלעכער פילאסאף און טעאלאג.
אויגוסטינוס איז געווארן באאיינפלוסט פון ווערגיל און אריסטא.
לעבנסגעשיכטע
אויגוסטינוס איז געבוירן געווארן אין טהאגאסטע, צפון אפריקע (היינט אין אלזשיר). זיין מוטער, מאניקא, איז געווען א קריסט און זיין פאטער, פאטריקיוס, איז געווען א געצן־דינער. ווען ער איז געווען אלט 11 יאר האט מען אים געשיקט אין שולע קיין מאדוירוס וואו ער האט שטודירט לאטיינישע ליטעראטור. ווען ער איז געווען אלט 17 יאר איז ער געגאנגען שטודירן אין קארטאגא.
קאַטעגאָריע:פילאסאפן
היסטאריע פון די פאראייניגטע שטאטן
די היסטאריע פון ​​די פֿאַראייניגטע שטאַטן האט זיך אָנגעהויבן מיטן אנקום פון נאטיווע אמעריקאנער אין צפון אמעריקע מיט טויזנטער יאר צוריק. א צאל נאטיווע קולטורן האבן זיך געשאפן, און פיל זענען פאַרשוואונדן געווארן אין די 1500ער יארן. דאס אָנקומען פון קריסטאָפער קאָלאמבוס אין 1492 האט אנגעהויבן די אייראפעישע קאָלאָניזאַציע פון ​​אמעריקע. די מערהייט פון קאָלאָניעס זענען געגרינדעט געווארן נאָך 1600, און פריע באריכטן און שריפטן פון דזשאן ווינטראָפּ מאַכן די פאַרייניגטע שטאַטן אלס דאס ערשטע לאנד וועמענס רוב גאר פריע ווארצלען זענען געהעריג רעקארדירט.
אין די 1760ער יארן האבן די דרייצן בריטישע קאָלאָניעס געהאט א חשבון פון צוויי און א האלב מיליאָן מענטשן לענגאויס דעם אַטלאַנטישן ברעג אויף מזרח פון די אַפּאַלאַשייען בערג. נאָכ'ן באַזיגן פראַנקרייך האט די בריטישע רעגירונג ארויפגעשטעלט אַ סעריע פון ​​שטייערן אַריינגערעכנט די שטעמפּל אקט פון 1765, צוריקווייזנדיג די קאנסטיטוציאנעלע טענה פון די קאלאניסטן אַז נייע שטייערן דארפן זייער הסכמה. התנגדות צו די שטייערן, ספּעציעל די באָסטאָן טיי פארטיי אין 1773, האָט געפירט די פּאַרליאַמענט צו איינשטעלן שטראָף געזעצן אויסגעשטעלט צו ענדיגן די אייגענע רעגירונג אין מאַסאַטשוסעטס. באוואפענטע קאנפליקטן האבן זיך אנגעהויבן אין 1775. אין 1776, אין פילאדעלפיע, האט דער צווייטער קאָנטינענטאלער קאנגרעס דערקלערט די זעלבשטענדיקייט פון די קאָלאָניעס אלס די פאראייניגטע שטאַטן. אנגעפירט דורכ'ן גענעראל דזשארזש וואשינגטאן האט זי געוואונען די רעוואלוציאנערע קריג מיט גרויסער שטיצע פון ​​פראנקרייך, און עקסטערע הילף פון שפאניע און האלאנד.
די שלום פּאקט פון 1783 האט געגעבן פאר דעם ניי געגרינדעטן לאנד דאס לאנד פון אויף מזרח זייט פון דעם מיסיסיפּי טייך (אַריינגערעכנט חלקים פון קאנאדא אבער נישט פון פלארידע). די ארטיקלען פון קאנפעדעראציע האבן אוועקגעשטעלט א צענטראלע רעגירונג, זי אבער געווען אומאפעקטיוו צוצושטעלן סטאבעליטעט ווייל זי האט נישט געקענט איינמאָנען שטייערן און האט נישט געהאט קיין עקזעקיוטיווער אפיציר. א קאנווענשאן אין 1787 האט געשריבן א נייע קאנסטיטוציע וועלכער איז געווארן אדאפטירט אין 1789. אין 1791 איז א ביל אוו רייטס (א ליסטע פון רעכטן) צוגעלייגט געווארן צו גאראנטירן רעכטן וואס מ'זאל נישט קענען צונעמען. מיט וואשינגטאן אלס דער ערשטער פרעזידענט און אלעקסאנדער העמילטאן אלס זיין הויפט עצה געבער, איז א שטארקע צענטראלע רעגירונג געווארן באשאפן. דאס אפקויף פון די לואיזיאנע טעריטאריע פון פריינקרייך אין 1803 האט געדאפלט די גרויסקייט פון די פאראייניגטע שטאַטן. א צווייטע און ענדגילטיגע קריג מיט ענגלאנד איז פארגעקומען אין 1812, וואס האט פארשטערקערט די נאציאנאלע שטאלץ. קאַטעגאָריע:היסטאריע קאַטעגאָריע:פאראייניגטע שטאטן
נחום פרצאוויטש
רבי נחום פרצאוויטש (כ' אדר תרפ"ג - י"ח חשוון תשמ"ז) איז געווען א ראש ישיבה אין דער מירער ישיבה אין ירושלים.
ביאגראפיע
רבי נחום פרצאוויטש איז געבוירן געווארן כ' אדר תרפ"ג אין טראקי, ליטע, צו זיין פאטער הרב אריה צבי, שטאטס רב פון טראקי. ביי די ניין יאר האט זיין פאטער אים גענומען לערנען אין דער ראמיילעס ישיבה. ביי די 12 יאר איז ער אריבער לענרנען אין דער אוהל תורה ישיבה אין באראנאוויטש ביי רבי אלחנן וואסערמאן. אין תרצ"ז ווען ער איז געווען אלט 14 יאר האט ער אנגעהויבן לערנען אין קאמעניץ ביי רבי ברוך בער לייבאוויץ.
זומער תרצ"ט איז ער געגאנגען לערנען אין מיר וואו מ'האט אים געקענט ווי דער "טראַקיער עילוי". פון דעמאלסט אן איז ער געבליבן אין דער מירער ישיבה.
ווען ער איז אנגעקומען קיין ארץ ישראל האט רבי חיים שמואלעוויטש גענומען פאר א חתן צו זיין טאכטער עטיל.
אין תש"ל איז ער געווארן קראנק, אבער ער האט ווייטער געלערנט אין בית מדרש.
משפחה
זיינע קינדער:
קאַטעגאָריע:ליטווישע ראשי ישיבות קאַטעגאָריע:מירער ישיבה קאַטעגאָריע:ראשי ישיבות אין ישראל
יוסף טרומפעלדאר
קליין|יוסף אין די [[מונדירן ביי די ערשטע וועלט מלחמה.]] יוסף וולאדימיראוויטש (וואלפאוויטש) טרומפעלדאר (א' טבת ה'תרמ"א - י"א אדר ה'תר"ף) איז געווען א ייד פון רוסלאנד, האט געדינט אין דער רוסישער ארמיי, געפאלן אין געפענגעניש צו די יאפאנער ביים רוסיש־יאפאנישן קריג אין 1908, נאכן ארויסקומען פון געפענגעניש איז ער ארומגעפארן, און ער איז געקומען קיין פאלעסטינע.
ער האט פארלוירן זיין האנט ביי דער מלחמה, און ער איז ערלויבט געווארן ארומצוגיין מיט א רעוואלווער, וואס געווענליך גייען נאר אפיצירן, אדער גענערעלער מיט אזעלכע געווער.
ביי די ערשטע וועלט מלחמה, האט ער צוזאמען מיט זאב זשאבאטינסקי, געגרינדעט די יידישע לעגיאן, און נאכן קריג איז ער פארבליבן אין פאלעסטינע. תל חי איז לויטן סייקס-פיקא פארשטענדעניש, געווען אונטערן פראצויזישן מאנדאט, און די אראבער האבן געוואלט זיין אונטער דער בריטישער מאנדאט, האבן זיי רעוואלטירט, און די ידן פון תל חי, האבן זיך געפילט אומזיכער, האבן זיי געבעטן פון טרומפעלדאר אז ער זאל זיי העלפן מיט פארטיידיגן זייער קיבוץ, ער איז געקומען, און ווען א בעדואינער שבט, האט געוואלט איבערקוקן דעם דארף, צו עס באהאלטן זיך נישט דארט אויס פראנצויזישע זעלנער, זענען זיי געקומען צום צימער ווי די מיידלעך האבן זיך אויסבאהאלטן, און ווארשיינליך האט א מיידל מיט געווער, געשאסן דעם בעדואינער הויפט, צוליב א פשוטע סיבה, און הערנדיג דעם שאס האט זיך אנגעפאנגען א שיסעריי, וואס אין די ענדע האבן זעקס פארלוירן די לעבן טרומפעלדאר אריינגערעכנט.
לויט דער לעגענדע, האט ער געזאגט נאכן פארווונדעט ווערן, איידער ער איז געשטארבן: "פאס נישט, עס איז גוט צו שטארבן פאר אונזער לאנד" (אין דבר, טוב למות בעד ארצנו).
טרומפעלדאר
ביבליאטעק פון דער היינטצייטיקער יידישער ליטעראטור
ביבליאָטעק פֿון דער הײַנטצײַטיקער ייִדישער ליטעראַטור איז אַ ביכער-סעריע, וואָס דערשײַנט אין תּל-אָבֿיבֿ זינט 2015. זי איז געגרינדעט געוואָרן און ווערט רעדאַגירט דורך וועלוול טשערנין און מיכאל פֿעלזענבאַום, טיילווײַז פֿינאַנסירט פֿון דער ישׂראלדיקער "נאַציאָנאַלער אינסטאַנץ פֿאַר ייִדישער קולטור".
ביכער, וואָס זײַנען דערשינען אין דער סעריע:
1. ישׂראל נעקראַסאָוו, "אָפּגעברענטע שטעט", לידער, 2015.
2.	פֿעליקס חיימאָוויטש, "רעדן מיט עכאָ", לידער, 2016.
3.	זיסי ווייצמאַן, "אַ פֿריילעכער רעגן", לידער, 2016.
4.	באָריס קאַרלאָוו, "אָנגעצויגענע סטרונע", לידער, 2016.
5.	הערשל-צבֿי כּנר, "דער קלאָון אין אוישוויץ", דערציילונגען, 2016.
7. בערל קאָטלערמאַן, "דער סוד פֿון ווײַסע בערן", זיבן נאָוועלעס, 2017.
8.	"אַ רינג", אַנטאָלאָגיע, ייִדישע פּאָעזיע, נאָכן-חורבן-דור, 2017.
9. ירמיהו־אהרן טאַוב, "אַ מויז צווישן וואַקלדיקע וואָלקן־קראַצערס", לידער, 2017.
10. מיכאל פֿעלזענבאַום,, "ביאָגראַפֿיע פֿון אַ סענטימענטאַלער לבֿנה", אַוואַנטורע-נאָוועלן, 2017.
11. וועלוול טשערנין, "נאָענט צו מיר", עסייען, 2017.
12. מאַרעק טושעוויצקי, "פֿון ביידע זײַטן שפּיגל", לידער, 2018.
13. מיכאל קרוטיקאָוו, "צווישן שורות", נאָטיצן וועגן ייִדישער קולטור, 2018.
15. וועלוול טשערנין, "בײַם ראַנד פֿון שטורעם", לידער, 2019.
16. הלל קאַזאָווסקי, "ווערטער און בילדער", אַרטיקלען וועגן דער ייִדישער קונסט, 2019.
17. קאָבי ווײַצנער, "אפֿילו בײַ אונדז אין מאַנהעטן", צוויי פּיעסן, 2020.
18. "הערט אַ מעשׂה", אַנטאָלאָגיע פֿון ייִדישער מאָדערנער דערציילונג אין מדינת־ישׂראל, 2020.
19. לעקסיקאָן פֿון דער ייִדישער ליטעראַטור אין ארץ־ישׂראל, ערשטער באַנד א': א – מ, 2021
20. לעקסיקאָן פֿון דער ייִדישער ליטעראַטור אין ארץ־ישׂראל, ערשטער באַנד: ב' נ – ש, 2023
קאַטעגאָריע:יידיש-שפראכיגע ביכער
מידות שהתורה נדרשת בהן
די מידות שהתורה נדרשת בהן זענען די כללים וואס חז"ל האבן געניצט ארויסצולערנען פון דער תורה שבכתב הלכות (וואס ווערן גערופן תורה שבעל פה) וואס שטייען נישט בפירוש אין דער תורה. מערסט באוואוסט זענען די דרייצן כללים אין דער ברייתא דרבי ישמעאל אין אנהייב פון תורת כהנים.
דייטש
קליין|די דייטש ריידנדיקע וועלט
מידות שהתורה נדרשת בהן
קאַטעגאָריע:הלכה
דייטש
דײַטש אָדער דײַטשיש (Deutsch - דויטש) איז אַן אינדאָ־אייראָפּעאישע שפּראַך וואָס מען רעדט אין עטלעכע לענדער. דײַטש איז איינע פון די פּאָפּולערסטע שפּראַכן אין דער גאָרער וועלט. עס ווערט גערעדט ווי מוטערשפראך פון איבער הונדערט מיליאָן מענטשן.
דײַטש איז די פּרינציפּיעלע און אָפֿיציעלע שפּראַך פון דײַטשלאַנד, עסטרײַך און ליכטנשטיין און איינע פון די אָפֿיציעלע שפּראַכן אין דער שווײַץ און לוקסעמבורג. די שפּראַך איז זייער אַ כלערלייאיקע: ס׳איז דאָ אַ סך דיאַלעקטן. פונדעסטוועגן, ס׳איז אַ באַשטימטע נאָרמע, וואָס הייסט הויך־דײַטש, אָדער קאָרעקטער געזאָגט סטאַנדאַרט דײַטש. די נאָרמע ווערט באַניצט אין שולעס, אוניווערסיטעטן, פֿאַר אָפֿיציעלע דאָקומענטן, אין אַלע מלוכישע אינסטיטוציעס און אין מאַסן מעדיע און ליטעראַטור. דעם הויך־דײַטש לערנען אויסלענדער אַלס אַ פרעמדע שפּראַך בײַ שפּראַך קורסן. די דײַטש־שפּראַכיקע לייט רעדן הויך־דײַטש אָדער אַ דיאַלעקט אָדער ביידע. אין שטעט רעדן מענטשן בדרך־כלל הויך־דײַטשיש, צומאָל מיט קליינע לאָקאַלע וואַריאַציעס. לדוגמא, די נאָרמעס אין דײַטשלאַנד, עסטרײַך און דער שווײַץ צייכענען זיך אויס אין באַנוצונגען פֿון עטלעכע ווערטער און אויסדריקן.
די כלערלייאיקייט פֿון דײַטש שטאַמט פֿון לפי־ערך אַנומלטיקער פאָרמירונג פֿון דער נאָרמע. סטאַנדאַרט דײַטש איז אַ פּועל יוצא פֿון אַ טיילווײַז באַוואוסטזיניקער אַנטוויקלונג פֿון מיטל הויך דייטש און עטלעכע וואַריאַנטן פֿון דער דאָזיקער מיטל־עלטערישער שפּראַך זענען געווען די מקורות אויך פאַרן גערמאַנישן קאָמפּאָנענט פֿון דער יידישער שפּראַך.
עס ווערט געשאַצט אַז אַרום 71 מיליאָן דײַטשע איינוואוינערס רעדן דייטש אַלס זייער מאַמע לשון, וואָס איז איינע פֿון די גרעסטע ציפֿערן אין אַ מאָדערניזירטן לאַנד.
אין אַנדערע לענדער
אויסער די גרענעצן פון דייטשלאַנד זענען פאַראַן אַרום 10 מיליאָן מענטשן וואָס רעדן דייטש איבער דער וועלט. עסטרייך האָט אַרום 7 מיליאָן דייטש רעדנדיקע, די שווייץ האָט 3.5 מיליאָן דייטשע רעדנדיקע און לוקסעמבורג אַרום 300,000. אויך אין צפון איטאַליע און אין די פראַנצויזישע ראַיאָנען פון עלזאַס און לאָטאַרינגיע געפינען זיך געמיינדעס וואו מען רעדט דייטש.
אין עטלעכע אַנדערע לענדער זיינען פאַראַן דייטש רעדנדיקע: אָפּשטאַמלינגען פון דייטשן וואָס האָבן זיך באַזעצט דערהויפּט אין די שטחים צו מזרח פון היינטיקן דייטשלאַנד, ווי אויך אין דער אַמאָליקער רוסישער אימפּעריע.
אין אַמעריקע איז פאַראַן אַ קליינע גרופּע דייטש־רעדנדיקע אין פענסילוועניע. די גרופּע ווערט אָנגערופן די פּענסילוועניע דויטש. זיי האָבן אימיגרירט פון דייטשלאַנד קיין אַמעריקע אינעם 18טן יאָרהונדערט און זיך באַזעצט אין דרום־מזרח פּענסילוועניע. אין קאַנאַדע איז פאַראַן אַרום 330,000 דייטש רעדנדיקע, אין בראַזיל אַרום אַ האַלב מיליאָן, און אין דער אַרגענטינע אַרום 250,000.
וויקיפּעדיע
די דײַטשישע וויקיפּעדיע איז די פֿערט־גרעסטע וויקיפעדיע, און פאַרמאָגט הײַנט איבער צוויי מיליאָן אַרטיקלען.
קאַטעגאָריע:גערמאנישע שפראכן קאַטעגאָריע:דייטשלאנד
פאנדא דעפארטמענט
פאַנדא איז א דעפארטמענט אין צפון באליוויע, לעבן דעם גרענעץ מיט בראזיל, מיט א שטח פון 63,827 קוואדראט ק"מ. די הויפטשטאט פונעם דעפארטמענט איז די שטאט קאביכא.
אין 2005 איז די באפעלקערונג געווען 66,689.
קאַטעגאָריע:באליוויע
מיידע ווייל אונטערגרונט סטאנציע
מיידע ווייל (Maida Vale) איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אויף דער בעקערלו ליניע וואס געפינט זיך אויף מיידע ווייל אין צפון־מערב לאנדאן. די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 2.
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט אויף דער פארלענגערונג פון דער בעקער סטריט און וואטערלו באן פון פאדינגטאן צו קוויינס פארק דעם 2טן יוני 1915.
אלעזר בן חרסום
רבי אלעזר בן חרסום איז געווען א תנא, וואס ווערט נישט דערמאנט אין משניות.
זיין צייט
דער רמב"ם רעכענט אויס רבי אלעזר בן חרסום צוזאמען מיט אנטיגנוס איש סוכו, פון צווייטן דור נאך די אנשי כנסת הגדולה.
איבער אים
רבי אלעזר בן חרסום איז געווען א כהן גדול און געטוהן די עבודה אין בית המקדש עלף יאר. זיין מוטער האט אים געמאכט גאר א טייערן אויבער-העמד פאר צוויי מאל צען טויזנט מנה וואס ער זאל אנטוהן אלס כהן גדול, אבער די אנדערע כהנים האבן אים עס נישט געלאזט אנטוהן, וויבאלד ס'איז געווען דורך זיכטיג.
רבי אלעזר בן חרסום איז געווען א ריזן עושר, זיין פאטער האט אים איבערגעלאזט טויזנט שטעט, און טויזנט שיפן, אבער צוליב זיין ליבשאפט צו תורה איז רבי אלעזר בן חרסום זיי אפילו נישט געגאנגען איבערקוקן, נאר געזעצען און געלערנט גאנצע טעג און נעכט.
די גמרא פירט אויס: ר' אלעזר בן חרסום מחייב את העשירים. אויב איינער וועט זאגן איך קען נישט לערנען קיין תורה ווייל איך האב וויכטיגע געשעפעטן וועט מען אים ברענגען א ראיה פון ר' אלעזר בן חרסום ער האט געהאט וויכטיגערע געשעפטן ווי דיר און דאך האט ער שטענדיג געלערנעט.
עס ווערט דארט פארציילט אז אפילו ער האט געהאט אזויפיל געלד דאך האט זיך געפלאגט און פרויבירט מיט אלע כוחות צו לערנען די תורה. ער פלעגט נעמען א פעקל מעל אויף די פלייצעס און ארום פון שטאט צו שטאט טרעפן תלמידי חכמים צו לערנען מיט זיי. איינמאהל אינמיטן וועג האבן אים באגעגענט די פאליציי וואס זענען געווען פון זיין אייגענע שטאט, און האבן אים געזאגט אז יעדער איז מחויב צו ארבעטן פאר דער רעגירונג, דעריבער זיי מוחל און הייב אן צו ארבעטן, האט ער זיי געזאגט לאזט מיך אפ איך וויל גיין לערנען תורה, האבן זיי אים געזאגט: מיר שווערן זיך ביי דעם לעבן פון אונזער האר ר' אלעזר בן חרסום אז מיר וועלן דיך נישט אפלאזן, ער האט זיי נישט געוואלט אויסזאגן אז דאס איז ער זעלבסט ווייל ער האט נישט געוואלט הנאה האבן פון דער תורה.
רעפרענצען
קאטעגאריע:תנאים קאַטעגאָריע:כהנים קאַטעגאָריע:עשירים
פרידריך שילער
קליין|פרידריך שילער
פֿרידריך שילער ( 10טן נאוועמבער, 1759 – 9טן מיי, 1805) איז געווען א דייטשער שרייבער, דיכטער, ראמאניסט, און דראמאטורג. די קאמפאזיטארן שובערט און בראהמס האבן געשריבן מוזיק פאר זיינע פאעמעס.
קאַטעגאָריע:דייטשן קאַטעגאָריע:דיכטער קאַטעגאָריע:ראמאניסטן קאַטעגאָריע:דראמאטורגן
1917
געשטארבן
קאַטעגאָריע:20סטער י"ה
כוואסטוב
כוואסטוב ( פֿאַסטיוו, פֿאַסטאוו) איז א  שטאט אינעם קיעוו אבלאסט (גובערניע) אין צענטראלער אוקראינע. די שטאט באדינט ווי דער אדמיניסטראטיווער צענטער פון דער כוואסטובער ראיאן, אבער די שטאט איז אויך א באזונדערער ראיאן אינעם אבלאסט. די באפעלקערונג איז בערך 50,500 (אום 2004).
פערזענלעכקייטן פון כוואסטוב
קאַטעגאָריע:שטעט אין אוקראינע
העלענישע פארמיטל אינדוסטריע
העלענישע פאָרמיטל אינדוסטריע (ELVO) איז אַ גריכישער פאָרמיטל פאַבריקאַנט באזירט אין סאַלאָניקי.
די פירמע איז אפגעקויפֿט געווארן דורך אַ ישראל קאָנסאָרטיום אום 14סטן פעברואר 2021.
אונזער טריבונע
אונדזער טריבונע איז דער נאמען פון א יידישע צייטונג וואס איז געגרינדעט געווארן אין דער צייט פון דער ערשטער וועלט מלחמה אינעם יאר 1916.
די צייטונג איז געגרינדעט געווארן דורך וולאדימיר זשאבאטינסקי מיטן ציל צו אוואנסירן דעם געדאנק פון אויפשטעלן א יידישע לעגיאן. דער הויפט צענטער פון דער צייטונג איז געווען פלאצירט אין לאנדאן, אבער פון דעסטוועגן איז די צייטונג געווען צעשפרייט אויך אין אייראפע.
טאריכא דעפארטמענט
טאַריכאַ איז א דעפארטמענט אין דרום באליוויע, לעבן דעם גרענעץ מיט ארגענטינע און פאראגוויי, מיט א שטח פון 37,623 קוואדראט ק"מ. די הויפטשטאט פונעם דעפארטמענט איז די שטאט טאריכא.
אין 2001 איז די באפעלקערונג געווען 391,226.
קאַטעגאָריע:באליוויע
מנחם בעגין
מנחם בעגין (בריסק, 16טן אויגוסט 1913 י"ג אב ה'תרע"ג - ירושלים, 9טן מערץ 1992 ד' אדר ב' ה'תשנ"ב) איז געווען אן ישראלדיקער פאליטיקער, געגרינדער פון דער ליכוד און דער זעקסטער פרעמיער מיניסטער פון ישראל.
יונגע יארן
בעגין איז געבוירן אין בריסק אין 1913, צו א פאמיליע וואס איז געווען ציוניסטיש, אבער טראדיציאנעל, זיין פאטער איז שטארק אקטיוו געווען אין דער קהילה. נאכן ערשטן וועלט קריג האבן זיי זיך געצויגן קיין ווארשע. בעגין איז געווען אין השומר הצעיר אין זיין יוגנט, אבער ווען ער האט זיך באקענט מיט זאב זשאבאטינסקי, איז ער געווארן א מיטגליד פון בית"ר, וואס האט געגלייבט אין מיליטערישן כח צו קענען אויפשטעלן א יידישע מדינה. שפעטער איז ער געווארן דער הויפט אנפירער פון א געביט אין פוילן פון בית"ר, און דער קאמענדאנט פון אצ"ל.
ער האט חתונה געהאט אין 1939 אין ווארשע, פוילן, וואו ער האט געלערנט געזעץ און זיך באקענט מיט זיין צוקונפטיקער פרוי.
פאליטיק
ווען די מדינה איז אויפגעשטאנען איז פארגעקומען א פאסירונג וואס איז ביז היינט א ווייטאגליכע טעמע אין די ישראל געזעלשאפט, אלטאלענא, בעגין האט געזאגט צענדליקע מאל, אז ער האט געהאט א פארשטענדעניש מיט ישראל גלילי, דער זיכערהייטס סעקרעטאר פון בן גוריון, בן גוריון האט אבער געלייקענט אז ער זאל האבן מסכים געווען אויף אן אפמאך מיטן אצ"ל. שפעטער ווען עס איז געווען וואלן, האט בעגין פארלוירן נאכאנאנד, און פארבליבן אין דער אפאזיציע, ביז דער זעקסטאגיקער מלחמה ווען דער פרעמיער מיניסטער, לוי אשכול, האט געמאכט א פאראייניגטע רעגירונג פון אלע פארטייען.
פרעמיער מיניסטער
אין יאר 1977, איז בעגין ערוויילט געווארן צום ערשטן מאל אלס פרעמיער מיניסטער, און דאס איז געווען בערך נאכן זיין אין אפאזיציע פאר אכט און צוואנציג יאר. ער האט באלד געטוישט, און רעפארמירט מדינת ישראל פון א סאציאליסטישן, צו א מער קאפיטאליסטיש לאנד. די טויש האט געברענגט צו אן אינפלאציע, וואס איז געווען דאס ערגסטע וואס דאס לאנד האט נאר אמאל געזען, דערפאר האט ער געטוישט די וואלוטע פון לירע צו שקל. ער האט אונטער געשריבן די שלום אפמאך מיט עגיפטן און איר פרעזידענט אנוואר סאדאט, און אפגעגעבן דעם סיני האלבאינזל פאר עגיפטן.
אום 1978 איז ער באלוינט געווארן מיטן נאבעל־פריז פאר שלום.
אין 1981 האט ער באפוילן באמבארדירן דעם יאדערישן רעאקטער אין איראק, וואס די וועלט האט פארדאמט, אבער שפעטער געלויבט. ער האט געווינען די וואלן דאס צווייטע מאל. 1982 האט ער מסכים געווען צו די דרוק פון אריק שרון, וואס איז געווען זיכערהייטס מיניסטער, און די ארמיי האט אטאקירט לבנון, דאס איז געווען ביי די לבנון ברודער קריג, די קריג האט געהייסן, די "פרידן פארן גליל", וואס איז געווען די לענגסטע, און פראבלעמאטישע קריג וואס ישראל האט נאר אמאל געהאט, אינמיטן דעם קריג האט ער אויפגעגעבן צו די דרוק פונעם ישראל באפעלקערונג און אין צוגאב צו דעם איז זיין ווייב געווען קראנק און געשטארבן, און צו די וועלט דרוק, און ער האט רעזיגנירט.
ביז צו זיין טויט, איז ער געווען שטיל און מען האט אים נישט געזען אויף די גאסן, ווען ער איז געשטארבן האט מען אים באגראבן אויפן הר הזיתים ווי זיין צוואה, נישט מיט די גרינדער און פירער פון מדינת ישראל.
משפחה
250px|ממוזער|שמאל|מנחם בעגין מיט ווייב עליזה, 1978 250px|ממוזער|שמאל|מציבה פון מנחם און עליזה בעגין אויף הר הזיתים ער מיט זיין ווייב עליזה (אליציה ארנאלד) האבן געהאט דריי קינדער, בנימין, חסיה און לאה.
קאַטעגאָריע:נקבר אין הר הזיתים
מאקס פלאנק
קליין|מאקס פלאנק אין 1933 מאַקס קאַרל ערנסט לודוויג פלאַנק (23סטן אפריל 1858 - 4טן אקטאבער 1947) איז געווען א דייטשער טעארעטישע פיזיקער וואס האט איניציאירט קוואנטן-טעאריע, און דערוועגן איז ער באלוינט געווארן מיטן נאבעל פריז פאר פיזיק אין 1918.
קוואנטן טעאריע איז איינע פון די פונדאמענטאלע טעאריעס פון 20סטן יארהונדערט פיזיק, וואס האט רעוואלוציאניזירט די פארשטאנד פון אטאמישע פראצעסן.
יונגע יארן
פלאנק איז געבוירן געווארן אין קיל, האלשטיין צו זיין פאטער יאהאן יוליוס ווילהעלם פלאנק און זיין צווייטער ווייב עמא פאציג. ער איז געווען זיין פאטערס זעקסטע קינד. אין 1867 האט זיך די פאמיליע געצויגן קיין מינכן.
קאַטעגאָריע:דייטשן קאַטעגאָריע:פיזיקער קאַטעגאָריע:נאבעל פריז
סאלמאן מוצאפי
הרב סאלמאן מוצאפי (גריפן חכם סלמן; כ"ז שבט ה'תר"ס, 27סטן יאנואר 1900 – י"ז טבת ה'תשל"ה, 31סטן דעצעמבער 1974) איז געווען א מקובל און דער ראש ישיבה פון "בני ציון" אין ירושלים.
משפחה
זיינע קינדער זענען;
קאַטעגאָריע:רבנים אין ירושלים קאַטעגאָריע:ספרדישע רבנים קאַטעגאָריע:ספרדישע ראשי ישיבות קאַטעגאָריע:מקובלים קאַטעגאָריע:נקבר אין הר המנוחות
קאַטעגאָריע:רבנים פון בבל
משה נתן נטע לעמבערגער
הרב משה נתן נטע לעמבערגער (ה'תרס"ט – כ' חשוון תשמ"ג) איז געווען דער רב פון כפר־אתא (היינט קרית אתא) פון תשי"ג. פריער איז ער געווען א דיין אין מאקאווא, אונגארן פון תרצ"ו.
ער איז געווען א זון פון הרב מנחם מענדל לעמבערגער, אב"ד פאלגאר, אונגארן (א זון פון הרב יהודה לייב לעמבערגער, אב"ד ראזנאווע, היינט אין סלאוואקיי) און מרים יוטא יונגרייז.
רבנישע יידישקייט
די רבנישע אידישקייט איז אין קאַנטראַסט מיט די צדוקים, די קרא'ישע אידישקייט און די שומרונים, וואָס דערקענען נישט די תורה שבעל פה ווי אַ געטלעכער אויטאָריטעט און אויך נישט די רבנישע פּראצעדורן וואס ווערן גענוצט צו פארטייַטשן די תורה. כאָטש עס זענען היינטיגע צייטן פארהאן שארפע דיפערענצן צווישן די פראקציעס פון די רבנישע ייִדישקייט אנבאלאנגט די צובינדוגנגס קראַפט פון הלכה און די גרייטקייט אַרויסרופן די פריערדיקע ינטערפּריטיישאַנז, אַידענטיפיצירן זיך אלע אלץ א טייל פון די טראַדיציע פון די תורה שבעל פה און די רבנות שיטה פון אַנאַליסיס.
משה נתן נטע לעמבערגער
ער האט געהייראט די טאכטער פון רבי משה נתן יונגרייז (זון פון הרב אשר אנשיל יונגרייז, טשענגער רב).
רבנישע יידישקייט
קאַטעגאָריע:תורה שבעל פה קאַטעגאָריע:רעליגיע
משה נתן נטע לעמבערגער
זיינע קינדער זענען:
קאַטעגאָריע:רבני אונגארן קאַטעגאָריע:רבנים אין ארץ ישראל
משה שווימער
משה שווימער (1918 -2003) איז געווען א חזן אין אוקראינע און די פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע.
משה שווימער איז געבוירן אין יאר 1918 אין אוקריינע, און האט אימיגרירט צו די פאראייניגטע שטאטן אין יאר תש"ט (1949); ער איז נפטר געווארן אין יאר תשס"ג (2003).
אין אמעריקע איז ער געווען חזן אינעם טעמפל עזרה אין שיקאגא פאר דרייסיג יאר.
עס איז פארבליבן רעקארדירט פון אים אסאך שטיקלעך און יידישע ניגונים.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:חזנים קאַטעגאָריע:יידיש שפראך זינגערס
דעמעטשער
דעמעטשער איז א שטעטל אין סאבאלטש-סאטמאר-בערעג מעדזשע אין צפון-מזרח אונגארן. אין 2015 האט עס געהאט 4,205 איינוואוינער. דאס שטעטל ווערט ערשט דערמאנט אין 1333, אלס "דעוועטשער" אדער "קעמענידעוועטשער", אבער שפעטער ווערט דאס שטעטל באצייכנט אלס "דעמעטשער".
יידן אין דעמעטשער
קאטעגאריע:אידישע יישובים אין אייראפע קאַטעגאָריע:שטעטלעך אין אונגארן
י"ח אדר ב'
זעט אויך
י"ח באדר א'
כפר קאסם
כפר קאַסם (אַראַביש: كفر قاسم) איז אַן אַראַבישער שטאָט אין דער שרון געגנט. די שטאָט ליגט בייַ דער דרום זייט פון דער "דרייַעק" צפון פון ראש העין, ווייַטער צו רוט 5 ("טראַנס-שומרון").
שלמה גאנצפריד
250px|קליין|הרב שלמה גאנצפריד רבי שלמה בן יוסף גאנצפריד (ה'תקס"ד - כ"ח תמוז ה'תרמ"ו) איז געווען ראש בית דין אין אונגוואר און דער מחבר פון קיצור שולחן ערוך און נאך ספרים.
כפר קאסם
אין 1959 האט דאס דארף באקומען לאקאלע ראַט סטאַטוס, און אין מערץ 2008 איז כפר קאַסם דערקלערט אַ שטאָט.
שלמה גאנצפריד
לעבנסגעשיכטע
שלמה גאנצפריד איז געבוירן אין אונגוואר, אונגארן (היינט אוקראינע) צו זיין פאטער ר' יוסף. ער איז פאר'יתומט פון זיין פאטער ביי אכט יאר. ער האט געלערנט אין דער ישיבה אין באניהאד. שפעטער איז ער צוריקגעקומען קיין אונגוואר און געווארן א סוחר.
ער האט מחבר געווען חשובע ספרים. זיין ערשטע ספר, 'קסת הסופר', אויף הלכות כתיבת סת"ם איז פארעפנטליכט געווארן אין תקצ"ד, מיט הגהות פונעם חתם סופר. און תר"ג האט דאס שטעטל ברעזעוויץ (היינט סלאוואקיי) אים אויפגענומען אלס רב. אין תר"י איז ער צוריק קיין אונגוואר וואו מ'האט אים אויפגענומען אלס ראש בית דין.
ער איז מערסט באוואוסט פאר זיין "קיצור שולחן ערוך", וואס אנטהאלט רוב פראקטישע הלכות, בעיקר שולחן ערוך "אורח חיים" און טייל פון אנדערע חלקים אין שולחן ערוך. אויך האט ער געשריבן "לחם ושמלה" אויף הלכות נדה, טבילה און מקוואות.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:רבני אונגארן קאַטעגאָריע:אחרונים
קאקאא בוים
ממוזער|שמאל|קאקאא בוים מיט שויטן דער קאַקאַאָ בוים (Theobroma cacao) איז א נידעריגער אימערגרינער בוים (פון 3 ביז 4.5 מעטער) פון דרום אמעריקע און צענטראלער אמעריקע. מען באניצט זיינע זוימען אויף צו מאכן שאקאלאד. קליין|Theobroma cacao דער בוים איז געהאדעוועט איבער 700,000 קוואדראט ק"מ. די עיקר לענדער זענען דער בארטן פון העלפאנדביין (40%), די גהאנע (15%) און אינדאנעזיע (15%).
קאַטעגאָריע:ביימער
מערב דייטשלאנד
מערב דייטשלאנד אדער פעדעראלע רעפובליק פון דייטשלאנד איז פון דער צווייטער וועלט מלחמה ביז 1990 געווען די דעמאקראטישע פרייע רעגירונג.
עס איז געגרינדעט איבער די אקופאציע זאנעס, וואס גרויסבריטאניע, די פאראייניקטע שטאטן, און פראנקרייך, האבן איינגענומען, און באפרייט פון היטלער, און די נאציס.
געגרינדעט אין 1955, דורך די אליאירטע פון דער מערב וועלט. און דער מערב, האט זיך אנגעשלאסן אלס א נאט"א מיטגליד, וואס האט צוגעברענגט מזרח דייטשלאנד, זיך אנצושליסן אינעם ווארשע פאקט.
די הויפטשטאט פון דער מערב איז געווען באן.
אויפן 9טן נאוועמבער 1989, ווען די בערלינער וואנט איז געפאלן, האט זיך אנגעפאנגען די פראצעדור פון פאראייניקן דייטשלאנד, וואס האט זיך גענדיקט א יאר דערויף.
זעט אויך היסטאריע פון דייטשלאנד
קאטעגאריע:דייטשלאנד קאטעגאריע:היסטארישע לענדער אין אייראפע
עובד
ממוזער|שמאל|250px|[[עובד כתינוק, על ברכי רות, כשמימינם בועז הזקן. פרסקו מאת מיכלאנג'לו בתקרת הקפלה הסיסטינית.]] עוֹבֵד ווערט דערמאנט אין מגילת רות, דער זון פון רות און בועז.