cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
კენეთ ბეინბრიჯი
1933 წანას ბეინბრიჯიქ მიპალუ პრესტიჟული გუგენჰაიმიშ სტიპენდია დო მიდართჷ ბრიტანეთიშა, სოდეთ ართი პერიოდის მუშენდჷ კემბრიჯიშ უნივერსიტეტიშ კავენდიშიშ ლაბორატორიას ერნესტ რეზერფორდიშ ხემანჯღვერობათ. 1934 წანას ამერიკაშა დირთჷ დო ომენცარე კარიერა ჰარვარდიშ უნივერსიტეტის გაგინძორჷ. ჸათაქ თინა ხემანჯღვერენდჷ მასაშ სპექტოგრაფიშ დო ციკლოტრონიშ პროექტეფს.
ჯვ. წ. 844
ნაღურა
კატეგორია:
კენეთ ბეინბრიჯი
მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ბორჯის ბეინბრიჯი ოკათუდჷ მანჰეტენიშ პროექტის. ლჷმაშ თებაშ უკულ კინ ჰარვარდიშა დირთჷ. 1950-1954 წანეფს რდჷ უნივერსიტეტიშ ფიზიკაშ დეპარტამენტიშ დირექტორი. ღურუ 1996 წანაშ 14 კვირკვეს, 91 წანერქ. დასაფულებური რე მარტას-ვინიარდიშ სასაფლას.
გრიპი
არსებენს გრიპიშ ვირუსიშ 3 ტიპი: A, B დო C. სუმხოლო ტიპიშ ვირუსის შეულებუ დაინფიცირას ადამიერი, მარა B დო C ტიპეფი ვეგმიწვიენა გრიპიშ პანდემიას.
გამბიაშ ნოღეფიშ ერკებული
thumb|right|300px გამბიაშ უშხუაში ონოღე აგლომერაცია რე დიდი ბანჯული, ნამუშათ მიშმურს ქიანაშ ნანანოღა ბანჯული, უშხუაში ნოღა სერეკუნდა დო რანწკი შხვა ნოღა. სიდიდაშ მეჯინათ ქიანაშ მაჟირა ნოღა ბრიკამა, ქიანაშ ნანანოღაშ ობჟათეშე 20 კილომეტრიშ მალობას იდვალუაფუ. შხვა ნოღეფი წყარმალუ გამბიაშ მანგას იდვალუაფუ.
გრიპი
A ტიპიშ გრიპი ირთუ შხვადოშხვა გიმენტიპეფო, ნამუთ ალახენა მუჭოთ ადამიერს, თაშნეშე შხვადოშხვა ხერხემალიან ჩხოლარეფს: ფურინჯეფს, ღეჯეფს, ცხენეფს, ვეშაპეფს, სელაპეფს დო შხვა. ბორჯგიშაშქუმალირო გრიპიშ ვირუსი მალას იფაჩუ, აკანი უღუ გვარობაშ დინოხოლე ინფექციაშ აფეთქებას, პანდემიაშ გოვითარაფას დო ლეტალობას. მუტანტი შტამეფიშ წჷმოქიმინუაშ ბორჯის, გრიპიშ ვირუსი იკათუანს შხვა გვარობაშ ორგანიზმეფშა გოფაჩუაშ უნარს. ეკონია დეკადას თეშ სამანგა რდჷ ფურინჯიშ გრიპიშ დო ღეჯიშ გრიპიშ ეპიდემიური გოფაჩუა ადამიერეფს.
კენეთ ბეინბრიჯი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ფიზიკოსეფი
გრიპი
A ტიპიშ გრიპიშ ვირუსეფიშ ჟინპიჯის ჟირი სპეციფიური პროტეინი არსებენს: ჰემაგლუტინინი (H) დო ნეირამინიდაზა (N). "H" დო "N" პროტეინულიშ აკოდგინალუა გჷთმოთანჯუნს ვირუსიშ შტამიშ კლასიფიკაციას: სამანგ. 2006 წანაშ ფურინჯიშ გრიპიშ ეპიდემიაშ გჷმმაჭანალი რდჷ H5N1, 2009 წანაშ ღეჯიშ გრიპიშ ეპიდემიაშ - H1N1.
ჩილეშ ერუანული პარკეფიშ ერკებული
ჩილეშ ერუანული პარკეფი:
გამბიაშ ნოღეფიშ ერკებული
გამბიაშ ნოღეფიშ ერკებული
გამბია
ჩილეშ ერუანული პარკეფიშ ერკებული
რესურსეფი ინტერნეტის
*
ნაციონალ-სოციალიზმი
მინი|მარცხნივ|ნაციონალ-სოციალიზმიშ "ფიურერი" [[ადოლფ ჰიტლერი]] ნაციონალ-სოციალიზმი ანუ ნაციზმი (გერმ. Nationalsozialismus) შანენს გერმანიაშ ნაციონალ-სოციალისტური მოხანდეეფიშ პარტიაშ პოლიტიკას. თაშნეშე გერმანიაშ ხეშუულებაშ პოლიტიკას 1933–1945 წანეფს, მუჟამსჷთ ხეშუულებას თე პარტია რდჷნ, ადოლფ ჰიტლერიშ დუდალათ.
ნაციონალ-სოციალისტური პოლიტიკა ფართო აღიარაფათ (დო მუშითგმოცხადაფათ) რდჷ გჷმოხანტილო რასისტული დო ანტისემიტური.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პოლიტიკური იდეოლოგიეფი კატეგორია:რასიზმი კატეგორია:გერმანიაშ ისტორია
ჯუანეფი
300px|მინი|ჯუანი ოსურეფი ერუანული კოსტიუმეფით, [[გუანსი-ჯუანი|გუანსი-ჯუანიშ ავტონომიური რაიონი, ჩინეთი, 2009 წანაშ პირელი]] ჯუანეფი, ჯუანი (Bouxcuengh/BouчCueŋƅ, ბუჯუან, თაშნეშე ბუბუ, ბუი, ბუნუნ; 壮族) — ობჟათე ჩინეთიშ კათა, არხოს რე ბუიშ კათაწკჷმა, მიშმურს ქიანაშ ოფიციალურ 56 ეთნიკურ ბუნაშა, ნამუთ არძაშე უკაბეტაში ერუანული უჭიჭაშობა რე. მუდანობა — 16 178 811 ადამიერი (ეჭარუა, 2000). ჯუანეფი თარო ოხორანა გუანსი-ჯუანიშ ავტონომიურ რაიონს (14,24 მლნ ადამიერი), თაშნეშე იუნანიშ (1,14 მლნ) დო გუანდუნიშ (570 ვთშ.) პროვინციეფს.
კათაშ ასეიანი ოფიციალური ჯოხოდვალაქ, ეთნონიმქ ჯუან გორჩქინდჷ XIII ოშწანურას დო ჩინეთიშ თარობაშით მეღებულქ იჸუ 1964 წანას, ნამუსჷთ მუმალშო 20-შე უმოსი ალტერნატიული ჯოხოდვალა უღუდჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩინეთიშ კათეფი კატეგორია:ტაიშ კათეფი
29 მესი
29 მესი რე გრიგორიანული კალენდარიშ 149-ა დღა (ნარკი წანეფს — 150-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
იზოკრატია
იზოკრატია (ἴσος — მანგი + — ხემანჭუაფა, სახენწჷფო) — მართუალაშ ფორმა, ნამუშ ბორჯის არძა მენოღალეს მანგი პოლიტიკური ნებეფი უღჷნ.
თაშნეშე ქოძირთ
კატეგორია:სახენწჷფო მართუალაშ ფორმეფი
ირაკლი ღარიბაშვილი
ირაკლი ღარიბაშვილი (დ. 28 მანგი, 1982, ქართი ) — საქორთუოშ პრემიერ-მინისტრი 2013 წანაშ 20 გერგობათუთაშე 2015 წანაშ 28 ქირსეთუთაშახ.
ბიძინა ივანიშვილიშ პრემიერალაშ ბორჯის რდჷ საქორთუოშ დინოხოლენი საქვარეფიშ მინისტრი.
პირადი რინა
ირაკლი ღარიბაშვილს ჩილო ეკუხე ნუნუ თამაზაშვილი (დ. 1983) დო ჸუნს ჟირი სქუა, ნიკოლოზი (დ. 2005), (დ. 2010) დო ნინო (დ. 2016).
ჯვ. წ. 845
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 845 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ვეხტი
ვეხტი (Vechte; Overijsselse Vecht) — წყარმალუ გერმანიას დო ნიდერლანდეფს. იჭყაფუ ბაუმბერგიშ გვალეფს, ზუღაშ დონეშე 104,6 მეტრას დო გიშმურს ოორუე რაინ-ვესტფალიაშ დო საქსონიაშ რეგიონეფს, გიშმურს ნოღეფს ნორდჰორნის დო ემლიხჰაიმს უკულ გინმურს ნიდერლანდეფიშ ტერიტორიაშა, ოვერეისელიშ პროვინციაშა დო ინაკათუ წყარმალუ ზვარტე-ვატერს, ნოღა ზვოლეს, ზუღაშ დონეშე 0 მ. სიმაღალას.
ვისკოვიშ რაიონი
ვისკოვი (ჩეხ. Okres Vyškov) — რაიონი ობჟათე მორავიაშ აკანს, ჩეხეთის. მუში ნანანოღა რე ვისკოვი. რაიონიშ ფართობი აკმადგინანს 1 048,91 კმ²-ს. 2007 წანაშ მუნაჩემეფით, რაიონიშ მახორობა აკმადგინანს 876,06 ადამიერს. მახორობაშ მეჭედალა კვადრატულ კილომეტრის აკმადგინანს 99 ადამიერს.
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:ჩეხეთიშ რაიონეფი
გომორძგუაშ დღა
thumb|გომორძგუაშ დღაშ ეშანუა მოსკოვს, 2005 წანაშ 9 მესი გომორძგუაშ დღა — ომენოღალე დღახუშ ოკათუეში ჯოხოდვალა, ნამუთ შხვადოშხვა ქიანას ეიშანუაფჷ შხვადოშხვა ბორჯის, შხვადოშხვა მოლინაწკჷა მესრხილო.
სქოლიო
კატეგორია:ოერეფოშქაშე დღახუეფი
ბოტნიაშ ჸუჯი
ბოტნიაშ ჸუჯი (Pohjanlahti; Bottniska viken) — ჸუჯი ბალტიაშ ზუღაშ ოორუე ნორთის, ჸუჯიშ ბჟადალშე იდვალუაფუ ფინეთი, ბჟაეიოლშე - შვედეთი დო ალანდიშ კოკეფი.
თე ჸუჯიშ ზუღაშ წყარიშ ჯიმუამობა შანულამო მერკე რე, ვინემ ბალტიაშ ზუღას. ჸუჯის ხე ძალამი ბრელი ჯიმუამ წყარიშ ჩხომი. ჸუჯი ხუთ თუთაშ გოძვენას გოჸინილი რე.
უჯიშ თარი ონიშოლეფი რე: რაუმა, პორი, ვაასა, კოკოლო, ოულუ, კემი (ფინეთი) დო ევლე, ჰუდისკვალი, სუნდსვალი, უმეო, ლულეო (შვედეთი).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბალტიაშ ზუღა კატეგორია:ფინეთშ ჸუჯეფი კატეგორია:შვედეთიშ ჸუჯეფი
შუშულუბა
შუშულუბა თაშნეშე მაჩიტია (Campanula) — ჩანარეფიშ გვარი შუშულუბაშობურეფი ფანიაშე. მიარეწანიანი, ვანაფერო ჟირ- ვარ-და ართწანიანი ოდიარეეფი რე.
შუშულუბაშ 300-შახ გვარობა გოფაჩილი რე ოორუე გვერდოსფეროშ ზჷმიერი ჰეერიშ ზონას, ნორთობურო არქტიკას, უმენტაშო — ევრაზიაშ ბჟადალი ნორთიშ გვალეფს. ჸოფილი სსრრ-ს გოფაჩილი რდჷ 150-შე უმოსი გვარობა. კავკაცია 8 გვარობური გოვითარაფაშ უშანულამაში გოჭყაფა რე, 110-შახ გვარობაშე 76 ენდემური რე.
საქორთუოს ჩანს შუშულუბაშ 67 გვარობა, თენეფშე 24 საქორთუოშ ენდემი რე. გვარობეფშე დიდი ნორთი რელიქტური რე. შანულამი რელიქტური ენდემეფი რე. მერეთი შუშულუბა (Campanula mirabilis), პარადოქსული შუშულუბა (Campanula paradoxa), ინგირწყარიშ შუშულუბა (Campanula engurensis), კახური შუშულუბა (Campanula kachetica), ხარაძეშ შუშულუბა (Campanula charadzeae) დო შვა გვარობეფი. შუშულუბა კავკაციას დო საქორთუოს ჩანს ალპურ ხალეფს დო დოლოეფს, სუბალპურ მაღალოდიარობას, ბართვონეფს დო ტყალეფს, მორჩილი მუდანობათ — გვალაშ შქა ორტყაფუშ კირდეეფს დო ქუამი კართეეფს, თითო-ჟიჟირი გვარობა რზენსჷთ მიარეთ რე.
შუშულუბაშ მიარე გვარობა დეკორატიული რე, შხირას გჷმირინუანა ალპინარიუმეფშო, მინი ოკათე მედიცინას ხვარენს, მუსხირენი — ჟვერი რე.
ლიტერატურა
კატეგორია:შუშულუბაშობურეფი
ბობ ოდენკირკი
რობერტ ჯონ ოდერკირკი (Robert John Odenkirk; დ. 22 გჷმათუთა, 1962, ილინოისი) — ამერიკალი არტისტი, კომიკოსი, პროდიუსერი, რეჟისორი დო ჭარუ. ჩინებული რე სოულ გუდმენიშ როლით სერიალშე მონკა დჷნოშური (2008-2013).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
ალერგია
ალერგია (ἄλλος — შხვა, შხვანერი, შხვაშური + — ჟიგოლინა) — ორგანიზმიშ ჟიგინაფაფონი იმუნური სისტემა გომაჟირაფონი ალერგენიშ გოლიანაშ ბორჯის, ორგანიზმიშ თე ალერგენით ორდოიან სენსიბილიზირაფაშ ეტაპის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ალერგოლოგია კატეგორია:იმუნოლოგია
სან-მარინოშ ნოღეფიშ ერკებული
right|250პქ|სან-მარინოშ რუკა სან-მარინოს 9 ნოღა რე, ნამუეფსჷთ ნოღაშ (ნოღა-კომუნა) სტატუსი უღნ. თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და დოგანა რესპუბლიკაშ ართ-ართი უშხუაში ნოღა რე, მორო ავტონომიური ოლქი ვა რე, დო სერავალეშ ოლქშა მიშმურს. სინანდულეს, ოლქი, მუჭოთ იტალიური კომუნა, იკათუანს თარ ნოღეფს, ნამუეფით ოლქიშ აკოდგინალუაშა მუშმულა, ნამუსჷთ ჯოხო capoluogo დო მორჩილი აბანები დო დაბეფი, ნამუეფსჷთ ჯოხო — frazioni.
სან-მარინოშ საართო რუკა
რუკაშ ლეგენდა:
სქოლიო
სან-მარინო
30 მესი
30 მესი რე გრიგორიანული კალენდარიშ 150-ა დღა (ნარკი წანეფს — 151-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
GfK
GfK, ნამუქჷთ დირსხუ 1934 წანას მუჭოთ Gesellschaft für Konsumforschung (მახვარებუეფიშ რკუალაშ ჯარალუა) — გერმანიაშ უდიდაში ბაზარიშ რკუალაშ ინსტიტუტი, დო მოსოფელიშ რანწკით მაანთხა უდიდაში ბაზარიშ რკუალაშ ორგანიზაცია, Nielsen Company-იშ, Kantar Group-იშ დო Ipsos-იშ უკული. თინა დარსხუ უნივერსიტეტიშ მარწაფალეფიშ ასოციაციაქ, თინეფს შქას ლუდვიგ ერჰარდი, ნამუთ უკული გერმანიაშ ეკონომიკაშ მინისტირი დო კანცლერი რდჷ.
ჯვ. წ. 846
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 846 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
რობინ რაიტი
რობინ რაიტი (Robin Wright; დ. 8 პირელი, 1966, დალასი) — ამერიკალი არტისტი. კარიერაშ დაჭყაფურს ოკათუდჷ სერიალს „სანტა-ბარბარა“. 1996-2010 წანეფს გურგინელი რდჷ არტისტი შონ პენის, ნამჷშეთ ჸუნს ჟირი სქუა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1966
გარაბოგაზი
გარაბოგაზი (Garabogaz; უწმოხიანი ჯოხოდვალა — ბექდაში) — ნოღა თურქმენეთის, ბალკანიშ ველაიათიშ თურქმენბაშიშ ეტრაპის, ონიშოლი კასპიაშ ზუღას. მახორობა — 7300 ადამიერი (1991).
რესურსეფი ინტერნეტის
1.
სქოლიო
კატეგორია:თურქმენეთიშ ნოღეფი კატეგორია:ბალკანიშ ველაიათი
მამია II დადიანი
მამია II დადიანი ( ღ.  1414), ოდიშიშ ერიშდუდი  1396-1414,  ვამეყ I დადიანიშ სქუა. საქორთუოშ მაფას გიორგი VII-ს ართონ საქორთუოშ ომაფეშ გოძალიერაფას, მუშ გეშა მაქაქ ქიმეჩჷ ცხუმიშ ოერიშდუდე. 1414 წანას ლჷმა უღუდჷ აფხაზეთიშ ერიშდუდწკჷმა დო თე ლჷმას დოღურჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სამარგალოშ (ოდიშიშ) თარეფი
კლეპტოკრატია
კლეპტოკრატია (κλέπτειν — ხირუა დო  — პატჷნალა, ნძალაშულობა; ზიტყვაზიტყვათ „მახინჯეფიშ ნძალაშულობა“) — იდეოლოგიური კლიშე, ნამუთ გჷმირინუაფუ თი თარობაშ ეიოშინალო, ნამუსჷთ აკონტროლენა აშხარეფი, ნამუეფით ნძალაშულობას გჷმირინუანა მუნეფიშ დორხველი სიდიდარაშ დო პოლიტიკური გოულაშ გაძინალო დო გამანგარაფალო, სახენწჷფო რესურსეფიშ მეშქაშალათ. კლეპტოკრატიაშ მაძირაფალი რე კორუფცია დო ლობიზმი.
კატეგორია:კორუფცია კატეგორია:სახენწჷფო მართუალაშ ფორმეფი კატეგორია:იდეოლოგიური კლიშეეფი
ფუძიამა
ფუძიამა, ვარ-და რომაჯიშ მეჯინათ თაშნეშე ფუჯიშ გვალა (იაპ. 富士山 ) — მოქიმინე სტრატოვულკანი იაპონიას. ზუღაშ დონეშ სიმაღალა 3776.24 მეტრია რე დო ქიანაშ თარი კოკი ჰონსიუს, ტოკიოშ ოორუეშე, იამანასიშ დო სიძუოკიშ პრეფექტურეფიშ ხურგის. ფუძიამა წჷმარინუანს იაპონიაშ ართ-ართ თარ ერუანულ სიმბოლოს. ფუძიამა იაპონიაშ უმაღალაში კონკა რე.
კატეგორია:იაპონიაშ გვალეფი კატეგორია:იაპონიაშ გეოგრაფია კატეგორია:წიმინდე გვალეფი კატეგორია:იაპონიაშ ვულკანეფი კატეგორია:ქიანეფიშ უმაღალაში კონკეფი
ანგუნი
230px|thumb|ანგგუნ ჩიპტა სასმი ანგუნი (ედომუშამი ჯოხო ანგუნ ჩიპტა სასმი; Anggun Cipta Sasmi; დ. 29 პირელი, 1974) — ერუანობათ ინდონეზიარი მობირე, ნამუთ თეჟამო საფრანგეთიშ მენოღალე რე. ოდაბადური ინდონეზიურიშ მოხ იბირს ფრანგულ დო ინგლისურ ნინეფშა.
ევროვიზიაშ 2012 წანაშ კონკურსის ბაქოს წჷმარინუანდჷ საფრანგეთის. ფინალს დეკინჷ 22-ა აბანი.
კორბინ ბლიუ
კორბინ ბლიუ (Corbin Bleu Reivers) (დ. 21 ფურთუთა, 1989, დაბადებაშ აბანი ბრუკლინი, ნიუ-იორკი, ააშ) რე ამერიკალი მუსიკოსი, არტისტი. მუში არძაშე ჩინებული როლეფი რემანგარი მიუზიკლიშ ფილმიშ სერია, Discovery ბაღანეფიშ სერიალს Flight 29 Down, დო უოლტ დისნეიშ კომპანია Movie Jump In!. მუ თაშნეშე ატარენს სოლო კონცერტეფს, გშაშქუ სადებიუტო ალბომი "მაჟირა განშე" 1 მესის, 2007. წანას. სადებიუტო ალბომიშ 18,000 ანგიქ გჷმიჩინჷ მაართა მარას. ბლიუშ მაჟირა ალბომქ Speed of Light გჷშართჷ 10 მელახის, 2009 წანას ააშ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1989 კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:ამერიკალი მობირეეფი
აჩემება
250px|მინიატიურა|ხელეფიშ შხირი ბონუა — აჩემებაშ ართ-ართი სიმპტომი აჩემება, ანუ ობსესია (obsessio) ვარ-და აჩემებული იდეა — ფსიქოპათოლოგიაშ ართ-ართი შხირი სიმპტომი. სამანგათ, თინა ახასიათენს ობსესიურ-კომპულსიურ აკორცუაფას (ოკა). ათე ბორჯის ადამიერი გოჭოფილი რე თე დო თი იდეათ, ნამუშა კუჩხიშ გჷნობიჯგაფა ვამახუჯინე, თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და თე იდეა ვარ-და არზი შილებე უაბანე ორდას დო შხირი. რე შხვადოშხვა კატეგორიაშ აჩემებეფი: სისუფთაშ, სიმეტრიაშ დო თ.უ.
აჩემებეშე გჷმოჭანაფილი ბარძღინიშ დო ნერვიულობაშ განეიტრალაფარო ადამიერი გჷმირინუანს ქიმინუეფს, ნამუთ თაშნეშე აჩემებულო გჷნმართუ დო თინეფს კომპულსია ჯოხო (ლათ. Compulsio). თე ქიმინუეფი0 შილებე ბონ რსხუთ ვარდა აჩემებულ იდეაწკჷმა დო თეშ გეშა გალეშე დჷმაკვირეს შილებე გუჭირდას თე რსხუშ მებუნაფაქ. მარა, უმოსი ტომბა დოკვირაფაშ შედეგო თეჯგურა რსხუ ირო რე.
თე სახეშ ლახარეფიშ სქილადა მუთმოხვადუ მედიკამენტური დო ფსიქოტერაპევტული კურნალუაშ კომბინაციათ. შხირას გჷმირინუაფუ თაშ ჯოხოდვალირი ანტიდეპრესანტული მეშქაშალეფი, მარა უმოს მაღალ დოზეფს ვინდარო თენა დეპრესიაშ სქილიდაფაშ ბორჯის რენ. კურნალუაშ შედეგეფს 8-მარა დო უმოსიქ შილებე მიკორინუას დო ოკო იმანჯას ექსპერტი ფსიქიატრიშით.
ბეატრის ტინსლი
ბეატრის მიურიელ ჰილ ტინსლი (ინგლ. Beatrice Muriel Hill Tinsley; დ. 27 ღურთუთა, 1941, ჩესტერი, ინგლისი — ღ. 23 მელახი, 1981, ნიუ-ჰეივენი, კონექტიკუტი, ააშ) — ახალი ზელანდიარი ასტრონომი დო კოსმოლოგი. მიშეღჷ კაბეტი თია გალაქტიკეფიშ ფორმაციაშ დო ევოლუციაშ რკვიებაშა.
1986 წანას ამერიკაშ ასტრონომიული ჯარალუაქ დარსხუ ბეატრის ტინსლიშ პრემია. ბეატრის ტინსლიშ ჯოხონობაშ რე ართი ასტეროიდი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ასტრონომეფი
კოსაპილია
კოსაპილია (Rio Cosapilla) — წყარმალუ ჩილე დო ბოლივიას, ოდუდეს ეთმოჭოფუნს არიკა დო პარინაკოტაშ რეგიონს ვულკან პარინაკოტაშ კართეეფს დო უკული მეურს ოორუეშა ბოლივიაშ ტერიტორიას. ორხველჷ წყარმალუ დესაგუადეროშ ღანჩოს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩილეშ წყარმალუეფი
ბაფინიშ ზუღა
ბაფინიშ ზუღა (Baffin Bay, Baie de Baffin) — ოორუე ჸინჩამ ოკიანეშ გვერდო აკოხურგილი ზუღა გრენლანდიაშ დო კანადაშ არქტიკული არქიპელაგიშ ბჟაეიოლ წყარპიჯეფს შქას. დეივისიშ საროტით მითმიარსხუაფუ ატლანტიშ ოკიანეს, კოკეფშქაფონი საროტეფით დო კეინიშ ღანჩოთ – ოორუე ჸინჩამ ოკიანეს. ზუღას ჯოხო გიადჷ ინგლისარი მარკუალიშ უილიამ ბაფინიშ პატიოცემელო. ზარხულობათ ბჟაეიოლ ნორთის ბჟადალ გრენლანდიაშ ქუმინი ოორუეჸურე მეუღჷ ატლანტიშ ოკიანეშე მიშაჭკირილი წყარიშ მასა, ბჟადალ ნორთის - კანადაშ ქუმინს ობჟათეჸურე გინმუღჷ არქტიკული წყარეფი.
ფიზიკური მახასიათაფალეფი
ფართობი 689 ვითოში კმ², მაქსიმალური სიტომბა 2136 მეტრი, ოშქაშე სიტომბა 861 მ., წყარიშ ოშქაშე ონტირუე 593 ათ. კმ³. ზუღაშ ქვინჯი ფორილი რე კალეფით, ღოღით, ქვიშათ დო ლამით.
ჯვ. წ. 847
ნაღურა
კატეგორია:
წიმინდე გერგიშ ლენტი
წიმინდე გერგიშ ლენტი (Георгиевская ленточка) — რუსული მილიტარისტული სიმბოლო. ლენტიშ ფერეფი რე უჩა დო ნარინჯიშფერი. სხუნუეფიშ პერიოდის ლენტი ოფიციალურო ვეგჷმირინუაფუდჷ. თეხანური რუსეთის შხირას, მუჭოთ კრემლიშოთ იწი-აწაშ სიმბოლოთ გჷმირინუანა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეთიშ ერუანული სიმბოლოეფი
ბუნია
ბუნია (Bunia) — ნოღა კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკას. იტურიშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ზუღაშ დონეშე 1332 მეტრაშ სიმაღალას იდვალუაფუ.
სქოლიო
კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ნოღეფი
31 მესი
31 მესი რე გრიგორიანული კალენდარიშ 151-ა დღა (ნარკი წანეფს — 152-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
თე დღას დუნაბადი კათა
1.როინ კვასხვაძე-1989-ქორთუ მობურთე
Taylor Nelson Sofres
TNS (კინოხ ჩინებული მუჭოთ Taylor Nelson Sofres) — ბაზარიშ რკუალაშ დო ბაზარიშ საინფორმაციო ბუნაშ ართ-ართი მაჸვენჯი ორგანიზაცია. კინოხ კვოტა უღუდუ ლონდონიშ საფონდო ბირჟას დო FTSE 250 Index-იშ აკმადგინალი ნორთი რე, კომპანია, 2008 წანაშ გჷმათუთას, WPP Group-იქ 1.6 მილიარდი ფუნტშა იჸიდუ.
2051
დღახუეფი
კატეგორია:
ჯვ. წ. 848
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 848 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
კარლ დეივიდ ანდერსონი
კარლ დეივიდ ანდერსონი (ინგლ. Carl David Anderson; დ. 3 ეკენია, 1905, ნიუ-იორკი — ღ. 11 ღურთუთა, 1991, სან-მარინო, კალიფორნია) — ამერიკალი ფიზიკოსი.
გამბია (წყარმალუ)
გამბია — წყარმალუ ბჟადალ აფრიკას (გვინეა, სენეგალი დო გამბია). სიგჷრძა დოხოლაფირო 1130 კმ. ოდუდეს ეთმეჭოფუნს პლატო ფუტა-ჯალონშე გვინეას. წყარმალუშ ჟილენი მალობა ჭყენჭყამი რე, ოშწაშეთ მეურს რზენს კიროკილი კალაპოტის.ინაკათუ ატლანტიშ ოკიანეს, ინაკათაფშახ აკმოქიმინუნს ესტუარს სიფართეთ 20—30 კმ. წყარიშ ოშქაშე ხარჯი — დოხოლ. 2000 მ³/ს. წყარალა უჩქუ კვირკვეშე გჷმათუთაშახ.
კარლ დეივიდ ანდერსონი
ბიოგრაფია
კარლ დეივიდ ანდერსონქ დებადჷ ნიუ-იორკის, 1905 წანაშ 3 ეკენიას. გურაფულენდჷ კალიფორნიაშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტის, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია. კარლ დეივიდ ანდერსონი რდჷ მაართა ფიზიკოსი, ნამუქით ძირჷ დო დიგურუ პოზიტრონი 1932 წანას დო მიუონი 1936 წანას. 1936 წანას ანდერსონს გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიკაშ დარგის დო 1937 წანას ელიოტ კრესონიშ მენდალი.
გამბია (წყარმალუ)
ნიშგიორენჯი რე ინაკათუშე 467 კმ-შ გოძვენას, სოდე იდვალუაფუ ნოღა ბანჯული. ზუღაშ მორთაფეფი ინაკათუშე 150 კმ-ს ანჭუ. мини|წყარმალუ გამბიაშ ბჟადალი მუნაკვათი, მიოჯინი კოსმოსშე. ღოზით ეშანილი რე გამბიაშ ხურგეფი./კვარჩხანშე
კარლ დეივიდ ანდერსონი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ფიზიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1905 კატეგორია:ნაღურა 1991
გამბია (წყარმალუ)
კატეგორია:გამბიაშ წყარმალუეფი კატეგორია:გვინეაშ წყარმალუეფი კატეგორია:სენეგალიშ წყარმალუეფი
რური (წყარმალუ)
რური (Rur, Roer) — წყარმალუ ბელგიას, გერმანიას დო ნიდერლანდეფს, წყარმალუ მაასიშ მარძგვან ნადუ. იჭყაფუ ბელგიას, ბოტრანჟიშ ხოლოს, ზუღაშ დონეშე 660 მ. გერმანიას უმოსო მეურს ოორუე რაინ ვესტფალიაშ ტერიტორიას, გიშმურს ეიფელიშ გვალეფს. ნიდერლანდეფიშ ტერიტორიას, ნოღა რურმონდის, ინაკათუ წყარმალუ მაასის. რურიშ სიგინძა რე 164,5 კმ. თაჸურეშე წყარმალუშ 90% გერმანიას რე. რურიშ აუზიშ ფართი 2,361 კვ.კმ.
ზნოიმოშ რაიონი
ზნოიმო (ჩეხ. Okres Znojmo) — რაიონი ობჟათე მორავიაშ აკანს, ჩეხეთის. მუში ნანანოღა რე ბლანსკო. რაიონიშ ფართობი აკმადგინანს 1 590,5 კმ²-ს. 2007 წანაშ მუნაჩემეფით, რაიონიშ მახორობა აკმადგინანს 112 459 ადამიერს. მახორობაშ მეჭედალა კვადრატულ კილომეტრის აკმადგინანს 71 ადამიერს.
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:ჩეხეთიშ რაიონეფი
მუჰამედ ალი შაჰი
მუჰამედ ალი შაჰ ყაჯარი (დ. 21 მანგი, 1872 — ღ. 5 პირელი, 1925) — ირანიშ მაამშვა შაჰი ყაჯარეფიშ დინასტიაშე 1907-1909 წანეფს. ხვისტაშა ეშართჷ მუმაშ, მოზაფარ ალ-დინ შაჰიშ ღურაშ უკული, 1907 წანაშ 3 ღურთუთას.
დებადჷ 1872 წანაშ 21 კვირკვეს, ამოლს. თიწკჷმა ირანიშ შაჰი რდჷ მუში ბაბუ, ნასერ ალ-დინ შაჰი. მუმამუში, მოზაფარ ალ-დინ შაჰი რდჷ მოზაფარ ად-დინ მირზა.
ხვისტაშა ეშულაშე, თიქ მიდართჷ თიშ წიმოხონიშ, მოზაფარ ალ-დინ შაჰიშე მეღებული კონსტიტუციაშ სააწმარენჯოთ. თინა კოროცხუნდჷ, ნამჷ-და თე კონსტუტუცია, „ეროვნული საკონსულტაციო ანსამბლეა“, ეწმურედჷ ისლამურ კანონეფს, თეშ გეშა თინა გაუქვუ.
პარლამენტიქ, მუჰამედ ალი შაჰიშ თე გინოჭყვიდირიშ უკული მიოდინუ ძალამი დიდი ნძალა. თეშ გეშა, პარლამენტიშ მაკათურეფქ გიჯოგეს მუნეფიშ შაჰი დო თიშ სააწმარენჯოთ მიდართეს. მუჰამედ ალი შაჰიქ უმოსი კონწარი ზჷმეფი მიღჷ — თიქ ედომუშამო დეთხინუ პარლამენტი, თიშენ ნამჷ-და, თინეფიშ არსებობაშ უციობას ვარწყედჷ, მუშ შედეგოთ თინეფიშ (პარლამენტიშ მაკათურეფიშ) ხოლო უმოსი მეტი კონწარობა გჷმიჭანუ.
თიმ დღაშე, ჸოფილი პარლამენტიშ მაკათურეფქ შაჰიშ სააწმარენჯოთ აკიართიანეს. თინეფს გინოჭყვიდილი აფუდეს მუჰამედ ალი შაჰიშ ხვისტაშე გიმაჸოთამა, ხვისტაშა თიში მორჩილი ხანიშ ქომოლსქუაშ ეშაჸონაფა — აჰმედ მირზა (მუმალს აჰმედ შაჰ ყაჯარი.) დო მუჰამედ ალი შაჰიქ აძვილებურქ იჸუ რტებედკო ირანშე დო დუდი მითუფორუაფუდჷკო ნამუდგა იჸინ ქიანაშან.
ჟირ წანაშა თინეფქ თე გეგმაშ გონხორციელება მახერხეს. მუჰამედ ალი შაჰი აძვილებურო გჷნართინეს ხვისტაშე გინორინელედკონ დო ირანიშ შაჰო უღიარებუდუკო მუშ ქომოლსქუან (ნამუქჷთ მუმალს ყაჯარეფიშ დინასტიაშ ეკონია წჷმმარინაფალქ იჸუნ). 1909 წანაშ 16 კვირკვეს, მუჰამედ ალი შაჰიქ ოფიციალურო გეგნოდირთჷ.
კუნტა ხანშა თიქ აძვილებურქ იჸუ ირანი ხოლო ქჷდუტებუდკონ. დუდი მითაფორუ ოდესას (თიმ ბორჯიან რუსეთი, ასეიან უკრაინა), უკული რდჷ კონსტანტინოპოლს ხოლო.
1923 წანას, თიში სქუა, აჰმედ შაჰ ყაჯარი ხოლო გეგნაჸათეს ევროპაშა.
დოღურჷ იტალიაშ ნოღა სანრემოს, 1925 წანაშ 5 პირელს, თიმწკჷმა, მუჟამსჷთ თინა 53 წანერი რდჷნ. გვალო თიმ წანას მიოდინუ სქუაქ ხვისტა, ნამუსჷთ ჟირ წანაშ გოძვენას ევროპას სიმბოლურო უღუდუნ, თიშენი ნამჷ-და, ირანიშ შაჰო რეზა-შაჰ ფეჰლევი გიშაგორეს.
მუჰამედ ალი-შაჰს ჸუნდჷ 2 ცირასქუა დო 6 ქომოლსქუა. აჰმედი რდჷ თიში რანწკით მა-3 სქუა. აჰმედი თიშ გურშენ იკოროცხუ თიშ მონძეთ, ნამჷ-და თის უღურჷ ჟირ ქომოლსქუაქ, ნამუთ აჰმედშახ ჸუნდუნ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სპარსეთიშ მონარქეფი კატეგორია:დუნაბადი 1872 კატეგორია:ნაღურა 1925 კატეგორია:ყაჯარეფიშ დინასტიაშ შაჰეფი
კორპორატოკრატია
რესურსეფი ინტერნეტის
Интервью с Джоном Перкинсом
კატეგორია:სახენწჷფო მართუალაშ ფორმეფი კატეგორია:პოლიტოლოგია
არნავუთქოიშ რაიონი
არნავუთქოი (Arnavutköy, Μέγα Ρεύμα) — სტამბოლიშ პროვინციაშ რაიონი თურქეთის, ნოღა სტამბოლიშ ნორთი, ნოღაშ ბჟადალშე, სტამბოლიშ ევროპულ ნორთის. ომძღჷ უჩა ზუღას.
თე რაიონს იდვალუაფუ სტამბოლიშ ახალი აეროპორტი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სტამბოლიშ პროვინციაშ რაიონეფი კატეგორია:თურქეთიშ რაიონეფი
ჰალასანი
ჰალასანი (한라산) — შქირატილი ვულკანი კოკი ჩეჯუს, ობჟათე კორეას, ნამუთ ქიანაშ არძაშე უმაღალაში გვალა რე.
გვალაშ მუკი-მუკის რინელი აბანი ერუანულ პარკო რე გჷმოცხადაფილი.
კატეგორია:ობჟათე კორეაშ გვალეფი კატეგორია:ობჟათე კორეაშ გეოგრაფია კატეგორია:ქიანეფიშ უმაღალაში კონკეფი
მანე სიგბანი
კარლ მანე გეორგ სიგბანი (შვედ. Karl Manne Georg Siegbahn; დ. 3 ქირსეთუთა, 1886, ერებრუ, შვედეთი — ღ. 26 ეკენია, 1978, სტოკჰოლმი, შვედეთი) — შვედი ფიზიკოსი, რენტგენული სპექტროსკოპიაშ მენცარული რკვიებაშ გეშა გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიკაშ დარგის 1924 წანას.
პენჯაბური ნინა
პენჯაბური ნინა (pañjābī; ਪੰਜਾਬੀ) — პენჯაბარეფიშ დო ჯატეფიშ ნინა. ორხველჷ ინდოევროპული ნინეფიშ ფანიაშ ინდოარიულ ნინეფს. ინდოეთიშ ართ-ართი ოფიციალური ნინა.
მანე სიგბანი
ბიოგრაფია
მანე სიგბანიქ დებადჷ 1886 წანაშ 3 ქირსეთუთას, შვედეთიშ ნოღა ორებრუს. გურაფულენდჷ ლუნდიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ რდჷ შვედი ფიზიკოსიშ იოჰანეს რობერტ რიდბერგიშ ასისტენტი. 1908 წანას სიგბანიქ გურაფა გეტინგენიშ უნივერსიტეტის გაგინძორჷ. მალას შვედეთიშა დირთჷ დო ლუნდიშ უნივერსიტეტის თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია 1911 წანას. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშობა დიჭყჷ ლუნდიშ უნივერსიტეტის, ფიზიკაშ პროფესორო. 1922 წანას ლუნდი ქიდიტუ დო გეგნორთჷ უფსალაშ უნივერსიტეტიშა. 1937 წანაშე მანე სიგბანი რდჷ შვედეთიშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ ნობელიშ ინსტიტუტიშ ფიზიკაშ დეპარტამენტიშ (ასეიან სიგბანიშ ინსტიტუტი) დირექტორი. მანე სიგბანი რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. 1924 წანას მიპალუ ნობელიშ პრემია, 1934 ჰიუზიშ მენდალი, 1940 წანას რუმფორდიშ მენდალი. 1954 წანაშე სიგბანი რდჷ ომაფე საზოგადოებაშ მაკათური. მანე სიგბანიშ ოსური რდჷ კარინ ჰოგბონი. ჸუნდეს ჟირი სქუა: ბო სიგბანი (1915–2008), დიპლომატი, პოლიტიკოსი დო კაი სიგბანი (1918–2007), ფიზიკოსი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ფიზიკას, 1981 წანას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შვედეფი კატეგორია:შვედი ფიზიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიკას კატეგორია:შვედი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1886 კატეგორია:ნაღურა 1978
პენჯაბური ნინა
გოფაჩუაშ არეალი დო მორაგადეეფიშ მუდანობა
პენჯაბური ნინა გოფაჩილი რე პაკისტანიშ ბჟაეიოლ ნორთის, თაშნეშე ინდოეთიშ ოორუე-ბჟადალ დო შხვა რაიონეფს (უმენტაშო პენჯაბიშ შტატის, თაშნეშე მეძობელ ჰარიანაშ დო ჰიმაჩალ-პრადეშიშ შტატეფს). ინდოეთის პენჯაბური ნინაშა მორაგადეეფიშ მუდანობა 28—29 მილიონი ადამიერი რე. უშხუაში პენჯაბურნინამი ნოღეფი რე ამრიტსარი, ჩანდიგარჰი, ჯალანდჰარი, პატიალა.
2008 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით, პაკისტანს პენჯაბურ ნინაშა დოხოლაფირო 75 მილიონი ადამიერი რაგადანს. კერზო პენჯაბურ ნინაშა რაგადანს ნოღა ლაჰორიშ მახორობაშ 86% დო ისლამაბადიშ მახორობაშ 71%.
სტატუსი
ოფიციალური ნინა:
გოფაჩუაშ არეალი:
ინდოეთი, პაკისტანი
გრამატიკა
...
ლექსიკა
ფრაზეფი დო ზიტყვეფი
რიცხუეფი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინდოარიული ნინეფი * კატეგორია:ინდოეთიშ ნინეფი კატეგორია:პაკისტანიშ ნინეფი კატეგორია:პენჯაბიშ შტატი
სანტა-მარია-დელლა-გრაციეშ ოხვამე
სანტა-მარია-დელლა-გრაციე (Santa Maria delle Grazie) — ეკლესია დო დომინიკარეფიშ ორდენიშ მონასტერი მილანს. მონასტერიშ სატრაპეზოს კიდალა იკათუანს ლეონარდო და ვინჩიშ შედევრის — ფულირ სერობას. 1980 წანაშე ეკლესია მიშულირი რე იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა.
დომინიკარეფიშ ორდენშო მონასტერიშ დო ეკლესიაშ ეკიდუა მილანიშ ჰერცოგ ფრანჩესკო I ფორცაქ ზოჯჷ, თი აბანს, სოდეთ სანტა-მარია-დელლა-გრაციეშ ჭიჭე კაპელა იდვალუაფუდუ.
მონასტერიშ ეგაფაქ 1469 წანას ითუ, მარა თიშ ეგაფას ხოლო დიდ ბორჯიქ იჸუ ოხვილურქ. მილანიშ ახალ ჰერცოგიქ, ლუდოვიკო სფორცაქ გინოჭყვიდჷ, ნამდა კომპლექსი სფორცეფიშ ფანიაშ აკარდამათ გინუშქუმალჷდჷკო დო 1490 წანას, კიდანჯალაშ თებაშ უკული, თიში გინოკეთება ქჷდიჭყჷ. 1497 წანას, ეკლესიას მუში ჩილი, ბეატრისი დონთხორეს.
ენეოლითიშ ხანა
ენეოლითიშ ხანა (ლათ. aeneus — ლინჯი; ბერძ. lithos — ქუა) — ნეოლითიშე ბრონზეშ ხანაშა გინმალი პერიოდი, მუჟამსჷთ გორჩქინდჷ მუშითნაბადი ლინჯიშ რგილი დამუშებაშ შარათ ხაზირელი ანჯარი. ადამიერი ჭიეჭიეთ ეუფალებუ ლინჯიშ მადანიშ გითობუნაშ შარას, რჩქინდუ ლინჯიშ გითობუნილი ანჯარი დო სამკაული. ენეოლოთიშ ფარანს ქუაშ ანჯარწკჷმა ლინჯიშ ანჯარით ივარებუდჷ. მენცარეფიშ უმენტაშობა ენეოლითის გჷშმასხუნუნს მუჭოთ ზოხო ფარანს ვარინ, მუჭოთ ბრინჯაოშ ფარანიშ ორდოულ ეტაპის — ლინჯიშ ფარანს. შქაწყარმალონას დო ეგვიპტეს ენეოლითი იჭყაფუ ჯვშ. წ. IV ვითოშწანურას, ევროპას — ჯვშ. წ. III ვითოშწანურას. საქორთუოშ ტერიტორიას ენეოლითიშ ძეგლეფი რე: ამირანიშ ზუგი, არუხლოშ ზუგი, იმირიშ ზუგი, შულავერიშ ზუგი, თეთრი წყაროშ ნაოფუტარი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ისტორიული პერიოდეფი კატეგორია:არქეოლოგიური პერიოდეფი
1 კვირკვე
1 კვირკვე რე გრიგორიანული კალენდარიშ 182-ა დღა (ნარკი წანეფს — 183-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
ირანიშ პრეზიდენტი
ირანიშ პრეზიდენტი — ირანიშ ისლამური რესპუბლიკაშ თარობაშ მადუდე, ეშმეგორუ ბონი ეშაგორუაშ შარათ 4 წანაშ ვადათ. მუ აკმოქიმინუნს მინისტრეფიშ კაბინეტის დო ხემანჯღვერენს თიშ მუშობას. ირანიშ კანონიშდუმადვალუ, აღმასრულებერი დო სასამართლო ხეშულობა რე ქიანაშ პოლიტიკური დო შურიელი ლიდერიშ (თეჟამო აიათოლა ხამენეი) კონტროლიშ თუდო. პრეზიდენტიშ პოსტიქ მუშაღალირქ იჸუ შაჰიშ რეჟიმიშ დოქოსუაშ უკული. დუდშე თის სიმბოლური ფუნქცია უღუდუ, მარა კონსტიტუციური თირაფეფიშ უკული გეუქვუ პრემიერ-მინისტრიშ პოსტიქ დო მუში ბრელი ფუნქციაქ პრეზიდენტისმისი ბევრი ფუნქცია პრეზიდენტის გეგნაჩჷ. თეჟამო ირანიშ პრეზიდენტი გოლინამ პოლიტიკურ ფიგურას წჷმარინუანს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ირანი კატეგორია:ირანიშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:აზიაშ ქიანეფიშ პრეზიდენტეფი
ბრანდონ როუტი
ბრანდონ ჯეიმს როუტი (Brandon James Routh; დ. 9 გიმათუთა, 1979, აიოვა, ააშ) რე ამერიკალი არტისტი დო მოდელი. თინა ირდუდჷ აიოვას, სოიშა გინიშჷ ლოს-ანჯელესიშა ოარტისტე კარიერაშონ. 2006 წანას თინა გინიღეს სუპერგერგეზულ ფილმის სუპერმენიშ დორთინა. თიქ ასახიერჷ სუპერმენი. თინა ოკათუდჷ სერიალს საგანი დო ეპიზოდური როლეფი უღუდჷ სერიალს ვალი. ამდღა ასახიერენს როი პალმერის სერიალს ჭუმანიშ ლეგენდეფს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1979 კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
პარიზი
პარიზი (Paris) — საფრანგეთიშ ნანანოღა დო ქიანაშ არძაშე უდიდაში ნოღა. პარიზი რე ილ-დე-ფრანსიშ რეგიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი, ნამუთ იკათუანს პარიზის დო მუშ გოხოლუაშ ტერიტორიეფს. პარიზი ევროპაშ მაჸონაფალი კულტურული, ბიზნეს დო პოლიტიკური ცენტრი რე მუში ნეოკლასიკური არქიტექტურათ. პარიზი რე მოდაშ ინდუსტრიაშ ართ-ართი თარი ცენტრი. პარიზი მა-19 ოშწანურაშე მოჸონაფილი არძაშე რომანტიული ნოღაშ რეპუტაციათ რგებაფულენს.
ნოღა იდვალუაფუ ოორუე-ცენტრალურ საფრანგეთის წყარმალ სენაშ ოპიჯეეფს. პარიზის ბრელი რე მუზეუმეფი, გალერეეფი, რესტორანეფი დო სერიშ კლუბეფი. პარიზის არძაშე უმოსი სუმარი ჸუნს მოსოფელს - მეხოლაფირო 30 მილიონი კოჩი წანომოწანას. პარიზიშ არძაშე უმოსი ჩინებული სიმბოლო რე 324 მეტრაშ სიმაღალაშ ლითონიშ ეიფელიშ ჸორში.
ჯოხოდვალა
პარიზიშ დუდშეიანი ჯოხო რდჷ Lutetia (/lutetja/), ან Lutetia Parisiorum, (ფრანგ.: Lutèce ([lytɛs]), ნამუქუთ უკული დეკუნტარჷ დო გინირთჷ Paris-ო. ჯოხო მოურს პარიზიშ გალიურ ტომშე, ნამუთ შილებე კელტურ-გალიური სიტყვა პარიოს რდასჷნი, მუთ ჩუანს ჯოხო, მარა თენა ოეგებიეთ. პარიზი შილებე რდას კელტური სიტყვა, „პარიზიო“ ჯოხო „მოხანდე კათას“ დო „მოხელეეფს.“
თე ბორჯიშო პარიზის 310 000-შე უმოსი ურცხოალი ოხორანს, მუთ ნოღაშ მახორობაშ 14,5% რე. ემიგრანტეფიშ უმეტაშობა რენა პორტუგალიაშე, მაროკოშე, ალჟირშე დო ევროპაშ შხვა ქიანეფშე მოულირ კათა.
რაჯასტანული ნინა
რაჯასტანული ნინა — ინდოარიული ნინა, ნამუთ გოფაჩილი რე ინდოეთიშ შტატი რაჯასტანს. კინოხ რჩქვანელობურო მერჩქინელ რდჷ, მუჭოთ ბჟადალი ჰინდიშ ართ-ართი დიალექტიშ გვარობა; ასე უმოსო აღიარაფილი რე ზოხო ნინათ. შტატი რაჯასტანიშ თარობაქ, რაჯასტანული ნინა შტატიშ ოფიციალური ნინათ აღიარჷ. რაჯასტანიშ შტატიშ მოხ, რაჯასტანუი ნინა გჷმირინუაფუ გუჯარათიშ, ჰარიანაშ დო პენჯაბიშ შტატიშ მახურგე რაიონეფს ხოლო, თაშნეშე პაკისტანიშ პროვინციეფს პენჯაბის დო სინდჰის. რაჯასტანულ ნინაშა მორაგადეეფიშ მუდანობა 50—80 მილიონი ადამიერით იფასებუ.
დიალექტეფი
რაჯასტანული ნინაშ თარი დიალექტეფშა მიშმურს:
რაჯასტანული ნინაშ შხვა დიალექტეფშა მიშმურს: დჰატქი, გოდავარი, გოარია, ლოარქი, გუჯარი, ლამბადი, მალვი დო შხვ.
ჭარალუა
რაჯასტანული ნინა ოჭარალეთ დევანაგარის გჷმირინუანს. პაკისტანს შილებე გჷმორინაფილი ორდას არაბული ჭარალუა.
რესურსეფი ინტერნეტი
კატეგორია:ინდოარიული ნინეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ნინეფი კატეგორია:პაკისტანიშ ნინეფი
ლომბარდია
ლომბარდია (Lombardia) — რეგიონი ოორუე იტალიას, ნამუთ იკათუანს ლაგო-მაჯორეშ, ლუგანოშ, გარდაშ დო კომოშ ტობეფიშ რაიონს. ჯოხოქ გიადჷ ჯვეშგერმანული ტომეფიშ — ლანგობარდეფიშ მეჯინათ. ლომბარდიაშ რეგიონიშ ნანანოღა რე მილანი. ლომბარდიას ოხორანს იტალიაშ მახორობაშ ართი ნაამშვალი დო თაქ იწარმებჷ ქიანაშ ედომუშამი დინოხოლენი პროდუქტიაშ ართი ნახუთალი. შედეგო, ლომბარდია იტალიაშ არძაშე მიარეკათამი დო დიდარი რეგიონი დო ართ-ართი არძაშე უდიდარაში რე ედომუშამი ევროპას. შანულამი ტურისტული ოქინაფუეფი იკათუანს ისტორიულ, კულტურულ დო ხელუანობაშ ნოღეფს, ნამუეფს შქას რე მილანი (იტალიაშ მაჟირა არძაშე პოპულარული ტურისტული ოულარი), ბრეშა, მანტუა, პავია, კომო, კრემონა, ბერგამო, სონდრიო, ლეკო, ლოდი, ვარეზე, მონცა დო თიჯგურა ტობეფი,მუჭომით რე გარდა, კომო, ლაგო-მაჯორე დო იზეო.
ოფიციალური ნინა, თეშ მუჭოთ იტალიას ირდიხას, იტალიური რე. ტრადიციული, აბანობური ნინეფი ლომბარდიულიშ მიარენერი დიალექტეფი რე, თაშნეშე მუჭოთ ემილიურიშ დიალექტეფი, ნამუეფშა მანტუაშ, პავიაშ დო კრემონაშ პროვინციეფიშ კანკალე ნორთეფს იჩიებჷნა. იტალიაშ სტატისტიკაშ ნინალაშ მუნაჩემეფიშ მეჯინათ, ლომბარდიაშ მახორობაშ 27% ჟირნინამი რე დო რაგადანს მუჭოთ იტალიურ, თეშ ლომბარდიულ ნინაშა. 9,1% მონოლინგვისტური რე დო ხვალე ლომბარდიულო რაგადანს, მონოლინგვისტეფიშ 57,6% — ხვალე იტალიურო.
ლომბარდია ქიანაშ თარი ოხერეჭუე ზონა რე. თაქ იდვალუაფუ მეტალურგიული ოწარმეეფი (Falck), ოავტომობილრ ფაბრიკეფი (Autobianchi, Maserati, Alfa, Innocenti), ხაბაკიშ დო მადვალარიშ ფაბრიკეფი, გჷშაშქუმალეფი (Rizzoli, Mondadori).
სქოლიო
კატეგორია:იტალიაშ რეგიონეფი
ბერინგიშ ზუღა
ბერინგიშ ზუღა — ზუღა რჩქალი ოკიანეშ ოორუეშე, ნამუთ თიშე გიშართილი რე ალეუტიშ დო კომანდორიშ კოკეფით; ბერინგიშ საროტი მითმიარსხუაფუ ჩუკოტკაშ ზუღაწკჷმა დო ოორუე ჸინჩამი ოკიანეწკჷმა. ბჟადალშე რუსეთი უხურგანს, ბჟაეიოლშე — ალასკა (ააშ).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რჩქალი ოკიანეშ ზუღეფი კატეგორია:რუსეთიშ ზუღეფი კატეგორია:ზუღეფი ანბანიშ მეჯინათ
ჯვ. წ. 849
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 849 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
კენიჩი ფუკუი
კენიჩი ფუკუი (იაპ. 福井 謙一; დ. 4 გჷმათუთა, 1918, იკომა, ნარაშ პრეფექტურა, იაპონია — ღ. 9 ღურთუთა, 1998, კიოტო, იაპონია) — იაპონარი ქიმიკოსი, ქიმიური რეაქციეფიშ მექანიზმიშ, გიშაკერზაფილო ქიმიურ რეაქციეფს მოლეკულური ორბიტალეფიშ როლიშ მენცარული რკვიებაშ გეშა, გინოჩეს ნობელიშ პრემია ქიმიაშ დარგის 1981 წანას. ფუკუიქ პრემია მიპალუ ამერიკალი ქიმიკოსი როალდ ჰოფმანიწკჷმა ართო. კენიჩი ფუკუი გურაფულენდჷ კიოტოშ უნივერსიტეტის. რდჷ კიოტოშ უნივერსიტეტიშ ფიზიკური ქიმიაშ პროფესორი 1951-1982 წანეფს. 1982-1988 წანეფს ფუკუი რდჷ კიოტოშ ტექნოლოგიური ინსტიტუტიშ პრეზიდენტი. 1988 წანაშე ღურაშა, ფუკუი მუშენდჷ ფუნდამენტალური ქიმიაშ ინსტიტუტიშ დირექტორო. 1983-1984 წანეფს რდჷ იაპონიაშ ქიმიაშ საზოგადოებაშ პრეზიდენტი. კენიჩი ფუკუი რდჷ ნობელიშ პრემიაშ, იაპონიაშ აკადემიაშ პრემიაშ, კულტურაშ ორდენიშ დო ეშაულარი ბჟაშ ორდენიშ ლაურეატი. კენიჩი ფუკუი რდჷ მაართა აზიარი, ნამუქჷთ მიპალუ ნობელიშ პრემია ქიმიაშ დარგის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იაპონარეფი კატეგორია:იაპონარი ქიმიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:იაპონარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ქიმიაშ დარგის კატეგორია:იაპონარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1918 კატეგორია:ნაღურა 1998
ესტუარი
მარჯვნივ|მინიატიურა|270პქ|ამაზონიS ესტუარი ესტუარი (aestuarium, ზუღაშ მორთაფათ მოჯალაგერი წყარპიჯი) — წყარმალუშ ართჸამი ძაბრიშობურო გოფართაფილი ნადუ. წჷმიქიმინუ, მუჟამსჷთ წყარმალუშ მუნაღელი მანგარი მასალა ინაკათუწკჷმა ველეკუნ, დო ნამუთ ზუღაშ მალობას ვარდა მიმორთაფას ზუღშა ინმუღუნ.
ინაკათუ ესტუარიშ სახეთ უღჷნა წყარმალუეფს: გარონას, ლუარას, გვადალკვივირს, ტახოს, გვადიანას, დუეროს, ელბას, ტემზას, შენონს, სევერნს, სომას, ემსის (ევროპა); ანაბარს, პიასინას, ხატანგას, ნარბადას, იანძის (აზია); კონგოს, გამბიას (აფრიკა); კოლუმბიას, ჯეიმზს, წიმინდე ლავრენტიშ წყარმალუს (ოორუე ამერიკა); პარანას, ესეკიბოს (ობჟათე ამერიკა).
წყარმალუეფიშ ესტუარი მოსოფელიშ მიარე აბანს მუთმოფხვადჷნა, გიშაკერძაფილო თექ, სოდე გოვითარაფილი რე სქირონაშ მიშაჭკირილ-გიშაჭკირილი განობეფი.
ევროპას არძაშე უმაართაშე ეიოშინალი რე წყარმალუ გარონაშ (ნადუ დორდონწკჷმა ართო) ესტუარი, ნამუთ ჩინებული რე ჟირონდიშ ჯოხოდვალათ. თიში სიგჷრძა 75 კმ რე, სიგანა — (გიმენი ნორთის) 10-15 კმ. შანულამი რე თაშნეშე წყარმალუ ემსიშ ესტუარი (სიგჷრძა 20 კმ).
ესტუარწკჷმა ზუღა ძალამ ტომბა რე.
ხომუტოვიშ რაიონი
ხომუტოვი (ჩეხ. Okres Chomutov) — რაიონი უსტეციშ აკანს, ჩეხეთის. მუში ნანანოღა რე ხომუტოვი. რაიონიშ ფართობი აკმადგინანს 935,3 კმ²-ს. 2007 წანაშ მუნაჩემეფით, რაიონიშ მახორობა აკმადგინანს 125 231 ადამიერს. მახორობაშ მეჭედალა კვადრატულ კილომეტრის აკმადგინანს 134 ადამიერს.
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:ჩეხეთიშ რაიონეფი
ჯვ. წ. 850
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 850 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
დომელი
დომელი (ნიდერლ. Dommel) — წყარმალუ ბელგიას დო ნიდერლანდეფს, წყარმალუ დიზეშ კვარჩხან ნადუ. გიშმურს ბელგიაშ ლიმბურგიაშ დო ნიდერლანდეფიშ ოორუე ბრაბანტიშ პროვინციეფს დო ნოღა ეინდჰოვენს. წყარმალუშ სიგინძა რე 120 კმ. აუზიშ ფართი 1,800 კვ.კმ.
უსტი-ნად-ლაბემი
უსტი-ნად-ლაბემი (მინშა — უსტი-ნად-ლაბოი; Ústí nad Labem — უსტი-ნად-ლაბე, ჸოფ. Aussig an der Elbe, აუსინგი) — სტატუტური ნოღქ ჩეხეთიშ ოორუეშე, წყარმალუ ბილინაშ ლაბუშა ინაკათუშ აბანს, უსტეციშ აკანიშ დო უსტი-ნად-ლაბემიშ რაიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. შანულამი რკინაშარაშ ნოსქვი (მაგისტრალი პრაღა — დრეზდენი — ბერლინი დო შხვ.) დო ოწყარმალონე ონიშოლი. ფართობი — 93,9 კმ². ნოღა ირთჷ 4 რაიონო: ნეშტემიცე (Neštěmice), სევერნი ტერასა (Severní Terasa), სტრჟეკოვი (Střekov), ცენტეუმი (Centrum).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩეხეთიშ ნოღეფი კატეგორია:ჩეხეთიშ სტატუტური ნოღეფი კატეგორია:ჩეხეთიშ აკანეფიშ ნოღეფი კატეგორია:უსტეციშ აკანიშ ნოღეფი
მატრიარქატი
სქოლიო
კატეგორია:ჯარალობური წყუალა კატეგორია:სოციოლოგია კატეგორია:ანთროპოლოგია კატეგორია:ეთნოლოგია კატეგორია:ოსური
ისლანდიაშ ვულკანეფიშ ერკებული
მინი|250პქ|ვულკან ეიაფიადლაიოკუდლიშ ეშაგორგოთი 2010 წანას მინი|250პქ|ისლანდიაშ ვულკანიზმი ცხირეს მოჩამილი რე ისლანდიაშ არძა ვულკანი:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ვულკანეფი ქიანეფიშ მეჯინათ კატეგორია:ისლანდიაშ ვულკანეფი
2 კვირკვე
2 კვირკვე რე გრიგორიანული კალენდარიშ 183-ა დღა (ნარკი წანეფს — 184-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
შქაწყარმალონა
thumb|მარჯვნივ|200px|რუკა შქაწყარმალონა (მესოპოტამია) რეგიონი ხოლონ ელახიშ ტერიტორია ტიგროსიშ დო ევფრატიშ შქას. რეგიონი იჭყაფუ ზაგროსიშ გვალეფშე დო ითებუ სპარსეთიშ ჸუჯიწკჷმა. თე რეგიონიშ ტერიტორიას რდჷ ბრელი უჯვეშაში სახენწჷფო. ამდღა თე ტერიტორიას ოთხი ქიანა რე დვალირი: ერაყი, სირია, ირანი, თურქეთი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ერაყიშ გეოგრაფია კატეგორია:ხოლონი ბჟაეიოლი კატეგორია:უჯვეშაში ისტორია
ჯავაშ ქჷნდჷრი
ჯავაშ ქჷნდჷრი — მაღრან-დვალეთიშ კავკაციონიშ თარი ქჷნდჷრიშ ობჟათე ნოჸელა ქჷნდჷრი, ნამუთ გჷშმერთუ თარ ქჷნდჷრს ზეკარიშ დო ჯომაღიშ ჸალაიბონეფს შქას, დიო მაღალი რე დო იდვალუაფუ კონკა ბრუტსაბძელი (ოჭირინდუანს 3670 მ), უკული ართალამო იდაბალებუ 2900 მ-შა. ქჷნდჷრიშ ობჟათე-ბჟადალ ნორთის რე რაროშ გვალა (2589).
მეურს ობჟათეშ განშე დო ითებუ ფაწა-ლიახვიშ აკართუს. წჷმარინუანს წყარმალუეფიშ დიდი ლიახვიშ დო მუში მარძგვანი ნადუშ - ფაწიშ წყარგჷმართალს. ჯავაშ ქჷნდჷრს იდვალუაფუ რაროშ ჸალაიბონი (ზ.დ. 2100 მ).
ლიტერატურა
კატეგორია:საქორთუოშ ქჷნდჷრეფი
კენ ჰენსლი
კენეტ უილიამ დევიდ ჰენსლი (ინგლ. Kenneth William David Hensley; დ. 24 მარაშინათუთა, 1945, პლამსტედი, ლონდონი, ინგლისი — ღ. 4 გერგობათუთა, 2020, აგოსტი, ალიკანტე, ესპანეთი) — ინგლისარი მობირე დო კომპოზიტორი, როკ-ბუნა Uriah Heep-იშ მაკათური მუსიკოსი 1970-იან წანეფს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი მუსიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1945 კატეგორია:ნაღურა 2020
საქორთუოშ ტერიტორიული მონწყუალა
საქორთუოშ ტერიტორიული მონწყუალა ასიმეტრიული რე, ნამუთ იკათუანს 2 ავტონომიურ რესპუბლიკას დო 83 მუნიციპალიტეტის. მუნიციპალიტეტეფშე: 5 რე მუშითმამართალი ნოღა, თინეფს შქას საქორთუოშ ნანანოღა, ქართი, დო 71 მუშითმამართალი თემი.
მუნიციპალიტეტეფი აკმიართიანუნა 9 აკანს, ნამუეფით ვაწჷმარინუანა აბანური მუშითმართუალაშ ართულეფს. თინეფს ხვალე საკოორდინაციო დო საკონსულტაციო ფუნქცია უღუნა მუშითმართუალაშ ართულეფს დო საქორთუოშ თარობაშ შქას, სოდე თარობა წჷმარინუანს სახენწჷფო რწუმებული – გუბერნატორი, მუშითმართუალაშ ართულს – გამგებელი/მერი, საკრებულოშ მადუდე დო თიში მოაბანე.
საქორთუოშ ტერიტორიულ მონწყუალაქ კონსტიტუციაშ მეჯინათ, საბოლოო სახე ქიანაშ ედომუშამი ტერიტორიას საქორთუოშ იურისდიქციაშ რსულას აკოდგინუაშ უკული ოკო მიღას.
ენი ისლი
ენი ისლი (ინგლ. Annie Jean Easley; დ. 23 პირელი, 1933, ბირმინგემი, ალაბამა, ააშ — ღ. 25 მანგი, 2011, კლივლენდი, ოჰაიო, ააშ) — ამერიკალი კომპიუტერული ინჟინერი დო მათემატიკოსი.
ბიოგრაფია
ენი ისლი გურაფულენდჷ მათემატიკას კლივლენდიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ 1977 წანას მიპალუ მენცარობაშ ბაკალავრიშ ხარისხი. გურაფაშ თებაშ უკული მუშენდჷ აერონავტიკაშ ერუანული ოკონსულტაციე კომიტეტის დო ლუისიშ რკვიებეფიშ ცენტრის (ნასა). ისლი რდჷ ართ-ართი მაართა აფრიკალი-ამერიკალი მენცარი ნამუქჷთ ნასას იმუშუ. ისლიქ აკადგინჷ კომპიუტერული კოდი, ნამუშ გიმორინაფათ იკეთინჷ ალტერნატიული ენერგო ტექნოლოგიეფიშ ანალიზიქ დო ნამუქჷთ მიშეღჷ დიდი მენცარული კონტრიბუცია ბჟაშ, ქარიშ დო შხვა ენერგეტიკული პროექტეფიშ გოვითარაფაშა. ისლიშ კომპიუტერულ პროგრამეფქ აკეთ ენერგიაშ კონვერსიაშ სისტემეფიშ დო ალტერნატიული სისტემეფიშ იდენტიფიკაცია. ისლი რდჷ მენცარული ჯგუფიშ თარი მაკათური, ნამუქჷთ აკიმუშუ კომპიუტერული პროგრამა ნასაშ ცენტავრიშ რაკეტაშო. ენი ისლი რე შხვადოშხვა პუბლიკაციეფიშ დო სტატიეფიშ ავტორი. ისლიშ ჯოხონობაშ რე ართ-ართი კრატერი თუთას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი მათემატიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1933 კატეგორია:ნაღურა 2011
მილიტოკრატია
სქოლიო
კატეგორია:სახენწჷფო მართუალაშ ფორმეფი კატეგორია:პოლიტოლოგია
სათი (ართული)
სათი, ბორჯიშ სისტემაშ გალენური ართაული. 1 სათი ომაგუ 60 წუნს ვარა 3600 მერქას. ქორთულიო/მარგალურო იშანუაფუ სთ, საირქიანო — h. 1 დღა დო სერი = 24 სათის.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბორჯიშ ოზჷმალი ართაულეფი
2052
დღახუეფი
კატეგორია:
ართურ დარვილი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1982 კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი
ბუტა (ნოღა)
ბუტა (Buta) — ნოღა კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ თუდოლენი უელეშ პროვინციას. ზუღაშ დონეშე 434 მეტრაშ სიმაღალას იდვალუაფუ.
სქოლიო
კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ნოღეფი
3 კვირკვე
3 კვირკვე რე გრიგორიანული კალენდარიშ 184-ა დღა (ნარკი წანეფს — 185-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
სათი (მიარეშანულამი)
საათი შილებე შანენდას:
ათაშეჰირიშ რაიონი
ათაშეჰირი (Ataşehir) — სტამბოლიშ პროვინციაშ რაიონი თურქეთის, ნოღა სტამბოლიშ ნორთი, ნოღაშ ობჟათე-ბჟაეიოლშე, სტამბოლიშ აზიურ ნორთის, ფაქტიურო სტამბოლიშ ნოღა-ამაშარე.
ათაშეჰიტს აქტიურო მეურს მაღალსართულამი ხორუეფიშ აკოგაფა. ასეიან გეგმაშ დინოხე 18 ვითოში კონდომინიმიშ აკოგაფა, ნამუთ გოთოლწონაფირი რე მაღალ მიშნაველიშ მოღვენი 80 ვითოში მახორუშო. თეშ მოხ, ათაშეჰირს იდვალუაფუ ანდა კომპანიაშ ოფისი დო ნოღა წჷმარინუანს ოსაქვარე ცენტრის. ნოღას რე მოსვანჯაშ მეშქაშობეფი, კერზოთ, სპორტით დაკება.
რაიონი აკოგაფილი რე ართამ გეგმათ. ნოღაშ თარი ლირე რე ბულვარი, ათაშეჰირ ბულვარი. ათაშეჰირს რე ხუთი სკოლა, ჟირი ოვაჭარე ცენტრი, თაშნეშე ანდა მანინალე დჷნაწესებუეფი. ათაშეჰირი გიშარჸილი რე დორხველ მანქანეფშო მოღვენ მახორობაშო, თეშ გეშა, თე რაიონს ოჯარალე ტრანსპორტიშ მეტკეთ რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სტამბოლიშ პროვინციაშ რაიონეფი კატეგორია:თურქეთიშ რაიონეფი
დეჩინიშ რაიონი
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:ჩეხეთიშ რაიონეფი
საქორთუოშ პრეზიდენტი
საქორთუოშ პრეზიდენტი — საქორთუოშ სახენწჷფოშ მადუდე, საქორთუოშ აკოანჯარაფილი ნძალეფიშ უმაღალაში თარსარდალი, ქიანაშ წუმმარინაფალი ოერფშქაშე ურთიართობეფს. გიშეგორუაფუ საარძო, წორწო დო ბონი ოგიშაგორუე ნებაშ ოსხირით ფორილი კალიშრღვაფათ 6 წანაშ ვადათ. საქორთუოშ პრეზიდენტიშ პოსტი მაართათ მუშეღეს 1991 წანას დო ამდღარშა (2014) ქიანას 4 პრეზიდენტი ჸუნდჷ. ასე საქორთუოშ პრეზიდენტი რე სალომე ზურაბიშვილი, ნამუთ პოსტის იკენს 2018 წანაშ 16 ქირსეთუთაშე.
ისტორია
საქორთუოშ პრეზიდენტიშ პოსტი მაართათ მუშეღეს 1991 წანაშ 14 პირელს, საქორთუოშ რესპუბლიკაშ უჟინაში სხუნუშ მინაღებჷ კანონიშ ოსხირშე, ნამუთჷთ დიწესჷ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტიშ პოსტიქ დო თირუეფქ დო გეძინეფქ მიშართჷ თიმ ბორჯიშ მაქიმინჯე კონსტიტუციაშა (გიაძინჷ სპეციალური „დუდი 13¹. საქორთუოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი“, ნამუთით გითანჯუაფუ პრეზიდენტიშ ნებაგოქუნელობეფი). კინე თიმ დღას უჟინაშ სხუნუქ რეპუბლიკაშ პრეზიდენტო გიშაგორჷ უჟინაში სხუნუშ თიმ ბორჯიშ ხემანჯღვერი ზვიად გამსახურდია. პრეზიდენტიშ გიშაგორუაშ წესის დეტალურო გჷთმოთანჯჷნდჷ საქორთუოშ რესპუბლიკაშ კანონი „პრეზიდენტიშ გიშაგორუაშენი“. მაართა საპრეზიდენტე გიშაგორუეფი 1991 წანაშ 26 მესის რდჷ, ნამუსჷთ ზვიად გამსახურდიაქ გიმორძგუ.
ქიანას 1991-1992 წწ ოურდუმე მინორთინაფაშ უკული ხეშუულებაშა მულირ ოურდუმე სხუნუქ დო კუნტახანურ თარობაქ გაჩერჷ გინმალი პერიოდიშ კონსტიტუციაშ ქიმინჯუა. 1992 წანას საქორთუოშ რესპუბლიკაშ ახალას გიშაგორილ პარლამენტიქ მიღჷ კანონი „სახენწჷფო ხეშუულებაშ გეშა“, ნამუთით დიწესჷ სახენწჷფოშ მადუდეშ პოსტიქ. თიშ ფუნქციეფს ასრულენდჷ პარლამენტიშ დუდმახვენჯი დო გიშმაგორუნდჷ პარლამენტი. 1995 წანას მეღებულ კონსტიტუციათ კინე დიწესჷ პრეზიდენტიშ ინსტიტუტიქ, ნამუშ ნებაგოქუნელობეფით გინითანჯუაფუ კონსტიტუციაშ მაანთხა დუდს.
ასეიანი მოქიმინჯე კონსტიტუციაშ მეჯინათ, პრეზიდენტი გიშეგორუაფუ საარძო, წორწო დო ბონი ოგიშაგორუე ნებაშ ოსხირით ფორილი კალიშრღვაფათ 5 წანაშ ვადათ. ართ პიჯიქ პრეზიდენტო შილებე გიშეგორას გეწ-გეწო ხვალე ჟირშა. პრეზიდენტო შილებე გიშეგორას ოგიშაგორუე ნებაშ მაღვენჯ საქორთუოშ მენოღალექ 35 წანაშ ხანშე, ნამუსჷთ საქორთუოს უცხოვრებჷ 5 წანა იშენით დო გიშაგორუეფიშ მერჩქინაშ დღაშახ ბოლო 3 წანაშ განობას ოხორანდჷ საქორთუოს. შინელი წესი მიშაღალირიე 2011 წანაშ 1 ღურთუთაშე. თეიშახ პრეზიდენტო შილებედჷ გიშაგორილი რდჷკო პიჯი, ნამუთ საქორთუოს ოხორანდჷ 15 წანას იშენით დო გიშაგორუეფიშ მერჩქინაშ დღას ოხორანდჷ საქორთუოს.
დოფუჩაფა
პრეზიდენტიშ ინაუგურაცია საპრეზიდენტე გიშაგორუეფშე მასუმა ჟაშხადღას იტარებუაფუ. პრეზიდენტი ფუჩის დუთმოდვანს ღორონთიშ დო ერიშ წიმი (დოფუჩაფაშ ტექსტი ქორთულო):
რეგალიეფი
საქორთუოშ პრეზიდენტის ასე ოფიციალური რეგალიეფი ვაუღუ. საქორთუოშ კანონდოდვალუას ხვალე „სახნწჷფო გერბიშ გეშა“ საქორთუოშ ორგანული კანონი იშინუანს საქორთუოშ პრეზიდენტიშ შტანდარტის, მუჭოთ ჭიჭე სახენწჷფო გერბიშ გჷმორინაფაშ ართა-რთ ობიექტის, მარა თიში ოფიციალურო დანტკიცებული ფორმა ვაარსებენს. არსებენს ჰერალდიკაშ სახენწჷფო სხუნუშე აკომუშებული რეგალიეფიშ მუსხირენი პროექტი - საქორთუოშ პრეზიდენტიშ შტანდარტი, დიდი სახენწჷფო მუხური (ბეჭედი) დო საპრეზიდენტე გურშა გიობუნაფალი მედალიონი, მარა თენეფშე აკა ოფიციალურო დანტკიცებული ვარე.
ხოლო, ინტერნეტის გიფაჩჷ მიხეილ სააკაშვილიშე, პრეზიდენტიშ პოსტის რინაშ პერიოდის გიმორინაფილი შტანდარტიშ გიმოხანტილობაქ: თინკუნთხული ფორმაშ ჩე ფერიშ ნოჭკერი, ნამუსჷთ დუდს გეჸუნს ლენი ვერტიკალური ღოზი, ჩე ნორთის გიმოხანტილიე უჩინებუ გერბი (ფორმათ ქოგჷ სახენწჷფო დო ბაგრატიონეფიშ გერბეფს).
ადმინისტრაცია
საქორთუოშ პრეზიდენტის მუში ადმინისტრაცია უღჷ, თეშ ღანკი რე პრეზიდენტიშ ნებაგოქუნელობეფიშ გოხორციელაფაშ ხენწყუალა. თეს ხემანჯღვერენს ადმინისტრაციაშ უნჩაში, ნამუსჷთ პოსტის დუთმარინუანს დო მუთმონწყჷნს პრეზიდენტი. ადმინისტრაციას უღჷ მუში დვალირობა, ნამუსჷთ გოთანჯილიე ადმინისტრაციაშ სტრუქტურა დო ხანდაშ წესი.
ადმინისტრაციაშა პოსტობურო ხოლო მიშმულა: უმჩაშიშ მაართა გამა დო გამაკათა, საქორთუოშ პრეზიდენტიშ საპარლამენტე მელამოსე, საქორთუოშ პრეზიდენტიშ სხუნუეფი, საქორთუოშ პრეზიდენტიშ
ადმინისტრაციაშ სტრუქტურული ართულეფიე:
ადმინისტრაციაშ ასეიანი აბანდვალა, პრეზიდენტიშ რეზიდენციაწჷკმა ართო რე - ნ. ქართი, მ. აბდუშელიშვილიშ ქ. №1 (საფოსტო ინდექსი 0103).
რეზიდენცია
საქორთუოშ პრეზიდენტიშ ოფიციალური რეზიდენცია ასე რე საქორთუოშ პრეზიდენტიშ დოხორე, რჩქინელი მუჭოთ ავლაბარიშ რეზიდენცია. ეგაფილქ იჸუ პრეზიდენტ მიხეილ სააკაშვილიშ ინიციატივათ, 2004-2009 წანეფს. ოფიციალურო გინწყჷ 2009 წანაშ 12 კვირკვეს. დოხორეშ პროექტიშ ავტორიე არქიტექტორი გიორგი ბათიაშვილი. რეზიდენციაშ კომპლექსი დინოხოლენი ეზეშ ელმოლი გოართიანაფილ გოშხვეებული არქიტექტურაშ დგჷმილეფიშ კომპლექსის წჷმარინუანს. დოხორეშ კომპოზიცია კლასიკურიე — სუმ-პორტიკიამი ჰორიზონტალური დგჷმილი, ცენტრის სარკეშ ყორშით ითებუ. თიშ ობჟათე-ბჟაეიოლშე გედგჷ ადმინისტრაციაშ დგჷმილი, ნამუსჷთ სპეციალური გინაულარით მითმიარსხუ.
2012 წანაშ საპარლამენტო გიშაგორუეფიშ უკული, ახალ თარობაქ გეგნოჭყვიდჷ საქორთუოშ პრეზიდენტიშ რეზიდენციაშ ათონელიშ 25-შა გინოღალა, სოდეთ წოხოლენი ხეშუულობაშ გინოჭყვიდირით დოგეგმილი რდჷ საქორთუოშ პრემიერ-მინისტრიშ რეზიდენციაშ ეგაფა. ოგაფუე ხანდეფიშ თებაშახ, საპრეზიდენტო კაბინეტი კუნტა ბორჯით სახენწჷფო კანცელარიაშ დგჷმილსრე მონწყილი.
სქოლიო
* კატეგორია:აზიაშ ქიანეფიშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:ევროპაშ ქიანეფიშ პრეზიდენტეფი
გა
მინი|350პქ|გალეფი გა — რელიეფიშ დადებითი ფორმეფი. წჷმარინუანს ალაზჷმაფათ მორჩილ ამაღალაფას დაღარას გიშარჩქინელი ლაკადეფით დო ჯინჯით. ალაზჷმაფონი სიმაღალა არაშ უმოსი 200 მ-ს ანჭუ. მორგვალე ვადა ოვალური მოჸონაფილობაში რე. წჷმიქიმინუ ინორზენილ აბანეფიშ დოწეწუაშ შედეგო, თინწკჷმა მუჟმსჷთ იდაბალებუ გვალამი კუნთხუეფი დო თე ეკონია გინმურს დენუდაციურ რზენშა, ნამუთ იგვირგვინებჷ აკუმულაციური პროცესეფით: ჯიშთიშ დო ბორიაშ ქიმინჯუათ დო შხვ. გა დენუდაციური პროცესეფიშ შედეგი რე.
გა, ნამუთ არსებენდჷ ჯიშთურ პერიოდშახ დოდაღარაფილი რდჷ ჸინით (მოუღუ შხვადოშხვა ქანეფი), ვარდა არხოს მადვალუ ლეხერეფი დო რღამილეფი ეშაფშაფილი რდჷ ჯიშთური დრეიფით. გაშ ალაზჷმაფონი მორჩილი სახეგვარობას წჷმარინუანს სუკი. არსებენს მუსხირენი კონკრეტული ჯოხო, ნამუთ გაშ შხვადოშხვა ტიპიშ ემაშინალი რე, ეიოშინალი რე: დრუმლინი, მოწამე, ტორეფი, პიუი, გორე, წკარუ დო შხვ. სამანგათ პიუი აბანური გეოლოგიური ტერმინი რე ოვერნიშო (საფრანგეთი). ბჟადალი ცჷნდჷრიშ ვეს თუ გა ინწრო დო ლაგჷნძია რე სიგჷრძას, თინწკჷმა თიშა სუკი ვარდა წკარუ უჯოხონა, თუ თინა რეღმამი ქორე-და — უვალეფს.
სქირონაშ შხვადოშხვა აბანეფს შილებე წჷმიქიმინას თ.გ. ხელუანური გაქ, ნამუთ ტექნიკური ხანდაშ შედეგი რე. გეფს შხურას აკმოქიმინუნდეს ნოღეფს, ნამუქჷთ გოლინა იღვენუ თინეფიშ ჯოხოეფშა (სამანგათ კაპიტოლიუმიშ გა).
სქოლიო
კატეგორია:რელიეფიშ ფორმეფი კატეგორია:გვალეფი
აბრუცო
აბრუცო (Abruzzo) — რეგიონი იტალიას, გვალამი რაიონი ქიანაშ ცენტრალური ნორთიშ ობჟთეშე. რეგიონიშ ბჟადალი ხურგი რომშე 80 კმ-ის იდვალუაფუ. ოორუეშე უხურგანს მარკეშ რეგიონი, ბჟადალშე დო ობჟათე-ბჟადალშე — ლაციოშ რეგიონი, ობჟათე-ბჟაეიოლშე — მოლიზე დო ბჟაეიოლშე — ადრიატიკაშ ზუღა. თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და რეგიონი გეოგრაფიულო უმოსო იტალიაშ ცენტრალურ რეგიონს იდვალუაფუ ვინდარო ობჟათეშე, იტალიაშ სტატისტიკაშ ნინალაშით აბრუცო იშენით ობჟათური რეგიონო იკოროცხჷ, ჟირი სიცილიაშ ომაფეწკჷმა თიში ისტორიული რსხუშ შანო.
ავსტრიაშ ტობეფიშ ერკებული
მოჩამილი რე ავსტრიაშ უდიდაში ტობეფიშ ერკებული: მინი|250პქ|ფაკერ-ზე მინი|250პქ|[[ნოიზიდლერი]] მინი|250პქ|პლანზეე
აბრუცო
ადმინისტრაციული დაყოფა
აბრუცოშ რეგიონი ადმინისტრაციულო 4 პროვინციათ ირთჷ: მინი|მარცხნივ|250პქ|აბრუცოშ პროვინციეფი
ავსტრიაშ ტობეფიშ ერკებული
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ავსტრიაშ ტობეფი
აბრუცო
რესურსეფი ინტერნეტის
აბრუცო
ჰიმაჩალ-პრადეშიშ ოლქეფიშ ერკებული
ჰიმაჩალ-პრადეშიშ შტატიშ ოლქი – შტატიშ ადმინისტრაციული ართული, ნამუთ იმართუ ჩინოვნიკით (კომისარიშ მახვარე) ინდოეთიშ ადმინისტრაციული ნინალაშე. თის მიარე მახვარებუ ოხვარუ, დეპარტამენტეფიშ მადუდეეფი, ნამუთ გამამინჯე რენა ოკათე მეურნობაშ გოთანჯილი მალობეფიშ გოვითარაფაშო. გვალო შტატის 12 ოლქი რე.
ოლქეფიშ ერკებული
*
ნირსი (წყარმალუ)
ნირსი (Niers) — წყარმალუ გერმანიას დო ნიდერლანდეფს, წყარმალუ მაასიშ მარძგვან ნადუ. ნირსიშ სიგინძა რე 116 კმ. ათავრეშე 108 კმ. გერმანიას რე, 8 კმ. ნიდერლანდეფს.
წუთი
წუნი (შემერკ. წნ, min) — ბორჯიშ ოზჷმალი ართაული; საათის 1/60-შ დო 60 მერქაშ ეკვივალენტი.
წუნი ვა წჷმარინუანს სი-შ ნორთის, მარა მეღებული რე სი-წკჷმა გჷმარინაფალო.
კატეგორია:ბორჯიშ ოზჷმალი ართაულეფი
რობუ (ლეხერი)
მინი|[[ლიხტენშტეინკალმი - ლიხტენშტეინიშ რობუ.]] რობუ — სქირე ვარდა ობორჯეთ მალინე ტომბა ლეხერი. დჷმახასიათაფალი რე არიდული აბანეფშო (მუთმოფხვადჷნა ტყასტეპიშ ზონას ხოლო). გჷმოქიმინელი რე ლანქერეფიშ ეროზიული ქიმინჯალაშ შედეგო. სიტომბა დო სიგანა მუსხირენ ვითობათ ვარდა ოშობათ მ, სიგანა — მუსხირენი ვითობათ კმ. რობუ უჯოხონა წყარიშ ობორჯე მალობაშა ხოლო, ნამუთ მოურს ეპიზოდურო, მორჩილი ბორჯიშ გოძვენას, დიდი გემანტირე ჭვემაშ ბორჯის.
ლიტერატურა
კატეგორია:გეომორფოლოგია