cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ჸომური
ჸომურს ქორთულ საგესქუოს შანულამი აბანი უკებუ. ჸომურშე აკეთენა საუჯგუშო ხარისხიშ წვენს, კომპოტის, მურაბას, ორკვანალეფს, რტყაპის დო ჯოხოგოლაფირი კვარწახის, ნამუთ ქორთული სუფრაშ ართ-ართი უნიკალური ატრიბუტი რე.
სარდინია
სარდინიას მეურს ხუთი თარი წყარმალუ, ნამუეფ შქას უდიდაში რე ტრისო (151 კმ). წჷმორსხუაფილი რე 54 ხელობური ტობა, ნამუეფიშ თარი ფუნქცია რე წყარით მოხაზირაფა დო ელექტროენერგიაშ წარმება. თენეფ შქას არძაშე თარეფი რე ომოდეოშ დო კოგინასიშ ტობეფი. აკა ორთაშობური, ლიგე ტობა რე ლაგო-დი-ბარაცი.
ადმინისტრაციული გორთუალა
150პქ|მინი|მარცხნივ|სარდინია შრეგიონიშ პროვინციეფიშ რუკა სარდინიაშ რეგიონი ადმინისტრაციულო ბრუო პროვინციათ ირთუ:
იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი საქორთუოს
მაკათურობაშ კანდიდატეფი
2007 წანაშ 24 გჷმათუთას საქორთუოშ კულტურაშ, ობიექტეფიშ თხილუაშ დო სპორტიშ სამინისტროქ იუნესკოს მაკათურობაშ კანდიდატო (ომორსებელი ერკებული) წჷმურინუ გეჸვენჯი 15 ისტორიული დო ორთაშობური ობიექტი:
ელ-ვისკაინო
ელ-ბისკაინო (El Vizcaíno) – ჸუჯი დო ბიოსფერული ტყაჩირი რჩქალ ოკიანეს, იდვალუაფუ კალიფორნიაშ ჩქონიშ ცენტრალურ ნორთის. ნაკრძალქ დირცხუ 1988 წანას. მუში ფართობი რე 25,5 ვითოში კმ². 1993 წანას იუნესკოქ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა გემშეღჷ.
ინდოეთიშ სუბკონტინენტი
სქოლიო
კატეგორია:ობჟათე აზია
ჯვ. წ. 580
ნაღურა
კატეგორია:
.in
რესურსეფი ინტერნეტის
in კატეგორია:კომუნიკაციეფი ინდოეთის
ჯვ. წ. 581
ნაღურა
კატეგორია:
ფირი რეისი
ფირი რეისი რუკეფიშ აკოდგინუაშ ბორჯის, ხემანჯღვერენდჷ შხვა, წოხოლიანი პერიოდეფიშ კარტოგრაფეფიშ ნახანდეფით.
სახენწჷფო
თე ენწყჷმა არგამათ მარქსისტული რე, ნამუთ მუ რაგადი ოკო, წაჸონაფა რე სახენწჷფოშ, მუჭოთ პოლიტიკურ-ჯარალუობურ მოლინაშ ესახუაშ. ალაზიმაფათ ალმახანური სამართალობურ დო პოლიტიკური სახენწჷფოშ ცნება შორსი რე მარქსისტული გაგებაშე.
უჩა
სქოლიო
კატეგორია:ფერეფი
ჯერომ სელინჯერი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ჭარუეფი კატეგორია:დუნაბადი 1919 კატეგორია:ნაღურა 2010
იელოუსტოუნი (წყარმალუ)
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:ვაიომინგიშ წყარმალუეფი კატეგორია:მონტანაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ოორუე დაკოტაშ წყარმალუეფი კატეგორია:წყარმალუ მისურიშ ნადუეფი
ეთიკა
მინი|სოკრატე ეთიკა (ἠθικόν, ἦθος-შე — ეთოსი, „ზნე“) — ფილოსოფიური მენცარობა ზნეშ, მორალიშ გეშა. ტერმინი „ეთიკა“ პირველო გიმირინჷ არისტოტელექ, ნამუქჷთ ზნეშ ოკითხირეეფს მეუძღვინჷ სპეციალური ნახანდა - „ნიკომაქეშ ეთიკა“. უმოს უწმოხ ეთიკაშ ოკითხირეეფი გოსხუნჷ პლატონქ. თიქჷთ გინობჩეს ჸოფური ჩინებეფი სოკრატეშ ეთიკურ მეჯინეფიშ გეშა. ზუსტას სოკრატე მიოჩქჷნა პირველ ფილოსოფოსო, ნამუთ თარო გურს უჩანდჷ ზნეშ პრობლემეფიშ დოხუნაფას დო გინოჭყვიდირს.
პახანიშ კანტონი
სქოლიო
კატეგორია:ეკვადორიშ კანტონეფი
ბრაჰმა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინდუისტური ღორონთეფი კატეგორია:აკმაქიმინჯე ღორონთეფი კატეგორია:სუმსახეამი ღორონტეფი კატეგორია:ქიანაშ კუნთხუეფიშ მათხილარეფი
ოკიანეთიშ შილეფი
თაშნეშე ქოძირით
ოკიანეთი კატეგორია:სახენწჷფო სიმბოლოეფი კატეგორია:მოსოფელიშ ქიანეფიშ შილეფი
აფხაზეთი
შქაოშწანურეფი
VIII ოშწანურას იფორმირჷ აფხაზეთიშ ოთარექ, ნამუქჷთ აკაშქუ ედომუშამო ბჟადალუ საქორთუო. ახალ პოლიტიკურ ართურს „აფხაზეთიშ ომაფე“ ჯოხოდჷ დო ნანანოღა ქუთეშის უღუდჷ. IX-X ოშწანურეფს აფხაზეთი ართიანი ქორთული ომაფეშ აკოდგინალუაშა მიშმეშჷ საერისთავოშ სახეთ. საქორთუოშ ომაფე-ოთარეეფო აკოცჷმაშ უკული, XVII ოშწანურაშ დოჭყაფუს დირცხუ აფხაზეთიშ ზოხორინელ ოთარექ, ნამუთ XVII–XVIII ოშწანურეფს ფორმალურო იმერეთიშ ომაფეშა მიშმეშჷ.
საქორთუოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა
1918 წანაშ 13 ეკენიას ეჭოფილი "საქორთუოშ ერუანულ სხუნუს ერუანული უმორჩილაშობაშ წჷმმარინაფალობაშ გეშა" კანონიშ ნებათ, აფხაზეფს ერუანული უმორჩილეშობაშ წჷმმარინაფალეფშო მერჩქინელი 26 აბანშე უღუდეს 3 აბანი.
საქორთუოშ სხუნუეფიშ სოციალისტური რესპუბლიკა
აფხაზეთიშ, მუჭოთ ავტონომიური რესპუბლიკაშ სამართალობური დგომარება ფიქსირებულქ იჸი სსრ რსხუშ 1936 წანაშ, საქორთუოშ სსრ 1937 წანაშ დო აფხაზეთიშ ასსრ 1937 წანაშ კონსტიტუციეფს, ოდო უკული სსრ რსხუშ 1977 წანაშ, საქორთუოშ სსრ 1978 წანაშ დო აფხაზეთიშ ასსრ 1978 წანაშ კონსტიტუციეფს.
სტატუსი
აფხაზეთის, ცხინვალიშ რეგიონწკჷმა ართო, საქორთუოშ კანონდვალათ, მინიჭებული აფუ ოკუპირაფილი ტერიტორიაშ სტატუსი.
მოსტა
მოსტა (Mosta) — ნოღა მალტას. XXI ოშწანურაშ დაჭყაფუშე მახორობაშ მუდანობა — 19 000. კოკი მალტაშ ცენტრის იდვალუაფჷ, ვალეტაშ ოორუე-ბჟადალშე. ნოღაშ თარი ოქინაფუ რე აბანური ოხიდა — ღორონთიშნანა მარიაშ მიკორულაფაშ როტონდა, ნამუშ გოლათი (37 მ. დიამეტრის) სიკაბეტეთ მასუმა რე ევროპას დო მავითა მოსოფელს. 1942 წანაშ 9 პირელიშ გერმანალეფიშ ბომბუაშ ბორჯის, ოხიდას ქჷმოხვადჷ ბომბიქ, მარა ვაფეთქებე. თიმ ბორჯის ოხიდას 302 ადამიერი მილარდჷ. თინეფშე მითინ ვადაღამაკებე. thumb|left
სენ-დენი
სპეცილაურო 1998 წანაშ მოსოფელიშ კუჩხბურთიშ ჩემპიონატშო სენ-დენს აკიგჷ 80-ვითოშიანი სტადიონიქ „სტად დე ფრანსი“. სტადიონს იმანჯებუაფჷ ევრო-2016-შ ფინალიშ 3-4 მატჩეფი.
აკაკი წერეთელი
სალიტერატურო დო ჯარალობური მოღალობა
წერეთელიშ აკოქიმინჯალაქ უმულას კვალი დიტუ ქორთუ კათაშ შურიელი კულტურაშ ისტორიას. აკაკი წერეთელი ილია ჭავჭავაძეწკჷმა ართო რე ახალი ქორთული ოლიტერატურე ნინაშ რეფორმატორი დო დჷმარსხუაფალი.
ტომ ლისტერ უკლაში
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1958 კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
რადიოასტრონომია
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რადიოასტრონომია
მონკა როკი
მონკა როკი- რე როკ მუსიკაშ ართ-ართი ფორმა, დირსხუ 1960-იან წანეფს. მონკა როკიშ ინტრუმენტეფი რე: ელექტრო გიტარა, ბას-გიტარა დო მიოგამალი ინსტრუმენტეფი.
ალ-ბათანი
მათემატიკა
მათემატიკას, ალ-ბათანიშ არძაშე უმოსო შანულამ კონტრიბუციათ იკოროცხუ სინუსეფიშ დო ტანგენსეფიშ გიმორინაფა გეომეტრიული კალკულაციეფიშო, გიშაკერზაფილო სფერული ტრიგონომეტრიულო ფუნქციეფიშ, ნამუეფქჷთ დოთირუ პტოლემეშ გეომეტრიული მეთოდეფი. ალ-ბათანიშ მეთოდეფი იკათუანდჷ თიხანური ბორჯიშო კომპლექსურ მათემატიკურ მეთოდეფს. ალ-ბათანი გეომეტრიული ქორდეფიშე უმოს დიდი შანულობას არზენდჷ ტრიგონომეტრიას, დო აკეთჷ დემონსტრირაფა სფერული სუმკუნთხურიშ ხასილეფიშ დო კუნთხუეფიშ ურთიართობაშ, ნამუთ ჸათაშ ეიჭარუაფუ:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არაბეფი კატეგორია:არაბი ასტრონომეფი კატეგორია:არაბი მათემატიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 858 კატეგორია:ნაღურა 929
ავღანეთი
რელიეფი
ქიანაშ არძაშ უმოს უმაღალაში კონკა რე — გვალა ნოშაკი, 7492 მ. სიმაღალათ (პაკისტანიშ თანჯაწკჷუმა).
ჯვ. წ. 585
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 585 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჸილო
thumb|ჸილო ჸილო (ქორთულო: ვეფხვი; ლათინურო: Panthera Tigris) — დიდი კატუეფიშ ბუნაშ ნოტყი (სახეობა), ნამუთ ნჯილოწკჷმა ართო არძაშ უმოსი კაბეტი მახვამილაფარი ნოტყო იკოროცხუ. ჟიშე მოჭითა-მოჸვინთალე ფერი უღუ დო უჩა ზოლეფი გინოჸუნს, ქვარა — ჩე ფერი.
ჯეიმზ ფენიმორ კუპერი
ჯეიმზ ფენიმორ კუპერი (ინგლ. James Fenimore Cooper; დ. 15 ეკენია, 1789 – ღ. 14 ეკენია, 1851) — ამერიკალი ჭარუ დო ნოველისტი.
ორინჯეფიშ ფერმა
ფერმაშ ობირეში
ინგლისიშ სქილედეფი
დო ეთიმ დღაქ გოთანდასინ, ბჟაქ მუნაფა გოფაჩასინ, გვალო დობღურათინ ხოლო, ღურუშ კიბირქ შურს ქაჩასინ, ღორღონჯიქ დო კოკუჩეფქით, ცხენ დო ჩხოუქ, არძოქ ართო, ქიმიპონათ ოკო აფუნი, სინთებუან დო დღაფართო.
კამანა (პროვინცია)
პროვინცია ადმინისტრაციულო ირთუ ბრუო რაიონო.
სიან-კაანი
სიან-კაანი (Sian Ka’an) — ბიოსფერული ტყაჩირი მექსიკას, კინტანა-როოშ შტატის. 1986 წანაშე უღუ ნაციონალური პარკიშ, 1987 წანაშე — იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი სტატუსი. მაიაშ ნინაშა ჯოხოდვალა ითანგუ, მუჭოთ „თექ სოდეთ იჭყაფუ ცა“.
მაგვიმარაია
მაგვიმარაია, ქომოლი გვიმარა (Dryopteris filix-mas) — მიარეწანიანი ოდიარე ჩანარი ასპიდიუმიშობურეფიშ ფანიაშე. ჩანს ევრაზიაშ დო ოორუე ამერიკაშ ტყაშ ზონას. თიში ფესვეტეფშე აკეთენა ღვენწკეფიშ გიმაღაჸალი წამალს.
ლიტერატურა
კატეგორია:გვიმარეფი
ირანული ნინეფი
ჩინება „ირანული ნინა“
ელაზჷმაფონ ნინეფიშმენცარობას ჯოხოდვალა „ირანული ნინეფი“ წჷმარინუანს ინდოეთიშ სუბკონტინენტის გოფაჩილი ართიანწკჷმა გეოგრაფიულო არხოს მარენჯი, მარა თაშნეშე ნინაშობურო მოჯგირე კათეფიშ ბუნას. თე ირანული ნინეფიშ ბუნა, მუშჸურე, ინდოირანულ, ვარდა არიულ ნინეფიშ ნოჸელას აკმოქიმინჷნს ინდოევროპულ ნინეფიშ, ანუ კინე ინდოგერმანულ ნინეფიშ ფანიას. ეშანილი ზიტყვაკონჭაფა, მუჭოთ ირკუაფუ, 1840 წანას, მაართათ გჷმურინუაფუ აუგუსტ ფრიდრიხ პოტის (August Friedrich Pott) დო კრისტიან ლასენს (Christian Lassen) დო თიშ უკული გიჭყჷ ონინეფიშმენცარე ჩინება-ტერმინო.
პიჩინჩაშ კანტონი
სქოლიო
კატეგორია:ეკვადორიშ კანტონეფი
ჯოზეფ ჯონ თომსონი
ჯოზეფ ჯონ თომსონი (ინგლ. Sir Joseph John Thomson; დ. 18 ქირსეთუთა, 1856, ჩიტემ-ჰილი, მანჩესტერი, ინგლისი — ღ. 30 მარაშინათუთა, 1940, კემბრიჯი, ინგლისი) — ინგლისარი ფიზიკოსი, ძირუ დო დიგურუ ელექტრონი. ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ფიზიკაშ დარგის (1906). შინელი რე მუჭოთ ელექტრონიშ მუმა. გურაფულენდჷ მანჩესტერიშ უნივერსიტეტის დო კემბრიჯიშ ტრინიტი-კოლეჯის. რდჷ ლონდონიშ ომაფე საზოგადოებაშ მაკათური დო თიში პრეზიდენტი 1915-1920 წანეფს.
იბნ ალ-ნაფისი
ალა ალ-დინ აბუ ალ-ჰასან ალი იბნ აბი ჰაზმ ალ-ქარაში ალ-დიმაშქი, უმოსო შინელი რე მუჭოთ იბნ ალ-ნაფისი (არაბ. ابن النفيس; დ. 1213, დამასკო, სირია, აიუბიდეფიშ სულთანატი — ღ. 17 გერგობათუთა, 1288, კაირო, მამლუქეფიშ სულთანატი) — არაბი მენცარი, ნამუთ მოღალენდჷ მედიცინას, ფიზიოლოგიას, ანატომიას, ბიოლოგიას, იურისპრუდენციას, ფილოსოფიას დო ისლამოლოგიას. ალ-ნაფისი რდჷ მაართა მენცარი ნამუქჷთ ეჭარუ ზისხირიშ პულმონარული ცირკულაცია. გიმირკვიუ კორონარული ცირკულაცია დო კაპილარული ცირკულაცია. რდჷ დისექციაშ ექსპერტი.
სერ ალექს ფერგიუსონი
ბიოგრაფია
ათე გომორძგუაშ უკული ფერგიუსონქ ვემიღჷ „არსენალიშ“, „რეინჯერსიშ“ დო „ტოტენჰემიშ“ მერზიაფეფი. 1986 წანას თინა შოტლანდიაშ ნაკორობაშ მაწვართალიშ მუმახვარეთ, ჯოკ სტინსიშ, თარი მაწვართალიშ ღურაში უკული მაწვართალო მუშენდჷ. 1986 წანაშ მუნდიალს ფერგიუსონიშ ნაკორობაქ ართი ქულა იშუ.
1995 წანას ასოციაციაშ თასიშ ფინალს ბუნაქ „ევერტონწკჷმა“ დემარცხჷ. ათეში უკული ფერგიუსონქ კინი ახალეფს მეჩჷ შანსი.
2003 წანაშ ფურთუთას, ასოციაციაშ თასის „არსენალიშ“ აწმარენჯო მიკოჸონაფილი მატჩიშ უკული, ნამჷთ თინეფქ 2-0 წაგეს, თისი დო დევიდ ბექჰემს აკართეს. ბექჰემქ მათხილეეფს ვემეხვარჷ სილვაინ ვილტორიშ გოლის. მარა თინას მიოჩქუდჷ ნამდა ვემეჩილათე. მიკანწყუმუს გოღვიზინაფილ ფერგიუსონქ ბუცის კუჩხი მიოგჷ დო ბექჰემს თოლს მახვამილუ. მაჟირა დღას ფერგიუსონქ ბექჰემიშ ბუნაშე ულა მითხუ. ათეში უკული ბექჰემქ გლახათ ილაჸაფჷ ჩემპიონთა ლიგაშ მაბრუოთფინალურ აკოხვალამას „რეალ მადრიდიშ“ აწმარენჯო „სანტიაგო ბერნაბეუს“, ნამუთ მანჩესტერელეფქ 1-3 წაგეს. უკულიან მატჩის „ნიუკასლწკჷმა“ ფერგიუსონქ ბექჰემიშ მანგიორო ოლე გუნარ სოლსკიაერი ოლაჸაფინუ დო მატჩი 6-2 მიგჷ, ათეშენ თიქი „რეალ მადრიდწკჷმა“ ჸუდეშ აკოხვალამას ბექჰემქ ომალათირე სკამს დიტუ დო ხვალე 63-ა წუნს მინაშქჷ ვერონიშ მანგიორო. 85-ა წუნს ბექჰემქ ოჯარიმე გეშქუმალათ გომორძგუაშ გოლი გენთიღჷ, მარა 4-3 გომორძგუა „იუნაიტედის“ ვაუბაღჷ დო ლიგაშე გიშალჷ. მარა კლუბიქ თი წანას ჩემპიონიშ ტიტული მიგჷ.
ბაკურიანისწყალი
ბაკურიანისწყალი — წყარმალუ ბორჯომიშ მუნიციპალიტეტის, გუჯარეთისწყალიშ კვარჩხანი ნადუ. სიგინძა რე 17 კმ, ღანჩოშ ფართობი 44 კმ². თე წყარმალუს ოდუდე უღჷ თრიალეთიშ ოორუე კართეს, საყველოშ გვალაშ დო ცხრაწყაროშ ჸალაიბონიშ გოხოლუას. აფუნს უჩქჷ წყარალა დო დამორჩილს დო ზოთონჯის წყარმორჩილობა. ეთმიჯუმუაფუ შხვადოშხვა ნერო. ლეხერიშ განიერ ნორთის გოკიდილი რე კურორტი ბაკურიანი.
ანკასტიშ დეპარტამენტი
ანკასტიშ დეპარტამენტი (Departamento Ancasti) — დეპარტამენტი არგენტინას, კატამარკაშ პროვინციას.
მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2018
ფინალური ტურნირი
2015 წანაშ 25 კვირკვეს ფიფაქ ჯარალუას წჷმურინუ მოსოფელიშ ჩემპიონატიშ მატჩეფიშ გარიგა.
ჸილოშტყებამი
პოემა 800 წანაშ მალობას ქორთუეფიშ თარი ოკითხირალი რდჷ. დოსქილადირი რე პოემაშ ხეშნაჭარაშ ტექსტეფი XVII ოშწანურაშ დაჭყაფუშე დო ბრელი შხვადოშხვანერი რედაქციათ. თეშ გურშენ დუდი ტექსტიშ აკონწყუალა ძნელი საქვარი რდჷ დო ბრელი ჯოხოშინელი ქორთუ მენცარს აფუ ხე მუნათხუმა. ამდღარდღაშო ასეიან ტექსტოლოგიური მეთოდეფით „ჸილოშტყებამიშ“ დუდტექსტი ენწყილიე.
ჯვ. წ. 589
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 589 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ბართქორთი
ბართქორთი, ქჷნდჷრი მყინვარწვერიშ ოორუე-ბჟაეიოლ კართეს, რთჷნს დევდარაკიშ დო ჩათიშ ჯიშთეფს, სიგინძა 3 კმ-შახ რე, გიმურს 4000-შე 3000 მ-შახ. წჷმარინუანს ანდეზიტიშ ვულკანურ ნადუს. კუნწული ფორილი რე თირ-ჸინით დო უთარაშო ნივალურ ზონას რე. ექი-ექ გოტაცალერი კირდეეფი რე დჷმახასიათაფალი წკვეტამი სჷმეტეფით.
ლოს-გლასიარესიშ ერუანული პარკი
ლოს-გლასიარესიშ ერუანული პარკი — ერუანული პარკი არგენტინას, პატაგონიას. იდვალუაფუ სანტა-კრუსიშ პროვინციაშ ტერიტორიას. მუში ფართობი რე 4459 კმ². ლოს-გლასიარესი რე სიდიდათ მაჟირა პარკი არგენტინას. დირცხუ 1937 წანას.
ანდალგალაშ დეპარტამენტი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ დეპარტამენტეფი
ლაგუნა-სან-რაფაელიშ ერუანული პარკი
ლაგუნა-სან-რაფაელიშ ერუანული პარკი (Parque Nacional Laguna San Rafael) - ერუანული პარკი ჩილეს, იდვალუაფუ პატაგონიაშ ანდეფს, რჩქალი ოკიანეშ წყარპიჯიშ ზოლს, ჩილეშ აისენიშ რეგიონს. დირსხუ 1959 წანას. ფართობი 17,420 კმ².
კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ნოღეფიშ ერკებული
thumb|right|200px|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ რუკა thumb|right|200px|[[კინშასაშ ცენტრი]] thumb|right|200px|[[ლუბუმბაშიშ ცენტრი]]
რუკა
კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა
კამორა
კამორა (morra-შე „ხუა, ბანდა“) — ნეაპოლური დჷნაშებური სტრუქტურა, მაფიაშ მოგვენი რე. კომორაქ XVIII ოშწანურას გიჭყჷ.
ვიანა-დუ-კაშტელუ (რაიონი)
ვიანა-დუ-კაშტელუშ რაიონი იდვალუაფუ ოორუე-ბჟადალ პორტუგალიას. ოორუეშე უხურგანს ესპანეთი, ობჟათეშე ბრაგაშ რაიონით. მიშმურს ოორუე რეგიონიშ აკოდგინალუაშა. მუში ფართობი აკმადგინანს 255 კვ.კმ-ს. 2006 წანაშ მუნაჩემეფიშ მეჯინათ რაიონს ოხორანს 252,011 მახორუ, მეჭედალა აკმადგინანს 111,8 ადამიერს კვ.კმ-ს. რაიონიშ ცენტრი რე ნოღა ვიანა-დუ-კაშტელუ.
ნაწიფუ
ნაწიფუ ჩანს ოორუე გვერდოსფეროშ სუბარქტიკულ დო ზჷმიერ ორტყაფუეფს, ბაღეფს დო გენახვერელ აბანეფს. ჩქინწკჷმა ფართას რე გოფაჩილი.
ჩინჩეროსი (პროვინცია)
პროვინცია ადმინისტრაციულო ირთუ ბრუო რაიონო.
ტობა
მინიატიურა|300პქ|მარჯვნივ|ტობა მინიატიურა|300პქ|მარჯვნივ|[[ტიტიკაკაშ ტობა პერუს]] ტობა ვარ-და მერე — სქირონაშ ქვიბის მორთელი შენელებური წყართირაფაშ ორთაშობური წყარონტირუ. გოჭყაფაშ მეჯინათ გიშმაგორუნა:
სქოლიო
* კატეგორია:გეოგრაფიული ობიექტეფი კატეგორია:ვეთლენდეფი
დავით ტურაშვილი
აკოქიმინჯალა
თიში მაართა რომანქ იბეშტჷ 1988 წანას. არძოშე უჯგუშო ჩინებული ნახანდი რე „ჯინსეფიშ მოითირი“ (ქორთ. - „ჯინსების თაობა“), ნამუდგაშ სცენური ვერსიაშ პრემიერაქ 2001 წანაშ მესის იმანჯჷ თეატრალურ სარდაფის. თიშ შხვა ნაჭარეფ შქას რე ოშარალე „ჩინებული დო უჩინებუ ამერიკა“ (1993) დო ჭარილეფიშ კათელი „კატმანდუ“ (1998), თაშნეშე თხობელუეფიშ ჟირი კათელი დო კინოსცენარეფი. თიში თხობელუეფიშ მაართა კათელი „მერანი“-ქ გიშეშქვინჷ 1991 წანას.
კოსმოსური აპარატი
კოსმოსური აპარატი (ინგლ. Spacecraft) — მანქანა ვარ და მონწყილობა ნამუთ მეფურინუნს უქიანოშა, ადამიერეფით დო ვარ და ადამიერეფიშ უმუშო. კოსმოსური აპარატეფი გიმირინუაფჷ ტელეკომუნიკაციეფიშო, დიხაუჩაშ ორკვიებელო, მეტეოროლოგიაშო, ნავიგაციაშო, უქიანოშ კოლონიზაციაშო, პლანეტეფიშ დო შხვა ასტრონომიული ობიექტეფიშ დაგურაფალო, ადამიერეფიშ ტრანსპორტირებაშო დო შხვა. კოსმოსური აპარატეფი შილებე რდას პილოტირებული დო უპილოტო. კოსმოსურ აპარატეფს ოსაჭირჷ მონწყილობეფიშ სისტემა, ნამუთ გიშეჸონანს თინეფს უქიანოშა. კოსმოსური აპარატეფიშ შხვადოშხვა ტიპეფი არსებენს. სუბ-ორბიტალური აპარატეფი გიშმურს უქიანოშა, მარა ვეთმეჭოფუნს თიზმა ენერგიას დიხაუჩაშ რსული ორბიტაშა გიშელასი. ორბიტალური აპარატეფი დიხაუჩაშ დო ვარ და შხვა ასტრონომიული ობიექტეფიშ ორბიტაშა გიშმურს. თაშნეშე არსებენს რობოტული კოსმოსური აპარატეფი, ნამუეფი ტელე-რობოტეფიშ კონტროლიშ მექანიზმით იმართუ. რობოტული აპარატეფი დიხაუჩაშა ვერთუ დო თინეფი უმოსო ორბიტას დუთმოსკიდუ. ორბიტას დოსკილადირ რობოტულ აპარატეფს ხელუანური ალმაშარეეფს უძახჷნა.
მარჩელო მალპიგი
მარჩელო მალპიგი (იტალ. Marcello Malpighi; დ. 10 მელახი, 1628, კრევალკორე, პაპიშ ოლქი — ღ. 30 გერგობათუთა, 1694, რომი, პაპიშ ოლქი) — იტალიარი ბიოლოგი დო ექიმი. ფშხირას მიშინუანა მუჭოთ მიკროსკოპული ანატომიაშ, ჰისტოლოგიაშ დუმარსხუაფალს დო ფიზიოლოგიაშ დო ემბრიოლოგიაშ მუმას.
ორიოლი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ორიოლიშ ოლქიშ ნოღეფი კატეგორია:რუსეთიშ ნოღეფი კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტეფიშ ნანანოღეფი
ტანანა (წყარმალუ)
ტანანა (ინგლ. Tanana River) რე წყარმალუ ააშს, ალასკაშ შტატის. ტანანა იჭყაფუ წყარმალუეფიშ ნაბესნაშ დო ჩისანაშ აკოართაფაშ აბანს დო ინაკათუ წყარმალუ იუკონს. ტანანაშ სიგინძა რე 940 კმ. ღანჩოშ ფართობი 110,000 კვ.კმ. უდიდაშ ნადუეფ რე: კალუტნა, ტოკი, რობერტსონი, ჯონსონი, ვოლკმარი, გუდპასტერი, დელტა, სალჩა, ჩენა, ნენანა, ტოლოვანა, კანტიშნა, ჩიტანანა.
რკინა
რკინა — მენდელეევიშ პერიოდული სისტემაშ ართ-ართი ელემენტი. ატომური ნომერი - 26.
ლუმერი (სტადიონი)
„სტად დე ლუმერი“ (Stade des Lumières) — ოკუჩხბურთე სტადიონი ნოღა ლიონს (საფრანგეთი), იდვალუაფუ დაბა დესინს, ლიონიშ ცენტრიშე 10 კმ-შ გოძვენას. გინწყჷ 9 ღურთუთას, 2016 წანას. ფრანგული ოკუჩხბურთე კლუბი „ოლიმპიკი (ლიონი)-შ“ ჸუდეშ არენა რე.
ლეონარდო დიკაპრიო
ბიოგრაფია
თიხ ჯოხო გითქუ ჯეკ დოუსონიშ როლიშ ლაჸაფშო ფილმის „ტიტანიკი“. ათეს მაჸუნჷ როლეფქ ფილმეფს „ობჭოფი, ქეშეილებუდა“, „ავიატორი“, „ზისხირამი ალმასი“, დო „დაჭყაფური“. მარტინ სკორსეზეშ „ავიატორით“ თიქ ოსკარიშ მაჟრა წუმორინა დეინალუ. დიკაპრიო ხოლო ლაჸაფენს სკორსეზეშ შხვა ფილმეფს, „ნიუ-იორკიშ ბანდეფი“, „ღურელეფი“ დო „ინოკილერი კოკი“, „უოლ-სტრიტიშ გერი“.
ბელენიშ დეპარტამენტი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ დეპარტამენტეფი
ჰაინანი
გეოგრაფია
ფართობიშ სიდიდათ თე კოკი მაჟირა რე ჩინეთის ტაივანიშ უკული, ჰაინანი ფართობით უწორუანს ბელგიას. კოკის თარო რზენეფი რე, მარა გვალეფით რე, უმაღალაში ჭურჭული 1,876 მეტრის რე, გვალა ვუზი, ნამუთ ჰაინანიშ ცენტრალურ ნორთის იდვალუაფჷ. კოკიშ ბჟადალ ნორთის რე ბაკბოშ ყუჯი.
ლეონარდ კოენი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1934 კატეგორია:კანადარეფი კატეგორია:კანადარი მუსიკოსეფი კატეგორია:კანადარი მობირეეფი
იგუასუშ ერუანული პარკი (არგენტინა)
იგუასუშ ერუანული პარკი — იდვალუაფუ არგენტინას, იგუასუშ დეპარტამენტის, მისიონესიშ პროვინციაშ ოორუე ნორთის, თ.გ. არგენტინაშ მესოპოტამიას. მუში ფართობი რე 550 კმ².
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი არგენტინას კატეგორია:არგენტინაშ ერუანული პარკეფი
კაპაიანიშ დეპარტამენტი
არგენტინაშ სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფით, 2001 წანას დეპარტამენტიშ მახორობა 6 358 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 4 284 კმ² რე.
დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა ჩუმბიჩა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ დეპარტამენტეფი
ცილეფი
ცილეფიშ კლასიფიკაცია
ცილაშ სინთეზიშო გჷმირინუაფუ 20 ტიპიშ ამინომჟავა, ნამუეფით პეპტიდური ბუმათ მიარსხუაფუნა ართიანს. თითო კაკალია ცილს შილებე ვითოშობათ ამინომჟავა რდას წჷმორინაფილი. აშხვანერენა ძაკი დო რთული ცილეფს. ძაკი ცილეფი ხვალე ამინომაჟვეფიშე აკმიდგუმუნა. ძაკი ცილეფი რე- პროტეინეფი, ალბუმინეფი, ჯინჯიცილეფი, გლუტელინეფი, პროლამინეფი, პროტეინოიდეფი. რთული ცილეფს ამინომჟავეფიშ მეტი შხვა ნკათეფითი რე ინორთილი. რთული ცილეფი რე - პროტეიდეფი: ლიპოპროტეინეფი, პროტეოლიპიდეფი, ფოსფორპროტეინეფი, გლიკოპროტეინეფი, პროტეოგლიკანეფი.
ოზამა
ოზამა (ესპ. Rio Ozama) რე წყარმალუ დომინიკარეფიშ რესპუბლიკას. წყარმალუ იჭყაფუ ლომა-სიეტე-კაბეზასიშ გვალას, სიერა-დე-იამასაშ გვალეფიშ სისტემას დო ინაკათუ კარიბიშ ზუღას. წყარმალუ გიშმურს დომინიკარეფიშ რესპუბლიკაშ ნანანოღა სანტო-დომინგოს. წყარმალუ ოზამაშ სიგინძა რე 148 კმ. ღანჩოშ ფართობი 2,685 კვ.კმ. უდიდაშ ნადუეფ რე: იზაბელა, საბიტა, იაბაკაო.
ციმუ
ციმუეფი ენერგიათ ღჷმალიერი ნიფთიერებეფი რე. უჯრედეფს ციმუშ საბოლო აკოფაჩუაბორჯის შხვა პროდუქტეფწკჷმა ართო დიდი მუდანობათ წყარი გჷმირთუ. ათეშენ რე გუთმარზუნან ტიოზის ხორინელი ნოტყეფი დიდხანს უწყარეთ. ორგანიზმიშო უციო წყარი ონოზირუე ციმუშ ფაჩუაშ ჟამს კინ ორგანიზმის გუთმაჭყაფუნა.
პენზა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პენზაშ ოლქიშ ნოღეფი კატეგორია:რუსეთიშ ნოღეფი კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტეფიშ ნანანოღეფი
ჯვ. წ. 594
ნაღურა
კატეგორია:
პენჯაბიშ პროვინცია
პროვინციას უხურგანს აზად ქაშმირი (ოორუეშე), ინდოეთიშ პენჯაბიშ დო რაჯასტანიშ შტატეფი (ოორუეშე), პაკისტანიშ სინდიშ (ობჟათეშე), ბელუჯისტანიშ (ობჟათე-ბჟადალშე), ხაიბერ-პახტუნხვაშ (ბჟადალშე) პროვინციეფს დო ონანანოღე ტერიტორია ისლამაბადი (ოორუეშე). პროვინცია ადმინისტრაციულო ირთუ 36 ოლქო.
ნეპალი
დვალაფა
ნეპალიშ უდაბალაში ჭურჭული ზუღაშ დონეშე 70 მეტრას იდვალუაფუ. ნეპალიშ ტერიტორიაშ 40%-შე უმოსი 3000 მ სიმაღალას იდვალუაფუ, თაშ ნამჷ-და ნეპალი არძაშე მაღალგვალამი ქიანა რე მოსოფელს.
ქართიშ საირქიანო აეროპორტი
სქოლიო
კატეგორია:ქართიშ ტრანსპორტი კატეგორია:საქორთუოშ აეროპორტეფი კატეგორია:კავკაციაშ აეროპორტეფი კატეგორია:საირქიანო აეროპორტეფი
ჰონგ-კონგი
200px|მარჯვნივ 200px|მარჯვნივ|მინი|ჰონგკონგიშ შილა 200px|მარჯვნივ|მინი|ჰონგკონგიშ გერბი thumb|ჰონგკონგიშ პანორამა
პოლ სკოულზი
პოლ სკოულზი (Paul Scholes; დ. 16 გერგობათუთა, 1974; სელფორდი, დიდი მანჩესტერი) — ინგლისარი მობურთე, ნამუსჷთ ედმომუშამი ოკუჩხბურთე კარიერა უღუდჷ პრემიერ ლიგაშ კლუბ „მანჩესტერ იუნაიტედის“.
ბრაჰმანიზმი
ბრაჰმანიზმი - („Brahmanism“. სანსკრ. „Brahma“ — „ცქვაფა“). იჯვეშაში ინდური რელიგია. თიქ გიჭყჷ ოორუე ინდოეთის ვედიზმიშ ოსხირშა ჯვ. წ. X-IX ოო. ინდოეთის გიფაჩჷ ჩქინ წანეფიშეჭარუაშახ პირველ ვითოშწანურას. თიქ ედომუშამო გოთირჷ ვედიზმი. ბრაჰმანიზმიქ ოსხირო გაჭყჷ ახალ რელიგია ინდუიზმის, ნამუქჷთ VI-VII ოშწანურეფს გიმიქიმინჷ.
Wayback Machine
Wayback Machine — ციფრული არქივი, დორსხუაფილ 2001 წანას. დუმარსხუაფალ Internet Archive.
ფრაი-მამერტო-სეკიუშ დეპარტამენტი
ფრაი-მამერტო-სეკიუშ დეპარტამენტი (Departamento Fray Mamerto Esquiú) — დეპარტამენტი არგენტინას, კატამარკაშ პროვინციას.
ბათუმიშ საირქიანო აეროპორტი
ბათუმიშ საირქიანო აეროპორტი — ბათუმიშ ობჟათეშე, წყარმალუ ჭოროხიშ მარძგვანი წყარპიჯის მადვალუ ეიოფურინალ-დაფურინალი ღოზი. აეროპორტიშე ისრულებუ საირქიანო ფურინუეფი სტამბოლიშ (ათათურქიშ საირქიანო აეროპორტი), ხარკოვიშ, სიმფეროპოლიშ, თეირანიშ (იმამ-ჰომეინიშ აეროპორტი), კიევიშ (ბორისპოლი), ერევანიშ (ზვარტნოცი) მალობათ. თაშნეშე აბანობური რეისეფი ქართიშ მალობათ.
საირქიანო სამართალი
საირქიანო სამართალი წჷმმარინუანც ნორმეფიშ დო პრინციპეფიშ ართამალას, მუდგაშ ალაფათ ხვადჷ სახენწჷფოეფიშოშქაშე ურთიერთობეფიშ რეგლამენტირაფა. თინა მითმიღებუ სუვერენული სახენწჷფოეფიშ შქას ურთიერთაპიჯაფეფიშ ოსხირშა. საირქიანო სამართლიშ ღანკის წჷმმარინუანს ერუანული კანონდვალირაფეფიშ მერინაფა ართამი საირქიანო სამართალიშ ნორმეფიშ აკამუშებელო. საირქიანო სამართალიშ გიმენსახეობას წჷმმარინუანც საირქიანო ოზუღე სამართალი, საირქიანო ოჰაერე სამართალი, საირქიანო სამართალი კოსმოსური ოფირჩაშ გჷმორინაფაშ გეშა, ადამიერიშ ნებეფი, საირქიანო ეკნომიკური სამართალი, საირქიანო გარემოშ თხილუაშ სამართალი.
საირქიანო სამართალიშ ჩჷნაფა მაართათ ჯერემი ბენტჰექ 1780 წანას წიგნის „მიშალუ მორალიშ დო წჷმმარინაფალაფაშ პრინციპეფს“ გჷმირინუ. მეხოლაფირო 1840 წანაშე თე ჩჷნაფაქ ინგლისური და რომანული ნინეფც ჯვეში ტერმინი „კათეფიშ სამართალი“ ქენათირუ (ფრანგულო: droit de gens ) ჩჷნაფა „ხკათეფიშ სამართალი“ ძალამი ჯვეშიე დო რომაულ ფარანს არსხუაფუ. რომალეფი საირქიანო ურთიერთობეფს ius gentium-იშ პრინციპით ხემანჯღვერენდეს (მუკოჩუალირიე ციცერონიშ ნაჭარეფს). გერმანული, დანიური, სკანდინავიური დო ნამთინე სლავური ნინეფც კინე ჯვეში ჩჷნაფა „კათეფიშ სამართალი“ გჷმირინუაფუ (სამანგათ: Völkerrecht, Volkenrecht...)
მაართა დო მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმას შქას მოქარანე კჷლმაგორუეფს საირქიანო სამართალიშ დეფინიციაწკჷმა რსხუაფათ პრობლემა ვა ნოღვენა. სჷმჷნეფიშ შხვადოშხვაფალაშ უმკუჯინუო თინეფი აპიჯაფილეფი რდეს, ნამდა საირქიანო სამართალი სახენწჷფოეფიშ შქას ურთიერთობაშ დორეგულირაფაშ მეშქაშალა რე. პოზიტივისტეფიშ დომინანტური დოქტრინაშ ალაფათ საირქიანო სამართალიშ ხვალახე სუბიექტი სახენწჷფო რდჷ.
ჰაინრიხ ჰერცი
ჰაინრიხ რუდოლფ ჰერცი (გერმ. Heinrich Rudolf Hertz; დ. 22 ფურთუთა, 1857, ჰამბურგი, გერმანიაშ რსხუ — ღ. 1 ღურთუთა, 1894, ბონი, გერმანიაშ იმპერია) — გერმანალი ფიზიკოსი. დანტკიცჷ ელექტრომაგნიტური რეღმეფიშ არსებობა. ელექტრომაგნიტური რეღმეფიშ გეშა კონცეფცია წჷმარინუ ჯეიმზ კლერკ მაქსველქ, ელექტრომაგნეტიზმიშ განტოლებეფით, ნამუეფსით მაქსველიშ განტოლებეფს უძახჷნა. ჰაინრიხ ჰერციშ ჯოხონობაშ რე სიხშირაშ ართული ჰერცი.
გლუკოზა
thumb|200px|right| გლუკოზა —, „ჸურძენიშ შანქარი“) — ფხვადუნა ხილს დო კენკრაშ ბრელი გვარობაშშ წვენს, თინეფ შქას, ჸურძენსჷთ. თე ეკონიაშე მოურს შანქარიშ თე გვარობაშ ჯოხოდვალა. გლუკოზა ამშვატომამი შანქარიე (ჰექსოზა).
ვეინტიკუატრო-დე-მაიოშ კანტონი
ვეინტიკუატრო-დე-მაიოშ კანტონი (Cantón Veinticuatro de Mayo) — კანტონი ეკვადორს, მანაბიშ პროვინციას. ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა სუკრე. 2001 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 29 321 ადამიერს აკმადგინანდჷ.
კერი ფიშერი
კერი ფრენსის ფიშერი (დ. 21 გჷმათუთა, 1956 — ღ. 27 ქირსეთუთა, 2016) — ამერიკალი არტისტი დო ჭარუ. არძაშე უმოსო ჩინებული რე პრინცესა ლეიაშ როლიშ რსულებათ „მურიცხული ლჷმეფიშ“ ორიგინალურ ტრილოგიას. პერსონაჟი თიქ თაშნეშე გჷნასახიერჷ 2015 წანაშ ფილმის გოგჷნძარაფაშ ტრილოგიაშე, „მურიცხული ლჷმეფი: ნძალა კურცხუ“
ჯვ. წ. 600
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 600 წანა.
სუვონი
გეოგრაფია
ნოღა იდვალუაფა კიონგიდოშ პროვინციაშ ცენტრალურ ნორთის. ოორუეშე უხურგანს იივანი, ბჟადალშე - ანიანი, ბჟაეიოლშე - იონინი, ობჟათეშე - ჰვასონი. ლანდშაფტი უმენტაშო გვალათონა რე. აფხვადჷნა მუსხირენი ტობა, ნამუეფშე უკაბეტაში რე ვანჩხონი. უმაღალაში ჭურჭული — გვალა კვანგიოსანი რე.
ჟაპურა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ობჟათე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:კოლუმბიაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ბრაზილიაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ამაზონიშ ნადუეფი
ათინა (ნოღა)
გეოგრაფია
ათინა ლაზონაშ შხვა რაიონეფიშ ნერო ჭიფე ზუღაოძგაშეშ მინჯე რე, ზუღაპიჯშე იჭყაფჷ ვერწემი დო ჯა დო ტყათ მოქუჩუჩელი გვალეფი. ზოთონჯი დო ზარხული ტიბჷ დო ლიბჷ უღჷ. ბჟაეიოლშე უხურგანს არდეშენი (არტაშენი), ობჟათეშე ჰემშინი (ტამპური) დო ჩამლჷჰემშინი (ვიჯა), ბჟადაალშე ჩაიელი(მაპავრი) დო ოორუეშე უჩა ზუღა. რაიონიშ ტერიტორიას მოურს ანდა გვალაშ ღალი, თენეფშე გიშეგორუ: ხემშინი, ბოდაწარი, მელიათი, ხუნარი, დათივათიშ წარი. რაიონიშ არძაშ უმოს მაღალი ჭურჭულიე რე კაჩკარიშ კონკა - 3737 მ.
ლაკუმურაშდუდი
ლაკუმურაშდუდი — გვალა ეგრისიშ ქჷნდჷრიშ ბჟადალ ნორთის, წყარმალუ ხობწყარიშ ოდუდეწკჷმა. სიმაღალა 3111 მ. ლაკუმურაშდუდის მუსხირენ მორჩილი ჯიშთი რე. გვალა ეგაფილი რე ბაიოსური პორფირიტეფით. გვალაშ კართეფიშ უმენტაშ ნორთის ჩანს სუბალპური დო ალპური დოლოეფი.
2012
ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
ფიზიოლოგია დო მედიცინა : სინია იამანაკა (იაპონია) დო ჯონ გურდონი (გოართოიანაფილი ომაფე)
ბილბორდი (ჟურნალი)
ბილბორდი (ინგლ. Billboard) — ამერიკული მუსიკალურ ინდუსტრიაშ ჟურნალი, მაართა ნომერქ გიშართუ 1894 წანას, ოჰაიოს, ცინცინატის. შინელი რე მუსიკაშ ჩარტეფით: ბილბორდ 200, ბილბორდიშ ჩხე ოშარი, ბილბორდ გლობალ 200, ნამუთ იკათუანს არძოშ უმოს პოპულარულ ბირეფს დო ალბომეფს. ჟურნალიშ დუმარსხუაფალეფ რდეს: უილიამ დონალდსონი დო ჯეიმზ ჰენეგანი. ბილბორდიშ ამდღარ შტაბ-ბინა რე ნიუ-იორკის.
თინჩალაშ ხინჯი (ქართი)
მინი|220პქ|თინჩალაშ ხინჯი მინი|220პქ|გინაჯინუ თუდოშე თინჩალაშ ხინჯი (ქორთ. მშვიდობის ხიდი) — კუჩხიშოლი ხინჯი წყარმალუ მტკვარს, ქართის, მეტეხიშ დო ბარათაშვილიშ ხინჯეფ შქას. ართიანწკჷმა მიორსხუანს ერეკლე II-აშ შოშეს (ელჷ-მოლუშ ოძგალეეფწკჷმა ართო) დო რიყეს. ხინჯი ეიოგეს პრეზიდენტ მიხეილ სააკაშვილიშ ინიციატივათ, ნ. ქართიშ მერიაშ დოკვათუათ 2009-2010 წანეფს. ოფიციალურო გინწყჷ 2010 წანაშ 6 მესის. ხინჯიშ არქიტექტორი რე იტალიარი მიკელე დე ლუკი (დსო ახალი ნოდგჷმიშ და პრეზიდენტიშ დოხორეშ ავტორი), ოდო განათებაშ დიზაინერი - ფრანგი ფილიპ მარტინო (თაშნეშე დსო ახალი ნოდგჷმიშ, პრეზიდენტიშ დოხორეშ დო ტელეანწაშ განათებაშ ავტორი ).
ბილბორდ გლობალ 200
ბილბორდიშ გლობალ 200—ბილბორდიშ ართ-ართი ჩარტი, გიშმურს მარაშა ართიშა, ნამუთ იკათუანს გლობალურ ჰიტეფს.
ჯვ. წ. 602
ნაღურა
კატეგორია:
მიხეილ ბაკუნინი
thumb|მიხეილ ბაკუნინი მიხეილ ალექსანდრეშ სქი ბაკუნინი (რუს. Михаил Александрович Бакунин) (დ. 18 მესი/30 მესი, 1814, ნოვი-ტორჟოკიშ მაზრა, ტვერიშ გუბერნია —  ღ. 19 მანგი/1 კვირკვე, 1876, ბერნი, შვეიცარია), რუსი რევოლუციონერი, ანარქიზმიშ დო ნაროდნიკობაშ ართ-ართი ოსხირმადვალუ დო თეორეტიკოსი.
ჰენანი
გეოგრაფია
ჰენანიშ პროვინციაშ ფართობი — 167,000 კმ².
ლენგსტონ ჰიუზი
ლიტერატურა
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ჭარუეფი კატეგორია:დუნაბადი 1901 კატეგორია:ნაღურა 1967
დონალ ლოგი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ირლანდიარი არტისტეფი კატეგორია:კანადარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1966
სასამართლო
thumb|300 px|[[ნიურნბერგიშ პროცესი]] სასამართლო — თინსარჯულუაშ გუნმახორციელაფარი ორგანო.
სასამართლოეფი საქორთუოს
თეშ გალე, რე არბიტრაჟეფი, ნამუთ მოქმენდენც ოართესასამართლოეფიშ ნერო, მორო ვამშმურც თე სისტემაშა. თინა კერძო ხასიათშიე დო დავეფიშ გჷნოჭყვადუაბორც, პროცედურული საკითხეფიშ აპიჯაფა, ჯინჯიერო ჸურეეფიშ შქას ხვადუ.
*
ჯვ. წ. 604
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 604 წანა.
კიმ კარდაშიანი
მინი|კიმ კარდაშიანი (2019) კიმ კარდაშიანი (დ. 21 გჷმათუთა, 1980) — ამერიკალი მოდელი, არტისტი დო ბიზნესმენი.
დაღესტანი
ჯინჯიერი ტერიტორია ომძღჷ ობჟათეშე აზერბაიჯანს, ობჟათე-ბჟადალუშე — საქორთუოს, თაშნეშე ბჟადალუშე —  ჩეჩნეთის, ოორუე-ბჟადალუშე — სტავროპოლიშ აკანს დო ოორუეშე — ყალმუხეთიშ რესპუბლიკას. უღუ 2 ანკლავი აზერბაიჯანიშ ტერიტორიას (ოფუტეეფი ხრახუბა დო ურიანობა).
გიჭყჷ 1921 წანაშ 20 ღურთუთას.
ხელედულა
ხელედულა — წყარმალუ ლენტეხიშ მუნიციპალიტეტის, ცხენწყარიშ მარძგვანი ნოჸულა. სიგჷრძა 34 კმ, ღანჩოშ ფართობი 315 კვ.კმ. წყარმალუს ოდუდე უღუ შონეშ ქჷნდჷრიშ ობჟთე კართეს, ზუღშ დონეშე 2760 მ სიმაღალას. წყარალა უჩქუ აფუნ-ზარხულს, წყარმერჩხობა — დამორჩილ-ზოთონც.
პეშავარი
პეშავარი (ურდუ پشاور, პუშტუ پېښور‎) — ხაიბერ-პახტუნხვაშ ადმინისტრაციული ცენტრი პაკისტანს. შანულამი ოვაჭარე, ეკონომიკური, პოლიტიკური დო კულტურული ნოღა პაკისტანიშ ხურგას, ქიანაშ პუშტუნური მახორობაშ შანულამი ცენტრი. მახორობა — 1 439 205 ადამიერი (2010 წანაშ მუნაჩემეფით)
ნასირ ალ-დინ ალ-თუსი
ალ-თუსი 1256 წანაშე რდჷ მოლღონეთიშ ილხანი ჰულაგუშ მელამოსე. ხემანჯღვერენდჷ მარაღიშ ობსერვატორიაშ ეგაფაშ პროექტის. ჭარუნდჷ სპარსულ და არაბულ ნინეფშა. ალ-თუსი მერჩქინელი რე შქა ოშწანურეფიშ ისლამური მენცარობაშ ართ-ართ უკაბეტაშ წჷმმარინაფალო.
ინდუისტური კალენდარი
ხანეფი:
პუდუჩერი (ნოღა)
პუდუჩერი (புதுச்சேரி, புதுவை ვარდა பாண்டிச்சேர; पॉंडिचेरी; Puducherry; Pondichéry) — კინე თე ჯოხოდვალაშ მაღვენჯი ინდოეთიშ მორსხუე ტერიტორიაშ ნანანოღა. თაშნეშე რჩქინელიე მერკე ჯოხოდვალათ - პონდი. 2006 წანაშ ეკენიაშახ ორდოშიანი ჯოხო პონდიშერი რდჷ, 1954 წანაშახ საფრანგეთიშ ინდოეთიშ ნანანოღა რდჷ.
დემოგრაფია
2011 წანას, ნოღაშ მახორობა აკმადგინანდჷ 654 392 ადამიერს, 50 % ქომოლკოჩი დო 50 % ოსურკათა. ჭარუა-კითხირიშ რჩქინაშ დონე 76 % — ოშქაშე ერუანული დონეშე, 59,5 %-შე მაღალი რე; თაჸურეშე ქომოლკოჩეფი 82 %, ოსურკათას შქას 71 %. მახორობაშ 10 % — 6 წანაშახ ბაღანეფი რე. 2011 წანას ნოღაშ მუნიციპალიტეტის ოხორანდჷ 241 773 ადამიერი.
მარისკალ-ლუსირიაგა (პროვინცია)
200პქ|მინი|მარჯვნივ|მარისკალ-ლუსირიაგაშ პროვინციაშ აბანდვალა ანკაშიშ რეგიონს მარისკალ-ლუსირიაგა — პროვინცია აიაკუჩოშ რეგიონს, პერუს. პროვინციაშ ნანანოღა რე პისკობამბა. ფართობი აკმადგინანს 1,361.48 კმ²-ს, მახორობა — 54,489 ადამიერს.
მაგმა
მარკვიებელეფიშ უმენტაშობაშ აზჷრით, მაგმაშ თარი ტიპეფი რე: ულტრანერჩი, ნერჩი (ბაზალიტური) დო ბჟე (გრანიტული); უმოსი ვანაფერი რე ტუტე მაგმა, ულტრანერჩი მაგმა დო ნერჩი მაგმა. რჩქინდუ ჟიდონი მანტიაშ ნიფთუანობაშ ნდღულაფაშ გეშა, ბჟე მაგმა – დიხაუჩაშ „გრანიტული“ ფინაშ სელექციური ნდღულაფაშ, ანატექსისიშ დო პალინგენეზისიშ გეშა. ნერჩი ვარა ბჟე მაგმაშ დიფერენციაციაშ დო მაკათური ქანეფიშ ასიმილაციაშ გეშა რჩქინდუ ტუტე მაგმა. მაგმური ნანდღულეფიშ გენერაციაშ ფაქტორეფი რე: რადიოგენური სიტიბა, ტომბური ზიაშ გორჩქინაშ გეშა წნევაშ ართუცფას რკება დო შხვა.
ნახურცილავო
სქოლიო
კატეგორია:მარტვილიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
Fox Broadcasting Company.
Fox-იშ ჯოხოს გიმირინუანა შხვა ორთუაფალი არხეფი, ნამუეფით მერცხუაფილი რენა ნიუს კორპორაციაწკჷმა, თინეფ შქას: ავსტრალია (ფოქსი8), ბულგარეთი, გერმანია, იაპონია, სერბეთი, ობჟათე კორეა, ესპანეთი, ობჟათე ამერიკა, პორტუგალია, ბრაზილია დო თურქეთი, მორო თინეფს ვაუღუნა თიჯგურა ოტელევიზიე პროგრამა, მუჭოთ ააშ-ს.
ხუან რამონ ხიმენესი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ესპანარეფი კატეგორია:ესპანარი პოეტეფი კატეგორია:ესპანარი ჭარუეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ესპანარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ლიტერატურაშ დარგის კატეგორია:დუნაბადი 1881 კატეგორია:ნაღურა 1958
კანონი (ნორმატიული აქტი)
ორგანული კანონი საქორთუოშ კონსტიტუციური სამართალიშ სპეციფიკური წყუ რე. ორგანული კანონიშ ეჭოფუა კონდაკო რე გოთოლწონაფილი კონსტიტუციას. ორგანული კანონიშ ორთა თინა რე, ნამდა თინა თაშ თუ თეში აკმაფშანც კონსტიტუციას, ვა თირანც თიშ ჯინჯიერ პრინციპეფც დო ვაწაწჷ ტომბაშურ არზის.
ვალიე-ვიეხოშ დეპარტამენტი
დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა სან-ისიდრო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ დეპარტამენტეფი
სპეროზიშ ქჷნდჷრი
სპეროზიშ ქჷნდჷრი — კახეთიშ კავკაციონიშ თარი ქჷნდჷრიშ ობჟათე ნოჸელა. წყარმალუეფიშ ალაზანიშ დო სამყურისწყალიშ წყარგჷმართუ. უმაღალაში კონკა რე ქოჩარა (3111 მ).
ქჷნდჷრი ეგაფილი რე თუდონიურული ასპიდური თიხაფიქალეფით, ჭიფეკაკალამი ქვიშაქუალეფით, არკოზული ქვიშაქუალეფიშ ლინზეფით. კართეეფი ქირქე რე, დოსვარილი რე ინწრო ლეხერეფით. რე უგურყელური ფორმეფი. კუნწულური ზოლი გოქუნილი რე ალპური დო სუბალპური დოლოეფით, კართეეფი — უმოსო წიფურონით.
სან-დიეგო
სან-დიეგო – ნოღა ააშს, კალიფორნიაშ შტატის. მახორობა 1,3 მილიონი კოჩი, ნოღაგალენეფით 2,9 მილიონი. მახორობათ რე მაბრუო ნოღა ააშ-ს დო მაჟირა კალიფორნიაშ შტატის.
ბრანდენბურგიშ აკანი
ბრანდენბურგი, ბრანდენბურგიშ აკანი (გერმ. Brandenburg) — აკანი ოორუე-ბჟაეიოლ გერმანიას. აკანიშ ფართობი 29,478 კვ.კმ. რე, მახორობაშ მუდანობა 2.5 მლნ. ბრანდენბურგიშ აკანი მახორობაშ მუდანობათ რე მავითა გერმანიას დო ფართობით ბრანდენბურგის უკინებჷ მახუთა აბანი. ბრანდენბურგიშ აკანიშ ნანანოღა რე პოტსდამი. შხვა დიდი ნოღეფი რე: კოტბუსი, ბრანდენბურგი დო ოდერიშ ფრანკფურტი. ბრანდენბურგიშ აკანიშ ცენტრის იდვალუაფჷ გერმანიაშ ნანანოღა ბერლინი. ბერლინიწკჷმა ართო ბრანდენბურგი აფორმირენს ბერლინი-ბრანდენბურგიშ მეტროპოლიას, ნამუთ სიდიდათ მასუმა მეტროპოლია რე გერმანიაშ ტერიტორიას. ბრანდენბურგი უხურგანს მეკლენბურგ-წჷმი პომერანიაშ აკანს, თუდონი საქსონიას, საქსონია-ანჰალტის, საქსონიას დო პოლონეთიშ სახენწჷფოს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანიაშ აკანეფი
ჯვ. წ. 610
ნაღურა
კატეგორია:
კიტ ჰერინგტონი
ქრისტოფერ "კიტ" ქეთსბი ჰარინგტონი (Kit Harington; დ. 26 ქირსეთუთა, 1986, დაგლასი (ლონდონი) — ინგლისარი არტისტი. თინა არსულენს ჯონ სნოუ-შ როლს HBO-შ სერიალს ოხვისტეეფიშ ლაჸაფის. ჰარინგტონი ხოლო ლაჸაფენდჷ ფილმეფს: პომპეი, მაშქვითა ბოში დო მუჭო გობრწაფი სკანი დრაკონი 2.
კოტე მახარაძე
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ქორთუეფი კატეგორია:ქორთუ არტისტეფი კატეგორია:ქორთუ კომენტატორეფი კატეგორია:დუნაბადი 1926 კატეგორია:ნაღურა 2002
ისჩიგუალასტო
ისჩიგუალასტო (Ischigualasto) — გეოლოგიური ფორმეფით ჩინებული პარკი არგენტინას, სან-ხუანიშ პროვინციაშ ოორუე-ბჟაეიოლ ნორთის, ჩილეშ თანჯაწკჷმა. პარკის ოორუეშე ომძღჷ ტალამპაიაშ ნაციონალური პარკი (ლა-რიოხა), ნამუსჷთ თაშნეშე ბრელი რე გეოლოგიური ფორმირაფეფი.
პარკიშ ფართობი რე 603,7 კმ², ნამუშ უდიდაში ნორთი იდვალუაფუ სან-ხუანიშ პროვინციაშ ვალიე-ფერტილიშ დეპარტამენტის, მორჩილი ნორთი იდვალუაფუ თე პროვინციაშ ხაჩალიშ დეპარტამენტის. პარკი იდვალუაფუ ზუღაშ დონეშე 1 300 მეტრას.
მარგალური გრამატიკა
ფონეტიკური პროცესეფი
გოფაჩილი ტიპეფი რე:
ნერჩი ქიკათუანს რ-ს-და, -არ დო -ურ სუფიქსეფიშ გეძინაშ ბორჯის თე სუფიქსეფიშ რ გინირთუ ლ-თ. სამ. ხორგა → ხორგ-ულ-ი ("ხორგული/ხორგელი"). წესი ვაქიმინჯალენს, რ-შ უკული ნერჩის ლ ხოლო ქორე-და. სამ. მარტვილ-ი → მარტვილ-არ-ი ("მარტვილარი/მარტვილელი")
ვ-შ ნქჷრაფა ხონარიელეფს შქას
მუდანობური
მარგალური მუდანობური რიცხული ჯოხოეფი უმოსო საართო-ქართველური მონძალა რე, ართ-იშ (ერთი) დო ეჩ-იშ (ოცი) მოხ, ნამუეფით ხვალე ქართ-ზანურ დონეშა აკინწყუაფუ, თიშენი, ნამდა ვაპალუნა კანონზჷმური მანგურეფი შონურს.
კილოთა
სუბიექტეფიშ დო ობიექტეფიშ გჷმახანტალო გჷმირინუაფუ აფიქსეფი.
კილო
კითხირობური კილოშ გჷმოხანტუაშ ჟირი შარა რე მარგალურს:
ვაუპესი (წყარმალუ)
Río Vaupés
არგო (2012 წანაშ ფილმი)
ჯილდოეფი
სეზარი
ჯვ. წ. 611
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 611 წანა.
ტუნისიშ პრეზიდენტი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ტუნისი კატეგორია:აფრიკაშ ქიანეფიშ პრეზიდენტეფი *
ბენინიშ ნოღეფიშ ერკებული
ბენინიშ ნოღეფიშ ერკებული ანბანური ნწკარუთ.
რიუ-ნეგრუ
რიო-ნეგრუ (Rio Negro – „უჩა წყარმალუ“) — წყარმალუ ობჟათე ამერიკას, ამაზონიშ კვარჩხანი ნადუ. ამაზონშა მიშმურს ნოღა მანაუსიშ, (ბრაზილია), ხოლოს. სიგინძა 2,250 კმ., აუზიშ ფართი 691,000 კმ². წყარმალუ იჭყაფუ კოლუმბიას ანდეფიშ გვალეფს, უკულ მიშმურს ვენესუელაშა, უკულ ბრაზილიაშა. კოლუმბიას წყარმალუს რიო-გაიანიას ხოლო უძახუნა. რიო-ნეგრუშ წყარი უჩა ფერიშ რე, მუშენდა იკათუანს რკინას დო შხვა ორგანული ნაერთეფს. რიო-ნეგრუს უკებუ ამაზონიშ აუზიშ 14 %.
ერმანიშ ქჷნდჷრი
ლიტერატურა
კატეგორია:საქორთუოშ ქჷნდჷრეფი
სილვასა
დემოგრაფია
სილვასას, შანულამი მუდანობათ ოხორანა ქირსიანი კათოლიკეეფი, თიშენ ნამჷ-და თე ტერიტორია გოა დო დამანი დო დიუწკჷმა ართო, 400 წანაშე მეტის პორტუგალიაშ კოლონია რდჷ.
ჩეჩენეფი
ჯოხოშ გოჭყაფა
ზიტყვა „ჩეჩენი“ წჷმოდრითჷ სპარსულიშე დო ჩეჩენურო ნოხჩის შანენს. თინა მაართათ მოშინაფილი რე მაბრუო ოშწანურაშ არაბულ წყუეფს. რუსეფს თე ეთნოსიშა წორეთ „ჩეჩენეფი“ უჯოხონა, ნამუთ მოურსჷ ჩეჩენურ ოფუტე ჩეჩენ–აულწკჷმა 1732 წანას მოხვამილაფირ მიშირაგვინშენ, სოდე რუსეფქ დემარცხეს. მარა, რუსულ წყუეფს თინა ეიშახ, 1692 წანაშე ფხვადუნა, მუთ ოეგებიეთ გოპიჯაფილიე თით, ნამდა ყაბარდალეფი ჩეჩენეფს „შაშნეფს“ უძახუდეს, ნამუთ რუსეფქ თინეფიშნერ ინტერპრეტაციათ გინიღეს.
კორონგო (პროვინცია)
პროვინცია ადმინისტრაციულო ირთუ 7 რაიონო.
იოანე მინჩხი
ლიტერატურა
კატეგორია:ქორთუეფი კატეგორია:ქორთუ ჰიმნოგრაფეფი
ჯასტინ ლინი
ჯასტინ ლინი (Justin Lin; დ. 11 გჷმათუთა 1971, ტაიბეი, ტაივანი) — ამერიკალი კინორეჟისორი, პროდიუსერი დო სცენარისტი, ნამუქჷთ კინოსერიალი “ფორსაჟიშ“ ოთხი ნორთი გინიღჷ.
აკანი
საქორთუოშ აკანეფი
2006 წანას მანჯაფილი მუშითმართუალაშ რეფორმაშ ალებათ, სახენწჷფო რწუმაფილეფიშ ფუნქციათ გიხურგჷ აკანშა მიშმალი მუნიციპალიტეტეფიშ საქვარუაშ კანონიერაფაშ სახენწჷფო გესაძინალაქ.
კაზინო როიალი (2006 წანაშ ფილმი)
მოჩამილი ფილმის დითირჷ ბონდიშ კონცეფციაქ, წჷმორინაფილი რე ჸოფიერებაშ ახალი ქრონოლოგია, ნამჷთ ვემურე ნამთინი წოხოლენი ფილმის. მაგალთო, ბონდის ჭიჭე ხანიშ უკახალე აფუ მეღებული ჟირი ნულიამი მუში კოდური ჯოხოშო (ანუ თის გიადჷ 007). ფილმის ხოლო აწორინაფილი რე ნარკებო ნაცა დო უმოსო ემოციური ბონდი.
უზედომი
მინი|250პქ|კოკიშ აბანდვალა უზედომი (Usedom; პოლონურო Uznam) — კოკი ბალტიაშ ზუღას, გერმანია-პოლონეთიშ თანჯას. იდვალუაფუ შეჩინსკიშ ლაგუნაშ ოორუეშე წყარმალუ ოდერიშ ესტუარს. კოკიშ უდიდაში ნორთი გერმანიას, მეკლენბურგ-წოხლენი პომერანიაშ აკანს ორხველჷ, ბჟაეიოლ ნორთი დო ნოღა სვინოუისცე — პოლონეთიშ ბჟადალ პომერანიაშ სავოევოდოს. კოკიშ ფართობი 445 კმ² რე, მახორობა — 76 500 (31 500 გერმანია; 45 000 პოლონეთი).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანიაშ კოკეფი კატეგორია:პოლონეთიშ კოკეფი
Ricchi e Poveri
მაკათურეფი
ასეიან მაკათურეფი ჸოფირი მაკათურეფი
მარათული ნინა
ლექსიკა
ფრაზეფი დო ზიტყვეფი
ალან არკინი
ალან არკინი (Alan Arkin; დ. 26 მელახი, 1934, ბრუკლინი) — ამერიკალი არტისტი, რეჟისორი, მუსიკოსი დო მობირე. თიში სქუალეფი, ადამ, ენტონი დო მეთიუ არკინეფი ხოლო არტისტეფი რენა.
თუდოლენი ნაგვაზუ
თუდოლენი ნაგვაზუშ საჯარო სკოლა 100 წანაშე უმოსი ხანიშ რე.
ბურიატული ნინა
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთიშ ნინეფი კატეგორია:მონღოლური ნინეფი
დიხაუჩაშ მენცარობეფი
300px|right|thumb|ლავაშ ეშაგორგოთუა კრაფლაშ ვულკანშე დიხაუჩაშ მენცარობეფი — ჯოხო მენცარობაშ დარგეფს, ნამუეფიშ რკუალაშ ობიექტი რე დიხაუჩა დო თიში შხვადოშხვა ასპექტეფი:
კარლოს-ფერმინ-ფიცკარალდი (პროვინცია)
200პქ|მინი|მარჯვნივ|კარლოს-ფერმინ-ფიცკარალდი პროვინციაშ აბანდვალა ანკაშიშ რეგიონს კარლოს-ფერმინ-ფიცკარალდი — პროვინცია აიაკუჩოშ რეგიონს, პერუს. პროვინციაშ ნანანოღა რე სან-ლუისი. ფართობი აკმადგინანს 624 კმ²-ს, მახორობა — 22.584 ადამიერს.
ჩუნჩონი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ობჟათე კორეაშ ნოღეფი
ჩიმბასიშ დეპარტამენტი
ჩიმბასიშ დეპარტამენტი (Departamento Chimbas) — დეპარტამენტი არგენტინას, სან-ხუანიშ პროვინციას.
ჟიმოლენი გრინდელვალდიშ ჯიშთი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შვეიცარიაშ ჯიშთეფი კატეგორია:ალპეფიშ ჯიშთეფი
ვეპსური ნინა
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთიშ ნინეფი *
სომბრეროშ გალაქტიკა
სომბრერო ზომათ მეშხურეშ შარაშ გალაქტიკაშე ჭიჭეთ უმოს დიდი რე დო თიში D25 იზოფოტური დიამეტრი აკმადგინანს 29.09 კილოპარსეკის (94,900 სინთეშ წანა).
ჰაიდარაბადი (პაკისტანი)
ჰაიდარაბადი, ჰეიდარაბადი (حیدرآباد, Hyderabad, حیدرآباد) — ნოღა პაკისტანს, სინდიშ პროვინციას, წყარმალუ ინდიშ წყარპიჯის.
ნასა
ნასა (NASA - National Aeronautics and Space Administration) — აერონავტიკაშ დო კოსმოსური ოფირჩაშ რკვიაშ ნაციონალურ ოდუდალუ ააშ-ს. დირსხუ 1958 წანაშ 29 კვირკვეს.
სოლომონ ისაკიჩ მეჯღანუაშვილი
სოლომონ ისაკიჩ მეჯღანუაშვილი — ლავრენტი არდაზიანიშ რომანი, გიშაშქუმალირ 1861 წანას.
ზუფუ (წყარმალუ)
ზუფუ (ისტორიული ჯოხოდვალა — „კაპოეტისწყალი“; ქორთულო ბზიფი; აფხ. Бзыԥ — წყარმალუ ბჟადალ საქორთუოს, აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ ტერიტორიას. ოდუდე უღუ კავკასიონიშ თარი წყარგჷმართალი ქჷნდჷრიშ ობჟათე კართეს. სიგინძა რე 110 კილომეტრი, ღანჩოშ ფართობი - 1510 კვ.კმ. ჟინი მალობას ლეხერი ონჭირე დო ტომბა რე. ოფუტე ფსხუწკჷმა ლეხერი იგანიერებუ დო წყარმალუ ირთუ ჸალეფო. გიმე ლეხერი ონჭირე, მინშა კანიონიშორი რე, ოფუტე ზუფუწკჷმა რზენშა გუშმურს დო აკათუ უჩა ზუღას ბიჭვინთაშ კორცხიწკჷმა. წყარიშ ოშქაშე ხარჯი მიშაკათაფუწკჷმა რე 99 მ.კუბ./წმ. ირდუ ჭვემაშ (37,2 %), დიხაშთუდონი (32,2 %) დო თჷრიშ (30,6 %) წყარეფით. წყარალა უჩქჷ აფუნს დო ზარხულიშ მაართა გვერდის, წყარიშ სიმორჩილე - ბზოთონჯის. ზარხულს დო დამორჩილს უჩქჷ წყარიშმოლაფა. ზუფუშ ნადუეფი რე ბავიუ დო გეგა.
იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი მექსიკას
ერკებული
ერკებულშა მიშაღალირი რე ობიექტეფი, იუნესკოშე მოსოფელიშ კულტურული მონძალაშ ერკებულშა მუნეფიშ გეძინაშ მეჯინათ.
სინკლერ ლუისი
ჰარი სინკლერ ლუისი (ინგლ. Harry Sinclair Lewis; დ. 7 ფურთუთა, 1885 — ღ. 10 ღურთუთა, 1951) — ამერიკალი ჭარუ დო დრამატურგი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი, მაართა ამერიკალი ჭარუ ნამუსით გინოჩეს ნობელიშ პრემია.
ჩონჯუ (ოორუე ჩუნჩონი)
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ობჟათე კორეაშ ნოღეფი
მოროხმალი
მალეფს სტაციონარულ კოსმოსურ ხვამარდეფწკჷმა ალაზიმაფათ მუსხი რენი ჯგვინა გარჩქჷნა: ირკვიენა უმოსი ტერიტორიას, შელებუანი რე მერინელქ იჸუან ინტერესუან ობიექტიჸურე, შელებუანი რე მუნეფიშით ქო დოდოხოდან ბჟალამ პოზიციას ზოთონჯიშ თუთეფს დო თაშნეშე შელებუანი რე ათაშ ძალამს მოჩილათირ რობოტულ ოტრანსპორტე მეშქაშალაშ მუშობაშ კონტროლი.
ისტორიაშ მეძენას გვალო ოთხი წჷმოძინელი მოროხმალი რე, ნამუეფშეთ არძო რობოტულო ქიმინჯალენს. ნასაშ კოსმოსური მენცარობეფიშ რეაქტიული ყარაფიშ ლაბორატორია ახორციელნდჷ Mars Pathfinder-იშ მისიას მალი Sojourner-ით, ოდო თეჟამო დუდენს Mars Exploration Rover-იშ მისიას ჟირი მალით Spirit-ით დო Opportunity-თ, თაშნეშე Mars Science Laboratory-იშ Curiosity-იშის.
ავადჰარა
ავადჰარა, აუადჰარა — წყარმალუ ბჟადალ საქორთუოს, აფხაზეთიშ ავტონომიურ რესპუბლიკას, წყარმალუ ლაშიფსეშ მარძგვანი ნადუ. სიგინძა რე 11 კილომეტრი, ღანჩოშ ფართობი — 38 კვ.კმ. ოდუდე უღჷ აჯარიშ გვალაშ ობჟათე კართეს, (კავკაციონიშ თარი წყარგჷმართალი ქჷნდჷრი).
ხაჩალიშ დეპარტამენტი
დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა ხუან-დე-ეჩეგარაი.
ჯვ. წ. 622
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 622 წანა.
მაჟირა ნამიკოლუუ
მაჟირა ნამიკოლუუ — ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენ შონეშ აკანიშ მარტვილიშ მუნიციპალიტეტის. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 727 კოჩი.
დანიაშ ნოღეფიშ ერკებული
a = კოპენჰაგენიშ მეტროპოლიაშ ნორთი (da: Hovedstadsområdet).
ავესტა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ზოროასტრული ტექსტეფი კატეგორია:წინგეფი ანბანიშ მეჯინათ
ილია პრიგოჟინი
ილია პრიგოჟინი (რუს. Илья́ Рома́нович Приго́жин; დ. 25 ღურთუთა [ჯვ.სტ. 12 ღურთუთა], მოსკოვი, რუსეთიშ იმპერია — ღ. 28 მესი, 2003, ბრიუსელი, ბელგია) — ბელგიარი ფიზიოქიმიკოსი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ქიმიაშ დარგის (1977). პრიგოჟინიქ პრემია მიპალუ დისიპატივური სტრუქტურაშ, კომპლექსური სისტემეფიშ დო ვარევერსული პროცესეფიშ მენცარული რკვიებაშ გეშა.
ჯვ. წ. 623
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 623 წანა.
ნაქერალაშ ქჷნდჷრი
ლიტერატურა
კატეგორია:საქორთუოშ ქჷნდჷრეფი
ზაბარი
ზაბარი (Ħaż-Żabbar — ნოღა მალტას. ნოღაშ მახორობა - 15,404 ადამიერი (2014 წანაშ მელახიშ ფასებათ). მახორობაშ მუდანობათ ქიანას მაამშვა აბანსი რე.
სუმი მუშკეტერი
სუმი მუშკეტერი (Les Trois Mousquetaires) — ალექსანდრე დიუმაშ რომანი, გიშაშქუმალირ 1844 წანას.
სიუჟეტი
რომანი გასკონელი დ'არტანიანიშ ისტორია რე. დ'არტანიან მეურს პარიზიშა, მუშკეტერობა ოკო, სოდეთ იჩინებაფუანს მუშკეტერებს: ათოსის, პორთოსის დო არამისის. რომანი ისტორიულ ჟანრიში რე. სუმი მუშკეტერიშ გაგრძელება რე რომანი ეჩი წანაშ უკული.
ანტონიო რაიმონდი (პროვინცია)
200პქ|მინი|მარჯვნივ|ანტონიო რაიმონდიშ პროვინციაშ აბანდვალა ანკაშიშ რეგიონს ანტონიო რაიმონდი — პროვინცია აიაკუჩოშ რეგიონს, პერუს. პროვინციაშ ნანანოღა რე ლიამელინი. ფართობი აკმადგინანს 562 კმ²-ს, მახორობა — 17.595 ადამიერს.
კოჰიმა
სქოლიო
კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი კატეგორია:ნაგალენდიშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ შტატეფიშ დო ტერიტორიეფიშ ნანანოღეფი
ყაზახური ნინა
ყაზახური ნინა — ყაზახეთიშ ოფიციალური ნინა. ორხველჷ თურქული ნინეფიშ ყივჩაყური ბუნაშ ყივჩაყურ-ნოღაურ გიმენბუნას. არხოს ომოჯგირუ ყირგიზულ დო ყარაყალპაკურ ნინეფს. გოფაჩილი რე თარო ყაზახეთის, თშნეშე ჩინეთი, მონღოლეთის, რუსეთის, უზბეკეთის დო ავღანეთის.
ჯვ. წ. 625
ნაღურა
კატეგორია:
დრავიდული ნინეფი
დრავიდული ნინეფი — ნინეფიშ ფანია, ნამუთ თარო გოფაჩილი რე ინდოეთიშ ობჟათე ნორთის. გვალო იკათუანს 30-შე უმოს ნინას დო ირთუ, ობჟათურ, ცენტრალურ დო ოორუულ ბუნეფო. ასეშო, დრავიდულ ნინეფშა მორაგადეეფიშ რიცხუ 220 მილიონს ოჭირინუანს. დრავიდულ ნინეფშა რაგადანა დრავიდეფი.
კონსტანტინე დიდი
thumb|200px|კონსტანტინე დიდი გაიუს ფლავიუს ვალერიუს აურელიუს კონსტანტინუსი (Gaius Flavius Valerius Aurelius Constantinus) (27 ფურთუთა, 272 – 22 მესი, 337), ჩინებული რე მუჭოთ: კონსტანტინე I, კონსტანტინე დიდი დო წიმინდე კონსტანტინე, რომიშ იმპერატორი. ქირსიანობა გჷმაცხადჷ რომიშ იმპერიაშ ოფიციალურ რელიგიათ. 330 წანაშ ნანანოღა გინიღჷ კონსტანტინოპოლშა.
ამალფიშ წყარპიჯი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იტალიაშ გეოგრაფია კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი იტალიას
პენჯაბიშ შტატი
გეოგრაფია
300px|left|thumb|შტატიშ ოლქეფი დო თინეფიშ ცენტრეფი შტატიშ ტერიტორიაშ ფართობი 50 362 კმ² (19-ა აბანი). პენჯაბიშ ტერიტორიაშ უმენტაში ნორთი, წჷმორინელი რე მიარე წყარმალუეფით, ოწყარალი არხეფიშ სისტემათ დო ჸოფიერი დიხეფით. შტატიშ ობჟათე-ბჟადალი — უმოსო სქირე რე, ნამუთ აკმისვარუაფუ ტარიშ ტიოზის. ოგვალე ქჷნდჷრი შივალიკი, პენჯაბიშ ოორუე-ბჟაეიოლს გინოზინდილი რე, დო ჰიმალაიშ ბორკიშა ანჭუ. კლიმატიშ მეჯინათ, შტატის გიმირთუ 3 შხავდოშხვა ტიპიშ დიხა.
საგურამოშ ქჷნდჷრი
საგურამოშ ქჷნდჷრი, ოშქაშე სიმაღალაშ განედური ქჷნდჷრი, იალნოშ ქჷნდჷრიშ ბჟადალი გოგინძორაფა. უმაღალაში აბანი რე გვალა საგურამო (1392 მ). ეგაფილი რე ნეოგენური ნოლექი ქანეფით (კონგლომერატეფით, ქვიშაქუალეფით, თიხეფით). იალნოშ ქჷნდჷრწკჷმა აკოართაფაშ აბანს გინოკვათილი რე ქართი-თიანეთიშ ოავტომობილე შარათ. კართეეფს აკოწყორილი ფურცელამი ტყალეფი რე (მუკოჩუალირი რე რელიქტური კოლხური გიმენტყაშ — ჭყორი, სურუ, ზაკალი), კუნწულს — მაჟირული სუბალპური დოლოეფი. საგურამოშ ქჷნდჷრს გედგჷ ზედაზენიშ მონასტერი.
სესოსტრისი
ამდღანერი გინაჯინუ
ამდღანერ მენცარეფს მიოჩქჷნა, ნამდა სესოსტრისის მიკმაჭარანა სეტი I დო რამზეს II-შ ნაქიმინას, ნამუთ რდეს მავითოჩხორა დინასტიაშ მაფეფი, მარა ჯვეში ეგვიპტარი ისტორიკოსიშ მანეთოშ ნარაგადით, ფარაონი ნამუსჷთ ჯოხოდჷ სესოსტრისი მაფენდჷ მუჭოთ სენუსტრეტ II დო რდჷ მავითოჟირა დინასტიაშ ფარაონი. მუდგა ვარდასჷნი, ამდღა მერჩქინელი რე, რანმა ნამთინე ძვეშ ეგვიპტარ ფარაონს ვაულინჷ ევფრატიშ ვარდა მორჩილ აზიაშ იშო დო ვართ ევროპაშა მეურთუმუ ნამთინეს. ეგვიპტეშ ისტორიას თე მერჩქინელი რე სუმი ფარაონი ნამუსჷთ ჯოხოდჷ სენუსტრეტი, თენეფშე მასუმაქ მანწყუ ოლიმარი ექსპედიციეფი ქანაანს, ეთიოპიას დო სემნას, თენა ინოჭარილი რე თიში გომორძგუაშ სტელას დო შილებე, ნამდა ჰეროდოტეშ სესოსტრის რდას თე ფარაონიში ნამეტუ გომბარილი პორტრეტი.
პალერმო
გალერეა
* კატეგორია:ჸოფილი ნანანოღეფი კატეგორია:ზარხულიშ უნივერსიადეფიშ ნანანოღეფი კატეგორია:იტალიაშ რეგიონეფიშ ნანანოღეფი კატეგორია:სქირონაშქა ზუღაშ ონიშოლეფი
რიბოსომა
(2) თოლიშ გვირზილი
ჯვ. წ. 628
ნაღურა
კატეგორია:
კარაპა
კარაპა რე წყარმალუ პარაგვაის.
აბაზეფი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ყარაჩაი-ჩერქეზეთი * კატეგორია:რუსეთიშ კათეფი კატეგორია:კავკაციაშ კათეფი
მურიცხი
200პქ|მინი|მარჯვნივ|მურიცხეფი სერიშ ცას. მურიცხი — ცაშ მასიური ხვიჩა რსხილი, ნამუთ ბარჩხალანს მუშ დინოხოლე გენერირაფილი ენერგიათ. ერემიშ ნასხაპაშ გალაქტიკას ვითოშობათ მილიარდი მურიცხი რე, მარა ტექნიკაშ უმუშო კოჩიშ თოლი ბრელს ვარწყე. დიხაუჩაწკჷმა არძაშე უახოლაში მურიცხი რე ბჟა. ბჟაშე უახოლაში მურიცხიშახ 4,2 სინთეშ წანა მეძჷ დო ჩქინი გალაქტიკაშე უახოლაში გალაქტიკაშახ მილიარდალათ წანა. ბჟაშნერო ზოხოთ რინელი მურიცხი მერკეთ რე, ვინდარო ართო რინელი; უმოსო მურიცხეფი ჭკობას ვარ-და ბუნათ რენა დვალირი.
ჟან რენო
გიშაკერძაფილი ჯოხო მოუღჷ როლეფქ ლუკ ბესონი-შ ფილმეფს.
პიჯული რინა
რენოს უღუ სუმი ჸუდე: პარიზის, ლოს-ანჯელესის დო მალაიზიას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1948
ოორუე კორეა
მონძალა
კატეგორია:აზიაშ ქიანეფი
ციტოპლაზმა
(5) ლაწკარამი ენდოპლაზმური მოსა
როდრიგეს-დე-მენდოსა (პროვინცია)
პროვინცია ირთუ 11 რაიონო.
მაია ენჯელოუ
მაია ენჯელოუ (ინგლ. Maya Angelou, დაბადებაშ ჯოხო: Marguerite Annie Johnson; დ. 4 პირელი, 1928, სენტ-ლუისი, მისური — ღ. 28 მესი, 2014, უინსტონ-სეილემი, ოორუე კაროლინა) — ამერიკალი პოეტი, ჭარუ დო მემუარისტი.
კალდერა
აშხვანერენა აფეთქებაშობური დო გილნანწყვიშობური კალდერეფს. მაართა გჷთმიჭყაფუ ვულკანურ ჸალს აკოშაყარელ აირეფიშ აფეთქებათ, მაჟირა — დოჩოლერი მაგმური კერაშ ორთვალს გორჩქინელი ქართული ხუალეფიშ მანგას სქირონაშ ჟიდოხიშ გილანწყუალათ. თეშნერი კალდერეფი უმოსი დიდიე დო უმოსი შხირას აფხვადუნა. კალდერა შხირას დაკებულიე ტობეფით.
ნაგპური
ბოლო ბორჯის, ნოღას ინდოეთიშ არძოშე სუფთა დო ბანგალორიშ უკული მაჟირა არძოშე წვანე ნოღაშ სტატუსიქ ქიმიაჩჷ. ნაგპურს იმანჯებჷ მაჰარაშტრაშ შტატიშ ასამბლეაშ წანმოწანური ზოთონჯიშ სესია, კჷნ თე ბორჯის, თენა ვიდარბჰიშ რეგიონიშ კომერციული დო პოლიტიკური ცენტრი რე, ნამუთ ედომუშამი ქიანაშ მასშტაბით რჩქინელი რე მუჭოთ „ფორთოხალეფიშ ნოღა“, თიშენ ნამჷ-და, თინა რეგიონს მოჸონაფილი ფორთოხალით ვაჭარუაშ თარი ცენტრი რე. .
ჯოხარ დუდაევი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩეჩენეფი კატეგორია:ჩეჩენი პოლიტიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1944 კატეგორია:ნაღურა 1996
ვიქტორია ბეკჰემი
მინი|ვიქტორია ბეკჰემი ვიქტორია ბეკჰემი (დ. 17 პირელი, 1974) — ინგლისარი მაბირე.
ედუარდ II (ინგლისი)
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისიშ მაფეფი
მერიტოკრატია
ტექნოკრატია რე მერიტოკრატიაშ ფორმა, სოდე პოსტის დორინაფა მუთმოხვადჷ დემონსტრირაფილი ტექნიკური ექსპერტიზაშ ოსხირშა.
პაკისტანიშ ნოღეფიშ ერკებული
სქოლიო
პაკისტანი
მაარი
გჷმირთუ ტუფური, ბაზალიტური, აირული მაარეფი დო ფსევდომაარეფი.