cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ჰერმან ბროხი
ანშლუსიშ უკულ, ბროხი ნაცისტეფქ ოჭოფეს დო ჯიხას ქუდახუნეს. ჭიჭე ხანიშ უკულ, მაჸალეეფიშ ჯეიმზ ჯოისიშ დო თორნტონ უაილდერიშ მოხვარათ ჯიხა ქიდიტუ დო ემიგრაციაშა მიდართჷ, დიო ბრიტანეთიშა დო უკულ ამერიკაშა. ამერიკას რინაშ ბორჯის გიშაშქჷ ბროხიქ ვირგილიუსიშ ღურა დო თხობელუეფიშ კათელი მართალი. ჰერმან ბროხი 1950 წანას ნომინირაფილი რდჷ ნობელიშ პრემიაშა. ბროხიქ ღურუ 1951 წანაშ 31 მესის, 64 წანერქ. დასაფულებური რე ნოღა კილინგუორთიშ სასაფლას.
ვენარღა!
სიუჟეტი
პეტერბურგიშ უნივერსიტეტიშ თებაშ უკული დიდი მენდეფით დო გრანდიოზულ გეგმეფით ოდაბადურ კუნთხუს ართუ ბენჟამენ ღლონტი. რინა თეშინეშეს იგჷნძორებუ მუჭოთ მუში ულაშახ რდჷნ. ირდუ მუში დაშ — სოფიკოშ ფანია. ბენჟამენიშ რინაქ ვეინწყუ დო თე ბორჯის სოფიკო გჷნოჭყვადჷნს დოჩილუას ჯიმა ჯვეში აფთიაქარიშ ოსურ-სქუაშა.
ჯეიმს ბრედლი
ჯეიმს ბრედლი (ინგლ. James Bradley; დ. 3 მელახი, 1693, შერბორნი, გლოსტერშირი, ინგლისი — ღ. 13 კვირკვე, 1762, ჩალფორდი, გლოსტერშირი, ინგლისი) — ინგლისარი ასტრონომი დო ანგლიკანი პაპა, მასუმა ომაფე ასტრონომი, ძირუ დო გიმირკვიუ სინთეშ აბერაცია (1725-1728) დო დიხაუჩაშ ღერძიშ ნუტაცია (1728–1748).
ქორგამეფი
გუმნაღელი ნაჟირალი თასურია რე. ირ თასურიაშ გაგაჩის 5 ნაძგალი დო თინეფს შქას ღარეფი უღუ. ღარეფი ეშაფშაფილი რე ეთერამი ზეთეფით დო ოდაღამბათ.
მადრიდი
მადრიდი (ესპანურო Madrid) — ესპანეთიშ ნანანოღა, მადრიდიშ ავტონომიური ართურიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ქიანაშ უშხუაში ეკონომიკური, კულტურული დო პოლიტიკური ცენტრი.
ელიას კანეტი
კანეტიშ არძაშე უმოსო შანულამი ნახანდი რე მასა დო ხეშულობა, ნამუქჷთ 1960 წანას გიშართჷ დო ავტორს პოპულარობა მოუღჷ. წინგის ეჭარილი რე მასაშ, აგვართაშ ფსიქოლოგია დო ჸეთი ბაძაძეფი - მუშენ დუთმაჸუნუნა თინეფი ხეშულობას. წინგის მოჩამილი რე დანიელ პაულ შრებერიშ მემუარეფიშ ანალიზი დო თაშნეშე, გაკრიტიკებული რე ზიგმუნდ ფროიდიშ დო გუსტავ ლე ბონიშ იდეეფი. კანეტიშ შხვა ნახანდეფიშე ეიოშინალი რე: პოტიკიშ კომედია (1934), დაჸვერება (1935), თინეფიშ დღალეფი თვალირი რე (1956), მარაკეშიშ ხონარეფი (1968), ადამიერიშ პროვინცია (1972), ზიტყვეფიშ სვინდისი (1975), დუდიშული ნინა (1977),  ჸუჯიშ ნოთე (1980), ჭანდეფიშ აგონია (1992) დო შხვეფი.
ფლანდრია
thumb|ფლანდრია ფლანდრია (Vlaamse Gewest, Vlanderen) — ბელგიაშ ართ–ართი რეგიონი სუმშე (შხვა ჟირი რე ვალონია დო ბრიუსელი) დო ისტორიული ოლქი ბჟადალ ევროპას.
სქოლიო
კატეგორია:ბელგიაშ რეგიონეფი
სუეციშ არხი
thumb|სუეციშ არხიშ მიოჯინი დიხაუჩაშ ორბიტაშე, გინოღალირი რე ნასაშით. სუეციშ არხი (არაბ.: قناة السويس‎, Qanā as-Suways, ფრანგ.: Le Canal de Suez), სინაიშ ჩქონიშ ბჟადალშე, 163 კმ სიგჷრძაშ დო თიშ არძაშე უმოსი ინწრო ყორყელიშ, 300 მ სიგანაშ ონოშე არხი რე ეგვიპტეს. თიშ ართ ბოლოს სქირონაშქა ზუღაშ წყარპიჯწკჷმა იდვალუაფუ პორტ-საიდი, მაჟირა ბოლოს — ჭითა ზუღას - სუეცი. (ალ-სუვაის)
უტარაკჰანდი
აბანდვალა
პოლიტიკურო შტატის ოორუე-ბჟაეიოლშე უხურგანს ჩინეთი, ობჟათე-ბჟაეიოლშე — ნეპალი. ჩინეთწკჷმა ხურგა ჰიმალაეფს იდვალუაფუ. თაშნეშე უხურგანს გეჸვენჯ ინდურ შტატეფს: ჰიმაჩალ-პრადეში დო უტარ-პრადეში.
სქოლიო
* კატეგორია:ინდოეთიშ შტატეფი დ მორსხუე ტერტორიეფი
ნიკოლოზ მარი
250პქ|მინი|მარჯვნივ|ნიკოლოზ მარი ნიკოლოზ (ნიკო) იაკობიშ სქი მარი (დ. ჯვ. სტ. 25 ქირსეთუთა, 1864/6 ღურთუთა, 1865, ქუთეში, საქორთუო - ღ. 20 ქირსეთუთა, 1934, ლენინგრადი, ასეიანი სანქტ-პეტერბურგი, რუსეთი), ნინეფიშმენცარი, ფილოლოგი, ბჟაეიოლიშმარჩქენჯი, არქეოლოგი, კულტურაშ ისტორიკოსი. რუსეთიშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ თახმი მაკათური (1912).
ფილოლოგია
left|frame|ნიკოლოზ მარი (სირჩჷნუეს)
თანახი
ტერმინქ გორჩქინდჷ ურიული თეოლოგეფიშ შქაოშწანურამი ნახანდეფც.
კაუნასიშ მაზრა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ლიეტუვაშ მაზრეფი
ჩატისგარჰი
ნინა
შტატიშ თარი ნინა — ჩატისგაჰი — არხოსი რე ჰინდიწკჷმა. შტატიშ გვალამი რეგიონეფს გოფაჩილი რე დრავიდული ნინეფი.
ფინური ნინა
გრამატიკა
ფონოლოგიურ სისტემას აკმოქიმინჷნს 8 ხონარიელი დო 13 წოროხონარიელი, ნამუეფშეთ ირს უღჷ კუნტა დო გჷნძე ფორმა, ათენეფიშ მოხ: j, v, h, d. ხონარიელეფიშ მუდანობა იძინანს 16 დიფთონგიშ ხარჯიშე: аi, оi, аu, оu დო თაში.
კატეგორია:ფინურ-უგრული ნინეფი
ბეშიქთაშიშ რაიონი
რაიონი იდვალუაფუ ბოსფორიშ საროტიშ ევროპულ ნორთიშ წყარპიჯის, ნამუთ თინა გიშართილი რე აზიურ ნორთის მადვალუ უსქიუდარიშ რაიონშე. 41.04417°N, 29.00194°W
დომაჟლიცეშ რაიონი
დომაჟლიცე (ჩეხ. Okres Domažlice) — რაიონი პლზენიშ აკანს, ჩეხეთის. მუში ნანანოღა რე დომაჟლიცე. რაიონიშ ფართობი აკმადგინანს 1 123,46 კმ²-ს. 2007 წანაშ მუნაჩემეფით, მახორობა აკმადგინანს 59,748 ადამიერს, მახორობაშ მეჭედალა — 52 ადამიერს კვადრატულ კილომეტრის.
ბერტოლტ ბრეხტი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალეფი კატეგორია:გერმანალი დრამატურგეფი კატეგორია:გერმანალი ჭარუეფი კატეგორია:გერმანალი პოეტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1898 კატეგორია:ნაღურა 1956
ბაგვდანარი
კატეგორია:მესტიაშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი კატეგორია:სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ ოფუტეეფი კატეგორია:საქორთუოშ ოფუტეეფი
ტირანია
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სახენწჷფო მართუალაშ ფორმეფი კატეგორია:ჯვეში საბერძნეთი კატეგორია:ანტიკური ხანა
სიკიმი
სიკიმს, ინდოეთიშ შტატეფს შქას, არძოშე ჭიჭე მუდანობაშ მახორობა ჸუნს.
სქოლიო
* კატეგორია:ინდოეთიშ შტატეფი დო მორსხუე ტერიტორიეფი
მინერალეფიშ ერკებული
ჰ
კატეგორია:მინერალეფი
ბრონზეშ ხანა
გვიანბრონზეშ ხანაშ მოღეეფი კავკაციას ორგანულო არსხუაფუ მუჭოთ წჷმოხონი, თეშ უკულიანი პერიოდიშ ქილინჯეფს დო აბანობური კულტურაშ გოვითარაფაშ ართ-ართ შანულამი ოკუჩხურს წჷმარინუანს. გვიანბრონზეშ ხანას კავკაციას მოხვადჷ დიდი ომეურნულ დო სოციალურ-პოლიტიკურ ყარაფიქ. ოწარმე ნძალეფიშ დო წარმებაშ მეშქაშალაშ გოვითარაფაშ ართ–ართი ჯინჯიერი რეზულტატი რდჷ რკინაშ კჷლაგორუა დო ემუშორაფა (ჯვშ. წ. II ანთასწ. ლია), მუქუთ რევოლუციური როლი იღვენუ ჯარალუაშ გოვითარაფაშ ისტორიას. მოხვადჷ ხანდაშ მასუმა დონორთუაფაქ. ხელუანობაქ გაგმერთჷ დიხასაქვარუას. გევითარჷ ვაჭრუაქ. გიტომბარჷ მაართარინელი თემური წყობილაფაშ აკოცუმაშ პროცესიქ, მიხაზირჷ ოსხირქ კლასობური ჯარალუეფიშ ჸონდინაფაშ დო სახენწჷფოეფიშ გოჭყაფაშო.
პლზენ-იიჰიშ რაიონი
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:ჩეხეთიშ რაიონეფი
ელმოლი
ელმოლი შანენს საგანიშ გორინას, ანუ ეთი პიჯალეფიშ გარამეფიშ ართიანობას, ნამუთ ათე საგანშე ჟიმოქომინჯალას ორთუნა.
რაჭა (მიარეშანულამი)
ზიტყვას რაჭა მუსხირენი შანულობა უღჷ:
ბიუროკრატია
ბიუროკრატია (ფრანგ. bureau — ბიურო, კანცელარია დო ბერძ. κράτος — ნძალაუფლება) — სოციოლოგიაშ დო პოლიტიკური მენცარობეფიშ კონცეფცია, ნამუთ მიოწურუანს სოციალური ორგანიზაციაშ ადმინისტრაციული მართუალაშ დო ოკანონმადვალე წესეფი საშუალებეფშე. ოხანდე ორგანიზაცია იხასიათებუ სტანდარტიზებული პროცედურათ (კანონ-გეჸვენჯობა), გამამინჯალაშ ფორმალური დორთუალათ, იერარქიათ დო ვაპერსონალური ურთიართობეფით.
გალისიური ნინა
გალისიური ნინა (Galego) — რომანული ნინეფიშ ფანიაშშ ნინა, ორხველჷ რომანული ნინეფიშ იბერიულ-რომანულ გომენბუნას, 1978 წანაშ ესპანეთიშ კონსტიტუციაშ 3-ა ბირგულიშ მაჟირა პუნქტიშ დო გალისიაშ ავტონომიაშ გეშა სტატუსიშ 5-ა ბირგულიშ მეჯინათ გალისიაშ ოფიციალური ნინა რე ესპანურწკჷმა ართო. გალისიურ ნინაშა რაგადანს პირენეშ ჩქონიშ ოორუე-ბჟადალშე მადვალი ისტორიული გალისიაშ ოლქიშ ჯინჯიერი მახორობა.
ბრნო
ბრნო (Brno ), გერმანული ბრიუნი (Brünn) — სტატუტური ნოღა ჩეხეთიშ რესპუბლიკას, მორავიაშ ისტორიულ რეგიონს, წყარმალუეფიშ სვიტავაშ დო სვრატკაშ ართიანშა ინოკათუაშ აბანიშ გოხოლუას. ობჟათე მორავიაშ აკანიშ დო ნოღა ბრნოშ ადმინისტრაციული ცენტრი; მორავიაშ ჸოფილი ნანანოღა (1641—1928/49). ნოღა ვითოშწანურაშ უმოსი ისტორიათ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩეხეთიშ სტატუტური ნოღეფი კატეგორია:ჩეხეთიშ აკანეფიშ ცემტრეფი კატეგორია:ჩეხეთიშ ნოღეფი
ჯვ. წ. 811
ნაღურა
კატეგორია:
იოჰან გოტფრიდ ჰერდერი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალეფი კატეგორია:დუნაბადი 1744 კატეგორია:ნაღურა 1803 კატეგორია:გერმანალი ისტორიკოსეფი კატეგორია:გერმანალი პოეტეფი
ჯვ. წ. 812
ნაღურა
კატეგორია:
კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგულნინამი ქიანეფი კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი
კუჩხბურთიშ წესეფი
მეკარეეფი
მეკარეშ ფორმეფი ოკო გიშეგორუდას თინეფი შხვა მობურთეეფიშ ფორმეფშე, საჯუშე დო მოხვარე საჯუეფშე.
ვიპავა (წყარმალუ)
ვიპავა (სლოვენ. Vipava, იტალ. Vipacco, გერმ.Wipbach / Wippach) რე წყარმალუ იტალიას დო სლოვენიას. წყარმალუშ სიგინძა რე 49 კმ. ათავრეშე 45 კმ. სლოვენიას რე. ინაკათუ წყარმალუ სოჩას.
ნოე ჟორდანია
საქორთუოშ რესპუბლიკაშ თარობაშ დუდმახვენჯი
ჟორდანიაქ, თიშ გეშა ნამუდა თინა ნეგატირუო მითმირჩქინანდჷ გჷმათუთაშ რევოლუციასჷნ, ქჷდიჭყჷ ნაციონალიზმიჸურე გჷნოკინა. 1917 წანაშ 3 ქირსეთუთას საქორთუოშ ერუანულ კათუას მითხუ საქორთუოშ ედომუშამი სუვერენიტეტი, თაშნეშე ხუც არზენდჷ მოლენკავკაციაშ ფედერაციაშ დორსხუაფას. 9 ქირსეთუთაშე დუდენდჷ საქორთუოშ დჷმარსხუაფალ კათუას. 1918 წანაშ 9 პირელს გაგმაცხადჷ მოლენკავკაციაშ რესპუბლიკაშ ზოხორინალა.
1918 წანას მოლენკავკაციაშ რესპუბლიკაშ დო მოლენკავკაციაშ სეიმიშ აკოფაჩუაშ უკული ჟორდანიაქ ფაქტობურო იჸუ საქორთუოშ რესპუბლიკაშ კუნტახანური პარლამენტიშ დუდმახვენჯიქ. კჷნე თი წანაშ 26 მესის თიქ საქორთუოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ზოხორინალა გაგმაცხადჷ.
ესპანეთიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ევროპაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობეფი კატეგორია:მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატიშ გომორძგვილეფი კატეგორია:ესპანეთიშ კუჩხბურთი
ჰეიკე კამერლინგ-ონესი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნიდერლანდარეფი კატეგორია:ნიდერლანდარი ფიზიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნიდერლანდარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიკაშ დარგის
2042
დღახუეფი
კატეგორია:
სტამბოლიშ პროვინცია
სტამბოლიშ პროვინცია (İstanbul ili) — პროვინცია თურქეთიშ ოორუე-ბჟადალს, მარმარილოშ ზუღაშ რეგიონს. ფართობი 5 343,02 კმ² რე, მახორობა აკმადგინანს — 14 025 646 ადამიერს (2015 წ.) ბჟადალშე უხურგანს თექირდაღიშ პროვინცია, ბჟეიოლშე — ქოჯაელიშ პროვინცია, ოორუეშე — უჩა ზუღა დო ობჟათეშე — მარმარილოშ ზუღა. ბოსფორიშ საროტი თის ჟირ ნორთო გჷთმორთუნს: ევროპულ კუნთხუთ დო აზიურ კუნთხუთ. 2009 წანაშ მუნაჩემეფით, 12,9 მილიონი მახორობაშე დოხოლაფირო 8 მილიონი ოხორანდჷ ევროპულ კუნთხუს, 5 მილიონი — აზიურ კუნთხუს.
ვლად III ცეპეში
thumb|ვლად ცეპეში. ვლად III, შინელიე მუჭო ვლად ცეპეში ვარდა ვლად დრაკულა დო გრაფი დრაკულა, (დ. გერგობათუთა ვარდა ქირსეთუთა 1431 - ღ. ქირსეთუთა 1476). ვლახეთიშ თარი 1448, 1456-1462 დო 1476 წანეფს. ვლად III ცეპეშ-დრაკულა რდჷ პროტოტიპი ბრემ სტოკერიშ გრაფ დრაკულაში.
მოჰამედ რეზა ფეჰლევი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სპარსეთიშ მონარქეფი კატეგორია:დუნაბადი 1919 კატეგორია:ნაღურა 1980 კატეგორია:ფეჰლევიანეფი კატეგორია:მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ პოლიტიკური ლიდერეფი
ბუჩაშ რაიონი
ბუჩაშ რაიონი (Бучанський райо́н) – ადმინისტრაციული ართული უკრაინაშ კიევიშ ოლქის, კიევიშ ბჟადალშე. ადმინისტრაციული ცენტრი – ნოღა ბუჩა.
ჯვ. წ. 816
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 816 წანა.
დემარქია
სქოლიო
კატეგორია:გიშაგორუეფიშ სისტემეფი კატეგორია:პოლიტიკური სისტემეფი
ბილი აილიში
2016–2017: წიმოძინა დო Don't Smile at Me
„Ocean Eyes“-იშ რემიქსული ვერსიეფიშ წჷმოძინაშ უკული, 2017 წანაშ 24 ფურთუთას აილიშიქ გჷმაბჟინუ გეჸვენჯი სინგლი „Bellyache“, ნამუთ ჭარჷ ფინეას ო’კონელიწკჷმა ართო დო ვიდეოქ გჷმიბჟინუ 2017 წანაშ 22 მელახის. კინ თი წანაშ 30 მელახის ინაჭარჷ ბირა „bored“ Netflix-იშ ტელესერიალიშო „13 ბაძაძი“  2017 წანაშ 30 მანგის აილიშიქ გჷშაშქჷ სინგლი „Watch“  2017 წანაშ 11 კვირკვეს, „Copycat“-იშ გჷშაშქუმალაშ უკული დეანონსჷ თიში ოდებიუტე EP Don't Smile at Me-იქ, ნამუქჷთ გჷშართჷ 2017 წანაშ 21 მარაშნათუთას. ალბომიშ გჷშულაშე მალას, აილიშიქ ინაჭარჷ დუეტი ამერიკალ რეპერ Vince Staples-წკჷმა.
პლზენი
რესურსეფი ინტერნეტის
* კატეგორია:ჩეხეთიშ სტატუტური ნოღეფი კატეგორია:ჩეხეთიშ აკანეფიშ ცენტრეფი კატეგორია:ჩეხეთიშ ნოღეფი
სელმა ლაგერლოფი
სელმა ოტილიანა ლოვისა ლაგერლოფი (შვედ. Selma Ottiliana Lovisa Lagerlöf; დ. 20 გერგობათუთა, 1858 — ღ. 16 მელახი, 1940) — შვედი ჭარუ დო ნოველისტი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ლიტერატურაშ დარგის.
ჰიმაჩალ-პრადეში
ჰიმაჩალ-პრადეში (हिमाचल प्रदेश, ოფა: ɦɪmaːtʃəl prəd̪eːʃ ; Himachal Pradesh) — შტატი (1971 წანაშე) ინდოეთიშ ოორუეშე. მახორობა 6 856 509 ადამიერი (2011). ფართობი 55 673 კმ². ნანანოღა — შიმლა (სიმლა). ჰინდიშე გჷნოთანგუათ "ჰიმაჩალი" შანენს "თირამი გვალეფიშ ქიანას", "პრადეში" — "ოლქის, რეგიონს". უხურგანს გეჸვენჯ შტატეფს: ჯამუ დო ქაშმირი (ოორუეშე), პენჯაბი (ბჟაედალშე დო ობჟათე-ბჟადალშე), ჰარიანა დო უტარ-პრადეში (ობჟათეშე), უტარაკჰანდი (ობჟათე-ბჟაეიოლშე) დო ჩინეთიშ აკოდგინალუაშა მიშმალი ტიბეტი (ბჟაეიოლშე).
ჯვ. წ. 817
ნაღურა
კატეგორია:
ჯამფეზია
ჯამფეზია 35-შახ გვარობა ტროპიკულ დო სუბტროპიკულ რაიონეფს რე გოფაჩილი, თარო ამერიკას. ამერიკული ჯამფეზია (Phytolacca americana) კავკაციას მარცხო მოხვადჷ ოორუე ამერიკაშე. ჟვერი ჩანარი რე, ჩანს რზალეფიშ დო ტყაშ პიჯეფს, კულტურულ ნარგი-ნათასეფს (შხირი რე ჩაიშ პლანტაციეფს) ზუღაშ დონეშე 600 მ-შახ.
დოიინთანონი
დოიინთანონი, დოი-ინთანონი, ინთანონი, ''მოჯვ. დოი-ანგკა, დოი-ანკა , ინტანონი '' (ดอยอินทนนท์) — გვალა ჩიანგმაიშ პროვინციას, ტაილანდიშ უმაღალაში კონკა, ნამუთ გრანიტშე დო ბატოლითშე რე აკოგაფილი.
პალესტინაშ ისტორიაშ არაბული პერიოდი
ეკონომიკა
IX—XI ოშწანურეფს პალესტინას ეკონომიკური ეჸონაფა რდჷ. იმუშებუაფუდჷ დიდი ოფუტეშ მეურნობაშ ფართობეფი. იერუსალიმს, ნამუთ იუდაიზმიშ, ქირსიანობაშ დო ისლამიშ რელიგიური ცენტრი რდჷნ, XI ოშწანურას დოხოლაფირო 40 ვითოში ადამიერი ოხორანდჷ. ოწყარპიჯე ნოღეფს — აკოს, აშკელონს, ღაზას დო კესარიას თელარი ვაჭრუა მიშჷ.
იან პალახი
პალახიშ ღურაშ უკული,1969 წანაშ პირელშახ ხოლო 26 ადამიერქ დუდიშ ჭუალა ცადჷ კინ თი ბაძაძით, ნამუეფშე შქვითიქ დოღურჷ
პოლ დირაკი
პოლ ედრიენ მორის დირაკი (Paul Adrien Maurice Dirac [dɪˈræk]; დ. 8 მარაშინათუთა, 1902, ბრისტოლი, გოართოიანაფილი ომაფე — ღ. 20 გჷმათუთა, 1984, თალაჰასი, ფლორიდა, ააშ) — ინგლისარი ფიზიკოს-თეორიტიკოსი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ფიზიკაშ დარგის.
ქირსიანობა
ქირსიანობაშ გოჭყაფა
ქირსიანობაქ გიჭყჷ იუდაიზმიშ ინოხ ახ.წ. მაართა ოშწანურას რომიშ იმპერიაშ ბჟაეიოლ ნორთის — პალესტინას. ახალი მონძღვარუა ბერძნული დო ლათინური ნინეფიშ ჭყოლოფუათ ჰალა-ჰალათ იფაჩუდუ ქვერსემი რომიშ იმპერიას. გჷნოჩამაშ ალაფათ, თომა ქადაგენდ ინდოეთის დო სპარსეთის, ანდრია — კავკაციას დო ბალკანეთის, მარკოზი — ეგვიპტეს. ქირსიანობა გჷნოჩამაშ ალაფათ, პირველი ქირსიანეფიშ ხვალამა მონკა რდჷ, თინეფს თხოზჷდეს, გჷთმიაძიცანდეს, შხვადოშხვა ბრალდვალეფს მუწმურინუანდეს. პეტრე დო პავლე 64 წანას აწამეს რომს, მოჩქვაფილეფშე ეკონიათ ღურუ იოანექ. მოჩქვაფილეფი დოთჷრეს ოხვამეშ მუმალეფქ. ქირსიანული გჷნოჩამაშ ალაფათ თინეფსჷთ თხოზჷდეს, აწამენდეს, ჸვილუნდეს. ქირსიანობას მალალას გამკურჩქინდეს მათხილარეფქჷთ თითონ რომიშ იმპერიას. იმპერატორი კონსტანტინექ ჩინებული „სანწულიშ“ უკული ქირწუმჷ დო ნება ქიმეჩჷ ოხვამერნინალუაშ. თაშ ჭიე-ჭიეთ მეგორუნდჷ შარას ახალი ჰუმანური მონძღვარუა. thumb|350px|ქირსიანობაშ მოდვალა.
ქირსიანობა საქორთუოს
კათოლიკური ეკლესია საქორთუოს მოღალენს დიო ხოლო შქა ოშწანურეფშე, ოდო მაართა პროტესტანტული ეკლესიეფქ დირსხუ მა-19 ოშწანურას.
ლაქნაუ
სქოლიო
კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი
ლიბერალური დემოკრატია
ლიბერალური დემოკრატია — სამართალებური სახენწჷფო, ნამუთ გერსხჷ წჷჷმარინაფონ დემოკრატიას, ნამუსჷთ უმენტაშალაშ ნება დო გიშაგორილ წჷმმარინაფალეფიშ ხეშუულაფაშ გოხორციალაფაშ მეშქაშალა გოხურგილი რე უმორჩილოშეფიშ ნებეფიშ დო ზოხოაინ მენოღალეეფიშ ნებეფიშ თხილუაშ ჯოხოთ.
ფლეიბოი (ჟურნალი)
ფლეიბოი (Playboy) — ამერიკული ჟურნალი ქომოლკოჩეფშო, ნამუთ 1953 წანას ჰიუ ჰეფნერიქ დო თიში ალმააზრეფქ დარცხუეს. ფლეიბოი მოსოფელს ართ-ართი არძაშე უმოს ჩინებული ბრენდი რე. ჟურნალიშ ამერიკული ვერსიაშ გალე, თინა მოსოფელიშ ბრელ ქიანას გიშმურს, თინეფ შქას გარკვეული ხანი გიშმეშჷ საქორთუოსჷთ. ქორთული გჷმოჩამაშ რედაქტორი რდჷ ნიკო ნერგაძე.
რესურსეფი ინტერნეტის
ფლეიბოი ფლეიბოი ფლეიბოი კატეგორია:სექს-ინდუსტრია კატეგორია:ირთუთიერი ჟურნალეფი
ლიბერეცი
ლიბერეცი (Liberec), ჸოფილი რაიხენბერგი (Reichenberg) — სტატუტური ნოღა ჩეხეთის, წყარმალუ ნისა-ლუჟიცაშ წყარპიჯის, ლიბერეციშ აკანიშ დო ლიბერეციშ რაიონიშ ადმინიატრაციული ცენტრი.
ადიგენიშ მუნიციპალიტეტი
რესურსეფი ინტერნეტის
* კატეგორია:საქორთუოშ მუნიციპალიტეტეფი კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთიშ აკანიშ მუნიციპალიტეტეფი
მადაგასკარი
მადაგასკარი, ოფიციალურო მადაგასკარიშ რესპუბლიკა (მალაგ. Repoblikan'i Madagasikara, République de Madagascar) დო დუდმაართაშე რჩქინელი, მუჭოთ მალაგასიშ რესპუბლიკა — კოკი სახენწჷფო ინდოეთიშ ოკიანეშ ბჟადალ ნორთის, ობჟათე-ბჟადალი აფრიკაშ წყარპიჯწკჷმა, ნამუშეთ გიშართილი რე მოზამბიკიშ საროტით. ქიანა იკენს კოკი მადაგასკარს (მაანთხა უკაბეტაში კოკი მოსოფელს) დო ანდა მორჩილ პერიფერიულ კოკის. ფართობი — 587 041 კმ², მახორობა — 22,005,222 ადამიერი. ნანანოღა — ანტანანარივუ.
შვეიცარიაშ ნოღეფიშ ერკებული
მინი|300პქ|შვეიცარიაშ ნოღეფიშ ერკებული მახორობაშ მუდანობაშ მეჯინათ
რესურსეფი ინტერნეტის
* შვეიცარია
იაცეკ მალჩევსკი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პოლონარი ხანტუეფი კატეგორია:სიმბოლისტი ხანტუეფი
ჯასტინ ბიბერი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1994 კატეგორია:კანადარი მობირეეფი კატეგორია:კანადარეფი კატეგორია:ახალნორდეფიშ კუმირეფი
ლაზარო სპალანცანი
ლაზარო სპალანცანი (იტალ. Lazzaro Spallanzani; დ. 10 ღურთუთა, 1729, სკანდიანო, იტალია - ღ. 12 ფურთუთა, 1799, პავია, იტალია) — იტალიარი ნატურალისტი, ფიზიკოსი, ბიოლოგი, ფსიქოლოგი, კათოლიკური ეკლესიაშ აბატი.
შეიხი
შეიხი (شيخ - ბადიდუ, მოხელე, უნჩაში) — ისლამს ჩინებული ღორონთიშმორაგადეშ პატიოცემელი ჯოხოდვალა.
კატეგორია:ისლამიშ ოშურიელე წოდებეფი კატეგორია:ისლამი
დიარქია
სქოლიო
კატეგორია:სახენწჷფო მართუალაშ ფორმეფი კატეგორია:სახენწფოშ კოლეგიური მადუდეეფი
შინეიდ ო’ქონორი
რესურსეფი ინტერნეის
კატეგორია:ირლანდიარი მობირეეფი კატეგორია:დუნაბადი 1966
პორტუგალიაშ ნოღეფიშ ერკებული
პორტუგალიაშ ნოღეფიშ ერკებული – თაქ წჷმორინაფილი რე პორტუგალიაშ ნოღეფიშ ერკებული(პორტ. cidade). პორტუგალიას ნოღაშ სტატუსიშ გიოდვალარო დოხორალა ოკო გამენდას მუდგაზმარენ კრიტერიუმს, მუჭომეფით რე მახორუეფიშ მუდანობა დო ჯგირი ინფრასტრუქტურა (სკოლა, სამედიცინო მოინალეობაშ, კულტურული დო სპორტული ნოგაფუეფი), ვარა ოკო უღუდას ისტორიული შანულობა. 1980-იან წანეფს პორტუგალიაშ დემოგრაფიულ გოფართოაფაშ გეშა მუდგაზმარენი დოხორალაშა იჸუ ნოღაშ სტატუსიქ მოიჩამალქ. 2006 წანას 151 დოხორალაქ მიღჷ თე სტატუსი.
პორტუგალიაშ საართო რუკა
რუკაშ ლეგენდა:
ტიალინგ კუპმანსი
ტიალინგ ჩარლზ კუპმანსი (ნიდერლ. Tjalling Charles Koopmans; დ. 28 მარაშინათუთა, 1910, გრაველანდი, ნიდერლანდეფი — ღ. 26 ფურთუთა, 1985, ნიუ-ჰეივენი, კონექტიკუტი, ააშ) — ნიდერლანდარი-ამერიკალი მათემატიკოსი დო ეკონომისტი, რესურსეფიშ ოპტიმალური გორთუალაშ თეორიაშ რკვიებაშ გეშა გინოჩეს ნობელიშ პრემია ეკონომიკაშ დარგის 1975 წანას (ლეონიდ კანტოროვიჩიწკჷმა ართო).
ბორისპილიშ რაიონი
კატეგორია:ბორისპილიშ რაიონი კატეგორია:კიევიშ ოლქიშ რაიონეფი
ოდიში
ოდიშიშ ნოხორე
გითოგორილი მოღე ურთაშ, ანაშიანი II-შ, გურანთაშ დო შხვა გვიანდელი ენეოლითური მოღეშ მეთე რე დო თინეფწკჷმა ართო ბჟადალ მოლენკავკაციაშ კულტურული ქართას აკმიართაფუ. მოღე თხილერიე სიმონ ჯანაშიაშ ჯოხონობაშ საქორთუოშ სახენწჷფო მუზეუმს დო სანქტ-პეტერბურგიშ მიკრო–მაკლაიშ ჯოხონობაშ ეთნოგრაფიულ და ანთროპოგენული მუზეუმეფს.
ბანდუნდუ
კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ნოღეფი
პეკოსი (წყარმალუ)
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:ნიუ-მექსიკოშ წყარმალუეფი კატეგორია:ტეხასიშ წყარმალუეფი კატეგორია:რიო-გრანდეშ ნადუეფი
ედუარდ მილს პერსელი
ედუარდ მილს პერსელი რდჷ ამერიკაშ ფიზიკაშ ჯარალუაშ პრეზიდენტი. ნინალენდჷ ამერიკაშ პრეზიდენტეფიშ დუაიტ ეიზენჰაუერიშ, ჯონ ფიცჯერალდ კენედიშ დო ლინდონ ჯონსონიშ ომენცარე ალმაჩამალო.
რადიო დუდიშული ევროპა/რადიო დუდიშალა
thumb|300პქ|რადიო დუდიშალაშ ომაუჭყაფალე არეალი რადიო დუდიშული ევროპა/რადიო დუდიშალა (Radio Free Europe/Radio Liberty (RFE/RL)) — ააშ-იშ კონგრესიშით დორსხუაფილი დო დოფინანსაფილი რადიოსადგიმი, ნამუთ მაუჭყაფულენს ევროპაშ, ცენტრალურ აზიაშ დო ხოლოშიან ბჟაეიოლიშ ქიანეფს. რადიო დუდიშული ევროპა/რადიო დუდიშალა გინმოჩანს ახალ ამბეეფს დო ანალიტიკურ გჷნოჩამეფს თი ქიანეფს, სოდეთ „ინფორმაციაშ ეჭოფუაშ დუდიშალა ედომუშამო ვა რე უნარღელჸოფილინ, ვარა აკოხურგილიე თარობაშ ხეშე“.
მორგენთაუშ გეგმა
გეგმაშ ხაზირაფა დო რელიაზაციაშ ცადება
მორგენთაუშ გეგმაშ მაართა სახექ ვარაფილქ იჸუ, მარა ლჷმაშუკულიანი გერმანიას ამერიკულ ადმინისტრაციაქ ეკონომიკური გოვითარაფაშ გოხურგუაშ რანწკი ზჷმეფი მიღჷ, თინეფს შქას:
მელანეზია
right|200px |thumb|right|300px|მელანეზიაშ რუკა
მელანეზიას ორხველჷ გეჸვენჯი კოკეფიშ ბუნა:
პაპუა-ახალი გვინეა
პაპუა-ახალი გვინეა, ედომუშამი ჯოხოდვალა — პაპუა-ახალი გვინეაშ ზოხორინელი სახენწჷფო (ინგლ. Papua New Guinea [ˈpæpuːə njuː ˈɡɪni] (თაშნ. ˈpɑːpuːə, ˈpæpjuːə), ტოკ-პისინი - Papua Niugini, ჰირი-მოტუ - Papua Niu Gini) — სახენწჷფო ოკიანეთის, რჩქალი ოკიანეშ ობჟათე-ბჟადალი ნორთის, იკენს კოკი ახალი გვინეაშ ბჟაეიოლ ნორთის, ბისმარკიშ არქიპელაგის, სოლომონიშ კოკეფიშ ოორუე ნორთის (ბეგენვილიშ დო ბუკაშ კოკეფი), დ'ანტრკასტოშ კოკეფი დო შხვ. ფართობი — 462 840 კმ². მახორობა — დოხოლაფირო 6 მილიონი ადამიერი (2009), ქიანაშ მახორობაშ უმენტაში ნორთის აკმადგინანა პაპუასეფი დო მელანეზიარეფი. ნოღაშ მახორობა — 15,2 % (1991). ოფიციალური ნინეფი — ინგლისური, ტოკ-პისინი დო ჰირი-მოტუ. მახორობაშ უმენტაში ნორთი — ქირსიანეფი, დოსქილადირი ნორთი აბანობური ტრადიციული რწუმეფიშ გემაჸვენჯი რე. ადმინისტრაციულ ტერიტორიული დორთუალა: 20 პროვინცია. ნანანოღა — პორტ-მორსბი. ერეფიშ წორომაჸალობაშ მაკათური რე. სახენწჷფოშ მადუდე — ოსურმაფა, ნამუთ ქიანას წჷმორინელი რე გენერალ-გუბერნატორით. კანონმადვალუ ორგანო — ნაციონალური პარლამენტი.
16 მესი
16 მესი რე გრიგორიანული კალენდარიშ 136-ა დღა (ნარკი წანეფს — 137-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
რუდოლფ კრისტოფ ოიკენი
რუდოლფ კრისტოფ ოიკენი (გერმ. Rudolf Christoph Eucken; დ. 5 ღურთუთა, 1846, აურიხი, ჰანოვერიშ ომაფე — ღ. 15 ეკენია, 1926, იენა, თიურინგია, გერმანია) — გერმანალი ჭარუ დო ფილოსოფოსი.
ბორჯომიშ მუნიციპალიტეტი
ბორჯომის მუნიციპალიტეტი — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ართული სამცხე-ჯავახეთიშ კანას. რაიონიშ ტერიტორია 1917 წანაშახ ტფილისიშ გუბერნიაშ გორიშ მაზრაშა მიშმეშჷ, 1917-30 წანას — გორიშ ოლქშა, 1930 წანაშე ზოხო რაიონი რე, 1963-66 წანეფს რდჷ ხაშურიშ რაიონიშ აკოდგინალუას.
ჯვ. წ. 829
ნაღურა
კატეგორია:
მანაგუა
ნოღა ანდაშა რდჷ პოლიტიკური ეჸონუაშ დო დონთხაფაშ მოწამე ნიკარაგუაშ ისტორიას. ნოღა მოჯალაგჷ ჟირ დიხაშნწალუაქ XX ოშწანურაშ გოძვენას. ასე მანაგუა ნიკარაგუაშ პოლიტიკური, ადმინისტრაციული, ეკონომიკური დო კულტურული ცენტრი რე.
კულტურა
მანაგუა ნიკარაგუაშ კულტურული ნანანოღა რე, თაქ იდვალუაფჷ გიშაგორილი რესტორანეფი, თეატრი, მუზეუმი დო მუსხირენი ოვაჭარე ცენტრი. ნოღა თაშნეშე რე ემიგრანტეფიშ ჸუდე, ნამუეფჷთ შხვადოშხვა ქიანაშე რენა მოულირი, თინეფს შქას ტაივანშე, ჩინეთშე, გერმანიშე, ააშ-შე, პალესტინაშე დო ობჟათე ამერიკაშ ქიანეფშე, მარა თე გჷმნარკი ხვალე ნორთი რე.
გასტრონომია
სტეიკიშ კეთება აბანობური საგესქუოშ ართ-ართი თარი კუნთხურ რე. ოჭკომალს შხირას ალათხოზუ სპეციალური სოუსი, ნამუთ ჩინებული რე მუჭოთ ჩიიმჩური, ნამუთაკმოდირთჷ ზეთიშ, ნიორიშ დო წვანე სუნელეფშე. ქიანაშ მასშტაბით ანდა ჩინებული სტეიკიშ რესტორანი რე, თინეფს შქას რე „Los Ranchos“-ი. თაქ თაშნეშე რე არგენტინული, ბრაზილიური, გერმანული, ინდური, იაპონური, მექსიკური, დო მუშო ოკო რაგადი ნიკარაგუული დო შხვა ანდა ქიანაშ საგესქუო.
ოგორალი სისტემა
ისტორია
მაართა ოგორალი სისტემა რდჷ «Wandex». ამდღარშო თინა ვა არსებენს. თინა დარცხუ მეთიუ გრეიქ (ინგლ. Matthew Gray), მასაჩუსეტსიშ ტექნოლოგიური უნივერსიტეტიშე, 1993 წანას. თე წანასჷთ დირცხუ ოგორალი სისტემაქ «Aliweb», ნამუთ ამდღარშახ მუშენს. მორო მაართა ოგორალი სისტემა, ნამუთ ედომუშამო "კითხულენდ" ვებ ხასჷლას რენჯი ტექსტის, რდჷ «WebCrawler», ნამუქუთ 1994 წანას გოტებულქ იჸუ. მუში ოწოხლეიანიფიშე გინორთათ, თინა გაბრას ირზენდჷ ნამდგარდია ონასკვუე ზიტყვებით გორუაშ, ნამდგარდია საიტის, მუთ ამდღარშო ართნერი სტანდარტო რე გინორთელი დახე არძა ოგორალი სისტემაშო. 1994 წანას გოტებულქ იჸუ ოგორალი სისტემაქ Lycos-იქჷთ, ნამუქუთ კარნეგი მელონიშ უნივერსიტეტის დირცხუ.
მალას შხვა ოგორალი სისტემეფქ ხოლო გეკლარჩინდეს დო ქჷდიჭყეს პოპულარაფაშო ლჷმა. ათენეფი რდეს Magellan, Excite, Infoseek, Inktomi, Northern Light, დო AltaVista. თაშნეშე დასაბაღო პოპულარული რდჷ Yahoo!, მორო თი ბორჯიშო მუში ოგორალი ფუნქცია ხვალე ვებ დირექტორიათ იფარგალებუდ, თის ვა შეულებუდ შხვა საიტეფიშ ინდექსირაფა.
ლუნდიშ უნივერსიტეტი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ლუნდიშ უნივერსიტეტი კატეგორია:შვედეთიშ უმაღალაში ოგურაფუეფი
საქორთუოშ ნოღეფიშ ერკებული
საქორთუოშ საართო რუკა
რუკაშ ლეგენდა:
აირიშ გვალეფი
აირიშ გვალეფი მუშ განშე იკათუანც კირდეამ პლატოშე ერხინილ ჩხორო დახე ქართილ მასივს, ნამუეფსჷთ ბჟაეიოლჸურე ტენერეშ ტიოზიშ დიუნეფი უხურგანც. გვალეფც ეკოროცხილიე ჩანარეფიშ 430-შე უმოსი ბუნა.
სქოლიო
კატეგორია:ნიგერიშ გეოგრაფია კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ნიგერს კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი საფრთხეშ თუდო
ბინგა (ნოღა)
ბინგა (Binga) — ნოღა კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ეკვატორიალურ პროვინციას.
სიმბოლო
სიმბოლო (σύμβολον „შანი“) — გინაფონ-აღქმებელ ობიექტი, ნამუსუთ მჷშაშურდგუმაფილი აფუ ნამდგარდია ორთაშ შხვა ობიექტი, მუჭოთ მუში შანულობა. ვა რე უციო, ნამდა სიმბოლო გჷდას მუში შანულობას. სიმბოლოშ შანულობა შილებე რდას მუჭოთ ფიზიკური მეკონი ვარა ჸოფირება, თეში აზჷრებაშური ობიექტი — მეკონეფიშ მუშება, მეკონეფიშური ვითარაფა. სიმბოლო აღქმებელ-მატერიალური სახეს არზენც აზჷრებაშ პროცესეფს დო თეთ ქიმინჷნს რჩქინაშ შაყარუას, ჩუალაშ დო გჷნოჩამაშ მეშქაშალას. კანკალეშა სიმბოლოს ირინუანა „პიჯალობური შანიშ“ სინონიმო დო გჷთმოხურგუნა თის, მუჭოთ არგამა აპიჯაფათ მუშაღალირი შანც.
ოქტომბერი (ცაიშიშ კახათი)
ოქტომბერი (ცაიშიშ კახათი) – ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტის, ოდიშიშ რზენს. წყარმალუ ჩხოუშიაშ კვარჩხანი ოძგაშე, ზუღაშ დონეშე 25 მეტრა, ზუგდიდიშე 12 კმ, ინგირიშე 7 კმ. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 1100 ადამიერი.
პრახატიცეშ რაიონი
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:ჩეხეთიშ რაიონეფი
ოჩხამური (დაბა)
ოჩხამური — დაბა ქობულეთიშ მუნიციპალიტეტის. იდვალუაფჷ ქობულეთიშ ვეს, წყარმალუ ოჩხამურიშ წყარპიჯეფს, ზუღაშ დონეშე 12 მ., ქობულეთიშე 10 კმ. დაბას რე რკინაშარაშ დგჷმილი ბათუმ-სამტრედიაშ ღოზის. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით, ოფუტეს ოხორანდჷ 5355 ადამიერი. გოვითარაფილი რდჷ მეჩაიობა. დაბას რე ოჯარალე სკოლა დაბაშ აკოდგინალუაშა მიშურს დოხორელი პუნქტი ცეცხლაური.
კარლოვი-ვარი
კარლოვი-ვარი (Karlovy Vary), კინოხ — კარლსბადი (Karlsbad, „კარლიშ აბანო“), — საკურორტე სტატუტური ნოღა ჩეხეთიშ რესპუბლიკას, იდვალუაფჷ ბოჰემიაშ ისტოეიული რეგიონიშ ბჟადალშე, წყარმალუეფი ოგრჟეშ, როლავაშ დო ტეპლაშ აკოკათუას. ჯოხოქ გიადჷ კარლ IV ლუქსემბურგალიშ პატიოცემელო. 2021 წანაშე იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა მიშმურს.
ბუკოვიცა (წყარმალუ)
ბუკოვიცა (სერბ. Буковица) რე წყარმალუ მონტენეგროს, არძოშ უდიდაშ წყარმალუ შავნიკიშ მუნიციპალიტეტის, წყარმალუ კომარნიცაშ ნადუ. სიგინძა 42 კმ.
თოლი
თოლური თეორია
XVII ოშწანურშახ მითინს ვაუჩქჷდჷ თოლიშ არსებუაშ გეშა. 1665 წანას ინგლისარ ორთაშმეტყველი რობერტ ჰუკიქ მაართაშა, მუშე ქიმინელი პრიმიტიული მიკროსკოპიშ მოხვარათ დეკვირჷ ჭყონიშ ხიტაშ (კორპიშ ონკალარს) ნახოწას. თიქ ძირჷ ჭიჭე-ჭიჭე საკანო გორთილი გჷმოსახილუა. ათე საკანეფს თიქ თოლეფი გიოდუ. მოგვიანეთ 1674 წანას ლევენჰუკიქ ართთოლამი დუმაქანცე სქილედეფი - უმარტივაში („ანიმალკულები“), დო 1683 წანას ბაქტერიეფს მიოგორუ. XIX ოშწანურაშ მაართა გვერდის, კერძოთ 1838 წანას, გერმანალ ბოტანიკოს მათიას შლეიდენქ დო ზოოლოგ თეოდორ შვანქ ეთი ბორჯიშო შაყარელი რჩქინაშ ოსხირშე დარსხის თოლური თეორია. თინაქ ოსხირო გიადუ ასეიან მეჯინეფს რინაშ ოართე გორჩქინაშ დო ევოლუციაშ გოვითარაფაშ გეშა. ბიოლოგიაშ გოვითარაფაშ ასეიან დონეშა თოლური თეორიაშ ჯინჯიერი დუნადვალეფი შემლებნა დუვორინუათინ: თოლური თეორიაშ დორსხუაფაშა მუში თია მიშეღჷ რუდოლფ ვირხოვიშ ნახანდეფქ. წორო თიქ გუმოთქ ჰიპოთეზა, ნამდა ნამდგა თოლი უკვე არსებული თოლეფშე წჷმიქიმინუდჷნ. თენა ამაჸონებელო უმორდებე გაცხადება რდჷ, თიშენ ნამდა თი ბორჯის, მენცარულ ქართეფსჷთ ფირქენდეს, ნამდა რინა ღურელ ორთაშე წჷმიქიმინუდჷნ: მუნტურეფი, გორდეფი, ვირეფი, ჭანდეფი დო მიკროორგანიზმეფი რჩქინდუდეს წინდასე, ოჭკომალიშ ნოსქილადუშე დო წყარშე. ოპტიკური სისტემეფიშ გაუჯგუშებაშებაწკჷმა ართო მირდჷ თოლიშ მიშაგურაფაშ შესალებუაქ. რჩქინაქ თოლიშ გეშა იდიდარებუდჷ ახალი მენცარული მენჭაფუეფით. თარი რდჷ ეთი მეგორაფა, ნამდა გინორთიშ მაღვენჯი ორგანიზმეფიშ თოლეფს პრინციპულო ართიანჯგურა ენწყუალა უღჷდეს. თენა თინეფიშ გორჩქინაშ საართო დაჭყაფუს მიოგურუანდ. გერკვიუ, ნამდა ციტოპლაზმას მითონწყილი რე აკაბუცხა ზჷმაშ ინოხული კომპონენტეფი დო თინეფს ორგანოიდეფი ჯოხო. დედგინჷ, ნამდა ზოხო ორგანოიდი (მიტოქონდრია, პლასტიდი, გოლჯიშ აპარატი) ხვალე მუშო დჷმახასიათაფალ ფუნქციას ასრულენს. თოლიშ აკოგურაფაშ გეჸვენჯი ეტაპი მერსხუაფილი რე ელექტრონული მიკროსკოპიშ გჷმოგონებაწკჷმა. თიშ გჷმორინაფას შესალებერი ჸუ უმოსი ორგანოიდიშ (ენდოპლაზმური ბადეშ, რიბოსომეფიშ, ლიზოსომეფიშ) მეგორაფაქ დო უკვე ჩინებული ორგანოიდეფიშ დინახალენ ენწყუალაშ აკოგურაფაქ. გჷმორკვიებულქ იჸუ თელი თოლიშ დაცხიქ, ნამუსით რთული ენწყუალაქ აჸუ.
თოლიშ მუშებეფი
თოლიშ ზოგადი მუშებეფი რე:
თოლიშ აკმადგინალი ნორთეფი
თოლიშ დინოხლენი ეშაფშაფილი რე ზანთით, ციტოპლაზმათ. თოლიშ ფორმაშ ასქილადუას, ორგანელეფიშ აკანს დამარგებას, თოლიშ ნორთეფიშ ქანცაფის (ენდოციტოზი, ციტოკინეზი) ციტოპლაზმურ გოდოლი ეიჯუმანს.
თოლიშ მიარება
თოლეფი ჟირო გორთათ იმიარებუ. თოლიშ მარტივ გორთას (მიტოზის) წოხოლე აწოჸუნს თიში გენომიშ რეპლიკაცია (გაჟირთიხირება) დო გორთა. ათეშ უკული ირთუ ციტოპლაზმათ.
პერიოდის თოლიშ წჷმოქიმინუაშე თიშ გორთაშა თოლიშ რინაშ ციკლი ჯოხო, მიტოზეფ შქას პერიოდის ინტერფაზა.
ღაზა
ღაზაშ ხორუაქ გიჭყჷ ჩქინი წანეფიშეჭარუაშახ 15 ოშწანურას, ისტორიაშ აშაბანს — მიარე კათაშ დო იმპერიაშ მართუალაშ გიმე რდჷ. ღაზა ჯვეში ფილისტინარეფიშ პენტაპოლისიშ ართ-ართი ნოღა რდჷ.
კინაბალუ
სქოლიო
კატეგორია:მალაიზიაშ გეოგრაფია კატეგორია:ქიანეფიშ უმაღალაში კონკეფი
ჰენრიკ სენკევიჩი
ჰენრიკ სენკევიჩი (პოლ. Henryk Adam Aleksander Pius Sienkiewicz; დ. 5 მესი, 1846, ვოლია–ოკშეისკა ნა პოდლიაშიე — ღ. 15 გერგობათუთა, 1916, ვევე, შვეიცარია) — პოლონარი ჭარუ დო ნოველისტი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ლიტერატურაშ დარგის (1905).
ტელშიაიშ მაზრა
ადმინისტრაციული დორთუალა
მაზრა იკათუანს გეჸვენჯი ტერიტორიეფს:
ბრაიან კრენსტონი
ბრაიან ლი კრენსტონი (Bryan Lee Cranston; დ. 7 მელახი, 1966, კალიფორნია) — ამერიკალი არტისტი, რეჟისორი, სცენარისტი დო პროდიუსერი. არძაშე უმოსო ჩინებული რე უოლტერ უათიშ როლით AMC-იშ კრიმინალური დრამაშე მონკა დჷნოშური. 2012 წანას ილაჸაფჷ ფილმის არგო, 2016 წანას ახონარენდჷ ფილმის კუნგ ფუ პანდა 3-ს ლი-ს.
ჯვ. წ. 1250-იანეფი
მოლინეფი
კატეგორია:
სტრაკონიცეშ რაიონი
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:ჩეხეთიშ რაიონეფი
გიორგი I დადიანი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სამარგალოშ (ოდიშიშ) თარეფი
ნასაუ
ნასაუ დარსუეს ესპანარეფქ 1695 წანას. ნოღაშა უკაბეტაში გაულა იღვენუ ნიდერლანდარეფიშ დო ფრანგეფიშ მორჩილხანიან მართუალაქ. 1776 წანას, ნასაუწკჷმა იმანჯჷ ბურჯაფიქ ააშ-იშ ვითოსუმ კოლონიაშ დო ბრიტანეთიშ იმპერიაშ შქას, თე ბურჯაფი ააშ-შ ზოხორინალაშ ბუტჯაფიშ მორანწკე ნორთი რე.
სქოლიო
* კატეგორია:ბაჰამიშ კოკეფიშ ნოღეფი კატეგორია:კარიბიშ ზუღაშ ღანჩოშ ქიანეფიშ ნანანოღეფი კატეგორია:კორსანტალა კატეგორია:კარიბიშ ზუღაშ ონიშოლი ნოღეფი
ჯვ. წ. 1260-იანეფი
მოლინეფი
კატეგორია:
მონიკა ბელუჩი
ბიოგრაფია
მონიკა ბელუჩიქ დებადჷ 1964 წანაშ 30 ეკენიას იტალიაშ ართ-ართ პროვინციულ ნოღა ჩიტა-დი-კასტელოს. მუამუში ლუიჯი ბელუჩი რდჷ ოფუტე-ომეურნე სფეროს მოხანდე, დიამუში მარია გუსტინელი — პროფესიათ ხანტუ რე. 13 წანაშე მოდელო მუშენდჷ. 1986 წანას ბელუჩიქ ენირიცხჷ პერუჯიშ უნივერსიტეტიშ იურისპრუდენციაშ ფაკულტეტის. გურაფაშ ფარა ქუშიბუდუკონ 16 წანაშე მუშენდჷ მოდელო „Liceo Classico“-წკჷმა. ომოდელე რინათ ბელუჩიქ დეინტერესჷ. 1988 წანას მონიკა ბელუჩი ორინალო გინურს ნოღა მილანშა, სოდეთ კონტრაქტი გაფორმჷ „Elite Model Management“-წკჷმა. 1989 წანას ბელუჩი, მუჭოთ მოდელი, ჯოხოგოლაფირი რდჷ პარიზის დო ნიუ-იორკის.
კინოკარიერა
ბელუჩიშ დებიუტიქ იტალიურ კინოს იჸუ 1990-იან წანეფს. კარიერას დუდშე ეპიზოდურ როლეფს იღენდჷ, მორო სიტუაცია დითირჷ თიში უკული, მუთი ბელუჩი იჭანეს ფრენსის ფორდ კოპოლაშ ფილმის — „დრაკულა“, სოდეთ დრაკულაშ მოჭყუდუშ როლი არსულჷ. უკულიანი წანეფს ფილმის ოლაჸაფეთ თის შხვა კინორეჟისორეფით იჭანუანა. გიშაკერძაფილო წჷმოძინას ბელუჩიქ მიოჭირინუ 1996 წანას, მუჟამსჷთ ილაყაფჷ ფილმის „ბინა“, სოდეთ თიში პარტნიორი რდჷ ვენსან კასელი. ათე ფილმის რსულებური როლიშო წჷმორინაფილი რდჷ სეზარიშ პრემიას ნომინაციას იმენდეფიშ მუმაჩამალი არტისტი. წორას ათე ფილმიშ გინოღალეფს გეჩინებაფუ არტისტი ვენსან კასელი, ნამუთ გვიანო თიში ალმასქუქ იჸუ. მონიკა ბელუჩი გურგინელი რდჷ კლაუდიო კარლოს ბასოწკჷმა, მორო ჭკობაქ ართიანს დეთხუ. 1999-2013 წანეფს რდჷ ფრანგი კინოარტისტიშ ვენსან კასელიშ ალმასქუ, ნამუშეთ ჟირი სქუა ჸუნს. უჩქუ იტალიურ, ფრანგულ, ინგლისურ დო სპარსულ ნინეფს.
ბლანსკოშ რაიონი
ბლანსკო (ჩეხ. Okres Blansko) — რაიონი ობჟათე მორავიაშ აკანს, ჩეხეთის. მუში ნანანოღა რე ბლანსკო. რაიონიშ ფართობი აკმადგინანს 862,65 კმ²-ს. 2007 წანაშ მუნაჩემეფით, რაიონიშ მახორობა აკმადგინანს 104 535 ადამიერს. მახორობაშ მეჭედალა კვადრატულ კილომეტრის აკმადგინანს 121 ადამიერს.
ოტავა
კატეგორია:ოტავა კატეგორია:კანადაშ ნოღეფი კატეგორია:ონტარიო კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ ნანანოღეფი
დიან ნორისი
დიან ჯოზეფ ნორისი (Dean Joseph Norris; დ. 8 პირელი, 1963, ინდიანა) — ამერიკალი არტისტი. ჩინებული რე ჰენკ სჩერდერიშ როლით სერიალშე მონკა დჷნოშური (2008-2013). თის ხოლო ნალაჸაფინა აფუ სერიალეფს დინაფილეფი, ნანდული ზისხირი, დუმაღორი დო შხვას.
ადალარი
სქოლიო
კატეგორია:სტამბოლიშ რაიონეფი
ბუკიტ-პაგონი
სქოლიო
კატეგორია:ბრუნეიშ გეოგრაფია კატეგორია:მალაიზიაშ გეოგრაფია კატეგორია:ქიანეფიშ უმაღალაში კონკეფი
ჯვ. წ. 1290-იანეფი
მოლინეფი
კატეგორია:
როჟე გიიმენი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგეფი კატეგორია:ფრანგი მენცარეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ფრანგი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1924
ჯვ. წ. 841
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 841 წანა.
ნაირა გელაშვილი
გელაშვილქ გათუ ქართიშ სახენწჷფო უნივერსიტეტიშ ბჟადალი ევროპაშ ნინეფიშ დო ლიტერატურაშ ფაკულტეტი 1970 წანას. ნაირა გელაშვილს გჷშაშქუმალირი აფუ გეჸვენჯი წინგეფი: „თხობელუეფი“ (ქორთ. „მოთხრობები“), „დიდაშ ოთახი“ (ქორთ. „დედის ოთახი“) 1985 წ., „თუთათ გოვარვალერი ბაღი“ (ქროთ. „მთვარით განათებული ბაღი“), „ტრაგიკული გრადაცია“, „ტერტეეფიშ ხულა" (ქორთ. „წინწკლების ქოხი“), „სარკეშ ნოტეხეფი“ (ქორთ. „სარკის ნატეხები“), „ამბარეფი, უმბარეფი დო არაბეფი“ (ქორთ. „ამბრნი, უმბრნი და არაბნი") დო შხვა. ნაირა გელაშვილი რე ამდღანერი საქორთუოშ ლიტერატურას ევროპაშ ეგზისტენციალური პროზაშ ართ-ართი არძოშ უმოს აქტიური მიმაჸუნალი. ნაირა გელაშვილს თაშნეშეთ ნაგურეფი აფუ კავკაციარი კათეფიშ ფოლკლორი დო ხემანჯღვერენს კულტურულ ვასათარობო ორგანიზაციას (თაშნეშე შინელი რე მუჭოთ „ენ-ჯე-ო“ ვარ-და NGO) - „კავკაციური ჸუდე“.
მატური
left|200px|thumb|საგესკუ ოფუტე მატურს მატური (ಮತ್ತೂರು, मत्तूरु) — ოფუტე ნოღა შიმონგაშ გოხოლუას, ობჟათეინდური შტატი კარნატაკას. იდვალუაფუ წყარმალუ ტუნგაშ წყარპიჯის. რჩქინელი რე მუჭოთ სანსკრიტიშ დოგურაფაშ ცენტრი. კანკალე ოფუტეშ ფანიეფი, სანსკრიტის ირდღარი ოურთართობეთ გჷმირინუანა.
ჯვ. წ. 842
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 842 წანა.
არაბეფი
ბედუინეფი
ბედუინეფს გეგია რინაშ წესი უღჷნა. ზოტონჯიშ პერიოდის „ჰამულეფი“ გილეგეგუნა ტიოზის წყარიშ დო ჩხოლარეფშო ოდიარუშ გორუას. ზარხულს „ჰამულეფი“ აკმიშაყარჷნა ტომიშ ინჭეფიშ გოხოლუას. ტომეფს დო ფანიეფს შხირას უწიენა ბურჯაფი დიხაშო დო წყარშო.
შხვადოშხვა რეგიონეფიშ ბედუინეფიშ მუკაქუნალს სტილს შანულამი მიარეფერუანობა მიოხე. მაღრიბიშ რეგიონიშ ბედუინეფშო დჷმახასიათაფალი რე ქომოლკოჩეფიშ ჟინმუკაქუნალი (გელლაბა) დო ოსარე (ბურნუსი) კაპიშონით. ბჟაეიოლარი ბედუინეფს — გჷრძე მუკაქუნალი (გალაბეია), ნამუშ ჟი გინმიქუნუაფუ წჷმიშე ფართეთ ღილე ოსარე (აბა). ქომოლკოჩეფს გიორთჷნა ყუფია, ნამუთ დუდს გემარგუ კვარკვალია ოსქვალით (აგალემი). ოსური ბედუინეფს მუკაქუნა, ნამუთ მოგენს „გალაბეიას“, თაშნეშე ფართე შალვარი ვარდა შხვადოშხვანერი „აბა“. ოსურს დუდშა უციოთ გინოქუნელი აფჷდას ოკო ქიცა. კანკალე ბედუინი ოსურეფს შეულებჷნა სახეშ ფარდაშ (ჰაიკი) კეთება.
ბუმბა
ბუმბა (Bumba) — ნოღა კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ოორუეშე, მონგალაშ პროვინციას. ონიშოლი წყარმალუ კონგოს.
ზუგდიდიშ მაჟირა ოჯარე სკოლა
სკოლაშ მაართა დირექტორი თირუ ალიოშა ხუბუაქ, უკულ ქიგედირთჷ ეფემ კვირტიაშ ხემანჯღვერუაშ პერიოდიქ, ეფემ კვირტია დოთირუ იასონ ურიდიაქ. ბოშეფიშ სკოლას დირექტორენდჷ გიგლა ჯვებენავა. №2 ოშქაშე სკოლაშ დირექტორეფი რდეს: ამბაკო ჭითანავა, ჩხოლარია გოგოლა, ციალა ქირია, ქეთინო სიგუა, ზამირა ღადუა, მარინე ქარცხია. ათეჟამო დირექტორიე ნინო ბულია.
სიაოსი სოვალენი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დუნაბადი 1970
გრიპი
კატეგორია:ინფექციური ლახარეფი კატეგორია:ვირუსული ლახარეფი
გიორგი II
გიორგი II შილებე შანენდას ართ-ართ გეჸვენჯი პიროვნებეფშე:
ირაკლი ღარიბაშვილი
ბიოგრაფია
გაათუ ივანე ჯავახიშვილიშ ჯოხონობაშ ქართიშ სახენწჷფო უნივერსიტეტიშ ოერეფოშქაშე ურთიართალეფიშ ფაკულტეტი. უკული გურაფა პარიზის, სორბონიშ უნივერსიტეტის გაგინძორჷ. საქორთუოშა „ვარდეფიშ რევოლუციაშ“ უკული, 2004 წანაშ აფუნს დირთჷ დო მუშობა ჩეჟოქიმინჯე ფონდ „ქართუს“ ლოჯისტიკაშ დეპარტამენტიშ მენეჯერიშ ასისტენტო ქჷდიჭყჷ. 2005 წანას ბიძინა ივანიშვილიშ ალმარინჯეთ დო „ქართუშ“ პრეზიდენტო გინირთჷ. დორსხუაფაშ დღაშე რდჷ პარტია „ქორთული ოცნება — დემოკრატიული საქორთუოშ“ საინიციატივო ბუნაშ მაკათური, დო 2013 წანაშ გერგობათუთაშე - დუდმახვენჯი 2013 წანაშ 20 გერგობათუთაშე გინირთჷ საქორთუოშ პრემიერ-მინისტრო.
სქოლიო
კატეგორია:ქორთუ პოლიტიკოსეფი კატეგორია:საქორთუოშ დინოხოლენი საქვარეფიშ მინისტრეფი კატეგორია:საქორთუოშ პრემიერ-მინისტრეფი კატეგორია:დუნაბადი 1982
ბოტნიაშ ჸუჯი
ჸუჯიშ სიგჷრძა აკმადგინანს 725 კილომეტრის, სიგანა - 80-240 კილომეტრის. ბოტნიაშ ჸუჯიშ ოშქაშე სიტომბა აკმადგინანს 60 მეტრის, მაქსიმალური სიტომბა - 295 მეტრის. ჟინპიჯიშ ფართობი რე 117.000 კმ². უკიდაშ ოორუეშე იდვალუაფუ ბოტენვიკი.
ალერგია
სიმპტომეფი: თოლეფიშ ჭკირუაშ გინაფა, გიმორღვაფა, ჩიონუა, ხვალუა დო შხვ.
GfK
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჯარალობური მეჯინალაშ რკუალაშ ორგანიზაციეფი
ანგუნი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგი მობირეეფი კატეგორია:დუნაბადი 1974
აჩემება
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნევროზეფი კატეგორია:ნერვული სისტემაშ ლახარეფი
ბეატრის ტინსლი
დებადჷ ინგლისიშ ნოღა ჩესტერს. მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ბორჯის ბეატრისიშ ფანიაქ ოცხოვრებშა ახალი ზელანდიაშა მიდართჷ. ბეატრის ტინსლი გურაფულენდჷ კენტერბერიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ მიპალუ მენცარობაშ მაგისტრიშ ხარისხი 1962 წანას. 1963 წანას, ბეატრისიქ დო თიში ალმასქუქ ბრაიან ტინსლიქ მიდართეს ამერიკაშა. ამერიკას, ბეატრისიქ გურაფა გაგინძორჷ ტეხასიშ უნივერსიტეტის (ოსტინი). 1974 წანას ბეატრისიქ ქომონჯი ქიმიოტუ დო დო მუშობა ქჷდიჭყჷ იელიშ უნივერსიტეტის. 1978 წანაშე რდჷ იელიშ უნივერსიტეტიშ ასტრონომიაშ პროფესორი. ბეატრის ტინსლიქ ღურუ ახალნორდიქ, 40 წანერქ, კანიშ კიბოთ.
ბაფინიშ ზუღა
ლიტერატურა
კატეგორია:ოორუე ჸინჩამი ოკიანეშ ზუღეფი
ჯვ. წ. 847
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 847 წანა.
კორპორატოკრატია
კორპორატოკრატია (corporatocracy — „კორპორაციაშ ნძალაუფლბა“) — სახენწჷფოშ მართუალაშ ფორმა ვარდა პოლიტიკური სისტეა, ნამუშ ბორჯის ხეშუულება იხორციელებუ ნძალაუფლებამი ვარდა დიდარი კორპორაციეფიშით.
ოდიშაშ ოლქეფიშ ერკებული
ოდიშაშ შტატიშ ოლქი – შტატიშ ადმინისტრაციული ართული, ნამუთ იმართუ ჩინოვნიკით (კომისარიშ მახვარე) ინდოეთიშ ადმინისტრაციული ნინალაშე. თის მიარე მახვარებუ ოხვარუ, დეპარტამენტეფიშ მადუდეეფი, ნამუთ გამამინჯე რენა ოკათე მეურნობაშ გოთანჯილი მალობეფიშ გოვითარაფაშო. გვალო შტატის 30 ოლქი რე.
ოლქეფიშ ერკებული
*
სანტა-მარია-დელლა-გრაციეშ ოხვამე
მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ბორჯის, 1943 წანაშ 15 მარაშინათუთას, ეკლესია დო მონასტერი ბრიტანულ დო ამერიკულ ავიაციაქ დობომბუ. აკოციუ კომპლექსიშ უდიდაშ ნორთიქ, მარა კანკალე გინოსქილადირ კიდალას შქას თი კიდალა ხოლო რდჷ, ნამუსჷთ და ვინჩიშ ფულირი სერობა რე გჷმოსახილი. ფრესკაშ გინოსქილიდაფაშ ღანკით, კიდალა ბომბუაშახ ქვიშაშ ტომარეეფით დოფორეს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იტალიაშ ეკლესიეფი კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი იტალიას
პარიზი
პარიზიშ ადმინისტრაციულ სამძღოეფს 2004 წანაშ მუნაჩემეფით ოხორანდჷ 2.144.700 კოჩი, ეკონია ოშწანურაშ მალობას ნოღაქ მირდჷ დო გიფაჩჷ. თე ბორჯიშო პარიზიშ ურბანულ აკანეფს 9,9 მილიონი კოჩი ოხორანს, აგლომერაციას-11,5 მილიონი (1999).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პარიზი კატეგორია:ევროპაშ ნანანოღეფი კატეგორია:საფრანგეთიშ ნოღეფი კატეგორია:ზარხულიშ ოლიმპიური ლაჸაფეფიშ მენძელი ნოღეფი კატეგორია:ევროპაშ კულტურული ნანანოღეფი
მატრიარქატი
მატრიარქატი (μήτηρ, μάτηρ, „ნანა, დიდა“, „პატნალა, დაჭყაფუ, ნძალაუფლება“; თაშნეშე გინეკოკრატია) — ჯარალუაშ თიჯგურა ფორმა რე, ნამუსჷთ ლიდერიშ როლი ოსურს ორხველჷ, გიშაკერძაფილო თეჯგურა ჯარალუეფიშ ფანიეფიშ დიდალეფს.
მილიტოკრატია
მილიტოკრატია (ლათ. miles, militis — მალიმორი, ჯარიშკოჩი დო κράτος — ნძალაუფლება), ყაზარმოკრატია — ოურდუმეეფიშ ნძალაუფლება, ოურდუმე დიქტატურა, ოურდუმე სტრუქტურაშე გიშნაველეფიშ მართუალა.
ართურ დარვილი
თომას ართურ დარვილი (Thomas Arthur Darvill; დ. 17 მანგი, 1982, ბირმინგჰემი, ინგლისი) — ინგლისარი არტისტი დო მუსიკოსი. თინა შილებე ჩინებულ რდას, მუჭოთ რორი ვილიამსი, ართ-ართი მავითაართა ექიმი, ოტელევიზიე სერიალს ექიმი მიდგარენი. ასე თინა ასახიერენს რიფ ჰანტერის სერიალს ჭუმანიშ ლეგენდეფს.
ათაშეჰირიშ რაიონი
ათაშეჰირს ვა რე ინდივიდუალური ჸუდეეფი, დო თინეფიშ აკოგაფა ვართ რე გეგმას.
დეჩინიშ რაიონი
დეჩინი (ჩეხ. Okres Děčín) — რაიონი უსტეციშ აკანს, ჩეხეთის. მუში ნანანოღა რე დეჩინი. რაიონიშ ფართობი აკმადგინანს 908,58 კმ²-ს. 2007 წანაშ მუნაჩემეფით, რაიონიშ მახორობა აკმადგინანს 136 621 ადამიერს. მახორობაშ მეჭედალა კვადრატულ კილომეტრის აკმადგინანს 400 ადამიერს.
საქორთუოშ პრეზიდენტი
ისტორია
ახალი კონსტიტუციაშ მეღებაშ დღაშახ, პრეზიდენტიშ ნებაგოქუნელობეფქ მუსხირენშა დითირუ. კერზოთ, კონსტიტუციაშ დუდმაართა რედაქციათ პრეზიდენტი რდჷ ემაჸონაფალი ხეშუულებაშ მადუდე, თინა მართჷნდჷ დო ახორციელენდჷ სახენწჷფოშ დინოხოლენ დო გალენ პოლიტიკას, თეწჷკმა ართო რდჷ ქიანაშ უმაღალაში წუმმარინაფალი გალენ ურთიართობეფს; პრეზიდენტის ვეშულებუდჷ პარალელურო შხვა პოსტიშ დოკება. 2004 წანაშ საკონსტიტუციო თირუეფით, თარობაშ ინსტიტუტიშ მიშაღალაშ გეშა, პრეზიდენტიშ ნებაგოქუნელობა გიხურგუ თარობაშ სასარგებელოთ, მარა ემაჸონაფალ ხეშუულებას ქჷდასქიდჷ გარკვიულ ფუნქციეფქ; დოშქუმალირქ იჸუ პარალელურო პარტიული პოსტიშ დოკებქა; თე პერიოდის მიშაღალირქ იჸუ პრეზიდენტიშ ადმინისტრაციაშ ინსტიტუტიქ. 2010 წანაშ საკონსტიტუციო თირუეფით კინე გიხურგუ პრეზიდენტიშ ნებაგოქუნელობა, უკვე თარობაშ დო პარლამენტიშ სასარგებელოთ; პრეზიდენტის დეთხუ ემაჸონაფალი ხეშუულებაშ პრაქტიკულო არძა ნებაგოქუნელობაქ დო კინე ვაშეულებუდჷ პარტიული პოსტიშ დოკება; პრეზიდენტიშ ნებაგოქუნელობას ქჷდოსქიდჷ სახენწჷფოშ მადუდეშ დო საქორთუოშ ოურდუმე ნძალეფიშ უმაღალაში თარსარდლიშ ფუნქციეფქ.
ნიკარაგუა
რესურსეფი ინტერნეტის
მთავარი ინფორმაცია
ფილიპ უორენ ანდერსონი
ფილიპ უორენ ანდერსონი (ინგლ. Philip Warren Anderson; დ. 13 ქირსეთუთა, 1923, ინდიანაპოლისი, ინდიანა — ღ. 29 მელახი, 2020, პრინსტონი, ნიუ-ჯერსი) — ამერიკალი ფიზიკოსი.
ბიოგრაფია
ფილიპ უორენ ანდერსონქ დებადჷ 1923 წანაშ 13 ქირსეთუთას, ინდიანაშ შტატიშ ნანანოღა ინდიანაპოლისის. გურაფულენდჷ ჰარვარდიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია, ჯონ ჰასბრუკ ვან ფლეკიშ ხემანჯღვერობათ. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ პრინსტონიშ დო კემბრიჯიშ უნივერსიტეტფს. ფილიპ უორენ ანდერსონი გურაფულენდჷ თეორიულ ფიზიკაშ შხვადოშხვა ფენომენს: ლოკალიზაციას (ნამუსით უძახუნა ანდერსონიშ ლოკალიზაციას), ანტიფერომაგნეტიზმის, სიმეტრიაშ ტახუაშ ფენომენს, მაღალტემპერატურულ გამტარობას დო შხვეფს. თეორიულ ფიზიკაშ ართ-ართ დარგის კონდენსირებულ მატერიეფიშ ფიზიკას ჯოხო ფილიპ ანდერსონქ გიოდუ. ანდერსონქ თეორიულ ფიზიკაშ სტანდარტულ მეთოდიშ გოვითარაფაშა დიდი თია მიშეღჷ. 1964 წანას ანდერსონს გინოჩეს ოლივერ ბაკლიშ პრემია, 1977 წანას ნობელიშ პრემია დო 1982 წანას მენცარობაშ ერუანული მენდალი. ღურჷ 2020 წანაშ 29 მელახის, ნიუ-ჯერსიშ ნოღა პრინსტონს.
რადიაცია
რადიაციული ფონი
ორთაშობური რადიაციული ფონი აკმოდირთუ გალენ დო დინახალენ დუმაჩხორიაფალი წყუეფშე.
ჯვეშით ახალი წანა
სერბეთი
მახორობაშ ნორთი ჯვეშით ახალ წანას კინ ეშანჷნს, მუჭოთ 1 ღურთუთას. ბელგრადის, პარლამენტიშ დო მერიაშ დგჷმილიშ წიმი ინწყუაფუ კონცერტი. სერბეთიშ მართლმადიდებელი ოხვამეშ ორგანიზებათ წიმინდე საბაშ საკათედრო ოხიდაშე უტენა ფოიერვერკის, სოდეთ მიარე ადამიერი იშაყარუ. თაშნეშე თაშ ზეიმენა შხვა ნოღეფს ხოლო.
ოორუე მაკედონია
ოორუე მაკედონიას თე დღახუ „ჯვეში ახალი წანაშ“ ჯოხოთ რე რჩქინელი (Стара Нова година). 13 ღურთუთაშ სერს, კათა შოშეეფშა გიშმურს, სოდეთ მეძობელეფი დიდ დაჩხირს დუთმარძანა, უკულ ართო შუნა დო ჭკომუნა.
გინეკოლოგია
ისტორია
აიურვედაშ ტექსტეფი რე საინტერესო ჯვეში პერიოდიშ გინეკოლოგიაშ დაგურაფალო. ჸათაქ ეჭარილი რე დეტალური ტექნიკეფი დო კონცეფციეფი, ნამუეფი ორხველჷ გინეკოლოგიურ პრობლემეფს.
ბაკურიანი
ისტორია
1934 წანას, პროლეტარული ტურიზმიშ დო ექსკურსიეფიშ ჯარალუაქ იჯარათ გეჭოფჷ უკულიანს ბაღანეფიშ სანატორიუმიშ დგჷმილი დო თექ ოგვალე-ოთხილამურე სკოლა დო ზოთონჯიშ ფიზკულტურაშ ჸუდე ქჷდარსხუეს. 1935 წანა ბაკურიანიშ, მუჭოთ ოთხილამურე ცენტრიშ, დაბადებაშ წანა რე. ღურთუთაშ დაჭყაფუს თაქ უკვე მიარე კათა რდჷ. ქჷმორთეს მოლენკავკაციაშ ინდუსტრიული ინსტიტუტიშ სტუდენტეფქ, ნამუეფით გოართოიანაფილი რდეს ინსტიტუტიშ ოთხილამურე სექციას. ინსტიტუტიშ დუდკოჩიშ, ბოჯგუაშ ხენწყუალათ, სტუდენტეფიშ ოწვართალი შაყარუეფქ ბაკურიანს ტრადიციათ გჷნირთჷ. თე პერიოდის ბაკურიანშა მიშეს ქართიშ ომედიცინე ინსტიტუტიშ დო სახენწჷფო უნივერსიტეტიშ მენაჸონეფი.
კურორტი
ფაქტორეფი რე: გვალაშ ჰეერი, ბჟაშ ხანგჷნძე ბარჩხალუა (2052 სთ წანმოწანას) დო ულტრაიაიაშფერი ჩხორიეფიშ მაღალი რადიაცია.
პექტუსანი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე კორეაშ გვალეფი კატეგორია:ოორუე კორეაშ გეოგრაფია კატეგორია:ჩინეთიშ ვულკანეფი კატეგორია:ჩინეთიშ გვალეფი კატეგორია:სტრატოვულკანეფი კატეგორია:ქიანეფიშ უმაღალაში კონკეფი
ტოშე პროესკი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მაკედონიარი მობირეეფი
5 კვირკვე
5 კვირკვე რე გრიგორიანული კალენდარიშ 186-ა დღა (ნარკი წანეფს — 187-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
სან-პაოლო-ფუორი-ლე-მურა
386 წანას, თეოდოს I-ქ ბრელით დიდი დო სქვამი ბაზილიკაშ ეკიდუა ქჷდიჭყჷ, მარა ოხვამეს მოზაიკურ სამუშეფქ ხვალე პაპ ლეო I-იშ ბორჯის ითუ (440–461). V ოშწანურას, თინა ბრელით უმოსო დიდი რდჷ, ვინდარო წიმინდე პეტრეშ ჯვეში ბაზილიკა. გრიგოლ I-შ პაპობაშ ბორჯის, ბაზილიკა თელო გეგნაკეთეს.
ბუტემბო
სქოლიო
კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ნოღეფი
წყარგელაფუ
მინი|[[იოსემიტი (წყარგელაფუ)|იოსემიტიშ წყარგელაფუ]] წყარგელაფუ — ჯოხო აბანს, სოდე წყარი მალას ინაკათუ წყარმალუს. მოსოფელიშ არძაშე დიდი წყარგელაფუ რე ანხელი (979 მ ), ნამუთ იდვალუაფუ ობჟათე ამერიკას (ვენესუელა). უკული მოურს 948 მეტრაშ ტუგელა (ობჟათე აფრიკა) დო 914 მეტრაშ სუმი დაშ წყარგელაფუ (პერუ). არძაშე წყარხვეიანი რე წყარგელაფუ ბოიომა წყარმალუ ზაირს (17 000 კუბური მ3/წ.).
სინგლი
კატეგორია:სინგლეფი
ჯვ. წ. 854
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 854 წანა.
კიარა რენე
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1990 კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
მოსტიშ რაიონი
მოსტი (ჩეხ. Okres Most) — რაიონი უსტეციშ აკანს, ჩეხეთის. მუში ნანანოღა რე მოსტი. რაიონიშ ფართობი აკმადგინანს 467,16 კმ²-ს. 2012 წანაშ მუნაჩემეფით, რაიონიშ მახორობა აკმადგინანს 114 795 ადამიერს. მახორობაშ მეჭედალა კვადრატულ კილომეტრის აკმადგინანს 246 ადამიერს.
ჯვ. წ. 856
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 856 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
წყარმართუ
thumb|165px|წყარმართუ thumb|165px|წყარმართუ ჭირქა წყარს thumb|165px|წყარმართუ წყარმალუ [[გური (ამურიშ ნადუ)|გურს, ხაბაროვსკიშ აკანი]] წყარმართუ (თაშნეშე მართუ, წყარრთაფუ) — წყარიშ ჟინპიჯიშ ფას რგოლიშობური ყარაფი, ნამუთ აქჷმიქიმინუ წყარონტირუეფიშ ვარდა კალაპოტური მალობაშ გორკვიაფილჷ ნორთეფს, ჟირი აკოსვარუაშ მალობაშ შედეგო, წყაპიჯიშ ძგოპის მალობაშ გინულათ დო, წყარმალუშ კალაპოტიშ უცბაშიანი გოფართაფათ.
ქართიშ გუბერნია
ქართიშ გუბერნია, ტფილისიშ გუბერნია (Тифлисская губерния; Тифліская губернія) — რუსეთიშ იმპერიაშ ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ართული 1846-1917 წანეფს. ადმინისტრაციული ცენტრი — ტფილისი.
დირსხუ 1846 წანას
ქართიშ გუბერნიაშ ფორმირაფაქ დემტკიცჷ ნიკოლოზ I-შ ზოჯუათ 1846 წანაშ 14 ქირსეთუთას. აკიქიმინჷ საქორთუო-იმერეთიშ გუბერნიაშ აკოცჷმაშ შედეგო.
1846 წანას ქართიშ გუბერნია აკმოდირთუდჷ :
მიხეილ სააკაშვილი
საქორთუოშ პრეზიდენტი
სააკაშვილიშ რეიტინგიქ ქო დანთხჷ 2007 წანაშ დამორჩილს. გჷმათუთას იმანჯჷ მუსხირენი ოპროტესტე დემონსტრაციაქ, მუსჷთ მაჸუნჷ 2-7 გერგობათუთაშ აქციეფქ, ნამუდგაშ ორგანიზატორეფი ართოიანი ოპოზიცია დო ბიზნესმენი ბადრი პატარკაციშვილი რდეს. ოპროტესტე აქციეფქ 7 გერგობათუთას პოლიციაშით მომიტინგეფიშ რაბადუათ დო ოპოზიციურ ტელევიზიეფშა პოლიციაშ მინოჭკირუათ მითუ. სააკაშვილქ საგანგიო დგომარება გაგმაცხადჷ.
არჩერ მარტინი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი ქიმიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ინგლისარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ქიმიაშ დარგის
ემი პემბერტონი (ბრიტანალი არტისტი)
ემი პემბერტონი Amy Pemberton რე ინგლისარი არტისტი. თინა ჩინებული რე გიდეონი-შ ხონარით სერიალს ჭუმენერიშ ლეგენდეფს დო ენენა გლენმორიშ ხონარით ლაჸაფის ოხვისტეეფიშ ლაჸაფიშ ვიდეო ლაჸაფის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი
ფალკ ჰენთშელი
ფალკ ჰენთშელი (Falk Hentschel; დ. 31 მელახი, 1982, ლაიფციგი, ბჟაეიოლი გერმანია) — გერმანალი არტისტი. თიქ მუში მასქერეფწკჷმა ართო დიტუ ბჟაეიოლი გერმანია შქვითი თუთათ ორდო, სოიშა ბერლინიშ კიდალა აკირღვაფუდუნ. თინა მუშენდჷ მასხაპალო თიჯგჷრა ჩინებუ მობირეეფწკჷმა, მუჭომეფით რენა: მერაია ქერი, ბრიტნი სპირსი, პაულინა რუბიო, ხამელია დპ შხვეფი. 2009 წანას თიქ, ტომ კრუზი დო კამერონ დიასი-ქ აკათეს ფილმის აიარი დო დღას. 2012 წანას ფილმის ჩე ჸუდეშ დონთხაფას. 2014 წანას უღუდჷ ეპიზოდური როლი სერიალს ფორიშ თხობელეფს, გეძინელ სერიეფს რდჷ სერიალეფს ვალს დო საგანს სერიალშო ჭუმენერიშ გერგეზეფშო.
პერსი ბიში შელი
ბაირონი
1815 წ. აფუნს პერსი დო მერიქ მაჟირაშა ქიშარეს შვეიცარიაშა, სოდეთ ჟირი რომანტიკოს პოეტიქ ართიანს აკოხვადჷ დო დემაჸალეს. ჟენევაშ ტობაშ პიჯიწკჷმა, მეძობელო მახორუ შელი დო ბაირონი შხირას იჩიებუდეს ანდა თემეფშენ. ჟენევაშ ტობას ბაირონწკჷმა წორო ნიშით გილანჩურუაშ ბორჯის ეჭოფილი ინნახანტეფიშ გეშა შელიქ ჭარუ მუშ ჩინებული ოდა ”ჰიმნი იტელექტუალურ შვენებას”.
ჯვ. წ. 859
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 859 წანა.
პლატონ ფანცულაია
გალენი რცხუეფი
კატეგორია:ქორთუ ხელუანეფი
ნიკოლა აბანიანო
ლიტერატურა
კატეგორია:იტალიარეფი კატეგორია:იტალიარი ფილოსოფოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1901 კატეგორია:ნაღურა 1990
ბაზილიკატა
ადმინისტრაციული დორთუალა
ბაზილიკატაშ რეგიონი ადმინისტრაციულო 2 პროვინციათ ირთჷ:
ჯავა
სქოლიო
კატეგორია:საქორთუოშ დაბეფი კატეგორია:საქორთუოშ ოკუპირაფილი ოფუტეეფი კატეგორია:ჯავაშ მუნიციპალიტეტიშ დაბეფი
სინაგოგა
მინი|[[ქართიშ სინაგოგა]] მინი|სინაგოგა პრაღას სინაგოგა (ბერძენ.: συναγωγή, ტრანსლიტ. synagogē, „ყარუა, აკოშაყარუა“; בית כנסת ბეით ქნესეთ, „აკოშაყარუაშ ჸუდე“; שול or בית תפילה ბეით თფილა, „ხვამაშ ჸუდე“; אסנוגה, esnoga) — ურიეფიშ ოხვამერი ჸუდე.
სინაგოგას არსულენა ღორონთიშნინალას, კითხულენა დო კომენტარეფს უკეთენა ბიბლიას დო თალმუდის, მანჯენა რიტუალურ ტრაპეზეფს. შქა ოშწანურეფს, ნამუქჷთ იუდეურ დოგმეფს გინურთუნ, სინაგოგაშე გინმორაჸუნდეს (სამანგათ: ურიელ აკოსტა, ბარუხ სპინოზა).
ბორჯომი (წყარი)
რომანოვიშ პერიოდი
1894 წანას მიხეილ რომანოვქ დიჭყჷ მინერალური წყარეფიშ პარკის გჷთმაბუნალი ქარხანაშ ეგაფა, ნამუთ XX ოშწანურაშ 50–ამ წანეფშა ფუნქციონირენდჷ.
1900 წანას ბორჯომშა მელინებათ მიდართჷ ქიმიკოს ფ. მოლდსენგაუერქ, ნამუქჷთ ბოთილშა ინობუნელი წყარიშ ფიზიკურ–ქიმიური მუშებეფიშ მუკატებელი მეთოდი აკიმუშუ. მუში იდეა რდჷ მინერალური წყარიშ ნოშქერბადიშ დიოქსიდით დოგაზუა, მუქჷთ საშუალება მეჩჷ მაწარმებელეფს, ნამ-და წყარი თანჯასგალე გაგშუღალუდესჷკო.
თე პერიოდის ბორჯომი ღებულენს ოერეფოშქაშე აღიარაფას: