cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ჯუნგუიო (პროვინცია)
thumb|right|150px|ჯუნგუიოშ პროვინცია ჯუნგუიო – პუნოშ რეგიონიშ (პერუ) პროვინცია. ჯუნგუიოს ბჟაეიოლშე ომძღჷ ტიტიკაკაშ ტობა, ზუსტას თაქ იდვალუაფუ პროვინციაშ მუდგაზმარენი ნიშულამი კოკი. ჯუნგუიოშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა ჯუნგუიო. 2005 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით პროვინციაშ მახორობა აკმადგინანს 50,672 ადამიერს, ოშქარი მეჭედალა კმ²-ს რე 174.6 ადამიერი. ჯუნგუიოშ ფართობი რე 290.21 კმ². პროვინცია ირთუ 7 რაიონო.
ოჰაიო (წყარმალუ)
ოჰაიო (ინგლ. Ohio River) რე წყარმალუ ააშს, მისისიპიშ ნადუ. ოჰაიო იჭყაფუ წყარმალუეფიშ ალეგეინიშ დო მონონგაჰილაშ აკოართაფაშ აბანს, პოინტ-სტეიტ-პარკის, პიტსბურგის. წყარმალუ ოჰაიო გიშმურს ააშ-შ 6 შტატის: პენსილვანიას, ოჰაიოს, ბჟადალი ვირჯინიას, კენტუკის, ინდიანას დო ილინოისის. წყარმალუ ოჰაიოშ სიგინძა რე 1,579 კმ. ღანჩოშ ფართობი 490,600 კვ. კმ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:მისისიპიშ ნადუეფი
ჯვ. წ. 1065
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1065 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
26 მანგი
26 მანგი (ივანობა) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 177-ა დღა (ნარკი წანეფს — 178-ო დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
ჰერბერტ სპენსერ გასერი
ჰერბერტ სპენსერ გასერი (ინგლ. Herbert Spencer Gasser; დ. 5 კვირკვე, 1888, პლატევილი, ვისკონსინი, ააშ — ღ. 11 მესი, 1963, ნიუ-იორკი, ნიუ-იორკიშ შტატი, ააშ) — ამერიკალი ფიზიოლოგი, აქსონეფიშ მოქმედაფაშ პოტენციალიშ მენცარული რკვიებაშ გეშა გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის 1944 წანას (ჯოზეფ ერლანგერიწკჷმა ართო). გურაფულენდჷ ვისკონსინიშ უნივერსიტეტის, უკულ ჯონ ჰოპკინსიშ მედიცინაშ სკოლას, სოდეთ მიპალუ მედიცინაშ დოქტორიშ ხარისხი 1915 წანას. 1923-1925 წანეფს გასერი გურაფულენდჷ ლონდონს, პარიზის დო მიუნხენს. 1931 წანაშე გასერი რდჷ კორნელიშ უნივერსიტეტიშ მედიცინაშ კოლეჯიშ პროფესორი. 1935-1953 წანეფს გასერი რდჷ როკფელერიშ უნივერსიტეტიშ მაჟია დირექტორი. ჰერბერტ სპენსერ გასერი რე ოშიშე უმოსი მენცარული პუბლიკაციაშ ავტორი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ფიზიოლოგეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის კატეგორია:დუნაბადი 1888 კატეგორია:ნაღურა 1963
1935
დღახუეფი
კატეგორია:
ბასტერი
ბასტერი (Bassterre, სენტ-ქრისტოფერი) — სენტ-კიტსი დო ნევისიშ ნანანოღა. 2005 წანაშ მუნაჩემეფით, ნოღაშ მახორობა 15 500 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ბასტერს იდვალუაფუ ქიანაშ უდიდაში ონიშოლი, ზუღაშ მეშქაშობათ იხორცილებაფუ მერსხუაფაქიანაშ სიდიდათ მაჟირა კოკ სენტ-კიტსიწკჷმა. თე ნოღა სენტ-ჯორჯ-ბასტერიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი დო უდიდაში დოხორელი პუნქტი რე, ბასტერშე მუსხირენ კილომეტრის იდვალუაფუ სენტ-პიტერ-ბასტერიშ ოლქი.
ბასტერი რე ართ-ართი არძაშე ჯვეში ნოღა ედომუშამ მორჩილ ანტილიშ ტერიტორიას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სენტ-კიტსი დო ნევისიშ ნორეფი კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ ნანანოღეფი კატეგორია:კარიბიშ ზუღშ ღანჩოშ ქიანეფიშ ნანანოღეფი
ჯალილაბადი
ჯალილაბადი (Cəlilabad) — ნოღა აზერბაიჯანს, ჯალილაბადიშ რაიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ნოღა ლენქორანიშ რზენიშ ოორუეშე, ნოვოგოლოვკაშ რკინაშარაშ დგჷმილიშ ბჟადალშე 12 კილომეტის მეძენას იდვალუაფჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:აზერბაიჯანიშ ნოღეფი კატეგორია:ჯალილაბადიშ რაიონი
ინდომალაიშ ოლქი
250px|thumb|right|ინდომალაი ინდომალაიშ ოლქი ვარდა ინდომალაი — დიხაუჩაშ ბრუო არძაშე დიდი ბიოგეოგრაფიული ოლქიშე ართ-ართი. თინა იკათუანს აზიაშ ტროპიკულ ნორთის. დჷმახასიათაფალი რე ორანგუტანი, გიბონი, მაკაკეფი დო შხვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბიოგეოგრაფიული ოლქეფი კატეგორია:ბიოგეოგრაფია
რუსთაველიშ თეატრი
thumb|330px|რუსთაველიშ თეატრი შოთა რუსთაველიშ აკადემიური თეატრი იდვალუაფუ ქართის. დირსხუ 1887 წანას, მუჭოთ „საარტისტო ჯარალუაქ“. გიადვუ შოთა რუსთაველიშ ჯოხოქ 1921 წანას.
ქირსეშ ჭეშმარიტი ეკლესია
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რელიგია
იაპონია
იაპონია (日本 ნიჰონ ვარა ნიპონ), ედომუშამი ოფიციალურ ჯოხოდვალა - იაპონიაშ სახენწჷფო (日本国 ვარა ნიჰონ-კოკუ) — კოკი სახენწჷფო ბჟაეიოლ აზიას. ქიანა იდვალუაფუ რჩქალ ოკიანეს, იაპონიაშ ზუღაშ ბჟაეიოლშე. ქიანას უხურგანს ჩინეთიშ ოკათე რესპუბლიკას, ოორუე დო ობჟათე კორეას დო რუსეთის. იაპონიაშ ორიგინალური ჯოხოდვალა მარგალურშა გჷნოთანგუათ შანენს „ბჟაშ ოდაბადეს“.
სქოლიო
* კატეგორია:აზიაშ ქიანეფი კატეგორია:დიდი ბრუოიანიშ ქიანეფი კატეგორია:კონსტიტუციური მონარქიეფი კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი
ჯვ. წ. 460
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 460 წანა.
ჯაღირა
ჯაღირა — ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ წალენჯიხაშ მუნიციპალიტეტის, ობუჯიშ თემს. იდვალუაფუ წყარმალუ წენწყარიშ (ხობწყარიშ მარძგვანი ნადუ) კვარჩხან განშე, ზუღაშ დონეშე 210 მეტრას. წალენჯიხაშე დოშორაფილი რე 12 კილომეტრით, ჯვარშე 10 კილომეტრით. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 237 კოჩი.
წყუეფს მაართათ იშინუაფუ XVII ოშწანურაშ შქა წანეფს. მაღალ გას ასქილადირი რე XV-XVI ოშწანურეფიშ ჯიხა-დარბაზიშ (ჸორშიშ დო გალუანიშ) აკნაციმეფი.
სქოლიო
კატეგორია:წალენჯიხაშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
ნახური ნინეფი
ნახური ნინეფი — ნახურ-დაღესტანური ნინეფიშ გიმენბუნა, ნამუთ აკმაშქვანც ჩაჩნურ, ინგუშურ დო ბაცბურ ნინეფც. ნახური ნინეფი გოფაჩილიე ჩეჩნეთიშ დო ინგუშეთიშ რესპუბლიკეფც დო საქორთუოს ახმეტაშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტე ზემო ალვანც.
ნახური ნინეფიშ მორფოლოგიას გჷმირთუ 4 ჯინჯიერი რთინა დო ნამთინე ალადვაშეამი რთინაფა. კილოთას უღუ გრამატიკული კლასიშ კატეგორია, ასპექტი, ბორჯი, კილო, მიმღეობა დო აბსოლუტივეფი, ინფინიტივი, მასდარი დო შხვ.
ბაცბური დო ჩაჩნური ნინეფიშ ნამთინე კილოს ქორთული ნინაშ გოლინათ გევითარჷ რთული დოქვემდებარაფილი ზიტყვასქვილქ.
ნახური ნინეფიშ ლექსიკას აფხვადუნა ოართე ნახური დო შხვა ნინეფშე მიშულირი ზიტყვეფი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ნახურ-დაღესტნური ნინეფი
ლაგო-არხენტინო
ლაგო-არხენტინო (Lago Argentino) — ლიგე ტობა არგენტინას. გეხვილჷ სანტა-კრუსიშ პროვინციას, პატაგონიაშ ანდეფიშ ბჟაეიოლ კართეშ ქვინჯის, ზუღაშ დონეშე 187 მეტრაშ სიმაღალას. ფართობი 1415 კმ². მაქსიმალური სტომბა 500 მ (არძაშე ტომბა ტობა ობჟათე ამერიკას).
ტობას მიოგორეს ჯიმალეფ ანტონიო დო ფრანსისკო ვიედმეფქ 1782 წანას.
ტობა გეხვილჷ ლოს-გლასიარესიშ ერუანულ პარკის, სოდეთ ჯიშთეფიშ დიდი მუდანობა აფხვადუნა, ნამუშ ოძირაფუშათ მიარე ტურისტი მეურს. ტობა ჯგირი აბანი რე ჩხომუაშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ ტობეფი
ჯვ. წ. 1066
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1066 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ინდიარეფი
მინი|350პქ|ამერიკაშ მახორუეფი ევროპალეფიშ მოულაშახ. მინი|300პქ|სქემაშ ენწყუმეფი: ტომეფიშ რხველუა. 1. [[ალეუტეფი 2. კოლოში 3, 4. ინუიტეფი (ესკიმოსეფი, ოსური დო მუმაკოჩი) 5. კოვიჩინეფი (ვანკუვერიშ რაიონი) 6. კროუ 7. უჩაკუჩხამეფი 8. ოჯიბვე 9, 10. პაიუტეფი (ოსური დო მუმაკოჩი) 11. შოშონეფი 12. სიუ 13. პაუნი 14. მანდანეფი 15. აპაჩეფი 16. პუებლო 17. აცტეკეფი (მექსიკა) 18. მაიპურე 19. კამბება 20, 21. ბოტოკუდეფი (ოსური დო მუმაკოჩი) 22, 23. ტუკუნა (ოსური დო მუმაკოჩი) 24. მირანია 25. პერუანელი სერო-დე-პასკოდან 26. ჩილიელი-კრეოლი ჩილოეშ რაიონიშე 27. კეჩუა 28. აბიპონეფი 29. მოხო (ბოლივია) 30. ტეუელჩე (არგენტინა) 31. პატაგონარი 32. არაუკანალი 33. დაჩხირდიხამეფი.]] მინი|ოორუე ამერიკაშ კვირდი მახორობაშ ნინაშობური რუკა ინდიარეფი — ამერიკაშ ჭითაკანამი აბორიგენი ტომეფი (ესკიმოსეფი დ ალეუტეფიშ გალე); არძოშე მიარერიცხუამი კათეფი რე — კეჩუა, აიმარა, აცტეკეფი, მაია, გუარანი, არაუკანეფი დო შხვ. ევროპული კოლონიზაციაშ გეშა მიარე ტომქ მოსპილქ იჸუ რსულაშო ვარა ნორთიშურო, ვარა გინოხორაფილქ იჸუ შხვა ტერიტორიეფშა. ააშ-ს დო კანადას თინეფი ჯინჯიერო რეზერვაციეფც ოხორანა, ბოლივიას დო გვატემალას მახორობაშ უმენტაშობას წჷმჷმარინუანა.
ინდიარეფი ირთუნა თ.გ. ამერინდიურ ეთნოლინგვისტურ ფანიეფო: ალგონკინურ-მოსური, ანდო-ეკვატორული, აცტეკურ-ტანური, ჟე-პანო-კარიბული, ხოკა-სიუ, მაკრო-ოტომანგუა, მაკრო-ჩიბჩა, ნა-დენე, პენუტური, ტარასკული.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ კათეფი *
სანდია (პროვინცია)
thumb|right|150px|სანდიაშ პროვინცია სანდია – პუნოშ რეგიონიშ (პერუ) პროვინცია. სანდიას ბჟაეიოლშე ომძღჷ ბოლივია, ოორუეშე – მადრე-დე-დიოსიშ რეგიონი. სანდიაშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა სანდია. 2005 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით პროვინციაშ მახორობა აკმადგინანს 65,431 ადამიერს, ოშქარი მეჭედალა კმ²-ს რე 5.5 ადამიერი. სანდიაშ ფართობი რე11,862.41 კმ². პროვინცია ირთუ 10 რაიონო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი
იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ლიეტუვას
2008 წანაშ მუნაჩემეფით ლიეტუვას 4 იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტი.
ერკებულშა მიშაღალირი რე ობიექტეფი, იუნესკოშე მოსოფელიშ კულტურული მონძალაშ ერკებულშა თინეფიშ გეძინაშ მეჯინათ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ლიეტუვას კატეგორია:იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალა
27 მანგი
27 მანგი (ივანობა) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 178-ო დღა (ნარკი წანეფს — 179-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
მილანი
მილანი (Milano) — ნოღა იტალიას, მახორობათ იტალიაშ მაჟირა ნოღა, ლომბარდიაშ დო მილანიშ პროვინციაშ ნანანოღა. ნოღას ოხორანს 1,3 მილიონი მახორუ, მილანიშ აგლომერაციას 4 მილიონშე უმოსი კოჩი იკოროცხუ. მილანი იტალიაშ ფინანსური, კულტურული, ეკონომიკური ართ-ართი უდიდაში ცენტრი რე. მილანი ჩინებული რე ოკუჩხბურთე კლუბით: მილანი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იტალიაშ ნოღეფი კატეგორია:ჯვეში რომიშ ნოღეფი კატეგორია:მილანი კატეგორია:ევროპაშ ნოღეფი
ჯვ. წ. 461
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 461 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
თამო ვაშალომიძე
თამო ვაშალომიძე (დ. 12 ივლისი, 1991) — ქორთუ ფოტომოდელი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1991 კატეგორია:ქორთუ მოდელეფი კატეგორია:შურდგუმილი კათა
ზულუ (ნინა)
ზულუ ვარდა ზულუურ ნინა (მუშჯოხოდვალა Isizulu) — ბანტუშ ნინაშ ფანიაშ ნგუნიშ ნინაშ ბუნა, გოფაჩილი რე უმენტაშო ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკაშ ტერიტორიას. ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკაშ ნინეფს შქას ზულუ უმენტაშო რე გოფაჩილი მუჭოთ მაართა ნინა (10 მილიონშე მეტი მორაგადე), თე ნინა უჩქჷ ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკაშ მახორობაშ გვერდიშ უმოსის, თიშენ ნამდა ზულუ ხოლოს რე შხვა თური კოსაშ, სვატიშ დო (ოორუე) ნდებელეშ ნინეფწკჷმა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკაშ ნინეფი
კარნატაკაშ ოლქეფიშ ერკებული
ოლქეფიშ ერკებული
*
გურამ საღარაძე
გურამ საღარაძე (დ. 12 ღურთუთა, 1929 — ღ. 17 ღურთუთა, 2013, ქართი) — გჷშარჩქინელი ქორთუ არტისტი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ქორთუეფი კატეგორია:ქორთუ არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1929 კატეგორია:ნაღურა 2013
მეკაპაკაშ მუნიციპალიტეტი
მეკაპაკაშ მუნიციპალიტეტი (Mecapaca) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიას, ლა-პასიშ დეპარტამენტიშ პედრო-დომინგო-მურილიოშ პროვინციას. 2010 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 13 68 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 505 კმ² რე.
მუნიციპალიტეტი მუშ ჸურეშე კანტონეფო ირთუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლივიაშ მუნიციპალიტეტეფი
დიაფალი მარგო (რომანი)
დიაფალი მარგო (ფრანგ. La Reine Margot) – ალექსანდრე დიუმა (უნჩაში)-შ რომანი, გიშაშქუმალირი 1845 წანას.
კეიპ-იორკიშ ჩქონი
მინი|მარჯვნივ|300პქ|კეიპ-იორკიშ ჩქონი კეიპ-იორკიშ ჩქონი (Cape York Peninsula) — ჩქონი ავსტრალიაშ უკიდაშ ოორუე ნორთის. ეშახე მარჯანიშ ზუღაშ, ტორესიშ საროტიშ დო კარპენტარიაშ ჸუჯიშ შქას. წჷმარინუანს ართ-ართ ეკონია ეუმუშორაფუ ტერიტორიას დიხაუჩას. თიშ ხეუმუთხუმ ტროპიკულ ტყალეფს დო სავანეფს გლობალური ეკოლოგიური შანულობა უღჷნა. ასე გინმიხილუაფჷ ტროპიკული ტყალეფიშ მოსოფელიშ მონძალაშა მიშაღალაშ ოკითხი.
კატეგორია:ავსტრალიაშ ჩქონეფი
ჯვ. წ. 1067
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1067 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
Nidovirales
Nidovirales (nido-შე — ბუდე) — ვირუსეფიშ რანწკი Riboviria-შ გჷმნართშე, ნამუშ წჷმმარინაფალეფი ცალსპირალურ (+) რნბ-ს იკათუანა. ნუკლეოკაფსიდი გორინელი რე ჩე მემბრანათ დო ლიპოკათაფილი გალენური დაცხით.
ლახარეფი
Nidovirales-შ წჷმმარინაფალი ვირუსეფი ალახენა ადამიერეფს, კატუეფს, მაფურინჯეეფს, ჯოღორეფს, შხუ ქალამი ორინჯის დო ღეჯეფს, გჷმიჭანუანა მუნწე რესპირატორულ დო ჭჷშ ლახარეფს.
კატეგორია:ვირუსეფი
ჯვ. წ. 462
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 462 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
1936
დღახუეფი
კატეგორია:
სიერა-დე-ლას-კიხადასიშ ერუანული პარკი
სიერა-დე-ლას-კიხადასიშ ერუანული პარკი (Parque Nacional Sierra de las Quijadas) — ერუანული პარკი არგენტინას, სან-ლუისიშ პროვინციას. ფართობი 1 500 კმ². დირსხუ 1991 წანას, თაქ გოფაჩილი რე ჩანარეფიშ დო ჩხოლარეფიშ თხილუაშ ღანკით. ნოლექეფიშ ოშქაშე წანმოწანური მაძირაფალი აკმადგინანს 300 მმ-ს. ჭვემა უმოსო აფუნს დო ზარხულს მოურს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ ერუანული პარკეფი
სვატი (ნინა)
სვატი (სისვატი, სვატი) — ბანტუშ ნინაშ ფანიაშ ნგუნიშ ბუნაშ ნინა, გოფაჩილი რე სვაზილენდის, ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკას დო მოზამბიკიშ მინ აკანს. არხლოს რე თური ზულუშ,კოსაშ დო ნდებელეშ ნინეფწკჷმა. სვატი ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკაიშ დო სვაზილენდიშ ოფიცილური ნინა რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკაშ ნინეფი
ეჟენ დევერია
ეჟენ ფრანსუა მარი ჟოზეფ დევერია (Eugène François Marie Joseph Devéria; <time class="nowrap date-lien bday" datetime="1805-04-22">დ. 22 პირელი 1805 <time class="nowrap date-lien bday" datetime="1805-04-22">, პარიზი — <time class="nowrap date-lien dday" datetime="1865-02-03">ღ. 3 ფურთუთა 1865 <time class="nowrap date-lien dday" datetime="1865-02-03"> , პო) — რომანტიზმიშ ეპოქაშ ფრანგი ხანტუ, ნამუთ ისტორიული ფერჭარუაშ ჟანრს მუშენდჷ.
ეჟენ დელაკრუა, ლუი ბულანჟე დო შხვა ხანტუეფწკჷმა ართო, ეჟენ დევერია ფრანგული რომანტიზმიშ ხანტურუაშ გიშარჩქინელი წჷმმარინაფალი რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგი ხანტუეფი კატეგორია:საფრანგეთიშ ისტორიული ხანტუეფი კატეგორია:რომანტიზმიშ ხანტუეფი
28 მანგი
28 მანგი (ივანობა) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 179-ა დღა (ნარკი წანეფს — 180-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
სან-რომანი (პროვინცია)
thumb|right|150px|სან-რომანიშ პროვინცია სან-რომანი – პუნოშ რეგიონიშ (პერუ) პროვინცია. სან-რომანს ბჟადალშე ომძღჷ კუსკოშ დო არეკიპაშ რეგიონეფი. სან-რომანიშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა ხულიაკა. 2005 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით პროვინციაშ მახორობა აკმადგინანს 236,315 ადამიერს, ოშქარი მეჭედალა კმ²-ს რე 103.8 ადამიერი. სან-რომანიშ ფართობი რე 2,277.63 კმ². პროვინცია ირთუ 4 რაიონო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი
სეგოვიაშ აკვედუკი
სეგოვიაშ აკვედუკი (ესპ. Acueducto de Segovia) — არძოშე გჷნძე ჯვეშრომაული აკვედუკი ბჟადალ ევროპას. იდვალუაფუ ნოღა სეგოვიას. მუში სიგინძა რე 728 მეტრა, სიმაღალა — 28 მ. წჷმარინუანს მიარეკილომეტრამი წყარსადენიშ დიხაშჟიდონ უნაკვათას. აკვედუკიშ ეგაფაშ თარიღი სანირზო რე (ოეგებიეთ ვესპასიანეშ მართუალაშ პერიოდის). მიშაღალირი რე იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა.
პელოპონესიშ ლჷმა
პელოპონესიშ ლჷმა — ლჷმა ათენიშ დო სპარტაშ მუკი-მუკი ბუჯგუა პოლისეფიშ – დელოსიშ დო პელოპონესიშ რსხუეფს შქას. ლჷმა გოთანჯჷ ეკონომიკური, პოლიტიკური დო სოციალური ხასიათიშ ბაძაძეფქ, თაშნეშე ათენს დო სპარტაშ შქას აწორინალაქ საბერძნეთის ჰეგემონიაშო. თეშ მოხ, ოვაჭარე რზეფიშ დო ბაზარეფიშო ართიანს ოდაუდეს ართ განშე ათენი დო, მაჟირა განშე პელოპონესიშ რსხუშა მიშმალი კორინთო დო მეგარა. ბერძენული პოლისეფი ოცადუდეს დორხველი უგურღუ ოპალუეთ გჷნურთინუაფუდესკო ქობალით დინდარი სიცილიაშ დო იტალიაშ ოლქეფი, სპარტალეფი სქორონას რდეს გომანგარაფილი, ათენალეფი – ზუღას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პელოპონესიშ ლჷმა კატეგორია:საბერძნეთიშ ისტორია კატეგორია:ჯვეში საბერძნეთიშ ლჷმეფი
ჯორჯ უოლდი
ჯორჯ უოლდი (ინგლ. George Wald; დ. 18 გერგობათუთა, 1906, ნიუ-იორკი, ააშ — ღ. 12 პირელი, 1997, კემბრიჯი, მასაჩუსეტსი, ააშ) — ამერიკალი ფიზიოლოგი დო ბიოქიმიკოსი. გურაფულენდჷ რეტინაშ პიგმენტეფს. რდჷ ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის 1967 წანას (ჰოლდენ კეფერ ჰარტლაინი დო რაგნარ გრანიტიწკჷმა ართო).
ბიოგრაფია
ჯორჯ უოლდიქ დებადჷ ნიუ-იორკის, ურიეფიშ ფანიას. გურაფულენდჷ ნიუ-იორკიშ ტექნიკურ სკოლას, უკულ გურაფა გაგინძორჷ ნიუ-იორკიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ მიპალუ მენცარობაშ ბაკალავრიშ აკადემიური ხარისხი. 1932 წანას უოლდიქ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია ზოოლოგიას, კოლუმბიაშ უნივერსიტეტის. გურაფაშ თებაშ უკული ართ პერიოდის მუშენდჷ გერმანიას, ოტო ჰენრიხ ვარბურგიწკჷმა. უოლდიქ გერმანიაშე შვეიცარიაშა მიდართჷ. 1933 წანას უოლდიქ ევროპა ქიდიტუ დო დირთჷ ამერიკაშა დო მუშობა ქიდიჭყჷ ჩიკაგოშ უნივერსიტეტის. 1934 წანას გეგნორთჷ ჰარვარდიშ უნივერსიტეტიშა სოდეთ მუშენდჷ დიო ინსტრუქტორო დო უკულ პროფესორო. 1950 წანაშე უოლდი რდჷ ამერიკაშ მენცარობაშ ერუანული აკადემიაშ მაკათური. 1967 წანას გინოჩეს ნობელიშ პრემია, 1966 წანას ფრედერიკ აივსიშ მენდალი, 1953 წანას მიპალუ ალბერტ ლასკერიშ პრემია. უოლდიქ ღურუ კემბრიჯის, მასაჩუსეტსის, 1997 წანაშ 12 პირელს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ბიოქიმიკოსეფი კატეგორია:ამერიკალი ფიზიოლოგეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის კატეგორია:დუნაბადი 1906 კატეგორია:ნაღურა 1997
კუმა-მანიჩიშ რღამილი
კუმა-მანიჩიშ რღამილი (Кумо-Манычская впадина) — ტექტონიკური ღარიშობური ინორზენაფა, ნამუთ გიშმართუნს იმიერკავკაციაშ ბჟაეიოლ ევროპაშ რზენიშ ობჟათე ნორთიშ სტეპეფშე დო გვერდოტიოზეფშე დო ართიანს მიორსხუანს ყუბან-აზოვიშპიჯიშ დო კასპიაშპიჯიშ რზენეფს. სიგანა 20-30 კმ, ცენტრალურ ნორთის იინწროებუ 1-2 კმ-შახ. ანთროპოგენურ პერიოდის წჷმარინაუნადჷ ზუღაშ საროტის, ნამუთ მითმურსხუანდჷ კასპიაშ დო უჩა ზუღეფიშ ღანჩოეფს. ასე კუმა-მანიჩიშ რღამილიშ ფაქვას იდვალუაფუ ტობეფი დო წყაროჩუაშეეფი.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთიშ გეოგრაფია
დოჸვილი ბილი, ტომი 2
დოჸვილი ბილი, ტომი 2 (Kill Bill: Vol. 2) — 2004 წანაშ ფილმი. გინიღჷ კვენტინ ტარანტინო-ქ. ფილმის თარი როლს არსულენს უმა თურმანი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი კატეგორია:კვენტინ ტარანტინოშ ფილმეფი კატეგორია:2004 წანაშ ფილმეფი კატეგორია:კრიმინალური ფილმეფი
ჯვ. წ. 1068
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1068 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
მარია შნაიდერი
მარია-ჰელენ შნაიდერი, უმოსო შინელი რე მუჭოთ მარია შნაიდერი (ფრანგ. Maria-Hélène Schneider; დ. 27 მელახი, 1952, პარიზი, საფრანგეთი — ღ. 3 ფურთუთა, 2011, პარიზი, საფრანგეთი) — ფრანგი არტისტი, შინელი რე ფილმეფით: ეკონია ტანგო პარიზის დო პროფესია: რეპორტიორი. შნაიდერიქ ღურუ 2011 წანას, 58 წანერქ, კიდირიშ კიბოთ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგეფი კატეგორია:ფრანგი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1952 კატეგორია:ნაღურა 2011
ჯვ. წ. 463
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 463 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯილ ბაიდენი
ჯილ ტრეისი ბაიდენი (ცირასქუალას ჯეიკობსი (Jacobs); მაართა ქომონჯიშ გვარი სტივენსონი (Stevenson); Jill Tracy Biden; დ. 3 მანგი, 1951) — ამერიკალი მარწაფალი, ააშ-იშ მაართა ლედი 2020 წანაშ 20 ღურთუთაშე. 2009-2017 წანეფს, ჯო ბაიდენიშ ვიცე-პრეზიდენტალაშ ბორჯის, ააშ-იშ მაჟირა ლედი რდჷ.
იოჰანეს ვილჰელმ იენსენი
იოჰანეს ვილჰელმ იენსენი (დან. Johannes Vilhelm Jensen; დ. 20 ღურთუთა, 1873, ფარსე, იუტლანდია, დანია — ღ. 25 გერგობათუთა, 1950, კოპენჰაგენი, დანია) — დანიარი ჭარუ, ნოველისტი, პოეტი დო ჟურნალისტი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ლიტერატურაშ დარგის 1944 წანას. მერჩქინელი რე დანიაშ XX ოშწანურაშ ართ-ართ უდიდაშ ნოველისტო.
ლეჯოლიხე
ლეჯოლიხე — ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ წალენჯიხაშ მუნიციპალიტეტის, იდვალუაფუ ოდიშიშ რზენს, ზუღაშ დონეშე 250 მეტრას. წალენჯიხაშე დოშორაფილი რე 7 კილომეტრით, ზუგდიდშე 32 კილომეტრით. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 210 კოჩი.
სქოლიო
კატეგორია:წალენჯიხაშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
რიო-გრანდე
რიო-გრანდე (Rio Grande) — წყარმალუ ოორუე ამერიკას, ააშს დო მექსიკას, ააშ-შ დო მექსიკაშ სახენწჷფო ხურგი. წყარმალუ იჭყაფუ სან ხუანიშ გვალეფს, რიო-გრანდეშ ერუანულ ტყას, ობჟათე-ცენტრალურ კოლორადოშ შტატის, გიშმურს სან-ლუისიშ ლეხერს, ინაკათუ მექსიკაშ ჸუჯის. რიო-გრანდეს რე ნოღეფი: ალბუკერკე, ელ-ფასო, სიუდად-ხუარესი. წყარმალუშ სიგინძა რე 3,051 კმ. ღანჩოშ ფართობი 472,000 კვ.კმ. უდიდაშ ნადუეფ რე: სან ხუანი, ალამო, სალადო, სან როდრიგო, დევილსი, პეკოსი, პუერკო, სანტა ფე, ხემეზი, ჩამა. მექსიკას რიო-გრანდეს რიო-ბრავო-დელ-ნორტეს უძახუნა.
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:მექსიკაშ წყარმალუეფი
სან-ანტონიო-დე-პუტინა (პროვინცია)
thumb|right|150px|სან-ანტონიო-დე-პუტინაშ პროვინცია სან-ანტონიო-დე-პუტინა – პუნოშ რეგიონიშ (პერუ) პროვინცია. სან-ანტონიო-დე-პუტინას ბჟაეიოლშე ომძღჷ ბოლივია. სან-ანტონიო-დე-პუტინას პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა პუტინა. 2005 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით პროვინციაშ მახორობა აკმადგინანს 44,853 ადამიერს, ოშქარი მეჭედალა კმ²-ს რე 14.0 ადამიერი. სან-ანტონიო-დე-პუტინაშ ფართობი რე 3,207.38 კმ². პროვინცია ირთუ 5 რაიონო. სან-ანტონიო-დე-პუტინას პროვინციაშ სტატუსიქ მიაჩჷ 1989 წანაშ 12 მანგის.
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი
29 მანგი
29 მანგი (ივანობა) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 180-ა დღა (ნარკი წანეფს — 181-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
ჯვ. წ. 1069
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1069 წანა.
ბანდიტაჩიაშ ნეკროპოლისი
ბანდიტაჩიაშ ნეკროპოლისი (Necropoli della Banditaccia) — ეტრუსკეფიშ უჯვეშაში ნეკროპოლისი იტალიას, ნოღა ჩერვეტერეშ გოხოლუას. 2004 წანაშე მიშაღალირი რე იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა.
ჯვ. წ. 464
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 464 წანა.
ბანდიტაჩიაშ ნეკროპოლისი
ფორჷნს 45 ჰექტარ ტერიტორიას, სოჸურეშეთ 10 ჰა მაძირაფუეფშო რღია რე, გვალო ერიცხილი რე 1000 ონთხორუ, ნამუეფით დიხარღვაფილეფიშ ტიპიშ რე. თე ნეკროპოლისი ართ-ართი უდიდაში რე სქირონაშქა ზუღაშ აუზის. ონთხორუეფი ვილიანოვიშ კულტურას ორხველჷ დო ჯვ.წ. IX ოშწანურაშე ახ. წ. III ოშწანურაშახ, გვიანიშ ეტრუსკულ პერიოდიშახ ითარიღებუ, თინეფ შქას უჯვეშაშეფს ინჭაშ ფორმა უღუ, სოდეთ ღურელეფიშ ფრაველეფს ჩუანდეს. თაშნეშე ასქილადირი რე თე საფულეეფიშ ემაშანალი შანეფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი იტალიას
ჯვ. წ. 464
ნაღურა
კატეგორია:
კოსა (ნინა)
კოსა (კხოსა, ისიკოსა) — ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკაშ ართ-ართი ოფიციალური ნინა. კოსაშ ნინაშა იჩიებუ დოხოლაფირო 7,9 მილიონი კოჩი (ობჟათე აფრიკაშ მახორობაშ დოხოლაფირო 18%), ნამუთ თე ნინას მაჟია აბანი უკინებუ (ზულუშ უკული) ობჟათე აფრიკაშ მახორობაშ მორაგადუეფუს შქას. კოსაშ არხლო თური ნინეფი რენა ზულუ, სვატი, ოორუე ნდებელე დო ოორუე ნდებელე. კათას, ნამუეფსჷთ უჩქჷნა კოსაშ ნინა, გვერდო უჩქუნა ჟიმოშინაფილი ნინეფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკაშ ნინეფი
პრეფექტურა
პრეფექტურა — პრეფექტიშ კანცელარია ვარდა ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ართულიშ მართუალაშ ორგანო კანკალე კაპიტალისტურ ქიანას. 1991-1992 წწ. პრეფექტურეფი არსენებდჷ საქორთუოშ ტერიტორიას ხოლო.
თაშნეშე ქოძირით
კატეგორია:ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ართულეფი
იზაბელ აჯანი
მინი|მარჯვნივ იზაბელ იასმინ აჯანი (ფრანგ. Isabelle Yasmine Adjani; დ. 27 მანგი, 1955, პარიზი) ფრანგი — კინოარტისტი დო მობირე, ოსკარიშ პრიზიშა ნომინირაფილი დო ცეზარიშ გომორძგვილი (ოთხიშა).
მაკომოკოშ მუნიციპალიტეტი
მაკომოკოშ მუნიციპალიტეტი (Mocomoco) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიას, ლა-პასიშ დეპარტამენტიშ ელიოდორო-კამაჩოშ პროვინციას. 2010 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 14 542 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 490 კმ² რე.
იზაბელ აჯანი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგეფი კატეგორია:ფრანგი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1955
მაკომოკოშ მუნიციპალიტეტი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლივიაშ მუნიციპალიტეტეფი
სლოვაკეთიშ ნოღეფიშ ერკებული
სლოვაკეთიშ რუკა
ლეგენდა:
სქოლიო
* სლოვაკეთი
იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ისლანდიას
2011 წანაშ მუნაჩემეფით ისლანდიას 2 იუნესკოშ 13 მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტი რე.
სტატისტიკა
იუნესკოშ მოსოფელიშ კულტურული მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა მოსოფელიშ მასშტაბით 981 ობიექტი რე მიშაღალირი, თენეფშე 0,1 % ისლანდიაშ ობიექტეფი რე.
თენეფშე:
ერკებული
ერკებულშა მიშაღალირი რე ობიექტეფი, იუნესკოშე მოსოფელიშ კულტურული მონძალაშ ერკებულშა თინეფიშ გეძინაშ მეჯინათ.
ანჩხაბერი
ანჩხაბერი, ოთხილარი გიორთუმალარი, ოლჷმარი ანჩხაბერი დუდიშთხილუაშ შხვა მეშქაშალეფწკუმა ართო უჯვეშაში ბორჯიშე რე ჩინებული. ახაზირენდეს ჯაშე, ჭყერიაშ  შვებიშე, ჭინუეფშე  დო ტყებიშე. უჯვეშაში ლითონიშ ანჩხაბერი (ლინჯიშ, ორქოშ ქითოგორეს მესოპოტამიას (ჯვ.წ. III ვითოშწანურას). ბრონზეშ დო კინაშ  ანჩხაბერს  ხვარენდეს   ჯვეში საბერძნეთის   დო  რომს, რუსეთის  ანჩხაბერს  (შიშაკი, შელომი)   გიმირინუანდეს  X-XVII  ოშწანურეფს.
საქორთუოს გუმორინაფილი რდჷ შხვადოშხვა ნერი ანჩხაბერი (მარქვალიშნერი  ანჩხაბერი, ჩაფხუტი,  ჩაჩქანი, ჩაბალახი). ჰეროდოტეშ ჩინებათ, მოსხეფი, კოლხეფი, ტიბარენეფი, მაკრონეფი დო მოსინიკეფი ანჩხაბერს ჯაშე ახაზირენდეს. ქსენოფონტეშ ჩინებათ მოსინიკეფს ტყებიშ ანჩხაბერი გიორთუდეს. სტრაბონიშ გინოჩამათ, იბერიალეფი ტყებიშ ანჩხაბერით ლჷმენდეს. თრიალეთის ნაძირეფი რე ჯვ. წ. XIII ბრონზეშ ანჩხაბერი. მაართა მოსოფელიშ ლჷმაშ (1914-1918) ბორჯიშე ჭახიშ დო სანყურეშ  ნოფურჩხოლეფშე დუდიშ ოთხილარო მიშეღეს ბულათიშ ანჩხაბერი. ავიაციას, ოტანკე დო მექანიზაფილი ურდუმეფს   გეშკუმალაშე დუდიშ ოთხილარო გიმირინუანა ტყებიშ ანჩხაბერს.
გჷმორინაფილი ლიტერატურა
კატეგორია:გიორთუმალარეფი
დიმიტრი ყიფიანი
დიმიტრი ივანეშ სქი ყიფიანი (დ. 14 პირელი/26 პირელი, 1814, ოფუტე. მერეთი, გორიშ მაზრა – ღ. 24 გჷმათუთა/5 გერგობათუთა, 1887, სტავროპოლი) – ქორთუ ოჯარალუ მოღალე, პუბლიცისტი, ერუანულ-გჷმადუდიშულაფარი ყარაფიშ ართ-ართი მოდუდე. 2007 წანას საქორთუოშ საპატრიარქოქ დიმიტრი ყიფიანი წიმინდეთ აკირჩქინჷ.
ბიოგრაფია
1830 წანას გათუ "კეთილშობილთა სასწავლებელი" დო კინ თექ ქჷდიჭყჷ მუშობა მაგურაფალო. 1832 წანას აკორაგადიშ მაკათურობაშ გეშა ვოლოგდაშა გეგნახორეს. თექ გუბერნატორიშ კანცელარიას მანწყის (1835), 1837 წანას საქართუოშა დირთჷ. თე ბორჯიშე 1864-წანაშახ რდჷ შხვადოშხვა პოსტის. 1862 წანაშა რდჷ მაფაშმანგიერიშ სხუნუშ მაკათური, 1859-1867 წანეფს სამარგალოშ თარიშ ღალა-მამულიშ მეურვე. 1864-1870 წანეფს ქართიშ გუბერნიაშ, დო 1885-1886 ქუთეშიშ გუბერნიაშ ჟინოსქუალეფიშ აწმაყვენჯი. ოკათჷდჷ ოყაზახე რეფორმაშ პროექტიშ აკორცხუალას; დუდენდჷ საქორთუოშ ჟინოსქუალეფიშ ლიბერალურ ფსუას. 1876-1879 წანეფს რდჷ ქართიშ ნოღაშდუდი. 1886 წანას ქართიშ ოშურიელე სემინარიაშ რექტორიშ ჩუდეცკიშ ჸვილუაწკჷმა მერსხუაფათ საქორთუოშ ეგზარქოსიქ პავლექ ქორთუ ერი დოჭყუ. ყიფიანქ თის პროტესტიშ ჭარილი უჯღონჷ დო საქორთუოშ დოტება მოთხუ. თეშ გურშენი დიმიტრი გეგნარინეს მუშ პოსტიშე დო კინ თი წანას სტავროპოლშა გეგნახორეს, სოდგა სერით დოლურაფილი დოჸვილეს. ქორთულ ჯარალუას თიბორჯიელო გორჩქინდჷ ეჭვიქ, ნამდა დიმიტრი რდჷ რუსეთიშ პოლიციელეფიშ აგენტეფიშ ნაჸვილა. აკაკი წერეთელი ჭარჷნდჷ: „თი ტვინი, ნამუთ საქორთუოშენ ფიქრენდჷნ, დუდშა გეგნაბუნაფეს... თი გურშენ, ნამუდგა საქორთუოშენ ბათქჷნდჷნი, რგილი ხე ქიგიოკოროფაფეს“.
მოღალობა
ყიფიანი რდჷ კავკაციაშ ოფუტეშ მეურნობაშ ჯარალუაშ ვიცე-პრეზიდენტი. აქტიურო ოკათჷდჷ პატჷნჭკორალაშ გოუქვაფაშ ხაზირუას. ყიფიანი რდჷ ქართიშ თარობა-ჟინოსქუალეფიშ ოაბანმამულე ბანკიშ, ქორთუეფ შქას ჭარუა-კითხირიშ გჷმაფაჩალი ჯარალუაშ დო „ქორთული დრამატული ჯარალუაშ" ართ-ართი დჷმარცხუაფალი. ყიფიანი თაშ ხოლო ინჭუაფუდჷ ობიბლიოთეკე საქვარიშ გოვითარაფაშო.
ყიფიანიშ ნაარზებუს ქიანაშ დო ჯარალუაშ გოვითარაშ პროგრესული იდეეფი რე უმეტაშო. ყიფიანი ოხუჯუდჷ თარობაშ დორხველობას რენჯი ფირჩა დიხეფიშ გორთუალაშ დოჩქარაფას დო ზოხური მემამულეეფიშ ედომუშამო ფანიაშ დორხველობაშა გინოჩამას. ყიფიანი ოხუჯუდჷ ჯარალუაშ რადიკალურ გინონწყუალას ევროპულ ყაიდაშა.
ერუანულ ოკითხუს ყიფიანიშ ეშაულარი რდჷ დვალირობა, ნამუშ მეჯინათ ხვალე თი ერქ შილებედჷ გედირთჷკო პროგრესიშ შარას, ნამუთ აზრენს დო იჩიებუ მუშ ნინაშა. ყიფიანი ღოზის უსვანდჷ ისტორიულ ნებას, ნამუთ ქორთუ ერს ანიჭენდჷ 1783 წანაშ გეორგიევსკიშ ტრაქტატი. დიდი რდჷ ყიფიანიშ მოღალობაშ შანულობა ქორთუ კათაშ ერუანული მუშითშეგნებაშ ფორმირაფას დო გოტკიცაფას. ყიფიანიშ ნჭაფა ქუკნუტებუდჷკო ქორთუ კათას ერუანული მუშითრინალა დო გეგშურთუმუდჷკო ოჯარალუ-პოლიტიკური დო ეკონიმიკური წჷმოძინაშ ფართო შარაშან ედომუშამი გაგებათჷნი, ხუჯდოკინაფილი რდჷ კათაშ ფართო ფალეფს.
ყიფიანქ ლიტერატურული მოღალობა დიჭყჷ თანგუათ. 1814 წანას თიქ თანგჷ შექსპირიშ "რომეო დო ჯულიეტა" (გჷმობჟინაფილი "ცისკარ"-ს, 1896 წანას). 1851 წანას ბეშტელქ იჸუ ყიფიანიშ რუსულო ნათანგა გ. ერისთავიშ "გაყრა"-ქ. 1857 წანაშე თინა ალახანდჷდჷ "ცისკარი"-ს. "ცისკარ"-ს ყიფიანქ გჷმაბჟინუ ჯანლისიშ, ოქტავ ფელიეშ, მოლიერიშ, შექსპირიშ, ბომარშეშ დო შხვეფიშ თხზულებეფიშ ნათანგეფქ, 1882 წანას სანქტ-პეტერბურგის გჷმაბჟინუ "ახალი ქორთული გრამატიკა", ნამუში გჷშაშქუმალას ქორთული ნინაშ დო ქორთული სკოლეფიშ თხოზინიშ პერიოდის პრაქტიკულ-პედაგოგიურიშ გალე, პოლიტიკური შანულობა ხოლო უღუდჷ.
ყიფიანიშ დასაფულებას ილია ჭავჭავაძეშ დო აკაკი წერეთელიშ დუდობათ მონწყილი კათაბრელი აკოშაყარუაქ გინირთჷ თარობაშ წინააღმდეგ ჭყანიერ დემონსტრაციათ. თიშ გოშინას მეუჯღუნჷ აკაკი წერეთელქ "განთიადი".
ყიფიანი დოსაფულაფირი რე მთაწმინდას, ჭარუეფიშ დო ოჯარალუ მოღალეეფიშ პანთეონს.
ალუმინეშ ტობა
ალუმინეშ ტობა — ტობა არგენტინას, ნეუკენაშ პროვინციაშ ალუმინეშ დეპარტამენტის, არგენტინაშ პატაგონიას. გეხვილჷ ლანინიშ ნაციონალური პარკიშე 25 კილომეტრით ოორუეჸურე, ზუღაშ დონეშე 1 260 მეტრას.
ტობაშ ფართობი აკმადგინანს 57 კმ²-ს, ოშქაშე სიტომბა 69,4 მ, მაქსიმალური სიტომბა 165 მ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ ტობეფი
პუელოშ ერუანული პარკი
პუელოშ ერუანული პარკი (Parque Nacional Lago Puelo) — ერუანული პარკი არგენტინას, ჩუბუტაშ პროვინციას. ფართობი 276.74 კმ². დირსხუ 1991 წანას, უნიკალური ლანდშაფტიშ დო ფლორაშ თხილუაშ ღანკით.
პარკის ჯოხოქ გიადუ თაქ დვალირი პუელოშ ტობაშე, ნამუთ ზუღაშ დონეშე 2 000 მეტრას იდვალუაფუ. ჰავა რგილი დო ლამე რე. პარკიშ გვალამი ზონა ჯიშთეფიშ მოქიმინჯალაშ ზონა დო ანდა წყარმალუშ ოდუდე რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ ერუანული პარკეფი
ბიოსფერო
თეხანური ბიოსფერო იკათუანს ლითოსფეროშ, ანუ დიხაუჩაშ ქორქაშ; ჰიდროსფეროშ ანუ დიხაუჩაშ წყარამ დაცხის დო ატმოსფეროშ ანუ პლანეტაშ აირამ დაცხის. thumb|300px|ატმოსფერო ბიოსფეროშ ჟილენი ხურგი ზუღაშ დონეშე დოხოლაფათ 6 კილომეტრის ანჭუ. ათე სიმაღალაშე დიო ხოლო შეულებჷნა რინა ქლოროფილიშ მაკათურ ჩანარეფს. ბიოსფეროშ თუდოლენი ხურგი იფაჩუ 2-3 კმ სიტომბაშა სქირონაშ პიჯალას დო 1-2 კმ-იშ სიტომბაშა ოკიანეეფიშ ქვინჯიშე.
ბიოსფეროშ ართ-ართი მუშობურობა რე ნიფთიარაფაშ ქართას რთუაფა თიში თელი დო ღურელ ნორთეფს შქას. ათე პროცესი ენერგიას ოხვილჷ. ათე პროცესიშ წყუ რე ბჟა.
ბჟაშ ენერგია ნიფთიარაფეფიშ ჟირ ქართას რთუაფას ეიჯუმანს - კაბეტის, ანუ გეოლოგიურს დო აკაბუცხას, ანუ ბიოლოგიურს. კაბეტი ქართაშ რთუაფაშ სამანგა რე წყარიშ მორთა, ნამუთ გურიშხონარენს დიხაუჩაშ ჟინპიჯიშე წყარიშ ორქებას დო თიში დიხაუჩას დორთინას ნოლექიშ სახეთ. ოკიანეშე უმოსი წყარი ეორქებუ, ვინემ ირთუ. სქირონას პიჯიშო, უმოსი ნოლექი გიშერთჷ, ნამუშ ნორთი წყარმალუეფშა, თეჸურეშე ოკეანეეფშა ალურს.
თელი ორგანიზმიშ გორჩქინაწკჷმა ართო, დიდი ანუ გეოლოგიური ქართაშ რთუაფაშ დინოხის ინისახუ აკაბუცხა, ანუ ბიოლოგიური ქართაშ რთუაფა. ბიოლოგიურ ქართაშ რთუაფაშო დჷმახასიათაფალი რე ორგანული ნიფთიარაფეფიშ წჷმოქიმინუა დო აკოცჷმა. ათე პროცესი იხორციელებჷ ქიმიური ელემენტეფიშ მიმოთირუათ თელი ორგანიზმეფშქას.
ადამიერი ბიოსფეროშ გოვითარაფაშ გორკვიაფილ ეტაპის წჷმიქიმინჷ დო თის ნოოსფერო ანუ გინაფაშ სფერო ჯოხო.
1937
დღახუეფი
კატეგორია:
მონკა მეტალი
მონკა მეტალი (თაშნეშე მონკა მეტალი, heavy metal, შხირაშ მოშინაფილი მუჭოთ უბრალოთ მეტალი) — როკ-მუსიკაშ ართ-ართ ჟანრის წჷმარინუანს, ნამუქჷთ გჷმოქიმინელი სახე 1970-იან წანეფს მიღჷ თარო გოართოიანაფილი ომაფეს დო ააშ-ის. თიში აკოქიმინუა არსხუაფუ ეშანილი პერიოდიშ როკ-ბუნეფს, ნამუეფით 1967—1974 წანეფს ბლუზ-როკიშ დო ფსიქოდელიური როკიშ ნაწყორა მუსიკას მითმიოგანდეს, უცბაშიანი გჷმოხანტილი მასიური ხონარით, გონძალიერაფილი დისტორშენით, გოხანგჷნძაფილი გიტარიშ სოლოეფით, უცბაშიანი გჷმოხანტილი დრამეფიშ პარტიეფით, ხონარიშ საართო სიმაღალათ.
სქოლიო
კატეგორია:მუსიკალური ჟანრეფი *
ვენეცია
ვენეცია (იტალ: Venezia, Venexia,Venessia) — ნოღა იტალიას, ვენეტოშ რეგიონიშ დო ვენეციაშ პროვინციაშ ნანანოღა. 2014 წანაშ მუნაჩემეფით ნოღას ოხორანს 264,557 მახორუ. ვენეცია ჩინებული რე მუჭოთ: ადრიატიკაშ ზუღაშ დიაფალი დო წყარიშ ნოღა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იტალიაშ ნოღეფი კატეგორია:ვენეცია
მოო (პროვინცია)
thumb|right|150px|მოოშ პროვინცია მოო – პუნოშ რეგიონიშ (პერუ) პროვინცია. მოოს ობჟათეშე ომძღჷ ტიტიკაკაშ ტობა, ბჟაეიოლშე – ბოლივია. მოოშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა მოო. 2005 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით პროვინციაშ მახორობა აკმადგინანს 28,149 ადამიერს, ოშქარი მეჭედალა კმ²-ს რე 28.0 ადამიერი. მოოშ ფართობი რე 1,005.25 კმ². პროვინცია ირთუ 4 რაიონო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი
ჯულფა (აზერბაიჯანი)
აზერბაიჯანიშ რკინაშარაშ ნორშვი ჯულფა (ღოზი ალიატი — გიუმრი, ჸა თებრიზშა). იდვალუაფუ წყარმალუ არაქსის.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანიშ ნოღეფი კატეგორია:ნახიჩევანიშ ავტონომიური რეპუბლიკაშ ნოღეფი კატეგორია:სომხეთიშ ისტორია
ზინედინ ზიდანი
thumb|ზინედინ ზიდანი ზინედინ იაზიდ ზიდანი — (ფრანგ. Zinédine Yazid Zidane — „Zizou“) ფრანგი სპორტსმენი, რდჷ მოსოფელს არძაშ უმოს ძვირო ღირებული მობურთე. 2001 წანას მადრიდიშ „რეალქ“ 69 მილიონ ამერიკული დოლარი გინუჷგჷ „იუვენტუსის“.
ბიოგრაფია
ზინედინ ზიდანქ დებად საფრანგეთის, მარსელს, არძაშე უმოს გაჭირებულ აკანს კასტელანს. მუში მასქერეფი რდეს ალჟირშე. მუმა მუშენდჷ უნივერმაგის. ზიდანიშ ჩქჷჩქჷუობაქ ართ ჭიჭე ბინას მუკილჷ. ზიდანს ჸუნდჷ ოთხი და დო ჯიმა. დუდშე ზიდანშო ბურთიშ ფუნქცია უღუდჷ პლასტიკურ ბოთილს. ჩქჷჩქჷუობას ართუაფუდჷ ველოსპედით დო ძიუდოთ. ზიდანს ოკოდ ხვალე ართ მუდგარენი, მოუღორებუდუკო არძა, ნამუთ წოხლე აწოხვადუდჷ. 14 წანერი რდჷნ თეშ ზიდანიშ ლაჸაფით დეინტერესეს კლუბ „კაენიშ“ სელექციონერეფქ. ართ მარაშ დაკვირაშ უკული გეგნოჭყვიდეს ზიდანიშ ეჭოფუა. 2 წანაშ უკული, 1989 წანაშ 20 მესის, ზიდანქ მაართა ლაჸაფი ილაჸაფი საფრანგეთიშ ჩემპიონატის, მუჟამს დიო 17 წანერი ხოლო ვა რდჷნ თეში. თი ბორჯის ზიდანიშ ხეშფასი რდჷ 800 ფრანკი.
იუვენტუსი
1992 წანას ზიდანქ გინილჷ „ბორდოშა“, ევროპაშ 1996 წანაშ ჩემპიონატიშ უკული „იუვენტუსშა.“ დუდშე გაუჭირდჷ „იუვენტუსის“ ლაჸაფიქ, მარა უკული ბუნაშ დირიჟორო გინირთჷ.
რეალი
2001 წანაშ 9 კვირკვეს „რეალიშ“ საპატიო პრეზიდენტიქ, ალფრედო დი სტეფანოქ ჟურნალისტეფიშ წოხლე ზიდანს გეგნოჩჷ 5-ნომერამი ფორმა. რეალქ თიმ დღაშე დიჭყჷ ზიდანშე გაფილი ფარაშ ეშაღალა. რეალიშ ფორმეფი ღირჷდ 80 დოლარი, მარა ხუთ ნომერამი ფორმეფი პრაქტიკულო ვეშიიდჷ მაღაზიეფს. ხვალე ზიდანიშ ოტელევიზიე პრეზენტაციაშე რეალქ იშუ 1 მილიონი დოლარი, ართ-ართ ოტელევიზიე არხიშე. ზიდანიშ უკულ რეალშა გინილეს რონალდოქ, ლუიშ ფიგუქ, დევიდ ბექჰემქ. ზიდანქ ჯგირო მიანწყუ რეალს, ირ მუშ ლაჸაფი სპექტაკლიშ დოდგჷმა რდჷ. სპექტაკლიქ იჸუ 2002 წანაშ ჩემპიონეფიშ ლიგაშ ფინალქ, სოდეთ ართიანს შეხვადეს რეალქ დო ლევერკუზენიშ ბაიერქ. თი ბორჯის, მუჟამც ანგარიში 1-1 რდჷ, კარლოსიშ ხასჷლაშე ინოჭირინდაფაშ უკული, ზიდანქ ნინათ ვეიჭარენ ფერ სისქვამეშ გოლი გემთიღჷ დო ხოლო ართშა ქაძირუ მოსოფელს, ნამდა არძაშე უჯგუში რდჷ არძაშე უჯგუშეფ შქას. 2003 წანას ზიდანქ იჸუ ესპანეთიშ ჩემპიონქ.
ერუანული ნაკათა
1994 წანაშ 14 მარაშინათუთას უღუდჷ დებიუტი ზიდანს საფრანგეთიშ ერუანულ ნაკათას, მუჟამს საფრანგეთი ჩეხეთიწკჷმა აგენდჷ 0-2-ს. ზიდანქ თირაფაშა მუშართჷ დო ხუთი წუთიშ დინოხოლე 2 ბურთი გემთიღჷ დო საფრნაგეთის ქულა გეიოჭოფაფუ.
2002 წანაშ მოსოფელიშ ჩემპიონატიქ კრახით გეთუ ზიზუშო დო საფრანგეთიშ ნაკათაშო. ზიდანს ნაკათაშე ულა ოკოდჷ, მარა ვედჷ.
2006 წანას ჯგირო ლაჸაფენდჷ ჩემპიონატის ზიდანი, მარა ფინალს, იტალიაწკჷმა, სოდეთ გოლი მითიღჷ, ეჩხუპუ დო დუდი ქიმიოგჷ მარკო მატერაცის დო გაგშაჸათეს მოედანშე.
თე ლაჸაფით გათუ ზიდანქ კარიერა. სუმშა მეჩეს მოსოფელიშ არძაშ უჯგუშ მალაჸაფეშ ტიტული, ჟირშა ევროპაშ არძაშ უჯგუშ მოლაჸაფეშ ტიტული.
კატეგორია:დუნაბადი 1972 კატეგორია:ფრანგეფი კატეგორია:ფრანგი მობურთეეფი
კორინთიშ ლჷმა
კორინთიშ ლჷმა — ლჷმა ბერძენულ ნოღა-სახენწჷფოეფიშ კოალიციაშ (თებე, არგოსი, კორინთი, ათენი, მეგარა დო შხვ.) დო პელოპონესიშ რსხუშ (სპარტაშ დუდალათ) შქას. ლჷმა მიშჷ ჯვ. წ. 395-387 წანეფს. მეწურაფილი რდჷ სპარტაშ ჰეგემონიაშ სააწმარენჯოთ. დუდშე ბერძენული პოლისეფიშ კოალიციას ალურედჷ სპარსეთი, ნამუთ ჯვ. წ. 399 წანაშე სპარტას ოლიმუდჷ. სპარსეთიშ ჭყოლოფუათ აკოგაფილჷ ფლოტიქ ათენალი კონონიშ სარდალუათ ჯვ. წ. 394 წანას კოკი კნიდოსწკჷმა დამარცხჷ სპარტალეფი. თიმ წანას კოალიციაქ წჷმოძინაფეფს მიოჭირინჷ კორონეაწკჷმა დო ისთმოსიშ ბურჯაფეფს. ათენიშ გამანგარაფათ შონთაფილ სპარსეთიქ ორიენტაცია დოთირჷ დო სპარტაშ ჸურე გეგნორთჷ. კორინთიშ ლჷმაქ ანტალკიდაშ ზეთ გეთუ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჯვეში საბერძნეთიშ ლჷმეფი
გუარანი (კათა)
thumb|გუარანიშ ფანია გუარანი — ობჟათე ამერიკაშ ინდიარეფიშ მორჩილრიცხვამი ეთნიკური ბუნა. ოხორანა პარაგვაიშ, არგენტინაშ, ბრაზილიაშ დო ბოლივიაშ ტერიტორიას. ჯინჯიერი ორაგადე ნინა რე გუარანი, რაგადანა თაშნეშე ესპანურო დო პორტუგალიურო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ კათეფი კატეგორია:ინდიარეფი
აიმარა (კათა)
მინი|250პქ|აიმარაშ კათა ტრადიციულ ცერემონიალს მინი|250პქ|მინი|250პქ|ვიპალა|აიმარაშ კათაშ შილა, ნამუთ 2008 წანას ბოლივიაქ ერუანულ სიმბოლოთ იჩინჷ აიმარა აბანობური ეთნიკური ბუნა ობჟათე ამერიკას, ანდეფიშ გვალეფიშ ალტიპლანოშ რეგიონც. ამდღარშოთ თინეფიშ რიცხუ 2 მილიონიე დო ოხორანა ბოლივიას, პერუს დო ჩილეს. თინეფი თე რეგიონც დიო ხოლო თი ბორჯიშე ოხორანა, სოიშახ თაქ ინკეფი, ოდო მოგვიანაფილო ესპანარეფი მიშესჷნ.
აიმარაშ კათა XV ოშწანურაშ ლიას, ინკეფიშ იმპერატორქ უაინა კაპაკიქ ქჷდეკინჷ. თიშ უმკუჯინუო, ნამდა თეშ უკული აიმარა ინკეფიშ შანულამი გოლინას წისაფულენცჷნ, ინკეფიშ იმპერიას თინეფც გარკვიებული დონეშა ავტონომია აფუდეს ასქილადირი. დოდასურაფილიე, ნამდა თე კათა არძოშე დიდი მუდანობათ ცენტრალურ პერუს რდჷ წჷმჷმორინაფილი, მარა ესპანარეფიშ მოულაშ უკული, თინეფიშ ჯინჯიერი ნორთიქ ალმახანური ბოლივიაშ ტერიტორიაშა გჷნილჷ.
ამდღა სქჷლადირი აიმარაშ კათაშ უდიდაშ ნორთი ალტიპლანოს, ნორთი ტიტიკაკაშ ტობაშ გოჸორც ოხორანც. აიმარაშ უდიდაში ურბანული ცენტრიე ნოღა ელ-ალტო ლა-პასიშ გოხოლუას, სოდეთ 750 000 აიმარა ოხორანც.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინდიარეფი კატეგორია:ამერიკაშ კათეფი კატეგორია:ბოლივიაშ დემოგრაფია
ჯუზეპე პეანო
ჯუზეპე პეანო (იტალ. Giuseppe Peano; დ. 27 მარაშინათუთა, 1858, სპინეტა, პიემონტი, სარდინიაშ ომაფე — ღ. 20 პირელი, 1932, ტურინი, იტალიაშ ომაფე) — იტალიარი მათემატიკოსი, მათემატიკური ლოგიკაშ დო მიარეეფიშ თეორიაშ ართ-ართი დუმარსხუაფალი. თიში ჯოხონობაშ რე ნატურალური რიცხუეფიშ სტანდარტული აქსიომატიზაცია. პეანოქ, მუში მენცარული ნახანდეფით მიშეღჷ დიდი თია მათემატიკური ინდუქციაშ მეთოდიშ რკვიებაშა. ჯუზეპე პეანო, თაშნეშე შინელი რე ხელუანური ნინათ "ინტერლინგვა" (ლათინო-სინე-ფლექსიონე), ნამუთ თიქ აკადგინჷ დო ნამუთ ლათინურიშ გაეფებული ვერსია რე. პეანოშ ნახანდეფიშ უმენტაშობა ჸათე ნინაშა რე ჭარილი.
ჯუზეპე პეანო გურაფულენდჷ ტურინიშ უნივერსიტეტის, ნამუთ გათუ 1880 წანას. გურაფაშ თებაშ უკული მუშენდჷ ომაფე ოურდუმე აკადემიას. რდჷ ტურინიშ უნივერსიტეტიშ პროფესორი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იტალიარეფი კატეგორია:იტალიარი მათემატიკოსეფი
ჯვ. წ. 1070
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1070 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 465
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 465 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ნდებელე (ნინა)
ნდებელე — ბუნტუშ ნინაშ ფანიაშშ ნგუნიშ ბუნაშ ნინა რე, გოფაჩილი რე ობჟათე აფრიკას
ნდებელეშ ჟირი ნინა არსებენც:
ნდებელე მიშმურს ზულუშ ნინაშა, ნამუთ გოფაჩილი რე ობჟათე აფრიკას. მუჟამს მზილიზაკიქ, ჩაკაშ ართართ სამხედრომანჯღვერე, მუში კლანი ნდებელეწკჷმა ართო გედირთჷ ჩაკაშ წინააღმდეგო დო ქჷდარსხუ დორხველი ომაფე მატაბელელენდი, თიშ კათა ხოლო ხვარენდჷ ზულუშ ნინას. კლანიშ ნორთიქ ქჷდიხორჷ ამდღანერი პრეტორიაშ ტერიტორიას, სოდე ზულუშ (ნინა) დო სოტო-ტსვატიშ ნინამი ელმოლიშ მახორობაწკჷმა დარსხუ ობჟათე ნდებელექ. ნდებელეშა მაჩიებუშ (მარჩქინუშ) უმენტაში ნორთიქ დიხორჷ ამდღანერი ზიმბაბვეშ ტერიტორიას დო მეჩჷ დაჭყაფუ ოორუე ნდებელეშ ორსხუს.
სენ-რემიშ ოაბატე
სენ-რემიშ ოაბატე — ოაბატე საფრანგეთიშ ნოღა რეიმსის, დირსხუ VI ოშწანურას. 1099 წანაშე, თაქ იჩუალუაფუ რეიმსიშ ეპისკოპოსიშ, წიმინდე რემიშ ნორთეფი (ღურჷ 553 წანას), ნამუქჷთ 496 წანას ფრანკეფიშ მაფა ხლოდვიგ I ქირსიანო ნათჷ, თიშ უკული, მუთ თიქ ტოლბიაკეშ ბურჯაფის ალმენაფი დამარცხჷნ.
ალმახანური ბაზილიკა, ართ ბორჯის ოაბატეშ თარი ოხიდა რდჷ. 1049 წანას თინა რომიშ პაპიქ ლეო IX-ქ აკურთხჷ. ბაზილიკაშ რომანული არქიტექტურული სტილიშ ნეფი დო ტრანსეპტი XI ოშწანურაშ რე დო უჯვეშაში რე, ობჟათე ფასადი ალაზიმაფათ გვიანი პერიოდიშ რე.
1991 წანას, რეიმსიშ კათედრალს დო ტოშ დოხორეწკჷმა იუნესკოქ ბაზილიკა მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა გემშეღჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საფრანგეთიშ ეკლესიეფი კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი საფრანგეთის
რიტმი
რიტმი (ბერძენ. rhythmos - წოროზჷმადობა, სინწკარიე), წოროზჷმიერი, პერიოდული მათირეობა მუდგაიჸინ ელემენტეფიში (ბგერეფიშ, ყარაფეფიშ დო შხვ.) რიტმის დინამიური ხელუანობაშ დარგეფს (მუსიკა, სხაპუა, ლერსი, პროზა) ართიანი დინოხოლენი კანონეფი უღუ (წოროზჷმადობა ბორჯის), გინორთელი რე რიტმიშ აკმაქიმინალი მატერია. ხანტურული ბორჯიშ თოლწონუათ, რიტმი ართ-ართი ესთეტიკური მახასიათაფალი რე ხელუანობაშ ნოწარმეფშო.
კატეგორია:ლიტერატურული ტერმინეფი
30 მანგი
30 მანგი (ივანობა) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 181-ა დღა (ნარკი წანეფს — 182-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
ზოთონჯი
thumb|right|ზოთონჯი ავსტრიას ზოთონჯი თაშნეშე ბზოთონჯი — წანმოწანაშ ბორჯი, ნამუთ დიხაუჩაშ ოორუე გვერდოსფეროს 21, ვარა 22 ქირსეთუთაშე იჭყაფუ დო ბუნობაშახ (20 ვარა 21 მელახი) იგინძორებუ; რჩქვანელობურო ზოთონჯს უძახჷნა ქირსეთუთაშ, ღურთუთაშ დო ფურთუთაშ თუთალეფს. თე პერიოდის ობჟათე გვერდოსფეროს ზარხულიე.
ზოთონჯი წანმოწანაშ არძაშე ჩხურუამი ბორჯიე. დღალეფი მაქსიმალურო იკუნტარებუ, მარა 22 ქირსეთუთაშე უკვე ჭიე-ჭეით ძინას იჭყანს. ორდო იწკვერეტუ. ბრელ ქიანას თჷრი მოურს დო ჸინუას იჭყანს.
მეთმეჭყორდუ ჩანარეფიშ რდუალა. ჯალეფს უცენს ფურცელეფი. ზოთონჯიშ ჩხურუს ხვალე ჯალეფი ურზჷნა. მინ ჩხოლარს ბოწოწი დო მონტყორი არდუ, ჩხურუქ ვაჸუასჷნ, მინს თელ ზოთონჯს ლურს.
ბრაილიშ შრიფტი
ბრაილიშ შრიფტი — ჸვერეეფშო აკოქიმინელი შრიფტი ფრანგი ტიფლოპედაგოგი ლუი ბრაილიშე კაპიტანი შარლ ბარბიეშ "სერიშ შრიფტიშ" ოსხირს.
ციფრეფი
კატეგორია:ჭარუაშ სისტემეფი
ბრიჯტაუნი (ბარბადოსი)
ბრიჯტაუნი — ბარბადოსიშ ნანანოღა დო უდიდაში ნოღა, 2006 წანაშ მუნაჩემეფით, ნოღაშ მახორობა 96 578 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ნოღაშ ელმოლს აკოქიმინელი რე აგლომერაცია, ნამუშათ დიდ ბრიჯტაუნი უჯოხონა. ნოღა ინორე სენტ-მიშელიშ ოლქიშ ტერიტორიას.
ალმახანური ბრიჯტაუნიშ აკანს, 1628 წანას ოხორუე ინგლისარეფქ დარსხუეს. ამდღა ბრიჯტაუნი ვესტ-ინდოეთიშ უშანულამაშ ტურისტულ ოქიანუეს დო შანულამ ფინანსურ ცენტრის წჷმარინუანს.
2011 წანას, ნოღაშ ისტორიულ ნორთი იუნესკოქ მოსოფელიშ მონძალაშ ერკებულშა გენიშეჸონუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბარბადოსიშ ნოღეფი კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ ნანანოღეფი კატეგორია:კარიბიშ ზუღაშ ღანჩოშ ქიანეფიშ ნანანოღეფი
ნასაკარა-დე-პაკახესიშ მუნიციპალიტეტი
ნასაკარა-დე-პაკახესიშ მუნიციპალიტეტი (Nazacara de Pacajes) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიას, ლა-პასიშ დეპარტამენტიშ პაკახესიშ პროვინციას. 2010 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 491 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 23 კმ² რე.
ჯვ. წ. 466
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 466 წანა.
ნასაკარა-დე-პაკახესიშ მუნიციპალიტეტი
მუნიციპალიტეტი მუშ ჸურეშე კანტონეფო ირთუ.
ჯვ. წ. 466
ნაღურა
კატეგორია:
ნასაკარა-დე-პაკახესიშ მუნიციპალიტეტი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლივიაშ მუნიციპალიტეტეფი
ჸოთუაშ კიდა
thumb|400px|ბჟადალი კიდაშ პანორამა [[კირდეშ გოლათიშე (კვარჩხანშე) დო ალ-აქსაშ მეჩეთიშე (მორძგვიშე) უკახალენ ფონს]]ჸოთუაშ კიდა, ბჟადალი კიდა ვარ-და ჰა-კოტელ ჰა-მაარავი (הַכֹּתֶל הַמַעֲרָבִי, აშქენაზური რაგადუათ: კოსელი) — იერუსალიმიშ ჯვეში ნოღას, ოხიდაშ გვალაშ ბჟადალი ლაკადაშ მუკი-მუკი დვალირი ჯვეში კიდაშ ნორთი (სიგჷნძათ 485 მეტრი), ნამუქჷთ ჯვ. წ. 70 წანას, რომაალეფიშით მაჟირა ოხიდაშ აკორღვაფაშ უკული გჷნასქიდჷნ. იუდაიზმიშ უკაბეტაში სიწიმინდე ოხიდაშ გვალაშ გალე.
ანდა ოშწანურეფიშ გოძვენას, ანდა ურიული გამნარყიშ რწუმაშ, იმენდიშ, გოხვამუაშ დო ხვამაშ სიმბოლო რე. არძაშე ორდოშიანი წყუ, ნამუთ ურიეფს კიდას მეთმურსხუანსჷნ, IV ოშწანურათ ითარიღებჷ. XX ოშწანურაშ დაჭყაფუს, სიონისტური ყარაფიშ გოჭყაფაშე, ჸოთუაშ კიდაქ ურიულ ჯარალუაშ დო მუსლიმანი რელიგიურ ლიდერეფს შქას ართ-ართი უთანხმებაშ სამანჯელო გჷნირთჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იერუსალიმიშ ოკულტე ნოდგჷმეფი კატეგორია:იერუსალიმიშ ოქინაფუეფი კატეგორია:ოხიდაშ გვალა კატეგორია:კიდეფი
მელგარი (პროვინცია)
thumb|right|150px|მელგარიშ პროვინცია მელგარი – პუნოშ რეგიონიშ (პერუ) პროვინცია. მელგარის ბჟადალშე ომძღჷ კუსკოშ რეგიონი. მელგარიშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა აიავირი. 2005 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით პროვინციაშ მახორობა აკმადგინანს 84,739 ადამიერს, ოშქარი მეჭედალა კმ²-ს რე 13.1 ადამიერი. მელგარიშ ფართობი რე 6,446.85 კმ². პროვინცია ირთუ 9 რაიონო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი
ჯვ. წ. 1071
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1071 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2020
მინი|მარცხნივ|200პქ|ევრო 2020-შ ოფიციალური ლოგო ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2020 ვარ-და კუნტას ევრო 2020 (2020 UEFA European Football Championship, UEFA Euro 2020) — უეფა-შით მანჯაფილი რანწკით მა-16 ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი ევროპაშ ქიანეფიშ ნაკორობა ბუნეფს შქას. ტურნირი მანჯებედუკო-ოკო 2020 წანაშ 12 მანგიშე 12 კვირკვეშა, მარა COVID-19 პანდემიაშ გეშა იმანჯებჷ ართ წანაშ უკული, 2021 წანაშ 11 მანგიშე 11 კვირკვეშა. თეწკჷმა, თეშ მუჭოთ ტოკიოშ ზარხულიშ ოლიმპიური ლაჸაფეფსჷნ, ტურნირს ქჷდასქიდჷ დუდმაართა ჯოხოდვალა 2020 წანაშ მეწურაფათ. თენა რე ევროპაშ მაართა ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი, ნამუქჷთ გჷნოდვალირქ იჸუ ოგანაგე დგომარობეფიშ გეშა.
2020 კატეგორია:2020 წანა კუჩხბურთის კატეგორია:ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2020
საკრამენტო (წყარმალუ)
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:კალიფორნიაშ წყარმალუეფი
ელტონ ჯონი
thumb|ელთონ ჯონი
ელთონ ჯონი (დაბადებაშ ჯოხო: რეჯინალდ კენეთ დუაიტი; დ. 25 მელახი, 1947, პინერი, მიდლსექსი) — ინგლისარი პოპ-როკ-მუსიკოსი, მობირე დო კომპოზიტორი.
ჯვ. წ. 467
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 467 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 1072
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1072 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ბინგოლიშ პროვინცია
გეოგრაფია
პროვინციას უხურგანს თუნჯელიშ, ერზურუმიშ, მუშიშ, დიარბაქირიშ, ერზინჯანიშ დო ელაზიღიშ პროვინციეფი.
მახორობა
მახორობა 281,205 ადამიერი (2018), უდიდაში ნოღა — ბინგოლი (68 ვთშ. ადამ, 2000). მახორობაშ თარი ნორთი ირანული გოჭყაფაშ ეთნიკური ბუნა ზაზაკეფი რე.
ისტორია
ბინგოლიშ პროვინციაქ დირსხჷ 1946 წანას, თეიშახ ელაზიღიშ დო ერზინჯანიშ პროვინციეფიშ აკოდგინალაუშა მიშმეშჷ. 1950 წანაშახ ჩაფაქჩური (Çapakçur) ჯოხოდჷ.
სქოლიო
კატეგორია:თურქეთიშ პროვინციეფი
1934
დღახუეფი
კატეგორია:
1 მარაშინათუთა
1 მარაშინათუთა (არგუსო) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 213-ა დღა (ნარკი წანეფს — 214-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
დევიდ კერადაინი
დევიდ კერადაინი (David Carradine; დ. 8 ქირსეთუთა, 1936, ლეიკვუდი — ღ. 3 მანგი, 2009, ბანგკოკი) — ამერიკალი არტისტი დო რეჟისორი. უჩქუდჷ ოლჷმერი ხელუანობა. ოკათუდჷ დოხოლაფირო 100 ფილმის, მეღებული აფუ ორქოშ გლობუსი-შ ოთხი ნომინაცია.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1936 კატეგორია:ნაღურა 2009
ლამპა (პროვინცია)
thumb|right|150px|ლამპაშ პროვინცია ლამპა – პუნოშ რეგიონიშ (პერუ) პროვინცია. ლამპას ბჟადალშე ომძღჷ კუსკოშ დო არეკიპაშ რეგიონეფი. ლამპაშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა ლამპა. 2005 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით პროვინციაშ მახორობა აკმადგინანს 48,239 ადამიერს, ოშქარი მეჭედალა კმ²-ს რე 8.3 ადამიერი. ლამპაშ ფართობი რე 5,991.73 კმ². პროვინცია ირთუ 10 რაიონო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი
შაპადა-დუს-ვეადეირუსიშ ერუანული პარკი
შაპადა-დუს-ვეადეირუსიშ ერუანული პარკი იდვალუაფუ ბრაზილიას, გოიასიშ შტატის, შაპადა-დუს ვადეირუსიშ პლატოს. თე პლატოშ ხანი 1. 8 მილიარდი წანა რე. პარკი ბრაზილიაშ პრეზიდენტიქ, ჟუსელინიო კუბიჩეკიშ დარსხუ 1961 წანას. მუში ედომუშამი ფართობი რე 655 კმ.კვ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ბრაზილიას კატეგორია:ბრაზილიაშ ერუანული პარკეფი
მიარეეფიშ თეორია
მიარეეფიშ თეორია — მათემატიკური ლოგიკაშ ნორთი, ნამუთ გურაფულენს მიარეეფს. თეხანური მიარეეფიშ თეორიაშ დუმარსხუაფალეფი რენა გერმანალი მათემატიკოსეფი რიხარდ დედეკინდი დო გეორგ კანტორი. ვაფორმალური სისტემეფი, ნამუეფით მიარეეფიშ თეორიაშახ არსებენდჷ, შინელი რე მუჭოთ "ბიდინა მიარეეფიშ თეორია". მუჟამსჷთ მენცარეფქ ქიმიოგორეს შხვადოშხვა პარადოქსეფს (რასელიშ პარადოქსი, კანტორიშ პარადოქსი, ბურალი-ფორტიშ პარადოქსი), წჷმორინაფილქ იჸუ შხვადოშხვანერ აქსიომატურ სისტემეფქ მაეჩა ოშწანურაშ დაჭყაფუშე. ჸათენეფიშე არძაშე უმოს ჯგირო რკვიებული და შანულამი რე ცერმელო-ფრენკელიშ სისტემა.
მიარეეფიშ თეორიას ფშხირას მიშინუანა მუჭოთ მათემატიკაშ ართ-ართ ფუნდამენტურ თეორიას. თის კაბეტი შანულობა უღჷ მათემატიკური დისციპლინეფიშო ალგებრაშო, მათემატიკური ანალიზიშო, ტოპოგრაფიაშო დო ალბათობაშ თეორიაშო. თაშნეშე, მიარეეფიშ თეორია დიდ როლს ლაჸაფენს ინფორმატიკას, ფილოსოფიას დო ფორმალურ სემანტიკას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მიარეეფიშ თეორია
ჯვ. წ. 468
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 468 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ბაცბური ნინა
ბაცბური ნინა, წოვა-თუშური ნინა, წოვათუშური ნინა — კავკაციურ ნინეფიშ ნახური ბუნაშ უჭარალუ ნინა. თიშა რაგადანა საქორთუოს ახმეტაშ რაიონიშ ოფუტე ზემო ალვანიშ მახორუ წოვა-თუშეფი, დოხოლაფირო 3 ვითოში კოჩი. ქორთულო უძახჷნა თუშურსჷთ, მუქუთ ესახჷ ომენცარე ლიტერატურასჷთ. ოგინაფალიე გოშხვანერაფა რჩინეფიშ დო ახალნორდეფიშ რაგადიშ შქას, მიშეძირე მორჩილ შხვაობა ოფუტეშ შხვადოშხვა საგანოს.
ბაცბური ნინაშ ხონარიელეფიშ სისტემა რთულიე. ხუთი ხონარიელიშ მოხ (ა, ე, ი, ო, უ), გჷმირთუ მაჟირაშური, მარა ფონემატური შანულობაშ კულე დო ნაზალური ხონარიელეფი. რე გჷნძე ხონარიელეფი დო დიფთონგეფი. წოროხონარიელეფშე სპეციფიკური ფონემიე ლატერალი, ლარინგალი, მუსხირენი ფარინგალი დო ნამთინე გემინატი.