cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი გოართოიანაფილ ომაფეს
სტატისტიკა
9 კულტურული ობიექტი აღიარებული რე, მუჭოთ ადამიერიშ გენიაშ შედევრი, 4 ობიექტი — წჷმარინუანს ორთაშ საოცრებას, ვარა ტერიტორიას, ნამუსჷთ უღუ გჷშარჩქინელი სისქვამე დო ესთეტიური შანულობა.
ალერტკარი
ალერტკარი,  ჸოფილი გრიგოლიში – ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტის, ოდიშიშ პლატოს, ზუღაშ დონეშე 220 მეტრა, ზუგდიდიშე 10 კმ. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 509 ადამიერი. ოფუტეს გედგჷ XIX ოშწანურაშ ოხვამე.
ისტორია
ულირი ოშწანურაშ 30–ამი წანეფიშ დაჭყაფუშე ოფუტეს გინწყჷ დაჭყაფურ სკოლაქ, ნამუშ დირექტორი ნესტორ გულუა რდჷ დო მაგურაფალეფი: ელიზბარ ესებუა, აკაკი ანთელავა.
1936 წანას დაჭყაფურ სკოლაქ გეგნიკეთჷ ვარსული ოშქაშე სკოლათ. თის ვარლამ გულუა ხემანჯღვერენედჷ.
1967 წანაშე ვარსული სკოლაქ გეგნიკეთჷ ოშქარი სკოლათ დო 1986 წანას ოფუტეშ ცენტრის დიკიდჷ ტიპიური სუმსართულამი ოსკოლე დგჷმილქ 264 მოგურაფეშ აბანშა.
ოფუტე ამდღა
ოფუტეშ მახორობაშ უმენტაშობა თხულენც დართას ოფუტეს მუში კჷნოხიანი ჯოხოდვალაქ დო თის ქიგიადვას ალერტკარქ.
გრიგოლიშის ეკონია წანეფიშ დინოხოლე ანდა პროექტიქ იხორციელჷ. რეაბილიტაციაქ ჩეტარჷ ობაღანე ბაღის, ნამუთ 20 წანას ვა ფუნქციონირენდჷ. ხინჯეფიშ ეგაფათ ოფუტეს უდიდაში პრობლემაქ გჷნიჭკჷირ. მინწყუ ოკუჩხბურთე მოედანქ, დიმონტაჟჷ გალენ გონათაფაქ. უმწეო კატეგორიაშ მახორობას (32 ფანია) გურემონტეს ოხორინალი ჸუდეეფი. ირ წანას იხრეშუ დო ითინუ მუჭოთ ცენტრალური, თაშნე დინოხოლენი შარეფი. გეკეთინჷ ოჯინუეფქ, ოლანქერე ნთხორილეფქ. გრიგოლიშის საშუალო სკოლას ჩაუტარდა საფუძვლიანი რემონტი.
ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტიშ გამგეობაშ ხუჯიშ მეჩამათ დო ალარინათ მუმალშო ანდა ჩეჟიერი საქვარი იგეგმაფუაფჷ.
სქოლიო
კატეგორია:ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
ჯაბრაილი
კატეგორია:აზერბაიჯანიშ ნოღეფი
აიეტი (ორატორი)
აიეტი — VI ოშწანურაშ საქორთუოშ პოლიტიკური მოღალე, ორატორი, გიშარჩქინელი კოლხი. ბიზანტიარეფიშ ხეშე ლაზიკაშ მაფა გუბაზ II-აშ ჸვილუაწკჷმა რსხუაფათ მანჯებულ ეგრისიშ ჯარალუას (555) კათას ალუჩჷ, ირანული ორიენტაციაშა დოუკინუდჷკო ხუჯინ. თიში თე ზიტყვა კლასიკური ორქო-ზიტყვაშ მინუში რე. კათეფიშ მაჸალუაშ ოსხირო აიეტის სასვება დო „ჩეჟიერი ოჭყაფუ“ მიორჩქუდჷ.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქორთუოშ ისტორია
პუნატაშ მუნიციპალიტეტი
მუნიციპალიტეტი მუშ ჸურეშე კანტონეფო ირთუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლივიაშ მუნიციპალიტეტეფი
ზჷმიერი კლიმატი
ზჷმიერი კლიმატი თაშნეშე ზჷმიერი კლიმატიშ ორტყაფუეფი — გეოგრაფიული ორტყაფუეფი ოორუე დო ობჟათე გვერდოსფეროეფიშ ზჷმიერ განედეფს (ოორ. გ. 40-65° შქას დო ობჟ. გ. 42-58° შქას). ოორუე გვერდოსფეროშ ზჷმიერ ორტყაფუს უმენტაშო სქირონა რე (დოხოლაფირო 55%), ობჟათე გვერდოსფეროშ ზჷმიერ ორტყაფუშ უდიდაშ ნორთი (დოხოლაფირო 98%) ოკიანეს უკებჷ. ზჷმიერ ორტყაფუეფს უმენტაშო გჷმიხანტუაფუ ოტიბური რეჟიმიშ სეზონურობა, ხანგჷრძე რგილი ზოთონჯი. დიხაუჩაშ ჟინპიჯი ზჷმიერ ორტყაფუს წანაშ გოძვენას ღებულენს 290-340-შე 580-670-შახ კჯ/სმ2 (70-80-შე 140-160-შახ კკალ/სმ2) ბჟაშ სიტიბას. თაქ ედომუშამი წანაშ გოძვენას გოპატჷნაფილი რე ბჟადალური გჷნოღალა, მუთ ციკლონურ ქიმინჯეფწკჷმა ართო ხეს უნწყუნს ტიბუ დო რგილი ჰავაშ მასეფიშ ინტენსიურ თირუას დო სილამეშ გინულას ოკიანეშე სქირონაშა.
ლიტერატურა
კატეგორია:კლიმატოლოგია კატეგორია:კლიმატი
იანკა კუპალა
იანკა კუპალა (ბელარუს. Я́нка Купа́ла; დ. 7 კვირკვე/25 მანგი, 1882 — ღ. 28 მანგი, 1942) — რდჷ ივან დამინაშ სქი ლუცევიჩიშ ფსევდონიმი, ბელარუსულო Іва́н Даміні́кавіч Луцэ́віч — ბელარუსალი პოეტი დო ჭარუ. კუპალა მერჩქინელი რე, მუჭოთ ბელარუსულ ნინაშა მაჭარალი ართ-ართი არძოშე დიდი ჭარუ XX ოშწანურას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1882 კატეგორია:ნაღურა 1942 კატეგორია:ბელარუსი ჭარუეფი კატეგორია:ბელარუსი პოეტეფი კატეგორია:სხუნუეფიშ პოეტეფი კატეგორია:სხუნუეფიშ ჭარუეფი კატეგორია:ბელარუსულ ნინაშა მაჭარალეფი
ბონნი ფრანკლინი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1944 კატეგორია:ნაღურა 2013
ბჰილვარაშ ოლქი
ბჰილვარა (Bhilwara) — ოლქი ინდოეთიშ შტატი რაჯასტანს. გორთილი რე ბრუო გიმენოლქო. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე — ნოღა ბჰილვარა. 2001 წანაშ ედომუშამინდური მახორობაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, აკმადგინანდჷ 2 009 516 კოჩის. ძინათებული მახორობაშ ჭარუა-კითხირიშ რჩქინაშ დონე აკმადგინანდჷ 51,09%-ის, ნამუთ ოშქაშეინდურ დონეშ გიმე რე (59,5 %). ოლქი ტექსტილურ წარმებაშ შხუ ცენტრი რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რაჯასტანიშ ოლქეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ოლქეფი
კარკინიტიშ ჸუჯი
კარკინიტიშ ჸუჯი (Каркінітська затока) — ჸუჯი უჩა ზუღაშ ყირიმიშ ჩქონიშ წყარპიჯწკჷმა. სქირონაშა მიშაჭკირილი რე 118,5 კმ-ს. სიტომბა ბჟადალ ნორთის - 36 მ, ბჟაეიოლს — 10 მ. კონწარ ზოთონჯის იჸინუ. ჸუჯს რე ნოშმიორინალეფი: სკადოვსკი დო ხორლი. სარხოს რე ნოღეფი. ჯოხოქ გიადჷ თიშ წყარპიჯის ჯვეში წანეფიშეჭარუაშ VI-V ოშწანურეფს დორსხუაფილი ბერძენული ნოღაშ, კარკინიტიშ ჯოხოშ მეჯინათ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:უჩა ზუღაშ ჸუჯეფი
გჷშაკოროცხალი რშვილი
გჷშაკოროცხალი რშვილი წჷმარინუანს შხვადოშხვა მონწყილობეფიშ (მაართა რანწკის კოპიუტერეფიშ, თაშნეშე კონცენტრატორეფიშ, სენსორეფიშ) ართოიანაფას, ნამუეფით გოართოიანაფილიე რსხუშ ღოზეფით (კაბელეფით), ორშვილუ ადაპტერეფით დო შხვა ოკომუნიკაციე მეშქაშალეფი.
გჷშაკოროცხუაშური რშვილი რე გონორთაფილი სისტემაშ ართ-ართი სახეობა.
გჷშაკოროცხუაშური სისტემეფიშ გოვითარაფა
მაართა გჷშაკოროცხალი სისტემეფი იქიმინუაფუდჷ მაინფრეიმეფიშ (ძალიერი დო ოიმენდე უნივერსალური კომპიუტერი) ბაზას. პროგრამეფიშ ტექსტიშ დო მუნაჩემეფიშ გამყარება ხვადჷ ოწმახ პერფობარათეფს. სპეციალურ ოპერატორს მიშმუღუდჷ თე პერფობარათეფი კომპიუტერშა, ოდო მახვარებუ ღებულენდჷ კოროცხუაშ მოღალუს გარკვეული ბორჯიშ უკული,თიშ უმკუჯინუონამდა მუშებაშ ათეშნერი ინერტული რეჟიმი ვა რდჷ მოხუჯური მახვარებუშონ, ათეშნერი რეჟიმი იშენი დასაბაღო დიდხანს გჷმურინუაფუდჷ, რახან პაკეტური რეჟიმიშ ბორჯის მიჭირინუაფუ პროცესორიშ მუშებაშს არძაშე მაღალი მენდალა.
გჷშაკოროცხალი სისტემეფიშ გოვითარაფაშ გეჸვენჯი ეტაპი რდჷ მიარეტერმინალამი სისტემეფიშ დორცხუაფა, მუშ ოსხირსჷთ გჷმარინუანს კომპიუტერიშ აპარატული მეშქაშალეფიშ (მაართა რანწკის პროცესორიშ) გოეფაფა. ათეშნერი მუშებაშ პრიციპი გერსხილი რდჷ ბორჯიშ დორთუალაშ პრინციპშა, პროცესორწკჷმა ართბორჯულო მუშებენდჷ მუსხირენი მახვარებუ, თინეფს არძოს გჷმორთილი აფუდეს ტერმინალეფი, მუდგაშ მეშქაშალათ ხოლო შეულებუდეს გუმანჯებუდესკონ დიალოგი კომპიუტერწკჷმა. სისიტემაშ რეაქცია ობაღინაფალო დაბალი რდჷ დო მახვარებუეფი ოხვილუდეს ჯინას კოროცხუაშ მოღალუეფშო. ტერმინალეფი რდჷ ოწარმეეშ ედომუშამი ტერიტორიას, ათეშნერი მიარეტერმინალური სისტემეფი, ცენტრალიზაფირი პრინციპიშ უმკუჯინუო, ანგარიათ ძალამს მოგენდჷ ლოკალურ რშვილეფს.
= ტოპოლოგია =
ტოპოლგია რე გრაფი, მუდგაშ წვანჯეფს წჷმარინუანა ექტრონული მონწყილობეფი დო ძგოპეფს თინეფ შქას ფიზიკურ დო ლოგიკურ რსხუეფს. წვანჯეფს თაშნეშე უძახჷნაგიოდგინუეფს ვარა ნასკვის.
რე შხვადოშხვა სახეშ ტოპოლოგიეფი:რსულფასამი ტოპოლოგია, უჯრედამი ტოპოლოგია, ოართე სალტე, ტოპოლოგიური მურიცხი, რულეშური ტოპოლოგია,აკოწყორილი ტოპოლოგია.
რშვილეფი
კატეგორია:კომპიუტერული რშვილეფი კატეგორია:კომპიუტერი
ჯო ლუისი
ჯოზეფ ლუის ბეროუ (ინგლ. Joseph Louis Barrow; ჩინებული რე მუჭოთ ჯო ლუისი, ინგლ. Joe Louis; დ. 13 მესი, 1914, ლაფაიეტი, ალაბამა, ააშ — ღ. 12 პირელი, 1981, პარადაისი, ნევადა, ააშ) — ამერიკალი პროფესიონალი ბოქსიორი მონკა წონაშ კატეგორიას, მოსოფელიშ ჩემპიონი (1937-1949). ჟურნალი The Ring-იშ ვერსიათ წანაშ ბოქსიორიშ ოთხიშა: 1936, 1938, 1939, 1941. მოსოფელიშ ჩემპიონიშ ტიტული თხილუ 25-შა, ნამუთ რე რეკორდი არძა წონაშ კატეგორიას. ჯო ლუისის უღუდჷ პროფესიონალურ კარიერას 69 რკინალა, 66 მოგება, ათავრეშე 52 მოგება ნოკაუტით. ჯო ლუისიშ პროფესიონალურ კარიერაშე არძაშე უმოსო დრამატული რდჷ გერმანალი ბოქსიორი მაკს შმელინგიწკჷმა მატჩეფი. ჯო ლუისიქ პროფესიონალური კარიერა გათუ 1951 წანას, როკი მარჩიანოწკჷმა წაგებათ. ჯო ლუისი მერჩქინელი ართ-ართ უდიდაშ ბოქსიორო.
ალიშა კისი
ალიშა კისი (Alicia Keys, დაბადებაშ ჯოხო ალიშა ოჯელო კუკი; დ. 25 ღურთუთა, 1981) — ამერიკალი რიტმ-ენდ-ბლუზ დო სოულ მობირე, ბირეფიშ ტექსტეფიშ ავტორი, პიანისტი, მუსიკალური პროდიუსერი, არტისტი, ჩეჟმოქიმინჯე დო ავტორი. მოსოფელიშ მასშტაბით თის 20 მილიონიშ უმოსი ალბომი აფუ გჷმოჩამილი; მუნაგებჷ აფუ მუდგაზჷმარენი ჯილდო. თინეფ შქას ჩხორო გრემიშ ჯილდო, ვითაართი ბილბორდიშ მუსიკალური ჯილდო დო სუმი ამერიკაშ მუსიკალური ჯილდო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი ჩეშმოქიმინჯეეფი კატეგორია:ამერიკალი მობირეეფი კატეგორია:დუნაბადი 1981 კატეგორია:გრემიშ ჯილდოშ მაღვენჯეფი კატეგორია:ნიუ-იორკალეფი კატეგორია:აფრო-ამერიკალეფი კატეგორია:იტალო-ამერიკალეფი
ფიტარეთიშ მონასტერი
200პქ|მინი|მარჯვნივ|ფიტარეთიშ მონასტერიშ საართო გინაჯინუ ფიტარეთიშ მონასტერი — მონასტერი საქორთუოს, ქვემო ქართლიშ აკანიშ თეთრი წყაროშ მუნიციპალიტეტიშ ტერიტორიას წყარმალუ ქციაშ ლეხერს. ფიტარეთი იდვალუაფუ ქართიშე 100 კილომეტრიშ მოშორაფათ, თეთრი წყაროშ ობჟათე-ბჟადალიშ ჸურე 12 კილომეტრის.
ფიტარეთი მოქმედი მონასტერი რე, ნამუთ მიშმურს მანგლისიშ დო წალკაშ ეპარქიაშ დაქვემდებარებაშა. მონასტერიშ დორცხუაფა ლაშა გიორგიშ ფარანს რე მერსხუაფილი დო ითარიღებუ 1213-1222 წანეფით. მონასტერიშ კომპლექსიშა მიშურს: ეკლესია, სამრეკვლო, მარანი, გალუანი, სასაფლა დო შხვადოშხვა დანიშნულებაშ შენობეფიშ აკოცჷმილი კომპლექსეფი.
მონასტერიშ ართ-ართ კიდალას რე მიკნაჭარა, ნამუშ მეჯინათ ირკვიებუ, ნამდა ფიტარეთიშ მონასტერიშ აკოცჷმილი კომპლექსი ერცხილ აფუ გიორგი ბრწყინვალეშ ამირეჯიბის, ქავთარ ჯაფარიძეს (ათე ჯაფარიძეეფ იკოროცხუდეს ბარათაშვილეფიშ წჷმოხონეფო). ომონასტერე კომპლექსი უკულიან ოშწანურეფს ხოლო ბარათაშვილ-ორბელიანეფიშ დორხველობას რდჷ. მონასტერი იკოროცხუდუ თინეფიშ სასაფლა აკანო, თიშენ ნამდა თექ ნთხორილ რე თე გვარიშ მუსხითირენ მუწმარინაფალი.
ლეცავე
ლიტერატურა
კატეგორია:მარტვილიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
ფრუნზიკ მკრტჩიანი
ფრუნზე (ფრუნზიკ, მჰერ) მკრტჩიანი (სომხ. Ֆրունզիկ (Մհեր) Մուշեղի Մկրտչյան; რუს. Мгер Мушегович Мкртчян; დ. 4 კვირკვე, 1930, ლენინაკანი – ღ. 29 ქირსეთუთა, 1993, ერევანი, სომხეთი) პოპულარული სომეხი არტისტი, სსრრშ ოკათე არტისტი (1984).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სომეხეფი კატეგორია:სომეხი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1930 კატეგორია:ნაღურა 1993
ფსიქოლოგია
ფსიქოლოგია — მენცარობა ადამიერიშ ფსიქიკური კანონზჷმიერაფეფიშ გეშა. თის ხვალე ადამიერიშ ფსიქიკაშ მოქიმინჯალა ვაინტერესჷნ, ადამიერიშ თელი პიჯი ხოლო, თიშ ერთი-მორთიშ სმება.
ტერმინი ფსიქოლოგია მოურს ბერძენულ ზიტყვეფშე „ფსიქე“, ნამუთ შანენს შურს დო/ვარ-და ჩქიმით (Self) დო „ლოგოს“, ნამუთ შანენს მონძღვარუას. ბერძენეფი თე ტერმინით გჷთმოხურგანდეს თის, მუთ ადამიერიშ რჯებაშ პიჯალას წჷმარინუანსჷნ. მაართა ფსიქოლოგიურ ნახანდათ მერჩქინელ რე არისტოტელეშ „შურიშენი“, ნამუსჷთ ადამიერიშ შურიშ ოქიანუშ კანონზჷმიერაფა რე ენწყჷმილი.
ფსიქოლოგიური გითოგორუა მუშ დუდის გურიშხონარენს თიცალ მენცარულ მოთხუალეფს, მუნერით რე ფაქტეფიშ ეჭარუა, გითოგორუა დო აწოჩამა.
თაშ ნამჷ-და თე მენცარობაშო ორთაშობური რე კითხირეფი: მუ? მუჭო? მუშენი?
მეკონგი
მეკონგი — მოსოფელიშ ართ-ართი უდიდაში წყარმალუ. მიშმურს მოსოფელიშ 10 უდიდაშ წყარმალუშ ერკებულშა. აზიაშ სიგჷრძათ მა-7 წყარმალუ. თიში სიგჷრძა 4 500 კმ რე, წყარმალუშ ღანჩოშ ფართობი — 810 000 კმ². ირწანას, ოკიანეშა დინმუღჷ 475 კმ. კუბი წყარი.
ფსიქოლოგია
კონკრეტული მენცარობაშ მელე ქოსკიდუდჷ კითხირი „მუშენი?-და“, თენა ფსიქოლოგიაშო ძალამი გურგაჩამალი ასპექტი რე, რახან ადამიერიშ ერთი-მორთიშ გჷმორჩქინუეფიშ მინი იტყობუ გარკვიული მოტივეფი-ათნაშუშეფი, ნამუეფიშ სმება თე კითხირიშ გეშკუმალას ვანათ გურიშხონარენს.
მეკონგი
წყარმალუ ოდუდეს ეთმეჭოფუნს ტიბეტიშ პლატოს, უკულ მეურს ჩინეთიშ იუნანიშ პროვინციაშა, გჷნმოჭკირუნს მიანმარს, ლაოსის, ტაილანდის, კამბოჯას დო ვიეტნამს. 1995 წანას, ლაოსიქ, ტაილანდიქ, კამბოჯაქ დო ვიეტნამქ, მეკონგიშ რესურსეფიშ კოორდინირაფაშ ღანკით ქჷდარსხუეს „წყარმალუ მეკონგიშ კომისია“. 1996 წანას, თე კომისიაშ პარტნიორეფო გჷნრთეს ჩინეთიქ დო მიანმარქ.
ოორუე ინდოეთი
ოორუე ინდოეთი — იკათუანს ჯამუ დო ქაშმირიშ, ჰიმაჩალ-პრადეშიშ, პენჯაბიშ, ჰარიანაშ, უტარ-პრადეშიშ, რაჯასტანიშ, ჩატისგარჰიშ, უტარაკჰანდიშ დო მადჰია-პრადეშიშ შტატეფს.
ფსიქოლოგია
წოხოლენმენცარული ეტაპი
უჯვეშაშ ბორჯის გორჩქინელ პრიმიტიულ წჷმორინაფეფქ ადამიერიშ რსხულიშ დინოხოლე რინელ მაჟირა სქილედიშ - „შურიშ“ გეშა ფსიქოლოგიაშ ოსხირო გჷნირთჷ. ჩქინ უჯვეშაშ დინოეფს წანდეს, ნამუდა შური ვარ-და „ორო“ თიშ გითოგორუათ რე დაკებულ მუსით თოლი ორწყენ, მუთ არჩქილე ჸუჯის დო მუსით ფერჩი გინაფულენსჷნ. თინეფს მიორჩქჷდეს, ნამუდა ლურიშ ბორჯის შური გიშმეშ რსხულშე დო მუშ რინათ ორდჷ სისმარს. ჯვეშ ცივილიზაციეფქ გეგმიგონეს ფულირ ნძალათ მაღვენჯი ღორონთეფი დო ოსურღორონთეფი, ნამუეფით გჷშმეჭანუანდეს ადამიერეფიშ შურიშ ოქიანუშ არძო ეუნწყუმუ გჷმორჩქინას: ადამიერიშით რეალობაშ გჷნაფას, ფსიქიკურ მოლასუას, ჸოროფას, გურამობას, ზურებას დო შხვას.
ოორუე ინდოეთი
კლიმატი
ოორუე ინდოეთი, ჩქინ პლანეტაშ უმენტაშო ზომიერ ზონას იდვალუაფუ. რგილი ზოთონჯიშ ვარდა ჩხურუშ უმკუჯინალო, ზარხული ჩხე რე დო ზომიერი მუსონეფი უჩქუ. ოორუე ინდოეთი, დიხაუჩაშ ართ-ართი არძოშე მიარეფერუამი კლიმატური რეგიონი რე. ექსტრემალურო დაბალი ტემპერატურაშ დიაპაზონი −45°-შე (ნოღა ბრასის), ჯამუ დო ქაშმირს ექსტრემალურო მაღალი - 50,6°-შახ რაჯასტანს. ბრასი, დიხაუჩას მაჟირა არძაშე რგილი აკანი რე.
მეკონგი
წყარმალუშ გიშაკერზაფილი სეზონური თირაფა, ჭორომეფი დო წყარგელაფუეფი, მეკონგის ონოშეთ ძალამ რთულ წყარმალუთ გჷნმართინუანს.
ფსიქოლოგია
მეტაფიზიკური ფსიქოლოგია
ჯვეშ საბერძნეთის მაართა ფილოსოფიურ სისტემეფიშ აკოქიმინუაშე მოჸუნაფილი ადამიერიშ შურიშ ოქიანუშ გაარზებაქ ფილოსოფიურ წჷმორინაფეფიშ ფარგალეფიშ დინოხოლე მოხვადჷ. ბერძენი ფილოსოფოსეფიშ აკნარსხეფს (პლატონი, სოკრატე, არისტოტელე) მოჩამილი რე ფსიქიკური პროცესეფიშ ართინერი გაგება: თინეფი თიცალი ჸოფირებეფი რე, ნამუეფით მუდგარენ ჟიორთანული, „ემეთიშ მელე რინელიშ“, მეტაფიზიკური არსიშ - „შურიშ“ გჷმოლინაფას წჷმარინუანს. ჯვეშ ფსიქოლოგიაშ გოვითარაფაშ თე ეტაპის მეტაფიზიკური ფსიქოლოგიაშ ეტაპის უძახჷნა. მაართა სპეციალური ფსიქოლოგიური ნახანდი, ტრაქტატი შურიშ გეშა აკოქიმინჷ არისტოტელექ ჯ. წ. ე. მანთხა ოშწანურას. თინას მიოჩქჷდჷ, ნამდა შური რსხულიშ არსი რე, ანუ თინა მუთ რსხულს შურდგჷმილო გინმართინუანსჷნ. ირფელი, მუთ შურდგჷმილ სქილედის მუთმოხვადუნი, შურიშ მოქიმინჯალაშ გჷმოლინაფა რე. არისტოტელექ მუჩეს ადამიერიშ შურიშიელი გჷმოლინაფეფიშ, ალმახანური ტერმინით ფსიქიკური პროცესეფიშ (გინაფა, მიკოწონაფა, აზრუანება, ემოციეფი, ნებელობა) ეჭარუა, ნამუთ ამდღა ხოლო აჸონებას გჷშმეჭანუანს დოკვირაშ სიწვანითირეთ დო ანალიზიშ აიწორალათ.
მეკონგი
მალობა
მეკონგი ოდუდეს ეთმეჭოფუნს ტიბეტიშ პლატოს, იუნანიშ სუმი პარალელური წყარმალუშ ორთაშობურ ტყაჩირს. ჩინეთიშ სახენწჷფო ხურგაშ დოტებაშ უკული, მეურს ობჟათე-ბჟაეიოლჸურე, სოდე წჷმოქიმინუნს 100 კმ–შ ორთაშობურ ხურგას მიანმარს დო ლაოსიშ შქას, თეშ უკული, მალობა იგჷნძორებუ ობჟათე-ბჟადალჸურე, სოდეთ ასე ლაოსიშ დო ტაილანდიშ სახენწჷფო ხურგაშ 850 კმ მუნაკვათი გინმურსჷნ. ლაოსის, მეკონგი ნანანოღა ვიენტიანს გჷნმოჭკირუნს. კამბოჯას, თის აკათუ წყარმალუეფი — მანი დო საპი, უკული - ნანანოღა პნომპენს გჷნმოჭკირუნს. ვიეტნამიშ ცენტრალური ნორთიშ გჷნულაშ უკული, ინოჸელებუ ჩხორო ჸათ დო წჷმოქიმინუნს მეკონგიშ დელტას, მუშ უკულ ინმაკათუ ობჟათე ჩინეთიშ ზუღას.
ოორუე ინდოეთი
ისტორია
1826 წანას, საიდ აჰმად ბარელვიქ მუშ ხუჯიშდჷმაკინეეფწკჷმა ართო პეშავარშა ქჷმორთჷ. აკანური პუშტუნარი ტომეფიშ მოხვარათ, მუსხირენ ხანიშო ხეშუულება ხეშა ქეშიჸოთ დო პეშავარს სახენწჷფო ქჷდარსხუ, ნამუთ შარიათიშ კანონეფით რსებენდჷ. მარა 1830 წანაშ ბოლოს, გინაგაფალიშ პოლიტიკაშ გეშა აკანური მახორობაშ უკმაყოფილებაქ მალჷმობაშა გეგნორთჷ დო ბარელვიქ დო მუშ ხუჯიშდჷმაკინეეფქ ირტეს.
სქოლიო
კატეგორია:ინდოეთიშ რეგიონეფი კატეგორია:ჰიმალაი
მეკონგი
ღანჩო
მეკონგიშ ღანჩო გჷნორთილი რე გიმე გჷმოკოროცხილ ქიანეფს შქას: (კმ²)
სურინამი
სურინამი (ჰოლ. Suriname, МФА: [ˌsyːriˈnaːmə]), ოფიციალური ჯოხოდვალა - სურინამიშ რესპუბლიკა, (ჰოლ. Republiek Suriname), წოხოლე ვაოფიციალურო რჩქინელი რდჷ მუჭოთ - ჰოლანდიაშ გვიანა - სახენწჷფო ობჟათე ამერიკაშ ოორუე-ბჟაეიოლს. ბჟადალშე უხურგანს გაიანა, ბჟაეიოლშე - საფრანგეთიშ გვიანა, ობჟათეშე - ბრაზილია დო ოორუეშე ატლანტიშ ოკიანე.
ფსიქოლოგია
ვუნდტიშ ფსიქოლოგიური ლაბორატორია
მა-19 ოშწანურაშ მაჟირა გვერდის აქტუალურო გინირთჷ ფსიქოლოგიაშ ზოხორინელ მენცარობათ დოკვირდაფაქ. თეშა გჷშაკერძაფილი არჩი ხანდა მიშუძჷ გერმანალ ექიმს, ფიზიოლოგის, ვილჰელმ ვუნდტის, ნამუქჷთ 1887 წანას ლაიპციგის დარსხუ მაართა ფსიქოლოგიური ლაბორატორია. თის ოკოდჷ ქუდუგურუაფუდჷკო გჷნაფაშ დო აღქმაშ ჯინჯიერი პროცესეფი დო ეფი ფსიქიკური პროცესეფიშ სიჩქარა. თინა ეფი ფსიქიკური პროცესეფიშ გჷთოგორუათ ოცადჷდჷ გეგჷშურთუდჷკო დო ქჷდუხასიათებუდჷკო რთული ფსიქიკური მოლინეფიშ აკმადგინალი ელემენტეფი. ვუნდტიშ სისტემა ემელენტარისტური რდჷ, თიშენი, ნამჷდა თიშ სისტემას ჩინიერაფა ეფი ელემენტეფშე აკოდგინელო მირჩქინუაფუდჷ.
სურინამი
გეოგრაფია
სურინამი ობჟათე ამერიკაშ ფართობით არძაშე უჭიჭაში სახენწჷფო რე. ქიანა შილებე პირობითო გობრთათ ჟირ ნორთო: ოორუე დო ობჟათე. ოორუეშე, ატლანტიშ ოკიანეშ წყარპიჯის, ქიანაშ მახორობაშ უმენტაში ნორთი ოხორანს, დიხა დითმიმუშებუაფუ. ქიანაშ ობჟათეს მახორობა ძალამი მერკე რე, ტერიტორია სავანეფით დო ტროპიკული ჭვემამი ტყალეფითიე ფორილი.
ფსიქოლოგია
გეშტალტფსიქოლოგია
გერმანული ზიტყვა “გეშტალტი“ შანენს ფორმას ვარა კონფიგურაციას. გეშტალტფსიქოლოგიაშ მეჯინათ გარემოს ჩქი ვაღიბქვენთ ზოხოიანი ელემენტეფიშ კომბინაციასალო, ჩქი გენიფცადენთ კონკრეტულ ორგანიზებულ ედომუშამობას დო ვართ თიშ ელემენტეფიშ უბრალე აკნაძინას. გეშტალტფსიქოლოგიაშ დჷმარსხუაფალი რდჷ გერმანალი ფსიქოლოგი მაქს ვერტჰაიმერი. თიშ არზით, მიარე მოლინეფს ფსიქიკა ეღიქვენს, მუჭოთ გეშტალტისნ-ორგანიზებულ ედომუშამობას დო ვართ ეფი ორთიეფიშ ედომუშამობას. მუჟამს მაგალითო, ნახანტას ეღიბქვენთ, თინა უმოსო მეტი რე ვინდარო ოღაფჷლაშ ზოხოიანი მუნაჩემეფიშ ედომუშამობა.
მეკონგი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩინეთიშ წყარმალუეფი კატეგორია:მიანმარიშ წყარმალუეფი კატეგორია:ლაოსიშ წყარმალუეფი კატეგორია:ტაილანდიშ წყარმალუეფი კატეგორია:კამბოჯაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ვიეტნამიშ წყარმალუეფი
ფსიქოლოგია
ბიჰევიორიზმი
(ინგლ. behavior ერთიმორთი) იგივე რე, მუთ მენცარობა ართიმორთიშ გეშა. ბიჰევიორიზმიშ დჷმარსხუაფალი ამერიკელი მენცარი ჯონ უოთსონი ოცადუდუ ფსიქოლოგია გინურთინუაფუდკო ზუსტ ორთაშმეტყველებაშ მენცარობათ, თინა ვარიას იჩიებუდჷ სუბიექტური ოქიანუშ, ჩინებულებიშ დოგურუაფაშენი დო ათენაშ საპირისპიროთ ფოკუსირებული რდჷ ობიექტურო მოჩამილი ართიმორთიშ დოგურაფაშენ. ათე მიმდინარებაშ მეჯინათ ირი ერთიმორთი, რეაქცია გამა რე მუდგაინ გუმღიზიანებელშენ: S—R თეჯგუა რე ბიჰევიორიზმიშ ფორმულა,სოდეთ S რე მოჩამილი გუმაღიზიანებელი დო R ორგანიზმიშ გამა, რეაქცია. ბიჰევიორიზმიშ თარი ამოცანა რე ერთიმორთიშ აწოჩამუა დო თიშ კონტროლი. S-R ფორმულას ვარე გოთოლწინაფილი ფსიქიკაშ მაკათურობა - გჷმაღიზიანაფალი უოშქარეთ გიშმეჭანუანს რეაქციას, თენა ვათანხმჷ ირდღერი დაკვირაფაშ მუნაჩემეფს. ბიჰევიორისტების უკულიან გამნარყეფქ თ.გ. ნეობიჰევიორისტეფქ ერთიმორთიშ პროცესიშ ეჭარუაშ ბორჯის ქიმემართეს დინოხოლენ ოქიანუწკჷმა მებუნაფილ მოლინეფს (მოთხუალეფს, განწყობა დო შხვა) დო ოშქაშე ოთირალიშნერო ქაშახუნეს სტიმულ დო რეაქციაშ შქას.
სურინამი
კლიმატი
ქიანა იდვალუაფუ ეკვატორს. სურინამი გიშეგორუ ჩხე დო ლენჭყამი კლიმატით. ჰავაშ ტემპერატურა პრაქტიკულო ვეთირუ სეზონშე სეზონშა (2 °C-იშ ფარგალეფს), ქიანაშ ნანანოღაშ, პარამარიბოშ ოშქაშე წანამოწანური ტემპერატურა რე - +26 °C. წანამოწანას ჭვემეფიშ ჟირი სეზონიე: ქირსეთუთაშე ფურთუთაშ დაჭყაფუშა დო პირელიშ დალიაშე მარაშინაშ ოშქაშეშა. ოშქაშეთ წანამოწანაშ 200 ჭვემამი დღას გინმურს 2000—2500 მმ ნოლექი.
ფსიქოლოგია
ფსიქოანალიზი
ათე მონძღვარუაშ მაქიმინალი ავსტრიალი მენცარი ზიგმუნდ ფროიდი ანტკიცენდჷ, ნამდა ჩინებულება ფსიქიკაშ ხვალე ჭიჭე ორთია რე. ჩქინი ერთიმორთი ვართ ხვალე დო ვართ თისხით პიჯალერი რე ჩინებულით, მუსხით ვაჩინებული კორნებათ. თენა თი ნჭუაფეფი რე, ნამდგაშ არსებობას ადამიერი მუშ დუც ხოლო ვაურაგად დო ნამუთინ მუშ „ვემეღალაშ“ გეშა ვარენა ჩინებულს მოშკუმალირი. თინებ გუმორაილ რე ვაჩინებულს. ვაჩინებულ ტენდენციეფი შენიღბულო შილებე გეგმევლინას სისმარს, ფანტაზიეფს, შემოქმედებას, ჩილათუებს დო შხვ. მდიდარი კლინიკურ პრაქტიკაშ გენჯირათ ფროიდიქ გეჭარ ფსიქიკურ შინაარსიშ ჩინებულშე ვაჩინებულშა დო პირიქით, ვაჩინებულშე ჩინებულშა მოძრაობაშ პროცესი. თიშ დებულებაშ უმენტაშიშ შემოწმება ამდღარდღას შეუძლებელი რე. ფროიდის იდეეფს ქიგირსხუ ნეოფროიდიზმიქ დო ეგოფსიქოლოგიაქ, ნამდაშ ფარგლებს ოსხირამო დემუშუ ფსიქოანალიზიშ მინ საკითხიქ. მაგალთო, ერთიმორთიშ მამოძრავებელ ნძალაშ ორთა, მა-ს ფუნქცია პიროვნებაშ სტრუქტურას დო შხვ.
სურინამი
კლიმატი
ქიანას ძალიერი პასატური ბორიეფი უჩქჷ.
ფსიქოლოგია
კოგნიტური ფსიქოლოგია
გურაფულენს შემეცნებით ფსიქიკურ პრცესეფს. ფსიქოლოგიაშ თე მიმართულებაშ დორსხუაფას დო გავრცელებას ხე შეუნწყუ კიბერნეტიკაშ დო ინფორმატიკაშ გოვითარაფაქ. კიბერნეტიკა ეშმურს თი იდეაშე, ნამდა დუდალაშ დო ინფორმაციაშ გინომუშებაშ პროცესეფი ირნერ რთულ სისტემას - კომპიუტერს დო ცოცხალ სქილედის ხოლო, ომორჩილ ზოგად კანონზომიერაფას. კომპიუტერიშნერო ადამიერს ინფორმაცია ეისახებ, იშიფრებ, იკლასიფიცირეფ, იჩუალუაფ, გიმირინუაფ ანუ მუთმოხვადუ ინფორმაციაშ გინომუშება. კომპიუტერიშ მეტაფორა კოგნიტურ (შემეცნებით) პროცესებიშ გურაფაშ ახალ საშუალება რე. ასეიან ბორჯის კოგნიტური ფსიქოლოგია ირდიხას რე მოდვალირ.
სურინამი
პოლიტიკური მონწყუალა
სურინამი მართუალაშ ფორმათ რესპუბლიკა რე. სახენწჷფოშ დო თარობაშ მადუდე რე - პრეზიდენტი, ნამუსით პარლამენტი გიშმაგორუნს 5 წანაშ ვადათ (ართ კოჩის შეულებჷ პრეზიდენტო ბრელშა ირღვას კალი). 2010 წანაშ მარაშინათუთაშე სურინამიშ პრეზიდენტი - დეზი ბაუტერსე.
ფსიქოლოგია
ჰუმანისტური ფსიქოლოგია
თე ფსიქოლოგურ მიმდინარეობა მაეჩა ოშწანურას 60-იან წანეფშე გამკორჩქინდუ. თინა აქცენტის ინდივიშ ფენომენოლოგიურ აკარენშა, რაციონალურ სხუნაფაშა დო მაქსიმალურ პოტენციალიშ გოვითარაფაშ ათოჸუნაფილ უნარებშენ ორთუ. ჰუმანისტური ფსიქოლოგია გეჯან წანაფას, ნამდა ირ პიროვნებას შეულებ მუშ საკუთარ დუდიხეშა პიანი ორსხათ მიდეუნას მუში ერთიმორთი დო ედემუშამო, გოთანჯას მუში ყვაიჭარა.
სურინამი
პოლიტიკური მონწყუალა
პარლამენტი — ართპალატამი სახენწჷფო შაყარუა, 51 მაკათური, ნამუთის გიშმაგორუნს მახორობა 5 წანაშ ვადათ.
ფსიქოლოგია
თანამედროვე ფსიქოლოგია
ზოხორინელ მენცარობათ გერსხუალაშე მოუნაფილ ამდღარ დღაშა ფსიქოლოგია წჷმარინუანსჷნ არსებითო შხვადოშხვანერ მოსარზებეფიშ ნირზიშ ასპარეზის. ირდიხას მეღებულ, ართიანი ფსიქოლოგიურ სისტემა დიო ხოლო ვაარსებენს. ამდღარდღას ფსიქოლოგია გეჯან ჩინებულიშ, ვაჩინებულიშ, ერთი მორთიშ დო პიროვნებაშ კატეგორეფს.
სურინამი
პოლიტიკური მონწყუალა
2010 მესიშ გიშაგორუეფიშ შედეგეფი:
ადმინისტრაციული დორთუალა
right|thumb|300px|სურინამიშ აბანეფი სურინამი  10 აანო ირთუ.
მახორობა
მახორობაშ მუდანობა — 566,846 (2013).
წანამოწანური ძინა — 1,15 %;
დაბადება — 17,1 на 1000 (ფერტილურობა — 2,04 დაბადებუ ართ ოსურშა);
ღურა — 6,15, 1000-შო;
მახორობაშ თელარაშ ოშქაშე მუდანობა — 69 წანა ქომოლკათაშო, 74 წანა ოსურკათაშო.
ნოღაშ მახორობა — 69 % (2010).
ეთნო-რასობური აკოდგინალუა:
ნინეფი
ნინეფი: ნიდერლანდური (ოფიციალური), სრანან-ტონგო (არძაშ უმოსო გოფაჩილი ნინა ერეფშქას ორაგადეთ, შხავდოშხვა ნინაშე გინოღალირი ინგლისურიშ ოსხირით - თაშ ჯოხოდვალირი „ბასტარდ-ინგლიში“), ჰინდი, იავური, ჩინური.
რელიგია
რელიგიეფი:
thumb|პალმაშ ბაღი Palmetuin, სურინამი
ჩარლზ II
thumb|200px|ჩარლზ II thumb|right|ჩარლზ II (ინგლისი) ჩარლზ II სტიუარტი (ინგლ.: Charles II Stuart) (დ. 29 მესი 1630, სენტ-ჯეიმსიშ დოხორე, ლონდონი - გ. 6 ფურთუთა 1685, უაიტჰოლიშ დოხორე, ლონდონი) — რდჷ ინგლისიშ, შოტლანდიაშ დო ირლანდიაშ მაფა.
ხვისტაშა ეშულა
შოტლანდიაშ პარლამენტიქ ედინბურგის ჩარლზი 1649 წანაშ 5 ფურთუთას შოტეფიშ მაფათ გჷმაცხადჷ. 1951 წანაშ 1 მანგის თინაქ სკონც მაფათ იკურთხჷ. დო 1661 წანაშ 23 პირელს ინგლისიშ დო ირლანდიაშ მაფათ ეკურთხჷ უესტმინსტერიშ ოაბატეს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისიშ მაფეფი კატეგორია:შოტლანდიაშ მაფეფი კატეგორია:ნაღურა 1685
მოცარელა
მოცარელა (იტალ. mozzarella) — იტალიური გოჭყაფაშ ჭყინტი ჸვალი, კამპანიაშე, ართ-ართი არძაშე ჩინებული ილარჭი გვარობაშ ჸვალი (პასტა ფილატა). კლასიკური მოცარელა (mozzarella di bufala campana) იკეთებჷ უჩა კამბეშიშ ბჟაშე, მარა გიმაჩამალო პრაქტიკულო ირო რე ჩხოუშ ბჟაშე ნაკეთებუ მოცარელა. თე ჸვალი გჷმიჩამჷ წყითე წყარს ინორტუაფილი ჩე ბურთულიეფიშ სახეთ, თიშ გეშა, ნამჷ-და თინა ბრელი ხანს ვეჩუალუ. თაშნეშე მოცარელა შილებე მანგარი სტრუქტურაშ ორდასჷნ, მუჭოთ რჩქვანელობური ჸვალი, ნამუსჷთ გჷმირინუანა ჩხე ოჭკომალეფს. თაშნეშე იწარმებჷ კუმამეგამილი მოცარელა (mozzarella affumicata). thumb|220px|left|მოცარელა წყითე წყარს. მოცარელა გემოთ რე ბატა, ონდეთ ელასტიური დო მოწყითე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჸვალიშ გვარობეფი კატეგორია:იტალიური ჸვალიშ გვარობეფი
ალექსანდრია
thumbnail|300px|ანტიკურობა დო თეხანობა ართიანიშ ელახჷ გედგჷ ეგვიპტეშ თე თარი სქირონაშქაზუღაპიჯის ონიშოლი
ალექსანდრია (اسكندرية, Aleksándreia, კოპტ. Rakotə) — ნოღა ეგვიპტეს. ჯოხოქ თიშ დჷმარსხუაფალიშ, ალექსანდრე დიდიშ პატიოცემელო გიადჷ დო მუჭოთ ეგვიპტეშ პტოლემეური მართუალაშ ოხვისტე ნოღა, უცბას გჷნიღთჷ ართ-ართ უშანულამაშ ნოღათ ელინისტურ ოქიანუს - სქიდუდჷ ხვალო რომს თიში სიდიდათ დო დიდარობათ ანტიკურობაშ ხანიშ გოძვენას. მორო ეგვიპტეშ შქა ოშწანურეფიშ მაჰმადიანი მამართალეფიშით კაიროშ დორსხუაფაშ უკული ალექსანდრიაშ სტატუსიქ, მუჭოთ ქიანაშ ნანანოღაშიქ, მალას გეთუ. თექ გუჭყჷ ნოღაშ დოდაღარაფას დო ოსმალეთიშ იმპერიაშ პერიოდის, თინა უკვე თეშ რდჷ გაფარჩაკებული, ნამჷ-და ხვალე მორჩილი მეჩხომეეფიშ ოფუტეთ მიშინუაფუდჷ. ანტიკურ ხანს, ალექსანდრია ჩინებული რდჷ მუში ოსინთუთ (მოსოფელშ შკვით სამანცარობაშ შქას ართ-ართი) დო ბიბლიოთეკათ (მოსოფელს უდიდაში). ალექსანდრიაშ გოხოლუაშ არქეოლოგიური გონთხორუეფქ დიჭყჷ 1994 წანას, ნამუქჷთ ალექსანდრიაშ პტოლემეოსიშ დინასტიაშ პერიოდიშ მიარე დეტალი გეკლარჩქინუ.
სქოლიო
კატეგორია:ეგვიპტეშ ნოღეფი კატეგორია:ჯვეში საბერძნეთი კატეგორია:ისტორიული ნოღეფი კატეგორია:უჯვეშაში ნოღეფი კატეგორია:ალექსანდრიაშ საგუბერნატორო
სური (ომანი)
სური (صور) — ნოღა ომანიშ ოსულთანეს. ეშ-შარკიაშ მუჰაფაზაშ დო კინ თე ჯოხოშ მაღვენი ვილაიეთიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. სური ქიანაშ ნანანოღა მასკატიშ ობჟათე-ბჟაეიოლშე 150 კმ-ს იდვალუაფჷ. ნოღაშ მახორობა, 2017 წანაშ მუნაჩემეფით, აკმადგინანდჷ 120,000 ადამიერს.
ჰილარი კლინტონი
ჰილარი კლინტონი (Hillary Rodham Clinton; დ. 26 გჷმათუთა 1947, ჩიკაგო) — ამერიკალი პოლიტიკოსი, 2009-2013 წანეფს ააშ-იშ სახენწჷფო მელამოსე რდჷ ბარაკ ობამაშ ადმინისტრაციას. ააშ-იშ სენატორი ნიუ-იორკშე 2001-09 წანეფს, პრეზიდენტალაშ კანდიდატი რდჷ დემოკრატიული პარტიაშე 2008 წანაშ გიშაგორუეფს. ააშ-იშ მაართა ლედი 1993-2001 წანეფს ბილ კლინტონიშ პრეზიდენტალაშ ბორჯის.
წჷმოულობათ ილინოისარ ჰილარი როდჰემქ ქიანაშ ხვილაფა, 1969 წანას, მიპალუ კრიტიკული გიშულათ უელესლიშ კოლეჯის წანაშ დაჭყაფუშ მემართუას. კარიერა დიჭყჷ, მუჭოთ ადვოკატიქჷნ თეშ 1973 წანას იელიშ იურიდიული სკოლაშ თებაშ უკული. 1975 წანას არკანზასშა გეგნორთჷ, სოდე ბილ კლინტონს ჩილო ქაჸუნუ დო კარიერა კონგრესიშ იურიდიულ კონსულტანტო გაგჷნძორჷ. 1979 წანას თიქ მაართა ოსურ პარტნიორო გჷნირთჷ როუზიშ ადვოკატეფიშ ფირმას, 1988-1991 წანეფს — ქიანაშ ოში არძაშე გოლინამი იურისტეფიშ ერკებულს ქჷმოხვადუ. 1979-81 დო 1983-92 წანეფს, არკანზასიშ მაართა ლედი რდჷ, აქტიურენდჷ მუსხირენ ორგანიზციას, ნამუეფიშ ღანკი ბაღანეფიშ ჯგირობუაშ გოუჯგუშაფა რდჷ, თაშნეშე უოლ-მარტიშ დო შხვა კორპორაციული სხუნუეფიშ მაკათური რდჷ.
ააშ-იშ მაართა ლედიშ პერიოდის თინა შანულამ როლს არსულენდჷ პოლიტიკაშ ოკითხირეფს. თიშ თარი ინიციატივა, კლინტონიშ სინთელეშ გეგმა, 1994 წანას კონგრესიშით ვადანტიკცებე, მარა 1997 წანას თიშ მოხვარათ დირსხუ სახენწჷფო ბაღანეფიშ სინთელეშ დაზღვევაშ პროგრამა დო სქუათ ეჭოფუაშ დო უშქურანჯი ფანიაშ აქტი. თიში ქორწინებაშ სტატუსიქ ბილ კლინტონწკჷმა ჯარალუაშ სხუნუაშ საგანო გჷნირთჷ, 1998 წანას ლევინსკიშ სკანდალიშ უკული.
ნიუ-იორკშა გინულაშ უკული კლინტონი გეგშაგორეს ააშ-იშ სენატის 2000 წანას — მაართა შვანი, მუჟამსჷთ ამერიკალი მაართა ლედი ჯარალობური საქვარუას ნინალენდჷ დო მაართა სენატორი ოსური თე შტატშე. თაქ თინა დუდშე ხუჯის უკინანდჷ ჯორჯ ბუშიშ გალენურ პოლიტიკას, ნამუთ თაშნეშე იკათუანდჷ ერაყიშ ლჷმაშ რეზოლუციაშა ყაბულობას. უკული თიქ გეგნუდირთჷ ბუშიშ ადმინისტრაციას ერაყიშ ლჷმაშ მალობაშ გეშა დო თაშნეშე მიარე დინოხოლენ ოკითხეფს. 2006 წანას კინ ახალას გეგშაგორე სენატის.
ჰილარი კლინტონი მაართა ოსური რე აშშ-იშ ისტორიას, ნამუსჷთ პრეზიდენტო გიშაგორუაშ დიდი შანსი უღუდჷნ. 2007 წანაშ გოძვენას ომენოღალე გჷმოკითხირეფს თინა ირო წჷმი რდჷ დემოკრატეფიშ ნომინანტეფს შქას. მარა 2008 წანაშ პრაიმერეფს გიორჯგინჷ ბარაკ ობამაქ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ააშ-იშ სახენწჷფო მელომესეეფი კატეგორია:ააშ-იშ სენატორეფი კატეგორია:ააშ-იშ მაართა ოსურეფი კატეგორია:ამერიკალი პოლიტიკოსი ოსურეფი
კილიაკოლიოშ მუნიციპალიტეტი
კილიაკოლიოშ მუნიციპალიტეტი (Quillacollo) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიას, კოჩაბამბაშ დეპარტამენტიშ კილიაკოლიოშ პროვინციას. 2010 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 142 724 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 566 კმ² რე.
მუნიციპალიტეტი მუშ ჸურეშე კანტონეფო ირთუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლივიაშ მუნიციპალიტეტეფი
მუსონეფი
border|right|300px|მინი|მუსონი ([[ინდოეთი)]] მუსონეფი (ფრანგ. mousson < არაბ. მაუსიმ – წანმოწანაშ ბორჯი) — ჰავაშ მასეფიშ ჸონიერი სეზონური გჷნოღალა დიხაუჩაშ ჟინპიჯშა დო ტროპოსფეროშ გიმენ ნორთშა. მუსონეფიშ მიოლეფი უცმას ითირუ წანმოწანაშ ბორჯეფიშ მეჯინათ.
ლიტერატურა
კატეგორია:კლიმატოლოგია კატეგორია:ფიზიკური გეოგრაფია
პარმაშ პროვინცია
250პქ|მინი|მარჯვნივ|პარმაშ პროვინციაშ აბანდვალა იტალიას პარმაშ პროვინცია (Provincia di Parma) — პროვინცია იტალიას, ემილია-რომანიშ რეგიონს. ნანანოღა რეპარმა.
პროვინციაშ ფართობი 3 449 კმ² რე, მახორობა — 413 198 (2005). აკმოდირთუ 47 კომუნაშე.
კომუნეფი
ცხირეს მოჩამილი რე შანულამი კომუნეფი მახორობაშ მუდანობაშ მეჯინათ:
საბზადი
პარმა ჩინებული რე მუში პროშუტოთ. ედომუშამო თე არეალი ჩინებული რე სოსისეფიშ წარმებათ, თეშ მუჭოთ პარმეზანიშ ჸვალით დო პასტაშ კანკალე სახეობათ.
სპორტი
პარმას რე თაშნეშე რაგბიშ ჟირი კლუბი დო ამერიკული კუჩხბურთიშ კლუბი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იტალიაშ პროვინციეფი
ჰორაციო ელიზონდო
ჰორაციო ელიზონდო (დ. გერგობათუთა 4, 1963, ნ. ქილმესი) — არგენტინალი არბიტრი. ელიზონდოქ გინირთჷ შინელ არბიტრო 2006 წანას, 2006 წანაშ მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატიშ ბორჯის. ფინალური მატჩის მოედანშე გჷშაჸათჷ ზინედინ ზიდანი.
რესურსეფი ინტერნეტის:
კატეგორია:არგენტინალი არბიტრეფი კატეგორია:დუნაბადი 1963
კარამელი
კარამელი (caramel დო caramelo „ჭვილ შანქარი“) — მაღალ გრადუსის სქირას ნდღულაფირი შანქარი. ტემპერატურაშ სიდიდაშ მეჯინათ კარამელი ღებულენს ორქოშფერ-რუმე ყავაშფერ ფერეფს დო მუშობურ არომატის.
დოხოლაფირო 135 °C-ის იჭყანს შანქარი ნდღულაფას. თინა დუდმაართაშს ფერს ვეთირანს. თეჯგურა ნდღულაფირი შანქარი გჷმირინუაფუ სამანგ. ნამცხვარიშ დეკორაციაშო, შანქრიშ მინანქარიშ სახეთ დო შხვა. ნანდული კარამელიშ გემოშ დო ფერიშ მიოღებელო ოხვილური რე მინიმუმ 150 °C. რუმე ფერი დო ინტენსიური კარამელიშ გემო მიღებუაფუ შანქარიშ 180 °C-შე 200 °C-შახ.
გორგილაფილი კარამელი რე ქანთელი დო შუშაშობურ მატახური მასა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჰამო
ბილი უაილდერი
ბილი უაილდერი (დ. 22 მანგი, 1906 — ღ. 27 მელახი, 2002) — ავსტრიას დუნაბადი გერჩქინათ ურია-ამერიკალი ჟურნალისტი, 6 ოსკარიშ მაღვენჯი კინორეჟისორი, სცენარისტი დო პროდიუსერი. თინა მიირჩქინუ ჰოლივუდიშ ორქოშ ხანაშ ართართ არძაშე საუჯგუშო რეჟისორო. კანიშ კინოფესტივალს თიქი დეინალჷ „ორქოშ პალმაშ ჸა“ ფილმიშო „დინაფილი უქვეფი“ (1946).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ავსტრიალი ჟურნალისტეფი კატეგორია:ამერიკალი კინორეჟისორეფი კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინორეჟისორეფი კატეგორია:დუნაბადი 1906 კატეგორია:ნაღურა 2002
ნირსიშ სეზონი
ნირსიშ სეზონი — წანმოწანაშ ბორჯიშ ნირსიშ სეზონი, ნამუთ სპეციფიკურ მეტეოროლოგიურ დო ტოპოგრაფიული პიჯალეფიშ მეჯინათ ირჩქინანს დუდს, შხირას ჭვემაშ პერიოდეფიშ უკული. რჩქვანელობურო ნირსიშ სეზონი რგილ თუთეფს უჩქჷ (გვიანი დამორჩილს, ზოთონჯს დო ორდოიან აფუნს).
კატეგორია:წანმოწანაშ ბორჯეფი
შებოიგანი
შებოიგანი (ინგლ. Sheboygan River) რე წყარმალუ ააშს, ვისკონსინიშ შტატის. წყარმალუ შებოიგანი იჭყაფჷ ფონ-დიუ-ლაკიშ ოლქის დო გიშმურს შებოიგანიშ ოლქის, კალიუმეტიშ ოლქის, მანიტოვოკიშ ოლქის, უკულ კინ შებოიგანიშ ოლქის დო ინაკათუ მიჩიგანიშ ტობას, ნოღა შებოიგანიშ ტერიტორიას. შებოიგანიშ წყარპიჯის იდვალუაფჷ ნოღეფი: კილი, შებოიგან-ფოლსი დო შებოიგანი. უდიდაშ ნადუეფ რე: მულეტი დო ონიონ-რივერი. წყარმალუ შებოიგანიშ სიგჷნძა 130 კმ. რე.
ლიტერატურა
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:ვისკონსინიშ წყარმალუეფი
საული
thumb
საული (ურიულო שָׁאוּל, შაული; ბერძნულო Σαούλ; ისლამს ტალუთი არაბულო طالوت) — გოართამაფილი ისრაელიშ ომაფეშ მაართა მაფა, მაფენდ მეხოლ. ჯვ. წ. 1050—1030. ისრაელიშ აკოშქუმალაშა დიდი თია მიშეღჷ. თე საქვარს მუში ხემანწყუ ფაქტორი რდჷ გალენური ნტერიშ ჸოფა. საული გოჭყაფათ რდჷ ბენიამინიშ ტომიშე.
კატეგორია:იუდეაშ მაფეფი კატეგორია:ისრაელიშ მაფეფი კატეგორია:ბიბლიური პერსონაჟეფი
ზანგილანი
ზანგილანი (Zəngilan) — ნოღა აზერბაიჯანს, ზანგილანიშ რაიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ნოღა წყარმალუ ვოღჯიშ წყარპიჯის იდვალუაფჷ.
კატეგორია:აზერბაიჯანიშ ნოღეფი
სოკრატეშახჷ ფილოსოფია
სოკრატეშახჷ ფილოსოფია, თაშნეშე ორდოიანი ბერძენული ფილოსოფია — ანტიკური ბერძენული ფილოსოფია სოკრატეშ ბორჯიშახჷ. სოკრატეშახჷ ფილოსოფოსეფი ოქიანუშ დო ორთაშობური მოლინეფიშ გოჭყაფაშ ენწყუმას ოცადუდეს უმოს რაციონალურო დო ვახვილუდეს მითოლოგიას. თინეფიშ იდეეფი გერსხილი რდჷ ორთაშობურ კანონეფს დო ვართ რელიგიურ დო მითოლოგიურ დოგმეფს.
სოკრატეშახჷ ფილოსოფიაქ დიჭყჷ ჯვ.წ. VI ოშწანურას, იონური სკოლაშ წჷმმარინაფალეფით: თალესით, ანაქსიმანდრეთ დო ანაქსიმენეთ. თალესიშო ირფელიშ დაჭყაფური სუბსტანცია, არქე რდჷ - წყარი, ანაქსიმანდრეშო აპეირონი დო ანაქსიმენეშო ჰაერი. ჰერაკლიტეს არქეთ დაჩხირი მიოჩქუდჷ.
პითაგორაშ აზრით ოქიანუ აკმოდირთუდჷ რიცხუეფიშე.
მახუთა ოშწანურაშ ელეიარეფიშ ბუნაშ წჷმმარინაფალეფიშ (პარმენიდე, ზენონი, მელისუსი) აზრით არსებენს ხვალე ართი პრინციპი ნამუთ ვეთირუ. ანაქსაგორა დო ემპედოკლე ოქიანუშ გოჭყაფაშ იდეას უჯინედეს პლურალისტურო. ლევკიპე დო დემოკრიტე ფირქენდეს, ნამდა არსებენდჷ ხვალე ფირუტა დო მატერია. ლევკიპე დო დემოკრიტე უმოსო შინელი რენა ატომიზმით.
სოკრატეშახჷ ფილოსოფიას უღუდჷ კაბეტი შანულობა. ჸეთი პერიოდიშ ფილოსოფოსეფქ დარსხუეს ბჟადალური ცივილიზაციაშ თარი კონცეფციეფი, მაგალთო ნატურალიზმი დო რაციონალიზმი. თინეფიშ იდეეფქ მიშეღჷ დიდი კონტრიბუცია უკულიანი პერიოდიშ მენცარული მეთოდოლოგიაშ გოვითარაფაშა.
სოკრატეშახჷ ფილოსოფოსეფიშ ნახანდეფს ვამუჭირინუაფჷ თეხანური ბორჯიშა. ფრაგმენტეფს, თინეფიშ იდეეფშე შეთმოფხვადუთ უკულიანი პერიოდიშ ავტორეფიშ ნაჭარეფს. სოკრატეშახჷ ფილოსოფოსეფს ციტირენა პლატონი, არისტოტელე, პლუტარქე, ციცერონი, სექსტუს ემპირიკუსი დო შხვეფი.
კატეგორია:სოკრატეშახჷ ფილოსოფია კატეგორია:სოკრატეშახჷ ფილოსოფოსეფი
ეგნატე ფიფია
ეგნატე ფიფია (დ. 8 ღურთუთა, 1901, წალენჯიხაშ რაიონი, ჯვარი; ღ. 6 კვირკვე, 1979) — ქორთუ ქირურგი, საქორთუოშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ ნანდული მაკათური. უძახჷდეს „ქორთული ქირურგიაშ მაფას“.
ბიოგრაფია
1926 წანას გათუ ქართიშ სახენწჷფო უნივერსიტეტიშ საკურნალო ფაკულტეტი.
1940–1950 წანეფს გამაგენდჷ ქართიშ სამედიცინო ინსტიტუტიშ პედიატრიაშ დო სანჰიგიენაშ ფაკულტეტეფს, ჰოსპიტალური ქირურგიაშ კლინიკას, 1950 წანაშე შურდგჷმაშ ლიაშახ უდუდეს მუკურდჷ თე ინსტიტუტიშ საკურნალო ფაკულტეტიშ ქირურგიულ კათედრას. 1943–1953 წანეფს რდჷ საქორთუოშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ ექსპერიმენტული დო კლინიკური ქირურგიაშ და ჰემატოლოგიაშ ინსტიტუტის ქირურგიული გჷნორთიშ გამაგე. 1941 წანას თინა ქართიშ ართ-ართი ევაკოჰოსპიტალიშ მაჸონაფალი ქირურგი ხოლო რდჷ. ეგნატე ფიფიაქ ქორთულ მედიცინას დონერგჷ კურნალობაშ ახალი მეთოდი. თინა გურაფულენდჷ ჩხონჩხიშ ექინოკოკის, ცენტრალური დო პერიფერიული ნერვული სისტემეფიშ დაზიანებაშ ოკითხეფს. ფართას დონერგჷ გეჯეჯამი ლახარეფიშ რადიკალური ოპერაცია. თის ორხველჷ ნახანდეფიშ ყიაშ პათოლოგიაშ პრობლემეფშე, მუშეთ 1977 წანას მეჩეს სახენწჷფო პრემია. დაჯილდებულიე ლენინიშ 2 ორდენით.
1955 წანას მეჩეს საქორთუოშ სსრ მეცნარობაშ დოინალაფირი მოღალეშ წოდება.
1969 წანაშე რდჷ საქორთუოშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ ნანდული მაკათური.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1901 კატეგორია:ნაღურა 1979 კატეგორია:ქორთუ მედიკოსეფი კატეგორია:ქორთუ ქირურგეფი
ბელუჯისტანი
მინი|თარი ეთნიკური ბუნეფი [[პაკისტანი|პაკისტანს დო თიშ მოხურგე ქიანეფს 1980 წანას. ვარდიშფერო შანილი რე ბელუჯეფით დოხორელ ტერიტორია.]] ბელუჯისტანი — რეგიონი ობჟათე აზიას, ინდოეთიშ ოკიანეშ ოორუე წყარპიჯის, ირანიშ ლაკადაშ ნორთი. იკენს ირანიშ ობჟათე ნორთის, ბჟადალ პაკისტანს დო ობჟათე-ბჟადალ ავღანეთის. ჯოხოდვალა მოურს ბელუჯეფიშე, ნამუეფით თე რეგიონიშ თარ მახორუეფს წჷმარინუანდესჷნ.
კემბრიჯიშ უნივერსიტეტი
კემბრიჯიშ უნივერსიტეტი (ინგლ. University of Cambridge) — 1209 წანას დორსხუაფილი უნივერსიტეტი გოართოიანაფილი ომაფეშ ნოღა კემბრიჯის. კემბრიჯიშ უნივერსიტეტი რე გოართოიანაფილი ომაფეშ მაჟირა უჯვეშაში უნივერსიტეტი დო მოსოფელიშ მანთხა უჯვეშაში უნივერსიტეტი. უნივერსიტეტიქ დირსხუ ოქსფორდიშ უნივერსიტეტიშ ჸოფილი პერსონალიშ ინიციატივათ. (ჟირხოლო უნივერსიტეტის ოქსბრიჯის უძახჷნა). კემბრიჯიშ უნივერსიტეტი იკათუანს 31 ავტონომიურ კოლეჯის, 150-შე უმოსი აკადემიურ დეპარტამენტის, შხვადოშხვა ფაკულტეტეფს დო ინსტიტუტეფს, ნამუეფი დორთილი რე 6 სკოლათ. კემბრიჯიშ უნივერსიტეტიშ კოლეჯეფი ავტონომიური რე დო თინეფი აკონტროლენა მუნეფიშ დინახალენ სტრუქტურას დო ადმინისტრაციას. კემბრიჯიშ უნივერსიტეტი ადმინისტრირენს 8 კულტურულ დო მენცარულ მუზეუმს, თაშნეშე ბოტანიკურ მუზეუმს. კემბრიჯიშ ბიბლიოთეკა რე ართ-ართი უდიდაში ევროპას დო თინა იკათუანს 16 მილიონიშე უმოსი წინგის. კემბრიჯიშ უნივერსიტეტის რე დორსხუაფილი კემბრიჯიშ რსხუ, ნამუთ რე მოსოფელიშ უჯვეშაში დებატეფიშ ჯარალუა. კემბრიჯიშ უნივერსიტეტი აფილირებული რე ბიზნეს-ტექნოლოგიეფიშ რეგიონიწკჷმა, ნამუსჷთ Silicon Fen-ის უძახჷნა. კემბრიჯიშ უნივერსიტეტი ევროპაშ ართ-ართი უკაბეტაში უნივერსიტეტი რე ფინანსურო. 2019 წანაშ მუნაჩემეფით უნივერსიტეტიშ ფინანსური მუშნალი £2.192 მილიარდი რე, ჸათავრეშე £592.4 მილიონი რე გრანტეფიშე დო კონტრაქტეფიშე. 2020 წანაშ მუნაჩემეფით კემბრიჯიშ უნივერსიტეტიშ კურსნათებუეფი დო უნივერსიტეტიწკჷმა აფილირებულეფი რდეს: ნობელიშ პრემიაშ 121 ლაურეატი, ფილდსიშ მენდალიშ 11 ლაურეატი, ტიურინგიშ პრემიაშ 7 ლაურეატი, 47 სახენწჷფოშ ლიდერი, ბრიტანეთიშ 14 პრემიერ-მინისტრი დო ოლიმპიადეფიშ 194 მენდალისტი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კემბრიჯიშ უნივერსიტეტი კატეგორია:გოართოიანაფილი ომაფეშ უნივერსიტეტეფი
განგანაგარიშ ოლქი
განგანაგარი (Sri Ganganagar) — ოლქი ინდოეთიშ შტატი რაჯასტანს. იდვალუაფუ შტატიშ ოორუეშე, თარიშ ტიოზის. ოლქიქ დირსხუ 1949 წანაშ 30 მელახის. გორთილი რე 6 გიმენოლქო. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე — ნოღა განგანაგარი. 2001 წანაშ ედომუშამინდური მახორობაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, აკმადგინანდჷ 1 788 487 კოჩის. ძინათებული მახორობაშ ჭარუა-კითხირიშ რჩქინაშ დონე აკმადგინანდჷ 64,84%-ის, ნამუთ ოშქაშეინდურ დონეშ უმოსი რე (59,5 %).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რაჯასტანიშ ოლქეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ოლქეფი
ბელუჯისტანი (მიარეშანულამი)
ტერმინ ბელუჯისტანს შილებე გეჸვენჯი შანულობა უღუდასჷნ:
ნიუ-იორკიშ ბანდეფი (2002 წანაშ ფილმი)
ჯილდოეფი
ორქოშ გლობუსი
BAFTA
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი კატეგორია:2002 წანაშ ფილმეფი კატეგორია:მარტინ სკორსეზეშ ფილმეფი
სომალილენდი
thumb|250px|right სომალილენდი — ვაღიარაფილი ქიანა აფრიკაშ ოორუეშე, სომალიშ ჩქონს, ბრიტანეთიშ სომალიშ ჸოფილი კოლონიაშ ტერიტორიას. ოერეფშქაშე ჯარალუა სომალილენდის აღიარენს, მუჭოთ ფაქტობურო ვაარსებულ სახენწჷფოშ სომალიშ ნორთო. ნანანოღა - ჰარგეისა.
ადმინისტრაციული მონწყუალა
centre|300px|სომალილენდიშ 13 რეგიონი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მუშითაღიარაფილი ქიანეფი კატეგორია:სომალი
WYSIWYG
thumb|right|300px|[[TinyMCE ვიზუალური რედაქტორი]] WYSIWYG (იშიფრუ მუჭოთ What You See Is What You Get, ინგლ. მუსგას ორწყექჷნ, თის მეღენქ) — რე რედაქტორიშ ტიპი,ნამუთ ოძირანს მოღალუს დუდო რედაქტირაფაშ ბორჯის. ნამდგარდია თირაფა ნაძირეფუე რეალურ ბორჯის დო თირაფეფიშ მუკოწონაფაშუკული მოღალუ კინ თინაიჸი მუდგასჷთ თეიშა ორწყეთ.
თეშნერი სისტემა უმოსი ხშირას გჷმორინაფილიე ტექსტურ რედაქტორეფს, სამანგათ ვებ ხასჷლაშ დარსხუაფალო.
WYSIWYG რედაქტორეფიშ ერკებული
...დო ა.უ.
ნიკოლა სარკოზი
thumb|130px|ნიკოლა სარკოზი ნიკოლა სარკოზი (Nicolas Sarkozy, Nicolas Paul Stéphane Sárközy de Nagy-Bócsa; დ. 28 ღურთუთა, 1955, პარიზი), ფრანგი პოლიტიკოსი, საფრანგეთიშ პრეზიდენტი 2007-2011 წანეფს.
კატეგორია:ფრანგეფი კატეგორია:ფრანგი პოლიტიკოსეფი კატეგორია:საფრანგეთიშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1955
ნამაზი
ნამაზი ვარა სალათი (არაბ. صلاة; სპარს. نماز), ისლამიშ სავალდვალო ხვამაშ ჯოხოდვალა, მუქჷთ ართ დღას ხუთშა ოკო იღოლუას მუსულმანეფშე. ისლამიშ მიმათხოზინეეფიშ მოაზჷრაფათ ნამაზი რე ღორონთი დო მახვამურიშ შქას ბონი რსხუშ დორცხუაფაშ მეშქაშალა. ხუთი ხვამა იკათუანს ციტატეფს ყურანშე, ნამუეფით არაბულ ნანაშა რე დო ხვამეფიშ ჯინჯიერი ნორთის ისლამიშ მათხოზინე მუში დორხველი ნინაშა კითხულენს.
ხვამეფი გიმითქუმუაფჷ გოთანაბორჯის, ონდღეს, ონჯუას, ბჟაშ ალულას დო სერით, დო მუსლიმანი დღაშ ჯინჯიერი ნორთის ხვამას მუკმურს. ისლამს მიორჩქჷნა, ნამდა ხვამაშ მეჩეთის ეჸონაფა არძაშე უჯგუში რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ისლამი
საკაბაშ მუნიციპალიტეტი
საკაბაშ მუნიციპალიტეტი (Sacaba) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიას, კოჩაბამბაშ დეპარტამენტიშ ჩაპარეშ პროვინციას. 2010 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 179 847 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 707 კმ² რე.
მუნიციპალიტეტი მუშ ჸურეშე კანტონეფო ირთუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლივიაშ მუნიციპალიტეტეფი
ერიკ ერიკსონი
ერიკ ჰომბურგერ ერიკსონი (ინგლ. Erik Homburger Erikson; დაბადებაშ ჯოხო: ერიკ სალომონსენი, დ. 15 მანგი, 1902, მაინიშ ფრანკფურტი, ჰესენიშ დიდი ოჰერცოგე, გერმანიაშ იმპერია — ღ. 12 მესი, 1994, ჰარვიჩი, მასაჩუსეტსი, ააშ) — გერმანალი-ამერიკალი ფსიქოლოგი, ნამუთ ომოსო მოღალენდჷ გოვითარაფაშ ფსიქოლოგიაშ დო ფსიქოანალიზიშ დარგეფს. შინელი რე ადამიერიშ ფსიქოლოგიური გოვითარაფაშ თეორიათ. მიშეღჷ ტერმინი იდენტურობაშ კრიზისი. ერიკსონს ბაკალავრიშ ომენცარე ხარისხი ვაუღუდჷ, მარა მუშენდჷ შხვადოშხვა ინსტიტუტეფიშ ფსიქოლოგიაშ პროფესორო. იმუშუ ჰარვარდიშ, იელიშ დო კალიფორნიაშ უნივერსიტეტეფს. ერიკსონი მერჩქინელი რე XX ოშწანურაშ ართ-ართ უდიდაშ ფსიქოლოგო. რდჷ პულიცერიშ პრემიაშ ლაურეატი 1970 წანას. ერიკ ერიკსონიშ ჯოხონობაშ რე ჩიკაგოშ ბაღანეფიშ გოვითარაფაშ ინსტიტუტი. ერიკ ერიკსონიშ სკუა რე გიშარჩქინელი ამერიკალი სოციოლოგი, ჩიკაგოშ უნივერსიტეტიშ პროფესორი, ამერიკაშ სოციოლოგიური ასოციაციაშ ჸოფილი პრეზიდენტი კაი თეოდორ ერიკსონი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალი-ამერიკალი ფსიქოლოგეფი კატეგორია:პულიცერიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1902 კატეგორია:ნაღურა 1994
მარტინ ლუის პერლი
მარტინ ლუის პერლი (ინგლ. Martin Lewis Perl; დ. 24 მანგი, 1927, ნიუ-იორკი, ააშ — ღ. 30 ეკენია, 2014, პალო-ალტო, კალიფორნია, ააშ) — ამერიკალი ქიმიკოსი დო ფიზიკოსი, ტაუ-ლეპტონიშ ძირაფაშ დო დოგურაფაშ გეშა გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიკაშ დარგის, 1995 წანას. მარტინ ლუის პერლი გურაფულენდჷ ბრუკლინიშ პოლიტექნიკურ ინსტიტუტის (ასეიან ნიუ-იორკიშ უნივერსიტეტიშ პოლიტექნიკური ინსტიტუტი) დო კოლუმბიაშ უნივერსიტეტის. კოლუმბიაშ უნივერსიტეტის მიპალუ დოქტორიშ ხარისხი ისიდორ ისააკ რაბიშ ხემანჯღვერობათ. რდჷ შხვადოშხვა უნივერსიტეტეფიშ პროფესორი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ქიმიკოსეფი კატეგორია:ამერიკალი ფიზიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1927 კატეგორია:ნაღურა 2014
სლოვაკური ნინა
სლოვაკური ნინა (სლოვაკ. slovenčina) — ინდოევროპული ნინა, ორხველჷ ბჟადალსლავურ ნინეფს (ჩეხურ, პოლონურ, სილეზიურ, ქაშუბურ დო სორბულ ნინეფწკჷმა ართო).
სლოვაკური რე სლოვაკეთიშ ოფიციალური ნინა, სოდეთ თე ნინაშა იჩიებუ 5 მილიონი კოჩი. სლოვაკურო მორაგადეეფი ოხორანა ააშ-ს, ჩეხეთის, სერბეთის, ირლანდიას, რუმინეთის, პოლონეთის, კანადას, უნგრეთის, ხორვატიას, გოართოიანაფილ ომაფეს, ავსტრალიას, ავსტრიას დო უკრაინას.
სლოვაკურ ნინას უღუ ოთხი დიალექტი — ბჟაეიოლურ სლოვაკური; ცენტრალურ სლოვაკური, ბჟადალ სლოვაკური დო შქა სლოვაკური. ოლიტერატურე ნინაშ ფორმირაფაქ დიჭყჷ XIX ოშწანურაშ 40-ამი წანეფშე შქა დიალექტიშ ნერჩიშა. სლოვაკური ნინაშ უჯვეშაში ნაჭარეფი ორხველჷ XV-XVI ოშწანურეფს. სლოვაკური ირინუანს ლათინურ ჭარალუას ჭიჭე მოდიფიკაციეფით (ˇ, ´, ¨, ˆ;), ნამუეფსჷთ იკათუანს ოთხი დიალექტი.
ოფიციალური ტრანსკრიფციეფი
სლოვაკი ლინგვისტეფი მუნეფიშ ნინაშო ვერინუანა IPA-ს ფონეტიკაშო, უღუნა მუნეფიშ დორხველი სისტემა, ნამუთ გერსხუაფილი რე სლოვაკურ ანბანს. თუდონ ცხირეს მოჩამილი რე კანკალე გრაფემაშ გჷმოთქვინუა IPA-ს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სლავური ნინეფი კატეგორია:ფილოლოგია კატეგორია:სლოვაკური ნინა კატეგორია:სლავეფიშმარჩქინჯობა კატეგორია:სლოვაკეთიშ ნინეფი კატეგორია:ჩეხეთიშ ნინეფი
უფა
right|thumb|250px|უფა უფა (რუს.: Уфа́; ბაშკირ.: Өфө; თათრ.: Ufa, Öfä; ჩუვაშ.: Ӗпхӳ) — ნოღა რუსეთის, ბაშკირეთიშ ნანანოღა. მახორობა 1,036,026 კოჩი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეთიშ ნოღეფი კატეგორია:ბაშკირეთი
იაკუბ კოლასი
იაკუბ კოლასი (ბელარუს. Яку́б Ко́лас დ. 3 გერგობათუთა/22 გჷმათუთა, 1882 — ღ. 13 მარაშინათუთა, 1953, მინსკი, ბელარუსი), თახმი ჯოხო კონსტანტინ მიცკევიჩი (Міцке́віч Канстанці́н Міха́йлавіч) — ბელარუსალი პოეტი დო ჭარუ, ბელარუსის სხუნუეფიშ რესპუბლიკაშ ოკათე პოეტი (1926), ბელარუსიშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ მაკათური (1928) დო ვიცე-პრეზიდენტი (1929 წანაშე).
ოსკარ ნიმეიერი
ოსკარ ნიმეიერი (Oscar Niemeyer, დ. 15 ქირსეთუთა, 1907, რიო-დე-ჟანეირო, ბრაზილია — ღ. 5 ქირსეთუთა, 2012, რიო-დე-ჟანეირო, ბრაზილია) — ჩინებული ბრაზილიარი არქიტექტორი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბრაზილიარეფი კატეგორია:მოდერნისტი არქიტექტორეფი კატეგორია:დუნაბადი 1907 კატეგორია:ნაღურა 2012
გუდაუთა
გუდაუთა — (აფხ. Гəдоуҭа) ნოღა საქორთუოს, აფხაზეთიშ ავტონომიურ რესპუბლიკას. რე გუდაუთაშ რაიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. იდვალუაფუ უჩა ზუღაშ პიჯის რზენს, 37 კილომეტრით ოორუე-ბჟადაალშე სოხუმშე, წყარმალუ გვიდოუშ ნადუწკჷმა. ნოღაშ სტატუს მეჩეს 1926 წანას. 1991 წანაშ მუნაჩემეფით, ნოღაშ მახორობა რე 15 300 კოჩი. გუდაუთას რე ცხუმ-აფხაზეთიშ ეპარქიაშ რეზიდენცია.
გუდაუთას, ბომბორაშ აეროპორტის სხუნუეფიშ პერიოდის რდჷ სხუნუეფიშ ოჰაერე დუდიშთხილუაშ ნძალეფიშ ბაზა. რგილ ლჷმაშ ბორჯის ოურდუმე ავიაციაშ 171 დო 529 დივიზიეფიშ სუ-27 ტიპიშ ავიამოიერიშეეფი გილაფურინჷნდეს. 1992-93 წანეფიშ აფხაზეთიშ კონფლიქტიშ ბორჯის გუდაუთა რდჷ აფხაზ სეპარატისტეფიშ თარი ბაზა საქორთუოშ თარობაშ ნძალეფწკჷმა ლჷმას.
სხუნუეფიშ რსხუშ ფაჩუაშ უკული ბომბორაშ ავიაბაზაქ რუსეთიშ ოურდუმე ბაზათ გეგნიკეთჷ, უკულ მა-10 დუდიშული ორჩქალე ოჰაერე დივიზიაშ ბაზათ. თე გიმენგჷნორთი ომორჩილჷდჷ რუსეთიშ გენერალურ შტაბის.
1999 წანას ავიაბაზაშ ეკიპირებაშა მიშეშჷ 142 AIFV/APC (თენეფ შქას 62 BMD-1 დო 11 BMD-2) დო 11 self- propelled ოარტილერიე სისტემა 2S9 "Nona-S". თე ბაზაქ ართ-ართ დიდი როლი ილაჸაფჷ აფხაზეთიშ კონფლიქტიშ ბორჯის. ქორთული განიშ დო ბრელი ბჟადალური დუდიშული ექსპერტიშ ნტკიცებათ, გუდაუთაშ ბაზა თარი ოურდუმე ალმარინჯე რდჷ აფხაზ სეპარატისტეფშო 1992-93 წანეფს. 1995 წანას საქორთუოქ აძვილებურქ იჸუ რუსეთშა ლეგიტიმური სტატუსიშ მეჩამაშე თე ბაზაშ ლიზინგშე.
1999 წანაშ სტამბოლიშ ეუთოშ სამიტის რუსეთიქ დეალჷ ბაზაშ კილუას დო მუშ ჯარეფიშ დო ოურდუმე ტექნიკაშ გჷშაჸონაფას. თეშ უკული თე ბაზა დსთ-შ ქიანეფიშ საშვიდობოეფიშ გჷმორინაფას სქჷდუდჷ. აფხაზეთიშ დე-ფაქტო თარობაქ დობლოკჷ ეუთოშ ინსპექტორეფიშ ვიზიტი დო თეშ უკულ ტექნიკაშ გჷშაჸონაფაშ ახალი თარიღი ვადოდგინელე.
2008 წანაშ მარაშინათუთაშ ლჷმაშ უკული რუსეთიქ ჩინებულ ჸუ აფხაზეთიშ ზოხორინა დო სეპარატისტულ თარობა დო რუსეთიშ თარობას შქას დოდვალირქ იჸუ ართმაჟირაშ მოხვარაშ ხეშაკოკირუაქ, ნამუშ მეჯინათ რუსეთის შეულებუ გუდაუთაშ ბაზაშ გჷმორინაფა.
სქოლიო
კატეგორია:აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ ნოღეფი კატეგორია:საქორთუოშ ნოღეფი
ბონაპარტეფი
thumb ბონაპარტეფიშ დინასტია (Famille Bonaparte) — ევროპაშ ოიმპერატორე დო ომაფე დინასტია, დორსხუაფილი რე ნაპოლეონ ბონაპარტიშით 1804 წანას, კორსიკალი ოურდუმე ლიდერი, ნამუქჷთ გჷნმაჭყვიდირე როლი ილაჸაფჷ საფრანგეთიშ რევოლუციას დო საფრანგეთიშ რესპუბლიკა იმპერიათ გჷნართინუ.
კატეგორია:ბონაპარტეფი კატეგორია:დინასტიეფი
ეგვიპტეშ ნოღეფიშ ერკებული
thumb|300px|right|ეგვიპტეშ ნანანოღა, საგუბერნატოროეფიშ ადმინისტრაციული ცენტრეფი დო შანულამი ნოღეფი. სტატიას მოჩამილი რე ეგვიპტეშ ნოღეფიშ ერკებული:
რესურსეფი ინტერნეტის
ეგვიპტე
თენგიზ ვერულავა
თენგიზ ვერულავა (დ. 11 ღურთუთა, 1966, მარტვილიშ რაიონი, ოფუტე სერგიეთი) — ქორთუ ექიმი, ჭარუ.
სერჯო ლეონე
სერჟიო ლეონე (დ. 3 ღურთუთა, 1929, რომი, იტალია — ღ. 30 პირელი, 1989, რომი, იტალია) — იტალიარი რეჟისორი, სცენარიშ ავტორი, პროდიუსერი.
თენგიზ ვერულავა
1990 წანას გათუ ქართიშ სახენწჷფო სამედიცინო უნივერსიტეტი, 2000 წანას — ქართიშ ივანე ჯავახიშვილიშ ჯოხონობაშ სახენწჷფო უნივერსიტეტიშ ეკონომიკური ფაკულტეტი.
სერჯო ლეონე
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იტალიარეფი კატეგორია:იტალიარი რეჟისორეფი კატეგორია:იტალიელი პროდიუსერეფი კატეგორია:დუნაბადი 1929 კატეგორია:ნაღურა 1989
კაბადი
კაბადი — პოპულარული ბუნური დო უჯვეშაში ლაჸაფი აზიას, ნამუთ იკათუანს რკინაფაშ დო წაწაფიშ ელემენტეფს, ნამუსჷთ, არძაშე უკულაში ოთხი ვითოში წანაშ ისტორია უღუ. კაბადიშ გჷმაჭყაფალი რე ინდოეთი, დო მაართა ლაჸაფიქ ოერეფოშქაშე დონეს იმანჯჷ დაკას 1985 წანას. 1990 წანას, კაბადი გემშეღეს პეკინს მანჯაფილჷ აზიურ ლაჸაფეფიშ პროგრამაშა, თიმ ბორჯიშე კაბადი რე რეგულარული სპორტული დისციპლინა აზიურ ლაჸაფეფს. ოსურეფს შქას კაბადიშ მაართა ოერეფოშქაშე არკინაფაქ იმანჯჷ გუანჯოუს, 2010 წანას.
თენგიზ ვერულავა
რე სამედიცინო დაზღვევაშ სახენწჷფო კომპანიაშ სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ ფილიალიშ დირექტორი.