cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ადრიანეშ კიდა
thumb|240px|ადრიანეშ კიდა thumb|240px|ადრიანეშ კიდაშ აბანდვალა ბრიტანეთიშ კოკის
ტაურაგე
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ლიეტუვაშ ნოღეფი *
ადრიანეშ კიდა
ადრიანეშ კიდა (ლათ. Vallum Hadriani) — იმპერატორ ადრიანეშ მართუალაშ პერიოდიშ რომიშ იმპერიაშე ბრიტანეთიშ კოკიშ მანგის ეგაფილი ქუაშ დო ტორფიშ გომანგარაფა, ეგაფილქ იჸუ ობჟათეშე დვალირ ბრიტანეთიშ პროვინციაშ ოორუეჸურე მახორუ პიქტეფიშ ტომეფშე გენთხაფეფშე დუდიშოთხილარო. კიდაშ სიგინძა რე 117 კმ, სიგანა 3 მ, სიმაღალა 5-6 მ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რომიშ იმპერია კატეგორია:გოართოიანაფილი ომაფეშ ნოდგჷმი-ნოგაფუეფი კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი გოართოიანაფილ ომაფეს
თირი
თირი — ატმოსფერული ნოლექიშ ართ-ართი სახე, ნამუსჷთ კრისტალიზაფირი წყარიშ (ჸინიშ) ფორმა უღჷ, ბრელ ფუტქურშე რე აკორცხუაფილი დო მუნაფაშე გითმოცენს. თირს ღილე დო ლიბჷ სტრუქტურა უღჷ, თი შვანეფიშ გალე, მუჟამსჷთ თინა გალენწნევაშე რე დოკუჭოლირინ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ატმოსფერული ნოლექეფი კატეგორია:წყარიშ ფორმეფი
ენდრიუ სკოტი (არტისტი)
ენდრიუ სკოტი (Andrew Scott; დ. 21 გჷმათუთა, 1976, დუბლინი) — ირლანდიარი არტისტი. თინა ლაჸაფენს ჯიმ მორიართი-შ როლს სერიალ შერლოკის. 2015 წანას ასახიერჷ მაქს დენბი ჯეიმს ბონდი-შ ფილმის სპექტრი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ირლანდიარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1976
ლუი ბუსენარი
ლუი ანრი ბუსენარი (ფრანგ. Louis Henri Boussenard, დ. 4 გჷმათუთა, 1847, ესკრენი - ღ. 11 ეკენია, 1910, ორლეანი) — ფრანგი ჭარუ დო ნოველისტი. უმოსო შინელი რე ბჟაეიოლ ევროპას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგეფი კატეგორია:ფრანგი ჭარუეფი კატეგორია:დუნაბადი 1847 კატეგორია:ნაღურა 1910
დრენტს-ფრისე-ვოლდიშ ერუანული პარკი
დრენტს-ფრისე-ვოლდიშ ერუანული პარკი (Nationaal Park Drents-Friese Wold) — ერუანული პარკი ნიდერლანდის, ფრისლანდიაშ დო დრენთეშ პროვინციეფს. დირსხუ 2000 წანას. ფართობი 61 კმ². რე ტყალეფი დო მაყარაფუ ქვიშეფი. პარკიშ ტერიტორიას დოხორალაქ ქუაშ ხანას გორჩქინდჷ. ფერმერეფი მეთხოზჷდეს მეშხურალას. XIX ოშწანურას დიჭყჷ ტყაშ პროგრამაშ გოხორციალაფაქ, დორგეს ჭყონი, ფიჭვი, ფსევდოცუგა დო იაპონური ლარიქსი. მიარეფერუანი რე ფაუნა.
ბჟადალი რომიშ იმპერია
ბჟადალი რომიშ იმპერია (Imperium Romanum Occidentale) — რომიშ იმპერიაშ ბჟადალი ნორთიშ ჯოხოდვალა იმპერატორ დიოკლეტიანეშით 285 წანას მანჯაფილი რეფორმაშ უკული. მაჟირა ნორთის ჯოხოდჷ ბჟაეიოლი რომიშ იმპერია, ნამუთ გვიანიშ ისტორიოგრაფიას ჩინებული რე ბიზანტიაშ იმპერიაშ ჯოხოთ.
დრენტს-ფრისე-ვოლდიშ ერუანული პარკი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნიდერლანდიშ ერუანული პარკეფი
ჯვ. წ. 1151
— ჯვ. წ. XII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1150-იანეფიშ 9-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1151 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
კობა ნაყოფია
კობა ნაყოფია (დ. 22 ფურთუთა, 1969) — ქორთუ პოლიტიკოსი, რე საქორთუოშ პარლამენტიშ ართ-ართი დეპუტატი (2008-2012; 2012-2016; 2016-2020). საქართოუშ მა-10 მოჭანაფაშ პარლამენტიშ დეპუტატი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი კატეგორია:დუნაბადი 1969
ჟანტო
ჟანტო (Lac Gentau) — ჯიშთური გორჩქინაშ ტობა ობჟათე საფრანგეთის. გეხვილჷ ატლანტური პირენეეფიშ აკვიტანიაშ რეგიონს, საფრანგეთიშ პირენეეფს, ზუღაშ დონეშე 1947 მ სიმაღალას. ჟიდოხიშ ფართობი 0,093 კმ². სიგჷრძა დოხოლაფირო 400 მ. მაქსიმალური სიტომბა 20 მ. ჟანტოშ ტობა რე პოპულარული ტურისტული ობიექტი. ხე ჩხომი, ორაგულიშობურეფი.
სქოლიო
კატეგორია:საფრანგეთიშ ტობეფი
პოლონეთიშ ტურიზმი
მინი|250პქ|ტატრიშ გვალეფი მინი|250პქ|[[დომბა|ევროპული ბიზონეფი ბელოვეჟიშ ტევრის]] პოლონეთი გლობალური ტურისტული ბაზარიშ აკამდგინალი ნორთი რე, სოდეთ ირიათო ირდუ ვიზიტორეფიშ მუდანობა, გჷშაკერძაფილო თიშ უკული, მუთ ქიანაქ ევრორსხუს ქაკათჷ. ტურიზმის შანულამი ორთია (წილი) მიშუღუ პოლონთიშ საართო ეკონომიკაშა. არძაშე ჩინებული ნოღეფი რე: კრაკოვი, ვროცლავი, გდანსკი, ვარაშავა, პოზნანი, ლუბლინი, ტორუნი დო გერმანალ ნაცისტეფიშ ოკონცენტრაციე ბანაკი ოსვენციმს. საუჯგუშო რეკრეაციულ დესტინაციეფს შქას რე მაზურიშ ტობეფიშ რაიონი, ბალტაშ ზუღაშ წყარპიჯი, ტატრიშ გვალეფი, სუდეტეფი დო ბელოვეჟიშ ტევრი. პოლონეთიშ თარი ტურისტული მორზიება რე ოქინაფუ აბანეფიშ დოთოლიარაფა ნოღეფს დო მუნეფს მელე რინელ ისტორიულ მონუმენტეფწკჷმა, ბიზნეს-ტურეფი, კვალიფიცირებული ტურიზმი, აგროტურიზმი, გვალას გილულა, გვალას ხოხუა დო თაში. ურცხოალი ტურისტეფიშ მუდანობაშ მეჯინათ, პოლონეთი მა-14 არძაშე მოძჳრაფონი ქიანა რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პოლონეთი პოლონეთი კატეგორია:ევროპაშ ტურიზმი
Sony Pictures Entertainment
კომპანიაშ ოფისი რე კალიფორნიაშ ნოღა კულვერ-სიტის დო აკარცხუანს Sony-შ ფილმეფიშ სტუდიას, ტელეპროდუქციას დო ოდისტრუბუციე ართულეფს. თიშ ბუნურ გიმოჩამეფქ 2014 წანაშ 31 მელახიშ თებული ფისკალური წანაშ მუნაჩამეფით, 8 მილიარდი ააშ დოლარი აკადგინჷ.
წანეფიშ გოძვენას, Sony Pictures-ქ წჷმოძნა აწარმჷ დო გასიმჷ თიჯგურა ფრენჩაიზეფი, მუჭომეფით რე Spider-Man, Men in Black, Underworld დო Resident Evil.
Sony Pictures Entertainment ამერიკაშ კინოკომპანიეფიშ ასოციაციაშ (MPAA) მაკათური რე.
ისტორია
1989 წანას, Sony-ქ კომპანია The Coca-Cola Company-შე 3,4 მილიარდ ააშ დოლარო Columbia Pictures-ი იჸიდჷ. 1991 წანას თიქ კომპანიას ჯოხო დოუთირჷ დო Sony Pictures Entertainment გიოდჷ. 2005 წანას, Sony-ქ ხოლო იჸიდჷ Metro-Goldwyn-Mayer-ი.
სქოლიო
კატეგორია:Sony კატეგორია:ააშ-იშ კომპანიეფი კატეგორია:კინომწარმებელი კომპანიეფი კატეგორია:ტრანსნაციონალური კომპანიეფი
ზაქარი ტეილორი
ზაქარი ტეილორი (ინგლ. Zachary Taylor) (დ. 24 გერგობათუთა, 1784 — გ. 9 კვირკვე, 1850) — ამერიკალი ოურდუმე ლიდერი დო ააშ-იშ რანწკით მა-12 პრეზიდენტი 1849-1850 წანეფს (ვიგეფიშ პარტიაშე).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ააშ-იშ ოურდუმე ლიდერეფი კატეგორია:ააშ-იშ პრეზიდენტეფი
ტამილნადუშ ოლქეფიშ ერკებული
ტამილნადუშ შტატიშ ოლქი – შტატიშ ადმინისტრაციული ართული, ნამუთ იმართუ ჩინოვნიკით (კომისარიშ მახვარე) ინდოეთიშ ადმინისტრაციული ნინალაშე. თის მიარე მახვარებუ ოხვარუ, დეპარტამენტეფიშ მადუდეეფი, ნამუთ გამამინჯე რენა ოკათე მეურნობაშ გოთანჯილი მალობეფიშ გოვითარაფაშო. გვალო შტატის 32 ოლქი რე.
ოლქეფიშ ერკებული
*
ჯენიფერ კონელი
ჯენიფერ კონელი (Jennifer Connelly; დ. 12 ქირსეთუთა, 1970) — ამერიკალი არტისტი. კარიერა დიჭყჷ მუჭოთ ობაღანე მოდელქ. ოკათუდჷ ბეშტურ დო ტელერეკლამეფს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1970 კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:ნორვეგიალი ამერიკალეფი
მარგარეტ ბერბიჯი
ელინორ მარგარეტ ბერბიჯი (ინგლ. Eleanor Margaret Burbidge; დაბადებაშ გვარი - პიჩი, ინგლ. Peachey; დ. 12 მარაშინათუთა, 1919, სტოკპორტი, ინგლისი — ღ. 5 პირელი, 2020, სან-ფრანცისკო, კალიფორნია, ააშ) — ბრიტანალი-ამერიკალი ასტრონომი დო ასტროფიზიკოსი.
ბიოგრაფია
მარგარეტ ბერბიჯი გურაფულენდჷ ლონდონიშ ოუნივერსიტეტე კოლეჯის, სოდეთ მიპალუ მენცარობაშ დოქტორიშ ხარისხი 1943 წანას. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ ლონდონიშ უნივერსიტეტიშ ობსერვატორიას, ჩიკაგოშ უნივერსიტეტიშ იერკსიშ ობსერვატორიას, კემბრიჯიშ უნივერსიტეტიშ კავენდიშიშ ლაბორატორიას, კალიფორნიაშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტის დო კალიფორნიაშ უნივერსიტეტის (სან-დიეგო). 1950-იან წანეფს, მარგარეტ ბერბიჯი რდჷ მურიცხული ნუკლეოსინთეზიშ თეორიაშ ართ-ართი დუმარსხუაფალი დო შინელი მენცარული B²FH სტატიაშ მაართა ავტორი. 1960-1970-იან წანეფს ბერბიჯიქ გიმირკვიუ გალაქტიკეფიშ როტაციეფი, კვაზარეფი დო შხვა. 1973-1975 წანეფს ბერბიჯი რდჷ გრინვიჩიშ ომაფე ობსერვატორიაშ დირექტორი, 1976-1978 წანეფს რდჷ ამერიკაშ ასტრონომიული ჯარალუაშ პრეზიდენტი. 1979-1988 წანეფს ბერბიჯი მუშენდჷ კალიფორნიაშ უნივერსიტეტიშ (სან-დიეგო) ასტრონომიაშ დო კოსმოსური მენცარობეფიშ ცენტრიშ დირექტორო. მარგარეტ ბერბიჯი რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. 1964 წანაშე რდჷ ლონდონიშ ომაფე ჯარალუაშ მაკათური. 1983 წანას გინოჩეს პრესტიჟული მენცარობაშ ერუანული მენდალი. 2005 წანას ასტრონომიაშ ომაფე ჯარალუაქ ბერბიჯის გინოჩჷ ორქოშ მენდალი. მარგარეტ ბერბიჯიშ ჯოხონობაშ რე ართი ასტეროიდი. ამერიკაშ ფიზიკაშ ჯარალუაქ დარსხუ მარგარეტ ბერბიჯიშ ჯოხონობაშ პრემია. მარგარეტ ბერბიჯიშ ქომონჯი რდჷ ინგლისარი ასტრონომი დო კალიფორნიაშ უნივერსიტეტიშ (სან-დიეგო) პროფესორი ჯეფრი ბერბიჯი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბრიტანალი ასტრონომეფი კატეგორია:ამერიკალი ასტრონომეფი კატეგორია:ამერიკალი ასტროფიზიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1919 კატეგორია:ნაღურა 2020
23 გჷმათუთა
23 გჷმათუთა (ოქტომბერი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 296-ა დღა (ნარკი წანეფს — 297-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
ტაპტი (წყარმალუ)
ტაპტი, ვარდა ტაპი (ताप्ती; तापी; તાપી) — წყარმალუ ინდოეთიშ ცენტრალურ ნორთის, ნამუთ ოდუდეს ოგვალე მასივი სატპურაშ ბჟაეიოლშე იკეთენს ნოღა ბეტულიშ არხოს, შტატი მადჰია-პრადეშის დო ნამუთ მეურს ბჟადალი მალობათ, კერზოთ წყარმალუ ნარმადაშ პარალელურო. თაშნეშე წყარმალუშ ღანჩოს ორხველჷ კანდეშიშ რეგიონი შტატი მაჰარაშტრას. წყარმალუშ სიგჷრძა აკმადგინანს 720 კმ-ს, სოჸურეშეთ დოხოლაფირო 300 კმ ონიშეთ გჷმირინუაფე. ტაპტი ინმაკათუ არაბეთიშ ზუღაშ კამბეიშ ჸუჯის, შტატი გუჯარათიშ ნოღა სურატიშ ელახ. ტაპტიშ ღანჩოშ ედომუშამი ფართობი რე 77 800 კმ². წყარიშ ხარჯი ოშქაშეთ — 489 მ³/მ.
ზაალ ჯალაღონია
ზაალ ჯალაღონია (დ. 1981, 24 პირელი, ჩხოროწყუშ მუნიციპალიტეტი, ოფუტე კირცხი) – პოეტი, ლიტერატორი. 2002 წანას გაათუ ქართიშ სახენწჷფო უნივერსიტეტიშ ზუგდიდიშ ფილიალი დო უკული გურაფა გაგინძორჷ ჯავახიშვილიშ უნივერსიტეტიშ მაგისტრატურას. რე ართი პოეტური კათელიშ - "დაბადებული ემბრიონებიშ" ავტორი. გჷშაშქუმალირი აფჷ მენცარული ნახანდი ოთარ ჭილაძეშ ,,გოდორიშენი“. თანგუნს ინგლისარ პოეტეფც ქორთულ დო მარგალურ ნინეფშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ქორთუეფი კატეგორია:ქორთუ პოეტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1981
ლიიკაშ მუნიციპალიტეტი
ლიიკაშ მუნიციპალიტეტი (Llica) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიას, პოტოსიშ დეპარტამენტიშ დანიელ-კამპოსიშ პროვინციას. 2010 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 5 609 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 7 296 კმ² რე.
მუნიციპალიტეტი მუშ ჸურეშე კანტონეფო ირთუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლივიაშ მუნიციპალიტეტეფი
ჰატშეფსუტი
180პქ|მინიატიურა|ჰატშეფსუტიშ ბიუსტი, [[მეტროპოლიტენიშ ხელუანობაშ მუზეუმი (ნიუ-იორკი)|მეტროპოლიტენიშ ხელუანობაშ მუზეუმი, ნიუ-იორკი.]] ჰატშეფსუტი (დ. დოხოლაფირო ჯვ. წ. 1503 — ღ. ჯვ. წ. 1480) — ჯვეში ეგვიპტეშ დიაფალი (ფარაონი), ეგვიპტეშ XVIII დინასტიაშ წჷმმარინაფალი. თუტმოს I-აშ ცირასქუა დო თიში წორომადუდე 15 წანაშ მეძენას.
ხვისტას ართიანს ონჩალუდეს ჰატშეფსუტი, თუტმოს II (ჰატშეფსუტიშ გვერდო ჯიმა დო ალმასქუ) დო თუტმოს III. ჰატშეფსუტიშ მოხუჯე დიდებულეფიშ პარტიაქ თუტმოს III დუდალაშე დითხინჷ დო ჰატშეფსუტი მაფათ გჷნართინჷ. ეგვიპტეშ დინოხოლენი ჩაჩახით ირგებეს ნუბიალეფქ დო ეიბუძოლეს, მარა ჰატშეფსუტიქ ქენარანგჷ დო ობჟათე პალესტინაშათ გოუტჷ დჷმასაჯაფალი ექსპედიციეფი. ჰატშეფსუტი ვა ლჷმენდჷ, ქიანაშ სიდინდარე ოაკოგაფე საქვარშო გჷმირინჷ — ეკადგინჷ ჰიქსოსებიშით აკნარღვეფჷ ჯვეში ოხიდეფი დო აკაგჷ ახალი (დაირ-ელ-ბაჰრი); გოახალჷ ობადეშეფიშ დამუშება სინაიშ ჩქონს დო მანწყჷ ოვაჭარე ექსპედიციეფი პუნტიშ ქვეყანაშა.
ჰატშეფსუტიშ ღურაშ უკული, თუტმოს III კონწარო ერჯებუდჷ თიშ შვენას დო დახე ირდიხას მოჯალაგჷ თიში ჯოხო.
ლიტერატურა
კატეგორია:ეგვიპტეშ მავითობრუო დინასტიაშ ფარაონეფი კატეგორია:ჯვეში ეგვიპტეშ დიაფალეფი კატეგორია:ოსური ფარაონეფი
დვინგელდერველდიშ ერუანული პარკი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნიდერლანდიშ ერუანული პარკეფი
ჯო მანგანიელო
ჯოზეფ მაიკლ "ჯო" მანგალიენო (Joe Manganiello; დ. 28 ქირსეთუთა, 1976, პენსილვანია) — ამერიკალი არტისტი დო პროდუსერი. თინა ლაჸაფენდჷ ფლეშ ტომფსონიშ როლს სემ რემიშ ბორბოლია-კოჩიშ ტრილოგიას დო ალსიდ ჰერვუქსიშ როლი HBO-შ სერიალს ნანდული ზისხირი. თინა გინიჯინუ დეთსთროუკიშ როლს ბეტმენიშ ანწიან ფილმიშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1976
ჯვ. წ. 1152
— ჯვ. წ. XII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1150-იანეფიშ 8-ო წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1152 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ერკიულ პუარო
ერკიულ პუარო (ინგლ. Hercule Poirot) — აგათა კრისტიშ გიმოგონილ, ფიქტიური ბელგიარი დეტექტივი, ნამუთ აგათა კრისტიშ დეტექტიურ ნოველეფიშ თარი პერსონაჟი რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფიქტიური პერსონაჟეფი
თიქორი
თიქორი – ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტის ოდიშ–გურიაშ რზენს. უჩა ზუღაშ პიჯის, ზუღაშ დონეშე 5 მეტრა, ზუგდიდიშე 36 კმ, ინგირიშე 31 კმ. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 37 ადამიერი.
კატეგორია:ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
ამანდა აბინგთონი
ამანდა აბინგთონი (Amanda Abbington; დ. ფურთუთა, 1974, ლონდონი) — ინგლისარი არტისტი. ჩინებული რე მერი მორსთენი-შ როლით სერიალშე შერლოკი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1974
ობჟათე გეორგია დო ობჟათე სენდვიჩიშ კოკეფი
თე ტერიტორტიას აბანური მახორობა ვახორანს, თაქ გონწყჷმილი რე დიდი ბრიტანეთიშ რკვიეფიშ პუნქტეფი. იდვალუაფუ დასაბაღო მორჩილი კოკი ჩიტი, სოდგათ იდვალუაფუ თე ტერიტორიეფიშ ადმინისტრაციული ცენტრი მაფა ედუარდ პოინტი.
კოკი ობჟათე გეორგიას მაართათ მიოგორეს ინგლისარეფქ 1675 წანას. მოგვიანაფილო, უკვე ინგლისარეფქ დიჭყეს თე კოკიშ გჷმორკვიაფა დო მუში ავანპოსტეფიშ დორცხუაფა. 1982 წანას დოჭყაფილ ფოლკლენდიშ ლჷმაშ ჟამს თე აბანქ ოკუპირაფილქ იჸუ არგენტინალეფიშე, მარა ლჷმაშ თებაშ უკული ობჟათე გეორგიაქ დო ობჟათე სენდვიჩიშ კოკეფქ კინი დიდ ბრიტანეთის დართჷ.
მუთ ოწაწჷ კოკი სენდვიჩის, თიშა მაართათ იჸუ მეგორაფილქ 1775 წანას ინგლისარ მეზუღურ ჯეიმზ კუკიშე.
ფლორა დო ფაუნა
თე კოკეფიშ ფაუნა გჷშაკერძაფილო დიდარიე. თე აბანეფი ბრელი იშვიათი ჯიშიშ ჩხოლარიშ შურობუმუ რე, თაქ ოხორანს მეხოლაფირო 120 000 სამაფო პინგვინი, თაშნეშე ეიოშანალიე: ალბატროსი, პინგვინი, ქარიშხალა (მაფურენჯი), პრიონი, მეზღვიაცალეფი დო თოლია.
დასაბაღო მიარეფერუანი რე კოკეფიშ გოხოლუაშ ზუღაშ ოქიანუ. თაქ ბრელი რე სელაპეფი დო ზვიგენეფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დიდი ბრიტანეთიშ ზუღაშმელენი ტერიტორიეფი კატეგორია:ატლანტიშ ოკიანეშ კოკეფი
გამბიაშ პრეზიდენტი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გამბია კატეგორია:აფრიკაშ ქიანეფიშ პრეზიდენტეფი *
თომას ანდერსი
თომას ანდერსი (დაბადებაშ ჯოხო ბერნარდ ვაიდუნგი, დ. 1 მელახი, 1963, მიუნსტერმაიფელდი, გერმანია) რე გერმანალი მობირე, მუსიკოსი, კომპოზიტორი, პროდუსერი. შინელი რე მუჭოთ გერმანული პოპ-ბუნა Modern Talking-იშ ლიდერი სოლისტი 1984–1987 დო 1998–2003 წანეფს. Modern Talking-იშ აკოციმაშ უკული დიჭყუ სოლო კარიერა. გიშაშქუმალირი აფუ სოლო ალბომეფი დო სინგლეფი.
პიჯური რინა
1984 წანას თომას ანდერსიქ დეგურგინჷ გერმანალ მოდელ ნორა ბოლინგწკჷმა. 2000 წანას მაჟირაშა დეგურგინჷ. ამდღარი ალმასქუ რე კლაუდია ჰესი. 2002 წანაშ 27 მანგის ანდერსის დო კლაუდია ჰესის აშის ბაღანაქ ალექსანდრე მიკიქ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალეფი კატეგორია:გერმანალი მობირეეფი კატეგორია:გერმანალი მუსიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1963
მიკრონეზიაშ ფედერაციული შტატეფიშ ადმინისტრაციული დორთუალა
მიკრონეზიაშ ფედერაციული შტატეფი იკათუანს 4 შტატის:
მიკრონეზიაშ ფედერაციული შტატეფიშ რუკა
ლეგენდა:
ჩინეთიშ დიდი კიდალა
thumb|rigth|300px|ჩინეთიშ დიდი კიდალა ჩინეთიშ დიდ კიდალა — (გომარტ. ჩინ.: 万里长城; ტრად. ჩინ.: 萬里長城; -- ვანლი ჩან’ჩენ; შანენს: "10,000 ლიშ სიგირძაშ კიდალა") არქიტექტურაშ უდიდაში მონუმენტი რე. ეკიდილი რე ოორუე ჩინეთის 6350 კილომეტრიშ მანგას. ბადალინიშ ნორთის ინა გვალო ხოლოს რე პეკინწკჷმა.
ისტორია
პირველი კიდალაშ ეგაფაქ ქირსეშ დაბადებაშახ მასუმა ოშწანურას, იმპერატორ ცინ ში-ხუანდიშ(ცინიშ დინასტია) მანჯღვერობაშ ბორჯის, ,,მალჷმარ სახენწჷფოეფიშ" (475-221 წანეფ ქირსეშ დაბადებაშახ) ბორჯის დიჭყჷ, დუთხილუდესკო სახენწჷფო გილმავენჯ კათაშე ჰუნეფშე. თე კიდანჯალას თიმწკჷმაიან ჩინეთის მახორობაშ ნოხუთარ ნორთიქ, დოხოლაფირო მილიონქ ადამიერქ მიშეღ თია.
თე კიდალას ოკო უთხილუდუკო ჩინარეფი ბარბაროსეფიშ მუშაციმეფშე. კიდალას ზუსტას ოკო დუფიქსირებუდუკო ჩინური ცივილიზაციაშ თანჯეფი. თენა უციო რდჷ ართიან იმპერიაშ კონსოლიდაციაშო. ხანიშ დინასტიაშ მართუალაშ პერიოდის(ქირსეშ დაბადებაშახ 206 წანაშე ქირსეშ დაბადებაშე 220 წანაშახ.) კიდალა ხოლო უმოსო დაგინძარეს ბჟადალშე დუნხუანშახ. ათე კიდალას საგუშაგო ჸორშეფი ხოლო უღუდჷ, გჷშაკერძაფილო ტიოზიშ (უდაბნო) დინოხოლე, დუთხილუდესკო ოვაჭარე ქარავანეფი შხვადოშხვა კათაშ გენთხაფეფშე. თი კიდალაშ დიდ ნორთიქ, ნამუთ ასე ხოლო ჯგირო რე მუკოჩუალირი, მინიშ დინასტიაშ(1368—1644) ბორჯის რე ეკიდილი. თე ბორჯიშ ოკიდალი მოღე ანგურა დო ქუაშ ბლოკეფი რე, ნამუთ კონსტრუქციას უმოსო ამანგარენს. მინიშ მანჯღვერობაშ ბორჯის კჷდალაქ უმოსო დეგინძარჷ ბჟაიოლშე ბჟადალშახ, შანხაიგუანშე წვანე ზუღაშ ბოხაიშ ძგალეფშახ. იუმენგუანშე ასეიან პროვინცია განსუშახ დო სინცზიან-უიღურეფიშ ავტონომიურ რაიონშახ. thumb|rigth|300px|ჩინეთიშ დიდი კიდალა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩინეთიშ არქიტექტურა კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ჩინეთის
უაურა (პროვინცია)
thumb|right|150px|უაურაშ პროვინცია უაურა – ლიმაშ რეგიონიშ პროვინცია. უაურას ბჟადალშე ომძღჷ რჩქალი ოკიანე, ბჟაეიოლშე – ანკაშიშ რეგიონი. გეხორელი პუნქტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე უაჩო. პროვინციაშ მახორბა რე180,000 ადამიერი, ოშქარი მეჭედალა კმ²-ს რე 36.8 ადამიერი. უაურაშ ფართობი რე 4,891.92 კმ². პროვინცია ირთუ 12 რაიონო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი
ემი ნეთერი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალეფი კატეგორია:გერმანალი მათემატიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1882 კატეგორია:ნაღურა 1935
ტომი ლი ჯონსი
ტომი ლი ჯონსი (Tommy Lee Jones; 15 ეკენია, 1946) — ამერიკალი არტისტი. მეღებული აფუ ოსკარიშ 4 ნომინაცია დო ართი ჯილდო.
ბიოგრაფია
ჯონსიქ ჯოხო გითქუ 1990-იან წანეფს რსულებური როლეფით ფანტასტიკურ თრილერს „ადამიერეფი უჩეფს“ დო „ადამიერეფი უჩეფს 2“. 2005 წანას გინიღჷ ოდებიუტე ფილმი „მელკიადეს ესტრადაშ სუმი ოსაფულე“. 2007 წანას ასრულჷ შერიფიშ როლი ჯიმალეფ კოენეფიშ ფილმის „რჩინუეფშო აკანი ვარე“. 2012 წანას ასრულ კონგრესმენ თადეუს სტივენზიშ როლი ფილმის „ლინკოლნი“. ათე როლშო კრიტიკოსეფიშ ჯგირი ფასება დეინალუ. მუმაძირეეფქ იშანეს, ნამდა თიქ ლაჸაფის თარი როლიშ მარსულებერი დენიელ დეი-ლუისი ხოლო დოორუ. ათე როლშო ჯონსიქ მიღჷ ოსკარიშ ნომინაცია საუჯგუშო არტისტიშო მაჟიახარისხამ როლს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1946 კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
ლუკ შოუ
ლუკ შოუ (Luke Shaw; დ. 12 კვირკვე, 1995, კინგსტონი) — ინგლისარი მობურთე, კვარჩხანი მათხილე. კარიერა დიჭყჷ ოკუჩხბურთე კლუბ „საუთჰემპტონს“. 2014 წანაშ ზარხულს ჭანაფილი რდჷ ინგლისის ნაკორობას მოსოფელიშ ჩემპიონატის ოკათაფალო. თი ზარხულს 33,8 მილიონ ევრშა იჸიდჷ „მანჩესტერ იუნაიტედიქ“ ვეტერანი პატრია ევრაშ მანგიორო.
ილიამნიშ ტობა
ილიამნიშ ტობა (iliamna) — ჯიშთურ-ტექტონიკური გორჩქინაშ უდიდაში ტობა ალასკას. ფართობი დოხოლაფირო 2,1 ვითოში კმ². იდვალუაფუ ალეუტიშ ქჷნდჷრიშ ოორუე ნოჸელაქჷნდჷრეფს შქას. ტობაშ ოორუე ძგა დაბალი რე, ობჟათე დო ბჟაეიოლი — მაღალი. უთარაშო ირდუ თირიშ წყარით. წყარმალუ კვიჩაკით ილიამნა მერსხუაფილი რე ბრისტოლიშ ჸუჯიწკჷმა (ბერინგიშ ზუღა). დიდარი რე ჩხომით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ააშ-იშ ტობეფი
მუსიკალური ვიდეო
მუსიკალური ვიდეო რეს კუნტამეტრაჟიანი ფილმი ვარდა მუსიკალური ვიდეო, ნამწკჷმათ რე თებული მუსიკალურ კომპოზიცია, შხირას - ბირა. თეხანური მუსიკალური ვიდეოეფი მარკეტინგული ანჯარიშ სახეს ატარენა დო თინეფიშ თარი ღანკი რე მუსიკალური დინნაჭარეფიშ გიმოჩამეფიშ პრომოუშენი. თიშ უმკუჯინალო, ნამჷდა მუსიკალური ვიდეოეფიშ ისტორია უმოს ორდოს იჭყაფუნ, თინეფიშ "მურიცხული სათი" 1980-იან წანეფს მითმიარსხუ, მუჟამსჷთ MTV-ქ საბოლოოთ გოთანჯუ, თუ მუნერი ოკო ორდას მუსიკალური ვიდეოშ ფორმატი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პოპულარული მუსიკა
24 გჷმათუთა
24 გჷმათუთა (ოქტომბერი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 297-ა დღა (ნარკი წანეფს — 298-ო დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
McDonald's
მინი|250პქ|მაკდონალდსიშ ლოგო მინი|250პქ მინი|250პქ|ქიანეფი, სოდეთ რე მაკდონალდსიშ რესტორანეფი McDonald's — მალი ჩამაშ რესტორანეფიშ უშხუაში რშვილი მოსოფელს. თიში ცენტრალური ოფისი რე ააშ-ს, ნოღა ჩიკაგოს.
ისტორია
კომპანია 1940 წანას დარსხუეს ჯიმალეფქ დიკ დო მაკ მაკდონალდეფქ. მაართა რესტორანქ გინწყჷ სან-ბერნარდინოს (კალიფორნია).
1954 წანას, რეი კროკიქ ჯიმალეფი მაკდონალდეფიშე იჸიდჷ ფრანჩაიზინგიშ ექსკლუზიური აგენტიშ ნება. 1955 წანას კროკიქ გონწყჷ McDonald’s-შ მაართა რესტორანი ნოღა დეს-პლეინზის, ილინოისიშ შტატის. ამდღა ათე რესტორანი კორპორაციაშ მუზეუმი რე. 1955 წანას კროკიქ დარეგისტრირჷ კომპანია McDonald’s System, Inc, 1960 წანას თის გიადჷ McDonald’s Corporation McDonald’s Corporation. 1961 წანას კროკიქ იჸიდჷ კომპანიაშ მაჯღვერუაშ არძა ნება.
ამდღა
McDonald's-ს მოსოფელს 118 ქიანას უღუ რესტორანი დო ირდღას ოინალ 68 მლნ ადამიერს. McDonald's-ს 36,615 რესტორანი უღუ დო დაქირებული აფჷ 420,000 კოჩი.
ჩინებეფი კანკალე ქიანაშ რშვილიშ გეშა 2010 წანაშ 15 ქირსეთუთათ მუნაჩამეფით:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ააშ-იშ კომპანიეფი კატეგორია:ნიუ-იორკიშ ოაქციე ოფაფურიშ კომპანიეფი კატეგორია:ტრანსნაციონალური კომპანიეფი კატეგორია:მალი ჩამა
ჯვ. წ. 1153
— ჯვ. წ. XII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1150-იანეფიშ 7-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1153 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ვალპარაისო
მინი|ვალპარაისო
ვალპარაისო – ნოღა დო კომუნა ჩილეს.
კატეგორია:ჩილეშ ნოღეფი
აფხაზეთიშ ლჷმა (1992-93)
წყუეფი
კატეგორია:აფხაზეთიშ კონფლიქტი
ვიკიწყუ
ვიკიწყუ (Wikisource) — ფონდ ვიკიმედიაშ ართ-ართი პროექტი, მუდგაშ ღანკით გოხოლუნა დუდიშულ გოფაჩუაშ ორიგინალურ ტექსტეფიშ ბიბლიოთეკაშ დორსხუაფა. თენა შილებე ორდას, მუჭოთ ლიტერატურული ნახანდეფი, თაშნეშე კომპიუტერულ პროგრამეფიშ გჷმორინაფაშ ოხემანჯღვერეეფი, ნამნეფით სტატიაშ ავტორიშ ნაჭარა ვა რენ. ვიკიწყუშ მასალეფი GPL ლიცენზიაშ თუდო რე. მარგალურ ვიკიწყუ უხოლაშ მუმალუს დირსხუაფუ.
თიშ გეშა, ნამუდა ვიკიწყუშ დუდშეიანი დუდჯოხო რდჷ „პროექტი ჸინწყუ“, თიშ დუდშეიანი ლოგო რდჷ აისბერგიშ ამნახანტი. მუსხირენი ტექნიკური დო ლეგალური ბაძაძეფიშ გეშა საბოლათ აისბერგიშ ამნახანტი ფოტოსურათიქ დითირჷ საგანგიოთ აკოქიმინელ ლოგოთ, ნამუთ ვიკიწყუშ სიმბოლოთ ამდღა ხოლო სქიდუ.
სქოლიო
კატეგორია:ვიკიმედიაშ პროექტეფი
შერლოკ ჰოლმზიშ დუდსგინნაველეფი
შერლოკ ჰოლმზიშ დუდსგინნაველეფი (The Adventures of Sherlock Holmes) — ართურ კონან დოილიშ დეტექტიური ჟანრიშ ნაწარმებეფიშ კორობილი. თიშა მიშაღალირი რე 12 თხობელუა. ნაწარმებეფი შხვადოშხვა ბორჯის პრესას გჷმიბჟინუაფუდჷ. თხობელუეფიშ თარი გერგეზეფი რენა შერლოკ ჰოლმზი დო ექიმი უოტსონი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისური ლიტერატურული ნაწარმებეფი კატეგორია:დეტექტიური რომანეფი
ბოლივიაშ ვულკანეფიშ ერკებული
მინი|250პქ|[[აკოტანგო]] მინი|250პქ|[[ირუპუტუნკუ]] მინი|250პქ|[[ლიკანკაბური]] მინი|250პქ|[[სერო-ლიპესი]] მინი|250პქ|[[ოლიაგუე]] მინი|250პქ|[[პარინაკოტა (ვულკანი)|პარინაკოტა]] მინი|250პქ|[[ნევადო-სახამა]] ბოლივიაშ ტერიტორიას მიარე აქტიური დო შქირატილი ვულკანი იდვალუაფუ. აქტიური ვულკანეფი უმოსო ქიანაშ ბჟადალ ნორთის იდვალუაფუ. ბრელი ვულკანი საირქიანო რე დო ბოლოვია თინეფს ჩილეწკჷმა ართო ირთჷნს.
თუდო მოჩამილი რე ბოლივიაშ აქტიური დო შქირატილი ვულკანეფიშ ერკებული:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლივიაშ ვულკანეფი კატეგორია:ბოლივიაშ გეოგრაფია კატეგორია:ვულკანეფი ქიანეფიშ მეჯინათ
წყარმალუპიჯიშ ტყა
წყარმალუპიჯიშ ტყა, წყარმალუშ პიც მაართა დო მააჟირა ტერასაშ გინოკვათუას რინელი ტყა. თიშო დჷმახასიათაფალი რე ოჭკუმალეფით ღმალიერი ლამამი დიხა, პერიოდული ტობუა, გრუნტიშ წყარიშ სიხოლა. წყარმალუპიჯიშ ტყა მიარესართილამი რე. ჟინი სართილი, უკებჷ ხვალოს, ოფის, ჭალეშ (გჷრძეყერწამი) ჭყონს, ცჷს; მაჟირა სართილი — ჯიჭონს, ჯამპის, პანტეუშქურს, ლაკინჩხას, ოდო თუდონი სართილი — შხვადოშხვა ბუნაშ ქუნცის, ცქუმუნტურს, ბუგუძირს, შინდაწლას დო შხვა ბუნეფს. სართილეფი ართინშქას კარკატია ჩანარეფით რე გინოხართელი. საქორთუოს თე ბუნაშ ტყალეფი ფირჩას რდჷ მოდვალირი, თეჟამო მორჩილ მასივეფი რე (ჭიაური — ალაზანს; ყორუღი - იორს და რუათავი - მტკვარს გარდაბანიშ ელჷ-მოლუეფს) წჷმოსქილადირი. წყარმალუპიჯიშ ტყას დიდი შანულობა უღუ წყარალაშე ოფუტურ-ომეურნული კულტურეფიშ თხილუა დო ოჯინუ ფაუნაშ ასქილიდაფაშო.
ლიტერატურა
კატეგორია:ტყალეფი
ანტუან ანრი ბეკერელი
ანტუან ანრი ბეკერელი (ფრანგ. Antoine Henri Becquerel; დ. 15 ქირსეთუთა, 1852, პარიზი, საფრანგეთი — ღ. 25 მარაშინათუთა, 1908, ლე-კრუაზიკი, ბრეტანი, საფრანგეთი) — ფრანგი ინჟინერი დო ფიზიკოსი, მაართა მენცარი ნამუქით ძირჷ რადიოაქტივობა, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ფიზიკაშ დარგის 1903 წანას (მარი სკლოდოვსკა-კიური დო პიერ კიურიწკჷმა ართო).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგეფი კატეგორია:ფრანგი ფიზიკოსეფი კატეგორია:ფრანგი ქიმიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიკას კატეგორია:ფრანგი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1852 კატეგორია:ნაღურა 1908
უეფა-შ ჩემპიონეფიშ ლიგა
უეფა-შ ჩემპიონეფიშ ლიგა — ირწანური ოკუჩხბურთე ტურნირი, ნამუთ იმანჯებუ უეფა-შით მაჸონაფალი ევროპული ოკუჩხბურთე კლუბეფიშ კათინით 1955 წანაშე. ჩემპიონეფიშ ლიგა არძოშე პრესტიჟული ოკლუბე ტურნირიე ევროპას.
1955-1992 წანეფც ტურნირს ჯოხოდჷ ევროპაშ ჩემპიონეფიშ თასი დო თის ოკათუდეს ევროპაშ ერუანული ჩემპიონატეფიშ გომორძგვილეფი. 1992-1993 წანეფიშ სეზონშე ტურნირქ ასეიანი ჯოხოდვალა ეჭოფჷ. 1990-იან წანეფც ფორმატიქ მუსხიშარენ დითირჷ: ქჷგიაძინჷ ოკვალიფიკაციე რაუნდეფქ, ბუნური ეტაპიქ.
ქიანეფიშ მეჯინათ
ქიანეფიშ მეჯინათ არძოშე უმოსი გომორძგვილი ესპანეთის ჸუნც, ესპანურ ბუნეფქ 12-შახ ქჷმიხუჯეს გომორძგვაფა. მაჟირა აბანც იტალია დო ინგლისი ირთუნა, თე ქიანეფიშ ბუნეფქ 11-შახ მიხუჯეს გომორძგვაფა. მასუმა აბანც გერმანია რე 6 გომორძგვაფათ. გვალო 10 ქიანაშ ბუნაქ მიხუჯუ ჩემპიონეფიშ თასიშ მოპალაფა.
რესურსეფი ინტერნეტის
ჩემპიონეფიშ ლიგა
დრენტსხე-ა
დრენტსხე-ა (Nationaal beek- en esdorpenlandschap Drentsche Aa) — თხილერი ლანდშაფტი (ერუანული პარკი) ნიდერლანდის, დრენთეშ პროვინციას. დირსხუ 2002 წანაშ 4 ქირსეთუთას. ფართობი 100 კმ². ფორჷნს კულტურულ ლანდშაფტის დო წყარმალუ დრენტდხე-ა-შ ლეხერს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნიდერლანდიშ ერუანული პარკეფი
პორტუგალიური ნინა
პორტუგალიური ნინა — პორტუგალიარეფიშ დო ბრაზილიარეფიშ ნინა, ორხველჷ ინდოევროპული ფანიაშ რომანულ ნინეფს.
სტატუსი
ოფიციალური ნინა
ანბანი
პორტუგალიურ ანბანს 23 ასო რე. ნარსხებუ ზიტყვეფს გჷმირინუაფუ ხოლო y, k დო w. ნინას რე დიგრაფეფი - nh, lh, ch, ss. დიგრაფეფიშ მოხ, ასო ასო h ვერაგადინუაფუ.
ლექსიკა
ფრაზეფი დო სიტყვეფი
რიცხუეფი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პორტუგალიური ნინა კატეგორია:რომანული ნინეფი
კონფუციანობა
კონფუციანობა (ჩინური - 儒學, 儒学, [Rúxué] ჟუსიუე) — ჩინარი ფილოსოფოსიშ  კონფუციშ (კონფუციქ შილებე ითანგას მუჭო: „მაგურაფალი კუნი“, დ.551-ღ.478) გოჭყაფილი ეთიკურ-ფილოსოფური სისტემა. თინა რე მორალიშ, სოციალური ნწყუალაშ, პოლიტიკაშ, ჩინური ფილოსოფიაშ დო რელიგიაშ კომპლექსური სისტემა. თის მუსხირენ ბჟაეიოლ ქიანას უღჷ ხუჯიშ მეჩამა სახენწჷფოშ ხუჯიშე, მუშ გეშა შილებე სახენწჷფო რელიგიათ ქიმიბრჩქინათჷნ.
კონფუციანობაშ გოფაჩუაშ თარი ქიანეფი რე: ჩინეთი, ტაივანი, კორეა, იაპონია, ვიეტნამი დო ქიანეფი სოდე დიდი რე ჩინური დიასპორა, სამანგათ  სინგაპური. კონფუციანობას დოხოლაფირო 1.5 მილიარდი გემაჸვენჯი ჸუნს.
სქოლიო
კატეგორია:ელახური კულტურა კატეგორია:პოლიტიკური იდეოლოგიეფი კატეგორია:რელიგიეფი
სემ ტრემელი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1969
ალიტუსი
ალიტუსი (Alytus) — ნოღა ლიეტუვაშ ობჟათეშე, სიკაბეტაშ მეჯინათ ქიანას მაამშვა აბანს რე; ალიტუსიშ მაზრაშ დო ალიტუსიშ რაიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი, ნამუშ აკოდგინალუაშა ვენშმურს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ლიეტუვაშ ნოღეფი
საბარმატი (წყარმალუ)
საბარმატი (સાબરમતી, साबरमती) — წყარმალუ ინდოეთიშ ბჟადალშე, ნამუშ სიგჷრძა აკმადგინანს 371 კმ-ს. ოდუდეს იკეთენს არავალიშ ქჷნდჷრს, რაჯასტანიშ შტატის. წყარმალუშ ღანჩოშ უმენტაში ნორთი აკმადგინანს 4,164 კმ²-ს, იდვალუაფუ შტატი გუჯარათის. წყარმალუ საბარმატი ინმაკათუ არაბეთიშ ზუღაშ ჰამბჰატიშ ჸუჯის. საბარმატიშ წყარპიჯის იდვალუაფუ გუჯარათიშ უშხუაში ნოღეფი, კერზოთ აჰმადაბადი დო განდინაგარი. thumb|წყარმალუ საბარმატი
ინდოეთიშ ზოხორინალაშო ლჷმაშ ბორჯის, წყარმალუშ წყარპიჯს მაჰათმა განდიქ აკაგჷ მუში რეზიდენცია საბარმატი აშრამი.
კატეგორია:გუჯარათიშ წყარმალუეფი კატეგორია:რაჯასტანიშ წყარმალუეფი კატეგორია:ინდოეთიშ წყარმალუეფი
აით-ბენ-ჰადუ
აით-ბენ-ჰადუ (არაბ. آيت بن حدّو‎) — გომანგარაფილი ნოღა, ანუ ქსარი ალმახანურ მაროკოშ ტერიტორიას, ჸოფილ ოვაჭარე შარას საჰარას დო მარაკეშის შქას. იდვალუაფუ გას, წყარმალუ უნილაშ მანგის. თინა კასბეფს (იგივე მედინა, ისლამური ნოღაშ ტიპი) შქას ართ-ართი უსქვამაში მაგალითი რე, ნამუთ ირი შტორმიშ უკული უდუზიანებუო სქიდუდუ. ნოღაშ მახორობაშ ჯინჯი მუდანობა ალმახანურ ოფუტეს, წყარმალუშ მაჟირა წყარპიჯის ოხორანს, მარა ვით ფანიას ამდღარშახ ქსარიშ რინა უსხუნუ.
1987 წანაშე აით-ბენ-ჰადუ მიშულირი რე იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა. ნოღა გინოღალირი რემუდგაზმარენ ფილმის. თენეფ შქას რე:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მაროკოშ ნოღეფი კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი მაროკოს
მოხინეტეშ მუნიციპალიტეტი
მოხინეტეშ მუნიციპალიტეტი (Mojinete) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიას, პოტოსიშ დეპარტამენტიშ სურ-ლიპესიშ პროვინციას. 2010 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 687 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 382 კმ² რე.
მუნიციპალიტეტი მუშ ჸურეშე კანტონეფო ირთუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლივიაშ მუნიციპალიტეტეფი
მის მარპლი
მის მარპლი (ინგლ. Miss Marple) — აგათა კრისტიშ გიმოგონილ, ფიქტიური დეტექტივი, ნამუთ აგათა კრისტიშ დეტექტიურ ნოველეფიშ ართ-ართ პერსონაჟი რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფიქტიური პერსონაჟეფი
25 გჷმათუთა
25 გჷმათუთა (ოქტომბერი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 298-ო დღა (ნარკი წანეფს — 299-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
გუანდუნი
გუანდუნი (广东; პინ-ინი guǎngdōng) — პროვინცია ობჟათე-ცენტრალურ ჩინეთის. პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი დო უდიდაში ნოღა — გუანჯოუ. მახორობა — 113,460,000 ადამიერი (1-ა აბანი პროვინციეფს შქას, 2018 წანაშ მუნაჩემეფით). ეკონია წანეფს გუანდუნქ ჩინეთიშ ართ-ართი არძაშე ეკონომიკურო გოვითარაფილ პროვინციათ გჷნირთჷ.
გეოგრაფია
გუანდუნიშ პროვინციაშ ფართობი აკმადგინანს 177,900 კმ²-ის.
ადმინისტრაციული დორთუალა
გუანდუნიშ პროვინცია ადმინისტრაციულო 21 მუნიციპალიტეტო ირთუ:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩინეთიშ პროვინციეფი
აგასიცჰორნი
აგასიცჰორნი (Agassizhorn) — გვალა ბერნიშ ალპეფს, შვეიცარიას. სიმაღალა 3 946 მეტრი. ჯოხოქ გიადჷ შვეიცარიალი გეოლოგიშ დო მარკვიეშ, ლუი აგასისიშ პატიშ ოცემელო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ალპეფი კატეგორია:შვეიცარიაშ გვალეფი
ჯვ. წ. 1154
— ჯვ. წ. XII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1150-იანეფიშ 6-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1154 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ბარანკა (პროვინცია)
thumb|right|150px|ბარანკაშ პროვინცია ბარანკა – ლიმაშ რეგიონიშ პროვინცია. ბარანკას ბჟადალშე ომძღ რჩქალი ოკიანე, ოორუეშე – ანკაშიშ რეგიონი. პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ბარანკა. პროვინციაშ მახორობა აკმადგინანს 137,689 ადამიერს, ოშქარი მეჭედალა კმ²-ს რე 101.6 ადამიერი. ბარანკაშ ფართობი რე 1,355.87 კმ². პროვინცია ირთუ 5 რაიონო. ბარანკას პროვინციაშ სტატუსი უღუ 1984 წანაშ 5 გჷმათუთაშე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი
წანერი (ჸალაიბონი)
წანერი — ჸალაიბონი შონეშ კავკაციონიშ თარ ქჷნდჷრს. სიმაღალა 3887 მ. ეგაფილი რე პალეოზოური დო კამბრიულიშწოხოლენი გრანიტოიდეფით დო კრისტალური ფიქალეფით. თირამ-ჸინამი რე. მიორსხუანს წყარმალუეფიშ ინგირიშ (მესტიაშ მუნიციპალიტეტი) დო ბეზენგიშ ჩერეკიშ (ყაბარდო-ბალყარეთი) ღანჩოეფს.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქორთუოშ ჸალაიბონეფი
ტენესი (წყარმალუ)
ტენესი (ინგლ. Tennessee River) რე წყარმალუ ააშს, ტენესიშ, ალაბამაშ, მისისიპიშ დო კენტუკიშ შტატეფს. წყარმალუ ტენესი იჭყაფუ წყარმალუეფიშ ფრენჩ-ბროდიშ დო ჰოლსტონიშ აკოართაფაშ აბანს, ნოღა ნოკსვილს, ტენესის დო ინაკათუ წყარმალუ ოჰაიოს. ტენესი ოჰაიოშ უდიდაშ ნადუ რე. ტენესიშ სიგინძა რე 1,049 კმ. ღანჩოშ ფართობი 105,870 კვ.კმ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ტენესიშ წყარმალუეფი კატეგორია:ალაბამაშ წყარმალუეფი კატეგორია:მისისიპიშ წყარმალუეფი კატეგორია:კენტუკიშ წყარმალუეფი კატეგორია:წყარმალუ ოჰაიოშ ნადუეფი
აგნესიშ ტობა
აგნესიშ ტობა (Lake Agnes) — ჭიჭე გვალაშ ტობა კანადას, ალბერტაშ პროვინციას. იდვალუაფუ ბანფიშ ნაციონალური პარკიშ ტერიტორიას, ზუღაშ დონეშე 2134 მ სიმაღალას. სარკეშ ფართობი 0,52 კმ². გოხოლუას იდვალუაფუ ლუიზიშ ტობა. მუკოხურგილი რე კირდეამი გვალეფით. პოპულარული ტურისტული ობიექტი რე.
ინსპექტორი ჯეპი
ინსპექტორი ჯეპი (ინგლ. Inspector James Japp, Chief Inspector Japp) — აგათა კრისტიშ გიმოგონილ, ფიქტიური დეტექტივი, ნამუთ აგათა კრისტიშ დეტექტიურ ნოველეფიშ ართ-ართ პერსონაჟი რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფიქტიური პერსონაჟეფი
13 (ფილმი)
13 — 2010 წანაშ ამერიკული ფილმი, ნამუთ რე ათე ჯოხოშ 2005 წანაშ ფრანგული ფილმიშ გინომუშებული ვერსია. თექ ამბე მეურს ნიუ-იორკის. ფილმიშ რეჟისორი დო სცენარიშ ავტორი რე გელა ბაბლუანი.
ჯვ. წ. 1155
— ჯვ. წ. XII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1150-იანეფიშ 5-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1155 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ვულარი
ვულარი — ლიგე ტობა ინდოეთის, ჯამუ დო ქაშმირიშ რეგიონს, ნოღა ბანდიპორაშ გოხოლუას. იფორმირჷ ტექტონიკური პროცესეფით.
ვულარიშ ტობა იდვალუაფჷ ზუღაშ დონეშე 1,580 მეტრაშ სიმაღალას. მაქსიმალური სიგინძა 16 კმ. რე, მაქსიმალური სიგანა 9.6 კმ. დო მაქსიმალური სიტომბა 14 მ. ტობაშ ფართობი სეზონიშ მეჯინათ ფშხირას ითირუ დო აკმადგინანს 30-შე 189 კმ²-ის. ტობას გიშმურს წყარმალუ ჯელამი.
ლიგურია
ლიგურია (Liguria) — ოორუე-ბჟადალ იტალიაშ წყარპიჯიშ რეგიონი გენუაშ ჸუჯწკჷმა. ლიგურია იტალიაშ მასუმა არძაშე მორჩილ რეგიონს წჷმარინუანს. რეგიონიშ ნანანოღა რე გენუა. იკათუანს იტალიური რივიერაშ კურორტეფს, ნამუეფით პოპულარული რე ტურისტეფს შქას მუში უსქვამაში პლაჟეფით, მორჩილი ნოღეფით დო ჯგირი საგესქუოთ.
26 გჷმათუთა
26 გჷმათუთა (ოქტომბერი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 299-ა დღა (ნარკი წანეფს — მა-300-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
ბარათხევი
ბარათხევი — წყარმალუ ადიგენიშ რაიონს, წყარმალუ ოცხეშ კვარჩხანი ნადუ. სიგირძა 11 კმ, ღანჩოშ ფართობი 52,2 კმ². ოდუდე უღჷ მესხეთიშ ქჷნდჷრიშ ობჟათე კართეს, ზუღაშ დონეშე 2425 მ. გეჸუნს ლირსამი დო აკოკათინელი ტყალეეფით გოქუნელი ტომბა დო ონჭირე ლეხერს. წყარმალუ ოცხეს აკათუ აბასთუმანიშ გიმე. უღჷ 42 ჭიჭე ნადუ, ნამუეფიშ საართო სიგირძა რე 45 კმ.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთიშ აკანიშ წყარმალუეფი
ლიგურია
გეოგრაფია
ლიგურიას ბჟადალშე საფრანგეთი უხურგანს, ოორუეშე — პიემონტიშ რეგიონი, ბჟაეიოლშე — ემილია-რომანია დო ტოსკანა. გჷნოზინდილი რე ლიგურიაშ ზუღაშ წყარპიჯის დო სქირონიშ ინწრო ღოზის წჷმარინუანს, ნამუსჷთ უხურგანს ზუღა, ალპეფიშ დო აპენინიშ გვალეფი, ნამუეფშე კანკალეშ კონკა სიმაღალას 2000 მეტრშახ ონწჷ.
მინი|მარცხნივ|250პქ|[[ჩინკვე-ტერე]] ლიგურიაშ ფართობი ხვალე 5 422 კმ² რე, ნამუთ ედომუშამი იტალიაშ ფართობიშ 1.18% რე. თაჸურეშე, 3 524,08 კმ² გვალამი რე (65%) დო 891,95 კმ² — ბექი-ზუგამი (35%). ლიგურიაშ ორთაშბური ტყაჩირეფი რეგიონიშ 12%-ს იკათუანს ( 60 000 ჰა) დო აკმოდირთჷ ართი ერუანული ტყაჩირიშ, ამშვი კაბეტი პარკიშ, ჟირი მორჩილი პარკიშ დო სუმი ორთაშ ტყაჩირიშე.
კონტინენტური შელფი ძალამ ინწრო რე დო ოფიორე კირდეეფი ბონას ზუღაშა ინმურს მუში 315 კმ-იანი წყარპიჯიშ ღოზიშ მანგას. დიდი წყარმალუეფიშ ნადუეფწკჷმა, გჷნოზინდილი რე მორჩილი პლაჟეფი, მარა სოთინ ვა რე ტომბა ლუბეფი დო ორთაშობური ნიშორინუ, გენუაშ დო სპეციაშ მოხ.
ქეჩხოფიშ ფარგა გჷნოზინდილი წყარპიჯიშ ღოზიშ მელე, ნამუთ ზუღაწკჷმა ართო ბატა კლიმატის გთმოპიჯანს ედომუშამი წანაშ მეძენას. ზოთონჯიშ ოშქაშე ტემპერატურა რე 7 — 10 °C (45 to 50 °F), ზარხულიშ — 23 — 24 °C (73 to 75 °F). ძალამი ხვეიანო გჷმურს ნოლექეფი, ნამუშ ბაძაძი წყარპიჯწკჷმა ძალამ არხოს მადვალი გვალეფი რე, ნამუთ ოროგრაფიულ ეფექტის აკმოქიმინჷნს. გენუაშ დო ლა-სპეციაშ ნოლექეფიშ ოშქაშე წანმოწანური მაძირაფალი 2 000 მმ რე, დოსქიალდირ აბანეფს — იძირებე ოლექეფიშ ნორმალური, სქირონაშქაზურაშური ნორმა 500 — 800 მმ-ით წანმოწანას.
ადმინისტრაციული დორთუალა
400px|ლიგურიაშ პროვინციეფი
კახატამბო (პროვინცია)
thumb|right|150px|კახატამბოშ პროვინცია კახატამბო – ლიმაშ რეგიონიშ პროვინცია. კახატამბოს ოორუეშე ანკაშიშ რეგიონი, ბჟაეიოლშე უანუკოშ რეგიონი ომძღჷ. კახატამბოშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე კახატამბო. პროვინციაშ მახორობა აკმადგინანს 9,618 ადამიერს, ოშქარი მეჭედალა კმ²-ს რე 6.3 ადამიერი. კახატამბოშ ფართობი რე 1,515.21 კმ². პროვინცია ირთუ 5 რაიონო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი
არისტარქე სამოსარი
არისტარქე სამოსარი (ჯვ.ბერძ. Ἀρίσταρχος ὁ Σάμιος; დ. დოხოლაფირო ჯვ.წ. 310, სამოსი — ღ. დოხოლაფირო ჯვ. წ. 230; ალექსანდრია) — ბერძენი ასტრონომი დო მათემატიკოსი, შინელი რე მუჭოთ ჰელიოცენტრული სისტემაშ დუმარსხუაფალი. არისტარქექ წჷმარინუ მოდელი, ნამუშ მეჯინათ ბჟა რე ცენტრის დო თის დიხაუჩა მუკი-მუკი გართანს. არისტარქეშ ჸათე იდეა გერსხილი რე ჯვეში ბერძენი ფილოსოფოსიშ ფილოლაოსიშ (470 – 385) იდეეფს. ფილოლაოსის ოქიანუშ ცენტრო დაჩხირი მიოჩქუდჷ. არისტარქექ დაჩხირო ბჟა ქიმირჩქინჷ დო პლანეტეფი, რსხულეფო, ნამუეფი ბჟას გართანდეს. არისტარქე ფიქრენდჷ ნამდა მურიცხეფი რდეს ბჟაცალ რსხულეფი, ნამუეფი ბჟაშე უმოს შორს იდვალუაფუდეს. არისტარქეშ მენცარულ იდეეფქ იგნორირებულქ იჸუ დო პოპულარობა ვეიაჭოფჷ. მუშენი და ჸათე პერიოდის უმოსო მეღებული რდჷ არისტოტელეშ დო პტოლემეშ გეოცენტრული მოდელი. არისტარქეშ იდეეფქ რენესანსიშ პერიოდიშახ გოჭყოლადირქ იჸუ. ჰელიოცენტრული მოდელიშ უკულიან გოვითარაფაშა დიდი თია მიშეღჷ შინელი ასტრონომიქ ნიკოლოზ კოპერნიკიქ. არისტარქეშ ბიოგრაფიაშე ბრელ მუთუნ ვარე რჩქინელი დო არისტარქეშ ორიგინალი ნაჭარეფი ხოლო დინაფილი რე. ასეიან ბორჯიშა მაჭირინუ არისტარქეშ ხვალე ართი მენცარული ნახანდიქ "ბჟაშ დო თუთაშ ზომაშ დო სიშორაშ გეშა". ჸათე ნახანდის არისტარქე გჷმოთვალუნს ბჟაშ დო თუთაშ ზომას დო თინეფიშ სიშორას დიხაუჩაშე, დიხაუჩაშ რადიუსიშ მეჯინათ.
ვერიბენ-ვიდენიშ ერუანული პარკი
ვერიბენ-ვიდენიშ ერუანული პარკი (Nationaal Park Weerribben-Wieden) — ერუანული პარკი ნიდერლანდის, ოვერეისელიშ პროვინციას. დირსხუ 1992 წანას. ფართობი 95 კმ². შანულამო გოუძინეს 2009 წანას, მუჟამსჷთ ,უშ ტერიტორიას გიაძინჷ ვიდენიშ ფართო წყარ-ონტყოლაშურ ტერიტორიაქ. მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმა (1939-1945) ბორჯის თე აბანეფშე მიპალუანდეს ტორფის. დიდი ნორთი ონტყოლაშეეფს უკებუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნიდერლანდიშ ერუანული პარკეფი
გუჯარათალეფი
thumb|[[მაჰათმა განდი]] გუჯარათალეფი — კათა ინდოეთის (46 მლნ), გუჯარათიშ შტატიშ თარი მახორობა. თაშნეშე ოხორანა პაკისტანს. ორხველჷნა ევროპეიდული რასაშ ინდო-მედიტერანეულ ნოჸველას.
კატეგორია:ინდოევროპელი კათეფი კატეგორია:ინდოეთიშ კათეფი კატეგორია:პაკისტანიშ კათეფი
ეკვატორული გვინეა
ეკვატორული გვინეა, ედომუშამი ოფიციალური ჯოხოდვალა — ეკვატორული გვინეაშ რესპუბლიკა (República de Guinea Ecuatorial; République de Guinée Équatoriale) - ქიანა ცენტრალურ აფრიკას. 28,000 კვ. კმ. ფართობით რე აფრიკაშ ართ-ართი არძოშე მორჩილი ქიანა. ქიანაშ მახორობა აკმადგინანს 704 001 ადამიერს. ქიანა უხურგანს კამერუნს დო გაბონს. ქიანას ომძღჷ გვინეაშ საროტი.
ეკვატორული გვინეა აკმოდირთუ მატერიკულ (რიო-მუნი — 26 ვთშ. კმ²) დო კოკაშური (ბიოკო — 2 ვთშ. კმ², კორისკო, ანობონი დო შხვა კოკეფშე.) ნორთეფშე. ქიანაშ ნანანოღა — ნ. მალაბო, ნამუთ იდვალუაფუ კოკი ბიოკოს.
ორთაშობური პირობეფი
ეკვატორული გვინეაშ მატერიკული ნორთი — რიო-მუნი — წჷმარინუანს 600—900 მეტრიან ლაკადას, ატლანტიშ ოკიანეშ წყარპიჯიშ მანგას — რზენი რე.
ეკვატორიული კლიმატი, ირო ლამე ჰავა. ოშქაშე თუთაშური ტემპერატურა — +24 °C — +28 °C. ნოლექეფი — 2000 მმშე უმოსი წანმოწანაშ გოძვენას.
ქიანაშ ოწყარმალუე რშვილი ძალამ ბრელი დო წყარხვეიანი რე.
ჩანარობა — ლამე ეკვატორული ტყალეფი. ჩანს 150-შე უმოსი ფასდვალირi ჯალეფიშ გვარობა — ზეთიშ დო ქოქოსიშ პალმეფი, ქობალიშ ჯა, რკინაშ ჯა, ოკუმე დო შხვ.
ქიანა ჩხოლარობათ დიდარი დო მიარეფერუამი რე — ხე შხვადოშხვა გვარობაშ ქიეფი, მუნჭყვეფი, ლეოპარდეფი, ანტილოპეფი დო შხვ. მიარეთ ხე გვერეფი, ფურინჯეფი, ჭანდეფი, ბორბოლიაშობურეფი.
ადმინისტრაციული დორთუალა
ეკვატორული გვინეაშ პროვინციეფი - ეკვატორული გვინეა ირთუა 2 რეგიონო დო 7 პროვინციათ :
პროვინციეფი
პროვინციეფ მუშჸურე ირთუნა რეგიონეფო.
მახორობა
მახორობაშ მუდანობა — 704 001 ვთშ. (2013 წანაშ კვირკვეშ თუთაშო ფასებათ).
ონოღე ძინა — 2,7 % (ფერტილურობა — 5 ჩჷქჩჷ ართ ოსურშა, ჩჷქჩჷუეფიშ ღურაფა — 79 - 1000-შა).
თელარაშ ოშქაშე მუდანობა — 62 წანა.
იმუნოდეფიციტური ლახარათ დალახება (აივ) — 3,4% (2007 წანაშ ფასებათ).
ნოღაშ მახორობა — 39 %.
ქიანაშ უშხუაში ეთნიკური ბუნეფი რე ფანგი (86%) დო ბუბი (7%), მახორობაშ მორჩილ ნორთი (1%-შე მერკე) — ევროპალეფი (უმენტაშო ესპანარეფი).
ნინეფი — ესპანური (დოხოლაფირო მახორობაშ 2/3 უჩქჷ) დო ფრანგული (მახორობაშ 1/3-შე მერკეს უჩქუ) — ოფიციალურ ნინეფ რე; აკანური ნინეფი — ფანგი დო ბუბი.
რელიგია — ნომინალურო კათოლიკეფი, მარა პრაქტიკას გიმირინუანა აკანურ რწუმეფს.
ჭარუა-კითხირიშ რჩქინა — 93% ქომოლკათას დო 80% ოსურკათას (2000 წანაშ ფასებათ).
ეკონომიკა
ორთაშობური რესურსეფი — ნაბთობი, გაზი, ჯა-ტყა, ორქო, ბოქსიტეფი, ალმასეფი, ტანტალი (მეტალი).
ედპ-შ სტრუქტურა (2009 წანას):
წარმება — ნაბთონიშ მოპალაფა (2013 წანას — 14,6 მლნ ტონა ) დო გაზი. ეკვატორული გვინეა — თხიერი ორთაშობური გაზიშ მაწარმებელი დო ექსპორტიორი რე. თარი მაჸიდე რე — ააშ.
აკოანჯარაფილი ნძალეფი
ერუანული გვარდია — ეკვატორულ გვინეაშ ჯარიშ თარი აკოანჯარაფილი ნძალა რე. თიშ რანწკეფს იკოროცხუ დოხოლაფირო 1,3 ვთშ. ადმ. (1100 ადამიერი — ოსქირონე ჯარი, 100 ადამიერი — ოურდუმე-ოჰეერე ნძალეფი).
სქოლიო
კატეგორია:აფრიკაშ ქიანეფი კატეგორია:ესპანურნინამი ქიანეფი კატეგორია:ფრანგულნინამი ქიანეფი კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი
კატერინ სიაჩოკე
მარია ალექსანდრა კატერინ სიაჩოკე გაეტე (ესპ. María Alexandra Catherine Siachoque Gaete; დ. 21 ღურთუთა 1972, ბოგოტა, კოლუმბია) — კოლუმბიარი არტისტი დო მოდელი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კოლუმბიარეფი კატეგორია:კოლუმბიარი არტისტეფი კატეგორია:კოლუმბიარი მოდელეფი კატეგორია:დუნაბადი 1972
ირკუტსკი
ირკუტსკი (Иркутск) — ნოღა რუსეთიშ ფედერაციას, ბჟაეიოლ ცნდჷრს. ირკუტსკიშ ოლქიშ დო ირკუტსკიშ რაიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ტრანსცნდჷრიშ მაგისტრალიშ ორკინაშარე დო ოტრანსპორტე ნოსქვი. 2020 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით, ნოღას 623 562 ადამიერი ოხორანს. ნოღა წყარმალუ ანგარაშ წყარპიჯეფს, წყარმალუ ირკუტიშ აკოკათაფაშ აბანს იდვალაუფუ, ბაიკალიშ ტობაშე 66 კილომეტრიშ მეძენას. კლიმატი კვათიერო კონტინენტური რე. ბაიკალიშ რიფტულ ზონაწკჷმა სიახოლაშ გეშა ნოღას შხირას დაღარი ბიჯგეფი იგინაფე. შხუ ომენცარე-ოგონათუე ცენტრი რე. ხერეჭუაშ მაჸვენჯი დარგეფი რე ავიააკოგაფა, ჰიდროენერგეტიკა დო ოჭკომალი პროდუქტებიშ წარმაფა.
ირკუტსკი ცნდჷრიშ უჯვეშაში ნოღა რე, ნამუქჷთ 1661 წანას დირსხჷ მჭოთ ჯიხა-ნოღა. 1686 წანაშე ნოღაშ სტატუსი უღუ. 1753 წანაშე ირკუტსკიშ გუბერნიაშ ადმინისტრაციული ცენტრი, ცჷნდჷრიშ (1803 წანაშე) დო ბჟაეიოლ ცჷნდჷრიშ (1822 წანაშე) გენერალ-გუბერნატორიშ რეზიდენცია. მონღოლეთწკჷმა დო ჩინეთწკჷმა ვაჭარუაშ მშანულამი ოტრანზიტე პუნქტი. ცარიზმიშ ბორჯის, ირკუტსკი დო ირკუტსკიშ გუბერნია პოლიტიკურ დჷნაშებუეფიშ გინოხორუაშ აბანს წჷმარინუანდჷ.
XIX ოშწანურაშ შქა წანეფშე, ნოღას ხერეჭუაქ გევითარჷ. 1879 წანაშ ნძალიერი დაჩხირიშ შედეგო ნოღაქ დეღამაკჷ. ნოღაშ ისტორიული ცენტრი მიშაღალირი რე იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ოცადებელ ერკებულშა. ასქილადირი რე ჯაშ ხურეთმონძღვარუაშ ანსამბლი, შხვადოშხვა სტილიშ ქუაშ ნოდგჷმეფი, „ცჷნჷდრიშ ბაროკოშ“ სტილს აკნაგებჷ ოხვამეეფი. გჷმათუთაშ რევოლუციაშახ ოვაჭარე ნოღა რდჷ.
ირკუტსკი ბჟაეიოლ ცნდჷრს იდვალუაფჷ, ირკუტსკიშ წყაროჩუაშეშ გოხოლუას, უახოლაშ დიდ ნოღა ულან-უდეშე 439 კილომეტრიშ მეძენას. ნოღაშ გოხოლუას შხირი რე დოლოეფი, ფიჭონა, ფიჭონ-ჭყერონა დო შხვ. ნოღაშ ფართობი — 27 998 ჰა; თაჸურეშე ონოღე ნაშენუა იკენს — 11 950 ჰა-ს, ტყა — 6350 ჰა-ს, წყარიშ ოფირჩა — 2870 ჰა-ს, დოლოეფი დო ჭალე — 4260 ჰა-ს. ნოღაშ რელიეფი დოწეწილი რე. სიმაღალა 420-550 მ ფარგანეფს იძანძჷ. გიშაკერზაფილო თხილერი ტერიტორია რე ტყაპარკი — სინიუშინა გორა დო შხვ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ირკუტსკიშ ოლქიშ ნოღეფი კატეგორია:რუსეთიშ ნოღეფი
რუტინა უესლი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1979
ტყა
thumb|260px|right|ფიჭვიშ ტყა [[შვეცია|შვედეთის]] ტყა — გეოგრაფიული ლანდშაფტიშ ნორთი, თი ჯალეფიშ, ბართვეფიშ დო ოდიარეეფიშ, თაშნეშე - ჩხოლარეფიშ დო მიკროორგანიზმეფიშ ართოიანობა, ნამუეფით მუნეფიშ გოვითარაფაშ პროცესის ართიანშა რენა მერსხილი ბიოლოგიურო დო ოხვამილუანა ჟიგოლინას მუჭოთ ართიანშა, თეშ ელჷ-მოლუ აკანშათ.
ტყა დიხაუჩაშ ეკოლოგიურ სისტემეფიშ ედომუშამი კომპლექსშო გლობალური დო ოთელარე ფაქტორი რე. თინა დიხაუჩას შურდგჷმილ სქჷლედეფიშ ართ-ართი აკუმულატორიე, ნამუთ აკმოჭოფუნს ბიოსფეროს ედომუშამი რანწკი ქიმიურ ელემენტეფს დო წყარს, აქტიურას ურთიართქიმინჯალენს ტროპოსფეროწკჷმა დო გჷთმოხურგუნს ჟანგბადიშ დო ნოშქერორჟანგიშ ბალანსიშ დონეს.
ბიოსფეროს ჟანგბადიშ 60%-შე უმოსის გჷმორთჷნც სქირონაშ ჩანარობა დო თიში თარი კომპონენტი - ტყა. 1 ჰექტარი აკოწყორილი ტყა წარმოწანას 13-17 ტ. ნახშირორჟანგის ნქოლუნს დო 10-15 ტ. ჟანგბადის გჷმორთჷნს. თინა მიარერიცხუამი რესურსიშ (მარქვაშ, ტყებიშ, ჸალეფიშ, ფურცელიშ, გუმნაღელიშ, თასიშ, სოკოშ...) უდინდარაშ წყუ რე. არძოშე დიდი მუდანობათ ჟანგბადის გჷმორთჷნც ჩენჯა, ჟანგბადიშ დიდი მუდანობაშ გჷმორთუალათ თაშნეშე გჷშმეგორუნა ჭყონი დო ცაცხუთ. უმოსი ნორკებუ ჟანგბადის გჷმორთჷნა ლირსამი ჩანარეფი, ფიჭვი, ნოჯი დო ა.უ. თვითანაშო რე უდინდარაში ბიოლოგიური რესურსი, ნამუსჷთ ეკონწყუალაშ ჭყანა ახასიათენს დო უღუ დიდი წყარმაჩუალე, დიხამათხილუ, კლიმატმარეგულირაფალი, სანიტარულ-ჰიგიენური შანულობა. ათეშენ ტყაშ თხილუას დო თიშ რაციონალურ გჷმორინაფას უდიდაში სახენწჷფობური, ომეურნული დო ოთელარე შანულობა უღუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
*
აგო-დი-შიორა
აგო-დი-შიორა (Ago di Sciora) — გვალა ბრეგალიაშ ქჷნდჷრს, ალპეფს, შვეიცარიას. იდვალუაფუ ოფუტე ვიკოსოპრანოშ ობჟათეშე, გრაუბიუნდენიშ კანტონს. მუში კონკა შიორაშ ბუნას კვათჷრი ლიშისალო რე ეპონილი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ალპეფი კატეგორია:შვეიცარიაშ გვალეფი
სვეტლანა ტიხანოვსკაია
სვეტლანა გიორგიშ ცირა ტიხანოვსკაია (ცირასქუალას პილიპჩუკი; Святлана Георгіеўна Ціханоўская; დ. 11 ეკენია 1982, ნ. მიკაშევიჩი, ლუნინეციშ რაიონი, ბრესტიშ ოლქი, ბელარუსიშ სსრ, სსრრ) — ბელარუსი პოლიტიკური მოღალე, ბელარუსიშ პრეზიდენტალაშ კანდიდატი 2020 წანაშ გიშაგორუეფს. გიშაგორუეფიშ შედეგეფიშ ოფიციალური გაცხადებაშ მეჯინათ, სვეტლანა ტიხანოვსკაიაქ 10%-შე უმოსი გიშმაგორალქეფიშ ხონარი უღუ, ნამუშჷთ მაჟირა აბანშა გეგშართჷ. ბელარუსიშ მიარე მენოღალეშ არზით, კალიშრღვაფაშ შედეგეფი მასობურო რდჷ ფალსიფიცირაფილი, სინანდულეს სვეტლანა ტიხანოვსკაიაქ ხონარეფიშ უმენტაშობა მიღჷ დო ქიანაშ გიშაგორილი პრეზიდენტო იკოროცხუდას-ოკო. გიშაგორუეფიშ ოფიციალური შედეგეფიშ გოცხადაფაშ უკული ბელარუსის ოპროტესტე აქციეფქ ქჷდიჭყჷ. სვეტლანა ტიხანოვსკაიაქ ვედიჯერჷ ცოკ-იშ შედეგეფიშ გოცხადაფა, დო გჷმაცხადჷ ალექსანდრე ლუკაშენკოშით ხეშუულობაშ უზურპაცია დო თიშ სააწმარენჯოთ ობურჯაფეთ მოუჭანჷ.
ოკურიშ მუნიციპალიტეტი
მუნიციპალიტეტი მუშ ჸურეშე კანტონეფო ირთუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლივიაშ მუნიციპალიტეტეფი
კუბაშ ნოღეფიშ ერკებული
thumb|right|250px|[[ჰავანა, კუბაშ ნანანოღა]] thumb|right|250px|[[სანტიაგო-დე-კუბა]] thumb|right|250px|[[კამაგუეი]] თუდო მოჩამილი რე კუბაშ თი ნოღეფი, ნამუეფიშ მახორობათ 30 000 ადამიერიშ უმოსი რე. თეწკჷმა, მახორობაშ მუდანობა ალაზიმაფილი რე 1981 დო 2002 წანეფიშ ეჭარუეფს შქას, თაშნეშე მოჩამილი რე ოეგებიე მახორობა 2005 წანაშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კუბა
ლანდშაფტი
მინი|250პქ|ლანდშაფტი მინი|250პქ|ოეჩაინენიშ ტობა [[შვეიცარია|შვეიცარიაშ ალპეფს, მუჭოთ მაღალდივერსიფიცირაფილი ლანდშაფტიშ ტიპური სამანგა]]
კატეგორია:გეოგრაფია კატეგორია:ტოპოგრაფია
დილჰან ერიურთი
დილჰან ერიურთი (თურქ. Dilhan Eryurt; დ. 29 გერგობათუთა, 1926, იზმირი, თურქეთი — ღ. 13 ეკენია, 2012, ანკარა, თურქეთი) — თურქი ასტროფიზიკოსი. უმოსო გურაფულენდჷ ბჟას, თიშ ფორმაციაშ პროცესეფს დო ევოლუციურ გოვითარაფას.
გურბანგული ბერდიმუჰამედოვი
გურბანგული ბერდიმუჰამედოვი (Gurbanguly Mälikgulyýewiç Berdimuhamedow; დ. 29 მანგი 1957, ოფ. ბაბარაპი, თურქმენეთიშ სსრ, სსრრ), არკადაგიშ (Arkadag სტატუსი უღუ) — „მაფორალი“ ) — თურქმენეთიშ პრეზიდენტი 2006 წანაშ 21 ქირსეთუთაშე 2022 წანაშ 19 მელახიშახ, სახენწჷფო მოღალე, თურქმენეთიშ მინისტრეფიშ კაბინეტიშ მადუდე, აკოანჯარაფილი ნძალეფიშ უმაღალაში თარსარდალი, არმიაშ გენერალი, მედიცინაშ დო ეკონომიკაშ მენცარობეფიშ დოქტორი, თურქმენეთიშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ აკადემიკოსი, დემოკრატიულ პარტიაშ მადუდე 2007-2013 წანეფს.
დილჰან ერიურთი
ბიოგრაფია დო მენცარული რკვიებეფი
დილჰან ერიურთი გურაფულენდჷ ასტრონომიას სტამბოლიშ უნივერსიტეტის, ნამუთ გათუ 1946 წანას. უკულ გურაფა გაგინძორჷ მიჩიგანიშ უნივერსიტეტის. ოდოქტორე დისერტაცია თხილუ ანკარაშ უნივერსიტეტის 1953 წანას. 1959 წანას ერიურთიქ საირქიანო ატომური ენერგიაშ სააგენტოშ სტიპენდიათ კანადაშა მიდართჷ, სოდეთ გიშარჩქინელი ამერიკალი-კანადარი ასტროფიზიკოსი ალასტერ კამერონიწკჷმა მუშენდჷ. ერიურთიქ კანადას ჟირ წანას ქუდოსკიდჷ დო უკულ ოცხოვრებშა დო ომუშებუშა ამერიკაშა გეგნორთჷ. ამერიკას ერიურთიქ მუშობა ქიდიჭყჷ ინდიანაშ უნივერსიტეტის. ჸათე პერიოდის იმუშუ გოეთე ლინკიშ ობსერვატორიას ხოლო. ობსერვატორიაშ მუშობაშ ბორჯის ერიურთიქ გიმირკვიუ მურიცხული მოდელეფი დო აკეთჷ თინეფიშ იდენტიფიკაცია. მალას ერიურთიქ ომუშებუშა გეგნორთჷ ნასაშ კოსმოსური რკვიებეფიშ გოდარდიშ ინსტიტუტიშა, სოდეთ ერიურთი გურაფულენდჷ ბჟაშ ფორმაციას დო ევოლუციას. ჸათე პერიოდის ერიურთი რდჷ ხვალე ართი ოსური, ნამუთ მუშენდჷ გოდარდიშ ინსტიტუტის. დილჰან ერიურთი, 1960-იან წანეფიშ დაჭყაფუს, ოკათუდჷ ნასაშ მისიეფიშ მენცარულ რკვიებეფს. ერიურთიქ მიშეღჷ დიდი მენცარული კონტრიბუცია ნასაშ აპოლო 11-იშ მისიაშა. დილჰან ერიურთიქ ართ პერიოდის იმუშუ კალიფორნიაშ უნივერსიტეტის ხოლო. 1968 წანას დილჰან ერიურთიქ თურქეთშა დირთჷ დო დარსხუ თურქეთიშ ერუანული ასტრონომიული კონგრესი, თურქეთიშ მენცარული დო ტექნოლოგიური რკვიებეფიშ სხუნუშ ხეშენწყუალათ. 1969-1973 წანეფს ერიურთი კინ ნასას მუშენდჷ. 1973 წანას ერიურთიქ ომუშებუშა გეგნორთჷ ანკარაშ შქა ბჟაეიოლიშ ტექნიკური უნივერსიტეტიშა, სოდეთ დარსხუ ასტროფიზიკაშ დეპარტამენტი. 1977 წანას თურქეთიშ მენცარული დო ტექნოლოგიური რკვიებეფიშ სხუნუქ (TÜBİTAK) ერიურთის გინოჩჷ ომენცარე პრემია. 1988-1993 წანეფს ერიურთი რდჷ შქა ბჟაეიოლიშ ტექნიკური უნივერსიტეტიშ მენცარობაშ დო ლიტერატურაშ ფაკულტეტიშ დეკანი. 1993 წანას ერიურთიქ პენსიაშა მიდართჷ. დილჰან ერიურთიქ ღური 2012 წანაშ 13 ეკენიას, გურიშ ლახარათ.
გურბანგული ბერდიმუჰამედოვი
სქოლიო
კატეგორია:თურქმენეთიშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1957
დილჰან ერიურთი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:თურქეფი კატეგორია:თურქი ასტროფიზიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1926 კატეგორია:ნაღურა 2012