cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ქართი
ქორთული რენესანსი
thumb|ქართი, ფრანგი მეშარე ჟან შარდენიშ მეჯინათ, 1671 1122 წანას ნოღა უცხოარეფიშ პატჷნობაშე გადუდიშულუ დავით IV აღმაშენებელქ. აკოშქუმალირი საქორთუოშ ნანანოღა თე პერიოდეფშე ქართიშა გეგნიღეს დო თიქ ომაფე ნოღაშ სტატუსი ქიმიღჷ. XII—XIII ოშწანურეფშო ქართი ეკონომიკურო ჭყანიერი, ჯგირო მონწყილი ნოღა რდჷ, მუშ მახორობა ოჭირინდუანდჷ 80 ვითოშ კოც. გევითარჷ შხვადოშხვა ეკონომიკური ოფირჩეფქ, დირსხუ ამქარული აკოშქუმალეფქ, ვაჭარეფიშ ოკრედიტე ორგანიზაციეფქ — ორთაღეფქ. ქჷმიძინ ნოღაშ ტერიტორიეფქ. ფირქენა, ნამდა თიშა მიშეშ ქაშვეთიშ ეკლესია დო ლურჯი ოხვამე. ნოღაშ კჷდალეფს გალე ართ-ართი დიდი გალენგანობა რდჷ დიდუბე. ნოღაქ მირდჷ ტკვარიშ კვარჩხანი განშე ხოლო, ისანიშ ჯიხას რდჷ ომაფე დოხორე. თე ფარანიშ ქართი მიარეფერუანი ნოღა რდჷ. ქორთუ მაფეფი ლოიალური პოლიტიკათ ხეს უნწყჷნდეს შხვადოშხვა კათეფიშ დო რელიგიეფიშ კათეფიშ ართოიან რინას, მუთ ხეს უნწყჷნდჷ ნოღაშ ეკონომიკური დო სოციალური რინაშ სტაბილიზებას. თე პერიოდეფს საქორთუოშ ისტორიას „ორქოშ ფარანს,“ ვარა „ქორთული რენესანსიშ“ პერიოდის უძახჷნა.
მახორობა
thumb|left|ქართიშ ზუღა thumb|ლისიშ ტობა
ორთაშობური პიჯალეფი დო რესურსეფი
ქართიშ ჰავა სუბტროპიკულსემიარიდული რე (სუბსქირონაშქაზუღაშ კლიმატიშ ელემენტეფით). ზარხული ქართის ოგჷნაფალო ჩხე რე. კვირკვეს ჰაერიშ ოშქარი ტემპერატურა +24,4o- რე. ზოთონჯი რგილი რე (ღურთუთას+0,9o). ნოლექიშ ოშქარული მუდანობა 540 მმ რე. ნოლექეფიშ მაქსიმუმი იფიქსირებუ აფუნს, მინიმუმი — ზოთონც.
4 ფურთუთა
4 ფურთუთა (ფრევალი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 35-ა დღა. წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე (ნარკი წანეფს — ).
გალილეო გალილეი
thumb|220px|გალილეო გალიელიშ პორტრეტი ჯიუსტო სუსტერმანსიშით. thumb|220px| გალილეო გალილეი (დ. 15 ფურთუთა, 1564, პიზა — ღ. 8 ღურთუთა, 1642, არჩეტრი, ფლორენციაშ გოხოლუას) — იტალიარი ფიზიკოსი, ასტრონომი დო ფილოსოფოსი, ომენცარე რევოლუციაშ ართ-ართი შურიშდინმადგჷმალი, პოეტი, ფილოლოგი დო კრიტიკოსი.
ჯიმალეფი რუსოეფი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი კინორეჟისორეფი კატეგორია:ამერიკალი სცენარისტეფი კატეგორია:ამერიკალი კინოპროდიუსერეფი კატეგორია:დუნაბადი 1970 კატეგორია:დუნაბადი 1971
პრიმიტივიზმი
სქოლიო
კატეგორია:ხანტურული მიმალუობეფი
ყალმუხეთი
გეოგრაფია
ყალმუხეთი იდვალუაფუ რუსეთიშ ევროპულ ნორთიშ უკიდაშ ობჟათე-ბჟაეიოლ ნორთის, სტეპურ ზონას. ობჟაშთეშე რესპუბლიკა აკოხურგელი რე ყუმა-მანიჩიშ რღამილით დო წყარმალუეფით — მანიჩით დო ყუმათ. ყალმუხეთის ობჟათე-ბჟაეიოლ ნორთის უხურგანს კასპიაშ ზუღა. რესპუბლიკაშ ტერიტორიას იფაჩუ კასპიაშპიჯიშ რზენეფი. ჰავა კონტინენტური რე, ჩხე სქირე ზარხულით დო რგილი, მორჩილთირამი ზოთონჯით. რესპუბლიკას გიშმურს წყარმალუ ვოლგა. რესპუბლიკას აკოგაფილი რე მუსხირენი წყაროჩუაშე.
არხოტისწყალი
ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთიშ აკანიშ წყარმალუეფი
თოფი (ართური)
თოფი, გარკვიებულ სიდიდაშ შილიშ ნოჭკერი. XVIII ოშწანურას საქორთუოს თოფით იზჷმუდჷ ნაშუა. თოფიშ სიდიდა რდჷ 8-10 ალაბი (დოხოლაფირო 8-10 მ).
ალანდიშ კოკეფი
გჷშაკერძაფილი სტატუსი
ყირიმიშ ლჷმაშ უკული, მუჟამსჷთ ვორმარსუნდიშ ჯიხაზურგაქ დიო ალყას ქჷმოხვადჷ, უკულ აფეთქებულქ იჸუ, ალანდიშ კოკეფს გჷშაკერძაფილ სტატუსიქ ქიმიაჩეს:
ჯვ. წ. 335
ნაღურა
კატეგორია:
მეძენა (ართული)
მეძენა (გოძვენა, მეძვენა) — გოძვენაშ ოზჷმალი ართული XVIII ოშწანურაშ საქორთუოს. მიშართჷ ირანიშე, ომანგუდჷ 15,5 კმ.
ლუიჯი ბოკერინი
ბიოგრაფია
1769 წანას ბოკერინქ ქუმოხვადჷ მადრიდის. 1787 წანას პრუსიაშ მაფაშ ფრიდრიხ ვილჰელმ II-შე გეჭოფუ შეკვეთა დუჭარუდუკო ნაწარმებეფინ. მაფაშა მეჯღუნილი ნაწარმებიშ გეშა გინირთჷ მაფაშ კარიშ კომპოზიტორო.
ობჟათე ტარავა
მუნიციპალიტეტეფი
ბეტიო არძაშე ობჟათეშე მადვალი მუნიციპალიტეტი რე, სოდე ქიანაშ თარი ონიშოლი რე, ატოლიშ თარი ელექტროდგჷმილი, მუსხირენი სახენწჷფო დჷნაწესებუ, ოზუღე ინსტიტუტი (The Maritime Training Institute) დო მუსხირენი კომერციული ცენტრი.
ბონრიკი დო ბეტიო ართიანწკჷმა მერსხილი რე მიარე დამბათ.
სენტ-პოლი (წყარმალუ)
სენტ-პოლი (ინგლ. Saint Paul River) რე წყარმალუ ბჟადალ აფრიკას, გვინეას დო ლიბერიას. წყარმალუშ სიგინძა რე 485 კმ. ღანჩოშ ფართობი 20,281 კვ.კმ. სენტ-პოლი ინაკათუ ატლანტიშ ოკიანეს.
როკასი
როკასი (პორტ. Atol das Rocas) — მორჩილი კოკი ატლანტიშ ოკიანეს, ორხველჷ ბრაზილიაშ შტატ რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის. წყარპიჯიშე იდვალუაფუ 260 კილომეტრიშ მოშორაფათ დო დოხოლაფირო 160 კილომეტრით ბჟადალშე ფერნანდუ-დი-ნორონიაშ არქიპელაგშე. კოკი ნორთობურო ვულკანურო რე წჷმოქიმინელი. მპრთობურო მარჯანიშ კოკი რე. მუში ედომუშამი ფართობი 7,1 კმ² რე.
კოკი ველური ორთაშ ონწე რე, მუშ გეშათ 2001 წანას იუნესკოქ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა გემშეღჷ. თაქი ხენა კჷეფი, ზვიგენეფი, დელფინეფი დო შხვადოშხვა გვარობაშ მაფურინჯეფი.
სტომატიტი
სტომატიტი (στόμα „სტომა“ — პიჯი) — პიჯიშ გვამიშ ცქირცქამი ანთება. შხირას აფხვადჷნა გინგივიტწკჷმა ართო, ნამუსჷთ გინგივოსტომატიტი ჯოხო. სტომატიტიშ ბორჯის, შილებე გეგმარღვა ღვანწკეფს, ლეჩქვეფს, ნინას ვარ-და პიჯიშ გვამიშ ქვინჯის ცქირცქამი დაცხიშ ნამდგა აბანს.
ზუგდიდიშ ბანკიშ რჩუალა
გიბჟინჷ ინფორმაციაქ, ნამჷ-და დუმაშებელს შილებე ოკუპირაფილ აფხაზეთშა ულამუდჷ გინულან. აფხაზეთიშ დე ფაქტო უშქურანჯალაშ სხუნუშ მელამოსეშ, სერგეი შამბაშ გჷნაცხადით, დუმაშებელქ, ნამუქჷთ ზუგდიდს ბანკის გიანთხჷნ, „ხურგი“ გეგნორთუ-და, სოხუმი თის ქართის გეგნოჩანს.
26 გერგობათუთას, სპეციალურ ბრიფინგის დინოხოლენი საქვარეფიშ მინისტრიშ გამაქ ვლადიმერ ბორცვაძექ გჷმაცხადჷ, ნამჷ-და გემანთხაფალი იდენტიფიცირაფილი რე დო თიში ჯოხო დო გვარი ბადრი ესაბუა რე.
კელიმუტუშ ერუანული პარკი
კელიმუტუ (Taman Nasional Kelimutu) — ერუანული პარკი ინდონეზიას, კოკი ფლოერსის. აკმოდირთუ გალამ-სუკამ დო გვალამ რეგიონეფშე. პარკიშ ტერიტორიას იდვალუაფუ კელიმუტუშ გვალა, სოდეთ დვალირი რე სუმი ფერუან ტობა, ნამუნეფით ობაღინაფალო პოპულარული რე ტურისტეფ შქას.
ბანისხევი
ლიტერატურა
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთიშ აკანიშ წყარმალუეფი
ლაბრადორიშ ჩქონი
ჩქონიშ ფართობი — 1 400 000 კმ², მახორობა — 150 000 ადამიერი (2006).
ნევადა
აზრტული ლაჸაფეფიშ ლეგალიზაფაქ, დიარაშ დო დათხიაშ პროცედურაშ სიეფექ ნევადა XX ოშწანურაშ თარი ტურისტულ ცენტრო გინაშქჷ. ტურიზმიშ ინდუსტრია შტატიშ მიშნაველიშ თარი წყუ რე. ნევადაშ შტატი მოსოფელს ორქოშ მაწარმებელეფს შქას მაანთხა აბანს რე.
ლეხერი
მინი|250პქ|[[კალჩაკს ლეხერი, არგენტინა]] ლეხერი — წყარმალუშ ეროზიული ქიმინჯალაშ მოღალუთ გჷშამუშებული რელიეფიშ ვარაფილი ფორმა. ჯინჯი გვერდო წყარმალუშ კალაპოტის უკინებუ, ფერდიეფს ფხშირას ტერასეფი რე. განშეკვათილი უთარაშო V-ნერი პროფილიშ უღუ, ოდო ჯიშთიშ ქიმინჯალაშ გეშა გინომუშებულ ლეხერს — U-ნერი. გვალეფშო დჷმახასიათაფალი რე ონჭირე დო ტომბა ლეხერეფი, დჷკიშო — გაფაჩილი.
ურუგვაიშ პრეზიდენტი
ურუგვაიშ კონსტიტუციაშ 168-ო ბირგულიშ მეჯინათ, ქიანაშ პრეზიდენტიშ დო მინისტრეფიშ სხუნუს, გეჸვენჯი ნებაგოქუნელობეფი უღჷნა:
ალფრედ როზენბერგი
thumb|right|ალფრედ როზენბერგი thumb|right|ალფრედ როზენბერგი ალფრედ ერნსტ როზენბერგი (გერმ. Alfred Ernst Rosenberg, დ. 12 ღურთუთა 1893, ტალინი, ესტონეთი; ღ. 16 გჷმათუთა; 1946, ნიურნბერგი, გერმანია) - გერმანალი პოლიტიკოსი, მასმა რაიხიშ იდეოლოგი, ნაცისტური პარტიაშ მაკათური.
ჯვ. წ. 730-იანეფი
მოლინეფი
კატეგორია:
მაგთისატი
მაგთისატი მაუჭყაფალენს ალმაშარეშე Astra 1G. მაუჭყაფალუა ისიმუაფუ საქორთუოშ ედომუშამ ტერიტორიას. თიში გოსიმაფა შესალებერი რე ქიანაშ არძაშე შორიშ, არძაშე ძნელას მიოლჷ აკანეფს.
ჩინეთიშ ნოღეფიშ ერკებული
ჩინეთის ანდა მუდანობაშ ნოღა რე, თინეფშე ანდას ჯვეში ისტორია უღუ. მარა თეხანური ჩინეთის „ნოღაშ“ გიმე იგურიშხონარებჷ ჟირი შხვადოშხვა შანულობაშ მეკონი.
პესკარაშ პროვინცია
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იტალიაშ პროვინციეფი
ჯვ. წ. 740-იანეფი
მოლინეფი
კატეგორია:
საქორთუოშ მორაგბეეფიშ ერუანული ნაკორობა
რესურსეფი ინტერნეტის
საქორთუოშ რაგბიშ რსხუ(Georgia Rugby Union ) (ქორ. ინგლ.)
12 ფურთუთა
12 ფურთუთა (ფრევალი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 43-ა დღა. წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე (ნარკი წანეფს — ).
ბრუნო მარსი
პიტერ ჯინ ჰერნანდესი (დ. 1985 წანაშ 8 გჷმათუთას), ჩინებული ოსცენე ჯოხოთ ბრუნო მარსი — მობირე, კალიფორნიაშე. თინა ხოლო რე ბირეფიშ ავტორი დო მუსიკალური პროდიუსერი.
სქოლიო
კატეგორია:დუნაბადი 1985 კატეგორია:ამერიკალი მუსიკოსეფი კატეგორია:ამერიკალი მობირეეფი
Metallica
ბარტონიშ ღურა დო Garage Days Re-Revisited (1986–1987)
1987 წანას მეტალიკა ევროპაშა ირთუ ტურნეშ გაგჷნძორაფალო. მელახის ჯეიმზიქ უკვე მაჟირაშა მიტახჷ მანჯა სკეიტბორდინგიშ ბორჯის. თეშ გეშა, რიტმურ გიტარაშა მეგამა კჷნე მარშალს ანდეს, მარა თე დაღამაკებაქ აძვილჷ, შურიშხა ონჯუას ცოცხალი წჷმორინაფა დუნჩალუდჷკონ. ტურნეშ უკული ბუნაქ მანწყუ მუსიკალური სტუდია ლარსიშ ავტოფარეხის დო ინაჭარჷ შხვა ბუნეფიშ მუსხირენ ბირაშ ქავერ ვერსია. კვირკვეს გჷშაშქჷ ახალი ალბომი The $5.98 E.P.: Garage Days Re-Revisited, სოდეთ მიშულირი რე თე ბირეფინ. ალბომიშ ინოჭარუაბორჯის ბუნაქ გამორსჷ ახალი სტუდია დო აკაფასჷ ნიუსტედიშ ტალანტი. თე წანასჷნე გჷშაშქუმალირქ იჸუ ფილმიქ Cliff 'Em All, სოდეთ ეჭარილი რე კლიფიშ მუკოჸონაფილი სუმი წანა მეტალიკას. ფილმშა მიშულირი რე კლიფიშ სოლოეფი ბასის, ჸუდეს გჷნოღალირ ვიდეოეფი დო სურათეფი.
ჯვ. წ. 343
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 343 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
Village Roadshow Pictures
კომპანიაშ ოფისი იდვალუაფჷ მელბურნის, ავსტრალიას.
ფილმოგრაფია
Village Roadshow Pictures-ის მონაწილებათ აკოქიმინელი ჩინებული ფილმეფი:
ჯვ. წ. 770-იანეფი
მოლინეფი
კატეგორია:
კლარჯეთი
გეოგრაფია
პროვინციაშ ჯოხოდვალა კათაშ შქას ბოლო ბორჯიშახ ასქილადირი აფუ არტანუჯიშე დოხოლაფირო 10 კილომეტრით ობჟათეჸუ დვალირ ოფუტე კლარჯეთის, ნამუთ ამდღა ხოლო რე თურქული ჯოხოდვალათ — ბერექეთ ქოი (Bereket köy). თე ოფუტეშ ალმახანური ჯოხოდვალაშ მეჯინათ თურქი მარკვიებელი მინე ქადიროღლუ კლარჯეთიშ პროვინციას ხოლო ბერექეთის უძახჷ, ტაო-კლარჯეთიშ სინონიმო თინა ხვარენს ხელუანურ ტერმინს „ოლთუ-ბერექეთი“ (Oltu-Bereket).
რკვია
მინიატიურა|160პქ|[[დიმიტრი ბაქრაძე, კლარჯეთიშ ქრისტიანული არქიტექტურაშ ართ-ართი მაართა მარკვიებელი.]] კლარჯეთიშჸურე, გჷშაკერძაფილო მუში ქრისტიანული არქიტექტურაშჸურე ინტერესიქ XIX ოშწანურას გორჩქინდჷ. მაართა კუნტა ჩინებეფი კლარჯეთიშ ეკლესიეფშე დო მონასტერეფიშ გეშა ორხველჷ კარლ კოხის, დიმიტრი ბაქრაძეს , გიორგი ყაზბეგის  დო პრასკოვია უვაროვას. კლარჯეთიშ არქიტექტურაშ გეშა რკვიას ნერჩი დოუდუ ალექსანდრე პავლინოვქ. ეიოშანალი რე ნიკოლოზ მარიშ „შავშეთ-კლარჯეთში მოგზაურობის დღიური“, ნამუთ ართგვარი რეგიონალური ენციკლოპედია რე ამდღა ხოლო დო უგუმუთირუ წინგი რე კლარჯეთიშ დო შავშეთიშ ისტორიაშ, გეოგრაფიაშ, ეთნოგრაფიაშ, არქიტექტურაშ დო ეპიგრაფიკაშ აკაგურაფალო. პალეოგრაფიულო, უმაართაშო ექვთიმე თაყაიშვილიშ ხანდათ , აკომუშებულქ იჸუ თურქეთის ისტორიული შხვა ქორთული რეგიონეფიშ, ტაოშ, კოლა–არტაანიშ, ერუშეთიშ სიჯვეშეფქ ხოლო.
ჯვ. წ. II - ჯვ. წ. I ოშწანურეფი
კლავდიოს პტოლემაიოსიშ (ახ. წ. 100–178) „გეოგრაფიულ ოხემანჯღვერეს“ ეშანილი რე, ნამდა არმენიაშ (სომხეთიშ) თი ნორთი, ნამუთ წყარმალუ ევფრატის, კიროსის (მტკვარი) დო არაქსის შქას იდვალუაფუ, შხვა ოლქეფწკჷმა ართო იკათუანს „კატარძენეს“. თაქ დაზუსტებელი რე მუში ლოკალიზაცია ხოლო — მოსხურ გვალეფწკჷმა, თ. გ. ბოხეფიშ ჟილე. დიო ხოლო XIX ოშწანურას ჰ. კიპერტიქ წჷმარინუ მოსაზრება, ნამდა კატარძენე რე გვიანიშ გინმაჭარალშე დომახინჯაფილი „კალარძენე“, მუთ კლარჯეთის მეურე. თე მოსაზრება დიდი ხანიშ გოძვენას მეღებული რდჷ უნირზოთ. თინა აკირზიეს კ. მიულერქ, ი. მარკვარტიქ დო ჰ. ჰიუბშმანქ. მარა, უკულიანშო კანკალე მენცარქ ეჭვიშ თოლით ქიმკაჯინჷ კატარძენეშ დო კლარჯეთიშ მანგობას. თინა ნანძალუო დო უოსხირეთ მირჩქინჷ გ. ღაფანციანქ. გჷშაკერძაფილო კონწარო გილაშქარუ დო გინივარუ თეშნერი გომანგაფა პავლე ინგოროყვაქ, ნამუქჷთ კლავდიოშ პტოლემეოსიშ თე ჩინებას ფირჩა პასაჟი მეუჯღუნუ. თაშნეშე დ. მუსხელიშვილი დო ნ. ხაზარაძე ხოლო ფირქენა, ნამდა კატარძენე დო კლარჯეთი შხვადოშხვა რე. თინეფი კატარძენეს კლარჯეთშე ბრელით უმოსო ობჟათეჸურე, ევფრატიშ ოდუდეეფს ასახელენა. მოხუჯეეფუ ჸუნს კინე ტრადიციულ მეჯინელობას ხოლო — თის უხუჯანს გიორგი მელიქიშვილი, ნ. ლომოური, დო თ. ყაუხჩიშვილი.
ეთნიკური აკოდგინალუა ანტიკურ ხანას
ოპიზაშ მონასტერიშ გეშა სხუნუაშ ბორჯის ნიკოლოზ მარი ეშანჷნს :
თიშენი, ნამდა ოპიზაშ მონასტერი V ოშწანურაშე ორდო ვა ჸოფე, დავით ხოშტარიაშ არზით, ოკო იბგურიშხონარათ, ნამდა ნიკოლოზ მარი ივერ–მარგალეფს დო ჭან–ლაზეფს თე ბორჯიშო კლარჯეთიშ მახორობაშ გურ ნორთო მირჩქინანდჷ. მუში მეწურაფათ, ნიკოლოზ მარიშ თე არზი შილებე თინჷ ხოლო რდას, მარა უმოსო ოფირქებელი რე, ნამდა კლარჯეთიშ ჭანურ მახორობაქ ორდოშე განიცადჷ ძალიერი ქართიზაცია. გიორგი მელიქიშვილიშ არზით, კლარჯეფქ უკვე ანტიკურ ხანას ქაწყორეს მესხეთიშ ქართ (картский) ტომეფს დო ტერიტორიას ქართულ ელემენტიქ მაჸონაფალო გინირთჷ მუჭოთ პოლიტიკური, თეში კულტურულ–ეთნიკური თოლონჭაფუთ.
IX-X ოშწანურეფი
სუმბატ დავითიშ სქიშ მეჯინათ, 826 წანას აშოტიქ არაბეფწკჷმა ბურჯაფის დიღუპუ. თე მოლინაშ თარიღო ართგანი მენცარეფი 836 წანაშ ხოლო ხანეფს ხოლო მირჩქინანა. აშოტის სუმ სქიქ დასქიდჷ — ადარნასე, ბაგრატი დო გუარამი. ტაო-კლარჯეთიშ ომაფეს დუდშე სუმხოლო ართო მართუნდუ, სოიშახ ოშქარ ჯიმა ბაგრატიქ ვემიღჷ კურაპალატიშ ტიტული იმპერატორშე. თეშ უმკუჯინუო, ტაოს დო კლარჯეთის თინა ვაჸოფე აკა მამართვალი, ნამუსჷთ აშოტი — გიორგი მერჩულე სუმხოლო ჯიმას „ხენწჷფეეფო“ იშინუანს.
ვახტანგ გორგასალიშ პერიოდი
ალმახანურ მენცარობას თე ოკითხუწკჷმა მერსხუაფათ არზი ვაჸოფე. დავით ხოშტარიას მიორჩქჷ, ნამდა ბოლო ხანეფს გჷმოლინილი მოღეეფი შხვანერო წჷმარჩქინანა ქორთული მონასტერეფიშ ორდოიან ეტაპის დო ჯუანშერიშ თე ჩინებაშე ეჭვიშ ოსხირი ვარე. ალმახანურ მარკვიებელეფშე ოპიზაშ მონასტერიშ დორსხუაფაშ ვახტანგიშ ფარანით დოთარირაფას გინივარანს ვახტანგ ჯობაძე.
„სომეხური მონასტერეფი“
ომენცარე ლიტერატურას ართ ბორჯის გოფაჩილი რდჷ მოსარზება, ნამდა არაბობაშახიან პერიოდის კლარჯეთის სომეხეფქ მუდგარენი მონასტერეფი დარსხუეს. თე არზი მოურს ნიკოლოზ მარიშე, ნამუთ კოროცხჷნდჷ, ნამდა VI-VII ოშწანურეფს კლარჯეთიშ მახორობაქ სომეხური ემიგრაციული პოპორიშ გეშა „გესომეხჷ“. „გრიგოლ ხანძთელის ცხოვრებაშ“ მაართა გჷშაშქუმალაშ წოხოლენზიტვობას ნიკოლოზ მარი გრიგოლ ხანძთელიშ დო მუში მოწაფეეფიშ მოღალობაშ დაჭყაფუშ გეშა ჭარჷნდჷ :
მოგვიანაფილო კინ თე არზი გჷმოთქუ კორნელი კეკელიძექ ხოლო :
გრიგოლ ხანძთელიშ პერიოდი
ამდღარშო ძალამი მორჩილი მასალა რე ასქილადირი თიშო, ნამდა მენცარულ დონეშა მოხვადას გრიგოლ ხანძთელიშ ბორჯიშ არქიტექტურაშ აკოგურაფაქ. დუდშეიანი ნოგაფუეფი მონასტერეფიშ უმიარეშობას ამდღარშახ ვარე მოჭირინდაფილი; თინეფი ვარა წიაკალშა რე გინოკეთებული, ვარა ედომუშამო თირელი რე ახალით. ოეგებიეთ, დუდშეიანი 830–840–ამი წანეფიშ ოხვამეეფიშ ალაზიმაფათ მორდილი ნოსქილედეფი მუკოჩუალირი რე ხვალე წყაროსთავს დო მიჯნაძორს.
XI ოშწანურაშ უკული
თე მორჩილი ოეკლესიე კიდანჯალეფიშ მოხ ოფუტეეფს, შხვადოშხვა მორჩილმასშტაბამი სამუშეფი მიშჷ თაშნეშე გრიგოლ ხანძთელიშ პერიოდიშ მონასტერეფს ხოლო. XIV-XVI ოშწანურეფს ეიგჷ ორეკეშეფქ ოპიზას დო ხანძთას, შატბერდიშ ოხვამეს XIII ოშწანურას ობჟათეშე ქიმკოდგეს ეგვტერი.
კოტა (რაჯასტანი)
კოტა (कोटा) — ნოღა ინდოეთიშ შტატი რაჯასტანიშ ობჟათე-ბჟაეიოლშე. კინე თე ჯოხოშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. რაჯასტანიშ შტატის მახორობაშ მეჯინათ მასუმა ნოღა რე (ჯაიპურიშ დო ჯოდპურიშ უკული) დო 47-ა ნოღა ინდოეთის 1 001 365 მახორუთ (2011). ნოღა რაჯასტანიშ ნანანოღა ჯაიპურიშ ობჟათეშე 240 კმ-შ გოძვენას იდვალუაფუ, წყარმალუ ჩამბალიშ წყარპიჯის.
რიკი გონზალესი
{{ინფოდაფა არტისტი }}
ლადო გუდიაშვილი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ქორთუეფი კატეგორია:ქორთუ ხანტუეფი კატეგორია:ქართიშ საპატიო მენოღალეეფი კატეგორია:დუნაბადი 1896 კატეგორია:ნაღურა 1980
სოღდიშ ოლქი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ტაჯიკეთიშ ადმინისტრაციული გორთუალა
საქორთუოშ ბანკეფიშ ერკებული
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ ბანკეფი
ჯვ. წ. 800-იანეფი
— ჯვ. წ. IX ოშწანურაშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ ჯვ. წ. 809 წანას დო გეთჷ ჯვ. წ. 800 წანას.
ჯვ. წ. 346
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 810-იანეფი
— ჯვ. წ. IX ოშწანურაშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ ჯვ. წ. 819 წანას დო გეთჷ ჯვ. წ. 810 წანას.
ბიგ-სენდი (ვაიომინგი)
ბიგ-სენდი (ინგლ. Big Sandy River, Big Sandy Creek) რე წყარმალუ ააშს, ვაიომინგიშ შტატის. წყარმალუ ბიგ-სენდი იჭყაფჷ საბლეტიშ ოლქის, უინდ-რივერიშ ქჷნდჷრს, ბრიჯერ-ტიტონიშ ერუანულ ტყაშ ტერიტორიას, გიშმურს ნოღა ფარსონს დო ინაკათუ წყარმალუ გრინ-რივერს, სვიტუოტერიშ ოლქიშ ტერიტორიას. ბიგ-სენდიშ სიგჷნძა 227 კმ. რე.
ლახარეფიშ ოერეფოშქაშე კლასიფიკაცია
ლახარეფიშ დო ჭყანთელუაწკჷმა მერსხილი პრობლემეფიშ ოერეფოშქაშე სტატისტიკური კლასიფიკაცია (International Statistical Classification of Diseases and Related Health Problems) — დოკუმენტი, ნამუთ გჷმირინუაფუ ჭყანთელუაშ მუჭოთ მაჸვენჯი სტატისტიკური დო კლასიფიკაციური ოსხირი. ვით წანაშე ართშა ჭყანთხილუაშ მოსოფელიშ ორგანიზაციაშ (ჭყანმო) დუდალათ გინმაჯინენა. ლახარეფიშ ოერეფოშქაშე კლასიფიკაცია (ლოკ) რე ნორმატიული დოკუმენტი, ნამუთ უნარღველჸვენს მეთოდური მერინეფიშ ართობას დო მასალეფიშ ოერეფოშქაშე ვერიფიკაციას.
ასეშო აქტიური რე ლახარეფიშ ოერეფოშქაშე კლასიფიკაციაშ მავითაართა გინოჯინა (ICD-11, მარგ. ლოკ-11).
ჯვ. წ. 347
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 347 წანა.
ავტონომიური რესპუბლიკა
საქორთუოშ ავტონომიური რესპუბლიკეფი
საქორთუოშ სუვერენულ ტერიტორიას არსებენს ჟირ ავტონომიური რესპუბლიკა — აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკა (ასე რუსეთის აფჷ ოკუპირაფილი) დო აჭარაშ ავტონომიური რესპუბლიკა. აჭარაშ ავტონომიურ რესპუბლიკას უღჷ მუშ კონსტიტუცია, შილა დო გერბი. აჭარაშ სტატუსის გჷთმოთანჯუნს საქორთუოშს კანონი „აჭარაშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ სტატუსიშენიბ“. უმაღალაში კანონმადვალუ ორგანოს აჭარაშ ავტონომიურ რესპუბლიკას წჷმარინუანს უმაღალაში სხუნუ, ნამუთ გიშეგორუაფუ 4 წანაშ ხანით, უმაღალაშ ემაჸონაფალ ორგანო რე ავტონომიური რესპუბლიკაშ თარობა, აკანობური დუდმართუალაშ ორგანო რე საკრებულო, ემაჸონაფალ ორგანო რე გამგეობა (მერია). მართალმასაჯულაფა ავტონომიური რესპუბლიკაშ ტერიტორიას ირსხულებუ ხვალო სასამართალოეფიშე. აჭარაშ ავტონომიურ რესპუბლიკას ქიმინჯენს ოკათე მათხილეშ (ომბუდსმენიშ) წმმარინაფალი, ნამუთ ზოხორინელი რე დო ჟიგინაჯინე ადამიერიშ ნებეფიშა დო დუდიშულეფიშ თხილუას. აჭარაშ ავტონომიურ რესპუბლიკას უღჷ მუშ ბიუჯეტი, ნამუსჷთ ირწანას ამტკიცენს აჭარაშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ უმაღალაშ სხუნუ.
ტონკიშ ოლქი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რაჯასტანიშ ოლქეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ოლქეფი
ვოლტა (წყარმალუ)
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:განაშ წყარმალუეფი კატეგორია:აფრიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ბჟადალ აფრიკაშ წყარმალუეფი
ნიკი მინაჟი
ონიკა ტანია მარაჯი, ჩინებული მუჭოთ ნიკი მინაჟი (დ. 8 ქირსეთუთა, 1982) — ამერიკალი რეპერი დო მობირე-კომპოზიტორი.
ჯვ. წ. 840-იანეფი
— ჯვ. წ. IX ოშწანურაშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ ჯვ. წ. 849 წანას დო გეთჷ ჯვ. წ. 840 წანას.
ოორუე კიონსანიშ პროვინცია
თაშნეშე ქოძირით
კატეგორია:ობჟათე კორეაშ პროვინციეფი
ჯვ. წ. 860-იანეფი
მოლინეფი
კატეგორია:
ანდამანიშ დო ნიკობარიშ კოკეფი
ღირსშესანიშნაობეფი
კოკი დიგლიპური (136 კმ. პორტ-ბლერიშე):
უდაიპურიშ ოლქი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რაჯასტანიშ ოლქეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ოლქეფი
ჯვ. წ. 351
ნაღურა
კატეგორია:
შინდლერიშ ერკებული
მუჟამჷსჷთ სპილბერგის ხემანჯღვერქ სიდნი შეინბერგიქ წინგიშ ჯოხოთ „შინდლერიშ კიდობანიშ“ გინაჯინალი მეუჯღონჷნ, რეჟისორი ათე ამბექ დაინტერესჷ. ათეშენ Universal Studios-ქ იჸიდჷ წინგიწკჷმა მერცხუაფილი ოავტორე ნება. მორო სპილბერგი ვარდჷ დარწუმებულიმ ნამდა მუს შეიალებედუო დო ვარი ათე ნაწარმოებიშ ეკრანიზაცია. მაართა ეტაპის თიქ მუსხირენ რეჟისორწკჷმა ცადჷ მორაგადაფა თინეფს გეუჭოფდესკო ნაწარმებიშ ეკრანიზაცია, მორო საბოლათ იშენ გინოჭყვიდჷ მუს გინუღალუდკონ.
ჯინჯიერი გინაღალარი აკანი რდჷ პოლონეთის, კრაკოვს, 72 დღაშე უმოსი ხანით. სპილბერგიქ გინოჭყვიდჷ ფილმი გინუღალუდკო უჩა-ჩე ფერეფს, მუთით თიქ თი ეპოქაშ ბორჯულ სურათის მიახოლჷ დო დოკუმენტური კადრეფიცალა ეფექტი ქიმინჷ.
სიუჟეტი
ფილმის მოთხობელი რე კათოლიკე გერმანალი ბიზნესმენიშ, ნაცისტური პარტიაშ მაკათურიშ, ოსკარ შინდლერიშ ისტორია, ნამჷქჷთ ვითოშიშე უმოსი პოლონარი ურია გინასქილიდუ ჰოლოკოსტიშ ბორჯის. ერკებულს ითოლწონებჷ 1100 ურია, ნამჷეფით შინდლერქ დექირუ მუში ფაბრიკაშო, თიშენ ნამდა თინეფი ოკონცენტრაციე ბანაკიშ ჯღონაშე გინუსქილუაფუდუკონ.
ჰაინრიხ ფონ კლაისტი
ჰაინრიხ ფონ კლაისტი (გერმ. Bernd Heinrich Wilhelm von Kleist; დ. 18 გჷმათუთა, 1777 – ღ. 21 გერგობათუთა, 1811) — გერმანალი პოეტი, დრამატურგი დო ნოველისტი.
ალბერტ გიორსო
ალბერტ გიორსო (ინგლ. Albert Ghiorso; დ. 15 კვირკვე, 1915, ვალეხო, კალიფორნია, ააშ — ღ. 26 ქირსეთუთა, 2010, ბერკლი, კალიფორნია, ააშ) — ამერიკალი მენცარი.
ანაქსაგორა
ანაქსაგორა (ბერძნ. Ἀναξαγόρας, დ. დოხოლაფირო ჯვ.წ. 500, კლაზომენი, იონია — ღ. დოხოლაფირო ჯვ.წ. 428, ლამპსაკოსი) — ბერძენი სოკრატეშახჷ ფილოსოფოსი, იონური სკოლაშ წჷმმარინაფალი.
შპიკეროოგი
ჯოხო „შპიკეროოგიშ“ გორჩქინა სანირზო რე, მარა ამდღარშო მუში მახორობას წანს, ნამდა თინა ითანგუ მუჭოთ „ოწკარუე კოკი“.
კანვონიშ პროვინცია (ობჟათე კორეა)
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ობჟათე კორეაშ პროვინციეფი
რუსეთიშ ფედერალური ოკრუგეფი
შორი ბჟაეიოლიშ ფედერალური ოკრუგი
ფედერალური ოკრუგიშ ცენტრი - ნოღა ხაბაროვსკი.
ავტონომიური ოკრუგი:
ცჷნდჷრიშ ფედერალური ოკრუგი
აკანეფი:
ვოლგაშპიჯეთიშ ფედერალური ოკრუგი
ოკრუგი:
SARS-CoV-2
ინფექცია
შილებე, ნამჷ-და ვირუსი ინფექციური ორდას ინკუბაციაშ პერიოდსჷთ, მარა თეჯგურა შვანი დიო ვადასურაფე დო 2020 წანაშ 1 ფურთუთას ჭყანთხილუაშ მოსოფელიშ ორგანიზაციაქ გაცხადჷ, ნამჷ-და „თე ბორჯიშო, ასიმპტომურ შვანეფს გინოდვალა ორჩანიეთ ვა რე გინოდვალაშ თარი ბაძაძი“. ომანგეთ, მერჩქინელი რე, ნამჷ-და ადამიერეფს შქას ინფექცია თარო იყოს COVID-19-იშ სიმპტომეფიშ მაღვენი პიჯეფშე გინოდვალაშ შედეგი ორდას ოკო.
ფილოგენეტიკა დო ტაქსონომია
2020 წანაშ 11 ფურთუთას, ვირუსეფიშ ტაქსონომიაშ ოერეფოშქაშე კომიტეტიქ (ICTV) გაცხადჷ, ნამჷ-და რსებული წესეფიშ მეჯინათ, ნამუთ ნუკლეინიშ ბჟეფიშ კონსერვირებული წოროგეჸვეჯიბაშ ოსხირშა აფასენს იერარქიულ ურთიართიბას კორონავირუსეფს შქას, გინორთი თიმწკჷმა 2019-nCoV-ო ჯოხოდვალირ ვირუსის დო 2003 წანაშ SARS-იშ ეპიდემიაშ ვირუსულ შტამს შქას, უბაღებუ რდჷ, თიშ ზოხო ვირუსულ გვარობათ ოკოროცხალო. თაჸურეშე გიშნაველი, 2019-nCoV-ი თინეფქ დააიდენტიფიცირეს მუჭთ კონწარი რესპირატორულ სინდრომწკჷმა მერსხილ კორონავირუსეფიშ შტამი.
სტრუქტურული ბიოლოგია
SARS-Cov-2 წჷმოწიმინჷნს არძაშ უკულაში სუმ ვირულენტობაშ ფაქტორს, ნამუთ ხეს უნწყუნს მენძელი თოლშე ახალი ვირიონეფიშ გოფაჩუას დო ბორკუნს ადამიერიშ იმუნური სისტემაშ რეაგირაფას.
ჯვ. წ. 356
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 970-იანეფი
მოლინეფი
კატეგორია:
როკი (წყარმალუ)
ლიტერატურა
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:მინესოტაშ წყარმალუეფი კატეგორია:აიოვაშ წყარმალუეფი
ჯვ. წ. 357
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 980-იანეფი
— ჯვ. წ. X ოშწანურაშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ ჯვ. წ. 989 წანას დო გეთჷ ჯვ. წ. 980 წანას.
წყალტუბო
წყალტუბო — ნოღა საქორთუოს, იმერეთიშ აკანს, წყალტუბოშ მუნიციპალიტეტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. იდვალუაფუ ზუღაშ დონეშე 120 მ. ნოღათ გჷმიცხადჷ 1953 წანას. მახორობა 11 281 (2014 წ.). წყალტუბო შინელი რე ბალნეოლოგიური კურორტით.
ლოთარ მაიერი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალეფი კატეგორია:გერმანალი ქიმიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1830 კატეგორია:ნაღურა 1895
ბორია
ბორია წჷმიქიმინუ ატმოსფეროშ წნევაშ ცაგანა ჰორიზონტალურ გორთაფაშ გეშა. ჰავაშ ყარაფის ქიმინჯენს კირიოლისიშ ჭყანა, ხორხაფიშ ჭყანა, ღულა-ღოზამი ტრაექტორიაშ ბორჯის - ცენტრიდანული ჭყანა.
იემენი
იემენი (اليمن), ედომუშამი ოფიციალური ჯოხოდვალა — იემენიშ რესპუბლიკა (الجمهوريّة اليمنية) — სახენწჷფო ობჟათე-ბჟადალი აზიას, არაბეთიშ ჩქონიშ ობჟათშე იდვალუაფუ. 2013 წანაშ მეჯინათ, ქიანაშ მახორობაშ მუდანობა - 25,408,000 ადამიერი რე, ტერიტორია — 528,076 კმ². მოსოფელს მახორობაშ მეჯინათ 48-ო აბანს დო ტერიტორიულო 50-ა აბანს იკენს.
ქიანეფიშ ოტელეფონე კოდეფიშ ერკებული
მა-9 ზონა, ბჟადალ დო ობჟათე აზია
კატეგორია:ქიანეფიშ კოდეფი კატეგორია:ოტელეფონე კოდეფი
ჩურუშ ოლქი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რაჯასტანიშ ოლქეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ოლქეფი
რუსეთიშ ფედერაციაშ აკანეფი
რუსეთიშ აკანეფიშ ერკებული
კატეგორია:რუსეთიშ ფედერალური მონწყუალა
შელიფი
შელიფი (არაბ. وادي الشلف‎) რე წყარმალუ ალჟირს, ალჟირიშ უდიდაშ წყარმალუ. შელიფი იჭყაფუ საჰარაშ ატლასიშ გვალეფს, ნოღა აფლუშ ხოლოს, გიშმურს თელ-ატლასიშ გვალეფს დო ინაკათუ სქირონაშქა ზუღას. შელიფიშ სიგინძა რე 725 კმ.
როზანა არკეტი
როზანა არკეტი (Rosanna Arquette დ. 10 მარაშინათუთა, 1959, ნიუ-იორკი) — ამერიკალი არტისტი, რეჟისორი დო პროდიუსერი. თიში დალეფი დო ჯიმალეფი, პატრისია, ალექსისი, რიჩმონდი დო დევიდი ხოლო არტისტეფი რენა.
აოგაშიმა
კოკის გონაშენელ რე ოფუტე აოგაშიმა, ნამუთ ტოკიოშ მეტროპოლიურ არეალშა, ჰატიძიოშ პრეფექტურაშა მიშმურს. 2009 წანაშ მუნაჩეემფით, კოკის 205 ადამიერი ოხორანდჷ. ორხველჷ ფუძი-ჰაკონე-იძუშ ნაციონალურ პარკის.
ტრენტო
სქოლიო
კატეგორია:იტალიაშ ნოღეფი კატეგორია:იტალიაშ რეგიონეფიშ ნანანოღეფი
აოგაშიმა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იაპონიაშ კოკეფი
Q
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ლათინური ასოეფი
მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული აზიას დო ოკიანეთის
ავსტრალია (19)
thumb|left|[[ულურუ-კატა ტიუტაშ ნაციონალური პარკი|ულურუ ბჟაშ ალულა ბორჯის]]
საბაჟო (ხობიშ მუნიციპალიტეტი)
საბაჟო  (ჸოფილი ჭალადიდი) — ოფუტე საქორთუოს, ხობიშ მუნიციპალიტეტის, ჭალადიდიშ თემიშ ცენტრი (ოფუტეეფი: საქორქიო, საღვამიჩავო, საჭოჭუო). იდვალუაფუ ოდიშიშ რზენს, წყარმალუ რიონიშ მარძგვან წყარპიჯის, ზუღაშ დონეშე 3 მეტრის, ხობიშე მოჩილათირი რე 18 კილომეტრით.
ლიპეცკი
ლიპეცკი (Ли́пецк) — ნოღა (1779а წანაშე ) რუსეთის, ლიპეცკიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ნოღა იფვალუაფჷ მოსკოვიშ ობჟათე-ბჟაეიოლშე 428 კილომეტრიშ მეძენას.
დენის ჰეისბერტი
დენის დექსტერ ჰეისბერი (Dennis Dexter Haysbert; დ. 14 მარაშინათუთა, 1954, კალიფორნია) — ამერიკალი არტისტი. ჩინებული რე სენატორი დეივიდ პალმერიშ როლით 5 სეზონს სერიალშე 24 დო უნჩაში სერჟანტი ჯონას ბლეინიშ როლით სერიალშე ნორთი.
ჯვ. წ. 363
ნაღურა
კატეგორია:
იმანუელ კანტი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალეფი კატეგორია:გერმანალი ფილოსოფოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1724 კატეგორია:ნაღურა 1804
ვიტორიო დე სიკა
ვიტორიო დე სიკა (დ. 7 კვირკვე, 1901, სორა, იტალია - ღ. 13 გერგობათუთა, 1974, პარიზი, საფრანგეთი) — იტალიარი არტისტი, ნეორეალისტი კინორეჟისორი.
გერმანიაშ შილა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ ქიანეფიშ შილეფი კატეგორია:გერმანიაშ ერუანული სიმბოლოეფი
ჯეიმზ ბლანტი
მუსიკალურ კარიერაშახ თინა ინალენდჷ ბრიტანულ ჯარს, ნატოშით ჯღონელი რდჷ კოსოვოშა, 1999 წანაშ კონფლიქტიშ ბორჯის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარი მობირეეფი კატეგორია:დუნაბადი 1974
სპუნი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:ილინოისიშ წყარმალუეფი
სელენდინი (პროვინცია)
პროვინცია ადმინისტრაციულო ირთუ 12 რაიონო.
მაქს მარტინი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1962
კრისტოფერ ნოლანი
კრისტოფერ ნოლანი (დ. 30 კვირკვე, 1970) — ბრიტანალ-ამერიკალი რეჟისორი, სცენარისტი დო პროდიუსერი. თიში არძაშე ჩინებული ფილმეფი რე ფსიქოლოგიური თრილერი „მემენტო“ დო „წკურუმია აიარი“, ნამუეფით დეინალჷ ჯოხონობა.
ბეტმენი: დაჭყაფური
1997 წანას Warner Bros.-ქ ბეტმენი დო რობინიშ გლახა ფასებაშ დო ჭიჭე მუშნალიშ გეშა გინოჭყვიდჷ ბეტმენიშ ახალი ფილმიშ გინოღალა გინოსანძღურუ ვადათ გინოდვალა. 2003 წანას ნოლანქ ბლეიდიშ სცენარისტწკჷმა, დევიდ ს. გოიერწკჷმა ართო დარწუნჷ სტუდია, ნამდა რისკიშა ულინუდუკო დო ბეტმენიშ ახალი სურათი თაშიო თეშიო უჩინებუ რეჟისორის მიანდესუკონჷ. ბეტმენი: დაჭყაფური გიშართჷ 2005 წანაშ 15 მანგის დო წანაშ არძაშე მაღალმიშნალუამი ფილმეფიშ ეკერეცხის მაჩხორა აკანი დეკინჷ. ფილმის ოკათუნა კრისტიან ბეილი (ბეტმენი), მაიკლ კეინი (ალფრედ პენივორთი), ლიამ ნისონი (რა'ს ალ გული), გერი ოლდმენი (ჯეიმზ გორდონი) დო მორგან ფრიმენი (ლუციუს ფოქსი).
ამერიკალეფი
ამერიკალეფი, ამერიკაშ აკოართაფილი შტატეფიშ კათა, ამერიკალი კათა — კათა, ააშ-იშ ჯინჯიერი მახორობა.
ალფრედ ლანდე
ალფრედ ლანდე (გერმ. Alfred Landé; დ. 13 ქირსეთუთა, 1888, ელბერფელდი, გერმანიაშ იმპერია — ღ. 30 გჷმათუთა, 1976, კოლუმბუსი, ოჰაიო, ააშ) — გერმანალი-ამერიკალი ფიზიკოსი, ნამუთ უმოსო მოღალენდჷ კვანტურ მექანიკას. ალფრედ ლანდე შინელი რე ლანდეშ g-ფაქტორით დო ბორნი-ლანდეშ განტოლებათ. ალფრედ ლანდე რდჷ ართ-ართი მაართა მენცარი, ნამუქჷთ ენწყუ ზეემანიშ ეფექტი.
ტყარი გური
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მექსიკური ტელე-სერიალეფი
ჯვ. წ. 367
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 367 წანა.
10 მელახი
10 მელახი (მარტი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 69-ა დღა (ნარკი წანეფს — 70-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
თერჯოლა
თერჯოლა — ნოღა საქორთუოს, იმერეთიშ აკანს, თერჯოლაშ მუნიციპალიტეტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ნოღათ გჷმიცხადჷ 1983 წანას. 2014 წანაშ მუნაჩემეფით ნოღას ოხორანს 4644 მახორუ.
11 მელახი
11 მელახი (მარტი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 70-ა დღა (ნარკი წანეფს — 71-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
ედვინ კლებსი
ბიოგრაფია
ედვინ კლებსიქ დებადჷ 1834 წანაშ 6 ფურთუთას, კენიგსბერგის. გურაფულენდჷ ვიურცბურგიშ უნივერსიტეტის, რუდოლფ ვირხოვიშ ხემანჯღვერობათ. 1858 წანას კლებსიქ მიპალუ მენცარობაშ დოქტორიშ ხარისხი ბერლინიშ უნივერსიტეტიშე. ბერლინიშ უნივერსიტეტიშ უკულ გურაფა გაგინძორჷ კენიგსბერგიშ უნივერსიტეტის. 1861 წანაშე ედვინ კლებსი რდჷ ვირხოვიშ ასისტენტი შარიტე ჰოსპიტალს, ბერლინს. 1866 წანას კლებსიქ მუშობა ქიდიჭყჷ ბერნიშ უნივერსიტეტის, შვეიცარიას, პათოლოგიაშ პროფესორო. საფრანგეთ-პრუსიაშ ლჷმაშ ბორჯის კლებსი ოკათუდჷ პრუსიაშ არმიას, ოურდუმე ექიმო. 1872-1873 წანეფს კლებსი მუშენდჷ ვიურცბურგიშ უნივერსიტეტის, 1873-1882 წანეფს კლებსი ოგურუანდჷ კარლიშ უნივერსიტეტის (პრაღა), 1882-1892 წანეფს რდჷ ციურიხიშ უნივერსიტეტიშ პროფესორი. 1893 წანას კლებსიქ კოლეგეფწკჷმა კონფლიქტიშ გეშა ციურიხიშ უნივერსიტეტი ქიდიტუ დო ქიდიჭყჷ კერძო ბიზნესი დიო კარლსრუეს დო უკულ სტრასბურგის. 1896 წანას კლებსიქ ამერიკაშა მიდართჷ დო მუშობა ქიდიჭყჷ რაშიშ მედიცინაშ კოლეჯის, ჩიკაგოს. მალას კინ შვეიცარიაშა დირთჷ, სოდეთ დიო ლოზანას ცხოვრენდჷ დო უკულ ბერნის. კლებსიქ ღურუ 1913 წანაშ 23 გჷმათუთას, 79 წანერქ.
12 მელახი
12 მელახი (მარტი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 71-ა დღა (ნარკი წანეფს — 72-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
ჰირკანიშ ნაციონალური პარკი
დორსხუაფაშ ღანკი
ნაციონალურ პარკიქ დირსხუ ლამე სუპტროპიკული ლანდშაფტეფიშ დო რელიქტური დო ენდემური ჩანარეფიშ ოთხილარო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:აზერბაიჯანიშ ერუანული პარკეფი
საფრანგეთიშ რევოლუცია
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საფრანგეთიშ ისტორია კატეგორია:ევროპაშ ისტორია კატეგორია:საფრანგეთიშ რევოლუცია
კუბა
კუბას წინგიერობაშ კოეფიციენტი აკმადგინანს 99,8%-ის, ჩქჷჩქჷეფიშ ღურაშ მაძირაფალი უმოსი დაბალი რე ვინდარო კანკალე გოვითარაფილ ქიანას, დო მახორობაშ თელარაშ ოშქაშე მუდანობა 77.64 რე.
ვითწანამი ლჷმა
1868 წანაშ ებუნტუაშ მოტივი, ნამუსჷთ კარლოს მანუელ დე სესპედესი ხემანჯღვერენდჷნ, ეპანეთიშე ზოხორინალა რდჷ. სესპედესი — შანქარიშ პლანტაციაშ მაღვენჯი, კუბაშ ზოხორინალაშო ოლჷმეთ ჭკოლარეფს ადუდიშულენდჷ. 1868 წანაშ 27 ქირსეთუთას, თიქ გიშაშქუ ზოჯუა ჭკორალაშ გოუქვაფაშე არძო თინეფშო, მით ოურდუმე ნინალაშა მიშმეშჷნ. 1868 წანაშ ებუნტუაქ გეგნორთჷ კონფლიქტშა, ნამუთ რჩქინელი რდჷ მუჭოთ ვითწანამი ლჷმა. ააშქ ვაღიარჷ კუბაშ ახალი თარობა, თაშ მიქცუ ლათინურ დო ევროპულ ბრელი ქიანაქ ხოლო. ლმაქ 1878 წანას, ხანხონიშ პაქტით გეთუ, ნამუთჷთ კუბაქ ფართო ავტონომია მიღჷ. 1879–1880 წანეფს, კუბარ პატრიოტიქ კალიქსტო გარსიაქ აწარმჷ ვაწჷმოძინელი, მაჟირა ლჷმა ზოხორინალაშო, ნამუთ რჩქინელი რე მუჭოთ ჭიჭე ლჷმა.
ბისმარკიშ არქიპელაგი
მახორობა
მახორობაშ თარ ნორთის წჷმარინუანა მელანეზიარეფი დო პაპუასეფი. შანულამი დოხორელი პუნქტეფი დო ნოშმიორინეფი: რაბაული (კოკი ახალი ბრიტანეთი), კავიენგი (კოკი ახალი ირლანდია), ლორენგაუ (საადმირალოშ კოკეფი).
ჯანკარლო ჯანინი
ჯანკარლო ჯანინი (დ. 1 მარაშინათუთა, 1942, ლა სპეცია, ლიგურია, იტალია) — ჩინებული იტალიარი არტისტი.
ვერმილიონი
ვერმილიონი (ინგლ. Vermilion River) რე წყარმალუ ააშს, ილინოისიშ შტატის. ვერმილიონი იჭყაფჷ ლივინგსტონიშ ოლქის, ოდუდეეფიშ ნორზ-ფორკიშ დო საუზ-ფორკიშ აკოართაფაშ აბანს დო ინაკათუ წყარმალუ ილინოისის, ნოღა ოგლესბიშ გოხოლუას. ვერმილიონიშ სიგჷნძა 120.4 კმ. რე, ღანჩოშ ფართობი 3,420 კვ.კმ.
საფრანგეთიშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საფრანგეთიშ პოლიტიკა კატეგორია:საფრანგეთიშ პრეზიდენტეფი
ჯვ. წ. 371
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 371 წანა.
ზუბი (საჯიჯაოშ თემი)
სქოლიო
კატეგორია:სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ ოფუტეეფი კატეგორია:ხობიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი კატეგორია:საჯიჯაოშ თემიშ ოფუტეეფი
ვატიკანი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ევროპაშ ქიანეფი კატეგორია:წიმინდე ნოღეფი
სოლომონიშ არქიპელაგი
არქიპელაგიშ ფართობი — 40 400 კმ². მახორობა — 720 ვითოშ ადამიერშე უმოსი (2009 წანა).
ევროპა
ევროპა — მოსოფელიშ ნორთი, აზიაწკჷმა ართო აკმოქიმინუნს ევრაზიაშ კონტინენტის. თინეფს შქას ხურგიშ ღოზიშენ მუსხირენ ვარიანტი რე.
ევროპაშ რეკორდეფი
ევროპაშ უკაბეტაში ნოღა რე რუსეთიშ ნანანოღა - მოსკოვი. თექ ოხორანს 11 503 500 ადამიერი. შხვა კაბეტი ნოღეფი რე: უკაბეტაში წყარმალეფი რე ვოლგა (3531 კმ.) დო დუნაი (2858 კმ.).
სარგებელი დინოხურიში
ევროპას იპალუჷ ნაფთობი დო ორთაშობური გაზი, ნამუშ ობადეშეფი მიკორსხილი რე, ართ განშე, ბაქანეფიშ პალეოზოურ დო მეზოზოურ ნოლექეფწკჷმა, მაჟირა განშე, ალპური ჭირაკილი ორტყაფუშ გვალაშპიჯიშ დო შქაგვალეფიშ როფეფიშ ნეოგენურ გაჭყაფუეფწკჷმა. ნაფთობიშ ობადეშეეფი გროზნოს დო აფშერონიშ ჩქონს, თაშნეშე კასპიაშ ზუღას. თაშნეშე რე ქუანოშქერი (რუსეთი, გერმანია, პოლონეთი, ბელგია, გოართოიანაფილი ომაფე, საქორთუო), რკინაშ მადენი (ურალი, უკრაინა, კოლიშ ჩქონი, შვედეთი, საფრანგეთი, ლუქსემბურგი), მანგანუმიშ მადენი (უკრაინა, საქორთუო), ბოქსიტეფი (ურალი, უნგრეთი, საფრანგეთი, იტალია, საბერძნეთი), ფერამი ლითონეფი (გერმანია, ესპანეთი, ბულგარეთი, პოლონეთი) დო შხვა.
ქოძირით თაშნეშე
*
წანერი (ჯიშთი)
წანერი — ლეხერიშ ტიპიშ ჯიშთი შონეშ კავკაციონიშ ობჟათე კართეს, წყარმალუ მულხრაშ (ინგირიშ მარძგვანი ნადუ) ოდუდეს. აკმოდირთუ ჟირი ჸაშე, სიგინძა რე 10,7 კმ, ფართობი - 28,9 კმ². ირდუ ჯიშთეფიშ: ტიხტენგენიშ, ლალვერიშ, თეთნულდიშ დო გისტოლიშ კართეეფშე გჷმნაულა ჯიშთეფით. ჯიშთეფიშ ნინალეფი აკმიკათუნა ზუღაშ დონეშე 2750 მეტრაშ სიმაღალას დო აკმოქიმინჷნს ბჟადალ ექსპოზიციაშ მაღვენი ჯიშთიშ ართამ ნინას, ნამუთ ზუღაშ დონეშე 2450 მეტრაშე გიმუურს. ჯიშთიშე გიშმურს წყარმალუ, ნამუთ აკათუ მულხრას.
ვერმილიონი (უობაშიშ ნადუ)
ვერმილიონი (ინგლ. Vermilion River) რე წყარმალუ ააშს, ილინოისიშ დო ინდიანაშ შტატეფს. წყარმალუ ვერმილიონი იჭყაფჷ ოდუდეეფიშ მიდლ-ფორკიშ დო სოლთ-ფორკიშ აკოართაფაშ აბანს, 8 კმ-შ უკულ ვერმილიონს ინაკათუ მასმა ოდუდე ნორზ-ფორკი. ინდიანა-ილინოისიშ ხურგიშ გოხოლუას ვერმილიონი ინაკათუ წყარმალუ უობაშის. ვერმილიონიშ სიგჷნძა 45.7 კმ. რე, ღანჩოშ ფართობი 3,706 კვ.კმ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:ილინოისიშ წყარმალუეფი კატეგორია:ინდიანაშ წყარმალუეფი
კრიშტიანუ რონალდუ
მანჩესტერ იუნაიტედი
2007 წანას რონალდუ პრემიერლიგაშ არძოშ უმოს მაღალანაზღაურებადი მოლაჸაფე რდჷ.
ნაკრა (ჯიშთი)
ლიტერატურა
კატეგორია:საქორთუოშ ჯიშთეფი
V
V, v — ლათინური ანბანიშ ეჩდომაჟირა ასო. წარმაფილი სემიტური ასოშე 'ვაუ', თეშ მუჭოთ თეხანური ასეოფი F, U, W, დო Y. ქძ. F დეტალეფშო.
ცჷნაფი
ცჷნაფიშ სიჩქარე თიჯგურა მორჩლი რე, ნამჷ-და ჰავას ებუნილო იძირებე. ნოლექეფიშ ინტენსიურობა, ნამუთ ცჷნაფის ირძენა, მერკე რე დო 0,05-0,25 მმ/სთ-ის აკმადგინანს.
ფრენკ ზაპა
შხვა ფაქტეფი
ძეგლი ღოლამირი რდჷ ენთუზიასტეფიშ ინიციატივათ. დუდშე იგეგმებუაფუდჷ ძეგლიშ გედგუმა მ.კ. ჩურლონისაშ ჯოხონობაშ გიმნაზიაწკჷმა, მარა ჯარალუაშ კონსერვატულ თიაქ თე გინოჭყვადირუა გაპროტესტჷ, თინეფი რაგადანდეს, ნამუდა: საორჩანო ფიგურა ნეგატიურ გოლინას მახვამილუანდჷ მარდუეფშან. თეშ უმკუჯინუო ძეგლი იშენით ქიგედგეს, აკნაშაყარა დო ოჩეჟქიმინჯალე კონცერტეფიშ ხარჯიშა. ამუდღარშო ზაპაშ ძეგლი ვილნიუსის, ართ-ართ ტურისტულ ოძირაფუობათ იკოროცხუ.
ჯვ. წ. XII ოშწანურა
ოშწანურაშ შანულამი მოლინეფი
მაქს პლანკიშ მენდალი
მაქს პლანკიშ ჯოხონობაშ მენდალი (გერმ. Max-Planck-Medaille) რე გერმანიაშ ფიზიკაშ ჯარალუაშ უმაღალაში ჯილდო, ნამუთჷ გინმაჩამუ თეორიული ფიზიკაშ დარგის მოხანდე მენცარეფს. ჯილდოქ დირსხუ 1929 წანას. ჯილდო გერმანალი ფიზიკოსიშ მაქს პლანკიშ ჯოხონობაშ რე.
ბობ დილანი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი მუსიკოსეფი კატეგორია:ამერიკალი მობირეეფი კატეგორია:ამერიკალი გიტარისტეფი კატეგორია:ამერიკალი პოეტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1941
იოჰანეს ჰეველიუსი
იოჰანეს ჰეველიუსი (პოლ. Jan Heweliusz, გერმ. Johannes Hevel, ლათ. Johannes Hevelius; დ. 28 ღურთუთა, 1611, გდანსკი, რეჩ პოსპოლიტა — ღ. 28 ღურთუთა, 1687, გდანსკი, რეჩ პოსპოლიტა) — პოლონარი ასტრონომი. რდჷ გდანსკიშ მერი.
ურუგვაი
სახენწჷფო
ურუგვაიშ ისტორიაშ გოძვენას, სახენწჷფოშ ოდუდეს არძაშე შხირას კოლორადოშ პარტია რე. მარა, 2009 წანაშ ურუგვაიშ საარძო გიშაგორუეფს, პარლამენტიშ გიშაგორუეფი აბსოლუტური უმენტაშობათ მიგჷ ფართო ფრონტიქ, საპრეზიდენტო გიშაგორუეფს - ფართო ფრონტის კანდიდატიქ ხოსე მუხიკაქ ნაციონალური პარტიაშ კანდიდატი ლუის ალბერტო ლაკალიეს გიორჯგინჷ.
ალტო-ბენიშ მუნიციპალიტეტი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლივიაშ მუნიციპალიტეტეფი
ჯვ. წ. XIII ოშწანურა
ვითწანურეფი დო წანეფი
სილვესტერ სტალონე
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:ამერიკალი კინორეჟისორეფი კატეგორია:დუნაბადი 1946
W
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ლათინური ასოეფი
ეკვატორული კლიმატური ორტყაფუ
კატეგორია:კლიმატი კატეგორია:კლიმატოლოგია
ფუნაფუტი
გეოგრაფია
ატოლიშ დინოხოლენი ლაგუნას ტე-ნამო ჯოხო, ნამუშ სიგჷნძა დოხოლაფირო 20 კმ. წჷმარინუანს დიხაშ ინწრო ღოზის დიდი ლაგუნა ტე-ნამოშ მუკი-მუკი სიგანათ 20-შე 400 მეტრიშახ.
ჯვ. წ. 379
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 379 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
კამბოჯა
კამბოჯაშ ომაფე (ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា, Preăh Réachéanachâkr Kâmpŭchea [პრეაჰ რეატეანნათაკრ კამპუთიე]; მერკე ბორჯიშო ქიანა რჩქინელი რდჷ მუჭოთ კამპუჩია) — ზოხორინელი სახენწჷფო ობჟათე-ბჟაეიოლ აზიას, ინდოჩინეთიშ ჩქონიშ ობჟათეშე, ქიანაშ ნანანოღა - პნომპენი. ფართობი — 181 ვთშ. კმ². მახორობა — 15 მილიონშე უმოსი ადამიერი; 80%-იშ უმოსი — ქხმერეფი რენა. 1993 წანაშე - კონსტიტუციური მონარქია, სახენწჷფოშ მადუდე — მაფა. ქიანაშ კანონმადვალუ ორგანო — ჟირპალატიანი პარლამენტი (ერუანული ასამბლეა დო სენატი). ქიანას ბჟაეიოლშე უხურგანს ვიეტნამი, ოორუეშე — ლაოსი, ოორუე-ბჟადალშე — ტაილანდი.
რეღმეფი
მარჩხა ზუღას რეღმეფიშ გჷმაჭყაფუ გეძინელი ფაქტორეფი რე ზუღაშ სიტომბა დო ქვინჯიშ რელიეფი; მორჩილ სიტომბა ზღოდუნს რეღმეფიშ რდუალას. ლებაშ გჷშმაჭანაფალი ბორიაქ ქინოდირთუ-და, ბორიაშულ რეღმეფი ჭიეჭიეთ დუდიშულ რეღმეფო გეგნიქიმინუ დო გორჩქინდუ ნიარი. ზუღაშ რეღმეფიშ დოგურაფას დიდი პრაქტიკული შანულობა უღჷ ნიშუაშო, ოზუღე ჰიდროტექნიკურ კიდანჯალაშო, ხვამარდკიდანჯალაშო დო თ.უ. ბორიაშულ რეღმეფიშ დაკვირა მითმეურს რეღმაზჷმუ ლარტყეფით, რეღმაზჷმუეფით დო რეღმადინმაჭარუეფით. გჷნძეპერიოდამ მორთაშ რეღმეფშე დაკვირას ორთუნა მარიოგრაფეფით.
ჯვ. წ. XVI ოშწანურა
ვითწანურეფი დო წანეფი
ოშწანურაშ შანულამი მოღალეეფი
კოლუმბიარეფი
თაშნეშე ქოძირით
<div style="z-index: 2; opacity: 1; margin-left: 338px; margin-top: 5672px;" class="gr-textarea-btn " data-grammarly-reactid=".c"><div title="Protected by Grammarly" class="gr-textarea-btn_status" data-grammarly-reactid=".c.0">
CERN
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოერეფოშქაშე რკვიეფიშ ორგანიზაციეფი
საქორთუოშ ჯიშთეფიშ ერკებული
თუდო მოჩამილი რე საქორთუოშ ჯიშთეფიშ ერკებული ანბანიშ მეჯინათ.
პეტერ დებაი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნიდერლანდარეფი კატეგორია:ნიდერლანდარი-ამერიკალეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ქიმიაშ დარგის კატეგორია:დუნაბადი 1884 კატეგორია:ნაღურა 1966
ლეონიდ კანტოროვიჩი
დებადჷ სანქტ-პეტერბურგის, ურიეფიშ ფანიას. გურაფულენდჷ მათემატიკას ლენინგრადიშ სახენწჷფო უნივერსიტეტის. 22 წანერი რდუნ თეშ მიპალუ რსული პროფესორიშ ხარისხი. გურაფაშ თებაშ უკული კანტოროვიჩი მუშენდჷ სხუნუეთიშ შხვადოშხვა ომენცარე ინსტიტუტეფს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეფი კატეგორია:რუსი მათემატიკოსეფი კატეგორია:რუსი ეკონომისტეფი
ჩაოპჰრაია
ჩაოპჰრაია (მენამი) (ტაი: แม่น้ำเจ้าพระยา, ინგლ: Chao Phraya River) რე წყარმალუ ტაილანდის. ჩაოპჰრაია იჭყაფუ წყარმალუეფიშ პინგიშ დო ნანიშ აკოართაფაშ აბანს, ნაქონსავანიშ პროვინციას დო ინმაკათუ ტაილანდიშ ჸუჯის. ჩაოპჰრაიაშ დელტას რე ტაილანდიშ ნანანოღა ბანგკოკი. წყარმალუშ სიგინძა რე 372 კმ. ღანჩოშ ფართობი 160,400 კვ.კმ.
ჯვ. წ. 381
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 381 წანა.
ტაიტი
გეოგრაფია
ტაიტიშ ცენტრალური ნორთი დახე უდუხორუ რე. თაქ გჷშაკერძაფილო მიარე მორჩილი მაფერი რე.
პოლ პოგბა
პოლ ლაბილ პოგბა (დ. 15 მელახი, 1993) — გვინეური გორჩქინაშ ფრანგი მობურთე, ინგლისიშ პრემიერლიგაშ კლუბ „მანჩესტერ იუნაიტედიშ“ ოშქაშემათხილე. ლაჸაფი შეულებუ მუჭოთ ობიჯალე ოშქაშემათხილეშ, ხოლო — მიმანტებელი ოშქაშემათხილე პოზიციეფს.
25 მელახი
25 მელახი (მარტი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 84-ა დღა (ნარკი წანეფს — 85-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
ჯეგეთაშ წიმინდე გერგიშ ოხვამე
კატეგორია:საქორთუოშ ოხიდეფი კატეგორია:წიმინდე გერგიშ ჯოხოდვალაშ ოხვამეეფი კატეგორია:ხობიშ მუნიციპალიტეტიშ ოხიდეფი
პაულ კრუტცენი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნიდერლანდარეფი კატეგორია:ნიდერლანდარი ქიმიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნიდერლანდარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1933 კატეგორია:ნაღურა 2021
ნიკა აგიაშვილი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ქორთუეფი კატეგორია:ქორთუ ჭარუეფი კატეგორია:დუნაბადი 1903 კატეგორია:ნაღურა 1984
ართურ ლეონარდ შავლოვი
ართურ ლეონარდ შავლოვი (ინგლ. Arthur Leonard Schawlow; დ. 5 მესი, 1921, მაუნთ-ვერნონი, ნიუ-იორკიშ შტატი, ააშ — ღ. 28 პირელი, 1999, პალო-ალტო, კალიფორნია, ააშ) — ამერიკალი ფიზიკოსი. ჩარლზ ტაუნსიწკჷმა ართო გიმიგონჷ ლაზერი. შავლოვიქ ლაზერიშ გიმორინაფათ ზიმუ ატომიშ ენერგია. 1981 წანას გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიკაშ დარგის (ნიკოლას ბლომბერგენი დო კაი სიგბანიწკჷმა ართო).
მადალენაშ არქიპელაგიშ ერუანული პარკი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იტალიაშ ერუანული პარკეფი
აისლებენი
აისლებენი (Lutherstadt Eisleben) — ნოღა გერმანიაშ საქსონია-ანჰალტიშ აკანს. თე ჭიჭე ნოღა ედომუშამი მოსოფელს რე ჩინებული, რახან თინა მარტინ ლუთერიშ ოდაბადე რე, თაჸურეშე მოურს თიშ გერმანული ჯოხო ხოლო ლუთერშდატდ-აისლებენი. 2009 წანას, ნოღაშ მახორობა 25 703 ადამიერს აკმადგინანდჷ.
ისტორია
აისლებენი მაართათ მოშინელიე 997 წანას, მუჭოთ ბაზარი, ნამუსჷთ ისლებია ჯოხოდჷ, ოდო უკვე 1180 წანაშე იშინუაფუ მუჭოთ ნოღა. 1780 წანაშახ თინა ნოღა მანსფელდიშ აკოდგინალუაშა მიშმეშჷ, ოდო 1780 წანაშე საქსონიაშ ოკურფიურსტეშა. 1815 წანაშე პრუსიაშ აკოდგინალუაშა მიშელჷ, ოდო მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ უკული საქსონია-ანჰალტიშ აკანშა.
ჰენრი დეილი
ჰენრი ჰალეტ დეილი (ინგლ. Henry Hallett Dale; დ. 9 მანგი, 1875, იზლინგტონი, ლონდონი, ინგლისი — ღ. 23 კვირკვე, 1968, კემბრიჯი, კემბრიჯშირი, ინგლისი) — ინგლისარი ფარმაკოლოგი დო ფიზიოლოგი. ჰენრი დეილიქ დო გერმანალ მენცარქ ოტო ლევიქ აკეთეს აცეტილქოლინიშ, მუჭოთ ნეირომედიატორიშ იდენტიფიკაცია. ჸათე რკვიებაშ გეშა ჟირხოლო მენცარს გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის 1936 წანას.
ჩინაბი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:აზიაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ინდოეთიშ წყარმალუეფი კატეგორია:პაკისტანიშ წყარმალუეფი
ნაკიანი
ნაკიანი — ოფუტე ბჟადალ საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ ჩხოროწყუშ მუნიციპალიტეტის. 2014 წანაშ მახორობაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით, ოფუტეს ოხორანს 182 ადამიერი.
ჯულია რობერტსი
thumb|ჯულია რობერტსი
ჯულია ფიონა რობერტსი (ინგლ.Julia Fiona Roberts; დ. 28 გჷმათუთა 1967, ატლანტა, ააშ) — ამერიკალი არტისტი.
მოსოფელიშ კოორდინირაფილი ბორჯი
მოსოფელიშ კოორდინირაფილი ბორჯი (Universal Coordinated Time — UTC, უნივერსალური კოორდინირაფილი ბორჯი) — მაღალი დრამიშ ტახუაშ ატომური ბორჯიშ სტანდარტი, მენმოღალი ბორჯიშ ოსხირი. ატომური ბორჯიშე გიშმერთჷ მერქაშ ედომუშამი მუდანობათ, დო UT1-შე წილოფონი მუდანობათ.
ნუკუალოფა
ნუკუალოფა (Nuku’alofa) — ტონგაშ ომაფეშ ნანანოღა დო ოხვისტე ნოღა. იდვალუაფჷ კოკი ტონგატაპუს. ნოღაშ მახორობა 2016 წანაშო 23,221 ადამიერს აკმადგინანდჷ. თარო ოხორანა ტონგარეფი (96 %). ნოღას იდვალუაფუ ოზუღე ონიშოლი დო აეროპორტი. ნოღაშე გინმუღუნა კოპრა დო ბანანი.
მუხურჩა (მარტვილიშ მუნიციპალიტეტი)
ტოპონიმიკა
ბეკოიაშ წყურგი(ჲ)ა – წყურგილე  წყარმალუ აბაშაშ  კვარჩხან ჭალას. თაქ რდჷ სანაკიშ ბაზარშა მუმაულარეფიშ მაშვანჯებელი აკანი. ბეკოია კოჩიშ ჯოხო რე. გოხოლუას ოხორანდჷ.
დიდღე(ჲ)ე – ღალი. თაშნეშე ჭითა ღე(ჲ)ე.
თედორეშკარი – შარაშ მუნაკვათა წინათედორეშ ოხვამეშ წოხოლე.
მახათიშ ოისჷრე – ისირონა მახათის, ღაბ(უ)ღე(ჲ)ეშ ძგას. თაქი რე ნოჭკერით.
ოისჷრე - ჯოხოდჷ ისირონას ნაპიტუწკუმა.
ფიჩხერი- ოხონუ - აბაშაშ მარძგვან ჭალეს. საზიარო ორქაში დო ლეფო-ჩხუეწკჷმა. ვარაუდი: ფიჩხაია(გვარია) - ფიჩხერ-ი „ფიჩხაიაშ დორხველი ულირს“.
ჩაი//საჩაიო - ჩაიშ ფართობი ოფუტეშ ბჟაეიოლუშ განს.
წინათედორე//თედორეშ ეკლესია - ნაოხვამუ, ოხვამე ოფუტეშ ობჟათე განს.
ატმოსფერული ქიმია
ატმოსფერული ქიმია რე ატმოსფერული მენცარობაშ ართ-ართი დარგი ნამუთ გურაფულენს დიხაუჩაშ დო შხვა პლანეტეფიშ ატმოსფეროშ ქიმიას. ატმოსფერული ქიმია მულტიდისციპლინური დარგი რე, ნამუთ იკათუანს ქიმიას, ფიზიკას, მეტეოროლოგიას, კომპიუტერული მოდელირაფას, ოკეანოლოგიას, გეოლოგიას, ვულკანოლოგიას დო შხვა დისციპლინეფს. ატმოსფერული ქიმიაშ მენცარული რკვიებეფი მერსხილი რე კლიმატოლოგიას ხოლო. პრობლემეფი, ნამუეფს ატმოსფერული ქიმია ირკვიენს რე: ბჟეური ჭვემა, ოზონიშ რხვილი, ოტიბურიშ აირეფი, კლიმატიშ თირუა დო შხვეფი. ატმოსფერული ქიმიკოსეფი ირკვიენა დო გურაფულენა ჸათე პრობლემეფიშ ბაძაძეფს დო თინეფიშ გინოჭყვადუაშ მექანიზმეფს.
28 მელახი
28 მელახი (მარტი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 87-ა დღა (ნარკი წანეფს — 88-ო დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
კრეოლეფი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ესვარილი გამნარყობაშ კათეფი კატეგორია:ანთროპოლოგია კატეგორია:ეთნოგრაფიული ტერმინეფი
მეტისეფი
thumb|309x309px|მეტისი ქომოლკოჩი დო თიში ინდიარი ჩილი, [[1763,მიგელ კაბრერა]] thumb|right|250px|ძღაბი-«[[მამელიუკო» (პორტუგალიარეფიშ დო ტუპიშ ესვარილი გამნარყი), ბრაზილია. ხანტუ ალბერტ ეკჰაუტი, დოხოლ. 1641—1644 წწ.]] thumb|250px|ბრაზილიარ კუჩხმაბურთე [[რონალდო]] მეტისეფი (métis, ლათინურშე misticius — ტერმინი ტრადიციულო გიმირინუაფუ  ლათინურ ამერიკას დო  ესპანეთ ის ევროპალი დო ამერიკაშ აკანურ კათაწკჷმა ესვარუათ წჷმულირი ადამიერეფიშ ეიოშინალო. ტერმინქ გიმიქიმინჷ მუჭოთ რასისტულ კატეგორიაქ თი კასტური სისტემაშ, ნამუთ ქიმინჷნდჷ ესპანეთიშ იმპერიაშ ამერიკულ კოლონიეფს. გიმირინუაფუდჷ თი ადამიერიშოთ, ნამუსჷთ ნანა ვარდა მუმა ევროპული წჷმოულობაშ ჸუნდჷ, მარა ამერიკაშ აკანობური ინდიარი რდჷ. მეტისის უმოს მერკე ნებეფი უღუდჷ, ვინემ კრეოლს, ახალ მოსოფელს დუნაბადჷ ევროპალ ნანა დო მუმაშ მაჸვენჯ ადამიერს, მარა უღუდჷ უმოს ნებეფი, ვინდარო ინდიარს ვარდა უჩაკანამს. <div style="z-index: 2; opacity: 1; margin-left: 338px; margin-top: 805px;" class="gr-textarea-btn " data-grammarly-reactid=".2"><div title="Protected by Grammarly" class="gr-textarea-btn_status" data-grammarly-reactid=".2.0">   კოლონიალიზმიშ პერიოდის, მეტისეფქ გვალო მალას გინირთეს ლათინური ამერიკაშ თარ ეთნიკურ ბუნათ, უკვე კოლონიეფიშ ზოხორინალაშო ლჷმას, მეტისეფი შხირას დომინანტ ეთნიკურ ბუნას წჷმარინუანდეს. <div style="z-index: 2; opacity: 1; margin-left: 338px; margin-top: 985px;" class="gr-textarea-btn " data-grammarly-reactid=".4"><div title="Protected by Grammarly" class="gr-textarea-btn_status" data-grammarly-reactid=".4.0">   ესპანური ზიტყვა მეტისი (Mestizo) მოურს ლათინურ ზიტყვაშე mixticius, მუთ ესვარილს შანენს. <div style="z-index: 2; opacity: 1; margin-left: 338px; margin-top: 1085px;" class="gr-textarea-btn " data-grammarly-reactid=".6"><div title="Protected by Grammarly" class="gr-textarea-btn_status" data-grammarly-reactid=".6.0">
ოჩხომური (ჩხოროწყუშ მუნიციპალიტეტი)
ოჩხომური — ოფუტე ბჟადალ საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ ჩხოროწყუშ მუნიციპალიტეტის. იდვალუაფუ ოდიშიშ რზენს, წყარმალუეფიშ ოჩხომურიშ დო ხობწყარიშ წყარპიჯეფს, ზუღაშ დონეშე 110 მ სიმაღალას. ჩხოროწყუშე დოშორაფილი რე 7 კილომეტრით, სანაკიშე (უხოლაში რკინაშშარაშ სადგჷმი) 30 კილომეტრით. 2014 წანაშ მახორობაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით, ოფუტეს ოხორანს 299 ადამიერი.
მეტეოროლოგია
XVII ოშწანურას გალილეო გალილეიშ დო ევანჯელისტა ტორიჩელიშით ბარომეტრიშა დო თერმომეტრიშ აკოქიმინუაშ უკული,ტე ანჯარეფით ჩატარებულ დოკვირაფეფიშ შედეგო მეტეოროლოგიაქ მალას გევითარჷ დო XVIII ოშწანურაშ ბოლოს გეგმიქიმინჷ მუჭოთ მენცარობაშ ზოხო დარგი. პეტერბურგის 1836 წანას, დირსხუ ნორმალური, 1849 წანას – თარი ფიზიკური, ასეიანი თარი გეოფიზიკური ობსერვატორია.
მეტეოროლოგია საქორთუოს
შხვადოშხვა ქიანაშ მეტეოროლოგიურ ნინალეფიშ ხანდას კოორდინაციას უწიენს მოსოფელიშ მეტეოროლოგიური ორგანიზაცია დო შხვა ოერეფოშქაშე მეტეოროლოგიური ორგანიზაციეფი.
ჯვ. წ. 1050-იანეფი
მოლინეფი
კატეგორია:
ფედერალიზმი
ფედერაციული სახენწჷფო აკმოდირთჷ მუსხირენ სახენწჷფობური გჷნაჭყაფუშე, ნამუეფჷთ გორკვიაფილი პოლიტიკური დო ეკონომიკური მუშითმართუალათ რგებულენა. თინეფს უღჷნა დორხველი კონსტიტუცია, ოკანონმადვალე, ემაჸონაფალი დო სასამართალე ორგანოეფი დო შხვა სახენწჷფობური ატრიბუტეფი. მუნეფიშ აკოდგინალუას რინელ გჷნაჭყაფუეფს მიშინუანა მუჭოთ ფედერაციაშ ობიექტეფს. სამანგ. შტატეფი, დიხეფი, პროვინციეფი.
ჯამუნა (ბანგლადეში)
ჯამუნა (যমুনা Jomuna) რე წყარმალუ ბანგლადეშის.
ლასხედარი (ჯიშთი)
ლიტერატურა
კატეგორია:საქორთუოშ ჯიშთეფი
Á
კლავიატურა
კლავიატურას წჷმარინუანს გეჸვენჯი სიმბოლოეფიშ ართობურობას:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ლათინური ანბანი
აარონ სტენფორდი
აარონ სტენფორდი (Aaron Stanford; დ. 27 ქირსეთუთა, 1976, მასაჩუსეტსი) — ამერიკალი არტისტი. არძაშე უმოსო ჩინებული რე პიროშ როლით ფილმეფიშე X2 დო იქს-ადამიერეფი: ეკონია ლჷმა. 2010-2013 წანეფს ასახიერენდჷ სეიმურ ბირკოფიშ როლს სერიალს ნიკიტა.
ხუან მატა
ვალენსია
მატაქ მაართათ თიში ვალენსიური კარიერაშ გოძვენას დუბლი გეფორმჷ ოთასე აკოხვალამას ბარსელონაწკჷმა. თიქი ხოლო გოლი გემთიღჷ ფინალს ხეტაფეწკჷმა. შინელ სეზონს მატაქ ვალენსიაშ ოსარეთ 9 გოლი მითიღჷ დო იფრელი ათეშიუკული თისი გიადჷ ლოს ჩეს წანაშ საუჯგუშო ახალი მობურთექ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ესპანარი მობურთეეფი კატეგორია:დუნაბადი 1988 კატეგორია:პრემიერ ლიგაშ მობურთეეფი კატეგორია:2014 წანაშ მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატიშ მობურთეეფი კატეგორია:მანჩესტერ იუნაიტედიშ მობურთეეფი
შვედეთი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შვედეთი კატეგორია:ევროპაშ ქიანეფი კატეგორია:კონსტიტუციური მონარქიეფი
მადონა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი მობირეეფი კატეგორია:მადონა (მობირე) კატეგორია:დუნაბადი 1958
გინესიშ მოსოფელიშ რეკორდეფიშ წინგი
გინესიშ მოსოფელიშ რეკორდეფი, 2000 წანაშე გინესიშ რეკორდეფიშ წინგი (Guinness Book of Records, Guinness Book of World Records) — ირწანური გჷშაშქუმალა, ნამუსჷთ მოჸონაფილი რე ოერეფოშქაშეთ აღიარაფილი მოსოფელიშ რეკორდეფიშ ერკებული, მუჭოთ ადამიერიშ მეჭირინაფეფიშ, თაშნეშე ექსტრემალური ორთაშობური ჸოფირებეფიშ. დუდო წინგისჷთ რეკორდი უკინებჷ, მუჭოთ არძოშე უმოსო გჷმიჩამუნ ფერი ოავტორე ნებათ თხილერი გჷშაშქუმალეფიშ სერიას.
ტოტალიტარიზმი
სქოლიო
კატეგორია:სახენწჷფო მართუალაშ ფორმეფი კატეგორია:სტალინიზმი კატეგორია:მარქსიზმ-ლენინიზმი
ბეისბოლი
thumb|250px|მოიერიშე ბუნაშ გიმაშკუმალარ მალაჸაფე. ბეისბოლი (ინგლ. baseball, სიტყვეფიშე base „ბაზა, ოსხირი“ დო ball „ბურთი“) — ბუნური სპორტული ლაჸაფი ბურთით დო კეტით. ნირზის ინორთუანს ჟირი ბუნა, ირს ჩხორო (ვარა ვითი) მალაჸაფეთ.
ააშ-ს, იაპონიას, ჩეხეთის დო მუზმანერ შხვა ქიანას გოფაჩილიე თაშნეშე სოფტბოლი — ბეისბოლიშ გამარტივებული ვარიანტი — თიშ ლაჸაფი ფორილ ნოდგჷმს დო მორჩილი ზჷმაშ მოედანსჷთ შილებე. ბეისბოლიშ ოლაჸაფე მოედანს რომბიშ ფორმა უღუ.
აზინარიშ ერუანული პარკი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იტალიაშ ერუანული პარკეფი