cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ეგრისიშ დიდი ლჷმა
ლჷმაშ გოფართაფა
გომორძგუა ბიზანტიარეფიშ დო ეგრისალეფიშ ჸურე გინმირთანდჷ. თენა უმოსო ეგრისალეფიშ გეშა რდჷ. ეგრისალეფი ბრელაშო უჯგუშო ლჷმენდეს, სპარსალეფს ძალამი მალალს გეგნორაჸუნდეს ქიანაშე ეგრისალეფს დო ბიზანტიარეფს შქას უაპიჯაფობა ვა ჸოფედუკონ. მუჟამცჷთ ხოსროქ ქჷგეგჷ ეგრისიშ ამბეეფი ძალამი ეჭიროთჷ დო ახალი ჯარი მალაჯღონჷ. 549 წანას რიონიშ ძგალეფწკჷმა სპარსალეფქ დიდი მარცხი ძირეს მარა პეტრა იშენ ვადინეს.
550 წანას ხოსროქ ეგრისშა ახალი სარდალი მალაჯღონჷ ტკუტკარი ლაშქარით. თე ლაშქარქ მუხურიშ თემს ქიდიბარგჷ, წყარმალუ ცხენწყარიშ ძგას. ნტერიშ წინანდეგ ართ ჰალამო გამწოსქენჯჷ მაფა გუბაზიქ დო ბიზანტიარექ. ოურდუმე მორაგადაფაშ უკული გეგნოჭყვიდეს უნელი რალაფი მუხვამილუაფუდესკონ სპარსალეფიშ წინანდეგ. მარა თაქ დუი გიმირჩქინჷ უაპიჯაფობაქ ალმარინჯეფს შქას. გუბაზ მაფაქ ლაზი მალჷმარეფი ქიმიჭანუ გურიშ გამანგარებელო.
''მუთუნნერი ელაჩამას ვახვილჷ თინა, მით ჩქინცალო თითონ გარმებათ რე ეფურინას. გლახა ხო ჩქინი ჩილი დო სქუას მელჷ, შურობუმუ ქიანას დო ართი ზიტყვათ ირფელს... ვადინას ლაზეფიშ ჯოხოქ! ძნელი ვარე, ბოშკოჩანა, სპარსალეფიშ წინანდეგ ლჷმა ჩქინო, მიდგაწკჷმა ბრელშა გომმორძგვებუნა მერნელ ლჷმას .''
ეგრისიშ ცხენენდ ჯარქ მაართაქ აბურცჷ ნტერს, გეტირხჷ მერინელ ლჷმაქ. თე ლჷმაქ სპარსალეფიშ კონწარი დამარცხებათ მითუ. სპარსალეფიშ სარდალქ დო მალჷმორეფიშ უმენტაშობაქ ლჷმაშ ვეს გოტუ შური, შხვეფქ ნტებათ ირსხჷ დუდი. ალმარინჯეეფქ სპარსალეფიშ ბანაკი ედომუშამო ხეშა ქაშეჸოთეს, თეშ უკული სპარსალეფი ხვალე პეტრას სქიდუდეს. ლაზეფი თხულენდეს პეტრაშა გენთხაფას, მარა ბიზანტიარეფი თეს ვაალუდეს. თიმწკმა ლაზეფქ კეისარწკჷმა ქიჩიულეს, შილებე თქვანი სტრატეგი სპარსალეფიშ მოჸიდირელი რდასია. იუსტინიანექ ლაზეთშა შხვა სტრატეგი მალაჯღონჷ. სპარსალეფქჷთ ეგრისშა ახალი ჯარით გემშეჭკირეს. სპარსალეფქ ახალი ტაქტიკა გეგშეგორეს, თინეფქ ასე ეგრისიშ ოორუეშე რენჯი აფხაზეთიშ გამანგარება ისხუნეს.
პეტრაშ ეჭოფუა ალმარინჯეეფშე. გუბაზ მაფაშ ჸვილუა
270 px|left|thumb|პეტრა. ჯიხა–ნოღაშ ნოსქილედი. წორეთ თაქ იდუდუაფუდჷ ეგრისიშ დიდი ლჷმაშ შანულამი ლჷმეფი. 550 წ. ბიზანტიარეფქ კინე ქუგაღობეს პეტრას. ხოსროს პეტრა ძალამი გომანგარაფილი აფუდჷ, მარა ბიზანტიარეფი ჟირშა უმოსი რდეს დო ზისხირმაბუნუ ლჷმაშ უკული პეტრა გეჭოფეს.
ასე ქართლიშე ეგრისიშა სპარსალეფიშ ახალ ჯარქ გჷნილჷ. სპარსარეფქ აკანწყის ქუთეშიშ (ასეიანი ქუთეშიშ) ჯვეში ჯიხა დო თაქ გემანგარეს.თეთ სპარსალეფქ შარა მუჭკირეს ეგრისის მუშ თემეფწკჷმა - ლეჩხუმწკჷმა დო შონწკჷმა დო თაშნეშე შანულამი ჯიხაწკჷმა უქიმერიონწკჷმა.
552 წანას ბიზანტიარეფქ დო სპარსეფქ კინე ქუდოდვეს ხუთწანამი ზე, მუდგათ სპარსარეფქ ჯგირო ირგებეს, მუნეფიშ დგომარებაშ განტკიცებელო ეგრისის. თე ბორჯისჷთ, ეგრისიშ ჟინოსქუალეფს კინე გურჩქინდეს ნჭუაფაქ სპარასარეფწკჷმა. ბიზანტიარი ისტორიკოსიშ გინოჩამათ, გუბაზ მაფას ბიზანტიარეფიშ ჸურე უკებუდჷ.
''”დოსქილადირი ლაზეფი, ნამუეფით რომალი ჯარიშკოჩეფშე, ოშქურანჯო რდეს აჭიროთებული, გჷშაკერძაფილო ჯარიშ ჯღვერეფშენი, უმოსო სპარსალეფიშ ხუჯიშ მეჩამას სხუნაფულენდეს. თიშენ ვარი ნამდა სპარსალეფი მოწონდესჷნ, ვარინ რომალეფიშ პატჷნობაშე დუდიშ ეშკუმალა ოკოდეს.''
ეგრისიშ კათა ხვალე დორხველი ინტერესეფშო ლჷმენდჷ.
ართი ეგრისალი ჟინოსქუაქ, სპარსალეფიშ მოხუჯექ, უქიმერიონიშ ჯიხა სპარსალეფს გეგნოჩჷ. თე ჯიხა შონეშ შარას პატჷნენდჷ დო თეშ გეშა სპარსალეფქ ასე შონე-ლეჩხუმიშ თემეფი უმოს ჯგირო ქჷდემორჩილეს. შორაპანიშ ჯიხათ სპარსალეფიშ ხეს რდჷ. გუბაზ მაფაქ დო ბიზანტიარეფქ ძალამი აკოინწრაფილი დგომარებაშა ქიმშალეს, მარა გუბაზ მაფას სპარსალეფწკჷმა აკორიგაფაშ კორინი იშენი ვა უღუდჷ, ლაზეფიშ ჭიე-ჭიე გეთხაფეფით (პარტიზანული ლჷმათ) სპარსალეფს მოსვანჯა ვა უღუდეს. 553 წანას გუბაზის სპარსალეფწკჷმა მუსხირენი ლჷმა უღუდჷ. ამ ლჷმეფც ბიზანტიარეფი რსული ლალობუას კილმარჩქინანდეს. გუბაზ მაფაქ თეს გეშა ძალამი გოლანძღჷ რომალეფი.
რომალი ჯღვერეფი უგაღე, ზურა დო ლალა კათა რენია. ათეშენი 554 წანას რომალი ჯღვერეფქ მოღორაფილო დოჸვილეს გუბაზი, ითამ სპარსელეფწკჷმა რსხუშ გეშა.
გჷმორინაფილი ლიტერატურა
კატეგორია:ეგრისიშ ომაფე კატეგორია:საქორთუოშ ლჷმეფი კატეგორია:VI ოშწანურაშ ლჷმეფი
მექსიკაშ მაართა იმპერია
მექსიკაშ მაართა იმპერია (ესპ.Imperio Mexicano) — 1822-1823 წანეფს ზოხორინელი, მონარქიული დუდალაშ მექსიკაშ ოფიციალური ჯოხოდვალა. იმპერია ფორჷნდჷ ახალი ესპანეთიშ ედომუშამ ტერიტორიას დო გვატემალაშ ართ-ართ პროვინციას.
იმპერიას ბრელი ხანიშ სქილადა ვა უჭარუდჷ, თიქ ხვალე 8 თუთას გარზჷ (1822 წანაშ 21 კვირკვეშე 1823 წანაშ 19 მელახშახ). თიში აკა იმპერატორი რდჷ ავგუსტინ I.
იმპერიაშ გოუქვაფაშ უკული, მექსიკაქ რესპუბლიკური დუდალა გაგმაცხადჷ, მარა გვალო მალას, 1866 წანას, საფრანგეთიშ ოურდუმე ჩარიაშ უკული, ქიანაქ კჷნე მონარქიულ გენწყილობას დაართჷ დო გეგნიქიმინჷ მექსიკაშ მაჟირა იმპერიათ.
რესურსეფი ინტერნეტის
Império Mexicano
საქორთუოშ საპარლამენტო გიშაგორუეფი 2016
საქორთუოშ ოკანონმადვალე ორგანოშ გიშაგორუეფი (2016) — საქორთუოშ მა-9 მოჭანაფაშ პარლამენტიშ გიშაგორუეფი, ნამუთ იმანჯებუ 2016 წანაშ 8 გჷმათუთას.
სქოლიო
2016 კატეგორია:2016 წანაშ გიშაგორუეფი
ალოპეცია
ალოპეცია (ინგლ.: Alopecia; ბერძ.: ἀλώπηξ, alōpēx) — კოჩიშ დუდიშ თუმაშ რცუალა. ალოპეციაშ შხვადოშხვა ფორმეფი რსებენს. ანდროგრენული ალოპეცია აწუხენს მოსოფელს კოჩეფიშ 65%-ს, დო ოსურეფიშ 25%-ს. ანდროგრენული ალოპეციაშ ბორჯის ჰორმონი დიჰიდროტესტოსტერონი გლახათ მოქმედენს თუმაშ ჯინჯეფშო, ფოლიკულეფშო. თუმას დიო ასუსტენს დო ჭიე-ჭიეთ რცუნს.
კურნალუა
ალოპეციაშ სქილიდაფაშ შხვადოშხვა ფორმა რსებენს. მედიკამენტოზური კურნალუაშ ბორჯის გიმირინუანა პრეპარატეფს. არძოშ უმოს შინელი პრეპარატეფი რე: მინოქსიდი 2% ოსურეფშო დო მინოქსიდი 5% კოჩეფშო. გიმირინუაფუ ფინასტერიდი ხოლო. ალოპეციაშ კურნალუაშ არძაშ უჯგუში ფორმა თუმაშ ტრანსპლანტაცია, თუმაშ გინონერგუა რე. ალოპეციაშ ბორჯიშ ეფექტური რე მეზოთერაპია.
რესურსეფი ინტერნეტის:
კატეგორია:ლახარეფი კატეგორია:მედიცინა
ჩუმბივილკასი (პროვინცია)
ჩუმბივილკასი — კუსკოშ რეგიონიშ პროვინცია ანდეფს, ობჟათე პერუს. პროვინციაშ ნანანოღა რე სანტო-ტომასი. პროვინციაშ ფართობი რე 5,371.08 კმ², მახორობა აკმადგინანს 77,721 ადამიერს.
პროვინცია ადმინისტრაციულო ირთუ 13 რაიონო.
ქოძირით თაშნეშე
პერუშ პროვინციეფი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კუსკოშ რეგიონიშ პროვინციეფი კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი
კვეტაშ ტერაქტი (2016)
მინი|250პქ|[[ბელუჯისტანი, პაკისტანი]] 2016 წანაშ 8 მარაშინათუთას, ტერორისტეფქ ქეგიანთხეს ოთარობე ოსქილადუს პაკისტანიშ ნოღა კვეტას, დუდმაჸვილარი ტერორისტიშით აფეთქებული ბომბიშ დო ჸოთამაშ შედეგო გოჭყორდჷ 77 ადამიერქ დო დეღამაკჷ - 100-შე უმოსიქ. დაღამაკაფილეფი თარო ადვოკატეფი რდეს, თამუეფით თიმ ბორჯის ოსქილადუს რდეს აკოშაყარელი, სოდე სვანჯუდჷ ადვოკატ ბილალ ანვარ ქასიშ გვამი, ნამუთ ბელუჯისტანიშ ადვოკატეფიშ ასოციაციაშ პრეზიდენტი რდჷ, გვამი თიშ უკული მასვანჯეს თექ, მუთ თინა ცხირჷ უჩინებუ აკოანჯარაფილ პიჯიქინ. გამამინჯალა გენთხაფაშე ეჭოფუ შხვადოშხვა ისლამისტურ დჷნაბუნეფქ, მუჭოთი რენა ჯამაჰატ-ალ-უჰრარი დო ისლამური სახენწჷფო.
დინოხოლენი
პაკისტანიშ პრემიერ-მინისტრიქ ნავაზ შარიფიქ დო პრეზიდენტიქ მამნუნ ჰუსეინქ დოგმეს გენთხაფა დო გჷმოხანტეს წუხირი ჭყვიდილეფიშ გეშა. თრობაქ სუმდღიანი რგუალა გჷმაცხადჷ.
ოერეფოშქაშე
გოეროშ გენერალურ მელამოსექ პან გი მუნქ, აკოართაფილი შტატეფიშ ჩე ჸუდეშ პრეს-მელამოსექ ჯოშ ერნესტიქ დო საფრანგეთიშ პრეზიდენტიქ ფრანსუა ოლანდიქ დოგმეს გენთხაფა.
სქოლიო
კატეგორია:ტერორისტული აქტეფი
სინჰალური ნინა
სინჰალური ნინა — შრი-ლანკაშ ოფიციალური ნინა; ორხველჷ ინდოევროპულ ნინეფიშ ბუნას. სინჰალურ ნინაშა 2007 წანაშ მუნაჩემეფით რაგადანს 16 მილიონი ადამიერი. უჯვეშაში მუკნაჭარეფი ორხველჷ ჯვ. წ. III ოშწანურას. უჯვეშაში ლიტერატურული ძეგლეფი — XI ოშწანურას. სინჰალურ ნინას უღუ მუში ჭარალუა, ნამუთ ბრაჰმაშ ჭარალუაშე რე გოვითარაფილი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ინდოევროპული ნინეფი
კუჩხი
კუჩხიშ კუთეფი რე: კვინჭიხეშ თინი, თერძიშ კუნთი, ღვაბა, კვინჭიხეშ ჟირდუდა დო კონკერიშ სუმდუდა კუთეფშე
კატეგორია:ჩხოლარეფიშ ანატომია
დონიშ როსტოვი
დონის როსტოვი (რუს. Росто́в-на-Дону) — ნოღა ობჟათე რუსეთის, როსტოვიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. მახორობა 1 115 000 კოჩი (2015). დორსხუაფილი რე წყარმალუ დონს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეთიშ ნოღეფი
პატრიციეფი
პატრიციეფი (patricii, pater-შე — „მუმა“).
მახვენჯი ხოჯი
300px|thumb|right|მახვენჯი ხოჯი მახვენჯი ხოჯი (დებადჷ მეხოლაფირო 1831 — ჸვილეს 1890 წანაშ 15 ქირსეთუთას) — ინდიარეფიშ ართ ტომიშ ხუნკპაპა-სიუშ უნჩაში. თე ჯოხო მუშ ოდაბადურ ნინაშე, ლაკოტაშე ითანგუ, მუჭო ტატანკა იიოტაკე.
მახვენჯი ხოჯი დუდენდჷ ინდიარეფს, ნამუეფსუთ ვაკოდეს გინოხორაფა რეზერვაციაშა. 1876 წანაშ 25 მანგის ინდიარ კათეფიშ, სიუშ დო შაინეფიშ აკოართაფილ ძალეფქ მახვენჯი ხოჯიშ უნჩაშალათ ლიტტლ-ბიკხორნწკჷმა ლჷმას აკარღვეს დო დამარცხეს გენერალ კასტერიშ კავალერია. ენა არძაშ უმოს ნიშულამ გომორძგუა რდჷ ინდიარ კათეფიშ ლჷმას მუნეფიშ ტერიტორიეფიშ გურშენი.
გოლინამი უნჩაში დო რელიგიური ლიდერი რდჷ ხუნკპაპა-სიუშ. მახვენჯი ხოჯის ბრელ მიმათხოზინე ჸუნდუ ლაკოტაშ არძა ტომს, უჩქუდეს მუჭო კონწარი მოვარიე რდჷ რეზერვაციაშა გინიხორაფაში დო უხუჯური აპიჯაფეფიშ ხეშმოჭარაში. 1863 წანას იბურჯანდჷ ამერიკაშ არმიაშ მეხჷ. ინდიარეფიშ აკოართაფილ ბანაკის, ნამუეფქჷთ გიმორძგვეს ჯარიშკოჩეფწკჷმა როუზბად დო ლიტტლ-ბიკხორნწკჷმა 1876 წანას დირინუ დიდ მადუდეთ. გენერალ კასტერიშ არმიაშ დამარცხებაშ უკული, არმიაქ ნანდულ ჯინორუა (ნადირობა) ქიდიჭყჷ არყებულ ინდიარეფშე. დიდ ბანაკიქ შხვადოშხვა ბუნეფო აკიფაჩჷ, ნამუეფით ოცადჷდეს ქაწურინალუდესკონ არმიაშა. მახვენჯი ხოჯიშ ბუნაქ კანადაშა მიდართჷ, მარა 1881 წანას მუნეფქ აძვილებურქ იჸუეს დოჸუნაფუდესკონ ამერიკაშ თარობას. მახვენჯი ხოჯი ფორტ რანდელიშ ჯიხას ქჷდახუნეს. გოტებაშ უკული, 1883 წანას აქტიურო აწმუდირთუდჷ რეზერვაციურ დიხეფიშ გჷმოჩამას. 1890 წანას, მუჟამს სიუშ ტომიშ შქას გიფაჩჷ ართ მესიანურ კულტიქ, დო სიტუაციაქ გაგშართჷ კონტროლშე, გინოჭყვიდილქ იჸუ თარობაშე, უჭოფუდესკო თე კულტიშ აგრესიულ ლიდერეფი დო მაართა რანწკის მახვენჯი ხოჯი. ინა ვარდ თე კულტიშ მიმათხოზინე, მარა ჩე კათას გლახა თოლით უჯინედ დო ოკოდუ თინეფ გურაჸუდუკო. მუჟამს მახვენჯი ხოჯის ჭოფუნდესჷნ, ჸოთამაშ ბორჯის, იქ ჸვილირქ იჸუ ინდიარეფიშ პოლიციაშ სერჟანტიშე — ჭითა ტამაგავკაშე.
კანჩისი (პროვინცია)
კანჩისი — კუსკოშ რეგიონიშ პროვინცია პერუს. პროვინციაშ ნანანოღა რე სიკუანი. პროვინციაშ ფართობი რე 3,999.27 კმ², მახორობა აკმადგინანს 103,974 ადამიერს.
პროვინცია ადმინისტრაციულო ირთუ 8 რაიონო.
ქოძირით თაშნეშე
პერუშ პროვინციეფი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კუსკოშ რეგიონიშ პროვინციეფი კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი
მანია (წყარმალუ)
მანია რე წყარმალუ მადაგასკარს, იჭყაფუ მადაგასკარიშ ცენტრალურ გვალეფს დო ინაკათუ მოზამბიკიშ საროტის.
კატეგორია:მადაგასკარიშ წყარმალუეფი
არკეშ მუნიციპალიტეტი
არკეშ მუნიციპალიტეტი (Arque) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიას, კოჩაბამბაშ დეპარტამენტიშ არკეშ პროვინციას. 2010 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 14 09 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 506 კმ² რე.
მუნიციპალიტეტი მუშ ჸურეშე კანტონეფო ირთუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლივიაშ მუნიციპალიტეტეფი
გადაბეი
გადაბეი (Gədəbəy) — ნოღა აზერბაიჯანს, გადაბეიშ რაიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. 2010 წანაშ მუნაჩემეფით, ნოღას 9 161 ადამიერი ოხორანს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:აზერბაიჯანიშ ნოღეფი კატეგორია:განჯა-ყაზახიშ რეგიონიშ ნოღეფი
წყარალა მაკედონიას (2016)
წყარალა მაკედონიას — სტიქიური უბადობა, ნამუთ 2016 წანაშ 6-7 მარაშინათუთაშ გემანტირე ჭვემაქ გჷმიჭანუ. არძაშე უმოსო იგავალჷ ქიანაშ ნანანოღა სკოპიექ, სოდე ნოღაშ ოორუე დო ცენტრალურ ნორთიშ ედომუშამ კვრტალეფქ წყარიშ გიმე იჸუეს. წყარალაქ 20-შე უმოსი ადმიერი გოჭჸვიდჷ, თინეფშე კანკალეს მანქანეფშე გითულაქ ვამახუჯინჷ. ვითობათ ადამიერქ ტრამვეფი მიღეს. მაკედონიაშ ოორუე-ბჟადალქ დეზარალჷ ავტომაგისტრალეფიშ ხანდაშ დო ელექტროენერგიაშ მეჭირინაფაშ პრობლემეფიშ გეშა, კანკალე ოფუტე ართიანშე მეჭყვიდჷ მენწყერეფქ.
კაზანოვა
ჯაკომო ჯოვანი კაზანოვა (Giacomo Casanova) (დ. 2 პირელი, 1725, ვენეცია - ღ. 4 მანგი, 1798, ჯიხაპელეტი დუქსი, ბოჰემია) — იტალიარი ჭარუ, ავანტიურისტი.
ჯოხოშ დო ღმალაშ გორუას მილჷ დახე ედომუშამი ევროპა, რდჷ ჯარიშკოჩი, ბიბლიოთეკარი დო მუსიკოსით. ბრელშა ხედჷ ჯიხას. კაზანოვას ორხველჷ ისტორიული აკნარსხეფი: „ისტორია ბურჯაფიშ პოლონეთის“.
სქოლიო
კატეგორია:იტალიარი ჭარუეფი კატეგორია:იტალიარი მუსიკოსეფი
სენტ-ჯოსეფი (მისური)
სენტ-ჯოზეფი (Saint Joseph) — ნოღა მისურიშ შტატიშ ოორუე-ბჟადალ ნორთის, ააშ. აბანობური მახორუეფი ფორმალურო უძახჷნა — სენტ-ჯო (Saint Joe).
ჩინებული დუნაბადეფი
კატეგორია:მისურიშ ნოღეფი კატეგორია:ააშ-იშ ნოღეფი
ინფექცია
ინფექცია (გვიან. ლათ. infectio - დალახება) — პათოგენური პარაზიტიშ მიშაჭკირუა ადამიერიშ ვარ-და ჩხოლარიშ ორგანიზმშა დო თიშ დალახება. ორგანიზმის მიშაჭკირუაშე ინფექციაშ გჷმმაჭანაფალი ინმიპარკებჷ გორკვიაფილ ორგანოეფს დო ნორშვეფს. მიშაჭკირილი პარაზიტიშ დო „მენძელიშ“ ორგანიზმიშ შქას იჭყაფჷ რთული ურთიართგაულა - ინფექციური პროცესი, ნამუთ იკათუანს გჷმმაჭანაფალიშ რინაშ ახალ პიჯალეფწკჷა მერგეშუას, გომიარაფას, პროცესიშ დისემინაციას, მეტასტაზეფიშ გორჩქინას, დალახებური ორგანიზმიშ ინტოქსიკაციას დო შხვა. ინფექცია გიშმარჩქინდჷ ლახარაშ კონწარი ვარ-და ქრონიკული ფორმათ დო ვარ-და ინფექციაშ მაღელობათ. ინფექციაშ ფორმა დოჸუნს გჷმმაჭანაფალიშ მუშობურობეფს - ვირულენტალაშა, ეგზო- დო ენდოტოქსინეფიშ გჷმომუშებაშ ღვენაშა, მიშაჭკირილი გჷმმაჭანაფალიშ მუდანობაშა დო შხვა. ხოლო დიდი შანულობა უღუ ორგანიზმიშ დგომარობას, თიში მუკოდვალაშ ღვენას ვარ-და თე დო თი ლახარეფშო მენჭაფას. კანკალე გჷმმაჭანაფალიშ ორგანიზმის ინოპარკება ვეჭანუანს პათოლოგიური პროცესიშ გოვითარაფას. თეჯგურა გჷმმაჭანაფალეფშა პიჯობურო პათოგენური უჯოხონა. თინეფს დიდი ხანიშ გოძვენას შეულებჷნა უსიმპტომეთ რდან კანიშ დო ცქირცქამი დაცხეფიშ ჟიპიჯის, ყია-ჭჷს დო შხვადო, ვინდარო ტრავმა, გორგილაფა ვარ-და შხვა ხემანწყუ ფაქტორი ვაკუქიმინუნს ომანგე პიჯალეფს მალახებერი მუშობურობეფიშ გიშარჩქინალო.
კეელუნგი (წყარმალუ)
კეელუნგი (ჩინურო: 基隆河) — წყარმალუ ოორუე ტაივანს.
thumb|left|წყარმალუ კეელუნგიშ ორენი რუკას
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ტაივანიშ წყარმალუეფი
შარლ მიშელი
მინი|შარლ მიშელი შარლ მიშელი (დ. 21 ქირსეთუთა, 1975, ნამიური, ბელგია) — ბელგიარი პოლიტიკოსი. ბელგიაშ პრემიერ-მინისტრი 2014-2019 წანას. ევროპული სხუნუშ პრეზიდენტი ასეშა 1 ქირსეთუთა, 2019.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1975 კატეგორია:ბელგიარი პოლიტიკოსეფი
ირლანდიაშ პრეზიდენტი
thumb|200px|მაიკლ ჰიგინსი, ირლანდიაშ მოქიმინჯე პრეზიდენტი thumb|200px|Áras an Uachtaráin — პრეზიდენტიშ რეზიდენციაირლანდიაშ პრეზიდენტი – ირლანდიაშ სახენწჷფოშ მადუდე, ნამუსჷთ მახორობა გიშმაგორუნს 7 წანაშ ხანით.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ირლანდია კატეგორია:ევროპაშ ქიანეფიშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:ირლანდიაშ პრეზიდენტეფი
რადამისტი
რადამისტი — ქორთუ პრინცი, სომხეთიშ მაფა 51-53 დო 54-55 წანეფს. ფარნავაზიანეფიშ დინასტიაშე. ფარსმან I-იშ უნჩაში სქი.
99 ფრანკი
99 ფრანკი (99 francs) — ფრანგი ჭარუშ, ფრედერიკ ბეგბედერიშ რომანი. წინგიქ გჷმობჟინაფილქ იჸუ საფრანგეთის 2000 წანაშ მარაშინათუთას „Grasset & Fasquelle-შე“, სოიშახ ხეახალშო გჷშეშქუმალუდჷ „14.99 ევროშ“ დო „6 ევროშ“ ჯოხოდვალათჷნ. წინგიშ დუდშე გჷმობჟინაფაშ უკული ბეგბედერი მუშ დჷმასაქვარაფალეფქ გოუტეს სარეკლამო სააგენტოშე.
2007 წანას წინგიშ მეჯინათ გინიღეს ფილმი კინ თე ჯოხოდვალათ ჟან კუნინიშ რეჟისორალათ.
სიუჟეტი
წინგის რე ოქტავიშ, წჷმოძინელი სარეკლამო მენეჯერიშ გეშა, ნამუსჷთ უღჷ ირფელი, უღჷ მიარე ფარა, ვარკჷ ოსურეფი დო კოკაინი. თინა იშენი ვარე ბაღებული მუში რინათ. ოქტავიშ რინას ჯინჯიერო თირანს ჟირი მუდგარენი: რომანი სოფიწკჷმა, სააგენტოშ არძაშე სქვამ ალმახანდეწკჷმა, დო კათუა გიგანტური ბჟაშ ნაწარმიშ კონცერნ „მადონს“, სოდეთ სარეკლამო რგოლეფიშ აკოქიმინუათ რე დაკებული.
სქოლიო
კატეგორია:2000 წანაშ რომანეფი
ზილურ რაჰმანი
ზილურ რაჰმანი (ბენგ. জিল্লুর রহমান, დ. 9 მელახი 1929 — ღ. 20 მელახი 2013) — ბანგლადეშარი პოლიტიკოსი, ბანგლადეშიშ პრეზიდენტი 2009-2013 წანეფს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბანგლადეშარეფი კატეგორია:ბანგლადეშიშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1929 კატეგორია:ნაღურა 2013
გაია
გაია (Gaya) — ნოღა ინდოეთის, ბიჰარიშ შტატის, გაიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ბიჰარიშ ნანანოღა პატნაშ ობჟათეშე 100 კმ-შ გოძვენას იდვალუაფუ. გაია წყრამალუ ფალგუშ წყარპიჯეფს იდვალუაფუ (ნამუსჷთ „რამაიანას“ ჯოხო ნირანჯანა) დო ნოღა მუჭოთ ინდუისტეფშო, თეშ ბუდისტეფშო წიმინდე აბანი რე. გაიას სუმჸურე ომძღჷ მორჩილ სიმაღალაშ ქუამი ქჷნდჷრეფი (მანგლა-გაური, შრინგა-სტჰანი, რამ-შილა დო ბრაჰმაიონი).
სქოლიო
კატეგორია:ბიჰარიშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი კატეგორია:ინდუიზმიშ წიმინდე ნოღეფი
გიორგი ხატიძე
გიორგი ხატიძე — ქორთუ პოლიტიკოსი, რე საქორთუოშ პარლამენტიშ ართ-ართი დეპუტატი.
კიდაჭი
კიდაჭი (Halyomorpha) — Pentatomidae-შ ფანიაშ ჭანდიშ გვარი.
გვარობეფი
თე გვარი იკათუანს გეჸვენჯი გვარობეფს:
სქოლიო
კატეგორია:Pentatomidae
3103
3103 (ოშ სუმი) წანა — გრიგორიანული კალენდარით ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე ცაშხა. თე წანა რე XXXII ოშწანურაშ 1-ა დეკადაშ მა-3 წანა.
კატეგორია:
ანტონიუ დი სალაზარი
ანტონიუ დი ოლივერა სალაზარი (პორტ. António de Oliveira Salazar; დ. 28 პირელი, 1889 — ღ. 27 კვირკვე, 1970) — პორტუგალიარი პოლიტიკური ლიდერი, პორტუგალიაშ პრემიერ-მინისტრი დო დიქტატორი (1932—1968).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პორტუგალიარეფი კატეგორია:პორტუგალიარი პოლიტიკოსეფი კატეგორია:პორტუგალიაშ პრემიერ-მინისტრეფი კატეგორია:რგილი ლჷმაშ ლიდერეფი კატეგორია:დიქტატორეფი კატეგორია:დუნაბადი 1889 კატეგორია:ნაღურა 1970
მაკა საგაიპოვა
მაკა საგაიპოვა (რუს:Макка Умаровна Сагаипова, დ. 14 ფურთუთა, 1987, გროზნო, ჩეჩნეთი) — ჩეჩენი მობირე დო მუსიკოსი. მაკა საგაიპოვა ჩინებული ჩეჩენი აკორდიონისტიშ უმარ საგაიპოვიშ სქუა რე. მაკა რდჷ ჩეჩენური სხაპუაშ ანსამბლიშ ლოვზარიშ მაკათური. მაკაშ კარიერას აფინანსენს ჩეჩენი ბიზნესმენი დო მულტიმილიონერი მალიქ საიდულაევი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩეჩენეფი კატეგორია:ჩეჩენი მუსიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1987 კატეგორია:დუნაბადი 14 ფურთუთა კატეგორია:შურდგუმილი კათა
კანასი (პროვინცია)
კანასი — კუსკოშ რეგიონიშ პროვინცია პერუს. პროვინციაშ ნანანოღა რე იანაოკა. პროვინციაშ ფართობი რე 2,103.76 კმ², მახორობა აკმადგინანს 42,368 ადამიერს.
პროვინცია ადმინისტრაციულო ირთუ 8 რაიონო.
ქოძირით თაშნეშე
პერუშ პროვინციეფი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კუსკოშ რეგიონიშ პროვინციეფი კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი
სომალური ნინა
სომალური ნინა (სომალი: Af Soomaali) — სემიტურ-ქამიტურ ნინეფიშ ფანიაშ ქუშიტურ ბუნაშა მიშმალი ნინა. გოფაჩილი რე სომალიშ დემოკრატიულ რესპუბლიკას, ეთიოპიაშ ბჟაეიოლს დო კენიაშ ოორუე-ბჟაეიოლს. სომალურ ნინაშა რაგადანს დოხოლაფირო 15-25 მლნ კოჩი. თარი დიალექტეფი რე: ისააკი, ისა, დაროდი, ჰავია დო დიგილი. ჭარალუა გერსხილი რე ლათინურ ანბანს (1973 წანაშე).
აიოპაიაშ მუნიციპალიტეტი
აიოპაიაშ მუნიციპალიტეტი (Ayopaya) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიას, კოჩაბამბაშ დეპარტამენტიშ აიოპაიაშ პროვინციას. 2010 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 23 906 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 1 542 კმ² რე.
მუნიციპალიტეტი მუშ ჸურეშე კანტონეფო ირთუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლივიაშ მუნიციპალიტეტეფი
3104
3104 (ოშ ოთხი) წანა — გრიგორიანული კალენდარით ნარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე ობიშხა. თე წანა რე XXXII ოშწანურაშ 1-ა დეკადაშ მა-4 წანა.
კატეგორია:
სენტ-ჯონსი (წყარმალუ)
სენტ-ჯონსი (ინგლ. St. Johns River, ესპ. Río San Juan) რე წყარმალუ ააშს, ფლორიდაშ შტატის, ფლორიდაშ უგინძაშ წყარმალუ. წყარმალუ სენტ-ჯონსიშ სიგჷნძა რე 500 კმ. ღანჩოშ ფართობი 22,900 კვ.კმ. ინაკათუ ატლანტიშ ოკიანეს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:ფლორიდაშ წყარმალუეფი
ფრიტაუნი
სქოლიო
კატეგორია:სიერა-ლეონეშ ნოღეფი კატეგორია:აფრიაშ ნანანოღეფი
სუნდური ნინა
სუნდური ნინა — ინდონეზიაშ კოკეფს მახორუ სუნდეფიშ ნინა, ორხველჷ ავსტრონეზიული ფანიაშ ინდონეზიურ ბუნას.
კატეგორია:ავსტრონეზიული ნინეფი
ევროპული ლაჸაფეფი 2015
ევროპული ლაჸაფეფი 2015 (2015 Avropa Oyunları; 2015 European Games) — ისტორიას მაართა ევროპული ლაჸაფეფი, ნამუსჷთ მენძელენდჷ აზერბაიჯანიშ ნანანოღა ბაქო. მაართა ევროპულ ლაჸაფეფქ იტარჷ 2015 წანაშ 12-28 მანგის. ლაყაფეფს ოკათუდჷ 5730 სპორტსმენი 50 ერუანული ოლიმპიური კომიტეტიშე. ევროპულ ლაჸაფეფქ იტარჷ სპორტიშ 30 გვარობას.
მენძელიშ გიშაგორუა
მაართა ევროპულ ლაჸაფეფიშ ბაქოს ტარებაქ 2012 წანაშ 8 ქირსეთუთას, რომს გინოჭყორდჷ, ევროპაშ ოლიმპიური კომიტეტიშ 41-ა შაყარუას. ბაქო აკა კანდიდატი რდჷ დო კალიშრღვაფას 48 ხონარშე 38-ქ ბაქოშ მენძელობას ელუდირთჷ, 8 სააწმარენჯოთ მიდართჷ, 2-ქ - დუდი იკჷნჷ. სომხეთიშ წჷმმარინაფალობაქ კალიშღვაფაშ კათაფიშენ ვარია თქუ.
სქოლიო
2015
3105
3105 (ოშ ხუთი) წანა — გრიგორიანული კალენდარით ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე ჟაშხა. თე წანა რე XXXII ოშწანურაშ 1-ა დეკადაშ მა-5 წანა.
კატეგორია:
კალკა (პროვინცია)
კალკა — კუსკოშ რეგიონიშ პროვინცია პერუს. პროვინციაშ ნანანოღა რე კალკა. პროვინციაშ ფართობი რე 4,414.49 კმ², მახორობა აკმადგინანს 61,715 ადამიერს.
დევანაგარი
დევანაგარი (სანსკ. देवनागरी devanāgarī „ღორონთეფიშ ნოღალური“) — ინდური ჭარალუაშ ართ-ართი ფორმა. გჷმირინუაფუ სანსკრიტიშ, ჰინდიშ, მარათჰიშ დო ნამთინე შხვა ნინაშ დო დიალექტიშ გრაფიკულო გჷნოჩამას.
კალკა (პროვინცია)
პროვინცია ადმინისტრაციულო ირთუ 8 რაიონო.
დევანაგარი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჭარალუეფი
კალკა (პროვინცია)
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კუსკოშ რეგიონიშ პროვინციეფი კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი
ესტონეთიშ პრეზიდენტი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ესტონეთიშ პრეზიდენტი კატეგორია:ევროპაშ ქიანეფიშ პრეზიდენტეფი
ადრარიშ ვილაიეთი
ადრარი (არაბ. ولاية أدرا, ადრარიშ ვილაიეთი) — პროვინცია (ვილაიეთი) ობჟათე-ბჟადალ ალჟირს. ვილაიეთიშ ნანანოღა ადრარი. ვილაიეთიშ ფართობი — 439 700 კმ² დო სიდიდათ მაჟირა რე ქიანას. 2008 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით, პროვინციას ოხორანს 402,197 ადამიერი. უხურგანს გეჸვენჯი ვილაიეთეფი: ბეშარი, ელ-ბაიადი დო ღარდაია, ბჟადალშე ტინდუფი დო ბჟაეიოლშე — ტამანრასეტი, ობჟათეშე — მავრიტანია დო მალი.
ადრარი აკმოდირთუ სუმი ორთაშობური დო კულტურული რეგიონშე: ტუატი, გურარა დო ტიდიკელტი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ალჟირიშ პროვინციეფი
მიხეილ ყაველაშვილი
მიხეილ ყაველაშვილი — ქორთუ პოლიტიკოსი, რე საქორთუოშ პარლამენტიშ ართ-ართი დეპუტატი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
ბულგარული ნინა
ბულგარული ნინა (ბულგ. български език) — ბულგარალეფიშ ნინა, ნამუთ ორსხველჷ ინდოევროპულ ნინეფიშ სლავური ფანიაშ ობჟათესლავურ ბუნას. ბულგარულს ანდა დიალექტი უღუ. თინეფი მუშჸურე ზოხო კილო–კავეფო ირთუ. ბულგარულწკჷმა არძაშე არხოს მარენჯი ნინა რე მაკედონური. თე ჟირ ნინაშ დიალექტეფი აკმოქიმინუნა ართგვარ ნინაშურ კონტინუუმს. ბულგარეთის ანდა მაკედონურს თეშით ვაღიარენა ზოხო ნინათ დო თის ბულგარულიშ დიალექტეფს მიოკოროცხანა.
ოლიმპიური ჩემპიონი
right|150px|thumb|[[მაიკლ ფელპსი ორქოშ ოლიმპიური მენდალით, პეკინი-2008]] ოლიმპიური ჩემპიონი — ზარხულიშ დო ზოთონჯიშ ოლიმპიური ლაჸაფეფიშ გომორძგვილი. უგუშხვაშებუ წოდება რე (ვა რე ჸოფილი ვარ-8და ექს-ოლიმპიური ჩემპიონეფი). ჩემპიონიშ წოდებაწკჷმა ართო, ოლიმპიადას ტურნირიშ გომორძგვილი თაშნეშე ოლიმპიურ ორქოშ მედალს ღებულენს.
არძაშე უმოსი მუდანობაშ ორქოშ ოლიმპიურ ჯილდოეფიშ (21) მაპალუ რე — გიშარჩქინელი ამერიკალი მანჩურალი მაიკლ ფელპსი. 9-შარაშ ოლიმპიური ჩემპიონეფი რენა: პაავო ნურამი, ლარისა ლატინინა, მარკ სპიტცი დო კარლ ლუისი.
სქოლიო
კატეგორია:ოლიმპიური ლაჸაფეფი *
ლათინეფი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინდოევროპალეფი
ფიში (წყარმალუ)
ფიში ნამიბიაშ არძაშე უმოსი კაბეტი წყარმალუ რე, არძაშე კაბეტი ღანჩოთ. წყარმალუშ სიგჷნძა აკმადგინანს 650 კმ-ის დო ოდუდეს ეთმეჭოფუნს ნაუკლუფტიშ გვალეფშე. თიშენ, ნამჷ-და წყარმალუ უმენტაშო მეურს ქიანაშ არძაშე უმოსი სქირე დო გოტიოზაფილ რაიონეფს (სამანგათ კალაჰარი), თინა წყარით იფშაფჷ ხვალე პერიოდულო. წყარმალუს ნიშუა ვაშილებე.
ფიში ოდუდეს ეთმეჭოფუნს წყარმალუ ეინასიშ წყარმალუ ონიჰაბწკჷმა კათაფაშ აბანშე. ნოღა მარიენტალწკჷმა, რეგიონიშ ადმინისტრაციულ ცენტრწკჷმა, წყარმალუ ფიშის აკოგაფილი რე ქიანაშ უკაბეტაში ჰარდაპიშ კაშხალი, ნამუთ აკმოქიმინჷნს ოშუმალი წყარიშ წყაროჩუაშეს. წყარმალუს მუსხირენი ნადუ უღუ.
წყარმალუ ფიშიშ წყარპიჯის იდვალუაფჷ ნოღეფი მარიენტალი, გიბეონი დო ზეჰეიმი. მუშ გიმენ მალობას წყარმალუ აკმოქიმინჷნს ფიშიშ კანიონს, სიგჷნძათ 160 კმ-ის. კურორტ აი-აისიშ ობჟათე-ბჟადალშე ფიში ინმაკათჷ წყარმალუ ორანჟის, თიში ატლანტიშ ოკიანეშ კათაფაშახ 100 კმ-ის.
თაშნეშე ქოძირით
ნამიბიაშ წყარმალუეფიშ ერკებული
სქოლიო
კატეგორია:ნამიბიაშ წყარმალუეფი კატეგორია:აფრიკაშ წყარმალუეფი
ანტა (პროვინცია)
ანტა — კუსკოშ რეგიონიშ პროვინცია პერუს. პროვინციაშ ნანანოღა რე ანტა. პროვინციაშ ფართობი რე 1,876.12 კმ², მახორობა აკმადგინანს 57,905 ადამიერს.
პროვინცია ადმინისტრაციულო ირთუ 9 რაიონო.
ქოძირით თაშნეშე
პერუშ პროვინციეფი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კუსკოშ რეგიონიშ პროვინციეფი კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი
ბაჰრეინი
ბაჰრეინი (ედომუშამი ჯოხოდვალა — ბაჰრეინიშ ომაფე) — სახენწჷფო ობჟათე-ბჟადალ აზიას, მილარე სპარსეთიშ ჸუჯის, კინე მუშ ჯოხოდვალაშ არქიპელაგის. არძაშე უჭიჭაში არაბული სახენწჷფო. ბაჰრეინი იდვალუაფუ სუმ დიდ დო ბრელ ჭიე-ჭიე კოკის, ნამუთ საუდიშ არაბეთიშ წყარპიჯიშ ღოზის 16 კილომეტრითიე მოჩილათირი დო თე ქიანას მითმიარსხუ ოავტომობილე ხინჯით.
ისტორია
ჩქინ ფარანშახ III ვითოშწანურას, ბაჰრეინიშ ტერიტორიას გოფაჩილი რდჷ გოვითარაფილ ცივილიზაცია, ნამუშოთ დჷმახასიათაფალი რდჷ ინწრო მახორობა. უჯვეშაში სახენწჷფო, ნამუსჷთ ჯოხოდჷ დილმუნი, წჷმარინუანდჷ ოზუღე ვაჭარუაშ უშხუაშ ცენტრის, თაჸურეშე ართიანს მითმიარსხუაფუდეს შუმერეფი დო შქაწყარმალონაშ შხვა კათეფი ინდიშ ვეშ კათეფწჷკმა. thumb|A 1745 [[Jacques-Nicolas Bellin|Bellin ბაჰრეინიშ ისტორიული რეგიონიშ რუქა]] thumb|არადიშ ჯიხა, ნ. არადი, ბაჰრეინი thumb|ოპროტესტე აქცია ბაჰრეინს, 15 ფურთუთა 2011. ქიანას დიპლომატიური რსხუ უღუ საქორთუოწჷკმა.
მახორობა
2007 წანაშ მუნაჩემეფით, ქიანაშ მახორობა 708 573 ვითოში კოჩი რდჷ, თაურეშე დოხოლაფირო გვერდი - მუშა-იმიგრანტეფი დო თინეფიშ ფანიაშ მაკათურეფიე, ნამუთ უმენტაშო ირანშე რენა მუნაულა. ქიანას, ევროპაშ დო ობჟათე აზიაშ ქიანეფიშ ბრელი მენოღალე ოხორანს. ოფიციალური ნინა - არაბული, თეწჷკმა ართო გიმირინუაფუ ინგლისური, ფარსი დო ურდუ.
დოხოლაფირო მახორობაშ 30%, 15 წანაშახ ხანიშ ბუნას აკმადგინაანს, 68% — 15-შე  65-შახ (თაჸურეშე 44% —  ვარეზიდენტეფი რენა), 3,2% — 65 წანაშ ეკი. 2003 წანას დაბადება ლოგინელი რდჷ 19,02 1000 მახორუშო, ღურა — 3,99 1000 მახორუშო, იმიგრაცია — 1,07 1000 მახორუშო, მახორობაშ წარმოწანური ნაძინა ეკმადგინანს 1,61%. მახორობაშ თელარაშ ოშქაშე მუდანობა — 73,7 წანა, ქომოლკათა — 71,3 წანა დო ოსურკათა — 76,2 წანა. მახორობაშ ოშქაშე ხანი — 28,7 წანა (ქომოლკათეფი — 31,6, ოსურკათეფი— 25,1). ქიანაშ მახორობაშ მეჭედალა აკმადგინანს 1142,9 კოჩი/კმ²-ს. ქიანაშ ნანანოღა, ონიშოლე ნოღა მანამა (137 ვითოში მახორუ), იდვალუაფუ კოკი ბაჰრეინიშ ოორუე-ბჟაეიოლს, - შხუ ოვაჭარე ცენტრი (სუმშე, ართ-ართი დუდიშულური ოვაჭარე ზონა სპარსეთიშ ჸუჯიშ რაიონს).
რელიგია
ქიანაშ მახორობაშ დოხოლაფირო 80% სახენწჷფო რელიგიას — ისლამს გეჸუნს, თაჸურეშე 75% შიიტეფი დო 25% სუნიტეფი რენა (თენეფს ორხველჷ ქიანაშ მანჯღვერე ფანიაშ მაკათურეფი). მახორობაშ 10% ქირსიანეფი რენა, დოსქილადირი 10% — იუდეველეფი, ბაჰაისტეფი, ინდუსეფი, ბუდისტეფი დო ზოროასტრალეფი რენა.
სახენწჷფო მონწყუალა
thumb|right|შეიხ ჰამად ბინ ისა ალ ხალიფა, ბაჰრეინიშ მაფა
ქიანაშ პარლამენტი ჟირპალატიანი რე. გიმენ პალატა - მაკათურეფიშ პალატა ეშმიგორუაფუ ოირკოჩე ხონარიშ მეჩამათ, ჟიდონ პალატა - ოკონსტიტუციე რსხუს (მეჯლისი აშ-შურა) მაფა დჷთმარინუანს. ჟირხოლო პალატას 40 კოჩი რე. პოლიტიკური პარტიეფი ვაშინერს.
ეკონომიკა
1932 წანას ნვთობიშ ობადიშ მეგორაფაშახ, ბაჰრეინიშ ეკონომიკაშ თარი ნორთი რდჷ მირგატიშ ჭოფუა (ნამუთ, ასე ხოლო, ართ-ართ თარ დარგო სკიდუ). ნავთობიშ ეშაღალა დო გინომუშება, წოხოლე ქიანაშ ედპ-შ 60% იკენდჷ, ასე - 30%-ს. ბაჰრეინიშ ,,უჩა ორქოშ" აბანდვალეფი რკებულენს. თეწკჷმა ართო, ქიანას ეშმიღალუაფუ დო გინმიმუშებუაფუ ორთაშობური გაზი, ნამუშ ნოზირეფი ირკენს. გოვითარაფილიე ოფშორული ობანკე ბიზნესი.
ქიანაშ ნანანოღას, მანამას მილარე ბრელი არაბული ტრანსნაციონალური კორპორაციეფიშ შტაბ-ორენჯი. ბაჰრეინს მეურს სუპერტანკერეფიშ რემონტეფი, თაქ რე ალუმინიშ ქარხანა (მადენი მითმიჭირინუაფუ ავსტრალიაშე).
მახორუეფს ოაზისეფს მოჸუნს ფინიკიშ პალმეფი (დამუშებული დიხაშ 2/3-ს იკენს), ციტრუსეფი, ხილი, პამინდორი, ლაიტი, ორტვინობა, თხირი. მახორუეფი, თეწჷკმა ართო, დაკებული რენა ჩხომიშ დო კრევეტეფიშ ჭოფუათ. ქიანას გოვითარაფილი რე ოერეფოშქაშე ტურიზმი.
ოექსპორტეთ ქიანაშე გინმუღუნა: ნავთობი დო ნავთობპროდუქტეფი, ალუმინი დო მირგატი.
ქიანაშ ხემანწყუე: ნავთობიშ დო გაზიშ ობადეფი. გოვითარაფილიე ოფშორული ობანკე სექტორი, დინოხოლენი ინვესტიციეფი, ტურიზმი, ალუმინიშ წარმება.
ქიანაშ დაღარი კუნთხუეფი: ნავთობიშ რეზერვეფიშ რკება, ეკონომიკაშ შხვა ნორთეფშა ორიენტირაფაშ ვაბაღება. უმუშელობაშ მაღალი დონე (15%) დო სახენწჷფოშ გალენი ვალი.
ქიანაშ ვალუტა — ბაჰრეინული დინარი, ომანგჷ 1000 ფილსამს.
გეოგრაფია
thumb|ბაჰრეინიშ რუქა 2014 left|thumb|პლიაჟი მუჰარაქის, ბაჰრეინი ბაჰრეინი მილარე 33 კოკის. ქიანას უკინებუ ბაჰრეინიშ არქიპელაგი, ნამუთ აკმოდირთუ 33 ცაწკვერტა კოკიშე. არძაშე უდიდაში კოკი რე ბაჰრეინი, ნამუთ ოორუეშე ობჟათეშახ გინოზინდილიე 50 კილომეტრის, ბჟადალშე ბჟაეიოლშახ - 15 კილომეტრის. კოკიშ ცენტრის მილარე პლატო, ნამუშ სიმაღალა 30-35 მეტრიე, არძაშე უმაღალაშ კონკა რე - გვალა ედ-დუჰანი.
კლიმატი
ქიანას კლიმატი სქირე რე, ტროპიკული. დიდ კოკეფს დო წყარპიჯიშ ზონეფს ზუღაშ ქვინჯიშე ეშმასოფუნს ოშუმალი წყარიშ წყურგილეეფი. ბაჰრეინიშ ტერიტორია უმენტაშო ტიოზეფს უკინებუ. ზუღაშ წყარს მიარე მარჯანეფიე. ბაჰრეინი მილარე ტროპიკულ არიდულ კლიმატურ ზონას. ზოთონჯი ტიბუე (ღურთუთაშ ოშქაშე ტემპერატურა - +17° С), ზარხული ძალამი ჩხე რე (კვირკვეშ ოშქაშე ტემპერატურა - +40°С). წანამოწანას ოშქაშეთ 90 მმ ნოლექი გუნმურს.
ფლორა დო ფაუნა
thumb|Phoenicopterus roseus (დიდი ფლამინგოეფი) ბაჰრეინს. ბაჰრეინიშ არქიპელაგიშ ფლორა (წვანე ოფორე) ალაზიმაფათ შხავდოშხვანერიე. ტიოზეფს ჩანს თიჯგუა გოლოფაგუმარძინე ჩანარეფი მუნერით რე - საკსაული, აქლემიშ ძიგირი, ტამარისკი, ასტრაგალი დო შხვა. გრუნტიშ წყარეფიშ დიხაპიჯიშ ეშალუეფს იდვალუაფუ ოაზისეფი ფინიკიშ პალმეფით დო შხვა კულტურული ჩანარეფით. დაღარი ფაუნას მილარე - მაფურინჯეფი, მაღირღონალეფი დო ხოხუეფი. ქიანაშ წყარპიჯეფს დოხოლაფირო 400 გვარობაშ ჩხომი დინოხე, თენეფ შქას ორეწუე ჩხომეფი ხოლო. გოფაჩილიე ზუღაშ კორკილეფი. მარჯანიშ რაქეფი ეფშა რე ზუღაშ ღაჭაჭიეფით, ომარეფით, მოლუსკეფი, თენეფ შკას მირგატიშ მოლუსკეფი. შხვადოშხვა მარჯანიშ მიარე გვარობა (2000 გვარობაშე მეტი).
ადმინისტრაციული გორთუალა
thumb|left|256px ბაჰრეინი ირთუ 5 მუხაფაზათ: 2002 წანაშ 3 კვირკვეშახ, ბაჰრეინი ირთუდჷ 12 მუნიციპალიტეტო: thumb|right|200px
კულტურა
ბაჰრეინიშ მახორობაშ კულტურა ინწრასიე მიკორსხილი ისლამურ ტრადიციეფს. ამდღანერდღარი ლიტერატურა, ბაჰრეინიშ ჯარალუაშ სოციალურ დო პოლიტიკურ სინანდულეს ოძირანს. ბაჰრეინიშ ოგიმოგონებუე ხელუანობა გიშეგორუაფუ მუშ ,,ზოხორინელი ბაჰრეინული სტილით" ფერჭარუას დო ქარგუას. ბაჰრეინიშ თარ ოქინაფუეფშა მიშმურს ისლამური არქიტექტურაშ შედევრეფი - ობიშხაშ დიდი მეჩეთი მანამას, ყურანიშ ჸუდე, ნაციონალური მუზეუმი.
დღახუეფი
2006 წანაშ 1 ეკენიაშე, ბაჰრეინქ დოთირუ ოფიციალური მოსვანჯაშ დღალეფი ცააშხა დო ობიშხაშე, ობიშხა დო შურიშახაშა, მუშ ღანკით რდჷ შხვა ქიანეფწჷკმა მარაშ ციკლიშა დოხოლაფა. ბაჰრეინიშ ვარელიგიური დღალეფი:
სპორტი
2004 წანაშე ქიანას იმანჯებუაფუ ბაჰრეინიშ ფორმულა-1-იშ გრან-პრი, ნამუშ შარათ დოგაფილიე სახენწჷფო ავტოდრომიშ ცენტრალურ ნორთის - ტიოზი საჰირიშ ოშქაშეთ.
2008 წანაშ გერგობათუთას ბაჰრეინს იმანჯჷ სნუკერიშ ტურნირქ, ნამუქუთ სეზონიშ ტურნირეფიშ ორეიტინგე რიცხუშა მიშართუ.
აკოანჯარაფილი ნძალეფი
ბაჰრეინს ვართფერი დიდი, მარა ჯგირო აკოანჯარაფილი ბაჰრეინიშ დუდთხილუაშ ნძალეფი ჸუნს. თარო აკოანჯარაფილი რენა აშშ-ს წარმებული აკონჯარუათ (ფურინჯეფი F-16, F-5, ვერტმაფურინჯეფი UH-60, ტანკეფი M60, დო ფრეგატი ოლივერ ჰაზარდ პერი RBNS Sabha-შ კლასიშ). ბაჰრეინიშ თარობაქ აპიჯაფა დოდუ ააშ-იშ აკოანჯარაფილ ნძალეფწჷკუმა ართო ხანდუაშე დო 1990-იანი წანეფიშ დაჭყაფუშე აკოართაფილ შტატეფს ბაზას არძენს ჯუფეირს. თე ბაზას იდვალუაფუ ააშ-შ აკონჯარაფილი-ოზუღე ნძალეფიშ ცენტრალური ოდუდალე (მახუთა ფლოტიშ ოდუდალე).
გონათაფა
XX ოშწანურაშ დაჭყაფუს ისლამური სკოლეფი (ქუთაბეფი) რდჷ გონათუაშ ხვალე ართი ფორმა ბაჰრეინს. თენეფი რდჷ ტრადიციული სკოლეფი, სოდეთ ბაღანეფს დო ახალმარდუეფს ყურანიშ კითხირს ოგურუანდეს. მაართა მოსოფელიშ ლჷმაშ უკული ბაჰრეინს ბჟადალიშ გოლინათ დარსხუ ამდღარდღარი ოგონათაფე გოჭყაფილობეფქ.
მასობური ინფორმაციაშ მეშქაშალობეფი
ქიანას მასიური ტირაჟეფით არაბულ დო ინგლისურ ნინეფშა გიშმურს ვითურშე უმოს პერიოდული გიშაშქუმალუეფი. დახე არძა პოლიგრაფიული გოჭყაფილობეფი იდვალუაფუ ქიანაშ ნანანოღას, მანამას. არძაშე უმოს რჩქინელი ირდღალური გაზეთეფიე: ,,ალ-აიამი" (,,დღალეფი", 37 ვითოში ეგზემპლარი), ,,ახბარ ალ-ხალიჯი" (,,ჸუჯიშ ციორი", 25 ვითოში ეგზ.), ,,გალფ დეილი ნიუს" (20 ვითოში ეგზ.). მანამას მილარე სპარსეთიშ ჸუჯიშ ქიანეფიშ ოინფორმაციე ოაგენტეეშ შტაბ-ორენჯი (ბაჰრეინი, ერაყი, ყატარი, ქუვეითი, არაბეფიშ გოართოიანაფილი საემიროეფი, საუდიშ არაბეთი), ნამუქჷთ დირსხუ 1978 წანას. ქიანას უჭყაფულენს რადიო მონტე-კარლო დუალია (არაბული ომოინალე).
ბაჰრეინი ოლიმპიურ ლაჸაფეფს
1984 წანაშე, ბაჰრეინი ოკათჷდჷ 7 ზარხულიშ ოლიმპიურ ლაჸაფეფს, მარა ართშა ხოლო ვაუკათინჷ ზოთონჯიშ ოლიმპიურ ლაჸაფეფშა. ბაჰრეინშე ხვალე ართი ოლიმპიური პრიზიორი რე მარიამ იუსუფ ჯამალი - 2012 წანას, ლონდონს, მიგჷ ბრონზეშ მედალი ქექე ათლეტიკას.
ტურიზმი
thumb|350px|left|ნოღეფი [[მუჰარაქი (წოხოლენი აბანი) დო მანამა (უკახალენი აბანი).]] ბაჰრეინს წარმოწანას ოსურუ 8 მილიონშე უმოს ტურისტი. ტურისტეფიშ უმენტაშობა - მეძობელ არაბული ქიანეფიშ მახორუეფი რენა. ბოლო პერიოდის შხვა რეგიონეფშე ტურისტეფიშ მუდანობა ირდუ. ტურისტეფი თე ქიანაშა მოულა ბაჰრეინიშ ისტორიული მონძალაშ ოძირაფუშა, ლიბერალური სახენწჷფოშ დო ქიანაშ ჯგირი რეპუტაციაშ გეშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბაჰრეინი კატეგორია:აზიაშ ქიანეფი კატეგორია:ობჟათე-ბჟადალი აზიაშ ქიანეფი კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი
კარიბიშ ზუღაშ კორსანტეფი: უჩა მირგატიშ ჭყალა
კარიბიშ ზუღაშ კორსანტეფი (Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl) — 2003 წანაშ ოდუდსგინალე ფილმი, ნამჷთ დორსხუაფილი რე ათე ჯოხონობაშ თემატურ პარკის, დვალირი დისნეიშ თემატურ პარკის. ფილმიშ რეჟისორი ეწ გორ ვერბინსკი, პროდიუსერი - ჯერი ბრუკჰეიმერი.
ფილმიშ მოსოფლიშ მიშმალუქ აკანო 653 მილიონი ააშ დოლარი აკადგინჷ.
სიუჟეტი
უჩა მარგალიტიშ კორსანტეფი ჯალო ეჭოფუნა გუბერნატორიშ ცირასქუა ელისაბედ სოუნსის(კირა ნაითლი), თიშე ჸოროფილი ბოში უილ ტერნერი(ორლანდო ბლუმი) ელისაბედიშ გინასქილიდაფარო გინოჭყვადუნს ულას დო მოხვარას თხინსჷ ათეჟამო ყორშის მარენჯი კორსანტის კაპიტან ჯეკ „ბეღირს“(ჯონი დეპი). უილი თისი მეხვარებჷ ჯიხაშე ნტებას დო ჯეკი დო უილი მიდეშარებუნა ელისაბედიშ გინასქილიდაფარო. მუჟამსჷთ ელისაბედ სოუნი „უჩა მირგატის“ მოხვადუნჷ აშქურინჷ ნამდა კორსანტეფს ვაგუგეფდესკო ნამდა თინა გუბერნატორიშ ცირასქუა რე დო მუჟამსჷთ სახელს დო გვარს ქოკითხენან თინა გურუგუჩამუო გვარო ტერნერს უპასუხენს. ათაჸურეშე იჭყაფუ ნანდული დუდსგინალი. მუჭოთ იჸინ კორსანტეფს წორო ტერნერიშ გამნარყის ოხვილუნა აცტეკეფიშ ჭყალაშ მანწყუმალო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:2003 წანაშ ფილმეფი კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი
ჟან მარე
ჟან–ალფრედ ვილლაინ მარე (ფრანგ. Jean Alfred Villain-Marais; დ. 11 ქირსეთუთა, 1913, შერბურ–ოკტევილი, საფრანგეთი – ღ. 8 გერგობათუთა, 1998, კანი, საფრანგეთი) — ფრანგი არტისტი დო რეჟისორი. ჩინებული რე ფანტომასიშ ტრილოგიათ დო შხვა როლეფით. მუჭოთ ჰომოსექსუალისტი რდჷ ჟან კოკტოშ მუზა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგეფი კატეგორია:ფრანგი არტისტეფი კატეგორია:ფრანგი რეჟისორეფი კატეგორია:დუნაბადი 1913 კატეგორია:ნაღურა 1998
რობერტ ლუის სტივენსონი
რობერთ ლუის ბალფორ სთივენსონი (ინგლ. Robert Louis Balfour Stevenson; დ. 13 გერგობათუთა, 1850, ედინბურგი — ღ. 3 ქირსეთუთა, 1894) — შოტლანდიარი ჭარუ, პოეტი დო ესსეისტი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შოტლანდიარეფი კატეგორია:შოტლანდიარი ჭარუეფი კატეგორია:შოტლანდიარი პოეტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1850 კატეგორია:ნაღურა 1894
კაპინოტაშ მუნიციპალიტეტი
კაპინოტაშ მუნიციპალიტეტი (Capinota) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიას, კოჩაბამბაშ დეპარტამენტიშ კაპინოტაშ პროვინციას. 2010 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 18 106 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 540 კმ² რე.
მუნიციპალიტეტი მუშ ჸურეშე კანტონეფო ირთუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლივიაშ მუნიციპალიტეტეფი
ნინო გოგუაძე
ნინო გოგუაძე — ქორთუ პოლიტიკოსი, რე საქორთუოშ პარლამენტიშ ართ-ართი დეპუტატი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
მოლოპო
მოლოპო (Molopo River, Moloporivier) — წყარმალუ ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკას დო ბოტსვანას. წყარმალუ იჭყაფუ ნოღეფიშ გროტ-მარიკოშ დო ლიხტემბურგიშ შქას, ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკას დო ინაკათუ წყარმალუ ორანჟის. მოლოპოშ სიგინძა რე 960 კმ. ღანჩოშ ფართობი 367,201 კვ.კმ. ათავრეშე 30% ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკას რე, 37% ბოტსვანას რე, 33% ნამიბიას.
ტრაპიზონი
ტრაპიზონი (თაშნეშე ტრაბზონი, ჯვ. ტრაპეზუნდი; კლას. ბერძნ. Τραπεζοῦς, ალმ. ბერძ. Τραπεζούντα, თურქ. Trabzon) — ნოღა უჩა ზუღაშ წყარპიჯის ალმახანური თურქეთიშ ოორუე-ბჟაეიოლშე, ტრაპიზონიშ პროვინციაშ ნანანოღა; ისტორიული ტრაპიზონიშ იმპერიაშ ნანანოღა. იდვალუაფუ ბათუმშე სტამბოლშა მიმალ შარას.
ტობავარჩხილი
ტობავარჩხილი — კარული ტობა წალენჯიხაშ მუნიციპალიტეტის, ეგრისიშ ქჷნდჷრიშ ობჟათე კართეს, ზუღაშ დონეშე 2650 მეტრაშ სიმაღალას. სარკეშ ფართობი — 0,21 კმ.², წყარმაშაყარუ აუზიშ ფართობი — 1,12 კმ.², უდიდაში სიტომბა — 35 მ., ოშქაშე სიტომბა — 15,8 მ., წყარიშ მუდანობა — 3,3 მლნ. მ.³. ირდუ თირიშ, ჭვემაშ დო დიხაშთუდოლენი წყარით. ტობა გჷმჷმალი რე. წყარიშ დონე დაბალი რე ზოთონჯის, მაღალი რე — კვირკვეს. წყარი ლიგე რე. ჩხომი ვა ხე.
ლეგენდა
ლეგენდაშ მეჯინათ ტობაშ ჩილამურცალი წკონდა წყარიშ შუმა ვარჷნი, ხეშ ინოწაწაფა ხოლო ვაშინერდჷ. ართშა ჭყიშის ტობაშა ქუა ქინუჸოთამჷ დო თეშ გურშენი თიცალი მერმენწა ქარბორია გეტახელე, ჭყიში მუში ორინჯამო ტობას ქინუნწყუაფჷ. ტობაშ ქვინჯი ვარჩხილით რდჷ ფორილი. თე ვარჩხილს ჭინკეფი დო ქაჯეფი თხილანდეს. თიშენი რე ტობას ტობავარჩხილი გიოდვესჷნი.
წყუეფი
კატეგორია:ტობეფი ანბანიშ მეჯინათ კატეგორია:სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ ტობეფი კატეგორია:სამარგალოშ ტობეფი კატეგორია:ტობეფი
ჰეროდოტე
thumb|ორჩანიეთ ჰეროდოტეშ ბიუსტი ჰეროდოტე ჰალიკარნასალი (ბერძ. Ἡρόδοτος Ἁλικαρνᾱσσεύς; დ. დოხოლ. ჯვ. წ. 484 – ღ. დოხოლ. ჯვ. წ. 425) — ჯვეში ბერძენი ისტორიკოსი, ბჟადალუშ კულტურას ოირკოჩეთ მირჩქინუაფუ, მუჭოთ "ისტორიაშ მუმა". თინა რდჷ მაართა ისტორიკოსი, მით მოღეს სისტემატურო აკმოშაყარანდჷნ, ამორსენდჷ თინეფიშ აკურატულობას შელებაშ დინახალე დო ახარისხენდჷ თინეფც კვათირას დოდგინელი სტრუქტურაშ მეჯინათ. 250პქ|left|მინი|ჰეროდოტეშ რუკა ჰეროდოტე ჯინჯიერო ჩინებულიე ნახანდით "ისტორიეფი" (ბერძნ. ἱστορίαι, გორუეფი, ზიტყვა, ნამუთ ლათინურქ ისერსხჷ დო ამდღანერი ისტორიაშ შანულობა აკიძინჷნ), ნამუეფსჷთ კილმაგორუნც ჯვ.წ. 490 დო ჯვ.წ. 480 წანეფიშ საბერძნეთ-სპარსეთიშ ლჷმეფიშ ოჭყაფუეფც. თე ნახანდი გჷშაკერძაფილო შანულამიე, თიშენ ნამდა ჰეროდოტე თის თი პერიოდიშ რინაშ ასპექტეფსჷთ სხუნუნც კილ-კილშა, მუდგაშეთ შხვანერო ინფორმაცია ჩქინო გერსამი იჸუაფუდჷ. თის თინა თაშნეშე ეთმოჭარუნც მუში შარალუაშ პერიოდის ნაძირეფი აბანეფიშ დო კათეფიშ გეშა სქირონაშქა დო უჩა ზუღეფიშ განმიკი დიხეფშე. თიშ უმკუჯინუო, ნამდა თიში ნამთინე ისტორია სითახმუეს ორჩანიეთ ვა მანგჷნი, თინა თექინეშეს შინანც, ნამდა თინა ხვალე გჷნოჩანც თის, მუთ თის უწისჷნ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჯვეში ბერძენეფი კატეგორია:ბერძენი ისტორიკოსეფი
კარლ ფონ კლაუზევიცი
კარლ ფილიპ გოტლიბ ფონ კლაუზევიცი (გერმ. Carl Philipp Gottlieb von Clausewitz; დ. 1 მანგი, 1780, ბურგი, პრუსიაშ ომაფე — ღ. 16 გერგობათუთა, 1831, ბრესლაუ, სილეზია, პრუსიაშ ომაფე) — გერმანალი გენერალი, ოურდუმე თეორიტიკოსი დო ისტორიკოსი.
კლაუზევიცი მონაწილენდჷ საფრანგეთიშ რევოლუციურ ლჷმეფს დო ნაპოლეონიშ ლჷმეფს. ჭიჭე პერიოდის მსახურენდჷ რუსეთიშ იმპერიაშ არმიას ხოლო.
კლაუზევიციშ შანულამი ნახანდი რე "ლჷმაშ გეშა", ნამუქჷთ 1816-1830 წანეფს იჭარჷ. წინგიშ თებაქ ავტორს ვაჭიშუ. წინგი გჷმაბჟინუ კლაუზევიციშ ოსურქ მარია სოფია ფონ ბრიულიქ, 1832 წანას. კლაუზევიციშ ჸათე ნახანდი მერჩქინელი რე ართ-ართ უდიდაშ ფუნდამენტურ დო მონუმენტურ ნახანდო ოურდუმე სტრატეგიაშ დარგის. თიქ დიდი გოლინა იღვენუ სტრატეგიული არზუანობაშ გოვითარაფაშა.
კლაუზევიცი რდჷ რეალისტი, თაშნეშე რომანტიკოსი. ფშხირას ირინუანდჷ ევროპული გონათუარობაშ რაციონალურ იდეეფს.
კარლ ფონ კლაუზევიციქ ღურუ 1831 წანაშ 16 გერგობათუთას, 51 წანერქ, ქოლერათ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალეფი კატეგორია:გერმანალი გენერალეფი კატეგორია:გერმანალი ისტორიკოსეფი
აკომაიო (პროვინცია)
ურუმბამბა — კუსკოშ რეგიონიშ პროვინცია პერუს. პროვინციაშ ნანანოღა რე პამპასი. პროვინციაშ ფართობი რე 1 439,43 კმ², მახორობა აკმადგინანს 56 941 ადამიერს.
პროვინცია ადმინისტრაციულო ირთუ 7 რაიონო.
ქოძირით თაშნეშე
პერუშ პროვინციეფი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კუსკოშ რეგიონიშ პროვინციეფი კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი
ჰონგ-კონგიშ მეტროპოლიტენი
ჰონგ-კონგიშ მეტროპოლიტენი (港鐵; Mass Transit Railway, МФА:, კუნტას: MTR) — ჰონგ-კონგიშ (ჩინეთი) მეტროპოლიტენიშ ღაზიშ რშვილი. 2017 წანაშო იკათუანს ღაზიშ 230,9 კმ-ს, მეტროშ 161 დგჷმილს, თინეფს შქას მანჭაფე ტრამვაიშ 68 დგჷმილი. 2000 წანაშე, ჰონგ-კონგიშ მეტროპოლიტენიშ მინჯე რე MTR Corporation. თეიშა MTRC (MTR Corporation) ედომუშამო დოჸუნდჷ ჰონგ-კონგიშ თარობას. 2009 წანაშ მაართა ნორთიშ დგომარობათ, MTR-შ თია, ნამუთ ფრანჩაიზინგიშ პრონციპით მუშენსჷნ, მეშარეეფიშ გინოჸონაფაშ ბაზარს აკმადგინანს 42%-ის, დო თე მაძირაფალით, კომპანია არძაშე უმოსო პოპულარული ჯარალობური ტრანსპორტიშ ოპერატორი რე ჰონგ-კონგის. არძა ღაზის, ავტომატიზაფილი დისნეილენდიშ მოხ, მახინწალეფი მემანქანეეფს გილაჸუნა. მეტროპოლიტენიშ არძა დგჷმილს დამონტაჟაფილი რე ტექნოლოგია ჰორიზონტალური ლიფტი.
სქოლიო
კატეგორია:ჰონგ-კონგიშ ოქინაფუეფი * კატეგორია:ჩინეთიშ მეტროპოლიტენიშ
ლუდაქრისი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1977 კატეგორია:ამერიკალი კომპოზიტორეფი
იანგდონგი
იანგდონგი — ჩოსონიშ დინასტიაშ ტრადიციული ოფუტე ობჟათე კორეას. იდვალუაფუ კიონსან-პუკტოშ პროვინციას, ნოღა კიონჯუშე 16 კმ-ით ოორუე-ბჟადალჸურე, წყარმალუ ჰეიონგსანიშ მანგის.
თხილუაშ ხარისხი, მუდმაზმარენი კულტურული ასპექტი, ტრადიციონალიზმი, უსქვამაში ორთა — ირფელი თენა იანგდონგის რე წჷმორინაფილი. ოფუტე თანშეშე ნათლი მაგალითი რე იანბანიშ (კორეული არისტოკრატია) რინაშ წესეფიშ დო ნეო-კონფიციანიზმიშ.
2010 წანას, ოფუტე ჰაპოეწკჷმა ართო, იუნესკოქ იანგდონი მოსოფელიშ მონძალაშ ერკებულშა გემშეღჷ.
სქოლიო
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ობჟათე კორეას
კობა ლურსმანაშვილი
კობა ლურსმანაშვილი — ქორთუ პოლიტიკოსი, რე საქორთუოშ პარლამენტიშ ართ-ართი დეპუტატი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
კანადაშ პროვინციეფი დო ტერიტორიეფი
კანადა მოსოფელს სიდიდათ მაჟირა ქიანა რე. კანადაშ ტერიტორია ირთუ პროვინციეფო დო ტერიტორიეფო. თეხანო ქიანაშ აკოდგინალუას რეა 10 პროვინცია დო 3 ტერიტორია. 1867 წანაშო კანადა აკმოდირთუდუ ჟირი პროვინციაშე, ონტარიოშე დო კვებეკიშე, მოგვიანაფათ ქიანაშ აკოდგინალუაშა შხვა ტერიტორიეფქ ხოლო მიშელჷ. 1870 წანას ქიანაშ აკოდგინალუაშა მიშელჷ დიდი ბრიტანეთიშ კოლონიაქ, რესპურიტიშ დიხაქ, ასეიანი ოორუე-ბჟადალი ტერიტორიეფი. მოგვიანაფილო კანადაშ აკოდგინალუაშა შხვა ტერიტორიეფქ ხოლო მიშელჷ, თენეფ შქას ოორუე კანადაშ არქიპელაგიშ კოკეფქ ხოლო. კანადაშ ადმინისტრაციულ დორთუალაქ აკიმუშუ 1867 წანაშ კონსტიტუციას, თიწკჷმა, მუჟამს ქიანაქ დიდი ბრიტანეთიშე დომინიონიშ სტატუსი ქიმიღჷ. ფართობიშ მეჯინათ არძაშე დიდი ტერიტორიეფიშ უკინებუნა ნუნავუტის დო ოორუე-ბჟადალი ტერიტორიეფს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კანადაშ პროვინციეფი დო ტერიტორიეფი
ბრიტნი სპირსი
ბრიტნი ჯინ სპირსი (Britney Jean Spears დ. 2 ქირსეთუთა, 1981) — ამერიკალი პოპ მობირე, კომპოზიტორი, მასხაპალი, არტისტი დო ავტორი. შინელი რე სტუდიური ალბომეფით, მუსიკალური კლიპებით დო ბირეფით: ...Baby One More Time, Oops!...I Did It Again, I'm a Slave 4 U დო Toxic. ამდღარ დღაშა გჷმოჩამილი რე ბრიტნი სპირსიშ 76 მილიონშე უმოსი ალბომი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი მობირეეფი კატეგორია:ამერიკალი მუსიკოსეფი კატეგორია:ამერიკალი კომპოზიტორეფი კატეგორია:დუნაბადი 1981
ხარტუმი
ხარტუმი (الخرطوم) — სუდანიშ ნანანოღა დო ქიანაშ მაჟირა უკაბეტაში ნოღა ხარტუმიშ შტატის. იდვალუაფუ ჩე ნილოსიშ დო ცაშფერი ნილოსიშ ოკათაფუ აბანს. ხარტუმი არაბულო შანენს ჭყვას.
ხარტუმიშ მეტროპოლიურ არეალს ხუთ მილიონშე უმოსი ადამიერი ოხორანს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სუდანიშ ნოღეფი კატეგორია:აფრიკაშ ნანანოღეფი
ტერენტი გრანელი
ბაღანობა დო ბოშალა
დებადჷ უღვენ ფიოშიშ, სამსონ კვირკველიაშ ფანიას. ხუთ წანერ რდჷ დიდაქ უღურჷნ. სამსონქ ჩილო მიჸონჷ დარია მებონიაშ ოსურსქუა, ნამჷდგაქ გვალო ჯგირ დიდაჸონერქ გჷმოდირთჷ. ტერენტის ჸუნდჷ ჟირი და - მაშო დო ზოზია. დიდაჸონერს გიშნაგორა ჸოფჷ ტერენტი. მორწუმე დარიას შხირას გილაჸუნდჷ ჭიჭე ტერენტი წალენჯიხაშ ქირსეშ ოხვამეშა, ჟეშხადღაშ წირუეფშა. ათეშნერი ჸოროფაშ გურშენი პოეტიქ სონეტი მეუჯღუნჷ დიდაჸონერს. გაჭირებაშ უმკუჯინუო წირსპალქ შკვით წანერ ტერენტი გემშეჸონჷ წალენჯიხაშ ოფუტეშ ოგურაფუშა. სკოლას ტერენტის უძახჷდეს „მორწაფეფიშ ხენწჷფეს.“ წინგიშ ჸოროფა ტერენტის ალაჭვათუ ზუგდიდიშ მაზრას ჩინებულ წინგიერქ - იაკობ შანავაქ. მაართათ შანავაშ ბიბლიოთეკას იწისუ ტერენტიქ კლასიკური ლიტერატურაშ გიშნაგორა ნახანდეფი. ტერენტი გურაფაწკჷმა ართო გიშმეგორუდჷ კერიაშ საქვარს: სკოლაშე დორთინაშ უკულ ეკოხედჷ დაჩხჷრწკჷმა დო მადვალარეფს ჭანდჷ გვიან სერშახ. ტერენტის მაამშვა კლასის რდჷნ თეშ აჭვჷ ჸუდექ და აძვილებურქ იჸუეს ტერენტი სკოლაშე გეგშუჸონაფუდესკონ. თეშ უმკუჯინუო, ტერენტი უმოს გურით კითხულენდჷ შანავაშ ბიბლიოთეკაშ წინგეფს.
რინაშ კონწარობაშ გურშენი ტერენტიქ უმოს გურშაენოკილერქ დო ჯაბიერო გჷნირთჷ. ედომუშამი რინა, გიშაგორილო თიშ მაართა ბიჯგეფი ჭყინტუობაშ ბორჯის, ეფშა რდჷ ბარიერეფით. თე პერიოდის ტერენტიქ ათხოზჷ ერუანულ დუდიშალაშ იდეას.
1927 წანას გეგშაშქვეს ართშახიანი გაზეთი „ტერენტი გრანელი“. 1930 წანას სურამიშ ფსიქიატრიული ოლეხეს ქუმახვამლეს, სოჸურეშეთ თიქ იინტჷ. ტერენტიქ ღურჷ „არამიანციშ“ ოლეხეს დო ნთხორეს პეტრე პავლეშ ოსაფულეს დო 1987 წანას გეგნასვანჯეს დიდუბეშ პანთეონშა.
ორდოშიანი პატრიოტული მოღალობა
ქიანაშ დო კათაშ მოჸოროფე ტერენტიქ ქუდოდირთჷ თი ინტელიგენციაშ ხასჷლას, ნამუდგაშ ღანკი რდჷ რუსეთიშ იმპერიალისტურ რეჟიმშე საქორთუოშ დარსხება. ტერენტი ჭარჷნდჷ: „ერუანული დუდიშალა უდიდაშ პრობლემა რე ნამუდგარდია კათაშ რინას... არძოს უჩქუდას დო არძოქ გეგას, ნამუდა ჩქი პჸუმენა დუდიშული რინა დო მითინს ვემეფჩანთ ნებას ერდან ჩქინი უჟინაში ნებეფინ.“.
ეჩი წანერი ტერენტი თელ სერიოზულობათ გონენს ერუანულ პრობლემეფშე:
„თე დაბას (ოჩამჩირე) ვანაფერო ძირუნთჷ ქორთულიშ მარჩქენჯეფს... ითამ თე კათას ვაფჷ გოაზჷრაფილი ქორთული ნინაშ დიდებუანობა, ითამ თენეფს ვაინტერესუნანო ნანაშ ნინა?! ცარიზმიშ ბორჯის ქორთული ნინაშ ურჩქინჯობას ვაბრალენდით ნიკოლოზიშ თარობას, ამუდღა მის ოკო დუაბრალათ?! თამამას შილებე ითქუას ნამუდა, თენა ჩქინ გურიშ არდებას დო გინოგვარებას ადასურენს. რშუდან, თქვან ოდაბადე გავალენა თქვა თქვან ნანაშ ნინაშ დოგურაფას. თეს, ჩქიმ აზჷრით, ჭარუა ხოლო ვაკო.“
თენა რე ტერენტიშ ნაჭარეფიშ ჭიჭე ნორთი.
ქართი დო ოჭარუე-პუბლიცისტური კარიერა
ტერენტის გურაფა ჸუმენდჷ. იაკობ შანავაშ მოხვარათ ქჷდიჸუნუ მუამუში დო უნჩაშ დაწკჷმა ართო ქართიშა მიდართჷ 1918 წანას. თე წანასჷნე ღურჷ მუამუშიქ ხოლო. უფარეთ დოსქილადირ ტერენტი მუშობას იჭყანს ქართიშ რკინაშარაშ გიორენჯის დიო ვაგონეფიშ გინმაბუნაფალო, დო უკულ კონდუქტორო. მარა თაქ ბრელ ხანს ვადარინჷ. მუსხირენ თუთაშ უკული ტერენტი მუშობას იჭყანს გაზეთ „სახალხო საქმე“-შ რედაქციას კურიერო. თე გაზეთიშ მელამოსექ სიმონ ყაუხჩიშვილქ უბეშტუ ტერენტის მუში მაართა ლერსი“. სიმონ ყაუხჩიშვილი იშინანს:
პოეტიქ ფსევდონიმი „გრანელი“ 1919 წანას გირთჷ. თე ფსევდონიმიშ გჷშაგორუას, ტერენტიშ დალეფიშ მაშო და ზოზია კვირკველიეფიშ გჷნოჩამათ, ოსხირო გიადჷ ლათინური ზიტყვა „granum“-ქ, მუთ კაკალს, ჸუბერს შანენს. ტერენტის თე ზიტყვა გინოღალირი შანულობათ გჷშუგორჷ:
მაჟირა გჷნოჩამაშ მეჯინათ, ტერენტის მოწონდჷ ოპერა - ”აბესალომ დო ეთერი” - მარეხიშ პარტიაშ მარსულებერ იტალიარ მობირე ოსური, გვარო გრანელი დო თიში პატიჩამათ გჷშუგორჷ თე ფსევდონიმი. მარა ჸოროფაქ უჸვაიჭარექ იჸუ, ჟირი წანაშ უკმაკური ჸოროფაშ უკული არტისტიქ მუში ოდაბადეშა მიდეშარჷ. ფსევდონიმქ - გრანელი - წჷმიტუ ტერენტიშ უმტუარი ჸოროფაშ ისტორია.
თე ბორჯიშო ქორთულ პოეზიას მოჭყანიერაფილი რდჷ სიმბოლისტური მიმალუობა. ტერენტის ხოლო ვეიაჩილითუ მოდერნიზმიქ დო სიმბოლისტურ პოეზიათ ხვამილაფირქ, 1919 წანას გეგშაშქჷ ხანტილურ-ოლიტერატურე გაზეთი „ია“ დო ჟურნალი „კრონოსის სარკე.“ ჟურნალს ბეშტელ თიშ სონეტეფს დო რეცენზიას, სოდგა ვალერიან გაფრინდაშვილიშ „დაისები“ რე აკოფასებულინ, არგამათ გიოხე სიმბოლისტური ესთეტიკაშ ნოქური. 1919 წანას გალაკტიონი გიშმაშქვანს „არტისტულ ყვავილეფს.“ ტერენტი გრანელქ თიწკჷმაშენო ქიჩინჷ დო აღიარჷ გალაკტიონიშ პოეტური სიდიდარე. მუშ ჸურე, გალაკტიონ ხოლო ნორკე პატის ვარზენდჷ ტერენტი გრანელიშ პოეტურ ტალანტის.
ოჭარუე კარიერაშ დოჭყაფა
1920 დო 1921 წანეფს ტერენტი გრანელქ გეგშაშქჷ ლერსეფიშ ჟირი ჭიჭე წინგიე: „პანაშვიდეფი“ (სოდგა გობრონ აგარელიშ ლერსეფი ხოლო რე ბეშტელი) დო „ორგუალი ღოზეფი“ ("სამგლოვიარო ხაზები"). ტერენტიშ დორხველ სტილქ დო მონჭა აკმაქიმინჯალურ ხონარქ კარაკანო გიშერჩქინჷ დუდი ტერენტიშ მაართა ლერსეფშე მოჸუნაფილი... მაართა წჷმოძინაშ ეფურინათ პოეტიქ 1922 წანას გეგშაშქჷ ლერსეფიშ მოდიდარო წინგი „შურშე საფულეფი“ („სულიდან საფლავები“). თე კათელს გიშნაგორა რეცენზიეფი უჭარეს ტრისტან მაჩაბელქ, პაატა ორბელიანქ დო კონსტანტინე გამსახურდიაქ. ჭყინტი პოეტი ორგანიზაფას ურთჷ მუშ ლიტერატურული ონჯუეფს. პოეტის ეფურინათ აკმოხვადუნა ირდიხას.