cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ტრენტო
ტრენტო (Trento; Trient) — ნოღა ოორუე იტალიას, წყარმალუ ადიჯეშ ლეხერს, ტრენტინო-ალტო-ადიჯეშ რეგიონიშ დო ტრენტოშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი. XVI ოშწანურას თაქ იდვალუაფუდჷ ტრიდენიშ სხუნუ.
ტრენტო რეგიონიშ დო ოართეთ ოორუე იტალიაშ ართ-ართი თარი ოგონათუე, ომენცარე, ფინანსური დო პოლიტიკური ცენტრი რე. ტრენტოშ უნივერსიტეტი იტალიაშ პირველ 30 კოლეჯშა მიშმურს. ნოღას უღჷ შქა ოშწანურეეფიშ დო რენესანსული უსქვამაში ისტორიული ცენტრი, სოდე იდვალუაფუ ანდა ჯვეში დგჷმილი, სამანგათ ტრენტოშ კათედრალი დო ბუონკონსილოშ ჯიხაზურგა.
აოგაშიმა
აოგაშიმა (იაპონ. 青ヶ島) — იაპონიაშ დორხველი ვულკანური კოკი ფილიპინიშ ზუღას, რე ტოკიოშ ადმინისტრაციაშ დუდალაშ თუდო, იდვალუაფუ თიშე 358 კმ-ით ობჟათეჸურე. წჷმარინუანს იძუშ კოკეფიშ უძგალაშ ობჟათეს დვალირ დო არძოშე იზოლირაფილ დოხორინელ კოკის.
ტრენტო
თეხანური ტრენტო კოსმოპოლიტური ნოღა რე, მაღალგოვითარაფილი სოციალური სერვისეფით. ნოღას შხირას გეთმიოდვანა ოსადიე პოზიციეფს იტალიაშ არძაშე მაღალი ხარსიხიშ რინაშ 103 ნოღას შქას. თეწკჷმა ართო ტრენტო დო თიში პროვინცია იტალიას ართ-ართი არძაშე დინდარი დო გოპეულერი რე.
აოგაშიმა
გეოლოგია
აოგაშიმა მაანთხაშური სისტემაშ ვულკანური კოკიე; თიში სიგჷრძა 3,5 კმ-იე, ოდო მაქსიმალური განი 2,5 კმ. კოკიშ ფორმას გჷთმაჭყანს ოთხი წყართუდონი კალდერაშ ნოსქილედეფი. აკოხურგილიე ძალამი ახრა, უწმაწოთ, ვულკანური დეპოზიტეფშე ეგაფილი კლიფეფით. კალდერაშ ობჟათე ძგას კლიფიშ სიმაღალა 423 მეტრა რე.
იაპონიაშ მეტეოროლოგიური ოაგენტე აოგაშიმას C კლასიშ აქტიურ ვულკანო მირჩქინანს. ეკონია ეშაგორგოთუეფი 1781-1785 წანეფც მითმეურდჷ.
ისტორია
thumb|160px|left|აოგაშიმიშ შილა აოგაშიმიშ დოხორინიშ ისტორია ნათერი ვა რე. მახორობაშ უდიდაში ნორთი იაპონარიე. კოკი მოშინაფილიე იაპონიაშ ისტორიაშ ედოშ პერიოდიშ დინნაჭარეფს, ნამუეფიშ მეჯინათ ვულკანური აქტივობეფი თაქ 1652 წანას დო 1670-1680 წანეფს მინოჸვე. 1780 წანას მოხვადჷ დიხაშნწალუაქ, მუსჷთ კალდერაშ ტობეფშე ორქიშ გოტებაქ მაჸუნჷ, ოდო უკული, 1781 წანას დიხაშნწალუას ეშაგორგოთიქ. 1783 წანაშ პირელს, ეშაგორგოთიშ გეშა ოხვილურქ იჸუ კოკიშ 63 ფანიაშ ევაკუაციაქ. 1785 წანაშ მასიური ეშაგორგოთიშ გეშა კოკიშ 327 მახორუშე 130-140 ადამიერქ მედინჷ.
ჩიკ კორია
არმანდო ენტონი "ჩიკ" კორია (ინგლისურო: Armando Anthony "Chick" Corea, დ. 12 მანგი, 1941, ჩელსი, მასაჩუსეტსი, ღ. 9 ფურთუთა, 2021) — ამერიკალი ჯაზ პიანისტი, ვირტუოზი, კლავიშისტი დო კომპოზიტორი. ჩიკ კორიას ბრელშა ეჭოფილი აფუ გრემიშ პრიზი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი მუსიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1941
ნორთი (სერიალი)
ნორთი (The Unit) — ამერიკული ტელესერიალი, ნამუშ პრემიერა 2000 წანას რდჷ, ტელეარხ CBS-ს.
სიუჟეტი
სერიალი ოხუ ნორთი "დელტა"–შ დავალებეფს. სერიალს მოქიმინუა მეურს "ფორტ გრიფიტის". ნორთიშ მაკათურეფი რენა: ჯონას ბლეინი,  ბობ ბრაუნი,  მაკ გრეგჰარტი. თინეფიშ უნჩაში რე ტომ რაიანი. არძა სერიას ჯონასი ბობი დო მაკი გალენ ქიანაშა მეულა, თიშენ ნამდა დეცვან ამერიკაშ აკორსხილი შტატეფიშ უშქურანჯობა. სერიალი ვარე soup opera. სერიალს უღჷ მაჟირა განი. არძა გიმოკოროცხილ ნორთელს ჸუნს ჩილი. სერიალს რე ნაძირეფჷ თინეფიშ ოსურეფიშ რინა. ათექ მუძინჷ სერიალს რეიტინგი, თიშენ ნამდა თინა მიკიჭოფანდჷ მუჭოთ ქომოლკოჩეფს თეში ოსურპატონეფიშ თოჸუჯის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:2000-იანი წანეფიშ ტელესერიალეფი კატეგორია:ამერიკული ტელესერიალეფი
Q
Q, q — ლათინური ანბანიშ მავითოშკვითა ასო. სემიტური სიმსი "ქოპ" (ორჩანიეთ მონტყორიშ თოკი, დო ნოსხებჷ ეგვიპტური იეროგლიფშე) რდჷ /q/ (უხონარე, მარგალურიშ ომანგე "ყ"), სიმსი, ნამუთ რჩქვანელობურო აფხვადჷნა სემიტურ ნინეფს, მარა ვარსებენს უმენტაშობა ინდოევროპულ ნინეფს. ბერძენულს, შანი ქოპა Ϙ ორჩანიეთ შანენდჷ მუსხირენ სიმსის, თინეფს შქას /kʷ/ დო /kʷʰ/. გვიანიშანი სიმურუაშ თირუეფიშ შედეგო თე სიმსეფი ბერძენულს დითირჷ ომანგე /p/ დო /pʰ/ -ით. ომანგეთ, ქოპამ ტრანსფორმაცია გჷნიცადჷ ჟირ ასოთ: ქოპა, ნამუთ ხვალე რიცხუს შანენდჷ, დო ფი Φ, ნამუთ მარგალურ "ფ"-ს მეთმიახოლებუ დო თეხანურ ბერძენულს /f/ გჷმირაგადჷ. ეტრუსკელეფი Q-ს გჷმირინუანდეს ხვალე V-წკჷმა სიმსიშ /kʷ/ გინაჩამალო.
კლავიატურა
კომპიუტერიშ კლავიატურას წჷმარინუანს გეჸვენჯი სიმბოლოეფიშ ართობურობას:
გოართოიანაფილი ომაფეშ შილა
გოართოიანაფილი ომაფეშ დო ოორუე ირლანდიაშ გოართოიანაფილი ომაფეშ შილა (ოფიციალურო გოართოიანაფილი შილა, გოფაჩილი ჯოხო  იუნიონ ჯეკი) — გოართოიანაფილი ომაფეშ ოფიციალური სახენწჷფო შილა 1801 წანაშე მოჸუნაფილი. აკიქიმინუაშ ისტორია ოშწანურეფს მოკოროცხუნს, შილაშ მაართა ოფიციალური სახექ აკიქიმინჷ 1606 წანას წიმინდე გერგიშ ინგლისიშ შილაშ დო წიმინდე ანდრიაშ შოტლანდიაშ შილაშ გოართოიანაფათ, მოგვიანაფათ — კომპოზიციას ქეგიაძინჷ წიმინდე პატრიკიშ ირლანდიაშ შილაქ. გოართოიანაფილი ომაფეშ შილაშ პროპორცია აკმადგინანს 1:2. გოართოიანაფილი ომაფეშ არმიაშ შილაქ აკიქიმინჷ 1707 წანას, გჷმირინუანა 3:5 პროპორციას.
სქოლიო
კატეგორია:მოსოფელიშ ქიანეფიშ შილეფი კატეგორია:გოართოიანაფილი ომაფეშ ერუანული სიმბოლოეფი
მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული აზიას დო ოკიანეთის
თაქი მოჩამილი რე იუნესკოშ ობიექტეფიშ ერკებული აზიას, ავსტრალიას დო ოკიანეთის. მუდგაზმარენი ევროპული ქიანა (თურქეთი, კვიპროსი, აზერბაიჯანი, სომხეთი, საქორთუო დო ისრაელი), თაშნეშე რუსეთიშ აზიური ნორთი იმაჟირებუ თუდო მოჩამილ ერკებულს.
ბანგლადეში (3)
thumb|right|ბუდისტური [[პაჰარპურეშ ბიჰარა|ბიჰარაშ აკნაციმეფი პაჰარპურეს]]
თურქეთი (10)
thumb|right|150px|კაბადოკია thumb|right|150px|ნემრუტ-დაღი
იაპონია (16)
thumb|right|[[ჰიმეძიშ ჯიხაზურგა]]
ინდოეთი (28)
thumb|right|[[თაჯ-მაჰალი]] thumb|right|[[პეულეფიშ ლეხერი]] thumb|right|[[ქაჯურაჰო]]
ირანი (13)
thumb|right|450px|[[იმამიშ მოედანი ისპაანს]]
პაკისტანი (6)
thumb|right|[[ლაჰორიშ ჯიხაზურგა]]
რუსეთი (8)
ხვალე რუსეთიშ აზიური ნორთიშ ობიექტეფი
ობჟათე კორეა (10)
thumb|[[ჩოსონიშ დინასტიაშ მაფეფიშ აკარდამეფი]]
საუდიშ არაბეთი (2)
(თაშნეშე მიშმურს არაბულ ქიანეფიშ რეგიონშა)
საქორთუო (3)
thumb|გელათიშ მონასტერი thumb|ჯვარიშ მონასტერი
სომხეთი (3)
thumb|right|150px|ეჩმიაძინი
ტაილანდი (5)
thumb|right|პრა აჩანა, [[სუხოტჰაიშ ისტორიული პარკი|სუხოტჰაიშ პროვინცია, ტაილანდი]]
ფილიპინეფი(5)
thumb|right|[[ბანაუშ ბრინჯიშ ტერასეფი,ფილიპინეფი]]
ყაზახეთი (3)
thumb|[[ტამგალიშ პეტროგლიფეფი]]
შრი-ლანკა (8)
right|thumb|ჯვეში ნოღა [[სიგირიია (შრი-ლანკა)]]
ჩინეთი (42)
thumb|right|[[ტერაკოტიშ არმია]] thumb|right|[[ძიუჯაიგოუშ ლეხერი]] thumb|right|[[დაძუშ კჷრდეშ რელიეფეფი]] thumb|right|[[უდანშანიშ გვალეფიშ ჯვეში ნოდგჷმეფიშ კომპლექსი]]
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ერკებული
List of World Heritage Sites
ჰანს შპემანი
ჰანს შპემანი (გერმ. Hans Spemann; დ. 27 მანგი, 1869, შტუტგარტი, ვიურტემბერგიშ ომაფე — ღ. 9 ეკენია, 1941, ფრაიბურგი, მასუმა რაიხი) — გერმანალი ემბრიოლოგი, ემბრიოგენეზიშ მენცარული რკვიებაშ გეშა გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის 1935 წანას. ჰანს შპემანიშ მენცარული რკვიებეფი გერსხილი რე შპემანიშ სტუდენტიშ ჰილდა მანგოლდიშ დისერტაციას. მანგოლდიქ 1924 წანას დოღურუ, პრემია შპემანქ მიპალუ. ჰანს შპემანი გურაფულენდჷ ჰაიდელბერგიშ უნივერსიტეტის. გურაფაშ თებაშ უკული მუშენდჷ შხვადოშხვა ინსტიტუტეფს. 1919 წანაშე შპემანი რდჷ ფრაიბურგიშ უნივერსიტეტიშ ზოოლოგიაშ პროფესორი. 1914 წანაშე ჰანს შპემანი რდჷ კარლ ვილჰელმიშ ბიოლოგიაშ ინსტიტუტიშ ასოცირებული დირექტორი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალეფი კატეგორია:გერმანალი მენცარეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:გერმანალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის კატეგორია:დუნაბადი 1869 კატეგორია:ნაღურა 1941
ობჟათე კიონსანიშ პროვინცია
ობჟათე კიონსანიშ პროვინცია 경상남도 ), კუნტას კიონამი (경남 — კიონსანნამ-დო) — პროვინცია ობჟათე კორეაშ ობჟათე-ბჟაეიოლშე, ადმინისტრაციული ნოღა — ჩანვონი.
თაშნეშე ქოძირით
კატეგორია:ობჟათე კორეაშ პროვინციეფი
ბირობიჯანი
ბირობიჯანი (ביראָבידזשאַן) — ნოღა რუსეთიშ შორიშ ბჟაეიოლს, ურიეფიშ ავტონომიური ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი (1934 წანაშე).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეთიშ ნოღეფი
2 მელახი
2 მელახი (მარტი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 61-ა დღა (ნარკი წანეფს — 62-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
ჯვ. წ. 361
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 361 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
პალიკირი
პალიკირი (Palikir) — ნოღა მიკრონეზიაშ ფედერაციული შტატეფს, 1989 წანაშე ქიანაშ ნანანოღა რე. თე ტერიტორია შხვადოშხვა სახენწჷფოშ აკოდგინალაუშა მიშმეშჷ, მუჭოთ კოლონია. პალიკირი იდვალუაფუ შტატ პონპეის.
კატეგორია:მიკრონეზიაშ ფედერაციული შტატეფიშ ნოღეფი კატეგორია:ოკიანეთიშ ნანანოღეფი
საბაჟო (ხობიშ მუნიციპალიტეტი)
ოფუტეს გიშმურს სანაკი–ფუთიშ რკინაშარაშ ღოზი დო იდვალუაფუ ეკინაშარაშ დგჷმილი — ჭალადიდი. თაშნეშე ოფუტეს გიშურს საქორთუოშ ოავტომობილე მაგისტრალი ს2. ოფუტეს მუშენს ჯარალობური ცენტრი. სხუნუეფიშ პერიოდის ოფუტეს მეჩხოლარალაშ მეურნალა, ლიმონათიშ ქარხანა დო საავადმყოფო მუშენდჷ.
დემოგრაფია
2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით, ოფუტეს 1448 ადამიერი ოხორანს.
სქოლიო
კატეგორია:სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ ოფუტეეფი კატეგორია:ხობიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი კატეგორია:ჭალადიდიშ თემიშ ოფუტეეფი
მორისი
მორისი (ინგლ. Maurice River) რე წყარმალუ ააშს, ნიუ-ჯერსიშ შტატის. წყარმალუ მორისი იჭყაფჷ ოდუდეეფიშ სთილ-რანიშ დო სქოთლენდ-რანიშ აკოართაფაშ აბანს, სალემიშ ოლქის დო ინაკათუ დელავერიშ ჸუჯის. უდიდაშ ნადუეფ რე: მენანტიკო, მანუმუსკინი, მადი-რანი, სტიპ-რანი, პეტერსონ-რანი, ლითლ-მილ-კრიკი, მასკი-კრიკი დო შხვეფი. მორისიშ სიგჷნძა რე 80 კმ. ღანჩოშ ფართობი 1,000 კვ.კმ. წყარმალუ მორისი გიშმურს ნიუ-ჯერსიშ სალემიშ დო კამბერლენდიშ ოლქეფს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:ნიუ-ჯერსიშ წყარმალუეფი
3 მელახი
3 მელახი (მარტი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 62-ა დღა (ნარკი წანეფს — 63-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
ლეონარდ ეილერი
მინიატიურა|ლეონარდ ეილერი ლეონარდ ეილერი (დ. 15 პირელი, 1707, ბაზელი, შვეიცარია — ღ. 18 ეკენია, 1783, პეტერბურგი, რუსეთი) — შვეიცარალი მათემატიკოსი, მექანიკოსი დო ფიზიკოსი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შვეიცარალეფი კატეგორია:ფიზიკოსეფი კატეგორია:მათემათიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1707 კატეგორია:ნაღურა 1783
დევიდ მარშალ ლენგი
დევიდ მარშალ ლენგი (დ. 6 მესი, 1924 - ღ. 20 მელახი, 1991) — რდჷ გჷშარჩქინელი ისტორიკოსი, პროფესორი, ბულგარეთიშ, საქორთუოშ დო კავკაციაშ ისტორიაშ სპეციალისტი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი ქართველოლოგეფი კატეგორია:ინგლისარი კავკაციოლოგეფი კატეგორია:ინგლისარი ისტორიკოსეფი კატეგორია:ინგლისარი ლიტერატურაშმარჩქინჯეფი კატეგორია:დუნაბადი 1924 კატეგორია:ნაღურა 1991
ჯვ. წ. 362
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 362 წანა.
აგილერა (ვულკანი)
მინი|250პქ]|აგილერა აგილერა (Aguilera) — სტრატოვულკანი ჩილეშ ობჟათე ნორთის. ებიჯილი რე ობჟათე პატაგონიაშ ჸინიშ ვეს (სიმაღალა 2546 მ). იდვალუაფუ არგენტინოშ ტობაშ ბჟადალჸურე.
ჯვ. წ. 362
ნაღურა
კატეგორია:
აგილერა (ვულკანი)
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩილეშ ვულკანეფი
ლიპეცკი
რესურსეფი ინტერნეტის
ოჩინებარე ინფორმაცია
კატეგორია:ლიპეცკიშ ოლქიშ ნოღეფი კატეგორია:რუსეთიშ ნოღეფი კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტეფიშ ნანანოღეფი
მაუნთ აბუ
მაუნთ აბუ (माउंट आबू, Mount Abu) — ნოღა ინდოეთის, შტატი რაჯასტანს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რაჯასტანიშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი
სეზარია ევორა
thumb|სეზარია ევორა სეზარია ევორა (დ.27 მარაშინათუთა, 1941, მინდელო, კაბო-ვერდე; ღ. 17 ქირსეთუთა, 2011, სან-ვისენტე, კაბო-ვერდე) — ჩინებული ფოლკ-მუსიკოსი კაპო-ვერდეშე. ეჭოფილი აფუ გრემიშ პრიზი 2004 წანას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კაბო-ვერდალეფი კატეგორია:კაბო-ვერდალი მობირეეფი კატეგორია:დუნაბადი 1941 კატეგორია:ნაღურა 2011
ბორა (ბორია)
მინი|280პქ|ბორა ბორა (bora; boreas; — ოორუეშ ბორია) — ნძალიერი დო სანწალე ბორია. წჷმიქიმინუ უმენტაშო წანაშ რგილ პერიოდის დო კვათიერო ერგილაფას გჷმიჭანუანს. ბორა უმენტაშო თი აკანეფს უჩქჷ, სოდეთ მორჩილისიმაღალაშ კირდე ტიბუ ზუღას უხურგანს (ადრიატიკაშ წყარპიჯის, ტრიესტიწკჷმა, რიეკწკჷმა; კავკაციას — უჩა ზუღაპიჯიშ ოორუეს, ტუაფსეშ დო ნოვოროსიისკი შქას).
სქირონას მიშაჭკირილ რგილ ჰავაშ მასა წნევაშ გრადიენტიშ დო სიმონკაშ ძალაშ გოლინათ მალას ირკენს კირდეშ ბორიაოჭიშამ კართეფს ტიბჷ ზუღაშ წყარპიჯიშჸურე თეშ, ნამჷ-და ვაჭიშე უგიშურთუმუო ტიბაფა. ბორიაშ სიჩქარე თე ბორჯის 40 მ/წმ მიოჭირინუანს (ნოვოროსიისკწკჷმა მარკოთხიშ ყალს 60 მ/წმ ოძინუ).
იგინძორებუ ართ დღაშე ართ მარაშა. ბორაშ გიშარჩქჷნაშა გვალაშ კონკას იფიქსირებუ მუნაფეფიშ აშხირაფა. ბორა 2-3 დღაშ გოძვენას ირქენს დო შხირას დიდი გავალი მოუღჷ.
1928 წანას, დეფიქსირჷ უნძალაში ბორაქ, ნამუშ სიჩქარე აკმადგინანდჷ 80 მ/წმ.
სქოლიო
კატეგორია:მეტეოროლოგია
იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ფინეთის
2009 წანაშ მუნაჩემეფით ფინეთის იუნესკოშ მოსოფელიშ კულტურული მონძალაშ 7 ობიექტი რე.
ერკებული
ერკებულშა მიშაღალირი რე ობიექტეფი, იუნესკოშე მოსოფელიშ კულტურული მონძალაშ ერკებულშა თინეფიშ გეძინაშ მეჯინათ.
დენის ჰეისბერტი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1954
იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ფინეთის
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იუნესკოშ საგებიო მონძეობა კატეგორია:საგებიო მონძეობაშ ქილინჯეფი ფინეთის
პიერ ფერმა
thumb|right|პიერ ფერმა პიერ ფერმა (ფრანგ. Pierre de Fermat; დ. 17 მარაშინათუთა, 1601 — ღ. 12 ღურთუთა, 1665) — ფრანგი მათემატიკოსი.
4 მელახი
4 მელახი (მარტი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 63-ა დღა (ნარკი წანეფს — 64-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
პიერ ფერმა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგეფი კატეგორია:ფრანგი მათემატიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1601 კატეგორია:ნაღურა 1665
ჯვ. წ. 363
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 363 წანა.
თუმაშ ტრანსპლანტაცია
thumb|კოჩი თუმაშ ტრანსპლანტაციაშახ thumb|კოჩი თუმაშ ტრანსპლანტაციაშ უკული თუმაშ ტრანსპლანტაცია — თუმაშ გინონერგუაშ ქირურგიული პროცესი. თუმაშ ტრანსპლანტაციაშ ბორჯის ეთმეჭოფუნა თუმაშ გრაფტეფს დო გინმონერგჷნა კოჩიშ დუდიშ ტვიფალ აბანეფს. თუმაშ ტრანსპლანტაციას გიმირინუანა წარეფიშ რცუალაშ ბორჯის ხოლო. გრაფტეფს ეთმეჭოფნა კოჩიშ დუდშე, ასაგასაშე, კუჩხეფშე დო შხვა. თუმაშ გინონერგუაშ შხვადოშხვა მეთოდი არსებენს. რე თუმაშ ტრანსპლანტაციაშ FUE მეთოდი დო STRIP მეთოდი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ქირურგია კატეგორია:კოსმეტოლოგია
საჩხერე
საჩხერე — ნოღა საქორთუოს, იმერეთიშ აკანს, საჩხერეშ მუნიციპალიტეტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ნოღათ 1964 წანას გჷმიცხადჷ. ნოღას რე დორსხუაფილი ჭიათურაშ დო საჩხერეშ ეპარქიაშ რეზიდენცია. 2014 წანაშ მუნაჩემეფით ნოღას ოხორანს 6140 მახორუ.
ჰარალდ V
ჰარალდ V (Harald V, დ. 21 ფურთუთა, 1937) — ნორვეგიაშ მაფა 1991 წანაშ 17 ღურთუთაშე. ხვისტაშა მუამუშიშ ულაფ V-შ ღურაშ უკული ეშართჷ.
საჩხერე
სქოლიო
კატეგორია:საქორთუოშ ნოღეფი კატეგორია:იმერეთიშ აკანიშ ნოღეფი
რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი
რუსეთიშ ფედერაცია აკმოდირთუ 83 ფედერალურ სუბიექტშე, ნამუშეთ 46-ის ჯოხო ოლქი.
რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფიშ ერკებული
კატეგორია:რუსეთიშ ფედერალური მონწყუალა
ჰარალდ V
ჰარალდი მაართა მაფასქირი რე, ნამუქჷთ ეკონია ოშწანურას ნორვეგიას დებადჷნ. 1940 წანას ქიანას ნაცისტეფიშ მიშაჭკირუაშ უკული ომაფე ფანიაქ ქჷდიტჷ ოსლო დო ვაშინგტონს ოხორანდეს. 1945 წანას, მაფასქირქ ნორვეგიაშა დირთჷ დო 1955 წანას ოსლოშ უნივერსიტეტის აბარჷ. თეშ უკული ოურდუმე აკადემიაშა გეგნორთჷ. 1960 წანაშე ოქსფორდის გურაფულენდჷ.
1968 წანას ჩილო ვა თავადსქუა, სონია ჰარალდსენი ქეკიხუნჷ, ჟირი სქუა ჸუნა: პრინცესა მართა ლუიზა დო კრონპრინცი ჰოკონი, ნამუთ ხვისტაშ მონძეთ მირჩქინუაფჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნორვეგიაშ მაფეფი კატეგორია:გლიუქსბურგეფი
R
R, r — ლათინური ანბანიშ მავითობრუო ასო. დუდმაართა სემიტური ასოქ ორჩანიეთ მუში ემაშანალი ეგვიტპური ეიროგლიფიშ (გჷმირაგადჷ ტ-პ) გოლინათ აკიქიმინჷ, მარა სემიტურს შანენდჷ /r/ სიმსის, თიშ გეშა, ნამჷ-და თინეფიშ ნინას ზიტყვა "დუდი" რდჷ 'რეშ' (თაშნეშე თე ასოშ ჯოხო). თიქ გევითარჷ ბერძენულ P ῥῶ (რო) დო ლათინურ R-ს. შილებე კანკალე ეტრუსკულ დო ბჟადალ ბერძენულ ფორმეფს თე ასოს გიაძინჷ წვანთირქ, თიშ გეშა, ნამჷ-და თინა გეგშურთუდესკონ P-შ გვიანიში ფორმაშე.
კლავიატურა
კომპიუტერიშ კლავიატურას წჷმარინაუნს გეჸვენჯი სიმბოლოეფიშ ართობურობას:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ლათინური ასოეფი
ობჟათე ჩოლაშ პროვინცია
ობჟათე ჩოლაშ პროვინცია (전라남도) — პროვინცია ობჟათე კორეაშ ობჟათე-ბჟადალშე. ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოღა მუანი.
თაშნეშე ქოძირით
კატეგორია:ობჟათე კორეაშ პროვინციეფი
რუდოლფ ვირხოვი
რუდოლფ ლუდვიგ კარლ ვირხოვი (გერმ. Rudolf Ludwig Carl Virchow; დ. 13 გჷმათუთა, 1821, სვიდვინი, პომერანია, პრუსიაშ ომაფე, გერმანიაშ რსხუ — ღ. 5 ეკენია, 1902, ბერლინი, პრუსიაშ ომაფე, გერმანიაშ იმპერია) — გერმანალი ექიმი, ბიოლოგი, პათოლოგი, ციტოლოგი, ანთროპოლოგი, ჭარუ დო პოლიტიკოსი, შინელი რე მუჭოთ პათოლოგიაშ მუმა დო სოციალური მედიცინაშ დუმარსხუაფალი.
ბიოგრაფია დო მენცარული რკვიებეფი
რუდოლფ ვირხოვი გურაფულენდჷ მედიცინას ბერლინიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია 1843 წანას იოჰან პეტერ მიულერიშ ხემანჯღვერობათ. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ შარიტეშ ჰოსპიტალს. 1847-1848 წანეფს ვირხოვიქ გიმირკვიუ ტიფიშ პანდემია ჟინ სილეზიას. მალას, 1848 წანას, გერმანიაშ რევოლუციას ქაკათჷ. ჸათეშ გეშათ ვირხოვი შარიტეშ ჰოსპიტალშე გუტეს. (ხუთ წანაშ უკულ შარიტეშ ჰოსპიტალშა კინ დართინეს). 1848 წანას ვირხოვიქ ბერლინი ქიდიტუ დო გეგნორთჷ ვიურცბურგიშ უნივერსიტეტიშა, სოდეთ რდჷ პათოლოგიური ანატომიაშ პროფესორი. 1856 წანას ვირხოვიქ კინ ბერლინშა დირთჷ დო მუშობა ქიდიჭყჷ ბერლინიშ უნივერსიტეტის დო შარიტეშ პათოლოგიაშ ინსტიტუტის. რდჷ პათოლოგიაშ ინსტიტუტიშ დირექტორი. ჸათე პოსტი უკებუდჷ 20 წანას. ვირხოვი რდჷ მაართა მენცარი ნამუქჷთ გიმირკვიუ შხვადოშხვა ლახარეფი: ლეიკემია, ქორდომა, ემბოლია, თრომბოზი. ვირხოვიქ მიშეღჷ ბიოლოგიური ტერმინეფი: ქრომატინი, ნეიროგლია, პარენქიმა, ამილოიდოზი, სპინა ბიფიდა დო შხვეფი. ვირხოვიქ დარსხუ აუტოპსიაშ მაართა სისტემური მეთოდი. ვირხოვი რდჷ თოლური თეორიაშ დუმარსხუაფალი. 1892 წანას ლონდონიშ ომაფე ჯარალუაქ რუდოლფ ვირხოვის გინოჩჷ კოპლიშ მენდალი. ვირხოვი რე 2000-შე უმოსი მენცარული სტატიაშ დო პუბლიკაციაშ ავტორი. ვირხოვი რდჷ ჩარლზ დარვინიშ ევოლუციაშ თეორიაშ ოპონენტი. რუდოლფ ვირხოვი ოკათუდჷ პოლიტიკას ხოლო დო ართ პერიოდის რდჷ პრუსიაშ პარლამენტიშ მაკათური.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალეფი კატეგორია:გერმანალი მენცარეფი
ტიგრი
ტიგრი (ტიგროსი) — წყარმალუ თურქეთის დო ერაყის (ნორთობურო მითმეურს თე ქიანეფიშ დო სირიაშ თანჯას). სიგჷრძა დოხოლაფირო 1900 კმ, ღანჩოშ ფართობი 375,000 კმ2. ოდუდე უღჷ ბჟაეიოლ ტავრის. კვათუნს ჯეზირეშ პლატოს დო მესოპოტამიაშ რზენიშ დიდ თიას. დოხოლაფირო ნოღა ელ-კურნაწკჷმა (ერაყი) აკათუ წყარმალუ ევფრატის დო წყარმალუ შატ-ელ-არაბიშ ჯოხოდვალათ აკათუ სპარსეთიშ ჸუჯის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:თურქეთიშ წყარმალუეფი კატეგორია:ერაყიშ წყარმალუეფი კატეგორია:სირიაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ახლო ბჟაეიოლიშ წყარმალუეფი
იარენი
იარენი (Yaren) — ნაურუშ რაიონი დო დე-ფაქტო ნანანოღა. რაიონიშ ფართობი — 1,50 კმ². 2011 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით თე ტერიტორიას 747 ადამიერი ოხორანს. იარენიშ ოორუეშე იდვალუაფჷ ბუადაშ, ბჟაეიოლშე — მენენგიშ, ბჟადალშე — ბოეშ რაიონეფი.
კატეგორია:ნაურუ კატეგორია:ნაურუშ რაიონეფი კატეგორია:ოკიანეთიშ ნანანოღეფი კატეგორია:ნაურუშ ნოღეფი
მაქს ფონ ლაუე
მაქს თეოდორ ფელიქს ფონ ლაუე (გერმ. Max Theodor Felix von Laue; დ. 9 გჷმათუთა, 1879, კობლენცი, პრუსიაშ ომაფე — ღ. 24 პირელი, 1960, ბერლინი, გერმანია) — გერმანალი ფიზიკოსი, კრისტალეფიშ რენტგენული დიფრაქციაშ ძირაფაშ დო რკვიებაშ გეშა გინოჩეს ნობელიშ პრემია 1914 წანას. მაქს ფონ ლაუეშ მენცარული რკვიებეფი ორხველუდჷ ოპტიკაშ, კრისტალოგრაფიაშ, კვანტური თეორიაშ, სუპერგამტარობაშ დო ფარდობითობაშ თეორიაშ დარგეფს. ლაუე რდჷ ნაციზმიშ ოპონენტი. მუშენდჷ შხვადოშხვა ომენცარე ინსტიტუტეფს დო მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ თებაშ უკული, რდჷ გერმანული მენცარობაშ ართ-ართი თარი ფიგურა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალეფი კატეგორია:გერმანალი ფიზიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:გერმანალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიკას კატეგორია:დუნაბადი 1879 კატეგორია:ნაღურა 1960
5 მელახი
5 მელახი (მარტი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 64-ა დღა (ნარკი წანეფს — 65-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
იმანუელ კანტი
thumb|250px|იმენუელ კანტი იმანუელ კანტი (Immanuel Kant; დ. 22 პირელი 1724, კენიგსბერგი ღ. 12 ფურთუთა 1804, კენიგსბერგი) — გერმანალი ფილოსოფოსი.
ბიოგრაფია
მინი|კანტიშ ბიუსტი [[ბელუ-ორიზონტის, ბრაზილია]] იმანუელ კანტიქ დებადჷ 1724 წანაშ 22 პირელს ნოღა კენიგსბერგის, ასეიან კალინინგრადის. ღურჷ კინ თე ნოღას 1804 წანაშ 12 ფურთუთას. 1745 წანას გაათუ კენიგსბერგიშ უნივერსიტეტი. მაართა ნახანდი „შურდგუმილ ნძალეფიშ უნტყუან ლოგინუაშ“ გეშა გიშაშქვჷ 1747 წანას. უღვენობაშ გეშა 9 წანა კერზო მაგურაფალი რდჷ. თე ხანეფს გიმაბჟინუ ვითიზჷმაშახ ნახანდი. „ცაშ თეორია“ (1755) მუსჷთ ენგელსიქ „გენიალურ კილაძირაფა“ გიოდჷ. 1755 რდჷ კენიგსბერგიშ უნივერსიტეტიშ პრივატ–დოცენტი, 1770–შე პროფესორი. თე წანაშენო ხემანჯღვერენდჷ კათედრას. ჟირშა (1786 დო 1788) გიშეგორეს რექტორო. ლექციეფს კითხულენდჷ მეტაფიზიკას, ლოგიკას, ეთიკას, ფიზიკას, ფიზიკურ გეოგრაფიას. 1781 წანას გიშართჷ მუში მაართა ნახანდიქ „წიმინდე ჰონიაშ კრიტიკა“, 1783– „პროლეგომენეფი“, 1788– „პრაქტიკულ ჰონიაშ კრიტიკა“, 1790– „სხუნუაშ ჰონიაშ კრიტიკა“. 1794 წანას თარობაქ აკრძალჷ თიში ნახანდი „რელიგია ხვალე ჰონიაშ ხურგეფს“. 1797 წანას მითმიოტალენს ლექციეფიშ კითხირს. 1793 წანას გინოჭყვიდჷ მუში აკნარსხეფიშ ედომუშამ კათელიშ გიშაშქუმალა, მარა თე გარძახებაქ ვა მიაჸონინ ბოლოშა. 1838 წანას დიჭყჷ კანტიშ ნახანდეფიშ გიშაშქუმალაქ (როზენკრაბტიშ დო შუბერტიშ, თაშნეშე ჰარტენშტაინიშ რედაქციათ). 1910 წანას გიშართჷ კანტიშ აკადემიურ გიშაშქუმალაშ მაართა ტომქ. 1898 წანაშე გიშმურს სპეციალურ ჟურნალი „Kantstudien“.
ჯვ. წ. 364
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 364 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ფსოუ
ფსოუ (აფხ. Ҧсоу) — წყარმალუ აფხაზეთიშ ავტონომიურ რესპუბლიკას, საქორთუო-რუსეთიშ თანჯას. აკათუ უჩა ზუღას. წყარმალუშ სიგინძა რე 57 კილომეტრი, ღანჩოშ ფართობი - 420 კმ². ოდუდე უღუ გვალა აგეფსთას.
კატეგორია:რუსეთიშ წყარმალუეფი კატეგორია:საქორთუოშ წყარმალუეფი კატეგორია:აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ წყარმალუეფი
ვიტორიო დე სიკა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იტალიარეფი კატეგორია:იტალიარი არტისტეფი კატეგორია:იტალიარი კინორეჟისორეფი კატეგორია:დუნაბადი 1901 კატეგორია:ნაღურა 1974
მიხეილ ხერგიანი
მიხეილ ხერგიანი (დ. 25 მელახი, 1932, დაბა მესტია — ღ. 4 კვირკვე, 1969, გვალა სუ-ალტო (დოლომიტეფი), იტალია) — ქორთუ ალპინისტი, სსრრ-იშ სპორტიშ მოხელე.
სქოლიო
კატეგორია:ქორთუეფი კატეგორია:ქორთუ ალპინისტეფი კატეგორია:ალპინისტეფი კატეგორია:საპატიო შანიშ ორდენიშ კავალერეფი კატეგორია:დუნაბადი 1932 კატეგორია:ნაღურა 1969
სკოტ ფოული
სკოტ კელერმან გოული (Scott Kellerman Foley; დ. 15 მანგი, 1972, კანზასი) — ამერიკალი არტისტი. ლაჸაფენდჷ სერიალეფს: ნორთი, ექიმი ჰაუსი, გრეიშ ანატომია, ნანდული ზისხირი დო შხვა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1972
გერმანიაშ შილა
გერმანიაშ დროშა (Flagge Deutschlands) — გერმანიაშ სახენწჷფო სიმბოლო. შილა სუმფერამი რე, ნამუთ აკმოდირთჷ სუმი ჰორიზონტალური, ართი ზჷმაშ ლენტიშე, ნამუეფსჷთ გერმანიაშ ერუანული ფერეფი უღუ: უჩა, ჭითა დო ორქოშფერი.
ლუსი ლიუ
ლუსი ალექსის ლიუ (Lucy Liu დ. 2 ქირსეთუთა, 1968) — ამერიკალი კინოარტისტი დო პროდიუსერი. ჩინებული რე ფილმეფით „ჩარლიშ ანგელოზეფი“, „დოჸვილი ბილი“, „კუნგ-ფუ პანდა“.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:ნიუ-იორკალეფი კატეგორია:დუნაბადი 1968
6 მელახი
6 მელახი (მარტი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 65-ა დღა (ნარკი წანეფს — 66-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
ნაიობრერა
ნაიობრერა (ინგლ. Niobrara River) რე წყარმალუ ააშს, ვაიომინგიშ დო ნებრასკაშ შტატეფს. წყარმალუ ნაიობრერა იჭყაფჷ ნაიობრერაშ ოლქის, ნოღა მანვილიშ ხოლოს, ვაიომინგის დო ინაკათუ წყარმალუ მისურის, ნოკსიშ ოლქის, ნოღა ნაიობრერაშ გოხოლუას, ნებრასკაშ შტატიშ ტერიტორიას. წყარმალუ ნაიობრერაშ სიგჷნძა რე 914 კმ. ღანჩოშ ფართობი 30,000 კვ.კმ. უდიდაშ ნადუეფ რე: სნეიკი დო კი-პეჰო. ნაიობრერაშ წყარპიჯიშ ხოლოს იდვალუაფჷ ნოღეფი: ნაიობრერა, ვალენტაინი, ვან-ტასელი დო ლასკი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:ვაიომინგიშ წყარმალუეფი კატეგორია:ნებრასკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:მისურიშ ნადუეფი
ჯვ. წ. 365
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 365 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ეიფელიშ ერუანული პარკი
ეიფელიშ ერუანული პარკი (Nationalpark Eifel) — ერუანული პარკი გერმანიას, ოორუე რაინ-ვესტფალიაშ აკანს.
იდვალუაფუ ეიფელიშ გვალეფიშ ოორუეჸურე, ნოღა ნიდეგენს (ოორუეჸურე) დო შლაიდენს (ობჟათეოორუეჸურე) შქას, ობჟათე-ბჟადალშე უხურგანს ბელგიას. პარკიქ 2004 წანას დირსხუ დო მუში ფართობი დოხოლაფირო 10 700 ჰექტარი რე. მუში ღანკი რე ამდღარშახ ასქილადირი წიფურიშ ტყალეფიშ თხილუა, ნამუთჷთ თელი ეიფელი დო ცენტრალური ევროპაშ უდიდაში ნორთი რდჷ ფორილი. ფორჷნს ფურცელამ დო ლირსამ ტყალეფს, ტობეფს, მაფერეფს დო რღია ჭყენჭყეფს.
ერუანულ პარკის გოფაჩილი რე 900-შახ ჩხოლარიშ დო ჩანარიშ გვარობა, ნამუეფშეთ კანკალე ჭითა წინგიშა რე მიშაღალირი. ხვალე ხოჭოეფიშ გვარობეფი 1300-ს ოჭირინდუანდ. შხვა ჩხოლარეფს შქას რე ველური კატუ, უჩა ყარყანტი დო კიდალაშ ხვილარი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანიაშ ერუანული პარკეფი
ოკონცენტრაციე კარე
მინი|[[ბურეფი|ბური ოსურეფიშ დო ბაღანეფიშ კარე ობჟათე აფრიკას (1900-1902 წანეფს)]] ოკონცენტრაციე კარე (concentration - აკოშაყარუა) — ტერმინი, ნამუთ სპეციალურო ჭურული ალობაშ მასიურო, დანძალებურო ეკვათუაშ ცენტრის შანენს შხვადოშხვა ქიანაშ მახორობუეფიშ ანწიანი კატეგორიეფიშო:
ტერმინ „ოკონცენტრაციე კარექ“ ბურეფიშ ლჷმაშ ბორჯის გორჩქინდჷ, მუჟამსჷთ ინგლისარი ჯარიშკოჩეფქ ბური ყაზახეფი კარეეფს მითარღვეს (აკოშაყარეს), თიშენ ნამდა თინეფიშ ბური პარტიზანეფს ვალუდირთესკონ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ოკონცენტრაციე კარეეფი
სიროკო
thumb|250px|სიროკო სიროკო (იტალ. sirocco < არაბ. შარკ – ბჟაეიოლი) — ობჟათეშ ვარდა ობჟათე-ბჟაეიოლიშ ტიბჷ, ნძალიერი ბორია, ნამუთ უმენტაშო ირქენს სქირონაშქა ზუღაშ ღანჩოს დო უმბარს ოორუე აფრიკაშ დინოხოლენი რაიონეფიშ დო არაბეთიშ ჩქონიშ ტიოზეფშე. სქირონაშქა ზუღას გჷნულაშ ბორჯის სიროკო უძინანს ჭოროფას, მორო, თეშ უმკუჯინალო, ევროპაშ სქირონაშქა ზუღაშ წყრაპიჯიშ მიარე აკანს იშენ ოხომუანს ჩანარეფს.
ლიტერატურა
კატეგორია:საჰარა კატეგორია:ბორიეფი
7 მელახი
7 მელახი (მარტი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 66-ა დღა (ნარკი წანეფს — 67-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
მაგადანი
მაგადანი (Магада́н) — ნოღა-ონიშოლი რუსეთიშ ოორუე-ბჟაეიოლშე. მაგადანიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ნოღა იდვალუაფჷ მოსკოვიშ ბჟაეიოლშე 10,210 კილომეტრიშ მეძენას (ავტომაგისტრალით).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მაგადანიშ ოლქიშ ნოღეფი კატეგორია:რუსეთიშ ნოღეფი კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტეფიშ ნანანოღეფი კატეგორია:რუსეთიშ ონიშოლეფი კატეგორია:რჩქალი ოკიანეშ ონიშოლეფი
ფედერიკო ფელინი
ფედერიკო ფელინი (იტალ. Federico Fellini; დ. 20 ღურთუთა, 1920, რიმინი, იტალია – ღ. 31 გჷმათუთა, 1993, რომი, იტალია) — იტალიარი კინორეჟისორი. მერჩქინელი რე XX ოშწანურაშ ართ-ართ უდიდაშ რეჟისორო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იტალიარეფი კატეგორია:იტალიარი კინორეჟისორეფი კატეგორია:დუნაბადი 1920 კატეგორია:ნაღურა 1993
ბელაია (კამაშ ნადუ)
ბელაია, აგიზელი (Белая; ბაშკირ. Ағиҙел) — წყარმალუ რუსეთის, ბაშკირეთის, წყარმალუ კამაშ კვარჩხან ნადუ. იჭყაფუ ურალიშ გვალეფს დო გიშმურს ნოღეფს: ბელორეცკი, სტერლიტამაკი, უფა, ბირსკი. ინაკათუ კამას, ნოღა ნეფტეკამსკიშ ხოლოს. ბელაიაშ სიგინძა რე 1,430 კმ. ღანჩოშ ფართობი 142,000 კვ.კმ.
რესურსეფი ინტერნეტის
წყარმალუ ბელაია ენციკლოპედია ბრიტანიკას
კატეგორია:რუსეთიშ წყარმალუეფი კატეგორია:ბაშკირეთიშ წყარმალუეფი
ჯეიმზ ბლანტი
ჯეიმზ ჰილიერ ბლანტი (ჩინებული მუჭოთ ჯეიმზ ბლანტი, დ. 1974 წანაშ 22 ღურთუთას), რე ინგლისარი ბირაშ ავტორი დო მობირე. თისი ჯოხო გოუჸოთჷ ოდებიუტე ალბომქ Back to Bedlam დო სინგლიქ "You're Beautiful" (2005). ბლანტის ეჭოფილი აფუ ჟირი ’’BRIT’’ დო ჟირი ’’აივორ ნოველოშ’’ ჯილდო.
თეჟამო ოხორანს კოკი იბიცას.
ზუბი (ახალხიბულაშ თემი)
ზუბი — ოფუტე ბჟადალ საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ ხობიშ მუნიციპალიტეტის, ახალხიბულაშ თემს. იფვალუაფუ ოდიშიშ რზენს წყარმალუ ხობწყარიშ მარჯგვან წყარპიჯის, ზუღაშ დონეშე 70 მეტრის, ხობიშე მოჩილათირი რე 22 კილომეტრით.
დემოგრაფია
2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით, ოფუტეს 640 ადამიერი ოხორანს.
სქოლიო
კატეგორია:სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ ოფუტეეფი კატეგორია:ხობიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი კატეგორია:ახალხიბულაშ თემიშ ოფუტეეფი
ურიეფიშ ავტონომიური ოლქი
მინი|300 პქ|ურიეფიშ ავტონომიური ოლქი რუსეთშის
ურიეფიშ ავტონომიური ოლქი (იდიში: ייִדישע אױטאָנאָמע געגנט), რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტი, შორ ბჟაეიოლიშ ფედერალურ ოკრუგიშ აკოდგინალუას.
სიმონ I
სიმონ I (დ. 1537 — ღ. 1603) — ქართლიშ მაფა 1556-1569, 1578-1599 წანეფს.
ურიეფიშ ავტონომიური ოლქი
ურიეფიშ ავტონომიური ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი ნ. ბირობიჯანი.
სიმონ I
ლიტერატურა
კატეგორია:ქორთუეფი კატეგორია:ქართლიშ მაფეფი კატეგორია:ბაგრატიონეფი კატეგორია:დუნაბადი 1537 კატეგორია:ნაღურა 1603
ურიეფიშ ავტონომიური ოლქი
ავტონომიურ ოლქის ობჟათეშე უხურგანს ჩინეთი (წყარმალუ ამურით), ბჟადალშე - ამურიშ ოლქი, ბჟაეიოლშე ხაბაროვსკიშ აკანი.
ურიეფიშ ავტონომიურ ოლქიქ დირსხუ 1934 წანაშ 7 მესის.
ლიტერატურა
კატეგორია:ურიეფიშ ავტონომიური ოლქი კატეგორია:რუსეთიშ ფედერალური მონწყუალა
იორდანია
იოედანიაშ ჰაშიმიტეფიშ ომაფე (المملكة الأردنية الهاشمية, ალ-მამლიაკა ალ-ურდუნია ალ-ჰაშიმია) ვარდა იორდანია (الأردن, ელ-ურდუნი ) — არაბული სახენწჷფო არხო ბჟაეიოლს. ქიანას ოორუეშე უხურგანს სირია, ოორუე-ბჟაეიოლშე - ერაყი, ბჟაეიოლშე დო ობჟათეშე - საუდიშ არაბეთი, ბჟადალშე - ისრაელი დო პალესტინაშ ერუანული ადმინისტრაცია (პეა) / გვერდო აღიარაფილი პალესტინაშ სახენწჷფო. იორდანია, ისრაელი დო პალესტინაშ ერუანულ ადმინისტრაციაწკჷმა ირთუნს ღურელი ზუღას დო ისრაელწკჷმა, საუდიშ არაბეთწკჷმა დო ეგვიპტეშ არაბული რესპუბლიკაწკჷმა ირთუნს აკაბიშ ჸუჯის.
იორდანიაშ ომაფეშ ტერიტორიაშ დოხოლაფირო 90% ტიოზეფს დო გვერდოტიოზეფს უკებჷ.
იორდანიას ტურისტეფი მანჭაფჷნა პლიჟეფიშ დო აკაბიშ ჸუჯიშ მარჯანიშ რაქეფიშ, ღურელი ზუღაშ დო ართ-ართი მოსოფელიშ ახალი შკვითი სამანცარიშ — პეტრაშ გეშა.
სქოლიო
* კატეგორია:ხოლო ბჟაეიოლიშ ქიანეფი კატეგორია:აზიაშ ქიანეფი კატეგორია:არაბულნინამი ქიანეფი კატეგორია:კონსტიტუციური მონარქიეფი კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი
კლიფი
thumb|right|270პქ|აბრაზიული ფლატე, ირლანდია კლიფი (cliff) — ზუღაშ რეღმეფიშ ქიმინჯალათ გოჭყაფილი აბრაზიული ქირქე, ნამუთ გჷმიხანტუ ზუღაშ დო ტობაშ ოძგალეშეფს. გჷშმასხუნუნა აქტიურ დო ღურელ კლიფეფს. აქტიური რე თიშნერი კლიფი, ნამუთ წორობორჯიშ გოძვენას წყარიშ რეღმეფიშ გაულათ აკოცენს, დო ღურელი კლიფი ალმახანური ბორჯის რეღმეფიშ გაულაშ გიმე ვა რე.
კლიფი აფხვადჷნა ანდა ქიანას, თინეფს შქას ირლანდიას, ნორვეგიას, ესპანეთის, ისლანდიას, უკრაინას, ააშ-ს დო შხვ. კლიფი ზუღაშ ოძგალეშე კირდეეფიშნერი რე ერხინილი დო სიმაღალას შხირას ოშულ მეტრას უმონს. სამანგათ: ევროპაშ კონტინენტის რინელი კლიფეფი სიმაღალას ოშქარო 200-300 მ-აშ მანგი რე. ეოშინალი რრ ირლანდიას მადვალჷ ზუღაშ კლიფი — სლივ-ლიგი, ნამუშ კვათირი კირდეეფი ზუღაშ დონეშე 598 მ სიმაღალას რე. ნამთინეშა კლიფეფს ამადგჷ არქეოლოგიური ქილინჯეფი.
კლიფიშ სინონიმი რე აბრაზიული ოკუჩხალე. თის უხურგანს აბრაზიული ტერასა — ბენჩი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რელიეფიშ ფორმეფი კატეგორია:ეროზია
ფლორენცია
ფლორენცია (Firenze, ჯვ. იტალ. Fiorenza, Florentia) — ნოღა იტალიას, ტოსკანაშ რეგიონიშ დო ფლორენციაშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ნოღა რეგიონიშ არძაშე დოხორელი ნოღა რე 367,150 მახორუთ (1 500 000 შემოგარენის ჩათვლით).
ნოღა იდვალუაფუ წყარმალუ არნოშ მანგას, დინდარი რე მუში ისტორიათ. ფლორენცია უშანულამაში ნოღა რდჷ შქა ოშწანურეფს დო რენესანსიშ ეპოქას, გიშაკერზაფილო არქიტექტურათ დო ხელუანობათ. შქა ოშწანურეეფიშ ფლორენცია ვაჭარუაშ დო ფინანსური ცენტრი რდჷ. დიო ხოლო მა-13 ოშწანურას დალიას, გორჩქინელ მენმოღალეეფიშ დო ვაჭარეფიშ ფენაქ ოგინაფეთ ფურკჷ ფეოდალეფიშ პრივილეგიეფი.
ფლორენცია შხირას მიარზებუ იტალიური რენესანსიშ არკვანო. თიშა შქა ოშწანურეფიშ ათენჷთ უჯოხონა. მედიჩეფიშ მართუალაშ პერიოდის, ხანგჷნძეთ დე-ფაქტო ზოხორონალათ უღუდჷ. 1865-შე 1870-შა — იტალიაშ ომაფეშ ნანანოღათ რდჷ.
ნოღა მილიონობათ ტურისტის მიკმინჭანს დო 1982 წანას გეგმიცხადჷ მოსოფელიშ კულტურულ მონძალათ. ფლორენცია ჩინებული რე მუჭოთ მოსოფელიშ ართ-ართი ნოღა, ნამუქჷთ გულა იღვენუ მოდოფელს კულტურული დო ისტორიული თვალწონუათ. ფლორენცია რე საუჯგუშოთ ასქილადირი რენესანსული ნოღა მოსოფელს დო ბრელ თის იტალიაშ კულტურულ ნანანოღათ მირჩქინანს. ნოღა თაშნეშე ანდა ისტორიული პიჯიშ ოდაბადე რე. სამსნგათ: დანტე ალიგიერი, ბოკაჩო, ბოტიჩელი, ჩეზარო პეტრარკა, ლეონარდო და ვინჩი, კოზიმო დე მედიჩი, ლორენცო დე მედიჩი, რაფაელი, ნიკოლა ფლამელი, ნიკოლო მაკიაველი, მიქელანჯელო, დონატელო, გალილეო გალილეი, ეკატერინე მედიჩი, რობერტო კავალი დო თაშ უკული.
კატეგორია:იტალიაშ ნოღეფი კატეგორია:იტალიაშ რეგიონეფიშ ნანანოღეფი
S
S, s — ლათინური ანბანიშ მავითოჩხორა ასო. სემიტური შინ (კიბირეფი) წჷმარინაუნდჷ ნოლიშურ /ʃ/ სიმსის. დუდმაართა ფორმა კინირეფიშ ნახანტას წჷმარინუანდჷ, ვარდა ოსურიშ კიდირს. ბერძენეფს თე სიმსი ვაუღუდეს, ომანგეთ ბერძენული სიგმაქ (Σ) გჷნირთჷ /s/ სიმსო. ჯოხო 'სიგმა' ორჩანიეთ მოურს სემიტური ასოშე "Sâmek" (ჩხომი, გაგაჩი) დო ვართ "Šîn". ეტრუსკულს დო ლათინურს [s] ასქილადირქ იჸუ დო ხვალე თეხანურ ნინეფს აფხვადჷნა, თინა თაშნეშე შხვა სიმსეფიშ გჷმახანტალი (სამანგ. უხონარე ნოლიშური [ʃ] უნგრულს დო გერმანულს (p, t-შ წჷმი) ვარდა ხონარამი სიმსი [z] ინგლისურს, ფრანგულს დო გერმანულს (ინგლისურსი rise; ფრანგულს lisez (="იკითხირჷ" ზოჯუა მიარეობათ); გერმანულს lesen (="შეკითხირი").
კლავიატურა
კომპიუტერიშ კლავიატურას წჷმარინუანს გეჸვენჯი სიმბოლოეფიშ ართობურობას:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ლათინური ასოეფი
შეფქევზა სულთანი
შეფქევზა სულთანი (ფუთი, 12 ქირსეთუთა, 1820 - ჩირაღანიშ დოხორე, ორთაქოი, სტამბოლი, 17 ეკენია, 1889) — რდჷ ოსმალეთიშ სულთან აბდულმეჯიდ I-შ ჩილი დო მუნეფიშ სქიშ, მურად V ვალიდე სულთანი. თახმი ჯოხო გიოძუდჷ ვილმა. უჩინებჷ რე სამარგალოშე ოსმალეთშა ულაშ ისტორია. აბდულემჯიდ I-წკჷმა აშუ ჟირ ბაღანაქ: 1840 წანაშ 21 ეკენიას უნჩაშიქ, შეჰზადე მურადიქ დო 1842 წანაშ 21 გჷმათუთას უკულაშიქ, ალიე სულთანქ.
1876 წანაშე სუმ წანაშ მალობას რდეს ოსმალეთიშ იმპერიაშ ვალიდე სულთანი, ნამუთ თიწკჷმა ანდღანერი თურქეთიშ ტერიტორიას დო შქა აზიაშ, ბალკანეთიშ დო ოორუე აფრიკაშ ნორთის ფორუნდჷ. ვალიდე სულთანი რდჷ ოსმალეთიშ იმპერიას ძალამი დიდი პოსტი დო უკებუდეს სულთანიშ დიდალეფს. სულთანიშ უკულ ქიანაშ პოლიტიკურ რინას არძოშ უმოს დიდ გოლინა ვალიდე სულთანს, ანუ დიდა სულთანს უღუდჷ. შეფქევზაქ მუშ თარი მოხუჯური, დამათ ნური ფაშა მაზოჯალ ფაშათ გინაშქუ დო თე ჟირქ უკულ კონფისკაცია ქუღოლის სულთან აბდულ აზიზიშ დო თიშ დიდაშ, ჸოფირ ვალიდე სულთანიშ ნაშაყარა ორქოშ ფარა დო ხაჭუჭეფს, ნამუთ დოლმაბაჰჩეშ დოხორეშ ჰარამხანას რდჷ ჩუალირინ. შეფქევზაქ 1889 წანას დოღურჷ დო იენი ჯამიშ აკარდამას იჸუ დოსვანჯაფილქ.
სქოლიო
კატეგორია:დუნაბადი 1820 კატეგორია:ნაღურა 1889
აპია
აპია (Apia) — სამოაშ ნანანოღა დო უდიდაში ნოღა, აპია მიშმურს ტუამასაგაშ ოლქიშ აკოდგინალუაშა. თიშ აგლომერაციას ოხორანს 37,391 ადამიერი (2016 წანაშ ეჭარუათ).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სამოაშ ნოღეფი კატეგორია:ოკიანეთიშ ნანანოღეფი
ჯვ. წ. 366
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 366 წანა.
ბლეზ პასკალი
thumb|ბლეზ პასკალი ბლეზ პასკალი (ფრანგ. Blaise Pascal; დ. 19 მანგი, 1623, კლერმონ-ფერანი, საფრანგეთი — ღ. 19 მარაშინათუთა, 1662, პარიზი) — ფრანგი მათემატიკოსი, ფიზიკოსი, ლიტერატორი დო ფილოსოფოსი.
ჯვ. წ. 366
ნაღურა
კატეგორია:
ბლეზ პასკალი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგეფი კატეგორია:ფრანგი მათემატიკოსეფი კატეგორია:ფრანგი ფიზიკოსეფი კატეგორია:ფრანგი ფილოსოფოსეფი კატეგორია:ფიზიკოსეფი კატეგორია:ფრანგი ლიტერატორეფი კატეგორია:მათემატიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1623 კატეგორია:ნაღურა 1662
ახალგორი
ახალგორი (ჯვეში ლენინგორი) — დაბა საქორთუოს, მცხეთა მთიანეთიშ აკანს, ახალგორიშ მუნიციპალიტეტის, მუნიციპალიტეტიშ ცენტრი. 1935-1991 წანეფს დაბას ჯოხოდჷ ლენინგორი. 2008 წანაშ საქორთუო-რუსეთიშ ლჷმაშ ბორჯის რუს ოკუპანტეფქ დიჭყეს დაბაშ ოკუპაცია, გეგნარღვეს მახორუეფი დო ახალგორს ქიგიოდვეს მუნეფიშ ჯოხო ლენინგორი. 2002 წანაშ მუნაჩემეფით დაბას ოხორანდჷ 2500 კოჩი.
სქოლიო
კატეგორია:საქორთუოშ დაბეფი კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთიშ აკანიშ დაბეფი
საქორთუოშ ქჷნდჷრეფიშ ერკებული
საქორთუოშ ქჷნდჷრეფიშ ანბანური ერკებული.
ჯ
კატეგორია:საქორთუოშ ქჷნდჷრეფი
ფილ ჯონსი
ფილიპ ენტონი ჯონსი (Phil Jones; დ. 21 ფურთუთა, 1992) — ინგლისიშ ერუანული ნაკორობაშ დო „მანჩესტერ იუნაიტედიშ“ მაბურთალი, ნამჷთ ცენტრალური მათხილეშ პოზიციას ლაჸაფენს.
სქოლიო
კატეგორია:დუნაბადი 1992 კატეგორია:ინგლისარი მობურთალეფი კატეგორია:ინგლისიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობაშ მობურთეეფი‎ კატეგორია:მანჩესტერ იუნაიტედიშ მობურთეეფი კატეგორია:პრემიერ ლიგაშ მობურთეეფი კატეგორია:2014 წანაშ მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატიშ მობურთეეფი
ჩოტა (პროვინცია)
ჩოტა — კახამარკაშ რეგიონიშ პროვინცია პერუს. მუში ნანანოღა რე ბამბამარკა. პროვინციას ოხორანს 165,411 ადამიერი, ფართობი რე 3,795.1 კმ².
პროვინცია ადმინისტრაციულო ირთუ 19 რაიონო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი კატეგორია:კახამარკაშ რეგიონიშ პროვინციეფი
სპუნი
სპუნი (ინგლ. Spoon River) რე წყარმალუ ააშს, ილინოისიშ შტატის. წყარმალუ სპუნი იჭყაფჷ ოდუდეეფიშ უესთ-ფორკიშ დო ისთ-ფორკიშ აკოართაფაშ აბანს, სტარკიშ ოლქის, გიშმურს სტარკიშ, ნოქსიშ, ფულტონიშ ოლქეფს დო ინაკათუ წყარმალუ ილინოისის, ნოღა ჰავანაშ გოხოლუას. სპუნიშ სიგჷნძა რე 237 კმ.
რობერტ პატრიკი
რობერტ პატრიკი (ინგლ. Robert Patrick; დ. 5 გერგობათუთა 1958, მარიეტა, ჯორჯია, ააშ) — ამერიკალი არტისტი. გიშაკერძაფილო ჯოხო გისიმუ ფილმის ტერმინატორი-2: ნარკვანიაშ დღას რსულებური როლით. თიქ ილაჸაფჷ ფილმეფს: ჸონიერი ნეძი 2 (1990), ტერმინატორი-2: ნარკვანიაშ დღა (1991), ჩარლიშ ანგელოზეფი: ედომუშამ წჷმოძინა (2003). რდჷ სერიალეფს: დინაფილეფი (2005), ნორთი (2006-2009), ნანდული ზისხირი (2012-2014) დო შხვა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1958
ელენე ჭუბაბრია
ელენე ჭუბაბრია (დ. 1905 – ღ. 1979 ) — ქორთუ ფოლკლორისტი დო ლოტბარი.
გალენი რცხუეფი
კატეგორია:ქორთუეფი კატეგორია:საქორთუოშ ლოტბარეფი
იტალიარეფი
thumb|შინელი იტალიარეფი
იტალიარეფი — კათა, იტალიაშ ჯინჯიერი მახორობა.
ლიტერატურა
კატეგორია:იტალია კატეგორია:ევროპაშ კათეფი
დესნა (დნეპრიშ ნადუ)
დესნა (Десна́; Десна) რე წყარმალუ რუსეთის დო უკრაინას, დნეპრიშ კვარჩხან ნადუ. იჭყაფუ სმოლენსკიშ გვალეფს, სმოლენსკიშ ოლქის, რუსეთის დო ინმაკათუ დნეპრის კიევიშ ხოლოს. დესნაშ სიგინძა რე 1,130 კმ. ღანჩოშ ფართობი 88,900 კვ.კმ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ევროპაშ წყარმალუეფი კატეგორია:რუსეთიშ წყარმალუეფი კატეგორია:უკრაინაშ წყარმალუეფი
ფრედერიკ ჟოლიო-კიური
ფრედერიკ ჟოლიო-კიური (ფრანგ. Jean Frédéric Joliot-Curie; დ. 19 მელახი, 1900, პარიზი, საფრანგეთი — ღ. 14 მარაშინათუთა, 1958, პარიზი, საფრანგეთი) — ფრანგი ფიზიკოსი, ხელუანური რადიოაქტივობაშ ძირაფაშ გეშა გინოჩეს ნობელიშ პრემია ქიმიაშ დარგის 1935 წანას (მუშ ალმასქუ ირენ ჟოლიო-კიურიწკჷმა ართო). გურაფულენდჷ პარიზიშ უნივერსიტეტის. რდჷ კოლეჯ-დე-ფრანსიშ პროფესორი. ფრედერიკ ჟოლიო-კიური რდჷ საფრანგეთიშ მენცარული რკვიებეფიშ ერუანული ცენტრიშ დირექტორი, საფრანგეთიშ მენცარობაშ აკადემიაშ მაკათური, ლონდონიშ ომაფე საზოგადოებაშ მაკათური 1946 წანაშე. მუჭოთ კომუნისტი რდჷ სტალინიშ შვიდობაშ პრემიაშ ლაურეატი. ფრედერიკ ჟოლიო-კიურიშ ჯოხონობაშ რე ართ-ართი კრატერი თუთას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგეფი კატეგორია:ფრანგი ფიზიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ფრანგი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1900 კატეგორია:ნაღურა 1958
8 მელახი
8 მელახი (მარტი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 67-ა დღა (ნარკი წანეფს — 68-ო დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
ვალერიან გაფრინდაშვილი
thumb|[[ტიციან ტაბიძე დო ვალერიან გაფრინდაშვილი]] ვალერიან ივანეშ სქი გაფრინდაშვილი, (21 ქირსეთუთა, 1888/2 ღურთუთა, 1889, ქუთეში ― † 31 ღურთუთა, 1941, ქართი) — ქორთუ სიმბოლისტი პოეტი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქორთუეფი კატეგორია:ქორთუ პოეტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1889 კატეგორია:ნაღურა 1941
სანჩო I (ლეონი)
მინი|200პქ|სანჩო I სანჩო I (ესპ. Sancho I El Gordo; ღ. 966) — ლეონიშ მაფა 956–958 დო 960-966 წანეფს. რამირო II-შ დო ურაკა სანჩეს ნავარალიშ სქუა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ლეონიშ მაფეფი კატეგორია:ნაღურა 966
დჰუნდჰარი
დჰუნდჰარი (धूंधार) — რაჯპუტეფიშ სათარო (რაჯანატი) ინდოეთიშ ოორუე-ბჟადალშე, ნამუთ ასეიანი რაჯასტანიშ ტერიტორიას არსებენდჷ XI ოშწანურაშე 1949 წანაშახ. სათაროშ ელახი იდვალუაფუდჷ დჰუნდჰარიშ ოლქი ასეიანი ჯაიპურიშ ოლქიშ ტერიტორიას. 1727 წანას, მაჰარაჯა სავაი ჯაი სინგჰი II-შით დორსხუაფაშ უკული, სათაროშ ახალი ნანანოღა რდჷ ნოღა ჯაიპური, თეშ გეშა დჰუნდჰარიშ სათარო შხირას იშინუაფუდჷ მუჭოთ ჯაიპურიშ სათარო. 1949 წანას, სათაროქ დიდ რაჯასტანიშ სათაროშ აკოდგინალუაშა გემშართჷ.
კატეგორია:დჰუნდჰარი
ჩეჯუშ პროვინცია
ჩოჯუშ პროვინცია (제주도, 濟州島，濟州道) — არძაშე უკაბეტაში კოკი დო არძაშე უჭიჭაში პროვინცია ობჟათე კორეას. პროვინციაშ ოფიციალური ჯოხოდვალა — პროვინცია გიშაკერზაფილი ავტონმიათ — ჩეჯუ (제주특별자치도 ჩეჯუ თიკპიოლ ჩაჩიდო). პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოღა ჩეჯუ. კოკი იდვალუაფჷ კორეაშ საროტის, ობჟათე ჩოლაშ პროვინციაშ ობჟათე-ბჟადალშე, ნამუშ ნორთი რდჷ კოკი ჩეჯუ 1946 წანაშახ. ევროპალეფშო ჩინებული რდჷ ჯოხოდვალათ კოკი კველპარტი.
სქოლიო
კატეგორია:ობჟათე კორეაშ პროვინციეფი კატეგორია:ობჟათე კორეაშ კოკეფი კატეგორია:ავტონომიეფი
სელენდინი (პროვინცია)
სელენდინი — კახამარკაშ რეგიონიშ პროვინცია პერუს. მუში ნანანოღა რე ბამბამარკა. პროვინციას ოხორანს 89,006 ადამიერი, ფართობი რე 2,641.59 კმ².
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი კატეგორია:კახამარკაშ რეგიონიშ პროვინციეფი
მაქს მარტინი
მაქსიმილიან კარლო მარტინი (Maximilian Carlo Martini; დ. 11 ეკენია 1962) — ამერიკალი არტისტი. ჩინებული რე მუში როლეფით ფილმიშე რანწკური რაიანიშ გინასქილიდაფარო დო სერიალშე ნორთი.
9 მელახი
9 მელახი (მარტი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 68-ო დღა (ნარკი წანეფს — 69-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
კრისტოფერ ნოლანი
ნოლანქ ორეჟისორე კარიერა დიჭყჷ ფილმით „თხოზინი“ 1998 წანას. თისი მაჸუნჷ ფსიქოლოგიური თრილერქ „მემენტო“, მუშოთ თიქ ოსკარს ნომინაცია დეინალჷ საუჯგუშო ორიგინალური სცენარიშო. 2002-2006 წანეფს გიშართჷ კრისტოფერიშ ფილმეფქ, „ინსომნია“, „ბეტმენი: დაჭყაფური“ დო „პრესტიჟი“. ნოლანიშ უკულიანი ბლოკბასტერიშ, „წკურუმია აიარიშ“ მუშნალქ მილიარდ დოლარს გინაძინჷ დო წანაშ არძაშე მუშნალიანი სურათიქ იჸუ. 2010 წანას თიქი ხოლო ართი ფილმი გინიღჷ Warner Bros.-შო. „დაჭყაფური“ თიში მაართა დო აკა ფილმი რე, ნამუქჷთ ნომინაცია დეინალჷ ოსკარს საუჯგუშო სურათიშო, მორო ულებუო კრისტოფერ ნოლაქ ვამოხვადჷ ნომინანტ რეჟისორეფიშ ერკებულს. 2012 წანაშ 16 კვირკვეს, ნოლანიშ რეჟისორალათ, გიშართჷ ბეტმენიშ მასმა დო ნასხუნა ნორთიქ, „წკურუმია აიარი: ეულა“. თინა ხოლო რე „ფულანდიშ ადამიერიშ“ პროდიუსერი, ნამჷთ რეჟისორქ ზაკ სნაიდერქ გინიღჷ. 2014 წანას გიშართჷ თიში დიოდიო ეკონია ფილმიქ „მურიცხეფშქაშური“.
თინა შხირო მუშენს მუში ჯიმაწკჷმა, სცენარისტ ჯონათან ნოლანწკჷმა დო არტისტეფწკჷმა, კრისტიან ბეილწკჷმა დო მაიკლ კეინწკჷმა ართო. ნოლანი რე კომპანია Syncopy Films-იშ ალმარსხუაფალი ალმასქუწკჷმა, ემა თომასწკჷმა ართო. უღუ ამერიკაშ აკოართაფილი შტატეფიშ დო გოართიანაფილი ომაფეშ ჟირმანგა მენოღალობა.
ორდოიანი რინა
კრისტოფერ ნოლანქ დებადჷ ლონდონს 1970 წანაშ 30 კვირკვეს. მუამუში ორეკლამე საქვარით დაკინებული ინგლისარი რდჷ, დიამუში ამერიკალი სტიუარდესა. თიქი ბაღანობა იღჷ ლონდონს დო ჩიკაგოს. შქვითი წანაშ ასაკის თინაქ დეინტერესჷ კინემატოგრაფიათ. თიშე გოლინა იმოქინჯალჷ ჯორჯ ლუკასიშ მურიცხული ლჷმეფქ, ნამუეფქჷთ 1977 წანას გიშართჷ. ფილმი, ნამუქჷთ გოლინა მოქიმინჯალუნ თიში კარიერას რდჷ რიდლი სკოტიშ ყამას გილმარულარი.
ნოლანქ გონათაფა მიღჷ ჰაილიბერიშ კოლეჯის, ჰერთფორდშირს, ინგლისის დო უკული გურაფლენდჷ ინგლისურ ლიტერატურას ლონდონიშ ოუნივერსიტეტე კოლეჯის. პარალელურო თინა მუშენდჷ მუსხირენ კუნტამეტრაჟიან ფილმის კოლეჯიშ კინოკათაწკჷმა ართო. თიში მაართა ფილმიქ, ტარანტელაქ ნაძირეფქ იჸუ 1989 წანას Image Union-ს, PBS-იშ ოტელევიზიე გინოჩამას. ხირუას დო Doodlebug-ს ლაჸაფენდჷ ჯერემი თეობალდი, ნამუქჷთ უკული გასახიერჷ თარი გერგეზი კრისტოფერ ნოლანიშ მაართა სრულმეტრაჟიან ფილმის, თხოზინი.
თხოზინი
ნოლანქ გინიღჷ მუში მაართა სრულმეტრაჟიანი ფილმი თხოზინი 1996 წანას. ფილმი მომითხობელუანა ჭარუშე, ნამუსჷთ მერჩქვანელი რე უჩინებუ ადამიერეფიშ თხოზინი დო თოლორუა. სურათიშ ბიუჯეტი გვალო მუდგარენი $6,000-ს აკადგინადჷ.
მემენტო
ნოლანქ უკულიანი ფილმიშო სცენარი ჭარჷ მუში უკლაში ჯიმაშ, ჯონათან ნოლანიშ უგუმოქიანებუ თხობელუაშ, "Memento Mori–იშ" მეჯინათ.კრისტოფერი დუდშე სურათიშ მონრეალს გინოღალა ულამუდჷ, მორო თინა ლოს–ანჯელესით დოთირუ. თარი როლი ბრედ პიტის ოკო ულაჸაფინუდუკო, მორო ბორჯიშ უღონობაშ გეშა თიქ პროექტი დიტუ. ხოლო გინიჯინედჷ აარონ ეკჰარტი დო თომას ჯეინი, მორო ნოლანქ გინოჭყვადჷ როლი ნარკებო ჩინებული არტისტი გაი პირსი ისხუნუ.
მემენტოშ პრემიერაქ იყუ ვენეციაშ კინფესტივალს 2000 წანაშ ეკენიას. თიქი დეინალჷ კრიტიკოსეფიშ მოწონა დო ნომინირაფილი რდჷ ორქოშ გლობუსის დო აკადემიაშ ჯილდოს საუჯგუშო ორიგინალური სცენარიშო.
ინსომნია
2002 წანას ნოლანქ გინიღჷ ინსომნია, 1997 წანაშ თი ჯოხონობაშ ნორვეგიული ფილმიშ ამერიკული რემეიქი. სურათი მომითხობელუანა ჟირი დეტექტივიშენ, ნამუეფით მეულა ალასკაშა ალაგიშ პოლიციაწკჷმა ართო ჸვილუაშ ორკვიებელო. ფილმის ოკათუნა: ალ პაჩინო, რობინ უილიამსი დო ჰილარი სვონკი.
პრესტიჟი
ნოლანიშ უკულიანი პროექტი რდჷ პრესტიჟი, დორსხუაფილი კრისტოფერ პრიესტიშ ათე ჯოხონობაშ რომანს. Newmarket Films-ქ წინგიშ ადაპტაციაშ ნება დიო ხოლო 2001 წანას იჸიდჷ. თიქი სცენარიშ ჭარუას დოხვარა თხუ მუში ჯიმას, ჯონათანს. 2005 წანას, ბეტმენი: დაჭყაფურიშ უკული ნოლანქ გაახლჷ პროექტი, კრისტიან ბეილწკჷმა დო ჰიუ ჯეკმენწკჷმა მორაგადაფათ. ჯიმალეფქ სცენარს მუშობა 2006 წანაშ 13 ღურთუთას დარსულჷ, სუმ დღაშა ფილმიშ გინოღალეფქ დიჭყჷ. ფილმის ოკათუნა: კრისტიან ბეილი, მაიკლ კეინი ჰიუ ჯეკმენი, სკარლეტ იოჰანსონი დო დევიდ ბოუი.
წკურუმია აიარი
მინი|250px|წკურუმია აიარიშ არტისტეფი დო მიშაქიმინჯალაშ ბუნა ფილმიშ ევროპულ პრემიერას პრესტიჟიშ გიშულაშე მუსხირენ თუთაშა ნოლანქ გაცხადჷ, ნამდა თინაქ დართჷ ბეტმენი: დაჭყაფური-შ გაგინძორებაშ გინოღალას. 2006 წანაშ კვიკვეს, ფილმის გიადუ, მუჭოთ წკურუმია აიარი, ხოლო ჯოკერიშ როლს დანტკიცესჷ ჰით ლეჯერი.
დაჭყაფური დო წკურუმია აიარიშ დათებუ
წკურუმია აიარიშ გიშულაშ უკული Warner Bros.-ქ ნოლანწკჷმა დოდჷ კონტრაქტი თიში უკულიანი პროექტის, დაჭყაფური. მინი წყუშ მეჯინათ მორაგადაფა Warner Bros. Pictures-ს დო ნოლანიშ შქას გითოლწონუანდჷ თისი, ნამდა დაჭყაფურიშ უკული ნოლანი დიჭყანდჷ მუშობას მილიარდიანი მიშმალუშ მაღვენჯი წკურუმია აიარიშ გაგინძორებაშ გეშა. მელახიშ დაჭყაფურს ფილმის ლეონარდო დიკაპრიოქ ქაკათჷ. თარი როლეფიშ ორსულებერო დანტკიცეს მარიონ კოტიარი, სილიან მერფი, ელენ პეიჯი, ჯოზეფ გორდონ-ლევიტი, მაიკლ კეინი, კენ ვატანაბე დო ტომ ჰარდი.
2012 წანას ნოლანქ გინიღჷ ბეტმენიშ ტრილოგიაშ დათებუ, — „წკურუმია აიარი: ეულა“. კრისტოფერიშ დო გოიერიშ დორსხუაფილი ისტორიაშ მეჯინათ სცენარი ჭარჷ ჯონათან ნოლანქ დო მუქი კრისტოფერქ. ფილმიქ კინოთეატრეფს 2012 წანაშ 20 კვირკვეს გიშართჷ დო კრიტიკოსეფიშ მოწონება დეინალჷ.
მურიცხეფშქაშური დო საწმოხონო პროექტეფი
2013 წანაშ ღურთუთას ჩინებულქ იჸუ, ნამდა ნოლანი გინიღანდჷ ომეცნიერე-ფანტასტიკურ „მურიცხეფშქაშურს“. სცენარიშ მაართა ვერსია ჯონათან ნოელქ ჭარჷ, რეჟისორო სტივენ სპილბერგიქ ირაგადჷ. როლეფს დენტკიცესჷ: მეთიუ მაკ-კონეჰი, ენ ჰეთეუეი, ჯესიკა ჩესტეინი, ბილ ირვინი დო ელენ ბიურსტინი. კრისტოფერქ მაართათ იმუშუ ოპერატორ ჰოიტე ვან ჰოიტემაწკჷმა. მუსიკა ფილმიშო ჭარჷ ჰანს ციმერქ. სურათიქ 2014 წანაშ 5 გერგობათუთას გიშართჷ დო კრიტიკოსეფიშ კითიშ მოღირიკუა დეინალჷ. „მურიცხეფშქაშურიქ“ წუმოძინელქ იჸუ ფინანსურო, — თიში ათეჟამო მიშნალი $670 მილიონს ოძინუ.
ნოლანი დო ემა თომასი ემარსულებერი პროდიუსერეფი რენა ფილმიში „ბეტმენი სუპერმენიშ აწმარენჯო: სამართალიანობაშ ბადება“, ნამუქჷთ 2016 წანას გიშართჷ ზაკ სნაიდერიშ რეჟისორალათ.
პიჯური რინა
thumb|210px|ემა თომასი დო კრისტოფერ ნოლანი WonderCon-ს (2010) კრისტოფერ ნოლანი გურგინელი რე ემა თომასიწკჷმა, ნამჷთ თიქი ლონდონიშ ოუნივერსიტეტე კოლეჯის გურაფას გეჩინებაფუ. ჭკობაქ 1997 წანას იგურგინჷ დო ლოს ანჯელესის სქუალეფწკჷმა, ფლორაწკჷმა, ოლივერწკჷმა, რორიწკჷმა დო მაგნუსწკჷმა ართო ოხორანს.
კრისტოფერი რე მეკვარჩხანე დო დალტონიკი, ნამჷსთ ვეგშაგორე ართიანშე ჭითა დო წვანე.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკალი კინორეჟისორეფი კატეგორია:ამერიკალი კინოპროდიუსერეფი კატეგორია:ინგლისარი კინორეჟისორეფი კატეგორია:დუნაბადი 1970
ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ კათეფი
ალფრედ ლანდე
ალფრედ ლანდე გურაფულენდჷ მიუნხენიშ უნივერსიტეტის. ართ პერიოდის იგურუ გეტინგენიშ უნივერსიტეტის ხოლო, სოდეთ გეჩინებაფუ დავიდ ჰილბერტი, მაქს ბორნი, ედმუნდ ლანდაუ, კარლ რუნგე, ლუდვიგ პრანდტლი, ნილს ბორი, ჰენდრიკ ლორენცი დო შხვა გიშარჩქინელი მენცარეფი. ლანდექ ოდოქტორე დისერტაცია თხილუ მიუნხენიშ უნივერსიტეტის არნოლდ ზომერფელდიშ ხემანჯღვერობათ. 1929 წანას ლანდექ ოცხოვრებშა დო ომუშებუშა ამერიკაშა გეგნორთჷ, სოდეთ მუშენდჷ ოჰაიოშ შტატიშ უნივერსიტეტის. ალფრედ ლანდექ ღურუ 1976 წანაშ 30 გჷმათუთას, ოჰაიოშ ნოღა კოლუმბუსის.
გიშნაგორა პუბლიკაციეფი
კატეგორია:გერმანალეფი კატეგორია:გერმანალი ფიზიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1888 კატეგორია:ნაღურა 1976