cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ჰაიკოუ
ჰაიკოუ (海口) — ნოღა ჩინეთის, ჰაინანიშ კოკის, ჰაინანიშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ნოღა იდვალუაფჷ კოკიშ ოორუეშე, ნამუთ ლეიჯოუშ ჩქონშე გიშართილი რე, 15-კილომეტრიანი ჰაინანიშ საროტით. ნოღას იდვალუაფჷ ოერეფოშქაშე აეროპორტი ჰაიკოუ-მეილანი.
ჯვ. წ. 1238
წანა — ჯვ. წ. XIII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1230-იანეფიშ რანწკო 2-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1238 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ერნესტ ლოურენსი
ბიოგრაფია
ერნესტ ლოურენსიქ დებადჷ 1901 წანაშ 8 მარაშინათუთას, ნორვეგიალი იმიგრანტეფიშ ფანიას. გურაფულენდჷ ობჟათე დაკოტაშ უნივერსიტეტის, სოდეთ მიპალუ ბაკალავრიშ ხარისხი ქიმიას, 1922 წანას. 1923 წანას ლოურენსიქ მიპალუ მაგისტრიშ ხარისხი მინესოტაშ უნივერსიტეტის, უილიამ ფრენსის გრეი სუონიშ ხემანჯღვერობათ. მინესოტაშ უნივერსიტეტიშ უკულ, ლოურენსიქ გურაფა გაგინძორჷ დიო ჩიკაგოშ უნივერსიტეტის დო უკულ იელიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია ფიზიკას. გურაფაშ თებაშ უკულ ლოურენსი მუშენდჷ კალიფორნიაშ უნივერსიტეტის დო იელიშ უნივერსიტეტის. ლოურენსიქ გიმიგონჷ ციკლოტრონი. ლოურენსიქ აკიმუშუ მეთოდეფ იზოტოპიშ სეპარაციაშო. რდჷ მანჰეტენიშ პროექტიშ მაკათური. ლოურენსიშ დუნარსხუა ლაბორატორიეფს, ლოურენსიშ ღურაშ უკულ, თიშ ჯოხოქ გიადჷ. ღურუ 1958 წანაშ 27 მარაშინათუთას.
ადიამანიშ პროვინცია
ადიამანი – პროვინცია (ილი) თურქეთის ობჟათე ანატოლიაშ რეგიონს, ადმინისტრაციული ცენტრი ადიამანი. იკათუანს 9 რაიონს.
ფრიზიული ნინეფი
მინი|პოლიციაშ შანი [[გერმანული ნინა|გერმანულ დო ფრიზიულ ნინეფშა ნოღა ჰუზუმს]]
ჩერნივცი
სქოლიო
კატეგორია:ჩერნივციშ ოლქიშ ნოღეფი კატეგორია:უკრაინაშ ადმინისტრაციული ცენტრეფი კატეგორია:უკრაინაშ ნოღეფი
1930-იანეფი
მოლინეფი
კატეგორია:
ავსტრალია-საქორთუოშ ურთიართობეფი
სქოლიო
კატეგორია:საქორთუოშ დიპლომატიური ურთიართობეფი კატეგორია:ავსტრალიაშ დიპლომატიური ურთიართობეფი
ჯვ. წ. 1244
ნაღურა
კატეგორია:
გუიანი
კატეგორია:ჩინეთიშ ნოღეფი
ჯვ. წ. 2
დუნაბადი
ბიბლიური ქრონოლოგიაშ მეჯინათ, ჯვ.წ. 2 წანას, დოხოლაფირო გჷმათუთაშ დაჭყაფუს, დებადჷ იოსე ქირსექ, ნამუქჷთ უკული ქირსეთ დო მესიათ გჷნირთჷ. მოსოფელიშ თარი ცივილიზაციეფი ჩქინ წანეფიშეჭარუაშ ეკოროცხუას ზუსტას თიშ დაბადებაშე იჭყან, მარა სუმ თუთაშ ჩილათათ.
იაკუბ ბლაშჩიკოვსკი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პოლონარი მობურთეეფი კატეგორია:დუნაბადი 1985 კატეგორია:დორტმუნდიშ ბორუსიაშ მობურთეეფი
განდჰიდჰამი
განდჰიდჰამი (Gandhidham, गांधीधाम, ગાંધીધામ) — ნოღა ინდოეთის, გუჯარათიშ შტატის, კაჩიშ ოლქიშ ტერიტორიას.
აიმაკი
აიმაკი — მონღოლურ-თურქული ზიტყვა რე დო შანენს ტომს. აიმაკი გჷმირინუაფუ რეგიონიშ დო პროვინციაშ სინონიმო მონღოლეთის დო ჩინეთის. მონღოლეთის აიმაკეფი უჯოხონა მაართა ხარისხიშ ადმინისტრაციულ დჷნართის, პროვინციას. ირი აიმაკი მუშჸურე ირთჷ სუმონოთ. ირი აიმაკი 315 სუმონო რე დორთილი. მონღოლეთიშ ნანანოღა - ულან-ბატორი ზოხორინელი მუნიციპალიტეტი რე.
ავსტრალიაშ ნოღეფიშ ერკებული
რესურსეფი ინტერნეტის
ავსტრალია  კატეგორია:ავსტრალიაშ დემოგრაფია
გოდჰრა
გოდჰრა (Godhra, गोधरा, ગોધરા) —ნოღა ინდოეთის, გუჯარათიშ შტატის, პანჩმაჰალიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე.
იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი იაპონიას
კანდიდატეფიშ ერკებული
ცხირეშა მიშაღალირი რე ობიექტეფი, იუნესკოშე მოსოფელიშ მონძალაშ კანდიდატეფიშ ერკებულშა გეძინაშ თარიღიშ მეჯინათ.
დიდი ხურალი
კაბეტი სახენწჷფო ხურალი, თაშნეშე კაბეტი ერუანული ხურალი ვარდა ასამბლეა — მონღოლეთიშ პარლამენტი, ართპალატამი ოკანონმადვალე ორგანო, ნამუსჷთ თაშნეშე გოართოიანაფილი რე თარობაშ აპარატი.
თაშნეშე ქოძირით
კატეგორია:მონღოლეთი
შვედეთიშ ლენეფი
რუკა
1968 წანაშახ ნოღა სტოკჰოლმს უღუდჷ დორხველური კოდი A. სტოკჰოლმიშ ლენს - B.
ვაჭრუა
ვაჭრუას, მუჭოთ მოლინას, დჷთმიგურუანს მენცარობაშ ზოხოიანი დარგეფი:
Mathematics Genealogy Project
Mathematics Genealogy Project (მარგალური ჯოხოდვალა: მათემატიკური გენეალოგიაშ პროექტი) — მუნაჩემეფიშ ინტერნეტ-ბაზა მათემატიკოსეფიშ აკადემიური გენეალოგიაშო. 2021 წანაშ 31 ქირსეთუთაშ მუნაჩემეფით პროექტი იკათუანს 274,575 მათემატიკოსიშ ინფორმაციას. მოჩამილი ინფორმაცია იკათუანს მათემატიკოსიშ გურაფაშ თებაშ წანას, ომენცარე თემაშ ჯოხოდვალას, უნივერსიტეტის, მათემატიკოსიშ ომენცარე (ოდოქტორე) ხემანჯღვერს დო ჯოხოშინელ მოგურაფუეფს. პროექტიქ დირსხუ მათემატიკოსიშ, მინესოტაშ შტატიშ უნივერსიტიშ პროფესორიშ ჰარი კუნსიშ ინიციატივათ. პროექტიქ გეგშართჷ ონლაინ 1997 წანაშ დამორჩილს. 2002 წანას პროექტიქ გინილჷ ოორუე დაკოტაშ შტატიშ უნივერსიტიშა. 2003 წანაშე პროექტის ადმინისტრირენს ამერიკაშ მათემატიკური ჯარალუა.
ტომას გრემი
ტომას გრემი (ინგლ. Thomas Graham; დ. 21 ქირსეთუთა, 1805, გლაზგო, შოტლანდია — ღ. 16 ეკენია, 1869, ლონდონი, ინგლისი) — შოტლანდიარი ქიმიკოსი, კოლოიდეფიშ ქიმიაშ ართ-ართი დუმარსხუაფალი. გრემიქ მიშეღჷ დიდი მენცარული კონტრიბუცია დიალიზიშ დო აირეფიშ დიფუზიაშ რკვიებაშა.
ავღანეთიშ ლჷმა
ავღანეთიშ ლჷმა (1979-1989) — ოურდუმე კონფლიქტი ავღანეთიშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ტერიტორიას 1979-1989 წანეფს. მიშჷ ოთარობე ნძალეფიშ დო ავღანეთის სხუნუეფიშ ნძალეფიშ აკოჭიჭიხელი კონტინგენტიშ ართობული ქიმინუათ ავღანარი მოჯაჰედეფიშ ერებამი მოქანჩილი ფორმირეფეფიშ აწმარენჯო. ოურდუმე კონფლიქტის ფინანსურო დო პოლიტიკურო ალურდჷ ისლამური ოქიანუშ დო ნატოშ მაჯღვერი ქიანეფი.
უჩა იუმორი
უჩა იუმორი — იუმორიშ ართ-ართი ბუნა. უჩა იუმორით გოდგინელი მოხვალამეფს შხირას ბხვადუნა რინაშო ოშქურანჯი ფაქტორეფს, სინთელეშე ვარდა შხვა თიჯგურა თემეფშე ციგანობეფი. ჯინჯიერო ათე თემეფი ტრადიციულ ანეკდოტეფს ვარე. კაფური რე, ნამდა უჩა იუმორს, ათე ვარდა ეთი ობიექტიშ გოციგანს, ფატალურობაშ გინაფა იუმორიშ მელე ვადინუ.
კატეგორია:იუმორი
ოჰეერე ჯგვენობაშ მაჭყვიდალი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოურდუმე გილმაფურინეეფი
რიჩარდ ჰემინგი
ბიოგრაფია
რიჩარდ ჰემინგი გურაფულენდჷ მათემატიკას ჩიკაგოშ უნივერსიტეტის, სოდეთ მიპალუ ბაკალავრიშ ხარისხი 1937 წანას. ჩიკაგოშ უნივერსიტეტიშ უკულ გურაფა გაგინძორჷ ნებრასკაშ უნივერსიტეტიშ მაგისტრატურას. ჰემინგიქ ოდოქტორე დისერტაცია თხილუ 1942 წანას, ილინოისიშ უნივერსიტეტის. გურაფაშ თებაშ უკული ჰემინგი მუშენდჷ ლუისვილიშ უნივერსიტეტის, ასისტენტ-პროფესორო. მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ბორჯის ჰემინგი ოკათუდჷ მანჰეტენიშ პროექტის. მანჰეტენიშ პროექტიშ გეშა, ჰემინგი მუშენდჷ ლოს-ალამოსიშ ერუანულ ლაბორატორიას. 1946 წანას ჰემინგიქ ომუშებუშა გინილჷ ბელიშ ლაბორატორიაშა. რიჩარდ ჰემინგიშ მენცარული კონტრიბუცია იკათუანს: ჰემინგიშ კოდის, ჰემინგიშ რიცხუეფს, ჰემინგიშ ხურგის, ჰემინგიშ დისტანციას დო შხვა. ჰემინგი რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი, მენცარული პუბლიკაციეფიშ დო სტატიეფიშ ავტორი.
მალკოლმ მაკდაუელი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1943
საბინი (წყარმალუ)
საბინი (ინგლ. Sabine River) რე წყარმალუ ააშს, ტეხასიშ დო ლუიზიანაშ შტატეფს. სიგჷნძა 820 კმ. ღანჩოშ ფართობი 25,270 კვ.კმ. წყარმალუ საბინი ინაკათუ საბინიშ ტობას (მექსიკაშ ჸუჯი).
მოჯაჰიდი
მუჯაჰიდი, მოჯაჰედი (مجاهد;„თინა, ნამუთ ინჭაფუ“) — ისლამიშ მეჯინათ, რელიგიური მოტივეფით ოლჷმე ქიმინჯალეფიშ მაკათური. მუსლიმურ ოქიანუს მუჯაჰიდეფი უჯოხონა არძანერ მალიმორშა, ნამუთ ლჷმენს „ჯგირ“ ჸურე, თინეფს შქას ერუანული არმიეფიშ დო პოლიციაშ წჷმმარინაფალეფშა. მოჯაჰიდეფო ტრადიციულო ჯოხოიდვალუაფჷნა თაშნეშე ერუანულ–გჷმადუდიშულაფარი ლჷმაშ მადუდეეფი, სამანგათ შამილი დო უმარ მუხთარი. ბჟადალ ოქიანუს პიჯიშო, მუჯაჰიდეფი, მუჭოთ შხვაშ თური ცივილიზაციაშ ჯაგვა ნძალა, უარყოფური მუშობურობეფიშ მაღალარეფი რენა.
გობიშ ტიოზი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მონღოლეთიშ ტიოზეფი კატეგორია:ჩინეთიშ ტიოზეფი
ფინეთიშ ისტორიული პროვინციეფი
ისტორიულ პროვინციეფიშ ერკებული
right|250 px|thumb|ფინეთიშ ისტორიული ოლეფი ქიანაშ თეხანურ ხურგეფს ([[ფინეთიშ პროვინციეფი|თეხანურ პროვინციეფიშ ხურგეფი გიშართილი რე ჸვინთელი ფერით)]]
იელიშ უნივერსიტეტი
იელიშ უნივერსიტეტი (ინგლ. Yale University) — კერძო, აივი ლიგაშ მაკათური უნივერსიტეტი კონექტიკუტიშ შტატიშ ნოღა ნიუ-ჰეივენს. უნივერსიტეტიქ დირსხუ 1701 წანას დო თინა ამერიკაშ მასუმა უჯვეშაში უნივერსიტეტი რე. უნივერსიტეტი გიშარჩქინელი ამერიკალი ფილანთროპიშ დო კოლონიალური ადმინისტრატორიშ ელაიჰუ იელიშ ჯოხონობაშ რე. იელიშ უნივერსიტეტი რდჷ ამერიკას მაართა უნივერსიტეტი ნამუსჷთ უღუდჷ ოდოქტორე პროგრამა. იელიშ უნივერსიტეტიშ ბიბლიოთეკა წინგეფიშ მუდანობათ (15 მლნ.) რე მასუმა უდიდაში აკადემიური ბიბლიოთეკა ამერიკას. 2020 წანაშ გჷმათუთაშ მუნაჩემეფით იელიშ უნივერსიტეტიშ კურსნათებუეფი რდეს: ნობელიშ პრემიაშ 65 ლაურეატი, აბელიშ პრემიაშ 4 ლაურეატი, ტიურინგიშ პრემიაშ 3 ლაურეატი, ააშ-იშ 5 პრეზიდენტი, 31 მილიარდერი, შხვადოშხვა ქიანეფიშ ლიდერეფი, ააშ-იშ კონგრესიშ დო სენატიშ მაკათურეფი, დიპლომატეფი, პოლიტიკოსეფი, მენცარეფი დო შხვეფი. იელიშ უნივერსიტეტი მოსოფელიშ ართ-ართი უპრესტიჟულესი უნივერსიტეტი რე დო თის რეიტინგეფს ირო ლიდერიშ პოზიცია უკინებჷ.
თამაზ ავდალიანი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
ბაქტერიეფი
ბაქტერიული თოლეფიშ მუდანობა ადამიერიშ რსხულს 10–შე უმოსი რე დორხველი ადამიერიშ თოლეფიშ მუდანობაშე. გიშაკერძაფილო მიარეთ რე ბაქტერიეფი კანფ დო ყია-ჭჷს. თე ბაქტერიეფიშ დიდი უმენტაშობა ადამიერშო უშქურანჯი რე, კანკალე იმუნური სისტემაშო მორგეთ რე, მარა რე პათოგენური ბაქტერიეფჷთ, ნამუეფით თიჯგურა ლახარეფს გჷმიჭანუანა, მუჭოთ რე ხოლერა, სიფილისი, შატიბი, უჩა ჭირი, ცნდჷრული გეჯეჯი. არძაშე უმოსო ადამიერიშ თელარას რესპორატორული ბაქტერიული ლახარეფი ჭყვიდჷნს. ხვალო ტუბერკულოზით ირწანას 2 მილიონი ადამიერი ღურუ. ბაქტერიული ახარეფიშ ოკურნალეთ ანტიბიოტიკეფი გჷმირინუაფჷ, მარა თინეფიშ ფართოთ გჷმორონაფაშ შედეგო ბაქტერიეფი ანტიბიოტიკეფიშოთ ჸონიერეფო გჷნმირთჷნა დო თინეფწკჷმა ობურჯაფეთ ირო ახალი ანტიბიოტიკეფიშ მეგორაფა ოხვილური რე. ბაქტერიეფიშ ორთაშობური ანტაგონისტეფი რე ბაქტერიული ვირუსეფი ანუ ბაქტერიოფაგეფი. 100-შახ ბაქტერიულ გვარს მუში სპეციფიკური ბაქტერიოფაგი უღუ.
ჩანჩუნი
ჩანჩუნი (长春) — სუბ-პროვინციული ნოღა ჩინეთიშ ოორუე-ბჟაეიოლშე, გირინიშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი. 2010 წანაშ მუნაჩემეფით, ნოღაშ მახორობა 7,674,439 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ნოღა იდვალუაფჷ წყარმალი იტონჰეშ წყარპიჯის. ჩანჩუნი კაბეტი ორკინაშარე ნოსქვი რე.
სკვითეფი
სკვითეფიშ ხელუანობაშ გოვითარაფაშ კონკიქ მიოჭირინჷ ოორუე უჩაზუღაპიჯის. გონთხორუეფიშ შედეგო მეგარაფილი რე ორქოშ, ვარჩხილიშ, რკინაშ, ძიმძიმიშ მეკონეფფშა, ირემიშ, ნჯილოშ, რინტუშ, მახვამილაფარი ფურინჯეფიშ, ფანტასტიკური ჩხოლარეფიშ დო შხვა გჷმოხანტუეფით. ჯვ. წ. IV-III ოშწანურეფს გჷმოხანტუეფს ორნამენტღოზობური სახე მიღჷ. გორასაფულეფს ნაძირეფი რე, თაშნეშე, ქუაშ სქემატურგჷმოხანტურელი მეკონეფჷთ. შანულამი კიდალაშ ხანტუალაშ მინუშეფს მიოგორეს სკვითეფიშ ნეაპოლს.
ლჷმაშ რკვიებეფიშ ინსტიტუტი
ლჷმაშ რკვიებეფიშ ინსტიტუტი (ინგლ. Institute for the Study of War) — ამერიკული ანალიტიკური ცენტრი, ნამუთ იდვალუაფჷ ნოღა ვაშინგტონს. ინსტიტუტიშ ღანკი რე ოურდუმე კონფლიქტეფიშ დო გალენური პოლიტიკაშ ანალიზი დო რკვიება. ინსტიტუტი დარსხუ ამერიკალი ოურდუმე ისტორიკოსიქ კიმბერლი კაგანიქ.
სებასტიან კურცი
სებასტიან კურცი (Sebastian Kurz; დ.27 მარაშინათუთა, 1986, ვენა, ავსტრია) — ავსტრიალი სახენწჷფო დო პოლიტიკური მოღალე. ავსტრიაშ გალენური საქვარეფიშ დო ინტეგრაციაშ მინისტრი 2013 წანაშ 16 ქირსეთუთაშე 2017 წანაშახ .მოსოფელიშ არძაშე ახალნორდი გალენური საქვარეფიშ მინისტრი. ევროპაშ უშქურანჯობაშ დო წოროხანდაშ ორგანიზაციაშ მოქიმინჯე მადუდე.
აზოვიშ ზუღა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:უჩა ზუღა კატეგორია:ატლანტიშ ოკიანეშ ზუღეფი კატეგორია:ზუღეფი ანბანიშ მეჯინათ
ყარაყუმი
ჰიდროგრაფია
ტიოზის გინმურს მოსოფელს სიდიდაშ მეჯინათ მაჟირა ოირიგაციე არხი - ყარაყუმიშ არხი, ნამუქჷთ 1954 წანას აკიგჷ დონამუშ სიგჷნძა 1,375 კმ. რე. თექ ირწანას 13-20 კმ³ წყარი მეურს.
ელზა ჯინი
ფილმეფი
...
დიფუზია
დიფუზია — მატერიაშ, მასალაშ (მაგალთო ატომეფიშ, იონეფიშ, მოლეკულეფიშ, ენერგიაშ) გინულა მაღალ კონცენტრაციაშე დაბალი კონცენტრაციაშ არეშა. დიფუზიაშ კონცეფცია გიმირინუაფჷ შხვადოშხვა დარგეფს: ფიზიკას, ქიმიას, ბიოლოგიას, სოციოლოგიას, ეკონომიკას, ფინანსეფს დო შხვა.
იგორი (კიევიშ რუსეთი)
იგორი (Игорь, Ігор; ღ. 945) — კიევიშ კაბეტი თარი 912 წანაშე 945 წანაშახ, რიურიკოვიჩეფიშ დინასტიაშ ფაქტობური დჷმარსხუაფალი. მემატიანე თიშ წიმოხონალას გვერდოლეგენდარულ რიურიკის მეთმურსხუანს. აგჷნძორენდჷ მუში წიმოხონიშ ოლეგიშ საქვარს, მუში მართუალაშ გიმა აკაართიანჷ დნესტრიშ დო დუნაიშ შქას მახორუ ბჟაეიოლსლავური ტომეფი; აკორანგჷ დრევლიანეფიშ აშონთაფა. რდჷ ორდოიანი ფეოდალური სახელნწჷფოშ ტიპური თარი. 913 წანას ილესქერჷ კასპიაშპიჯიშა, ქემიოჭირინჷ ბაქოს დო გეჭოფჷ ბარდავი. 941 წანას, უმწუძინუო ქეგიანთხჷ კონსტანტინოპოლს. 944 წანას კჷნ გილესქერჷ ბიზანტიაშა, იმპერატორქ თის გიშაჸიდირებელი მიარზჷ, ნამუშ უკულით რუსეფს დო ბერძენეფს შქას ხეკულუაქ დიდვინჷ. პირველი რდჷ რუსი თარეფშე, ნამუქჷთ პაჭინიკეფს მოანტჷნ; თინეფწკჷმა გაფორმჷ 5-წანამი ოზებე ხეკულუა. დოჸვილეს დრევლიანეფქ, მუჟანსჷთ კჷნ მაჟირაშა მითხჷ თინეფშე ხარკი.
ჯემილა
ჯემილა (قلعة بني حماد) – ჯვეში რომაული ნოღაშ აკნაცჷმეფი ალჟირიშ ოორუეშე, სეტიფიშ ვილაიეთის. საეგებიოთ, ნოღაქ დირსხჷ 96-98 წანეფს, იმპერატორ ნერვაშ მართუალაშ პერიოდის. 1982 წანაშე მიშაღალირი რე იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ძეგლეფიშ ერკებულშა.
სვიატოსლავ I
მინი|250პქ|სვიატოსლავიშ დო [[იოანე I (ბიზანტია)|იოანე ციმისკეშ შეხვალამა.]] სვიატოსლავ იგორიშ სქი — კიევიშ რუსეთიშ კაბეტი თარი 957-972 წანეფს. ცხენენჯმადუდე. თიშ მართუალაშის კიევიშ რუსეთიქ კაბეტ წჷმოძინას მიოჭირინჷ. მოჯალაგჷ ხაზარეფიშ სახაკანე X ოშწანურაშ 60-იან წანეფს, ილესქერჷ კამაშ ბულგარეფიშ დო კავკაციაშ სააწმარენჯოთ. ბულგარეთიშ უკული ქიდიჭყჷ ლესქერუა ბიზანტიაშ სააწმარენჯოთ, მარა დემარცხჷ. დოჸვილეს პაჭანიკეფქ.
შანხაიშ წოროხანდაშ ორგანიზაცია
ორგანიზაცია ვართ ოურდუმე ბლოკის (მუჭოთ, სამანგათ: ნატო) დო ვართ მუთუნნერი უშქურანჯობაშ ღილე რეგულარულ ოხსუნუეს (მუჭოთ, სამანგათ:ასეანი) წჷმარინუანს. შწო-შ თარი ღანკი გოართოიანაფილ ქიანეფს შქას სტაბილურობაშ დო უსაფრთხოებაშ გომანგარაფა რე, ფართო გაგებათ, ლჷმა ტერორიზმწკჷმა, სეპარატიზმწკჷმა, ექსტრემიზმწკჷმა, თაშნეშე ეკონომიკური წოროხანდაშ გოვითარაფა, ენერგეტიკული, სამენცარო დო კულტურული ურთიართწოროხანდა.
ბიგ-რივერი (კალიფორნია)
ბიგ-რივერი (ინგლ. Big River) რე წყარმალუ ააშს, კალიფორნიაშ შტატის მენდოსინოშ ოლქის. ინაკათუ რჩქალ ოკიანეს. წყარმალუ ბიგ-რივერიშ სიგჷნძა რე 67,1 კმ. ღანჩოშ ფართობი 470 კვ.კმ.
ნოიო
ნოიო (ინგლ. Noyo River) რე წყარმალუ ააშს, კალიფორნიაშ შტატიშ მენდოსინოშ ოლქის. წყარმალუ ნოიოშ სიგჷნძა რე 48 კმ. ღანჩოშ ფართობი 290 კვ.კმ. ნოიო ინაკათუ რჩქალ ოკიანეს.
ნარკოტიკი
მინიატიურა|ჰეროინი ოაფთიაქე მეკირუას, XIX ოშწანურა ნარკოტიკი — ქიმიური ნაკათა, ნამუთ იჭანუანს კომას, გონებური მოჩალუა დო ჭუაშ უგინაფუალას. ტერმინს რჩქვანელობურო გჷმირინუანა ოპიატეფიშ ვარ-და ოპიოიდეფიშ გოთანჯუას, ნამუეფჷთ ორხველჷ ნარკოტიკული ანალგეტიკეფიშ ბუნას. მერჩქინელი რე, ნამჷ-და მაართაშე ტერმინი „ναρκωτικός“ — ნარკოტიკი ბერძენ მასქილიდაფარქ — ჰიპოკრატექ გჷმირინუ, კონკრეტულო თიშ ეიოშანალო, ნამჷ-და თინა ორხველჷ წამალეფიშ თი ბუნას, ნამუთ გჷმიჭანუანს ჭუაშ გაჟურებას დო დაბლას. თე ტერმინი თაშნეშე გჷმირინუ ანტიკური პერიოდიშ გიშარჩქინელ ექიმქ — გალენოსქ. თე ნიფთიარაფაშ გიშარჩქინაქ თინა უშქაშეთ მანდრაგორიშ ჯინჯეფს დო კაკაჩაშ თასეფს არსხუაფუდჷ (ქძ. ოპიუმი).
ჯეისონ ბეითმენი
ჯეისონ კენთ ბეითმენი (Jason Kent Bateman; დ. 14 ღურთუთა, 1969, ნიუ-იორკი) — ამერიკალი არტისტი, რეჟისორი დო პროდუსერი. თინა ლაჸაფენს ფილმეფს:ჰენკოკი (2007), გოჯოგელი მაჯღვერეფი (2011), გოჯოგელი მაჯღვერეფი 2 (2014) დო შხვა.
ჯვ. წ. 5
ნაღურა
*
რეზოლუცია
რეზოლუცია (resolutio - გინნაჭყვიდა), კოლეგიური ორგანოშ ხუნას (კონფერენციას, სესიას, შაყარუას) თე თუ თი ოკითხირიშ გოსხუნუაშ შედეგო მეღებული გინნაჭყვიდა.
ბრაჩანოშ ტობა
ტობაშ გორჩქინა დოხოლაფირო 600 000 — 40 000 წანაშ წოხოლეიან ვულკანურ აქტივობაწკჷმა რე მერსხუაფილი, მუშ გეშათ თაშნეშე წჷმიქიმინჷ ბრელი ჭიჭე ვულკანქ. მაგმაშ თარი წყუ ამდღარი ბრასიანოშ ტობაშ თუდო იდვალუაფუდუ. მუში კოლაფსიშ გეშა წჷმიქიმინჷ კალდერაქ, ნამუთ ამდღა კრატერიშ ტობას (ბრაჩანოშ ტობა) უკინებუ. კანკალე ჭიჭე კრატერი ამდღა ხოლო იძირებე ტობაშ ელჷ-მოლეფს დო მუშ გოხოლუას.
ჯვ. წ. 1252
ნაღურა
კატეგორია:
ობჭოფი, ქეშეილებუდა (2002 წანაშ ფილმი)
ობჭოფი, ქეშეილებუდა — სტივენ სპილბერგიშ 2002 წანაშ ბიოგრაფიული კრიმინალური კომედია. ფილმი დორსხუაფილი რე ათე ჯოხონობაშ წინგის სოდეთ ესახული რე ნანდული ისტორია ახალი ქვირთოსანიშ. კრისტოფერ უოკენქ რსულებური როლიშო მიღჷ BAFTA-შ ჯილდო საუჯგუშო არტისტი კოჩიშო მაჟირახარისხამი როლს.
ცაი ინ-ვენი
ბიოგრაფია
2016 წანაშ ღურთუთას ტარებულ საპრეზიდენტო გიშაგორუეფს, ხონარეფიშ 57,7% მიღჷ დო ტაივანიშ მაართა ოსურ-პრეზიდენტო გჷნირთჷ. პრეზიდენტიშ პოსტის დიკენს 2016 წანაშ 20 მესის.
ჩარლი დეი
ჩარლი ფექჰემ დეი (Charles Peckham Day; დ. 9 ფურთუთა, 1976, ნიუ-იორკი) — ამერიკალი არტისტი, მუსიკოსი, სცენარისტი, კომიკოსი დო პროდუსერი. ჩინებული რე ნალაჸაფინა როლეფით ფილმეფშე: გოჯოგელი მაჯღვერეფი (2011), ორჩხოლეფიშ ოქიანუ (2013) დო გოჯოგელი მაჯღვერეფი 2 (2014).
ავღანეთიშ ომენოღალე ლჷმა
სქოლიო
კატეგორია:ომენოღალე ლჷმეფი კატეგორია:მიმალი ომენოღალე ლჷმეფი კატეგორია:ავღანეთიშ ომენოღალე ლჷმა
ცენტრალური აფრიკული ფრანკი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფარაშ ართურეფი კატეგორია:გაბონიშ ფარა კატეგორია:კამერუნიშ ფარა კატეგორია:კონგოშ რესუბლიკაშ ფარა კატეგორია:ცენტრალური აფრიკული რესპუბლიკაშ ფარა კატეგორია:ჩადიშ ფარა კატეგორია:ეკვატორული გვინეაშ ფარა კატეგორია:კოლექტიური დო ორსხუე ფარაშ ართურეფი კატეგორია:ფრანკი კატეგორია:აფრიკაშ ვალუტეფი
პენალტი (კუჩხბურთი)
თაშნეშე ქოძირით
კატეგორია:კუჩხბურთიშ წესეფი
ჯვ. წ. 1256
ნაღურა
კატეგორია:
მაკენზი (ორეგონი)
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:ორეგონიშ წყარმალუეფი
ჯვ. წ. 1257
წანა — ჯვ. წ. XIII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1250-იანეფიშ რანწკო 3-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1257 წანა.
CNN
CNN – The Cable News Network — ამერიკული ტელეკომპანია ახალი ამბეფიშ 24 საათამი მაუჭყაფალობათ (შტაბ-ბინა ნ. ატლანტას, ევროპული ოდუდე ოფისი ნ. ლონდონც). დარსხუ ტედ ტერნერქ 1980 წანას. მოსოფელიშ თე უშხუაში ოინფორმაციე კომპანია ფორჷნს 14 შხვადოშხვა ოკაბელე დო ალმაშარული არხის, 2 რადიოგიოდგინუს, 6 ინტერნეტ–საიტის დო 40–შახ თანჯეფგალენური ბიუროს. ახალ ამბეფც სი–ენ–ენი–ი გჷნმოჩანც 38 კოსმოსური ალმაშარეშ სიგნალეფიშ მეშქაშალათ, ნამუეფიშ ძირაფა შელებუანიე 1,5 მილიარდი მაჯინეშო მოსოფელიშ 212 ქიანას დო ტერიტორიას. სი–ენ–ენ–ქ გჷშაკერძაფილი პოპულარობა მიპალუ თიში უკული, მუთ 1991 წანას კარაკან რეპორტაჟეფც გჷნმოჩანდჷ სპარსეთიშ ჸუჯის მიმალი ოლჷმარი ოპერაციეფშე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ააშ-იშ ტელეკომპანიეფი
სკალპელი
სკალპელი, ლანცეტი რე ჭიჭე, ჯგირო ელასირელი ინსტრუმენტი, ნამუთ გიმირინუაფჷ ქირურგიული ოპერაციაშ კეთებაშ ბორჯის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ქირურგიული ინსტრუმენტეფი
ჩეხური ნინა
სტატუსი
ოფიციალური ნინა:
მოჰსენ ფახრიზადე
მოჰსენ ფახრიზადე მაჰაბადი (სპარს. محسن فخری‌زاده مهابادی‎; დ. 21 მელახი, 1958, ყუმი, ირანი — ღ. 27 გერგობათუთა, 2020, აბსარდი, ირანი) — სპარსალი ფიზიკოსი, შინელი რდჷ მუჭოთ ირანიშ ატომური პროგრამაშ მუმა. ფახრიზადე ოკათუდჷ ირანიშ ისლამური რევოლუციური გვარდიაშ კორპუსის. გურაფულენდჷ შაჰიდი ბეჰეშტიშ უნივერსიტეტის. უკულ გურაფა გაგინძორჷ ისპაჰანიშ ტექნოლოგიურ უნივერსიტეტის, სოდეთ მიპალუ მენცარობაშ დოქტორიშ ხარისხი. 1991 წანაშე ფახრიზადე რდჷ იმამი ჰუსეინიშ უნივერსიტეტიშ პროფესორი. მოჰსენ ფახრიზადე რდჷ ირანიშ ატომური პროგრამაშ თარი მენცარი. 2020 წანაშ 27 გერგობათუთას ისრაელიშ თარობაქ ამერიკაშ ხეშშენწყუალათ, სატელიტით ოპერირებადი ავტომატური ანჯარიშ გიმორინაფათ, დოჸვილუ მოჰსენ ფახრიზადე.
ტსვანა (კათა)
ტსვანა, ბოტსვანარეფი, ბეჩუანეფი, ჩუანა — კათა, ნამუეფჷთ ოხორანა წყარმალუ ლიმპოპოშ ჟილენ მალობას ბოტსვანას (სოდე სახენწჷფოგჷმაწყაფალი კათა რე), ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკა-შ მოხურგე რაიონეფს, ნამიბიას დო ზიმბაბვეს. ართამ მუდანობა — 7 მილიონ ადამიერშე უმოსი. ნინა ტსვანა ორხველჷ ბანტუშ ბუნაშ სოტო-ტსვანური გიმენბუნას, ნამუთ მიშმურს ბენუე-კონგოლეზიურ ნინეფიშ ფანიაშა. ტსვანა კათაშ უმენტაშობა — ქირსიანი რე, ნორთი აბანობური ტრადიციული რელიგიაშ გემაჸვენჯი რე.
ჯინა დევისი
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1956 კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
ისლამური ოქიანუ
დემოგრაფია
ავღანეთი - 34 მლნ. (ძინა 3,02% - 997 ვთშ.)
კოტ-დ’ივუარი - 23,5 მლნ. (ძინა 2,40% - 551 ვთშ.)
ლიბია - 6,2 მლნ. (ძინა 0,02% - 2 ვთშ.)
გამბიაშ ისლამური სახენწჷფო — არძაშე მორჩილი სახენწჷფო რე აფრიკაშ კონტინენტურ ნორთის.
პენი მარშალი
სქოლიო
კატეგორია:დუნაბადი 1943 კატეგორია:ამერიკალი კინორეჟისორეფი კატეგორია:ნიუ-იორკალეფი
შიძიაჯუანი
ლიტერატურა
კატეგორია:ჩინეთიშ ნოღეფი
ალისია ვაიკანდერი
ალისია ამანდა ვაიკანდერი (Alicia Amanda Vikander; 3 გჷმათუთა, 1988, გეტემბერგი) — შვედი არტისტი დო მასხაპალი. ოკათუდჷ ფილმეფს: ანა კარენინა (2012), მაშკვითა ქომოლსქუა (2015), ჯეისონ ბორნი (2016) დო შხვა. 2018 წანას გიშურს ფილმი ონთხორუეფიშ მარჩვალი სოდეთ ლარა კროფთიშ როლს თინა შიარსულენს.
დეშუტი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:ორეგონიშ წყარმალუეფი კატეგორია:კოლუმბიაშ ნადუეფი
გოეროშ უშქურანჯალაშ სხუნუ
მინი|300პქ|გოეროშ უშქურანჯალაშ სხუნუშ ხუნაშ დარბაზი ნიუ-იორკის, თაშნეშე ჩინებული რე მუჭოთ ნორვეგიული ოთახი უშქურანჯალაშ სხუნუ — გოეროშ ირომოქიმინჯე ორგანო. გოეროშ წესდვალაშ მეჯინათ უშქურანჯალაშ სხუნუს აფუ დოკისირებული თარი გამამინჯალა საირქიანო თინჩალაშ დო უშქურინჯალაშ გარზინაფაშე. თინა ნებაქუნელი ქიმინას გოეროშ არძა მაკათური სახენწჷფოშ ჯოხოთ, ნამუეფით ვალდვალირი რენა ქჷდაჸუნან თიშ გინნაჭყვიდეფს დო არსულან თინეფი. უშქურანჯალაშ სხუნუ გჷთმოთანჯჷნს თინჩალაშო ოშქურანჯალაშ არსებობას, თინჩალაშ აკოციებას, აგრესიაშ აქტის, ღებულენს რეკომენდაციეფს დო გჷნმოჭყვიდუნს, მუ ღონისძიებეფი ოკო მანჯას თინჩალაშ დო უშქურანჯობაშ გარზინაფაშ ვარდა თიში აკოდგინუაშო. უშქურანჯალაშ სხუნუშ რეზოლუციეფს საირქიანო კანონიშ ჭყანა უღუ დო ოხვილურობაშ შვანს, მოსოფელს თინჩალაშ გარზინაფაშ დო ოშქურაჯი სახენწჷფოეფიშ დოჸუნაფაშო ნძალაფაშ გჷმორინაფაშ ნებას არზენს.
ძინანი
ძინანი (济南) — სუბპროვინციული შანულობაშ ნოღა ბჟაეიოლ ჩინეთის, შანდუნიშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ნოღა იდვალუაფჷ წყარმალუ ხუანხეშ წყარპიჯის, შანდუნიშ პროვინციაშ ბჟადალ ნორთის, ქიანაშ ნანანოღა პეკინიშე მოჩილათირი რე 400 კილომეტრით. შანდუნიშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ორკინაშარე დო ოავტომობილე რზეფიშ ნოსქვი, კაბეტი გინახარგალი პუნქტი. რეზინიშ ნაწარმიშ კეთებაშ ართ-ართი თარი ცენტრი ჩინეთის.
ეკვატორული გვინეაშ ნოღეფიშ ერკებული
ეკვატორული გვინეაშ ოართე რუკა
რუკაშ ლეგენდა:
გოეროშ ეკონომიკური დო სოციალური სხუნუ
ეკონომიკური დო სოციალური სხუნო (ეკოსოსი) — გოეროშ თარი ორგანო, ნამუთ ნებაქუნილი რე მანჯას გჷმორკვიალეფი დო აკადგინას ანგარიშეფი საირქიანო ოკითხირეფშე ეკონომიკაშ, სოციალურ ურთიართობეფიშ, კულტურაშ, გონათუაშ, სინთელუანობაშ, ადამიერიშ ნებეფიშ, ეკოლოგიაშ დო შხვა სფეროეფს, მეჩას რეკომენდაციეფი გენერალურ ასამბლეას, თიშ მაკათურეფს, გოეროშ სპეციალიზებულ დჷნაწესებეფს, კოორდინაცია გუნწიას თინეფიშ საქვარუას, გაფორმას აპიჯალეფი (ნამუთ იმუხურუ გენერალური ასამბლეაშით), მიღას თინეფშე ანგარიშეფი, წჷმურინუას უშქურანჯალაშ სხუნუშ მანგური ინფორმაცია. სხუნუშ სესიეფი, მუჭოთ წესი, წანმოწანაშე ჟირშა იმანჯებუ. თინა აკმოდირთუ გენერალური ასამბლეაშით გიშაგორილი გოეროშ 54 მაკათურშე. ირწანურო მუთმოხვადუ მაკათურეფიშ 1/3-იშ გინოგორუა. სხუნუს უღუ რეგიონული კომისიეფი.
სულთანაჰმედი (მიარეშანულამი)
სულთანაჰმედი:
ბასკეფი
ჸოფა-რინა
ტრადიციულო ბასკეფი ამუშენდეს მორჩილი ზჷმაშ მინდორეფს იზოლირებულ გვალამი რეგიონეფს, თექ სოდეთ თინეფი ასე ოხორანან. ოხორინალეფი გორანწკილიე მორჩილი ბუნეფო, ნამუეფუთ ქიმინუნა ოფუტეეფს, ვარა გოფაჩილი რენა მაღალგვალამი ზონეფს. ოხორინალი (ჸუდე, მინდორი დო ფანია) რე არძაშე შანულამი სოციალური ართური. სოციალური ორგანიზაციაშ თე ფორმა თხილერი რდჷ ტრადიციული კანონით მონძეობაშ გეშა, ნამუთ აწესრიგენდჷ ურთიერთალეფს, ნამუშ მეჯინათ ედომუშამი ღჷმალა გჷშმეშჷ ართ მონძეშა. ტრადიციული ბასკური კულტურა გერცხილი რდჷ თე ინდივიდუალურ ოხორინალეფს, ნამუეფსჷთ ჯოხოდ caserios. იზოლირაფილო რინაშ ათეშნერი წესიქ გოპიჯჷ ფანიაშური სოლიდარობაშ ნძალიერი ღიაბი, ნამუთ მუშ ჸურე გუთმოხურგანს სინძალიერეს დო შურდგუმაშუნარალას ბასკური ნინაშ, კულტურაშ დო კოლექტიური იდენტურობაშ.
პოლიტიკური დგომარება
ბასკეფი დიდი ხანი რე აქტიურენა მუნეფიშ ნინაშობური დო კულტურული ნებეფიშ ოთხილარო, დახე რომიშ იმპერიაშ დოთებაშ პერიოდიშე. XX ოშწანურას, ჭიჭე ხანით (1936-37 წწ) ბასკურქ ქიმიოჭირინუ ოფიციალურ აღიარაფას ბასკეთიშ ავტონომიური მართუალაშ ფორმათ ესპანეთიშ ომენოღალური ლჷმაშ ბორჯის, მარა ფრანკოშ მართუალაშ პერიოდის თე ავტონომიურობაქ მედინჷ. 1975 წანას, ესპანეთის მონარქიაშ ეკონწყუალაშ შვანს, ბასკეფქ გაგინძორეს ჟინჭირა ესპანეთიშ თარობაშ დო 1978 წანას კინე ქიმიღეს ავტონომიაშ ნება, სოდეთ ესპანურქ დო ბასკურქ ოფიციალურ ნინეფო გეგმიცხადჷ.
გოეროშ საირქიანო სასამართალო
საირქიანო სასამართალო კატეგორია:საირქიანო სასამართალო ორგანოეფი
ნორფოლკი
ნორფოლკი (Norfolk, ) — ვამერტოპოლიური ცერემონიული საგრაფო ინგლისიშ ბჟაეიოლშე. ბჟაეიოლი ინგლისიშ რაიონიშ აკოდგინალუაშა მიშმურს. საგრაფოშ ნანანოღა დო უშხუაში ნოღა — ნორიჯი. მახორობა 859,400 ადამიერი (8-ა აბანი საგრაფოეფს შქას; 2014 წანაშ მუნაჩემეფი).
ჯვ. წ. 1269
წანა — ჯვ. წ. XIII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1260-იანეფიშ რანწკო 1-ლი წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1269 წანა.
გრანდ-რონდი
გეოგრაფია
წყარმალუ გრანდ-რონდი იჭყაფჷ ბლუ-მაუნთინსიშ გვალეფს, გიშმურს გრანდ-რონდიშ ლეხერს, შხვადოშხვა კანიონეფს დო ინაკათუ წყარმალუ სნეიკის. გრანდ-რონდიშ სიგჷნძა რე 293 კმ. ღანჩოშ ფართობი 10,700 კვ.კმ. უდიდაშ ნადუეფ რე: უოლოუა, უენაჰა, ჯოზეფ-კრიკი დო შხვეფი. გრანდ-რონდიშ წყარპიჯიშ ხოლოს იდვალუაფჷ ნოღეფი: ლა-გრანდი დო ელგინი. გრანდ-რონდი გიშმურს ორეგონიშ იუნიონიშ დო უოლოუაშ ოლქეფს დო ვაშინგტონიშ შტატიშ ასოტინიშ ოლქის.
ჯვ. წ. 21
ნაღურა
*
დევიდ მორსი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1953 კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
ფაუდერი (ორეგონი)
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:ორეგონიშ წყარმალუეფი კატეგორია:სნეიკიშ ნადუეფი
რებეკა ჰოლი
რებეკა ჰოლი (Rebecca Hall; დ. 19 მესი, 1982, ლონდონი) — ინგლისარი არტისტი. კარიერა დიჭყჷ თეატრის, ხოლო მოღალენდჷ ტელევიზიას. მეღებული აფჷ BAFTA-შ ჯილდო.
კენეთ ბრანა
რე ემიშ დო BAFTA-შ ლაურეატი (სუმი ნომინაციაშე), ორქოშ გლობუსიშ დო აკადემიაშ ჯილდოშ ხუთ-ხუთ რზაშ ნომინანტი. 2012 წანაშ 9 გერგობათუთას მიაჩჷ რაინდი-ბაკალავრიშ წოდებაქ.
სქოლიო
კატეგორია:ბრიტანალი არტისტეფი კატეგორია:ბრიტანალი ტელეარტისტეფი კატეგორია:XX ოშწანურაშ არტისტეფი კატეგორია:XXI ოშწანურაშ არტისტეფი კატეგორია:ბრიტანალი კინორეჟისორეფი კატეგორია:ბრიტანალი სცენარისტეფი კატეგორია:ბრიტანალი პროდიუსერეფი კატეგორია:BAFTA-შ გომორძგვილეფი (პიჯეფი) კატეგორია:ემიშ ჯილდოშ მაპალუეფი
ანუნაკი
კატეგორია:შუმერული მითოლოგია
2147
დღახუეფი
კატეგორია:
გუჯარეთისწყალი
გუჯარეთისწყალი — წყარმალუ თრიალეთიშ ქჷნდჷრიშ ოორუე კართეს, ბორჯომიშ მუნიციპალიტეტის, მტკვარიშ მარძგვანი ნადუ. ოდუდე უღჷ მურყნევიშ გვალაშ ობჟათე კართეს. ზუღაშ დონეშე 2060 მეტრაშ სიმაღალას. სიგირძა 43 კმ, ღანჩოშ ფართობი 326 კმ2. თარი ნადუეფი რე: მიტარბულა დო ბაკურიანისწყალი. ეთმიჯუმუაფუ თირიშ, ჭვემაშ დო დიხაშთუდონი წყარეფით. წყარალა უჩქჷ აფუნს, წყარიშ სიჭიჭარე - ზარხულს დო ზოთონჯის. ოშქაშე წანიერი ხარჯი წაღვერწკჷმა რე 3,22 მ3/წმ. ზოთონჯის ახასიათენს ჸინიშ პიჯეფი, სალარი, მუნოჸინუა. გუჯარეთისწყალი პიჯის მერია ოფუტეეფი რე დორცხილი, შხვეფწკჷმა ართო კურორტი წაღვერი.
ჯვ. წ. 1274
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 1275
ნაღურა
კატეგორია:
გილფი სიგურდსონი
გილფი თოურ სიგურდსონი (Gylfi Þór Sigurðsson; დ/ 8 ეკენია, 1989, ჰაბნარფორდური, ისლანდია) — ისლანდიარი მობურთე, ისლანდიაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობაშ დო ოკუჩხბურთე კლუბ სუონსი სიტიშ ოშქაშემათხილე.
დარჩი
დარჩი — წყარმალუ მესტიაშ მუნიციპალიტეტის. ნენსკრაშ მარძგვანი ნადუ (ინგირიშ ღანჩო). ოდუდე უღუ კოდორიშ ქჷნდჷრიშ ბჟაეიოლ კართეს, ხოჯალაშ გვალას, ზუღაშ დონეშე 3000 მეტრაშ სიმაღალას. სიგირძა 30 კმ, ღანჩოშ ფართობი 148 კმ2. ეთმიჯუმუაფუ შხვადოშხვა წყუეფით, უმენტაშო თირიშ დო ჭვემაშ წყარეფით. წყარალა უჩქჷ აფუნს, წყარიშ სიჭიჭარე – ზოთონჯის. ოშქაშე წანიერი ხარჯი 6,41 მ3/წმ.
სიქტივკარი
რეზურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კომიშ რესპუბლიკაშ ნოღეფი კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტეფიშ ნანანოღეფი
კალი-იუგა
თეშ უმკუჯინალო, მორალური ღირებეფიშ დინაფა დო საღალეშ დოჭყოლიდაფა საბოლათ ართო უკახალე დართუ კინე მუ უბადობაშ დო ნჯარის მოღალეფს. თე ეპოქას ტირანეფო გჷნორთელი მამართალეფი ვეშილებუანა კათაშ ხეშა ეშაჭოფუას, ვართ დორხველი კათაშ ბარბაროსი ნტერიშ გენთხაფაშე თხილუას, დიჭყოლიდუანა სიჯგირას დო ღორონთეფშო გეჸვილაფეფს. კალი-იუგა თინწკჷმა გეთებუ, მუჟანსჷთ უბადობა დო ნძალება აკაფშანს ოქიანუს, ნამუთ უკული აკოცენს — ქჷმურს პრალაია (ენტყოლუა). ომანგეთ, ითებუ იუგა (მანვანტარა), დო ეპოქეფიშ წირე კინე აკინწყუაფუ.
ბირკირ ბიადნასონი
ბირკირ ბიადნასონი (Birkir Bjarnason; დ. 27 მესი 1988, აკურეირი, ისლანდია) — ისლანდიარი მობურთე, შვეიცარიული ოკუჩხბურთე კლუბ ბაზელიშ დო ისლანდიაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობაშ ოშქაშემათხილე. ევრო 2016-იშ მაკათური რდჷ. ისლანდიაშ ედომუშამი ისტორიას მაართა გოლიშ ავტორი, მუჭოთ ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატის, თეშ საირქიანო ტურნირეფს.
2149
დღახუეფი
კატეგორია:
ჯვ. წ. 1280
ნაღურა
კატეგორია:
იმნაჰა (წყარმალუ)
იმნაჰა (ინგლ. Imnaha River) რე წყარმალუ ააშს, ორეგონიშ უოლოუაშ ოლქის. წყარმალუ იმნაჰა იჭყაფჷ ოდუდეეფიშ ნორზ-ფორკიშ დო საუზ-ფორკიშ აკოართაფათ, უოლოუა-უაითმენიშ ერუანულ ტყას დო ინაკათუ წყარმალუ სნეიკის, ჰელს-კანიონიშ ერუანულ რეკრეაციულ ტერიტორიას. იმნაჰაშ სიგჷნძა რე 117 კმ. ღანჩოშ ფართობი 2,210 კვ.კმ.
დებედა
დებედა — წყარმალუ სომხეთის დო საქორთუოს შქას, მარნეულიშ მუნიციპალიტეტის, ოდუდე უღჷ ჯავახეთიშ ქჷნდჷრიშ ბჟაეიოლ კართეს ზუღაშ დონეშე 2091 მეტრაშ სიმაღალას. საქორთუოშ ტერიტორიას გიშმურს ოფუტე სადახლოწკჷმა დო მიშმაკათუ წყარმალუ ხრამს მარძგვანშე. სიგირძა 178 კმ, ღანჩოშ ფართობი 4,1 ვითოში კმ², წყარალა უჩქჷ აფუნს, წყარიშ სიჭიჭარე - ზოთონჯის დო დამორჩილს.
ჯვ. წ. 1283
წანა — ჯვ. წ. XIII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1280-იანეფიშ რანწკო 7-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1283 წანა.
უმატილა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:ორეგონიშ წყარმალუეფი კატეგორია:კოლუმბიაშ ნადუეფი
კანადაშ პრემიერ-მინისტრი
მოქიმნჯე პრემიერ-მინისტრი რე ჯასტინ ტრიუდო, ნამუქჷთ პოსტის მოღალობა დიჭყჷ 2015 წანაშ 20 გჷმათუთას დო კანადაშ კონფედერაციაშ გოჭყაფაშ ბორჯიშე 23-ა პრემიერ-მინისტრო გჷნირთჷ. ლიბერალურ პარტიაქ, 2015 წანაშ ფედერალურ გიშაგორუეფს 338 დოხვენშე 184 მიპალუ.
იოშქარ-ოლა
1919 წანაშახ ჯოხოდჷ ცარევოკოქშაისკი, 1919-1928 წწ. — კრასნოკოქშაისკი.
ბარსელონაშ პროვინცია
thumb|250px|ბარსელონაშ პროვინციაშ აბანდვალა ესპანეთის ბარსელონაშ პროვინცია (Provincia de Barcelona) — პროვინცია ბჟაეიოლ ესპანეთის, კატალონიაშ ცენტრალურ ნორთის. მუში ნანანოღა რე ბარსელონა. ბარსელონაშ პროვინცია გოხურგილი რე ესპანეთიშ გეჸვენჯი პროვინციეფით: ტარაგონა, ლეიდა დო გირონა. მუს ობჟათეშე ომძღჷ სქირონაშქა ზუღა.
პროვინციას ოხორანს 5,330,000 ადამიერი (2007 წანაშ მუნაჩემეფით), ნამუეფშეთ 1,595,110 ოხორანს ბარსელონაშ მუნიციპალიტეტის.
ევროპაშ უშქურანჯალაშ დო წოროხანდაშ ორგანიზაცია
რესურსეფი ინტერნეტის
* კატეგორია:საირქიანო ორგანიზაციეფი კატეგორია:ევროპაშ ისტორია
2151
დღახუეფი
კატეგორია:
ემილი დე რევინი
ემილი დე რევინი (Emilie de Ravin; დ. 27 ქირსეთუთა, 1981, ვიქტორია) — ავსტრალიარი არტისტი. ჩინებული რე კლეტ ლითლტონიშ როლით ABC-შ დრამას დინაფილეფი.
ჯვ. წ. 1288
ნაღურა
კატეგორია:
ადამიერიშ ნებეფი
ადამიერიშ ნებეფი — კონცეფცია ადამიერეფიშ უნივერსალურ ნებეფი, ვარდა სტატუტიშ გეშა, იურისდიქციაშ ვარდა შხვა ელმოლეფიშ უმკუჯინალო, მუჭომეფით რე ეთნიკური გოჭყაფა, ერუანობა დო სქესი.
თარაჯი ფ. ჰენსონი
'''თარაჯი ფ. ჰენსონი''' ; დ. 11 ეკენია, 1970, ვაშინგტონი) — ამერიკალი არტისტი დო მობირე. 2010 წანას ილაჸაფჷ ფილმის კარატისტი ბაღანა, 2012-2013 წანეფს ლაჸაფენდჷ დეტექტივი ჯოსელინ კარტერიშ როლს სერიალ ინტერესიშ კათა.
უორმ-სპრინგსი
უორმ-სპრინსი (ინგლ. Warm Springs River) რე წყარმალუ ააშს, ორეგონიშ შტატის. წყარმალუ უორმ-სპრინგსი იჭყაფჷ კასკადურ გვალეფს, გიშმურს უასკოშ ოლქის დო ინაკათუ წყარმალუ დეშუტის. ოურმ-სპრინგსიშ სიგჷნძა რე 80 კმ. ღანჩოშ ფართობი 1,360 კვ.კმ. უდიდაშ ნადუეფ რე: დრაი-კრიკი, ბანჩგრასი, საუზ-ფორკ-უორმ-სპრინგსი, ბაჯერი, მილ-კრიკი, ბივერ-კრიკი დო შხვეფი.
ქიზილი
ქიზილი თაშნეშე კიზილი (Кызыл — ჭითა) — ნოღა რუსეთის, ტუვაშ რესპუბლიკაშ ნანანოღა. რესპუბლიკური დოინალაფაშ ნოღა.
კევინ ჩეფმენი
კევინ ჩეფმენი (Kevin Chapman; დ. 29 მანგი, 1967, მასაჩუსეტსი) — ამერიკალი არტისტი. თიქ ილაყაფჷ კლინტ ისტვუდიშ ფილმის წყარმალუ მისტიკი. თინა ასახიერენს დეტექტივ ლაიონელ ფასკოს სერიალს ინტერესიშ კათა.
ჯვ. წ. 1291
წანა — ჯვ. წ. XIII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1290-იანეფიშ რანწკო 9-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1291 წანა.
ზიმბაბვეშ ნოღეფიშ ერკებული
ზიმბაბვეშ ნოღეფი (Cities in Zimbabwe) — ზიმბაბვეშ შხუ დოხორინელი პუნქტეფიშ ერკებული. ვებ-ხასჷლაშ World Gazeteer მუნაჩემეფით, ზიმბაბვეს 116 ნოღა რე, ნამუსჷთ 150 ადამიერი ოხორანსჷნ.
ალპეფი
ალპეფიშ, პირენეეფიშ დო კარპატეფიშ გვალამი სისტემა, ევროპაშო პიჯალობურ თანჯას ქიმინჷნს ტიბუ ობჟათეს დო რგილ ოორუეს შქას.
ეტიმოლოგია
ართ-ართი არძაშე გოფაჩილი ჰიპოთეზაშ მეჯინათ, ჯოხოდვალა „ალპეფი“ მოურს კელტური alp „მაღალი გვალაშ“ ჯოხოდვალაშე. თაშნეშე რე არზი ჯოხოდვალაშ ინდოევროპულშახიან გორჩქინაშე, ნამუსჷთ კერძოთ, ოსხირო უძჷ *al- / *ar- „მაღალი“, ნამუთ შხვადოშხვა დობოლაფეფით (alb, alp, arb დო შხვა) აფხვადუნა ართგან ომონიმეფს. ჯოხოდვალა „ალპეფი“ alpis ფორმაშ სახეთ, ჩქინ წანაშეკოროცხუაშახ V ოშწანურას მოშინაფილი რე ჯვეში ბერძენი ისტორიკოსიშ ჰეროდოტეშე (დოხოლ. ჯვ. წ. 484 — დოხოლ. ჯვ. წ. 425); ჯვეშ რომს — Alpes, ალმახანურ გერმანულს — Alpen, ფრანგულს — Alpes, იტალიურს — Alpi. გერმანულო Albe, Alpe ვარა Alp, ოქსიტანიურო Alp/Aup, ფრანგულო — Alpage ვარა Alpe ხვალობით რიცხუს ეშანჷნს — ალპურ ოდიარეს, მარა მიარეობით რიცხუს ჯოხოდვალა ქჷნდჷრეფიშ ართოიანი ემაშანალი რე.
რელიეფი
მინი|მარცხნივ|260პქ|ალპეფიშ სატელიტური ფოტო ალპეფიშ ბჟადალი ნორთი რე კოტიშ ალპეფი, ნამუთ საფრანგეთის დო იტალიას იფაჩუ. მაქსიმალური სიმაღალა ზუღაშ დონეშე 3841 მეტრას (მონტე-ვიზო), ოორუეშე იფაჩუ გრაიშ ალპეფი, ნამუსჷთ გრან-პარადიზოშ მასივი იდვალუაფუ; უკული მოურს კრისტალური მონბლანიშ მასივი, ნამუთ თე ჯოხოდვალაშ კონკათ რე დოგურგინაფილი (დაგვირგვინებული). ზუღაშპიჯიშ ალპეფშე მონბლანშახ ალპეფიშ რკალს უმოსო მერიდიანული გეზა უღჷ. გვალეფიშ ბჟაეიოლიშ კართეეფი გიმურს წყარმალუ პოშ რზენშა. ბჟადალი კართე ალაზიმაფათ ფართო რე, წყარგჷმართუ ქჷნდჷრიშ პარალელურო, დოდაბალაფირო ზოლით, თიშე გჷშართილი, ხასჷლაშ მასივეფიშ მაღალი ქჷნდჷრი მეურს, უკული ოშქაშე სიმაღალაშ გვალეფიშ (წოხოლენალპეფიშ) ფირჩა ფართობი დო გვალაშწჷმოხონეფი, ნამუეფით ჭიე-ჭიეთ გიმულა წყარმალუ რონაშ ლეხერიშ რზენშა. თე გვალაშწჷმოხონიშ ზოლშე ოორუეშა, ალპეფშე ჸალეფო გჷშმერთუ ოშქაშე სიმაღალაშ იურიშ გვალეფი, ნამუეფით წყარმალუ რონაშ ბირგულით რე გჷშართილი (ჟენევაშ ტობაშ თუდო) დო გინოზინდილი რე ოორუეშე-ბჟაეიოლშა. მინი|მარჯვნივ|300პქ|ალპეფიშ უმაღალაში კონკა — [[მონბლანი.]] მინი|მარჯვნივ|300პქ|[[ბერნიშ ალპეფი, ფინსტერაარჰორნი.]] მინი|მარჯვნივ|300პქ|გინაჯინუ [[სენ-გოტარდიშ ჸალაიბონი|სენ-გოტარდიშ ჸალაიბონშე.]]
რელიეფიშ გენეზი დო ხასიათი
ვენაშ აუზიშ (ნამუთ ალპეფიშ ოორუე-ბჟაეიოლ კუნთხუს კარპატეშე რთჷნს) ტექტონიკური დეპრესიაშ ფორმირაფაქ შქა მიოცენს დიჭყჷ, ნამუქჷთ უკული მაჟირაშა მახორცქჷ ქვიბის, მუკი-მუკის ქჷგარტყჷ ნოსხილტეფიშ სახეთ. ობჟათე-ბჟაეიოლ ალპეფს გვალეფიშ ზონალური გოვითარაფაშ შანეფი, ცარცული პერიოდშე დოჭყაფილი, გვალო ახალი დო ჭირაკილი ზონეფიშ ჭიე-ჭიეთ რდუალა, უმოს ნათელო იძირებე, ვინდარო ოორუეშ ალპეფს. უმოსი ჯვეში ზონეფი გინორჩხუალათ ისარსალუ. გვალაშწჷმოხონეფიშ ინალაფუეფს დოლექილი ბერჯეკი ნორღვეფი მასალეფი აკოჭირაკუაშ ახალ ფაზეფს მაჸუნუდუ, თეწკჷმა ასიმეტრიული ნოჭიროკეფი გინონჯირას დო ქერცუან მიშახოხუას განიცადენა. თეშ მოხ, თაქით ხვადუდუ დიდი ვერტიკალური ეზინდუეფი, ნორთობურო — ორგალიშობური, ნორთობურო ბერტული ინოხუალეფით დო ნოსხილეტეფით. თეწკჷმა ართო, ახალ გორჩქინაშ ტექტონიკური ყარაფეფიშ ამპლიტუდა, მუჭოთ რჩქჷ, ბჟაეიოლშე ბჟადალშახ იძინანდჷ. გვალეფს ახალგორჩქინაშ ჟინ მასუმურ დო მაოთხურ ეშაკინეფს, მუთ დიფერენცირაფილო, ორგალიშობური ყარაფიშ სახეთ ხვადუდუ, მიდასურენა მიარერუცხუანი მიოცენური, პლიოცენური მაოთხური ხანიშ ტერასული ჟიდოხეფიშ ნოსქილედეფი გვალეფს დო ლეხერეფიშ კართეეფს. თეცალი მოთინილი ჟიდოხეფი დო ტერასეფი მუჭოთ ობჟათეშე, თაშნეშე ოორუე-ბჟაეიოლ ალპეფს, ფართას რე გოფაჩილი, მარა თინეფი ძალიერო დოსვარილეფი რენა დო მიარე შვანს, ძალიერი აკოჸინალუაშ ინტენსიური წყარმალური ეროზიაშ გეშა, გეგნორჩხელენა.
გეოლოგიური ეგაფილობა
ალპეფიშ გეოლოგიურ ეგაფილობაშ უდიდაშ როლს ლაჸაფენს შარიაჟული სტრუქტურა — ნოჭიროკეფიშ ძენწარეფიშ რთული შაყარუა, გინონჯირა დო მიშახოხუა ბჟადალშა დო ოორუე-ბჟადალშა — ბჟადალ ალპეფს, ბჟაეიოლ ალპეფშა — ოორუეჸურე. თაურეშე ოკო გჷმითიშას ობჟათე-ბჟაეიოლ ალპეფიშ ოლქიქ, ნამუთ ტექტონიკურო „ალპიდეფს“ ვარინ, ორხველჷ „დინარიდეფს“. თეშ მოხ, ალპეფიშ ფართობიშ დიდ ნორთის, ოღონც ედომუშამო ვარ, აკმადგინანს ალოქტონური შარიაჟული ნოჭიროკეფიშ ოფორუეფი, უმეტაშო აკოხუალეფით დო ეროზიათ რენა დათხიული ნოჭიროკეფიშ ჯინჯეფს. ბჟადალ ალპეფშო ძალიერო დჷმახასიათაფალი რე თაშნეგედვალირი "გალეიანი" ჯვეში (კრისტალური) ავტოქთონური (ე.ი. აბანური გორჩქინაშ) მასივეფიშ რანწკი. თინეფი ბჟადალშა ეშაკინელი ფარგათ მეულა ზუღაშპიჯიშ ალპეფშე (ობჟათეშე) დო ოორუე-ბჟაეიოლშე აარიშ მასივს იბოლოებუნა; თაშ ნამდა, თინეფი ბჟადალ ალპეფიშ მაღალგვალამი ორტყაფუშ გალეიან ქჷნდჷრს აკმადგინანა. თე მასივეფი ჯვეში ჰერცინული ნოჭიროკამი ქჷნდჷრიშ საბოლო აკოციმას დო გინორჩხუალას გინოსქილადირ ნოსქილედო იკოროცხუ, ნამუთ ნორთობურო ახალგორჩქინაშ მასუმური გვალეფიშ — ალპეფიშ ოსხირს იდვალუაფუ.
გეოლოგიური სტრუქტურეფი
წყარმალუ ლინციშ ლეხერი წჷმარინუანს U-შობურ ლეხერს, ნამუთ დოჭაჭილი რე რისულ-ვიურმული პერიოდიშ ჯიშთეფით. გარტყჷ გოტარკალერი კონკეფი, ნამუეფიშ სიმაღალა რე 2000-3000 მ. ეშერქ გური გუჩჷ, ნამდა პერმული ხანიშ ვულკანური კონგლომერატეფი, ნამუსჷთ ვერუკანოშ ფორმაციას უძახჷნა, ფართას რე გოფაჩილი თე რაიონს კონკეფწკჷმა, ქვიშაქუაშ დო მერგელეფშე ეგაფილი ეოცენური ფალეფი, შვეიცარიას ჩინებული, მუჭოთ ფლიში, ირო ჯინჯიწკჷმა რე გოფაჩილი.
გლარნიშ მიშახოხუა დო ჰელვეციური შარიაჟეფი
კანკალე აბანს, გლარნიშ მიშახოხუას დო ფლიშის შქას, შელებუანი რე ჟიცარცული დო პალეოგენური ფორმაციეფიშ ძირაფა. თენა რე ჰელვეციური დო ულტრაჰელვეციური შარიაჟეფი, ნამუეფქჷთ ქიმკიმარგეს ობჟათეშე ზოხოურ მიშახოხუეფს. ირთულებუ გლარნიშ მიშახოხუეფიშ გარკვიება ლინციშ ლეხერიშ ბჟადალ განშე. თაქ გოტარკალაფირ ტიპიურ სტრუქტურეფს შქას, გჷმოლინაფირი რე აქსენიშ დო სენტის-დრუსბერგიშ შარიაჟეფი. აქსენიშ ხანი ტრიასული რე, მარა ურნერიშ ტობაწკჷმა, შქა იურულიშ, ვარა თუდონ ცარცულიშ ფორმაციეფი ფლიშის რე წჷმორინაფილი. თეწკჷმა, სენტის-დრუსბერგიშ შარიაჟეფს თუდონცარცული ფორმაციეფი დვალირი რენა აქსენიშ შარიაჟეფს. ხაპაკაკალამი ნოტახი ქანეფი, ნამუეფით იკათუანა მეტო შხუ რეყეშ ქუალეფს, იფაჩუნა ჰელვეციური ზონაშ ოორუე ნორთის. თენა რე თაშნე გედვალირი მოლასა (Molasse), ნამუშ გოჭყაფა იკათუანდჷ პერიოდეფს შქა ოლიგოცენშე პლიოცენიშ მეკოროცხუათ.
ავსტრიაშ ალპეფი
ცენტრალური ბჟაეიოლ ალპეფიშ ჯიშთეფიშ ეჭარუა, ნამუთ რე გერსხუაფილი ვერტიკალურ ოჰაერე ფოტოსურათეფს (1969 წანა ეკენია-გჷმათუთა) ავსტრიაშ ალპეფს გჷმალინჷ 925 ჯიშთი (542 კმ² ედომუშამი ფართობით), ნამუეფშეთ 5 ჯიშთიშ ფართობი მიკმაჩირთუდუ 10 კმ²-ს. 25 ჯიშთიშ ფართობი 4 კმ²-შ უმოსი რე, მარა ჯიშთეფიშ დიდი ნორთიშ ფართობი 1 კმ²-შე ნორკე რე. თიცალი ჯიშთეფი, ნამუეფიშ დონე თირიშ ღოზიშ ჟი იდვალუაფუ, ფორჷნს გვალაშ რეგიონეფს, სოდეთ ამხვადუნა ჯიშთიშ ნინა, ფირნიშ ვე დო შხვა. ფშხირ შვანს ჯიშთიშ ნინა გიმურს ინწრო ლეხერეფშა. უდიდაში ჯიშთიშ სიგინძა რე 9,2 კილომეტრი (პასტერზენ-კეესი (Pasterzen Kees), მაღალი ტაუერნი).
შვეიცარიაშ ალპეფი
ართ-ართი მაართა დეტალურ გჷმორკვიაფაქ იჸუ მონწყილქ რონაშ ჯიშთის. 1874-1914 წანეფს იჸუ მონწყილქ კომპლექსურ გჷმორკვიაფეფქ, ნამუეფიშ აკმაშქუმალარი ნახანდი გჷშაშქუ 1916 წანას შვეიცარიაშ ნაციონალურ აკადემიაქ. 1880 წანაშე მოჸუნაფილი ჯიშთიშ ნინაშ ქანცალს აკმიგურუანდეს ირწანურო დო შედეგეფს ობჟინუანსეს ჟურნალეფს.
ჰავა
ზოთონჯი თირამი კონკეფიშ ორტყაფუს ნამეტანი კონწარი ვარე (ოშქაშე ტემპერატურათ), მარა ხვეიანთირამი რე დო გლახა ტაროსის მეტო ოშქურანჯი რე, უჩქჷ ძალიერი ბორიეფი დო ქარშხუფი. ოართეთ, ზოთონჯი თაქ უმოსი ნათელი დო სქირე სეზონით გჷშეგორუ, ვინდარო ზარხული, ნამუსჷთ ფშხირი ჭვემეფი დო ნირსეფი ახასიათენს. აბანიშ აბსოლუტური სიმაღალა თარ, მარა ვარ გჷშაკერძაფილ, როლს ლაჸაფენს ჰავაშ თირუეფს. დიდი შანულობა უღუ კართეეფიშ ექსპოზიციას. კვათჷრას იშხვავებუ ბჟაჸურე მეჭოფაფილი ობჟათეშ („ბჟალამი“) დო ოორუეშ („ჩოროამი“) გვალეფიშ კართეეფიშ ჰავა. ობჟათე ქირქე კართეეფი ზომიერ ორტყაფუს გჷშაკერძაფილო მოხუჯურ პიჯალეფს რე, დღაშით ბჟაშ ჩხორიეფი გიანთხუ თინეფს. უფურაშ დგომარობას რე ბჟაშ ჩხორიეფს გვალო მორკებული ქირქე კართეეფი. თე გინორთელობა არგამათ გიოხე გვალეფიშ ობჟათე კართეეფიშ უმოს დიდარ დო მიარეფერუან ჩანარეფით გოქუნილ ლანდშაფტის.
ბავარიაშ გაბარი
ბოდენიშ ტობაშ ბჟაეიოლჸურე გინოზინდილი რე მაჟირა, უმოსი ფართო წოხოლენალპიშ შვაბია — ბავარიაშ პლატო. ოორუეშე მუს შვაბიაშ დო ფრანკონიაშ იურიშ დო ბოჰემიაშ მასივიშ ობჟათე ძგალეფი გარტყჷ. შქა ნორთის თინა მაქსიმალურო განიერი რე, ბჟადალი დო ბჟაეიოლი ნორთეფი უმოსო იინწროებუ, ობჟათეშე პლატოს უხურგანს დახე თინღოზამი ბავარიაშ დო ზალცბურგიშ ალპეფიშ კიდალა. პლატოს თელი ოორუე ძგაშ მანგის, უმოსო ფართო ლეხერს, მეურსჷ ჟინი დუნაი. მუს აკათუნა წყარმალუეფი, ნამუეფით გინმოკვათჷნა პლატოს, თინეფ შქას არძაშე უდიდაშეფი (ილერი, ლეხი, იზარი, ინი) ალპეფს რჩქინდუნა, მუნეფიშ ნადუეფი დო რალეფი პლატოშ გალამ სუკეფს ეჭოფუნა ოდუდეს.
ფლორა
ალპეფიშ მაღალი გვალაშ ფლორაშ დუდ ბირთვიქ იფორმირჷ უგადაროთ თი ჩანარეფშე, ნამუეფქჷთ აზიაშე მუშართეს ჟირ შარათ. თარი შარა გინმიშჷ გვალეფიშ უჭყვიდ ქჷნდჷრეფს, ნამუეფით პლეისტოცენშახ აკმართანდჷ ალპეფს ბალკანეთიშ ჩქონს დო ეგეიდაშ მუკულათ, ბჟადალ დო ცენტრალურ აზიაშ გვალეფწკჷმა. მაჟირა რდჷ ოორუეშ შარა, ნამუთჷთ იფაჩუდუ ურალიშ დო არქტიკაშ ჩანარეფი; თე შარა რდჷ ბჟადალ ევროპაშ აკოჸინლუაშ ფარანეფს, ჰავაშ ძალიერი გორგილაფაშ დო ტუნდრაშ დო ტყა-ტუნდრაშ ფართას გოფაჩუაშ ბორჯის.
ნინეფი
ალპეფიშ თარი რელიგია რე კათოლიციზმი, მარა რე მუდგაზმარენი რეგიონი, სოდეთ გოპატჷნაფილი პროტესტანტიზმი. თეცალეფი რე შვეიცარიაშ კანტონეფი ვო დო ბერნი. შვეიცარიაშ კანტონი გრაუბიუნდენი ალპეფს გჷშაგორილი რე ლინგვისტური დო რელიგიური მიარეგვარალათ, სოდეთ მახორობაშ დოხოლაფირო 45% პროტესტანტი რე, 50% კათოლიკე. 60% იჩიებუ გერმანულ ნინაშა, დოხოლაფირო 15% იტალიურო, 20% იჩიებუ რეტორომანულო.
აკოგურაფაშ ისტორია
ბჟაეიოლ ალპეფს შანულამ რკვიეფქ დიჭყჷ თიშ უკული, მუთ ეშულაქ იხორციალჷ კონკა გროსგლოკნორშა, 1800 წანას. 1855 წანაშ 1 მარაშინათუთას ინგლისარ ჩარლზ ჰადსონქ ეშართმჷ დიუფურის პიკშა.
დოლრაჭალა
ლიტერატურა
კატეგორია:სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ წყარმალუეფი
ალპეფი
ოშარე გვირაბეფი
თარი ქჷნდჷრი, ბჟადალშე ბჟაეიოლჸურე:
ჯონ ბეკუსი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ინფორმატიკოსეფი კატეგორია:ტიურინგიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1924 კატეგორია:ნაღურა 2007
მენინგოკოკური ინფექცია
მენინგოკოკური ინფექცია — წვავე ინფექციური ლახარა, ნამუსჷთ გიმიჭანუანას მენინგოკოკი, დო ნამუთ შხვადოშხვანერი კლინიკური ფორმეფით გიშმარჩქინდუ — უსიმპტომე მაღელობაშე დო ნაზოფარინგიტშე გენერალიზაფირ ფორმეფშა (ჩირქამი მენინგიტი, მენინგოენცეფალიტი დო მენინგოკოკემია შხვადოშხვა ორგანოშ დო სისტემაშ ნებათ). კატეგორია:ცენტრალური ნერვული სისტემაშ ინფექციული ლახარეფი
3-D ფილმი
სქოლიო
კატეგორია:3-D ფილმეფი კატეგორია:სტერეოსკოპია
რჩქალოკიანური ფრანგული ფრანკი
რჩქალოკიანური ფრანკი, ფრანკი კფპ (CFP franc), შხირას უბრალეთ ფრანკი — ფარაშ ართული, ნამუთ იხვარებუაფუ საფრანგეთიშ გეჸვენჯი ზუღაშმელენ ტერიტორიეფს: საფრანგეთიშ პოლინეზია, ახალი კალედონია, უოლისი დო ფუტუნა.
ვალუტაშ ემისიას დუდენს საფრანგეთიშ ზუღაშმელენი ტერიტორიეფიშ საემისიე ინსტიტუტი.
მენინგიტი
მენინგიტიშ დიაგნოსტიკაშ გიმირინუანა ლუმბალურ პუნქციას. ნამუთ დგომარენს გაგაჩიშ არხშე ოჭიშიშ ტვინიშ სითხაშ შპრიცით ეშაღალას დო ეშნაღელს გიმირკუენა ლახარაშ გიმმაჭანაფალიშ მიოგორაფალო. მენინგიტიშ ოკურნალე ანტიბიოტიკეფიშ, ვირუსაწმარენჯი დო სოკოშ აწმარენჯი საშუალებეფიშ მოხვარათ. კანკალეშა ანთებაშ გორთულებეფიშ დუდშე აღებელო გიმირინუანა სტეროიდულ მეშქაშალეფს.
კლასიფიკაცია
right|thumb|250px|[[მენინგოკოკური მენინგიტიშ მოსოფელს გოფაჩუაშ მაძირაფალი (2009)
ემილ იანინგსი
კატეგორია:დუნაბადი 23 კვირკვე კატეგორია:ნაღურა 2 ღურთუთა კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი კატეგორია:ჩხონჩხიშ კიბოთ ნაღურეფი
Blu-Ray დისკი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ვიდეო ფორმატეფი კატეგორია:ვიდეო ტექნოლოგია
ლა-კორუნიაშ პროვინცია
thumb|250px|ლა-კორუნიაშ აბანდვალა ესპანეთის ლა-კორუნია (La Coruña) — პროვინცია ესპანეთიშ ჩოორუე-ბჟადალ ნორთის. იდვალუაფუ გალისიაშ ავტონომიურ გოართოიანაფას. პროვინცია გოხურგილი რე პონტევედრაშ დო ლუგოშ პროვინციეფით, ბჟადალშე ომძღჷ ატლანტიშ ოკიანე.
ჸალა (ლახარა)
სქოლიო
კატეგორია:ინფექციური ლახარეფი კატეგორია:ვირუსული ლახარეფი
აბუ-დაბი
სქოლიო
კატეგორია:არაბეფიშ გოართოიანაფილი საამიროეფიშ ნოღეფი კატეგორია:აზიაშ ნანანოღეფი
ჯვ. წ. 1303
წანა — ჯვ. წ. XIV ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1300-იანეფიშ რანწკო 7-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1303 წანა.
ჯვ. წ. 1304
წანა — ჯვ. წ. XIV ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1300-იანეფიშ რანწკო 6-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1304 წანა.
ტარაგონაშ პროვინცია
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ესპანეთიშ პროვინციეფი
შტრო
იკოროცხუ, ნამჷ-და სავაჭარო მარკაქ Stroh გორჩქინდჷ 1832 წანას კლაგენფურტის, დო ჯოხო მიპალუ საწარმო-ქარხანაშ დჷმარსხუაფალიშ დო მინჯეშ სებასტიანშტროშ პატიოცემელო.
რესურსეფი ინტერნეტის
რომი კატეგორია:ავსტრიული ოშუმალეფი კატეგორია:ალკოჰოლური ოშუმალეფი
დილი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბჟაეიოლი ტიმორიშ ნოღეფი კატეგორია:აზიაშ ნანანოღეფი
ავამორი
ავამორი წჷმარინუანს მორთაფილი ორზაშ მასალაშ პროდუქტის. ალკოჰოლიშ აკოდგინალუა რჩქვანელობურო აკმადგინანს 30%-შე 43%-შახ, კანკალეშა 60%-შახ. ავამორიშ კანკალე გვარობა მიაერე წანაშ გოძვენას იჩუალუაფუ.
რობერტ მილიკენი
ბიოგრაფია დო პროფესიული კარიერა
რობერტ ენდრუს მილიკენქ დებადჷ 1868 წანაშ 22 მელახის, ნოღა მორისონს, ილინოისიშ შტატის. გურაფულენდჷ ობერლინიშ კოლეჯის დო უკულ კოლუმბიაშ უნივერსიტეტის. დუდშე ანტიკურ ნინეფს გურაფულენდჷ დო ფიზიკათ დაინტერესებულ ვარდჷ. 1895 წანას მილიკენქ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია ფიზიკას, ოგდენ რუდიშ ხემანჯღვერობათ. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ ჩიკაგოშ უნივერსიტეტის ასისტენტო 1896 წანაშე, 1910 წანას გინირთჷ ფიზიკაშ პროფესორო. მილიკენი შინელი რე შხვადოშხვა ექსპერიმენტეფით. 1909 წანაშე დიჭყჷ ექსპერიმენტეფ ელექტრონიშ მუხტიშ ოზიმალო. მილიკენქ დიო აკეთჷ ექსპერიმენტ დამუხტული წყარიშ ჭვეთეფიშ გიმორინაფათ, მარა ექსპერიმენტი ზუსტი ვარდუ დო გინილ ექსპერიმენტიშა, სოდეთ გიმირინუანდჷ ზეთის, წყარიშ ჭვეთეფიშ მანგიორო. ჸათე ექსპერიმენტით მილიკენქ შელებუ ელექტრონიშ მუხტიშ ზიმუა. 1914 წანაშე მილიკენი ალბერტ აინშტაინიშ თეორიეფიშ გიმორინაფათ, გურაფულენდჷ ფოტოეფექტის. 1921 წანას მილიკენქ ჩიკაგოშ უნივერსიტეტი ქიდიტუ დო გინილჷ კალიფორნიაშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტიშა, სოდეთ გურაფულენდჷ რადიაციას, ნამუთ მიშუ უქიანოშე. ჸათე რადიაციას მილიკენქ გიოდჷ "cosmic rays". რობერტ მილიკენი 1921-1946 წანეფს რდჷ კალიფორნიაშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტიშ მაართა პრეზიდენტი.
აკვავიტი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ალკოჰოლური ოშუმალეფი კატეგორია:მანგარი სპირტიანი ოშუმალეფი კატეგორია:დანიური ოშუმალეფი კატეგორია:შვედური ოშუმალეფი კატეგორია:ნორვეგიული ოშუმალეფი
მაოტაი
კატეგორია:ონტკა კატეგორია:ჩინური ალკოჰოლური ოშუმალეფი კატეგორია:ალკოჰოლური ოშუმალეფი
ლუგოშ პროვინცია
პროვინციას რე 67 მუნიციპალიტეტი.
ჯვ. წ. 1311
წანა — ჯვ. წ. XIV ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1310-იანეფიშ რანწკო 9-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1311 წანა.
ბაჰამური დოლარი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ხვარებას რინელი ვალუტეფი კატეგორია:დოლარი კატეგორია:ოორუეამერიკული ვალუტეფი
ჰეფეი
ჰეფეი (合肥) — ნოღა ჩინეთის ანჰოიშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
მანამა
მაჸალე ნოღეფი
კატეგორია:ბაჰრეინი კატეგორია:ბაჰრეინიშ ნოღეფი კატეგორია:აზიაშ ნანანოღეფი
ნადია მურადი
ნადია მურად ბასი თაჰა (نادية مراد; დ. 1993) — იეზიდი ადამიერიშ ნებეფიშ მათხილარი, ნობელიშ თინჩალაშ ლაურეატი და 2016 წანაშ ეკენიაშე გოეროს ადამიერეფით ვაჭარუაშ დო ღირსებაშ გინოსქილადაშ მაართა ჰალალი ნებაშ ელჩი. 2014 წანაშ მარაშინათუთაშე თინა იხვამილუ დო ტყვეობას ჸუნდჷ ისლამურ სახენწჷფოს.
2161
დღახუეფი
კატეგორია:
ფოლკეტინგი
1953 წანაშე, პარლამენტი ართპალატამი რე და 179 მაკათურშე აკმოდირთჷ, ნამუეფშე:
გრაცია დელედა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იტალიარეფი კატეგორია:იტალიარი ჭარუეფი კატეგორია:იტალიარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ლიტერატურაშ დარგის კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ლიტერატურაშ დარგის კატეგორია:იტალიარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
ლას პალმასიშ პროვინცია
thumb|250px|ლას-პალმასიშ ორენი ესპანეთის ლას-პალმასი (Provincia de Las Palmas) — პროვინცია ესპანეთის, კანარიშ კოკეფიშ ბჟაეიოლ ნორთის. მახორობაშ 38,5% ოხორანს პროვინციაშ ნანანოღა ლას-პალმასის.
ჯვ. წ. 1318
წანა — ჯვ. წ. XIV ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1310-იანეფიშ რანწკო 2-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1318 წანა.
იენს იაკობ ბერცელიუსი
იენს იაკობ ბერცელიუსი (შვედ. Jöns Jacob Berzelius; დ. 20 მარაშინათუთა, 1779, ესტერგიოტლანდი, შვედეთი — ღ. 7 მარაშინათუთა, 1848, სტოკჰოლმი, შვედეთი) — შვედი ქიმიკოსი. ბერცელიუსი რობერტ ბოილი, ჯონ დალტონი დო ანტუან ლავუაზიეწკჷმა ართო მერჩქინელი რე ქიმიაშ მენცარობაშ ართ-ართ დუმარსხუაფალო. შვედეთის ბერცელიუსის უძახჷნა შვედური ქიმიაშ მუმას.
ჯვ. წ. 34
ნაღურა
*
IP-მიოწურაფუ
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინტერნეტი
ჯვ. წ. 1323
ნაღურა
კატეგორია:
2164
დღახუეფი
კატეგორია:
ჯვ. წ. 1324
წანა — ჯვ. წ. XIV ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1320-იანეფიშ რანწკო 6-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1324 წანა.
რო (წყარმალუ)
რო (ინგლ. Roe River) რე წყარმალუ ააშს, მონტანაშ შტატიშ კასკეიდიშ ოლქის. წყარმალუ რო იჭყაფჷ ჯაიენტ-სპრინგსიშ წყუს დო ინაკათუ წყარმალუ მისურის, ნოღა გრეიტ-ფოლსიშ ხოლოს. წყარმალუ როშ სიგჷნძა 61 მ. რე დო მიშაღალირ რე გინესიშ მოსოფელიშ რეკორდეფიშ წინგიშა მუჭოთ მოსოფელიშ ართ-ართ უჭიჭაშ წყარმალუ.
სანა
სანა, მოსოფელიშ ართ-ართი უჯვეშაში ირო დოხორელი ნოღა რე. კინ თე ბორჯის, ნოღა აკოგაფილი რე ზუღაშ დონეშე 2 300 მეტრას დო ორხველჷ მოსოფელიშ ართ-ართ არძაშე მაღალას მადვალუ ნანანოღეფიშ რიცხუს. 2010 წანაშ მუნაჩემეფთ, სანაშ მახორობა 1 748 000 ადამიერს აკმადგინანდჷ დო თეჸურე იემენიშ უშხუაშ ნოღა რე. სანაშ ჯვეში ნორთი მიშმურს იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა. ნოღაშ ჯვეშ ნორთის უნიკალური იერსახე უღუ, მუთ უმაართაშე გიშაკერძაფილი არქიტექტურაშ გეშა რე, ნამუშ შქას არძაშე გიშეგორუაფუ მიარესართულამი დგჷმილეფი, ნამუსჷთ გეომეტრიული ფიგურეფი რე დეკორირებული.
ბურგოსიშ პროვინცია
thumb|230px|ბურგოსიშ აბანდვალა ესპანეთის thumb|230px|ბურგოსიშ მუნიციპალიტეტეფი
ჯვ. წ. 1328
წანა — ჯვ. წ. XIV ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1320-იანეფიშ რანწკო 2-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1328 წანა.
ვებ-მასტერი
ვებ-მასტერი (Webmaster) რე ადამიერი, ნამუთ პროფესიონალურ ვარდა ჰობიშ ოკუჩხალეშა ორთ ვებ-საიტეფს ინტერნეტის. ვებ-მასტერი რე საიტეფიშ „მაჯღვერი“. თინა შილებე რდას დიზაინერი, პროგრამისტი, სისტემაშ ადმინისტრატორი, მოდერატორი დო თ.უ. ტერმინი ვებ-მასტერი მაართათ 1992 წანას გიმირინუ ტიმ ბიორნერს ლიქ, დოკუმენტის „Style Guide for Online Hypertext.“
მსვატი III
ესვატინიშ ასეიან მონარქის 15 ჩილი დო 27 სქუა ჸუნს.
კადისიშ პროვინცია
250px|thumb|კადისიშ აბანდვალა ესპანეთის კადისი (Cádiz) რე პროვინცია ობჟათე ესპანეთის, ანდალუსიაშ დო ობჟათე-ბჟაეიოლ ნორთის. პროვინცია გოხურგილი რე ესპანეთიშ გეჸვენჯი პროვინციეფით: უელვა, მალაგა დო სევილია. მუს თაშნეშე ომძღჷ სქირონაშქა ზუღა. მუში ნანანოღა რე კადისი, ნამუშ მახორობა 128,000 კოჩიშ უმოსი რე. უდიდაში ნღა რე ხერესი 240,000 მახორუთ.
ჯვ. წ. 1330
წანა — ჯვ. წ. XIV ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1330-იანეფიშ რანწკო 10-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1330 წანა.
Marvel-იშ კინოოქიანუ
ფრენჩაიზი გიშიგორუ შხვადოშხვა მედიაშ ნახანდეფიშ წუმოძინელი კათუათ საწილო ოქიანუს, მორო კრიტიკოსეფიშ არზით კანკალე ფილმიქ ვარდა სერიალქ ათეშ გეშა იგავალჷ. თიში გაულათ შხვა სტუდიეფქჷთ ცადეს კომიქსეფიშ პერსონაჟეფიშ ოკათუერი ოქიანუ უღოლამუდესკონ.