cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
მელბურნი
მელბურნი (Melbourne //, აბანობუტი გჷმოთქუალა თაშნეშე []) — ავსტრალიაშ სიკაბეტათ მაჟირა ნოღა სიდნეიშ უკული, ვიქტორიაშ შტატიშ ნანანოღა, ნამუთ იდვალუაფუ პორტ-ფილიპიშ ჸუჯიშ მუკი-მუკი. მახორობაშ მუდანობა 5,159,211 ადამიერს აკმადგინანდჷ (2020 წანაშ მუნაჩემეფით). მელბურნი — მოსოფელს არძაშე უკიდაში მილიონიანი ნოღა რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჸოფილი ნანანოღეფი კატეგორია:ავსტრალიაშ მილიონიანი ნოღეფი კატეგორია:ავსტრალიაშ ნოღეფი კატეგორია:ვიქტორიაშ ნოღეფი
ჯვ. წ. 140-იანეფი
— ჯვ. წ. II ოშწანურაშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ ჯვ. წ. 149 წანას დო გეთჷ ჯვ. წ. 140 წანას.
ჯვ. წ. 130-იანეფი
— ჯვ. წ. II ოშწანურაშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ ჯვ. წ. 139 წანას დო გეთჷ ჯვ. წ. 130 წანას.
მოლინეფი
კატეგორია:
ჯვ. წ. 160-იანეფი
მოლინეფი
კატეგორია:
ჯვ. წ. 150-იანეფი
მოლინეფი
კატეგორია:
ჯვ. წ. 170-იანეფი
— ჯვ. წ. II ოშწანურაშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ ჯვ. წ. 179 წანას დო გეთჷ ჯვ. წ. 170 წანას.
ჯვ. წ. 230-იანეფი
მოლინეფი
კატეგორია:
ჯვ. წ. 180-იანეფი
— ჯვ. წ. II ოშწანურაშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ ჯვ. წ. 189 წანას დო გეთჷ ჯვ. წ. 180 წანას.
ჯვ. წ. 190-იანეფი
— ჯვ. წ. II ოშწანურაშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ ჯვ. წ. 199 წანას დო გეთჷ ჯვ. წ. 190 წანას.
ჯვ. წ. 250-იანეფი
მოლინეფი
კატეგორია:
ჯვ. წ. 190-იანეფი
მოლინეფი
კატეგორია:
ჯვ. წ. 180-იანეფი
მოლინეფი
კატეგორია:
ჯვ. წ. 280-იანეფი
მოლინეფი
კატეგორია:
ჯვ. წ. 270-იანეფი
მოლინეფი
კატეგორია:
ჯვ. წ. 260-იანეფი
მოლინეფი
კატეგორია:
ჯვ. წ. 200-იანეფი
— ჯვ. წ. II ოშწანურაშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ ჯვ. წ. 209 წანას დო გეთჷ ჯვ. წ. 200 წანას.
მოლინეფი
კატეგორია:
ჯვ. წ. 220-იანეფი
მოლინეფი
კატეგორია:
ვლორა
სქოლიო
კატეგორია:ალბანეთიშ ნოღეფი
ჯვ. წ. 210-იანეფი
— ჯვ. წ. III ოშწანურაშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ ჯვ. წ. 219 წანას დო გეთჷ ჯვ. წ. 210 წანას.
მოლინეფი
კატეგორია:
ადელაიდა
ადელაიდა (Adelaide) — ნოღა ავსტრალიას, ობჟათე ავსტრალიაშ შტატიშ ადმინისტრაციული ცენტრი დო უკაბეტაში ნოღა, მახორობაშ მუდანობათ 1,376,601 ადამ. (2020). ნოღა იდვალუაფჷ სენტ-ვინსენტიშ ყუჯის, ადელაიდაშ რზენეფს, ფლოროშ ჩქონიშ ოორუეშე, ქჷნდჷრი მაუნტ-ლოფტიშ კართეს. ნოღას ჯოხოქ გიადჷ ჰანოვერეფიშ დინასტიაშ ბრიტანეთიშ მაფა ვილჰელმ IV-შ ალმასქუ დიაფალ-კონსორტი ადელაიდაშ პატიოცემელო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ადელაიდა კატეგორია:ავსტრალიაშ მილიონიანი ნოღეფი კატეგორია:ავსტრალიაშ ნოღეფი კატეგორია:ობჟათე ავსტრალიაშ ნოღეფი
ჯვ. წ. 290-იანეფი
მოლინეფი
კატეგორია:
დარვინი (ავსტრალია)
დარვინი(Darwin) — ნოღა ავსტრალიას, ოორუე ავსტრალიაშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ნოღაშ მახორობა 147,255 ადამიერი (2019 წანაშ მუნაჩემეფით), ნამუთ მერკეთ დოხორელი ოორუე ტერიტორიაშ არძაშე უმოსო ხორინელი ნოღა რე, მარა არძაშე მერკეთ დოხორელი რე ავსტრალიაშ ადმინისტრაციულ ცენტრეფს შქას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ტერიტორიაშ ნოღეფი კატეგორია:ჩარლზ დარვინიშ პატიოცემელო ჯოხოგედვალირი ობიექტეფი კატეგორია:ავსტრალიაშ ნოღეფი
პერთი
რესურსეფი ინტერნეგის
კატეგორია:ავსტრალიაშ მილიონიანი ნოღეფი კატეგორია:ავსტრალიაშ ნოღეფი კატეგორია:ბჟადალი ავსტრალიაშ ნოღეფი
ცენტრალური აფრიკაშ რესპუბლიკაშ ნოღეფიშ ერკებული
ცენტრალური აფრიკაშ რესპუბლიკაშ ნოღეფი —ცენტრალური აფრიკაშ რესპუბლიკაშ შხუ დოხორინელი პუნქტეფიშ ერკებული. ქიანაშ უდიდაში ონოღე აგოლმერაცია რე ბანგი, ნამჷშ მახორობა 2005 წანაშ 1 ღურთუთაშო დოხოლაფირო 726 310 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ბანგის გოხოლუაშ ნოღეფწკჷმა ართო ქიანაშ მახორობაშ დოხოლაფირო 20% ოხორანს. შხვა ნოღეფიშ მახორობა ძალამ მერკე რე — მახორობაშ მეჯინათ ბანგიშ გეჸვენჯი ნოღა რე ბიმბო, ნამუშ მახორობა 150 ვითოშ ადამიერშე მერკე რე
გიმე მოჸონაფილი რე ცენტრალური აფრიკაშ რესპუბლიკაშ არძა ნოღა, ნამუშ მახორობაშ მუდანობა 2005 წანაშ 1 ღურთუთაშო 4 ვითოშშე უმოსი რენ.
ცენტრალური აფრიკაშ რესპუბლიკაშ საართო რუკა
რუკაშ ლეგენდა:
რესურსეფი ინტერნეტის
ცენტრალური აფრიკაშ რესპუბლიკა ცენტრალური აფრიკაშ რესპუბლიკა
ჯვ. წ. 300-იანეფი
— ჯვ. წ. IV ოშწანურაშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ ჯვ. წ. 309 წანას დო გეთჷ ჯვ. წ. 300 წანას.
მოლინეფი
კატეგორია:
მოუსონი (ანტარქტიკული დგჷმილი)
მოუსონი — ანტარქტიკული დგჷმილი, იდვალუაფჷ ავსტრალიაშ ანტარქტიდული ტერიტორიას, ოორუე ანტარქტიდას. დგჷმილქ დირსხჷ 1954 წანაშ 13 ფურთუთას, მოუსონიშ დჷმარსხუაფალეფი რდეს ავსტრალაზიური ექსპედიციაშ წჷმმარინაფალეფი, ნამუეფჷთ ირკუიენდეს ანტარქტიდას, თე ბუნას დუდენდჷ დაგლას მოუსონი, ზუსტაშ თიშ პატიოცემელო გიადჷ თე აბანს მოუსონქ. თე დგჷმილს ანტარქტიდაშ მარკვიალი ავსტრალიარეფი ოხორანა. ირ ზარხულს თაქ 60 დო ირ ზოთონჯის — 20 ადამიერი ოხორანს. ღურთუთას თაქ ოშქაშე ტემპერატურა რე 0°С, დო კვირკვეს — 18 °C.
მოუსონიშ კოორდინატეფი -67.6°N, 62.86667°W.
ჯიბუტიშ ნოღეფიშ ერკებული
thumb|330px|ჯიბუტის რუკა ჯიბუტიშ ნოღეფი — ჯიბუტიშ შხუ დოხორინელი პუნქტეფიშ ერკებული. გიმენი ერკებულს მოჩამილი რე ნოღეფი, ნამუეფიშ მახორობაშ მუდანობა 1000 ადამიერშე უმოსი რენ.
რესურსეფი ინტერნეტის
* ჯიბუტი ჯიბუტი
ომანიშ ნოღეფიშ ერკებული
250px|მინი|[[ომანიშ რუკა]] 250px|მინი|[[მასკატი, ომანიშ ნანანოღა]]
გიმე მოჩამილი ერკებული წჷმარინუანს ომანიშ ნოღეფიშ ერკებულს
ომანიშ საართო რუკა
რუკაშ ლეგენდა:
ომანი
ჯვ. წ. 100-იანეფი
— ჯვ. წ. II ოშწანურაშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ ჯვ. წ. 109 წანას დო გეთჷ ჯვ. წ. 100 წანას.
კატეგორია:
ბიოგეოგრაფია
ბიოგეოგრაფია რე დისციპლინა, ნამუთ გურაფულენს შხვადოშხვა გვარობეფიშ (მაგალთო ჩხოლარეფიშ, ჩანარეფიშ) დო ეკოსისტემეფიშ გოფაჩუას, დიხაუჩაშ შხვადოშხვა რეგიონეფს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბიოგეოგრაფია
ევოლუციური ბიოლოგია
ევოლუციური ბიოლოგია რე ბიოლოგიაშ დისციპლინა, ნამუთ გურაფულენს თელარაშ ევოლუციურ პროცესეფს. უმოს მარტივო ევოლუციური ბიოლოგია თელარაშ ისტორიაშ რკვიება რე. ევოლუციური ბიოლოგიაქ, მუჭოთ ზოხორინელი დისციპლინაქ, დირსხუ 1930-იან წანეფს.
კატეგორია:ევოლუცია
ირანიშ ნოღეფიშ ერკებული
ირანს მოსოფელს ურბანიზაციაშჸურე ართ ართი არძაშე მაღალი მაძირაფალი უღუ. 1950 - 2002 წანეფს ურბანიზაციაშ მაძირაფალქ 27%-შე 60 %-შახ მიძინჷ. ძალამ გეშხირჷ ირანიშ პროვინციეფშე დო ოფუტეეფშე მიგრაციაქ ქიანაშ თარ ნოღეფშა: თეირანშა, ისპაანშა, ახვაზშა დო ყუმშა. ირანიშ ნანანოღაშ, თეირანიშ მახორობა აკმადგინანდჷ 7.7 მილიონ ადამიერს (2006 წანაშ მუნაჩემეფით), თეირანიშ მუკი-მუკი რე გოჭყაფილი ართ-ართი დიდი აგლომერაცია. თეირანიშ მახორობა ედომუშამი ირანიშ 11%-ის აკმადგინანს.
მეშჰედი, მახორობაშ მუდანობაშჸურე მაჟირა აბანს რე ირანს დო აკმადგინანს 2.4 მილიონ ადამიერს, მეშჰედი იდვალუაფუ ხორასან რეზავიშ ოსტანს. მეშჰედის იდვალუაფჷ შიიტეფიშ არძაშე წიმინდე აბანი იმამ რეზაშ მავზოლეუმი. მეშჰედი ტურისტეფშო ართ-ართი საუჯგუშო აბანი რე, ნოღაშა ირწანას 15 - 20 მილიონი ადამიერი მოურს იმამ რეზაშ საფულაშ დო უსქვამაში მუსლიმური ოხიდეფიშ ოძირაფშა.
1,000,000-შე უმოსი ნოღეფი
2006 წანაშ ეჭარუაშ შედეგო, ირანიშ ტერიტორიას 6 მილიონს გინოჩილათირი ნოღა რე. Statistical Center of Iran:
ნოღეფი 100,000-შე 1,000,000-შახ მახორობათ
თაქ წჷმორინაფილი რე ირანიშ ნოღეფი 100,000-შე 1,000,000-შახ მახორობაშ მეჯინათ. Statistical Center of Iran:
ირანიშ საართო რუკა
რუკაშ ლეგენდა:
სქოლიო
* ირანი
ვესტ-აილენდი (ქოქოსიშ კოკეფი)
ვესტ-აილენდი (West Island) — ქოქოსიშ კოკეფიშ ნანანოღა, ნამუთ მიშმურს ავსტრალიაშ გალენურ ტერიტორიეფიშ აკოდგინალუაშა.
კატეგორია:ქოქოსიშ კოკეფიშ დოხორელი პუნქტეფი
ბელგოროდი
ბელგოროდი (Бе́лгород) — ნოღა რუსეთიშ ობჟათე-ბჟადალშე, ბელგოროდიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ნოღა იდვალუაფუ ბელგოროდიშ წყაროჩუაშეშ დო წყარმალუეფიშ ვეზელკაშ დო ოორუე დონეციშ წყარპიჯეფს, მოსკოვიშ ობჟათე-ბჟადალშე 700 კილომეტრის, უკრაინაშ ხურგიშე 40 კილომეტრიშ მეძენას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბელგოროდიშ ოლქიშ ნოღეფი კატეგორია:რუსეთიშ ნოღეფი კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბჯექტეფიშ ნანანოღეფი
ასტრახანი
ასტრახანი (А́страхань) — ნოღა რუსეთის, ასტრახანიშ ოლქიშ ადმინიატრაციული ცენტერი. თუდოლენი ვოლგაპიჯიშ დო კასპიაპიჯიშ უჯვეშაში ეკონომიკური დო კულტურული ცენტრი.
ნოღა იდვალუაფჷ წყარმალუ ვოლგაშ ჟილენ დელტას, კასპიაშპიჯიშ რზენიშ 11 მორჩილ კოკის. ნოღაშე მოსკოვშა ავტომაგისტრალით 1400 კილომეტრი მეძჷ. ნოღა დორთილი რე 4 ადმინისტრაციულ რაიონო: კიროვი, სხუნუეფი, ლენინი დო თრუსო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ასტრახანიშ ოლქეფიშ ნოღეფი კატეგორია:რუსეთიშ ნოღეფი კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტეფიშ ნანანოღეფი კატეგორია:ჸოფილი ნანანოღეფი
ფლაინგ-ფიშ-კოვი
ფლაინგ-ფიშ-კოვი (Flying Fish Cove) — ავსტრალიაშ ქირსეშ კოკიშ თარი დოხორელი პუნქტი. ანდა გეოგრაფიულ რუკას თე აბანი მოღანკილი რე მუჭოთ „The Settlement“ (სეთლმენთ, ნამუთ ინგლიურშე თანგუათ შანენს „ხორუას“). თენა რდჷ პირველ ინგლისური ხორუა კოკის, ნამუქჷთ დირსხჷ 1888 წანას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ქირსეშ კოკიშ დოხორელი პუნქტეფი
ჯვ. წ. 199
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 197
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ჯვ. წ. 198
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 196
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ჯვ. წ. 194
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ჯვ. წ. 196
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 194
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 195
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
მალაკაშ ჩქონი
მალაკაშ ჩქონი (მალ. Semenanjung Tanah Melayu) — ჩქონი ობჟათე-ბჟაეიოლი აზიას. წჷმარინუანს აზიაშ მატერიკიშ არძაშე ობჟათე ჭურჭულს. ჩქონი იკათუანს მიანმარიშ მორჩილ, ობჟთე ნორთის, ჩქონამ მალაიზიაშ, სინგაპურიშ დო ტაილანდიშ ობჟათე ნორთის.
ინდონეზიაშ კოკი სუმატრაშე გიშართილი რე მალაკაშ საროტით. ჩქონიშ ედომუშამ სიგჷრძას გოჸუნს ტიტივანგსაშ გვალეფი. მალაკაშ ჩქონიშ სიგჷრძა რე 1300 კმ, ფართობი დოხოლაფირო — 242,363.8 კმ². თიში ოორუე ხურგიშ, კრაშ ჸალიშ სიგანა 44 კმ რე. ჩქონიშ უმაღალაშ კონკა რე გუნუნგ-ტახანიშ გვალა (2190 მ)
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:აზიაშ ჩქონეფი
ჯვ. წ. 193
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ჯვ. წ. 192
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 190
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 191
ნაღურა
კატეგორია:
ბრიანსკი
ბრიანსკი (Брянск)— ნოღა რუსეთიშ ბჟადალშე, ბრიანსკიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსკოვიშ ბჟადალშე ავტომაგისტრალით 383 კილომეტრი მეძჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბრიანსკიშ ოლქიშ ნოღეფი კატეგორია:რუსეთიშ ნოღეფი კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტეფიშ ნანანოღეფი
მალაიშ არქიპელაგი (წინგი)
მალაიშ არქიპელაგი (ინგლ. The Malay Archipelago) რე ალფრედ რასელ უოლესიშ წინგი, გიშაშქუმალირ 1869 წანას. წინგი ეთმოჭარუნს უოლესიშ მენცარულ რკვიებეფს 1854-1862 წანეფიშ ბორჯის, მალაიშ არქიპელაგის: მალაიზიაშ, ინდონეზიაშ კოკეფს, სინგაპურს, ახალი გვინეას. წინგიქ გიშართჷ 1869 წანას ჟირ ტომო. წინგი პოპულარული რდჷ დო ითანგჷ 12 ნინაშა. წინგი ეთმოჭარუნს კოკეფიშ გეოგრაფიას, ჸათე ტერორისტეფს გოფაჩილ ჩხოლარეფს, ჩანარეფს, მოლუსკეფს, მაფურინჯეეფს, ბჟაშუმუეფს, ქვერქვენწეფს. წინგი ილუსუსტრირებული რე ტომას ბეინსიშ, უოლტერ ჰუდ ფიტჩიშ, ჯონ გერარდ კულემანსიშ დო შხვა ილუსტრატორეფიშ ნახანტეფით.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მენცარული წინგეფი კატეგორია:ალფრედ რასელ უოლესიშ წინგეფი
აგროქიმია
აგროქიმია რე ქიმიაშ ართ-ართი დარგი, ნამუთ გურაფულენს დიხაშ სტრუქტურას დო ჩანარეფიშ ქიმიურ დო ბიოქიმიურ პროცესეფს, აგრარულ პროდუქციაშ ტექნოლოგიეფს, ჩანარეფიშ დო ჩხოლარეფიშ კვებას პროდუქციაშ გადიდებელო, მინერალური სასუქეფიშ გიმორინაფას დო შხვა.
უილისი (კოკი)
უილისი (Willis Island) — კოკიავსტრალიაშ გალენურ ტერიტორიაშ — მარჯანიშ ზუღაშ კოკეფიშ ბუნას, ნამუთ იდვალუაფჷ დიდი ბარიერული რიფიშ ელახი მარჯანიშ ზუღას. კოკიშე 420 კილომეტრიშ მეძენას იდვალუაფჷ ავსტრალიაშ ონიშოლი კერნსი. უილისიშ კოკიშ ფართობი აკმაფგინანს 7,7 ჰექტარს.1921 წანას, კოკეფს აკიგჷ მეტეოროლოგიურ დგჷმილქ. იროიანი მახორობა ვარე დო ხვალე მეტეოროლოგიური დგჷმილიშ მოწანწკე წორომოხანდეეფშე აკმოდირთჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მარჯანიშ ზუღაშ კოკეფი კატეგორია:ავსტრალიაშ კოკეფი
ჯოჰორიშ საროტი
ასეშო საროტი გორთილი რე ჟირ ნორთო დამბათ, ნამუშით მალაიზია მითმიარსხუ სინგაპურს. თაშნეშე საროტის გინმოკვათუნს ხინჯი.
კატეგორია:აზიაშ საროტეფი კატეგორია:სინგაპურიშ საროტეფი კატეგორია:მალაიზიაშ საროტეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ოკიანეშ საროტეფი
ხასაბი
ხასაბი თაშნეშე ელ-ხასაბი ვარდა ელ-ჰასაბი (خصب) — ნოღა ომანიშ ოსულთანეს, მუსანდამიშ მუჰაფაზაშ დო კინ თე ჯოხოშ მაღვენი ვილაიეთიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ნოღა ქიანაშ ნანანოღა მასკატიშ ოორუე-ბჟადალშე 500 კმ-ს იდვალუაფუ, ექსკლავს, სქირონაშე გოხურგელი რე არაბეფიშ გოართოიანაფილი საამიროეფიშ ტერიტორიათ. მახორობა — 17 730 ადამიერი (2003). ნოღაშ არაბული ჯოხოდვლა მარგალურო გინითანგუ მუჭოთ ჸოფური. ხასაბშა თაშნეშე უჯოხონა „არაბული ნორვეგია“, თიშ გეშა, ნამჷ-და ნოღას მუკუ-მუკი ფიორდეფი დო მაღალი გვალეფი გოძჷ. ნოღას გოვითარაფილი რე ტურისტული დაივინგი (ჸვინთუა).
ხასაბი ომანიშ ნანანოღა მუსკატწკჷმა ოჰეერე რსხუ უღჷ. ხასაბიშ აეროპორტი, ნამუთ ნოღაშ ბჟადალშე იდვალუაფჷ, 2 500 მეტრი სიგჷრძაშ ეიოფურნალ-დაფურინალი საროტი უღუ. ნორას სუმი ოსუმარე უღუ.
thumb|left|ნოღაშ ართ-ართი შოშე
ომანიშ ადმინისტრაციული დორთუალა
thumb|right|200px|ომანიშ ადმინისტრაციული დორთუალა ომანიშ ტერიტორია ირთჷ 5 რეგიონო (მინტაქი) დო 4 მუჰაფაზათ: მასკატი (ნანანოღა), მუსანდამი, ბურაიმი დო დოფარი. მუჰაფაზა ბურაიმიქ გიჭყჷ 2006 წანაშ 15 გჷმათუთას ელ-დაჰირაშ რეგიონშე. ომანიშ ტერიტორია თაშნეშე ირთჷ 62 ოლქო (ვილაიეთი).
სქოლიო
კატეგორია:ომანიშ ადმინისტრაციული დორთუალა
პლებეეფი
პლებეეფი, პლებეი (plere) — ჯვეშ რომიშ ჩალა მახორობა, ნამუეფსჷთ პირველ ხანეფს მუთუნნერი პოლიტიკური ნებეფი ვაუღჷდეს, მარა უღჷდეს პიჯული დუდიშა. პლებეეფს ნება ვაუღჷდეს ქაკათესკონ კურიატულ კომიციეფს, ჸოფედესკო წჷმორინაფილი სენატის დო უნინალდესკონ ლეგიონს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჯვეში რომი
ვოლოგდა
ვოლოგდა (Во́логда) — ნოღა რუსეთის, ვოლოგდაშ ოლქიშ ადმინისტრაციული, კულტურული, სატრანსპორტე დო ომენცარე ცენტრი.
ვოლოგდა იდვალუაფუ მოსკოვშე 450 კილომეტრიშ დო სანქტ-პეტერბურგშე 650 კილომეტრიშ მეძენას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ვოლოგდაშ ოლქიშ ნოღა კატეგორია:რუსეთიშ ნოღეფი კატეგორია:რუსეთიA ფედერაციაშ სუბიექტეფიშ ნანანოღეფი
ვლადიმირი (ნოღა)
ვლადიმირი (Володимѣрь; Влади́мир)— ნოღა რუსეთიშ ბჟადალშე, ვლადიმირიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსკოვიშ ბჟაეიოლშე 147 კილომეტრიშ მეძენას. XII—XIV ოშწანურეფს — ვლადიმირ-სუზდალიშ სათაროშ ნანანოღა. რუსეთიშ ევროპული ნორთიშ ართ-ართი უშხუაში ტურისტული ცენტრი. მიშმურს „რუსეთიშ ორქოშ წირეშ“ ტურისტულ მარშრუტიშა. იდვალუაფჷ წყარმალუ კლიაზმაშ კვარჩხან წყარპიჯის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ვლადიმირიშ ოლქიშ ნოღეფი კატეგორია:ჸოფილი ნანანოღეფი კატეგორია:რუსეთიშ ნოღეფი კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტეფიშ ნანანოღეფი
უროლოგია
უროლოგია (ჯვ. ბერძ. οὖρον "ბჟღერი" დო -λογία -"გურაფა", "რკვიება") — მედიცინაშ დისციპლინა ნამუთ გურაფულენს ოსურეფიშ დო კოჩეფიშ ობჟღერე სისტემას, კოჩეფიშ რეპროდუქციული სისტემას დო თინეფიშ ლახარეფს დუ კურნალობაშ მეთოდეფს.
ელ-ბურაიმი
ელ-ბურაიმი (البريمي) — ოაზისი ნოღა ომანიშ ოორუეშე, ომანიშ დო არაბეფიშ გოართოიანაფილი საამიროეფიშ ხურგაშ შქას. ელ-ბურაიმიშ მუჰაფაზაშ ადმინისტრაციული ცენტრი. აჰლამ ალ-მაქლაბი, სოციალურ მედიოაშო ჯგირო ჩინებული პიჯი, თე ნოღაშე რე.
საიმონ ფლექსნერი
საიმონ ფლექსნერი (ინგლ. Simon Flexner; დ. 25 მელახი, 1863, ლუიზვილი, კენტუკი, ააშ — ღ. 2 მესი, 1946, ნიუ-იორკი, ააშ) — ამერიკალი მენცარი, ექიმი დო პათოლოგი. გიმირკვიუ პოლიომიელიტი დო დიდი თია მიშეღჷ მენინგიტიშ შრატით კურნალობაშ გოვითარაფაშა. რდჷ ლონდონიშ ომაფე ჯარალუაშ მაკათური.
ბიოგრაფია
საიმონ ფლექსნერიქ დებადჷ 1863 წანაშ 25 მელახის, კენტუკიშ ნოღა ლუიზვილის. გურაფულენდჷ ლუიზვილიშ ფარმაციაშ კოლეჯის. უკულ გურაფა გაგინძორჷ დიო ლუიზვილიშ მედიცინაშ კოლეჯის დო უკულ ჯონ ჰოპკინსიშ უნივერსიტეტიშ მედიცინაშ სკოლას. გურაფაშ თებაშ უკულ ფლექსნერიქ მუშობა ქიდიჭყჷ პენსილვანიაშ უნივერსიტეტის, სოდეთ რდჷ პათოლოგიაშ პროფესორი. 1901 წანას ფლექსნერიქ გინირთჷ ამერიკაშ ფილოსოფიური ჯარალუაშ მაკათურო. 1901 წანას ფლექსნერიქ ომუშებუშა გეგნორთჷ მედიცინაშ რკვიებაშ როკფელერიშ ინსტიტუტიშა (ასეიან როკფელერიშ უნივერსიტეტი). რდჷ ინსტიტუტიშ მაართა დირექტორი. რკვიებეფიშ ინსტიტუტის იმუშუ 1935 წანაშა. 1907 წანაშ ქირსეთუთას, ფლექსნერიქ გჷმაბჟინუ მენცარული სტატია პათოლოგიაშ ტენდენციეფი, სოდეთ ფლექსნერი ეთმოჭარუნს მუშ აზრეფს ორგანოეფიშ ტრანსპლანტაციაშ გეშა. 1911 წანას ედინბურგიშ უნივერსიტეტიქ ფლექსნერის გინოჩჷ კამერონიშ პრემია. საიმონ ფლექსნერიქ ღურუ 1946 წანაშ 2 მესის, 83 წანერქ, გურიშ ლახარათ. საიმონ ფლექსნერიშ სკუა რდჷ გიშარჩქინელი ამერიკალი ისტორიკოსი, ჯორჯ ვაშინგტონიშ ოთხ ტომიანი ბიოგრაფიაშ ავტორი ჯეიმს ტომას ფლექსნერი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი მენცარეფი კატეგორია:ამერიკალი ექიმეფი კატეგორია:დუნაბადი 1863 კატეგორია:ნაღურა 1946
ტომას ანდერსონი
ტომას ანდერსონი (ინგლ. Thomas Anderson; დ. 2 კვირკვე, 1819, ლიტი, შოტლანდია — ღ. 2 გერგობათუთა, 1874, ჩიზიკი, ლონდონი, ინგლისი) — შოტლანდიარი ქიმიკოსი. გურაფულენდჷ ალკალოიდეფს, გიმირკვიუ კოდეინიშ სტრუქტურა. ორგანული ქიმიაშ გარდა ანდერსონი მოღალენდჷ აგროქიმიაშ დარგის ხოლო. აგროქიმიაშ დარგის ანდერსონიქ გიმირკვიუ დიხაშ სტრუქტურა, სასუქეფი, ჩანარეფიშ ლახარეფი დო შხვა. ანდერსონი გურაფულენდჷ ედინბურგიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ მიპალუ მედიცინაშ დოქტორიშ ხარისხი 1841 წანას. ედინბურგიშ უნივერსიტეტის დეინტერესჷ ქიმიათ დო გურაფაშ თებაშ უკულ მიდართჷ კონტინენტურ ევროპაშა, სოდეთ ქიმია იგურუ გიშარჩქინელი ქიმიკოსეფიშ იენს იაკობ ბერცელიუსიშ დო იუსტუს ფონ ლიბიხიშ ხემანჯღვერობათ. გურაფაშ თებაშ უკულ ედინბურგიშა დირთჷ დო მუშობა ქიდიჭყჷ ედინბურგიშ უნივერსიტეტის დო უკულ გლაზგოშ უნივერსიტეტის. 1852 წანაშე რდჷ გლაზგოშ უნივერსიტეტიშ ქიმიაშ პროფესორი დო 1854 წანაშე ედინბურგიშ ახალი ფილოსოფიური ჟურნალიშ ართ-ართი რედაქტორი. 1872 წანას ლონდონიშ ომაფე ჯარალუაქ ანდერსონის გინოჩჷ ომაფე მენდალი. უკულიან წანეფს ანდერსონის პროგრესულ ნეუროლოგიურ ლახარაქ ქაღოლჷ დო დოღურჷ 1874 წანაშ 2 გერგობათუთას.
მაიკლ ჰეიდელბერგერი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი იმუნოლოგეფი კატეგორია:დუნაბადი 1888 კატეგორია:ნაღურა 1991
ტომას ანდერსონი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შოტლანდიარეფი კატეგორია:შოტლანდიარი ქიმიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1819 კატეგორია:ნაღურა 1874
სიბი (ომანი)
სიბი (ეს-სიბი)— ნოღა ომანს, მასკატიშ მუჰაფაზაშ დო კინ თე ჯოხოდვალაშ მაღვენი ვილაიეთიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ნოღა მასკატიშ აგლომერაციაშ ნორთი რე. ნოღაშ მახორობა — 361,911 ადამიერი (2016, ფასება).
ოქინაფუეფი
ნოღა სიბის იდვალუაფჷ ბაღეფი, დიდი დიდარული ვილეფი. თაქ იდვალუაფუ ომაფე ცხენსაბეკეფი დო ცხენენჯობაშ ცენტრი, თაშნეშე ომაფე გვარდია დო სულთანიშ რეზიდენცია — ბეით-ელ-ბარაქა, დოხორე კილერი რე ჯარალუაშო. ტრასაშ დო სულთანიშ დოხორეშ შქას იდვალუაფუ ომანიშ ომაფე სიმფონიური ორკესტრი, დჷნაწესებუ, ნამუქჷთ დირსხჷ 1985 წანას.
American Cancer Society
American Cancer Society (მარგალური ჯოხოდვალა ამერიკაშ ონკოლოგიური ჯარალუა) რე კიბოშ რკვიებაშ ორგანიზაცია, ნამუქჷთ დირსხუ 1913 წანას. ჯარალუაქ დირსხუ 1913 წანაშ 22 მესის, ვითი ექიმიშ დო ხუთი ბიზნესმენიშ ინიციატივათ, ნოღა ნიუ-იორკის. დორსხუაფაშ ბორჯის ჯარალუაშ ჯოხოდვალა რდჷ "American Society for the Control of Cancer" (კიბოშ კონტროლიშ ამერიკული ჯარალუა), ასეიან ჯოხოდვალაქ ორგანიზაციას გიადჷ 1944 წანას. ამერიკაშ ონკოლოგიური ჯარალუა აფინანსენს შხვადოშხვა აქტივობეფს, ირძენს გრანტეფს, ფინანსურო ოხვარჷ მენცარეფს კიბოშ ლახარეფიშ რკვიებაშ გეშა, ხემანჯღვერენს შხვადოშხვა კამპანიეფს დო პროექტეფს. ორგანიზაციაშ სლოგანი რე კიბოშ ელიმინაცია დო ახალი მეთოდეფიშ დორსხუაფა კიბოშ კურნალობაშო. ორგანიზაცია გიშმაშქვანს ომენცარე ჟურნალეფს: "Cancer", "CA: A Cancer Journal for Clinicians" დო "Cancer Cytopathology". ამერიკაშ ონკოლოგიური ჯარალუაშ ცენტრალური ოფისი იდვალუაფჷ ჯორჯიაშ შტატიშ ნოღა ატლანტას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ონკოლოგიური ორგანიზაციეფი კატეგორია:ონკოლოგიური ჯარალუეფი კატეგორია:მენცარული ჯარალუეფი
The New England Journal of Medicine
The New England Journal of Medicine (NEJM) რე მედიცინაშ ჟურნალი, ნამუსჷთ ირ მარას გიშმაშქვანს მასაჩუსეტსიშ მედიცინაშ ჯარალუა. NEJM რე არძოშე უმოსო პრესტიჟული ომედიცინე ჟურნალი მოსოფელს. ჟურნალქ დირსხუ 1811 წანას ბოსტონარი ექიმიშ დო ქირურგიშ ჯონ კოლინზ უორენიშ ინიციატივათ. ჟურნალიშ ჯოხოდვალა რდჷ "The New England Journal of Medicine and Surgery and Collateral Branches of Science". ჟურნალიშ მაართა ნომერქ გიშართჷ 1812 წანაშ ღურთუთას. ჟურნალი გიშმეშჷ სუმ თუთაშე ართიშა. 1828 წანას ჟურნალიშ რედაქტორეფქ ქიჸიდეს 600 $-შა შხვა ჟურნალი "The Boston Medical Intelligencer". ჟირხოლო ჟურნალიშ გოართოიანაფათ დირსხუ ჟურნალქ ნამუშ ჯოხოდვალა რდჷ "The Boston Medical and Surgical Journal", ნამუქჷთ დიჭყჷ გიშულა ირ მარას. 1921 წანას მასაჩუსეტსიშ მედიცინაშ ჯარალუაქ ქიჸიდჷ ჟურნალი 1 $-შა დო 1928 წანას ჟურნალს ქიგიოდჷ ასეიან ჯოხოდვალა The New England Journal of Medicine. ჟურნალიშ პოლიტიკათ, სტატია ნამუთ ჟურნალს იბეჭდუ ვარდას ოკო შხვადო გჷმობჟინაფილი. 2019 წანაშე ჟურნალიშ რედაქტორი რე მიკრობიოლოგი, მედიცინაშ დოქტორი ერიკ რუბინი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მედიცინაშ ჟურნალეფი კატეგორია:ამერიკული ჟურნალეფი
ჯვ. წ. 189
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
სოჰარი
left|300px|thumb|ნაფთობიშ რეზერვუარეფი ნოღა სოჰარს სოჰარი صحار) — ნოღა ომანიშ ოსულთანეშ, ელ-ბატინაშ რეგიონიშ დო კინ თე ჯოხოშ მაღვენი ვილაიეთიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ქიანაშ ნანანოღა მასკატიშ ოორუე-ბჟადალშე 240 კმ-ს იდვალუაფჷ.
I ოშწანურას, ონიშოლს ჯოხოდჷ „ომანა“. ართ ბორჯიშ ედომუამი სახენწჷფოშ ნანანოღა რდჷ.
მიარე კოროცხუნს, ნამჷ-და სოჰარს დებადჷ სინდბადი-მეზუღექ. ნოღა ჯოხოგოლაფირი რე მუში მეზუღეობაშ ისტორიათ. ტრადიციულო სოჰარი იკოროცხუ ჩხომჭოფუაშ ცენტრო, თაქ იდვალუაფუ ჩხომიშ დიდი ბაზარი („სუყი“).
ოქინაფუეფი
სოჰარიშ გოხოლუას იდვალუაფუ ჯვეში ლინჯიშ ობადეეფი, ჯებელ აჰდარი (წვანე გვალა), ომანიშ არძაშე მაღალი გვალა. სოჰარიშ არხოს იდვალიაფჷ გეჸვენჯი ისტორიული ნოღეფი: იბრი, ნახალი, რუსტაკი დო ნაზვა.
სოჰარიშ ონიშოლს მართჷნს კომპანია Sohar Industrial Port Company (SIPC). ონიშოლქ აკიგჷ 2002 წანას, ნამუთ ორმუზიშ საროტიშ ობჯათე-ბჟაეიოლშე იდვალუაფჷ, ონამიშ ჸუჯიშ წყარპიჯის. სოჰარიშ ინიშოლი დუდიშული ოვაჭარე ზონა ვა რე.
კლიმატი
ზოტონჯის სოჰარს კლიმატი ტიბუ რე, ზარხულს — სინჩხე. ნოლექეფი ოშა-გოშა რე. ზუღაშ არხოს სილამე მაღალი რე, გიშაკერძაფილო მესიშე ეკენიაშამო. ტურიზმიშო მოხუჯური ბორჯი რე — გჷმათუთაშე მელახიშ ბოლოშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჸოფილი ნანანოღეფი
ჯვ. წ. 188
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 185
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ჯვ. წ. 187
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ჯვ. წ. 185
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 187
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 186
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 183
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 181
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 184
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 182
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 178
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ივანოვო
ივანოვო (Ива́ново; 1871—1932 წანეფს — ივანოვო-ვოზნესენსკი) — ნოღა (1871 წანაშე) რუსეთის, წყარმალუ უვოდიშ წყარპიჯის, ივანოვოშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსკოვიშ ბჟაეიოლშე 302 კილომეტრიშ მეძენას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ივანოვოშ ოლქიშ ნოღეფი კატეგორია:რუსეთიშ ნოღეფი კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტეფიშ ნანანოღეფი
ჯვ. წ. 180
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ჯვ. წ. 177
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ჯვ. წ. 180
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 177
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 179
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ჯვ. წ. 176
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
რუსეთიშ ნოღეფიშ ერკებული
გალერეა
რუსეთი
ჯვ. წ. 173
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ასტრონომიული სპექტროსკოპია
ასტრონომიული სპექტროსკოპია, ასტროსპექტროსკოპია რე ასტრონომიაშ დისციპლინა, ნამუთ გიმირინუანს სპექტროსკოპიაშ ტექნოლოგიეფს ელექტრომაგნიტური რადიაციაშ სპექტრიშ ოზიმალო.
კატეგორია:ასტრონომია
ჯვ. წ. 175
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 170
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 171
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 172
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 167
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ჯვ. წ. 169
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 168
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ქუვეითიშ ნოღეფიშ ერკებული
ქუვეითიშ ნოღეფი
ქუვეითიშ საართო რუკა
რუკაშ ლეგენდა:
რესურსეფი ინტერნეტის
ქუვეითი
ჯვ. წ. 165
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 174
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ბურწემი
thumb|right|192px|ტრადიციული ჯაშ ბურწემი ეშაღულა კიდალეფით დო მეტალიშ თაჯეფით.
ბურწემი — ცილინდრიშ ვარ-და შხვა ფორმაშ ჭკუდი, ნამუშ გინოკერკელაფა (კადკაშე გინორთი) შილებე ართ აბანშე მაჟირაშა დო ართ დო ართ დუდით გერინაფა გეძინელი გიოპონუშ უმუშო. ბურწემი გჷმირინუაფუ შხვადოშხვა სითხაშ გილაღალაშო დო ოჩუალარო. ბურწემეფი შილებე ორდას შხვადოშხვა ფორმაშ, მარა რჩქვანელობურო ქვინჯი, დუდი დო ბურწემიშ ცენტრალური ნორთიშ ეშნაკვათი კვარკვალია ფორმაშ რე, თეწკჷმა ცენტრალური ნორთიშ დიამეტრი შილებე ქვინჯიშე დო დუდიშე შანულამო კაბეტი დიამეტრიშ უღუდასჷნ.
ბურწემეფიშ ოკეთებელო გჷმირინუანდეს (ვარ-და გჷმირინუანა) გეჸვენჯი ჯაშ ჯიშეფს: წიფური, ჭყონი, ცაცხუ, თხირი; თაჯეფიშ ოკეთებელო — თხირს,, ჭყერს.
სქოლიო
კატეგორია:ბურწემეფი
ჯვ. წ. 166
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 163
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 162
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ჯვ. წ. 164
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 159
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 158
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ჯვ. წ. 157
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ჯვ. წ. 150
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ჯვ. წ. 155
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 158
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 157
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 153
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ჯვ. წ. 161
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ჯვ. წ. 153
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 161
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 151
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 154
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ჯვ. წ. 156
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ჯვ. წ. 154
ნაღურა
კატეგორია:
იბრი
იბრი (عبري) — ნოღა ომანს, ედ-დაჰირაშ მუჰაფაზაშ დო კინ თე ჯოხოშ მაღვენი ვილაიეთიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ნანანოღა მასკატიშ ბჟადალშე 279 კმ-ს იდვალუაფჷ, ქიანაშ დინოხოლენ ტერიტორიას. ნოღაშ მახორობა — 160,000 ადამიერი (2017). იბრიშ ვილაიეთი აკმაართიანენს დოხოლაფირო 118 ოფუტეს.
ისტორია დო ოქინაფუეფი
ჯვეში ბორჯიშე იბრის გინმიშჷ შანულამი ოქერვანე რზეფი, ნამუთ არაბეთიშ ჩქონიშ შხვადოშხვა ნორთის ართიანს მიორსხუანდჷ. ნოღას მუში ნოქური ქოდიტჷ ონოღე, ოფუტე დო ბედუინური ცივილიზაციაქ. შხვადოშხვა ბორჯის იბრის აკიგჷ მიარე ჯიხა დო ფორტიქ, თინეფშე შანულამი რე:
ჯვ. წ. 144
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 149
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 147
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 146
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ჯვ. წ. 152
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ჯვ. წ. 148
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ჯვ. წ. 152
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 138
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ჯვ. წ. 141
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ჯვ. წ. 145
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ჯვ. წ. 143
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 138
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 135
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 142
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ჯვ. წ. 140
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ჯვ. წ. 139
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ჯვ. წ. 140
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 139
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 160
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ჯვ. წ. 148
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 145
ნაღურა
კატეგორია:
ჯოზეფ ლისტერი
ჯოზეფ ლისტერი (ინგლ. Joseph Lister, Baron Lister of Lyme Regis; დ. 5 პირელი, 1827, უესტ-ჰემი, ინგლისი — ღ. 10 ფურთუთა, 1912, უოლმერი, კენტი, ინგლისი) — ინგლისარი პათოლოგი დო ქირურგი, ანტისეპტიკური ქირურგიაშ პიონერი. ჯოზეფ ლისტერიქ სტერილიზაციაშ მეთოდო გიმირინუ კარბოლიშ ბჟე. ოპერაციაშახ ლისტერი ასტერილენდჷ ქირურგიულ ინსტრუმენტეფს დო წიმინდანდჷ ნაჭკირას კარბოლიშ ბჟეთ. ჸათე მეთოდით პოსტოპერაციული ინფექციეფიშ რისკი ნაკლები რდჷ. ჯოზეფ ლისტერი გურაფულენდჷ ლონდონიშ ოუნივერსიტეტე კოლეჯის. რდჷ გლაზგოშ, ედინბურგიშ უნივერსიტეტეფიშ დო ლონდონიშ ომაფე კოლეჯიშ პროფესორი. 1895-1900 წანეფს ჯოზეფ ლისტერი რდჷ ლონდონიშ ომაფე ჯარალუაშ მასუმა პრეზიდენტი.
ჯვ. წ. 141
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 136
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ჯოზეფ ლისტერი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი პათოლოგეფი კატეგორია:ინგლისარი ქირურგეფი კატეგორია:ლონდონიშ ომაფე ჯარალუაშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1827 კატეგორია:ნაღურა 1912
ჯვ. წ. 133
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ჯვ. წ. 136
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 132
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 160
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 133
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 137
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ჯვ. წ. 146
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 137
ნაღურა
კატეგორია:
კალუგა
კალუგა (Калу́га) — ნოღა რუსეთის, ცენტრალურ ფედერალურ ოკრუგის, კალუგაშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ნოღა იდვალუაფჷ წყარმალუ ოკას დო თიშ ნადუეფს — იაჩენკას, კალუჟკას, კიოვკას, მოსკოვიშ ცენტრიშ ობჟათე-ბჟადალშე 160 კილომეტრის.
სქოლიო
კატეგორია:კალუგაშ ოლქიშ ნოღეფი კატეგორია:რუსეთიშ ნოღეფი კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტეფიშ ნანანოღეფი
ჯვ. წ. 129
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 134
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 131
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 127
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 122
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ჯვ. წ. 123
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 118
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 120
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 128
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 113
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 115
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ჯვ. წ. 116
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ჯვ. წ. 115
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 116
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 111
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ჯვ. წ. 200
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ჯვ. წ. 111
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 117
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ჯვ. წ. 200
ჩონეთი
ხანიშ არმია აკორაბადჷ შიონუქ ოფუტე ბაიდინს.
ჯვ. წ. 117
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 200
სქოლიო
კატეგორია:
ჯვ. წ. 130
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
აზია
right|thumb|200px|ანტიიქე VII-შ მონეტა, ნამუთ გჷმოხანტუნს [[დიოსკურეფი|დიოსკურეფს.]]
ჯვ. წ. 112
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ჯვ. წ. 130
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 112
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 108
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ჯვ. წ. 110
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 121
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 114
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 126
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 109
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ჯვ. წ. 107
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 102
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 105
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჰენრი კლიფტონ სორბი
ჰენრი კლიფტონ სორბი (ინგლ. Henry Clifton Sorby; დ. 10 მესი, 1826, შეფილდი, ინგლისი — ღ. 9 მელახი, 1908, შეფილდი, ინგლისი) — ინგლისარი გეოლოგი დო მიკროსკოპისტი, ნამუქჷ აკიმუშუ ახალი ტექნიკა რკინაშ დო ფულანდიშ მიკროსკოპული რკვიებაშ გეშა. სორბიშ რკვიებეფს უკულ გიარსხუ ფულანდიშ მასიური წარმებაშ დოჭყაფაქ. სორბი გურაფულენდჷ შეფილდიშ ოუნივერსიტეტე სკოლას. რდჷ ვოლასტონიშ მენდალიშ დო ომაფე მენდალიშ ლაურეატი. სორბი რდჷ მიკროსკოპიაშ ომაფე ჯარალუაშ დო ლონდონიშ გეოლოგიური ჯარალუაშ პრეზიდენტი. სორბიქ მიშეღჷ დიდი თია შეფილდიშ უნივერსიტეტიშ დორსხუაფაშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი გეოლოგეფი კატეგორია:დუნაბადი 1826 კატეგორია:ნაღურა 1908
ჯვ. წ. 98
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 103
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 106
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 99
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 104
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 101
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 96
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 124
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 100
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
thumb|300px|მოსოფელი ჯვ. წ. 100 წანას
სქოლიო
კატეგორია:
შპიგელმანიშ მონსტრი
შპიგელმანიშ მონსტრი-ს (ინგლ. Spiegelman's Monster) უძახუნა 218 ნუკლეოტიდიშ რნბ ჯაჭვის, ნამუსჷთ რეპროდუქცია შეულებუდჷ რნბშ რეპლიკაციაშ ფერმენტიშ, რნბ-დოჸუნელი რნბ-პოლიმერაზაშ გჷმორინაფათ. ჸათე სტრუქტურას, თიშ მაკეთებელიშ სოლ შპიგელმანიშ, ილინოისიშ უნივერსიტეტიშ პროფესორიშ, ჯოხოქ ქიგიადჷ, ნამუქჷთ ეჭარჷ თე ექსპერიმენტი 1965 წანას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რნბ
უილიამ ჰაგინსი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი ასტრონომეფი კატეგორია:დუნაბადი 1824 კატეგორია:ნაღურა 1910
ჯვ. წ. 95
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 94
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 90
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 93
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 92
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ჯვ. წ. 89
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ჯვ. წ. 92
ნაღურა
კატეგორია:
თეოდორ მაიმანი
თეოდორ ჰაროლდ მაიმანი (ინგლ. Theodore Harold Maiman; დ. 11 კვირკვე, 1927, ლოს-ანჯელესი, კალიფორნია, ააშ — ღ. 5 მესი, 2007, ვანკუვერი, ბრიტანეთიშ კოლუმბია, კანადა) — ამერიკალი ფიზიკოსი დო ინჟინერი, შინელი რე მუჭოთ ლაზერიშ გჷმმაგონებელი. მაიმანიშ გჷმოგონებეფს უკულ გიარსხუ ლაზერიშ შხვადოშხვა ტიპეფიშ გოვითარაფაქ. ლაზერიშ გჷმოგონებაშ დო გოვითარაფაშ ისტორია, მაიმანის ეჭარილი აფჷ მუშ წინგის ლაზერიშ ოდისეა.
თეოდორ მაიმანი გურაფულენდჷ კოლორადოშ უნივერსიტეტის (ბოულდერი). უკულ გურაფა გაგინძორჷ სტენფორდიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ მიპალუ მაგისტრიშ ხარისხი ელექტროტექნიკაშ დარგის. ოდოქტორე დისერტაცია თხილუ 1955 წანას ფიზიკას. მაიმანიშ ოდოქტორე ხემანჯღვერი რდჷ გიშარჩქინელი ამერიკალი ფიზიკოსი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი უილის ლემბი. გურაფაშ თებაშ უკულ მაიმანი მუშენდჷ ჰიუზიშ რკვიებეფიშ ლაბორატორიას. ჸათე კომპანიას მუშობაშ ბორჯის, კომპანიაშ დაფინანსებათ, მაიმანიქ გჷმიგონჷ ლაზერი. 1960 წანას მაიმანიქ ჯურნალ Nature-ს გჷმაბჟინუ მენცარული სტატია, სოდეთ ეთმოჭარუნს მუშ მენცარულ რკვიებეფს, ლაზერიშ გეშა. ლაზერიშ გჷმოგონებაშ უკულ, 1961 წანას მაიმანიქ ომუშებუშა გეგნორთჷ Quantatron-იშ კომპანიაშა. 1962 წანას მაიმანიქ დარსხუ კომპანია Korad Corporation დო რდჷ თიში პრეზიდენტი. 1971 წანას მაიმანიქ დარსხუ კომპანია Laser Video Corporation. თეოდორ მაიმანი რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. 1962 წანას მიპალუ სტიუარტ ბალანტაინიშ მენდალი, 1966 წანას ოლივერ ბაკლიშ პრემია. 1976 წანას ამერიკაშ ოპტიკაშ ჯარალუაქ მაიმანის გინოჩჷ რობერტ ვუდიშ პრემია, მაართა ლაზერიშ პიონერული გოვითარაფაშ გეშა. 1983 წანას მაიმანიქ მიპალუ ვოლფიშ პრემია ფიზიკას. 1987 წანას იაპონიაშ ფონდიქ მაიმანის ლაზერიშ გოვითარაფაშ გეშა გინოჩჷ იაპონიაშ პრემია. ჟურნალი Time-იშ ვერსიათ ლაზერიშ გჷმოგონება რდჷ XX ოშწანურაშ ართ-ართი თარი მოლინა. თეოდორ მაიმანი რდჷ ამერიკაშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ, ამერიკაშ ინჟინერიაშ აკადემიაშ, ამერიკაშ ფიზიკაშ ჯარალუაშ დო ამერიკაშ ოპტიკაშ ჯარალუაშ მაკათური. თეოდორ მაიმანიქ ღურუ 2007 წანაშ 5 მესის, მასტოციტოზით, ვანკუვერს, კანადას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ფიზიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1927 კატეგორია:ნაღურა 2007
ჯვ. წ. 88
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 86
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 87
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 82
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ჯვ. წ. 83
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 85
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 84
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 91
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 80
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 79
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 73
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 81
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ჯვ. წ. 77
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 81
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 76
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 74
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ჯვ. წ. 72
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 68
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 67
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 70
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ნოღა-სახენწჷფო
thumb|300px|ნოღა-სახენწჷფო [[სინგაპურიშ პანორამა]] ნოღა-სახენწჷფო — მორჩილი ტერიტორია მამართალი ნოღათ (მუჭოთ წესი, აკა ნოღა რე) დო რჩქვანელობურო ზოხორინელი სახენწჷფო რე.
ჯვ. წ. 78
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნოღა-სახენწჷფო
ისტორია
ისტორიულო, ნოღა-სახენწჷფოეფი დიდი კულტურული ოლქეფიშ დო შხვადოშხვა პოლიტიკური რსხუეფიშ ნორთეფი რდჷ, სამანგათ: ნოღა-სახენწჷფოეფი რჩქვანელობურეფი რდჷ ჯვეში ბორჯის დო შქაოშწანურეფს. მორო, მუმალს ზოხორინელეფს, მიარე თეჯგურა ნოღაქ მიარსხუეს ფორმალურ ვარდა ვაფორმალურ რსხუს, ნამუსჷთ დუდენდჷ თეჯგურა რსხუეფიშ არძაშე გოლინამი მაკათურეფი. მინშა იმპერიეფი დო რსხუეფი (კონფედერაციეფი დო ფედერაციეფი) აკმიქიმინუაფუდჷ ბონი ოურდუმე ანექსიაშ რზათ (სამანგათ, მიკენეშ ცივილიზაცია ვარდა რომიშ რესპუბლიკა), შხვა შხვანეფს თინეფი აკმიქიმინუაფუდჷ ნებაჸოფური ვარდა გვერდონებაჸოფური ალიანსეფით ართმაჟირაშ თხილუაშ ღანკით (პელოპონესური, აფრიკული დო ბეოტური რსხუეფი).
ჯვ. წ. 78
ნაღურა
კატეგორია:
ნოღა-სახენწჷფო
ისტორია
შქაოშწანურეფს ნოღა-სახენწჷფოეფი — დუდიშული ნოღეფი დო ნოღა-კომუნეფი — დჷმახასიათაფალი რდჷ შწაოშწანურაშ გერმანიაშო, იტალიაშო დო რუსეთშო (რუსი). მიარე გერმანული დუდიშული ნოღა ჰანზაშ რსხუშა მიშმეშჷ, ნამუთ მუშჸურე ჸოფური ნძალა რდჷ მიარე ოშწანურაშ გოძვენას.
სინგაპური
1959 წანაშე, სინგაპურქ დუდმამართალი სახენწჷფოთ გჷნირთჷ, ბრიტანეთიშ იმპერიაშ აკოდგინალუას, ლი კუან იუქ პრემიერ-მინისტრიშ საღალობა არსულჷ გიშაგორუეფიშ უკული. 1963 წანაშ რეფერენდუმიშ შედეგით, სინგაპურქ მალაიზიაშ ფედერაციაშ აკოდგინალუაშა გემშართჷ მალაიაშ, საჰაბიშ დო სარავაკიშ სახენწჷფოეფწკჷმა ართო. 1965 წანაშ 7 მარაშინათუთას, კონფლიქტიშ შედეგო სინგაპურქ გეგშართჷ მალაიზიაშე დო 1965 წანაშ 9 მარაშინათუთას ზოხორინალა გჷმაცხადჷ.
ჯვ. წ. 64
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნოღა-სახენწჷფო
მონაკო
სათარო-გვერდოანკლავი საფრანგეთიშ სქირონაშქაზუღაპიჯის, გეკვა სახენწჷფო, სქირონაშე გოხურგელი რე საფრანგეთიშ ტერიტორიეფით დო ასოცირაფილი რე საფრანგეთწკჷმა, ომძღჷ ლიგურიაშ ზუღაშ წყარპიჯი. მონაკო ართ-ართი არძაშე მორჩილი დო მეჭედელო დოხორელი სახენწჷფო რე მოსოფელს.
ჯვ. წ. 66
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ჯვ. წ. 69
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ჯვ. წ. 66
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 69
ნაღურა
კატეგორია:
ნოღა-სახენწჷფო
ვატიკანი
გეკვა სახენწჷფო-ანკლავი (მოსოფელიშ არძაშე უჭიჭაში სახენწჷფო) ნოღა რომიშ დინახალე, ასოცირაფილი რე იტალიაწკჷა. ოერეფოშქაშე სამართალს ვატიკანიშ სტატუსი— დჷმახვარე წიმინდე ოჸუდერიშ სუვერენული ტერიტორია დო რომაულ-კათოლიკური ოხვამეშ უმაღალაში შურიელი მადუდეშ (პაპიშ) რეზიდენცია რე. ვატიკანიშ სუვერენიტეტი ზოხორინელი (ერუანული) ვა რე, დო გიშმურს წიმინდე ოჸუდერიშ სუვერენიტეშე. შხვა ზიტყვეფით, თიშ წყუ — ვატიკანიშ მახორობა ვარინ, პაპიშ ხვისტა რე.
ვატიკანქ თეხანურ სახეთ გიჭყჷ 1929 წანაშ 11 ფურთუთაშე, მუსოლინიშ თარობაშით დოდვალირი ლატერანიშ ხეკულუაშ ოსხირშა.
ჯვ. წ. 64
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 63
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნოღა-სახენწჷფო
გიბრალტარი
გოართოიანაფილი ომაფეშ ზუღაშმელენი ტერიტრია, ნამუსჷთ ოდაუ ესპანეთი, პირენეშ ჩქონიშ ობჟთეშე, ნამუთ იკათუანს გიბრალტარიშ სკალას დო ქვიშაშ კინჩგინალს, ნამუთ სკალს მეთმიორსხუანს პირენეშ ჩქონწკჷმა.
ჯვ. წ. 63
ნაღურა
კატეგორია:
ნოღა-სახენწჷფო
მაკაო
პეციალური ადმინისტრაციული რაიონი ჩინეთიშ ოკათე რესპუბლიკას. ოფილი პორტუგალიური კოლონია. მაკაოქ აკიქიმინჷ 1999 წანაშ 20 ქურსეთუთას, მაკაოშ პორტუგალიური კოლონიაშ ლიკვიდაციაშ შედეგო დო ჩინეთიშ ართ-ართ პეციალურ ადმინისტრაციულ რაიონო გჷირთჷ.
მელილია
ესპანური ნოღა დო ონიშოლი აფრიკაშ სქიორნაშქაზუღაპიჯის. ესპანეთიშ ავტონომიური ნოღაშ სტატუსი უღჷ.
სეუტა
ესპანეთიშ მორჩილი გვერდოანკლავი აფრიკაშ ოორუე წყარპიჯის, გიბრალტარიშ ბონი მანგის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სახენწჷფო მონწყუალაშ ფორმეფი
ჯვ. წ. 71
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 65
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 60
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 60 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 62
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 57
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 61
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 56
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 59
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
სოლ შპიგელმანი
სოლ შპიგელმანი (ინგლ. Sol Spiegelman; დ. 14 ქირსეთუთა, 1914, ბრუკლინი, ნიუ-იორკი, ააშ — ღ. 21 ღურთუთა, 1983, ნიუ-იორკი, ნიუ-იორკი, ააშ) — ამერიკალი მოლეკულური ბიოლოგი. დიდი თია მიშეღჷ ნუკლეინიშ ბჟეშ ჰიბრიდიზაციაშ ტექნიკაშ გოვითარაფაშა, ნამუსჷთ უკულ გიარსხუ დნბშ რეკომბინაციაშ ტექნოლოგიაქ.
ჯვ. წ. 58
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
სოლ შპიგელმანი
ბიოგრაფია დო მენცარული რკვიებეფი
სოლ შპიგელმანიქ დებადჷ 1914 წანაშ 14 ქირსეთუთას, ნიუ-იორკის. გურაფულენდჷ ნიუ-იორკიშ სიტი-კოლეჯის. ჸათაქ შპიგელმანი დიო ბიოლოგიას გურაფულენდჷ, უკულ ბიოლოგიაშ გურაფა მიოტუ დო დეინტერესჷ ფიზიკათ დო მათემატიკათ. 1939 წანას მიპალუ ბაკალავრიშ ხარისხი მათემატიკას. 1940 წანას შპიგელმანიქ გურაფა გაგინძორჷ კოლუმბიაშ უნივერსიტეტის. ჟირ წანაშ უკულ ოგურაფუშა გეგნორთჷ ვაშინგტონიშ უნივერსიტეტიშა (სენტ-ლუისი). 1944 წანას შპიგელმანიქ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია ბიოლოგიაშ დარგის. გურაფაშ თებაშ უკულ ვაშინგტონიშ უნივერსიტეტის ქუდოსკიდჷ დო ჸათაქ იმუშუ 1948 წანაშახ. 1969 წანაშე შპიგელმანი რე ილინოისიშ უნივერსიტეტიშ (ურბანა-შამპეინი) პროფესორი. ილინოისიშ უნივერსიტეტის შპიგელმანიქ იმუშუ 20 წანას. სოლ შპიგელმანიქ გიმირკვიუ ნუკლეინიშ ბჟეეფი, ფერმენტეფი, ნუკლეინიშ ბჟეეფიშ სინთეზი დო შხვ. ბაქტერიოფაგი Qβ-შ რკვიებაშ ბორჯის, შპიგელმანიქ აკეთჷ ექსპერიმენტი რნბშ სტრუქტურაშ გიმორთინაფათ, ნამუსჷთ რეპროდუქცია შეულებუდჷ. ჸათე სტრუქტურას შპიგელმანიშ მონსტრის უძახჷნა. სოლ შპიგელმანი უმოსო შინელი რე ნუკლეინიშ ბჟეშ ჰიბრიდიზაციათ. ჸათე რკვიებას რე გერსხილი დნბშ რეკომბინაცია. უკულიან წანეფს შპიგელმანი ირკვიენდჷ კიბოს. 1969 წანას შპიგელმანიქ ომუშებუშა გინილჷ კოლუმბიაშ უნივერსიტეტიშ ექიმეფიშ დო ქირურგეფიშ კოლეჯიშა, სოდეთ რდჷ ადამიერიშ გენეტიკაშ პროფესორი. შპიგელმანიქ 1974 წანას მიპალუ ლასკერიშ პრემია Qβ რნბშ რკვიებაშ გეშა. 1981 წანას გინოჩეს ანტონიო ფელტრინელიშ პრემია. შპიგელმანი რდჷ ამერიკაშ მენცარობეფიშ ერუანული აკადემიაშ დო ამერიკაშ ხელუანობეფიშ დო მენცარობეფიშ აკადემიაშ მაკათური. სოლ შპიგელმანიქ ღურუ 1983 წანას, პანკრეასიშ კიბოთ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ბიოლოგეფი კატეგორია:დუნაბადი 1914 კატეგორია:ნაღურა 1983
ჯვ. წ. 204
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 204 წანა
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 207
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 55
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 203
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 203 წანა
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 202
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 202 წანა
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 54
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 209
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 209 წანა
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 201
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 201 წანა
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 208
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 208 წანა
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 215
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 215 წანა
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 205
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 205 წანა
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 214
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 214 წანა
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 212
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 212 წანა
ჯვ. წ. 210
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 210 წანა
ჯვ. წ. 212
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 217
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 217 წანა
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 218
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 218 წანა
ჯვ. წ. 53
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 218
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 210
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 213
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 213 წანა
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 224
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 224 წანა.
ჯვ. წ. 206
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 224
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 220
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 220 წანა
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 216
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 216 წანა
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 228
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 228 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 222
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 222 წანა
ჯვ. წ. 211
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 211 წანა
ჯვ. წ. 222
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 211
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 230
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 230 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 221
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 221 წანა
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 219
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 226
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 226 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 229
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 229 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 223
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 223 წანა
ჯვ. წ. 232
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 232 წანა.
ჯვ. წ. 223
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 231
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 231 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 233
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 233 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 225
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 225 წანა.
ჯვ. წ. 227
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 227 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 225
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 232
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 234
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 234 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
რნბ მოსოფელიშ ჰიპოთეზა
რნბ მოსოფელიშ ჰიპოთეზა რე თელარაშ ევოლუციური ისტორიაშ ჰიპოთეზური სტადია, ნამუშ მეჯინათ რნბ მოლეკულეფი, ნამუეფს რეპლიკაცია შეულებუდეს, დნბშ დო ცილეფიშ ევოლუციაშახ არსებენდეს. მაართა მენცარი, ნამუქჷთ წჷმარინუ ჸათე ჰიპოთეზაშ კონცეფცია 1962 წანას, რდჷ ამერიკალი ბიოლოგი დო ბიოფიზიკოსი ალექსანდრე რიჩი. ტერმინი რნბ მოსოფელი (ინგლ. RNA world) მიშეღჷ ამერიკალი ბიოქიმიკოსიქ, ფიზიკოსიქ დო ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატიქ უოლტერ გილბერტიქ, 1986 წანას. რნბს ხოლო შეულებჷ ჩუას დო გინოჩას გენეტიკური ინფორმაცია. რნბ ფერმენტეფს (რიბოზიმი) შეულებჷ ქიმიური რეაქციეფიშ კატალიზი, ნამ ქიმიური რეაქციეფი რე თარი კომპონენტეფი თელარაშ გოჭყაფაშო. თოლიშ თარი კომპონენტი რე რიბოსომა, ნამუთ უმოსო რნბს იკათუანს. რნბშ სტრუქტურა სუსტი რე დო ვარე დნბცალ ჭყანიერი. ჭიეჭიეთ ევოლუციაშ გეშა შილებედჷ ქუმოხვადუკო რიბონუკლეოპროტეიდეფიშა გინულაქ, ნამუსჷთ უკულ ქუმაჸუნჷ დნბშ დო გინძე ცილეფიშ გოვითარაფაქ. დნბ რე უმოსი სტაბილური, ვიდრე რნბ. ჸათეშ გეშა დნბქ ინფორმაციაშ მაჩუალარ დომინანტურ მოლეკულათ გინირთჷ.
ჯვ. წ. 237
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 237 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 238
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 238 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 236
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 236 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ბერნარდ ბეილინი
ბერნარდ ბეილინი (ინგლ. Bernard Bailyn; დ. 9 ეკენია, 1922, ჰარტფორდი, კონექტიკუტი, ააშ — ღ. 7 მარაშინათუთა, 2020, ბელმონტი, მასაჩუსეტსი, ააშ) — ამერიკალი ისტორიკოსი. გურაფულენდჷ ისტორიას უილიამსიშ კოლეჯის, სოდეთ მიპალუ ბაკალავრიშ ხარისხი, 1945 წანას. კოლეჯიშ უკულ გურაფა გაგინძორჷ ჰარვარდიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია 1953 წანას. გურაფაშ თებაშ უკულ ჰარვარდის ქუდოსკიდჷ. 1961 წანაშე რდჷ ჰარვარდიშ უნივერსიტეტიშ პროფესორი დო 1993 წანაშე პროფესორი ემერიტუსი. ბეილინიშ რკვიებეფიშ სფერო ომოსო ორხველუდჷ ამერიკაშ კოლონიალურ დო რევოლუციურ პერიოდეფს. ბეილინი რე ავტორი შინელი ისტორიული წინგეფიშ: დიდი რესპუბლიკა (1977), იურისპრუდენცია ამერიკაშ ისტორიას (1972), პრესა დო ამერიკაშ რევოლუცია (1980) დო შხვ. ბეილინი რდჷ პულიცერიშ პრემიაშ ლაურეატი ისტორიაშ დარგის 1968 დო 1987 წანეფს. 2010 წანას ბეილინის გინოჩეს ერუანული ჰუმანიტარული მენდალი. ბეილინი 1963 წანაშე რდჷ ამერიკაშ ხელუანობეფიშ დო მენცარობეფიშ აკადემიაშ მაკათური. ბერნარდ ბეილინი რდჷ გრინელიშ კოლეჯიშ საპატიო დოქტორი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ისტორიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1922 კატეგორია:ნაღურა 2020
ჯვ. წ. 235
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 235 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 241
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 241 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 240
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 240 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 243
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 244
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 244 წანა.
ჯვ. წ. 239
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 239 წანა.
ჯვ. წ. 245
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 245 წანა.
ჯვ. წ. 239
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 245
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 246
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 246 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 249
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 249 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 247
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 247 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 251
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 251 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 254
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 254 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 248
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 248 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 252
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 252 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 250
სქოლიო
კატეგორია:
ელიას სტეინი
ელიას მენახემ სტეინი (ინგლ. Elias Menachem Stein; დ. 13 ღურთუთა, 1931, ანტვერპენი, ბელგია — ღ. 23 ქირსეთუთა, 2018, სომერვილი, ნიუ-ჯერსი, ააშ) — ამერიკალი მათემატიკოსი, ნამუთ უმოსო მოღალენდჷ ჰარმონიული ანალიზიშ დარგის.