cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ბუქთარმა
ბუქთარმა (ყაზახ. Бұқтырма, რუს. Бухтарма) რე წყარმალუ ყაზახეთის. წყარმალუ ბუქთარმა იჭყაფჷ ალთაიშ გვალეფს, გიშმურს ბჟაეიოლ ყაზახეთიშ ოლქის დო ინაკათუ წყარმალუ ირტიშის. ბუქთარმაშ სიგჷნძა რე 336 კმ. ღანჩოშ ფართობი 12,660 კვ.კმ.
ივანო-ფრანკივსკი
ივანო-ფრანკივსკი (Івано-Франківськ) — ისტორიული ნოღა ობჟათე-ბჟადალ უკრაინას. ივანო-ფრანკივსკიშ ოლქიშ დო რაიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
კლიმატი დო გეოგრაფია
ნოღა აკოგაფილი რე კარპატიშ გვალეფიშ რეგიონს, ზუღაშ დონეშე დოხოლაფირო 120 მეტრშახ. უკრაინაშ მოგვენი უმენტაში აბანიშნერო, ტაქჷთ კონტინენტური კლიმატი რე ტიბუ ზარხულეფით დო რგილი ზოთონჯეფით.
სქოლიო
კატეგორია:ივანო-ფრანკივსკიშ ოლქიშ ნოღეფი კატეგორია:უკრაინაშ ადმინისტრაციული ცენტრეფი კატეგორია:უკრაინაშ ნოღეფი
ომაფე ჯარალუაშ მაკათური
ომაფე ჯარალუაშ მაკათურობა (ინგლ. Fellowship of the Royal Society (FRS, ForMemRS დო HonFRS) — რე ჯილდო, ნამუსჷთ ლონდონიშ ომაფე ჯარალუა გინმოჩანს ინდივიდეფს, ნამუეფქჷთ მიშეღეს დიდი თია ორთაშობური მენცარობაშ შხვადოშხვა დარგეფიშ გოვითარაფაშა. ლონდონიშ ომაფე ჯარალუაშ მაკათურობა რე პრესტიჟული ჯილდო. The Guardian-იშ აზრით ჸათე ჯილდო ოსკარიშ მეღებაშ ექვივალენტი რე. ომაფე ჯარალუა ირ წანას ღებულენს დოხოლაფირო 60 მაკათურს, საპატიო მაკათურს დო ურცხოალ მაკათურს. მაკათურეფი გიშეგორუ აპრილი-მესიშ პერიოდის, 700 ნომინირაფილი კანდიდატიშე. შხვადოშხვა ბორჯის ლონდონიშ ომაფე ჯარალუაშ მაკათურეფი რდეს გიშარჩქინელი მენცარეფი: ისააკ ნიუტონი, ჩარლზ დარვინი, მაიკლ ფარადეი, ერნესტ რეზერფორდი, სრინივასა რამანუჯანი, ალბერტ აინშტაინი, უინსტონ ჩერჩილი, სუბრაჰმანიან ჩანდრასეკარი, დოროთი ჰოჯკინი, ალან ტიურინგი, ლიზა მაიტნერი, ფრენსის კრიკი, სტივენ ჰოუკინგი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ლონდონიშ ომაფე ჯარალუა კატეგორია:ომაფე ჯარალუაშ მაკათურეფი
ვესტმანლანდიშ პროვინცია
ვესტმანლანდი — ისტორიული პროვინცია შვედეთიშ ცენტრალურ ნორთის, სვეალანდიშ რეგიონს.
კატეგორია:შვედეთიშ პროვინციეფი კატეგორია:შვედეთიშ ისტორია
ჯვ. წ. 1227
წანა — ჯვ. წ. XIII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1220-იანეფიშ რანწკო 3-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1227 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
თურგუთ ოზალი
თურგუთ ოზალი (Turgut Özal, დ. 13 გჷმათუთა, 1927, მალათია, თურქეთი — ღ. 17 პირელი, 1993, ანკარა, თურქეთი) — თურქეთიშ სახენწჷფო დო პოლიტიკური მოღალე, თურქეთიშ მაბრუო პრეზიდენტი (1989–1993 წწ.).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:თურქეთიშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:თურქეთიშ პრემიერ-მინისტრეფი კატეგორია:თურქი პოლიტიკოსეფი
ქარათალი
ქარათალი (ყაზახ. Қаратал, რუს. Каратал) რე წყარმალუ ყაზახეთის. ქარათალი იჭყაფჷ ჯუნგარიშ ალათაუშ გვალეფს დო ინაკათუ ბალხაშიშ ტობას. ქარათალიშ სიგჷნძა რე 390 კმ. ღანჩოშ ფართობი 19,100 კვ.კმ.
ჯვ. წ. 1228
წანა — ჯვ. წ. XIII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1220-იანეფიშ რანწკო 2-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1228 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ავსტრიაშ ადმინისტრაციული დორთუალა
ოლქეფი
ავსტრიაშ ფედერაციული დიხეფი მუშ განშე ირთუ 79 პოლიტიკურ ოლქო (Politische Bezirke) დო 15 დოკანონაფილ ნოღათ, ნამუეფსჷთ მუნეფიშ ოლქეფი აპალუნა, ირი ოლქი ირთუ მუნიციპალიტეტეფო.
კატეგორია:ავსტრია
გვინეაშ ნოღეფიშ ერკებული
გვინეაშ ნოღეფი — გვინეაშ შხუ დოხორინელი პუნქტეფიშ ერკებული. ქიანაშ ნანანოღა დო უდიდაში ონიშოლი რე ნოღა კონაკრი, ნამუთ ატლანტიშ ოკიანეშ წყარპიჯის იდვალუაფჷ. შხვა დიდი ონიშოლი — კამსარი, ნამუთ გჷმირინუაფჷ ბოქსიტეფიშ გჷნაღალარო. შხვა შხუ ნოღა ქიანაშ ტერიტორიაშ დინოხოლე იდვალუაფჷ.
გვინეაშ ოართე რუკა
რუკაშ ლეგენდა:
რესურსეფი ინტერნეტის
გვინეა გვინეა
ვაჰაბიზმი
ვაჰაბიზმი — სუნიტური ისლამიშ ართ-ართი გემაჸვენჯალა. თინა XVIII ოშწანურაშ შქა პერიოდის ასეიანი საუდიშ არაბეთიშ ტერიტორიას მოღალე თეოლოგიქ, მუჰამედ იბნ აბდ-ალ-ვაჰაბიქ გაჭყჷ. თიქ დო თიშ გემაჸვენჯეეფქ უკიდაშობაშა გავითარეს XIV ოშწანურაშ რელიგიური მოღალეშ, იბნ ტეიმიშ იდეეფი ისლამიშ გიშახალიწუაშ დო რეტროგრადული გოახალაფაშ გეშა. მუთუნნერი წიმინდე აბანეფი დო წიმინდანეფი, რიტუალეფიშ მაქსიმალური გაუბრალება დო ჯვეში (მუჰამედიშ ბორჯიშიანკ) ისლამური „უმა-თემიშ“ წესეფით რინა — თენა რდჷ თარი ოსხირეფი აბდ ალ-ვაჰაბიშ ქადაგუაში, ნამუშ გემაჸვენჯეეფს მუნეფიშ დუდშა შუროთ ვა უჯოხოდეს „ვაჰაბიტეფი“, უმოსო ემეთ მუსლიმეფს, რწუმათ გოართოიანაფილეფს („ალ-მუვაჰიდენ“).
ვაჰაბიტური იდეოლოგიაშ თარ ჩინებას წჷმარინუანს პრინციპი ართმორწუმუაშ გეშა. ხვალე ალაჰი რე ღირსი პატიცემაში დო, თაურეშე გიშნაველი, ვა რე მუთუნნერი წიმინდე აბანეფი დო წიმინდანეფი - ანტკიცდნა ვაჰაბიტეფი. ყურანი ოკო რდას არძა მუსლიმიშო ეშმაულარი ჭურჭული. თაშნეშე ვარებული რე მუჰამედიშ კულტი, თიშენ, ნამჷ-და კათას დო ღორონთს შქას მუთინნერი შქამალი ვა რდას ოკო. მანგიორო ვაჰაბიზმი აღიარენს ხვალე ართღორონთალას (ანუ „ტავხიდ“-ის), ნამუშ მეჯინათ ხვალე ალაჰი რე დუდიშ დოჩანაფაძ სიმბოლო. „ტავხიდიშ“ ოსხირი რე ჩინება „ლა ილაჰა ილლალლაჰი”, ანუ მითინ ვა რე ღირსი დუდიშ დოჩანაფაში ალაჰიშ მოხ. ვაჰაბიტური ართ-ართი სალიტერატურე-ოხემანჯღვერუე წყუშ მეჯინათ, ნამუქჷთ გიფაჩუ ოორუე კავკაციას დო წჷმარინუანდჷ ათე რელიგიური გემაჸვენჯალაშო ოხვილურ კონსპექტის, ბონას რე აღიარაფილი გეჸვენჯი: „..მუსლიმქ ოკო მიღას ისლამიშ დოგურაფა, ნამუთ მოჸონაფილი რე წიმინდე ყურანს — ალაჰიშ ზიტყვას დო სუნას — უწმოხმორაგადე მუჰამედიშ გჷმნარაგადებს. ისლამი არძა თექიანურ დო თიქიანურ ოკითხირეეფს გამას არზენს. უჟინაში ალაჰი ვემიღენს აკა შხვა რელიგიას დო შხვა კონსტიტუციას შარიათიშ მოხ. თინჩალა დო სინთელუანობა თის, მით გეჸუნს ემეთ რზას დო გეჸუნს უწმოხმორაფადეშ ქადაგუეფს. ირი მუსლიმი ვალდვალირი რე მუში რინა ეიონწყუას ყურანიშ დო სუნაშ მეჯინათ. ისლამი მოუჭანუანდ მუში მაქადაგებელეფს მიღან რჩქინა დო გონათუა. ისლამი ჩინებულენს სამართალამი რზათ მოპალირჷ სიდინდარეს. ისლამი სამართლიანუაშ რელიგია რე. ალაჰის უჸორს სამართალამი კათა. ისლამი ჯიჰადიშ დო რინაშ რელიგია რე. ისლამი მოუჭანუანს არძა თიშ გემაჸვენჯის ვედინარღას მუში ოღვენი, ხემანჭუაფა დო თელარათ ისლამიშ გომორძგუაშო. ისლამი ივარენს პრაგმატიზმის დო თი იდეეფიშ მიშაღალას, ნამუეფჷთ გილმალუანა სიწიმინდეს დო სისქვამეს, კერძოთ შხვადოშხვა სახეშ სიახალეეფს დო რცურწუმეფს.“
ჯვ. წ. 1229
წანა — ჯვ. წ. XIII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1220-იანეფიშ რანწკო 1-ლი წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1229 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
რცუდიმიტრი I
რცუ დიმიტრი I (კირილიცა: Лжедмитрий) — რუსეთიშ ცარი 1605 წანაშ 11 კვირკვეშე 1606 წანაშ 27 მესიშა. დებადჷ 1581 წანას, დოღურჷ 1606 წანაშ 27 მესის. რცუ დიმიტრიშ ნანდული ჯოხო რდჷ გრიგორი ოტრეპიევი. გრიგორიქ ხემანჭუაფაშ ხეშა ეშაჸოთამაშ ღანკით დუდშა ქეგიბრალჷ, ნამჷ-და თინა უგლიჩის ჸვილირი დიმიტრი ივანეშ სქიშ ქომოლსქუა რდჷნ, ნამუქჷთ ითამდა მუდგაინერო გინასქიდჷ მაჸვილარეფს. სუფურელი მახორობა იჯერენდჷ გრიგორიშ ტყურეფს დო თიშა კაბეტი იმენდი უღჷდეს.
1604 წანას, რცუ დიმიტრიქ პოლონარეფწკჷმა დო კაზაკეფწკჷმა ართო მოსკოვიაშა მიდართჷ. 1605 წანას, ულებუო დოღურჷ ბორის გოდუნოვქ, ხვისტაშა გეშართჷ თიშ 16 წანერი ქომოლსქუა თედორე II-ქ, თის მაფუაქ ვაჭარჷ თიშენ, ნამჷ-და თიმ წანას რცუ დიმიტრიქ ქუმორთჷ მოსკოვშა, გეშაჭყვიდჷ გოდუნოვეფიშ ფანია დო დუდი მაფათ გეგმიცხადჷ. თის ვეშალებუ ქიანაშ მონკა ეკონომიური დგომარაფაშე გიშაჸონაფა დო თეშ გეშა მაფუაშ ართ წანაშ დუდს თინა აკორაგადებულეფქ დოჸვილეს. thumb|300 px|რცუ დიმიტრი I აწოჸუნს ებუძორელ მახორობას, ნამუეფჷთ მოსკოვშა მიშმულა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეთიშ მაფეფი
ასტროქიმია
ასტროქიმია რე მენცარობაშ დარგი, ნამუთ გურაფულენს მოლეკულეფს, მოლეკულურ რეაქციეფს ოქიანუს დო თინეფიშ ურთიართქიმინჯალაშ პროცესეფს რადიაციაწკჷმა. ასტრონომია რე ასტრონომიაშ დო ქიმიაშ გოართოიანაფილი დისციპლინა. სპექტროსკოპიაშ დორსხუაფაქ დიდი თია მიშეღჷ ასტროფიზიკაშ გოვითარაფაშა. სპექტროსკოპიაქ შელებუ მოლეკულეფიშ მეგორაფა ბჟაშ სისტემაშ შხვადოშხვა აბანეფს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ასტროქიმია
ვესტერბოტენიშ პროვინცია
ვესტერბოტენი (Västerbotten), ვესტერბოტნია ვარდა ბჟადალი ბოტნია — ისტორიული პროვინცია შვედეთიშ ოორუე-ბჟაეიოლ ნორთის, ნორლანდიშ რეგიონს.
კატეგორია:შვედეთიშ პროვინციეფი კატეგორია:შვედეთიშ ისტორია
კორონავირუსიშ პანდემია საქორთუოს
კორონავირუსიშ პანდემია საქორთუოს — მიმალი კორონავირუსიშ პანდემიაშ მალობა საქორთუოს.
კორონავირუსიშ ეპიდემიაქ მაართაშე ჩინეთიშ ჰუბეიშ პროვინციაშ ნოღა უჰანს დეფიქსირჷ 2019 წანაშ ქირსეთუთას. 2020 წანაშ 11 მელახის, ჭყანთხილუაშ მოსოფელიშ ორგანიზაციაქ კორონავირუსიშ ეპიდემია გლობალურ პანდემიათ გჷმაცხადჷ.
საქორთუოშ ტერიტორიას გეხვილაფირჷ მაართა ინფიცირაფილ პიჯი ირანიშ ტერიტორიას რდჷ, სოდე ლახარაქ 2020 წანაშ ფურთუთაშ შქა რიცხუეფშე გიფაჩჷ. ლახარაშ დიაგნოსტირაფაქ ლუგარიშ ლაბორატორიას მანჯაფილი რკუალათ მიხუჯინჷ.
22-23 მელახიშ გვიან სერით, საქორთუოშ პრემიერ-მინისტრ, გიორგი გახარიაქ დადასურჷ საქორთუოს ლახარაშ მაართა დინოხლენი გინოჩამაშ შვანი მარნეულიშ მუნიციპალიტეტის, ნამუსჷთ მაჸუნუ კონწარი ოკარანტინე რეჟიმიშ გჷმოცხადაფა მარნეულიშ დო ბოლნისიშ მუნიციპალიტეტეფს.
30 მელახის, საქორთუოშ პრემიერ-მინისტრი გიორგი გახარიაშ გჷნაცხადით, ედომუშამი ქიანაშ მასშტაბით 21:00 სათშე, ოჭმარეშ 6:00 სათშა ტრანსპორტიშ დო კუჩხით გილმაულარეფიშ ყარაფი იხურგჷ. თაშნეშე გიორგი გახარიაშ გჷნაცხადით, იცხადებჷ თ.ჯ. კომენდანტიშ სათი, ნამუთ 31 მელახიშ 21:00 სათშე დიჭყაფჷ.
სქოლიო
კატეგორია:COVID-19-იშ პანდემია ქიანეფიშ დო ტერიტორიეფიშ მეჯინათ
ედრიან ფასდარი
ედრიან ფასდარი (Adrian Pasdar; დ. 30 პირელი, 1965, მასაჩუსეტსი) — ამერიკალი არტისტი. ჩინებული რე ნათან ფეთრელიშ როლით NBC-იშ სერიალიშე გერგეზეფი. 2014 წანაშე ოკათ ABC-იშ სერიალს ბონიშ თხობელეფი, სოდეთ ასახიერენს გლენ თალბოთის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1965
კარლ შპიტელერი
კარლ ფრიდრიხ გეორგ შპიტელერი (გერმ. Carl Friedrich Georg Spitteler; დ. 24 პირელი, 1845, ლისტალი, შვეიცარია — ღ. 29 ქირსეთუთა, 1924, ლუცერნი, შვეიცარია) — შვეიცარიალი პოეტი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ლიტერატურაშ დარგის, 1919 წანას. ჭარუნდჷ გერმანულ ნინაშა.
ბიოგრაფია
კარლ შპიტელერქ დებადჷ შვეიცარიაშ ნოღა ლისტალს. გურაფულენდჷ ბაზელიშ გიმნაზიას, უკულ გურაფა გაგინძორჷ ციურიხიშ უნივერსიტეტის. ციურიხიშ უნივერსიტეტის გურაფულენდჷ იურისპრუდენციას დო ოკულ თეოლოგიას. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ დიო რუსეთის დო უკულ ფინეთის. შპიტელერი რე ავტორი შხვადოშხვა ლერსეფიშ, პოემეფიშ დო ართი რომანიშ "Imago".
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შვეიცარიალეფი კატეგორია:შვეიცარიალი პოეტეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1845 კატეგორია:ნაღურა 1924
ბალხაშიშ ტობა
ბალხაშიშ ტობა (ყაზახ. Балқаш Көлі) — ტობა ყაზახეთის. ბალხაშიშ ტობა აზიაშ ართ-ართ უდიდაშ ტობა რე. ტობაშ ფართობ რე 16,400 კვ.კმ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:აზიაშ ტობეფი კატეგორია:ყაზახეთიშ ტობეფი
ეგვიპტური გირვანქა
ეგვიპტური გირვანქა კინე გინეა (الجنيه المصرى) — ეგვიპტეშ ვალუტა, ნამუთ 100 პიასტრო (კირშო) ვარდა 1000 მილიმო ირთჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფარაშ ართურეფი კატეგორია:აფრიკაშ ვალუტეფი კატეგორია:გირვანქა
ნანინი
ნანინი (南宁; ჯუან. Nanzningz) — ნოღა ჩინეთის, გუანსი-ჯუანიშ ავტონომიური რაიონიშ ადმინისტრაციული, ეკონომიკური დო კულტურული ცენტრი, ნოღა ავტონომიური რაიონიშ ობჟათე-ბჟადალშე იდვალუაფჷ. ედომუშამი მახორობაშ 57,85％ ერუანულ უჭიჭაშალას აკმადგინანს, თინეფს შქას ჯუანეფი — 57,14％.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩინეთიშ ნოღეფი
ჯვ. წ. 1230
წანა — ჯვ. წ. XIII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1230-იანეფიშ რანწკო 10-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1230 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
2130
დღახუეფი
კატეგორია:
მოლეკულური ბიოლოგია
მოლეკულური ბიოლოგია რე ბიოლოგიაშ დარგი, ნამუთ გურაფულენს ბიოლოგიური აქტივობაშ პროცესეფს მოლეკულურ დონეშა. ტერმინი მოლეკულური ბიოლოგია მიშეღჷ უილიამ ესტბერიქ, 1945 წანას. მოლეკულური ბიოლოგია მოლეკულეფიშ ხვალე რკვიება ვარე, ჸათე დისციპლინა რგებაფულენს შხვადოშხვა ტექნიქეფს დო მეთოდეფს მოლეკულური პროცესეფიშ რსულას დაგურაფალო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოლეკულური ბიოლოგია
ჯვ. წ. 1231
წანა — ჯვ. წ. XIII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1230-იანეფიშ რანწკო 9-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1231 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ელისაბედ II
200px|მინი|left|ელისაბედ II-აშ პიჯული შილა თიში ომაფე უდიდაშულობა დიაფალი ელისაბედ II უინძორი (Queen Elisabeth II, Elizabeth Alexandra Mary Windsor; დ. 21 პირელი, 1926, ლონდონი - ღ. 8 სექტემბერი, 2022) — რდჷ კაბეტი ბრიტანეთიშ დო ოორუე ირლანდიაშ გოართოიანაფილი ომაფეშ მამართალი დიაფალი დო სახენწჷფოშ მადუდე, ხვისტაშა ეშართჷ 1952 წანაშ 6 ფურთუთას, გჷრგინი გიდგჷ 1953 წანაშ 2 მანგის დო მართუნდჷ ღურა დღაშა. თაშნეშე რდჷ წორომაჸალობაშ 14 სახენწჷფოშ მადუდე (ავსტრალია, ანტიგუა დო ბარბუდა, ბაჰამეფი, ბელიზი, გრენადა, კანადა, ახალი ზელანდია, პაპუა-ახალი გვინეა, სენტ-ვინსენტი დო გრენადინეფი, სენტ-კიტსი დო ნევისი, სენტ-ლუსია, სოლომონიშ კოკეფი, ტუვალუ, იამაიკა), ანგლიკანური ოხვამეშ მადუდე, აკოანჯარაფილი ნძალეფიშ თარსარდალი დო კოკი მენიშ ლორდი. 2021 წანაშ 30 გერგობათუთაშახ რდჷ ბარბადოსიშ სახენწჷფოშ მადუდე.
ელისაბედიქ დებადჷ 1926 წანაშ 21 პირელს, იორკიშ ჰერცოგ ჯორჯიშ დო თიში ჩილიშ, ელისაბედიშ ფანიას. გონათუა მიღჷ დოხორეს. მუმამუშიქ ხვისტაშა ეშართჷ 1937 წანას, თიში მონძე ზუსტას ელისაბედი რდჷ. 1947 წანას ელისაბედიქ ჩილო ქაჸუნჷ ჰერცოგ ფილიპის დო თიშე ჸუნდუ ოთხი სქუა: ჩარლზი, ანა, ენდრიუ დო ედუარდი.
ელისაბედ II — ხანით არძოშე უნჩაში ბრიტანალი (ინგლისარი) მონარქი რდჷ ისტორიას. ელისაბედი II, ბრიტანეთიშ ხვისტაშ რეკორდსმენო დოსქიდჷ მაფობაშ ბორჯიშ განწეობათ, შხვეფს შქას, მოსოფელს მაჟირა აბანი უკებუფჷ, არძო თიმბორჯიან სახენწჷფოშ მადუდეეფიშ შქას (ტაილანდიშ მაფა პხუმიპნ ადულიადეტიშ უკული). მოსოფელს არძოშე ხანერი ოსური რდჷ — სახენწჷფოეფიშ მოქიმინჯე მადუდეეფს შქას, ევროპას — არძოშე ხანერი სახენწჷფოშ მოქიმინჯე მადუდე რდჷ. ელისაბედ II მაფენდჷ 70 წანაშ დო 214 დღაშ განწეხანს.
ორდოიანი წანეფი
ელისაბედიქ 1926 წანას დებადჷ. თიქ ინათჷ ბაკინგემიშ დოხორეს დო იორკიშ არქიეპისკოპოსიქ თის დიდაშ ჯოხო გიოდჷ. დუდმაართათ, ელისაბედის უჭირდჷ მუში ჯოხოშ გჷმორაგადაფა დო მუშ დუდშა ლილიბეთი უჯოხოდჷ, ზუსტას თეშენ გიოდჷ მუმამუშიქ თე გეძინელჯოხოთ. ელისაბედიქ გონათუა, დოხორეს მუშ უკულაშ და მარგარეტწკჷმა ართო მიღჷ.
ელისაბედი დუდმაართათ ვემიაზრებუდჷ ხვისტაშ მონძეთ. თიში ჯიმადი, უელსიშ პრინცი ედუარდი ახალნორდი რდჷ დო გვალო თის ორხველუდჷ ხვისტა, მარა ჯორჯ V-იშ ღურაშ უკულ ედუარდიქ ვარია თქუ ხვისტაშე დო თინა ელისაბედიშ მუმა ჯორჯ VI-ქ დეკინჷ, ელისაბედიქ ხვისტაშ მაართა მონძეთ გჷნირთჷ.
იტალიაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა
მინი|200პქ იტალიაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა — მოსოფელიშ დო ევროპაშ ართ-ართი არძაშე ტიტულუანი ერუანული ნაკორობა, გიმორძგუ ფიფაშ ოთხ მოსოფელიშ ჩემპიონატის (1934, 1938, 1982 დო 2006), ართ ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატის (1968) დო ართ ოლიმპიურ ლაჸაფეფს (ორქოშ მენდალი 1936 წანაშ ზარხულიშ ილიმპიადას).
ელისაბედ II
ორდოიანი წანეფი
მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ პერიოდის ელისაბედი შოტლანდიას რდჷ, მარა ლონდონშა დირთჷ. მუჟამსჷთ მენტიება ლონდონშა მიღესჷნ, მაფაქ დო თიშ ფანიაქ ვარია გაცხადჷ, ნამჷ-და კანადაშა მიდურთუმდესკონ.
იტალიაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა
ერუანული ნაკორობაშ ტრადიციული ჟინმუკაქუნალიშ ფერი (თეშ მუჭოთ არძა იტალიური ნაკორობა ბუნაშ დო ათლეტიშ, მოტო-სპორტიშ მოხ) რე ლაჟვარდიშფერი (azzurro), თეშნერო ერუანული ნაკორობაშ მაკათურეფშა მეტჯოხოთ Azzurri უჯოხონა.
ელისაბედ II
ორდოიანი წანეფი
1940 წანას, 13 წანაშ ხანს, რადიოშ მეშქაშობათ ელისაბედიქ მაართათ უგამჷ კათას ოფიციალურო. თიქ გაცხადჷ, ნამჷ-და არძა ირფელს აკეთენდჷ, ნამჷ-და ლჷმა ჯგირო გათებედკონ.
იტალიაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა
აკოდგინალუა
2016 წანაშ 27 მანგიშო
არძაშე ხვეიანი ფილმეფიშ ერკებული
ფილმეფი მიშნალს იღენა შხვადოშხვა შარათ: კინოთეატრეფს გოტებაათ, DVD ვარდა შხვა ფორმატიშ გჷშაშქუმალათ, ტელეძირაფაშ ნებაშ გიმოჩამათ დო საცალე ვაჭრუათ. მორო, კინოთეატრეფს გოტებათ მეღებული მუშნალი რე ფილმიშ კომერციული წჷმოძინაშ არძაშე ზუსტი მაძირაფალი, თიშენ ნამდა, კინოთეატრეფს მიშნაულა ფარაშენ ინფორმაცია უმოს რე, ვინდარო მიშნაულაშ შხვა წყუშენ. ერკებულს მიშაჸონაფილი რე არძაშე ხვეიანი ფილმეფი ედომშამო, არძაშე ხვეიანი ფილმეფი კალენდარული წანეფიშ მეჯინათ, არძაშე ხვეიანი ფილმიშ რეკორდიშ დოდვალაშ ქრონოლოგია დო არძაშე ხვეიანი ფრენჩაიზეფი. არძა ერკებულს, სახეშ ღვენას უღუნა ფილმიშ ნაძირეფჷ მინაჭირნაფუს კინოთეატრეფს მიშნალი ფარათ მოსოფელიშ მასშტაბით. ვარე გოთოლწონაფილი შხვა შარეფით მეღებული მიშნალუეფს.
იტალიაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა
სქოლიო
კატეგორია:ევროპაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობეფი კატეგორია:იტალიაშ კუჩხბურთი კატეგორია:მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატიშ გომორძგვილეფი
ელისაბედ II
ორდოიანი წანეფი
ელისაბედი მართალოთ ირფელს აკეთენდჷ. თინა ოცადჷდჷ კათაშ გამანგარებას, თინა ვარიას ვეჩიებუდჷ მუშათ უმუშებუდუკონ დო მექანიკოსო ხოლო მუშენდჷ. თინა, ნამჷ-და პრინცესა ხოლო ოკათუდჷ საქვარიშ მოგვარებასჷნ, კათას უმოს სტიმულს არძენდჷ. 1945 წანას, ლჷმაშ თებაშ უკული, ელისაბედი ლონდონარეფწკჷმა ართო ეიშინუანდჷ ფაშიზმშა გომორჯგუას.
არძაშე ხვეიანი ფილმეფიშ ერკებული
ტრადიციულო, ოლჷმარი, მუსიკალური ვარდა ისტორიული დრამაშ ჟანრეფი არძაშე უმოს პოპულარული რე, მორო 21-ა უკუნს არძაშ უჯგუში კომერციული მეჭირნაფა ფრენჩაიზეფს უღუნა. „ჰარი პოტერიშ“, „მარწკინდეფიშ მაზოჯალიშ“ სერიაშე ნომინალურო არძაშე მიშნალუამი ფილმეფს ხუთ-ხუთი გამა ფილმი რე. სიეფს ხოლო რენა ფილმეფი „მურიცხული ლჷმეფიშ“, „კარიბიშ ზუღაშ კორსანტეფიშ“ დო „იურული პარკიშ“ სერიაშე. ფრენჩაიზეფიშ მეტი, წჷმოძინა უღნა სუპერგერგეზეფშენ დო კომიქსეფს დორსხუაფილი ფილმეფს დო ფრენჩაიზეფს (ბორბოლია კოჩი, იქს ადამიერეფი, ბეტმენი და თ.უ). თიშ უმკუჯინუო, ნამდა ერკებულიშ დუს უმოსო რენა ფილმეფი, ნამუეფქჷთ რდეს ჩინებული დო უღუდეს ისტორია, მაართა დო მაჟირა პოზიციას იკინენა ჯიმალეფი რუსოეფიშ ნჯარიშ ეშმაღალარეფი:ლაჸაფიშ დათებუ დო ჯეიმს კემერონიშ ნახანდა „ავატარი“. კომერციულო წჷმოძინელი რე ანიმაციური ფილმეფით; ათე ლიშანით, ოსადიე პოზიციეფს რენა „Disney“ დო „Pixar“-ი. თენეფიშ მეტი, ხოლო მაღალი მიშნალუეფი უღუნა „გაჯოგალი მას“, „შრეკის“ დო „დიდი გოჸინუას“.
ელისაბედ II
ორდოიანი წანეფი
1952 წანაშ 6 ფურთუთას, მუჟამსჷთ ფილიპე დო ელისაბედი ვიზიტით კენიას რდესჷნ, ჯორჯ VI-ქ დოღურჷ. ელისაბედიქ დირთჷ ლონდონშა, მარა უკვე დიაფალიშ დო ვართ პრინცესაშ სტატუსით.
არძაშე ხვეიანი ფილმეფიშ ერკებული
მართალი რე, ინფლაციაქ გადინუ 1960-იანი დო 70-იანი წანეფიშ ფილმეფიშ მეჭირნაფუეფი, დიო ხოლო რე ფრენჩაიზეფი, ნამუექჷთ თიმწკჷმა დიჭყეს. თენეფი რენა: „სუპერმენი“, „ჯეიმს ბონდი“, „სტარ ტრეკი“ დო „მურიცხული ლჷმეფი“. მინი ფილმი, ნამუთ მუშს ბორჯის ათე ერკებულს რდესჷნ, ამდღანერი სტანდარტეფით ხოლი ძალამი ინნახანტი მინაჭირნეფუს ოძირანა, მორო, უბაღინერს ამდღანერ რეკორდსმენეფწკჷმა ელაზიმაფათ. ინფლაციაშ გოთოლწონებათ, ფილმი „Gone with the wind“, ნამუთ მუში ბორჯის არძაშე ხვეიანი ფილმი რდჷნ, ამდღა ხოლო ერკებულიშ დუდს იჸიდჷ. ერკებულს არძა ფილმიშ ნომინალური მიშნალი ააშ დოლარს რე მოჩამილი.
ელისაბედ II
სქოლიო
კატეგორია:უინძორეფი კატეგორია:გოართოიანაფილი ომაფეშ მონარქეფი კატეგორია:მამართვალი ფილატელისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1926 კატეგორია:ავსტრალიაშ მონარქეფი
არძაშე ხვეიანი ფილმეფიშ ერკებული
არძაშე მიშნალუამი ფილმეფი
2019 წანას გინოღალირი ფილმი "ნჯარიშ ეშმაღალარეფი:ლაჸაფიშ დათებუ" რე არძაშე ხვეიანი ფილმი, თიქ გიმიმუშჷ 2. 978 მილიარდი დოლარი. თიშო ნამდა თიქ გინუჭიშუკონ ჯეიმზ კამერონიშ „ავატარსჷნ“ ჟირშა გუტეს კინოთეატრეფს, "ავატარქ" 2.7 მილიარდი ააშ დოლარიშ მიშნალი მიღჷ. გჷმოჩამეფიშ გოთოლწონუათ, მუჭოთ „ავატარიშ“, ხოლო „ტიტანიკი“ მიშნალი სოდგარენ 3 მილიარდი დოლარი რე. ოტელევიზიე ძირაფეფიშ ნებაშ გიმოჩამათ ხოლო ძამი ნორთი რე ფილმიშ მიშნალშო. მაგალთო, „ტიტანიკიქ“ ნებაშ გიმოჩამათ „NBC“-შე დო „HBO“-შე სოდგარენ 55 მილიონი დოლარი მიღჷ — ოორუე ამერიკას მეღებული მიშნალუშ 9 პროცენტი რე.
==არძაშე ხვეიანი ფილმი=
ბედრჟიხ ჰროზნი
ბედრჟიხ ჰროზნი (ჩეხ. Bedřich (Friedrich) Hrozný; დ. 6 მესი, 1879, ლისა-ნად-ლაბემი, ბოჰემია, ავსტრია-უნგრეთიშ იმპერია — ღ. 12 ქირსეთუთა, 1952, პრაღა, ჩეხოსლოვაკია) — ჩეხი ორიენტალისტი დო ლინგვისტი, გიმირკვიუ ხეთური ნინა დო აკეთჷ თიშ მუჭოთ ინდოევროპულ ნინაშ იდენტიფიკაცია, მიშეღჷ დიდი თია ხეთოლოგიაშ გოვითარაფაშა. ბედრჟიხ ჰროზნი გურაფულენდჷ ვენაშ უნივერსიტეტის, უკულ გურაფა გაგინძორჷ ჰუმბოლდტიშ უნივერსიტეტის. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ დიო ვენაშ უნივერსიტეტის დო უკულ პრაღაშ კარლიშ უნივერსიტეტის.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჩეხეფი კატეგორია:ჩეხი ხეთოლოგეფი კატეგორია:დუნაბადი 1879 კატეგორია:ნაღურა 1952
ჯვ. წ. 1232
წანა — ჯვ. წ. XIII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1230-იანეფიშ რანწკო 8-ო წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1232 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ნურა
ნურა (Нұра, Nura; Нура) რე წყარმალუ ყაზახეთის. ნურა იჭყაფჷ კიზილტასიშ გვალეფს დო ინაკათუ თენგიზიშ ტობას. ნურაშ სიგჷნძა რე 978 კმ. ღანჩოშ ფართობი 60,800 კვ.კმ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:აზიაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ყაზახეთიშ წყარმალუეფი
ალიანც რივიერა
„ალიანც რივიერა“ (Allianz Riviera) — მულტისპორტული სტადიონი ნოღა ნიცას, საფრანგეთის. სტადიონს იმანჯებუდჷ ევრო 2016-იშ მატჩეფი. ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატიშ მალობას ჯოხოდჷ „ნიცაშ სტადიონი“ (Stade de Nice).
რესურსეფი ინტერნეტისи
კატეგორია:საფრანგეთიშ სტადიონეფი კატეგორია:სპორტი ნიცას კატეგორია:ოკუჩხბურთე სტადიონეფი
სულეიმან დემირელი
სულეიმან დემირელი (Süleyman Demirel; დ. 1 გერგობათუთა, 1924, ისპარტა — ღ. 17 მანგი, 2015, ანკარა) — თურქი პოლიტიკოსი. თურქეთიშ პრეზიდენტი 1993–2000 წანეფს. 1965–1993 წანეფს მიარეშა უკებუდჷ პრემიერ-მინისტრიშ პოსტი (1965–1971, 1975–1977, 1977–1978, 1979–1980, 1991–1993 წანეფს).
ტერნოპილი
ტერნოპილი (Тернопіль; Tarnopol) — ნოღა ბჟადალ უკრაინას, ტერნოპილიშ ოლქიშ პოლიტიკურო, ადმინისტრაციული, ეკონომიკური დო კულტურული ცენტრი. ისტორიული რეგიონიშ გალიციაშ ართ-ართი უშხუაში ნოღა. სიკაბეტაშ მეჯინათ მაანთხა ნოღა ბჟადალ უკრაინას. იდვალუაფჷ წყარმალუ სერეტიშ წყარპიჯის. ნოღა ბჟადალ უკრაინაშ ცენტრალურ ნორთის იდვალუაფჷ, თექ სოდე ართიანს გინმოკვათჷნს თარი ოავტომობილე დო ორკინაშარე რზალეფი. ნოღა კიევშე მოჩილათირი რე 486 კილომეტრით.
სულეიმან დემირელი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:თურქეთიშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:თურქეთიშ პრემიერ-მინისტრეფი კატეგორია:თურქი პოლიტიკოსეფი
ტერნოპილი
გეოგრაფია
ნოღა ტერნოპილიშ პლატოს იდვალუაფჷ, პოდოლსკიშ ეშქეთის. ნოღა ორხველჷ ფართოფურცელამ ტყაშ ზჷმიერ ორტყაფუს. ისტორიულ-გეოგრაფიული თოლწონუათ იდვალუაფჷ გალიციას.
შქაოშწანურეფიშ ნოღა იდვალუაფუდჷ ოვაჭარე რზას, ნამუქჷთ გჷმიჭანჷ თიში ბიწორი ეჸონუა. ასე ნოღა უკრაინაშ თარი ოტრანსპორტე ნოსქვი რე.
ჰეერი ზჷმიერო კონტინენტური რე. ღურთუთაშ ოშქაშე ტემპერატურა რე +5°, კვირკვეში — +19°. ნოლექეფიშ წანმოწანური მუდანობა — 520-600 მმ. არძაშე მაღალი ტემპერატურაქ ტერნოპოლს დეფიქსირჷ 2007 წანაშ 18 კვირკვეს +38°, არძაშე დაბალი — ტემპერატურა რდჷ -34°.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ტერნოპოლიშ ოლქიშ ნოღეფი კატეგორია:უკრაინაშ ნოღეფი კატეგორია:უკრაინაშ ადმინისტრაციული ცენტრეფი
ვესტერგიოტლანდიშ პროვინცია
ვესტერგიოტლანდი (Västergötland) — ისტორიული პროვინცია შვედეთიშ ბჟადალ ნორთის, გიოტალანდიშ რეგიონს.
კატეგორია:შვედეთიშ პროვინციეფი კატეგორია:შვედეთიშ ისტორია
ტიტანიკი (ფილმი)
ტიტანიკი — 1997 წანაშ ამერიკული ფილმი, ნამუშ რეჟისორი რე ჯეიმზ კამერონი. ფილმის წჷმორინელი რე ამაჸონებელი ისტორია ხვამარდი ტიტანიკიშ მეშარეეფიშ, ჯეკ დოუსონიშ დო როუზ დევიტ ბიუკეიტერიშ გეშა, ნამუეფიშ როლეფს არსულენა ლეონარდო დიკაპრიო დო კეიტ უინსლეტი. 2012 წანას, ეკრანეფს გიშართჷ ფილმიშ 3-D ვერსიაქ.
გინოღალა
თიშ უმიკუჯინუო, ნამდა ჯინჯიერი სიუჟეტური ღოზი გჷმოგონაფილი რენ, ფილმიშ პერსონაჟეფიშ ნორთი ეპონილი რე რეალური პიჯეფიშ მეჯინათ, კამერონიშ მეჯინათ, ტიტანიკიშ ტრაგედიაშ ფონს ჸოროფაშ ისტორია უმოსო მიკმაჟოფალი იჸიდჷ მაჯინეეფშო.
ფილმიშ გინოღალაქ 1995 წანას დიჭყჷ, მუჟამსჷთ კამერონქ გინიღჷ რეალური ტიტანიკიშ წყარსგიმეიანი ნოსქილადუეფი. ასეიანი სცენეფი გინიღეს ჭკუდის ’მსტისლავ კელდის’. ტიტანიკიშ რეკონსტრუქციაქ მოხვადჷ კალიფორნიულ სტუდიას, მუსჷთ გიაძინჷ უკული გინოღალირ მოდელეფქ დო კომპიუტერულ ეფექტეფქ. ფილმიქ მოწოკო დეფინანსჷ კომპანიეფიშ Paramount Pictures დო 20th Century Foxშე. მუში ბორჯიშო ’ტიტანიკი’ იკოროცხუდჷ არძა ბორჯიშ მაღალბიუჯეტამი ფილმო - თიში გინოღალაქ აკანო 200 მილიონი ააშ დოლარქ ქუდოდოხოდჷ. ფილმიშ პრემიერა ულამუდესჷ 1997 წანაშ 2 კვირკვეს, მორო გეძინელი სამუშეფიშ ღოლამაშ გეშა გინიდჷ 19 ქირსეთუთაშო.
ფასება
კრიტიკოსეფქ თის მაღალი ფასება მეჩეს. ამაყონებერი წჷმოძინაქ ხვადჷ თის კომერციულო. ამერიკაშ კინოინსტიტუტიშო ტიტანიკი იკოროცხუ არძა ბორჯიშ წკარით მაამშვა საუჯგუშო ეპიკურ ფილმო. თიქი გინირთჷ არძა ბორჯიშ არძაშე მიშმალუამ ფილმო - მიშულირი ფარა 1.8 მილიარდ ააშ დოლარს ოძინუდჷ. 12 წანაშ გოძვენას თინა სქიდუდ რეკორდსმენო კამერონიშ უკულიან ნახანდა ავატარშა (2009), ნამუშ მიშმალუ, მუში განშე, წოხოლენიშ ციფრეფს ოძინუდჷ.
ჯილდოეფი
ოსკარი
ორქოშ გლობუსი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:1997 წანაშ ფილმეფი კატეგორია:ჯეიმზ კამერონიშ ფილმეფი კატეგორია:ისტორიული ფილმეფი კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი
სან-სტეფანო
მინი|250პქ|სანტო-სტეფანო (ცენტრის) მინი|250პქ|სანტო-სტეფანოშ გინაჯინუ კოკი პალაოშე სანტო-სტეფანო — იტალიაშ კოკი მადალენაშ არქიპელაგის, კოკი სარდინიაშ ოორუეშე. წჷმარინუანს მადალენაშ არქიპელაგიშ ნაციონალური პარკიშ აკმადგინალ ნორთის. კოკი უდუხორუ რე დო უმოსო თით რე ჩინებული, ნამდა თაქ იდვალუაფუ ნატოშ ოზუღე ბაზა დო იტალიაშ ოზუღე აკნაართი. აკა ოხორუ ტურისტული კომპლექსი დო კლუბი რე, ნორანით ლა-მადალენაშე ვარა სარდინიაშე.
კოკიშ ფართობი 3 კმ² რე, უმაღალაში ჭურჭული ზუღაშ დონეშე 101 მეტრას იდვალუაფუ.
1987 წანას, ააშ-იშ ოზუღე ფლოტის სასამართალოქ კოკიშ დოტება დო მუში ნაციონალური პარკიშა დორთინაფა ქჷდავალჷ, მარა 2004 წანას, სასამართოშ გინჷნაჭყვიდირაშ უმკუჯინუო, იტალიაშ პრემიერ-მინისტრ სილვიო ბერლუსკონიქ ააშ-იშ ფლოტის ნება მეჩჷ გჷმურინუაფუდკო ორთაშობური პარკიშ ტერიტორია დო დოუკიდჷდკო უმოსი ფართო ოოფისე ნოდგჷმეფი. ააშ-იშ ოურდუმეეფს კოკიშ დოტება 2008 წანაშ აფუნს ულამუდეს.
სანტო-სტეფანოშ ოურდუმე ბაზაქ იჸუ ეშაგორილქ 2009 წანაშ ზარხულს დიდი ბრუოიანიშ სამიტიშო, მუთ სარდინიას ანტიგლობალისტეფქ გაპროტესტეს.
სქოლიო
კატეგორია:იტალიაშ კოკეფი კატეგორია:სარდინიაშ გეოგრაფია
ანა (დიდი ბრიტანეთი)
ანა (ინგლ. Anne) (დ. 6 ფურთუთა, 1665 – ღ. 1 მარაშინათუთა, 1714), ინგლისიშ დო შოტლანდიაშ დიაფალი სტუარტეფიშ დინასტიაშე 1702–1707 წანეფს დო დიდი ბრიტანეთიშ დიაფალი 1707–1714 წანეფს. ჯეიმზ II-შ დო მარია დ’სტაშ ცირასქუა. 1683 წანას, ჩილო აჸუნჷ დანიაშ მაფაშ ფრედერიკ III-იშ ქომოლსქუას გეორგის.
ანა სტიუარტი ტორიალი დიაფალი რდჷ. მუში მეჯინეფშე გიშნაველი თინა ირო თე პარტიაშჸურე რდჷ დო ირო ართგური რდჷ ანგლიკანური ოხვამეშ. დიაფალი გიშეგორუდჷ ჯგირი ხასიათით დო რდილობათ, მარა ვარდჷ ჭკვერი, რდჷ უგუბედუ დო ელმაჩამალეფშა ძალამ მიკობუნელი. მაართა ხანეფს თიშა დიდი გოლინა უღუდჷ ჰერცოგ მალბოროშ დო თიშ ჩილს, სარას. ესპანეთწკჷმა წჷმოძინელი ლჷმა, ნამუთ ანაშ მართუალაშ ედომუშამ პერიოდის მიშჷნ, ჰერცოგ მალბოროშ ჭყოლოფუა რდჷ. უმკუჯინალო პოლიტიკაშ წჷმოძინაშე, ანა წუხენდჷ ვიგეფიშ პატჷნალათ. ბორჯეფიშ გოძვენას დიაფალს დო სარა მალბოროშ შქას ურთიართობეფქ გორგიდჷ. თიში აბანი ახალნორდ აბიგალ მეშემქ დიკუ. თიშ გოლინათ, დიაფალქ თარობაშე დეთხინუ მუსხირენ ვიგი დო მართუალა ლორდ ბლინგბროკის გეგნოჩჷ. 1713 წანას თიქ მახერხჷ საფრანგეთწკჷმა ძალამ მომგებიანი ზეშ დოდვალა. ინგლისიქ გიბრალტარიშ დო მინორკაშ მოხ მიღჷ ფრანგული დიხეფი ამერიკას — ახალი შოტლანდია, ჰუდსონიშ ჸუჯიშ დიხეფი, ნიუფაუნდლენდი დო სან-კრისტოვი.
ანას 13 სქუა ჸუნდჷ, მარა არძოქ ჩჷჩქჷჩქობას დოღურჷ. თიში ღურაშ უკული მეჭყორდჷ სტიუარტეფიშ დინასტიაქ ხოლო, ნამუთ 100 წანმოწანაშე უმოსის მართუნდჷ ინგლისისჷნ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ინგლისიშ მაფეფი კატეგორია:შოტლანდიაშ მაფეფი კატეგორია:დიდი ბრიტანეთიშ მონარქეფი კატეგორია:დუნაბადი 1665 კატეგორია:ნაღურა 1714
ტვერიშ ოლქი
ტვერიშ ოლქი (Тверская область) — ოლქი რუსეთის, ნამუთ ქიანაშ ცენტრალურ ფედერალურ ოკრუგიშ აკოდგინალუაშა მიშმურს. ოლქიქ 1935 წანაშ 29 ღურთუთას დირსხჷ, 1990 წანაშახ კალინინიშ ოლქი ჯოხოდჷ. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი — ტვერი.
გეოგრაფია
ტვერიშ ოლქი რუსეთიშ ევროპულ ნორთის იდვალუაფჷ. ოლქის უხურგანს ვოლოგდაშ, მოსკოვიშ, ნოვგოროდიშ, სმოლენსკიშ, იაროსლავლიშ დო ფსკოვიშ ოლქეფი.
მახორობა
2002 წანაშ მუნაჩემეფიშ მეჯინათ, ოლქის ოხორანდჷ:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი
ხეთოლოგია
ხეთოლოგია რე მენცარობა ნამუთ გურაფულენს ხეთეფს, უჯვეშაშ ანატოლიარი კათას, ნამუეფ რაგადანდეს ხეთურ ნინაშა. ხეთური ნინა გიმირკვიუ დო თიშ მუჭოთ ინდოევროპულ ნინაშ იდენტიფიკაცია აკეთჷ გიშარჩქინელ ჩეხი მენცარქ ბედრჟიხ ჰროზნიქ. ხეთოლოგია გურაფულენს ხეთური ცივილიზაციაშ არქეოლოგიას, ისტორიას, ფილოლოგიას დო ხელუანობას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ხეთოლოგია
სენდჰილ რამამურთჰი
სენდჰილ რამამურთჰი (Sendhil Ramamurthy; დ. 17 მესი, 1974, ილინოისი) — ამერიკალი არტისტი. ჩინებული რე მოჰინდერ სურეშიშ როლით NBC-იშ სერიალშე გერგეზეფი. თიქი დებადჷ ილინოისი-ს, დიამუში დო მუამუში ინდოეთიშე რენა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინდოარი არტისტეფი კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1974
F-22 Raptor
F-22 Raptor რე Lockheed Martin-შ ღოლამირი ამერიკაშ აკოართაფილი შტატეფიშ ართ დიხამი, ჟირი ქვარქვანტამი სტელსიშ სისტემაშ მახუთა გამნარყიშ მაჭყვიდალი ფურინჯი, ნამუთ აკიქიმინჷ 1980-იან წანეფს გჷშაშქუმალირი F-15 Eagle-შ ოთირალო. ააშ-შ მოქანჩუას მიშართჷ 2000-იან წანეფს, ხვალე 187 F-22 რე მიშაკვათილი. თიში ექსპორტის ნავარიებუ რე, უმკუჯინუო თიში, ნამდა იაპონიაქ, ისრაელქ დო ავსტრალიაქ ინტერესი გჷმირჩქინეს.
კრიტიკა
კანკალე თის წონენს, თიშენ, ნამდა ფირქენს, ნამდა თინა ვარე ასიმეტრიული კონფლიქტეფიშო, ნამუსჷთ ამერიკალეფი ოკათჷნა (ავღანეთიშ ლჷმა, ერაყიშ ლჷმა) დო ნამუეფსჷთ, თინეფიშ არზით, ოხვილჷნა გჷმანთხაფალი ფურინჯეფი დო ვართი რგილი ლჷმაშ ტიპიური ოჰეერე რჯგვენობა ფურინჯეფს.
ლჷმეფს კათინი
2011 წანაშ მუნაჩამეფით ოურდუმე ოპერაციეფს ვაკათაფჷ.
ავარიეფი
2004 წანაშ 20 ქირსეთუთას, ნელიშ ბაზაშე ეფურინუაშ უკული ართი F-22-ქ ხათეშე გაგთოლჷ. მაფურინალქ ბორჯიშე უჭიშუ კატაპულტირაფა დო გინოსქიდჷ.
2009 წანაშ 25 მელახის, ართი F-22-ქ გითოლჷ ედვარდსიშ ბაზაშე სოდგარენ 10 კილომეტრიშ სიხოლას. მაფურინალი ვამოინალენდჷ ააშ-შ ოურდუმე-ოჰავე ნძალეფს. თინა მუშენდჷ კომპანია Lockheed-ში. დაიღუპა.
რესურსეფი ინტერნეტის
ოურდუმე ფურინჯეფი
ჯვ. წ. 1233
წანა — ჯვ. წ. XIII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1230-იანეფიშ რანწკო 7-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1233 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
უბაგანი
უბაგანი (Обаған; Убаган) რე წყარმალუ ყაზახეთის, წყარმალუ ტობოლიშ ნადუ. უბაგანიშ სიგჷნძა რე 376 კმ. ღანჩოშ ფართობი 50,700 კვ.კმ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ყაზახეთიშ წყარმალუეფი კატეგორია:ტობოლიშ ნადუეფი
ადანაშ პროვინცია
ადანა – პროვინცია (ილი) ობჟათე თურქეთის, ადმინისტრაციული ცენტრი – ნოღა ადანა. ფორუნს 13 რაიონს. პროვინციაქ დირცხუ ისტორიული ოლქიშ კილიკიაშ ტერიტორიას.
გეოგრაფია
პროვინციას ობჟათეშე უხურგანს სქირონაშქა ზუღა, თაშნეშე უხურგანს ჰათაიშ, ოსმანიეშ, ქაჰრამანმარაშიშ, ნიგდეშ, კაისერიშ დო მერსინიშ პროვინციეფი.
მახორობა
მახორობა 1,983,188 ადამიერი (2007), უდიდაში ნოღეფიე:ადანა დო ჯეიჰანი.
ეკონომიკა
რეგიონს გიშმურს დო ჯეიჰანს ითებუ ბაქო-ქართი-ჯეიჰანიშ ნავთობოლუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:თურქეთიშ პროვინციეფი
ლიბიური დინარი
ლიბიური დინარი (دينار) — ლიბიაშ ვალუტა. დინარიშ ISO 4217 კოდი რე "LYD". ლიბიური დინარი ირთჷ 1000 დირჰემო (درهم). თე ვალუტაქ 1971 წანას მიშართჷ რთაფაშა დო გოთირჷ ლიბიური გირვანქა. დინარს გიშმაშქვანს ლიბიაშ ცენტრალური ბანკი, ნამუთ თაშნეშე აკონტროლენს ობანკე სისტემაშ დო დოკრედიტაფაშ პოლიტიკას. 1972 წანას ზუღაშმელენი ინვესტიციეფშო გჷმიქიმინჷ მაართა ოფშორულ ბანკიქ: ლიბიარეფიშ შხვაშთური ბანკი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფარაშ ართურეფი კატეგორია:აფრიკაშ ვალუტეფი კატეგორია:დინარი
მოლეკულური ბიოლოგიაშ ცენტრალური დოგმა
მოლეკულური ბიოლოგიაშ ცენტრალური დოგმა ეთმონწყუნს გენეტიკური ინფორმაციაშ გინოჩამაშ მექანიზმის ბიოლოგიური სისტემაშ დინახალე. ფრენსის კრიკიშ აზრით, ცენტრალური დოგმაშ მეჯინათ, ინფორმაციაშ ცილაშა გინულაშ უკული ინფორმაციას თევრეშე ვეგშართინე. დეტალური ეჭარუათ, ინფორმაციაშ გინულა ნუკლეინიშ ბჟეშე ნუკლეინიშ ბჟეშა ვარ და ნუკლეინიშ ბჟეშე ცილაშა შილებე მარა ინფორმაციას ვეგნართე ცილაშე ცილაშა დო ცილაშე ნუკლეინიშ ბჟეშა. ჸათე დოგმა ფრენსის კრიკიქ აკიმუშუ 1957 წანას დო გჷმაბჟინუ 1958 წანას. კრიკიქ 1970 წანას ჟურნალ "Nature"-ს კინ ახალშო ენწყუ ცენტრალური დოგმაშ თარი პრინციპეფი. ცენტრალური დოგმაშ მაჟია ვერსია ხოლო არსებენს, ნამუთ ჯეიმს უოტსონიშ ვერსია რე. უოტსონიშ ვერსია მენცარობას მეღებული ვარე.
აჰმეთ ნეჯდეთ სეზერი
აჰმეთ ნეჯდეთ სეზერი — (Ahmet Necdet Sezer; დ. 13 ეკენია, 1941, აფიონ-ყარაჰისარი, თურქეთი) — თურქეთიშ პოლიტიკური მოღალე. თურქეთიშ პრეზიდენტი 2000–2007 წწ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:თურქეთიშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:თურქი პოლიტიკოსეფი
სტად ბოლარ-დელელისი
სტად ბოლარ დელელისი (Stade Bollaert-Delelis) — ოკუჩხბურთე დო ორაგბე სტადიონი ლანსის (საფრანგეთის), ოკუჩხბურთე კლუბ „ლანსიშ“ ჸუდეშური არენა. სტადიონიშ ნტირა (2015 წანაშ რეკონსტრუქციაშ უკული) — 38 223 ადამიერი, ნამუთ ნოღაშ მახორობაშე ბრელით უმოსი რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ორაგბე სტადიონეფი კატეგორია:საფრანგეთიშ სტადიონეფი კატეგორია:ოკუჩხბურთე სტადიონეფი
ჯვ. წ. 1234
წანა — ჯვ. წ. XIII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1230-იანეფიშ რანწკო 6-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1234 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
პოლ ლოტერბური
პოლ კრისტიან ლოტერბური (ინგლ. Paul Christian Lauterbur; დ. 6 მესი, 1929, სიდნეი, ოჰაიო, ააშ — ღ. 27 მელახი, 2007, ურბანა, ილინოისი, ააშ) — ამერიკალი ქიმიკოსი. ნახანდეფიშ გეშა, ნამუქით შელებუ მაგნიტურ- რეზონანსული ტომოგრაფიაშ გოვითარაფა, ლოტერბურის 2003 წანას გინოჩეს ნობელიშ პრემია (პიტერ მენსფილდიწკჷმა ართო) ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის.
ბიოგრაფია
პოლ ლოტერბურიქ დებადჷ 1929 წანაშ 6 მესის, ნოღა სიდნეის, ოჰაიოშ შტატის. გურაფულენდჷ სიდნეიშ სკოლას. თინეიჯერობაშ ბორჯის ჸუდეს აკეთჷ მუშ ლაბორატორია, სოდეთ ექსპერიმენტეფს ორთუდჷ. ლოტერბურიქ მიპალუ ბაკალავრიშ ხარისხი ქიმიას, კეიზიშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტის (ასეიან კეიზიშ ბჟადალი ორეზერვე უნივერსიტეტი). კეიზიშ უნივერსიტეტიშ უკულ გურაფა გაგინძორჷ პიტსბურგიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია 1962 წანას. გურაფაშ თებაშ უკულ პოლ ლოტერბური მუშენდჷ სტონი-ბრუკიშ უნივერსიტეტის, ილინოისიშ უნივერსიტეტის (ურბანა-შამპეინი), მელონიშ ინსტიტუტის (ასეიან კარნეგი-მელონიშ უნივერსიტეტი). პოლ ლოტერბურიშ ინტერესეფიშ სფერო რდჷ ბირთვური მაგნიტური რეზონანსი, ნამუსით რე გერსხილი ასეიან მაგნიტურ-რეზონანსული ტომოგრაფია, მრტ. 1952 წანას მენცარეფს ფელიქს ბლოხის დო ედუარდ მილს პერსელს გინოჩეს ნობელიშ პრემია ბირთვური მაგნიტური რეზონანსიშ დოგურაფაშ დო გოვითარაფაშ გეშა. ჸათე პერიოდის დო უკულ ხოლო, ბირთვური მაგნიტური რეზონანსი გიმირინუაფჷდ ხვალე ქიმიური მასალეფიშ სტრუქტურაშ დაგურაფალო. 1970-იან წანეფს, ლოტერბურიქ დო მენსფილდიქ, ბმრ-შ გოვითარაფაშ უკულ, ოძირეს ნამდა, შილებედჷ თიშ გიმორინაფა რსხულიშ ორგანიზმიშ ვიზუალიზაციაშო ხოლო. ლოტერბურქ გიმირინუ რობერტ გაბილარდიშ იდეეფ ბმრ-იშ დოგურაფაშ ბორჯის. ლოტერბური ექპერიმენტეფს ორთუდჷ სტონი-ბრუკიშ უნივერსიტეტიშ ქიმიაშ დეპარტამენტის, სოდეთ დგჷდ ბმრ-იშ არძოშე უჯგუშ აპარატი. ლოტერბური ექსპერიმენტეფს ორთუდჷ სერით დო მუშენდჷ ოჭმარეშა. ართ-ართ მაართა ორგანიზმი ნამუშ ვიზუალიზაცია ლოტერბურიქ აკეთჷ, რდჷ მუშ ბაღანაშ, ზუღაშ პიჯის ნაძირა, მოლუსკი. ლოტერბურიქ ბმრ-შ გიმორინაფათ აკეთჷ მონკა წყარიშ ვიზუალიზაცია ხოლო. ჸათე ექსპერიმენტეფიშ დო ნახანდეფიშ გეშა, ნამუსით უკულ მრტ-შ ტექნოლოგიაქ გიარსხუ, ლოტერბურის, მენსფილდიწკჷმა ართო, გინოჩეს ნობელიშ პრემია 2003 წანას.
ღურა
პოლ ლოტერბურიქ ღურუ ჭაჭაშ ლახალათ, 2007 წანაშ 27 მელახის, 77 წანერქ, მუშ ჸუდეს, ურბანას, ილინოისის. ილინოისიშ უნივერსიტეტიშ კანცლერქ რიჩარდ ჰერმანქ თქუ: "პოლიშ გოლინას გინაფულენა ირდიხას, ირ დღას, მუჟამს მრტ გინმასქილიდუანს სკუას, დიდას, მუმას".
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ქიმიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1929 კატეგორია:ნაღურა 2007
2131
დღახუეფი
კატეგორია:
ულბა
ულბა (Үлбі, Ульба) რე წყარმალუ ყაზახეთის, ირტიშიშ ნადუ. ულბაშ სიგჷნძა რე 100 კმ. ღანჩოშ ფართობი 4,990 კვ.კმ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ყაზახეთიშ წყარმალუეფი კატეგორია:ირტიშიშ ნადუეფი
ონგერმანლანდიშ პროვინცია
ონგერმანლანდი (Ångermanland) — ისტორიული პროვინცია შვედეთიშ ოორუე ნორთის, ნორლანდიშ რეგიონს. უხურგანს მედელპადიშ, ემტლანდიშ, ლაპლანდიშ დო ვესტერბოტენიშ პროვინციეფს. უშხუაში ნოღა — ერნშიოლდსვიკი.
კატეგორია:შვედეთიშ პროვინციეფი კატეგორია:შვედეთიშ ისტორია
მილო ვენთიმიგლია
მილო ენთონი ვენთიმიგლია (დ. 8 მანგი, 1977, კალიფორნია) — ამერიკალი არტისტი დო რეჟისორი. ჩინებული რე ფეთერ ფეთრელიშ როლით NBC-იშ სერიალშე გერგეზეფი. 2006 წანას ილაჸაფჷ ფილმის როკი ბალბოა, სოდეთ ასახიერჷ როკი ბალბოა უკულაში. 2015 წანას უღუდჷ ეპიზოდური როლი სერიალს გოთემი. მუამუში სიცილიაშე რე, დიამუშიშ ჯვეშეფი ინგლისი დო შოტლანდია-შე რენა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:იტალიარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1977
1970-იანეფი
1970-იანი (ვითოშ ჩხოროშ სუმონეჩდოვითიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 1970-იანეფი ვარ-და უბრალეთ სუმონეჩდოვითიანეფი — გრიგორიანული კალენდარიშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 1970 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 1979 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
მოლინეფი
კატეგორია:
ჯვ. წ. 1235
წანა — ჯვ. წ. XIII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1230-იანეფიშ რანწკო 5-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1235 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ტომსკიშ ოლქი
ტომსკიშ ოლქი (Томская область) — ოლქი რუსეთის, ნამუთ ცჷნდჷრიშ ფედერალურ ოკრუგიშ აკოდგინალუაშა მიშმურს. ოლქიქ 1944 წანაშ 13 მარაშინათუთას დირსხჷ. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი - ტომსკი.
მახორობა
2002 წანაშ მუნაჩემეფიშ მეჯინათ, ოლქის ოხორანდჷ:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი
უტვა
უტვა (Утва, Шыңғырлау) რე წყარმალუ ყაზახეთის, წყარმალუ ურალიშ ნადუ. უტვაშ სიგჷნძა რე 290 კმ. ღანჩოშ ფართობი 6,940 კვ.კმ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ყაზახეთიშ წყარმალუეფი კატეგორია:ურალიშ ნადუეფი
დენის რითჩი
ბიოგრაფია
დენის რითჩიქ დებადჷ 1941 წანაშ 9 ეკენიას. გურაფულენდჷ ფიზიკას დო მათემატიკას ჰარვარდიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია 1968 წანას, პატრიკ კარლ ფიშერიშ ხემანჯღვერობათ. დენის რითჩი მუშენდჷ ბელიშ ლაბორატორიას დო კომპანია Lucent-ის. რითჩი რე ავტორი C პროგრამირაფაშ ნინაშ. რითჩიქ, კოლეგა კენ ტომფსონიწკჷმა ართო აკადგინჷ Unix-იშ ოპერატიული სისტემა დო B პროგრამირაფაშ ნინა. ჸათე დო შხვა კომპიუტერული კონტრიბუციაშ გეშა კომპიუტერული ტექნიკაშ ასოციაციაქ რითჩის დო ტომფსონს გინოჩჷ პრესტიჟული ჯილდო ტიურინგიშ პრემია. რითჩი რდჷ კომპანია Lucent-იშ პროგრამული სისტემეფიშ რკვიებაშ დეპარტამენტიშ დირექტორი. დენის რითჩი ბრაიან კერნიგანიწკჷმა ართო, რდჷ კომპიუტერული პროგრამირაფაშ წინგიშ K&R-იშ ავტორი. ინფორმატიკაშ მენცარობაშ ისტორიკოსიშ პოლ სერუზიშ აზრით, კომპიუტერს მიკროსკოპით ქინვოჯინათინჷ, ირ დიხას ბძირუნთ დენის რითჩიშ ნახანდის. დენის რითჩიქ ღურუ 2011 წანას, 70 წანერქ. რითჩიშ ჯოხონობაშ რე ართ-ართი ასტეოიდი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ინფორმატიკოსეფი კატეგორია:ტიურინგიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1941 კატეგორია:ნაღურა 2011
შვეიცარიშ ადმინისტრაციული დორთუალა
შვეიცარიაშ ტერიტორიული მონწყუალა — შვეიცარია მუჭოთ ფედერაციული რესპუბლიკა იკათუანს 26 კანტონს (20 კანტონი დო 6 გვერდოკანტონი). კანტონეფი (Kantone, cantons, cantoni, chantuns) — შვეიცარიაშ კონფედერაციაშ შხუ სახენწჷფობურ-ტერიტორიული ართული რე. ტერიტორიულ-ადმინისტრაციული დორთუალაშ უდაბალაში დონე — გოართოიანაფეფი (Gemeinde), ნამუშ მუდანობა, 2012 წანაშ ღურთუთაშ მუნაჩემეფით, 2495 რდჷ (2011 წანას — 2495 გოართოიანაფა). გიმე — კანტონეფიშ ერკებული რე (ეიშანუას ოკო, ნამჷ-და შვეიცარიშ მიარე ნოღას შხვადოშხვა ჯოხო უღუ ქიანაშ შხვადოშხვა ნინეფშა).
ირ კანტონს მუში კონსტიტუცია დო კანონეფი უღუ, კანონმადვალუ ორგანო — კანტონური სხუნუ (kantonsrat), ვარდა დიდი სხუნუ, ემაჸონაფალი ორგანო — მამართალი სხუნუ (regierungsrat), ვარდა სახენწჷფო სხუნუ, ნამუთ აკმოდირთუ გუბერნატორეფშე (landammann), ვარდა სახენწჷფო სხუნუშ წჷმმარინაფალეფშე დო სათარობო მარსხუალეფშე (regierungsrat), ვარდა სახენწჷფო მარსხუალეფშე. კანტონი ედომუშამო დუდიშული რე დინოხოლენი პრობლემეფიშ გინოჭკირუაშ საქვარს. ცენტრალურ თარობას ორხველჷ ოერეფოშქაშე საკითხეფი, ფედერალური ბიუჯეტი დო ფარაშ ემისია. თეწკჷმა ართო, შვეიცარი — საართო სახენწჷფო რე. ქიანაშ დევიზი: "ართი არძაშო, არძა ართიშო!" (Unus pro omnibus, omnes pro uno).
1 1999 წანაშახ გვერდოკანტონიშ სტატუსი უღუდუ. შვეიცარიაშ 1999 წანაშ კონსტიტუციაშ მეჯინათ, დე იურეთ კანტონიშ სტატუსი მიღჷ, მარა დე ფაქტოთ სქიდუდჷ გვერდოკანტონო დო გოხურგელჷ ნებეფით.
2 აკიქიმინჷ 1979 წანას.
სქოლიო
კატეგორია:ფედერალიზმი
საქორთუო-პოლონეთიშ ურთიართობეფი
{{ინფოდაფა ოერეფოშქაშე ურთიართობეფი |ჯოხო   = საქორთუო-პოლონეთიშ ურთიართობეფი {{lang-pl|Stosunki polsko-gruzińskie}}} |სურათი = Poland Georgia Locator.svg |ქიანა1    = პოლონეთი |ქიანა2    = საქორთუო |ფერი1      = green |ფერი2      = orange }} პოლონეთ-საქორთუოშ ურთიართობეფი — პოლონეთიშ დო საქორთუოშ შქას რინელი ჟირურენი ურთიართობეფი. დიპლომატიურ კონტაქტეფქ დიჭყ XV ოშწანურაშე. ჟირ ქიანას შქას დიპლომატიური ურთიართობაქ დიჭყჷ 1992 წანაშ 28 პირელს.
ჟირხოლო ქიანას უღჷ მეჭედელი დო ისტორიულო მაჸალური ურთიართობეფი, ნამუთ გერსხჷ ართნერ გჷმოცადაფას, სოლიდარალას დო შხვაშ თური იმპერიალიზმიშ, გიშაკერძაფილო რუსული იმპერიალიზმიშ სააწმარენჯოთ ბურჯაფის.
1997 წანაშე ნოღა ქართის ფუნქციონირენს პოლონეთის რესპუბლიკაშ ოჸენჯე.
2001 წანას, გერმანიას საორთუოშ ოჸენჯეშ სტატუსით ქეგიაძინჷ აკრედიტაციაქ პოლონეთიშ რესპუბლიკას; 2003 წანას, ვარშავას გინწყჷ დიპლომატიური წჷმორინალაშ ოფისიქ, 2005 წანაშე — ვარშავას ფუნქციონირენს საქორთუოშ ოჸენჯე პოლონეთიშ რესპუბლიკას.
2008 წანაშ 26 გერგობათუთაშე, პოლონეთიშ ოგანაგე დო რსულნებამი ჸენჯი რე ოსურპატონი ურშულა დოროშევსკა, საქორთუოშ ოგანაგე დო რსხულნებამი ჸენჯი პოლონეთიშ რესპუბლიკას —კონსტანტინე ქავთარაძე (2006 წანაშ 8 ფურთუთაშე).
წოროხანდაშ სფეროეფი
საქორთუოშ დო პოლონეთიშ რესპუბლიკაშ გალენური პოლიტიკაშ პრიორიტეტეფიშ თოლწონუათ აბანი უღჷ ინტერესეფიშ აკოხვალამას. ომანგეთ, ჟირ ქიანას შქას ურთიართობეფი წჷმოძინელო მეურს შხვადოშხვა სფეროს. შანულამი რე ჟირ ქიანაშ წოროხანდა ოერეფოშქაშე ორგანიზაციაშ ფარგანეფს ართოიანიშ პოლიტიკური ინიციატივეფიშ დო ზიტყვასქვილეფიშ ალარინალაშ თოლწონუათ.
საქორთუოშ დო პოლონეთშიშ შქას რე ჟირურენი ეკონომიკური ურთიართობეფიშ გოვიტარაფაშ რეალური პერსპექტივეფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ დიპლომატიური ურთიართობეფი კატეგორია:პოლონეთიშ დიპლომატიური ურთიართობეფი
ასტრონომიული რადიოწყუ
ასტრონომიული რადიოწყუ — უქიანოშ ობიექტი, სოვრეშეთ გიშმურს ნძალიერი რადიორეღმეფი. ჸათეცალი რადიოწყუეფი შილებე ანდანერი რდას. ჸათე ობიექტეფი იხასიათებუნა ექსტრემალური ენერგეტიკულ-ფიზიკური პროცესეფით ოქიანუშ მასშტაბით.
სიქიზმი
სიქიზმი ქადაგენს არძა რელიგიეფიშ (მუშ ბორჯის იგურიშხონარებუდჷ ისლამი დო ინდუიზმი) შემწყნარებელობას, ადამიერეფიშ წორონებელობას, ოსურეფიშ ემანსიპაციას დო თ.უ.
ასტრონომიული რადიოწყუ
კარლ იანსკიქ 1932 წანას მიოგორუ რადიორეღმეფს, ნამუეფით მიშუ მეშხურეშ შარაშ გალაქტიკაშ ცენტრიშე. მაართა მენცარი ნამუქჷთ გიმირკვიუ ცაშ რადიოწყუეფი რდჷ გროუტ რებერი, ნამუთ მერჩქინელი რე რადიოასტრონომიაშ პიონერო. 1970-იან წანეფიშე მენცარეფქ მიოგორეს ბრელი რადიოწყუს მეშხურეშ შარაშ გალაქტიკაშ დინახალე. ართ-ართ შანულამ რადიოწყუთ ითვალუ ჟირმურიცხი MWC 349.
სიქიზმი
სიქიზმიშ წიმინდე წინგის ჯოხო „გურუ გრანთი“. სიქეფს, ბიბლიური რელიგიეფიშ (იუდაიზმი, ქირსიანობა, ისლამი) ნერო, ართი უსახე დო უჯოხო ღორონთი წანა, ნამუსჷთ თინეფი სანსკრიტიშე ნოსისხერი ზიტყვათ მიშინუანდეს - პარამატმანი (”ჟიშური”) დო სიქიზმიშ დუმარსხუაფალიშ - ნანაკიშ მოხ ხოლო ჩხორო გურუშ ცენდეს პატის. თე რელიგიაქ ინდუიზმიშე ირსხჷ შურიშ უღურალობაშ, კარმაშ, დჰარმაშ დო შხვა იდეა.
ასტრონომიული რადიოწყუ
არძაშე ნძალიერი რადიოწყუეფი რენა პულსარეფი, ნირსეულეფი, კვაზარეფი, რადიოგალაქტიკეფი.
სიქიზმი
სიქი ქომოლკოჩეფი ბჟაკეს დო თუმას დღას ვეხოკჷნა, თეშ გეშა ირო დიდი პაგრი (ჩალმა) გიორთუნა, ნამუსჷთ მუნეფიშ ბეჭილ ბჟაკე-ოშმეშის დო ბირგულაშახ გჷრძე თუმას იტყობინუანა. თაშნეშე თინეფიშ უგურთუ ატრიბუტი რე ფოლადიშ სამაჯური, ორცხონჯი დო ჭიჭე ყამა.
სიქეფიშო დუმახასიათაფალი რე გვარი „სინჰი“ („სინგჰი“), მუთ სანსკრიტის „ნჯილოს“ შანენს დო სიქეფიშ ქომოლობას გუთმუსვანს ღოზის.
ინდოარი კათაშ ბრიტანეთიშე ზოხორინალაშო ლჷმაშ ეპოქაშე მოჸუნაფილი, სიქეფი, ნამუთ მუნეფიშ რწუმას ერუანობაწკჷმა ამანგენან, პენჯაბიშ ინდოეთიშე ზოხორინალაშო ლჷმენა. სიქი სეპარატისტეფიშ ხეთ, 1984 წანას ჸვილირქ იჸუ ინდოეთიშ პრემიერ-მინისტრი ინდირა განდიქ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დჰარმული რელიგიეფი კატეგორია:ბჟაეიოლური კულტურა კატეგორია:პენჯაბი კატეგორია:ინდური რელიგიეფი კატეგორია:რელიგიეფი
ასტრონომიული რადიოწყუ
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:ასტრონომიული რადიოწყუეფი კატეგორია:რადიოასტრონომია
საქორთუოშ ოკუპირაფილი ტერიტორიეფი
2008 წანაშ ლჷმაშ უკული დო აფხაზეთიშ დო სამაჩაბლოშ გეჸვენჯი რუსული ოკუპაციაშ უკჯული, რუსეთიშ თარობა გოეროშ შხვა ოთხ სახენწჷფოწკჷმა ართო თე ტერიტორიეფს გუთმოსხუნჷნა, მუჭოთ ზოხრინელ სუვერენულ სახენწჷფოთ: აფხაზეთიშ რესპუბლიკა დო ობჟათე ოსეთიშ რესპუბლიკა. რუსეთიშ ოკუპაციაშახ, ვაღიარაფილი აფხაზეთიშ რესპუბლიკა დო ვაღიარაფილი ობჟათე ოსეთიშ რესპუბლიკა ედომშამო ვაკონტროლენდჷ თინეფიშე პრეტენზიაშ მოღვენ ტერიტორიეფს. რუსეთიქ აფხაზეთის დო ობჟათე ოსეთის ქეგიორინუ მუში ოურდუმე ბაზეფი. თაშნეშე, რუსეთი ვაუტენს ევროპაშ რსხუშ ოდჷმაკვირე მისიას აფხაზეთშა დო სამაჩაბლოშა. თეშ მოხ, რუსეთიქ ხე ქუმაჭარჷ აპიჯალას ჟირხოლო ტერიტორიაშ დე-ფაქტო ომენოღალე ადმინისტრაციაწკჷმა, თინეფიშ ოურდუმე დო ეკონომიკური კუთნთხუთ რუსეთშა ინტეგრაციაშ გეშა. თეწკჷმა ართო რუსულ ჯარეფქ ქჷდიჭყეს დემარკაციაშ პროცესი (ჩი8ნებული მუჭოთ „ბორდერიზაცია“) საქორთუოშ დო მუშითგჷმოცხადაფილ ტერიტორიეფს შქას, თაშნეშე თე ღოზიშ ფარგანეფს გალე.
ჟირხოლო ტერიტორია, მუჭოთ აფხაზეთი, თეშ სამაჩაბლო საართოთ რე აღიარაფილი, მუჭოთ საქორთუოშ უგურთუყ ნორთი დო ართო წჷმარინუანს საქორთუოშ ოერეფოშქაშეთ აღიარაფილ ტერიტორიაშ 20 პროცენტის. 2008 წანა მეღებული „ოკუპირაფილი ტერიტორიეფიშ გეშა კანონი“ ითოლწონენს ზისხირიშ სამართალიშ დჷნაშებუს დო აწარმენს ზისხირსამართალებურ რაჸუას აფხაზეთშა დო სამაჩაბლოშა მიშულას რუსეთიშ ტერიტორიაშე სპეციალური ალობაშ მეჩამაშ უმუშო. საქორთუოშ კანონი თაშნეშე ირზენს მუთუნნერი ეკონომიკურ საქვარუაშ წარმებას ტექ ხვალე საქორთუოშ კანონდვალაშ მეჯინათ. საქორთუო დო ოერეფოშქაშე ჯარალუაშ შხვა მაკათურეფი, თინეფს შქას გოართოიანაფილი ომაფე, ამერიკაშ აკოართაფილი შტატეფი, კანადა, გერმანია, თურქეთი, იაპონია, ისრაელი, ავსტრალია, ჩინეთი, იტალია, საფრანგეთი, ბრაზილია, უკრაინა, ევროპაშ რსხუ, ეუთო დო ევროპაშ სხუნუ, თაშნეშე გაეროქ იჩინჷ აფხაზეთი დო ობჟათე ოსეთი ოკუპირაფილ ტერიტორიეფო დო გადღანჷ რუსეთიშ ოურდუმე ჸოფა დო ქიმინუეფი ათე ტერიტორიეფს.
ოკუპირაფილი ოფუტეეფიშ ერკებული
2008 წანას ოსი სეპარატისტეფიშ დო რუსეთიშ ფედერაციაშ საოკუპაციე ნძალეფიშით ცხინვალიშ რეგიონს დაკებული დოხორელი პუნქტეფიშ ერკებული :
ჸოფირი ზნაურიშ რაიონი
1. ავნევი 2. ნული 3. ალიბარი 4. თიღვა 5. შინდარა 6. ნაბაკევი.
ჸოფირი ცხინვალიშ რაიონი
1. ქემერტი 2. კეხვი 3. ძარწემი 4. ქურთა 5. ზემო აჩაბეთი 6. ქვემო აჩაბეთი 7. მამითა 8. ხეითი 9. თამარაშენი 10. ფრისი 11.არგვიცი 12.ბერულა 13.ერედვი 14.ქსუისი 15.ვანათი 16.ჯორჯიანი 17.საცხენეთი 18.ბელოთი 19.დისევი.
ჯვ. წ. 1236
წანა — ჯვ. წ. XIII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1230-იანეფიშ რანწკო 4-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1236 წანა.
საქორთუოშ ოკუპირაფილი ტერიტორიეფი
ოკუპირაფილი ოფუტეეფიშ ერკებული
ახალგორიშ მუნიციპალიტეტი
1. დაბა ახალგორი. (ადმინისტრაც. ცენტრი) 2. დოლიანი 3. იკოთი 4.მოსაბრუნი 5.ბაზუანი 6. ახალდაბა 7.ახალსოფელი 8. ახმაჯი 9. ბეჟანაანთკარი 10.გარუბანი 11.ერედა 12.ვაშლოვანი 13.ზემო ბოლი 14.მორბედაანი 15.ქვემო ბოლი 16.ყანჩავეთი 17.გდუ 18.ბოსელთა 19.ზემო ღრუ 20.ციხისოფელი 21.ჭანდარი 22.დორეთკარი 23.გავაზი 24.დოგუზაანი 25.ველისა 26.კარა 27.კუცხოვეთი 28.საბარკლეთი 29.ჩკუნეთი 30.ძანგათი 31.ქვემო ზახორი 32.არმაზი 33.ველურა 34.ზემო ზახორი 35.ზემო ცხილონი 36.ზემო წირი 37.ზემო წოლდა 38.ზემო წუბენი 39.იკეთი 40.ნადაბური 41.უკანწირი 42.ქვემო ცხილონი 43.ქვემო წირი 44.ქვემო წოლდა 45.ქვემო წუბენი 46.ქვითკირი 47.ქულოთი 48.შუა ზახორი 49.შუა წირი 50.შუა წუბენი 51.ჭაჭამური 52.გეზევრეთი 53.კორინთა 54.გუდაწვერი 55.ნახიდი 56.საძეგური პირველი 57.ქვემო ალევი 58.ქურთა 59.ყოჩიანი 60.შუა ალევი 61.წირქოლი 62.ხარკელანი 63.ლარგვისი 64.გარეუთი 65.დაბაკნეთი 66.დადიანეთი 67.ზოდეხი 68.თოხთა 69.მარტიანი 70.მახიარეთი 71.მუჯუხი 72.შველიეთი 73.უკანამხარი 74.უკანუბანი 75.ყველდაბა 76.ჩიტიანი 77.ცხავათი 78.ხარბალი 79.ხრამისწყალი 80.სალბიერი 81.დელკანი 82.ნაგომევი 83.ჩორჩანი 84.ძეგლევი 85.ჯვარისუბანი 86.ბალაანი 87.ელოიანი 88.თინიკაანი 89.მიდელაანი 90.ნავიხევი 91.ოხირი 92.პავლიანი 93.ქარელთკარი 94.ქენქაანი 95.ჩიგოიანი 96.წიფთაური 97.ჭორჭოხი 98.ხოზუეთი 99.გუდითა 100.ზემო ბაგები 101.ზემო ყურე 102.კიტრიული 103.მონასტერი 104.მსხლები 105.ქედიგორა 106.ქვემო ბაგები 107.ცოტაგური 108.კოდიჯვარი 109.მამულაანი 110.ქვემო ღრუ.
სქოლიო
კატეგორია:ოკუპირაფილი ტერიტორიეფი კატეგორია:საქორთუოშ უახალაში ისტორია
მავრიტანიული უგია
უგია (أوقية) — მავრიტანიაშ ფარაშ ართული. რთაფაშა მიშაღალირი რე 1973 წანას. 2018 წანაშ 1 ღურთუთაშე ქიანას დენომინაციაქ იმანჯჷ: 10 ჯვეში უგია (MRO) ართი ახალს გუმანგეს (ახალი კოდი ISO 4217 — MRU). 2018 წანაშ 30 კვირკვეშა რთაფას რდჷ მუჭოთ ჯვეში, თეშ ახალი ფარაშ შანეფი, ჯვეში ფარაშ შანეფიშ თირუა ახალ შანეფშა 2018 წანაშ 31 ქირსეთუთაშა მიშჷ.
ტულუზაშ მუნიციპალური სტადიონი
ტულუზაშ მუნიციპალური სტადიონი, „სტადიუმ დე ტულუზ“ (Stadium municipal de Toulouse) — მიარეფუნქციური სტადიონი ტულუზას, საფრანგეთის. თეხანიშ ბორჯიშო გჷმირინუაფუ უმენტაშო ოკუჩხბურთე მატჩეფიშ ომანჯებელო. თაშნეშე სტადიონს ლაჸაფენს აბანური ორაგბე ბუნა. სტადიონიშ ნტირა - 35 472 ადამიერი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საფრანგეთიშ სტადიონეფი კატეგორია:ოკუჩხბურთე სტადიონეფი
ჯეიმს კისონ ლი
ჯეიმს კისონდ. 13 ქირსეთუთა, 1975 — ობჟათე კორეა-ს დუნაბადი ამერიკალი არტისტი. ჩინებული რე ანდო მასაჰაშიშ როლით NBC-იშ სერიალშე გერგეზეფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კორეალი არტისტეფი კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1975
ჯვ. წ. 1237
წანა — ჯვ. წ. XIII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1230-იანეფიშ რანწკო 3-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1237 წანა.
ნაღურა
კატეგორია: