cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
კუჩხბურთიშ წესეფი
დაღამაკებული ბურთიშ გუმოთირუა
ბურთიშ ათეჯგურა მარკირაა მიოწურუანს, ნამდა ბურთიქ მიკილჷ ოფიციალური გომორსაფა დო თიშ შედეგო თინა რე ტექნიკურ მოთხუალეფიშ წორი, ნამუთ გინორთელი რე არძა ზოხ-ზოხულ კატეგორიეფშო დო ნამუეფით ეიოფშანა მინიმალურ ტექნიკურ მოთხუალეფს, ჟიმოლეშე გიმოკოროცხელეფშე. გიმოკოროცხუაქ გეძინელი მოთხუალეფეფიშ კატეგორიაშ მეჯინათ ოკო დენტკიცას ოერეფოშქაშე სხუნუშე. ფიფა ანტკიცენს მანგი ორგანიზაციეფს, ნამუეფით აწარმენა ბურთეფიშ გომორსააფს. ერუანულ ფედერაციეფს უღუნა ნეება მითხუან, ნამდა თინეფიშ ტურნირეფიშ ბორჯის გიმორინაფილქ იჸუას ნამდგაიჸინ ჟიმოლე გიმოკოროცხილი მარკირებაშ მაღვენჯი ბურთიქ. არძა დოსქილადირ შვანს ბურთი ოკო რდას ჟიმოლე გჷმაკოროცხილი მოთხუალეფიშ მანგი.
ფიფაშ ეგიდიშ მატჩეფს დო ეთი მატჩეფს, ნამუთ ორგანიზაფილი რე კონფედერაციაშ ეგიდით დო ერუანული ფედერაციეფიშ ეგიდითჷნ, ვედიშქუმალუ მუთუნნერი კომერციულ რეკლამა ბურთის, ტურნირიშ ემბლემაშ მეტი, ტურნირიშ ორგანიზატორიშ დო ბურთიშ მაწარმებელიშ ოვაჭარებელ მარკაშ. ზჷმა დო მუდანობა ათეჯგურა შტამპეფიშ შილებე რდას გაკინებული ტურნირიშ რეგლამენტით.
მობურთეეფი
thumb|right‎|[[არსენალი (ლონდონი)|არსენალიშ დო ჩელსიშ მობურთეეფიშ ოსტარტე აკონწყუალა, 2002 წანაშ 4 მესი]]
მატჩი იჸონაფუ ჟირი ბუნაშ კათინით, ზოხის მალაჸაფეეფიშ მუდანობა რე არძაშე უმოსი 11 მეკარეშ მეკოროცხილო. მატჩიქ ვეშილებე დიჭყასინ, ნამდგაიჸინ ბუნაშ მაკათურობას ქორ ხვალე 7 მობურთე-და.
ოფიციალური ნირზი
ნამდგა იჸინ მატჩის ოფიციალურ ტურნირიშ, ნამუშ ორგანიზება რენ ფიფაშ ეგიდითჷნ, კონფედერციაშ დო ერუანულ ფედერაციაშ, დოშქუმალირი რე არძაშე უმოსი სუმი მობურთეშ თირუა. ტურნირიშ რეგლამენტის ოკო რდას მორაგადაფილი ოწკარული მობურთეეფიშ მუდანობა - სუმშე შკვითშა. მარა ვარდას ოკო 7-შე უმოსი.
შხვა მატჩეფი
შხვა მატჩეფს შილებე მოხვადას 5-შახ თირუაქჷნ. ეთი პიჯალათ ნამდა:
არძა მატჩი
ნამდგაიჸინ მატჩიშ დოჭყაფაშახ საჯუს ოკო ეჩინებაფუას ონწკარულ მობურთეეფიშ გვარეფქ. შხვა მობურთეეფს ვეშიალებენა კათინი.
თირუაშ წესი
ჯინჯიერი მიშაკათინიშ მობურთეშ თირუაშო ონწკარულ მობურთეთ ოხვილური რე გეყვენჯი წესეფიშ სრულება:
მეკარეშ თირუა
ნამდგაჸინ მობურთექ შილებე ითირუას მეკარეშა, გეჸვენჯი პიჯალას:
დარღვიებეფი დო საჯუა
ონწკარული მობურთე გიშურს მოედანშა საჯუშ ნებაშ უმშო:
ლაჸაფი იახალებუ ონირზე ბურთიშ ეჸოთამათ ეთი აკანს სოდეთ ბურთი რდჷ ლაჸაფიშ მეჭყოლადაშა.
მობურთე უთირანს მეკარეს აკანს საჯუშ გართხილუაშ უმშოდა:
ნამდგაინ შხვა სახეშ დარღვიებაშო ჟიმოლე შანელ წესეფშენ:
ლაჸაფიშ გინოახალება
ლაჸაფი გაჩემებულ ქორე საჯუშე მობურთეშ გათხილებერო-და:
ლაჸაფი გეახალებუ დუდიშული გეშქუმალათ, ნამუთ ისრულებუ ეთი მობურთეშე, ნამუთ რე აწმარენჯ ბუნას დუმარღვიებელიშ, ეთი აკანშე სოდეთ ბურთი რდჷ მატჩიშ გაჩემებაშ მომენტის.
ჯინჯიერი დო ორანწკე მობურთეეფიშ გიშაჸოთამა
მობურთე, ნამუთ გიშაჸოთამილი რე მოედანშენ, მაართა გეშქუმალაშ სრულებაშახ, თინაქ შილებე ითირუას ონწკარე მობურთეთ. თირუა მატჩიშ პროტოკოლს მიშაჸონაფილი ონწკარული მობურთეშ, ვარდა გიშნაჸოთემუ დაჭყაფური გეშქუმალაშახ, ვარდა მატჩიშ დოჭყაფაშ უკული, ვედიშქუმალუ.
ერუანულ ფედერაციეფს უღჷნა ნება, მუნეფიშ თოლარზით გოხურგუან მობურთეეფიშ მინიმალური მუდანობან. მიკუჯინუო ათეშ, სხუნუს მიოჩქჷ, ნამდა მატჩიქ ოკო ვეგეგინძორას, ნამდგაიჸინ ბუნას 7 მობურთეშე ნარკები ოკათჷ-და.
მატჩიშ მალობას მაწვართალს უღჷ ნეება მეჩას ბობურთუეფს ინსტრუქციეფი, თის დო დოსქილადირ ოფიციალურ პიჯეფს ოვალჷნა რდან ტექნიკურ ზონას. თინეფი ვალგედვალირეფი რენა მირჯან კორექტულო დო წორი გამაშგაფათ.
უშქურანჯობა
მობურთექ ოკო ვეგმირინუას თიჯგუა ეკიპირება, ვარდა ვამკიქუნას ოკო თიჯგუა მუდგარენი, მუთ წჷმარინუანს ოშქურანჯობას მუშ დუდიშ ვარდა შხვა მობურთუეფშო (თენეფ შქას ნამდგაიჸინ სახეშ ოიუველირე ნაწარმი).
სავალდვალო ელემენტეფი ეკიპირებას მობურთეეფშო რე:
thumb|200px|[[პაველ ნედვედი|პაველ ნედვედის მჷკაქუნს ტიპიური ოკუჩხბურთე ფორმა]]
ჟიმოლე შინელი წესეფიშ დარღვიებაშ მოხვალამას
მობურთეს, ნამუთ გუტეს მოედანშე მოჩამილი წესეფიშ უთხილუობაშ გეშა დო მობურთე, ნამუთ მინურს მოედანშა (ვარდა ნამუთ კინ მინურისნ) საჯუშ ნებაშ უმშო, მიაჩამუ გარხთილება ჸვინთელი ბარათი.
საჯუეფიშ ნებეფი
არძა მატჩი იკონტროლებუ საჯეფიშე, ნამუსჷთ უღჷ არძა მუში ნება თხილუას წესეფი ხვალე ეთი მატჩის, ნამუსჷთ დორინაფილი რე თინა. საჯუშ ნებეფი დო ვალდდვალეფი:
მოვალება
right|thumb|მოხვარე საჯუ ჯინჯიერს ოჩინებაფუანს ლაჸაფგალენ გილმარეჯალას ირინუაფუ საჯუშ ჟირი ალმახვარე, მისჷთ ოვალჷ (საჯუშ გინოჭყვიდირშა მიკობუნაფილი) სიგნალიშ მეჩამა:
ოლაჸაფე ბორჯი
ლაჸაფიშ ხანგინძალა რე 2 მანგი 45 წუნამ ტაიმი (საჯუ დო ჟირხოლო მაკათურ ბუნაქ ვემირაგადეს შხვა ვარიანტშა-და). ნამდგაიჸინ მორაგადაფა ხანგინძალაშ თირუაშა (მაგალითო, ზოხი ტაიმიშ 40 წუნშახ მორკება გოსინთუაშ დაბალ დონეშ გეშა) ოკო რდას მენჭაფილი ლაჸაფიშ დოჭყაფაშახ დო ვარდა ოკო მეურედას ტურნირიშ წესეფს.
მოსვანჯა ტაიმეფს შქას
მობურთეეფი ისვანჯუნა ტაიმეფს შქას 15 წუნს. მოსვანჯაშ ბორჯიქ შილებე დითირას საჯუწკჷმა მორაგადაფათ.
გეძინელი ბორჯი
ნამდგაჸინ ტაიმს გიაძინუ გოხურგელი ბორჯი, ნამუთ დინუ:
გეძინელ ბორჯიშ ხანგირძორუას გოხურგანს ხვალე საჯუ.
11 მეტრიანი გეშქუმალა
thumb|right|300px|[[კოტ-დ’ივუარიშ ერუანული ნაკორობაშ მობურთე გიაშქვანსს ვითაართმეტრიანს]] 11 მეტრიან გეშქუმალაშ ოსრულებერო, ნამუთ დორინელი რე ნამდგაჸინ ტაიმიშ ბოლოს ჯინჯიერი ვარდა გეძინელი ტაიმიშ უკული, გიშერთუ გეძინელი ბორჯი.
გეძინელი ბორჯი
ტურნირიშ რეგლამენტის შილებე რდას გოთოლწონაფილი გეძინელი ტაიმიშ შელებუა.
სქოლიო
წესეფი
ჯონ დომანი
ჯონ დომანი (John Doman; დ. 9 ღურთუთა, 1945, ფილადელფია) — ამერიკალი არტისტი. 2014-2016 წანეფს ასახიერენდჷ კარმინ ფალკონეშ როლს Fox-შ სერიალს გოთემი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
B
B, b — ლათინური ანბანიშ მაჟირა ასო, გჷმირინუაფუ დახე არძა ანბანს ლათინურიშ ოსხირით. წჷმოურს ბერძენული ბეტაშე (Β, β). შანენს წოროხონარამ სიმსის [b], თაშნეშე კანკალეშა [p], [v] დო შხვ.
კლავიატურა
კომპიუტერიშ კლავიატურას წჷმარინუანს გეჸვენჯი სიმბოლოეფიშ ართობურობას:
ობჟათე-ბჟაეიოლი აზიაშ ხეკულუაშ ორგანიზაცია
ობჟათე-ბჟაეიოლი აზიაშ ხეკულუაშ ორგანიზაცია (Southeast Asia Treaty Organization — SEATO) — ობჟათე-ბჟაეიოლი აზიაშ კოლექტიური უშქურინჯალაშ ოერეფოშქაშე ორგანიზაცია. დირსხჷ ობჟათე-ბჟაეიოლი აზიაშ კოლექტიური უშქურინჯალაშ ხეკულუაშ, კინ მანილაშ პაქტიშ მეჯინათ 1954 წანაშ 8 ეკენიას ფილიპინეფიშ ნანანოღა მანილას. ფორმალური ინსტიტუტეფქ დირსხჷ 1955 წანაშ 19 ფურთუთას პარტნიორეფიშ ახვალამას ბანგკოკის. ორგანიზაციაშ შტაბ-ორენჷთ იდვალუაფჷ ბანგკოკს. SEATO-შ მაკათური რდჷ ბრუო სახენწჷფო.
B
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ლათინური ასოეფი
ობჟათე-ბჟაეიოლი აზიაშ ხეკულუაშ ორგანიზაცია
ორგანიზაციაქ გჷმიქიმინჷ აზიას კომუნისტეფიშ წიმოძინაშ გაჩემებელო. მუჭოთ წესი, სეატოშ გოჭყაფა იკოროცხჷ უმწუძინჷ პროექტო, მარა თიშით დჷნაფინანსა კულტურული დო ოგონათუე პროგრამეფქ ხანგჷნძე ნოქური ქჷდიტუ. SEATO-ქ აკოცჷ 1977 წანაშ 30 კვირკვეს, თიშ უკული მუთ მაკათურეფიშ უმენტაშობაქ ორგანიზაციაშ რანწკეფი ქჷდიტუესჷნ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოერეფოშქაშე ორგანიზაციეფი კატეგორია:ოურდუმე ალიანსეფი კატეგორია:რგილი ლჷმა
ჯვ. წ. 814
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 814 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
შეიჰ ულ-ისლამი
მინი|შეიჰ ულ-ისლამი შეიჰ-ულ-ისლამი, თაშნეშე შეიჰულისლამი, ვარ-და შეიხ ულ-ისლამი (Şeyh Ül-İslam; მაღალჩინამი პიჯი ისლამს, ნამუსჷთ XVI ოშწანურაშე მოჸუნაფილი ოსმალეთიშ იმპერიას სულთნი დჷთმარინუანდჷ.
შეიჰ ულ-ისლამიშ პოსტი შხვა ქიანეფს
შხვა სახენწჷფოეფს ქიანაშ უმაღალაში მუფტიშ პოსტი რე თაშნეშე შეიჰ ულ-ისლამი. თაშ სამანგათ, კავკაციაშ უმაღალაში მუფტი რე ალაჰშუქურ ფაშაზადე (Allahşukur Paşazadə), დო ტაილანდიშ ხულა რაჯა მონტრი (Chula Raja Montri).
რუსეთიშ უმაღალაში მუფტი: მუსლიმეფიშ თარიშ ცენტრალური ოშურიელე ომართუალეშ მადუდე (председатель Центрального духовного управления мусульман) შეიჰ ულ-ისლამი, თალგატ საფიჩ თაჯუდდინი (Талгат Сафич Таджуддин; {lang-tr|Talgat tacuddin}}). თაჯ-ედ-დინ არაბულშე თანგუათ შანენს „ისლამიშ გურგინს“.
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:აღმოსავლეთმცოდნეობა კატეგორია:ოსმალეთის იმპერია
ოლიგარქია
ოლიგარქია (ὀλιγαρχία; „ოლიგონ“ — მორჩილი დო  „არქე“ — ხემანჭუაფა) — მართუალაშ ფორმა, ნამუშ ბორჯის ხემანჭუაფა უკებჷ ადამიერეფიშ ინწრო, ელიტურ წირეს (ოლიგარქეფს), ნამუეფჷთ ხემანჭუაფას გჷმირინუანა მუნეფიშ ინტერესეფიშ ომანგეთ.
ტერმინი მაართათ გჷმირინეს ჯვეშ ბერძენ ფილოსოფოსეფქ პლატონქ დო არისტოტელექ.
კატეგორია:სახენწჷფოშ მართუალაშ ფორმეფი კატეგორია:ანტიკური ხანა
B (მიარეშანულამი)
B შილებე შანენდას:
7 მესი
7 მესი რე გრიგორიანული კალენდარიშ 127-ა დღა (ნარკი წანეფს — 128-ო დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
გერონტოკრატია
გერონტოკრატია (γέρων (geron), ) — რჩინი დო (kratos) — ხეშუულება, სახენწფო, ნძალაუფლება) — მართუალაშ პრინციპი, ნამუშ ბორჯის ხეშუულება ორხველ უნჩაშ ხანიშ კათას (რჩინეფს).
კატეგორია:სახენწჷფო მართუალაშ ფორმეფი კატეგორია:პოლიტოლოგია
ვითი დოჩინა
thumb|[[მოსე ვით დოჩინათ ხეს ავტ.რემბრანდტი, 1659]] ვითი დოჩინა, - ვითი უთარაში კანონი (წესი), ნამუთ ჯვეში აპიანიშ ხუთწიგნურიშ ალებათ დუდო ღორონთქ მეჩუ მოსე აწმაჩამალც სინაშ გვალას (ჯვეში აღითქმა, გჷმულა, 19:10-25).
კატეგორია:ქირსიანობა კატეგორია:ქირსიანული ხვამეფი
ნოე ჟორდანია
ნოე ჟორდანია (ფსევდონიმეფი: კოსტროვი, ანი, ნარი, ნარიძე დო შხვა ) (დ. 2 ღურთუთა/14 ღურთუთა, 1868, ლანჩხუთი  – ღ. 11 ღურთუთა, 1953, პარიზი) — სოციალ-დემოკრატი,  მენშევიკეფიშ ართ-ართი ლიდერი, პუბლიცისტი. ჟორდანია რდჷ საქორთუოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ თარობაშ დუდმახვენჯი 1918 წანაშ 24 კვირკვეშე 1921 წანაშ 18 მელახიშახ, გჷნოხორაფილი თარობაშ დუდმახვენჯი — 1954 წანაშახ.
ბიოგრაფია
ნოე ჟორდანიაქ დებადჷ 1869 წანაშ 9 მელახის, უღვენჯი ყაზახიშ ფანიას, გურიაშ ოფუტე ლანჩხუთის, თი ბორჯიშო ქუთეშიშ გუბერნიაშ ოზურგეთიშ მაზრას. ქართიშ ოშურიელე სემინარიაშ თებაშ უკული 1891 წანას იშარჷ ვარშავაშ ვეტერინარულ ინსტიტუტშა. წორას თაქ გეჩინებაფუ თიქ მარქსიზმიშ იდეეფი.
მენშევიკი ოპოზიციონერი
პოლიტიკური მოღალობა ნოე ჟორდანიაქ დიჭყჷ 90-იან წანეფს. მაართათ პოლიტიკურ ასპარეზშა გიშართჷ თიწკჷმა, მუჟამც ლახალაშ (ფიჟვეფიშ ენტება) გეშა ართი წანათ ოდაბადეშა რდჷ დორთინელინ. თიქ ქომოხვადჷ მარქსისტეფიშ I აკოკათუას ყვირილას, ეგნატე ნინოშვილიშ ჸუდეს.
საქორთუოშა საბოლათ დორთელქ ნიკოლოზ ჩხეიძეწკჷმა დო გიორგი წერეთელწკჷმა ართო ქჷდარსხუ მაართა სოციალისტური პარტია საქორთუოს ”მასუმა დასი”. დუდენდჷ თიშ ოპორტუნისტულ ფსუას.
”საქორთუოშ დუდიშალაშ ლიგას” მოღალობაშ გეშა ჟორდანიას ელჷდჷ გასამართება, მუსჷთ დუდი 1893-1897 წანეფს ხურგაშგალე ნტინათ აღჷ. ხურგაშგალე რინაბორჯის ლიბერალური გაზეთ „კვალიშ“ კორესპოდენტი რდჷ. 1898 წანს დიირთჷ საქორთუოშა დო გჷნირთჷ რსდმპ-შ მაკათურო დო ქჷდარსხუ ჟურნალი ”სოციალ-დემოკრატია”. უკულნეშის წორომოხანდენდჷ ლეგალურ მენშევიკურ გაზეთეფს: „ელვა“, „ერთობა“ დო შხვა.
1903 წანას რსდმპ II კათუას ლონდონს ხუჯი მეჩჷ მენშევიკეფს. კათუაშ უკული გჷნირთჷ კავკაციაშ მენშევიკეფიშ ლიდერო. ”საქორთუოშ სოციალ-დემოკრატიულ მუშეფიშ პარტიაქ” თინა დუდმახვენჯო გეგშაგორჷ. 1905 წანას რევოლუციაშ ბორჯის რუსეთიშ სოციალ-დემოკრატეფ შქას ტაქტიკური უაპიჯაფუობა ბორჯის ჟორდანია აკოანჯარაფილი არყებაშ დო რევოლუციური თარობაშ დორსხუაფაშ მეხჷ გჷშმეშჷ დო პარლამენტის პოლიტიკური ლჷმაშ აკა ფორმათ მირჩქინანდჷ. 1906 წანას თინა ქართიშ ოგიშაგორაშე ოლქიშე გეგშაგორეს რუსეთიშ იმპერიაშ სახენწჷფო სხუნუშ (დუმა) მაკათურო. დუმას ჟორდანიაქ სოციალ-დემოკრატიული ფრაქციაშ დუდმახვენჯო გჷნირთჷ.
რსდმპ IV (გჷმაართოიანაფალი) კათუას (1906) გიორგი პლეხანოვწკჷმა ართო ხუჯის არზენდჷ „დიხაშ მუნიციპალიზაციაშ“ პროგრამას. რსდმპ V (ლონდონიშ) კათუას (1907) ჟორდანია გეგშაგორეს პარტიაშ ცენტრალური კომიტეტიშ მაკათურო მენშევიკეფიშ განშე. კჷნე თი წანას ვიბორგიშ წესაშა ხეშმოჭარუაშ გეშა 3 თუთათ დოღინჩეს. ჟორდანია კომიტეტიშ მაკათური რდჷ 1912 წანაშახ. 1912 წანას ბაქოს ხემანჯღვერენდჷ მენშევიკურ გაზეთის ”ჩვენი სიტყვა”, ოდო 1914 წანას წორომოხანდენდჷ ტროცკიშ ჟურნალ ”ბრძოლა”-წკჷმა.
ჟორდანია „კულტურულ-ერუანული ავტონომიაშ“ დორსხუაფაშ იდეას არზენდჷ ხუც დო თიშ ინოხ ორწყედჷ ერუანული ოკითხუშ გჷნოჭკირუაშ შარას. ვა ჩინებულენდჷ ერეფიშ მუშითგჷმორკვიაშ დო ერუანული სახენწჷფოშ დორსხუაფაშ ნებას. ნეგატიურ მერინას ირჩქინანდჷ ქორთული ერუანულ-გჷმადუდიშალაფარ ყარაფიშ, თე ყარაფიშ მადუდეეფიშ დო საქორთუოშ ისტორიაშ ულირიშ მეხჷ.
I მოსოფელიშ ლჷმაშ ბორჯის გიორგი პლეხანოვწკჷმა ართო „ობორონცულ“ პოზიციეფს გერდჷ, ანუ ხუც არზენდჷ ლჷმას. 1917 წანას ფურთუთაშ რევოლუციაშ უკული ჟორდანია ქართიშ მუშეფიშ დო ჯარიშკოჩეფიშ დეპუტატეფიშ სხუნუშ დუდმახვენჯო გეგშაგორეს. თინა რდჷ კავკაციაშ მუშეფიშ დეპუტატეფიშ სხუნუეფიშ ოურდუმე ცენტრიშ დუდმახვენჯი. თე პერიოდის კვათირას ლჷმენდჷ ბოლშევისტური ტენდენციეფიშ მეხჷ. 1917 წანაშ ეკენიას მიდეშარჷ მოსკოვშა, დოუთხილუდჷკო მენშევიკეფიშ პოზიციეფი რუსეთიშ პარლამენტისჷნ, მარა გჷმათუთაშ რევოლუციაშ უკული მენდწაულირქ დირთჷ ქართიშა.
საქორთუოშ რესპუბლიკაშ თარობაშ დუდმახვენჯი
24 კვირკვეშე გჷნირთჷ საქორთუოშ კუნტახანური თარობაშ დუდმახვენჯო ნოე რამიშვილიშ გამათ. 1918-1921 წანეფს რდჷ დემოკრატიული საქორთუოშ თარობაშ დუდმახვენჯი. გამუკიჸონჷ აგრარული რეფორმა, გეჭოფჷ ფირჩა კანონდვალა, გამუშიღჷ 8 სათამი ომუშებელი დღა, აწმუდირთუდჷ ბოლშევიკურ დო სეპარატისტულ ტენდენციეფს. ოცადუდჷ, ქჷმეუჭირინუაფუდჷკო საქორთუოშ ოერეფოშქაშე აღიარაფაშან.
საქორთუოშა თურქეთიშ ჯარეფიშ მუშაჭკირუაშ გეშა გჷნირთჷ გერმანიაშ მორსხუეთ. თეშ გეშა, საქორთუოშა მუშილეს გერმანიაშ ჯარეფქ, ნამუთ გერმანიაშ დო მუში მორსხუეეფიშ მარცხებაშ უკული ინგლისიშ ჯარქ ქენათირუ. ჟორდანიაქ ქომიპალუ ანტანტაშ ლიდერეფიშ ნდება ანტიბოლშევიკური მეჯინალაშ გეშა, მუთ დადასურჷ 1919 წანას ბოლშევიკეფიშ მეხჷ ართოიანი ლჷმაშ გეშა დენიკინწკჷმა გოფორმაფილ ხეკირილით. რუსეთიშ ომენოღალურ ლჷმას დენიკინიშ მარცხებაშ უკული 1920 წანაშ 7 მესის ხე მაჭარჷ ხეკირილს რუსეთიშ სხუნუეფიშ ფედერაციული სოციალისტური რესპუბლიკაწკჷმა. თე ხეკირილით ქოდირსხუ დიპლომატიურ რსხუქ საქორთუო დო რუსეთ შქას, თაშნეშე, საქორთუოქ ქომიოჭირინუ ოერეფოშქაშე-სამართალობურ აღიარაფას.
ემიგრაცია დო ღურა
1921 წანაშ 25 ფურთუთას ჭითა არმიაშით ქართიშ დაკებაშ უკული ჟორდანიაქ დო თიშ თარობაქ დუდი ქომიკაფორუეს დიო ქუთეშის, ოდო უკული ბათუმს. კჷნე თი წანაშ 18 მელახის ჟორდანიაქ დო თარობაშ შხვა მაკათურეფქ მიდართეს საფრანგეთშა პოლიტკურ ემიგრაციაშა.
დუდშენო ჟორდანია ოხორანდჷ პარიზის, ოდო უკული ლევილს, სოჸურეშეთ ოხოლჷდჷ საქორთუოს 1924 წანაშ არყებაშ მოხაზირაფას. ჟორდანია ჭარუდნჷ წინგეფს, სოდეთ აკრიტიკენდჷ სხუნუეფიშ რსხუს, მუჭოთ ”იმპერიალიზმის რევოლუციაშ ნიღაბთუდო”. 1968 წანას ინგლისურ დო რუსულ ნინეფშა გჷმიბჟინუ მუში წინგიქ ”ჩქიმი ულირი (გოშინუეფი)”.
ჟორდანია ნთხორეს ლევილიშ თემიშ საფულას. საქორთუოშ პრეზიდენტიქ მიხეილ სააკაშვილქ 2004 წანაშ 10 მელახის პატიშ გჷნოგაფაშ შანო გურგინით განწყუ თიში საფულა, ოდო ფანიას ქოგიწარზუ საქორთუოშა გჷნოსვანჯაფა.
პარიზის რინელი ”ნოე ჟორდანიაშ ინსტიტუტი” გურაფულენს ჟორდანიაშ მონძალას დო სოციალ-დემოკრატიაშ ისტორიას საქორთუოს.
სქოლიო
კატეგორია:ქორთუეფი კატეგორია:ქორთუ პოლიტიკოსეფი კატეგორია:საქორთუოშ პრემიერ-მინისტრეფი კატეგორია:დუნაბადი 1868 კატეგორია:ნაღურა 1953
ესპანეთიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა
ესპანეთიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა (La selección de fútbol de España) — თხილანს ესპანეთიშ ღირსებას შხვადოშხვა ონაკორობე, ოკუჩხბურთე ჩემპიონატეფს. თის მართჷნს დო აკონტროლენს ესპანეთიშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია.
ესპანეთიშ ნაკორობას 12-შა ოკათუდჷ მოსოფელიშ ჩემპიონატეფს, 1982 წანას - კინე მუ რდჷ მენძელი ნაკორობა. ართ–ართი საუჯგუშო შედეგი თე ტურნირს, მუთ საართოთ უძირაფჷ ესპანეთიშ ნაკორობას, ბრაზილიას მანჯაფილჷ 1959 წანაშ მოსოფელიშ თასის მაანთხა აბანი ეჭოფჷ. 2010 წანას - ესპანარეფქ ისტორიას მაართათ მიპალუეს მოსოფელიშ ჩემპიონიშ ტიტული.
აკოდგინალუა
2016 წანაშ 7 მანგიშო
ნაციონალ-სოციალისტური გერმანული მუშეფიშ პარტია
thumb|160px|[[სვასტიკა დო გერმანიაშ რაიხიშ შილა 1933/1935-1945 წ.წ.]] thumb|160px|პარტიაშ სიმბოლო: კიღურა დო [[სვასტიკა]]
ნაციონალ-სოციალისტური გერმანული მუშეფიშ პარტია (გერმ.: Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei), 1933-1945 წანეფს დომინანტი პარტია ნაცისტურ გერმანიას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანიაშ ახალი ისტორია კატეგორია:გერმანიაშ პოლიტიკური პარტიეფი კატეგორია:ნაცისტური გერმანია
კეტრინ ჯონსონი
კეტრინ ჯონსონი (ინგლ. Katherine Johnson; დაბადებაშ გვარი: Coleman; დ. 26 მარაშინათუთა, 1918, უაიტ-სალფერ-სპრინგსი, ბჟადალი ვირჯინია, ააშ — ღ. 24 ფურთუთა, 2020, ნიუპორტ-ნიუსი, ვირჯინია, ააშ) — ამერიკალი მათემატიკოსი. გურაფულენდჷ ბჟადალი ვირჯინიაშ შტატიშ კოლეჯის, უკულ გურაფა გაგინძორჷ ბჟადალი ვირჯინიაშ უნივერსიტეტის. გურაფაშ თებაშ უკულ ჯონსონი მუშენდჷ აერონავტიკაშ ერუანულ ოკონსულტაციე კომიტეტის დო უკულ, 1953–1986 წანეფს ნასას. ნასას მუშობაშ ბორჯის კეტრინ ჯონსონქ მიშეღჷ დიდი მენცარული კონტრიბუცია ნასაშ მისიეფიშ (პროექტი მერკური, აპოლოშ პროგრამაშ თუთაშ მოდული) ტრაექტორიაშ დო მარშრუტიშ მათემატიკურ კალკულაციაშა. ჯონსონიშ კალკულაციეფს დიდი შანულობა უღუდჷ პროგრამა სფეის-შატლიშ დო პლანეტა მოროხიშ მისიეფიშ დოჭყაფაშო. კეტრინ ჯონსონი რდჷ ართ-ართი მაართა აფრიკალი-ამერიკალი მენცარი, ნამუქჷთ ნასას იმუშუ. ჯონსონს ადამიერი-კომპიუტერს ხოლო უძახჷდეს. კეტრინ ჯონსონი რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. 2015 წანას ააშ-იშ პრეზიდენტიქ ბარაკ ობამაქ ჯონსონს გინოჩჷ დუდიშალაშ ოპრეზიდენტე მენდალი, 2019 წანას ააშ-იშ კონგრესიქ კეტრინ ჯონსონს გინოჩჷ კონგრესიშ ორქოშ მენდალი. 2021 წანაშე ჯონსონი მიშაჸონაფილი რე ააშ-იშ ოსურეფიშ ერუანული დიდობაშ დარბაზიშა. 2016 წანას BBC-იქ ჯონსონი მიშეჸონჷ მოსოფელიშ 100 გოლინიანი ოსურიშ ერკებულშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი მათემატიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1918 კატეგორია:ნაღურა 2020
ნევლიიცა
ნევლიცა (სლოვენ. Nevljica) რე წყარმალუ სლოვენიას, კამნიკიშ მუნიციპალიტეტის, წყარმალუ კამიშკა ბისტრიცაშ კვარჩხან ნადუ.
ჰეიკე კამერლინგ-ონესი
ჰეიკე კამერლინგ-ონესი (ნიდ. Heike Kamerlingh Onnes; დ. 21 ეკენია, 1853, გრონინგენი, ნიდერლანდეფი — ღ. 21 ფურთუთა, 1926, ლეიდენი, ნიდერლანდეფი) — ნიდერლანდარი ფიზიკოსი. გიმირკვიუ ნიფთიერებეფიშ რჯებეფი დაბალი ტემპერატურას, შელებუ ქვანთი (თხევადი) ჰელიუმიშ მეღება 1908 წანას დო 1911 წანას მიოგორუ სუპერლინაფას (ქორთ. ზეგამტარობა), მიშეღჷ ტერმინი ენთალპია. ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ფიზიკაშ დარგის 1913 წანას.
ჰეიკე კამერლინგ-ონესიქ დებადჷ ნიდერლანდარეფიშ ნოღა გრონინგენს. გურაფულენდჷ გრონინგენიშ დო ჰაიდელბერგის უნივერსიტეტეფს. ჰაიდელბერგიშ თიში ლექტორეფი რდეს გიშარჩქინელი მენცარეფი რობერტ ბუნზენი დო გუსტავ კირხჰოფი. ოდოქტორე დისერტაცია თხილუ გრონინგენიშ უნივერსიტეტის რუდოლფ ადრიან მეესიშ ხემანჯღვერობათ. 1878-1882 წანეფს მუშენდჷ დელფტიშ ტექნოლოგიურ უნივერსიტეტის, იოჰან ბოსხაშ ასისტენტო. 1882-1923 წანეფს რდჷ ლეიდენიშ უნივერსიტეტიშ ექსპერიმენტული ფიზიკაშ პროფესორი. 1904 წანას ონესიქ დარსხუ კრიოგენიკური ლაბორატორია.
ჰეიკე კამერლინგ-ონესი ნობელიშ პრემიაშ მოხ რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. ონესიშ ჯოხონობაშ რე ართი კრატერი თუთას. 2000 წანას დირსხუ კამერლინგ-ონესიშ ჯოხონობაშ პრემიაქ.
A (მიარეშანულამი)
ლათინური ასო A (U+0041) შილებე გეჸვენჯის შანენდასჷნ:
კვიპროსიშ ტურიზმი
მინი|250პქ|კვირპოსიშ ტურიზმი ტურიზმის კვიპროსიშ ეკონომიკას დომინანტი როლი უკჷნებჷ. 2006 წანას, თე სექტორშე მეღებულ მუშნალქ ედომუშამი დინოხოლენი პროდუქტიშ 10,7% აკადგინჷ. თის დოსქავარაფილი რდჷ 113 000 ადამიერი.
კვიპროსის, მოსოფელს მა-40 არძაშე პოპულარულ ტურისტულ ქიანაშა ირწანურო 2 მილიონი ადამიერი მეურს.
1975 წანას, მოსოფელიშ ტურიზმიშ ორგანიზაციაშ გოჭყაფაწკჷმა ართო კვიპროსიქ მუშ სრულნებამ მაკათურო გინირთჷ.
2011 წანაშ მოსოფელიშ ეკონომიკური ფორუმიშ მუნაჩემეფით, მეშარალაშ დო ტურიზმიშ კონკურენტუნარიანობაშ ინდექსით კვიპროსის 24-ა არდგილი უკჷნებჷ. ტურისტული ინფრასტრუქტურაშ თოლსარზისით, კვიპროსის მოსოფელს მაართა აბანი უკჷნებჷ.
სქოლიო
კატეგორია:კვიპროსი კვიპროსი კატეგორია:ევროპაშ ტურიზმი
თოლი (ორგანო)
200px|thumb|ადამიერიშ თოლი თოლი (ლათ. oculus) — ადამიერიშ დო ჩხოლარეფიშ ორწყებელი ორგანო. თოლი სისტემაშ პერიფერიული ორგანო რე დო ინოხე თოლინოხვენს.
ორწყებელი სისტემა, ანატომიურო დო ფუნქციონალურო სუმი ნორთიშე აკმოდირთჷ:
მუშჸურე ორწყებელი სისტემაშ პერიფერიული ნორთი აკმოდირთჷ:
თოლიშ კაკალი (bulbus oculi) მეხოლაფირო სფერული ფორმაშ ანაგი რე. თოლიშ კაკალიშ კიდლა ანტომიურო დო ფუნქციურო სუმი დაცხიშე აკმოდირთჷ:
ფერაია დაცხიშ შქა აბანს ეშახე რხვილი — თოლნაკაკა (ლათ. pupilla), თიშ სისქას ეშახე მატუფიაძელამი ნოჭკეფი, ნამუეფიშ ართი ნორთი იდვალუაფუ თოლნაკაკაშ გოხ ცირკულარულო დო აკმადგინანს თოლნაკაკაშ აკმაჭიჭიხალ ძელს, დო მაჟირა ნორთი — ჩხორიაშბურო დო აკმოქიმინჷნს თოლნაკაკაშ გჷმაგანიარაფალ ძელს. ჟირხოლო ძელიშ ინერვაცია წარმენს ვეგეტატური ნერვული სისტემაშე, თეწკჷმა აკმაჭიჭიხალ ძელს აინერვირენს თოლიშ მაყარაფალი ნერვიშ აკმადგინალი მარენჯი პარასიმპათიური ნოჭკეფი, გჷამაგანიარაფალ ძელს — სიმპათიური ნოჭკეფი. ფერაია დაცხი იკათუანს პიგმენტის, ნამუშ მუდანობა მათირუ რე დო გჷთმოთანჯჷნს თოლიშ ფერს. თოლიშ კაკალიშ დინოხოლენი დაცხი ანუ ბადურია (ლათ. retina) წჷმარინუანს ორწყებელი ნერვიშ პერიფერიულ აპარატის. თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და ბადურია უმოსო თხჷთხჷ რენ, თიში ჰისტოლოგიური აკოგაფა გიშაკერზაფილი სირთულათ გიშეგორუაფჷ. ბადურიაშ ფერიშ დო თეშ მაგინაფუ ელემენტეფს წჷმარინუანს სპეციალიზაფილი ნერვული თოლეფი, კოლბეფი დო ჩხირეფი კოლბეფიშ ოართე მუდანობა შკვითი მილიონი რე, ჩხირეფიშ — ეჩდოვითი მილიონი.
ლიტერატურა
კატეგორია:მედიცინა კატეგორია:ადამიერიშ ანატომია
სტამბოლიშ პროვინცია
2004 წანაშე, სტამბოლიშ მეტროპოლიურ მუნიციპალიტეტის კინ თი ხურგეფი უღუდჷ, მუთ პროვინციას.
რაიონეფი
thumb|left|ქადიქოიშ ოახალწანე დეკორაციეფი.
სქოლიო
კატეგორია:თურქეთიშ პროვინციეფი
იაპონური ნინა
thumb|right|100px|日本語 (იაპონური ნინა)
იაპონური ნინა ( იაპონურო 日本語 ვარდა にほんご  [ ნიჰონგო ] ) იაპონიაშ სახენწჷფო ნინა რე. იაპონურ ნინაშა რაგადანს მეხოლაფირო 127 მილიონ კოჩშე უმოსი დო მორაგადეეფიშ რიცხუშ მეჯინათ თე ნინაშ ომანგე წილი მოსოფელიშ მახორობაშ 2,4%-ის აკმადგინანს, მუშ გეშა თე ნინა მოსოფელიშ არძაშე გოფაჩილ ნინეფიშ ერკებულს მა–9 აბანს იკენს.
ლიტერატურა
* კატეგორია:იზოლირაფილი ნინეფი
შანგრი-ლა (მიარეშანულამი)
შანგრი-ლა:
ჯვ. წ. 815
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 815 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ფუბია
ფუბია, გვალა ბია (ພູເບັ້ຍ) — ლაოსიშ უმაღალაში კონკა.
სქოლიო
კატეგორია:ლაოსიშ გეოგრაფია კატეგორია:სიანგხუანგი კატეგორია:ქიანეფიშ უმაღალაში კონკეფი
კელტური ნინეფი
კელტური ნინეფი — მოჯგირე ნინეფიშ ფანია, ინდოევროპული ნინეფიშ ფანიაშ ნორთი. მუჟამს კელტურ ნინეფშა იჩიებჷდეს ბჟადალ დო ცენტრალურ ევროპაშ დიდ ნორთის, თინეფი ასე დოსკილადირიე ხვალე უძგაშაშ ბჟადალს: ირლანდიას, უელსის, ბრიტანეთის, შოტლანდიას.
ისტორია
კელტური ნინეფი ინდოევროპული ნინეფიშ ართ-ართი ბჟადალური ფანია რე. თინა ხოლოს რე იტალიკურ დო გერმანიკულ ნინეფწკჷმა. ათეშ უმკუჯინალუო კელტურ ნინეფს არძა კუნთხუთ დისტანცია უკინებუ შხვა ბუნეფწკჷმა,მუჭოთ მინშა წოხოლე მიოჩქჷდეს კელტური ნინეფიშ დო ერეფიშ გოფაჩუა ევროპას მერინაფილიე რკინაშ ფარანწკჷმა, დო უკული ლათინურ კულტურაწკჷმა. ოეგებიე შურობუმუო მერჩქინელიე ცენტრალური ევროპა წყარმალუ რაინიშ დო დუნაიშ შქას. I ვითოშწანურაშ მაართა გვერდის თინეფქ მიშართეს ბრიტანეთიშ კოკიშა მეხოლაფირო მა-VII-ს ჩქნ.წ, გალიაშა მა-VI-ს ჩქნ.წ, იბერიაშ ჩქონშა მა-V-ს ჩქნ.წ. თინეფი იფაჩუდეს ობჟათეშე ალპეფიშ გოულათ დო ოხორანდეს ორუმეშ იტალიას დო ბოლოს III ოშწანურას ჩქნ.წ. მიოჭირინუეს საბერძნეთიშახ დო მორჩილ აზიაშახ.
ბრეტონული ნინა
შკაბრეტონული ნინა (XII—XVII.) ათეხანური ბრეტონული ნინა
კონტინენტალური ნინეფი
არძო თე ნინა ორხველჷ ღურელ ნინეფს, დო დიდო გლახათ რე დოკუმენტირაფილი.
კლასიფიკაცია
კელტურ ნინეფქ შილებე გირთას ახალ კელტურ დო ჯვეშ კელტურ ნინეფო. ახალ კელტურს ორხველჷ ცოცხალი დო ვართ თენერ დიდი ჟამიშ წოხოლე ღურელი (კორნუოლური ნინა, მენური ნინა) ნინეფი. თე გორთუალას ხვალე ქრონოლოგიური ხასიათი ვაუღუ, მარა ლინგვისტიკურსით. მაგალითო V ოშწანურას მოხვადჷ ედომუშამ რანწკი პროცესეფიშ, დითირჷ კელტური ნინეფიშ ლინგვისტიკურ მახასიათებელეფქ დო ზუსტას თე პერიოდიშე რე უმოსო სარწმუნო წყუეფი.
კელტური ნინეფიშ დინოხოლენ გენეალოგიურ კლასიფიკაციაწკჷმა მერინაფათ რე ჟჷრ თარი ჰიპოთეზა: კოკიშ დო გალიურ-ბრიტული.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კელტური ნინეფი
8 მესი
8 მესი რე გრიგორიანული კალენდარიშ 128-ო დღა (ნარკი წანეფს — 129-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
ჰაფიზი
thumb|300პქ|ბაღანეფი [[მავრიტანიას ყურანს იზეპირენა]] ჰაფიზი (حافظ „ზეპირო მოგურაფუ“, „მათხილე“) — მუსლიმი, ნამუსჷთ უჩქჷ ყურანი ზეპირო.
ზეპირი ტრადიცია კაბეტ როლს ლაჸაფენდჷ ისლამური მონძალაშ ასქილადაფას. ყურანიშ აიათეფი დო ჰადისეფი მაჰმადიშ თელარასჷთ სპეციალურო იგურუაფუდჷ დო ზეპირო გჷნმიშჷ გამნარყიშე გამნარყიშა. ისლამური მონძალაშ მათხილეეფი ჰაფიზეფი რდეს. ნაჭარაწკჷმა ართა ასეთ ძალამ ჭყანიერი რე ჰაფიზეფიშ ტრადიცია.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ყურანი
ალბერტო ფერნანდესი
ალბერტო ანხელ ფერნანდესი (Alberto Ángel Fernández; დ. 2 პირელი 1959) — არგენტინალი იურისტი დო პოლიტიკოსი, არგენტინაშ პრეზიდენტი 2019 წანაშ 10 ქირსეთუთაშე. ნესტორ კირშნერიშ დო ნორთობურო, კრისტინა ფერნანდეს დე კირშნერიშ პრეზიდენტალაშ ბორჯის დუდენდჷ ქიანაშ თარობას. პოსტი დიტუ 2008 წანაშ 23 კვირკვეს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 2 პირელი კატეგორია:XXI ოშწანურაშ პოლიტკოსეფი კატეგორია:არგენტინაშ პრემიერ-მინისტრეფი კატეგორია:არგენტინაშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:ხუსტისიალისტური პარტიაშ მაკათურეფი
მოჰამედ რეზა ფეჰლევი
მოჰამედ რეზა-შაჰ ფეჰლევი (სპარს. محمدرضا شاه پهلوی; დ. 26 გჷმათუთა 1919 თეირანი, ირანი ― ღ. 27 კვირკვე 1980 კაირო, ეგვიპტე) — ირანიშ 35-ა დო ეკონია შაჰი 1941-1979 წანეფც, ფეჰლევიანეფიშ დინასტიაშე. ქიანაშე გინაჸოთეს 1979 წანას ირანიშ ისლამური რევოლუციაშ უკული დო ირტჷ ეგვიპტეშა, სოდეთ ღურჷ 1980 წანას.
ბიოგრაფია
გონათუა მიღჷ ირანს დო ხურგაშ გალე. 1938 წანას გათუ ოურდუმე აკადემია თეირანს. ომაფე ხვისტა დეკინჷ 1941 წანაშ ეკენიას მუმაშ რეზა-შაჰ ფეჰლევიშ გინორინაშ უკული. 1943 წანას ლჷმა გჷმუცხადჷ ფაშისტურ გერმანიას.
კრისტიან ბეილი
კრისტიან ჩარლზ ფილიპ ბეილი (Christian Charles Philip Bale; დ. 30 ღურთუთა, 1974) — ინგლისარი არტისტი. ლაჸაფენს მუჭოთ მაღალბიუჯეტამ, თეში დუდიშულ დო ხელუანობაშ ჸუდეეფიშე დოფინანსაფილ ფილმეფს.
ბიოგრაფია
ბეილი ჯარალუაქ მაართაშა ძირუ 13 წანაშ ხანს. თიქ თარი როლი ილაჸჺფჷ სტივენ სპილბერგიშ ფილმის „ბჟაშ იმპერია“. თინა ლაჸაფენს ინგლისარ ბოშის, ნამუშ მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ბორჯის მედინუ დო იაპონარეფიშ კარეს მოხვადუ.
2010 წანას თიქ კრიტიკოსეფიშ დადებითი ფასება დეინალუ ფილმის „მალჷმერი“ გასახიერებული როლიშ გეშა. ათე ფილმით თიქ მუსხირენ ჯილდო, თინეფ შქას ოსკარი საუჯგუშო არტისტი კოჩიშო მაჟირა ხარისხამ როლს.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1974 კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
პაკა (წყარმალუ)
პაკა რე 40 კმ. სიგინძაშ წყარმალუ სლოვენიას. გიშმურს ნოღა ველენიეს დო ინაკათუ წყარმალუ სავინიას.
ბუჩაშ რაიონი
კატეგორია:კიევიშ ოლქიშ რაიონეფი
არქიტრავი
250px|right|thumb|სან-სალვატორეშ ბაზილიკაშ არქიტრავი, სპოლეტო, იტალია. არქიტრავი (ბერძნ. arche - წჷმოჭყაფჷ, თარი დო ლათ. trabs - ლანდირი) — ანტაბლემენტიშ გიმენი ჰორიზონტალური ნორთი, ართ-ართი ჯინჯიერი კონსტრუქციული ელემენტი, ნამუთ უმეშქაშობათ სჷმეტიშ დუდეფც გითმიაპონუ. დორეული და ტოსკანური ორდერეფც ფართო, სადა ქუაშ ლანდირიე, იონური დო კორინთულც - დორთილიე ჰორიზონტალური შვერელეფით.
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:არქიტექტურული ელემენტეფი
ინონგო
ლოჯა (Inongo) — ნოღა დო ტერიტორია კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკას. მაი-ნდომბეშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ზუღაშ დონეშე 335 მეტრაშ სიმაღალას იდვალუაფუ.
სქოლიო
კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ნოღეფი
ჯვ. წ. 816
ნაღურა
კატეგორია:
დემარქია
დემარქია (demarchy; ლოტოკრატია, lottocracy) — თენა რე ბონი დემოკრატიაშ დო ოკათე ნებაშგჷმოხანტუაშ ფორმა, მუჟამსჷთ შემთხვევით გიშაგორილი მენოღალეეფი, ედომუშამი მახორობაშ ჯოხოთ ღებულენა პოლიტიკურ გჷნოჭყვიდირს.
ბილი აილიში
ბილი აილიშ პაირატ ბერდ ო’კონელი (Billie Eilish Pirate Baird O'Connell; ; დ. 18 ქირსეთუთა, 2001) — ამერიკალი მობირე, ბირეფიშ ავტორი, მოდელი დო მასხაპალი. მიარე კათაქ გეჩინებაფუ 2016 წანას SoundCloud-ის ეხარგელი ოდებიუტე სინგლით „ocean eyes“. 2019 წანას გიშულირი მუში ოდებიუტე ალბომქ When We All Fall Asleep, Where Do We Go? ბრიტანეთიშ, კანადაშ დო ავსტრალიაშ ჩარტეფს მაართა აბანს მოხვადჷ.
ორდოიანი დაჭყაფური
დებადჷ დო იირდჷ ლოს-ანჯელესის, მუსიკოსეფიშ დო სახიობეფიშ ფანიას. თიში დიდა დო მუმა, მეგი ბერდი დო პატრიკ ო’კონელი პროფესიათ სახიობეფი, სცენარისტეფი დო მუსიკოსეფი რენა;   თის შოტლანდიური დო ირალანდიური ჯინჯი უღჷ. ჸუდეს იგურუ დო ბრუო წანერ რდჷნ თეშ, ლოს-ანჯელესიშ ბაღანეფიშ ბუნას ახოლჷ. ვითაართი წანერი რდჷნ თეშ, დორხველ ბირეფიშ ჭარუა დიჭყჷ მუშ ჯიმაწკჷმა, ფინიას ო’კონელწკჷმა ართო, მისჷთ თე საქვარს ჯგირი გომორსილობა უღუდჷ, მუშენ-და მუშ ბენდწკჷმა ართო ჭარუნდჷ დო ობჟინუანდჷ ბირეფს. 2015 წანაშ გჷმათუთას, ენაჭარჷ ბირა „Ocean Eyes“ დო მუშ ქორეოგრაფწკჷმა ართო დოდგჷ სხაპუა.
2016 წანას SoundCloud-ის გჷმიბჟინინ აილიშიშ ოდებიუტე სინგლიქ „Ocean Eyes“. სინგლიშ მუსიკალურ ვიდეოქ გიშართჷ — 2016 წანაშ 24 მელახის. კინე თე წანას გიშეშქვინჷ თიში გეჸვენჯ სინგლიქ, „Six Feet Under“  2017 წანაშ 14 ღურთუთას გჷმაბჟინუ EP, სოდეთ „Ocean Eyes“-იშ სუმი რემიქსიქ მიშართჷ
2018 — When We All Fall Asleep, Where Do We Go
2018 წანაშ ფრევალს აილიშიქ დიჭყჷ Where's My Mind ტური, ნამუქჷთ ითუ კინ თი წანაშ პირელს. 2018 წანაშ  Record Store Day-შო აილიშიქ გიშაშქჷ ბირაშ „Party Favor“ დო ამერიკალი რეპერიშ დრეიკიშ „Hotline Bling“-იშ აკუსტიკური ვერსია. თიქ თაშნეშე ინაჭარჷ დუეტი ამერიკალ რეპერ Khalid-წკჷმა ჯოხოდვალათ  „Lovely“, ნამუქით 2018 წანაშ პირელს გიშართჷ დო გიმორინაფილქ იჸუ საუნდტრეკო სერიალიშ „13 ბაძაძი“-იშ მაჟირა სეზონიშო. უკულნეშის გიშართჷ სინგლეფქ „Bitches Broken Hearts“ და „You Should See Me in a Crown“. 2018 წანაშ გჷმათუთას თიქ ხოლო ართი სინგლი „When the Party's Over“ გჷმაბჟინუ.
2019 წანაშ 29 მელახის გიშართჷ ალბომქ When We All Fall Asleep, Where Do We Go. კინ თი წანაშ 13 პირელს აილიშიქ დიჭყჷ ტურნე „When We All Fall Asleep Tour“.
დორხველი რინა
2018 წანაშ 27 გერგობათუთა, თიშ უკულ მუთ ინტერნეტის მოდვეს ვიდეოეფი, სოდეთ აილიში ოლინუანდჷ სიმპტომეფს, ნამუთ ოსქუუდჷ  ჟილ დე ლა ტურეტიშ სინდრომს, თიქ აღიარჷ, ნამდა თე სინდრომი დასურო მუშ რინაშ ნორთი რდჷნ.
სქოლიო
კატეგორია:დუნაბადი 18 ქირსეთუთა კატეგორია:დუნაბადი 2001 კატეგორია:XXI ოშწანურაშ ამერიკალი მობირეეფი კატეგორია:XXI ოშწანურაშ ამერიკალი ოსური მობირეეფი კატეგორია:ამერიკალი ოსური მობირეეფი კატეგორია:ირლანდიარი ამერიკალეფი კატეგორია:შოტლანდიარი ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი პოპ-მობირეეფი კატეგორია:ამერიკალი ალტერნატიული როკ-მუსიკოსეფი კატეგორია:ალტერნატიული როკ-მობირეეფი კატეგორია:Interscope Records-იშ მარსულებერეფი კატეგორია:შურდგუმილი ადამიერეფი
UTC+08:30
thumb|right|ყვინთელო იძირაფე ჩანბაიშური სასაათო ორტყაფუ ჩინეთის (1912—1949 წანეფს). UTC+8:30 — ოსაათე ორტყაფუ, ნამუთ ედომუშამ წანამოწანაშ გოძვენას გიმირინუაფუ კორეაშ ოკათე-დემოკრატიულ რესპუბლიკას, 2015 წანაშ 15 მარაშინათუთაშე.
სქოლიო
კატეგორია:ბორჯიშ ორტყაფუეფი
ანტაბლემენტი
ანტაბლემენტი (ფრანგ. entablement წინდ. en, table -ტაბაკი, ფიცარი), კლასიკური არქიტექტურული ორდერიშ სჷმეტეფც გეპონილი ჰორიზონტალური ორთი. აკმოდირთუ (თუდოშე ჟიშე) მაზინდალი ნორთიშ - არქიტრავის, თიშა გეპონილი ფრიზიშ დო დუმაგვირგვინაფალი ნორთიშ - კარნიზიშე. შხვადოშხვა არქიტექტურულ ორდერც ანტაბლემენტიშ პროპორციეფი დო პლასტიკური დამუშება შხვადოშხვანერიე. ანტაბლემენტიქ გიჭყუ ჯაშ ლანდირამი გჷნორთუალაშ ოსხირშა დო შენარჩუნებული აფუ თიში სტრუქტურა.
ლიტერატურა
კატეგორია:არქიტექტურული ელემენტეფი
პესნიცა (წყარმალუ)
პესნიცა რე წყარმალუ ავსტრიას დო სლოვენიას. სიგინძა 69 კმ. აუზიშ ფართი 550 კვ.კმ. ინაკათუ წყარმალუ დრავას.
პლზენი
პლზენი (Plzeň [ˈpl̩zɛɲ], Pilsen [ˈpɪlzən]) — ჩეხეთიშ სიკაბეტათ მაანთხა ნოღა. სტატუტური ნოღა, მუნიციპალიტეტი გოძინელი ხემანჭუაფათ, პლზენიშ აკანიშ დო ნოღა პლზენიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. თაშნეშე პლზენს იდვალუაფჷ ოორუე პლზენიშ დო ობჟათე პლზენიშ რაიონეფიშ ადმინისტრაციული ორგანოეფი. პლზენი იდვალუაფჷ ოთხი წყარმალუშ (მჟე, რადბუზა, უგლავა დო უსლავა) აკოკათუას, ნამუეფჷთ ართო გჷთმაჭყანა წყარმალუ ბეროუნკას.
პლზენი — ბჟადალი ბოჰემიაშ ოხერეჭე, კომერციულო, კულტურული დო ადმინიატრაციული ცენტეი. ლუდოხაშუშ ცენტრი.
1993 წანაშ 31 მესიშე, ნოღა პლზენიშ რომაულ-კათოლიკური ეპარქიაშ ცენტრი რე.
სელმა ლაგერლოფი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შვედეფი კატეგორია:შვედი ჭარუეფი კატეგორია:შვედი ნოველისტეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ლიტერატურაშ დარგის კატეგორია:შვედი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ლიტერატურაშ დარგის
ინდონეზიური ნინა
მინი|250პქ|ინდონეზიური ნინაშ გოფაჩუაშ არეალი ინდონეზიური ნინა — მალაიური ნინაშ სტანდარტიზაფილი დიალექტი, ნამუთ 1945 წანაშე ინდონეზიაშ ოფიციალური ნინა რე ბაჰასა ინდონესიაშ ჯოხოთ. ორხველჷ ავსტრონეზიული ფანიაშ ინდონეზიურ ჸას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ავსტრონეზიული ნინეფი
ჰიმაჩალ-პრადეში
საირქიანო კარაკანალაშ 2005 წანაშ რკუალაშ მეჯინათ, ჰიმაჩალ-პრადეში მაჟირა მერკეთ კორუმპირაფილი შტატი რე, კერალაშ უკული.
გეოგრაფია
thumb|left|ზარხული [[ხაჯიარი|ხაჯიარს.]] ჰიმაჩალ-პრადეშის ბჟაეიოლშე უხურგანს ჩინეთი (ტიბეტიშ ავტონომიური რაიონი), ობჟათე-ბჟაეიოლშე - უტარაკჰანდი, ობჟათეშე - უტარ-პრადეში დო ჰარიანა, ობჟათე-ბჟადალშე - პენჯაბი, ოორუე-ბჟადალშე დო ოორუეშ - ჯამუ დო ქაშმირი. შტატიშ ოორუეშე ბჟაეიოლშა გჷნოზინდილი რე ჰიმალაეფიშ ქჷნდჷრეფი (შტატიშ გოხოლუას 6-7 ვითოში მეტრაშ სიმაღალაშ), ობჟათეშე — შივალიკიშ გვალაშ ჯაჭვი. შტატიშ თარი წყარმალუ — სატლეჯი (ინდიშ ნოჸელა). ჰიმაჩალ-პრადეში იდვალუაფუ ბჟადალ ჰიმალაეფს. იკენს 55 673 კმ² ფართობის. ჰიმაჩალ-პრადეში — გვალამი შტატი რე ზუღაშ დონეშ 350 მეტრაშე 6000 მეტრაშახ. thumb|left|[[ლაჰული, ჰიმაჩალ-პრადეში.]] ჰიმალაიშე გიმმალი წყარმალუეფი გჷნმოჭკირუნა ედომუშამი გვალეფიშ ჯაჭვის. ჰიმაჩალ-პრადეშიშე გინმალი წყარმალუეფი ინმაკათუნა ინდი დო განგიშ ღანჩოს. შტატიშ ოწყარმალუე რშვილიშ სისტემაშა მიშმურს ჩანდრა-ბჰაგა ვარდა ჩენაბი, რავი, ბიასი, სატლეჯი დო ჯამუნა. თე წყარმალუეფი იშაყარუნა თირით დო ჭვემათ.
ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დორთუალა
შტატი დორთილი რე 12 ოლქო. შტატიშ ნანანოღა — შიმლა, კინოხ ბრიტანეთიშ ინდოეთიშ საზარხულო ნანანოღა. thumb|250px|left|შტატი ჰიმაჩალ-პრადეშიშ რუკა
სქოლიო
* კატეგორია:ინდოეთიშ შტატეფი დო მორსხუ ტერიტორიეფი
ჯვ. წ. 817
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 817 წანა.
იაკობ ცურტაველი
იაკობ ცურტაველი (ხუცესი) — V ოშწანურაშ II გვერდიშ ქორთუ ჭარუ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქორთუ ჭარუეფი
ჯამფეზია
ჯამფეზია თაშნეშე ჯაფეზია, ჯაფაზია, ოკათეთ ოჭითარებელი (Phytolacca) — ჩანარეფიშ გვარი ჯამფეზიაშობურეფიშ ფანიაშე. მიარეწანიანი ოდიარე, ოშა-გოშათ ბართვი ვარ-და ჯაშობური ჩანარეფი რე.
ბჟადალ საქორთუოს დახე ირდიხას რე გოფაჩილი, აფხვადჷა ქართლ-კახეთისჷთ. ჯამფეზია წალამი ჩანარი რე, ნამუთ იკათუანს საპონინს, ფიტოლაქსინს. გჷმირინუანა მედიცინას, აბრეშუმიშ ნორშვეფიშ ოღაფალო, ღვინიშ ფერმიოჩამალო.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჯამფეზიაშობურეფი კატეგორია:ჟვერი ჩანარეფი
ვოგლაინა
ვოგლაინა რე წყარმალუ სლოვენიას, შტირიაშ რეგიონს. სიგინძა 35 კმ. აუზიშ ფართი 412 კვ.კმ.
სალარ-დე-უიუნი
მინი|250პქ|აბანდვალა მინი|250პქ|ალმაშარული ფოტო სალარ-დე-უიუნი (Salar de Uyuni) — მოსოფელს უდიდაში ჯიმუშ ტობა ობჟათე ბოლივიას. იდვალუაფუ პოტოსიშ დო ორუროშ დეპარტამენტეფს, ანდეფიშ დობოლოაფას, ზუღაშ დონეშე 3,656 მეტრის. მუში ფართობი 10,582 კმ² რე. იფორმირჷ მუდგაზმარენი პრეისტორიული ტობაშ ტრანსფორმაციათ. ტობა ფორილი რე მუდგაზმარენი მეტრაშ სიფსქაშ ჯიმუშ ქერქით. თაშნეშე იკათუანს წყჷთე ნჩჷრეეფს, ნამუეფით გჷშაკერძაფილო დიდარი რე ლითიუმით. გვალო თაქ იდვალუაფუ მოსოფელიშ ლითიუმიშ მარაგიშ 50-70%. თე ტერიტორია მეჸუნს თარი ოტრანსპორტე შარა, ნამუთ კვათჷნს ბოლივიაშ ალტიპლანოს. ტობას ინოხე ვარდიშფერი ფლამინგოეფიშ მუდგაზმარენი სახეობა. იდეალური სიბირტყაშ დო მინიმალური გინოწონილობაშ, წკონდა დო კანკალა ჰაერიშ გეშა, თე რეგიონი იდეალური რე დიხაუჩაშ ალმაშარული დაკვირაშ ალტიმეტრული დოკალიბრაფაშ მეთოდით.
წჷმოქიმინუა
40 ვითოში წანაშ წოხოლე, თე ტერიტორია მინჩინიშ ტობაშ ტერიტორიას წჷმარინუანდჷ. მუში სქირაფაშ უკული, დოსქიდჷ ამდღა არსებულ ჟირ ტობაქ - პოოპოქ დო ურუ-ურუქ, თაშნეშე ჟირი უდიდაში ჯიმუამი ონტყოლაშე - კოიპასა დო სალარ-დე-უიუნი.
გოლინა ეკონომიკაშეე
სალარ-დე-უიუნიშ ჯიმუშ მარაგი 25 მილიარდ ტონას აკმადგინანს. თაურეშე ირწანურო იწარმებუ 25.000 ტონა. გოვითარაფილი რე ტურიზმი, თაქ რე აკანურეფიშ ჯიმუშ ბერკეტეფშე ეგაფილი სასუმაროეფი. .
სქოლიო
კატეგორია:ბოლივიაშ ტობეფი
იგლზი
thumb|იგლზი thumb|თიმოთი ბ. შმითი იგლზი (Eagles) — ამერიკული როკ-ბუნა, დორსხუაფილი ლოს–ანჯელესის, კალიფორნიას, 1971 წანას. უღუდეს ხუთი #1 სინგლი დო ამშვი #1 ალბომი დო გინირთეს 1970-იანეფიშ ართ-ართ არძოშე წჷმოძინელ კოლექტივო. იგლზიშ არძოშ უმოსი შინელი ალბომი რე Hotel California, ათე ჯოხოშ ბირათ, ნამუქ გინირთუ იგლზიშ არძოშ უმოს პოპულარული ბირათი. 1980 წანას ბუნაქ აკოცუ. იგლზიქ 1994 წანას დართჷ სცენას. გჷმოჩამილი რე იგლზიშ 120 მილიონშე უმოსი ალბომი, თაჸურეშე 100 მილიონი ხვალე ააშ-ის. იგლზიშ შხვა პოპულარული ბირეფი რე: Take It Easy, Witchy Woman, Peaceful Easy Feeling, Already Gone, Desperado, Tequila Sunrise დო შხვეფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იგლზი კატეგორია:ამერიკული როკ-ბუნეფი კატეგორია:როკ-ბუნეფი დორსხუაფილი 1971 კატეგორია:როკ მუსიკა კატეგორია:როკ ბუნეფი
კეიტელე
კეიტელე (ფინ. Keitele) — ტობა ცენტრალურ ფინეთის. მუში ფართობი 493,59 დო ქიანაშ სიდიდათ მაჩხორა ტობას წჷმარინუანს. გორთილი რე სუმ რეგიონო. ტობაშ წყარი კარაკანი, იდეალური პიჯალეფიშ რე. წყარპიჯის იდვალუაფუ ნოღა ეენოკოსკი.
ტობას მიარე კოკი აშაძჷ, ნამუეფიშ საართო ფართობით 93 კმ² რე. 1993 წანას, რუსულ კომპანიეფქ ეიოგეს 450 კილომეტრიშ სიგირძაშ ონიშე არხი, ნამუქჷთ კეიტელე პიაიანეშ ტობაწკჷმა ქიმიორსხუ.
სქოლიო
კატეგორია:ფინეთიშ ტობეფი
2043
დღახუეფი
კატეგორია:
მონს სელმერლევი
მონს პეტერ ალბერტ სელმერლევი (Måns Petter Albert Zelmerlöw; დ. 13 მანგი 1986) − შვედი პოპ-მობირე. ბირაშ კონკურსიშ ევროვიზია 2015-იშ გომორძგუაფილი.
ოხელუანე ბიოგრაფია
მანს სელმერლევი ოკათუდჷ შოუს "Idol 2005", სოდე 5-ა აბანი ეჭოფჷ. კინე თიმ წანას მობირე Anna Bookწკჷმა ოკათუდჷ შოუს "Let’s Dance" დო გიმორძგუ. გინოღალირი რე ფილმეფიშ Grease (2006) დო Footloose (2007) შვედურ ვერსიას. თაშნეშე, 2007 წანას ოკათუდჷ Melodifestivalenს, სოდე ფინალს მასუმა აბანი ეჭოფჷ ბირათ «Cara mia». 2015 წანას ოკათუდჷ Melodifestivalenს, სოდე მაართა აბანი ეჭოფჷ, დო თაურეშე შვედეთი წჷმარინუ ბირაშ კონკურსი ევროვიზია 2015-ის დო გიმორძგუ ქოთ.
მუში რინა
მანსის უკულაში და ჸუნს. 2008—2011 წანსეფს მანსი შეთმეხვადუდჷ შვედი მობირე დო მოდელს მარი სერნეჰოლტის, A*Teens-იშ ჸოფილი მაკათურს. 2004 წანას მანსიქ მუშ ფანიამო გინოსქიდჷ ინდოეთიშ ოკიანეშ დიხაშნწალუას, მუჟამსთ ისვანჯუდეს ტაილანდიშ კურორტ კაო ლაკის.
სქოლიო
კატეგორია:შვედეთიშ პოპ-მუსიკოსეფი კატეგორია:შვედი მობირეეფი კატეგორია:დუნაბადი 1986 კატეგორია:დუნაბადი 13 მანგი
ჯვ. წ. 818
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 818 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჰაუმანიშ აკარდამა
ჰუმაუნიშ აკარდამა (ჰინდ. हुमायूँ का मक़बरा) — მოგოლეფიშ იმპერატორშს, ჰუმაუნიშ მავზოლეუმი ინდოეთიშ ნანანოღა დელის, ნამუთ ეიოგაფუ მუშ ჩილქ. კიდანჯალაქ 1562 წანას დიჭყჷ დო 8 წანა მიკორინუ.
ნოგაფუშ არქიტექორი რდჷ სპარსი მირაკ მირზა. მავზოლეუმი ინდოეთიშ სუბკონტინეტნის ეგაფილ მაართა ბაღ-აკარდამას წჷმარინუანს, თაშნეშე მაართა ნოგაფუ რე თე რეგიონს, ნამუთ ქვიშაქუათ რე მოფინილი. წისაფულენც სამარყანდიშ თემურ ლენგიშ მავზოელუმიშ სტილიშ ძალიერ გოლინას.
1993 წანას, იუნესკოქ ჰუმაუნიშ მავზოლეუმი მოსოფელიშ მონძალაშ ერკებულშა გემშეღჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ინდოეთის
მუსტაფა ქემალ ათათურქი
მუსტაფა ქემალ ათათურქი 1934 წანაშახ მუსტაფა ქემალი (დ. 1881, სალონიკი — ღ. 10 გერგობათუთა, 1938, სტამბოლი) — თურქეთიშ არმიაშ ოფიცერი დო რევოლუციონერი სახენწჷფო მოღალე, თურქეთიშ რესპუბლიკაშ დჷმარსხუაფალი დო თიში მაართა პრეზიდენტი. მუსტაფა ქემალქ უცმას გემიშეღჷ დუდი მუჭოთ წჷმოძინელ ოურდუმე მადუდექ, გალიპოლიშ ტროგებას დივიზიონიშ მადუდეთ ნინალაშ გოძვენას. ოსმანეფიშ იმპერიაშ მორსხუეფიშით მარცხებაშ უკული, ნამუსჷთ თურქეთიშ დორთუალაშ გეგმაქ მაჸუნუნ, ქემალქ წჷმი უნჯღვერუ თურქეფიშ ნაციონალურ ყარაფის, ნამუსჷთ უკული თურქეფიშ ლჷმაქ ზოხორინალაშო გიადჷ. თიშ წჷმოძინელ კამპანიაშ შედეგო ქიანაშ გოდუდიშულაფა დო თურქეთიშ რესპუბლიკაშ გჷმოქიმინუაქ მაჸუნჷ. მუჭოთ რესპუბლიკაშ მაართა პრეზიდენტიქ, მუსტაფა ქემალქ გემიშეღჷ ნთელ რანწკი შორს გოღანკილ რეფორმეფიშ სერია, ნამუშ ღანკი თეხანური დო დემოკრატიული სახენწჷფოშ გჷმოქიმინუა რდჷ. ოფანიე გვარეფიშ კანონიშ მეჯინათ, თურქეთიშ ერუანულ შაყარუაქ მუსტაფა ქემალს 1934 წანაშ 24 გერგობათუთას „ათათურქიშ“ (თურქეფიშ მუმა) გვარი მეჩჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რევოლუციონერეფი კატეგორია:თურქეთიშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:თურქეთიშ პრემიერ-მინისტრეფი კატეგორია:ნაღურა 1938 კატეგორია:თურქეთი კატეგორია:თურქეთიშ ისტორია კატეგორია:პრეზიდენტეფი კატეგორია:პოლიტიკოსეფი
დოიინთანონი
სიმაღალა ზუღაშ დონეშე — 2559 მ, შხვა მუნაჩემეფით — 2565 მ.
სქოლიო
კატეგორია:ტაილანდიშ გეოგრაფია კატეგორია:ქიანეფიშ უმაღალაში კონკეფი
9 მესი
9 მესი რე გრიგორიანული კალენდარიშ 129-ა დღა (ნარკი წანეფს — 130-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
იმიტაციური დემოკრატია
იმიტაციური დემოკრატია (მართუაფონი დემოკრატია, Guided democracy, მანიპულირებაფონი დემოკრატია, დეკორატიული დემოკრატია, კვაზიდემოკრატია, ფსევდოდემოკრატია) — სახენწჷფოეფიშ პოლიტიკური სისტემაშ მონწყუალაშ ფორმა, ნამუშ ბორჯის, ფორმალური დემოკრატიული კანონდვალუაშ დო არძა ოგიშაგორუე პროცედურეფიშ ფორმალური თხილუაშ უმკუჯინალო, ომენოღალე ჯარალუაშ სახენწფოშ მართუალას აქტიური კათაფაშ დო ჯარალუაშე ხეშუულაფაშა გაულა (უკურსხუ) მერკე ვარ-და მინიმალური რე. იმიტაციურ დემოკრატიას, მუჭოთ წესი, დომინირებაფონი პარტიაშ პოლიტიკური სისტემა უღუ. თეჯგურა „დემოკრატიაშ“ ჸოფაქ, შილებე გაჭყას ფორილი დიქტატურა. თაშნეშე თეჯგურა დემოკრატიაქ შილებე იჸუას მარიონეტულ სახენწჷფოს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სახენწჷფო მართუალაშ ფორმეფი კატეგორია:დემოკრატია
პალესტინაშ ისტორიაშ არაბული პერიოდი
პალესტინაშ ისტორიაშ არაბული პერიოდი — პალესტინაშ ისტორია 640 — 1099 წწ. პერიოდის.
ნორვეგია
ნორვეგია, ოფიციალურო ნორვეგიაშ სამაფო (Kongeriket Norge, ახალ ნორვეგიულო Kongeriket Noreg) — ქიანა ოორუე ევროპას, სკანდინავიაშ ჩქონს. უკჷნებჷ ჩქონიშ ბჟადალი ნორთი, თაშნეშე კოკი იან-მაიენი დო არქტიკული არქიპელაგი შპიცბერგენი. ნორვეგიაშ საართო ფართობი რე 385,207 კვადრატული კილომეტრი, მახორობა – 5.3 მილიონი კოჩი. რე ართ-ართი არძაშე ნორკე მეჭედალათ დოხორელი ქიანა ევროპას. ქიანას ბჟაეიოლჸურე უხურგანს შვედეთი; უძგაშაშო ოორუეჸურე დვალირი რეგიონი უხურგანს ფინეთის დო რუსეთის; თის დო დანიას შქას იდვალუაფუ სკაგერაკიშ საროტი. ნანანოღა რე ოსლო.
პალესტინაშ ისტორიაშ არაბული პერიოდი
ისტორია
638 წანას, არაბეფქ ხალიფა უმარიშ დუდალათ ქჷდიჸუნეს იერუსალიმი. 640 წანაშო ედომუშამი პალესტინა არაბეფიშ პატჷნალას რდჷ დო არაბეფიშ ოხალიფეშ აკოდგინალუაშა მიშმეშჷ.
დინოხლოენი დგომარობა
ისლამიშ გოფაჩუათ ოთხი მართალმოწრუმე ხალიფაქ თი დჷნოსქვიშა მერთეს, ნამჷ-და თინეფიშ ურთიართობა ახალი დჷნაჸუნეფწკჷმა დორეგულირაფილი ოკო რდჷკო კანონიშ ფარგალეფს. უკვე უმარი, მაჟირა ხალიფა წჷმიმორაგადე მუჰამედიშ უკული, თე შარას გეჸუნდჷ. კერპთაყვანიშმაჩამალობა ვაშინერდჷ, მარა ქირსეანეფს დო იუდეარეფს მუჭოთ წიმინდე ნაჭარაშ მაპალუეფს, ვაწუხენდეს თითო შურიშ ოგაფურიშ ვალდვალაშენ. თინეფს სახენწჷფო ნინალაშა ვამითმიაშქვანდეს, თინეფიშ რელიგიაშ პროპაგანდა გოხურგელი რდჷ. თე გოხურგუეფიშ უმკუჯინალო, პალესტინას მახორუ ურიეფი ხალიეფიშ მართუალაშ გიმე უმოსო თხილრი რდეს, ვინდარო თინეფიშ უწოხოლეში მაპატჷნალეფი.
ნორვეგია
ეტიმოლოგია
პრანორვეგიულ ნინაშა Norvegr ჯოხო „ოორუეშ შარას“, ამდღანერ ნორვეგიულს მეღებული რე ჯინჯეფშე northr დო rike, ნამუთ რე „ოორუეშ ომაფე“. სახენწჷფოშ სისტემა რე კონსტიტუციური მონარქია. ქიანაშ მადუდე რე მაფა შლეზვიგ-ჰოლშტაინ-ზონდერბურგ-გლიუქსბურგებიშ დინასტიაშე ჰარალდ V (HARALD V, 1991-შე).
პალესტინაშ ისტორიაშ არაბული პერიოდი
დინოხლოენი დგომარობა
აბასიანეფიშ დინასტიაშ ბორჯის პალესტინას იქტაშ სისტემაქ გიფაჩჷ, ჸაზახეფიშ ექსპლუატაციაქ გეჭყანიერჷ, მახორობაშ არაბიზაცია დო ისლამიზაცია მიშჷ, ქირსიანეფიშ სამართალებური დგომარობა იურესებუდჷ. თე ირფელქ რანწკი ოკათე უბაღინელაფაშ ბაძაძო გჷნირთჷ, თინეფს შქას 842 წანაშ არყებაშ აბუ ჰარბაშ დუდალათ. აბასიანეფიშ ოხალიფეშ აკოცჷმაშ უკული, პალესტინა პერიოდულო გინმიშჷ ეგვიპტური ტულუნიდეფიშ, იხშიდიდეფიშ დო ბოლოს ფატიმიდეფიშ დინასტიეფიშ პატჷნალაშა.
ნორვეგია
ეტიმოლოგია
თარობაშ მადუდე რე პრემიერ-მინისტრი. კანონიშდუმადვალუ ორგანო რე სტორთინგი, ჟირპალატამი ორგანო. ადმინისტრაციულო ირთუ 19 ოლქო.
ეკონომიკა
რესურსეფი - ნავთი, ლინჯი, ორთაშობური აირი, პირიტი, ნიკელი, რკინაში მადანი, თუთა (ელემენტი), ტყვია, ჩხომი, ოშენებელი ჯა-ტყა, ჰიდროენერგია. ექსპორტი - ნაფთობი დო ნაფთობპროდუქტეფი, ორთაშობური გაზი, ჩხომეული. ართამი ერუანული პროდუქტი - 159 მლრდ $. ერუანული პროდუქტი ართ შურშე - 31.250 $. ვალუტა - ნორვეგიული კრონა (NOK).
პალესტინაშ ისტორიაშ არაბული პერიოდი
ჯვაროსანეფი
1099 წანას, პალესტინა მაართა ჯვაროსანული ლესქერობაშ შედეგო ქჷდიჸუნეს ჯვაროსანეფქ დო იერუსალიმიშ ომაფეშ ნორთო გჷნირთჷ.
ნორვეგია
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნორვეგია კატეგორია:ევროპაშ ქიანეფი
პალესტინაშ ისტორიაშ არაბული პერიოდი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პალესტინაშ ისტორია კატეგორია:ისრაელიშ ისტორია
C
C, c — ლათინური ანბანიშ მასუმა ასო, გჷმირინუაფუ პრაქტიკულო არძა ანბანს ლათინურიშ ოსხირშა. წჷმოურს ბერძენული გამაშე (Γ, γ). დუდმაართაშე ლათინურს შანენდჷ სიმსის [к] (კანკალეშა [გ]), მოგვიანაფათ e დო i-შ წჷმი გუმოთქუალაქ დითირჷ სიმსეფით [ჩ] ვარდა [ც]; ასეიანი ნინეფს თე ასოშ ხონარამი აკოდგინალუა გიშაკერძაფილო მიარეფერუანი რე ([კ], [ს], [ც], [ჩ], [ჯ] დო შხვ.; შხირას შხვადოშხვანერო იკითხირჷ შხვადოშხვა პოზიციეფს). შხირას დიგრაფეფიშ ნორთი რე (არძაშე ჯვეში დო გოფაჩილი - ch, ნამუსჷთ რომაალეფი ბერძენული ასოშ ხი (Χ, χ) ოჭარალო გჷმირინუანდეს) დო უმოსი რთული ასოეფაპიჯალეფიშ (სამანგათ, გერმ.. sch, tsch დო შხვა.).
კლავიატურა
კომპიუტერიშ კლავიატურას წჷმარინუანს გეჸვენჯი სიმბოლოეფიშ ართობურობას:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ლათინური ასოეფი
ვარჯაანი
ვარჯაანი – ნაოფუტარი კასპიშ მუნიციპალიტეტის, ოფუტეს გუდალეთიშე ობჟათეშე 4 კილომეტრის. ნასოფუტარც დოდასურაფილიე 4 ქრონოლოგიური ფა: ჭუბერიშ ჭკუდიშ ნოტახირეფი ანტიკური დო ორდოფეოდალური ფარანც ორხველჷ. გოვითარაფილი ფეოდალური ხანაშიე თარანგელოზიშ ოხვამე დო სამაროვანი. გვიანი ფეოდალური ხანაშიე უინვენტარო ქუაჭკუდი, ნამუსუთ ადამიერიშ ჩონჩხი ინოსვანჯუდ.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქორთუოშ ნაოფუტარეფი
ვიშჰოროდიშ რაიონი
ვიშჰოროდიშ რაიონი (Ви́шгородський райо́н) — ადმინისტრაციული ართული უკრაინაშ კიევიშ ოლქიშ ოორუეშე. ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოღა ვიშჰოროდი.
კატეგორია:ვიშჰოროდიშ რაიონი კატეგორია:კიევიშ ოლქიშ რაიონეფი
იან პალახი
იან პალახი (Jan Palach; დ. 11 მარაშინათუთა, 1948, პრაღა — ღ. 19 ღურთუთა, 1969, პრაღა) — კარლიშ უნივერსიტეტიშ ფილოსოფიაშ ფაკულტეტიშ სტუდენტი. 1969 წანაშ 16 ღურთუთას პრაღას ვაცლავიშ მოედანს, სხუნუეფიშ ჯარეფიშ დო ვარშავაშ პაქტიშ შხვა ქიანეფიშით ჩეხოსლოვაკიაშ ოკუპაციაშ სააწმარენჯი პროტესტიშ შანო დუდი დიჭჷ. thumb|150px|left|იან პალახიშ მემორიალური დაფა დუდიშ ჭუალაშ ბორჯის რსხულიშ 85%-შე უმოსი მასუმა ხარისხიშ ნაჭვი მიღჷ. გეგნიჸინეს კარლიშ უნივერსიტეტიშ კლინიკაშა, სოდე სუმი დღაშ უკული დოღურჷ. 25 ღურთუთას დონთხორეს ოლშანიშ საფულას. 1991 წანას, პალახი ღურაშ უკული ტომაშ გარიგ მასარიკიშ ორდენით დაჯილდეს.
სქოლიო
კატეგორია:ანტიკომუნისტეფი
პოლ დირაკი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი მენცარეფი კატეგორია:ინგლისარი ფიზიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1902 კატეგორია:ნაღურა 1984
ქირსიანობა
ქირსიანობა — ქირსეშ მონძღვარუა, სუმშე ართ-ართი მოსოფელიშ რელიგია ბუდიზმიწკჷმა დო ისლამწკჷმა ართო. თის სუმი ჯინჯიერი გეზა უღუ: კათოლიციზმი, პროტესტანტიზმი დო მართლმადიდებლობა. ოართე შანი, ნამუთ აკმაშქვანს ქირსიანობაშ შხვადოშხვა დენომინაციფსჷნ, რე რწუმა იესო ქირსეშ მეხჷ, მუჭოთ ღორონთკოჩიშ, მოსოფელიშ მარსხებელიშ, სუმელაშ მაჟირა პიჯიშ გუმასახიერაფალიშ. ქირსიანული გურაფაშ თარი წყუ რე ქირსიანობაშო წიმინდე წინგი — ბიბლია, გჷშაკერძაფილო თიში მაჟირა ნორთი — ახალი აპიანი. ქირსიანობა ისლამიწკჷმა დო იუდაიზმწკჷმა ართო ორხველჷ თ.გ. „ აბრაამიშურ რელიგიეფს “.
ოხვამეშ მონწყუალა დო იერარქია
IV ოშწანურას სახენწჷფო სარწუმებათ გჷმოცხადებული ქირსიანული ოხვამექ მუში მონწყუალა რომიშ იმპერიაშ ადმინისტრაციული დორთუალას მეუმანგუ. რომიშ იმპერია ირთუდ დოხოლაფირო 100 პროვინციათ, ირი პროვინცია — მუსხირენი ონოღე ოლქო. ქირსიანული ეკლესიაქ თე ოლქეფც ომედგაშეეფი მანწყუ, ნამუეფსჷთ პაპეფი ჯღვერენდეს. თინეფი მებუნაფილი რდეს ომენოღალური ოლქიშ ეპისკოპოსშა, დო ონოღე ოლქეფიშ ეპისკოპოსეფი — პროვინციაშ არქიეპისკოპოსშა (თარი ეპისკოპოშა). არქიეპისკოპოსეფშე უმოსი მაღალას გერდეს პატრიარქეფი. საპატრიარქო რდჷ ხუთი: რომიშ, ალექსანდრიაშ, ანტიოქიაშ, კონსტანტინოპოლიშ დო იერუსალიმიშ. მერჩქინელი რდჷ, ნამდა საპატრიარქოეფი იესო ქირსეშ მოჩქვაფილეფქ დარსხისჷნ. ქირსიანული ეკლესიაშ ართამობას გჷთმასახიერენედეს მოსოფელიშ საეკლესიო კათუეფი.
IV ოშწანურაშ ეკონიას, რომიშ იმპერიაშ ჟირო გორთუალაშ მოღალუთ, ბჟადალ რომიშ იმპერიას ქუმოხვადჷ რომიშ საპატრიარქოქ, დო დოსქილადირი ოთხიქ ბჟაეიოლუ რომიშ იმპერიას.
მონასტერი დო ბერი-მონაზონეფი
პაპობუაშ გჷშაკერძაფილ ბუნას აკმადგინანდეს ბერი-მონაზონეფი, ნამუეფუთ გჷმორთილო ოხორანდეს მონასტერეფს. ქირსიანული ბერ-მონაზონობაქ III ოშწანურას ეგვიპტეს გიჭყჷ. ბერ-მონაზონეფიშ დჷმარსხუაფალო იკოროცხუ წიმინდე ანტონი. გჷნოჩამათ, წიმინდე ანტონს გაგმეცხადჷ ანგელოზიქ, ნამუთ ალათირაფათ ხვამულენდ დო მუშენდ. ანგელოზიქ უწუ ანტონც, ნამდა თინა ხოლო მუშნერო ქჷმიქციებუდუდა, ჩხონაფას მიპალუანდჷ. ქირსიანეფი, ნამუეფსჷთ გჷნაგონი აფუდეს ანტონიშ გეშან, თიშ ხასჷლას იხორუდეს დო ქიმინჷნდეს ახალ ქირსიანული ბერ-მონაზონურ თემს — მონასტერც.