cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
უოლტერ სკოტი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შოტლანდიარეფი კატეგორია:შოტლანდიარი ჭარუეფი კატეგორია:შოტლანდიარი ნოველისტეფი კატეგორია:შოტლანდიარი პოეტეფი კატეგორია:შოტლანდიარი ისტორიკოსეფი კატეგორია:ედინბურგიშ ომაფე ჯარალუაშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1771 კატეგორია:ნაღურა 1832
დიდი ოხვამერი ღორონთიშნანაშ კჷნორულაფა (მარაშინა)
დიდი ოხვამერი ღორონთიშნანაშ კჷნორულაფა  ვარდა მარაშინა — დიდი ოხვამერიშ თე მერქა-ოფუტეშე ულაწკჷმა მერსხილი მართლმადიდებელი დო კათოლიკური ოხვამეეფიშ დღახუ. მართლმადიდებლობაშა მიშურს ვითოჟირ უდიდაშ დღახუშ ერკებულშა. დღახუ ეიშნუაფუ ჯვეში სტილით 15 მარაშინათუთას/ახ. სტ. 28 მარაშინათუთას. იერუსალიმიშ, საქორთუოშ, რუსეთიშ, სერბეთიშ ავტოკეფალური დო ათონიშ გვალაშ ავტონომიური ოხვამეეფი, თაშნეშე უკრაინაშ ბერძენულ–კათოლიკური (უნიატური) ოხვამე, ღორონთიშნანაშ კჷნორულაფას ეთმეშანჷნა იულიანური კალენდრით (ჯვ. სტილით), ანუ ახალი სტილით 28 მარაშინათუთას. მართლმადიდებელი ოხვამეეფი კინ თე დღას პატის ცენა აწყურიშ, გაენათიშ, წილკანიშ, მეტეხიშ, ქვაბთახევიშ, მოზდოკიშ, ვლაქერნიშ დო შხვა, ღორონთიშნანაშ სანწოულ ხატეფს. რომიშ კათოლიკური ოხვამე, ელადაშ (საბერძნეთიშ) დო თინეფწკჷმა ართო მუსხირენი მართლმადიდებელი ოხვამე ღორონთიშნანაშ კჷნორულაფაშ დღახუს ახალი სტილით 15 მარაშინათუთას ხარენა.
კატეგორია:ქირსიანული დღახუეფი
ზაზა დამენია
ზაზა დამენია (დ. 22 გჷმათუთა 1972 — ღ. 16 მარაშინათუთა, 2004, თლიაყანაშ მიორინალეფი) — საქორთუოშ არმიაშ კაპრალი, ერუანული გერგეზი. აფხაზეთიშ დო ცხინვალიშ ლჷმეფიშ მაკათური. 2002 წანას ინირიცხჷ ვაზიანიშ მა-11 მექანიზებული ქექე ქვიითი კომანდოშ მასუმა ოშაურს. 2004 წანაშ მარაშინათუთას ლჷმენდჷ ცხინვალიშ მიორინალეფწკჷმა. 16 მარაშინათუთას თი სანგარშა, სოდე ზაზა დამენია რდჷნ, გეხორციელჷ კონწარ მენტიებაქ. აწმარენჯიქ სანგარშა ხეშყუმბარაშ დინოჸოთამა მახერხჷ, თის ზაზაქ გეგნაფორჷ დო მუშ თელარაშ ფასო წორომალიმორეფი ღურაშე ირსხჷ. საქორთუოშ პრეზიდენტიშ მიხეილ სააკაშვილიშ 2004 წანაშ 26 მარაშინათუთაშ ზოჯუათ ზაზა დამენიას ერუანული გერგეზიშ წოდებაქ მიენიჭჷ „ოდაბადეშ თხილუაშ დო ართოიანობაშო ლჷმეფს გიშარჩქინელი გურობაშ დო გიშარჩქინელი გერგეზალაშ გეშა“.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ ერუანული გერგეზეფი კატეგორია:ნაღურა 2004
რაბინდრანათ თაგორი
რაბინდრანათ თაგორი (রবীন্দ্রনাথ ঠাকুর; დ. 7 მესი 1861 — ღ. 7 მარაშინათუთა 1941) — ბენგალარი ჭარუ, პოეტი, კომპოზიტორი, ხანტუ დო ოჯარალე მოღალე. ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ლიტერატურაშ დარგის (1913). ინდოეთიშ დო ბანგლადეშიშ ჰიმნეფიშ ავტორი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინდოარი ჭარუეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ლიტერატურაშ დარგის კატეგორია:ნაღურა 1941
709
კატეგორია:
ოკავანგოშ დელტა
ოკავანგოშ დელტა — მოსოფელს არძაშე დიდი დინოხოლენი დელტა ბოტსვანაშ ოორუე-ბჟადალ მორთის. წჷმიქიმინუ წყარმალუ ოკავანგოშ მალონბაშ ოთებუს. ოკავანგოშ დელტას ზუღაშა გჷშალი ვაუღჷ. ონტყოლაშე ხეუმუთხჷმჷ ჭარბლადარამი სისტემა რე. ოკავანგოშ დელტა ირდუ ირწანური სეზონური ჭვემეფით, ნამუთ ხანგჷრძე სქჷრე სეზონს თჷრანს. ოკავანგოშ დელტა კლიმატური, ჰიდროლოგიური დო ბიოლოგიური ართმაჟჷრაშამოქიმინჯალაშ ნათელი მაგალითიე.
2014 წანაშ 22 კვირკვეს ოკავანგოშ დელტაქ გინირთჷ იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ მა-1000 ძეგლო.
სქოლიო
კატეგორია:Მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ბოტსვანას
ჟიმოლენი იაშთხვა
ლიტერატურა
კატეგორია:სოხუმიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი კატეგორია:აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ დაცაიორებული დოხორელი პუნქტეფი
710
კატეგორია:
მარინ ლე პენი
მარინ ლე პენი (Marine Le Pen, ედომუშამი ჯოხოდვალა — Marion Anne Perrine Le Pen, დ. 5 მარაშინათუთა, 1968, ნიოი-სიურ-სენა, ო-დე-სენა) — ფრანგი პოლიტიკოსი დო ჟან-მარი ლე პენიშ ცირასქუა.
პოლიტიკური კარიერა
მარინ ლე პენი 1992-1998 წანეფს მუშენდჷ ადვოკატო. 2004 წანაშე ევროპაშ პარლამენტიშ მაკათური რე. ნაციონალური ფრონტიშ პრეზიდენტი რე 2011 წანაშ 16 ღურთუთაშე.
1972 წანაშ 5 გჷმათუთას, ჟან-მარი ლე პენქ დარსხუ ერუანული ფრონტი. მარინ ლე პენიშ მუმა პარტიას 39 წანაშ გოძვენას დუდენდჷ.
მარინ ლე პენი რდჷ პრეზიდენტობაშ კანდიდატი 2012 წანაშ დო 2017 წანაშ საფრანგეთიშ საპრეზიდენტო გიშაგორუეფს.
სქოლიო
კატეგორია:ევროპარლამენტიშ მაკატურეფი კატეგორია:ფრანგი პოლიტიკოსეფი კატეგორია:ისლამიშ კრიტიკოსეფი
ჭითა ქმერეფი
მინი|პოლ პოტი მინი|ჭითა ქმერეფიშ ნაკიბირეფიშ დუდიშ ხოკოეფი ჭითა ქმერეფი — აკოანჯარაფილი კომუნისტური ყარაფი კამბოჯას.
ჭითა ქმერეფიშ ყარაფიშ 1968 წანას აკოქიმინჷ პოლ პოტიშ ინიციატივათ დო აკმოშაყარანდჷ 30 000 ადამიერს. ფართო სოციალური ოსხირქ ყარაფის გაჭყჷ 1970 წანას, მუჟამსჷთ ვიეტნამწკჷმა ლჷმაშ ბორჯის ააშ-შ ჯარიშ აკნადგჷმეფქ კამბოჯაშ ტერიტორიას ოკუპაცია იქუეს, ნამუსჷთ 100 ვითოშშახ თინჩალი მახორუშ თელარა გოჭყვიდჷ. თე მოლინაშ უკული ყარაფი აკაფშეს უმენტაშო 12–13 წანერ ომბოლ ბაღანეფქ, ნამუეფით „ამერიკალეფიშ მოჸოროფე“ ნოღარი წორომენოღალეეფიშ გოჯოგაფათ გიშმეგორუდეს.
1975 წანას, პარტიზანეფქ ხეშა ქაშეჸოთეს ქიანაშ ნანანოღა პნომპენი. ქიანას ქჷდირსხუ დიქტატორულ რეჟიმქ, ნამუშ ბორჯის შხვადოშხვა წყუშ მეჯინათ 1–3 მილიონი ადამიერქ გოჭყორდჷ. რეჟიმიშ მეჯინათ გიხურგუ ჭარალუაქ, ფარაქ, ურცხო ნინეფქ. ნთელ ქიანაქ ოხანდე ოფუტე-სამეურნე კომუნეფო დირთჷ 18–20 სათიამი ომუშებელი დღაშ გრაფიკით. ღურათ ისაჯებუდჷ არძა უდუჸუნალობა (სამანგათ, ბაღანაშ გორჩქინა კომუნაშ დუდიშ ნებაშ უმუშო). კამბოჯას ჯოხოქ გეგნათირჷ დო გიადჷ „დემოკრატიული კამპუჩიაქ“. ქიანაქ კონტაქტი მეჭყვიდჷ მოსოფელიშ არძა ქიანაწკჷმა, ჩინეთიშ დო იუგოსლავიაშ მოხ. ქიანაშ მამართალეფიშ (პოლ პოტი, იენგ სარი, ქიეუ სამფანი) ჯოხოეფი დო პორტრეტეფი მახორობაშო ფულირი რდჷ.
ვაეფექტური ეკონომიკური პოლიტიკაშ გეშა, ქიანაქ მალას ქჷდანთხჷ. ბიუჯეტიშ გაფშაფალო ვიეტნამიშ სააწმარენჯო ლჷმაქ ქჷდიჭყჷ, მარა ვიეტნამიშ ჯარქ ლექინას დითხინუ აგრესია დო მალას კონტრმენტებაშა გეგნორთჷ, ნამუსჷთ ხეს უნწყუნდჷ „ჭითა ქმერეფიშ“ რანწკი ჯგუბუაშ თინეფიშ კუნთხუშა გინულა. თაშ სამანგათ, ართ-ართი მაღალჩინამი პოლპოტარ ხენგ სამრინი პრო-ვიეტნამური თარობაშ ოდუდეშა ქჷმორთჷ.
ვიეტნამარი ინტერვენტეფიშით თინეფიშ მარცხებაშ უკული, „ჭითა ქმერეფქ“ პარტიზანული ბურჯაფი დიჭყეს ხენგ სამრინიშ დო ხუნ სენიშ თარობაშ სააწმარენჯოთ. ქმერეფიშ ყარაფი ააშ-იშ ხენწყუალათ მიშჷ, ნამუეფით პარტიზანეფს ვიეტნამიშ მორეს ორწყედეს. ქმერეფი ააშ-შე ღებულენდეს ანჯარს, მანგიორო უდუმუშებუ ანდაღებულ ქუალეფს მითმეჩანდეს.
1998 წანას, პოლ პოტიშ ღურაშ უკული, ყარაფიქ აკოცუ. ყარაფიშ ფორმალური ლიდერი ქიეუ სამფანქ ფაქტობურო ნძალანებაშ უმუშო ქჷდოსქიდჷ დო ასე ხვალეხობას რე. არყებულეფიშ მორჩილმუდანამი ფორმირაფეფი (2–3 ვითოში ადამიერი) აგჷნძორენდეს პარტიზანულ ლჷმას, მარა ასერდე თინეფიშ ახალი ლიდერი იენგ სარიქ კამბოჯაშ ხეშუულებას დეზებჷ, ნამუშით აღიარჷ თარობაშ კონტროლი ქიანაშ ბჟადალ ნორთის. ჭითა ქმერეფი ბოლო რადიკალური ოველე მადუდე ტა მოკი, 2000 წანაშ მელახის ოჭოფეს. თიშ ჯგუბუაშ მაკათურეფი ასე ხოლო ტყას ოფორუანა დუდს დო ჯა-ტყა მასალაშ დო ანდაღებული ქუალეფიშ კონტრაბანდათ საქვარენა. თე ლჷმაშ შედეგო კამბოჯაშ ტყალეფს 8 მილიონშახ უგუნებელჸოფური ლაღუმი რე დოსქილადირი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კამბოჯა კატეგორია:პარტიზანული ყარაფეფი *
უილიამ რენკინი
რენკინი რე ავტორი შხვადოშხვა ომენცარე წინგეფიშ, სტატიეფიშ დო პუბლიკაციეფიშ.
უილიამ რენკინი გურაფულენდჷ შოტლანდიაშ ოზუღე დო ოურდუმე აკადემიას. უკულ გურაფა გაგინძორჷ ედინბურგიშ უნივერსიტეტის. ჸათაქ თიში ომენცარე ხემანჯღვერეფი რდეს რობერტ ჯეიმსონი დო ჯეიმს დევიდ ფორბსი. 1855 წანაშე რენკინი რდჷ გლაზგოშ უნივერსიტეტიშ ინჟინერიაშ დო მექანიკაშ პროფესორი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შოტლანდიარეფი კატეგორია:შოტლანდიარი ფიზიკოსეფი კატეგორია:შოტლანდიარი ინჟინერეფი
სირიული გირვანქა
სირიული გირვანქა (სირიული ლირა; الليرة السورية — al-Līra as-Sūriyya) — სირიაშ ვალუტაშ ართული, ნამუსჷთ გიშმაშკვანს სირიაშ ცენტრალური ბანკი (араб. مصرف سورية المركزي). სირიულ ქირვანქას უღუ გეჸვენჯი ნომინალეფი: 1, 2, 5, 10, 25 (ხურდეფი) დო 1, 5, 10, 25, 50, 100, 200, 500, 1000 (ბანკნოტეფი). სირიული გირვანქა აკმოდირთუ 100 პისტრშე (ქირშე), მარა პისტრ-ხურდეფი უმენტაშო ვეგშიშკუმალუაფუ.
სირიული ფუნრიშ ოფიციალური აბრევიატურა — SYP. 2000-იანი წანეფიშ დაჭყაფუს რჩქვანელობურო 50 სირიული გირვანქაშ კურსი 1 დოლარწკჷმა რდჷ, მარა ოთირუეფონი კურსი ირო ითირუ. სირიული ვალუტა ბერჯეკი ვალუტა ვა რე, თევალუტაშ სირიაშ ხურგაშ გალე გინოღალაშენ გოხურგუეფი რე.
საინტერესო ფაქტეფი
კატეგორია:სირიაშ ფარეფი კატეგორია:აზიაშ ვალუტეფი
ალასდერ გრეი
გრეი გურაფულენდჷ გლაზგოშ ხელუანობეფიშ სკოლას, 1952-1957 წანეფს. გურაფაშ თებაშ უკული მუშენდჷ გლაზგოშ დო სტარკლაიდიშ უნივერსიტეტეფს. პოლიტიკურო ალასდერ გრეი ნაციონალისტი რდჷ, თაშნეშე რდჷ შოტლანდიაშ ზოხორინელობაშ პროპონენტი. გაზეთი The Guardian-იშ აზრით გრეი რე შოტლანდიური ხელუანობეფიშ დო ლიტერატურაშ რენესანსიშ ართ-ართი უდიდაში ფიგურა. გრეიშ ჭარალუაშ პოსტმოდერნიზმიშ სტილს ადარენა ფრანც კაფკას, ჯორჯ ორუელს, ხორხე ლუის ბორხესის დო იტალო კალვინოს. გრეიშ ნაწარმებეფქ დიდი გოლინა იღვენუ ირვინ უელში, ალან უერნერი, ელისონ ლუიზ კენედი, ქრის კელსო, იენ ბენკსი დო შხვა შოტლანდიარი ავტორეფიშა.
თაშნეშე, ალასდერ გრეი რდჷ ხანტუ დო ილუსტრატორი. თიში ნახანტეფი გჷმობჟინაფილი რდჷ შხვადოშხვა გალერეეფს. გრეიქ ღურუ 2019 წანაშ 29 ქირსეთუთას, 85 წანერქ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შოტლანდიარეფი კატეგორია:შოტლანდიარი ჭარუეფი კატეგორია:შოტლანდიარი ნოველისტეფი კატეგორია:შოტლანდიარი პოეტეფი კატეგორია:შოტლანდიარი ხანტუეფი კატეგორია:დუნაბადი 1934 კატეგორია:ნაღურა 2019
კაპიტანი ამერიკა: ზოთონჯიშ ჯარიშკოჩი
კაპიტანი ამერიკა:ზოთონჯიშ ჯარიშკოჩი (Captain America: The Winter Soldier) — ფანტასტიკაშ ჟანრიშ ფილმი, ნამუთ დორსხუაფილი რე მარველიშ სუპერგერგეზეფს. ფილმის ნაძირაფჷ რე თორიშ უკულიანი ამბეფი. ფილმის ოკათუნა არტისტეფი: კრის ევანსი, სკარლეტ იოჰანსონი, სებასტიან სტენი, ენთონი მაკი, კობიე სმულდერსი დო შხვეფი.ფილმი ორხველუ ტრილოგია Marvel-იშ კინოოქიანუს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:2014 წანაშ ფილმეფი კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი კატეგორია:Marvel-იშ კინოოქიანუშ ფილმეფი
ჸუდე
ჸუდე — დგჷმილი ვარდა უბრალოთ დუდიშ მითაფორალი, ნამუთ გჷმირინუაფუ გითარინალო/ოცხოვრებელო ადამიერეფიშოთ (ვარდა ჩხოლარეფიშოთ). ადამიერეფი უჯვეშაშ ბორჯიშე დგჷნდეს ჸუდეეფს ხანგჷრძე რინაშო.
ჸუდეს მუჭოთ წესი უღუ კიდალეფი, ნაგეფი დო რჭელი, თაშნეშე კარეფი, ოსინთაფეეფი დო ოთახეფი. ჸუდეს შილებე მუსხირენ სართული უღუდასჷნ. ჸუდეს შილებე მილარედას ადამიერეფიშ დიდი მუდანობა დო თინა დორთილ რდას ბინეფო. კანკალეშა ჸუდეშ მუკი-მუკი ოფირჩა ოზე რე.
ჸუდეეფიშ ნერგვარობეფი
ჸუდეეფიშ ნერგვარობეფი რე:
სქოლიო
კატეგორია:დგჷმილ-ოგაფლეფი
711
კატეგორია:
ერაყალეფი
ერაყალეფი (არაბული: العراقيون ʿირაქიუნ, ქურთული: گه‌لی عیراق ირაქიან, ܥܡܐ ܥܝܪܩܝܐ ʿირაქაია, Iraklılar ირაკლილარ) — თეხანური ერაყიშ მენოღალეეფი.
სასანიანეფიშ იმპერიაშ (224-637 წწ.) უკული მესოპოტამიაშ მახორობაშ უმენტაშობას არაბეფი აკმადგინანა. ასეიანი ერაყიშ ტერიტორიას ორაგადე ნინას I-II ოშწანურეფს] არაბაშ ომაფეს, უკული III ოშწანურაშე ალ-ჰირასჷთ არაბული წჷმარინუანდჷ.
მესოპოტამიას არაბეფქ ჯვ. წ. III ოშწანურას სელევკიდეფიშ სახენწჷფოშ ბორჯიშე მუკორჩქინდეს. ჯვ. წ. VIII ოშწანურას ოორუე ერაყიშ ტერიტორიას არაბული მორჩილობაშ ნინას წჷმარინუნადჷ. VIII ოშწანურაშე, მუსლიმეფიშით ირანიშ ეჭოფუაშ უკული ერაყალი მუსლიმეფიშ თარ ორაგადე ნინათ არაბულქ გჷნირთჷ.
ერაყიშ ქურთი მახორობა ერაყიშ ოორუე-ბჟაეიოლ რეგიონს ოხორანს, კონკრეტულო ტიგრიშ ჟილენი განწიშ ბჟაეიოლშე ზაგროსიშ ზაგროსიშ გვალონას. თეხანურ გენეტიკურ რკუალეფქ ოძირეს, ნამჷ-და ერაყიშ არაბეფი დო ქურთეფი წჷმარინუანა შორიშ მოჯგირე ეთნიკურ ბუნეფს. არაბული დო ქურთული რე ერაყიშ ოფიციალური ნინეფი.
სქოლიო
კატეგორია:ერაყალეფი კატეგორია:ერაყი
პორტ-ო-პრენსი
thumb|300px|right|პორტ-ო-პრენსიშ მიოჯინი კოსმოსშე thumb|300px|right|პორტ-ო-პრენსიშ ართ-ართი ღარჷბი განობა პორტ-ო-პრენსი (კრეოლ. Pòtoprens, Port-au-Prince) – ჰაიტიშ რესპუბლიკაშ ნანანოღა დო უდიდაში აგლომერაცია 2 296 386 მილიონიანი მახორობათ (2009). ბოლო აეჭარუაშ უკული მახორობაშ ბიწორა ძინა მიოხე ნოღაშ გალენგანობაშ უდაღარაშ კვარტალეფს, ნამუსჷთ პორტ-ო-პრენსიშ აგლომერაციაშ მახორობაქ 3 მილიონაშახ მიძინჷ. ნოღა გონავიშ ჸუჯიშ ლუბას იდვალუაფუ, 18°32′N 72°20′W კოორდინატეფიშ გჷნოკავთუს. ნოღაშ ლანდშაფტი ამფითეატრიშ მოგე რე: კომერციული კვარტალეფი წყარწკჷმა ხოლოს რე, ოხორუე განობეფი — არხოსმადვალუ გვალეფიშ კართეფს გედგჷ.
ეკონომიკა
ნოღაშ თარი ექსპორტი ყავა დო შანქარი რე, მარა კინოხ უმოს მიარე პროდუქციათ ვაჭარენდჷ, თინეფს შქას თარო ჩაფლეფით დო ბეისბოლიშ ბურთეფით. პორტ-ო-პრენსის მუსხირენი ოჭკომალ-გჷნმამუშაფალი წარმება რე, საპონიშ, ტექსტილიშ დო ცემენტიშ ქარხანეფწკჷმა ართო. თაშნეშე ნოღაშ ნერჩი რე ტურიზმიშ ინდუსტრია დო ოაკოგაფე კომპანიეფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჰაიტიშ ნოღეფი კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ ნანანოღეფი
712
კატეგორია:
დომინიკ კუპერი
დომინიკ ედვარდ კუპერი (Dominic Edward Cooper; დ. 2 მანგი, 1978, ლონდონი) — ინგლისარი არტისტი. ჩინებული რე შხვადოშხვა ფილმშე დო სერიალშე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი
მარკ ტვენი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი ჭარუეფი კატეგორია:ნაღურა 1910
713
კატეგორია:
გიორგი ანწუხელიძე
გიორგი ანწუხელიძე (დ. 18 მარაშინათუთა, 1984, ოფ. ქვემო ალვანი, ახმეტაშ მუნიციპალიტეტი — ღ. 9 მარაშინათუთა, 2008, ცხინვალიშ რეგიონი) — საქორთუოშ აკოანჯარაფილი ნძალეფიშ ოურდუმე მანინალე, IV ქვიითი ბრიგადაშ, 41-ა ბატალიონიშ უკულაში სერჟანტი. 2008 წანაშ რუსეთ-საქორთუოშ ლჷმაშ ბორჯის, ტყვეთ ქინოლუ, წამებაშ უკული დოჸვილეს ოს სეპარატისტეფქ. ღურაშ უკული მიენიჭჷ საქორთუოშ ერუანული გერგეზიშ წოდებაქ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ გერგეზეფი კატეგორია:ახმეტაშ მუნიციპალიტეტის დუნაბადუეფი კატეგორია:საქორთუოშ ერუანული გერგეზეფი კატეგორია:ნაღურა 2008
714
კატეგორია:
თავისუფლება (სოხუმიშ მუნიციპალიტეტი)
ლიტერატურა
კატეგორია:სოხუმიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი კატეგორია:აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ დაცაიორებული დოხორელი პუნქტეფი
ფასილ-გებიშ ჯიხაზურგა
ფასილ-გებიშ ჯიხაზურგა – ჯიხაზურგა ეთიოპიას, იდვალუაფჷ ამჰარიშ რეგიონიშ ნოღა გონდერს. XVI-XVII ოშწანურეფს ჯიხაზურგა წჷმარინუანდჷ ეთიოპიაშ მაფაშ ფასილიდასიშ დო მუში მონძეეფიშ რეზიდენციას.
ჯვეში ნოღა გოქართილიე 900-მეტრიანი გოლუანით, ნამუშ იშოთ იდვალუაფჷ დოხორეეფი, ოხვამეეფი, მონასტერეფი დო უნიკალური ოჯარალე დო კერძო ნოგაფუეფი. არქიტექტურა ინდური დო არაბული სტილიშ აკნაკათა რე. მოგვიანეთ დოხორე ბაროკოშ სტილით დოთირეს, მუთ მისიონერი იეზუიტეფიშ დოინალაფა რე.
1979 წანას ფასილ-გებიშ ჯიხაზურგა მიშეღეს იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ერკებულშა.
დომინიკ პარსელი
დომინიკ პარსელი (Dominic Purcell; დ. 17 ფურთუთა, 1970) — ბრიტანეთის დუნაბადი ავსტრალიარი არტისტი. ჯოხო მიპალუ ტელესერიალ ჯიხაშე ნტებას ლინკოლნ ბაროუსიშ როლის სრულებათ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1970 კატეგორია:ჯიხაშე ნტებაშ არტისტეფი კატეგორია:ავსტრალიარი არტისტეფი
715
კატეგორია:
სოლომონიშ ზუღა
thumb|250პქ სოლომონიშ ზუღა — ზუღა რჩქალ ოკიანეს, კოკი ახალ გვინეაშ დო სოლომონიშ კოკეფიშ შქას. ფართობი — 755.000 კმ², ოშქაშე სიტომბა — 2652 მეტრი, მაქსიმალური სიტომბა — 9103 მეტრი. ზუღაშ ქვინჯის ანდა ვულკანი დო მარჯანიშ რაქა რე.
მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ბორჯის, თე ზუღას ანდა შანულამ ბურჯაფიქ იმანჯჷ.
სოლომონიშ ზუღას მადვალი შანულამი ონიშოლი რე სოლომონიშ კოკიშ ნანანოღა — ჰონიარა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რჩქალი ოკიანეშ ზუღეფი კატეგორია:სოლომონიშ კოკეფი
სიბუიანიშ ზუღა
მინი|250პქ|სიბუიანიშ ზუღაშ ორენი სიბუიანიშ ზუღა — მორჩილი ზუღა ფილიპინეფიშ აკვატორიას. ზუღა იდვალუაფუ ფილიპინეფიშ კოკეფს — ვისაიანიშ დო ლუსონიშ შქას.
ზუღშ ბჟადალშე, ტაბლასიშ საროტიშ მეშქაშობათ მითმიარსხუ სავუშ ზუღას. ოორუე-ბჟადალშე უხურგანს ობჟათე ჩინეთიშ ზუღა, ობჟათე-ბჟაეიოლშე — ვისაიანიშ ზუღა. ზუღაშ ოშქაშე სიტომბა — 1 700 მეტრი, ჯიმუამობა — 32,0—32,5 ‰.
1944 წანაშ 24 გჷმათუთას, თე ზუღას ააშ-იშ დო იაპონიაშ ოზუღე ნძალეფიშ ბურჯაფიქ მოხვადჷ, ნამუქჷთ ისტორიაშა „სიბუიანიშ ზუღაშ ბურჯაფიშ“ ჯოხოთ მიშართჷ.
კოროშ ზუღა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რჩქალი ოკიანეშ ზუღეფი
717
კატეგორია:
დერეკ ლუკი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
ვირგილიუსი
პუბლიუს ვერგილიუს მარონი (Publius Vergilius Maro; დ. 15 გჷმათუთა, ჯვ. წ. 70 — ღ. 21 ეკენია, ჯვ. წ. 19) — რომაალი პოეტი, რომიშ სინძალიერეშ დო პატჷნალაშ მაჩხვაფური. ამდღარშა მოჭირინაფილი რე თიში სუმი თხობელუა: „ბუკოლიკეფი“, „გეორგიკეფი“ დო „ენეიდა“. თე ეკონია პოემათ ვირგილიუსიქ ეცადჷ აკუქიმინუდუკო ჰომეროსიშ „ილიადაშ“ დო „ოდისეაშ“ რომაული პარალელი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რომაალი პოეტეფი კატეგორია:დუნაბადი ჯვ. წ. 70 კატეგორია:ნაღურა ჯვ. წ. 19
ჟიული შარტავა
ჟიული შარტავა (დ. 7 მელახი, 1944 — ღ. 27 ეკენია, 1993) — ქორთუ პოლიტიკური, სახენწჷფო დო ოჯარალე მოღალე, აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ მინისტრეფიშ სხუნუშ დო დუდთხილუაშ სხუნუშ მადუდე 1993, გენერალ-მაიორი. 1993 წანაშ 27 ეკენიას – სოხუმიშ დონთხაფაშ დღას გორხვეს სეპარატისტეფქ. ღურაშ უკული მენიჭებული აფუ საქორთუოშ ერუანული გერგეზიშ ტიტული.
თებული აფუდჷ საქორთუოშ პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. გურაფულენდჷ ასპირანტურას; უკული რდჷ კომსხუნურ დო პარტიულ პოსტეფს ქართის დო რუსთავს. 1980-იან წანეფს რდჷ საქორთუოშ სსრ უმაღალში სხუნუშ მაკათური. 1992 წანაშე – საქორთუოშ რესპუბლიკაშ პარლამენტიშ დეპუტატი რუსთავიშ მაჟორიტარული ოლქიშე. აფხაზეთის აკოანჯარაფილი კონფლიქტიშ ბორჯის, 1993 წანაშ მანგის, საქორთუოშ სახენწჷფოშ მადუდეშ ზოჯინით დარინუეს აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ მინისტრეფიშ სხუნუშ დო აფხაზეთიშ დუდთხილუაშ სხუნუშ მადუდეთ. 1993 წანაშ 27 ეკენიას უშქაშეთ დუდენდჷ თარობაშ ჸუდეშ თხილუაშ ოპერაციას, ნამუშ ბორჯის აფხაზურ სეპარატისტულ დჷნობუნაქ წორომალიმორეფწკჷმა ართი ტყვეთ გეჭოფეს დო გორხვეს. მოგვიანაფათ, ჟიული შარტავაშ ცხედარქ ქორთულ კუნთხუს გეგნაჩჷ. ნთხორილი რე ქართის, ვაკეშ პანთეონს. 2004 წანას, ღურაშ უკული, დაჯილდუეს ერუანული გერგეზიშ ორდენით.
ბიოგრაფია
მინი|250პქ|მარცხნივ|ჟ. შარტავაშ არკვანი
დებადჷ სანაკის, 1944 წანაშ 7 მელახის, პედაგოგეფიშ, კალისტრატე დო ნინო შარტავეფიშ ფანიას. 1951-1961 წანეფს გურაფულენდჷ სანაკიშ მაჟირა საჯარო სკოლას, ნამუსჷთ ასე თიშ ჯოხო გეძჷნ.
ოშქაშე სკოლაშ ორქოშ მედალშა თებაშ უკული ჟიული შარტავაქ აბარჷ პოლიტექნიკურ ინსტიტუტის ავტომატიკაშ დო გჷმოკოროცხუაფონი ტექნიკაშ ფაკულტეტის. თინა აქტიურო ოკათუდჷ სტუდენტური ომენცარე კონფერენციეფიშ საქვარუას. ინსტიტუტიშ წჷმოჩინებულო თებაშ უკული ჟიული შარტავაქ ინირიცხჷ ასპირანტურას, მარა ახალნორდი მენცარქ ვეშილებუ აკადემიური კარიერაშ გოგჷნძარაფა – თინა გეგშაგორეს უმაღალაშ ოგურაფალიშ კომრსხუშ კომიტეტიშ მელამოსეთ დო თე ბორჯიშე, ედომუშამო, ჯარალობურ-პოლიტიკურ მოღალობაშა გეგნორთჷ. მალას ჟიული შარტავას აწუკინეს საქორთუოშ ალკკ ცენტრალური კომიტეტიშა, დიო მაჟირა მელამოსეშ, უკული მაართა მელამოსეშ პოსტიშა. თე პოსტის თიქ 8 წანას იხანდჷ დო მიარე ნოვატორული წჷმოჭყაფა ბოლოშა ქჷმიჸონჷ. ჟიული შარტავაშ ჯოხოს არსხუაფუ შავნაბადას ახალნორდული კომპლექსიშ დორსხუაფა.
ჟიული შარტავაშ საქორთუოშ ალკკ ცენტრალური კომიტეტიშ მაართა მელამოსალაშ პერიოდის არსხუაფუ თაშნეშე ირწანური ქორთულ-აფხაზური ახალნორდული ზეიმეფიშ მონწყუალა რუხის. ჩინებული რე თიშ გიშარჩქინელი ერუანული პოზიცია 1978 წანაშ 14 პირელიშ კრიზისიშ ბორჯის, მაუჟამსჷთ ქორთუ ახალნორდობა გერგეზულო აწურედჷ ორსხუე ცენტრიშ ცადებას საქორთუოშ სსრ-შ ახალი კონსტიტუციაშე გეშუღალდესკონ ბირგული ქორთული ნინაშ სახენწჷფო სტატუსიშ გეშან.
1980 წანას, ჟიული შარტავას დჷთმარინუანა საქორთუოშ კომპარტიაშ ცენტრალური კომიტეტიშ პროპაგანდიაშ დო აგიტაციაშ, მოგვიანეთ - ორგანიზაციულ-პარტიული ხანდაშ გიმნართიშ ხემანჯღვერო. ზუსტაშ თე ბორჯიშე გინმირთუ თინა საქორთუოშ პარტიული ლიდერიშ ედუარდ შევარდნაძეშ უახოლაში წორომალიმორო. ჟიული შარტავა თიშ საეგებიო „მონძეთ“ ხოლო მიარზებუდჷ რესპუბლიკაშ მაართა პიჯიშ პოზიციას, მარა, თიშ კარიერულ წჷმიულას ხეშუშალჷ ხეშუულებაშ თირუაქ 1985 წანას. ჟიული შარტავას ცენტრალური კომიტეტიშე ოულარქ აჸუ დო პარტიული ხანდა რუსთავს გაგჷნძორჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1944 კატეგორია:ნაღურა 1993 კატეგორია:ქორუ პოლიტიკოსეფი კატეგორია:საქორთუოშ ერუანული გერგეზეფი
ტურკანაშ ტობაშ ერუანული პარკი
ტურკანაშ ტობაშ ერუანული პარკი – ერუანული პარკეფიშ ბუნა კენიას. აკმოდჷრთჷ სიბილოაშ ერუანული პარკიშ დო ტურკანაშ ტობაშ ჟირი კოკიშე.
1997 წანას ერუანული პარკი მიშეღეს იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ძეგლეფიშ ერკებულშა. 2018 წანაშე საფრთხეშ თუდო მარენჯი ძეგლეფიშ ერკებულს რე.
სქოლიო
კატეგორია:Მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი კენიას
718
კატეგორია:
ამიენი
სქოლიო
კატეგორია:საფრანგეთიშ ნოღეფი
719
კატეგორია:
დისტოპია
დისტოპია (ჯვ. ბერძ. δυσ- "გლახა", τόπος - აბანი, არდგილი; დისტოპია - გლახა აბანი) — ჯარალუა ნამუთ ოშქურანჯი დო გლახა რე. დისტოპია უტოპიაშ ანტონიმიე. ტერმინი უტოპია მიშეღჷ ინგლისარი ჭარუქ დო ფილოსოფოსიქ ტომას მორიქ, ნამუთ რე ავტორი ჸათე ჯოხოდვალაშ წინგიშ. დისტოპიური ჯარალუა ტირანული, ავტოკრატიული დო კატაკლიზმური რე. ჸათეცალი ჯარალუაშ მაკათურეფიშ კონტროლი მეურს პროპაგანდაშ, ცენზურაშ, დიქტატურაშ დო შხვა თენეფიშ მანგური მექანიზმეფიშ გიმორინაფათ. დისტოპიურ ჯარალუეფს შეთმეხვადუთჷ ლიტერატურას დო ხელუანობას. არძაშე უმოსო შინელი დისტოპიური ჟანრიშ ნახანდეფი რე: ჯორჯ ორუელიშ 1984 (1949), ოლდოს ჰაქსლიშ უშქურანჯი ახალი მოსოფელი (1932) დო რეი ბრედბერიშ 451º ფარენჰეიტით.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დისტოპია
ჩილეშ ზუღა
ჩილეშ ზუღა (ესპ. Mar Chileno) — რჩქალი ოკიანეშ ნორთი, ნამუთ გჷნოზინდილი რე კონტინენტური ჩილეშ ბჟადალშე, ქიანაშ ედომუშამ სიგჷრძას. თე ზუღაშ სტატუსი გოთანჯჷ ჩილეშ ოგალენე საქვარეფიშ სამინისტროშ 1974 წანაშ 30 მესიშ #346 ზოჯუაქ, ნამუშ მეჯინათ, "წყარეფს, ნამუეფით მუკი-მუკი გოდგჷ ვარდა ოხუ ჩილეშ წყარპიჯეფსჷნ, ჯოხოთ გიადვას ჩილეშ ზუღაქ".
უენტუორთ მილერი
უენტუორთ მილერი (ინგლ. Wentworth Miller) — ორქოშ გლობუსიშ ნომინანტი ამერიკალი არტისტი, ნამუქჷთ ჯოხო მიპალუ ტელესერიალს „ჯიხაშე ნტება“ მაიკლ სკოფილდიშ როლიშ ლაჸაფით. 2016 წანას ოკათუდჷ სერიალს ჭუმანიშ ლეგენდეფს.
უენტუორთ მილერქ 2013 წანაშ მარაშნათუთას ოჯარეთ გაცხადჷ, ნამჷ-და გეი რე, მუჟამსჷთ რუსეთის ჰომოსექსუალიზმიშ პროპაგანდაშ აწმარენჯო მეღებული კანონიშ ოგამეთ ვარია თქუ სანქტ-პეტერბურგიშ ფილმეფიშ საირქიანო ფესტივალს დესწრუკონ.
სქოლიო
კატეგორია:ჯიხაშე ნტებაშ არტისტეფი კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1972
ნიდერლანდეფიშ ნოღეფიშ ერკებული
გიმე მოჩამილი რე ნიდერლანდეფიშ ნოღეფიშ ერკებული.
ახალიშ ველაიათი
ახალიშ ველაიათი ვარ-და აჰალიშ ველაიათი (Ahal welaýaty) – თურქმენეთიშ ადმინისტრაციული ართული. დირსხჷ 1992 წანას ჸოფილი აშხაბადიშ ოლქიშ ტერიტორიას. ველაიათიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ანაუ.
ნიდერლანდეფიშ ნოღეფიშ ერკებული
ნოდერლანდეფიშ დოხორელი პუნქტეფი, ნამუეფსჷთ ნოღაშ სტატუსი უღჷნან
=== ნოღეფი, აგლომერაციეფი დო ონოღე რეგიონეფი  === ნიდერლანდეფიშ სტატისტიკაშ ბიურო გიშმართჷნს აგლომერაციეფს (grootstedelijke agglomeratie) — რაიონეფს მეჭდელი ონოღე დგჷმილეფით დო ონოღე რეგიონეფს (stadsgewest) — აგლომერაციეფი დო თიშ გოხოლუას მადვალი გალეგანობეფი. ევროსტატი კოროცხუნს ნოღეფო თი მუნიციპალიტეტეფს, ნამუეფსჷთ ჟარნეჩდოვითი ვითოში მახორობა ჸუნსჷნ, თინეფს შქას ედომუშამი მუნიციპალიტეტეფს — აგლომერაციეფიშ დო ონოღე რეგიონეფიშ ცენტრეფს.
ახალიშ ველაიათი
ისტორია
ახალიშ ველაიათიქ დირსხჷ 1992 წანაშ 14 ქირსეთუთას, ჸოფილი აშხაბადიშ ოლქიშ ტერიტორიას.
ნიდერლანდეფიშ ნოღეფიშ ერკებული
ნიდერლანდეფიშ საართო რუკა
რუკაშ ლეგენდა:
ახალიშ ველაიათი
ისტორია
2016 წანაშ 29 პირელს, თურქმენეთიშ მინისტრეფიშ კაბინეტიქ გეგნოჭყვიდჷ ბაბადაიხანიშ ეტრაპიშ ლიკვიდაცია, ნამუშ ტერიტორიაქ ტეჯენიშ ეტრაპიშ აკოდგინალუაშა გენშართჷ.
2018 წანაშ 5 ღურთუთას, თურქმენეთიშ პარლამენტიქ მიღჷ დოდგინალა ბაბადაიხანიშ ეტრაპიშ კჷნე აკონწყუალაშ გეშა, დო ტეჯენიშ ეტრაპიშე თიშ აკოდგინალუაშა გეგნორთჷ გეჸვენჯ დოხორელ პუნქტეფქ: ნოღა ბაბადაიხანი; აკ-ალთინიშ, აკვეკილიშ, ალთი გარალიევიშ ჯოხოდვალაშ, გარავეკილიშ, ზაჰმეტიშ, ტიაზეიოლიშ, ჰასილიშ დო იარიგიოქჯეშ გრნგეშლიკეფი; სელენგლიშ გენგეშლიკიშ ოფუტეეფი გიოტინი, მამური დო ჩილი.
თაშნეშე ნოღა კაკას დათირჷ სტატუსიქ, ეტრაპიშ სტატუსიშ ნოღაშე ეტრაპიშა მიშმალი ნოღათ, ბაჰარლიშ ეტრაპის ჯოხოქ დათირჷ დო გინირთჷ ბაჰერდეშ ეტრაპო.
გეოგრაფია
ველაიათიშ ფართობი — 97 160 კმ². იდვალუაფჷ ქიანაშ ცენტრალური ნორთიშ ობჟათეშე, ირანიშ დო ავღანეთიშ ხურგიწკჷმა, ქიოფეთდაგიშ ლაკადას.
ახალიშ ველაიათი ჩინებული რე ახალ-ტეკეშ ოაზისით, სოდე მოხვადჷ 11881 წანაშ გეოქ-ტეპეშ ბურჯაფიქ, თაშნეშე დიხაშგიმენი ქოუ-ატაშ ტიბუ ტობათ ბაჰარდენიშ ფაქვას.
სქოლიო
კატეგორია:თურქმენეთიშ ველაიათეფი
უილანდრაშ ტობაშ რეგიონი
უილანდრაშ ტობაშ რეგიონი – იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ძეგლი ავსტრალიას, ახალი ობჟათე უელსიშ შტატიშ ობჟათე-ბჟადალს. ფორჷნს 2,400 კვ. კმ-ს.
720
კატეგორია:
უილანდრაშ ტობაშ რეგიონი
რეგიონს უღჷ შანულამი ორთაშობური დო კულტურული ფასულობეფი. რეგიონიშ მორჩილი ნორთი თხილერიე მუნგოშ ერუანული პარკიშ სახეთ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ავსტრალიას
721
კატეგორია:
კამანი
კამანი (Каман) — ოფუტე აფხაზეთიშ ავტონომიურ რესპუბლიკას, სოხუმიშ მუნიციპალიტეტის (შრომაშ თემი), წყარმალუ გუმისთიშ ლეხერს. ზუღაშ დონეშე 160 მ, სოხუმიშე 14 კმ. 2008 წანაშე ოკუპირაფილი რე რუსეთიშ ფედერაციაშით
= ისტორია ==
აფხაზეთიშ კონფლიქტიშ ბორჯის, 1993 წანაშ 5 კვირკვეს, რუსეთიშ ოურდუმე ალარინალათ ოფუტე კამანი აფხაზ სეპარატისტეფქ დო თინეფიშ მორსხუეეფქ (თინეფს შქას კავკაციაშ გვალაში კათეფიშ კონფედერაცია) გეჭოფეს, აბანური ქორთული მახორობა — გეშაჭყვიდეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:სოხუმიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი კატეგორია:აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ დაცაიორებული დოხორელი პუნქტეფი
722
კატეგორია:
ამორი ნოლასკო
ამორი ნოლასკო (Amaury Nolasco Garrido; დ. 24 ქირსეთუთა, 1970) — პუერტორიკოარი არტისტი, ნამუქჷთ ჯოხო მიპალუ ფერნანდო სუკრეშ როლიშ ლაჸაფიით, ტელესერიალ ჯიხაშე ნტებას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1970 კატეგორია:ჯიხაშე ნტებაშ არტისტეფი
მილა კუნისი
მილა კუნისქ დებადჷ 1983 წანაშ 14 მარაშინათუთას ნოღა ჩერნოვცის, უკრაინას. დიამუში ელვირა რე ფიზიკაშ მაგურაფალი დო აფთიაქიშ ხემანჯღვერი, მუამუში — მარკი პროფესიათ ინჟინერ-მექანიკოსი რე. მილას ჸუნს უნჩაში ჯიმა მაიკლი. 1991 წანას კუნისიშ ფანიაქ ოხორუშა გინორთჷ ლოს-ანჟელესიშა. მილა ურია რე დო თიში ფანიაშ გინოხორინიშ ართ-ართი სამანჯელქ იჸუ ჸოფილ სსრრ-ს გოფაჩილი ანტისემიტიზმი. ლოს-ანჟელესის კუნისი გურაფლენდჷ ოშქაშე სკოლას. ბაღანობას ძირაფაწკჷმა მერცხუაფილი კილი პრობლეფიშ გეშა აღოლჷ ჰეტეროქრომიაქ, მუშ გეშათჷ ართი თოლი წვანე უღუ, მაჟირა თოლი — ცაშფერი ფერიშ. 9 წანაშ ასაკის ბევერლი-ჰილზის ოჭიშუდჷ ოარტისტე სკოლას.
1998 წანას კუნისიქ ილაჸაფჷ სერიალს „70-შ შოუ“, უკულიან წანას მულტსერიალს „გრიფინი“, სოდეთ ახონარენს მეგ გრიფინს. 2002 წანაშე კუნისი ხვადუდჷ არტისტი მაკოლეი კალკინს. 2011 წანას ართიანს დეთხისჷ.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1983
კარ-ნიკობარი
კარ-ნიკობარი (Car Nicobar, კარი: Pu) — ნიკობარიშ კოკეფიშ ბუნაშ არძაშე ოორუეშე მადვალუ კოკი. მუჭოთ არქიპელაგიშ შხვა კოკეფი თეშ, ინდოეთიშ მორსხუე ტერიტორიაშ ანდამანიშ დო ნიკობარიშ კოკეფიშ ნორთი რე.
კოკიქ შანულამო დეზარალჷ 2004 წანაშ ინდოეთიშ ოკიანეშ დიხაშნწალუაშ ბორჯის.
მახორობა
კოკიშ მახორობა 29 145 ადამიერი რე (2001 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით), თინეფშე არძა ოხორანს 15 ოფუტეს, ნამუეფშე არძაშე უდიდაში რე — მალაკა. თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და კოკი ნიკობარიშ კოკეფიშ ედომუშამი ფართობიშ დოხოლაფირო 7%-ის აკმადგინანსინ, თაქ არქიპელაგიშ მახორობაშ 50%-შე უმოსი ოხორანს. მახორობაშ ოშქაშე მეჭედალა — 229,67 ადმ./კმ².
კატეგორია:ინდოეთიშ კოკეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ოკიანეშ კოკეფი კატეგორია:ანდამანიშ დო ნიკობარიშ კოკეფიშ გეოგრაფია
723
კატეგორია:
ტაილანდიშ ჸუჯი
thumb|right|ტაილანდიშ ჸუჯიშ ორენი thumb|right|ტაილანდიშ ჸუჯი ტაილანდიშ, იგივე სიამიშ ჸუჯი (ტაილ. อ่าวไทย) — ობჟათე ჩინეთიშ ზუღაშ ძალამი დუდთხჷთხჷ ჸუჯი. ეშახურგილი რე კამბოჯაშ, ტაილანდიშ დო ვიეტნამიშ წყარპიჯეფით. ჸუჯიშ ფართობი — 320,000 კმ².
უჯი ძალამი წყარმერჩხე რე, ოშქაშე სიტომბა — 45 მეტრი, მაქსიმალური — 85 მეტრი. წყარიშ თეჯგურა მერკეობა გჷთმოთანჯჷნს ჸუჯიშ წყარეფიშ ოკიანეშ წყარწკჷმა მერკე აკათაფას. კონწარი წყარმალუეფიშ გიმნაველი დო თე ირფელი გთმოთანჯჷნს ძალამ დაბალ ჯიმუამობას (3.05-3.25%)
ჸუჯიშ ოორუე ნორთი, წყარმალუ ჩაო-პრაიაშ ნადუ ბანგკოკიშ ჸუჯიშ ჯოხოთ რე ჩინებული.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რჩქალი ოკიანეშ ჸუჯეფი
გერი კუპერი
გერი კუპერი (Gary Cooper; დ. 7 მესი, 1901, მონტანა — ღ. 13 მესი, 1961, ლოს-ანჯელესი) — ამერიკალი არტისტი კოჩი. კუპერი ოკათუდჷ ვესტერნიშ, კომედიურ, დრამატულ დო კრიმინალური ჟანრეფიშ ფილმეფს. ჟირშა მიღჷ ოსკარი კოჩიშ როლიშ საუჯგუშო რსულებაშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1901 კატეგორია:ნაღურა 1961 კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
კელასური (ახალსოფელიშ თემი)
კელასური — ოფუტე აფხაზეთიშ ავტონომიურ რესპუბლიკას, სოხუმიშ მუნიციპალიტეტის (ახალსოფელიშ თემი), წყარმალუ კელასურიშ მარძგვანი წყარპიჯის. ზუღაშ დონეშე 22 მ, სოხუმიშე 5 კმ. 2008 წანაშე ოკუპირაფილი რე რუსეთიშ ფედერაციაშით
ლიტერატურა
კატეგორია:სოხუმიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი კატეგორია:აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ დაცაიორებული დოხორელი პუნქტეფი
უეიდ უილიამსი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1961 კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:ჯიხაშე ნტებაშ არტისტეფი
725
კატეგორია:
ჩილოეშ ზუღა
ჩილოეშ ზუღა (Mar de Chiloé ან Mar Chilote) — დინოხოლენი ზუღა ჩილეშ წყარპიჯეფწკჷმა, ნამუსჷთ რჩქალ ოკიანეშე გჷშმართჷნს კოკი ჩილოე. ზუღა ოკიანეწკჷმა მერსხილი რე ჩაკაოშ არხით (ოორუეშე) დო კორკოვადოშ ჸუჯით (ობჟათეშე). ჩილოეშ ზუღაშ წყარპიჯეფს მიარეთ რე შხვადოშხვა არხი დო ფიორდეფი.
კატეგორია:ჩილეშ გეოგრაფია კატეგორია:რჩქალი ოკიანეშ ზუღეფი
არაბეფიშ გოართოიანაფილი საამიროეფიშ დირჰამი
არაბეფიშ გოართოიანაფილი საამიროეფიშ დირჰამი — ფარაშ ართული არაბეფიშ გოართოიანაფილ საამიროეფს. 1 დირჰამი აკმოდირთუ 100 ფილსიშე. ვალუტაშ ვააოფიციალური აბრევიატურა DH ვარდა Dhs, ოფიციალური - AED. ვალუტაშ სიმბოლო د.إ. მიმოულას რე:
1971 წანაშე დირჰამიშ კურსი დოლარწკჷმა ოგინაფეთ ვათირელე, თიშენ, ნამჷ-და თე ვალუტა დოლარწკჷმა მანგარო რე მერსხილი.
გოხურგუა ვალუტაშ გინოღალაშე ვარდა მიშაღალაშე არაბეფიშ გოართოიანაფილ საამიროეფს ვაარსებენს.
ისტორია
არაბეფიშ გოართოიანაფილ საამიროეფიშ დირჰამქ მიმოულაშა მიშართჷ 1973 წანას, ნამუქჷთ დოთირუ რიალი.
თაშნეშე ქოძირით
მოსოფელიშ ვალუტეფი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფარაშ ართურეფი კატეგორია:არაბეფიშ გოართოიანაფილი საამიროეფი
ჟორჟ კიუვიე
ჟან ლეოპოლდ ნიკოლა ფრედერიკ კიუვიე (ფრანგ. Jean Léopold Nicolas Frédéric Cuvier; უმოსო შინელი რე მუჭოთ ჟორჟ კიუვიე, ფრანგ. Georges Cuvier; დ. 23 მარაშინათუთა, 1769, მონბელიარი, ვიურტემბერგიშ ოჰერცოგე, წიმინდე რომიშ იმპერია (ასეიან დუ, საფრანგეთი) — ღ. 13 მესი, 1832, პარიზი, საფრანგეთიშ ომაფე) — ფრანგი ნატურალისტი, ზოოლოგი, ფშხირას მიშინუანა მუჭოთ პალეონტოლოგიაშ მუმას. კიუვიე რდჷ ორთაშობური მენცარობეფიშ ართ-ართი უდიდაში ფიგურა, XIX ოშწანურას. თიში მენცარულ რკვიებეფქ მიშეღჷ დიდი თია დარებადი ანატომიაშ დო პალეონტოლოგიაშ დისციპლინეფიშ დორსხუაფაშა დო გოვითარაფაშა.
კიუვიექ დარსხუ გაგაჩამეფიშ პალეონტოლოგია, გაფართინუ ლინეშ სისტემა, კლასეფიშ ტიპეფო დორთუალათ დო კლასიფიკაციაშა ნამარხეფიშ დო თელი ორგანიზმეფიშ მიშაღალათ. კიუვიექ, გინოშენება, ეშაჭყვადუა დარსხუ მუჭოთ ფაქტი. კიუვიშ პერიოდიშ მენცარეფს ორგანიზმეფიშ გინოშენება სპეკულაციეფო მითმიოჩქუდეს.
1813 წანაშ მენცარულ სტატიას "დიხაუჩაშ თეორია", კიუვიექ წჷმარინუ თეორია, ნამუშ მეჯინათ გვარობეფი ეშმაჭყორდუდჷ პერიოდული, კატასტროფული წყარალათ. ჸათე იდეაშ პოპულარიზაციათ, კიუვიექ გინირთჷ კატასტროფიზმიშ თეორიაშ პროპონენტო.
სიდნეიშ ოპერაშ თეატრი
სიდნეიშ ოპერაშ თეატრი — მუსიკალური თეატრი სიდნეის, ახალი საუზ-უელსის, ავსტრალიას, XX ოშწანურაშ ართ-ართი არძაშე გჷშნაგორა დგჷმილი დო ართ-ართი არძაშე ჩინებული ოკონცერტე დარბაზი მოსოფელს. დგჷმილიშ პროექტი ორხველჷ დანიარ არქიტექტორ იორნ უტზონს, ნამუქჷთ თე დგჷმილშო 2003 წანას პრიცკერიშ პრემია მიღჷ. დგჷმილი იდვალუაფჷ ბენელონგიშ პოინტის სიდნეიშ ჸუჯის ვერწემ ხინჯიშ გოხოლუას დო კომპლექსიშ უგუმაჟირუ ესთეტიკურ მილაჩამას ქიმინჷნს.
ბრელშო დგჷმილიშ ღინჭილიამი ორთვალი ხოლოს დვალირ ჸუჯის გილმანჩურალ ერქემამ ფლოტილიას გჷ. ტურისტეფი, ნამუეფიშ უმიარაშობას ოპერა შურო, ვარა დახე ვაინტერესჷნ, დგჷმილს აუხვადუ ხვალე თიში ხოლო ძირაფაშ შანსიშო.
ოპერაშ თეატრის იდვალუაფჷ ავსტრალიაშ ერუანული საოპერო დასი, სიდნეიშ თეატრალური კომპანია დო სიდნეიშ სიმფონიური ორკესტრი. თიში ადმინისტრაცია ახალი ობჟათე-უელსის ხელუანობაშ სამინისტროშ მინჯალას რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ავსტრალიას
ჟორჟ კიუვიე
კიუვიექ, ალექსანდრ ბრონიარიწკჷმა ართო, გიმირკვიუ გეოლოგიური რეგიონი პარიზიშ აუზი. ჸათე რკვიებეფს უკულ გიარსხუ ბიოსტრატიგრაფიაშ თარი პრინციპეფიშ გოვითარაფაქ.
ჟორჟ კიუვიექ დანტკიცჷ ნამდა სპილოშ მანგური ჩხოლარიშ ძვალეფი, ნამუეფქჷთ ოორუე ამერიკას იძირუნჷ, რდჷ მასტოდონტიშ დო ჩონჩხი, ნამუქჷთ ასეიან არგენტინაშ ტერიტორიას იძირუნჷ, რდჷ მეგათერიუმიშ.
კიუვიე რდჷ ართ-ართი პირველი მენცარი, ნამუქჷთ წჷმარინუ იდეა, ნამუშ მეჯინათ პრეისტორიული დიხაუჩაშ დომინანტური ორგანიზმეფი რდეს ქვერქვენწეფი დო ვართ ბჟაშუმუეფი.
კიუვიექ ღურუ 1832 წანაშ 13 მესის, ქოლერათ. კიუვიექ დიდი გოლინა იღვენუ ლუი აგასისიშ დო რიჩარდ ოუენიშ მენცარული რკვიებეფიშა. კიუვიე ართ-ართიე 72 მენცარიშე ნამუშ ჯოხოთ მიკოჭარილი რე ეიფელიშ ჸორშიშ ფასადის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგეფი კატეგორია:ფრანგი ზოოლოგეფი
ალასკაშ ჸუჯი
right|250px ალასკაშ ჸუჯი — ჸუჯი რჩქალ ოკიანეშ ოორუეშე, ალასკაშ ჩქონიშ მოღულაფაშ აბანს. ჸუჯი გინოზინდილი რე ალასკაშ ჩქონიშ დო კოდიაკიშ კოკეფიშე ბჟაეიოლჸურე, ალექსანდრეშ არქიპელაგშახ. ჸუჯიშ მაქსიმალური სიტომბა — 5 659 მეტრი.
ალასკაშ ჸუჯიშ წყარპიჯიშ ღოზი გვალამი რე, გიშეგურუ ტყალეფით დო ჯიშთეფით.
მეტეოროლუგიურო, თე ჸუჯი შტორმეფიშ დიდი გენერატორი რე, ნამუეფით ობჟათეჸურე, კანადაშ შტატ ბრიტანეთიშ კოლუმბიაშახ დო ააშ-იშ ვაშინგტონიშ დო ორეგონიშ შტატეფშა ყარენს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რჩქალი ოკიანეშ ჸუჯეფი
მაიაბუნდერი
მაიაბუნდერი (თაშნეშე მაია ბუნდერი; Mayabunder) — ინდოეთიშ აკოდგინალუაშა მიშმალი ანდამანიშ დო ნიკობარიშ კოკეფიშ ტერიტორიაშ ოორუე დო ოშქაშე ანდამანიშ (North and Middle Andaman district) ოლქიშ ხუთ ადმინისტრაციულ რაიონშე (ტეჰსილი) ართ-ართი.
იდვალუაფუ ანდამანიშ კოკეფიშ დიდი ანდამანიშ არქიპელაგიშ, კოკი ოშქაშე ანდამანს.
მაიაბუნდერი პორტ-ბლერწკჷმა მერსხილი რე ანდამანიშ მაგისტრალური რზათ. პორტ-ბლერწკჷმა ართო, მაიაბუნდერი აკა რაიონი რე, ნამუსჷთ შეულებუ მატერიკშე ომაშარე ლაინერეფიშ მეღება. თაშნეშე მაიაბუნდერს იდვალუაფუ მაჰათმა განდიშ ჯოხოდვალაშ კოლეჯი.
კატეგორია:ანდამანიშ დო ნიკობარიშ კოკეფიშ ოლქეფი
726
კატეგორია:
727
კატეგორია:
728
კატეგორია:
კელასური (კელასურიშ თემი)
ლიტერატურა
კატეგორია:სოხუმიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი კატეგორია:აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ დაცაიორებული დოხორელი პუნქტეფი
რობერტ კნეპერი
რობერტ ნეპერი (Robert Knepper; დ. 8 კვირკვე, 1959) — ამერიკალი არტისტი, ნამუქჷთ ჯოხო მიპალუ თეოდორე ბეგვილიშ როლიშ ლაჸაფით, ტელესერიალ ჯიხაშე ნტებას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჯიხაშე ნტებაშ არტისტეფი კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1959
რიჩარდ ოუენი
სერ რიჩარდ ოუენი (ინგლ. Sir Richard Owen; დ. 20 კვირკვე, 1804, ლანკასტერი, ინგლისი — ღ. 18 გერგობათუთა, 1892, რიჩმონდ-პარკი, ლონდონი, ინგლისი) — ინგლისარი ბიოლოგი, ზოოლოგი, ანატომი დო პალეონტოლოგი. რდჷ მუში პერიოდიშ ართ-ართი უდიდაში დო შანულამი ნატურალისტი, უმოსო შინელი რე ნამარხეფიშ რკვიებეფით.
რიჩარდ ოუენი გურაფულენდჷ ედინბურგიშ უნივერსიტეტის. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ ინგლისიშ ქირურგეფიშ ომაფე კოლეგიას, 1836-1856 წანეფს. 1856 წანას ოუენიქ ომუშებუშა ბრიტანეთიშ მუზეუმიშა გეგნორთჷ. ოუენი რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. 1834 წანას გიშაგორილქ იჸუ ლონდონიშ ომაფე ჯარალუაშ მაკათურო დო 1859 წანას საფრანგეთიშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ ურცხოალ მაკათურო. ოუენი რდჷ ლონდონიშ მიკროსკოპული ჯარალუაშ მაართა პრეზიდენტი. ოუენიშ ინიციატივათ, 1881 წანას დირსხუ ორთაშ მენცარობეფიშ მუზეუმქ.
რიჩარდ ოუენიქ მიშეღჷ ტერმინი დინოზავრი. რდჷ ჩარლზ დარვინიშ ევოლუციაშ ორთაშობური სელექციაშ კრიტიკოსი. ოუენიშ აზრით ევოლუცია ფაქტი რდჷ, მარა თიქ მოხვადჷ უმოს კომპლექსურო.
რიჩარდ ოუენიქ ღურუ 1892 წანაშ 15 გერგობათუთას, 88 წანერქ. დასაფულებური რე სენტ-ენდრიუშ ოხვამეშ სასაფლას, რიჩმონდიშ გოხოლუას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი ზოოლოგეფი კატეგორია:ინგლისარი ბიოლოგეფი კატეგორია:ინგლისარი ანატომეფი კატეგორია:ინგლისარი პალეონტოლოგეფი
დიუ
დიუ (Diu) — ნოღა დო ოლქი ინდოეთიშ მორსხუე ტერიტორია დამანი დო დიუს, პორტუგალიაშ ჸოფილი კოლონია ინდოეთის.
კატეგორია:პორტუგალიაშ ჸოფილი კოლონიეფი კატეგორია:დამანი დო დიუ კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი
729
კატეგორია:
ტომას მორი
ტომას მორი (ინგლ. Sir Thomas More, კათოლიკური ეკლესიაშ წიმინდე ტომას მორი, დ. 7 ფურთუთა, 1478, ლონდონი, ინგლისი — ღ. 6 კვირკვე, 1535, ლონდონი, ინგლისი) — ინგლისარი ჭარუ, ფილოსოფოსი, იურისტი დო რენესანსიშ პერიოდიშ ჰუმანისტი, ინგლისიშ ლორდ-კანცლერი 1529-1532 წანეფს. რე შინელი სატირულ-პოლიტიკური წინგიშ "უტოპია"-შ ავტორი. წინგის ეჭარილი რე გჷმოგონილი კოკიშ ჯარალუა დო ჸათე ჯარალუაშ რელიგიური, სოციალური დო პოლიტიკური ასპექტეფი. წინგიქ ლათინურ ნინაშა გიშართჷ 1516 წანას.
ტომას მორი გურაფულენდჷ ოქსფორდიშ უნივერსიტეტის, ნამუთ ვაუთებუ. 1499 წანას მორიქ ლონდონიშა დირთჷ დო ქიდიჭყჷ იურისპრუდენციაშ გურაფა. მალას ადვოკატო გინირთჷ დო პროფესიული კარიერა ხოლო ქიდიჭყჷ. უკულიან წანეფს პოლიტიკას ქაკათჷ. რდჷ ინგლისიშ პარლამენტიშ მაკათური. 1529 წანაშ გჷმათუთაშე 1532 წანაშ მესიშახ მორის უკებუდჷ ინგლისიშ ლორდი-კანცლერიშ პოსტი, მაფა ჰენრი VIII-შ მონარქობაშ ბორჯის. ტომას მორი რდჷ პროტესტანტული რეფორმაციაშ ოპონენტი დო აკრიტიკენდჷ მარტინ ლუთერიშ, ულრიხ ცვინგლიშ, ჟან კალვინიშ დო უილიამ ტინდეილიშ თეოლოგიურ იდეეფს. თაშნეშე, ტომას მორი რდჷ მაფა ჰენრი VIII-შ ოპონენტი ხოლო დო თის ინგლისიშ ეკლესიაშ მადუდეთ ვაჩინებულენდჷ. ჰენრი VIII-წკჷმა ჸათე დო შხვა კონფლიქტიშ გეშა, ტომას მორის ღურა ქიმუსაჯეს დო 1535 წანაშ 6 კვირკვეს ეშაფოტის დუდი მეკვათეს. 1935 წანაშე რომიშ პაპა პიუს XI-შ ინიციატივათ ტომას მორი კანონიზებული რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი ჭარუეფი კატეგორია:ინგლისარი ფილოსოფოსეფი კატეგორია:ინგლისარი იურისტეფი
ომანიშ ჸუჯი
ომანიშ ჸუჯი (არაბ. خليج عُمان) — ართგვარ საროტის წჷმარინუანს, ნამუთ ჰორმუზიშ საროტწკჷმა ართო, სპარსეთიშ ჸუჯის მითმურსხუანს არაბეთიშ ზუღას. მუჭოთ წესი, თის უმოსო სპარსეთიშ ჸუჯიშ ნორთო მოიარზენა, ვინდარო არაბეთიშ ზუღაშ. ჸუჯიშ ოორუე-ბჟაეიოლ წყარპიჯის იდვალუაფუ პაკისტანი დო ირანი, ობჟათე წყარპიჯის — ომანი, ბჟადალშე — არაბეფიშ გოართოიანაფილი საამიროეფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინდოეთიშ ოკიანეშ ჸუჯეფი
კოლეჯ დე ფრანსი
კოლეჯ დე ფრანსი (ფრანგ. Collège de France) — უმაღალაში გონათაფაშ დო რკვიებეფიშ ინსტიტუცია საფრანგეთიშ ნოღა პარიზის. დირსხუ 1530 წანას საფრანგეთიშ მაფა ფრანსუა I-შ ინიციატივათ.
კოლეჯ დე ფრანსის გურაფა უფასო რე, მარა თინა ვერძენს ომენცარე ხარისხის.
კოლეჯ დე ფრანსი რე საფრანგეთიშ არძაშე უმოსო ჩინებული დო პრესტიჟული ინსტიტუცია. 2021 წანაშ მუნაჩემეფით კოლეჯ დე ფრანსიწკჷმა აფილირებულეფი რდეს: ნობელიშ პრემიაშ 21 ლაურეატი დო ფილდსიშ მენდალიშ 9 ლაურეატი.
კოლეჯ დე ფრანსიშ პროფესორეფი ატარენა უფასო ლექციეფს, სოდეთ ირ კოჩის შეულებჷ დასწრება.
კოლეჯ დე ფრანსი ადმინისტრირენს შხვადოშხვა ომენცარე ლაბორატორიეფს დო ბიბლიოთეკეფს ევროპაშ მასშტაბით.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კოლეჯ დე ფრანსი კატეგორია:ფრანგული ომენცარე ინსტიტუციეფი
კაჩიშ ჸუჯი
კაჩიშ ჸუჯი (Gulf of Kutch, कच्छ की खाड़ी, კაჩჰი) — ჸუჯი არაბეთიშ ზუღას, ნამუთ ინდოეთიშ შტატი გუჯარათიშ ბჟადალშე 180 კმ-ს მიშმეჭკირუ. ჸუჯიშ მაქსიალური სიტომბა 122 მეტრი. ჸუჯი ოორუეშე გოხურგელი რე ქათჰიავარიშ ჩქონით, ნამუთ თის კაჩიშ ჩქონშე გიშმართჷნს, დო ოორუე-ბჟაეიოლ მალობათ გოჸუნს. კაჩიშ ჸუჯიშ წყარპიჯის, ნოღა ჯამნაგარს მოსოფელიშ უშხუაში ნაფთობგჷნმამუშებელი ქარხანა იდვალუაფუ. ნოღა კანდლას შხუ ნაფთობიშ ტერმინალი იდვალუაფუ.
კატეგორია:გუჯარათიშ გეოგრაფია კატეგორია:ინდოეთიშ ჸუჯეფი კატეგორია:არაბეთიშ ზუღაშ ჸუჯეფი
730
კატეგორია:
იაკუშიმა
მინი|250პქ|კოკიშ აბანდვალა
იაკუშიმა  (屋久島) — ოსუმიშ არქიპელაგიშ კოკი იაპონიას. მიშმურს კაგოშიმაშ ფრეფექტურაშ აკოდგინალუაშა. თიში ფართობი დოხოლაფირო 500 კმ² რე, მახორობა — 15 000 ადამიერი. კოკი ტაგენაშიმაშე გჷშმართჷნს ვინსენსიშ საროტი. უმაღალაში ჭურჭულიშ სიმაღალა ზუღაშ დონეშე 1 935 მეტრიე. კოკი ფორილიე აჯამეთეფით, სოდეთ ჯინჯიერი ჯა ძალამი დიდი ხანიშ მაღვენი კრიპტომერია რე, ნამუსჷთ იაპონიას სუგის უძახჷნა.
იაკუშიმაშ უნიკალური, უჯვეშაში ტყალეფი 1993 წანას, იუნესკოქ მოსოფელიშ მონძალაშ ერკებულშა მიშეჸონჷ. იაკუშიმა იაპონიაშ დო ვართ ხვალე თიში არძაშე ლადარამი აბანიე. ნოლექეფიშ ოშქაშე წანმოწანური მაძირაფალი თაქ 4 000 — 10 000 მმ-ს ოჭირინუანს. მუჭოთ ციგანებულო თქუანან, თაქ თუთას 35 დღას ჭვენს.
ირწანურო, ტყალეფს 300 000 ტურისტი ძირაფულენს. თინა ნაძირეფიე 1996 წანას გინოღალირ ფილმის Rebirth of Mothra.
კოკის მიშჷ კომპანია Honda-შ რკვიეფი წყარბადიშ ოჭვეწკჷმა მერსხუაფათ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი იაპონიას
ჯონ დესმონდ ბერნალი
ჯონ დესმონდ ბერნალი (ინგლ. John Desmond Bernal; დ. 10 მესი, 1901, ნინა, ტიპერარიშ ოგრაფე, ირლანდია — ღ. 15 ეკენია, 1971, ლონდონი, ინგლისი, გოართოიანაფილი ომაფე) — ირლანდიარი ფიზიკოსი, ომოსო მოღალენდჷ ფიზიკაშ, ბიოქიმიაშ დო კრისტალოგრაფიაშ დისციპლინეფს. რდჷ ართ-ართი მაართა მენცარი ნამუქჷთ გიმირინუ რენტგენოსტრუქტურული ანალიზი მოლეკულური ბიოლოგიაშ დარგის.
ბერნალი რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. 1945 წანას ლონდონიშ ომაფე ჯარალუაქ ბერნალის გინოჩჷ პრესტიჟული ომაფე მენდალი. 1937 წანაშე რდჷ ომაფე ჯარალუაშ მაკათური. ბერნალი, მუჭოთ მარქსისტი დო კომუნისტი, 1923 წანაშე ოკათუდჷ ბრიტანეთიშ კომუნისტურ პარტიას. 1981 წანას სოციალური მენცარობეფიშ ჯარალუაქ დარსხუ ჯონ დესმონდ ბერნალიშ პრემია. პრემია ირწანიანი რე დო გინმაჩამუ მენცარეფს, ნამუეფით მოღალენა მენცარობაშ დო ტექნოლოგიეფიშ დისციპლინეფს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ირლანდიარეფი კატეგორია:ირლანდიარი ფიზიკოსეფი
დიდი შურიშხა
thumb|320px| [[იოსე ქირსეშ ჯოჯოხეთშა დინულა|ჯოჯოხეთშა დინულა (ოსიოს ლუკასიშ ოხიდაშ მოზაიკა, XI ოშწანურა) ]] დიდი შურიშხა თაშნეშე დიდი საბატონი – ნებაშ მარაშ შურიშხა, თანაფაშ წჷმოხიანი დღა. დაწესჷ ქირსიანულ ოხვამექ თიმ დღაშ ეიოშანალო, მუჟამსჷთ პილატეშა მეულირჷ პაპათარეფქ თიშ ალობაშ მეჩამათ მათხილეეფი მეურჩქინეს იოსე ქირსეშ გვამს, ნამუთ დიდარ მოწაფექ იოსებ არიმათიალქ კირდეს ქჷდასვანჯუ დო ქვერსემ ქუა ქიმკოდუ. შურიშხას „აკოპანჯჷ ჯოჯოხეთიშ ოსხირეფქ, ღაღადენდეს ცალური ნძალეფი: დიდება სკანი“ – ქირსექ ცაშა ემაღალჷ. ოხვამე დიდ შურიშხას დიდ ხიოლით ეიოშინანს.
კატეგორია:ქირსიანული დღახუეფი
731
კატეგორია:
732
კატეგორია:
კრის ვეინსი
კრის ვეინსი (Chris Vance; დ. 1 ქირსეთუთა, 1971) — ინგლისარ-ავსტრალიარი არტისტი, ნამუქჷთ ჯოხო მიპალუ ჯეიმზ ვისტლერიშ როლიშ სრულებათ, ტელესერიალ ჯიხაშე ნტებას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1971 კატეგორია:ჯიხაშე ნტებაშ არტისტეფი კატეგორია:ინგლისარ-ავსტრალიარეფი
ჯესიკა ლანგი
ჯესიკა ლანგი (Jessica Lange ; 20 პირელი, 1949) — ამერიკალი კინოშ, თეატრიშ დო ტელევიზიაშ არტისტი ოსური. თის კარიერაშ გოძვენას 35 ჯილდო აფუ დოინალაფირი 67 ნომინაციაშე დო ათე მაძირაფალით ართ-ართ არძაშე შხირას დოჯილდაფირ არტისტეფს ორხველჷ. თინა ხოლო რე ფოტოგრაფი, დო იუნისეფიშ კეთილი ნებაშ ელჩი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1949
კუტიშხა
კუტიშხა — ოფუტე აფხაზეთიშ ავტონომიურ რესპუბლიკას, სოხუმიშ მუნიციპალიტეტის (ეშერაშ თემი), ზუღაპიჯიშ რზენი, წყარმალუ გუმისთაშ მარძგვან წყარპიჯის. ზუღაშ დონეშე 110 მ, სოხუმიშე 10 კმ. ეშერაშე (უახოლაში რკინაშარაშ დგჷმილი) 0,5 კმ. 2008 წანაშე ოკუპირაფილი რე რუსეთიშ ფედერაციაშით
ლიტერატურა
კატეგორია:სოხუმიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი კატეგორია:აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ დაცაიორებული დოხორელი პუნქტეფი
საფრანგეთიშ რეგიონეფი
საფრანგეთი ირთუ 25 რეგიონო (régions), თაშნეშე 21 მეტროპოლიტენო. საფრანგეთის თაშნეშე უღუ ოთხი ზუღაშმელეიანი რეგიონი. კორსიკა რე საფრანგეთიშ კონტროლირებაფონ ტერიტორია სქირონაშქა ზუღას. საფრანგეთიშ რეგიონეფს შქას ფართობით არძაშე დიდი რე ობჟათე პირენეეფი 45,6 ვითოში კვ.კმ, ოზუღე რეგიონეფს შქას — არძაშე დიდ რე საფრანგეთიშ გვიანა 83,534 კმ²-ით.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საფრანგეთიშ რეგიონეფი კატეგორია:საფრანგეთიშ გიმენგუმნართეფი
733
კატეგორია:
თინუსი
thumb|280px|თინუსი (Thunnus thynnus) თინუსი (Thunnus thynnus) — ჩხომი, სკუმბრიაშობურეფიშ ფანიაშე. უღუ რგვალი ჭიჭე ერქემ-სუათ ანჯარელი მაღალი რსხული, ჭიფე კუდელი. რსხულიშ სიგჷრძა 3 მ-შახ რე, წონა 375 კგ-შახ. გოფაჩილი რე ატლანტიშ დო რჩქალ ოკიანეეფს, ოორუეშ, სქირონაშქა, ბარენციშ, ბალტიაშ, უჩა, აზოვიშ დო იაპონიაშ ზუღეფს. საქორთუოს - უჩა ზუღაშ წყარპიჯის ირდიხას მუთმოფხვადჷნა. მახვამილაფარი რე, ჭკომუნს ჩხომეფს. ძვირფასი ორეწუე ჩხომი რე. დიდი მუდანობათ ჭოფჷნა ოკიანეეფს დო სქირონაშქა ზუღას, საქორთუოს — მერკეთ. ცჷმიანი ჩხომი რე (12-14%). გიმირინუანა ლადირო, დოკონსერვაფილო, გოჸინილო დო შხვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:სკუმბრიაშობურეფი
734
კატეგორია:
ირანალი არაბეფი
thumb|right| არაბეფიშ ხორუაშ აბანეფი ირანიშ პროვინციეფიშ (ოსტანეფიშ) მეჯინათ დო ირანიშ ისლამური რესპუბლიკაშ კულტურაშ ომინისტრეშ 2010 წანაშ მასქერული ნინაშ გეშა გითოკითხირიშ მეჯიანთ თე ოსტანეფიშ მახორობაშ პროცენტული ელაზჷმაფა. ირანალი არაბეფი (العرب في إيران al`Arab fi Īrān, Arabān dar Irān) — ირანიშ არაბეფი ვარ-და არაბულნინამი მახორობა. ირანიშ ედომუშამი მახორობაშ დოხოლაფირო 2% არაბი რე.
ირანშა არაბეფქ მიშანჭაფა, 633 წანაშ სპარსეთიშ ისლამური ეჭოფუაშახ, დიდო კინოხ დიჭყეს. ირანალი მამართალეფი, ოშწანურეფიშ გოძვენას მუნეფიშ ხურგეფიშ გალე მახორუ არაბეფწკჷმა ურთიართენდეს, თაშნეშე თი ბორჯის კანკალე არაბული ტომი იხორუდჷ ირანიშ ლაკადაშ ტერიტორიას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ირანიშ კათეფი კატეგორია:სემიტური კათეფი კატეგორია:არაბული დიასპორა
735
კატეგორია:
სარა უეინ კელისი
სარა უეინ კელისი (Sarah Wayne Callies; დ. 1 მანგი, 1977) — ამერიკალი არტისტი, ნამუქჷთ ჯოხო მიპალუ სარა ტანკრედიშ როლიშ სრულებათ, ტელესერიალ ჯიხაშე ნტებას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1977 კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:ჯიხაშე ნტებაშ არტისტეფი
ქუვეითური დინარი
ქუვეითური დინარი — ფარაშ ართული ქუვეითის, 1 დინარი აკმოდირთუ 1000 ფილსიშე. მიმოულას რე ბანკნოტეფი გეჸვენჯი ნომინალეფით: 1/4, 1/2, 1, 5, 10 დო 20 დო, ხურდეფი ნომინალეფით: 5, 10, 20, 50 დო 100 ფილსი. ქუვეითური დინარი — მანგარი დუდიშულო კონვერტირაფონი ვალუტა რე. თაშნეშე მოსოფელიშ არძაშე ძვირიანი ვალუტა რე.
ფობოსი
ფობოსი — პლანეტა მოროხიშ ჟირი ორთაშობური ალმაშარეშე ართ-ართი რე (მაჟირა რე დეიმოსი).
ფობოსის მიოგორუ ამერიკალი ასტრონომიქ ასაფ ჰოლიქ, 1877 წანაშ 18 მარაშინათუთას, ააშ-იშ ოურდუმე-ოზუღე ობსერვატორიაშე. ფობოსი ბერძენული მითოლოგიაშ შიშიშ ღორონთიშ ჯოხონობაშ რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოროხიშ ორთაშობური ალმაშარეეფი
ცობიე სმულდერსი
ჯეიკობ ფრანცისკა კობი სმალდერსი (Jacoba Francisca Maria Smulders; დ. 3 პირელი, 1982, ვანკუვერი) — კანადარი არტისტი დო მოდელი. ჩინებული რე მერიე ჰილიშ როლით Marvel-იშ კინოოქიანუშე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კანადარი არტისტეფი
ბრაზილიური თხირი
ბართოლეტია ვარ-და ბართოლეცია (Bertholletia) — ლეცითიშობურეფიშ ფანიაშ მონოტიპიური გვარიშ ობჟათეამერიკული ჩანარი. აკა გვარობა — ბართოლეტია მაღალი (Bertholletia excelsa), უმოსო ჩინებული რე ჯოხოეფით ბრაზილიური თხირი, ობჟათეამერიკული თხირი დო ამერიკული თხირი (თე ჟირი ჯოხოდვალათ ჩინებული რე ჩანარიშ გუმნაღელით). კანკალეშა გიშმართუნა მაჟირა გვარობას —, მარა თე არზის არძა ვაღებულენს.
ბაჰრეინული დინარი
მიმოულას რე ბანკნოტეფი ნომინალით 0,5, 1, 5, 10 დო 20 დინარი, თაშნეშე ხურდეფი ნომინალით 1, 5, 10, 25, 50 დო 100 ფილსი. 1966 წანაშე 1973 წანაშ მეკოროცხუათ ბაჰრეინული დინარი რდჷ აბუ-დაბიშ საამიროშ ფარაშ ართული, თიში დირჰამით თირუაშახ.
ბრაზილიური თხირი
ბართოლეტია მაღალი ჩანს გაიანას, ვენესუელას, ბრაზილიას, ბჟაეიოლ კოლუმბიას, ბჟაეიოლ პერუს დო ბჟადალ ბოლივიას. თაშნეშე ზოხოთ გოფანტილი ჯალეფი ჩანს ამაზონიშ, რიუ-ნეგრუშ დო ორინოკოშ ანდა რჩქონას. ბერთოლეტიას მორჩილ მუდანობათ დითმიჭყანუანა, მუჭოთ კულტურული ჩანარი, მარა პლანტაციეფიშ მოსალი ტყარი ბართოლეტიაწკჷმა ელაზჷმაფათ მორჩილი რე.
ბაჰრეინული დინარი
ისტორია
1959 წანაშ 28 პირელშახ ქიანას მიმოულას რდჷ ინდური რუპია, სოიშახ თინა ვადოთირუ სპარსეთიშ ჸუჯიშ რუპიაქ.
სპარსეთიშ ჸუჯიშ რუპია მერსხილი რდჷ ინდურ რუპიაწკჷმა.1965 წანას, მუჟამსჷთ ინდურ რუპიაქ გეუფასურუნ, თაშნეშე ოჸიდეფონი ღვენობა მიოდინუ სპარსეთიშ ჸუჯიშ რუპიაქ ხოლო, თეშ უკული ბაჰრეინიშ ხეშუულებაშ გჷნოჭყვიდ მუში ფარაშ ართულიშ გიშაშკუმალა.
ბრაზილიური თხირი
სქოლიო
კატეგორია:ლეცითიდობურეფი კატეგორია:ობჟათე ამერიკაშ ფლორა კატეგორია: ტროპიკული მეურნობა
ბაჰრეინული დინარი
ისტორია
ბაჰრეინულ დინარქ მიმოულაშა მიშართჷ 1965 წანაშ 11 გჷმათუთას. გემაჸვენჯ წანას ბაჰრეინულ დინარქ გჷნირთჷ აბუ-დაბიშ საამიროშფარაშ ართურო.
დინარიშ კურსი მერსხილი რე ამერიკულ დოლარწკჷმა.
თაშნეშე ქოძირით
მოსოფელიშ ვალუტეფი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბაჰრეინი კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
736
კატეგორია:
ლეკუხონა (სოხუმიშ მუნიციპალიტეტი)
ლეკუხონა (ჸოფილი მარინსკოე) — ოფუტე აფხაზეთიშ ავტონომიურ რესპუბლიკას, სოხუმიშ მუნიციპალიტეტის (კელასურიშ თემი), წყარმალუ ჩალბაშიშ ლეხერს. ზუღაშ დონეშე 110 მ, სოხუმიშე 15 კმ. 2008 წანაშე ოკუპირაფილი რე რუსეთიშ ფედერაციაშით
ლიტერატურა
კატეგორია:სოხუმიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი კატეგორია:აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ დაცაიორებული დოხორელი პუნქტეფი
ნებაშ მარა
ნებაშ მარა — დიდპიჩვანიშ ბოლო მარა (7 დღა), თანაფაშ კინოხიანი ოდღახუე დღალეფი. ქირსიანული ოხვამე პიჩვანით ეიოშინანს იოსე ქირსეშ ნებაშ (ტანჯუაშ) გასაშინეთ თი ცოდეფიშ გიშაჸიდირალო, ნამუთ ადამიერს ღორონთიშ წჷმი უღუ. ოხვამე თე დღალეფს ხონულობაშ უციობას აწესენს. თე ხონულობა გჷმიჭანუანს დაღონებულ განწყობას დო წუხირს თი წამებაშ გეშა, მუთ იოსექ ჩქინ ცოდეფიშ გიშაჸიდირალო გჷნიღუნ. ნებაშ მარაშ დღალეფი რე:
კატეგორია:ქირსიანობა კატეგორია:ქირსიანული დღახუეფი
გერმანიაშ ნოღეფიშ ერკებული
გერმანიაშ ნოღეფი — გერმანია დოხორელი პუნქტეფი, ნამუეფსჷთ ნოღაშ (Stadtrecht) სტატუსი უღჷნან —  ზიტყვაზიტყვათ ონოღე სამართალი), 2012 წანაშ 1 ღურთუთაშ დგომარობათ 2063 ნოღას იკოროცხჷნს. თინეფშე ოთხის (ბერლინი, ჰამბურგი, მიუნხენი დო კელნი) 1 მილიონშე უმოსი მახორუ ჸუნს.
გერმანიაშ საართო რუკა
რუკაშ ლეგენდა:
რესურსეფი ინტერნეტის
გერმანია
737
კატეგორია: