cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
დასტინ ჰოფმანი
ფილმოგრაფია
დასტინ ჰოფმანის ფილმოგრაფია კოროცხუნს 80-შა ფილმის. თენეფშე უდიდაშ ნორთის თარი ვარდა მაჟირახარისხამი როლს აფუ ნალაჸაფინა, მუსხირენ ფილმი მიში რეჟისურით აფუ გინოღალირი. ჰოფმანი ხოლო მუსხირენ ფილმიშ პროდიუსერით რე.
მათირუ მურიცხი
2008 წანაშ მათირუ მურიცხეფიშ კატალოგი იკათუანს 46,000 მათირუ მურიცხეფს ჩქინი გალაქტიკას დო 10,000-ის შხვა გვალაქტიკეფს.
ჯონ ჰერშელი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი ასტრონომეფი კატეგორია:ინგლისარი მათემატიკოსეფი კატეგორია:ინგლისარი ქიმიკოსეფი კატეგორია:ინგლისარი ფიზიკოსეფი
კრასნოიარსკიშ აკანი
კრასნოიარსკიშ აკანი (Красноярский край) — რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტი, მიშმურს ცჷნდჷრიშ ფედერალური ოკრუგიშ აკოდგინალუაშა. ადმინისტრაციული ცენტრი — კრასნოიარსკი. დირსხუ 1934 წანაშ 7 ქირსეთუთას.
რესურსეფი ინტერნეტის
* კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტეფი
გალაქტიკა
thumb|300px|NGC 4414 - ტიპური სპირალური გალაქტიკა [[ბერენიკეშ თუმას წორომურიცხოფონეფს. თიშ დიამეტრი, დოხოლაფიტო, 55 000 სინთეშ წანმოწანა რე დო დიხაუჩაშე 60 მილიონი სინთეშ წანათ რე დოშორაფილი.]]
მურიცხეფოშქაშე ოფირჩა
მურიცხეფოშქაშე ოფირჩაშ თარი კომპონენტეფი რე წყარბადი დო ჰელიუმი, უმოსი ჭიჭე მუდანობათ: ნოშქერბადი, ჟანგბადი დო აზოტი. შხვადოშხვა ფაზეფიშ თერმული წნევა ართიანწკჷმა დაბალანსებურიე დონდორულო. მაგნიტური ვეეფი დო ტურბულენტური ჸარაფეფი ხოლო ირძენს წნევას მოო-შ დინახალე, დო ჸათე წნევა უმოს შანულამიე დინამიკურო, ვიდრე თერმული. მურიცხეფოშქაშე ოფირჩას მატერია უმოსო მოლეკულური ფორმაში რე დო თიში პისქვინი 106 მოლეკულა რე სმ3-ის (1 მილიონი მოლეკულა სმ3-ის). მოო-შ ჩხე, დიფიზიურ რეგიონეფს მატერია იონიზებულიე დო პისკვინი შილებე რდას 10−4 იონი სმ3-ის. შევადარათჷნ, ჰაერს, 1019 მოლეკულა რე სმ3-ის, ლაბორატორიულ მაღალი ვაკუუმიშ კამერას 1010 მოლეკულა სმ3-ის (10 მილიარდი მოლეკულა სმ3-ის). მოო-შ მასაშ 99 % აირიშ შხვადოშხვანერი ფორმა რე დო დინასქილედი 1 % ნტვერიე. ატომეფიშ მუდანობათ, მოო-შ აირიშ 91 % წყარბადი რე, 8.9 % ჰელიუმი დო 0.1 % რე ჸეთი ელემენტეფიშ ატომეფი, ნამუეფით წყარბადიშე დო ჰელიუმიშე მონკა რე. ჸათენეფს ასტრონომიას, მეტალეფს უძახჷნა. მასათ, ჸათე მუნაჩემეფი უდრენს 70 % წყარბადის, 28 % ჰელიუმს დო 1.5 % უმოს მონკა ელემენტეფს. წყარბადი დო ჰელიუმი დუდშეიანი ნუკლეოსინთეზით რე ფორმირებული დო უმოს მონკა ელემენტეფი მურიცხული ევოლუციათ.
გიორგი მაკარიძე
გიორგი მაკარიძე (დ. 31 მელახი, 1990) — ქორთუ მობურთე. პორტუგალიიშ ოკუჩხბურთე კლუბ „ვიტორია სეტუბალიშ” დო საქორთუოშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობაშ მეკარე.
მაგდებურგი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანიაშ ნოღეფი კატეგორია:მაგდებურგი კატეგორია:ევროპაშ ნოღეფი
ცეფეიდეფი
ცეფეიდეფქ შილებე გირთას ჟირი ტიპო:
სუპერმენი
გორჩქინა
1938 წანაშ მანგის გიმორჩქინდჷ სუპერმენიშ მაართა კომიქსიქ. სუპერმენი სამართლიანობაშო მალჷმორი გერგეზი რე. თინა ურცხოპლანეტური ცივილიზაციაშ თური რე. თიში პლანეტა ქრიპტონქ ეფეთქჷ, მარა თიში მასქერეფქ თინა კაფსულას ქინახუნეს დო დიხაუჩაჸურე გოუტუეს. თიში დიხაუჩარი მასქერეფი რენა მარტა დო ჯონათან კენტეფი, დიხაუჩარ მასქერეფქ კალ-ელს ჯოხო დოუთირეს დო თიში მინალა დოფულეს, თქუეს, ნამჷ-და თინა ბაღანეფიშ ჸუდეშე ეჭოფეს. სუპერმენი ლემ-ჭითა კოსტუმს რე გუმონწყილი, ნამუსჷთ კიდირს გიგანტური ასო „ს“ ოსქვანს. მუთუნნერი ანჯარი თის ვაჭოფუნს. თიში ჸვილუა ხვალე ქრიპტონიშ ქუას შეულებჷ, თე რადიოაქტიურ ნივთიერებაქ სუპერმენიშ პლანეტაშე დიხაუჩას მოხვადჷ დო ომაღურე რე სუპერმენშო, ადამიერშა თიში ჟიმოქიმინჯალა მუტირაფას გიმიჭანუანს.
ევროპული ლაჸაფეფი 2019
ევროპული ლაჸაფეფი 2019 (II Еўрапейскія гульні; 2019 European Games) — ისტორიას მა-2 ევროპული ლაჸაფეფი, ნამუსჷთ მენძელენდჷ ბელარუსიშ ნანანოღა მინსკი. მაართა ევროპულ ლაჸაფეფქ იტარჷ 2019 წანაშ 21-30 მანგის. ლაყაფეფს ოკათუდჷ 4082 სპორტსმენი 50 ერუანული ოლიმპიური კომიტეტიშე. ევროპულ ლაჸაფეფქ იტარჷ სპორტიშ 15 გვარობას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ევროპული ლაჸაფეფი
სერვანტესიშ პრემია
მიგელ დე სერვანტესიშ პრემია (ესპ. Premio de Literatura en Lengua Castellana Miguel de Cervantes) — ლიტერატურული პრემია. პრემია გინმაჩამუ ჸეთი გიშარჩქინელ ავტორეფს, ნამუეფით ესპანური ნინაშა ჭარუნა. პრემიაქ დირსხუ 1975 წანას ესპანეთიშ კულტურაშ სამინისტროშ ინიციატივათ დო თინა შინელი ესპანარი ჭარუშ, დონ კიხოტიშ ავტორიშ მიგელ დე სერვანტესიშ ჯოხონობაშ რე. პრემიას მოჸუნს ფინანსური ჯილდო 125,000 ევროშ მუდანობათ. ენციკლოპედია ბრიტანიკაშ აზრით სერვანტესიშ პრემია რე არძაშე უმოსო პრესტიჟული ჟილდო ესპანურნინამ ლიტერატურას.
ასირიოლოგია
ასირიოლოგია — ჯვეში შქაწყარმალონაშ დჷმაგურაფალი მენცარობა. ასირიოლოგია ფართე გაგებათ, დჷთმიგურუანს არძა თი ჯვეშბჟაეიოლარ კათაშ ნინას, კულტურას, ისტორიას, ნამუთ მარჭვალურ ჭარალუს გჷმირინუანდჷ. გიშაკერძაფილო, ასურეთიშ, ბაბილონიშ დო თინეფიშ წოხონერეფიშ, შუმერიშ, ისტორიას დო კულტურას. ასირიოლოგიაშ, მუჭოთ მენცარობაშ, დაბადებაშ თარიღო მერჩქინელი რე 1857 წანა.
Bluetooth
ტექნოლოგია აქტიურო გჷმირინუაფუ ბიზნესის, მედიცინას დო შხვა სფეროეფს. თიშ ქიმინჯალაშ რადიუსი გითმითანჯუ 10-შე 100 მეტრაშახ. ინფრაჭითა პორტშე (IrDa) გინორთელო, ბლუთუზიშ რადიორეღმეფი ბეტონიშ დო ლითონიშ კონსტრუქციეფიშ შქასჷთ ანჭუ. მერსხუაფაშ ბორჯის აკმიქიმინუ რშვილი piconet დო 7-8 მახვარებუს შეულებუ ართბორჯულო ჩერთას თისჷნ.
915
კატეგორია:
დერმატოლოგია
დერმატოლოგია (ჯვ. ბერძ. δέρματος (dermatos) - კანი დო -λογία -logia (მონძღვარუა)  რე მედიცინაშ დარგი, ნამუთ გურაფულენს კანს დო თიშ ლახარეფს. თეხანური დერმატოლოგია ირკვიენს კანიშ შხვადოშხვა პათოლოგიეფს, ეტიოლოგიას, დიაგნოსტიკას, პროფილაქტიკას დო კურნალობაშ მეთოდეფს. 2002 წანას, ევროპაშ დერმატო-ვენეროლოგეფიშ აკადემიაქ დადგინჷ დერმატოლოგიაშ სუბ-დისციპლინეფი: ანდროლოგია, ფლებოლოგია, მიკოლოგია, ჰისტოპათოლოგია, ალერგოლოგია, იმუნოლოგია, პედიატრიული დერმატოლოგია, დერმატოლოგიური ქირურგია, ესთეტიკური მედიცინა, კოსმეტოლოგია. კანიშ ლახარეფიშ რკვიებაშ კლინიკური მეთოდეფიწკჷმა ართო გიმირინუაფუ ჰისტოლოგიური, მიკრობიოლოგიური, ვირუსოლოგიური, ბიოქიმიური, ჰისტოქიმიური, ელექტრონულ -მიკროსკოპული, ექსპერიმენტული, სტატისტიკური დო შხვა მეთოდეფი. დერმატოლოგიაშ ხოლოშიანი ომედიცინე დისციპლინეფიე: ვენეროლოგია, თერაპია, პედიატრია, ენდოკრინოლოგია, გინეკოლოგია, ნევროლოგია, ოფთალმოლოგია დო შხვა.
მარტინ რაილი
მარტინ რაილი რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. რაილიქ (ენტონი ჰიუიშიწკჷმა ართო) მიპალუ ნობელიშ პრემია 1974 წანას. თენა რდჷ ნობელიშ პრემიაშ პირველი ჯილდო, ნამუქჷთ მენცარეფს გინაჩჷ ასტრონომიული რკვიებეფიშო.
გრივნა
გრივნაშ სიმბოლო რე უკრაინული ასო ჰე-შ კურსივი, ჟირფა ჰორიზონტალური ღოზით, მუთ სტაბილურობას შანენს. გრივნაშ აბრევიატურა რე "გრნ" (грн., hrn). ISO 4217-იშ მეჯინათ გრივნაშ სავალუტო კოდი რე UAH, ვარდა 980. გრივნაშ სიმბოლოშ სპეციფიურ დიზაინქ, 2003 წანას უკრაინაშ ერუანულ ბანკიშე გჷმოცხადებული კონკურსიშ შედეგო გიშეგორუ.
კავენდიშიშ ლაბორატორია
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კემბრიჯიშ უნივერსიტეტი კატეგორია:კავენდიშიშ ლაბორატორია
918
კატეგორია:
ტიბეტიშ ავტონომიური რეგიონი
ტიბეტიშ ავტონომიური რეგიონი იკათუანს ისტორიული ტიბეტიშ ხვალე ნორთის. ჩინეთის სიდიდათ მაჟირა რეგიონი რე. ავტონომიური რეგიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი დო უდიდაში ნოღა რე ლჰასა. ტარიშ მახორობა რე 3,002,166 ადამიერი (2010) დო თინეფიშ უმენტაშობას აკმადგინანა ეთნიკური ტიბეტარეფი. ფართობირე 1,200,000 კვადრატული კილომეტრი დო ჩინეთის ართ-ართი არძაშე უდუხორუ რეგიონი რე.
კოსმოსური ნტვერი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კოსმოსური ნტვერი კატეგორია:ასტროქიმია კატეგორია:ასტრობიოლოგია
რუალ ამუნდსენი
ამუნდსენქ დებადჷ ვერვენიშ ნოშეკაგაფუშ მაღვენჯი კაპიტანიშ ფანიას. 1890-1892 წანეფს, გურაფულენდჷ ნოღა კრისტიანიშ უნივერსიტეტიშ სამედიცინო ფაკულტეტის. მაართათ მუკორთჷ (1903-1906 წწ) ხვამარდით „იოა“ ამერიკაშ ოორუე წყარპიჯი გრენლანდიაშე ალიასკაშახ (ოორუე-ბჟადალი გიშალით) დო გიმირკუ კანადაშ არქტიკული არქიპელაგიშ მუსხირენ კოკი. ჩატარჷ ანტარქტიკული ექსპედიცია (ხვამარდით „ფრამი“), მართაქ მიოჭირინუ ობჟათე პოლუსის 1911 წანაშ 14 ქირსეთუთას (ართი თუთათ უწორუ ინგლისარ რობერტ სკოტის). 1918-1920 წანეფს, ხვამარდ „მოდით“ მუკორთჷ ევრაზიაშ ოორუე წყარპიჯი ბჟადალშე ბჟაეიოლიშჸურე. 1926 წანას, გჷნახორციელჷ მაართა ტრანსარქტიკული გჷნოფურინუა დირიჟაბლით „ნორგე“ — მარშრუტით: შპიცბერგენი — ოორუე პოლუსი — ალიასკა. 1928 წანას ჰიდროფურინჯი „ლატამით“ მიდართჷ უმბერტო ნობილეშ იტალიური ექსპედიციაშ ოგორშა დო ეკიპაჟწკჷმა ართო ბარენციშ ზუღას დოღურჷ. ამუნდსენიშ პატიოცემელო, თიშ ჯოხო გაიდჷ ზუღას, გვალას დო ააშ-შ ომენცარე დგჷმილს (ამუნდსენ-სკოტი) ანტარქტიდას, თაშნეშე ჸუჯის დო ფაქვილს ოორუე ჸინუამ ოკიანეს.
კრისტენ სტიუარტი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1990
რობერტ გოდარდი
რობერტ ჰათჩინგს გოდარდი (ინგლ. Robert Hutchings Goddard; დ. 5 გჷმათუთა, 1882, ვუსტერი, მასაჩუსეტსი, ააშ — ღ. 10 მარაშინათუთა, 1945, ბალტიმორი, მერილენდი, ააშ) — ამერიკალი ფიზიკოსი, ინჟინერი დო გჷმმაგონებელი. ეიოგჷ რაკეტა ნამუშ ქვარქვანტი თხევადი ოჭვალით მუშენდჷ. 1926-1941 წანეფს გოდარდიშ დო თიშ ბუნაშ ეგაფილ რაკეტეფქ მიოჭირინუ ჸათე პერიოდიშო მაქსიმალურ 2.6 კმ.-იშ სიმაღალას დო ფურინუაშ მაქსიმალურ სიჩქარას 885 კმ/სთ-ის.
კვირკვი
კვირკვი (tuber) — ჩანარიშ სახეთირელი გუნაფალა; გოშხუარაფილი ღერია (კანკალეშა გოშხუარაფილი გურიშგიმენი ბირგული ვარ-და ჯინჯიშ ნორთი), ნამუთ ართი ვარ-და მუსხირენ ბირგულოშქაშეშე აკმოდირთჷ. გითმიჭყაფჷ მუჭოთ თარ ლირეს, თეშ ხასჷლაშიან (შვიტა, დედაფუტკარა) დო დიხაშგიმენ გუნაფალეფს — სტოლონეფს (კარტოფილი, დიხაუშქური დო შხვა).
ვიტამინეფი
რესურსეფი ინტერნეტის
ვიტამინეფი(www.medportal.ge)
ბალდვინ ლონსდეილი
კატეგორია:ანგლიკანი პაპეფი კატეგორია:ვანუატუშ პრეზიდენტეფი
ენტონი ჰოპკინზი
კარიერა
თეატრის წჷმოძინაშ უმკუჯინუო, ჰოპკინზიქ დოშურდჷ ართი დო იგივე როლეფიშ სრულებათ. თის უღუდჷ ნჭუაფა კინოარტისტუაჸურე. 1968 წანას თიქ გასახიერჷ რიჩარდ I ფილმის „ნჯილო ზოთონჯის. თიწკჷმა ართო ფილმის ლაჸაფენდეს პიტერ ო'ტული, კათრინ ჰეპბერნი დო ჯეიმზ ბონდიშ მურიცხი ტიმოტი დალტონი, ნამუთიქ გასახიერჷ საფრანგეთიშ მაფა ფილიპ II.
ჰოპკინზიქ ასახიერჷ ოდინი ფილმ თორის, ნამუთ Marvel Comics-იშ ადაპტაცია რე დო გიშართჷ 2011 წანას. 2010 წანაშ 24 ღურთუთას იჸუ, ნამდა ჰოპკინზი არსულენდჷ თარი როლს ორთული თრილერს რიტუალი. თიქ ილაყაფჷ პაპაშ როლი, ნამუთ რე "ეგზორციზმიშ ექსპერტი დო თიში მეთოდეფით ვარე აუცილებერო ტრადიციული".
ჯილდოეფი
ენტონი ჰოპკინზი რე ოსკარიშ მაღვენჯი არტისტი, ნამუსით ხოლო გომორძგვილი ააფჷ 37 შხვა ჯილდო დო წუმორინაფილი რე 30 ნომინაციას.
ფილმოგრაფია
ენტონი ჰოპკინზიშ ფილმოგრაფია კოროცხუნს 110–შე უმოს ფილმის, ათენეფშე უდიდაშ ნორთი თარი ვარდა მაჟირახარისხამი როლი აფჷ ნალაჸაფინა, აკაბუცხა ნორთი მუში რეჟისურათი რე გიოღალირი. ჰოპკინზი მუსხირენ ფილმიშ კომპოზიტორით რე, ხოლო პროდიუსერით დო სცენარიშ ავტორით.
კონვერტირაფონი მარკა
კონვერტირებაფონი მარკა (ბოსნიურო დო ხორვატიულო - konvertibilna marka, конвертибилна марка) (ვალუტაშ ISO 4217 კოდი — BAM) — ბოსნია დო ჰერცეგოვინაშ ერუანული ფარაშ ართული. 1 კონვერტირებაფონი მარკა ადმოდირთუ 100 ფენინგშე (ბოსნ. დო ხორვატ. - feninga, фенинга).
გავრილოვიშ სერი
დეპუტატ გავრილოვიშ ოსუმარე „რედისონიშე“ გჷმოჸნაფაშ უკული აქციაქ საქორთუოშ პარლამენტიშ დგჷმილიშ წჷმი გეგჷნძორუ. ოპროტესტე აქციაქ 21 მანგიშს გვიან სერით დო ოჭმარეს გეგჷნძორუ. აბანობური დო ოერეფოშქაშე ვაოთავრობე ორგანიზაციეფიშ მოარზაფათ, ომენოღალე პროტესტიშ ოაწმარენჯეთ გჷმორინაფილი რდჷ ვაპროპორციული ოპოლიციე ჭყანა. აქციაშ აკოფაჩუაშ ბორჯის კლინიკეფშა 240 მენოღალე გეგნიონეს, ნამუეფშე 80 სამართალმათხილე რდჷ. დოღამაკებულეფშე 2-ქ თოლი მიოდინუ, თინეფს შქას 18 წანერი ჯღაბიქ, ნამუთ, თიში დაშ რაგადით, უბრალე მუკმალი რდჷ დო აქციას ვაკათუდჷ. დოღამაკებეფი მიღეს 30-შე უმოსი ჟურნალისტიქ.
სქოლიო
კატეგორია:ოპროტესტე გიშულეფი საქორთუოს კატეგორია:საქორთუოშ უახალაში ისტორია კატეგორია:ქართიშ ისტორია
ევროპული საქორთუო
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პოლიტიკური პარტიეფი
კოპეშია
კოპეშია (Cucurbita) — ართწანიანი დო ანდაწანიანი ღოღაია ჩანარიშ გვარი კოპეშიაშობურეფიშ ფანიაშე. კოპეშია ორტვინული კულტურა რე, უღჷ თარლირეამი ჸონიერი ჯინჯეფიშ სისტემა, დოჸალერი დო დიხას გონთხაფილი ვარ-და გიოპონუშა ეშულირი ღერი, გჷნძეყერწამი დო ბუსუსამი ფართო ფურცელი, კაბეტი ჸვინთელი, ზარიშობური პეული. კოპეშიაშ თარი ნორთი 40–50 სმ სიტომბეს რე მოდვალირი, ზოხოიანი ჯინჯეფი – 4-5 მ-ს, ღერი ღოღაია დო კარკატია რე, ფურცელი ფართო (25 სმ ), გჷნძეყერწამი დო ბუსუსამი, ზარიშობური პეული ჸვინთელი ვარ-და ნარინჯიშფერი რე. გვარობაშ დო ჯიშიშ ომანგეთ, გუნმუღჷ შხვადოშხვა ფორმაშ დო ფერიშ გუმნაღელი, ნამუშ მასა 4-10 კგ რე. კანკალე გვარობაშ კოპეშია მუსხირენ ვითობა კგ-ს იწონჷ. თასი შხუ, ოვალური, ჩე ვარ-და მოჸვინთალე რე. კოპეშია გორთილსქესამი, ართჸუდეამი, ჯვარედინმანტვერე, სიტიბაშ დო სინთეშ მოჸოროფე გოლოფაგუმარძინე ჩანარი რე.
კოპეშია სიტიბაშ მოჸოროფე გოლოფაგუმარძინე ჩანარი რე. მოსალობა 1 ჰა-ს კანკალეშა 1000 ცენტნერიშ უმოსი რე.
943
კატეგორია:
ჩჟენ ჰე
ჩჟენ ჰე (鄭和; დ. 1371 — ღ. 1435) — გიშარჩქინელი ჩინარი მეშარე, მეზუღე დო დიპლომატი, ნამუთ ხემანჯღვერენდჷ მინიშ დინასტიაშ შკვით შხუმასშტაბიან ოურდუმე-ოვაჭარე ოზუღე ექსპედიციეფს ინდოჩინეთიშ, ინდოსტანიშ, არაბეთიშ ჩქონიშ დო ობჟათე აფრიკაშ წყარპიჯეფს.
სახენწჷფო დუმა
ისტორია
2000-იანი წანეფიშ დაჭყაფუს, 1999 წანაშ ოპარლამენტე გიშაგორუეფშე მოჸუნაფილი, სახენწჷფო დუმაშ მამართალი ნძალეფი რდჷ პრეზიდენტიშ მოხუჯე პარტია „ართობა“ დო რუსეთიშ კომუნისტური პარტია.
ვასკო და გამა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პორტუგალარი მარკვიალეფი კატეგორია:ნაღურა 1524 კატეგორია:შკა ოშწანურეფიშ მეშარეეფი კატეგორია:აზიაშ მარკვიალეფი კატეგორია:აფრიკაშ მარკვიალეფი
ლუკ არნოლდი
ლუკ არნოლდი (Luke Arnold, დ. 24 ღურთუთა 1984, ადელაიდა) — ავსტრალიარი არტისტი. არძაშე უმოსი ჩინებული რე ჯონ სილვერიშ როლიშ რსულებათ ტელესერიალს „უჩა არქანეფი“.
ალოის ალცჰაიმერი
ალოის ალცჰაიმერი (გერმ. Alois Alzheimer; დ. 14 მანგი, 1864, მარკბრაიტი, ბავარიაშ ომაფე, გერმანიაშ რსხუ — ღ. 19 ქირსეთუთა, 1915, ბრესლაუ, პრუსიაშ ომაფე, გერმანიაშ იმპერია) — გერმანალი ფსიქიატრი დო ნევროპათოლოგი, პირველი მენცარი, ნამუქჷთ გიმირკვიუ ალცჰაიმერიშ ლახარა.
ბიოგრაფია
1901 წანას, ფრანკფურტის მუშობაშ ბორჯის, ალცჰაიმერი კურნალენდჷ 51 წანერ ოსურს, აუგუსტ დეტეს, ნამუსჷთ შუენაშ პრობლემეფი უღუდჷ. პაციენტიშ ღურაშ უკულ, ალცჰაიმერქ თიში ტვინი ორკვიებელო მიუნხენიშ ლაბორატორიაშა მიდეღჷ. 1907 წანას ალცჰაიმერქ გჷმაბჟინუ მენცარული სტატია პათოლოგიეფიშ გეშა, ნამუეფსჷთ თიქ დეტეშ ტვინიშ რკვიებაშ ბორჯის მიოგორუ. ჸეთი ლახარას, ნამუსჷთ ალცჰაიმერი ეთმოჭარუნდჷ, 1910 წანას კრეპელინიქ გიოდჷ ალცჰაიმერიშ ლახარა.
იბნ ბატუტა
იბნ ბატუტაქ კილიშკილშა ეჭარჷ კონსტანტინოპოლი, სოდე ელაჸუნდჷ ბერძენეფიშ მაფაშ ცირასქუას, უზბეკიშ ჩილს. ეჭარჷ ინდოეთი, ირანი ჰულაგიუიანეფიშ ბორჯის. იბნ ბატუტაქ მაართაქ მუჩეს კილიშკილი ჩინებეფი მალიშ სახენწჷფოშ დო თიშ მახურგე ოლქეფიშ გეშა.
ახალი კალედონია
გეოგრაფია
კლიმატი სასიამნო რე. ოშქაშე წანმოწანური ტემპერატურა რე — 23-24,5 °C. თე დვალუაქ ხე უნწყუ ახალი კალედონიაშ გინოქიმინუა ევროპულ გინოხორუეფიშ კოლონიათ. კოკის ძალამი მიარე წყარმალუ რე, უმენტაშო ნოჸოფური ჭითა დიხარე. ტყალეფი კოკიშ ტერიტორიაშ 15 %-ს იკათუანს. თაქ გოფაჩილი რე ძვირფასი ჯაშ ჯიშეფი, თინეფს შქას: წვიწვამი ჯალეფი აგათისი, არაუკარია, კაური, ნიაული, ახალკალედონიური ფიჭვი დო თ.უ. (ახალი კალედონიაშ გერბის რე გჷმოხანტილი Araucaria columnaris). ახალი კალედონიაშ ჩხოლარეფიშ ოქიანუ ღარჷბი რე, მორო ხე ენდემეფი.
დღახუეფი
დღახუეფი, ნამუთ მეღებული რე ახალ კალედონიას:
მანდაკინი (არტისტი)
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინდოარი არტისტეფი
ერიკ ბანა
ერიკ ბანა (Eric Bana, დაბადებაშ ჯოხო ერიკ ბანადინოვიჩი (Eric Banadinović); დ. 9 მარაშინათუთა 1968, მელბურნი) — ავსტრალიარი კინოარტისტი.
ოგიუსტ პიკარი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შვეიცარიალეფი კატეგორია:შვეიცარიალი ფიზიკოსეფი
სენარი
სენარი (سنار, Sennar, თაშნეშე Sannār) — ნოღა სუდანს, სენარიშ შტატიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
ვანუატუშ ვატუ
ვატუ შანი: Vt; კოდი: VUV) — ვანუატუშ რესპუბლიკაშ ერუანული ვალუტა (ბისლამაშ ნინაშა "ქუა"). შხვა ვალუტეფშე გინორთელო ვაუღუ აკმადგინალი ართული.
კატეგორია:ფარაშ ართურეფი კატეგორია:ვანუატუ
ნორფოლკი (კოკი)
2011 წანაშ ეჭარუათ, კოკიშ მახორობა აკმოდირთუ 2302 ადამიერშე. მეჭედალა — 66,5 ად/კმ², ფართობი — 34,6 კმ².
ქიმიური ელემენტეფიშ პერიოდული სისტემა
სისტემაშა ვაფორმალურო „მენდელეევიშ რცხილი“, „პერიოდულობაშ სისტემა“ ვარდა უბრალოთ „პერიოდულ სისტემა“ უჯოხონა, მარა ეიშინუას ოკო, ნამჷ-და ჯოხო „პერიოდულობაშ სისტემა“ უგუმართებელი რე მუჭოთ ქიმიური, თაშნეშე გრამატიკული თოლწონუათ. რსებენს ქიმიურ ელემენტეფიშ პერიოდული სისტემაშ წჷმოსახუაშ მუსხირენ სახე. თინეფს შქას არძაშე უმოს გჷმორინაფონი რე გოფაჩილი დო ჭიჭიხელი რცხილეფი (ქძ. სურათი გომე).
ალექსანდრე ჩიქავა
ბიოგრაფია
გაათუ ომენოღალე ოგურაფუ, ქუთეშიშ ომეურნე სკოლა.
960
კატეგორია:
საიმონ ბეიკერი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ავსტრალიარი არტისტეფი კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
საქორთუოშ კანონი ოკუპირაფილი ტერიტორიეფიშ გეშა
ოკუპირაფილი ტერიტორიეფიშ სამართალებური რეჟიმი
ოკუპირაფილ ტერიტორიეფს თე კანონიშ ქიმინჯალაშ ვადათ იფაჩუ საგანგიო დგომარობაშ რეჟიმი, თაშნეშე გიშაკერზაფილი სამართალებური რეჟიმი, ნამუთ იკათუანს გოხურგუეფს ოკუპირაფილ ტერიტორიეფს დუდიშულო ყარაფის, თე კანონით გოთოლიშწორაფილი ეკონომიკური საქვარიშ გოხორციალაფაშ, დოსაქანცეწკჷმა მერსხილ გარიგაშ დოდვალაშ დო თე კანონით გოთანჯილი შხვა ოკითხირეეფშენი.
ადამიერიშ ნებეფიშ დო კულტურული მონძალაშ თხილუა
ოკუპირაფილ ტერიტორიეფს საქორთუოშ კონსტიტუციათ გოთანჯილი ადამიერიშ საარძოთ აღიარაფილი ნებეფიშ აკორციებაშ გამამინჯალა გიადვალუ რუსეთიშ ფედერაციას საირქიანო სამართალიშ ნორმეფიშ ომანგეთ. საქორთუოშ ემაჸონაფალი ხეშუულება ვალდვალირი რე ომანგე საირქიანო ორგანიზაციეფს პერიოდულო ქემიოჭირინუას ინფორმაცია ოკუპირაფილ ტერიტორიეფს ადამიერიშ ნებეფიშ აკორციებაშ ფაქტეფიშ გეშა. ოკუპირაფილ ტერიტორიეფს კულტურული მონძალაშ თხილუაშო რუსეთიშ ფედერაციაშ, მუჭოთ ოურდუმე ოკუპაციაშ გმახორციალაფარი სახენწჷფოშ, გამამინჯალა გჷთმითანჯუ საირქიანო სამართალიშ ნორმეფიშ დო პრინციპეფიშ ომანგეთ.
962
კატეგორია:
ელიზაბეთ ტეილორი
ელიზაბეთ ტეილორი (Elizabeth Taylor; დ. 27 ფურთუთა, 1932 — ღ. 23 მელახი, 2011) — ინგლისარ-ამერიკალი არტისტი, ჰოლივუდიშ მურიცხი. ტეილორქ ჟირშა დოჯილადაფილქ იჸუ ამერიკაშ კინოაკადემიაშ ოსკარით ოსურიშ როლიშ საუჯგუშო რსულებაშო. თინა რდჷ მაართა არტისტი ოსური, ნამუშ ჰონორარი მილიონობით დოლარს ოძინუდჷ. თიში ოარტისტე კარიერაწკჷმა ართო გაჯინალი რდჷ თიში პიჯული რინა (დო თიში ბრუო გურგინუა).
რაჯ კაპური
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნაღურა 1988 კატეგორია:ინდოარი არტისტეფი
კულტურული მონძალაშ ძეგლი
ლიტერატურა
კატეგორია:კულტურული მონძალა
ნირსეული
ნირსეულეფიშ უმენტაშობა დიდი ზომაში რე. ნამთინე შილებე რდას ოშობათ სინთეშ წანაშ დიამეტრიშ.
966
კატეგორია:
Lockheed Martin
Lockheed Martin-იქ ამშვიშა მიპალუ ამერიკაშ აერონავტიკაშ ასოციაციაშ კოლიერიშ ჯილდო.
ლუყუ
ლუყუ (Brassica) — ჩანარიშ გვარი ლუყუშობურეფიშ ფანიაშე. ართ-, ჟირ- ვარ-და ანდაწანიანი ჩანარი რე. უღუ კითიშტარიშობური ჯინჯი, თინი ვარ-და გვერდო გითოკინელი დოყალერი ღერი, რანწკას დვალირი ფურცელეფი, ტარკალე ვარ-და ქიტამი ღერია დო ფურცელი, ტიანეფო ვარ-და ფარეფო აკოკორობილი პეულეფი. ყვინთელი გურგინიშ ფურცლეფი; გუმნაღელი — პოპოქი, სფეროშობური თასი, ფერო რუმე შქირუ, მომიხაკიშფერე, მოჭითე-შქირუ ვარ-და ყვინთელი. ლუყუშ გვარს 100-შე უმოსი გვარობა რე.
ვიტამინი A
ვიტამინი A — ციმუს გჷმანწყუმუ ღვანდი, ნამუთ მიღებუაფუ ოჭკომალშე. ვიტამინი A გიშაკერზაფილო შანულამი რე ბაღანეფიშ ძინა-გოვითარაფაშო დო თოლსინთეშო.
ჩხოლარული
მინი| მინი| ვიტამინი A გიშაკერძაფილო მიარეთ რე ზუღაშ ჩხოლარეფს დო ჩხომიშ ჩხონჩხის.
სინარკებე
A ვიტამინიშ დეფიციტი (სინარკებე) გილმალუანს თოლსინთეშ რეცეფტორეფს – ჩხირეფიშ მუშობას, თიშ გეშა ნამჷ-და ვიტამინი მიშმურს თიშ აკოდგინალუაშა. ივითარებუ თ.ჯ „ქოთომიშ სიჸვერა“, მუჟამსჷთ ადამიერი ვარწყე გლახა გოსინთაფაშ პიჯალეფს. თე ვიტამინიშ ხანგჷნძე უბაღერობა სიჸვერაშ იჭანუანს. გოვითარაფონ ქიანეფს 10 წანაშახ ბაღანეფს, 3 მილიონი ბაღანა ჸვერე რე თე ბაძაძით. A ვიტამინით გჷმოჭანაფილი ავიტამინოზი ბაღანეფს ძინაშ მოჩქალუას იჭანუანს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ვიტამინეფი
პერმიშ აკანი
პერმიშ აკანი (Пермский край) — რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტი, მიშმურს ვოლგაშპიჯეთიშ ფედერალური ოკრუგიშ აკოდგინალუაშა. ადმინისტრაციული ცენტრი — პერმი. დირსხუ 2005 წანაშ 1 ქირსეთუთას, 2003 წანაშ 7 ქირსეთუთაშ რეფერენდუმიშ ოსხირით პერმიშ ოლქიშ დო კომი-პერმიშ ავტონომიური ოლქიშ გოართოიანაფაშ შედეგო.
ელ-ფაშირი
ელ-ფაშირი, კინოხ — ელ-ფაშერი (الفاشر) — ნოღა სუდანიშ ბჟადალშე, ოორუე დარდურიშ შტატიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
ხამურაბი
thumb|ხამურაბიშ კანონეფიშ სტელაშ ჟილენი ნორთი ხამურაბი (დოხოლ. ჯვ. წ. 1810 — ჯვ. წ. 1750) — ბაბილონეთიშ მაფა მაართა ბაბილონური დინასტიაშე, ჯვ. წ. 1792 - ჯვ. წ. 1750. ისტორიას ჩინებული მაართა კანონეფიშ ნაკორობაშ ავტორი.
ვალტერ ბაადე
ვალტერ ბაადექ ფრიც ცვიკიწკჷმა ართო, აკეთჷ სუპერნოვეფიშ, მუჭოთ ასტრონომიული ობიექტეფიშ ახალი კატეგორიაშ იდენტიფიკაცია. თაშნეშე, ცვიკიწკჷმა ართო, ბაადექ წჷმარინუ ნეიტრონული მურიცხეფიშ არსებობაშ კონცეფცია. ბაადეშ აზრით სუპერნოვას შეულებუდჷ ჸათეცალი მურიცხეფიშ ფორმირაფა.
ზოოფილია
thumb|left|220px|ედუარდ ჰენრი ავრილი ზოოფილია (ζωο — ჩხოლარი; φιλία — ჸოროფა) — სექსუალური მენტება ჩხოლარეფიშათ. თეჯგურა ადამიერეფშა ზოოფილეფი უჯოხონა. ბოლო პერიოდის უმოსო გიფაჩუ ტერმინქ ზოოსექსუალობა, ნაუმთ რსულას ეთმეჭარჷნს ადამიერიშ დოჩხოლარიშ შქას სექსუალურ რსხუს.
ფემტომეტრი
დეფინიცია დო ექვივალენტეფი
1 ბარნი = 100 ფმ²
კანადაშ ნოღეფიშ ერკებული
კანადაშ ნოღეფი
მორჩილი კავკაციონი
სიგჷრძა დოხოლაფირო 600 კმ-შახ. სიმაღალა — 3724 მ-შახ ონჭუ (კოკი გამიში, მუროვდაღიშ ქჷნდჷრს). მორჩილი კავკაციონიშ სისტემაშა მიშურს მესხეთიშ ქჷნდჷრი, თრიალეთიშ ქჷნდჷრი, ლოქიშ ქჷნდჷრი, ბაზუმიშ ქჷნდჷრი, შაჰდაღიშ ქჷნდჷრი, მუროვდაღიშ ქჷნდჷრი, ყარაბაღიშ ქჷნდჷრი. ოორუე კართეშ დაბალგვალონას ბჟადალშე უმენტაშო ლადარი სუბტროპიკული ტყაშ ლანდშაფტი რე, ბჟადალშე — ქსეროფიტული ტყალეფიშ დო ბართვონაშ სუბტროპიკული ლანდშაფტეფი, ოშქაშეგვალონას — გვალა-ტყაშ, გალეფს — გვალა-დოლოშ ლანდშაფტი. ობჟთე კართეს უმენტაშო სტეპი, ცხვეკი ტყა დო ბართვონი რე.
ხაბაროვსკიშ აკანი
გეოგრაფია
ხაბაროვსკიშ აკანს უხურგანს ამურიშ დო მაგადანიშ ოლქეფი, სახაშ რესპუბლიკა, პრიმორიეშ აკანი, ურიეფიშ ავტონომიური ოლქი დო ჩინეთი. თაშნეშე ომძრჷ ოხოტიშ დო იაპონიაშ ზუღეფი. გვალეფიშ თარი სისტემა რე სიხოტე-ალინი.
დავიდ სასოლი
დავიდ-მარია სასოლი (David-Maria Sassoli; დ. 30 მესი, 1956) — იტალიარი ჟურნალისტი დო პოლიტიკოსი, ევროპაშ პარლამენტიშ პრეზიდენტი 2019 წანაშ 3 კვირკვეშე ასეშა.
რობერტ ჰოფშტადტერი
რობერტ ჰოფშტადტერი (ინგლ. Robert Hofstadter; დ. 5 ფურთუთა, 1915, ნიუ-იორკი, ააშ — ღ. 17 გერგობათუთა, 1990, სტენფორდი, კალიფორნია, ააშ) — ამერიკალი ფიზიკოსი. გიმირკვიუ ელექტრონეფიშ მოფაჩუა ატომეფიშ ბირთვეფიშ დინახალე დო ნუკლონეფიშ სტრუქტურა. ჸათე ფუნდამენტური რკვიებეფიშ გეშა მიპალუ ნობელიშ პრემია ფიზიკაშ დარგის 1961 წანას. ჰოფშტადტერიქ მიშეღჷ ტერმინი ფერმი (სიმბოლო ფმ), ნამუთ რე სიგინძაშ ართული ართულეფიშ საირქიანო სისტემას. სიგინძაშ ჸათე ართული გიშარჩქინელი იტალიარი მენცარიშ ენრიკო ფერმიშ ჯოხონობაშ რე დო თინა ფშხირას გიმირინუაფჷ ბირთვული დო წილაკეფიშ ფიზიკაშ დარგეფს.
ევკლიდე
ევკლიდე ალექსანდრიალი (ბერძენ.: Εὐκλείδης) (დოხ. ჯვ. წ. 325—265) — ელინიზმიშ ეპოქაშ მათემატიკოსი ალექსანდრიაშე, ეგვიპტე; ცხოვრენდჷ პტოლემეოს I-შ მაფობაშ ბორჯის (ჯვ. წ. 323—283). შხირას მიარზებუ, მუჭოთ „გეომეტრიაშ მუმა“. თიშ არძაშე თარი ნახანდი რე „დაჭყაფუეფი“, ნამუთ ართ-ართ არძაშე წჷმოძინელ ოხეონჯღვერუეთ იკოროცხუ მათემატიკაშ ისტორიას. თე თხობელუას თიქ აკოშაყარუ ჯვეშ ბერძენულ მათემატიკაშ გოვითარაფაშ ორდოშიან პერიოდის მეღებულჷ შედეგეფი დო დიჭყჷ მათემატიკაშ უკულიანი გოვითარაფა. თე ნახანდი იკათუანს პლანიმეტრიაშ, სტერეომეტრიაშ დო რიცხუეფიშ თეორიაშ მიარე ოკითხის. თის გეომეტრიული ფიგურეფიშ მუშობურობეფი გოთანჯილი რე ხუთი აქსიომათ, ნამუქჷთ გაჭყჷ მათემატიკაშ აქსიომატიზაცია.
მანდარინი
მახასიათაფალეფი
არძაშე უმოსო გოფაჩილი რე მანდარინი უნშიუ (Citrus unshiu), ჯაშ სიმაღალა 3 მერტიშახ რე, ბორძღიშ დიამეტრი 3-3,5 მ. პიოლი ძალამ დიდი რე, ჟირსქესიანი, გურგინიშ ფურცელეფი იკათუანა ჯარკვალეფს, ნამუეფსჷთ დიდი მუდანობათ რე ეთერუანი ზეთი, გჷმნაღელი უთასე რე, წონა 60-80 გ. კანი ნარინჯიშფერი რე, ატატა — ღილე ნარინჯიშფერი, წვენამი. წვენი იკათუანს 3-10% შანქარეფს, 0,9%-1%-შახ ბჟეეფს (უმენტაშო ლიმონიშის), 23-55 მგ C ვიტამინს დო შხვა. გჷმნაღელს უმენტაშო ლადირო გჷმირინუანა, თაშნეშე გჷნომუშებულს (წვენი, ჯემი, მურაბა, კომპოტი დო შხვა). კანი დიდარი რე პექტინუანი ნიფთიარობეფით, ეთერუანი ზეთეფით დო გლიკოზიდეფით, გჷმირინუანა საკონდიტრე წარმებას, თაშნეშე ეთერუანი ზეთეფიშ მიოღებელო, თე ბოლოს — პარფიუმერიაშ დო ოჭკომალიშ რეწუალას.
საროტი
ლიტერატურა
კატეგორია:საროტეფი
იამალ-ნენეფიშ ავტონომიური ოკრუგი
ადმინისტრაციული ცენტრი - ნ. სალეხარდი.
ჟოზე სარამაგუ
ჟოზე დე სოუზა სარამაგუ (პორტ. José de Sousa Saramago; დ. 16 გერგობათუთა, 1922, აზინიაგა, სანტარენი, პორტუგალია — ღ. 18 მანგი, 2010, ტიასი, კანარიშ კოკეფი, ესპანეთი) — პორტუგალიარი ჭარუ, ნოველისტი, პოეტი დო ესსეისტი, ნობელიშ პრემიას ლაურეატი ლიტერატურაშ დარგის 1998 წანას. შინელი რე რომანეფით: "გოშინეფი მონასტერიშ გეშა", "რიკარდო რეისიშ ღურაშ წანა", "იესო ქირსეშ ოხარებუ", "სიჸვერე", "არძო ჯოხოეფი", "ნაჟირალი" დო "ღურა ინტერვალეფით".
თუდოლენი ქართლიშ აკანი
ზოგადი ჩინებეფი
თუდოლენი ქართლი საქორთუოშ ართ-ართი უშანულამაში ეკონომიკური აკანი რე. თის ქართიშ უკული, მაჟირა აბანი უკებჷ ორეწუალე პროდუქციაშ წარმებაშჸურე. აკანიშ ფართობი აკმადგინანს 6528 კვ.კმ-ს, ნამუთ საქორთუოშ ედომუშამი ფართობიშ 10%-რე. საქორთუოშ აკანეფს შქას თუდოლენ ქართლის ფართობით მა-4 აბანი უკებჷ, მახორობაშჸურე მა-3. მახორობა — 423 986, მახორობაშ მეჭედალა 1 კვ.კმ-ს — 64,9 კოჩის. აკანიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა რუსთავი. აკანს 353 დოხორელი პუნქტი რე, თინეფს შქას:
ბჟაშ შანეფი
ბჟაშ შანეფიშ რინაშ პერიოდი შხვადოშხვა რე დო იგინძორებუ დღალეფიშე თუთეფიშ პერიოდიშ გოძვენას. თინეფი ზომას ითირანა, იფართინუაფუნა, უკულ იჭიჭარებუნა დო ეკონია ბორჯის დინუნა. ბჟაშ შანეფი ზომათ შილებე ვითიანთასობათ კილომეტრიშ რადიუსიშ ხოლო რდას. დიდი შანეფი დიხაუჩაშე უტელესკოპეთ ხოლო იძირე.
ბჟაშ შანეფიშ გეშა ნაჭარეფს შეთმოფხვადუთ ჯვეში ჩინური დო ანტიკური საბერძნეთიშ პერიოდიშ ტექსტეფს. მაართა მენცარეფი ნამუეფქჷთ ბჟაშ შანეფი ეჭარეს დო გიმირკვიეს ტელესკოპით, რდეს ტომას ჰერიოტი 1610 წანას დო დავიდ დო იოჰანეს ფაბრიციუსეფი 1611 წანას.
ნიკოლას ბლომბერგენი
ნიკოლას ბლომბერგენი (ნიდ. Nicolaas Bloembergen; დ. 11 მელახი, 1920, დორდრეხტი, ნიდერლანდეფი — ღ. 5 ეკენია, 2017, ტუსონი, არიზონა, ააშ) — ნიდერლანდარი-ამერიკალი ფიზიკოსი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ფიზიკაშ დარგის 1981 წანას. პრემია მიპალუ ართურ ლეონარდ შავლოვი დო კაი სიგბანიწკჷმა ართო. ბლომბერგიქ მიშეღჷ დიდი მენცარული კონტრიბუცია ვაღოზოვანი ოპტიკაშ დო ლაზერული სპექტროსკოპიაშ გოვითარაფაშა.
მაჟირა ჰარმონიული გენერაციაშ გოვითარაფაშ უკულ, ბლომბერგენი ირკვიენდჷ მატერიაშ ბომბირაფას, მაღალი ინტენსივობაშ ფოტონეფიშ ჩხორიეფით დო ოკვირუდჷ მატერიაშ ახალი სტრუქტურაშ მუკორჩქინაშ პროცესის. ჸათე პროცესეფიშ რკვიებას ბლომბერგენიქ გიოდჷ ვაღოზოვანი ოპტიკა (ინგლ. nonlinear optics).
997
კატეგორია:
ფერნანდუ პესოა
ბიოგრაფია
1905 წანას ფერნანდუქ ლისაბონიშა დირთჷ. ჸათაქ თიქ მუში ლიტერატურული კარიერა გაგინძორჷ. 1915 წანას ფერნანდუ პესოაქ, მარიუ დე სა-კარნეირუქ დო ალმადა ნეგრეირუშიქ დარსხუეს ლიტერატურული ჟურნალი "Orpheu", ნამუქჷთ მიშეღჷ მოდერნიზმი პორტუგალიურ ლიტერატურაშა. ფინანსური პრობლემეფიშ გურშენ ჟურნალიშ ხვალე ჟირი ნომერქ გიშართჷ. 1920-იან წანეფს პესოაშ ნახანდეფი იბეჭდუდჷ შხვადოშხვა ლიტერატურულ ჟურნალ-გაზეთეფს, შხვადოშხვა ფსევდონიმეფით. 1907-1935 წანეფს პესოა მუშენდჷ შხვადოშხვა კერზო ფირმეფს დო კომპანიეფს.
1934 წანას გიშართჷ პესოაშ წინგიქ "Mensagem" (წერილი), ნამუთ ლერსეფიშ დო პოემეფიშ კათელი რე. წინგიქ პესოაშ ღურაშახ ართი წანათ ადრე გიშართჷ დო მიპალუ ჯილდო "Prémio Antero de Quental".
1002
კატეგორია:
ჟან ბატისტ ჟოზეფ ფურიე
ჟან ბატისტ ჟოზეფ ფურიე (Jean Baptiste Joseph Fourier; დ. 21 მელახი 1768 — ღ. 16 მესი 1830) — ფრანგი მათემატიკოსი. პარიზიშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ მაკათური (1817). ოსერს გათუ ორდუმე სკოლა, კინე თექ ხანდენდჷ მარწაფალო. 1736-1798 წანეფს, პოლიტექნიკურ სკოლას ოგურუანდჷ. ფურიეშ მაართა ნახანდეფი აჯღუნუაფუ ალგებრას. უკვე 1796 წანას კითხირებულჷ ლექციეფს გინოჩჷ თეორემა ალგებრული განტოლებაშ თი თახმი ჯინჯეფიშ გეშა, ნამუთ მოჩამილ ხურგეფს შქას რე (გჷმაბჟინუ 1820 წანას). ფურიე თარო ხანდენდჷ მათემატიკური ფიზიკაშ ოკითხეფშე. 1822 წანას გჷმაბჟინუ ჩინებული ნახანდი „სიტიბაშ ანალიზური თეორია“, ნამუქჷთ დიდი როლი ილაჸაფუ მათემატიკაშ ისტორიას. თე ნახანდის ფურიექ გჷმაბჟინუ სიტიბაგჷმატარობაშ დიფერენციალური გონტოლება დო გავითარჷ თიშ ენწყჷმაშ მეთოდეფი, ნამიშ ნერჩი რე ფუნქციაშ წჷმორინაფა ტრიგონომეტრიული წკარით. „სიტიბაშ ანალიზური თეორია“ დაჭყაფუ ჭურჭული რდჷ ტრიგონომეტრიულ წკარეფიშ თეორიაშ დო მათემატიკური ანალიზიშ კანკალე შანულამი პრობლემაშო. ფურიეშ ჯოხო უღუ მათემატიკაშ მიარე თეორემას და ჩინებას.
ვოლგოგრადიშ ოლქი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტეფი კატეგორია:ვოლგოგრადიშ ოლქი
იუნიკოდი
რესურსეფი ინტერნეტის
* კატეგორია:ინტერნეტიშ სტანდარტეფი კატეგორია:ISO სტანდარტეფი
ჯონ გრინლიფ უიტიერი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი პოეტეფი
ირინა ბილიკი
ირინა ბილიკი (დ. 6 პირელი, 1970, კიევი, სხუნუეფიშ სოციალისტური რესპუბლიკეფიშ რსხუ) — უკრაინალი მობირე, ობირეშეფიშ ავტორი დო უკრაინაშ ოკათე არტისტი.
ისრაელიშ ნოღეფიშ ერკებული
რესურსეფი ინტერნეტის
ისრაელი
პარაკუ
ნოღაშ მახორობა, 2012 წანაშ მუნაჩემეფით, 206 667 ადამიერს აკმადგინანს, დო თე მაძირაფალით მაანთხა ნოღა რე ქიანას. მახორობაშ უმენტაში ნორთი (1/3 ნორთი) რე ბარიბაშ ეთნიკური ბუნა, ფონიშ, დენდიშ დო იორუბაშ კათა ართო აკმადგინანს მახორობაშ 50%-ის. მახორობაშ დოხოლაფირო გვერდი ისლამიშ გემაჸვენჯი რე, 1/3 — ქირსიანობაშ.
1012
კატეგორია:
მარკ ოლიფანტი
მარკ ოლიფანტი რდჷ შხვადოშხვა პრესტიჟული ჯილდოეფიშ დო პრემიეფიშ ლაურეატი. ღურუ 2000 წანაშ 14 კვირკვეს, 98 წანერქ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ავსტრალიარეფი კატეგორია:ავსტრალიარი ფიზიკოსეფი
ჰერეთიშ ომაფე
დინოხპოლიტიკური ვითარაფა
იშხანიკიშ უკული მაფენდჷა იოანე სენექერიმი (დოხოლაფირო X ოშწანურაშ დალია). ალბანეთიშ დო კახეთიშ ომაფეშ ხარჯიშა, მუშ გეშა წინარეფიშ მაფაშ ტიტული მიღჷ. XI ოშწანურაშ დაჭყაფუშე ოისტორიე წყუეფს ჰერეთიშ მაფა ვეშინუაფუ. მუჭოთ ჩქჷნ, თე ბორჯიშ ჸოფა მიოტუ ჰერეთიშ მაპალუეფიშ დინასტიაქ.
XI ოშწანურაშ დაჭყაფუს, გოართოიანაფილი საქორთუოშ მაფა ბაგრატ III დო კახეფიშ ქორეპისკოპოსი დავითი (976—1010) იბურჯანდეს ჰერეთიშ ეიოჭოფალო. XI ოშწანურაშ ეჩიან წანეფს, კახეთიშ მაფა კვირიკე III (1010—1037) დიდიქ გეჭოფუ ჰერეთიშ ომაფე, ნამუშით გეთუ კახეთ-ჰერეთიშ პოლიტიკური მესვარუაშ პროცესიქ. ანწიანშე ჰერეთიშ ომაფექ მიოტუ ზოხორინელი ჸოფა დო გემშართჷ ახალო აკოქიმინელი პოლიტიკური ართულიშ - "რანეფიშ დო კახეფიშ" ომაფეშ აკოდგინალუაშა.
თორი: რაგნაროკი
ფილმიშ პრემიერაქ იჸუ ლოს-ანჯელესის 2017 წანაშ 10 გჷმათუთას. კინოგაქირებაშა თიქ გიშართჷ 3 გერგობათუთას, 3D, IMAX დო IMAX 3D ფორმატეფს. თიქ უმოსო ჯგირი ფასებეფი მიღჷ დო ბრელი კრიტიკოსიქ თქუ, ნამდა თინა „თორიშ“ სერიას საუჯგუშო ნახანდი რე. მუთა დარკებუ ჯგირი ფასებეფი ვაიტიტის რეჟისურას, არტისტეფს, ობუძოლარ სცენეფს, საუნდტრეკის დო იუმორს. ფილმიშ მუშნალქ 793.2 მილიონი ააშ მილიონი დოლარქ იჸუ.
რჩქინა
3). ნინაშ საშუალებათ ფიქსირაფილი (ზეპირი დო ჭარილი ფორმათ) რჩქინა გამნარჸშე გამნარყშა გინმიჩამუ ჟირი რზათ: სტიქიურო (პრაქტიკული ეშაჩინებეფიშ გჷნოჭყვიდუაშ ბორჯის) დო ორგანიზაფილი გურაფაშ საშუალებათ. რჩქინაშ მეღებას მუსხირენი ეშალი რსებენს: არძაშე დაბალი, მაჟირა ეშალი, მაღალი ეშალი.
1017
კატეგორია:
ინდური საგესქუო
thumb|tight|ინდური საგესქუოშ ოჭკომალი კარით (სუნელიშ გვარობა) ინდური საგესქუო — ინდოეთიშ კათეფიშ საგესქუო.
ჰერბერტ აარონ ჰაუპტმანი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი მათემატიკოსეფი კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ქიმიაშ დარგის
ამურიშ ჯიჯაღი
ასეიან ბორჯიშო ამურიშ ჯიჯაღი ეშალაფაშ ფარდის მარენჯი რე. ჯიჯაღიშ გიმენგვარობაშე თენა არძაშე ოშა-გოშა რე: 2015 წანაშ ფურთუთას ტყარ ორთას გარზინაფილი რე 57 შური ჯიჯაღი, ერუანული პარკი „ჯიჯაღიშ დიხაშ“ ტერიტორიას, 8-შე 12-შახ ჩინეთის.
1028
კატეგორია:
1029
კატეგორია:
სალმან იბნ აბდულ-აზიზ ალ საუდი
სქოლიო
კატეგორია:საუდიშ არაბეთიშ მაფეფი კატეგორია:საუდეფი
ესტონეთიშ სხუნუეფიშ სოციალისტური რესპუბლიკა
ესტონეთიშ სხუნუეფიშ სოციალისტური რესპუბლიკა (Eesti Nõukogude Sotsialistlik Vabariik) — სხუნუეფიშ რსხუშ აკოდგინალუაშა მიშმალი რეპუბლიკა. ასე ზოხორინელი სახენწჷფო - ესტონეთი.
კოჩაბამბაშ დეპარტამენტი
ფართობი — 55 631 კმ². მახორობა 1,758,143 ადამ. (2012).
იან სომერჰოლდერი
ბიოგრაფია
დებადჷ ლუიზიანაშ შტატის. დიამუში ედნა, მასაჟისტ-თერაპევტი, მუამუში რობერტ სომერჰოლდერი - ემანწყუალი რდჷ. იანი გურაფლენდჷ წიმინდა პავლეშ კათოლიკურ სკოლას. ჸუნს ართი და რობინ სომერჰოლდერი დო ჯიმა ბობ სომერჰოლდერი.
კარიერა
17 წანაშ ასაკის დიჭყჷ თიში ოარტისტე კარიერა დო ასრულჷ თიში მაართა როლი სერიალს Young americans. 2004 წანას თიქ გიშარჩქინდჷ სერიალს დინაფილეფი ბუნ კარლაილიშ როლით, ნამუთ ღურჷ მაართა სეზონიშ მაეჩა ეპიზოდის. უმიკუჯინუო თიში პერსონაჟის ღურაშ თინაქ 7-შა დირთჷ სერიალს 2005-2010 წანეფს. თინა ხოლო ოკათჷ ფინალურ ეპიზოდის. იენი რდჷ მაართა არტისტი ნამუთ როლს დანტკიცეს დო ხოლო მაართა პერსონაჟი,ნამუთ ღურ.
პიჯული რინა
2011-2013 წანეფს სომერჰოლდერი ხვადუდჷ ნინა დობრევის, ნამუთ 2009 წანას გეჩინებაფუ ვამპირიშ დღარეფიშ გინოღალეფს. იენ სომერჰოლდერი 2015 წანაშ 26 პირელიშე გურგინუას რე ნიკი რიდწკჷმა.
აზერბაიჯანიშ სხუნუეფიშ სოციალისტური რესპუბლიკა
აზერბაიჯანიშ სსრ-ქ დირსხუ 1918 წანაშ 28 პირელს. სსრრ-შ დორსხუაფაშ უკული გენშართჷ თიშ აკოდგინალუაშა მუჭოთ მორსხუე რესპუბლიკაქ. 1922 წანაშ 12 მელახშე გენშართჷ ამიერკავკაციაშ ფედერაციაშა, 1936 წანაშ 5 ქირსეთუთას ბონო გენშართჷ სსრრ-შ აკოდგინალუაშა.
აკვამენი (ფილმი)
თარი გერგეზი ათე ფილმის გიშარჩქინდუ მაჟიაშა, 2017 წანაშ „სამართალიანობაშ ლიგას“ დებიუტიშ უკული. სიუჟეტიშ მეჯინათ, ართურ კარი, წყარს გიმეიანი ატლანტიდაშ ომაფეშ მონძე, ოხვარუ მუშ კათას დო ოკო იჸუას გერგეზიქ.
შერი
ხვალე შერი დო ბარბრა სტრეიზანდი რენა ოსკაროსანი არტისტეფი, ნამუეფსჷთ პარალელურო გრემიშ ჯილდოთ აფუნა მეღებული.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი კატეგორია:ამერიკალი მობირეეფი კატეგორია:დუნაბადი 1946 კატეგორია:სომეხი მობირეეფი კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:ორქოშ გლობუსიშ გომორძგვილეფი
ქართლიშ ომაფე
XV ოშწანურაშ 90-იანი წანეფიშ დაჭყაფუს, კონსტანტინე II დო ქართლიშ ომაფეშ შხვა პოლიტიკური მოღალეეფქ აძვილებურქ იჸუეს აკორიგებედესკონ აკოქიმინელ ვითარაფას, ზება ქჷდუდვალდესკონ კახეთიშ დო იმერეთიშ მაფეფწკჷმა დო ათაბაგწკჷმა. სამცხე-ოათაბაგე მორო ქართლიშ ომაფეშ აკოდგინალუაშა მიშმეშჷ, მარა ფაქტობურო ოთარე რდჷ. ომაფე-ოთარეეფს შქას ბურჯაფეფი იგჷნძორებუდჷ. 1513 წანას, ქართლიშ ომაფექ კახეთიშ ომაფე ქჷდიჸუნუ, მარა ქართლ-კახეთიშ გოართოიანაფილ ომაფექ ხვალე 1513–1520 წანაშახ იარსებჷ. თის ბოლო მუღჷ სპარსეთიშ დო ოსმალეთიშ აგრესიაქ. 1518 წანას, ქართლიშ ომაფექ აძვილებურქ იჸუ მეუღებუდჷკო სპარსეთიშ იმპერიაშ ვასალობა. 1520 წანას, კახეთიშ ზოხორინელ ომაფექ კინ აკიგდინჷ. ომაფე-ოთარეეფიშ გოართოიანაფაშო ლჷმას მარცხი თით ხოლო რდჷ გოპიჯაფილი, ნამჷ-და შხვა ომაფეეფი ქართლიშ ომაფეს მაართობას ვაუთმენდეს. ქართლიშ ომაფე ოცადჷდჷ დუდი გეგშუღალუდჷკო სპარსეთიშ ვასალობაშე. თეშ გეშა 1522 წანას, ქართლის ყიზილბაშეფიშ ლესქერქ ქაშაკათჷ. დჷმაჭოფალეფქ თელეთიშ ბურჯაფიშ უკული გეჭოფეს ნოღა ქართი. 1524 წანას, ირანს დინოხიანი ბურჯაფეფიშ გოუფრაშაფილ პიჯალეფს ქართლიშ ომაფექ ქართი დირთინუ დო, მუჭოთ ჩქუ, ვასალობაშეთ გედუდიშულჷ. თე ბორჯიშენ 16 წანაშ გოძვენას ქართლიშ ომაფე ფაქტობურო სუვერენული სახენწჷფო რდჷ. 1541–1554 წანეფს, ირანიშ შაჰი თამაზ I-ქ ოთხშა მინაკათჷ ქართლის. ქართი გეჭოფჷ დო ნოღას ყიზილბაშეფიშ გარნიზონი ქენარინუ. ქართლიშ მაფა ლუარსაბ I-ქ (1527–1556) პარტიზანული ბურჯაფი გემწიჭყჷ. 1547 წანაშ ღურთუთას, შაჰიქ მაჟირაშა მინაკათჷ ქართლის, აკორაბადუ ჯავახეთი, ნამუთ ქართლიშ ომაფეშ აკოდგინალუაშა მიშმეშჷ დო ათაბაგ ქაიხოსრო II-ს ქჷდუჸუნუ, მარა ქართლი ბურჯაფის აგჷნძორენდჷ. ლუარსაბიქ კინ დირთინუ ჯავახეთი.
ლუის ინასიუ ლულა და სილვა
უმოსო ჩინებული რე მეტჯოხოთ „ლულა“, ნამუთ რე ჯოხო ლუისიშ დაკუნტარაფილი ფორმა. თიქ ოფიციალური გიხინჷ თე ჯოხო, გიშაგორუეფს თე ჯოხოთ კათაფაშ შილებუამობაშო.
ალ თანი
ალ თანი (آل ثاني‎) — კატარიშ შეიხეფიშ (1825 წანაშე) დო ამირეფიშ (1971 წანაშე ასეშა) დინასტია.
.by
რესურსეფი ინტერნეტის
by კატეგორია:კომუნიკაციეფი ბელარუსის
მაიკლ მაქელჰათონი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ირლანდიარი არტისტეფი კატეგორია:ირლანდიარი ჭარუეფი
.ca
რესურსეფი ინტერნეტის
ca კატეგორია:კომუნიკაციეფი კანადას
სამართალიანობაშ ლიგა (ფილმი)
ფილმიშ გიშულაშ გეშა ჩინებულქ იჸუ 2014 წანაშ გჷმათუთას. სნაიდერი დარინეს რეჟისორო, ტერიო – სცენარისტო. დუდშე ნახანდი ჩინებული რდჷ, მუჭოთ „სამართალიანობაშ ლიგა – თია 1“ დო ულამუდეს თიში 2019 წანას გეჸვენჯიშ გიშაშქუმალა, მორო მაჟირა ფილმიშ გიშაშქუმალაქ გინიდჷ თიში უკული, მუთ გინიჭყორდჷ ბეტმენიშ ფილმიშ გინოღალაქ აფლეკიშ კათაფით. „სამართალიანობაშ ლიგაშ“ გინოღალაქ დიჭყჷ 2016 წანაშ პირელს დო თი წანაშ გჷმათუთას ითუ. უკული სნაიდერქ პროექტის მიშუძინჷ ჯოს უიდონი, ნამუთ მუშენდჷ გეძინელი სცენეფიშ სცენარს. მუქი სნაიდერქ პროექტი 2017 წანაშ მესის დიტუ, თიში უკული, მუთ ცირასქუაქ უღურჷ, ათეშენ დოსქილადირი, თეში, მუჭოთ გეძინელი სცენეფიშ რეჟისორქ უიდონქ იჸუ. „სამართალიანობაშ ლიგაშ“ პრემიერა რდჷ 2017 წანაშ 26 გჷმათუთას პეკინს, ააშ-ს გიშართჷ თი წანაშ 17 გერგობათუთას 2D, 3D დო IMAX ფორმატეფს.
ულფ კრისტერსონი
სქოლიო
კატეგორია:XXI ოშწანურაშ პოლიტიკოსეფი კატეგორია:XXI ოშწანურაშ ლიდერეფი კატეგორია:შვედეთიშ მინისტრეფი კატეგორია:ზჷმიერი კოალიციური პარტიაშ ლიდერეფი კატეგორია:შვედეთიშ პრემიერ-მინისტრეფი
1055
კატეგორია:
ფუნჩოლინგი
სქოლიო
კატეგორია:ბჰუტან-ინდოეთიშ ურთიართობეფი კატეგორია:ბჰუტანიშ ნოღეფი კატეგორია:ჩუხაშ ძონგხაგიშ ნოღეფი
ალ-ყასიმი
კატეგორია:რას-ელ-ხაიმა კატეგორია:შარჯა კატეგორია:არაბული დინასტიეფი
სომხეთიშ სხუნუეფიშ სოციალისტური რესპუბლიკა
გოსხუნუაფა
1828 წანაშე 1917 წანაშ გჷმათუთაშ რევოლუციაშახ, ალმახანური სომხეთიშ ტერიტორია რუსეთიშ იმპერიაშ ნორთი რდჷ დო თარო ერევანიშ გუბერნიას იკათუანდჷ. იმპერიაშ გოუქვაფაშ უკული სომხეთიქ, თეშ მუჭოთ თიშ მეძობელ საქორთუოქ დო აზერბაიჯანქ, ზოხორინალა გჷმაცხადჷ (ქოძირით სტატია სომხეთიშ დემოკრატიული რესპუბლიკა). 1920 წანაშ გერგობათუთას, XI ჭითა არმიაქ სომხეთშა გენშართჷ. თინეფს აწმარენჯობა ვეშეხვალამჷნა დო 2 ქირსეთუთას ქიანას ბოლშევიკურ მართუალაქ გეგმიცხადჷ. 1921 წანაშ გჷმათუთას სხუნუეფიშ რსხუშ დო თურქეთიშ შკას ქიდიდჷ ყარსიშ ოთინჩალე აპიჯალა, ნამუშ ნძალათ თურქეთის ქჷდასქიდჷ შანულამი ქორთული დო სომეხური დიხეფი (ტერიტორიეფი). სომხეთიშ ხურგაშ გალე ქჷდოსქიდჷ ჯვეშ ნოღა ანისიქ დო არარატიშ გვალაქ. თაშნეშე აზერბაიჯანიშ სსრ-წკჷმა ოდებელი ნახიჩევანიშ დო გვალამი ყარაბაღიშ რეგიონეფქ, მარა სომხეთის გეგნაჩჷ საქორთუოშ სსრ-წკჷმა ოდებელი ლორე.
1922 წანაშ 12 მელახშე 1936 5 ქირსეთუთაშახ სომხეთი, საქორთუოწკჷმა დო აზერბაიჯანწკჷმა არ მოლენკავკაციაშ სოციალისტურ ფედერაციულ სხუნუეფიშ რესპუბლიკაშა მიშმურს, 1936 წანას - სსრრ-შა ზოხო რესპუბლიკაშ სახეთ გენშართ.
სქოლიო
კატეგორია:სსრრ-შ რესპუბლიკეფი კატეგორია:სომხეთიშ ისტორია
1057
კატეგორია:
იქს-ადამიერეფი 2
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი კატეგორია:იქს-ადამიერეფი (ფილმეფიშ სერია) კატეგორია:2003 წანაშ ფილმეფი
პუნაქა
ნოღა თიმფუშე 72 კილომეტრიშ მეძენას იდვალუაფუ, მარა მანქანათ ოხვილუ დოხოლაფირო 3 სათიშ ულას. ნოღა დოხოლაფირო იდვალუაფუ ზუღაშ დონეშე 1200 მეტრიშ სიმაღალას დო თიმფუშე გინორთი თაქ კლიმატი ელაზჷმაფათ ბატა რე.
ევოლუციაშ სინთეზური თეორია
კატეგორია:ევოლუციაშ სინთეზური თეორია
.cg
.cg — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) კონგოშ რესპუბლიკაშო.
.ch
.ch — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) შვეიცარიაშო.
1063
კატეგორია:
.ci
რესურსეფი ინტერნეტის
ci კატეგორია:კომუნიკაციეფი კოტ-დ’ივუარს
იქს-ადამიერეფი: ეკონია ლჷმა
იქს-ადამიერეფი: ეკონია ლჷმა (X-Men: The Last Stand) (ხოლო ჩინებული მუჭთ იქს-ადამიერეფი 3 ვარდა X3) — 2006 წანაშ ამერიკული ფილმი, ნამუთ მასუმა რე Marvel Comics-იშ იქს-ადამიერეფიშ ფილმეფიშ სერიაშე. გინოღალირი რე რეჟისორ ბრეტ რეტნერიშე. ფილმიშ დისტრიბუტორი კომპანია რე 20th Century Fox. ფილმის თარ როლეფს ირთუნა ჰიუ ჯეკმანი, ჰალი ბერი, პატრიკ სტიუარტი, იენ მაკ-კელენი, ანა პეკუინი, ფამკე იანსენი, ელენ პეიჯი, ვინი ჯონსი დო აარონ სტენფორდი შხვეფი. სიუჟეტი ივითარებჷ თ.ი. „მუტანტეფიშ წამალიშ“ მუკ-მუკი, ნამუთ სერიოზულ აწმორინჯუას იჭანუანს მუტანტეფს დო ადამიერეფს შქას, მუ ბორჯისით ფენიქსიშ ნძალა გიშარჩქინდუ ჯინ გრეიშ რსხულს.
.cn
რესურსეფი ინტერნეტის
cn კატეგორია:კომუნიკაციეფი ჩინეთის
ბჟაეიოლი ტიმორიშ ადმინისტრაციული დორთუალა
ოლქი ოკუსი-ამბენო — ანკლავი, ნამუთ ელმოლშე გოხურგელი რე ინდონეზიაშ ტრრიტორიათ.
ბელციშ საირქიანო აეროპორტი
ბელციშ საირქიანო აეროპორტი Aeroport Internațional Bălţi — საირქიანო აეროპორტი (IATA: BZY, ICAO: LUBL), ნამუთ კინოხ ჩინებული რდჷ მუჭოთ Bălţi-Leadoveni საირქიანო აეროპორტი, ჟირ აეროპორტშე ართ-ართი, ნამუთ ნოღა ბელცის ონინალჷ, მოლდოვა. აეროპორტი ნოღაშ ცენტრიშ ოორუეშე 15 კილომეტრის (9.3 მ) იდვალუაფუ, მოლდოვაშ სიდიდათ მაჟირა აეროპორტი, ორზოლიშ გჷნოღალეფიშ დო ჩარტერული რეისეფიშ მეჯინათ. შხვა აეროპორტი, ნამუთ ნოღაშ ხურგეფიშ დინოხოლე იდვალუაფუ ბელცი-ნოღაშ აეროპორტი, თარო ონინალჷ ქიანაშ დინოხოლენი, რეგიონალურ რეისეფს.
.co
.co — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) კოლუმბიაშო.
მუეძინი
thumb|250პქ|მუეძინი [[ქართიშ მეჩეთიშე. XIX ო,]] მუეძინი (مؤذن; მუ'აზზინ) — რელიგიაშ მანინალე ისლამს. თიში მოვალობა რე აზანიშ კითხირი დო თეშნერო, მორწუმეეფიშ მოჭანაფა ოვალდვალე ნამაზშა. მუეძინი დიდო შანულამი პიჯი რე ტრადიციულ ისლამურ ჯარალუეფს, თიშენ, ნამჷ-და თიშა რე დოჸუნელი ხვამაშ ბორჯიშ მულაშ მოშინაფა დოსქილადირეფშო, პიჩვანიშ ბორჯის თიშა რე დოჸუნელი პიჩვანიშ დოჭყაფაშ დო თებაშ ბორჯიშ მოშინაფა დო თ.უ.. თეშენ თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და ართი მეჯინათ თე პოსტი უშანულამეთ ჩქუნ, თინა დიდი გამამინჯალაშ მარელი რე მუსლიმურ თემს.
ბენილუქსი
ბენილუქსიშ რსხუშ თარი პოლიტიკური ინსტიტუტეფიე: მინისტრეფიშ კომიტეტი, რსხუშ სხუნუ დო გენერალური სეკრეტარიატი. ბენილუქსიშ ოფიციალური ნინეფი ნიდერლანდური დო ფრანგული რე. ბენილუქსიშ რსხუშ პრეზიდენტი ქიანა ირ წანას ითირუ. 2022 წანაშ პრეზიდენტი ქიანა ლუქსემბურგი რე.
ერნსტ მაირი
თაშნეშე, ერნსტ მაირიქ წჷმარინუ პერიპატრიული გვაროფორმაციაშ თეორია, ნამუთ მაფურინჯეეფიშ რკვიებეფს რე გერსხილი დო ნამუთ გვაროფორმაციაშ (ინგლ. Speciation) თარი მოდელი რე.
ერნსტ მაირი ათეისტი რდჷ დო თის ღორონთიშ ვაწანდჷ. მაირიშ ზიტყვეფით: "მუთუნი ვარე თიში (ღორონთიშ) არსებობაშ ონტკიცებელო".
დევიდ ბრიუსტერი
დევიდ ბრიუსტერი (ინგლ. Sir David Brewster; დ. 11 გერგობათუთა, 1781, კენონგეითი, ჯედბორო, როქსბურგშირი, დიდი ბრიტანეთიშ ომაფე — ღ. 10 ფურთუთა, 1868, ალერლი-ჰაუსი, გატონსაიდი, როქსბურგშირი, დიდი ბრიტანეთიშ დო ირლანდიაშ გოართოიანაფილი ომაფე) — შოტლანდიარი ფიზიკოსი, ავტორი დო აკადემიური ადმინისტრატორი. უმოსო მოღალენდჷ ფიზიკური ოპტიკაშ დარგის დო ირკვიენდჷ სინთეშ პოლარიზაციას. ეჭარჷ ქრომატული პოლარიზაცია ართღერზიან დო ჟირღერზიან კრისტალეფს. ბრიუსტერიქ დადგინჷ კანონი, ნამუთ თიში ჯოხონობაშ რე. მიოგორუ ფოტოელასტიკურობას.
ანრი ვიქტორ რენო
გიმირკვიუ აირეფიშ თერმული რჯებეფი. მიშეღჷ დიდი თია თერმომეტრეფიშ, ჰიგრომეტრეფიშ, ჰიპსოთერმომეტრეფიშ, კალორიმეტრეფიშ ახალი, გაუჯგუშებული ვერსიეფიშ გოვითარაფაშა. თაშნეშე, ვიქტორ რენოქ ზიმუ აირეფიშ თერმული გოფართინაფაშ კოეფიციენტეფი. აირეფიშ რკვიებაშ ბორჯის, დადგინჷ ნამდა აირეფი ართნერო ვეფართინუაფჷ მუჟამს დერჩხიალებუნანჷ.
ელ-ფუჯაირაშ საამირო
ელ-ფუჯაირა (ფუჯეირა; الفجيرة, გოთანა) — საამირო არაბეფიშ გოართოიანაფილი საამიროეფიშ აკოდგინალუას.
.gh
.gh — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) განაშო.
.gg
.gg — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) გერნზიშო.
ისრაელიშ არაბეფი
მინი|მარცხნივ|200პქ|ისრაელიშ არაბულნინამი მახორობაშ დოხორინიშ რუკა, 2015 წანა. ისრაელიშ არაბეფი, თაშნეშე ისრაელიშ სახენწჷფოშ არაბი მენოღალეეფი — უშხუაში ეთნიკური, თაშნეშე რელიგიური უმორჩილაშარა ისრაელიშ მახორობა შქას. ისრაელიშ არაბეფიშ უმენტაშალა 1952 წანაშ 14 კვირკვეშე ისრაელიშ მენოღალეეფი რენა, კინოხ თინეფი 1948 წანაშ 14 მესიშ ისრაელიშ ზოხორინალაშ დეკლარაციაშ გჷმობჟინაფაშ უკული ისრაელიშ მენოღალეეფი ვარდეს. ისრაელიშ არაბეფქ ვაშგოჩირთან ოკო გოჭყაფაშ მეჯინათ თინეფიშ მოჯგირე პალესტინაშ ტერიტორიაშ დო შხვა ქიანეფიშ მახორუეფშა, ნამუეფსჷთ ისრაელიშ მენოღალობა ვაუღჷნან, თინეფს შქას პალესტინარი რაილეფი დო თინეფიშ მონძეეფი. მოჩამილი სტატია ოწაწჷ ისრაელიშ არაბი მახორობას, დო ტერმინი „ისრაელიშ არაბეფი“ გიშაკერზაფილო გჷმირინუაფჷ ქიანაშ მახორობაშ თი ნორთიშო, ნამუეფსჷთ ისრაელიშ მენოღალეარა უღჷნან.
არაბულნინამი დრუზეფი ისრაელს გიშმართჷნა ზოხო ეტნოკონფესიურ უმორჩილაშარათ. ისრაელიშ არაბეფიშ უმენტაშალა ისრაელიშ მენოღალეეფი რენა. მარა ბჟაეიოლი იერუსალიმიშ არაბი მახორობაშ უმენტაშალას, ნამუქჷთ 1967 წანას ისრაელიშ კონტროლშა გინორთჷ დო 1980 წანას ანექსირაფილქ იჸუნ, იროიანი მახორუშ სტატუსი უღუ, დო ისრაელიშ მენოღალეეფი ვარენა.
ტრონგსა
ტრონგსა (ཀྲོང་གསར་, Trongsa) — ნოღა ბჰუტანიშ ცენტრალურ ნორთის, ტრონგსაშ ძონგხაგიშ ადმინისტრაციული ცენტრი, თაშნეშე თაქ იდვალუაფუ მონასტერი. ნოღაშ ჯოხოდვალა ძონგკხაშე გჷნმითანგუ მუჭოთ „ახალი ოფუტე“.
აიზეკ აზიმოვი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი ესეისტეფი კატეგორია:ამერიკალი ათეისტეფი კატეგორია:ამერიკალი ნოველისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 2 ღურთუთა კატეგორია:ნაღურა 6 პირელი
კოლეტი
ბიოგრაფია
1893-1906 წანეფს კოლეტიშ ქომონჯი რდჷ ანრი გოტიე-ვილარი. გოტიე-ვილარიქ კოლეტის გაჩინებაფუ პარიზიშ შინელი დო გოლინიანი ინტელექტუალეფი დო არისტოკრატეფი. 1910-იან წანეფშე კოლეტიქ დიო არტისტიშ დო უკულ ჟურნალისტიშ კარიერა ქიდიჭყჷ. ჸათე პერიოდიშ რინაშ ისტორია კოლეტის ეჭარილი აფჷ რომანს "ვაგაბონდი". რომანი ორხველჷ ოსურიშ ზოხორინელობაშ პრობლემეფს ქომოლკოჩეფიშ ჯარალუას. ჸათე წანეფიშ ბორჯის კოლეტის, მუჭოთ ლესბოსელს, რომანტიკული ურთიართობა უღუდჷ ამერიკალ პოეტი ნატალი კლიფორდ ბარნი დო ფრანგი არისტოკრატი მატილდ დე მორნიწკჷმა. 1912 წანას ოსურო მიდაჸუნჷ ფრანგი ჟურნალისტის, გაზეთ Le Matin-იშ რედაქტორს ანრი დე ჟუვენელის დო თიწკჷმა 1924 წანაშახ რდჷ. კოლეტიშ მასუმა ქომონჯი რდჷ მორის გუდეკი, ნამუწკჷმა ღურაშახ ცხოვრენდჷ. 1920 წანას გიშართჷ კოლეტიშ რომანქ "შერი", ნამუსჷთ უკულ მაჸუნ გაგრძელებაქ "შერიშ დათებუ".
სემიტეფი
thumb|300px|right|„[[სემი, ქამი დო იაფეტი“ — ჯეიმს ტისო]] thumb|300px|სემიტური ნინეფიშ გოფაჩუაშ რუკა სემიტეფი ანუ სემიტი კათა — ტერმინი, ნამუთ ისტორიაშ გოძვენას, გჷმირინუაფუდჷ სემიტური კულტურაშ მოღვენი დო სემიტურ ნინეფშა მორაგადე კათეფიშ ეიოშანალო. თიში რასობური დო ეთნოლინგვისტური გჷმორინაფა ასე უკვე მოჯვეშაფილი რე (კონტრასტის: „ქამიტეფი“ დო „იაფეტიტეფი“). ჯოხოდვალა მოურს ბიბლიური სემიშ ჯოხოშე.
ბერლინ-ტეგელიშ აეროპორტი
thumb thumb|აეროპორტიშ ბჟადალი ტერმინალი საორზოლო ზონათ thumb|ახალი ტერმინალი С-შ დინოხოლენი მიოჯინი thumb|სადისპეჩერო ყორში დო თარი დგჷმილი thumb|თარი დგჷმილი (ტერმინალეფი А დო В) დო შხვა დგჷმილეფი აეროპორტიშ ობჟათეშე (ტერმინალეფი D დო Е), გიოჯინი ჟიშე
1091
კატეგორია:
ეროს რამაცოტი
ეროს ლუჩანო ვალტერ რამაცოტი (Eros Luciano Walter Ramazzotti, Eros Ramazzotti. დ. 28 გჷმათუთა, 1963, რომი, იტალია) — იტალიარი მობირე დო კომპოზიტორი. ართ-ართი არძაშე პოპულარული იტალიარი მობირე, ინგლისურნინამ ქიანეფს ხვალე ვარჷნ, თაშნეშე ესპანურნინამ ქიანეფსჷთ, თიშ გეშა, ნამჷ-და არძაშე უმოსი ალბომი ზუსტას იტალიურ დო ესპანურ ნინეფშა გიშაშქჷ.
.zm
რესურსეფი ინტერნეტის
zm კატეგორია:კომუნიკაციეფი ზამბიას
ჟან კოქტო
კოქტო შინელი რე რომანეფით "ჩე ქარღადი", "მერმენწა ბაღანეფი" დო პიესეფით "ადამიერიშ ხონარი", "ობეჭდალი მანქანა", "ჟირ დუდამი კიღურა", "ჯოჯოხეთური მანქანა" დო შხვეფით. ჟან კოქტოშ შანულამი კინო-ფილმეფი რე: "მერმენწა მასქერეფი" (1948), "ზისნახე დო ნონტყელი" (1946), თაშნეშე ორფეოსიშ ტრილოგიაშ ფილმეფი: "პოეტიშ ზისხირი" (1930), "ორფეოსი" (1950) დო "ორფეოსიშ აპიანი" (1960). AllMovie-იშ აზრით კოქტო რდჷ ართ-ართი არძაშე უმოსო გოლინიანი ავანგარდული რეჟისორი კინო ინდუსტრიას.
მუჭოთ ჰომოსექსუალისტის მუში სექსუალური ორიენტაცია დღას ვაუფულჷ. თიშ პარტნიორეფი რდეს გიშარჩქინელი ფრანგი ნოველისტი რეიმონ რადიგე, არტისტი ჟან მარე დო შხვეფი. ჟან კოქტო რდჷ ლუი დელუკიშ პრემიაშ ლაურეატი, საპატიო ლეგიონიშ ორდენიშ კომანდორი, ბელგიაშ ომაფე აკადემიაშ, საფრანგეთიშ აკადემიაშ, გერმანული (ბერლინი) აკადემიაშ, მალარმეშ აკადემიაშ დო მარკ ტვენიშ აკადემიაშ მაკათური, კანიშ კინოფესტივალიშ საპატიო პრეზიდენტი, ფრანგულ-უნგრული ასოციაციაშ საპატიო პრეზიდენტი დო ჯაზიშ აკადემიაშ პრეზიდენტი.
.za
.za — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკაშო.
მაიამიშ აეროპორტი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ააშ-იშ აეროპორტეფი
კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:აფრიკაშ ქიანეფიშ პრეზიდენტეფი
ნიკოლო მაკიაველი
thumb|250|px|ნიკოლო მაკიაველი მინი|მარჯვნივ|ხეშმოჭარუა
ჰალკი (პერსონაჟი)
ჰალკი ჩინებული რე მუჭოთ კომიქსეფიშე, თეში ოტელევიზიე სერიეფიშე, სრულმეტრაჟიანი ფილმეფიშე: ჰალკი Hulk (2003) დო  მერეთი ჰალკი The Incredible Hulk (2008). ტელე-სერიალეფს სუპერგერგეზის ლუ ფერიგნო ასახიერენს. მუთ მეურე ფილმეფს, მაართათ, 2003 წანას ჰალკიშ როლი ერიკ ბანაქ არსრულჷ, 2008 წანას გინოღალირი ფილმიშ მაჟირა სერიას ედვარდ ნორტონქ. ჰალკი ხოლო ჩინებული რე ანიმაციური სერიეფიშე დო ვიდეო-ლაჸაფეფიშე.
ლოს-ანჯელესიშ აეროპორტი
ლოს-ანჯელესიშ საირქიანო აეროპორტი (Los Angeles International Airport, ICAO: KLAX, IATA: LAX) — ლოს-ანჯელესიშ (კალიფორნია) თარი აეროპორტი. აეროპორტი ლოს-ანჯელესიშ ცენტრშე 27 კილომეტრიშ მალობას იდვალუაფუ. აეროპორტი ჰაბი რე გეჸვენჯ ავიაკომპანიეფშო: Air New Zealand, Alaska Airlines, Allegiant Air, American Airlines, Delta Air Lines, United Airlines.
ლუჩანო პავაროტი
ლუჩანო პავაროტი (Luciano Pavarotti; დ. 12 გჷმათუთა, 1935, მოდენა, იტალია, — ღ. 6 გჷმათუთა, 2007, მოდენა, იტალია) — იტალიარი ტენორი, ართ-ართი არძაშე პოპულარული თეხანური ვოკალურ მარსულებერეფშე ოპერაშ ოქიანუს დო მიარე შხვა სამუსიკე ჟანრის. ჯოხოგოლაფირი რდჷ თიში სატელევიზიე კონცერტეფით, პავაროტი სუმ უკაბეტაშ ტენორშე ართ-ართი რდჷ. თაშნეშე ჯოხო გიჸოთჷ ოჩეჟქიმინჯე საქვარეფით ანდა ქიანაშ თხოზინელეფიშ მახვარებელო დო ჭითა ჯვარშო ფონდეფიშ მოზირუათ. თიში კარიერაშ ეკონია წანეფი თაშნეშე ჩინებული რდჷ შხვადოშხვა ჩინებულ მარსულებერწკჷმა წოროხანდათ, პროექტიშ „Pavarotti and Friends“ სახეთ.
.cy
.cy — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) კვიპროსიშო.
ენგ ლი
ენგ ლიქ 2-შა მიგჷ ოსკარი საუჯგუშო რეჟისორიშ კატეგორიას ფილმეფიშო „პუხუამი გვალა“ (2005) დო „პიშ რინა“ (2012). თინა მაართა აზიური გორჩქინაშ რეჟისორი რე, ნამუქით მიღჷ ოსკარი საუჯგუშაში რეჟისორიშო.
სხაპუა (ხელუანობა)
სხაპუაშ სტილეფი დო გვარობეფი
ურცხოური სხაპუა:
შხვადოშხვა
თაშნეშე ქოძირით:
არაბული საგესქუო
ეჭარუა
ხორცამი ოჭკომალეფს შხირას გჷთმუძინანა ლიმონს, იოგურტის, ჯუმორს (ძიმარს), თამარინდის, ბერწულიშ წვენს ვარდა ჩვაჩვაბის, ნამუთ ოჭკომალს ბჟე გემოს არზენს.
ედუარდ ჩარლზ პიკერინგი
გურაფაშ თებაშ უკული პიკერინგი მუშენდჷ დიო ჰარვარდის, უკულ მასაჩუსეტსიშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტის, სოდეთ რდჷ ფიზიკაშ პროფესორი. 1877-1919 წანეფს იმუშუ ჰარვარდიშ ობსერვატორიაშ დირექტორო. პიკერინგიშ დირექტორობაშ ბორჯის ჰარვარდიშ ობსერვატორიაქ გინირთჷ ართ-ართ შანულამ ასტრონომიულ ობსერვატორიათ მოსოფელიშ მასშტაბით.
პლასიდო დომინგო
პლასიდო დომინგოს, 2010 წანაშ 25 გერგობათუთას, ბათუმს მანჯაფილჷ კონცერტის მარგალურ ნინაშა არსულუ მარგალური ბირა — „მარგალური ნანა“ (ქორთ. მეგრული ნანა).
ჩხაჩხი
thumb|ერზამილი ჩხაჩხიშ ღერი. ჩხაჩხი — დაჩხირიშ მალას დორზამაშ მოხუჯური მეშქაშალა. აკმოდირთუ მატახერა ჯაშ ვარდა ქარღადიშ ღერშე დო თიშ ართი ბოლოს სუმალირი სპეციალური მოღეშე. მუჭოთ წესინ, ფოსფორი ოკათჷ, ნამუთ ეიანტებუ სპეციალური ჟინპიჯიშ გეჩხაჩხაფათ გორჩქინელი ფურაფაშ გეშა. ჩხაჩხიშ ჟირი ბუნა რე: მოთხილაფა ვაკონ ეფერი ჩხაჩხი, ნამუთ ხვალე სპეციალური ჟინპიჯის გეჩხაჩხუათ ეირზამუ დო ოვე ჩხაჩხი, ნამუთ მუდგა ბერჯეკი ჟინპიჯიშა მიკოჩხაჩხუათ ეირზამუ.