cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ვაუ (ობჟათე სუდანი)
მახორობა
2008 წანაშ ეჭარუათ, ნოღაშ მახორობაშ მუდანობა აკმადგინანდჷ 118 331 ადამიერს. მახორობას წჷმარინუანს მიარე შხავდოხვა ეთნიკური ბუნა, თინეფს შქას: ფერტიტიშ, დინკაშ, ლუოშ დო არაბი კათა.
მახორობაშ მუდანობაშ დინამიკა წანეფიშ მეჯინათ:
რელიგია
ნოღა ვაუ კათოლიკური ეპარქიაშ ცენტრი რე.
სქოლიო
კატეგორია:ობჟათე სუდანიშ ნოღეფი
ბალკლი
ბალკლი (ინგლ. Bulkley River) რე წყარმალუ კანადას, ბრიტანეთიშ კოლუმბიას, წყარმალუ სკინაშ ნადუ. წყარმალუშ სიგინძა რე 257 კმ. ღანჩოშ ფართობი 12,400 კვ.კმ.
კატეგორია:კანადაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ბრიტანეთიშ კოლუმბიაშ წყარმალუეფი
ნიგა
thumb|200px|პლასტმასიშ ნიგა ნიგა, ოკათეთ თაშნეშე ვედრა — ჭკუდი ქვანთი დო მაციმე მასალეფიშ ოჩუალარო, თინეფიშ კუნტა მეძენაშა გინაღალარო.
პარამეტრეფი
ნიგეფიშ ნტირა შილებე ორდას 3 ლიტრიშე 30 ლიტრიშახ. რე თანაქაშ ნიგეფი დოხოლაფირო 12 ლიტრიანი ნტირათ.
კატეგორია:ნტირა კატეგორია:ჭკუდეფი
რამ ბარან იადავი
რამ ბარან იადავი (रामवरण यादव; დ. 4 ფურთუთა, 1948, დჰანუსა, ნეპალი) — ნეპალარი პოლიტიკოსი დო ფიზიკოსი. პოლიტიკური პარტიაშ ნეპალიშ კონგრესიშ გენერალური მელამოსე, ნეპალიშ მაართა პრეზიდენტი 2008-2015 წანეფს.
ქვრივი რე. ალმასქუქ უღურჷ 1983 წანას, ჟირი ქომოლსქუა დო ართი ცირასქუა ჸუნს.
სქოლიო
კატეგორია:ნეპალარი პოლიტიკოსეფი კატეგორია:ნეპალიშ პრეზიდენტეფი
სტივენ სპილბერგი
სტივენ ალან სპილბერგი (Steven Allan Spielberg; დ. 18 ქირსეთუთა, 1946) — სუმშახ ოსკარით დოჯილდაფილი ამერიკალი კინორეჟისორი დო პროდიუსერი. არძა ბორჯიშ არძაშე ფინანსურო წჷმოძინელი კინო პროდიუსერი. ქიმინელი აფუ ანდა კინოგაქირებაშ შედევრი, ნამუქჷთ დიდი გოლინა მუპალუ ჰოლივუდის. 2006 წანას თის მიშინუანდეს მუჭოთ არძალე გოლინერ ფიგურას კინოინდუსტრიას, მა-20 ოშწანურაშ ბოლოს ჟურნალ Life-ქ თინა მოთირაშ არძაშე გოლინამ პიჯო დოსახელუ.
ჯილდოეფი
ოსკარი ორქოშ გლობუსი BAFTA
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკალი კინორეჟისორეფი კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინორეჟისორეფი კატეგორია:დუნაბადი 1946
პოემა
პოემა - ლიტერატურაშ ართ-ართი ჟანრი.
ნატანები (წყარმალუ)
ნატანები, მოგროსი — წყარმალუ გურიაშ აკანს. ოდუდე უღჷ მესხეთიშ ქჷნდჷრიშ ოორუე კართეს, ზუღაშ დონეშე 2548 მეტრას კონკა საყორნიაწკჷმა, ოფუტე შეკვეთილწკჷმა მიშმაკათუ უჩა ზუღას, სიგირძა 60 კმ, ღანჩოშ ფართობი 657 კმ². ეთმიჯუმუაფუ ჭვემაში, თირიში დო დიხაშთუდონი წყარეფით. წყარალა უჩქჷ აფუნს, წყარიშ სიჭიჭარე — კვირკვეს დო მარაშინათუთას, წყარიშ მოლაფა — თელ წანაშ მალობას. ოშქაშე წანმოწანური ხარჯი რე 33,5 მ³/წმ. გჷმირინუანა ოქუმეფშო დო ოწყარალო. შანულამი ნადუეფი რე: ბჟუჟი და ჩოლოქი.
ლიტერატურა
კატეგორია:გურიაშ აკანიშ წყარმალუეფი
უშმალი
thumb|250px|უშმალიშ პირამიდა ალტ=|მინი|250x250პქ|უშმალიშ პანორამა უშმალი – მაიაშ ცივილიზაციაშ დიდი ნოღაშ აკნაციმეფი მექსიკას, იუკატანიშ შტატის.
ნოღაშ მაართა დოხორალაშ თარიღი უჩინებუ რე. მუში მახორობა გოვითარაფაშ კონკაშო აკმადგინანდჷ 25 000 ადამიერს. არსებული არქიტექტურული ნოგაფუეფიშ უმიარეშობა ეგაფილი რე ჩქ. წ. 700-1100 წანეფს.
მაიაშ მარკვიებელეფს მიორჩქჷნა, ნამდა ნოღა ჩქ.წ. 500 წანას დარცხუ შიუშ დინასტიაქ დო წჷმარინუანდჷ იუკატანიშ არძაშე ძალიერ ნოღას, ჩიჩენ-იცაწკჷმა ართო ალიანსის, რდჷ თელი ოორუე მაიაშ არეალიშ დომინანტი. ეიოშანალი რე, ნამჷდა 1200 წანაშ უკული, უშმალს ნამთინი შანულამი კონსტრუქცია ვეგაფე. თეშ ნარზა შილებე რდას ჩიჩენ-იცაწკჷმა ალიანსიშ მოლასუა დო ედომუშამი ნძალანებაშ მაიაპანშა აბანიშ მოთირუა. მუჭოთ ჩინებული რე, თეშ უკული შიუქ ნანანოღა მანიშა გეგნიღჷ დო უშმალიშ მახორობაქ დეჩიჩიუ.
ამდღარშო უშმალი ტურისტეფს შქას ძალამ პოპულარულ აკანს წჷმარინუანს.
ნოველა
ნოველა რე ეპიკური ჟანრი, ნამუთ ეთმოჭარუნს ადამიანიშ რინაშ ართ-ართ მომენტის, ეპიზოდის.
ნარენდრა მოდი
ნარენდრა დამოდარდას მოდი (Narendra Damodardas Modi, નરેંદ્ર દામોદરદાસ મોદી, नरेन्द्र दामोदरदास मोदी; დ. 17 ეკენია 1950, ვადნაგარი, ინდოეთი) — ინდოარი პოლიტიკური დო სახენწჷფო მოღალე, შტატი გუჯარათიშ თარი მინისტრი 2001 წანაშ 7 გჷმათუთაშე, ბჰარატია ჯანატა პარტიშ ლიდერი. 2014 წანაშ 26 მესიშე ინდოეთიშ პრემიერ-მინისტრი რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინდოეთიშ პრემიერ-მინისტრეფი კატეგორია:დუნაბადი 1950
ჯვ. წ. 1202
— ჯვ. წ. XIII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1200-იანეფიშ რანწკო 8-ო წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1202 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 574
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 574 წანა.
ალექსანდერ ჰუმბოლდტიშ ნაციონალური პარკი
2001 წანას პარკი იუნესკოქ მოსოფელიშ მონძალაშ ერკებულშა გემშეღჷ მიარე კრიტერიუმიშ გეშა. თენეფ შქას: ფართობი, სიმაღალა ზუღაშ დონეშე, ლანდშაფტიშ მიარეფერუანობა დო ენდემური ფლორაშ დო ფაუნაშ სიმიარე.
კუბაშ 28 გვარობაშ ენდემურ ჩანარშე 16 გვალო თე პარკის რე თხილერი. ფლორაშე წჷმორინაფილი რე თუთიყუშიშ მიარე გვარობა, ხვილარეფი, კოლიბრეფი, ნუტრია, ფერწოეფი.
სქოლიო
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი კუბას კატეგორია:კუბაშ ნაციონალური პარკეფი
მელიეჰა
thumb|right|220px|[[წიმინდე აგატაშ ყორში]] მელიეჰა, Mellieħa — მორჩილი ნოღა მალტაშ ოორუე-ბჟადალშე. კოკიშ ართ-ართი ტურისტული ოქინაფუ. ნოღაშ მახორობაშ მუდანობა — დოხოლაფირო 6 500. ნოღაშ აბანს მაართა ხორუეფქ გიჭყჷ დიო ხოლო ნეოლითიშ ეპოქას. ნოღა ჸოფედჷ ბიზანტიაშ პატჷნალაშ ეპოქას, 870 წანას არაბეფქ გოხირეს. 1530 წანას, ქიანაშ მალტაშ ორდენიშ მართუალაშ გიმე გჷნოჩამაშ უკული, მელიეჰაქ ართ-ართ თინეფიშ კოლონიათ გჷნირთჷ, თაქ აკაგეს წიმინდე აგატაშ ჯიხაზურგა დო ღორონთიშნანა მარიაშ ოხიდა.
კატეგორია:მალტაშ ნოღეფი
ბეატა შიდლო
მარჯვნივ|200პქ|მინი|ბეატა შიდლო ბეატა მარია შიდლო (პოლ. Beata Maria Szydło); დ. 15 პირელი, 1963, ნოღა ოსვენციმი) — პოლონარი პოლიტიკოსი, პოლონეთიშ პრემიერ მინისტრი 2015 წანაშე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოსური პოლიტიკოსეფი კატეგორია:პოლონეთიშ პრემიერ-მინისტრეფი კატეგორია:დუნაბადი 1963
არნენჰორნი
არნენჰორნი (Arnenhorn) — გვალა ბერნიშ ალპეფს, შვეიცარიას. იდვალუაფუ ვოშ დო ბერნიშ კანტონეფიშ თანჯას. ბჟაეიოლი კართე გინაჯინე არნენზეეშ ტობას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ალპეფი კატეგორია:შვეიცარიაშ გვალეფი
აკოანჯარაფილი ძალეფი
აკოანჯარაფილი ძალეფი სახენწჷფოშ აკოანჯარაფილი ორგანიზაცია, ნამუთ აკმოდირთუ აკოანჯარაფილი ძალეფიშ შხვადოშხვა ბუნეფშე, ჯარეფიშ გვაროვნებეფშე, დუდალაშ ორგანოეფშე დო ოჭიშიშ ოინალუეფშე. აკოანჯარაფილი ძალეფიშ უთარაშ მეშანილობას წჷმარინუანს სახენწჷფო ინტერესეფიშ თხილუა ოურდუმე ნძალებაშ შარათ. უმენტაშ ქიანეფს აკოანჯარაფილ ძალეფშა მიშმურს გეჸვენჯი ბუნეფი: ოსქირონე ჯარეფი, ოურდუმე-ოჰაერე ძალეფი დო ოურდუმე-ოზუღე ძალეფი. აკოანჯარაფილი ძალეფი იკოროცხუ კანონიერ აკოანჯარაფილ ფორმირაფათ, ნამუთ იფინანსებუ ქიანაშ ბიუჯეტშე. სახენწჷფოშ ტერიტორიას რინელ (მოქიმინჯეთ დო უმოქიმინჯეთ) ნამუდგარდია სახეშ აკოანჯარაფილ პიჯეფიშ ორგანიზაფილ ართონობა მირჩქინუაფუ უკანონე აკოანჯარაფილ ფორმირაფათ.
კატეგორია:ოურდუმე ძალეფი
უილიამ ფოლკნერი
უილიამ კათბერტ ფოლკნერი (ინგლ. William Cuthbert Faulkner; დ. 25 ეკენია, 1897 - ღ. 6 კვირკვე, 1962) — ამერიკალი ჭარუ დო ნოველისტი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ჭარუეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1897 კატეგორია:ნაღურა 1962
ჯვ. წ. 575
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 575 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ადამ გოლდბერგი
ადამ ჩარლზ გოლდენბერგი (Adam Charles Goldberg; დ. 25 გჷმათუთა, 1970, კალიფორნია) — ამერიკალი არტისტი, მუსიკოსი, პროდიუსერი დო რეჟისორი. თინა ოკათუდჷ ფილმეფს: რანწკური რაიანიშ გინასქილიდაფარო (1998), დეჟა ვუ (2006) დო შხვა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:ამერიკალი პროდიუსერეფი კატეგორია:დუნაბადი 1970
უამანგა (პროვინცია)
200პქ|მინი|მარჯვნივ|უამანგაშ პროვინციაშ აბანდვალა აიაკუჩოშ რეგიონს უამანგა — პროვინცია აიაკუჩოშ რეგიონს, პერუს. პროვინციაშ ნანანოღა რე აიაკუჩო. ფართობი აკმადგინანს 2,981.37 კმ²-ს, მახორობა — 191,287 ადამიერს.
პროვინცია ადმინისტრაციულო ირთუ 15 რაიონო.
ჸვინთელი
ჸვინთელი — ფერი მინიმალური სიშხირათ, იძირებე ადამიერიშ თოლით, ძირაფაშ ხურგი ხანერობას დოჸუნს. სინთეშ სპექტრის ჸვინთელი ფერეფიშ რეღმაშ სიგჷნძაშ დიაპაზონი 570—590 ნმ. რე.
ჸვინთელი ზოგადო იასოცირებუ, ორქოწკჷმა, ბჟაწკჷმა, ოპტიმიზმწკჷმა, სიამნებაწკჷმა. თის შანულამი აბანი უკებჷ აზიურ ქიანეფს, გიშაკერზაფილო ჩინეთს.
სქოლიო
კატეგორია:ფერეფი
ბუნდესკანცლერი (გერმანია)
thumb|ფედერალური კანცელარია ბუნდესკანცლერი (გერმ.: Bundeskanzler; მარგ.: ფედერალური კანცლერი) – თარობაშ მადუდე გერმანიაშ ფედერაციულ რესპუბლიკას. ბუნდესკანცლერს გჷშმეგორუნს ბუნდესტაგი. თინა ორსხუანს გერმანიაშ თარობას. ბუნდესკანცლერი რე ქიანაშ ფაქტიური ლიდერი. თინა წჷმარინუანს გერმანიას შხვა ქიანეფიშ სახენწჷფოშ დო თარობაშ მადუდეეფწკჷმა აკოხვალამეფც, თაშნეშე ინტერნაციონალურ სამიტეფს. 2005 წანაშე კანცლერი რე ანგელა მერკელი.
2001 წანაშე კანცლერიშ ოფისი მილარე ფედერალური კანცელარიაშ ახალ ნოდგჷმს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კანცლერეფი * კატეგორია:გერმანიაშ თარობა კატეგორია:პრემიერ-მინისტრეფი
ჸვინთელი (მიარეშანულამი)
ჸვინთელი:
ჯვ. წ. 1203
— ჯვ. წ. XIII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1200-იანეფიშ რანწკო 7-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1203 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ბჰოპალი
ბჰოპალი (भोपाल, بھوپال) — ნოღა ინდოეთიშ ცენტრალურ ნორთის. ინდოეთიშ შტატი მადჰია-პრადეშიშ ნანანოღა. ნოღაშ შხვა ჯოხო — შკვითი ტობაშ ნოღა. 15 მილიონი მახორუშე უმოსით, 56 % ინდუისტეფი, 38 % მუსულმანეფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მადჰია-პრადეშიშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ მილიონიანი ნოღეფი
მანტაშ კანტონი
მანტაშ კანტონი (Cantón Manta) — კანტონი ეკვადორს, მანაბიშ პროვინციას. ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა მანტა. 2001 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 192 322 ადამიერს აკმადგინანდჷ.
სქოლიო
კატეგორია:ეკვადორიშ კანტონეფი
ძიქვა
thumb|upright|ძიქვამოდვალირი ქომოლკოჩი|ალტ= ძიქვა (broek), შარვალი (თურქულ ნინეფშე რე გინოღალირი ) — ჟილენი მუკაქუნალიშ მეკონი, ნამუთ ფორუნს ანაგიშ თუდოლენ ნორთის დო ჟირხოლო კუჩხის ზოხო-ზოხოთ.
სქოლიო
*
ისმაილ ალ-ჯაზარი
ბადი აზ-ზამან აბუ იზ იბნ ისმაილ იბნ არ-რაზაზ ალ-ჯაზარი (არაბ: بديع الزمان أَبُ اَلْعِزِ إبْنُ إسْماعِيلِ إبْنُ الرِّزاز الجزري, დ. 1136 — ღ. 1206) — მუსლიმი მენცარი, მათემატიკოსი, ინჟინერი დო გჷმმაგონებელი. რე ავტორი ნახანდიშ "მექანიკური მონწყილობეფიშ რჩქინაშ წინგი", სოდეთ მოჩამილი რე 50 მექანიკური მონწყილობა დო ჸათე მონწყილობეფიშ ეგაფაშ ინსტრუქციეფი. გიმიგონჷ სპილოშ საათი. ისმაილ ალ-ჯაზარი შინელი რე მუჭოთ რობოტიკაშ დო თეხანური ინჟინერიაშ მუმა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1136 კატეგორია:ნაღურა 1206
Body Heat (Blue System-ის ალბომი)
Body Heat — გერმანული პოპ-ჯგუფ Blue System-იშ მაჟირა სტუდიური ალბომი. გიშაშქუმალირ 1988 წანას. დისკი გიშაშქუ Hansa ლეიბლიქ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:1988 წანაშ ალბომეფი კატეგორია:Blue System-ის ალბომეფი კატეგორია:Hansa Records-იშ ალბომები
ხაენიშ პროვინცია
thumb|200px|ხაენიშ პროვინცია ხაენი — პროვინცია ობჟათე ესპანეთის. მიშმურს ანდალუსიაშ ავტონომიური რეგიონიშ აკოდგინალუაშა. ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა ხაენი. ფართობი რე 13 489 კმ2, მახორობა - 660 ვითოში ადამიერი (2005 წანა). პროვინცია რე ზეთიშხილიშ დო ზეითუნიშ ზეთიშ წარმებაშ უშხუაში ცენტრი. პროვინციაშ ნოღა ლინარესის პერიოდულო ინწყუაფუ ოერეფოშქაშე ოჭადრაკე ტურნირეფი.
ჭანდეფი (Insecta)
ლიტერატურა
*
ჯეკ ლონდონი
ჯონ გრიფიტ „ჯეკ“ ლონდონი (ინგლ. Jack London, დაბადებაშ ჯოხო - ჯონ გრიფიტ ჩეინი, ინგლ. John Griffith Chaney; დ. 12 ღურთუთა, 1876 — ღ. 22 გერგობათუთა, 1916) — ამერიკალი ჭარუ დო ნოველისტი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ჭარუეფი კატეგორია:დუნაბადი 1876 კატეგორია:ნაღურა 1916
კამბერლენდი (წყარმალუ)
კამბერლენდი (ინგლ. Cumberland River) რე წყარმალუ ობჟათე ააშს, კენტუკიშ დო ტენესიშ შტატეფს. წყარმალუ იჭყაფუ აპალაჩეფიშ გვალეფს დო ინაკათუ წყარმალუ ოჰაიოს. კამბერლენდიშ სიგინძა რე 1,107 კმ. ღანჩოშ ფართობი 45,920 კვ.კმ. უდიდაშ ნადუეფ რე: ობეი, კეინი-ფორკი, სტოუნზი, რედი. კამბერლენდიშ წყარპიჯის რე ნოღეფი: ნეშვილი, კლარკსვილი.
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:კენტუკიშ წყარმალუეფი კატეგორია:ტენესიშ წყარმალუეფი კატეგორია:წყარმალუ ოჰაიოშ ნადუეფი
პრესვიტერიანობა
პრესვიტერობა — კალვინიზმიშ ართ-ართი ჸა  ინგლისის დო  შოტლანდიას. პოლიტიკური პარტია ინგლისიშ რევოლუციაშ ბორჯის. XVI ოშწანურაშ შკა წანეფს  შოტლანდიას დჷმარსხუაფალი რდჷ ჯონ ნოქსი, ნამუშ მაგურაფალი რდჷ ჟან კალვინი. სახენწჷფო რელიგიათ გინირთჷ შოტლანდიას 1592 წანას.
ლიტერატურა
კატეგორია:პროტესტანტიზმი კატეგორია:კალვინიზმი კატეგორია:პრესვიტერობა
If You Think You Know How to Love Me
If You Think You Know How to Love Me რე ბრიტანული როკბუნა Smokie-შ სინგლი გიშულირ 1975 წანას.
ჯვ. წ. 576
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 576 წანა.
პოპოკატეპეტლიშ გვალაშ ოხიდეეფი
პოპოკატეპეტლიშ გვალაშ ოხიდეეფი იდვალუაფუ მექსიკას, მორელოსიშ შტატის, ვულკან პოპოკატეპეტლიშ გოხოლუას. თენა რე მუსხირენ ოხიდა, ნამუთ მა-16 ოშწანურას ფრანცისკანარეფიშ, დომინიკარეფიშ დო ავგუსტინარეფიშ ორდენიშ წჷმჷმარინაფალეფქ ეკიდეს. თე ოხიდეფქ გინმაჭყვიდირალი როლი ილაჸაფეს გვალაშ ბჟადალ ტერიტორიაშ ძალამი დიდი მახორობაშ ძალამი კუნტა პერიოდიშ დინოხოლე გოქირსიანაფაშ საქვარს.
თე ოხიდეეფი გჷშეგორჷნა კონწარი მეჯინელობაშ არქიტექტურათ. ოხიდეეფის თარ დგჷმილეფს ძალამი დიდი სიმაღალე უღჷ. ოხიდეეფს ელმოლს ხორგიშეფი გოჸუნს.
1994 წანას, თე ოხიდეეფი იუნესკოქ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა გემშეღჷ. თე ბორჯიშო თე კომპლექსი იუნესკოშ რანწკით მა-14 ობიექტის წჷმარინუანდჷ მექსიკაშე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი მექსიკას
ბრუს გრინვუდი
სტიუარტ ბრიუს გრინვუდი (Stuart Bruce Greenwood; დ. 12 მარაშინათუტა, 1956, კვებეკი) — კანადარი არტისტი. ჩინებულ რე შხვადოშხვა ფილმიშე, თინეფ შქას ფილმიშე დეჟა ვუ (2006).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კანადარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1956
კასპერ კრამპი
კასპერ ფრედერიკ კრამპი (დ. 1970) რე დანიარი არტისტი, არძაშე უჯგუშო ჩინებული რე ენზო-შ როლით ფილმის ჰელიუმს დო ვანდალ სავაგიშ როლით სერიალს ჭუმანიშ ლეგენდეფს. უღუდჷ ეპიზოდური როლეფი სერიალეფს ვალს დო საგანს. თიქ ასახიერჷ კაპიტან კერჩოვერი ფილმის ტარზანიშ ლეგენდას, ნამჷთ გიშაშქუმალირი რდჷ Warner Bros.შ გეშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1977 კატეგორია:დანიარი არტისტეფი
სან-პაულ-ილ-ბაჰარი
სან-პაულ-ილ-ბაჰარი, სენტ-პოლს-ბეი (San Pawl il-Baħar, ზიტყვაზიტყვათ გჷნოთანგილო წიმინდე პავლეშ ჸუჯი) — ნოღა მალტას, კოკიშ ოორუე-ბჟაეიოლშე იდვალუაფუ, ქიანაშ ნანანოღა ვალეტაშე 16 კმ-შ გოძვენას.
რაიხსკანცლერი
thumb|right|200px|რაიხსკანცლერიშ რეზიდენცია thumb|right|200px|ოტო ფონ ბისმარკი რაიხსკანცლერი (გერმ.: Reichskanzler, ზიტყვაზიტყვაშა - იმპერიაშ კანცლერი) თარობაშ დუდმახვენჯი გერმანიაშ იმპერიას დო ვაიმარიშ რესპუბლიკას. 1918 წანაშახ რაიხსკანცლერი დუთმირინუაფუდჷ კაიზერიშით, ოდო 1918 წანაშ უკული რაიხსპრეზიდენტიშით. მარა ვაიმარიშ რესპუბლიკას თიშა შილებედჷ გეგმუცხადებუდჷკო უნდობლობა რაიხსტაგის, ათეშენ დორინაფა ხვადუდჷ რაიხსტაგიშ პარტიული აკოდგინალუაშ გოთოლწონაფათ.
მაართა რაიხსკანცლერი რდჷ ოტო ფონ ბისმარკი.
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:გერმანიაშ იმპერია კატეგორია:ვაიმარიშ რესპუბლიკა * *
ლანსი (საფრანგეთი)
ლანსი (Lens) — ნოღა საფრანგეთის, ნორ-პა-დე-კალეშ რეგიონს, პა-დე-კალეშ ტეპარტამენტის, ლანსიშ ოლქის, ლანსიშ კანტონს. მახორობაშ მუდანობაშ მეჯინათ დეპარტამენტის მაანთხა ნოღა რე, იდვალუაფუ არტუაშ რზენიშ ცენტრის, პარიზიშ ოორუეშე 200 კმ-შ გოძვენას დო ლილიშ ობჟათეშე - 40 კმ-ს. ნოღას ოორუეშე ულუანს ავტომაგისტრალი А21 „როკარდ მინიერი“.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საფრანგეთიშ ნოღეფი
ჯვ. წ. 1204
— ჯვ. წ. XIII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1200-იანეფიშ რანწკო 6-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1204 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯალალედინი
300px|thumb|right|ჯალალედინი ჯალალ-ედ-დინ მანკბურნი (მაჟიანერო მენგებურნი) — რდჷ ხორეზმშაჰიშ სახენწჷფოშ ეკონია მანჯღვერი. ინა რდჷ უნჩაშ სქუა ალ ად-დინ მუჰამედ მაჟირაშ. ჯალალ-ედ-დინქ ხემანჯღვერობაშა მუშ მუმაშ, ხორეზმშაჰ მუჰამედ მაჟირაშ ღურაშ უკული მორთჷ, ჩინგიზ ხანწკჷმა მარცხიშ უკული 1220 წანას, დიჭყჷ ხორეზმიშ ლჷმას მონღოლეფიშ წინაანდეგ. ხორასანს მუქ დოშაყარუ არმია დო მეხოლაფირო ვით ვითოშ კოჩით დამარცხჷ მონღოლეფიშ ჯარი პერვანეწკჷმა. მარა 1221 წანაშ გერგობათუთას მონღოლეფქ ჩინგიზ ხანიშ დუდალათ დამარცხეს ჯალალ ად-დინიშ არმია წყარმალუ ინდიწკჷმა. ათეშ უკული ჭოფილქ დო ეშაჭყვიდილქ იჸუ ჯალალ ად-დინიშ თელ ფანიაქ. მუქ 4 ვითოშ კოჩით გეგნონჩურუ წყარმალუ ინდი დო ინტჷ ინდოეთშა. სუმი წანა 1224 წანაშ დაჭყაფუშა ჯალალ ად-დინი ინდოეთის რდჷ, უკული მიდართჷ კავკასიაშა. 1224 წანას მუქ ლაშქრუა მანწყუ ირანს დო მესოპოტამიას. გეჭოფუ ერაყი, უკული გემშართჷ საქორთუოშა. 1225 წანას ჯალალ ად-დინიშ არმიაქ გეჭოფუ აზერბაიჯანი, საქორთუოშ დო სომხეთიშ ნორთი. 1226 წანას მუქ გეჭოფუ დო აკოტახჷ საქორთუოშ ნანანოღა ქართი. 1227 წანას ჯალალ ად-დინქ დამარცხჷ მონღოლეფიშ არმია რეაწკჷმა ხოლოს, თიმ წანას ხოლო გიმორძგუ მონღოლეფშე ნოღა ისფაჰანწკჷმა. თე ბორჯის თის ჟირი ფრონტი აფუდუ გონწყჷმილი: ბჟადალუ ირანს — მონღოლეფიშ წინაანდეგ დო კავკასიას-ქორთუეფიშ დო სომეხეფიშ წინაანდეგ. 1228 წანას ხორეზმშაჰიშ წინაანდეგ ართო გიშართეს რუმიშ სულთან ალა ად-დინ კეი-კუბადიქ, ეგვიპტეშ სულთანქ მალიქ ალ-ქამილიქ დო კილიკიაშ სომეხეფიშ მაფაქ ხეტუმ მაართაქ. ერევანიშ ხოლოს ჯალალ ად-დინიშ არმიაქ დემარცხჷ. 1230 წანას ჯალალ ად-დინქ გეჭოფუ ერაყიშ ჯიხა ხილატი, მარა მალას დემარცხჷ კეი-კუბადიშ დო მალიქ ალ-ქამილიშე. ეკონიას ხორეზმიშ არმია გოჭყვიდჷ ეჩდოვითვითოშამ მონღოლურ არმიაქ, ნამუთ მოჯღონელი რდჷ უღედეი ხანიშე დო ნამუსით დუდენდუ მონღოლი სარდალი ჩარმაღანი. მანგარო ჭყოლირი ჯალალ ად-დინქ დიტყობუ ქურთისტანიშ გვალეფს, სოდე ჸვილირქ იჸუ 1231 წანას.
ლჷმა ფარვანეწკჷმა
300px|thumb|right|ჯალალედინი 1221 წანაშ აფუნს ჯალალ ედ დინიშ არმიაქ ოფუტე ვალიანწკჷმა, წყარმალჷ გორს, ქეშეხვადჷ შიგი კუტუკუშ არმიაშ ართ ბუნას. თე მონღოლეფქ თელო აკოსირილქ იჸუ: ხვალე მუზმარენ მალჷმარქ ოჭიშუ დუდიშ მოხვარა. ათეშ უკული ჯალალ ედ დინქ ფარვანეშა გინოჭყვიდჷ ულა, სოდეთ ელუდჷ ლჷმაშ დოჭყაფას. შიგი კუტუკუქ ათე აბანშა მთელ მუშ ძალეფით მოლართჷ. ჟირხოლო არმიაქ გემშართეს კჷრდეამ ლეხერს, სოდე დიდი კჷრდეეფიშ მეტი მუთუნი ვარდჷ. ცხენამეფშო თე აბანი ვარდჷ მოხუჯური დო ჟირხოლო ხუჯშე ვამახუჯინედეს მანევრირაფა. ჯალალ ედ დინქ უზოჯჷ თიმურ მალიქის წოხოლე მიდურთუმუდუკო მუშ მეკოპულეეფით. ხორეზმარეფი კჷრდეშ ჟიდოშე ოჸოთანდეს ქუალეფს მონღოლეფს. ექ მონღოლურ არმიას სერიოზული გავალი მიორინუ, მარა შიგი კუტუკუქ იშენ გარზჷ მაართა დღას. მუჟამს მაჟირა ოჭმარექ გოთანდჷ, ჯალალ ედ დინიშ მალჷმარეფქ ქოძირეს, მუჭო მონღოლეფი მოძინელი რდეს რიცხუანობათ. შიგი კუტუკუქ ზოჯჷ ცხენეფს ქიგუხუნუაფდესკო ტრიაპკეფით გოკირილი ჩუჩელეფი. ხორეზმშაჰიქ დარჩქიალჷ მუში გენერალეფი დო უზოჯჷ მუშ არმიაშ მაართა ნორთის (ავანგარდის) მენტაფაშა მიდურთუმდესკო. მონღოლურ არმიას კვარჩხანშე ქიგიაშქვეს ხორეზმალეფქ. ათე ბორჯის შიგი კუტუკუქ ზოჯჷ, მენტაფუდესკო თელ ფრონტის, მარა კჷრდეამი აბანი ვარძენდჷ მონღოლეფს წჷმოძინაშ საშუალებას. მონღოლეფქ აძულებურქ იჸუეს უნტებუდესკო. შიგი კუტუკუქ მუშ არმიაშ გვერდი მიოდინუ. ბრელი მენცარი აზუსტენს, მუჭო მონღოლეფიშ არმიაშ დამარცხება ფარვანეწკჷმა, მონღოლეფიშ დიდი კრახი რდჷ თელი მუნეფიშ ოურდუმე მოქმენდალას შქა აზიას, ირანს დო ავღანეთის, ჩინგიზ ხანიშ ბჟადალს ლაშქარუაშ ბორჯის.
ლჷმა წყარმალუ ინდიწკჷმა
ფარვანეწკჷმა მონღოლეფიშ დამარცხებაშ უკული ჩინგიზ ხანქ თელ ხემანჯღვერობა ეჭოფუ დო მუშ თარი ძალეფით გამათხოზჷ ჯალალ ედ დინს. მუქ მიოჭიშუ თის წყარმალუ ინდიწკჷმა. ხორეზმშაჰიქ მუშ არმია გვერდთუთაცალო ქიგიონწყუ. მონღოლეფქ ქიგიანთხეს ჯალალ ედ დინიშ ფალანგეფს, ნამუთ ხელათ აკარღვეს. ხორეზმალეფიშ არმიაშ უმენტაშობაქ მოსირილქ იჸუ. ჯალალ ედ დინქ ზოჯჷ წყარმალუს დუნწყუდესკო თელი მუში ჰარემი. ათეშ უკული, მონღოლეფიშ ხეს ვაშანთხაფედუკო, მუშ ცხენით წყარმალუ ინდის გეგნოსხაპუ დო მაჟირა ძგაშა გეგნონჩურუ. ლეგენდაშ მეჯინათ, ჩინგიზ ხანქ, ნამუთ გაკვირებული რდჷ ახალნარდი სულთანიშ ქომოლობათ, უწუ მუშ სქუალეფს: მუმას ათეჯგუა სქუა ოკო ჸუნდასია. ჩინგიზ ხანქ მუშ არმიაშე ართი ბუნა გეგშართჷ დო გამუთხოზინუ ჯალალ ედ დინს, მარა ნოღა მულთანწკჷმა მონღოლეფს მეუდინეს სულთანიშ ნოქურიიქ.
ლჷმა ინდოეთის
ჯალალ ედ დინქ ქაკიშაყარუ 4 ვითოშ გინოსქილადირი მალჷმარი დო სუმოში ცხენამი. ჩინგიზ ხანქ გამათხოზჷ, მარა ტიოზის (უდაბნოს) ახალნარდი სულთანიშ ნოქური მიოდინუ. თე ბორჯის აბანური ინდოარი რანაქ შატრაშ ოლქიშ, ნამუთ თე ბორჯის ჯუდიშ გვალეფს რდჷ, ქიგეგჷ ჯალალ ედ დინიშ მუშულა დო დოშაყარუ 5 ვითოში მალჷმარი დო ვითოში ცხენამი კოჩი, მარა ხეთე ჯალალ ედ დინქ ვიშო ქიგიანთხჷ ნტერს. მუქ დოჸვილჷ რანა, ნამუშ უკული ინდოარეფქ ინტეს.
ლჷმა კავკაციას
1225 წანას ჯალალ ედ დინქ ასეიანი აზერბაიჯანიშ ტერიტორიაშა გემნორთჷ. მარაღაშ ეჭოფუაშ უკული მუთუნ წინაანდეგობა ვეშეხვალამუნ თეშ თავრიზშა გემნორთჷ დო ნოღა მუშო მირჩქინუ. თავრიზიშ მაზოჯალ უზბეკიქ დიო განჯაშა დო ეურეშე ჯიხა ალინჯიშა ინტჷ, სოდეთ ქოთ დოღურუ. მუზმარენ ხანს ჯალალ ედ დინიშ ნძალაალობა აღიარეს განჯაქ, ბარდაქ, შამქორქ დო შხვა ნოღეფქ. ჯალალ ედ დინიშ ბჟაიოლ კავკაციაშ ლჷმაშ ბორჯის მისპუ დო ქუდანთხჷ აკსონგურიდეფიშ დინასტიაქ დო მეჭყვიდჷ რინა ილდენიზიდეფიშ სახენწჷფოქ. შირვანშაჰიქ მუშ დუდი ჯალალ ედ დინიშ ვასალო მირჩქინჷ. ხორეზმშაჰიშ გამაკოჩეფი ტყაბარანდეს ეჭოფილ ტერიტორიეფს დო კათაშე დიდ გინაგაფალეფს ითხინდეს. ათეშ გურშენი აბანი უღუდჷ სახალხო აკოანჯარაფილ გიშულეფს. არძაშ უმოს დიდი რდჷ განჯას ღარიბი კათაშ გჷშულა ბენდარიშ ხემანჯღვერობათ 1231 წანას. გიშულირეფქ დამარცხებულქ იჸუეს დო ის 30 ხემანჯღვერი დოსაჯეს, მარა ექ მანგარო დადაღარჷ ჯალალ ედ დინი. გვალო თიმ წანას მონღოლურ არმიაქ ჩარმაღანიშ ხემანჯღვერობათ ეფას დამარცხჷ ჯალალ ედ დინი დო ქჷდეკინეს თელი ობჟათე აზერბაიჯანი.
ღურა
ალამუთიშ ეჭოფუაშ უკული, მონღოლეფქ ქჷგეგეს, მუჭო თეზმა ლჷმეფით დოდაღარაფილი რდჷ. 1231 წანაშ დაჭყაფუს მონღოლეფქ გემშართეს აზერბაიჯანშა დო ჩქარას გეჭოფეს თე ქიანა. მონღოლეფქ თეშ ჩქარას ქიგიანთხეს ხორეზმშაჰის, მუქ ვამაჭიშუ მუშ ძალეფიშ აკოშაყარუა დო განჯაშა ინტჷ. მონღოლეფქ გამათხოზეს ის დო გეჭოფეს არრანი. ათეშ უკული ჯალალ ედ დინქ დიტყობუ მაიაფარიკინიშ გვალეფს, სოდეთ თიმ წანაშ მარაშინათუთას ჸვილირქ იჸუ მიდგარენ უჩინაფუ ჭყიში ქურთიშ ხეთ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ნაღურა 1231 კატეგორია:ხვარაზმიშ მამართვალეფი
ჯვ. წ. 577
ნაღურა
კატეგორია:
ხერონაშ პროვინცია
thumb|250px|ხერონაშ აბანდვალა ესპანეთის
ხერონა — პროვინცია ოორუე-ბჟაეიოლ ესპანეთის, ავტონომიური რეგიონიშ, კატალონიაშ ოორუე-ბჟაეიოლ ნორთის. ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა ხერონა. რეგიონს ომძღჷ პროვინციეფი:ლერიდა დო ბარსელონა. თაშნეშე ომძღჷ სქირონაშქა ზუღა.
პროვინციაშ მახორობა აკმადგინანს 665 000 კოჩის (2005 წანაშ მუნაჩემეფით). პროვინციას რე 216 მუნიციპალიტეტი.
ტიმორიშ ზუღა
thumb|250x250px|ტიმორიშ ზუღა ტიმორიშ ზუღა იდვალუაფუ ოორუეშე კოკი ტიმორიშე. თიშ თანჯეფი გოჸუნს ბჟაეილშე  არაფურიშ ზუღას, ობჟათეშე  ავსტრალიას, ბჟადალშე  ინდოეთის ოკიანეს. ზუღას რე რიფეფი, უხორუ კოკეფი დო ნოშქერწყარბადიშ შანულამი რეზერვეფი.
ზუღაშ თანჯეფწკჷმა რე  ავსტრალიაშ ოორუე პიჯი, კონკრეტულო  იოსეფ ბონაპარტეშ დო ვან-დიმენიშ ჸუჯეფს. ავსტრალიაშ ნოღეფშე, ხვალე  დარვინი რე ტიმორიშ ზუღაშ პიჯის.
ზუღაშ სიფართე რე დოხოლობათ 480 კმ დო ფართობი რე 610,000 კმ².
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ზუღეფი ანბანიშ მეჯინათ კატეგორია:ინდოეთიშ ოკიანეშ ზუღეფი
Sony
Sony რე იაპონურ მედია-კონგლომერატ, დორსხუაფილ 1947 წანას, ტოკიოს, იაპონიას. Sony რე ელექტრონიკაშ, ტელეკომუნიკაციეფიშ დო ტექნოლოგიეფიშ ართ-ართ ლიდერი კომპანია.
ლა-უნიონი (პროვინცია)
200პქ|მინი|მარჯვნივ|ლა-უნიონიშ პროვინციაშ აბანდვალა აიაკუჩოშ რეგიონს კანგალიო — პროვინცია აიაკუჩოშ რეგიონს, პერუს. პროვინციაშ ნანანოღა რე კოტაჰუასი. ფართობი აკმადგინანს 4,746.4 კმ²-ს, მახორობა — 15,662 ადამიერს.
პროვინცია ადმინისტრაციულო ირთუ 11 რაიონო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი კატეგორია:აიაკუჩოშ რეგიონიშ პროვინციეფი
აროზერ-ვაისჰორნი
აროზერ-ვაისჰორნი (Aroser Weisshorn) — გვალა პლესურიშ ალპეფს, შვეიცარიას. იდვალუაფუ გრაუბიუნდენიშ კანტონს; გინაჯინე აროზაშ მუნიციპალიტეტის.
აროზაშე გვალაშ კონკაშა მეურს საბაგირო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ალპეფი კატეგორია:შვეიცარიაშ გვალეფი
ოსქირონე ჯარეფი
ოსქირონე ჯარეფი წჷმარინუანა აკოანჯარფილ ძალეფიშ ართ-ართი უჯველშაშ ბუნას დო მერხველერ რე ოლიმარ ქიმინჯალეფიშ ოწარმებელო უთარაშო სქირონას. თინეფს შეულებუნა ოლჷმარ ეშანწყუმალიშ რსულება მუჭოთ ზოხორინელო, თაშნეშე აკოანჯარაფილ ძალეფიშ შხვა ბუნეფწკჷმა ურთიართქიმინჯალათ.
კატეგორია:ოურდუმე ძალეფი
ნო (ტობა)
ნოშ ტობა (Lake No) — ტობა ობჟათე სუდანს. თინა იდვალუაფუ სუდიშ ჭყენჭყამ რაიონეფიშ ოორუეშე ბაჰრ-ელ-ჯებელიშ დო ბაჰრ-ელ-ღაზალიშ წყარმალუეფწჷკმა ართო. თე ტობა წჷმარინუანს აბანს, სოდე წყარმალუ ბაჰრ-ელ-ჯებელი ჩე ნილოსო გჷნმირთუ. ნოშ ტობა იდვალუაფუ დოხოლაფირო 1156 კმ-თ მალობაშ გიმე უგანდაშ ალბერტიშ ტობაშე, ნამუთ არძაშე დიდი ტობა რე ჩე ნილოსიშ ლეხერს ნოშ ტობაშახ. თე რაიონი იკოროცხუ თი ტერიტორიაშ ცენტრო, სოდე ნუერიშ კათა ოხორანსინ.
სქოლიო
კატეგორია:ობჟათე სუდანიშ ტობეფი
კოკი გამბლინიშ ერუანული პარკი
კოკი გამბლინიშ ერუანული პარკი (Parque Nacional Isla Guamblin) – ერუანული პარკი აისენიშ რეგიონიშ აისენიშ პროვინციას, ჩილეს. იდვალუაფუ ჩონოსიშ არქიპელაგის, დირსხუ 1967 წანაშ 1 მანგის. ფართობი 1 540,93 კმ².
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩილეშ ერუანული პარკეფი
ჯვ. წ. 1205
— ჯვ. წ. XIII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1200-იანეფიშ რანწკო 5-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1205 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ნეონი
ნეონი (ლათინურო Neon, სიმბოლო Ne) - მენდელეევიშ პერიოდულ სისტემაშ ართ-ართ ქიმიურ ელემენტი, ატომური ნომერი რე 10.
რესურსეფი ინტერნეტის
ნეონი Webelements-ს
მეთ კრეივენი
მეთიუ ჯონ კრნოვიჩი (Matthew John Crnkovich; დ. 10 გერგობათუთა, 1956, ონტარიო) — კანადარი არტისტი. გინოღალირი რე ფილმეფს: დეჟა ვუ (2006), იქს-ადამიერეფი: მაართა კლასი (2011) დო შხვა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კანადარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1956
პროვინცია
პროვინცია (ლათ. provincia, pro — ჯოხოთ დო vincere — დუდალა) — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ართური სახენწჷფოს, ვარა ქიანას. თე ტერმინით რომალეფი ეთმოშანჷნდეს მუნეფიშ ხეშე დაკჷნებულ ტერიტორიეფს, სოდეთ მაგისტრატი მიკმაშკვანდჷ მუში ღარჯილალობას, რომიშ ხეშუულობაშ ჯოხოთ. უმოს ონჭირე (ინწრო) აზჷრით პროვინცია რე ნანანოღას ვარა შხუ კულტურული ცენტრის მუკოჩლათირი აბანი, კუნთხუ — პერიფერია. მაგ. საფრანგეთის „en province“-ათ მიშინუანა პარიზიშ გალე რენჯი ტერიტორიას, თეშნერო პერუს ნოღა ლიმაშ გალე ტერიტორიას. საქორთუოს ტერმინიშ ზოგადი შანულობათ ხვარენა აკანეფიშ მაშინაფალო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ართურეფი
ანაბაპტისტეფი
ანაბაპტიზმი (ბერძ. ανα — „დუდშე“ და ბერძ. βαπτιζω — „ნათუა“) — მა-16 ოშწანურაშ  გერმანიას დო კანკალე შხვა ქიანას: რელიგიურ-სექტური ბუნა, ნამუთ ვარიას იჩიებუდჷ ეკლესიაშ იერარქიაშე, იჩიებუდეს, ნამჷდა ადამიერქ ოკო ინათჷკო წჷმორდუალაშ უკული; გჷმოხანტუნდჷ  ნოღაშ ღარიბი მახორობაშ დო მეხელეეფიშ ინტერესეფს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ქირსიანობა კატეგორია:პროტესტანტიზმი
ვისკონსინი (წყარმალუ)
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:ვისკონსინიშ წყარმალუეფი
ჸომური
ჸომური (Prúnus cerasiféra) — მიარეწანიანი ხილამი ჩანარი ვარდიშობურეფიშ ფანიაშე წკამეფიშ გვარიშე. ჯაშ სიმაღალა 3-10 მ-შახ ონჭუ, კანკალეშა ჯაშმოგვენი ბართვი რე, ჯგირო დოჸალერი, ძიგირამი ვარ-და უძიგირე. გუმნაღელი მორგვალე, მობირტყე-მორგვალე ვარ-და მარქვალიშბური უღუ. ფერო ჸვინთელი, ჭითა დო იაიაშფერი რე, მინშა უჩა. დიხაშო მერკეთ მუმათხუალი რე, დალახებეფშოთ ჩებეკი, გოლოფა- დო ჸინგუმარძე. მოსალობა ძინათებული ჯაშე 300 კგ-შახ რე.
მეხილობაშ გიმირინაუნა დამაზიშ, ატმაშ დო მარგულიშ ოჯინჯეთ. ტყას დო კულტურას გოფაჩილი რე ბალკანეთის. შქა დო მორჩილი აზიას, ირანს, მოლენკავკაციაშ დო შხვა.
საქორთუოს უჯვეშაში ბორჯიშე ირდიხას რე გოფაჩილი ზუღაშ დონეშე 1600-1800 მ-შახ. ასე დორაიონაფილი ჯიშეფი რე გულდედავა, აფუნიშ მაჭირხოლი, ჭითა შილა, ქუთეში, რიონი, ხვეიანი დო შხვა.
კულტურული ჸომურიშ გუმნაღელი იკათუანს (%-ობათ): შანქარეფს 4-10, ბჟეფს 1,5-4, პექტინს 0,3-1,5, C ვიტამინს დო A პროვიტამინს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ვარდიშობურეფი კატეგორია:ხილი კატეგორია:წკამეფი
ისლაი (პროვინცია)
200პქ|მინი|მარჯვნივ|ისლაიშ პროვინციაშ აბანდვალა აიაკუჩოშ რეგიონს ისლაი — პროვინცია აიაკუჩოშ რეგიონს, პერუს. პროვინციაშ ნანანოღა რე მოლენდო. ფართობი აკმადგინანს 3,886.49 კმ²-ს, მახორობა — 51,328 ადამიერს.
პროვინცია ადმინისტრაციულო ირთუ ამშვ რაიონო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი კატეგორია:აიაკუჩოშ რეგიონიშ პროვინციეფი
ჯვ. წ. 578
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 578 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
სარდინია
სარდინია (Sardegna) — გვალამი კოკი, იტალიაშ ავტონომიური რეგიონი. სარდინია სქირონაშქა ზუღას სიდიდათ მა-2 კოკი რე, უღჷ ტურისტული ზონა კოსტა-სმერალდა (ზურმუხტუანი წყარპიჯი).
ურცხოალეფიშ მიარეოშწანურამი მართუალაშ უკული, სარდინიაქ 1720 წანას აკაართჷ პიემონტის დო თე ჟირმანგო ომაფექ 1861 წანას გოართოიანაფილი იტალიაშ ოსხირო გინირთჷ. იტალიურიშ მოხ თაქ სარდინიულო ხოლო იჩიებუნა.
სარდინიაშ ფართობი 23 821 კმ² რე, მუშ ბჟადალშე გინოზინდილი რე ბალეარიშ ზუღა, ბჟაეიოლშე — ტირენიაშ ზუღა. კოკიშ წყარპიჯეფი (სიგინძა 1 849 კმ) უმოსო მაღალი დო კჷრდეამი რე, გჷშეგორუ ბრელი გოსოფური კონცხით, მუდგაზმარენი ფართო, ტომბა ლუბათ (უბე), რიეფით დო ანდანერი ჭიჭე კოკით.
კოკის უჯვეშაში გეოფორმაცია აპალუ დო სიცილიაშ დო კონტინენტური იტალიაშე გოშხვანერაფათ, ვა ახასიათენს დიხაშნწალუეფი. მუში კჷრდეეფი პალეოზოური პერიოდით ითარიღებუ (500-შ შე უმოსი მლნ წანაშ წოხლე). მაღალგვალონას გიოხე ხანგინძე ეროზიული პრეცესეფიშ ნოქური. უმაღალაში კონკა რე პუნტა-ლა-მარმორა (1 834 მ).
კოკიშ კლიმატი ტიპური სქირონაშქაზუღური რე. წანმოწანაშ მალობას 300 დღა ბჟალამი რე, ნოლექეფიშ ძირითადი მუდანობა დამორჩილ-ზოთონჯიშ სეზონშე მოურს. ოშქაშე ტემპერატურა რე 11 — 17 °C (52 to 63 °F). გაპატჷნებული ბორია რე მისტრალი, ნამუთ ოორუე-ბჟადალშე ურქენს თელი წანაშ მალობას, გჷშაკერძაფილო ზოთონჯის დო ზარხულს, მარა მუჭოთ წესი, თენა სქირე დო ჩხურუ რე.
სქოლიო
კატეგორია:იტალიაშ რეგიონეფი კატეგორია:იტალიაშ კოკეფი
გოართოიანაფილი ომაფეშ პრემიერ-მინისტრი
thumb|300px|დაუნინგ სტრიტი გოართოიანაფილი ომაფეშ პრემიერ-მინისტრი რე თარობაშ დუდმახვენჯი, მით გამამინჯე რე პარლამენტიშ წოხოლე. თარობაშ დუდმახვენჯო მონარქიშით დჷთმირინუაფუ პიჯი მით რგებაფულენს თემეფიშ პალატაშ უმენტაშობაშ ხუჯიშ დოკინათ (ჯინჯიერო თი პარტიაშ ლიდერი მით ღვალენს უმენტაშობას). პრემიერ-მინისტრი დო მინისტრფი რენა პარლამენტიშ მაკათურეფით. 2010 წანაშ 11 მესიშე, პრემიერ-მინისტრიშ პოსტის ინალენს კონსერვატორი დეივიდ კამერონი.
პრემიერ-მინისტრიშ რეზიდენცია იდვალუაფუ დაუნინგ სტრიტის.
რესურსეფი ინტერნეტის
პრემიერ-მინისტრი * კატეგორია:პრემიერ-მინისტრეფი
ნათანიელ ჰოთორნი
ნათანიელ ჰოთორნი (ინგლ. Nathaniel Hawthorne; დ. 4 კვირკვე, 1804 — ღ. 19 მესი, 1864) — ამერიკალი ჭარუ დო ნოველისტი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ჭარუეფი კატეგორია:დუნაბადი 1804 კატეგორია:ნაღურა 1864
ჭანდეფი
მინი|Musca domestica ჭანდეფი (Brachycera), ჭანდეფიშ გიმენრანწკი ჟირფსუამეფიშ რანწკიშე. რსხულიშ სიგჷრძა 1-შე 55 მმ-შახ იძანძჷ. პიჯიშ ორგანო ურცხული ჭყვა რე. თვათვეფიშ ბოლოს უღუნა 2-2 მიოწუალი, მუთ ქორსა ჟიდოხის გილახოხუაშ მეშქაშალას არზენა. ჭანდეფიშ მუნტური უკუჩხე რე, მეგეთონებჷ უდუდეთ. გორდილი ჭანდეფი ირძღუნა პეულიშ ნექტარით, ჩხოლარიშ ზისხირით, მაჸორიდუ მეკონობეფით, წვირეთ დო შხვა. მუნტურეფი ეთმიჯუმუაფნა ფურცელეფიშ დო ფოსვეფიშ მოსეფით. პარაზიტენა ჩხოლარულ მოსეფს დო ორგანოეფს. აფხვადუნა მუჭოთ მოცილე, თეში მორგე ბუნეფი. მოცილე ბუნეფ შქას რენა შინური ჩხოლარეფიშ (ვანაფერო ადამიერიშ) პარაზიტეფი, ზისხირიშმაწუალი ჭანდეფი, ბაქტერიეფიშ, ჰელმინთეფიშ მარქვალეფიშ გინმაღალარეფი, პროდუქტეფიშ დო კულტურული ჩანარეფიშ მონეეფი. მორგე ბუნეფ შქას რენა ჩანარეფიშ დუმატვერალეფი, მახვამილარეფი დო პარაზიტეფი, ნამუეფით მონე ჭანდეფს სპუნა. ჭანდეფი ფართას რენა მოდვალირი. გიმენრანწკის 70-შახ ფანია რე, ნამუეფიშ უმენტაშობა თაშნეშე საქორთუოშ ტერიტორიასჷთ რენა მოდვალირი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჟირფსუამეფი
იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი საქორთუოს
იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი საქორთუოს — იკათუანს სუმ ობიექტის. იუნესკოშ მოსოფელიშ კულტურული მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა მოსოფელიშ მასშტაბით 981 ობიექტი რე მიშაღალირი, თენეფშე 0,3 % საქორთუოშ ობიექტეფი რე.
ცხირეშა მიშაღალირი რე ობიექტეფი, იუნესკოშე მოსოფელიშ კულტურული მონძალაშ ობიექტეფი ერკებულშა მუნეფიშ გეძინაშ მეჯინათ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი საქორთუოს
ინდუიზმი
მინი|[[გინესიშ მოსოფელიშ რეკორდეფიშ წინგიშ მეჯინათ, მოსოფელიშ უდიდაში ინდუისტური ოხიდა, იდვალუაფუ დელის. ]] ინდუიზმი (სანსკრ. सनातन, वैदिक, वर्णाश्रम धर्म sanātana, vaidika, varṇāśrama dharma „იროიანი, ვედური, ვარნეფიშ დო აშრამეფიშ კანონი“, ჰინდი: हिन्दू धर्म hindū dharma, ქძ. დჰარმა) — მოსოფელიშ ართ-ართი უჯვეშაში რელიგია, ნამუსჷთ ასე ინდოეთიშ მახორობაშ თარი ნორთი (84%) ისლამიშ, ქირსიანობაშ, სიქიზმიშ, ჯაინიზმიშ დო ბუდიზმიშ ხასჷლას აღიარენსჷნ.
ინდუიზმიშ გოვითარაფაშ ტრადიციული მეჯინა
ინდუიზმი ნადუს ეთმეჭოფუნს ჰარაპიშ, ანუ ინდიშ ცივილიზაციაშე, ნამუთ ჩქ. წანაშეჭარუაშახ III-II ვითოშწანურეფს არსებენდჷ ინდიშ რზენს. თე ცივილიზაციაშ რელიგია გერსხუდჷ თი ღორონთეფიშ პატიცემას, ნამუსჷთ მიარე საართო უღჷ ინდუისტურ ღორონთი შივაწკჷმა. დოხოლაფირო II ვითოშწანურაშ შქა პერიოდიშე ინდოსტანიშ ოორუე-ბჟადალს არიულ ტომეფქ დიჭყეს მიშაკათინი. თინეფიშ ნინას, მოგვიანაფათ ვედური სანსკრიტი ჯოხოდჷ. არიალეფიშ მიშაჭკირუას წიმი უწორუანდჷ ინდოევროპულ ნინეფშა მორაგადე კათეფიშ გინოხორინეფიშ ხანგჷნძე ისტორია. არიალეფქ მიღეს გიოჸვილწირებაშ რთული რიტუალი – იაჯნა, ნამუშ ბორჯისჷთ ღორონთეფს გიოჸვილო წირჷნდეს ჩხოლარიშ ჭვილ ხორცის დო ჰალუცინოგენურ ოშუმალც „სომას“.
არიალეფქ ქაკათეს აბანურ ტომეფს,ნამუსჷთ რიგვედას დასაშ ტომეფი ჯოხოდეს. თეშ უკული ჯარალუაშ აკოდგინალუაქ გერთულჷ, ნამუქჷთ დიო ბარნული სისტემაშ, უკული — კასტური სისტემაშ გიმოქიმინუა გიმიჭანუ, ნამუქჷთ ინდუიზმიშ სოციალურ ბაზათ გინირთჷ. ახალ სისტემას თარ როლს ბრაჰმანეფი ლაჸაფენდეს — ვედეფიშ მორჩქინე ადამიერეფს, ნამუთ რიტუალეფს ხოლო არსულენდეს.
ბრაჰმანიზმიქ ინდოეთის ჩქ. წ-შახ მაართა ვითოშწანურას გიფაჩჷ. ჩქ. წ–შახ მაართა ვითოშწანურაშ მაჟირა ნორთის ბრაჰმანიზმიშ პოზიციეფქ დიდაღარჷ, დო შხვა რელიგიეფქ თინა ობორჯეთ დოდაღარეს, თარო ბუდიზმიქ დო ჯაინიზმიქ. ჩქ. წ–შახ მაართა ვითოშწანურაშ დალიას, ინდოეთის შხვადოშხვანერი რელიგიური წჷმორინეფიშ ნთელი კომპლექსიქ გიმიქიმინჷ, ნამუთ ვედეფს ფართას ვაწურედჷ, მარა უმენტაშო თელარაშ ახალ პიჯალეფს უმოსო ომანგუდჷ.
ჩქ. წ-აშ მაართა ვითოშწანურაშ დაჭყაფუს, ინდოეთის გოპეულუას იჭყანს ბრაჰმანიზმი ინდუიზმიშ ფორმათ. თე პერიოდის ინდუიზმი დო ბუდიზმი პარარელურო ივითარებუდეს, თეწკჷმა თინეფიშ ფილოსოფიეფს შქას დეებაქ კინე თინეფიშ გოვითარაფაშ თარი მაყარაფალი ნძალათ გჷნირთჷ. ინდუისტურ სკოლა „ნიაქ“ ბუდისტური ლოგიკაშ გოლინათ გიმიქიმინჷ, „ვედანტას“ სკოლაქ, ნამუქჷთ სერიოზული ჟიგოლინა იღვენუ ბუდისტური სკოლა „მადჰიამიკას“ გიმოქიმინუას. ბუდიზმიქ დიდი როლი ილაჸაფუ ზისხირამი გიოვილწირებაშე ვარიაშ რაგადიშ საქვარს.
გუპტეფიშ დინასტიაშ მართუალაშ პერიოდის (ჩქ. წ-აშ IV – VI ოო.), ინდუიზმიქ ქიანაშ გოპატჷნაფილ რელიგიათ გჷნირთ. ბუდიზმიქ, ნამუქჷთ ინდუიზმის უდიდაში გოლინა იღვენუნ, გიშაკერზაფილო თეორიულ სფეროს, ქიანაშ სანძღოშ გალე იჸუ რაჸილქ, XI ოშწანურას გვალო მედინჷ ინდოეთის. ჯაინიზმიქ ართ-ართ ინდურ რელიგიათ გჷნირთჷ, მარა ჯაინიზმიშ გემაჸვენჯიშ მუდანობა ძალამი მერკე რე.
ტერმინი ინდუიზმი ევროპული წჷმოულობაშ რე. ინდოეთის რელიგიას ჰინდუ–სამაია ვარდა ჰინდუ–დჰარმა ჯოხო. ინდუიზმი ფაქტობურო ართ ედომუშამ რელიგიას ვა წჷმარინუანს, თინე რე აბანური ინდური რწუმეფიშ კორობილი სისტემა. ინდუიზმი პოლითეისტური რე, თიშ უმკუჯინალო ნამჷ-და, ვედანტა პანთეისტური რელიგია რდჷ. ინდუიზმის თარი ღორონთეფი რე – ბრაჰმა, ვიშნუ დო შივა, ნამუთ ღორონთიერ სუმელას – ტრიმურტიშის რე გოართოიანაფილი.
ინდუისტური მოსოფელიშმეჯინაშ ოსხირი რე მონძღვარუა ადამიერიშ რინაშ სუმი ღანკიშენი: დჰარმა, ართა დო კამა. ინდუიზმის ჟირი თარი მეწურაფუეფი რე – ვიშნუიზმი დო შივაიზმი. შივაისტეფს შქას გიშაგორილი რენა ოსურულ გაჭყაფუშ პატჷმაჩამალეფი – შაკტისტეფი. უჯვეშაში ინდოეთის თარო რელიგიურ–ფილოსოფიურ პრინციპეფწკჷმა – „ვადამიშწკჷმა“ მიკორთათ არძა რელიგიური სკოლა ჟირ ნორთო ირთუდჷ – ასტიკო (თეიზმი) დო ნასტიკო (ათეიზმი). XIX ოშწანურაშ მაჟრა ნორთის, ინდუიზმის გეგშარჩქინდჷ რეფორმისტული ყარაფი „არია სამაჯიქ“, ნამუსჷთ ალმახანას მიარე გემაჸვენჯი ჸუნს.
ინდუიზმიშ თარი პრინციპეფი
ინდუიზმიშ თარი პრინციპეფი რე დჰარმა, კარმა დო სამსარა.
धर्म დჰარმა წჷმარინუანს ღორონთიშე გოჭყაფილი ორთაშ, რელიგიაშ, მორალიშ, სამართალიანობაშ, ჯგირობუაშ იროიან კანონს.
कर्म კარმა ზიტყვაზიტყვათ ითანგუ მუჭოთ „ქიმინჯალა“, „ქიმინჯუა“ ვარდან „მუშობა“ დო შილებე გითანჯას, მუჭოთ „ქიმინჯუაშ დო შედეგიშ კანონი“.
उपनिषद् უპანიშადეფიშ (ინდუიზმიშ წიმინდე ჭარილეფი) მეჯინათ, ჩინებიერალა – चित्त ჩიტტა (ვარდა चेतन ჩეტანა), წჷმარინუანს ჭიფე-მატერიალურ ორგანოს, ნამუთ प्राण პრანაშ (შურღალაშ) საშუალებათ ისარკუანს შურიშ (जीव ჯივა ვარდა आत्मन् ატმან) ჩინებიერალას.
პრანა რე ჯივაშ დო ჩიტტაშ შქამალი, ნამუთ წჷმარინუანს მაართა დო უჭიფაში მატერიალურ ელემენტის.
ჯივა, ნამუთ პრანა ჩინებიერალათ გუთმაფშანს, სქილედიშ გურიშ ხასჷლას რე.
ჩიტტა რე मनस् მანასიშ (გიმენჩინებიერალა), अहंकार აჰამკარაშ (ეგო, მუში შეგნებაშ სისტემა) დო बुद्धि ბუდდჰიშ (ჩინებიერი გონება, ნამუთ უნარს აღიქმენს) ართობურობა. ჩიტტა წჷმარინუანს ინდივიდიშ მატერიალური გუმოცადილაფაშ ხაზინაშ ირნერი ქიმინჯალაშ აუარებელი संस्कर სამსკარეფით (მილაჩამა, ანგი), მუჭოთ ფიზიკურ, თაშნეშე გონებურ დონეს. თის შაყარელი ინფორმაცია ქიმინჯენს, მუჭოთ პრიზმა, ნამუსთ სქილედი მოსოფელს ორწყე. ირფელს, მუსჷთ თე პრიზმას ორწყენ, თინა უმანგუანს მუშ კინოხიან გუმოცადილაფას, დო თაჸურეშე გიშულირი, რეალობას აღიქვენს ულირიშე სახეთირელ (კილუამ) სურათო.
სამსკარეფი იჩუანა დო გინმურს თელარაშე (დაბადებაშე) თელარაშა ინდივიდიშ ჩინებიერალას.
ირ თელარას სამსკარეფი ფორმირაფას ქიმინჯენს სქილედიშ უგუჟირაფილ ფსიქო-ფიზიკურ ორთას დო გჷთმოთანჯუნს თიშ მედირაკილობეფს დო კორნებეფს, თაშნეშე თიშ კარმას.
კონცეფცია საარძო, ნეიტრალური დო უჩილათი კარმაშ კანონიში, მერსხილი რე რეინკარანციაწკჷმა დო ინდივიდიშ პიროვნებაწკჷმა.
კარმა აკმაართიანენს ნებაშ, დუდიშულაშ დო ჸვაშჭარიშ გაგებას. „ქიმინჯალაშ, ქიმინჯალაშ შედეგიშ, დაბადებაშ, ღურაშ დო კინე ახალაშე დაბადებაშ“ ორომრთაფას ჯოხო संसार სამსარა.
სამსარას მოსოფელი აკმოქიმინუნს გინამლჷ სიგემუანეს, ნამუთ სქილედის უსქილიდუანს კინე ახალაშე დაბადებაშ კორნებას, თიშ გეშა ნამჷ-და, იგემუანუას მატერიალურო. დო აკა मोक्ष მოკშა (სამსარაშ ტყვეობაშე გოდუდიშულაფირი) არზენს სქილედის იროიანი ბედინერობაშ დო შურიშ სირჩქალეს.
დემოგრაფია
400px|მინი|ინდუიზმი - პროცენტულობა ქიანეფიშ მეჯინათ
ინდუიზმი რე ინდოეთიშ უდიდაში რელიგია, 2001 წანაშ ეჭაუათ, თის მახორობაშ დოხოლაფირო 80,5% გემაჸვენჯი ჸუნს, მუთ 960 მილიონ ადამიერს წჷმარინუანს. შხვა ქიანეფს, გიშაკერძაფილო დიდი მუდანობაშ გემაჸვენჯი ჸუნს ნეპალს (23 მილიონი), ბანგლადეშის (15 მილიონი) დო ინდონეზიაშ კოკი ბალის (3,3 მილიონი).
ქიანეფი ინდუისტი მახორობაშ პროცენტულობაშ მეჯინათ (2008 წანაშ მეჯინათ):
გემაჸვენჯეფიშ მუდანობათ, ინდუიზმი მოსოფელიშ მასუმა რელიგია რე, ქირსიანობაშ დო ისლამიშ უკული.
რობერტ კოხი
ჰენრიხ ჰერმან რობერტ კოხი (გერმ. Heinrich Hermann Robert Koch; დ. 11 ქირსეთუთა, 1843, კლაუსტალ-ცელერფელდი, ჰანოვერიშ ომაფე, გერმანიაშ რსხუ — ღ. 27 მესი, 1910, ბადენ-ბადენი, ბადენიშ დიდი ოჰერცოგე, გერმანიაშ იმპერია) — გერმანალი ექიმი დო მიკრობიოლოგი. გურაფულენდჷ ინფექციურ ლახალეფს: ტუბერკულოზის, ქოლერას, ჯილეხის, მალარიას. რდჷ ბაქტერიოლოგიაშ დო მიკრობიოლოგიაშ ართ-ართ დუმარსხუაფალი, შინელი რე მუჭოთ მიკრობიოლოგიაშ დო სამედიცინო ბაქტერიოლოგიაშ მუმა. 1905 წანას კოხის გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის.
ბიოგრაფია
რობერტ კოხიქ დებადჷ 1843 წანაშ 11 ქირსეთუთას. გურაფულენდჷ ორთაშობურ მენცარობეფს გეტინგენიშ უნივერსიტეტის. დიო გურაფულენდჷ მათემატიკას, ფიზიკას დო ბოტანიკას, უკულ მედიცინაშ ფაკულტეტშა გეგნორთჷ. გურაფაშ თებაშ უკული კოხი მუშენდჷ ჰამბურგიშ ჰოსპიტალს. საფრანგეთ-პრუსიაშ ლჷმაშ ბორჯის პრუსიაშ არმიას ქაკათჷ დო იმუშუ ქირურგო. ართ წანაშა არმიაშე გუტეს დო ქუდაჭყაფეს მუშობა პრუსიაშ პოზენიშ პროვინციაშ ართ-ართ ჰოსპიტალს, ექიმო. მუშ ფანიაქ ხოლო თაქ ქიდიხორჷ. დაბადებაშ დღას ოსურქ რობერტ კოხის მიკროსკოპი ქაჩუქჷ. კოხიქ მალას მუშ კერძო ლაბორატორია გონწყჷ დო ქიდიჭყჷ მენცარული კარიერა მიკრობიოლოგიას. ლაბორატორიას კოხი მიკრო-ორგანიზმეფს გურაფულენდჷ დო ბაქტერიეფს რდუნდჷ დო შხვადოშხვა პათოგენეფიშ იზოლაციას ორთუდჷ. მენცარული რკვიებაშ ბორჯის ძირუ დო დიგურუ ჯილეხიშ ბაქტერია Bacillus anthracis. 1879 წანას კოხიქ დიო ბრესლაუშა დო უკულ ბერლინშა გინილჷ. მალას კოხიქ ძირუ დო დიგურუ ტუბერკულოზიშ ბაქტერია. 1885 წანაშე რობერტ კოხი რე ბერლინიშ უნივერსიტეტიშ ადმინისტრატორი დო უკულ პროფესორი. რდჷ მედიცინაშ ფაკულტეტიშ ჰიგიენაშ ინსტიტუტიშ დირექტორი. 1891 წანაშე რდჷ პრუსიაშ ინფექციური ლახალეფიშ ომაფე ინსტიტუტიშ (ასეიან რობერტ კოხიშ ინსტიტუტი) დირექტორი. ტუბერკულინიშ სკანდალიშ უკულ კოხის პოსტეფქ დატებელქ აუ დო 1906 წანას მიდართჷ აფრიკაშა, სოდეთ ტრიპანოსომოზიშ კურნალობაშ მეთოდეფს ირკვიენდჷ.
ჯილეხი
რობერტ კოხიქ 1876 წანას ძირუ დო დიგურუ ჯილეხიშ ბაქტერია Bacillus anthracis. კოხიქ Bacillus anthracis-იშ ძირაფაშ გეშა, მენცარული რკვიება გჷმაბჟინუ ომენცარე სტატიას Die Ätiologie der Milzbrand-Krankheit, Begründet auf die Entwicklungsgeschichte des Bacillus Anthracis. კოხიქ დიგურუ სპორეფიშ ფორმაციაშ პროცესი ჯილეხიშ ბაქტერიას, ნამუსით სპეციალურ კონდიციეფს, შეულებუდჷ გინირთუკო ჯილეხიშ ლახალაშ მიზეზო. კოხიქ მუშ მენცარულ რკვიებათ ოძირუ, მუჭო შეულებუდჷ მიკროორგანიზმეფს სპეციფიკურ ლახალეფიშ გიმოჭანაფა.
ტუბერკულოზი
რობერტ კოხიქ ტუბერკულოზიშ დოგურაფა 1880-იან წანეფს დიჭყჷ. ჸათე ბორჯის მენცარეფს ტუბერკულოზი გენეტიკურ ლახალათ მიორჩქუდეს, მარა კოხი ფიქრენდ ნამდა ტუბერკულოზიშ მიზეზი ბაქტერია რდჷ დო თინა ინფექციურ ლახალა რდჷ. 1882 წანას რობერტ კოხიქ გჷმაბჟინუ ომენცარე ნახანდი Die Ätiologie der Tuberkulosis, სოდეთ ანტკიცენდჷ ნამდა ტუბერკულოზიშ მიზეზი რდჷ ბაქტერია Mycobacterium tuberculosis.
ქოლერა
რობერტ კოხი გურაფულენდჷ ქოლერაშ დო თიშ მიზეზეფს. ჸათე მისიათ, გერმანიაშ თარობაშ ხეშშენწყუალათ, დიო ეგვიპტეშა მიდართჷ დო უკულ ინდოეთიშა. კოხიქ ინდოეთის ძირუ ნამდა ქოლერათ ღურელ კათას, არძოს ბაქტერიული ინფექცია უღუდუ დო კათას ქოლერა წყარმალუ განგიშე ეშმაჸუნუდჷ. 1884 წანაშ 7 ღურთუთას რობერტ კოხიქ ქოლერაშ ბაქტერიაშ იზოლაცია აკეთჷ. კოხიქ მუშ მენცარული რკვიება გერმანულ ჟურნალს Deutsche Medizinische Wochenschrift-ის გჷმაბჟინუ.
ტუბერკულოზიშ კურნალობა დო ტუბერკულინი
ტუბერკულოზიშ კურნალობაშო რობერტ კოხიქ გიმიგონჷ პრეპარატი - ტუბერკულინი, ნამუთ რდჷ ტუბერკულოზიშ მიკობაქტერიაშ პროტეინეფშა გერსხილი. რობერტ კოხიშ აზრით ჸათე პრეპარატით შილებედჷ ტუბერკულოზიშ ეფექტური კურნალობა, მარა ტუბერკულინქ ეფექტურქ ვეჸუ დო ჸათე ექსპერიმენტალურ მერინაქ რობერტ კოხიშ რეპუტაცია ხოლო გილალუ.
პერსონალური რინა
რობერტ კოხიშ ოსური რდჷ ემა ჟოზეფინ ფრაცი. ჸუნდეს ართი სკუა. 1893 წანას ართიანს დეთხის. თიმ წანას რობერტ კოხიქ მაჟია ოსური ქიმიჸონჷ - მსახიობი ჰედვიგ ფრაიბერგი (1872–1945). რობერტ კოხიქ ღურუ 1910 წანაშ 27 მესის, 66 წანერქ, ნოღა ბადენ-ბადენს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალეფი კატეგორია:გერმანალი ექიმეფი კატეგორია:გერმანალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის კატეგორია:დუნაბადი 1843 კატეგორია:ნაღურა 1910
მონტეკრისტიშ კანტონი
მონტეკრისტიშ კანტონი (Cantón Montecristi) — კანტონი ეკვადორს, მანაბიშ პროვინციას. ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა მონტეკრისტი. 2001 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 43 400 ადამიერს აკმადგინანდჷ.
სქოლიო
კატეგორია:ეკვადორიშ კანტონეფი
ჯგალი
ჯგალი — ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ წალენჯიხაშ მუნიციპალიტეტის, იდვალუაფუ წყარმალუ წენწყარიშ კვარჩხანი პიჯის, ზუღაშ დონეშე 230 მეტრას, წალენჯიხაშე დოჩილითაფირი რე 7 კილომეტრით, ზუგდიდიშე 29 კმ-ით. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 1022 ადამიერი.
ოფუტე საგანოეფო რე დორთილი. თენეფი რე: სქური, ლესალე, ლეხარჩილე, ლეთოფურე, კანთი, ჯგალის ცენტრი დო ლეკაკულე.
ჯგალიშე ქართიშახ ოავტომობილე შარათ 374 კმ მეძჷ. ჯგალიშე ზუგდიდშახ 30 კმ, წალენჯიხაშახ 7 კმ, ოდო ფუთშახ - 72 კმ.
ოფ. ჯგალს უხურგანს გეჸვენჯი ოფუტეეფი: ოორუე-ბჟადალჸურე ოფ. საჩინო, ოორუე-ბჟაეილჸურე ოფ. მედანი, ობჟათეშე ოფ. მიქავა (ფუქი) დო ბჟაეიოლგანშე ოფ. მუხური.
ოფ. ჯგალი ღმალიერი რე ორთაშობური რესურსეფით. აფხვადუნა ჰიდრორესურსეფი, ჯა-ტყაშ რესურსეფი, მინერალური წყარი „სქური“, მინერალი დოლომიტი.
სქოლიო
კატეგორია:წალენჯიხაშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
ჯვ. წ. 1206
— ჯვ. წ. XIII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1200-იანეფიშ რანწკო 4-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1206 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჩე
ჩე თაშნეშე რჩე — არძაშე ღილე ფერი. თე ფერიშ რე ბჟა, თირი, ჸინი დო თ. უ. ჩეშ აწმარენჯი ფერო იკოროცხჷ უჩა. კომპიუტერეფს დო ტელევიზორეფს ჩე ფერი აკოდგინელი რე ლენი, ჭითა დო ღილე წვანე ფერეფიშ ესვარუაშ შედეგო. დორჩინაშ ბორჯის ადამიერიშ თომა ირჩეალებჷ. ეიოშინალი რე თინა, ნამჷ-და რომიშ პაპიშ ტრადიციული მუკაქუნალი ჩე ფერიშ რე. დაოსიზმის ჩე დო უჩა ართიანიშ აწმარენჯო იკოროცხჷ, მარა თეჯგურა ფერეფო, ნამუეფსჷთ ართო რინა (რსხუ) შეულებჷნა. ჩე შილა იკოროცხჷ დანებებაშ დო ანჯარიშ დოჸოთამაშ სიმბოლოთ. ჩე დო უჩა ფერი შხირას მიშნუაფჷ ართიანიშ აწმარენჯ ფერეფო, თინეფს უზჷმუანა სინთეს დო უკუმელას, დღას დო სერს, ჯგირს დო გლახას. ჯვეშ ქირსიანულ ხანს რომიშ ოხვამე აქტიურო გჷმირინუანდჷ ჩე ფერს, თე ფერი იკოროცხუ სისასურეშ ფერო, თე ფერიშ მუკაქუნალი უღუდეს პაპეფს, მოსო მოგვიანაფათ თინა უჩა ფერქ დოთირჷ. XVIII დო XIX ოშწანურეფს (ბაროკოშ ეპოქა) თე ფერი დომინანტი რდჷ. საფრანგეთიშ რევოლუციაშ უკული თე ფერქ გჷირთჷ უმოსო მოდურო ფრანგი ოსურეფშო. კინ თი ოშწანურეფს ქომოკოჩშო დო ოსურშო თე ფერიშ მუკაქუნალი რდჷ რსულას ნეიტრალური. XX ოშწანურას ჩე ყარაფი რდჷ ბოლშევიკეფიშ თარი აწმარენჯი.
პოლიტიკას ჩე ფერი თარო იასოცირებჷ მონარქიაწკჷა. თაშნეშე ჩე შანულამი ფერი რე არქიტექტურას. თე ფერი იკოროცხჷ სიწიმინდეშ სიმბოლოთ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფერეფი
ელ-ვისკაინო
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი მექსიკას
დავით უსუფაშვილი
დავით უსუფაშვილი (დ. 5 მელახი, 1968, ოფუტე მაღარო, სიღნაღიშ რაიონი) — ქორთუ იურისტი, ოჯარალე პოლიტიკაშ მაგისტრი, საქორთუოშ რესპუბლიკური პარტიაშ დუდმახვენჯი 2005 წანაშე. 2012 წანაშ 21 გჷმათუთაშე საქორთუოშ მაბრუო მოჭანაფაშ პარლამენტიშ დუდმახვენჯი.
ბიოგრაფია
დებადჷ სიღნაღიშ რაიონიშ ოფუტე მაღაროს. გაათუ ივანე ჯავახიშვილიშ ჯოხონობაშ ქართიშ სახენწჷფო უნივერსიტეტიშ (ქსუ) იურიდიული ფაკულტეტი 1992 წანას დო დიუკიშ უნივერსიტეტის ოჯარალე პოლიტიკაშ ინსტიტუტი (ამერიკაშ აკოართაფილი შტატეფი, 1999 წ). რდჷ ცენტრალური ოგიშაგორაშე კომისიაშ იურიდიული დეპარტამენტიშ დუდმახვენჯი (1990—1992), სახენწჷფო სხუნუშ იურდიული დეპარტამენტიშ ალმაჩამალი (1992—1994), ქსუ–შ ლექტორი (1992—1997), სახენწჷფო ოკონსტიტუციე კომისიაშ მაკათური (1993—1995), ახალმორდუ იურისტეფიშ ასოციაციაშ დჷმარცხუაფალი დო დუდმახვენჯი (1994—1997), AMEX International-იშ საქორთუოშ ფილიალიშ დირექტორი (1999—2000), ფონდი „ღია საზოგადოება საქართველოშ“ სხუნუშ მაკათური (1995—1997, 2000—2001), ანტიკორუფციული ოხანდე ბუნაშ ემაჸონაფალი მელამოსე (2000—2001), ხემანჯღვერენდჷ USAID-იშით დაფინანსებულ პროექტეფს იურდიული რეფორმეფიშ სფეროს (2001—2005). რე იურისტეფიშ მოსოფელიშ ასოციაციაშ მაკათური. 2011 წანას პარტიაშ ერუანულ კომიტეტიქ უსუფაშვილი კინე გეშეგორჷ პარტიაშ დუდმახვენჯო.
2012 წანაშ ოპარლამენტე გიშაგორუეფს მუწორინაფილი რდჷ საბურთალოშ მაჟორიტარობაშ კანდიდატო. გიშაგორუეფს თიქ 66.09%-ით გიმორძგჷ. 21 გჷმათუთას ახაშო აკოკათელი მა-8 მოჭანაფაშ პარლამენტიქ დავით უსუფაშვილი პარლამენტიშ დუდმახვენჯო გეგშეგორჷ.
სქოლიო
კატეგორია:ქორთუეფი კატეგორია:ქორთუ პოლიტიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1968
ჯვ. წ. 579
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 579 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ართურ მილერი
thumb|ართურ მილერი ართურ მილერი (Arthur Asher Miller; დ. 17 გჷმათუთა, 1915, ჰარლემი, ნიუ-იორკი – ღ. 10 ფურთუთა, 2005, როქსბერი, ქონექთიქუთი, ააშ) — ამერიკალი დრამატურგი, ესსეისტი დო ჭარუ. ამერიკული ლიტერატურაშ დო კინომატოგრაფიაშ ართ-ართი გიშარჩქინელი ფიგურა, შინელი ამერიკალი მობირეშ მერილინ მონროშ ქომონჯი 1956-1961 წანეფს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ჭარუეფი კატეგორია:ამერიკალი დრამატურგეფი კატეგორია:დუნაბადი 1915 კატეგორია:ნაღურა 2005
წალამია
წალამია, ალეპური სორგო ვარ-და ალეპური ფენჯგირე (Sórghum halepénse), თაშნეშე გუმაი, ჯონსონიშ ოდიარე, — ჟვერი ჩანარი -იშ (ფენჯგირეშ) გვარობაშე.
ანდაწანამი ყუბერამი ჩანარი, ნამუთ ფურაჟულ თასით ეთმურს. უბადო ჟვერი, ნამუთ რანწკი რეგიონს აღიარაფილი რე ინვაზიურ გვარობათ.
ჩანარიშ ტვერი ალერგენი რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ყუბერამი ჩანარეფი კატეგორია:ჩანარეფიშ ინვაზიური გვარობეფი კატეგორია:ჟვერი ჩანარეფი
ისლა-მაგდალენაშ ერუანული პარკი
კოკი მაგდალენაშ ერუანული პარკი (Parque Nacional Isla Magdalena) – ერუანული პარკი აისენიშ რეგიონს, ჩილეს. იდვალუაფუ კოკი მაგდალენას. 1967 წანას კოკის აკიქიმინჷ ტყაშ რეზერვატიქ, ნამუშ ბაზასჷთ 1983 წანას დირსხუ ნაციონალურ პარკიქ. ფართობი 1.576 კმ².
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩილეშ ერუანული პარკეფი
სლიმა
სლიმა (Tas-Sliema, Sliema) — ნოღა, მალტაშ ოორუე წყარპიჯის. ნოღა შოპინგიშ დო მოსვანჯაშ შანულამი ცენტრი რე. სლიმა — თარი თელარი დო სავაჭარო ზონა რე. თაქ მალტაშ ანდა თეხანური სასუმარე იდვალუაფუ. სლიმა, ნამუთ შანენს „ციდა, კომფორტი“, რჩქალი მეჩხომეეფიშ ოფუტე რდჷ ჩქონს, ვალეტაშე მარსაშმეტიშ ჸუჯიშ მანგას. ასე ირფელი შხვანერო რე: სლიმა დო გოხოლუას მადვალი წყარპიჯი — მალტას მასვანჯეეფიშ დო ტურისტეფიშ თარი ორინე აბანი რე. კურორტული სეზონი ედომუშამი წანმოწანაშ გოძვენას იგჷნძორებუ.
კატეგორია:მალტაშ ნოღეფი
კიეტიშ პროვინცია
კიეტი (Provincia di Chieti) -— პროვინცია იტალიას, აბრუცოშ რეგიონს. კიეტიშ პროვინციას ოორუე-ბჟადალშე ომძღჷ პესკარაშ პროვინცია, ბჟადალშე — ლ'აკვილაშ პროვინცია, ობჟათე-ბჟაეიოლშე — მოლიზეშ რეგიონის კამპობასოშ პროვინცია, ობჟათეშე — მოლიზეშ რეგიონიშ იზერნიაშ პროვინცია. ადმინისტრაციულო კიეტი 104 კომუნათ ირთუ.
სქოლიო
კატეგორია:იტალიაშ პროვინციეფი