cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
აბუ-სიმბალი
ოხვამეეფიშ გჷნოაბანაფა
გჷნოაბანუაშ უკული ოხვამეეფიშ დინოხოლენი ნორთეფი ნორთობურო გითობუნაფილიე სპეციალურო თინეფიშ დუც მონწყილ რკინაბეტონიშ გუმბათეფც, ოსქვებურო აბუ-სიმბალი ამდრანერი სახეთ ვა წჷმარინუანცთახმი კირდეს ნაკვათა ოხვამეს. გიმაჭოფალი გუმბათეფი ამუდღა გალეშე დოფორილირ ნარღვეფი ფსილათ დო კირდეშ როხეფით (თინეფ შქასიე დუდშეიანი ორიგინალიშე მოღალირი ქუალეფით), მუდგაშ გეშათ მიოჯინუთ ოხვამეეფი ართოიანობას კჷნე დუდშეიანი ანგარიას ეტმისქილიდუანა. დუდშეშე კიდუაბორც კაბეტი ოკიდანჯური ტექნიკური ენერგია იჸუ ოხვილურქ, მოღალუ რამსეს II-იშით ეგაფილი ორიგინალწკჷმა მაქსიმალურო მეხოლაფირი ქოჸოფედუკონ. აბუ-სიმბალიშ გჷნოაბანუაშ პროექტიშ ღირაფილობაქ ოეკონიეთ 80 მილიონი ამერიკული დოლარი აკადგინჷ, მუთ მოსოფელს 50-შე უმოსი სახენწჷფოქ აფინანსჷ. აბუ-სიმბალიშ მაგალითიქ გჷნირთჷ ართ-ართი ბაძაძო 1972 წანას იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ კონვენციაშ ეჭოფუაშ დო იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ერკებულეფიშ აკოდგინაში.
ეჭარილობა დო მითოლოგიური რსხუეფი
მინალჷშე ეკონია ღორონთეფიშ ნოჭახნაკუეფამ კამერაშახ (საკურთხევლშახ) კირდეს გჷშაკვათილი აბარწაშ სიგჷრძა 63 მეტრას აკმადგინანც. აბარწა იჭყაფუ კაბეტი სამნიშამი სჷმეტეფამ დარბაზით. ჟირი წკარას დო ოთხი რანწკას დინორანწკილი დო რელიეფური გჷმოსახილობეფით მონწყილი სჷმეტეფი 18 მეტრა სიგჷრძაშ დო 16,7 მეტრა სიგანაშ დარბაზის სუმი ნორთო რთჷნა. ვითი მეტრამი სჷმეტეფიშ ოწოხოლე დვალირი ნოჭახნაკუეფი ცენტრალური ნიშიშ მანგას აკმოქიმინუნა აბარწას, ნამუთ გეჸვენჯი კამერაჸურე მითმეურც. თე ნოჭახნაკუეფც გჷმოსახილია დუდო რამსეს II, ოსირისიშ ატრიბუტეფითო დო ფორმათ, მარძგვანი განიშ ნოჭახნაკუეფი ჯვეშეგვიპტური ჟირფა ქართეფით რენა წჷმორინაფილეფი, ოდო კვარჩხანშე გიმარენჯი ნოჭახნაკუეფი — ჟიმოლენი ეგვიპტეშ ქართათ. მორო, მუკნაჭარეფი ფარაონი დო ოსირისიშ ალმამანგობაშე; თაქ ჩიება რე ფარაონიშ ძალამ კომპლექსურ რსხუეფშე სუმი ოხვამერწკჷმა, ამონწკჷმა, ატონწკჷმა დო რა-ჰორაქტწკჷმა.
ეიოშანალიე, ნამდა რელიეფეფიშ ხარისხი, მუთ ტექნიკას დო სიზუსტეს გჷმიხანტუაფუნ, მინალუშე ოხვამეშ ეკონია თოლშახ ჭიეჭიეთ იჭიჭარებუ. თეშ მოხ, უკულნეშის დინოძინელი ოთხილარი კიდალეფი მოწმენც, ნამდა ოხვამექ დიო ხოლო რამსესიშ შურდგუმას გილელჷ დიხაშნწალუაშგეშა. შილებე თენა თი დიხაშნწალუა რდას, მუდგაქჷთ ოხვამეშ მინალუშ კოლოსალური ნოჭახნაკუ გილალუნ.
მორჩილი ოხვამე
116px 116px 116px 116px 116px 116px
მორჩილი ოხვამეშ ინტერიერი კირდეს 21 მეტრაშ სიტომბას მიშმეჭკირუ. ეგაფილიე კაბეტი ოხვამეშ მანგურო, ბოლოს საკურთხეველით, მორო უმოსი რჩქვანელობური გეგმათ. ოხვამეშ მინალუს ასქვამენც რელიეფეფით მონწყილი ფრიზი ეგვიპტური კობრეფიშ გჷმოსახილობეფიტ. ფრიზიშ დუც გჷმოსახილიე კარტუში რაბჟას II-შ ჯოხოთ. მინალუს ჟირხოლო ჸურე რელიეფური გჷმოსახილობეფიე; ხეკვარჩხანიშე გჷმოსახილიე ფარაონი, ნამუთ ჯღვენს წირუნც ოსურღორონთი ჰატჰორს, ოდო მორძგვიშე — ნეფერტარი, ნამუთ თაყვანს არზენც ისიდას. ოზეშკარი ბონას არსხუაფუ სუმნიშამ დარბაზის, სოდეთ ნიშეფი ართმაჟირაშე გჷმორთილიე ჟირ წკარს დინონწკარილი სუმ-სუმი სჷმეტით; სჷმეტეფი ართმაჟირას არქიტრავეფით არსხუაფუ. ცენტრალური ნიშიშ ჸურეშე სჷმეტეფი მონწყილიე ჰატჰორიშ სახეშ სტილიზირაფილი გჷმოსახილობეფით. თინეფიშ უკოხოლენი ჸურე  იეროგლიფეფი ეთმოჭარუნა რაბჟასიშ დო ნეფერტარიშ რინაშ შანულამ მოლინეფც.
რაჯასტანიშ ოლქეფიშ ერკებული
რაჯასტანიშ საართო რუკა
რუკაშ ლეგენდა:
მულატი
თაშნეშე ქოძირით
კატეგორია:ანთროპოლოგია კატეგორია:ეთნოგრაფიული ტერმინეფი
რიბონუკლეინიშ ბჟე
მინი|170 პქ|რნბ რიბონუკლეინიშ ბჟე (რნბ) — პოლინუკლეოტიდი. დნბ-შე გინორთი, თიში მოლეკულა ართჯაჭვამი რე. რნბ ცილაშ ბიოსინთეზის ოკათჷ.
ედუარდ ზიუსი
დებადჷ ლონდონს. გურაფულენდჷ ვენაშ უნივერსიტეტის. გურაფაშ თებაშ უკული მუშენდჷ ვენაშ უნივერსიტეტის. რდჷ პალეონტოლიგიაშ დო გეოლოგიაშ პროფესორი.
სიუნიქიშ პროვინცია
ისტორიულო, სიუნიქი კაბეტი სომხეთიშ 15 პროვინციაშე ართ-ართი რდჷ. შხვადოშხვა ბორჯის, ასეიანი სიუნიქიშ რეგიონიშ ტერიტორია ჩინებული რდჷ, მუჭოთ სიუნია, სისაკანი დო ზანგეზური. სიუნიქის მადვალკ სომეხური კულტურაშ ძეგლეფი (მუჭოთ რე ტათევიშ მონასტერი) რეგიონიშ დინდარი კულტურაშ დჷმადასუარაფალი რე.
ასპრომონტეშ ერუანული პარკი
ასპრომონტეშ ერუანული პარკი (Parco nazionale dell'Aspromonte) — ერუანული პარკი იტალიას, აპენინეფიშ ობჟათე ნორთის, კალაბრიაშ რეგიონს.
სქირონაშქა ზუღათ გოხურგილი პარკი თაშნეშე დიდარი რე ისტორიული, ხელუანობაშ დო არქეოლოგიური ღირებეფით.
პოპ-მუსიკა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პოპ-მუსიკა
ჯვ. წ. 1130-იანეფი
— ჯვ. წ. XII ოშწანურაშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ ჯვ. წ. 1139 წანას დო გეთჷ ჯვ. წ. 1130 წანას.
ვულკანოლოგია
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ვულკანოლოგია
სოსო კოპალიანი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 7 კვირკვე კატეგორია:დუნაბადი 2006 კატეგორია:ქორთუ მობურთეეფი
რედ-რივერი (კენტუკიშ ნადუ)
რედ-რივერი (ინგლ. Red River) რე წყარმალუ ააშს, კენტუკიშ შტატის. წყარმალუ რედ-რივერი იჭყაფჷ კამბერლენდიშ პლატოს, ვულფიშ ოლქის დო გიშმურს რედ-რივერიშ ლეხერს, დანიელ-ბუნიშ ერუანულ ტყას, ნოღეფს: სტანტონის, კლეი-სიტის დო ინაკათუ წყარმალუ კენტუკის. რედ-რივერიშ სიგჷნძა 156.4 კმ. რე.
ჯვ. წ. 1150-იანეფი
— ჯვ. წ. XII ოშწანურაშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ ჯვ. წ. 1159 წანას დო გეთჷ ჯვ. წ. 1150 წანას.
ნობელიშ პრემია
ლიტერატურაშ დარგის:
ესპანური ნინა
ლიტერატურა
* კატეგორია:რომანული ნინეფი კატეგორია:რომანისტიკა
ტეთისი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ტეთისი
ტუპოუ VI
ტუპოუ VI (, დ. 12 კვირკვე, 1959, ნუკუალოფა, ტონგა; დაბადებაშ ჯოხო ʻაჰოʻეიტუ ʻუნუაკიʻოტონგა ტუკუʻაჰო  — ტონგაშ 6-ა მაფა 2012 წანაშე ტუპოუშ დინასტიაშე. თეიშახ 6 წანაშ გოძვენას ქიანაშ პრემიერ-მინისტრი რდჷ.
ეკვადორი
ესპანური კოლონიზაციაშახიან პერიოდი
ალმახანურ ეკვადორიშ ტერიტორიას ჯვეში ბორჯიშე ოხორანდეს ინდიარი ტომეფი — კარა, კიტუ, ტუმბე, კანიარი დო შხვეფი. თინეფი დოკაფილი რდეს ჯინუათ, ჩხომუათ დო დიხაშმოქიმინჯალათ.
ზოხორინალა
ართ-ართი რევოლუცია რდჷ კიტოს, 1809 წანაშ მარაშინათუთას, ნამუსჷთ შედეგო 10 მარაშინათუთას ეკვადორქ ზოხორინალაგჷმაცხადჷ.
გეოგრაფიული მუნაჩემეფი
ორთაშობური ზონეფი: სავანეფი დო იშვიათი ტყალეფი, გვერდო ტიოზეფი დო ტიოზეფი, მაღალი ორტყაფუშ აკანეფი. ჩხოლარეფი: იაგუარეფი, პუმეფი, მორჩილი ირემეფი, ტყარი ღეჯეფი-პეკარეფი, ჯაშთანამეფი, ჭკიჭკიტიაჭკომიეფი. ჩანარობა: დაბალი ჯალეფი, ქვერჩხონეფი, კაქტუსეფი, ოდიარეეფი, ბწკარამი დო ლებანამეფი.
კლიმატი
კლიმატური ორტყაფუეფი: ე, ობჟ.ოორ/ე — ჩხე. კვირკვეშ ოშქაშე ტემპერატურა — +25; ღურთუთაშ ოშქაშე ტემპერატურა — +24. ტემპერატურაშ ამპლიტუდეფი ვარე, ირო წანმოწანაშ ართი სეზონიე.
კიტოს ოშქაშე თუთაშ ტემპერატურა (2800 მეტრაშ სიმაღალეს) აკმადგინანს 13 °C. ობჟათეს 23°C-შე 27°C-შახ.
სახენწჷფო მონწყუალა
სახენწჷფო მონწყუალათ ეკვადორი რეპუბლიკა რე. სახენწჷფოშ დო თარობაშ მადუდე — პრეზიდენტი, ნამუსჷთ მახორობა გჷშმაგორუნს 4 წანაშ ხანით, მაჟიაშა გეწ-გეწო გიშაგორუაშ ნებათ.
გალაპაგოსიშ კოკეფი
12 თარი კოკი, ნამუშეთ 5 დოხორელიე, დო ბრელმუდანობაშ მორჩილი კოკეფი ედომუშამი ფართობით 7880 კმ² კოკეფიშ უმენტაში ნორთი ნაციონალური პარკიშ ტერიტორია რე. კოკეფიშ მახორობა აკმადგინანს — 25 124 ადამიერს (2010). გალაპაგოსიშ კოკეფიშ ნანანოღა პუერტო-ბაკერისო-მორენო იდვალუაფუ სან-კრისტობალს. ორთაშობური მეურნობა. თარი აბანი უკებჷ ჩხომობუას (თინუსიშ დო ომარიშ ჭოფუა), მარა ეკონომიკაშ თარი წყუ რე — ტურიზმი.
ეკონომიკა
ნინალაშ სფერო — 57 % ედპ, 71 % მახანდე.
ტრანსპორტი
გვალამი ლანდშაფტი აძნელენს სატრანსპორტო რშვილიშ გოვითარაფას. ქიანაშ არძა რკინაშ შარაშ სიგჷრძა აკმადგინანს 1200 კილომერტის. ავტოშარეფი მანგარი ოფორუეთ — 23 256 კმ.-ს დო ხრეშამი — 5044 კმ.-ს პანამერიკული მაგისტრალი, ნამუთ მიკმარსხუანს ართიანს წყარპიჯ დო კანკალე დინოხოლენ ნოღეფსჷნ, გჷნმურს ქიანაშ ნანანორას — კიტო. თარი რკინაშ შარა მითმიარსხუანს გუაიაკილს, კუენკას დო კიტოს.
გუაიაკილი დო პუერტო-ბოლივარი — ეკვადორიშ უდიდაში ონიშოლიე. 10 კომერციული ავიაღოზი ასრულენს მუჭოთ ოერეფოშქაშე, თაშნეშე დინოხოლენი ოჰავე ოღალუეფს/გინოჸონაფას ხოსე ხოაკინა დე ოლმედოშ აეროპორტიშე.
ურუგვაი (წყარმალუ)
თარი ნოჸელეფიე — იბიკუი დო რიო-ნეგრო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ურუგვაიშ წყარმალუეფი კატეგორია:ობჟათე ამერიკაშ წყარმალუეფი
კიბერნეტიკა
მარჯვნივ|87პქ კიბერნეტიკა — მენცარობა, ნამუთ გურაფულენს მანქანეფიშ დო თელი ორგანიზმეფიშით ინფორმაციაშ მეღებას, ჩუალას დო გინოჩამას, თაშნეშე ათე ინფორმაციაშ გიმორინაფას მართვუაშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
*
კოლუმბიური პესო
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პესო კატეგორია:კოლუმბიაშ ფარეფი კატეგორია:ობჟათეამერიკული ვალუტეფი
ხაბური
ხაბური რე წყარმალუ თურქეთის დო სირიას, ევფრატიშ ნადუ. ხაბური იჭყაფუ თურქეთიშ ტერიტორიას, მარა წყარმალუშ თარი ოდუდე რე კარსტული წყუეფი, ნოღა რას-ელ-აინიშ ხოლოს. წყარმალუს სიგინძა რე 486 კმ. ღანჩოშ ფართობი 37,081 კვ.კმ. გიშმურს ნოღეფს: რას-ელ-აინის, ელ-ჰასაქას, ალ-ბუსეირას.
ჯუზეპე გარიბალდი
ობჟათეამერიკული პერიოდი
მაჸალეეფიშ მოხვარათ ჯუზეპექ დო ანიტაქ მონტევიდეოს ქიდიხორეს, დიჭარეს ჯვარი. გარიბალდი მაგურაფალო ეთმიჯუმანდჷ ფანიას. შქვითი წანაშ განწხანს თინეფს ოთხი სქუაქ გეურჩქინდეს. მარა ლჷმაქ თინეფს კინე ქუმადირთჷ კარს.
გარიბალადიქ მუში ალმამალჷმორეფწკჷმა ართო დიჭყუ ხაზირი ოდაბადეშა დარტალო. თიქ ოწმახ ქაჯღონჷ ანიტა დო ბაღანეფი დიდა ნიცას, ოდო მუ მონტევიდეოს საქვარეფს ონწყჷნდჷ დო ხვალე 1848 წანაშ 15 პირელს მუში უართგურაში ალმამალჷმორეფწკჷმა ართო მალეშარჷ იტალიაშა.
1848 წანა პიემონტის დო იტალიას
ოირკოჩე პატრიოტული გოფუშქუაშ პერიოდის იტალიარეფი ფსიქოლოგიურო ოხვილუდეს დიდი  ჯღვერსს, ნამუთ უდუდენდ თინეფც დო გომორძგვაფაშა ქიმიჸონანდჷ. თე თოლსჷმჷნით გარიბალდიქ, მიდგაშ ჯოხო იგურგინუდჷ ედომუშამი მოსოფელს დო მიდგაშ პოპულარობა ოირკოჩეთ აღიარაფილი რდჷნ, მერჩქინელქ იჸუ ოსქვებური ფიგურათ. ედომუშამი იტალიას ქჷდიჭყჷ ხემოჭარუათ ფარაშ აკოშაყარუაქ, "ერუანული აღიარაფაშ შანო" გარიბალდიშა ორქოშ ყამა ქიმუჯღუნუდესკონჷ. გვალო მუსხირენი დღაშა ოხვილური თანხაქ აკიშაყარჷ. კარლო-ალბერტო რდჷ ართ-ართი მაართა, მიდგაქჷთ შანულამი თანხა მიშეღუნი.
გარიბალდიქ გჷმილჷ იტალიაშა მანგიშ ლიას დო 4 კვირკვეს თის მაფაქ აუდიენცია ქუდურინუ. თე შეხვალამაქ თინეფც ჟირხოლოს მენდი გილულუ. ართი ურეშე რდჷ ხალიწერი არისტოკრატი კარლო-ალბერტო, გჷმონწყილი გოსოფურო მოჸუნაფილი მუნდირს, დო მაჟია ჸურეშე ხანგინძე შარალუაშ უკული ოკოჟღარტილი გარიბალდი, გჷმონწყილი მუში ეგზოტიკურ პარტიზანულ მოკოქვენჯის, დო თეწკჷმა ართო დასაბაღუო აკოლახირი მალარიაშ ახალგინნაღელი რალაფიშ უკული. კარლო-ალბერტოქ მირჩქინჷ, ნამდა მში არმიაშო დუდიშ კვათუა იჸუაფუდ გენერალიშ ჯოხოშ გედვალა თე "მონტევიდეოარი ბოშპატჷნშა". გარიბალდიქთ მუშ ჸურეშე მაფაშენ გეჸვენჯი დუნასქვი გჷშეღუ: "ჩქინი უჸვაიჭარე ოდაბადეშ ბედი ვაომენდური ადამიერიშ ხეს გორჩქინდჷ" დო მუში მალჯმორეფწკჷმა ართო ქჷდიტუ პიემონტი დო მიდართჷ მილანშა, სოდეთ აბანობური კუნტახანური თარობაქ თის ვოლონტიორეფიშ (ოკათაშე ლაშქარიშ) სუმანთასამი კორპუსი ჩაბარუ. მარა თე თუთაშ ეკონიასჷთ, 25კვირკვეს კარლო-ალბერტოშ არმიაქ წაგუ გჷნმაჭყვიდირალი ლჷმა დო ავსტრიალეფქ ქჷდეკინეს მილანი დო ედომუშამი ლომბარდია. ლჷმა წაგებული რდჷ.
გარიბალდიქ ფარ-ყამა ვა დაჸათუ. თის მუთუნნერი კონკრეტული გეგმა ვა გარჩქუდ, მარა ხაზირი რდჷ ულიმუდუკო ირდიხას, სოდეთ ოხვილური იჸუაფუდუნ. დო მუჟამცჷთ თიქ დეპეშა ქჷმიღუ რომიშე თიში გეშა, ნამდა თექ რევოლუცინერეფქ ნძალანება ხეშა ქაშეჸოთე დო თხულენა გარიბალდის მუში ლეგიონერეფწკჷმა ართო გჷმილასჷნ, გარიბალდიქ უნელო მიდეშარუ რომშა.
რომიშ რესპუბლიკაშ დუდიშთხილუა დო დონთხაფა; მაჟირა  ემიგრაცია
ათაშ იგინძორებუდ 1854 წანაშახ სოიშახჷთ გარიბალდიქ დიდაშ ღურაშ გეშა გეგუნ. თე მომენტიშე თიშო აქტუალურო გინირთჷ ოდაბადეშა დორთაქ, რახან თის სქუალეფშა ოკო მუკულუაფუდუკო. მუჭოთ იჸუნ ქჷდოდირთ ბორჯიქ, მუჟამცჷთ თიქ მიღჷ ოფიციალური მეწურაფა, ნამდა ტურინიშ თარობა აწმარინე ვეჸუაფუდ თიში ოდაბადეშა დორთაში.
არარატიშ პროვინცია
არარატის უხურგანს გეჸვენჯი მარზეფი:
ჯუზეპე გარიბალდი
გარიბალდიშ დორთა ემიგრაციაშე; იტალიაშ პოლიტიკური დგომარება 50-იან წანეფს
გარიბალდიქ, მისთ დიპლომატიური ლააფეფი ჯოგუდნ, ილამჷ მუში ნძალეფით გულა "ცენტრშა" (პარმა, ბოლონია, ფლორენცია) დო პერსპექტივას "ობჟათეშა" (რომი, ნეაპოლი, პალერმო). მარა ვიტორიო-ემანუელე II-ქ თის დაჩემებულო თხუუ: "ორდათ ძალამი რთხილას, ვა რე ოხვილური პარიზიშ გარღვინჯება". სიტუაციაქ თეშ გევითარჷ, ნამდა გარიბალდი აძვილებური რდჷ გაჩემებედუკონ. 23 კვირკვეს თიქ აკოფაჩუ მუში კორპუსი დო დათხიაბორჯის ათეშნერი ზიტყვეფი უწუ მუში ჯარიშკოჩეფც: "ვა გუგოჭყორდან, ნამდა ჩქი ვალდვალირეფი ვორეთ ნაპოლეონ III-ს დო გერგეზული ფრანგული ერიშ, ნამუშ ათესხი სქუაქჷთ დუდი გეგნოდჷ იტალიაშ გადუდიშალაფარო".
კალამარკაშ მუნიციპალიტეტი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლივიაშ მუნიციპალიტეტეფი
მაჯელაშ ერუანული პარკი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იტალიაშ ერუანული პარკეფი
ალფონსო კუარონი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მექსიკარი კინორეჟისორეფი კატეგორია:მექსიკარი სცენარისტეფი კატეგორია:მექსიკარი კინოპროდიუსერეეფი კატეგორია:დუნაბადი 1961 კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინორეჟისორეფი
არმავირიშ პროვინცია
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სომხეთიშ პროვინციეფი
UTC+05:00
ზარხულს ოორუე გვერდოსფეროს
== კინოხ (2010 წანშ 28 მელახშა, ზარხულს) ==
ჯვ. წ. 1001
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1001 წანა.
ჯიმი შერგილი
სქოლიო
კატეგორია:ინდოარი არტისტეფი
Touch and Go (ბუნა)
Touch and Go (მარგალურო: "ქიმეთხი დო მეუ") რე ბრიტანეთიშ ჯაზ-პოპური მუსიკალური ბუნა. თე ბუნაშ უპოპულარაში სინგლეფი რე: "Would You...?", "Straight... to Number One" დო "Tango in Harlem".
ჩილეშ დემოგრაფია
thumb|194px|right|[[2005 წანაშ მეჯინათ, აგლომერაციეფი დო ნოღეფი, 10 000 მახორუთ]] ჩილეშ მახორობაშ მუდანობა დოხოლაფათ 17 მილიონს აკმადგინანს. მახორობაშ 85% ოხორანს ურბანულ არეალს, სოჸურეშეთ გვერდი (დოხოლაფათ 7 მილიონი) კოცენტრირაფილიე სანტიაგოს. მახორობაშ რდუალაშ მაძირაფალი (0.97%) დახე არძაშე დაბალიე, ლათინური ამერიკაშ მასშტაბით. მახორობაშ მუდანობა 20 მილიონს დოხოლაფათ 2035-2040 წანეფს მიოჭირინუანს.
ბერტრან რასელი
ბერტრან ართურ უილიამ რასელი, მასუმა გრაფი რასელი (ინგლ. Bertrand Arthur William Russell, 3rd Earl Russell; დ. 18 მესი, 1872, ტრელეკი, უელსი — ღ. 2 ფურთუთა, 1970, პენრინდაიდრაიტი, უელსი) — ბრიტანალი ფილოსოფოსი, მათემატიკოსი დო ლოგიკოსი. რასელიშ ნახანდეფი ორხველუდჷ მათემატიკას, ლოგიკას, ლინგვისტიკას, ხელუანურ ინტელექტის, კოგნიტურ მენცარობას, ინფორმატიკას, ანალიტიკურ ფილოსოფიას, მათემატიკაშ ფილოსოფიას, ნინეფიშ ფილოსოფიას, ეპისტემოლოგიას დო მეტაფიზიკას. რასელი რდჷ ინტელექტუალი, ისტორიკოსი, სოციალური კრიტიკოსი დო პოლიტიკური აქტივისტი.
კაქტუსიშობურეფი
კაქტუსიშობურეფი, კაქტუსეფი (Cactaceae) — ჟირლებერამი ჩანარეფიშ ფანიაშე. ჯაშობური, ბართვიშობური დო ლიანაშობური ფორმეფი რე, ოშა-გოშათ — დაბალი ჯალეფი. კაქტუსეფს ძიგირით, ქიქილით ვარ-და ქარქით ფორილი წვენამი ხორცამი ღერი უღუ, ნამუთ სფეროშობური, მარქვალიშობური, ცილინდრული დო სჷმეტიშობური რე, მინშა — ბირტყა რე დო დორთილი რე ნორთეფო. ფურცელეფი რედუცირაფილი უღჷნა. ფოტოსინთეზი დო ტრანსპირაცია ღერით მუთმოხვადჷ, ნამუსჷთ ჯგირო რე გოვითარაფილი წყარიშ მაღვენი პარენქიმა (დიდ კაქტუსეფს 2000-შახ ლიტრი წყარი იშაყარჷ).
UTC+3:30
ედომუშამი წანმოწანაშ გოძვენას
კატეგორია:ბორჯიშ ორტყაფუეფი
გეღარქუნიქიშ პროვინცია
პროვინციას ორხველჷ არწვაშენიშ სომეხური ანკლავი, ნამუთ ედომუშამო აზერბაიჯანით რე გოხურგილი. თინა აზერბაიჯანიშ კონტროლგიმე რეყარაბაღიშ ლჷმაშ უკული.
ლასო
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოლჷმარი ანჯარეფი
შაკირა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კოლუმბიარეფი კატეგორია:კოლუმბიარი მობირეეფი კატეგორია:დუნაბადი 1977
ჯულიან შვინგერი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ფიზიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1918 კატეგორია:ნაღურა 1994
კატაკორაშ მუნიციპალიტეტი
კატაკორაშ მუნიციპალიტეტი (Catacora) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიას, ლა-პასიშ დეპარტამენტიშ ხოსე-მანუელ-პანდოშ პროვინციას. 2010 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 3 236 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 610 კმ² რე.
მონტი-სიბილინიშ ერუანული პარკი
სქოლიო
კატეგორია:იტალიაშ ერუანული პარკეფი
ცაგერი
სქოლიო
კატეგორია:საქორთუოშ ნოღეფი კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმიშ დო თუდოლენი შონეშ აკანიშ ნოღეფი
ჯვ. წ. 1008
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1008 წანა.
დომოდედოვოშ ოერეფოშქაშე აეროპორტი
აეროპორტიშ კომპლექსშა მიშმურს ეიოფურინალი ტრასა, ჟირი ართიანშე ჩათხინაფილი ეიოფურინალ-დაფურინალი საროტი (ართიანშე დათხინაფილი რე ჟირი კილომეტრით), ნამუშით დომოდედოვო აკა აეროპორტი რე მოსკოვს, სოდე შილებე ართბორჯულო, ეფურინუაშ დო დოფურინუაშ ოპერაციეფიშ გოხორციალაფა.
როჟე მარტინ დიუ გარი
როჟე მარტინ დიუ გარი (ფრანგ. Roger Martin du Gard; დ. 23 მელახი, 1881, ნეი-სიურ-სენა, ო-დე-სენა, საფრანგეთი — ღ. 22 მარაშინათუთა, 1958, სერინი, ორნი, საფრანგეთი) — ფრანგი ჭარუ დო ნოველისტი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ლიტერატურაშ დარგის 1937 წანას. შინელი რე რომანით ტიბოშ ფანია. წინგიქ გიშართჷ 1922-1929 წანეფს 6 ტომო. 1936-1940 წანეფს გიშართჷ რომანიშ ხოლო 2 ტომქ. რომანი ჟირი ჯიმაშ ანტუანიშ დო ჟაკ ტიბოშ რინაშ ისტორია რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგეფი კატეგორია:ფრანგი ჭარუეფი კატეგორია:ფრანგი ნოველისტეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ფრანგი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ლიტერატურაშ დარგის კატეგორია:დუნაბადი 1881 კატეგორია:ნაღურა 1958
წირკეშ წამალი
თიში 20-შახ გვარობა გოფაჩილი რე ევროპას, აზიას, აფრიკას დო კანარიშ კოკეფს. საქორთუოს ჩანს 3 გვარობა; თინეფს შქას უმოსო შანულამი რე უჩა წირკეშ წამალი (Hyoscyamus niger) — ჟირწანიანი ოდიარე რე.
გოფაჩილი რე მუჭოთ ეზაპიჯგემაჩანე. ირდუ რუდერალურ აბანეფს, შარაპიჯეფს, ორტვინს, ბაღის დო მინდორიას. ჩქინწკჷმა თე გვარობა გოფაჩილი რე დახე ირდიხას დიხაშ ჟილენი ორტყაფუშახ. წირკეშ წამალი ძალამ მუმაწამალარი ჩანარი რე. უღუ ურცხი შური, იკათუანს ალკალოიდეფს — ჰიოსციამინს, ატროპინს დო სკოპოლამინს.
სისქვამა
მინი|ადამიერიშ ([[ოსურიშ) სისქვამა.]] სისქვამა — ესთეტიკური კატეგორია, ნამუთ შანენს დოგაფილს, ობიექტიშ ასპექტეფიშ ჰარმონიულ მენწყუალას. დჷმაკვირაფალი ობიექტიშოთ გურს ირდუნს ესთეტიკურ გემუანობას. სისქვამა წჷმარინუანს კულტურაშ უშანულამაშ კატეგორიას. თიში აბსოლუტური ხარისხი რე გოსოფურალა. თეწკჷმა ართო, სისქვამა რე ზოგადი დო მიარენერი გაგება, შხირ შვანს ეკლექტიკური.
სქოლიო
კატეგორია:ესთეტიკა
პოლინოშ ერუანული პარკი
პოლინოშ ერუანული პარკი (Parco nazionale del Pollino) — ერუანული პარკი ობჟათე იტალიას, ბაზილიკატაშ დო კალაბრიაშ რეგიონეფს. 1 820 კმ² ფართობით, უდიდაში ორთაშობური პარკი რე ქიანას. კოზენციშ, მატერიშ დო პოტენციშ პროვინციეფიშ ტერიტორიას. ჯოხოს ეწოფუნს პოლინოშ გვალაშ მასივშე.
არუნაჩალ-პრადეშიშ ოლქეფიშ ერკებული
არუნაჩალ-პრადეშიშ შტატიშ საართო რუკა
რუკაშ ლეგენდა:
ჯვ. წ. 403
ნაღურა
კატეგორია:
ექვთიმე თაყაიშვილი
გურაფა ექვთიმექ პეტერბურგიშ უნივერსიტეტის გაგინძორჷ. 1887 წანას პეტერბურგიშ უნივერსიტეტიშ ისტორია-ფილოლოგიაშ ფაკულტეტი გათუ, ლათინურ-ბერძენული ნინეფიშ გინორთათ.
ბაიკალი
thumb|ბაიკალიშ ტობა
ჯონი კეში
მონკა დორხველი რინა დო რელიგიურობა კეშიშ მუსიკაშ ლეიტმოტივი რდჷ, გჷშაკერზაფილო თიშ გვიანიშიან კარიერას, ნამუსჷთ ჯაბი, მორალური ჭიროთი დო ნარღება გჷშმაძახანს. თიში უღურალე ჰიტეფი რე: „I Walk the Line“, „Folsom Prison Blues“, „Ring of Fire“, „Man In Black“ დო „Hurt“. თის თაშნეშე მუსხირენი გჷშაკერზაფილო პოპულარული იუმორისტული ბირა აფჷ ინოჭარილი: „One Piece At A Time“, „The One on the Right is on the Left“ დო „A Boy Named Sue“.
ნარკოტიკეფი
თიშ უმუკუჯინუო, ნამუდა თიშ ხასიათი დღაშედღაშა ხოლო უმოსო გილმელებუდჷნ, კეში იშენი აკმოქიმინუნდჷ ჰიტეფს. თიში ბირაქ „Ring of Fire“ უდიდაშ ჰიტო გჷნირთჷ (მაართა ქანთრიშ ერკებულს). ბირა ჯუნ კარტერქ დო მარლ კილგორქ ჭარეს დო დუდშე კარტერიშ და არსულენდჷ, მორო უკული არანჟირაფა კეშიქ გეუძინჷ. ბირა კარტერიშ დორხველ გინაფეფშე რე კეშწკჷმა აკრძალული ჸოროფაშ (ჟირხოლო შხვეფშა რდეს ქორწინებული თი პერიოდის) დო კეშიშ დორხველი უჰამუობაშ გეშა.
„Folsom Prison Blues“
კეში პატიმარეფს დიდო ალმუგინანდჷ, მუდგაშ გეშათ 1950-იან წანეფს თინეფშო ოხვილაშეეფს კონცერტეფიშ მანჯებას იჭყანს. თე კონცერტეფქ ოსხირო გინირთჷ მუში დიდო წიმოძინელი ალბომეფიშო „Johnny Cash at Folsom Prison“ (1968) დო „Johnny Cash at San Quentin“ (1969). დუდშენ ვერსიეფქ ცენზურაშ გეშა კუნტარაფილი ვარიანტეფით გიშართჷ გრამფირფიტეფს. ალმახანურ კომპაქტდისკეფს რსული ვერსიეფი რე, მუთ თაშნეშე უმოსი ხანგინძე რე დო პატიმარეფიშ „აკომპანემენტი“ ოხოლჷ.
ჟორჟ პომპიდუ
ლიტერატურა
კატეგორია:საფრანგეთიშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:საფრანგეთიშ პრემიერ-მინისტრეფი კატეგორია:დუნაბადი 5 კვირლვე კატეგორია:ნაღურა 2 პირელი კატეგორია:რგილი ლჷმაშ ლიდერეფი
შირაკიშ პროვინცია
შირაკიშ პროვინცია (Շիրակ) — სომხეთიშ პროვინცია (მარზი) ქიანაშ ოორუე-ბჟადალ ნორთის. პროვინციას ბჟადალშე უხურგანს თურქეთი, ოორუეშე — საქორთუო; ბჟაეიოლშე დო ობჟათეშე ლორეშ დო არაგაწოტნიშ სომრხური პროვინციეფით რე გოხურგილი. პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე გიუმრი. შირაკი ხაშიშ შურუბუმეთ იკოროცხჷ. პროვინციაშ უდიდაში ნორთი გვერდო-ტიოზი. შირაკის ონინალჷ შირაკიშ აეროპორტი, ნამუთ გიუმრიშ გოხოლუას იდვალუაფჷ.
ჯვ. წ. 405
ნაღურა
კატეგორია:
ჟორეს ალფეროვი
ჟორეს ივანეშ სქი ალფეროვი (რუს. Жоре́с Ива́нович Алфёров, ბელარუს. Жарэс Іва́навіч Алфёраў; დ. 15 მელახი, 1930, ვიტებსკი, ბელორუსიშ სსრ, სსრრ — ღ. 1 მელახი, 2019, სანქტ-პეტერბურგი, რუსეთი) — რუსი ფიზიკოსი. გვერდოგამტარული ჰეტეროსტრუქტურეფიშ დო ბიწორი ოპტიკური დო მიკროელექტრონული კომპონენტეფიშ გოვითარაფაშ გეშა მიპალუ ნობელიშ პრემია ფიზიკაშ დარგის 2000 წანას.
ჟან-ჟაკ რუსო
ჟან-ჟაკ რუსო (Jean-Jacques Rousseau) (დ. 28 მანგი, 1712, ჟენევა — ღ. 2 კვირკვე, 1778, პარიზი) — ფრანგი კომპოზიტორი, ჭარუ დო ფილოსოფოსი.
ეივინდ იუნსონი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შვედეფი კატეგორია:შხვედი ჭარუეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ლიტერატურაშ დარგის კატეგორია:შვედი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1900 კატეგორია:ნაღურა 1976
ჩუმაშ მუნიციპალიტეტი
ჩუმაშ მუნიციპალიტეტი (Chuma) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიას, ლა-პასიშ დეპარტამენტიშ მუნიეკასიშ პროვინციას. 2010 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 18 143 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 997 კმ² რე.
UTC+00:30
1894 წანაშახ, ცენტრალურევროპული ბორჯიშა გჷნულაშახ, UTC+00:30 თაშენეშე გჷმირინუაფუდჷ შვეიცარიას (ბერნიშ ბორჯი).
ლია
ისტორია
არქეოლოგიური გონთხორუეფიშ შედეგო ოფუტეშ ტერიტორიას იძირჷ ჯვ.წ. I ვითოშწანურაშ მაართა გვერდიშ რეყეშ ქუათ ეგაფილ ნოდგჷმიშ ნორთიქ დო I დო II ოშწანურეფიშ ხეთაშ საფულექ, ნამუსჷთ გედგჷ შქა ფეოდალური ხანიშ ჯიხაზურგა.
ამანაუზი (კონკეფი)
ლიტერატურა
კატეგორია:კავკაციონიშ გვალეფი
მიკრონეზიაშ ფედერაციული შტატეფიშ პრეზიდენტი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოკიანეთიშ ქიანეფიშ პრეზიდენტეფი * კატეგორია:მიკრონეზიაშ ფედერაციული შტატეფი
უსუმასინტა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ცენტრალურ ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:გვატემალაშ წყარმალუეფი კატეგორია:მექსიკაშ წყარმალუეფი
22 პირელი
22 პირელი (აპრილი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 112-ა დღა (ნარკი წანეფს — 113-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
მარჩელო მასტროიანი
thumb|მარჩელო მასტროიანი მარჩელო მასტროიანი (დ. 28 ეკენია, 1924 – ღ. 19 ქირსეთუთა, 1996) – იტალიარი არტისტი. ჯოხო გიჸოთჷ ფედერიკო ფელინიშ დო ვიტორიო დე სიკა ფილმეფს ლაჸაფით. დოღურუ 1996 წანაშ 19 ქირსეთუთას.
კონსტანტინე ციოლკოვსკი
კონსტანტინე ედუარდიშ სქი ციოლკოვსკი (რუს. Константи́н Эдуа́рдович Циолко́вский; დ. 17 ეკენია [ჯვ სტ. 5 ეკენია], 1857, იჟევსკოე, რიაზანიშ გუბერნია, რუსეთიშ იმპერია — ღ. 19 ეკენია, 1935, კალუგა, რსფსრ, სსრრ) — რუსი მენცარი, კოსმონავტიკაშ ართ-ართ პიონერი.
ვიკიპედია
ინგლისურნინამ გჷმნართი ასეშო არძოშე კაბეტი რე დო იკათუანს სუმ მილიონშახ სტატიას. თის მოჸუნა: გერმანული დო ფრანგული ვიკიპედიეფი მილიონშე უმოსი სტატიათ, პოლონური, იტალიური, იაპონური, ესპანური, ჰოლანდიური, პორტუგალიური დო რუსული ვიკიპედიეფი გვერდი მილიონშე უმოსი სტატიათ. გვალო ვიკიპედია 283-შახ ნინაშა იხაზირუ.
დორის ლესინგი
დორის მეი ლესინგი (ინგლ. Doris May Lessing; დაბადებაშ გვარი: Tayler; დ. 22 გჷმათუთა, 1919, ქირმანშაჰი, ირანი — ღ. 17 გერგობათუთა, 2013, ლონდონი, ინგლისი, გოართოიანაფილი ომაფე) — ინგლისარი ჭარუ, ნოველისტი, დრამატურგი დო პოეტი. ლესინგიქ დებადჷ ირანს, სოდეთ 1925 წანაშა ცხოვრენდჷ. უკულ თიშ ფანიაქ ოცხოვრებშა ობჟათე როდეზიაშა (ასეიან ზიმბაბვე) გეგნორთჷ. 1949 წანას ოცხოვრებშა ლონდონშა მიდართჷ. ლესინგი რე ფანტასტიკაშ ჟანრიშ რომანეფიშ ავტორი. 2007 წანას ლესინგის გინოჩეს ნობელიშ პრემია ლიტერატურაშ დარგის.
მბურუკუიაშ ერუანული პარკი
მბურუკუიაშ ერუანული პარკი (Parque Nacional Mburucuyá) — ერუანული პარკი არგენტინას. იდვალუაფუ კორიენტესიშ პროვინციაშ ოორუე-ბჟადალს. პარკიქ დირსხუ 2001 წანას დო მუში თეხანური ფართობი 176 კმ² რე.
ფიონი
მინი|მარძგვანშე|280პქ|ფიონი ([[შვეიცარია).]] ფიონი (Föhn; ლათ. favonius – ტიბუ ბჟადალიშ ბორია) — ტიბუ, სქჷრე სანწალე ბორია, ნამუთ ბორჯ-ბორჯო უმბარანს გვალეფშე ლეხერჸურე. ფიონიშ ბორჯის ჰავაშ ტემპერატურა შანულამო დო მალას იმაღალებუ, დო ალაზიმაფონი ჭოროფა კვათირო ანთხუ, მინშა 10-20%-შახ.
ფიონიშ დოჭყაფაშ ბორჯის იხვილუაფუ ტემპერატურაშ კვათირი დო მალასიანი ქანცალი, ხოლო იქანცჷ სილამეთ, მუჟამსჷთ მოხვადუ ფიონიშ ტიბჷ ჰავაშ რაგვინი რგილ ჰავაწკჷმა, ნამუეფით ლეხერეფს ეიოფშანა. ფიონიშ სიკვათირე მიოგურუანს ფიონურ ბუმაშ ნძალამ ტურბულენტობას. ფიონი იგინძორუაფჷ მუსხირენ სათშე მუსხირენ დღაშახ, მინშა მოხვადუ გაჩემება.
აფხაზურ-ადიღური ნინეფი
ლიტერატურა
*
ჯვ. წ. 1019
ნაღურა
კატეგორია:
პაოლო იაშვილი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ქორთუეფი კატეგორია:ქორთუ პოეტეფი კატეგორია:ქორთუ ჭარუეფი კატეგორია:დუნაბადი 1894 კატეგორია:ნაღურა 1937
ნანანოღა
ნამთინე ქიანას პრაქტიკულო აღიარაფილიე ჟირნანანოღალა: ნიდერლანდეფიშ ოფიციალური ნანანოღა რე ამსტერდამი, მარა თარალა დო უმაღალაში სასამართლო ჰააგაშა რე გინოღალირი, ანალოგიური სიტუაცია რე ბოლივიას (სუკრე - კონსტიტუციური ნანანოღა რე, ლა-პასი - ფაქტიური), კოტ-დ’ივუარს (იამუსუკრო დო აბიჯანი), შრი-ლანკას, ჩილეს, მალაიზიას, ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკას.
გიორგი აბურჯანია
გიორგი აბურჯანია (დ. 2 ღურთუთა, 1995, ქართი) — ქორთუ მობურთე. „კართაგენაშ“ დო საქორთუოშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობაშ ოშქაშემათხილე.
პანამა
ეკონომიკა
თარი ოფუტეშ მეურნობაშ პროდუქტეფიე — ბანანი, ორზა, ლაიტი, ყავა, შანქარიშ ლარჭემი დო შხვა.
ამური
რუსეთიშ წყარმალუეფს შქას, ამურიშ ღანჩოშ ფართობი (1885 ვთშ. კვ. კმ) აბანსი რე, მოსოფელს – მავითას
26 პირელი
26 პირელი (აპრილი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 116-ა დღა (ნარკი წანეფს — 117-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
აბაზური ნინა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:აფხაზურ-ადიღური ნინეფი
დენი დევიტო
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1944 კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:ამერიკალი კინორეჟისორეფი
ჯვ. წ. 1023
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1023 წანა.
ალტამაჰა
კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:ჯორჯიაშ წყარმალუეფი
ისააკ ბაშევის ზინგერი
ბიოგრაფია
ისააკ ბაშევის ზინგერქ დებადჷ 1903 წანაშ 11 გერგობათუთას, ვარშავაშ ხოლოს, პოლონეთის, პოლონარი ურიეფიშ ფანიას. 1935 წანას ზინგერქ ამერიკაშა მიდართჷ დო ნიუ-იორკის ქიდიხორჷ, სოდეთ მუშენდჷ გაზეთთ The Jewish Daily Forward-იშ ჟურნალისტო დო კოლამნისტო. ზინგერი რე შხვადოშხვა რომანეფიშ ავტორი. ზინგერიშ ნოველეფიშ სიუჟეტით გინოღალირი რე კინო-ფილმეფი.
UTC+01:00
UTC+01:00 — ოსაათე ორტყაფუ, ნამუთ იფაჩუ გეჸვენჯი რეგიონეფს: thumb|500px|UTC+01:00: ლენი (ქირსეთუთა), ნარინჯიშფერი (მანგი), ყვინთელი (ედომუშამი წანმოწანას), ცაშფერი - ზუღაშ ტერიტორიეფი
რომიშ რესპუბლიკა
რომიშ რესპუბლიკა (Res Publica Romanorum) — ფაზა ჯვეში რომიშ ცივილიზაციას, ნამუშო რჩვანელი რდჷ მართუალაშ რესპუბლიკური ფორმა. თე პერიოდიქ დიჭყჷ ჯვ. წ. 510 წანას მონარქიაშ გინოჸოთამათ დო რდჷ სოიშახ ომენოღალე ლჷმეფიშ სერიეფიშ შედეგო იმპერიათ გეგნიქიმინჷ. იმპერიათ გინორთაშ ზუსტი თარიღი კანკალე მოლინეფიშ ინტერპრეტაციაშ ოკითხირე რე, ნამუეფიშ შქას მიარზებუ იულიუს კეისარიშ იროიან დიქტატორო დორინაფაშ (ჯვ. წ. 44) თარიღი, აქციუმიშ ბურჯაფი (ჯვ. წ. 31) დო რომიშ სენატიშით ოქტავიანეშო „ავგუსტუსიშ“ ტიტულიშ მეჩამა (ჯვ. წ. 27).
კომანჩეშ მუნიციპალიტეტი
კომანჩეშ მუნიციპალიტეტი (Comanche) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიას, ლა-პასიშ დეპარტამენტიშ პაკახესიშ პროვინციას. 2010 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 3 490 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 461 კმ² რე.
ციურიხიშ ტობა
ციურიხიშ ტობა (Zürichsee, Lac de Zurich) — ტობა შვეიცარიას, გლარნიშ ალპეფიშ ოორუეშე, ზუღაშ დონეშე 409 მ სიმაღალას. ტობა იდვალუაფუ სანქტ-გალენიშ, შვიციშ დო ციურიხიშ კანტონეფიშ ტერიტორიას. ტობაშ ფართობი 88 კმ². მაქსიმალური სიგჷრძა — 40 კმ, სიგანა — 1 კმ-შე 4 კმ-შახ. ტობა მაგანაშობური ფორმაშ რე. ტობა დინორე ჯვეშჯიშთურ ქვიბილს. ტობაშ უდიდაში სიტომბა — 143 მ. ბჟაეიოლი ნორთის ინმაკათუ წყარმალუ ლინთი, ნამუთ გიშმურს ტობაშ ბჟადალი წყარპიჯიშე ნოღა ციურიხიშ რაიონს წყარმალუ ლიმატიშ ჯოხოთ.
ჯებერეფით გორთილი რე ჟირი ვაწორწი ნორთო. უჭიჭაში — ჟილენი ტობა (გერმ. Obersee) შვიციშ დო სანქტ-გალენიშ კანტონეფს შქას რე, გიმენი ტობა — (გერმ. Untersee) ედომუშამო დინორე ციურიხიშ კანტონიშ ტერიტორიას. ციურიხიშ ტობაშ გიმენი ნორთი გიშეგორუაფუ დიდი სიტომბათ. ტობაშ წყარპიჯეფიშ მანგას გოჸუნაფილი რე რკინიშარაშ ღოზი. ტობას 2 კოკი რე. ტობა სანიშოლი რე. ტობას გოვითარაფილი რე ჩხომჭოფუა. ტობაშ ოორუე-ბჟადალ წყარპიჯს იდვალუაფჷ ნოღა ციურიხი.
ჯვ. წ. 1024
ნაღურა
კატეგორია:
ჭიჭე ინჩხური
ჭიჭე ინჩხური — ოფუტე მარტვილიშ რაიონს, ნოღა მარტვილშე 6 კილომეტრის, ზუღაშ დონეშე 270 მეტრას. 2014 წანაშ ეჭარუათ ოფუტეს 295 მახორუ იკოროცხუ.
აპენინიშ ჩქონი
აპენინიშ ჩქონი ვარდა იტალიაშ ჩქონი (Penisola italiana ან Penisola appenninica) — ევროპაშ ართ-ართი უდიდაში ჩქონი, გოფაჩილი რე 1000 კმ-ს ალპეფიშ ოორუეშე ცენტრალურ სქირონაშქა ზუღაშ ობჟათეშჸურე. ჩქონს გიშაკვათილი ჩექმაშ ფორმა უღუ დო იტალიარეფს თიშა Lo Stivale (ჩექმა) უჯოხონა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იტალიაშ ჩქონი კატეგორია:ობჟათე ევროპა კატეგორია:ევროპიშ რეგიონეფი
ფრანგეფი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგეფი კატეგორია:საფრანგეთი კატეგორია:ევროპაშ კათეფი
Modern Talking
thumb|Modern talking (1984-1987; 1998-2003) thumb|თომას ანდერსი Modern Talking — რდჷ გერმანული მუსიკალური ბუნა. ბუნაშ მაკათურეფი რდეს: თომას ანდერსი დო დიტერ ბოლენი. ბუნაქ დერსხუ 1984 წანას, გერმანიას. თინეფიშ მუსიკაქ შილებე გითანჯას, მუჭოთ ევროპოპი დო ევროდენსი. „Modern Talking“ არსებენდჷ 1987 წანაშა. უღუდეს ბრელი გჷშარჩქინელი ჰიტეფი: You're My Heart, You're My Soul, Cheri Cheri Lady, Brother Louie, Geronimo's Cadillac, In 100 Years დო შხვა. 1998 წანას დუეტიქ დართჷ სცენას. 2003 წანაშა გიშაშქვეს ახალი ბირეფი დო ჯვეში ბირეფიშ არანჟირაფილი ვერსიეფი. 1984 წანაშე 2003 წანაშა „Modern Talking-იქ“ გჷშაშქუ 120 მილიონიშ უმოსი ალბომი.
ხორვატეფი
ხორვატია ოშწანურეფიშ გოძვენას რდჷ ქიანა, სოშეთ მახორობაშ ნორთი შხვადოშხვა ბაძაძეფიშ გეშა ირო ტებულენდჷ ოდაბადეს. ხორვატეფი ამდღა ოორუე დო ობჟათე ამერიკას, ბჟადალ ევროპას დო ოკიანეთის ხოლო ოხორანა, ნამუშეთე ბრელ მასუმა დო მაანთხა გამნარყის მუნეფიშ დუდშა კინე ხორვატი უჯოხონა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ კათეფი კატეგორია:ევროპაშ კათეფი კატეგორია:სლავეფი კატეგორია:სლავეფმენცარობა
ვალდესიშ ჩქონი
ვალდესი (Península Valdés) – ჩქონი არგენტინაშ ატლანტიკურ წყარპიჯის. ფართობი – 3625 კმ². ჩქონიშ დიდი ტერიტორია უდუხორუ რე. კოკის მუდგაზმარენი ჯიმუამი ტობა რე, ნამუეფშეთ უდიდაში გეხვილჷ ზუღაშ დონეშე 40 მეტრათ გიმე. თენა რე ობჟათე ამერიკაშ არძაშე დაბალი ჭურჭული.
მიქავა
ისტორია
ოფუტეს ჯოხოქ გიადუ სამარგალოშ ყაზახეფიშ არყაფაშ მადუდე უტუ მიქავაშ პატიოჩამალო.
ქიანეფიშ ოტელეფონე კოდეფი
ინფორმაცია კილიშკილშა
რცხუშ ღოზეფი ზონეფიშ ნომერეფი რე, მაართა რიცხუ, ნამუთ გეჸუნს შანი +-ის. უჯრეფს მეწურაფილი რე ქიანაშ კოდიშ მაჟირა რიცხუ (ზონეფიშ დორთუალაშ რსებაშ შვანს).
ესპანარეფი
thumb|300px|ესპანარეფი ესპანარეფი — ერი, ესპანეთიშ ჯინჯიერი მახორობა. ესპანეთიშ გარდა ოხორანა საფრანგეთის (500 000), არგენტინას (400 000), ააშს (200 000), ბრაზილიას (200 000).
არკანზასი (წყარმალუ)
არკანზასი (Arkansas River) — წყარმალუ ააშს, მისისიპიშ მარძგვან ნადუ. არკანზასი ააშ-ს სიგინძათ მაამშვა წყარმალუ დო მისისიპიშ სიგინძათ მაჟია ნადუ რე. იჭყაფუ კირდეამ გვალეფს, კოლორადოშ შტატის, ნოღა ლედვილიშ ხოლოს დო გიშმურს კოლორადოშ, კანზასიშ, ოკლაჰომაშ დო არკანზასიშ შტატეფს. წყარმალუ არკანზასიშ სიგინძა რე 1,469 კმ. ღანჩოშ ფართობი 168,000 კვ.კმ.
ჯვ. წ. 420
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 420 წანა.
ტილდა სუინტონი
ტილდა სუინტონი (Tilda Swinton; დ. 5 გერგობათუთა, 1960) — შოტლანდიარი არტისტი დო მოდელი. მოღალენს მუჭოთ მეინსტრიმულ კინოს, ხოლო არტჰაუსის.
ვალერი მელაძე
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ქორთუეფი კატეგორია:ქორთუ მობირეეფი კატეგორია:დუნაბადი 1965
ბოსნიარეფი
კატეგორია:მოსოფელიშ კათეფი კატეგორია:ევროპაშ კათეფი * კატეგორია:სლავეფი
სასუმარო გრანდ ბუდაპეშტი
ნორთი 1 - მუსიე გუსტავი
ამბე იჭყაფჷ 1932 წანას, სასთუმაროშ ჟინობუაშ პერიოდის. ზეროს შვეიცარიშ საღალე უკინებჷ. თინაქ გვალო ჭიჭე ხანიშ წოხოლე მორთჷ ზუბროვკაშა, თიშ უკული, მუთ თიშ ნოღაქ აკოციუ. ზერო დემაჸალებჷ აგათას, ნამუთ კვაჭი დო პროფესიონალი გაგესქუა რე. ზუბროვკა ლჷაშ პის რე, მარა საქვარს ჩერთებჷ მუსიე გუსტავ ეიჩი, ნამუთ აპონობაშ დიდორსანტი დო გრანდ ბუდაპეშტიშ შურ დო გური მოინალე რე. სასთუმაროშ მინჯეშ მინუობა უჩინებუ რე, თინა ხვალე უდუღორებუ გჷნაფას გამენს. თიშ მეტი, ნამდა გუსტავ ეიჩი მოინალეეფს მაჯღვერანს, თის ხოლო ობარ სასთუმაროშ „გილაკერზაფილი მოინალობაშ“ მოხვარა. თინა დიდარ დედიბეფწკჷმა ართო ირთუანდ დუდს. აკა მადამ დი, ნამუთ სასთუმაროშე შარობუაშ წოხოლენ სერს გუსტავწკჷმა ართო რე.
ეკატერინი საკელაროპულუ
2020 წანაშ 15 ღურთუთას, ქიანაშ პრემიერ-მინისტრ კირაკოს მიცოტაკისიქ თიში კანდიდატურა წჷმარინუ პრეზიდენტიშ პოსტიშა. 2020 წანაშ 22 ღურთუთას, ხონარეფიშ უმენტაშობათ გეგშაგორეს ქიანაშ პრეზიდენტო დო საბერძნეთიშ ისტორიას მაართა ოსური პრეზიდენტო გჷნირთჷ.
ბიოგრაფია
ეკატერინი საკელაროპულუქ დებადჷ ნოღა თესალონიკის. თიშ ფანია წჷმოულობათ ნოღა სტავროპულიშე რდჷ, ქსანთიშ პრეფექტურაშე. საკელაროპულუქ გურაფულენდჷ ათენიშ უნივერსიტეტიშ სამართალიშ ფაკულტეტის. 1980-იანი წანეფიშ შქა პერიოდის, ეკატერინიქ სახენწჷფო სხუნუშ მაკათურო გჷნირთჷ დო 2000 წანას ელმაჩამალო ქჷდარინეს. 2015 წანას თინა სახენწჷფო სხნუნუშ ვიცე-პრეზიდენტო გჷნირთჷ, 2018 წანაშ გჷმათუთას — ართხონარო გეგშაგორეშ სახენწჷფო სხუნუშ პრეზიდენტო.
ბატამბანკი
ლიტერატურა
კატეგორია:კამბოჯაშ ნოღეფი
მატვეი განაპოლსკი
ბიოგრაფია
გურაფლენდჷ ლვოვიშ მაამშვა ოშქაშე სკოლას; თაშ ხოლო - კიევიშ No. 193 სკოლას. გათუ ესტრადული ხელუანობაშ ინსტიტუტი კიევს (1973) დო თეატრალური ხელუანობაშ რუსეთიშ ინსტიტუტიშ რეჟისორობაშ ფაკულტეტი.
პოლონარეფი
პოლონარეფი — კათა, პოლონეთიშ ჯინჯიერი მახორობა (37,75 მლნ). პოლონეთიშ მოხ ოხორანა ააშს (3,8 მლნ), საფრანგეთის (300 000), რუსეთის (95 000), უკრაინას (220 000), ლიეტუვას (258 000), ბელარუსის (417 000).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პოლონეთი კატეგორია:პოლონარეფი კატეგორია:ევროპაშ კათეფი
ოდიშიშ დჷკი
ოდიშიშ დჷკი, ოდიშიშ პლატო, გვერდო დჷკი, სამარგალოშ შქა ნორთი ეგრისიშ ქჷნდჷრიშ ჯინჯიშე კოლხეთიშ რზენიშ ოორუე ძგოპიშა. ოჩხანეშე აკოხურგელიე ურთა-ბიაშ დო ონანგერიშ სუკეფიშ, ნართულო კირქუალური, ბრაქიანტიკლინური, გა-სუკეფით. სიმაღალა 150-450 მ. აკორთილიე წყარმალუეფიშ ფხშირი რშვილით. უგურთუმჷ საგანოეფი ჭიჭე რე დო მერცხუაფილიე წყარგჷმმართალეფწკჷმა დო ლეხერეფიშ ფართო მუნაკვათეფწკჷმა. ჰავა ლამე სუბტროპიკულიე. დჷკის მირყას რე კულტურული ლანდშაფტი. რე ფურცელამი ტყა-ბართვონა.
გჷმორინაფილი ლიტერატურა
კატეგორია:საქორთუოშ გეოგრაფია კატეგორია:სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანი
ცუგიშ ტობა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შვეიცარიაშ ტობეფი
ფრიდრიხ ჰუნდი
ბიოგრაფია დო მენცარული რკვიებეფი
ფრიდრიხ ჰუნდიქ დებადჷ 1896 წანაშ 4 ფურთუთას, ნოღა კარლსრუეს. გურაფულენდჷ მარბურგიშ დო გეტინგენიშ უნივერსიტეტეფს. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ შხვადოშხვა ომენცარე ინსტიტუტეფს: 1925 წანაშე გეტინგენიშ უნივერსიტეტის, 1927 წანაშე როსტოკიშ უნივერსიტეტის, 1929 წანას ლაიფციგიშ უნივერსიტეტის, 1946 წანაშე იენაშ უნივერსიტეტის, 1951 წანაშე ფრანკფურტიშ უნივერსიტეტის დო 1957 წანაშე კინ გეტინგენიშ უნივერსიტეტის. ფრიდრიხ ჰუნდი ართ პერიოდის (1926 წ.) მუშენდჷ კოპენჰაგენიშ უნივერსიტეტის, ნილს ბორიწკჷმა დო 1928 წანას, ოგურუანდჷ ჰარვარდიშ უნივერსიტეტის ხოლო. ჰუნდი მუშენდჷ გიშარჩქინელი მენცარეფიწჷმა: ერვინ შრედინგერი, პოლ დირაკი, უერნერ ჰეიზენბერგი, მაქს ბორნი, ვალტერ ბოთე დო შხვეფი. ფრიდრიხ ჰუნდი რობერტ სანდერსონ მალიკენიწკჷმა ართო რე მოლეკულური ორბიტალური თეორიაშ ართ-ართი დუმარსხუაფალი. მოლეკულურ-ორბიტალურ თეორიას ჰუნდი-მალიკენიშ თეორიას ხოლო უძახჷნა. ატომური ფიზიკას შინელი რე ჰუნდიშ კანონი, ნამუთ ჰუნდიქ აკიმუშუ 1927 წანას. ჰუნდი რდჷ მაქს პლანკიშ მენდალიშ დო ოტო ჰანიშ პრემიაშ ლაურეატი. ფრიდრიხ ჰუნდი რე 250-შე უმოსი მენცარული სტატიაშ დო პუბლიკაციაშ ავტორი. ჰუნდიშ მენცარული კონტრიბუცია უმოსო ორხველუდჷ კვანტურ თეორიას, გიშაკერზაფილო მოლეკულეფიშ დო ატომეფიშ სტრუქტურას. ფრიდრიხ ჰერმან ჰუნდიქ ღურუ 1997 წანაშ 31 მელახის, 101 წანერქ. ნთხორილი რე მიუნხენიშ ვალდფრიდჰოფიშ სასაფლას.
ჯვ. წ. 1029
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1029 წანა.
2 მანგი
2 მანგი (ივანობა) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 153-ა დღა (ნარკი წანეფს — 154-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
გეოგრაფიული კოორდინატეფი
კორდინატეფიშ DD.DDDDD ფორმატი
კატეგორია:კარტოგრაფია კატეგორია:ნავიგაცია *
ფლორა
ჯოხოდვალა ფლორას თარო თასამ დო გვიმარაშნერ ჩანარეფშო გჷმირინუანა. უდაბალაშ ჩანარეფიშ დო უმაღალაშ ჩანარეფიშ კანკალე ბუნაშ (ფუთქურეფი) ფლორა ომანგე ჯოხოდვალათ ეიშინუაფუ. სამანგათ: სპოროვან ჩანარეფიშ ფლორა, წყალჩანარეფიშ ფლორა ვარდა ალგოფლორა, ფუთქურეფიშ ფლორა, ვარდა ბრიოფლორა დო შხვა. თე თუ თი აკანიშ ფლორაშ დოგურაფაშ თარი არსი რე გვარობური დო ტიპობური აკოდგინალუაშ გიშარჩქინა. კანკალეშა ფლორას გოართოიანაფილი რე ბაქტერიულ ორგანიზმეფი.
ჯეკ სტეინბერგერი
ჯეკ სტეინბერგერი (ინგლ. Jack Steinberger; დაბადებაშ ჯოხო Hans Jakob Steinberger; დ. 25 მესი, 1921, ბად-კისინგენი, გერმანია — ღ. 12 ქირსეთუთა, 2020, ჟენევა, შვეიცარია) — გერმანალი-ამერიკალი ფოზიკოსი. გურაფულენდჷ ნეიტრინოს. მიუონური ნეიტრინოშ ძირაფაშ დო დოგურაფაშ გეშა, 1988 წანას გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიკას (ლეონ მაქს ლედერმანი დო მელვინ შვარციწკჷმა ართო).
კარან სინგჰ გროვერი
სქოლიო
კატეგორია:ინდოარი არტისტეფი
ალცჰაიმერიშ ლახარა
ალცჰაიმერიშ ლახარა (AD), თაშნეშე ჩინებული მუჭოთ ალცჰაიმერი — ქრონიკული ნეიროდეგენერაციული ლახარა (ნერვული სისტემაშ დეგენერაციული ლახარა), ნამუთ დუდშე ონდეთ ივითარებუ დო ბორჯიშ გოძვენას იუფრაშებუ. დემენციაშ გჷმმაჭანაფალ ბაძაძეფს შქას რე, ალცჰაიმერი არძაშე შხირას — გიშარჩქინელ შვანეფიშ 60-70%-ის ჯოხოიდვალუაფუ. ლახარაშ გოვითარაფაშ დაჭყაფურ ეტაპის, თარი სიმპტომი რე ბოლო ბორჯის მჷნახვამილეფუ მოლინეფიშ დოჭყოლადა. ლახარაშ პროგრესირაფაშეხ, სიმპტომეფი შილებე იკათუანდას რაგადიშ პრობლემეფს, დეზორიენტაციას, ხასიათის გუმოარგამებულ თირუეფს, მოტივაციას დინაფას დო რჯებაშ ოკითხირეეფიშ გოუფრაშაფა. დგომარობაშ გოუფრაშაფაწკჷმა ართო, ალცჰაიმერიშ დიაგნოზიშ მოღვენი ადამიერუ ფანიაწკჷმა დო ჯარალუაწკჷმა რინელ ურთიართობას მეთმიოტალენს. ჭიე-ჭიეთ, ოთელარე ფუნქციეფი აკმირცუაფუ, ნამუთ საბოლათ, ფატალური შედეგით ითებუ. თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და ალცჰაიმერიშ პროგრესირაფა ინდივიდუალური რე, ლახარაშ გოვითარაფაშ დაჭყაფური პერიოდიშე დალახებური ადამიერიშ თელარაშ ოშქაშე ხანგჷნძინალა 3-9 წანა რე.
კალილეგუაშ ერუანული პარკი
კალილეგუაშ ერუანული პარკი (Parque Nacional Calilegua) — ერუანული პარკი არგენტინას. იდვალუაფუ ხუხუიშ პროვინციაშ ობჟათე-ბჟაეიოლს, ლედესმაშ დეპარტამენტის, კალილეგუაშ გალეფიშ ბჟაეიოლ ფერდეფს.
გიბრალტარიშ საროტი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ევროპაშ სატორეფი კატეგორია:აფრიკაშ სატორეფი კატეგორია:სქირონაშქა ზუღაშ სატორეფი
ჯვ. წ. 1032
ნაღურა
კატეგორია:
საად ჰარირი
ბიოგრაფია
2016 წანაშ 18 ქირსეთუთაშე მაჟირა ხანით პრემიერ-მინისტრიშ პოსტი დეკჷ. 2020 წანაშ 21 ღურთუთას, მასობური პროტესტეფიშ ფონს გეგნოდირთჷ.
მარშალიშ კოკეფიშ პრეზიდენტი
მარშალიშ კოკეფიშ პრეზიდენტი - მარშალიშ კოკეფიშ სახენწჷფოშ დო თარობაშ მადუდური. გჷშმეგორუნც მარშალიშ კოკეფიშ ოკანონმადვალე ორგანო ნიტიჯელა, მუში მაკათურეფშე 4 წანაშვადათ.
ტედროს ადჰანომ ღებრეისუსი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჭყანთხილუაშ მოსოფელიშ ორგანიზაციაშ გენერალური დირექტორეფი კატეგორია:ეთიოპიარი პოლიტიკოსეფი კატეგორია:ეთიოპიაშ გალენური საქვარეფიშ მინისტრეფი კატეგორია:ეთიოპიარი ექიმეფი
სომხეთიშ ადმინისტრაციული დორთუალა
სომხეთი დორთილი რე ვითაართ ადმინისტრაციულ დჷნართო. თინეფშე ვითი პროვინცია რე, ნამუსჷთ სომეხურო მარზი ჯოხო, ნამუშ ჯოხო მოურს სპარსული ზიტყვაშე mærz, ნამუთ „ხურგის“ შანენს. ერევანი ზოხოთ რე გიშართილი დო მუჭოთ ქიანაშ ნანანოღა, გიშაკერძაფილი სტატუსი უღუ. ვითი მარზიშ ემაჸონაფალეფს მარზპეტეფი ჯოხონა (შქა სპარსული marzbod-იშე, ნამუთ „ხურგიშ გამაგეს“ შანენს). თინეფს სომხეთიშ თარობა დჷთმარინაუნს. ერევანიშ თარი ემაჸონაფალი მერი რე, ნამუსჷთ პრეზიდენტი დჷთმარინუანს.
ადმინისტრაციული დორთუალა
გიმე მოჩამილი რე სომხეთიშ პროვინციეფი სტატისტიკური მუნაჩემეფით:
ბოგოტა
1538 წანას, ესპანარ კონკისტადორეფქინდიარ ჩიბჩაშ ცივილიზაციას ნოღა ქჷდარსხუეს. 1598 წანაშე — ესპანეთიშ გენერალ-საკაპიტანოშ ნანანოღა რე, 1819 წანაშე — ზოხორინელი კოლუმბიაშ ნანანოღა. 1948 წანას, აკოანჯარაფილი ლჷმაშ "ბოგოტასოშ" ბორჯის, ნორაშ ცენტრი აკოცჷმილი დო ჭვილი რდჷ; ისტორიული დგჷმილეფი მერკეთ რე.
რობერტ ფორსტერი
რობერტ უოლას ფოსტერ უკლაში (Robert Wallace Forster, Jr; დ. 13 კვირკვე, 1941, ნიუ-იორკი) — ამერიკალი არტისტი.
ჯვ. წ. 1033
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1033 წანა.
ნაკიფუ
ნაგურუ — ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ წალენჯიხაშ მუნიციპალიტეტის, ნაკიფუშ თემს. იდვალუაფუ წყარმალუ წენწყარიშ (ხობწყარიშ მარძგვანი ნადუ) ლეხერს, ზუღაშ დონეშე 230 მეტრას. წალენჯიხაშე დოშორაფილი რე 8 კილომეტრით, ჯვარშე (უხოლაში რკინაშშარაშ გიორენჯი) 19 კმ-ით. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 753 კოჩი.
UTC+02:00
thumb|500px|UTC+02:00: ლენი (ქირსეთუთას), ნარინჯიშფერი (მანგის), ყვინთელი (ედომუშამი წანმოწანას), ცაშფერი - ოკიანეშ კოკეფი UTC+02:00 — ოსაათე ორტყაფუ, ნამუთ გჷმირინუაფუ გეჸვენჯი ქიანეფს:
იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ესტონეთის
სტატისტიკა
იუნესკოშ მოსოფელიშ კულტურული მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა მოსოფელიშ მასშტაბით 981 (2011 წ.) ობიექტი რე მიშაღალირი. თენეფშე 0,2 % ესტონეთიშ ობიექტეფი რე. ჟირხოლო ობიექტი კულტურული ობიექტი რე.
ვენსან პერესი
ვენსან პერესი (Vincent Pérez; დ. 10 მანგი, 1964, ლოზანა, შვეიცარია) — შვეიცარიაშ რომანდიას დუნაბადი ფრანგი არტისტი დო რეჟისორი, ესპანური დო გერმანული ჯინჯეფით. გიშნაგორათ გაშინალი როლეფი არსულჷ ფილმეფს: „სირანო დე ბერჟერაკი“ (Cyrano de Bergerac), „დიაფალი მარგო“ (La Reine Margot), „ინდოჩინეთი“ (Indochine), „ფანფან-ტიტა“ (Fanfan la Tulipe), „ქირი: ანგელოზეფიშ ნოღა“ (The Crow: City of Angels). საფრანგეთიშ კინოაკადემიაშ სუმშა რდჷ ნომინირაფილი სეზარს. 1995 წანას ჟურნალქ People-მა მიშეჸონჷ 50 არძაშე სქვამ ადამიერეფს შქას.
ჯვ. წ. 426
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 426 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ელ-რეიშ ერუანული პარკი
თე ტერიტორია ულირს დოხორელი რდჷ აბანობურეფით, თეშენი ბრელი რე არქეოლოგიური ძეგლი.
ჯვ. წ. 427
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 427 წანა.
გიუმრი
გიუმრი (Գյումրի) — სიდიდათ მაჟირა ნოღა სომხეთის; იდვალუაფუ ერევანშე 126 კილომეტრის. გიუმრიშ ჸოფილი ჯოხოდვალეფი: კუმარი 1840 წანაშახ, 1840-1924 წანეფს ალექსანდროპოლი, 1924-1991 წენეფს — ლენინაკანი. ნოღა იდვალუაფუ შირაქიშ პლატოს, შირაკიშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
ტიბრი
ჯოხოდვალა
thumb|250px|მარცხნივ|წყ. ტიბრი [[რომი|რომს]]
ედუარდ I-იშ ჯიხაზურგეფი უელსის
სქოლიო
კატეგორია:უელსიშ ჯიხაზურგეფი კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი გოართოიანაფილ ომაფეს
ლოს-კარდონესიშ ერუანული პარკი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არგენტინაშ ერუანული პარკეფი
აფხაზური ნინა
ნინაშ დოხასიათაფა
აფხაზური ნინა წოროხონარიელეფიშ გჷშაკერძაფილი სიხვეიანეთ გჷშმეგორუ. თეწკჷმა ახირებულო ჭიჭე რე ხონარიელეფიშ მუდანობა. აფხაზურ ნინას რე 2 დისტინქტიური ხონარიელი; რღია ხონარიელი a დო დოკილერი ხონარიელი ə. თიშ მეჯინათ წოროხონარიელეფიშ მუ კონსტელაცია იქიმინუნ, წჷმობთქუანთ მუჭოთ e, i, o ან u. აბჟუურ დიალექტის 58 წოროხონარიელი უღუ, ოდო ბზიფურ დიალექტის 67 წოროხონარიელი.
აფხაზურ ნინას ახასიათენც აგლუტინაცია დო წჷმარინუანც ერგატიულ ნინას. აფხაზური სქესის ხვალე ჯოხონოთირეფც გჷშმასხუნუნც. ჯოხოსქილედის უღუ ალაზიმაფათ რჩქვანელობური მორფოლოგია — რე რთინაშ აკონჭირელი მუდანობა, მანგიორი კილოთა რე ძალამი რთული დო კომპლექსური — ახასიათენც ჯინჯიერო პრეფიგირაფა.
აფხაზური ნინაშ დიალექტეფი
აფხაზურ ნინას ხშირას აფხაზურ–აბაზ(ინ)ური ნინაშ დიალექტო მიშინუანა. ლინგვისტური თოლწონუათ ბრელაშო უჯგუში იჸი აფხაზურც დო აბაზურც ჟირი შხვადოშხვა ნინათ დობსხუნუნთჷ-და. აფხაზური ნინა ირთუ მუსხირენი დიალექტო, ნამუეფშეთ სუმი აფხაზეთიშ ტერიტორიას (ბჟადალუშე ბჟაეიოლჸურე) აფხვადუნა: (1) ბზიფური, (2) აბჟუური დო მაართა-მაჟირა დიალექტწკჷმა ალაზიმაფათ ობაღინაფალო ჭიჭე (3) სამურზაყანოშ (ზიტყვა სამურზაყანოშ გეშა თინაქ ვაშმოჩირთან ოკო მარგალური ნინაშ სამურზაყანო-ზუგდიდიშ დიალექტშა) დიალექტეფი. შხვა დიალექტეფი ამდღანერი თურქეთიშ ტერიტორიას აფხვადუნა (სადზი, ახჩიფსა დო ცაბალი, თაშნეშე ბზიფი).
კუბაშ მუნიციპალიტეტეფი
სანქტი-სპირიტუსიშ პროვინცია
პროვინცია 8 მუნიციპალიტეტშე აკმოდირთუ: 250პქ|მარჯვნივ
სანტიაგო-დე-კუბაშ პროვინცია
პროვინცია 9 მუნიციპალიტეტშე აკმოდირთუ: 250პქ|მარჯვნივ
ფიზიკა
არძო მატერიალური ობიექტი ითირუ, ჟამიშ მეჯინათ ითირუ თინეფიშ ურთიართაბანდვალა, ფორმა, ზჷმეფი, აგრეგატული რინა, ფიზიკური დო ქიმიური მუშებეფი დო თაში. ირნერი თირაფა, ირნერი პროცესი, ნამუთ მეურს ჩქინ გოლუაფირი ოქიანუს, წჷმარინუანს მატერიაშ ყარაფის. ყარაფი მატერიაშ დინოხოლენი მუშება რე, თინა უწმურდგინებუ რე მატერიაშ უმშო. ყარაფი რე მატერიაშ სქჷლადაშ მეშქაშალა.
გვალა
300px|thumb|გვალა [[დემავენდი, ირანი]] გვალა (ქორთ. მთა) — შანულამი სიდიდაშ იზოლირაფილი ორთაშობური ემაღალაფა სქირონაშ მეტნორკებო მოდჷკჷებული ჟიდოხის. თიში ელემენტეფიე: კონკა - უმაღალაში ჭურჭულიშ გოხოლუაშ ჟიდოხი; ჯინჯი - ნერჩი ჟიპიჯიშ არგამათ გჷმოსახილი გინოტახუაშ ღოზი, ნამუთ უმუჭყვადუო აკმოფარგალანს გვალას; კართეეფი - კონკაშე გვალაშ ჯინჯიშა დოშქვაფილი ლაბა. გჷშმაგორჷნა მაღალი (ალპური), ოშქაშე სიმაღალაშ დო დაბალ გვალეფს რელიეფით, ფლორათ დო ფაუნათ. თეშნერი დორთუალა პირობითიე, რახანც სიმაღალეფიშ ართამი, ოირკოჩეთ მეღებული გრადიცია ვა რე ჸოფილი, თინა ითირუ გეოგრაფიული განედიშ კლიმატური პიჯალეფიშ (უთარაშო თირიშ ფარდიშ სიმაღალაშ) ოსქვებურო. თეშნერი დორთუალა მოხუჯურიე ართნერი გეოგრაფიული პიჯალეფს მარენჯი გვალეფიშ ალაზიმაფალო დო გამართებული რე თით, ნამდა თინეფს ართიანშე გინორთელი მორფოლოგიური სახე უღჷნა: მაღალ გვალეფს ახასიათენს ჯვეში დო თეხანური გოჸინუაშ დო ინტენსიური ფიზიკური გიმორციებაშე დოკიბირაფილი კონკეფი, გატარკალებური ფაფალა კართეეფი (მუშ კართეეფს ვერდუ ვართ ჩანარობა დო ვართ ნოტყეფი რენა.), ოდო ოშქაშე დო დაბალ გვალეფს - მოკვარკვალაფირი კონკეფი, სარსალია, ელართელი კართეეფი, დოფორილი გიმორციაშ ქერქით, ნერჩით დო ჩანარობათ.
სირშა რონანი
ბიოგრაფია
სირშა რონანქ დებადჷ ნოღა ნიუ-იორკის, მონიკა დო პოლ რონანეფიშ ფანიას, ნამუეფჷთ თიმწკჷმა ნიუ-იორკის ოხორანდეს. თინა ფანიას აკა სქუა რე. ათეჟამო გურაფლენს ჸუდეშ სკოლას დო კარლოუშ ოგრაფეს ოხორანს.
2010 წანას როლი მიღჷ ფილმის „შარა ჸუდეჸურე“, სოდეთ თიშ პარტნიორეფი გინაღალ მოედანს იჸუეს ჰოლივუდიშ მურიცხეფი კოლინ ფარელი დო ედ ჰარისი. 2011 წანას ჯო რაიტიქ გინოღალას კინ სირშა რონანი იჭანუ, ასე ფილმიშო „ჰანა: ფარსაკი ანჯარი“.
ალერტი
ალერტი – ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ მარტვილიშ მუნიციპალიტეტის, წყარმალუ ცჷიშ კვარჩხან ოძგაშეს, ზუღაშ დონეშე 220 მეტრას, მარტვილიშე 22 კმ-ს. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 223 კოჩი.
ქიონია აკობია
გალენი რცხუეფი
კატეგორია:ქორთუეფი კატეგორია:საქორთუოშ ლოტბარეფი
9 მანგი
დღახუეფი
საირქიანოეეფი
ბერლინიშ კიდა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რგილი ლჷმა კატეგორია:ბერლინი კატეგორია:მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმა
ლეპტოსპიროზი
ლეპტოსპიროზი — კონწარი ინფექციური ლახარა, ნამუშ გჷმმაჭანაფალი რე ლეპტოსპირეფიშ (Leptospira) გვარიშ ბაქტერიეფი. ლახარა იხასიათებუ კაპილარეფიშ დოღამაკაფათ, შხირას ჩხონჩხიშ, ჭაჭეფიშ, კუთეფიშ დოღამაკაფათ, ინტოქსიკაციაშ შანეფით, ნამუსჷთ წორო გეჸუნს ჩხე ლახარა. კინოხ თე ლახარას ჯოხოდჷ იქტერო-ჰემორაგიული ჩხე ლახარა, ვასილიევ — ვეილიშ ლახარა.
გუანაიშ მუნიციპალიტეტი
გუანაიშ მუნიციპალიტეტი (Guanay) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიას, ლა-პასიშ დეპარტამენტიშ ლარეკახიშ პროვინციას. 2010 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 11 433 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 6 706 კმ² რე.
ზლატან იბრაჰიმოვიჩი
ბიოგრაფია
თიში მუმა რდჷ ბოსნიარი, დიდა ხორვატი. ”ღირზალი” შვედი გემანთხაფალქ ”ბარსელონას” მუში კარიერაშ კონკას აკათჷ. ამდღარშო იბრაჰიმოვიჩი მოსოფელიშ ართ-ართი საუჯგუშო ცენტრფორვარდი რე. თინა ჯგირო ლაჸაფენს მაჟირა სართულს, რე ბიწორა, შედეგამი, ეფექტური. თიში ოლაჸაფე სტილი ალმაბუნარეფს უჯგუშო ლაჸაფიშ საშვალებას არზენს.
ბარსელონა
thumb|იბრაჰიმოვიჩი ბარსელონას რინას. "ბარსელონას” იბრაჰიმოვიჩიშ პრეზენტაცია 2009 წანაში 27 კვირკვეს იჸუ დო თის 60 000 გურმაჭვექ გიჭიშუ, მუთი კლუბიშ ისტორიას რეკორდული მაძირაფალი რე.
ტიტულეფი
აიაქსი
ინტერი
ფურთუთა
ფურთუთა, ფრევალი (ლათ. Februarius — გოწიმინდუა) — გრიგორიანული კალენდარიშ მაჟირა თუთა. ფრევალს 28 დღა რე, ნარკი წანაშ გალე, მუჟამცჷთ თის 29 დღა უღუ.
ისრაელი
ისრაელი (יִשְׂרָאֵל Yisra'el; إِسْرَائِيل Isrā'īl, ოფიციალურო ისრაელიშ სახენწჷფო) — ქიანა ობჟათე-ბჟადალ აზიას, სქირონაშქა ზუღაშ ბჟაეიოლ ძგას. ოორუეშე უხურგანს ლიბანი, ოორუე-ბჟაეიოლშე სირია, იორდანია ბჟაეიოლშე დო ეგვიპტე ობჟათე-ბჟადალშე. ფორჷნს გეოგრაფიულო მიარეფერუან რეგიონეფს დო მუშ ალაზიმაფათ მორჩილ ტერიტორიას. თაშნეშე უხურგანს ბჟადალი წყარპიჯი ბჟაეიოლშე დო ღაზაშ სექტორი ობჟათე-ბჟადალშე. 7,86 მილიონი მახორობათ, ნაუეფიშ უმეტაშობა ურია რე, ისრაელი მოსოფელს აკა ურიული სახენწჷფო რე. ისრაელი ოდაბადეთ იკოროცხუ შხვა ეთნიკურ ბუნეფშო ხოლო, თინეფ შქას უმიარაშობას არაბეფი დო მიარერიცხუანი რელიგიური ბუნეფი (მაჰმადიანეფი, ქრისტიანეფი, დრუზეფი, სამარიტალეფი დო შხვა) წჷმარინუანა.
ამრაპალი გუპტა
სქოლიო
კატეგორია:ინდოარი არტისტეფი
ელ-ლეონსიტოშ ერუანული პარკი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ ერუანული პარკეფი
ზვიად იზორია
ტურნირეფი
Sources:
თანაფაშ კოკი
გეოლოგია
თანაფაშ კოკი ვულკანური გორჩქინაშ მაღალი კოკი რე. ჯინჯიერო აკმოდირთუ სუმი შქჷრატლი აკოშქუმალირ ვულკანშე, თენეფ შქას უდიდაში რე ტერევაკა (სიმაღალა 507 მ). დჷნოსქილედი ჟირი ვულკანი რე პოიკე დო რანო-კაუ ბჟაეიოლ დო ობჟათე ნორთეფს, ნამუეფით კოკის სუმკუნთხულიშ ფორმას არზენა. თენეფიშ გინაწონს ჭიჭე კონუსეფი დო ვულკანური წჷმჷნაქიმინეფი იკათუანს რანო-რარაკუშ კრატერს, წიდაშ კონუს პუნა-პუნას დო შხვა მიარე ვულკანურ ფოთქვეფს, ნამუეფით იკათუანა ლავაშ სვირეფს. ულირს პოიკე რდჷ მუჭოთ ზოხო კოკი, სოიშა ტერევაკას ვულკანური მასა მუს უმოს დიდ კოკიწკჷმა აკმაშქვანდჷ. კოკის დომინირენს ჰავაიიტეშ დო ბაზალტიშ ნადუეფი, ნამუეფით დიდარი რე რკინათ დო ქოგჷნა გალაპაგოსიშ კოკეფიშ მაგმურ კჷრდეეფს.
ისტორია
გინოჩამეფიშ მეჯინათ, ნამუეფით 1860-იან წანეფს მისიონერეფქ ინიჭარეს, კოკის დუდშე ძალიერი კლასობური სისტემა უღუდუ. უმაღალაშ მამართვალ არიკის უღუდუ დიდი ნძალანება დჷნოსქილედ ჩხორო კლანშე დო მუნეფიშ მამართვალეფშე. უმაღალაში მამართვალი კოკიშ ლეგენდარული გჷმაჭყაფალიშ — ჰოტუ მატუაშ ბონი გამნარყი რდჷ. კულტურაშ არძაშე გჷშაგორილი ელემენტი რდჷ სტატუეტეფიშ მასივეფიშ — მოაიშ წარმება, ნამუეფით გოღორონთაფილ კჷნოხონეფს წჷმარინუანდეს. ჯერდეს, ნამდა შურდგჷმილეფს უღუდეს სიმბიოზური ურთიართალა ღურელეფწკჷმა, სოდეთ ღურელეფი მუკურდეს ირფელს, მუსჷთ შურდგჷმილეფი ოხვილჷდეს (ჭყანათელობა, დიხაშ ნოჸოფიერობა, ეღბალი დო შხვა). თეშენი შურდგჷმილეფი ოცადჷდეს ღურელეფიშ ქუას უღურალო გინოშქუმალას, მუთ თინეფს შურეფიშ ქიანას უჯგუში აბანიშ მოკინდაფაშ კვარზალს არზენდჷ. დოხორაფეფი წყარპიჯიწკჷმა რდჷ მონწყილი, თეშ გეშა ნოჭახნაკუეფი წყარპიჯიშ ღოზიშ მანგის რდჷ ინორანწკილი თეში, ნამდა დოხორალას დო მუნეფიშ გამნარყეფს გინაჯინედეს, ოჭიში ზუღაჸურე, შურეფიშ ქიანაშა აფუდეს ჭოფაფილი.
XXI ოშწანურა
2010 წანაშ 11 კვირკვეს, კოკიშ ბორჯით 18:15:15-ს მაართათ დეფქისირჷ 1 300 წანაშ უკული ბჟაშ ედომუშამ სერუაქ.