cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
უკაიალი
უკაიალი (პორტ. Río Ucayali) — წყარმალუ პერუს, ამაზონიშ თარი ოდუდე წყარმალუ. უკაიალი იჭყაფჷ ტამბოშ დო ურუბამბაშ აკოართაფათ, ნოღა ატალაიაშ ტერიტორიას, გიშმურს უკაიალიშ, უანუკოშ დო ლორეტოშ რეგიონეფიშ ტერიტორიას დო ინაკათუ წყარმალუ მარანიონის, ნოღა ნაუტაშ გოხოლუას. უკაიალიშ დო მარანიონიშ აკოართაფათ იფორმირებჷ წყარმალუ ამაზონი.
უკაიალიშ სიგინძა რე 2,238 კმ, ღანჩოშ ფართობიე 351,549 კმ². უდიდაში ნადუეფი რე: პაჩიტეა, აგუაიტია, ტამაია, ტაპიჩე.
უკაიალიშ წყარპიჯის იდვალუაფჷ ნოღა პუკალიპა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პერუშ წყარმალუეფი კატეგორია:ამაზონიშ ნადუეფი
რიეკა
რიეკა (Rijeka; Fiume; Fiume; Pflaum) — ხორვატიაშ შანულამი ოზუღე ონიშოლი დო სიდიდათ მასუმა ნოღა (ზაგრებიშ დო სპლიტიშ უკული). ნოღა კვარნერიშ ლუბას იდვალუაფუ დო ადრიატიკაშ ზუღაშა გიშალი უღჷ. ნოღაშ მახორობა, 2011 წანაშ მუნაჩემეფით 128,624 ადამიერს აკმადგინანდჷ. აგლომერაციაშ მახორობაშ მუდანობა აკმადგინანს 245,054 მახორუს.
ნოღაშ სტრატეგიული ორენიშ გეშა, ისტორიაშ გოძვენას ირო აწორინალაშ მეკონს წჷმარინუანდჷ იტალიაშ, უნგრეთიშ დო ხორვატიაშ შქას, შედეგო ნოღაშ მახორობაშ ეთნიკური აკოდგინალუა შხირას ითირუდჷ. 2011 წანაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, ნოღაშ მახორობაშ 82,5% რე ხორვატი, შხუ ეთნიკურ უმორჩილაშობას წჷმარინუანა სერბეფი, ბოსნიარეფი დო იტალიარეფი.
ფრიდრიხ შლეგელი
კარლ ვილჰელმ ფრიდრიხ ფონ შლეგელი (გერმ. Karl Wilhelm Friedrich von Schlegel; დ. 10 მელახი, 1772, ჰანოვერი, ჰანოვერიშ საკურფიურსტო — ღ. 12 ღურთუთა, 1829, დრეზდენი, საქსონიაშ ომაფე) — გერმანალი პოეტი, ჭარუ, ისტორიკოსი, ფილოსოფოსი, ფილოლოგი, ინდოლოგი, ლიტერატურული კრიტიკოსი, ლინგვისტი დო მათანგალი, მუში ჯიმა ავგუსტ ვილჰელმ შლეგელიწკჷმა ართო იენური რომანტიზმიშ ართ-ართი უდიდაში ფიგურა.
ფრიდრიხ შლეგელიქ დებადჷ პროტესტანტეფიშ ფანიას. ორდოიანი წანეფიშე ქიმიოტუ რელიგია დო ათეიზმით დო ინდივიდუალიზმით დეინტერესჷ. გურაფულენდჷ გეტინგენიშ დო ლაიფციგიშ უნივერსიტეტეფს. შლეგელიშ ინტერესეფიშ სფერო კლასიკური ლიტერატურა რდჷ. გურაფაშ თებაშ უკულ დიჭყჷ ლიტერატურული დო პედაგოგიური კარიერა. 1798 წანას დარსხუ ლიტერატურული ჟურნალი "ათენუმი", ნამუთ გერმანული რომანტიზმიშ თარი პუბლიკაცია რდჷ.
1808 წანას შლეგელიქ ქირსიანობას დართჷ. მუქი დო მუში ოსურქ დუდი დინათეს, მუჭოთ კათოლიკეეფქ. 1809 წანას ფრიდრიხ შლეგელიქ ოცხოვრებშა ავსტრიაშა მიდართჷ, სოდეთი მუშენდჷ დიპლომატო დო ჟურნალისტო ავსტრიაშ გალენი საქვარეფიშ მინისტრიშ კლემენს ფონ მეტერნიხიშ ხემანჯღვერობათ. შლეგელიქ ღურუ 1829 წანაშ 12 ღურთუთას, 56 წანერქ.
ავგუსტ ვილჰელმ შლეგელი
ავგუსტ ვილჰელმ ფონ შლეგელი (გერმ. August Wilhelm von Schlegel; დ. 8 ეკენია, ჰანოვერი, ჰანოვერიშ საკურფიურსტო — ღ. 12 მესი, 1845, ბონი, რეინიშ პროვინცია) — გერმანალი პოეტი, ჭარუ, ლიტერატურაშ ისტორიკოსი, ფილოლოგი, ლიტერატურული კრიტიკოსი, მათანგალი დო ფილოსოფოსი, მუში ჯიმა ფრიდრიხ შლეგელიწკჷმა ართო იენური რომანტიზმიშ უდიდაში ფიგურა.
ავგუსტ ვილჰელმ შლეგელი გურაფულენდჷ ჰანოვერიშ გიმნაზიას. უკულ გურაფა გაგინძორჷ გეტინგენიშ უნივერსიტეტის. მუში ჯიმა ფრიდრიხ შლეგელეწკჷმა ართო, 1798 წანას დარსხუ ლიტერატურული ჟურნალი "ათენუმი", ნამუთ გერმანული რომანტიზმიშ თარი პუბლიკაცია რდჷ. მუშენდჷ იენაშ დო ბონიშ უნივერსიტეტეფს.
ავგუსტ შლეგელიშ გერმანულ ნინაშა გინოთანგილი უილიამ შექსპირიშ ნაწარმებეფი, კლასიკათ რე მერჩქინელი. შლეგელი რდჷ სანსკრიტიშ ართ-ართი უდიდაში სპეციალისტი კონტინენტურ ევროპას. ლათინურ ნინაშა გინოთანგჷ ბჰაგავადგიტა.
შლეგელიქ მიშეღჷ დიდი თია ნინეფიშ მორფოლოგიური კლასიფიკაციაშ რკვიებაშა დო გიშართჷ ნინეფიშ სუმი ტიპი: იზოლირაფილი ნინეფი, აფიქსებამი ნინეფი დო ფლექსიური ნინეფი.
შლეგელი 1836 წანაშე რდჷ ამერიკაშ ანტიკვარიატიშ ჯარალუაშ მაკათური.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალეფი კატეგორია:გერმანალი ჭარუეფი კატეგორია:გერმანალი პოეტეფი კატეგორია:გერმანალი მათანგალეფი კატეგორია:გერმანალი ფილოლოგეფი კატეგორია:გერმანალი ფილოსოფოსეფი
პორტ-საიდი
პორტ-საიდი (بورسعيد) — ნოღა ეგვიპტეს, პორტ-საიდიშ მუჰაფაზაშ ადმინისტრაციული ცენტრი. იდვალუაფუ სქირონაშქა ზუღაშ წყარპიჯის. 2004 წანაშ მუნაჩემეფით, ნოღაშ მახორობა 529 684 ადამიერს აკმადგინანდჷ. პორტ-საიდის მიარე მართლმადიდებლური ოხვამე რე.
სქოლიო
კატეგორია:ეგვიპტეშ ნოღეფი კატეგორია:პორტ-საიდიშ მუჰაფაზა
ნიუ-მექსიკო
180px|right 180px|right
ნიუ-მექსიკო (New Mexico, Nm) — შტატი ააშ-ს, იდვალუაფუ გვალამ რეგიონს. 1540-1542 წანეფს ნიუ-მექსიკო გიმირკვიუ ფრანსისკო დე კორონადოქ. 1568-ს გორჩქინდჷ ესპანურ დოხორალეფქ რიო-გრანდეწკჷმა. 1610 – დირსხუ სანტა-ფექ. 1848 – ტერიტორიაშ დიდი ნორთი გინაჩჷ ააშ-ის. 1912-შე შტატი.
წვანე საგანი
წვანე საგანი DC კომიქსეფიშ გერგეზი. დიდ ხანს კომიქსეფი ორთუდეს გერგეზეფს დიდი ნძალათ დო სუპერ მალობათ, მორო არსებენდეს თიჯგურა გერგეზეფით, ნამუეფით ანტკიცენდეს ნამდა მუში ნოღაშ დო ქიანაშ დაცვებელო ვარდჷ აუცილებერი სუპერ შესალებუეფი. ზუსტას თეჯგუეფს ოკათჷ ოლივერ ქუინი, იგივე წვანე საგანი, მაართათ კომიქსეფს გიშარჩქინდჷ 1941 წანაშ გერგობათუთას More Fun Comicsიშ 73 ნომერს, დუდშე თეშ ჩქჷდჷ, ნამდა ითამ თიქ აგურჷ მუშ კოლეგას გოთემშე,მილიონერი, ნამუთ მიკიქუნანს გერგეზიშ ფორმას დო მეურს უბადოშ მაქიმნალეფწკჷმა ოლჷმუშა. თიქ დუდ ქაჸოროფუ მუშ მაკითხუეფს. თიშ ხასიათიშ თირუას თიშ ისტორიაქ ილაჸაფჷ დიდი როლი, დუდშე თინა რდჷ დუდფურჩამი, თიქ ჭანაფილობას დიშუმუ დო ონჯღორე ქოძირჷ, ათეშ უკული გინოჭყვიდჷ ზუღათ ოშარუშა ულა, მორო მუში მათხილე ურაგადუდ, ნამდა თენა ვარდ ჯგირი არზინ, თიშ მათხილე რდჷ პროფესიონალი მალჷმორი დო ოლივერს ფარა მიოხირჷ, გოლახჷ დო ზუღას ქინაჸოთჷ, მორო წყარქ თინა ვირვილერ კოკის გეკაჸოთჷ. წანეფიშ გოძვენას დუდს ეიჯუმუანდ ხეშნაღოლემ შქვილით დო საგანით, თინეფიშ ხვარებას თინა ბაღანობაშე რდჷ მერჩქვანელი. ოლივერიშ ინსტიქტეფი დღაშე დღაშა იუჯგუშებუდ დო რსხულიშ ფორმა იუჯგუშებუდ. ართ დღას თიშ ყურდოება ფურინჯიქ აკარღჷ დო ოლივერქ გინოჭყვიდჷ თინეფიშ თოლჸუჯი მიკიჯინუკონ,ათეშენ პასურო ტყვა-ფუშქაშიშე ქაათეს, მორო თიქ გილულუ ფურინჯიშ ქვარქვანტი დო გითაჸოთჷ დო მიოგორუ, ნამდა თე ხანიშ გოძვენას თინა ხვალე ვარდჷ კოკისჷნ. თელ კოკიშ მახორობა შქურნაფილი აფუდჷ ოსურს ჩაინა ვაიიდი. თიშო მუშენდ ოლივერ ქუინიშ მათხილე. თიქ დომერეხ ელმოლიშ ნარკოკარტელი, მუსით თექიანეფით ოხვარუდესჷნ, ათეშ უკული მუს დერსხჷ მუშ ფილოსოფიაქ დო გინოჭყვიდჷ უსამართალებაწკჷმა ლჷმა. მახორობაქ თის წვანე საგანი გიოდუ დო თინა თე ჯოხონობას გიმირინუანდ სტარლინგ სითის დორთინაშ უკულით. თინა მილიონერი რდჷ, ქიღოლუ ახალი კოსტუმი დო მუში შქვილი დო საგანი გაუჯგუშჷ. მალას თის ქაკათჷ როი ჰარპერქ დო უჩა მაფშალიაქ.
სქოლიო
კატეგორია:წვანე საგანი კატეგორია:კომიქსეფიშ პერსონაჟეფი კატეგორია:DC კომიქსეფი კატეგორია:გუმოგონილი ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკული კულტურა
ნიუ-ჯერსი
ნიუ-ჯერსი (New Jersey, Nj) — შტატი ააშ-ს, იდვალუაფუ შქა ატლანტიკურ რეგიონს. ჯოხოქ — გიადჷ კოკი ჯერსიშ თხილუაშ გაშინალო. ნიუ-ჯერსიქ 1605 წანას კოლონიზაფილქ იჸუ ჰოლანდიარეფიშე (ახალი ჰოლანდია), 1664 წანას გინაჩჷ ინგლისის, 1787-შე ააშ-იშ შტატი რე.
გულაგი
thumb|right|გულაგიშ დუნახუნეფი 1936-1937 წანეფს გულაგი (რუს. ГУЛаг) – აკრონიმი  Главное управление исправительно-трудовых лагерей и колоний, ხანდათ-გიშათინალი კარეეფიშ დო კოლონიეფიშ თარი ომაჯღვერალი. გულაგიშ ჯოხოთ ჩინებული რე სხუნუეფიშ ოსაჯებელი სისტემაშ ნორთი, სოდეთ დჷნახუნა კათა მითოხუნაწკჷმა ართო დანძალებურო არსულენდეს შხვადოშხვა (მუჭოთ წესი ფიზიკურ) სამუშას, შხირო მანგარ გლახა ვარდა მერეთ გლახა სიტუაციეფს.
1929 წანაშე 1953 წანას სტალინიშ ღურაშა, გულაგი მიკილჷ, სოდგარენ, 14 მილიონშა ადამიერქ. გულაგეფს ღურჷ 1,6 მილიონშა ადამიერქ. გულაგეფს დუნახუნეფიშ რიცხუშ დიდი ძინა რდჷ დიდი დაშიშებაშ ბორჯის, 1936-1938 წანეფს, დო მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ უკულიან ბორჯის. მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ უკული გულაგის გიორინეს მილიონშე უმოსი სხუნუეფიშ ჯარიშკოჩი, ნამუქჷთ თელო გინასკიდჷ ნაცისტეფიშ ოურდუმე ძალეფიშ კარეეფს. კარეეფს მითმარინეეფს აკოპოტიკელო ოდიარუანდეს, ხვალე მინიმალურ ომედიცინე მოხვარას არზენდეს, ვარზენდეს შხირი უტაროზობაშო უციო ბარგის, ვარდჷ თი ბორჯიშ ომუშებელი ანჯარეფი დო ხარხანეფი.
გულაგიშ დიხა ეკონომიკურ ოლუს უხუჯანდჷ. კარეეფიშ უმენტაშობას ოვალუდჷ კონკრეტული ეკონომიკური გასაჩინეშ რსულებას ინდუსტრიალიზაციაშ ხურგეფს - ჯა-ტყაშ ხორხუაშ, ობადის მუშობა დო ობუძოლარი პროექტეფიშ გედგჷმა.
1953 წანას სტალინიშ ღურაშ უკული, კომუნისტური სახენწჷფოქ გულაგიშ სისტემაშ დემონტაჟის მიაჸუნჷ. 1954 წანას დიჭყეს პოლიტიკური დუნახუნეფიშ გოტება. გულაგებიშ სისტემაქ გეუქვჷ 1960 წანას.
კატეგორია:გულაგი კატეგორია:სხუნუეფიშ რსხუშ ისტორია
გოართოიანაფილი ომაფეშ კოლონიეფი
მოჩამილ ერკებულს წჷმორინაფილი რე მოსოფელიშ არძა ტერიტორია, ნამუთ ნამდგაინ ბორჯის ინგლისიშ (ბრიტანეთიშ) მონარქიაშ პიჯური დოჸუნალას ვარდა გოართოიანაფილი ომაფეშ, ინგლისიშ კოლონიურ ვარდა დოჸუნალაშ შხვა ფორმას რდჷნ. თე ტერიტორიეფი ისტორიულო ბრიტანეთიშ იმპერიაშ დორხველობას რე.
1876 წანაშე 1947 წანაშახ, გოართოიანაფილი ომაფეშ მონარქის თაშნეშე ინდოეთიშ იმპერატორიშ (იმპერატრიცაშ) ტიტული უღუდჷ. ასეიან ბორჯიშ დიაფალი ელისაბედ II 16 სახენწჷფოშ მონარქი რე (ქძ. ერეფიშ წორომაჸალობა).
კოლონიაშ მართუალაშ ორგანიზაცია ბორჯიშ დო ოფირჩაშ შქას ითირუდჷ, მარა 1920-იანი წანეფიშ დგომარობაშო (არძაშე უდიდაში გოფართინაფაშ ბორჯი) შილებე იკლასიფიცირას გეჸვენჯი კატეგორიეფით:
1
ქორინიკონით — XI მორთინაშ 285  წანა.
გოართოიანაფილი ომაფეშ კოლონიეფი
thumb|350px|right|ბრიტანეთიშ იმპერია 1897.
1
თარიღი უჩინებუ რე
კატეგორია:
გოართოიანაფილი ომაფეშ კოლონიეფი
ოგვირგვინე დიხეფი
ოგვირგვინე დიხეფი - მუნეფიშ ემაჸონაფალი ხეშუულებათ დო მუში სამართლებური სისტემაშ მაპალუ ტერიტორიეფი. თინეფი ვარენა დო დღას ვარდეს კოლონიეფი, ოზუღე ტერიტორიეფი (overseas territories, კინოხ „დოჸუნელი ტერიტორიეფი“ — dependent territory) ბრიტანული კანონდვალუაშ თოლწონუათ, მარა დუდთხილუაშ დო გალენური პოლიტიკაშ საკითხეფი (საბაჟო დო იმიგრაციული საკითხეფიშ მოხ) დელეგირაფილი რე გოართოიანაფილი ომაფეშ თარობაშა. კანონეფი, ნამუსჷთ გიშმაშქვანს გოართოიანაფილი ომაფეშ პარლამენტი, შილებე ქიმინჯენდან კოკეფიშ ტერიტორიას ხოლო ომაფე ფულირი სხუნუშ ომანგე გინოჭყვიდირიშ მეჯინათ.
გაბრიელა სპანიკი
გაბრიელა ელენა სპანიკ უტრერა (Gabriela Elena Španić Utrera) — ვენესუელარი არტისტი დო მაბირე. მუში როლეფით არძაშე უმოსო ჩინებული რე ლათინოამერიკულ ტელესერიალეფს, ქორთუ ტელემაჯინეეფშო, კერზოთ, პოპულარულ მექსიკურ ტელესერიალ „უზურპატორს“, ნაჟირალი პაოლა ბრაჩოშ დო პაულინა მარტინესიშ როლიშ რსულებათ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მექსიკარი არტისტეფი კატეგორია:ვენესუელარი არტისტეფი
ურუბამბა (წყარმალუ)
ურუბამბა (ესპ. Río Urubamba), თაშნეშე ვილკანოტა — წყარმალუ პერუს. წყარმალუ იჭყაფჷ ანდეფიშ გვალეფიშ სისტემაშ კუნურანაშ გვალას. ჸათავრეშე ურუბამბა მეურს 724 კმ-ის დო ინაკათუ წყარმალუ ტამბოს. ურუბამბაშ დო ტამბოშ აკოართაფათ იფორმირებჷ წყარმალუ უკაიალი, ნამუთ ამაზონიშ თარი ოდუდე რე მარანიონიწკჷმა ართო.
ურუბამბა ირთუ ჟირი ნორთო: ჟინი ურუბამბათ დო თუდონი ურუბამბათ.
ურუბამბაშ ლეხერს იდვალუაფჷ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტი მაჩუ-პიქჩუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პერუშ წყარმალუეფი
ლა რიოხა
ლა რიოხა (ესპ. La Rioja) — ესპანეთიშ ავტონომიური გოართოიანაფა დო პროვინცია, ნამუთ იდვალუაფჷ იბერიაშ ჩქონიშ ოორუე ნორთის. ნანანოღა რე ლოგრონიო. შხვა უდიდაში ნოღეფიე: კალაორა, არნედო, ალფარო, არო, სანტო-დომინგო-დე-ლა-კალსადა დო ნახერა.
ლა რიოხას უხურგანს ალავა ოორუეშე, ნავარა ოორუე-ბჟაეიოლიშე, არაგონი ობჟათე-ბჟაეიოლიშე, კასტილია დო ლეონი ბჟადალიშე დო ობჟათეშე.
ლა-რიოხა დორთილი რე 174 მუნიციპალიტეტო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ესპანეთიშ პროვინციეფი კატეგორია:ესპანეთიშ ავტონომიური გოართოიანაფეფი
La Rioja
2
თარიღი უჩინებუ რე
კატეგორია:
დევიდ ვენჰემი
დევიდ ვენჰემი (David Wenham; დ. 21 ეკენია, 1965, სიდნეი) — ავსტრალიარი არტისტი. ნალაჸაფინა აფუ მიარე ჩინებულ ფილმის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ავსტრალიარი არტისტეფი
ნიუ-ჰემპშირი
200px|right 200px|right
ნიუ-ჰემპშირი (New Hampshire, Nh) — შტატი ააშ-ს, იდვალუაფუ ახალი ინგლისიშ რეგიონს. ჯოხოქ გიადჷ ინგლისიშ ოგრაფეშ მეჯინათ. 1623 წანას დირსხუ მუჭოთ ჩხომიშ ოჭოფალი კოლონიაქ, 1776-ს გჷმაცხადჷ ზოხორინალა ინგლისიშე, 1788 წანაშე ააშ-იშ შტატი რე.
კატეგორია:ააშ-იშ შტატეფი
ჯორჯ ვაშინგტონი
მინი|პქ|ჯორჯ ვაშინგტონი ჯორჯ ვაშინგტონი (George Washington; დ. 22 ფურთუთა 1732, ვესმორლენდ ქაუნთი, ააშ — ღ. 14 ქირსეთუთა 1799, მაუნტ-ვერნონი, ააშ) — ამერიკაშ აკოართაფილი შტატეფიშ მაართა პრეზიდენტი 1789-1797 წანეფს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ააშ-შ პრეზიდენტეფი კატეგორია:ააშ-შ გენერალეფი კატეგორია:ამერიკალი ოურდუმე მოღალეეფი კატეგორია:დუნაბადი 1732 კატეგორია:ნაღურა 1799 კატეგორია:ინგლისარი ამერიკალეფი
ტანტა
ტანტა (طنطا) — ნოღა ეგვიპტეს. ტანტა 94 კილომეტრით რე დოშორაფილი ქიანაშ ნანანოღა კაიროშე დო 130 კილომეტრით ალექსანდრიაშე. ტანტა რე გარბიაშ მუჰაფაზაშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ოწყარმალონე ონიშოლი წყარმალუ ნილოსიშ კვარჩხან წყარპიჯის.
სქოლიო
კატეგორია:ეგვიპტეშ ნოღეფი კატეგორია:გარბიაშ მუჰაფაზა
ომენცარე ჟურნალი
ომენცარე ჟურნალი — პერიოდული გიშაშქუმალა, ნამუშ თარი ღანკი მენცარობა დო მენცარული რკვიებეფიე.
სტატიეფს ომენცარე ჟურნალეფიშო ჭარუნა დარგიშ სპეციალისტეფი დო მარკვიალეფი. თინეფიშ სტატიეფიშ უმენტაშობა გჷმობჟინაფაშახ მუკმურს რეცენზიას.
თეხანური პერიოდის არსებენს ომენცარე ჟურნალეფიშ ელექტრონული ვერსიეფი ხოლო.
მოსოფელიშ მასშტაბით გიშმურს ანთასობათ ომენცარე ჟურნალი. არძაშე უმოსო რეიტინგული დო პოპულარული ჟურნალეფიე: Nature, Science, The Lancet, The New England Journal of Medicine, Nature Reviews Molecular Cell Biology, Cell დო შხვეფი.
ართ-ართი მაართა ომენცარე ჟურნალეფი, ნამუეფქჷთ ევროპას გიშართჷ რდჷ ფრანგული Journal des sçavans დო ინგლისური Philosophical Transactions of the Royal Society. ჟირხოლო ჟურნალიშ გიშაშქუმალაშ ისტორია 1665 წანას იჭყაფჷ. XVIII ოშწანურას ბრელ ახალ ჯურნალქ დირსხუ. XX ოშწანურაშახ ჯურნალეფს გიშულირი სტატიეფი რეცენზიას ვენკმიშჷ, მარა უკულიან პერიოდეფს თიქ სავალდებულოთ გინირთჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ომენცარე ჟურნალეფი
სპლიტი
სპლიტი (ხორვატ. Split; იტალ. Spalato; ლათ. Spalatum; ჯვ.-ბერძენ. ასპალათოსი, Ασπάλαθος) — სიდიდათ მაჟირა ნოღა ხორვატიას, ზაგრებიშ უკული. ნოღა ადრიატიკაშ ზუღაშ წყარპიჯის იდვალუაფუ. ნოღა აკოგაფილი რე დიოკლეტიანეშ დოხორეშ მუკი-მუკი. ნოღა ქიანაშ დინოხოლენი ოტრანსპორტე ნოსქვის დო შანულამ ტურისტულ ცენტრის წჷმარინუანს.
სქოლიო
კატეგორია:ხორვატიაშ ნოღეფი კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ძეგლეფი ხორვატიას
ოსიეკი
ოსიეკი (Osijek) — ნოღა ხორვატიას, წყარმალუ დრავაშ წყარპიჯის. 108,048 ვითოში მახორუთ (2011). ოტრანსპორტე ნოსქვი, ოწყარმალონე ონიშოლი. ისტორიულ ოლქ სლავონიაშ ბჟაეიოლ ნორთის ეკონომიკური დო კულტურული ცენტრი. ჭკომუაშ, ტყებიშ, ოფექარე, მანქანათაკაგაფე, ქიმიური, ჯაშ დჷმმამუშებელი ხერეჭუა. ოსიეკის დებადჷ ჩინებულ ხორვატი კუჩხმობურთე დავორ შუკერქ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ხორვატიაშ ნოღეფი
ლორენა როხასი
ლორენა როხასი (ედომუშამი ჯოხო სეიდი ლორენა როხას გონსალესი; Seydi Lorena Rojas González; დ. 10 ფურთუთა 1971, მეხიკო — 16 ფურთუთა 2015, მაიამი ) — მექსიკარი არტისტი, მოდელი, მაბირე.
ბიოგრაფია
ლორენაშ მასქერეფქ ართიანს დეთხიეს დიო ხოლო თიწკჷმა, მუჟამსჷთ თინა ბაღანა რდჷნ. მუამუშიქ ლორენაშ ნანა, ილდა ქჷდიტუ, სუმ ბაღანაწკჷმა ართო დო მუშ ქიანაშა კოსტა-რიკაშა მიდართჷ. ლორენას ჸუნდჷ უნჩაში და მაირა დო ჯიმა ვალტერი.
ლორენაქ სკოლაშ თებაშ უკული აძვილებურქ, იჸუ გემუანობეფი გაგმუჩამუდუკო დო მუში დუდიშ ეიოჯუმალარო თაშ უმუშებუდჷკონ. თიშ უნჩაში და მაირა როხასიქ (ნამუთ თიმ ბორჯიშო უკვე არტისტი რდჷნ) ბაღანობაშე ლორენას ქეგიოხვილუ არტისტული მუნაჩემეფი დო ელუჩჷ ლორენას თე გემაჸვენჯობათ დუდი უცადებუდკონ. კინოხ ლორენა ცადენდჷ ვეტერინარიაშ დო ფილოსოფიაშ დოგურაფას.
ფოტომოდელო გინმიღალუაფუდჷ ჟურნალშო „H para Hombres“, „Conexiones Internacional“, „Siempre mujer“, „TV y Novelas“ დო შხვეფს.
1990 წანას რდჷ ლორენაშ დებიუტი კინოს, დო თარო მექსიკურ ტელესერიალეფს გინმიღალუდჷ.
პიჯური რინა
2001—2005 წანეფს ლორენა ჩილო ეკუხედჷ პატრიკ შნაასის.
მოგვიანაფათ ლორენა ფაქტიურ ქორწინებათ ესპანარ ბიზნესმენ ხორხე მონხესის ეკუხედჷ. ჭკობას ჸუნს ენაჭოფა ცირასქუა — ლუსიანა როხასი (დ. 6 გჷმათუთა 2013).
ლახარა
2008 წანაშ დამორჩილს, ლორენას გჷმურჩქინეს ობჟალე ჯარკვალიშ კიბო. 9 ქირსეთუთას, მაიამის ლორენას წჷმოძინელი ოპერაცია უკეთეს, მორო არტისტიშ დგომარაფაქ მალას გეუფურაშჷ, მეტასტაზეფქ შხვა ორგანოეფშა გეგნორთეს დო პროგრესირებაფონი ლახარა გჷმიჭანუ.
2015 წანაშ 16 ფურთუთას ლორენა როხასიქ ჩხონჩხიშ კიბოშ გეშა დოღურჷ.
სქოლიო
კატეგორია:მექსიკარი არტისტეფი კატეგორია:ჩხონჩხიშ კიბოთ ნაღურეფი
მოსე
მინი|250პქ|მოსე - ურია ერიშ ლიდერი, თიში მღვდელთარი, ღორონთწკჷმა შქამალი მოსე (ებრ.: מֹשֶה მოშე; არაბ.: موسى, მუსა) — ბიბლიაშ მეჯინათ, ჯვ. ურიეფიშ რჯულამადვალი დო წიმიწორემორაგადე, გჷმადუდიშულაფარი დო ბელადი.
3
თარიღი უჩინებუ რე
კატეგორია:
ომარ იბნ ალ-ხატაბი
thumb|300px|ომარიშ მეჩეთი ბეთლემს. ომარ იბნ ალ-ხატაბი (არაბ. عمر ابن الخطاب‎‎ — `Umar ibn al-Khattāb) (დ. 586, მექა — ღ. 3 გერგობათუთა, 644) — მაჟირა მართლმორწუმე ხალიფა (634-644 წწ.), მუჰამედიშ ართგური წორომოჯიმალე. თიშ ბორჯის არაბეფიშ ჯარეფქ გეჭოფეს ფართე ტერიტორიეფი აზიას დო აფრიკას. უმარქ გაჭყუ არაბეფიშ სახენწჷფო ორგანიზაცია დოჸუნაფილ ქიანეფს. აკიქიმინ დოჸუნაფილი კათეფიშ სახენწჷფო ექსპლუატაციაშ დო დჷმაჸუნაფალეფს შქას მიშნაველიშ გჷნორთუალაშ სისტემა, ოურდუმე დო ომენოღალე მანგიორეფიშ ინსტიტუტი, სასამართალო სისტემა, ოურდუმე ბანაკეფიშ რშვილქ ქჷდირსხუ (სოიშეთ წჷმიქიმინეს გეჸვენჯ ნოღეფქ: კუფა, ბასრა, ფუსტატი). უმარქ გემშიღჷ მუსლიმანური წანეფიშეჭარუა ჰიჯრაშ მეჯინათ. დოჸვილჷ სპარსალ ჭკორქ.
ლიტერატურა
კატეგორია:არაბეფი კატეგორია:ნაღურა 644 კატეგორია:ისლამიშ ისტორია კატეგორია:ხალიფეფი კატეგორია:მართლმორწუმე ხალიფეფი კატეგორია:VII ოშწანურაშ ხალიფეფი
ელ-ზაკაზიკი
ელ-ზაკაზიკი (الزقازيق) — ნოღა ეგვიპტეს. 76 კილომეტრით რე დოშორაფილი ქიანაშ ნანანოღა კაიროშე. იდვალუაფუ ქიანაშ ოორუე ნორთის, წყარმალუ ნილოსიშ დელტას. ნოღას დიდი შანულობა ობარჷ ქიანაშ რინას. ელ-ზაკაზიკის რე ალ-აზჰარიშ უნივერსიტეტი. მახორობა აკმადგინანს 279 000 ადამიერს (2008). წჷმარინუანს შარკიაშ მუჰაფაზაშ ადმინისტრაციულ ცენტრის. ოწყარმალონე ონიშოლი წყარმალუ ნილოსიშ მარძგვან წყარპიჯის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ეგვიპტეშ ნოღეფი კატეგორია:შარკიაშ მუჰაფაზა
ჟავარი
ჟავარი, თაშნეშე იავარი (ესპ. Río Yavarí, პორტ. Rio Javari) — წყარმალუ ობჟათე ამერიკას, ამაზონიშ მარძგვანი ნადუ. წყარმალუ იჭყაფჷ პერუშ ანდეფს, ლა-მონტანიაშ გვალეფს დო აფორმირენს პერუ-ბრაზილიაშ სახენწჷფო ხურგიშ დოხოლაფირო 800 კმ-ის. ჟავარი ინაკათუ ამაზონს ბრაზილიაშ შტატი ამაზონასიშ ტერიტორიას.
ჟავარიშ სიგინძა რე 1,184 კმ, ღანჩოშ ფართობიე 99,674.09 კმ². უდიდაში ნადუეფი რე: კურუსა, იტუი, გალვესი დო იავარი-მირიმი.
ჟავარიშ დო ამაზონიშ აკოართაფაშ აბანს იდვალუაფჷ ნოღა ბენჟამინ-კონსტანტი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პერუშ წყარმალუეფი კატეგორია:ბრაზილიაშ წყარმალუეფი
REACH
REACH (Registration, Evaluation and Authorisation of CHemicals) — ევროპაშ რსხუშ რეგლამენტი (Regulation (EC) No 1907/2006), ნამუთ 2007 წანაშ 1 მანგშე არეგულირენს არძა ქიმიური ნიფთიარობაშ წარმებას დო რთაფას, თინეფს შქას უციო რეგისტრაციასჷთ.
სქოლიო
კატეგორია:ტოქსიკოლოგია კატეგორია:ევროპაშ რსხუშ სამართალი კატეგორია:ქიმიური უშქურანჯობა
ფიჯიშ ნოღეფიშ ერკებული
გიმე მოჩამილი რე ფიჯიშ ნოღეფიშ ერკებული. ქიანას გვალო 5 ნოღა რე.
შხუ დოხორელი პუნქტეფი
ფიჯის მახორობაშ მორჩილი მეჭედალა რე დო ურბანიზაფილი ოლქეფი გოართოაიანფილი რე მუნიციპალურ რაიონეფო, ნამუეფსჷთ ონოღე სხუნუეფი მართჷნა. თეჯგურა დოხორელი პუნქტეფი რე: ბა, ლაბასა, ლამი, ლევუკა, ნადი, ნასინუ, ნასუორი, სავუსავუ, სიგატოკა, ტავუა, ვანია.
მორჩილი დოხორელი პუნქტეფი
გეჸვენჯი დოხორელი პუნქტეფი ურბანიზაფილი რე, მარა მუნიციპალური ორგანიზაცია ვაუღჷნა: დრეკეტი, ლომავაი, კოროლევუ, ნავუა, ნატუმბუა, რაკირაკი, ვატუკოულა.
ფიჯიშ საართო რუკა
რუკაშ ლეგენდა:
რესურსეფი ინტერნეტის
ფიჯი კატეგორია:ფიჯიშ დოხორელი პუნქტეფი
მაჰმადი
მაჰმადი, მუჰამადი (محمّد — მუჰამმად; დ. დოხოლ. 570/571 — ღ. 8 მანგი, 632, მედინა) — ისლამიშ დჷმარსხუაფალი, რელიგიური მაქადაგებელი დო პოლიტიკური მოღალე. მუსლიმანური ტრადიციაშ დო ყურანიშ მეჯინათ, ალაჰიშ ეკონია მოჩქვაფირი, წიმიმორაგადე.
ჰაირამ ბინგემი
ჰაირამ ბინგემი (ინგლ. Hiram Bingham; დ. 19 გერგობათუთა, 1875, ჰონოლულუ, ჰავაი — ღ. 6 მანგი, 1956, ვაშინგტონი, ააშ) — ამერიკალი მენცარი, არქეოლოგი დო პოლიტიკოსი, მიოგორუ ინკეფიშ დინაფილი ნოღა მაჩუ-პიქჩუს.
ჰაირამ ბინგემიქ დებადჷ ჰავაის, პროტესტანტი მისიონერეფიშ ფანიას. გურაფულენდჷ ოაჰუშ კოლეჯის. უკულ ამერიკაშა გეგნორთჷ, სოდეთ გურაფა გაგინძორჷ მასაჩუსეტსიშ ფილიპსიშ აკადემიას. 1898 წანას ბინგემიქ მიპალუ ბაკალავრიშ ხარისხი იელიშ უნივერსიტეტის. ართი პერიოდის იგურუ კალიფორნიაშ უნივერსიტეტის ხოლო. ჸათაქ თინა დაინტერესებული რდჷ ლათინური ამერიკაშ ისტორიათ. ბინგემიქ ოდოქტორე დისერტაცია თხილუ 1905 წანას, ჰარვარდიშ უნივერსიტეტის.
მაჰმადი
მაჰმადი დოფულირი რე მედინას. მაჰმადიშ აკარდამა რე მუსლიმანეფიშ მაჟირა წიმინდე აბანი ქააბაშ უკული.
ჰაირამ ბინგემი
ჰაირამ ბინგემი ხემანჯღვერენდჷ შხვადოშხვა არქეოლოგიურ ექსპედიციეფს ლათინურ ამერიკას. ართ-ართი ჸათეცალი ექსპედიციაშ ბორჯის ბინგემიქ 1911 წანას, მიოგორუ მაჩუ-პიქჩუშ აკნაცჷმეფს.
მაჰმადი
მუსლიმანი ბიოგრაფეფი
კატეგორია:ისლამი  კატეგორია:ნაღურა 632 კატეგორია:რელიგიეფიშ დჷმარსხუაფალეფი
ჰაირამ ბინგემი
ჰაირამ ბინგემი ოკათუდჷ ააშ-იშ არმიას, რდჷ ავიატორი დო უღუდჷ კაპიტანიშ ჩინი.
მუჭოთ რესპუბლიკური პარტიაშ მაკათური ბინგემი რდჷ კონექტიკუტიშ შტატიშ გუბერნატორი (ხვალე ართი დღას, 1925 წანაშ 7-8 ღურთუთა) დო ააშ-იშ სენატორი 1925-1933 წანეფს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი არქეოლოგეფი
ოკლაჰომა
120px|right 120px|right
ოკლაჰომა (Oklahoma, Ok) — შტატი ააშ-ს, იდვალუაფუ ობჟათე-ბჟადალიშ ცენტრალურ რეგიონს. ჯოხო ინდიარეფიშ ნინაშა „ჭითა კათას“ შანენს. 1541 წანას ფრანცისკო დე კორონადო ირკვიენდჷ ტერიტორიას ესპანარეფშო. 1803 წანას ოკლაჰომა მაჸუნჷ ლუიზიანაშ გჷმოჩამას. 1890 დირსხუ ოკლაჰომაშ ტერიტორიაქ. 1907-შე ააშ-იშ შტატი რე. 1928 — მიოგორუეს ნავთობის. ოხურგუ კანზასი, ტეხასი, არკანზასი, მისური, ნიუ-მექსიკო დო კოლორადო. მოქიმინალენს უმაღალაში ოსინთალე დაწესებურებეფი: ოკლაჰომაშ სახენწჷფო უნივერსიტეტი დო ოკლაჰომაშ უნივერსიტეტი (1890).
კატეგორია:ააშ-იშ შტატეფი
ორეგონი
120px|right 120px|right
ორეგონი (Oregon, Or) — შტატი ააშ-ს, იდვალუაფუ რჩქალი ოკიანეშ რეგიონს. ჯოხო ალგონკინარეფიშ ნინაშა „სქვამი წყარს“ შანენს. 1811 წანას დირსხუ რჩქალი ოკიანეშ ტყებიშ კომპანიაქ. 1848 ტერიტორია იკათუანდჷ ვაშინგტონიშ ასეიან შტატისჷთ. 1859-შე ააშ-იშ შტატი რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
* კატეგორია:ააშ-იშ შტატეფი
Nature (ჟურნალი)
Nature (მარგ. «ორთა») — ბრიტანული მულტიდისციპლინური, რეცენზირებული, ირმარული ომენცარე ჟურნალი, ნამუქჷთ დირსხუ 1869 წანაშ 4 გერგობათუთას. ჟურნალიშ დუმარსხუაფალეფი რდეს ნორმან ლოკიერი დო ალექსანდრე მაკმილანი.
Nature მოსოფელიშ ართ-ართი უჯვეშაში, რეიტინგული დო პოპულარული ჟურნალი რე. ჟურნალი ლონდონს გიშმურს დო თის გიშმაშქვანს კომპანია "Nature Research". არსებენს ჟურნალიშ ელექტრო ვერსია ხოლო, ნამუსჷთ 2012 წანაშ მუნაჩემეფით ჸუნს სუმი მილიონშე უმოსი მახვარებუ ირ თუთას.
ჟურნალს უღჷ საირქიანო ოფისეფი ამერიკას, კონტინენტურ ევროპას დო აზიას.
ჟურუა
ჟურუა (პორტ. Rio Juruá, ესპ. Río Yuruá) — წყარმალუ ობჟათე ამერიკას, ამაზონიშ მარძგვანი ნადუ. წყარმალუ იჭყაფჷ ანდეფიშ გვალეფს, უკაიალიშ რეგიონს, ზუღაშ დონეშე 430 მეტრაშ სიმაღალას.
ჟურუაშ სიგინძა რე 3,283 კმ, ღანჩოშ ფართობიე 190,573 კმ². ჟურუა ამაზონიშ ართ-ართი უგინძაში ნადუ რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პერუშ წყარმალუეფი კატეგორია:ბრაზილიაშ წყარმალუეფი
4
არხო ბჟაეიოლი
კატეგორია:
პიტერ ტაბიჩი
პიტერ ტაბიჩი (Peter Tabichi; დ. 1982, ნიამირაშ ოლქი, ნიანზაშ პროვინცია, კენია) — კენიარი მათემატიკაშ დო ფიზიკაშ მარწაფალი, მარწაფალიშ გლობალური ჯილდოშ 2019 წანაშ გომორძგვილი. ოგურუანს ოფუტე პვანიშ კერიკოშ სკოლას, კენიაშ ცენტრიშე მოჩილათირი დაღარ რეგიონს, სოდე გოლოფა დო შქირენა რჩქვანელი მოლინა რე. პიტერ ტაბიჩი ფრანცისკანალეფიშ რელიგიური ორდენიშ მაკათური რე.
ბიოგრაფია
პიტერ ტაბიჩიქ დებადჷ კენიაშ ოფუტეს. თიშ ეშანუ, ნამჷ-და მარწაფალობა გინაჭყვიდირაფუ დორხველი ფანიაქ. თიქ მუში პედაგოგიური მოღალობა დიჭყჷ კერზო სკოლას. კერიკოშ ოშქაშე სკოლას — მუშობა 2016 წანას დიჭყჷ. ტაბიჩი მუში ირთუთური მიშნაველიშ 80%-ის დაღარეფიშ მახვარებელო ახარჯენს, მოსვანჯაშ დღალეფს — გეძინელი გოკვათილეფს უმანჯენს ბაღანეფს.
პიტერქ სკოლას დარსხუ ტალანტეფიშ დო ომენცარე კლუბეფი, ნამუეფიშ ღანკი მაგურეფეეფიშ რკუალათ პროექტეფს კათაფა დო მენცარობეფით დოინტერესაფა რე. კენიაშ ომენარე-ტექნიკურ ბაზრობას პიტერიშ მოგურაფეეფქ წჷმარინეს თინეფიშით აკოქიმინელი მონწყილობა, ნამუშ მეშქაშობათ რჩქილა დო თოლს რკებაშ მაღვენი ადამიერეფს საშუალებას არზენს გოზჷმან მეკონეფი. პიტერიშ მაგურაფეეფქ მიღეს ჯილდო ქიმიკოსეფიშ ომაფე ჯარალუაშე, თიშ უკული, მუთ გჷმირინეს აბანური ჩანარი ელექტროენერგიაშ მიოღებელო. პიტერიშ სკოლაშ მათემატიკოსეფიშ ბუნა ოკათჷ საირქიანო ომენცარე-ტექნიკურ გუმოფინუას, ნამუთ 2019 წანას, არიზონას იმანჯჷდჷ.
2019 წანას, გჷნირთჷ მარწაფალიშ გლობალური ჯილდოშ გომორძგვილო დო დაჯილდეს 1 მლნ დოლარით. პიტერ ტაბიჩის ჯილდო გინოჩჷ ჰიუ ჯეკმენქ დო მიახვამუ ქიანაშ პრეზიდენტი უჰურუ კენიატაქ.
სქოლიო
კატეგორია:დუანაბადი 1982 კატეგორია:კენიარი მარწაფალეფი კატეგორია:შურდგჷმილი ადამიერეფი კატეგორია:მარწაფალიშ გლობალური ჯილდოშ გომორძგვილეფი
გუსტავ ეიფელი
ალექსანდრ გიუსტავ ეიფელი (Gustave Eiffel; დ. 15 ქირსეთუთა, 1832 – ღ. 27 ქირსეთუთა, 1923) — ფრანგი ომენოღალე ინჟინერი დო არქიტექტორი. პარიზიშ ხელუანობაშ დო წარმებაშ ცენტრალური სკოლაშ თებაშ უკული, მუქ ჯოხო გიჸოთჷ საფრანგეთიშ სარკინაშშარო რშვილშო შხვადოშხვანერი ხინჯეფიშ ეგაფათ, ნამუეფ შქას არძაშე ჩინებულიე გარაბიტ-ვაიდუკი. მარა, გუსტავქ ნთელ მოსოფელს ჩინებულქ ჯოხოგოლაფირი ეიფელიშ ჸორშიშ ჭყოლოფათ გინირთჷ, ნამუთ პარიზიშ 1889 წანაშ მოსოფელიშ გჷმოფინუაშო იჸო ეგაფილქ. ინჟინერიაშე დათხინაფაშ უკული, ეიფელქ მეტეოროლოგიაშ დო აეროდინამიკაშ რკვიეფი დიჭყჷ დო ჟირხოლო სფეროშა შანულამი თია მიშეღჷ.
ნიუ-იორკიშ შტატი
ნიუ-იორკი (New York, Ny) — შტატი ააშ-ს, იდვალუაფუ შქა ატლანტიკურ რეგიონს. ჯოხოქ გიადჷ იორკიშ ჰერცოგიშ მეჯინათ, ნამუქჷთ თე ტერიტორია (ახალი ჰოლანდია) მიღჷ მუში ჯიმაშ ჩარლზ II-შე.
გუსტავ ეიფელი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგი არქიტექტორეფი კატეგორია:დუნაბადი 1832 კატეგორია:ნაღურა 1923
ნიუ-იორკიშ შტატი
რესურსეფი ინტერნეტის
* კატეგორია:ააშ-იშ შტატეფი
ზადარი
ზადარი (ხორვ. Zadar) — ნოღა ხორვატიას, ზადარიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. 2011 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით, ზადარი სიდიდათ მახუთა ნოღა რე ხორვატიას.
ნოღა ადრიატიკაშ ზუღაშ შანულამი ონიშოლი დო ოორუე დალმაციაშ კულტურული დო ეკონომიკური ცენტრი რე, ხორვატიაშ შანულამი კომერციული დო კულტურულ-ოგონათუე პუნქტი. ზადარს რე აეროპორტი, ჩხომორეწუე, ჭკომუაშ დო ქიმიური რეწუალაშ ოწარმეეფი, უნივერსიტეტი, მუზეუმეფი დო შხვა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ხორვატიაშ ოლქეფიშ ადმინისტრაციული ცენტრეფი კატეგორია:ხორვატიაშ ნოღეფი კატეგორია:ადრიატიკაშ ზუღაპიჯიშ ნოღეფი
ზუზანა ჩაპუტოვა
ზუზანა ჩაპუტოვა (Zuzana Čaputová; დ. 21 მანგი, 1973, ბრატისლავა, ჩეხოსლოვაკია) — სლოვაკი პოლიტიკოსი, ადვოკატი დო აქტივისტი. სლოვაკეთიშ პრეზიდენტი. ჩაპუტოვა რე ვასაპარლამენტე პოლიტიკური პარტიაშ პროგრესული სლოვაკეთიშ დჷმარსხუაფალი მაკათური დო მადუდეშ მოაბანე.
ზუზანა ჩაპუტოვა ოკათუდჷ სლოვაკეთიშ 2019 წანაშ საპრეზიდენტე გიშაგორუეფს დო მაართა ტურს 40,57%-ით დეკუ მაართა აბანი. მაჟირა ტურს მიღჷ ხონარეფიშ 58,40% დო ქიანაშ ისტორიას მაართა პრეზიდენტი ოსურო გჷნირთჷ, ნამუთ პოსტის დეკინენს 2019 წანაშ 15 მანგიშე.
1991 წანას, გურაფა დიჭყჷ ბრატისლავას მადვალი კომენსკიშ ჯოხოდვალაშ უნივერსიტეტიშ სამართალმარჩქინჯობაშ ფაკულტეტის, ნამუთ 1996 წანას გათუ. გურაფაშ თებაშ უკული ჩაპუტოვა მუშენდჷ ნოღა პეზინოკიშ აბანურ დუდმართუალას, დიო იურიდიულ გჷმნართის ასისტენტო, უკული — ნოღაშ მერიშ მოაბანეთ.
2017 წანას, პოლიტიკური პარტია პროგრესული სლოვაკეთი დარსხუ დო 2018 წანაშ ღურთუთას, მაართა კონგრესის გეგშაგორეს პარტიაშ ვიცე-ხემანჯღვერეთ.
სქოლიო
კატეგორია:დუნაბადი 21 მანგი კატეგორია:სლოვაკეთიშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:სლოვაკი პოლიტიკოსეფი კატეგორია:სლოვაკი პოლიტიკოსი ოსურეფი კატეგორია:ოსური პრეზიდენტეფი
5
მოლინეფი
thumb|200px|[[პიტერ პაულ რუბენსი, გერმანიკუსი დო აგრაპინა უნჩაში|მარცხნივ]]
თარიღი უჩინებუ რე
კატეგორია:
ურუგვაიშ ადმინისტრაციული დორთუალა
ურუგვაი ტერიტორიულო 19 დეპარტამენტო ირთუ, ნამუთ მუშჸურე მუნიციპალიტეტეფო ირთჷნა. რცხის მოჩამილი რე ურუგვაიშ დეპარტამენტეფიშ ერკებული:
კატეგორია:ერკებულეფი:ურუგვაი
6
კატეგორია:
მარტინ ლუთერი
მინი|250პქ|მარტინ ლუთერი მარტინ ლუთერი (დ. 10 გერგობათუთა, 1483, აისლებენი — ღ. 18 ფურთუთა, 1546, აისლებენი) — გერმანალი ბერი, პაპა, პროფესორი, თეოლოგი დო ოხვამეშ რეფორმატორი. თიშ გურაფეფქ ოსხირი გუჭყეს რეფორმაციას დო ტომბა ნოქური გიოხუნუ ლუთერანული დო პროტესტანტული ტრადიციეფიშ დოქტრინეფს დო კულტურას, თეშ, მუჭოთ საართოთ ბჟადალური ცივილიზაციაშ გოვითარაფაშ კურსის.
სქოლიო
კატეგორია:გერმანალი თეოლოგეფი კატეგორია:პროტესტანტიზმი კატეგორია:ბიბლიაშ მათანგალეფი კატეგორია:ქირსიანი რეფორმატორეფი კატეგორია:დუნაბადი 1483 კატეგორია:ნაღურა 1546 კატეგორია:ისლამიშ კრიტიკოსეფი
პულა
პულა (ხორვ. Pula; იტალ. Pola; ლათ. Colonia Pietas Iulia Pola Pollentia Herculanea; სლოვენ. Pulj; გერმ. Polei) — ნოღა ხორვატიაშ უძგაშაშ ბჟადალ ნორთის, ადრიატიკაშ ზუღაშ წყარპიჯის. ისტრიაშ ოლქიშ უდიდაში ნოღა. 2011 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით, პულა, 57 460-იანი მახორობათ, ხორვატიაშ მა-6 უდიდაში ნოღა რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ხორვატიაშ ნოღეფი
პურუსი
პურუსი (პორტ. Rio Purus; ესპ.. Río Purús) — წყარმალუ ობჟათე ამერიკას, ამაზონიშ მარძგვანი ნადუ. წყარმალუშ სიგინძა რე 3,382 კმ, ღანჩოშ ფართობიე 371,042 კმ².
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პერუშ წყარმალუეფი კატეგორია:ბრაზილიაშ წყარმალუეფი
ლიბანიშ ნოღეფიშ ერკებული
გიმე მოჩამილი რე ლიბანიშ უშხუაში ნოღეფიშ ერკებული. მახორობაშ 56,21% ქიანაშ 19 ნოღას ოხორანს. ლიბანიშ არძაშე უშხუაშ აგლომერაცია რე ნოღა ბეირუთი, 1 953 359 მახორუთ (1 ღურთუთა 2005 წანაშ დგომარობათ). თენა შანენს, ნამჷ-და ქიანაშ მახორობაშ 44% ნანანოღაშ რეგიონს ოხორანს.
ლიბანიშ საართო რუკა
ლეგენდა:
სქოლიო
ლიბანი
7
კატეგორია:
8
კატეგორია:
მორატუვა
კატეგორია:შრი-ლანკაშ ნოღეფი კატეგორია:შრი-ლანკაშ ბჟადალი პროვინციაშ ნოღეფი
ჯოვანი სკუდიერი
ჯოვანი სკუდიერი (დ. 1817, პადუა — ღ. 5 მანგი, 1851, ქართი), არქიტექტორი, ერუანობათ იტალიარი. მოღალენდჷ რუსეთიშ იმპერიას, კერძოთ ოდესას დო ქართის.
ბიოგრაფია
1831 წანას გათუ უმაღალაში საიმპერატორო–სამაფო ოგურაფუ პადუას. 1837 წანას იშარჷ რუსეთშა. დუდშე მუშენდჷ ოდესას. 1846 წანას კავკაციაშ მაფაშნოთჷრქ მიხეილ ვორონცოვქ გეგჷნიჸონჷ ქართიშა დო დარინუ ქართიშ ონოღე არქიტექტორიშ მოვალობაშ მასრულებერო. 1847 წანაშე რდჷ მაფაშნოთჷრიშ კანცელარიაშ საკარანტინო ნორთიშ არქიტექტორი. დინჷ ხარაჩოეფს ოურდუმე ოხიდაშ დგჷმაშ ბორჯის (იდგჷმუაფუდჷ მუში პროექტით).
აკოქიმინჯალა
სკუდიერი უმოსო თიმ ბორჯის რუსეთიშ იმპერიას გოფაჩილ ისტორიულ სტილეფს მუშენდჷ: იტალიური რენესანსი, ბაროკო, რუსული კლასიციზმი. მუში პროექტით დიდგიჷ ჸოფილი ვორონცოვიშ ხინჯიქ (იგივე მიხეილიშ ხინჯი, ასეიანი – მშრალი ხიდიშ გოგინძორაფა ;), ქარვასლა დო თეატრი (ოპერაშ ჯვეში დგჷმილი) ჸოფილ ერევანსკიშ მოედანს (ასეიანი თავისუფლების მოედანი). დგჷმილი მონუმენტური მასშტაბიშ, სრულებული იტალიური რენესანსიშ სტილს, თიმ ბორჯიშ ქართის ართ-ართ საუჯგუშო დგჷმილს წჷმარინუანდჷ. ინტერიერი მოხანტჷ დო გაფორმჷ რუს ხანტუ გ. გაგარინქ. დგჷმილქ 1874 წანას იჭუ, გეკადგინეს ხვალე ქარვასლა. 1934 წანას დგჷმილი გეჭოფეს, მოედანიშ რეკონსტრუქციაშ ღანკით.
ბაიობა
ბაიაობა (ქორთ. — ბზობა) — ქირსიანული ოხვამეშ ართ-ართი თარი ოღორონთე დღახუ. მოყარე რე, ეშანჷნს თანაფაშ ოწოხოლენ ჟაშხა დღას. ქირსიანული კულტიშ ინალობას ბაიობაშ დღახუქ IV ოშწანურას მიშართჷ (დაჭყაფურს ეთმეჭოფუნს ჯვეში ურიული დღახუშე). თიში დინორე გერსხილი რე სახარებაშ თხობელუას, ნამუსჷთ გინოჩამილი რე იერუსალიმიშ პასექიშ დღახუშ ოჭიშაფალო იოსე ქირსეშ მინულაშ ამბე. იოსეს მახორობაქ ხიოლით ქჷდოხვადჷ, მინ თიშ მუმაჸონაფალ ჩხოლარს (გჷრჷნს) კუჩხიშ გიმე მუში მუკაქუნალს დჷთმურჩანდჷ, მინი პალმაშ ჸალეფს — ბაიას გეთმუფინანდჷ, თეწკჷმა ართო „ოსანას“ იძახჷდეს. ბაიობაშ რიტუალი სიმბოლურო იმაჟირენს სახარებაშ თე თხობელუაშ კანკალე დეტალს; პაპამოინალეეფი მახვამალეფიშით მოღალირ ჸალეფს აკურთხენა, იბირა „ოსანას“ დო შხვა. მიარე ქიანას პალმაშ მანგიორობას ზაკალი არსულენს, რუსეთის — ჯიჭონი (верба > „вербное воскресенье“).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ქირსიანული დღახუეფი
პავლე მოჩქვაფირი
thumb|პავლე მოჩქვაფირი წიმინდე მოჩქვაფირი პავლე (παΰλος, ჯოხო  שָׁאוּל, Scha'ul, თაჸურეშე Saulus; ღ. 60 წანაშ უკული, რომს) — ქირსეშ ართ-ართი მოჩქვაფირი ქირსიანულ რელიგიას. მართლმადიდებელი ოხვამე მოჩქვაფირეფიშ პეტრეშ დო პავლეშ დღახუს 12 კვირკვეს იშინუანს; კათოლიკური დო ბჟადალევროპული ოხვამეეფი - 29 მანგის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ახალი აპიანიშ პერსონაჟეფი კატეგორია:ქირსეშ ვითოჟირი მოჩქვაფირი
9
კატეგორია:
ნორმან ლოკიერი
სერ ჯოზეფ ნორმან ლოკიერი (ინგლ. Sir Joseph Norman Lockyer; დ. 17 მესი, 1836, რაგბი, უორიკშირი, ინგლისი — ღ. 16 მარაშინათუთა, 1920, სოლკომ-რეჯისი, დევონი, ინგლისი) — ბრიტანალი მენცარი დო ასტრონომი. ძირუ დო გიმირკვიუ ჰელიუმი. ლოკიერიქ 1869 წანას დარსხუ ომენცარე ჟურნალი Nature.
ბიოგრაფია დო მენცარული რკვიებეფი
1860-იან წანეფიშე ლოკიერიქ ელექტრომაგნიტური სპექტროსკოპიათ დეინტერესჷ დო თიში გიმორინაფათ ოცადუდჷ ცაშური რსხულეფიშ აკოდგინალუაშ რკვიებას.
1868 წანას ტელესკოპით ბჟაშ რკვიებაშ ბორჯის, ძირუ ჸათე პერიოდიშო უჩინებუ ელემენტი, ნამუსჷთ ლოკიერიქ ჰელიუმი ქიგიოდუ. 1868 წანაშ 18 მარაშინათუთაშ ბჟაშ გეუკუმელაფაშ რკვიებაშ ბორჯის, ჰელიუმს მიოგორუ ფრანგი პიერ ჟანსენიქ ხოლო.
1869 წანას ნორმან ლოკიერიქ დარსხუ ომენცარე ჟურნალი Nature, ნამუთ ასე ხოლო ართ-ართი პოპულარული, პრესტიჟული დო რეიტინგული მენცარული პუბლიკაცია რე მოსოფელიშ მასშტაბით. ლოკიერი რდჷ ჟურნალიშ დუმარსხუაფალი დო თიში მაართა რედაქტორი.
1870-იან დო 1890-იან წანეფს ლოკიერი ხემანჯღვერენდჷ შხვადოშხვა ექსპედიციეფს სიციალიას დო ინდოეთის ბჟაშ გეუკუმელაფაშ დაგურაფალო.
ნორმან ლოკიერი რდჷ არქეოასტრონომიაშ ართ-ართი პიონერი ხოლო.
ლოკიერიქ, პენსიაშა ულაშ უკულ, მუში ჸუდეშ, სოლკომ-რეჯისიშ გოხოლუას, დარსხუ ობსერვატორია, ნამუთ ასე თიშ ჯოხონობაშ რე. ართ პერიოდის ობსერვატორია ექსტერიშ უნივერსიტეტიშ ნორთი რდჷ. თეხანო ობსერვატორიას ადმინისტრირენს ნორმან ლოკიერიშ ობსერვატორიაშ ჯარალუა.
ნორმან ლოკიერიქ ღურუ 1920 წანაშ 16 მარაშინათუთას, 84 წანერქ. ნთხორილი რე სოლკომ-რეჯისიშ წიმინდე პეტრეშ დო მარიამიშ ოხვამეშ სასაფლას.
ნორმან ლოკიერი რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. 1869 წანას გიშაგორილქ იჸუ ლონდონიშ ომაფე ჯარალუაშ მაკათურო. 1875 წანას პარიზიშ მენცარობეფიშ აკადემიაქ ლოკიერის გინოჩჷ ჟანსენიშ მენდალი. 1874 წანას მიპალუ რუმფორდიშ მენდალი. 1903-1904 წანეფს ლოკიერი მუშენდჷ ბრიტანული ასოციაციაშ პრეზიდენტო.
ნორმან ლოკიერიშ ჯოხონობაშ რე კრატერეფი თუთას დო პლანეტა მოროხის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბრიტანალი ასტრონომეფი
თემურლენგი
thumb|თემურლენგი მინი|თემურლენგიშ იმპერია, 1365-1405 წწ. თემურლენგი, ტამერლანი (დ. 1336, ხოჯა-ილგარი ― ღ. 18 ფურთუთა, 1405, ოთრარი) — შქააზიარი ცხენენჯმადუდე, ემირი (1370-1405), გოთურქაფილი მონღოლური ტომიშ ბეგიშ თარაღაიშ ქომოლსქუა. ახალნორდ თემურლენგიქ ჯოხო გიჸოთჷ ფეოდალურ დინოხტროგებეფს, ვილაიეთიშ მამართალო გჷნირთჷ (1362) დო ჩილო ქეკიხუნუ ბალხიშ დო სამარყანდიშ მაღვენჯიშ ჰუსეინიშ და. 1362 წანას კუჩხის დიჭკირჷ დო თეშ გეშა „თემურლენგი“ (ტაჯიკურო „ქულა თემური“) ქეგიოდვეს. ორგანიზატორული დო ოურდუმე ნიჭიშ ჭყოლოფუათ თემურლენგი ჰუსეინწკჷმა ართო დუდენდჷ ფეოდალეფიშ ლესქერს დო არაგუ მოგოლისტანიშ ჯარს, მარა დემარცხჷ. მალას თემურლენგიშ დო ჰუსეინიშ შქას ქჷდიჭყჷ ტროგებაქ ხეშუულებაშო. 1370 წანას თემურლენგიქ ემირიშ წოდება მიღჷ დო ჩინგიზ-ყაენიშ გამნარყეფიშ ჯოხოთ ართპიჯობურო მართუნდჷ მავერანაჰრის. 1388 წანას გეჭოფუ ხვარაზმი დო მოჯალაგუ თიში ნანანოღა ურგენჩი.
თემურლენგიშ პოლიტიკა მეწურაფილი რდჷ, ართჸურე, შქა აზიაშ გოართოიანაფაშოთ, მაჟირაჸურე - დოჸუნაფონ ლჷმეფშოთ. 1398 წანას თიქ გემშიჭკირჷ ინდოეთშა დო ქჷდიჸუნუ დელი. 1400 წანას, ოსმალეთწკჷმა ჷდიჭყჷ ლჷმა. 1402 წანას ანკარაწკჷმა ტროგებას გიორჯგინჷ სულთანი ბაიაზიდ I-ს. 1404 წანას ილესქერჷ ჩინეთის, მარა თე ლესქერუაქ მეჭყორდჷ თემურლენგიშ ღურაშ გეშა. თე ბორჯის თიშ სახენწჷფოშა მავერანაჰრიშ, ხვარაზმიშ დო ხორასანიშ მოხ მიშმეშჷ ირანი, პენჯაბი დო ამიერკავკაცია.
1394 წანას, თემურლენგიქ არაგვშა გემშართჷ, სიმანგარეეფი მოჯალაგუ დო დაჩხირს მეჩჷ ირფელი, მარა თის ვამახერხინჷ ჭკორეფიშ ჸონაფაქ, თეშ გეშა ხეცალიორქ უკახალე დირთჷ. მარა 1399 წანაშ დამორჩილს კინ დირთჷ დო ზარხულშა საქორთუოს ქჷდოსქიდჷ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ირანიშ მამართალეფი კატეგორია:შქა აზიაშ მამართალეფი კატეგორია:მუსლიმი ცდენენჯმადუდეეფი კატეგორია:დუნაბადი 1336 კატეგორია:ნაღურა 1405
10
კატეგორია:
ოჰაიოშ შტატი
ოჰაიო (Ohio, Oh) — შტატი ააშ-ს, იდვალუაფუ ოორუე-ბჟაეიოლიშ ცენტრალურ რეგიონს. ჯოხო ინდიარეფიშ ნინაშა “სქვამი წყარმალუს“ შანენს. 1650 წანას ოჰაიო გიმირკვიეს კანადარი ფრანგეფქ; 1730 – მართუნდჷ კლერონ დე ბელვილი; 1749 – ინგლისარეფიშ მენტალა; 1763 ლუიზიანაშ ტერიტორიაშ ნორთი რე, გინაჩჷ ინგლისარეფს; 1788 – მაართა ხორუა დარსხუეს იანკეფქ ნიუ-ჯერსიშე; 1803-შე ააშ-იშ შტატი რე.
11
კატეგორია:
ოჰაიოშ შტატი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ააშ-იშ შტატეფი
ინგლისური ვიკიპედია
ინგლისური ვიკიპედია (English Wikipedia) — ვიკიპედიაშ ინგლისურნინამი ნორთი. დირსხუ 2001 წანაშ 15 ღურთუთას. 2009 წანაშო სტატიეფიშ მუდანობა 3 მილიონ სტატია რდჷ, 2013 წანაშ დაჭყაფუშო — 4 მილიონს გინაჩირთჷ (ასე სტატია რე). სტატიეფიშ მუდანობაშ მეჯინათ ინგლისური ვიკიპედია რე დო რდჷ არძაშე დიდარი; თის ეკოჸუნს გერმანული ვიკიპედია, მორო სტატიეფიშ მუდანობა დახე სუმშა მერკე რე. 2011 წანაშ გჷმათუთაშ მუნაჩემეფით, ვიკიპედიაშ არძა ნინაშ მასშტაბით დახე ირ მახუთა სტატია ინგლისურს ორხველჷ.
რსებენს ვიკიპედიაშ ხოლო ართი ნორთი Simple English Wikipedia, ნამუშ ღანკი რე იღვენუას სტატიეფი გოლექინაფილი ინგლისურით.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისური ენციკლოპედიეფი კატეგორია:ვიკიპედიეფი ნინეფიშ მეჯინათ
ქორთული ვიკიპედია
ქორთული ვიკიპედია — ვიკიპედიაშ ქორთულნინამი ნორთი, ნამუსჷთ, თეში მუჭოთ ვიკიპედიაშ შხვა ნორთეფს, ამერიკული ფონდი „ვიკიმედია“ მართუნს. დირსხჷ 2003 წანაშ გერგობათუთას. 2006 წანაშ 11 მარაშინათუთას სტატიეფიშ მუდანობაქ 10 000-ს გინაჩირთჷ. 2008 წანაშ მარაშინათუთაშ მუნაჩამეფით, თის 23 000-შე უმოსი სტატია რდჷ. 2009 წანაშ მესის სტატიეფიშ მუდანობაქ 30 000–ს გინაჩირთჷ. 2011 წანაშ 7 კვირკვეს, ქორთულ ვიკიპედიას სტატიეფიშ მუდანობაქ 50 000-ს მიოჭირინუ; 2013 წანაშ ღურთუთას — 70 000-ს. 2015 წანაშ 13 გჷმათუთას, ქორთულნინამი ვიკიპედიაშ სტატიეფიშ მუდანობაქ 100 000-ს მიოჭირინუ. ქორთული ვიკიპედიაშ სიტომბა 35 რე, მუთ ძალამი ჯგირი რე. 2017 წანაშ 18 მარაშინათუთაშ მუნაჩემეფით, სტატიეფიშ მუდანობა 127 183 რდჷ.
ქორთულნინამი ნორთი, თეში, მუჭოთ ვიკიპედიაშ შხვა ნორთეფი, მუშენს მუსხირენ ოშული სერვერიშე აკონწყილი სერვერული კლასტერიშე, ნამუეფით საქორთუოს ვაძჷ. გეძინელო ძირით Hardware.
დიდი თუთაშხა
დიდი თუთაშხა (Μεγάλη Δευτέρα), ნებაშ თუთაშხა — ნებაშ მარაშ თუთაშხა დღა. თე დღას გითმიშინანა ჯვეშაპიანურ პაქტრიარქი იოსების, ნამუთ ეგვიპტეს გიმოჩეს ჯიმალეფქ, მუჭოთ მონებე იოსე ქირსეშ გჷმოხანტუალა, თაშნეშე სახარებაშ თხობელუას იოსე ქირსეშით უჸოფიერე ლუღიშ ჭყალაშ გეშა, ნამუთ თიჯგურა შურიშ სიმბოლო რე, ნამუსჷთ ოშურიელე გუმნაღელი ვამუღჷნ — ჭეშმარიტი ცოდაშ მუკონწყუმა, რწუმა, ხვამეფი დო ჯგირი საქვარეფიშ კეთება.
კატეგორია:თუთაშხა
ნეტარი ავგუსტინე
მინი|250პქ|ნეტარი ავგუსტინე ნეტარი ავგუსტინე, ავგუსტინე ავრელიუსი (Aurelius Augustinus; 354 – 430) – ქირსიანი თეოლოგი დო ფილოსოფოსი, პატრისტიკაშ წჷმმარინაფალი, ნამუქჷთ არსებითი ჟიგოლინა იღვენუ ქირსიანული ღორონთმორაგადური კანონიკაშ გოვითარაფას დო, ედომუშამო, ბჟდალური ტიპიშ კულტურაშ ევოლუციას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:წიმინდანეფი კატეგორია:V ოშწანურაშ ქირსიანი წიმინდანეფი კატეგორია:დუნაბადი 354 კატეგორია:ნაღურა 430 კატეგორია:ბერბერეფი
ობჟათე დაკოტა
120px|right 120px|right
ობჟათე დაკოტა (South Dakota, Sd) — შტატი ააშ-ს, იდვალუაფუ ოორუე-ბჟადალიშ ცენტრალურ რეგიონს. 1743-შე საფრანგეთიშ კოლონია რდჷ, 1861-შე – ააშ-იშ ტერიტორი რე, 1889-შე - ააშ-იშ შტატი.
მონუმენტეფი
კატეგორია:ააშ-იშ შტატეფი
ტრინიდადი დო ტობაგოშ ადმინისტრაციული დორთუალა
ტრინიდადი დო ტობაგო вადმონისტრაციულო 5 მუნიციპალიტეტო, 9 საგრაფო დო დუდმამართალი ტერიროია ტობაგოთ ირთუ. 500px|thumb|ტრინიდადი დო ტობაგოშ ადმინისტრაციული დორთუალაშ რუკა
სკოტ უოკერი (მობირე)
სკოტ უოკერი (Scott Walker; ნანდული ჯოხო — ნოელ სკოტ ენგელი, Noel Scott Engel;  ) — ამერიკალ-ბრიტანალი მობირე, კომპოზიტორი, მუსიკალური პროდიუსერი, პოპულარული მუსიკალური ბუნა „The Walker Brothers-იშ“ ჸოფილი მაკათური. სკოტ უოკერი, ნამუქჷთ დებადჷ დო მირდჷ ააშ-სჷნ, ფართე აღიარაფა მიპალუ გოართოიანაფილ ომაფეს, სოდე თიშ მაართა ოთხი სოლო ალბომფქ ტოპ-10 ჩარტშა მიშელჷ. უოკერი 1965 წანაშე გოართოიანაფილ ომაფეს ოხორანდჷ, 1970 წანას — ბრიტანეთიშ მენოღალობა მიღჷ.
სქოლიო
კატეგორია:ბრიტანალი მუსიკოსეფი კატეგორია:ამერიკალი მუსიკოსეფი
დიდი თახაშხა
დიდი თახაშხა (Μεγάλη Τρίτη), ნებაშ თახაშხა — ნებაშ მარაშ თახაშხა დღა. თე დღას გჷთმიშინანა იოსე ქირსეშით ფარისოლეფიშ დო მეწინგეეფიშ გოძიგვინაფა, თაშნეშე არიკეფს, ნამუეფით იოსექ თქუ იერუსალიმიშ ოხიდას: კეისარიშ ტიტულიშ (ბიბლია, მათე, 22:15-22) დო ღურელეფიშ განათებაშ გეშა (ბიბლია, მათე, 22:23-33), თაშნეშე სარკო ოლოლიაშ (ბიბლია, მათე, 25:31-46) დო ოქიანუშ დალიაშ გეშა (ბიბლია, მათე, 24:3-42), იანგეეფი ვითი ცირაშ დო ტალანტეფიშ გეშა.
კატეგორია:თახაშხა
9 პირელიშ ტრაგედია
9 პირელიშ ტრაგედია — 1989 წანაშ 9 პირელს, ქართის მოხვალამირი ზისხირამი ამბეფი, ნამუთ რდჷ რსხუეფიშ არმიაშ რსხუშ მოვარიე, საქორთუოშ ალობაშ მოთხუალათ მონწყილი თინჩალი დემონსტრაციაშ აშაკათაფა, ნამუშ უკულით ღურჷ 21 ადამიერქ, ოშიშ უმოსიქ დიჭკირჷ, დიწამალჷ დო დეკილჷ.
აპიანი
რსხუეფიშ მოვარიე ყარება საქორთუოს რსრ-ს 1988 წანაშო უმოსო ისოფუდჷ. ქართის გოფუჩუეფს დო მიტინგეფს ონწყუნდეს ანტირსხუეფიშ ორგანიზაციეფი. კონფლიქტიქ რსხუეფიშ თარობაშ დო ქორთუ ნაციონალისტეფს შქას ხოლო უმოსო მიძინჷ 1989 წანაშ 18 მელახის თ. ჯ. „ლიხნიშ ასამბლეაშ“ უკული, სოდეთ მუსხირენ ვითოში აფხაზიქ საქორთუოშე გიშართუალა დო 1921-1931 წანეფიშ რსხუეფიშ რესპუბლიკაშ სტატუსიშ დორთინა მითხუ. ათეშ გამათ, რსხუშ მოვარიეეფიშ ბუნაქ რესპუბლიკაშ მასშტაბით უსანქციე მიტიგნეფიშ სერია მანწყის. თინეფიშ ნტკიცებათ რსხუეფიშ თარობა აფხაზურ სეპარატიზმის ხვარენდჷ ალობაშ მოხუჯეეფიშ აყარებაშ მოვარიეთ.
ოპროტესტე აქციეფქ კონკას მიოჭირინუ 1989 წანაშ 4 პირელს, მუჟამსჷთ ვითობათ ვითოში ქორთუქ იშაყარჷ თარობაშ ჸუდეშ ოწოხოლე რუსთაველიშ შოშეს, ქართის. მომიტინგეეფქ, ნაუეფსჷთ მაჯღვერანდეს ალობაშ კომიტეტი (მერაბ კოსტავა, ზვიად გამსახურდია, გიორგი ჭანტურია, ირაკლი ბათიაშვილი, ირაკლი წერეთელი დო შხვეფი), მანწყის შვიდობამი დემონსტრაცია დო შქირენა დიჭყეს, აფხაზი სეპარატისტეფიშ საჯებაშ დო საქორთუოშ დუდიშალაშ დორთინაფაშ მოთხუალათ. აკანური რსხუეფიშ ხეშულებაქ მიოდინუ კონტროლი სიტუაციას ნანანოღას დო ვადარჩქალუ ოპროტესტე აქციეფქ.
მოჯალაგუა
6 პირელშე ქართის რდჷ რსრკ დუდიშ თხილუაშ მინისტრიშ ალმახვენჯი, გენერალი კოჩეტოვი. 7 პირელიშ ოჭმარეს იჸუ პოლიტბიუროშ მიკოხუნაქ ე. ლიგაჩოვიშ დუდმახვენჯალათ. გოჩეს ზოჯინი იროიანი დო დინახლენი საქვარეფიშ ჯარეფიშ ქართიშა გინოჸონაფაშენი. კოჩეტოვქ, ამიერკავკაციაშ ოურდუმე ოლქიშ ჯარეფიშ სარდალქ, გენერალ-პოლკოვნიკი როდიონოვქ დო საქორთუოშ კომპარტიაშ მაართა მელამოსექ ჯუმბერ პატიაშვილქ აკიმუშეს მიტინგიშ რაჸუაშ ეფი ანდაზა. 7 პირელს, 21 სათის პატიაშვილქ რსრკ-იშ ხემანჯღვერალაშ მუმახვარე ნძალეფიშ მოჯღონა თხუ წესრიგიშ დართინაფალო. 8 პირელს იჸუ რესპუბლიკაშ დუდიშ თხილუაშ სხუნუშ დოხუნაქ, სოდეთ როდიონოვქ დო კოჩეტოვქ მაკათურეფს მეჩეს ზალა, ნამდა ოპერაცია მიკიშჷ უზისხირუო. როდიონოვქ ოპერაციაშ ჰოია დუდიშ თხილუაშ მინისტრ იაზოვშე მიღჷ, სკკპ ცკ-შ გინოჭყვადუათ, ოპერციაშო აკიკათჷ დუდიშ თხილუაშ დო დინახალენი საქვარეფიშ ომინისტრეეფიშ ნძალეფქ.
9 პირელს, 11 სათის გაცხადეს კომენდანტიშ სათი ქართის, მარა ჩინება მახორობას აკანური ტელევიზიათ კომენდატიშ სათიშ ერთინაფაშენ მეჩეს ხვალე 22 სათის დო 15 წუნს. ნოღაშ ოურდუმე კომენდანტო დარინეს როდიონოვი. აქციაშ ჯალაგუას გჷმორინაფილქ იჸუ მაჸვილარ ანჯარქ: ქიმიური ანჯეფი, ოსაფორე მბარეფი, ოდაჩხირე ანჯარი, კაჟანტრანსპორტიორეფი დო ტანკეფი.
სქოლიო
კატეგორია:საქორთუოშ უახალაში ისტორია კატეგორია:ერუანულ-მადუდიშულებერი აყარება კატეგორია:ქართიშ ისტორია
სლოვაკეთიშ მაართა რესპუბლიკა
სლოვაკეთიშ მაართა რესპუბლიკა (prvá Slovenská republika; ოფიციალური ჯოხოდვალა — სლოვაკეთიშ რესპუბლიკა, Slovenská republika) — სახენწჷფო თეხანური სლოვაკეთიშ უდიდაშ ტერიტორიას, ნამუთ 1939-1945 წანეფს რსებენდჷ.
სლოვაკეთიშ რესპუბლიკა დიპლომატიურო აღიარჷ გერმანიაქ დო თიშ მორსხუ ქიანეფქ: იტალიაქ, იაპონიაქ, ჩინეთიშ პროიაპონურ თარობაქ, ხორვატიაქ, ესპანეთიქ, სსრრ-ქ, ლიტვაქ, ესტონეთიქ, შვეიცარიაქ, სალვადორქ დო ვატიკანქ.
1942 წანა 15 მესის, პრეზიდენტ იოზეფ ტისოქ ხე მაჭარჷ კანონს, ნამუშ ნძალათ ურიეფი ქიანაშე გეგნორაჸჷ. 1942 წანას, სლოვაკეთშე 57 628 ურიაქ იჸუ დეპორტირაფილქ.
1944 წანაშ 21 სეკენიას სხუნუეფიშ ჭითა არმიაქ ქემიოდირთჷ სლოვაკეთიშ ხურგის. 1945 წანაშ 4 პირელს, გადუდიშულეს ბრატისლავა - სლოვაკეთიშ მაართა რესპუბლიკაქ ქჷდანთხჷ დო ქიანაქ კინ ჩეხოსლოვაკიაშ ნორთო გჷნირთჷ. 8 მესის, სლოვაკეთიშ ეკონია პრემიერ-მინისტრ შტეფან ტისოქ ხე მაჭარჷ სლოვაკეთიშ მაართა რესპუბლიკაშ კაპიტულაციას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სლოვაკეთიშ ისტორია კატეგორია:ევროპაშ ისტორიული სახენწჷფოეფი
12
კატეგორია:
გერმანული ვიკიპედია
გერმანული ვიკიპედია (Deutschsprachige Wikipedia) — ვიკიპედიაშ გერმანულნინამი ნორთი, უფასო დო დუდიშულო რედაქტირაფაფონი ენციკლოპედია. ინგლისურიშ უკული რანწკით მაჟირა, ნამუქჷთ დირსხუ 2001 წანაშ 16 მელახის. მაართა სტატიაქ აკიქიმინჷ 2001 წანაშ 17 მელახის. 2006 წანაშ 28 გერგობათუთაშ დგომარობათ, გერმანული ვიკიპედიაშ მაკათურეფქ ჭარეს 500 000-შე უმოსი სტატია (ნამუშ მეჯინათ მაჟირა რე ინგლისური ვიკიპედიაშ უკული). სტატიეფიშ 97% იკათუანს 200 სიმბოლოშე უმოსის, სტატიეფიშ 87% — 512 ბაიტშე უმოსი რე, 42% - 2 კილობაიტი რე, სტატიაშ ოშქაშე ზჷმა აკმადგინანს 3647 ბაიტის. არძა თე პარამეტრით გერმანული ვიკიპედია მაართა აბანს რე დიდ ვიკიპედიეფიშ შქას. თეშ ბაძაძი რე ურგებელი სტატიეფიშ ლასუაშ კონწარი პოლიტიკა დო მორჩილი ზჷმაშ სტატიეფიშ ვამეღება.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ვიკიპედიეფი ნინეფიშ მეჯინათ კატეგორია:გერმანული ნინა
14
კატეგორია:
15
კატეგორია:
დიდი ჯუმაშხა
დიდი ჯუმაშხა – ნებაშ მარაშ ჯუმაშხა დღა. დაწესჷ ქირსიანულ ოხვამექ თიმ დღაშ ეიოშანალო, მუჟამსჷთ იუდაქ გუმოჩჷ მონძღვარი დო სინედრიონიშ მაკათურეფს მოხვარებას მოპიჩუ თიშ ჩინებაშო დო ჭოფუაშო, მუშ გეშა 30 ვარჩხილი მითხუ. თექ მოხვადჷ თიშ უკული, მუთ ქირსექ იერუსალიმიშ ოხიდაშე გეგნორაჸუ ვაჭარეფინ. თინწკჷმა პასექიშ დღახუ რდჷ დო მაჯოგე პაპათარეფქ მუთუნ ვაგაბედეს. მორწუმეეფიშ ულაშ უკული — იუდაშ შენწიებათ ოჭოფეს ქირსე დო ჯვარს მაცუნეს.
ნოვი-სონჩი
ნოვი-სონჩი (Nowy Sącz) — ნოღა ობჟათე პოლონეთის, მალოპოლსკიშ სავოევოდეს. იდვალუაფუ კარპატეფს, ზუღაშ დონეშე 281 მ სიმაღალას, წყარმალუ დუნაეციშ წყარპიჯის. უღჷ ონოღე პოვიატიშ სტატუსი. ნოღაშ ფართობი — 57 კმ². 2021 წანაშ მახორობაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, ნოღას ოხორანდჷ 83,116 ადამიერი. ორკინაშარე ნოსქვი. უსქვამაში გოხოლუაშ ტერიტორია დო ისტორიული დგჷმილეფი ნოღას ტურისტულ ცენტრო გჷნმართინუანს. ნოღას რე რეგიონული მუზეუმი. მორჩილი პოლონეთიშ (მალოპოლსკიშ) ართ-ართი უჯვეშაში ნოღა რე. დირსხჷ 1292 წანაშ 8 გერგობათუთას. გოვითარაფილი რე კომპიუტერული ტექნოლოგიეფიშ წარმება.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პოლონეთიშ ნოღეფი კატეგორია:მალოპოლსკიშ სავოევოდეშ ნოღეფი
გური (სიმბოლო)
thumb|right|90px|გურიშ სიმბოლოthumb|right|90px|ადამიერიშ გური გურიშ სიმბოლო  — სიმბოლო ♥, ნამუთ დორხველი გურიშ ვარდა ჸოროფაშ ეიოშანალო გჷმირინუაფუ. რეალური ადამიერიშ გურიშ მოგვენობაშე ძალამ შორს რე. ანტიკურ პერიოდის, ჯვეში ბერძენეფი დო რომაალეფი ოსურიშ სისქვამეს, თარო, ოსურიშ ოჭიშიშე რსხულიშ ფორმეფს მეთმჷგურუანდეს. თაჸურეშე გიშნაველი, გურიშ სიმბოლო ოსურიშ დახვენიშ ქარღადშა გინოღალირი რეპროდუქცია რე.
წჷმოულობაშ ვერსია
150პქ|მინი|ოლაჸაფე კარტეფს გურიშ მასტიშ ეიოშინალი
კომპიუტერული კოდი
გური რჩქვანელობურო ეიშინუაფუ სმაილით მუჭო <tt><3</tt>. უნიკოდის მუსხირენ სიმბოლო რე გურიშ ეიოშანალო:
16
კატეგორია:
ვაი ჩინგ ჰო
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1943 კატეგორია:ჰონგკონგარი არტისტეფი
17
კატეგორია:
თომა აკვინარი
მინი|250პქ|თომა აკვინარი თომა აკვინარი (დ. დოხოლ. 1225, როკასეკა — ღ. 7 მელახი, 1274, ფოსანოვა, იტალია) — მაღალი შქა ოშწანურეფიშ არძაშე გოლინამი ფილოსოფოსი დო ღორონთმორაგადე. დომინიკარეფიშ ორდენიშ მაკათური. პარიზიშ უნივერსიტეტიშ პროფესორი, თომიზმიშ გჷმაჭყაფალი, ნამუთ ამდღარშახ კათოლიციზმიშ ცენტრალურ ფილოსოფიურ მონძღვარობათ იკოროცხუ. თომა აკვინარიშ თარ დჷნაინალო იკოროცხუ კონწარი მენცარული - არისტოტელეშური - მეთოდიშ ქირსიანულ ჭეშმარიტებეფიშ დოდასურაფაშ ნინალას გიორინუ. აქვინარიშ მონძღვარობაშ ქუაკუნთხუთ შილებე იკოროცხას რწუმაშ დო გონებაშ ჰარმონიული წოროახვალამა. თიში არძაშე ჩინებული ნახანდეფი რე: „თეოლოგიაშ ჯამი“ (Summa theologiae), „ჯამი წარმართეფიშ სააწმარენჯოთ“ (Summa contra gentiles) დო „ჭეშმარიტებაშ გეშა“ (Questiones disputatae de veritate).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შქა ოშწანურეფიშ ფილოსოფოსეფი კატეგორია:იტალიარი ფილოსოფოსეფი კატეგორია:იტალიარი თეოლოგეფი კატეგორია:დუნაბადი 1224 კატეგორია:ნაღურა 1274
კლუჟ-ნაპოკა
კლუჟ-ნაპოკა (Cluj-Napoca) — ნოღა ოორუე-ბჟადალ რუმინეთის, კლუჟიშ ჟუდეციშ ადმინისტრაციული ცენტრი; თეშ მოხ, წუმარინუანს ტრანსილვანიაშ ისტორიულ ცენტრის. იდვალუაფუ ზუღაშ დონეშწ 340 მ სიმაღალას, წყარმალუ სომეშულ-მიკიშ წყარპიჯის. 2011 წანაშ დგომარობათ ნოღას ოხორანდუ 324,576 ადამიერი. ტრანსილვანიაშ კაბეტი ოხერეჭე დო შანულამი კულტურული ცენტრი რე.
დიდი ცაშხა
დიდი ცაშხა – ნებაშ მარაშ ცაშხა დღა. დაწესჷ ქირსიანულ ოხვამექ თი დღაშ ეიოშინალო, მუჟამსჷთ იოსე ქირსექ ეკონია სერობა (სერუა) უმანჯჷ 12 მოშქვაფილსჷნ. თე მოლინაშ სახარებაშული ინტერპრეტაცია თეჯგურა რე:
''”მონძღვარქ დიო თინეფს თითო-თითოთ გუბონჷ კუჩხი, უკული თქუ: ართი თქვანშე გაგჷმობჩანსია. არძა გოზარზალაფირი რდჷ დო იკითხეს: „ნუთუ მა ვორექ“. „ზუსტად სი“, უგამჷ ქირსექ იუდას დო ქელაფურცქინჷ: „მუ საქვარით გაფუ ოკეთებელინ, გაკეთი ორდოშე“. უბადო იუდაქ გედირთჷ, პაპათარეფშა მიდესანჭაფუ, ქირსექ — ქობალი გუტახჷ მოჩქვაფირეფს, ქემიოჭირინუ დო თქუ:„თენა რე ხორცი ჩქიმი თქვანო მუკოტახილი“, უკული ღვინი ქიგუბუ: „თენა რე ზისხირი ჩქიმი, თქვანო დო მიარეშო დობუნელი“.''