cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ბოლსენაშ ტობა
ბოლსენა (იტალიურო Lago di Bolsena) — ვულკანური გორჩქინაშ კრატერული ტობა ცენტრალურ იტალიას, ნამუქჷთ იფორმირჷ 370 000 წანაშ წოხოლე ვულზინიშ ვულკანურ კომპლექსის, წყარიმიშმაკათაფალ ჰორიზონტის მოხვალამირი კალდერაშ კოლაფსიშ მოღალუთ. ჯვ.წ. 104 წანაშო, რომალული ინნაჭარეფი მიოწურუანა ვულზინიშ ვულკანიშ აქტივობაშე, მუშ უკულით თიქ ქჷდირულუ. კალდერაშ კოლაფსიშ უკული გჷშაჭანაფილი წყარიშთუდონი ეშაგორგოთეფიშ გეშა ტობას ობჟათე ნორთის ჟირი კოკიქ წჷმიქიმინჷ.
ტობა ედომუშამო აკმინაზირუ წყარიშმიშმაკათაფალ ჰორიზონტიშე, ჭვემაშ წყარით დო ლანქერეფით, თიშე ხვალე ართი ნადუ გიშმურს, ობჟათეშ ნორთიშ კჷრდეშე. ტობაშ ელჷ-მოლს დვალირ დოხორალეფშე, ბოლსენაშა ინმურს დოწიმდორაფილი წყარეფი, უმოსო ინორჩხილი სასუქეფი. თიშ უმკუჯინუო, ნამდა ტობაშ მუკი-მუკის დვალირ სადგიმეფშე კონწარო იკონტროლებუ წყარიშ ქიმიური აკოდგინალუა.
გეოგრაფია
ტობას ოვალიშ ფორმა უღჷ, მუთ ტიპური რე კრატერიშ ტობაშო. ელიფსიშ გინძე ლირე გინონჯირელი რე ოორუე-ობჟათეშ გეზათ. ქვინჯი უხეში კონუსიშობური რე დო მაქსიმალურ სიტომბას შქაგურს ოჭირინდუანს. ედომუშამო ტობას გარტყ გალეფი. აუზიშ ფარგალეფს ოხორანს 22000 ირალი მახორუ (2004 წ), ზარხულობათ თინეფიშ რიცხუ 35000-შახ ეშმურს.
სიმაღალა ზუღაშ დონეშე უმოსი მეტი რე ოორუე ნორთის 702 მეტრას ოჭირინდუანს, თიწკჷმა, მუჟამს ტობაშ სიმაღალა ზოგადო 305 მეტრა რე.
თინეფიშ დორხველი ლიგა
თინეფიშ დორხველი ლიგა — 1992 წანაშ ამერიკული დრამატული ფილმი. ფილმი ოხუ დო მეძღვენილი რე AAGPBL-შ, ამერიკალ ოსურეფიშ ბეისბოლიშ ლიგაშ მაკათურეფს, ნამუთ 1943-54 წანეფს ჸოფიერენდჷ. ფილმის ბეისბოლიშ ბუნაშ ართ-ართი მაკათურიშ როლს პოპ-მურიცხი მადონა არსულენს.
ბოლსენაშ ტობა
ლიტერატურა
კატეგორია:იტალიაშ ტობეფი
თინეფიშ დორხველი ლიგა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი კატეგორია:1992 წანაშ ფილმეფი კატეგორია:ფილმეფი სპორტიშ გეშა კატეგორია:ააშ-შ ფილმეფიშ ერუანული რეესტრიშ ფილმეფი კატეგორია:პენი მარშალიშ ფილმეფი
შანხაიშ წოროხანდაშ ორგანიზაცია
შანხაიშ წოროხანდაშ ორგანიზაცია (Шанхайская организация сотрудничества (ШОС)) — რეგიონული საირქიანო ორგანიზაცია, დირსხუ 2001 წანაშ 15 მანგის, ჩინეთიშ, რუსეთიშ, ყაზახეთიშ, ტაჯიკეთიშ, ყირგიზეთიშ დო უზბეკეთიშ ქიანეფიშ ლიდერეფიშით. ჟილე შინელი ქიანეფშე არძა, უზბეკეთიშ მოხ „შანხაიშ ხუთიანიშ“ მაკათური ქიანეფი რდეს, ორგანიზაციაქ 1996-1997 წანეფს დირსხუ ყაზახეთიშ, ყირგიზეთიშ, ჩინეთიშ, რუსეთიშ დო ტაჯიკეთიშ აპიჯალაშ ოსხირით დო თინა ითოლწორენდჷ ოურდუმე სფეროს ნდობაშ გომანგარაფას დო რაიონიშ ხურგეფს შქას არსებული ოურდუმე ნძლეფიშ დალიება.
შწო-შა მიშმალი ქიანეფიშ ედომუშამი ფართობი 30 მლნ კმ² რე, თინეფს შქას ევრაზიაშ 60%. მახორობაშ ედომუშამი მუდანობა 1 455 მილიონ ადამიერს აკმადგინანდჷ (2007 წანაშ ფასებათ).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საირქიანო ორგანიზაციეფი
რიჩარდ ტოლმენი
რიჩარდ ჩეის ტოლმენი (ინგლ. Richard Chace Tolman; დ. 4 მელახი, 1881, უესტ-ნიუტონი, მასაჩუსეტსი, ააშ — ღ. 5 ეკენია, 1948, პასადენა, კალიფორნია, ააშ) — ამერიკალი ფიზიკოსი დო ქიმიკოსი. უმოსო ხანდენდჷ სტატისტიკურ მექანიკას დო ფიზიკურ კოსმოლოგიას. ტოლმენი გურაფულენდჷ ქიმიურ ინჟინერიას მასაჩუსეტსიშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტის, სოდეთ მიპალუ ბაკალავრიშ ხარისხი 1903 წანას დო უკულ, 1910 წანას - მენცარობაშ დოქტორიშ ხარისხი. 1922 წანაშე რიჩარდ ტოლმენი მუშენდჷ კალიფორნიაშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტის. ჸათაქ ტოლმენი რდჷ ფიზიკური ქიმიაშ დო მათემატიკური ფიზიკაშ პროფესორი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ფიზიკოსეფი კატეგორია:ამერიკალი ქიმიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1881 კატეგორია:ნაღურა 1948
ნოიო
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:კალიფორნიაშ წყარმალუეფი
გილბერტ ნიუტონ ლუისი
გილბერტ ნიუტონ ლუისი (ინგლ. Gilbert Newton Lewis; დ. 23 გერგობათუთა, 1875, ვეიმაუტი, მასაჩუსეტსი, ააშ — ღ. 23 მელახი, 1946, ბერკლი, კალიფორნია, ააშ) — ამერიკალი ქიმიკოსი, კოვალენტური თეორიაშ დუმარსხუაფალი. გილბერტი ლუისიქ გიმირკვიუ ქიმიური თერმოდინამიკა, ფოტოქიმია, იზოტოპიშ გორთუალა, კვანტური მექანიკა დო შხვ. გილბერტ ლუისიქ მიშეღჷ ტერმინი ფოტონი. გილბერტ ლუისიქ დოქტორიშ ხარისხი მიპალუ ჰარვარდიშ უნივერსიტეტის. ართ პერიოდის იგურუ გერმანიას დო ფილიპინეფს ხოლო. 1912 წანაშე ლუისი მუშენდჷ კალიფორნიაშ უნივერსიტეტის (ბერკლი), სოდეთ რდჷ ქიმიაშ კოლეჯიშ დეკანი. გილბერტ ლუისი რდჷ გიშარჩქინელი მენცარეფიშ დო ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფიშ: გლენ თეოდორ სიბორგიშ, ჰაროლდ იურიშ, უილიამ ჯიოკიშ, მელვინ კალვინიშ მენტორი. გილბერტ ლუისი ნომინირაფილი რდჷ ნობელიშ პრემიაშა 41-შა, მარა პრემია დღას ვემუღებუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ქიმიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1875 კატეგორია:ნაღურა 1946
გოეროშ გენერალური ასამბლეაშ რეზოლუცია 68/262
გოეროშ გენერალური ასამბლეაშ რეზოლუცია 68/262 მიიღეს 2014 წანაშ 27 მელახის, გოეროშ 68-ა აკოხუნას რუსეთიშე ყირიმიშ ანექსიაშ საგამათ. ვაოვალდვალე რეზოლუციაქ, ნამუსჷთ ხუჯი 100 სახენწჷფოქ დუკინჷნ, ვალდვალირო გინაშქუ გოეროშ გენერალური ასამბლეა უღიარებუდჷკო უკრაინაშ ტერიტორიული თელიანობა დო ვაუღიარებუდჷკო ყირიმიშ რეფერენდუმი. ვითაართ ქიანაქ ვადუკინჷ ხუჯი რეზოლუციას, 58-იქ დუდი იკინჷ, 24-იშ წჷმმარინაფალი ვარდჷ აკოხუნას.
რეზოლუცია აკადგინეს დ წჷმარინუეს კანადაქ, კოსტა-რიკაქ, გერმანიაქ, ლიტვაქ, პოლონეთიქ დო უკრაინაქ. რეზოლუციას წოხოლე აწოჸუნდჷ უშქურანჯალაშ სხუნუშ უწჷმუძინუ ცადეფი, ნამუქჷთ გჷმიჭანუ შქკვითი აკოხუნა ყირიმიშ კრიზისიშ გინაჭყვიდალო. აწმარენჯობა თის რუსეთიშ ვეტოქ გუჭანუ.
სქოლიო
კატეგორია:გოერო
2139
დღახუეფი
კატეგორია:
ჯონ ჩარლზ ფილდსი
ჯონ ჩარლზ ფილდსი (ინგლ. John Charles Fields; დ. 14 მესი, 1863, ჰამილტონი, ონტარიო — ღ. 9 მარაშინათუთა, 1932, ტორონტო, ონტარიო) — კანადარი მათემატიკოსი, ფილდსიშ მენდალიშ დუმარსხუაფალი. გურაფულენდჷ ტორონტოშ უნივერსიტეტის, უკულ გურაფა გაგინძორჷ ჯონ ჰოპკინსიშ უნივერსიტეტის, ბალტიმორს (მერილენდი, ააშ). ოდოქტორე დისერტაცია თხილუ 1887 წანას. გურაფაშ თებაშ უკულ ფილდსი მუშენდჷ ჯონ ჰოპკინსიშ უნივერსიტეტის. 1890-იან წანეფს ფილდსიქ ოცხოვრებშა ევროპაშა მიდართჷ, სოდეთ გეჩინებაფუ ევროპაშ გიშარჩქინელი მათემატიკოსეფი: კარლ ვეიერშტრასი, ფელიქს კლეინი, ფერდინანდ გეორგ ფრობენიუსი დო მაქს პლანკი. 1902 წანას ფილდსიქ კანადაშა დირთჷ დო მუშობა ქიდიჭყჷ ტორონტოშ უნივერსიტეტის. ჸათე პერიოდის ფილდსიშ ხეშშენწყუალათ დირსხუ კანადაშ რკვიებეფიშ ერუანულ სხუნუქ დო ონტარიოშ რკვიებეფიშ ფონდიქ. 1919-1925 წანეფს ფილდსი მუშენდჷ კანადაშ ომაფე ინსტიტუტიშ პრეზიდენტო. ფილდსიშ ინიციატივათ 1924 წანაშ ტორონტოს იტარინჷ მათემატიკოსეფიშ საირქიანო კონგრესიქ. ფილდსიშ მენცარული ნახანდეფი უმოსო ორხველუდჷ ალგებრაშ ფუნქციეფიშ თეორიეფს. ფილდსი უმოსო შინელი რე ფილდსიშ მენდალიშ დორსხუაფათ. ფილდსიშ მენდალი პრესტიჟული ჯილდო რე დო თის მათემატიკაშ ნობელიშ პრემიას ხოლო უძახუნა. ფილდსიქ ღურუ 1932 წანაშ 9 მარაშინათუთას. ფილდსიქ ანდერძით დიტუ $47,000 ფილდსიშ ფონდიშ დო მენდალიშ ოფინანსებელო. ჯონ ჩარლზ ფილდსი რდჷ კანადაშ ომაფე ჯარალუაშ დო ლონდონიშ ომაფე ჯარალუაშ მაკათური. ფილდსიშ ჯოხონობაშ რე ტორონტოშ უნივერსიტეტიშ მათემატიკაშ ინსტიტუტი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კანადარეფი კატეგორია:კანადარი მათემატიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1863 კატეგორია:ნაღურა 1932
ჯვ. წ. 4
ნაღურა
*
Casus foederis
Casus foederis (ვარდა casus fœderis) წჷმოურს ლათინურ ნინაშე, ნამუთ შანენს "ალიანსიშ, რსხუშ საქმეს". დიპლომატიურ ტერმინით, ეთმეჭარუნს თი სიტუაციას მუჟამსჷთ რსხუშ მაკათურეფი აკმისგუმონჭჷნა ართი საქმეშო, თიმ შვანს, მუჟამსჷთ ართი სახენწჷფო შხვა სახენწჷფოშე გჷნიცადენს გენთხაფასინ.
მორბი
მორბი ვარდა მორვი (Morvi, मोरबी, મોરબી) — ნოღა ინდოეთის, გუჯარათიშ შტატის, მორბიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
კატეგორია:გუჯარათიშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი
Casus belli
thumb|[[ფრანც ფერდინანდიშ პორტრეტი.]] Casus belli (casus belli - ბაძაძი ლჷმაშო; ოურდუმე ინციდენტი) — რომიშ სამართალიშ იურიდიული ტერმინი, ნამუთ შანენს ლჷმაშ დოჭყაფაშ ფორმალურ ბაძაძის. თეხანურ მენცარობას გჷმირინუაფუ მუჭოთ casus foederis-იშ ანტონიმი. Casus belli-შ ართ-ართი საუჯგუშო სამანგა რე ერც ჰერცოგ ფრანც ფერდინანდიშ ჸვილუა სარაევოს. ავსტრო-უნგრეთის იმპერიაქ თე ჸვილუა გჷმირინუ მუჭოთ სერბეთიშო ულტიმატუმიშ, უკული ლჷმაშ გჷმოცხადაფაშ ბაძაძი.
თაშნეშე ქოძრით
კატეგორია:რომიშ სამართალი
იურისდიქცია
იურისდიქცია — სახენწჷფოშ ვარდა პიჯიშ ნება გახორციელას მართალგუმარჩქინობა გორკვიაფილი ტერიტორიას ვარდა გორკვიაფილი პიჯეფიშოთ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იურიდიული ტერმინოლოგია
იუნიქსიშ ბორჯი
იუნიქს-ბორჯი ვარ-და POSIX ბორჯი (Unix time) — ბორჯიშ ეჭარუაშ სისტემა, ნამუთ მარძენა ნჩაფა ბორჯის იუნიქსიშ დორსხუაფაშ ბორჯწკჷმა (1970 წანაშ 1 ღურთუთაშ შქა სერი) მერინაშის. იუნიქსიშ ბორჯი მიმალ მომენტის რიცხობურო ომანგუ 1970 წანაშ 1 ღურთუთაშე გულირი წამეფიშ მუდანობას. სამანგათ, 2012 წანაშ 2 კვირკვეს 21:11:38 სათის იუნიქსიშ ბორჯი რდჷ 1341249098.
2038 წანაშ 19 ღურთუთას 03:14:08 სათის 32 ბიტიანი time_t მათირეშ გინოფშაფამოხვადჷ. ათე პრობლემაშ გინაჭყვიდირი შილებე ბორჯიშ ჩუალაშ 64 ბიტიან მათირეშა გინულათ, თე მათირე უახოლაში 300 მილიარდი წანაშ მეძენას ედომუშამო დასაბაღი იჸუაფუ.
იუნიქსიშ კლონ სისტემეფს იუნიქსიშ ბორჯიშ გაგება ათე ზოჯუათ შილებე: date +%s
ბორჯი კატეგორია:კალენდარი
ესტონეთიშ ოლქეფი
ესტონეთიშ ტერიტორია გორთილი რე 15 ოლქო (ესტ. maakond).
ოლქეფიშ ერკებული
thumb|400px|ესტონეთიშ ოლქეფი
კატეგორია:ესტონეთი
რუანდული ფრანკი
რუანდული ფრანკი ვარ-და რუანდაშ ფრანკი (ifaranga, მიარ.რიც. — amafaranga) — რუანდაშ ერუანუlი ვალუტა, ნამუთ იხურდუ 100 სანტიმო.
სქოლიო
კატეგორია:ფრანკი კატეგორია:ფარაშ ართურეფი კატეგორია:აფრიკაშ ვალუტეფი
სინდეფი
thumb|338x338px|ეთნიკური კავკაცია. სინდეფი (რუკას ეშანილი რე რუმე წვანეთ) სინდეფი — ჯვეში ტომეფი. ოხორანდეს ჯვ. წ. I ვითოშწანურას დო ახ. წ. Iოშწანურას ასეიანი ტამანიშ ჩქონს. ჯვ. წ. V ოშწანურას აკოქიმინეს ჭკოლმაპალური სახენწჷფო. IV ოშწანურას გემშართჷ ბოსფორიშ სახენწჷფოს აკოდგინალუაშა. ახალი წანეფიშეჭარუაშ ხურგის სინდეფქ სარმატეფს ქაკათეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჯვეში ტომეფი კატეგორია:აზიაშ კათეფი
ნარკოტიკი
თე შვანს ნარკოტიკეფს იგურიშხონარებჷ ნიფთიარაფეფი, ნამუეფსჷთ ვაოკურნალე ღანკით გჷმირინუანა პრობლემეფიშ გაჭყოლიდაფარო, მელუშუაშო, ჯგირ გურიშ დო გუნებაშ ეიოკინალო დო შურიშ ორძღაფალო.
კანკალე ნარკოტიკი მუთმონწყუნს ჭუას დო ეთმუკინანს ჯგირ გურს დო გუნებას, მარა ადამიერი თიშა დოჸუნელი გჷნმირთჷ გჷმანწყუმალეფიშ ინოშურაფაშ შედეგი შილებე ორდას უგუგებუ რაგადი (ნინაშ აკოცჷმა), თოლსინთეშ მურუჟუა დო ყარაფიშ კოორდინაციაშ დინაფა (ბანდალი). თაშნეშე თექ შილებე უგშუთინჷ გავალი მიორჷნუას ტვინს, ჩხონჩხის დო ჭაჭეფს. ჰალუცინოგენეფი გჷმიჭანუანს ეიფორიას დო შულადას მუთმონწყუნს, მარა კჷნ თე ბორჯის შილებე გჷმიჭანუანს მეძენაშ გოთანჯუაშ ვარ-და ლოგიკური არზუანაფაშ ღვენაშ დარკება, ხასიათიშ თირუა, ჸვილუაშ ვარ-და დუდიშჸვილუაშ კორინი.
ფინეთიშ რეგიონეფი
2010 წანაშ 1 ღურთუთას, ფინეთის დირსხუ ახალ ტერიტორიულ მონწყილობაქ — გეუქვჷ ჯვეშ პროვინციეფქ დო დირსხუ ამშვ ახალ, რეგიონულ სახეწნჷფო ადმინისტრაციულ სააგენტოქ. თენეფს გუმნარკებუშ სახეთ ქიგიაძინჷ მაშკვითა — ალადანიშ კოკეფქ.
თე რეგიონეფი ირთუ უმოსი ჭიჭე 19 რეგიონო, მუსუთ ფინეთის maakunta - ს უძახჷნა. რეგიონეფს მართუნა რეგიონული კონსულეფი.
სქოლიო
კატეგორია:ფინეთიშ ადმინისტრაციული გორთუალა კატეგორია:ფინეთიშ რეგიონეფი
მარიამ მირზახანი
მარიამ მირზახანი (სპარს. مریم میرزاخانی, დ. 12 მესი, 1977, თეირანი, ირანი — ღ. 14 კვირკვე, 2017, სტენფორდი, კალიფორნია, ააშ) — ირანალი-ამერიკალი მათემატიკოსი.
ბიოგრაფია
მარიამ მირზახანი გურაფულენდჷ მათემატიკას შარიფიშ ტექნოლოგიურ უნივერსიტეტის, სოდეთ მიპალუ ბაკალავრიშ ხარისხი 1999 წანას. მალას ოცხოვრებშა დო ომუშებუშა ამერიკაშა გეგნორთჷ დო გურაფა გაგინძორჷ ჰარვარდიშ უნივერსიტეტის. მირზახანიქ ოდოქტორე დისერტაცია თხილუ 2004 წანას გიშარჩქინელი ამერიკალი მათემატიკოსიშ კერტის მაკმალენიშ ხემანჯღვერობათ. გურაფაშ თებაშ უკულ მირზახანი მუშენდჷ კლეიშ მათემატიკაშ ინსტიტუტის დო ფრინსთონიშ უნივერსიტეტის. 2009 წანაშე რდჷ სტენფორდიშ უნივერსიტეტიშ მათემატიკაშ პროფესორი. მარიამ მირზახანიშ მენცარული ინტერესეფიშ სფერო რდჷ: ტეიხმიულერიშ თეორია, ლობაჩევსკიშ გეომეტრია, ერგოდიკული თეორია დო სიმპლექტიკური გეომეტრია. მარიამ მირზახანი რდჷ შხვადოშხვა მათემატიკური ოლიმპიადეფიშ გომორძგვილი დო პრესტიჟული ჯილდოეფიშ ლაურეატი. მირზახანის 2009 წანას გინოჩეს ბლუმენტალიშ პრემია, 2014 წანას მიპალუ ფილდსიშ მენდალი. მირზახანი რდჷ ამერიკაშ მენცარობეფიშ ერუანული აკადემიაშ დო ამერიკაშ ხელუანობეფიშ დო მენცარობეფიშ აკადემიაშ მაკათური. მარიამ მირზახანიქ ღურუ 2017 წანაშ 17 კვირკვეს, კიდირიშ კიბოთ. მირზახანი 40 წანერი რდჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ირანალეფი კატეგორია:ირანალი-ამერიკალეფი კატეგორია:ფილდსიშ მენდალიშ ლაურეატეფი კატეგორია:ირანალი-ამერიკალი მათემატიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1977 კატეგორია:ნაღურა 2017
ჯეისონ ბეითმენი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1969 კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:ნიუ-იორკალეფი კატეგორია:ამერიკალი რეჟისორეფი კატეგორია:ამერიკალი პროდიუსერეფი
ლეონ მაქს ლედერმანი
ლეონ მაქს ლედერმანი (ინგლ. Leon Max Lederman; დ. 15 კვირკვე, 1922, ნიუ-იორკი, ააშ — ღ. 3 გჷმათუთა, 2018, რექსბურგი, აიდაჰო, ააშ) — ამერიკალი ექსპერიმენტალური ფიზიკოსი. გურაფულენდჷ ნეიტრინოშ, კვარკიშ, ლეპტონიშ სტრუქტურას. 1988 წანას გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიკაშ დარგის (მელვინ შვარცი დო ჯეკ სტეინბერგერიწკჷმა ართო). ლედერმანი რდჷ ფერმილაბიშ დირექტორი ემერიტუსი, ბეტეივიას, ილინოისის. 1986 წანას დარსხუ ილინოისიშ მათემატიკაშ დო მენცარობაშ აკადემია.
ბიოგრაფია
ლეონ მაქს ლედერმანქ დებადჷ ნიუ-იორკის, 1922 წანაშ 15 კვირკვეს, უკრაინალი ურიეფიშ ფანიას. გურაფულენდჷ ჯეიმზ მონროშ ჯოხონობაშ სკოლას, უკულ სიტი-კოლეჯის, სოდეთ მიპალუ ბაკალავრიშ ხარისხი 1943 წანას. სიტი-კოლეჯიშ უკულ გურაფა გაგინძორჷ კოლუმბიაშ უნივერსიტეტის, სოდეთი თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია ფიზიკას. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშობა დიჭყჷ კოლუმბიაშ უნივერსიტეტის, პროფესორო. 1960 წანას მუშენდჷ CERN-ის ხოლო. 1979 წანაშე რდჷ კომპანია Fermilab-იშ დირექტორი (1989 წანაშა). ლედერმანი ოგურუანდჷ ჩიკაგოშ უნივერსიტეტის ხოლო, უკულ გინორთჷ ილინოისიშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტშა. ლედერმანი რდჷ ნობელიშ პრემიაშ, ენრიკო ფერმიშ პრემიაშ, ვულფიშ პრემიაშ, ვენივერ ბუშიშ პრემიაშ, უილიამ პროქტერიშ პრემიაშ დო შხვა პრემიეფიშ ლაურეატი.
პერსონალური რინა
ლედერმანიშ მაართა ოსური რდჷ ფლორენს გორდონი დო ჸუნდუ სუმი სკუა. ლედერმანიშ მაჟია ოსური რდჷ ელენ კარი. ლედერმანქ ლახალა დემენციაშ კურნალობაშ ხარჯეფიშ გურშენ, გეგმოჩუ ნობელიშ პრემიაშ მენდალი, 2015 წანას, 765,000 დოლარშა. ღურჷ დემენციათ 2018 წანაშ 3 გჷმათუთას, 96 წანერქ, რექსბურგის, აიდაჰოს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ფიზიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიკას კატეგორია:დუნაბადი 1922 კატეგორია:ნაღურა 2018
კოდექსი
კოდექსი (codex) — ლათინური ზიტყვა რე დო „წინგის“ შანენს. კოდექსი კოდიფიცირაფილ კანონეფიშ, ნორმეფიშ ნაკორობას წჷმარინუანს. თინა რე ართამი სისტემატური კანონმადვალე აქტი, ნამუთ ჯარალობური ურთიართობაშ ნამდგაინ სფერო არეგულირენს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იურიდიული ტერმინოლოგია
რობერტ პატინსონი
thumb|right|200px|რობერტ პეტინსონი „ბინდიშ“ პრემიერას [[ლოს-ანჯელესი|ლოს–ანჯელესის]]
რობერტ ტომას პეტინსონი (Robert Thomas Pattinson; დ. 13 მესი, 1986) — ინგლისარი არტისტი, მოდელი დო მუსიკოსი. თიქ ილაჸაფჷ ედვარდ კალენიშ როლი „ბინდიშ საგას“, ნამუთ დორსხუაფილი რე სტეფანი მეიერიშ ათე ჯოხონობაშ რომანს, ხოლო - სედრიკ დიგორი ჰარი პოტერიშ გეშა ჟირ ფილმის.
ბიოგრაფია
პეტინსონქ დებადჷ ლონდონს, ინგლისის. თინაქ ჩერთჷ ომოჸოროფე თეატრიშ საქვარს „ბარნეშ თეატრალური კომპანიაშ“ მოხვარათ. კულისეფს მელე ომუშებელეფიშ უკული თიქ მიღჷ ოარტისტე როლეფი. ათეში უკული თინა ლაჸაფენდჷ „მაკბეტიშ“ ომოჸოროფე ვერსიას „Old Sorting Office Arts Centre“-ს, ხოლო ცადჷ ბედი მოდელო.
პატინსონქ მიღჷ მაჟირახარისხამი როლეფი ტელეფილმის „ნიბელუნგეფიშ მარწკინდი“ (2004) დო რეჟისორ მირა ნაირიშ ფილმის „პოტიკიშ ბაზარი“ (2004), სოდეთ თიში სცენეფი ეშაჭკირეს დო ხვალე DVD ვერსიას გუმორჩქინდჷ. 2005 წანაშ მესის ოკო კათაფუდუკო „წოხოლენი ოსურიშ“ ინგლისურ ოპრემიერე ძირაფას Royal Court Theatre-ს, მარა გონწყუმაშ სერს დეთხინეს დო გოთირუ არტისტიქ ტომ რილეიქ. თი წანას, გვიანო თიქ გასახიერჷ სედრიკ დიგორი ფილმის „ჰარი პოტერი დო დაჩხერამი ნარგისი“ დო ათეში უკული თიქ იჸუ დასახელებურქ, მუჭოთ ამათე წანაშ „მუმალიშ ბრიტანალი მირიცხი“ „Times Online-იშ“ გეშა. ხოლო თიშე ბრელშა იჩიებუდეს, ნამდა თინა იჸიდჷ ანწიანი ჯუდ ლოუ.
პეტინსონქ გუმორჩქინდჷ „Hackett-იშ“ 2007 წანაშ კოლექციაშ ორეკლამე კამპანიას. თინა ლაჸაფენს ედვარდ კალენს ფილმის „ბინდი“, ნამუთ დორსხუაფილი რე სტეფანი მეიერიშ ათე ჯოხონობაშ საუჯგუშოთ გიმოჩამილი რომანს და ნამუთ 2008 წანაშ 21 გერგობათუთას გიშართჷ ოორუე ამერიკას.
პატინსონს უღუ თარი როლეფი ფილმეფს: „ხიჭუ-მაჭუ ნოსქილადუეფი“, სოდეთ თინა სალვადორ დალიშ ლაჸაფენს დო „მუჭო იარსებე“ - ბრიტანული კომედია.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1986
ილი (კალიფორნია)
ილი (ინგლ. Eel River) რე წყარმალუ ააშს, კალიფორნიაშ შტატის. წყარმალუ ილი იჭყაფჷ ბოლდიშ გვალას, მენდოსინოშ ერუანულ ტყას, მენდოსინოშ ოლქის, ზუღაშ დონეშე 2,050 მ. სიმაღალას. ილიშ სიგჷნძა რე 315 კმ. ღანჩოშ ფართობი 9,540 კვ.კმ. ინაკათუ რჩქალ ოკიანეს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:კალიფორნიაშ წყარმალუეფი
შინგ-შენ ჩერნი
შინგ-შენ ჩერნი (ჩინ. 陳省身 ინგლ. Shiing-Shen Chern; დ. 28 გჷმათუთა, 1911, ცეიასინი, ჯეძიანი, ცინიშ იმპერია — ღ. 3 ქირსეთუთა, 2004, ტიანძინი, ჩინეთი) — ჩინარი-ამერიკალი მათემატიკოსი დო პოეტი.
ბიოგრაფია
შინგ-შენ ჩერნი გურაფულენდჷ ნანკაიშ დო ჰამბურგიშ უნივერსიტეტეფს. გურაფაშ თებაშ უკული მუშენდჷ შხვადოშხვა ომენცარე ინსტიტუტეფს. 1943–45 წანეფს იმუშუ ამერიკაშ უმაღალაში გონათაფაშ ინსტიტუტის (პრინსტონი, ნიუ-ჯერსი). უკულ ოცხოვრებშა დო ომუშებუშა ჩიკაგოშა გეგნორთჷ, სოდეთ 1949-1960 წანეფს მუშენდჷ ჩიკაგოშ უნივერსიტეტის. კალიფორნიაშ უნივერსიტეტიშ (ბერკლი) მუშობაშ ბორჯის შინგ-შენ ჩერნიქ, 1982 წანას დარსხუ მოსოფელს შინელი მათემატიკური მენცარობეფიშ რკვიებეფიშ ინსტიტუტი, ნამუთ ასე ხოლო მათემატიკაშ ომენცარე ლიდერი ცენტრი რე. ცენტრიშ შხვა დუმარსხუაფალეფი რდეს ამერიკალი მათემატიკოსეფი: კელვინ მური დო იზადორ ზინგერი. შინგ-შენ ჩერნიშ ომენცარე ინსტიტუტეფიშ სფერო რდჷ: დიფერენციალური გეომეტრია დო ტოპოლოგია. ჩერნიშ ჯოხონობაშ რე ჩერნი-გაუსი-ბონეშ თეორემა, ჩერნი-საიმონსიშ თეორია, ჩერნიშ კლასი დო შხვა თეორიეფი. ჸათე თეორიეფს ასე ხოლო დიდი შანულობა უღჷ მათემატიკას, გეომეტრიას, ტოპოლოგიას, თაშნეშე ფიზიკაშ შხვადოშხვა დარგეფს. შინგ-შენ ჩერნი მერჩქინელი რე XX ოშწანურაშ ართ-ართ უდიდაშ მათემატიკოსო დო თის დიფერენციალური გეომეტრიაშ მუმას ხოლო უძახჷნა. ჩერნი რდჷ ვოლფიშ პრემიაშ, შოვენეშ პრემიაშ, ლობაჩევსკიშ პრემიაშ დო შხვა ჯილდოეფიშ ლაურეატი. 1975 წანას მიპალუ მენცარობაშ ერუანული მენდალი. რდჷ ლონდონიშ ომაფე ჯარალუაშ მაკათური. მათემატიკაშ საირქიანო რსხუქ 2010 წანას დარსხუ შინგ-შენ ჩერნიშ ჯოხონობაშ მენდალი, ნამუთ ირ ოთხ წანას გინმაჩამუ გიშარჩქინელ მენცარეფს, ნამუეფი მოღალენა მათემატიკაშ დარგის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩინარი-ამერიკალეფი კატეგორია:ჩინარი-ამერიკალი მათემატიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1911 კატეგორია:ნაღურა 2004
რეზოლუცია
კონსტიტუციურ წესდვალას რეზოლუცია ჯოხო აქტის, ნამუსჷთ პარლამენტი ღებულენს. რეზოლუციაშ გოსხუნუა გინორთელი რე კანონპროექტიშ გოსხუნუაშე.
ჯვ. წ. 1251
წანა — ჯვ. წ. XIII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1250-იანეფიშ რანწკო 9-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1251 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
შენიანი
შენიანი (瀋陽) — სუბ-პროვინციული შანულობაშ ნოღა ჩინეთიშ ოორუე-ბჟაეიოლშე, წყარმალუ ლიაოჰეშ კვარჩხანი ნადუშ — ხუნხეშ წყარპიჯის. ლიაონინიშ პროვინციაშ ადმინისტრაციულ ცენტრი. ნოღა იდვალუაფჷ ჩინეთიშ კაბეტი კიდალაშ ოორუეშე. 2017 წანაშ მუნაჩემეფით, ნოღას 8,294,171 ადამიერი ოხორანს. ფართობი - 12,942 კმ².
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩინეთიშ ნოღეფი კატეგორია:ჩინეთიშ მილიონიანი ნოღეფი კატეგორია:ლიაონინიშ პროვინციაშ ნოღეფი
ბრაჩანოშ ტობა
ბრაჩანო (იტალიურო Lago di Bracciano) — ვულკანური გორჩქინაშ ტობა იტალიას, ლაციოშ რეგიონს, რომშე 32 კმ-ით ობჟათე-ბჟადალჸურე. წჷმარინუანს რეგიონიშ სიდიდათ მაჟირა (ბოლსენიშ ტობაშ უკული) დო იტალიაშ ართ-ართ უშანულამაშ ტობას, მუში პერიმეტრი ქართული რე დო დოხოლაფირო 32 კილომეტრი რე.
ტობაშ მუკი-მუკის დვალირი ნოღეფი რე: ბრაჩანო, ანგუილარა-საბაცია დო ტრევიანო-რომანო.
რომწკჷმა სიხოლაშ გეშა, ბარჩანოშ ტობა შანულამი ტურისტული ატრაქცია რე. 1986 წანაშე კონწარი კონტროლი რე გედვალირი მუში წყარიშ დოწიმდორაფაშ დუდშე იოჩილითაფარო, თიშენი ნამდა თინა რომს აინალჷ მუჭოთ ოშუმალი წყარიშ რეზერვუარი. კონწარო რე აკრძალური მოტორამი ნიშეფიშ გჷმორინაფა (გჷმნარკებუ შეთხუალეფიშ მოხ პროფესიონალ მეჩხომეეფშო დო ტობაშ მამართვალეფშო). დოწიმდორაფაშ დუდშე ეიოჩილითაფარო, არძა მეძობელ ნოღას იჸუ ეკიდილქ ოკანალიზაციე სისტემაქ. თეშ უკული ბრაჩანოქ იტალიაშ ართ-ართ არძოშე წკონდა ტობათ გინირთჷ.
ბოლო მუდგაზმარენი წანაშ მალობას, ონწყჷნა პროექტის მუმალშო, ნამუშ მეჯინათ ტობას დო მუშ მუკი-მუკის აკიქიმინუ ნაციონალური პარკი (Parco Regionale del complesso lacuale di Bracciano Martignano).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იტალიაშ ტობეფი
ჯვ. წ. 6
მოლინეფი
ჩინეთი:
ნაღურა
*
ანტონიო აბეტი
ანტონიო აბეტი (იტალ. Antonio Abetti; დ. 19 მანგი, 1846, შემპეტერ-პრი-გორიცი, ავსტრიაშ იმპერია — ღ. 20 ღურთუთა, 1928, არჩეტრი, იტალიაშ ომაფე) — იტალიარი ასტრონომი. გურაფულენდჷ მათემატიკას დო ინჟინერიას პადუაშ უნივერსიტეტის. გურაფაშ თებაშ უკულ აბეტი მუშენდჷ ფლორენციაშ უნივერსიტეტის, პროფესორო დო რდჷ არჩეტრიშ ობსერვატორიაშ დირექტორი. ობსერვატორიას აბეტიქ გაახალუ ინსტრუმენტეფი დო ქუდოდგჷ ახალი ტელესკოპეფი. აბეტიქ გიმირკვიუ პლანეტეფი, კომეტეფი, მურიცხეფი. 1874 წანას ანტონიო აბეტი მონაწილენდჷ პიეტრო ტაჩინიშ ინდოეთიშ ექსპედიციას. ექსპედიციაშ მაკათური მენცარეფი სპექტროსკოპიშ გიმორინაფათ მორღაშ ტრანზიტის გურაფულენდეს. ანტონიო აბეტი რდჷ ასტრონომიაშ ომაფე ჯარალუაშ დო დეი ლინჩეიშ ერუანული აკადემიაშ მაკათური. ანტონიო აბეტიშ სქუა რდჷ ჯორჯო აბეტი, ნამუქჷთ ხოლო შინელ ასტრონომო გინირთჷ. ანტონიო დო ჯორჯო აბეტეფიშ ჯოხონობაშ რე ართ-ართი კრატერი თუთას დო ართ-ართი ჭიჭე პლანეტა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იტალიარეფი კატეგორია:იტალიარი ასტრონომეფი კატეგორია:დუნაბადი 1846 კატეგორია:ნაღურა 1928
რესტიტუცია
რესტიტუციაშ კანონი ღვენაშ გაწორებაშ კანონს გერსხუ, მორო თინა გინორთელი რე კომპენსაციაშ კანონშე, ნამუთ ნადინეფიშ გაწორებას გერსხუ. რესტიტუციაშ გინნაჭყვიდათ სასამართალო ავალდვალენს მათხილეს მოჩიულეს დუთმას მუში ღვენაშე ამონაგებუ. თინწკჷმა, მუჟამსთ კომპენსაციაშ დავალებაშო მათხილე ვალდვალირი რე მოჩიულეს მუში ნადინეფი გუწორასჷნ.
ენი ჯამპ კენონი
ენი ჯამპ კენონი (ინგლ. Annie Jump Cannon; დ. 11 ქირსეთუთა, 1863, დოვერი, დელავერი, ააშ — ღ. 13 პირელი, 1941, კემბრიჯი, მასაჩუსეტსი, ააშ) — ამერიკალი ასტრონომი, ნამუქჷთ მიშეღჷ დიდი მენცარული კონტრიბუცია მურიცხეფიშ სპექტრალური კლასიფიკაციაშ გოვითარაფაშა. ენი ჯამპ კენონი, ედუარდ ჩარლზ პიკერინგიწკჷმა ართო, რდჷ მურიცხეფიშ ჰარვარდიშ კლასიფიკაციაშ სქემაშ ართ-ართი დუმარსხუაფალი. ჸათე კლასიფიკაციას მურიცხეფი კლასიფიცირებული რე თინეფიშ ტემპერატურაშ დო სპექტრალური ტიპეფიშ მეჯინათ.
ენი ჯამპ კენონი გურაფულენდჷ ფიზიკას დო ასტრონომიას უელსლიშ კოლეჯის, გიშარჩქინელი ამერიკალი ფიზიკოსიშ დო ასტრონომიშ სარა ფრენსის უაიტინგიშ ხემანჯღვერობათ. 1884 წანას კენონიქ მიპალუ ომენცარე ხარისხი ფიზიკას დო მალას დელავერიშა დირთჷ. 1892 წანას კენონიქ ევროპაშა მიდართჷ. ევროპაშე დორთინაშ უკულ გურაფა გაგინძორჷ რედკლიფიშ კოლეჯის. გურაფაშ თებაშ უკულ კენონი მუშენდჷ ჰარვარდიშ ლაბორატორიას ედუარდ პიკერინგიწკჷმა ართო. 1925 წანას კენონიქ გინირთჷ მაართა ოსურო, ნამუქჷთ მიპალუ ოქსფორდიშ უნივერსიტეტიშ საპატიო დოქტორიშ ხარისხი. ენი ჯამპ კენონიშ ჯოხონობაშ რე ირწანიანი პრემია, ნამუთ გინმაჩამუ ასტრონომიაშ დარგის მოხანდე ოსურ-მენცარეფს. პრემიას ადმინისტრირენს ამერიკაშ ასტრონომიული ჯარალუა. ენი ჯამპ კენონი პოლიტიკურო ხოლო აქტიური ფიგურა რდჷ. კენონი რდჷ სუფრაჟისტი დო ამერიკაშ ოსურეფიშ ერუანული პარტიაშ მაკათური.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ასტრონომეფი კატეგორია:დუნაბადი 1863 კატეგორია:ნაღურა 1941
ჯვ. წ. 1252
წანა — ჯვ. წ. XIII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1250-იანეფიშ რანწკო 8-ო წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1252 წანა.
ბუშმენეფი
ბუშმენეფი — ბუშმენეფი, ნამუეფსჷთ სანიშ ტომსჷთ უძახჷნა, ობჟათე აფრიკას მახორუ კათეფიშ ბუნა რე. თინეფიშ უმენტაშალა კალაჰარიშ ტიოზიშ გოხოლუას, ბოტსვანას დო ნამიბიას ოხორანს. სანიშ ტომიშ მაკათურშე მინი ფერმეფს მუშენს, შხვეფი — გეგიათ რე. ბუშმენეფიშ ართამ მუდანობა დოხოლაფირო 100 000 ადამიერს აკმადგინანს. გეგიეფი 25–30 კოჩიან ბუნეფო ოხორანა დო მაჯინობათ დო შაყარუათ ისქილიდუანა დუდს. თინეფს უჩქჷნა, მუჭო გჷთიღან დუდი ტიოზიშ კონწარ პიჯალეფს დო შეულებჷნა თიჯგურა აბანეფს მიპალან ოჭკომალ-ოშუმალ, სოდე ითამ მუთუნ ვარე ქვიშაშ დო ბართვონიშ მოხ.
ბუშმენეფი შქვინდით დო ლაბანამი ისინდეფით ჸვილჷნა ნოტყელეფს. ბოშეფს მაჯინეთ წვრართჷნა. მაბოშიას ოსურ ვამაჸონინე, ვინდარო კაბეტ ჩხოლარს ვემინადირენსჷნ. ბუნაშ შხვა მაკათურეფი, ჯინჯეფს, კანკარს, თხირს დო შხვადოშხვა ჩანარეფიშ თასის შაყარანა.
გეგიალა
ოშუმალ-ოშკომალიშ მაპალარო ბუნა შხირას ოხვილუ ოხორუე აბანიშ თირუას. ჩჷქჷჩქუეფი პუხუშა მობუნაფილი ტომარეფით გილმაჸუნა, წყარი გილუღჷნა სირაქლემაშ მარქვალიშ ხეჭით. თინეფიშ ოპალუე ქექე დო ლექინას გინაღალარი რე. კანკალე გვერდოწირეშ ფორმაშ დუდმიკაფორუს აკმაგანა ნოჸელეფშე დო ოდიარეშე დო თინეფს მარეფიშ გოძვენას მითახორანა.
სერსერობათ შხირას ურჩქილენა მოხუცებულეფიშით ნარაგადუ ამბეეფს.
ბუშმენეფიშ ისტორია
thumb|left|300px| ბუშმენეფი, ალბეთ, ობჟათე აფრიკაშ პირველი მახორუეფი რდეს დო შილებე 20 000 წანაშე უმოსი რე თაქ ოხორანა. მეგორაფილი რე თინეფიშ წიმოხონეფიშ კირდეშ ხანტურუაშა, ნამუთ მუსხირენ ვითოშ წანაშ უწმოხიანი რე.
ლიტერატურა
კატეგორია:მოსოფელიშ კათეფი კატეგორია:აფრიკაშ კათეფი
მასაგეტეფი
მინი|აზია ქირსეშახ 323 წანას მასაგეტეფი — ჯვ. ბერძენ ავტორეფიშ მეჯინათ, მახორობა მელენკაცპიაშ დო არალიშპიჯიშ შქას. მასაგეტეფიშ ეთნიკური დორხველობაშ გეშა მენცარეფს ართი არზი ვა უღჷნა. ჰეროდოტეშ ჩინებათ, მასაგეტეფი გეგიეფი რდეს, იბურჯჷდეს ქვიითო დო ცხენეფით, პატისცენდეს ბჟას, აკოანჯარელი რდეს მუნჭყვიშ დო ორქოშ ანჯარით. თინეფწკჷმა ბურჯაფიშ დოღურჷ აქამენიდეფიშ სახენწჷფოშ აკმაქიმინალ კიროსიქ, ნამუსჷთ გიორჯგინჷ მასაგეტეფიშ „დიაფალ“ ტომირისიქ. სტრაბონი მასაგეტეფს მიორხველანს არალიშპიჯიშ ჯინჯიერ მახორუეფს, ნამუეფით პრიმიტიულ ჯინჯიერ რინას ოწიუდეს, თაშნეშე კანკალე დიხამოხანდე ტომს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სპარსეთიშ კათეფი
2140
დღახუეფი
კატეგორია:
ჯვ. წ. 7
ნაღურა
*
ვაინახეფი
ვაინახეფი (რუს. Вайнахи, ქორთულ ისტორიას შხვადოშხვა ბორჯის იშინუანდეს შხვადოშხვა ჯოხოთ, ღლიღვები, ძურძუკები, ქისტები) — ოორუე კავკასიაშ კათა; ასე თე ერი ჩინებული რე შხვადოშხვა ჯოხოთ: ჩეჩენეფს (ნოხჩი), ინგუშეფს (ღალღა) დო თინეფიშ მოჯგირე ბაცბეფს დო ქისტეფს (თე ეკონიეფი თარო საქორთუოშ ტერიტორიას ოხორანა). არძა თე კათა ნახურ ნინეფშა რაგადანს.
კატეგორია:კავკაციაშ კათეფი
ობჭოფი, ქეშეილებუდა (2002 წანაშ ფილმი)
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:2002 წანაშ ფილმეფი კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი კატეგორია:სტივენ სპილბერგიშ ფილმეფი კატეგორია:ავტობიოგრაფიეფს დორსხილი ფილმეფი
ჯვ. წ. 8
ნაღურა
*
ჯვ. წ. 1253
წანა — ჯვ. წ. XIII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1250-იანეფიშ რანწკო 7-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1253 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ცაი ინ-ვენი
ცაი ინ-ვენი (蔡英文 Cài Yīngwén; Tsai Ing-wen; დ. 31 მარაშინათუთა 1956, ტაიპეი, ჩინეთიშ რესპუბლიკა) — ტაივანარი პოლიტიკოსი, ტაივანიშ პრეზიდენტი 2016 წანაშ 20 მესიშე.
ბიოგრაფია
ცაი ინ-ვენქ დებადჷ 1956 წანას. 1978 წანას, ტაივანიშ ერუანული უნივერსიტეტიშ იურიდიული კოლეჯი გათუ. 1980 წანას, კორნელიშ უნივერსიტეტის დითხილუ მაგისტრიშ ხარისხი, 1984 წანას - ლონდონიშ ეკონომიკაშ სკოლას, დოქტორიშ ხარისხი მიღჷ. ლონდონშე დორთინაშ უკული ტაიპეიშ უნივერსიტეტის სამართალიშ რწაფუა გჷდიჭყჷ.
1990-იან წანეფს ოკათუდჷ მორაგადეფს, ნამუთ ითოლიაწორენდჷ მოსოფელიშ სავაჭარო ორგანიზაციაშა ტაივანიშ კათაფას. 2000-2004 წანეფს, მატერიკულ ჩინეთწკჷმა რსხუშ სატარობო მინისტრი რდჷ. 2004-2006 წანეფს, კანონმადვალუ იუანიშ მაკათური რდჷ. 2006-2007 წანეფს, ტაივანიშ რესპუბლიკაშ ვიცე-პრემიერი რდჷ. 2012 წანას, საპრეზიდენტო გიშაგორუეფს წაგჷ დო პარტიაშ ლიდერიშ პოსტიშე გეგნოდირთჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ტაივანიშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1956 კატეგორია:ტაივანარი პოლიტიკოსი ოსურეფი კატეგორია:ოსური პრეზიდენტფი
ჯვ. წ. 1254
წანა — ჯვ. წ. XIII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1250-იანეფიშ რანწკო 6-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1254 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ნორტ-კანეიდიანი
ნორტ-კანეიდიანი (ინგლ. North Canadian River) რე წყარმალუ ააშს, ოკლაჰომაშ შტატის. წყარმალუ ნორტ-კანეიდიანი იჭყაფჷ ვუდვორდიშ ოლქის, წყარმალუეფიშ ბივერიშ დო ვულფ-კრიკიშ აკოართაფაშ აბანს დო ინაკათუ წყარმალუ კანეიდიანს, მაკ-ინტოშიშ ოლქიშ ტერიტორიას. ნორტ-კანეიდიანიშ სიგჷნძა რე 710 კმ. ღანჩოშ ფართობი 46,500 კვ.კმ. ნორტ-კანეიდიანის წყარპიჯის იდვალუაფჷ ნოღეფი: ვუდვორდი, ოქლაჰომა-სითი დო შონი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:ოკლაჰომაშ წყარმალუეფი კატეგორია:კანეიდიანიშ ნადუეფი
ჯვ. წ. 9
ნაღურა
*
ჩარლი დეი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1976 კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:ამერიკალი მუსიკოსეფი კატეგორია:ნიუ-იორკალეფი კატეგორია:ამერიკალი სცენარისტეფი კატეგორია:ამერიკალი კომიკოსეფი კატეგორია:ამერიკალი პროდიუსერეფი
ჯვ. წ. 10
ნაღურა
*
სტორთინგი
მინი|სტორთინგი მინი|ნჯილოშ ართ-ართი ნოჭახნაკუ სტორთინგიშ ოზეს სტორთინგი (ნორვეგ. Stortinget) - „დიდი ასამბლეა“, „თინგი“) — ნორვეგიაშ პარლამენტი, იდვალუაფუ ქიანაშ ნანანოღა ოსლოს. პარლამენტი სტორთინგიშ ნოდგჷმს რე მილარინაფილი, ნამუთ 1866 წანას შვედი არქიტექტორქ ემილ ვიქტორ ლანგლეტიქ აპროექტჷ.
ნორვეგიაშ პარლამენტის დეპუტატეფიშ მუდანობა 169 ადამიერც აკმადგინანც, 150 თინეფშე პარტიული ერკებულეფით ეშმიგორუ პროვინციეფშე (ფიულკეფიშე), ოდო დოსქილადირი 19 დეპუტატი თ.გ. „გუმამანგაფალი“ მანდატეფც ეთმეჭოფუნც.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პარლამენტეფი კატეგორია:სახენწჷფო ორგანოეფი კატეგორია:ნორვეგია
როჯერ ეშტონ-გრიფითსი
როჯერ ეშტონ-გრიფითსი (Roger Ashton-Griffiths; დ. 17 ღურთუთა, 1957, ჰერთფორდშირი) — ინგლისარი არტისტი, რეჟისორი დო ჭარუ. არძაშე უმოსო ჩინებული რე მეს ტირელიშ როლით HBO-შ სერიალშე ოხვისტეეფიშ ლაჸაფი. 2016 წანას ილაჸაფჷ სერიალს ტაბუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი
იმელდა სტონტონი
იმელდა სტონტონი (Imelda Staunton დ. 9 ღურთუთა, 1956, ლონდონი) — ინგლისარი არტისტი. მეღებული აფჷ ოსკარიშ ნომინაცია.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1956
ჯვ. წ. 1255
წანა — ჯვ. წ. XIII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1250-იანეფიშ რანწკო 5-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1255 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ბლუ-რივერი (ოკლაჰომა)
ბლუ-რივერი (ინგლ. Blue River) რე წყარმალუ ააშს, ოკლაჰომაშ შტატის. ბლუ-რივერიშ სიგჷნძა რე 227 კმ. ღანჩოშ ფართობი 1,700 კვ.კმ. ინაკათუ ობჟათეშ რედ-რივერს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:ოკლაჰომაშ წყარმალუეფი
ალანეფი
ალანეფი (ჯვ. ბერძენ. Ἀλανοί, ლათ. Alani, Halani, ირან. Aryāna-შე - „არიული“, „ჯგირი“) — გეგია ირანული ტომეფი სკვითო-სარმატული გოჭყაფათ, ნაჭარა წყუეფს მიშინუაფჷნა ახ. წ. I ოშწანურას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ კათეფი
ნეტილინგი
ნეტილინგი (ინგლ. Nettilling Lake) — ტობა კანადას, ნუნავუტიშ კიკიკტაალუკიშ რეგიონს, ბაფინიშ დიხაშ ობჟათე აბანს. ფართობით ნეტილინტი 30-ა ტობა რე მოსოფელიშ მასშტაბით დო უდიდაში ტობა რე მოსოფელს, ნამუთ კოკის იდვალუაფჷ. ტობაშ ფართობი 5,542 კვ.კმ. რე, მაქსიმალური სიგინძა 123 კმ., მაქსიმალური სიტომბა 132 მ. რე. ნეტილინგი იდვალუაფჷ ზუღაშ დონეშე 30 მეტრაშ სიმაღალას. ტობაშა მიშმურს შხვადოშხვა ჭიჭე წყარმალუეფი; თაშნეშე წყარმალუ ამაჯუაკი, ნამუთ ამაჯუაკიშ ტობაშე გიშმურს. ნეტილინგიშ ტობა მითმიარსხუაფუ ფოქსიშ აუზის, კუჯუაკიშ წყარმალუთ. 1884 წანას ფრანც ბოასიქ გიმირკვიუ ტობაშ ობჟათე წყარპიჯი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ტობეფი კატეგორია:კანადაშ ტობეფი კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ ტობეფი კატეგორია:ნუნავუტიშ ტობეფი
ავღანეთიშ ომენოღალე ლჷმა
ავღანეთიშ ომენოღალე ლჷმა — აკოანჯარაფილი კონფლიქტეფიშ სერია ავღანეთის პოლიტიკური ხეშუულებაშო ლჷმაშ გეშა. ლჷმაქ 1978 წანაშ 27 პირელს დიჭყჷ, მუჟამსჷთ ავღანეთიშ ოკათე-დემოკრატიულ პარტიაქ (აოდპ) ხეშუულებაშა ოურდუმე გჷნორთაშ შედეგო მორთჷნ, ნამუთ ჩინებული რე მუჭოთ საურიშ რევოლუცია. მოჩამილ მომენტშო (2017 წანაშ ღურთუთა) კონფლიქტი იგჷნძორებუ (მაშკვითა ფაზა). ისტორიოგრაფიას ტრადიციულო გიშმერთუ გეჸვენჯი ეტაპეფი:
ენდი სერკისი
ენდრიუ „ენდი“ სერკისი (დ. 20 პირელი, 1964) — ინგლისარი არტისტი დო რეჟისორი. თინა ჩინებული რე გოლუმიშ გასახიერებათ მარწკინდეფიშ მაზოჯალიშ ტრილოგიას, ნამუშოთ მიღჷ მუსხირენ ნომინაცია დო სატურნიშ პრემია საუჯგუშო არტისტიშო მაჟირახარისხამ როლს (2002). 2005 წანას თიქ ილაჸაფჷ კინგ კონგი პიტერ ჯექსონიშ ათე ჯოხონობაშ ფილმის. 2006 წანას გიშულირ ბრიტანულ ოტელევიზიე ფილმის, ლონგფორდი, თიქ არსულჷ ჩინებული ინგლისარი მაჸვილარიშ იენ ბრედიშ როლი, მუქით ორქოშ გლობუსიშ ნომინაცია მუღჷ.
2011 წანას სერკისიქ ილაჸაფჷ ქიეფიშ პლანეტაშ ფრენჩაიზიშ ახალ ფილმის, ქიეფიშ პლანეტაშ ეულა. თინაქ ხოლო აკათჷ სტივენ სპილბერგიშ სურათის ტენტენიშ დუდსგინაველეფი: აკარქაშ ფულირი, 2012 წანას გასახიერჷ გოლუმი ჯ. რ. რ. ტოლკინიშ ჰობიტიშ ეკრანიზაციას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი კატეგორია:ინგლისარი კინორეჟისორეფი კატეგორია:დუნაბადი 1964
2141
დღახუეფი
კატეგორია:
ცენტრალური აფრიკული ფრანკი
right|200px|thumb|ცენტრალური აფრიკული ფრანკიშ რთაფაშ ტერიტორია ცენტრალური აფრიკული ფრანკი, ფრანკი CFA BEAC, ცენტრალურ აფრიკას ფინანსური წოროხანდაშ ფრანკი (Franc CFA BEAC, Franc de la Coopération Financière en Afrique centrale) — ფრანკიშ ზონაშა მიშმალი ამშვი აფრიკული ქიანაშ ფარაშ ართური.
ჯვ. წ. 11
ნაღურა
*
ტომ ჰოლანდერი
ტომ ენტონი ჰოლანდერი (Thomas Anthony Hollander; დ. 25 მარაშინათუთა, 1957, ჰერთფორდშირი) — ინგლისარი არტისტი. ოკათუდჷ შხვადოშხვა სერიალს დო ფილმის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი
პენალტი (კუჩხბურთი)
მინი|300პქ|მობურთე ახერხენს პენალტიშ მითოღალას პენალტი, კინე ვითაართმეტრიანი — ისრულებუაფჷ კუჩხბურთის ვითაართმეტრიანიშ შანიშე. პენალტი გჷმირინუაფუ თიმ შვანს, მუჟამსჷთ ართ ბუნაშ მობურთე საჯარიმოს არღვიენს ლაჸაფიშ წესეფს აწმარენჯი ბუნაშ მობურთეწკჷმა ვარდა ბურთის ხეთ ქაწაწუ-და. ბურთიშ მემეგამალი მოლაჸაფე ცადენს მაღორას მეკარე დო გენთიღას ბურთი კარშა, მეკარე - სააწმარენჯოთ, ცადენს მეგამილი ბურთიშ ჭოფუას. მობურთეშით მეგამილი ბურთიშ ეჩილითაფა მეკარეშით თიში ჭოფუაშ მანგფასიშ რე.
ჯვ. წ. 1256
წანა — ჯვ. წ. XIII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1250-იანეფიშ რანწკო 4-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1256 წანა.
მახორობა
thumb|350px|[[მოსოფელიშ მახორობაშ გონორთუა 2004 წანაშ მეჯინათ.]] მახორობა - ნამდგა აბანიშ (ქიანაშ, ნოღაშ დო ) მახორუეფიშ ერიანობა ბორჯიშ მოჩამილი მომენტის. მუდანობაშურო თინა ირიათო ითირუ რდუალაშ (სქირანუა, იმიგრაცია) ვარა რკებაშ (ღურა, ემიგრაცია) გეშა. მუჭოთ არძო ბიოლოგიური პოპულაცია, თაშნეშე ადამიერეფი, წისაფულენა, ჭუანთელიშ დო ელმოლოშ შხვა ფაქტორეფიშ გაულას. მახორობაშ გოვითარაფაშე ქიმინჯენა თაშნეშე სოციალური (ტრადიციეფი) დო ომენცარე-ტექნიკური (მედიცინა) ფაქტორეფი.
მენცარობა, ნამუთ გურაფულენს მახორობაშ ევოლუციას, რე დემოგრაფია, დო ნამუთ შაყარანს ინფორმაციას თიშ გეშა დო აანალიზენს თინეფსჷნ - სტატისტიკა.
ქოძირით
კატეგორია:სოციოლოგია კატეგორია:დემოგრაფია კატეგორია:სტატისტიკა კატეგორია:ჯარალუობური გეოგრაფია
Penduduk
ავტო გოლი
ავტო გოლი ვარდა გოლი დორხველურ კარშა — სპორტულ ლაჸაფეფს, ბუნაშ მოლაჸაფეშე კინე მუშ დორხველურ კარეფშა გოლიშ მითოღალა (რჩქვანელობურო შემთხვევით), დო იკოროცხუ მუჭოთ აწმარენჯი ბუნაშ გოლი.
კატეგორია:კუჩხბურთიშ ტერმინოლოგია კატეგორია:ჰოკეიშ ტერმინოლოგია
ტაიბეი
ტაიბეი (ჩინ. 臺北市) — ტაივანიშ ნანანოღა დო ქიანაშ პოლიტიკური, კულტურული დო ეკონომიკური ცენტრი. თეწკჷმა ართო, წჷმარინუანს ტაიბეი–კეელუნგიშ მეტროპოლიური არეალიშ ცენტრის. ნოღა იდვალუაფუ კოკიშ ოორუე კირდეს, წყარმალუ დანშუის, ნოღა კეელუნგიშე 25 კმ–ით ობჟათე-ბჟადალშე. თაშნეშე ნოღა რჩქალი ოკიანეშ ართ-ართი ონიშოლი რე. 2010 წანაშ მუნაჩემეფით, ტაიბეიშ მახორობა 2 618 772 ადამიერს აკმადგინანდჷ, მეტროპოლიაშ, ნამუსჷთ ტაიპეიწკჷმა ართო წჷმორინელი რე ნოღეფი ახალი ტაიბეი დო კეელუნგი – 6 900 273 ადამიაერი.
ნატალი ბაი
ნატალი ბაი (Nathalie Baye დ. 6 კვირკვე, 1948, მეინვილი) — ფრანგი ტელევიზიაშ, კინოშ დო თეატრიშ არტისტი. კარიერა დიჭყჷ 1970 წანას დო ოკათუდჷ 70-შე უმოსი კინოს. მეღებული აფუ სეზარიშ ოთხი ჯილდო.
ტაიბეი
ტაიბეიქ XVIII ოშწანურას დირსხუ დო უკვე XIX ოშწანურას ოზუღე ვაჭარუაშ შანულამ ცენტრო გჷნირთჷ. 1886 წანას, ჩინეთიშ ცინიშ იმპერიაშ მამართვალ დინასტიაქ, ნოღას პროვინციული ნანანოღაშ სტატუსი მეჩჷ. მუჟამსჷთ მაართა ჩინურ–იაპონური ლჷმაშ ბორჯის, ტაივანი იაპონარეფქ გეჭოფეს, ტაიბეი კოკიშ ნანანორათ გნართინეს დო თიში მასიური ურბანული დოგეგმარება ქჷდიჭყეს. 1945 წანას, კოკი კინ ჩინეთიქ გეჭოფუ.
ნატალი ბაი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1948 კატეგორია:სეზარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
ტაიბეი
მუჟამსთ ჩინეთიშ ომენოღალი ლჷმაშ ბორჯის კომუნისტეფშე რტებული გომინდანიშ თარობაქ დუდი ტაივანს ქაფორუ დო 1949 წანას, ტაიბეიქ ჩინეთიშ რესპუბლიკაშ ნანანოღათ გეგმიცხადჷ.
სქოლიო
კატეგორია:ტაივანიშ ნოღეფი კატეგორია:აზიაშ ნანანოღეფი
ქურთეფი
thumb|300px|ქურთეფით დოხორინელი ტერიტორიეფი ქურთეფი (ქურთ. Kurdêd) — ირანული კათა, ნამუეფუშ ნინა ორხველჷ ინდოევროპულ ფანიაშ ინდოირანულ ნინაშობურ ბუნას. თინეფი ოხორანა თურქეთის (12,0 მლნ), ირანს (9,5 მლნ), ერაყის (ჯინჯიერო ქურთეფიშ ავტონომიურ რეგიონს, 4,5 მლნ), სირიას (1,2 ვითოში) დო შხვა ქიანეფს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ კათეფი
ჯვ. წ. 12
ნაღურა
*
ჯეისონ სუდეიკისი
დენიელ ჯეისონ სუდეიკისი დ. 18 ეკენია, 1975, ვირჯინია) — ამერიკალი არტისტი, სცენარისტი დო კომიკოსი. ჩინებული რე ფილმეფშე: გოჯოგელი მაჯღვერეფი (2011), გოჯოგელი მაჯღვერეფი 2 (2014), ღერზელი ჩიტეფიშ ფილმი დო შხვა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:ამერიკალი სცენარისტეფი კატეგორია:ამერიკალი კომიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1975
მაკენზი (ორეგონი)
მაკენზი (ინგლ. McKenzie River) რე წყარმალუ ააშს, ორეგონიშ შტატის. წყარმალუ მაკენზი გიშმურს კლიარ-ლეიკიშ ტობაშე, კასკადურ გვალეფს, ლინიშ ოლქის, უილამეტიშ ერუანულ ტყაშ ტერიტორიას დო ინაკათუ წყარმალუ უილამეტის, ლეინიშ ოლქიშ ტერიტორიას. მაკენზიშ სიგჷნძა რე 140 კმ. ღანჩოშ ფართობი 3,400 კვ.კმ.
ჯვ. წ. 1257
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 13
ნაღურა
*
ჯორჯო აბეტი
ჯორჯო აბეტი (იტალ. Giorgio Abetti; დ. 5 გჷმათუთა, 1882, პადუა, იტალია — ღ. 24 მარაშინათუთა, 1982, ფლორენცია, იტალია) — იტალიარი ასტრონომი.
ბიოგრაფია
ჯორჯო აბეტიქ დებადჷ 1882 წანაშ 5 გჷმათუთას, იტალიაშ ნოღა პადუას. ჯორჯო აბეტიშ მუმა რდჷ გიშარჩქინელი იტალიარი ასტრონომი ანტონიო აბეტი. ჯორჯო აბეტი გურაფულენდჷ პადუაშ დო რომიშ უნივერსიტეტეფს. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ რომიშ კოლეჯიშ ლაბორატორიას. ოკათუდჷ მაართა მოსოფელიშ ლჷმას. 1921 წანაშე რდჷ არჩეტრიშ ლაბორატორიაშ დირექტორი. 1925-1957 წანეფს ჯორჯო აბეტი მუშენდჷ ფლორენციაშ უნივერსიტეტის, ასტრონომიაშ პროფესორო. აბეტიქ 1936 დო 1952 წანეფს მანწყუ მენცარული ექსპედიციეფი ცჷნდჷრს დო სუდანს. ექსპედიციაშ მაკათური ასტრონომეფი გურაფულენდეს ბჟაშ გეუკუმელაფას. 1948-1949 წანეფს აბეტი რდჷ კაიროშ უნივერსიტეტიშ ასტრონომიაშ პროფესორი. 1938 წანას აბეტი რდჷ საირქიანო ასტრონომიული რსხუშ ვიცე-პრეზიდენტი. ჯორჯო აბეტიქ ღურუ 1982 წანაშ 24 მარაშინათუთას, ნოღა ფლორენციას, 99 წანერქ. ჯორჯო აბეტი რე შხვადოშხვა პრემიეფიშ, ჯილდოეფიშ ლაურეატი დო მენცარული წინგეფიშ, პუბლიკაციეფიშ დო სტატიეფიშ ავტორი. ჯორჯო დო ანტონიო აბეტეფიშ ჯოხონობაშ რე ართ-ართი კრატერი თუთას დო ართ-ართი ჭიჭე პლანეტა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იტალიარეფი კატეგორია:იტალიარი ასტრონომეფი
საურიშ რევოლუცია
მინი|300px|[[ქაბულიშ შოშეეფი რევოლუციაშ მაჟირა დღას. 28 პირელი, 1978 წ. სურათის წჷმი - მოჯალაგერი ბმპ-1]] საურიშ რევოლუცია (დარი — انقلاب ثور), თაშნეშე პირელიშ რევოლუცია — 1978 წანაშ 27 პირელიშ მოლინეფი ავღანეთის, ნამუსჷთ შედეგო ქიანაშა მარქსისტული პროსხუნუური თარობაშ მოულაქ მაჸუნჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:XX ოშწანურაშ რევოლუციეფი 1978 28 კატეგორია:1978 წანა ავღანეთის კატეგორია:ავღანეთიშ ომენოღალე ლჷმა
კლაუს ფუქსი
კლაუს ემილ იულიუს ფუქსი (გერმ. Klaus Emil Julius Fuchs; დ. 29 ქირსეთუთა, 1911, მაინიშ რიუსელსჰაიმი, ჰესენიშ დიდი ოჰერცოგე, გერმანიაშ იმპერია — ღ. 28 ღურთუთა, 1988, ბჟაეიოლი ბერლინი, გერმანიაშ დემოკრატიული რესპუბლიკა) — გერმანალი ფიზიკოსი დო აგენტი. რდჷ მანჰეტენიშ პროექტიშ მაკათური დო ინფორმაციას სსრრ-ს გინმოჩანდჷ.
ბიოგრაფია
კლაუს ფუქსი გურაფულენდჷ ლაიფციგიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ მუშ მუმა თეოლოგიაშ პროფესორო მუშენდჷ. სტუდენტობაშ ბორჯის ფუქსიქ გერმანიაშ სოციალ-დემოკრატიული პარტიას ქაკათჷ. 1932 წანას პარტიაშე გეგშაჸათეს. მალას ფუქსიქ გერმანიაშ კომუნისტური პარტიაშ მაკათურო გინირთჷ. გერმანიაშ თრობაშა ნაცისტეფიშ მულაშ უკულ, ბრიტანეთიშა ინტუ დო გურაფა გაგინძორჷ ბრისტოლიშ უნივერსიტეტის. ბრისტოლიშ უნივერსიტეტის მიპალუ ფილოსოფიაშ დოქტორიშ ხარისხი ნევილ ფრენსის მოტიშ ხემანჯღვერობათ. უკულიან წანეფს გურაფულენდჷ ედინბურგიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ მიპალუ მენცარობაშ დოქტორიშ ხარისხი. გურაფაშ თებაშ უკული მუშენდჷ მაქს ბორნიშ ასისტენტო. მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ დაჭყაფუს ფუქსიქ კანადაშა მიდართჷ. ბრიტანეთშა დირთჷ 1941 წანას დო მუშობა ქიდიჭყჷ რუდოლფ პაიერლზიშ ასისტენტო, ნამუთ ბრიტანეთიშ ატომური პროგრამაშ Tube Alloys-იშ ართ-ართი ხემანჯღვერი რდჷ. ჸათე პერიოდიშე ფუქსი ატომური პროგრამაშ ინფორმაციეფს გინმოჩანდჷ გერმანალი კომუნისტის ურსულა კუჩინსკაიას (კოდური ჯოხოდვალა "სონია"), ნამუთ სსრრ-შ აგენტი დო რიხარდ ზორგეშ აგენტურული ბუნაშ მაკათური რდჷ. 1943 წანას პაიერლზიქ დო ფუქსიქ ომუშებუშა ამერიკაშა, კოლუმბიაშ უნივერსიტეტიშა გეგნორთეს. ჟირხოლო მენცარქ მუშობა დიჭყეს მანჰეტენიშ პროექტიშო. 1944 წანაშე ფუქსი მუშენდჷ ლოს-ალამოსიშ ერუანული ლაბორატორიას, ჰანს ბეთეშ ხემანჯღვერობათ. ლჷმაშ თებაშ უკულ, ფუქსიქ კინ ბრიტანეთიშა დირთჷ დო მუშობა ქიდიჭყჷ ატომური ენერგიაშ ცენტრის, თეორიული ფიზიკაშ დეპარტამენტიშ მადუდეთ. 1950 წანას ფუქსი ოჭოფეს, 14 წანა ციხე ქიმეჩეს დო ბრიტანეთიშ მენოღალობა გეგლანწყეს. ფუქსი ციხეშე ჩხორო წანაშ უკულ, 1959 წანას გუტეს. კლაუს ფუქსიქ ოცხოვრებშა დო ომუშებუშა გდრ-შა მიდართჷ. ჸათაქ თინა მუშენდჷ როსენდორფიშ ატომური რკვიებეფიშ ცენტრის. ფუქსის გდრ-შ კომუნისტურ თარობაქ გინოჩჷ გდრ-შ ერუანული პრემია (1975) დო კარლ მარქსიშ ორდენი (1979). რდჷ გდრ-შ მენცარობეფიშ აკადემიაშ მაკათური.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალეფი კატეგორია:გერმანალი ფიზიკოსეფი კატეგორია:გერმანალი აგენტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1911 კატეგორია:ნაღურა 1988
გოეროშ რეზოლუცია
გოართოიანაფილი ერეფიშ ორგანიზაციაშ რეზოლუცია (გოეროშ რეზოლუცია) — ფორმალური ტექსტი, მეღებული გოართოიანფილი ერეფიშ ორგანიზაციაშ (გოერო) ორგანოშით. მორო, გოეროშ არძანერი ორგანოქ შილებე გიშაშქვას რეზოლუცია, მარა პრაქტიკას არძაშე უმოს რეზოლუციას გოეროშ უშქურანჯალაშ სხუნუ ვარდა გოეროშ გენერალური ასამბლეა ღებულენს.
ელისტა
ელისტა (Элст — ქვიშამი; 1944—1957 წწ. — სტეპნოი) — ნოღა რუსეთიშ ობჟათე-ბჟადალშე. ყალმუხეთიშ რესპუბლიკაშ ნანანოღა დო უკაბეტაში ნოღა. ელისტაშ ონოღე ოლქიშ ცენტრი. იდვალუაფუ წყარმალუ ელისტას, ერგენიშ სუბეშ ობჟათე-ბჟაეიოლშე, მოსკოვიშ ობჟათე-ბჟაეიოლშე 1250 კილომეტრიშ მეძენას.
ჯვ. წ. 14
ნაღურა
*
გოეროშ რეზოლუცია
სახეეფი
გოეროშ რეზოლუციეფი შილებე ორდას, მუჭოთ არსებუაფონი, თაშნეშე პროცედურული.
ელისტა
მაჸალე ნოღეფი
მუნიციპალური წოროხანდა ↓
გოეროშ რეზოლუცია
სახეეფი
თეშ მოხ, რეზოლუციეფი იკლასიფიცირებუ ორგანოეფიშით, სოდე თინა მიღესინ, სამანგათ:
კატეგორია:გაეროშ რეზოლუციეფი
ელისტა
სქოლიო
* კატეგორია:ყალმუხეთიშ ნოღეფი კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტეფიშ ნანანოღეფი
CNN
thumb|300 px|The Cable News Network-იშ ლოგო
ჯვ. წ. 1258
წანა — ჯვ. წ. XIII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1250-იანეფიშ რანწკო 2-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1258 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
2142
დღახუეფი
კატეგორია:
ლუსიენ მსემეტი
ლუსიენ გაბრიელ უიინე მსემეტი (დ. 5 მელახი, 1976, ლონდონი) — ინგლისარი-ტანზანიარი არტისტი დო სცენარისტი. ჩინებული რე სელედორ სეენიშ როლით HBO-შ სერიალშე ოხვისტეეფიშ ლაჸაფი. 2016 წანას ილაჸაფჷ სერიალს ტაბუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი
ჯოზეფ მუსკატი
ჯოზეფ მუსკატი (Joseph Muscat, დ. 22 ღურთუთა, 1974, პიეტა, მალტა) — მალტარი პოლიტიკოსი დო სახენწჷფო მოღალე. მალტაშ პრემიერ-მინისტრი 2013 წანაშ 11 მელახშე 2020 წანაშ 13 ღურთუთაშახ.
ფანია
ჯოზეფ მუსკატი ჩილამი რე დო ნაჟირალი ცირასქუალეფი ჸუნს.
ფაქტეფი
კატეგორია:მალტაშ პრემიერ-მინისტრეფი კატეგორია:მალტარი პოლიტიკოსეფი კატეგორია:მალტაშ უნივერსიტეტნათებუეფი
ქრის ფაინი
ქრისთოფერ უაითელოუ ფაინი (Christopher Whitelaw Pine; დ. 26 მარაშინათუთა, 1980, კალიფორნია) — ამერიკალი არტისტი. ჩინებული რე შხვადოშხვა ფილმეფს ნალაჸაფინა როლეფით.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1980 კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
ჩეხური ნინა
320px|thumb|right|1846 წანაშ ჩეხური ტექსტი ჩეხური ნინა (ჩეხ. český jazyk, ან čeština) — ჩეხეფიშ ნინა, ორხველჷ ინდოევროპული ფანიაშ ბჟადალსლავური ნინეფიშ ფანიას.
ზოგადი ჩინებეფი
უჯვეშაში ჭირილობითი მინუშეფი XIII ოშწანურათ ითარიღებუ. დიალექტეფს შქას შხვანერობა ჭიე-ჭიეთ ირკენს. შხვადოშხვა დიალექტშა მორაგადეფი ეფას უგენა ართიანს.
სტატუსი
გოფაჩუაშ არეალი:
სლოვაკეთი
ლექსიკა
ფრაზეფი დო სიტყვეფი:
რიცხუეფი:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფილოლოგია კატეგორია:სლავური ნინეფი
ბლუ-რივერი (ორეგონი)
ბლუ-რივერი (ინგლ. Blue River) რე წყარმალუ ააშს, ორეგონიშ შტატიშ ლინიშ დო ლეინიშ ოლქეფს. ბლუ-რივერი იჭყაფჷ ჭიჭე წყარმალუეფიშ ვულფ-კრიკიშ დო მან-კრიკიშ აკოართაფაშ აბანს, ლინიშ ოლქიშ ტერიტორიას, უილამეტიშ ერუანულ ტყას დო ინაკათუ წყარმალუ მაკენზის, ლეინიშ ოლქიშ ტერიტორიას. წყარმალუ ბლუ-რივერიშ სიგჷნძა რე 27 კმ. ღანჩოშ ფართობი 230 კვ.კმ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:ორეგონიშ წყარმალუეფი
მოჰსენ ფახრიზადე
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სპარსალეფი კატეგორია:სპარსალი ფიზიკოსეფი კატეგორია:ირანიშ ატომური პროგრამაშ მაკათური მენცარეფი კატეგორია:დუნაბადი 1958 კატეგორია:ნაღურა 2020
რობერტ ლევანდოვსკი
რობერტ ლევანდოვსკი (Robert Lewandowski; დ. 21 მარაშინათუთა, 1988) — პოლონარი მობურთე, პოლონეთიშ ერუანული ნაკორობაშ დო ოკუჩხბურთე კლუბ მიუნხენიშ „ბაიერნიშ“ მაკათური. ოკათუდჷ ევრო 2012-ს, ევრო 2016-ს დო ფიფა 2018-ის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პოლონარი მობურთეეფი კატეგორია:დუნაბადი 1988 კატეგორია:დორტმუნდიშ ბორუსიაშ მობურთეეფი კატეგორია:მიუნხენიშ ბაიერნიშ მობურთეეფი
ტსვანა (კათა)
სქოლიო
კატეგორია:მოსოფელიშ კათეფი კატეგორია:აფრიკაშ კათეფი კატეგორია:ობჟათე აფრიკაშ კათეფი კატეგორია:ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკაშ კათეფი კატეგორია:ბანტუშ კათეფი კატეგორია:ბოტსვანაშ კათეფი კატეგორია:ზიმბაბვეშ კათეფი კატეგორია:ნამიბიაშ კათეფი
ჯინა დევისი
ვირჯინია ელიზაბეთ „ჯინა“ დეივისი (Geena Davis; ნანდული ჯოხო დო გვარი ვირჯინია ელიზაბეტ დეივისი; დ. 21 ღურთუთა 1956, უორჰემი, მასაჩუსეტსი) — ამერიკალი კინოარტისტი, პროდიუსერი, ჭარუ; ოსკარიშ დო ორქოშ გლობუსიშ პრემიაშ ლაურეატი, ჯვეშო ფოტომოდელი.
ბიოგრაფია
ჯინა დეივისიქ დებადჷ მასაჩუსეტსიშ შტატიშ ნოღა უორჰემს 1956 წანაშ 21 ღურთუთას, დიამუშიშ ლუსილიშ დო მუამუშიშ უილიამ დეივისიშ ფანიას. ჯინას ჸუნს ჯიმა — დენი. ჯინა დეივისი ბაღანობას მუსიკათ რდჷ ხვამლაფირი. მორო ჭიჭე ასაკის არტისტალაშე ორცებენდჷ. სკოლაშ თებაშ უკული გურაფა დიჭყჷ კოლეჯის, მუში უკულით გურაფა ბოსტონიშ უნივერსიტეტის გაგინძორჷ. 1978 წანას გათუ ბოსტონიშ უნივერსიტეტი, სოჸურეშეთ ნიუ-იორკიშა გინორთჷ ორინალო.
კარიერა დიჭყჷ 23 წანაშ ასაკის. ნიუ-იორკის კონტრაქტი გაფორმჷ ომოდელე ოაგენტეწკჷმა „Zoli“ დო მოდელო დიჭყჷ მუშობა. ჯინა დეივისი მაართათ ნაკუ რეჟისორქ სიდნი პოლაკიქ, ნამუქჷთ თინა იჭანუ ფილმის „ტუტსი“. დუდშე ტელესერიალეფს გინიღანდეს, 1986 წანას მიღჷ როლი ფანტასტიკურ კინოფილმის „ჭანდი“. უკულ რდჷ ხოლო წუმოძინელი კომედიური ჟანრიშ ფილმი „ბითლჯუისი“. 1988 წანას ილაყაფჷ ფილმის „მოხვალამირი ტურისტი“. წორო ათე ფილმიქ მეჩჷ ჯინას ოსკარიშ პრემია. უკულიანი წანეფიშ კინონახანდეფშე ოშინალი რე „თელმა დო ლუიზა“, „გირძეხანამი ჯუნა ლურიშ ოწოხოლე“, „სტიუარტ ლიტლი“ დო შხვა.
2009 წანას ილაჸაფჷ კომედიურ დრამას „საკონწაროეფი“, 2013 წანას კომედიურ ფილმის „ოქიანუს...“.
ჯვ. წ. 1259
წანა — ჯვ. წ. XIII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1250-იანეფიშ რანწკო 1-ლი წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1259 წანა.
ჯვ. წ. 15
ნაღურა
*
ჯვ. წ. 1259
ნაღურა
კატეგორია:
ჯენიფერ გარნერი
ჯენიფერ ენ გარნერი (Jennifer Anne Garner; დ. 17 პირელი, 1972), უმოსო უჯგუშო ჩინებული მუჭოთ ჯენიფერ გარნერი — ამერიკალი არტისტი. გარნერქ ჩინებულქ იჸუ ცენტრალური ოთოლორე ოაგენტეშ თხობელი სიდნი ბრისტოუშ როლიშ რსულებათ ფილმის „თხობელი“. გურგინელი რე ბენ აფლეკიწკჷმა, ჸუნა სუმი სქუა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:ორქოშ გლობუსიშ მაღვენჯი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1972
ჯვ. წ. 16
ნაღურა
*
გეეზი
გეეზი (ግዕዝ, გეეზი, მინშა უჯოხონა ეთიოპიური) — ანტიკური ობჟათე სემიტური ნინა, ნამუქჷთ ეთიოპიაშ ოორუეს დო ერიტრეაშ ობჟათეს, აფრიკაშ ქაშ რეგიონს გევითარჷ. თიქ მოგვიანაფათ აქსუმიშ ომაფეშ დო ეთიოპიაშ იმპერატორეფიშ ოფიციალური ნინათ გჷნირთჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გეეზი
ჯვ. წ. 1260
წანა — ჯვ. წ. XIII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1260-იანეფიშ რანწკო 10-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1260 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ისლამური ოქიანუ
thumb|300px|ისლამური ოქიანუშ რუკა: {{legend|#006600|[[სუნიზმი|სუნიტეფი}}{{legend|#660000|შიიტეფი}}{{legend|#000066|იბადიტეფი}}]] ტერმინს ისლამური ოქიანუ (العالم الإسلامي) მიარე შანულობა უღუ. რელიგიური თოლწონუათ ისლამური ოქიანუ მუსულმანეფს ორხველჷ, კულტურული თოლწონუათ — ისლამურ ცივილიზაციას, ნამუთ თაშნეშე იკათუანს თი ვამუსულმანეფს, ნამუეფით თე ცივილიზაციას ოხორანა. თეხანური გეოპოლიტიკური თოლწონუათ, თე ტერმინი რჩქვანელობურო გჷმირინუაფუ მუსუმანური უმენტაშობაშ ქიანეფშო. 2010 წანას 1,6 მილიარდ ადამიერშე უმოსი ვარდა მოსოფელიშ მახორობაშ დოხოლაფირო 23,4% მუსლმანეფი რდჷ. თინეფშე დოხოლაფირო 62% აზიას დო აზია-რჩქალოკიანურ რეგიონს ოხორანს, 20% — არხო ბჟაეიოლს დო ოორუე აფრიკას , 15% — ცენტრალურ აფრიკას , დოხოლაფირო 3% — ევროპას დო 0,3% — ამერიკას.
დემოგრაფია
მუსულმანეფი ქიანაშ უმენტაშობას აკმადგინანა
ინდონეზია - 262,5 მლნ. (ძინა 1,28% - 3,4 მლნ)
პაკისტანი - 194,9 მლნ. (ძინა 2,10% - 4,1 მლნ)
ნიგერია - 189,5 მლნ. (ძინა 2,67% - 4,9 მლნ)
ბანგლადეში - 163,4 მლნ. (ძინა 1,20% - 2,3 მლნ)
ეგვიპტე - 94,5 მლნ. (ძინა 2,18% - 2 მლნ)