cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
აფიონ-ყარაჰისარიშ პროვინცია
გეოგრაფია
აფიონ-ყარაჰისარიშ პროვინციას უხურგანს კონიაშ,  ესქიშეჰირიშ,  ქუთაჰიაშ,  უშაქიშ,  დენიზლიშ,  ბურდურიშ დო  ისფართაშ პროვინციეფი.
მახორობა
მახორობა	 812 416 ადამიერი 2007 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით. უდიდაში ნოღა რე: აფიონ-ყარაჰისარი (128,5 ვითოში ადამიერი, 2000).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:თურქეთიშ პროვინციეფი
პროგრამირაფაშ ნინა
პროგრამირაფაშ ნინა — შანეფიშ ფორმალური სისტემა, ნამუთ პროგრამეფიშ აკაქჷმინალო გჷმირინუაფუ. პროგრამირაფაშ ნინას უღუ ლექსიკური, სემანტიკური დო სინტაქსური წესეფი.
ასეშო არსებენს 2000–შე უმოსი პროგრამირაფაშ ნინა დო ირწანას თინეფიშ რიცხუ იძინანს. კანკალე პროგრამირაფაშ ნინა პოპულარობათ რგებაფულენს, კანკალეს ხვალე ავტორეფი გჷმირინუანა. პროფესიონალური პროგრამეფიშ აკაქიმინალო შილებე მუსხირენი პროგრამირაფაშ ნინა ართბორჯულო გჷმორინაფა ხოლო.
სინტაქსი
ნინეფიშ უმენტაშობას უღუ ტექსტური სინტაქსი. თინა პროგრამირაფაშ ნინაშ ელემენტეფიშ თინი დინოჭქარუას გჷთმოთანჯუნს. (თაშნეშე ქძ. C-იშ მოგვენი სინტაქსი)
ბიბლიოთეკა
ნინეფს თარო უღჷნა მუნეფიშ ბიბლიოთეკა. ბიბლიოთეკას შილებე რდას სტრუქტურეფი, მუნაჩემეფიშ შხვადოშხვა ტიპეფი, ფუნქციეფი...
დიზაინი
პროგრამირაფაშ ნინა წჷმარინუანს პროგრამას, ნამუთ აკმოქიმინუნს შხვა პროგრამეფს. შილებე ართ პროგრამირაფაშ ნინას უხვადუდას ართი პროგრამა, ვარდა მუსხირენი პროგრამირაფაშ ნინა გოართოიანაფილი ორდასინ. (თაშნეშე ქძ. IDE)
*
ბრეტ რატნერი
ბრეტ რატნერი (Brett Ratner; დ. 28 მელახი, 1969) — ამერიკალი კინოშ დო მუსიკალური ვიდეოეფიშ რეჟისორი. თიშ რეჟისურათ გიშაშქუმალირი ფილმეფიშე ჩინებული რე: „პიკი საათიშ“ სერიეფი, „მეფანიე“, „ჭითა დრაკონი“, „ბჟაშ ალულაშ უკული“, „იქს-ადამიერეფი: ეკონია ლჷმა“ დო შხვა. თინა რე ხოლო ტელესერიალ „ჯიხაშე ნტებაშ“ პროდიუსერი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი კინორეჟისორეფი კატეგორია:დუნაბადი 1969
მარგოტ რობი
მარგოტ ელის რობი (Margot Elise Robbie; დ. 2 მანგი, 1990, ქვინსლენდი) — ავსტრალიარი არტისტი. მარგოქ გიშარჩქინჷ ავსტრალიურ დუდიშულ ფილმის 2000 წანაშ ბოლოს, გვიანო თინა ოკათუდ საპონიშ ოპერას მეზობელეფს (2008-2011), ნამუთჷთ თიქი გიმიმუშუ ლოგიშ ჯილდო. 2013 წანას გიმორჩქინდჷ ფილმის უოლ-სტრიტიშ გერი. 2016 წანას ასახიერჷ ჯეინ პორტერი ორჯებელ-ოდუდსგინალე ფილმის ტარზანიშ ლეგენდას დო ჰარლი ქვინი ფილმის დუდიშ მაჸვილუეფიშ ბუნას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ავსტრალიარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1990
არტურ კორნბერგი
არტურ კორნბერგი (ინგლ. Arthur Kornberg; დ. 3 მელახი, 1918, ნიუ-იორკი, ააშ — ღ. 26 გჷმათუთა, 2007, სტენფორდი, კალიფორნია, ააშ) — ამერიკალი ბიოქიმიკოსი. ძირუ დო დიგურუ დნბშ ბიოლოგიური სინთეზიშ მექანიზმეფი. 1959 წანას გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის (სევერო ოჩოაწკჷმა ართო).
ბიოგრაფია
არტურ კორნგბერგიქ დებადჷ 1918 წანაშ 3 მელახის, ნიუ-იორკის, ურიეფიშ ფანიას. არტურ კორნბერგი გურაფულენდჷ აბრაამ ლინკოლნიშ ჯოხონობაშ სკოლას, უკულ ნიუ-იორკიშ სიტი-კოლეჯის დო როჩესტერიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ მიპალუ მედიცინაშ დოქტორიშ ხარისხი. გურაფაშ თებაშ უკულ რდჷ სტრონგ მემორიალ ჰოსპიტალიშ სტაჟიორი 1941-1942 წანეფს. არტურ კორნბერგი შხვადოშხვა ბორჯის მუშენდჷ სინთელუანობაშ ერუანულ ინსტიტუტის, ვაშინგტონიშ უნივერსიტეტის (სენტ-ლუისი) დო სტენფორდიშ უნივერსიტეტის. 1953 წანაშე კორნბერგი რდჷ პროფესორი დო მიკრობიოლოგიაშ დეპარტამენტიშ დირექტორი ვაშინგტონიშ უნივერსიტეტის (სენტ-ლუისი). 1959 წანაშე რდჷ პროფესორი დო ბიოქიმიაშ დეპარტამენტიშ დირექტორი სტენფორდიშ უნივერსიტეტის. კორნბერგიშ ინტერესეფიშ სფერო რდჷ: ბიოქიმია, ფერმენტეფიშ ქიმია, დნბ, დნბ-იშ რეპლიკაცია დო შხვეფი. 1956 წანას ვაშინგტონიშ უნივერსიტეტის (სენტ-ლუისი) კორნბერგიქ აკეთჷ დნბშ პოლიმერული ფერმენტიშ იზოლაცია, ნამუსით ამდღა დნბ-პოლიმერაზა I-ის უძახუნა. 1939 წანას კორნბერგიშ დიდაქ დუღურუ განგრენათ,ნაღველიშ ბუშტიშ ოპერაციაშ უკულ. განგრენაშ მიზეზი რდჷ სპორეფიშ ინფექცია. ჸათე ამბეშ უკულ კორნბერგიქ დეინტერესჷ სპორეფით დო დიჭყჷ სპორეფიშ დოგურაფა. კორნბერგი გურაფულენდჷ სპორეფიშ დნბს, რეპლიკაციაშ მექანიზმის დო ოინტერესჷდჷ მუჭო იჩუალუაფუდჷ დნბ სპორეფს დო მუჭო ორთუდჷ სპორა ახალ თოლეფიშ გენერაციას. არტურ კორნბერგი რდჷ ნობელიშ პრემიაშ, პოლ-ლუისიშ პრემიაშ, მენცარობაშ ერუანული მენდალიშ, გაირდნერიშ პრემიაშ დო შხვა პრემიეფიშ ლაურეატი. ღურჷ 2007 წანაშ 26 გჷმათუთას, სტენფორდის.
პერსონალური რინა
არტურ კორნბერგიშ მაართა ოსური რდჷ სილვი რუტ ლევი, ბიოქიმიკოსი. სილვი რუტი მონაწილენდჷ კორნბერგიშ მენცარულ ექსპერიმენტეფს. არტურს დო სილვის ჸუნდეს სუმი სკუა: როჯერ კორნბერგი, ტომას კორნბერგი დო კენეტ ენდრიუ კორნბერგი. როჯერ კორნბერგი რე სტენფორდიშ უნივერსიტეტიშ სტრუქტურული ბიოლოგიაშ პროფესორი დო 2006 წანაშ ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ქიმიაშ დარგის. ტომას კორნბერგიქ ძირუ დო დიგურუ დნბ პოლიმერაზა II დო III 1970 წანას დო რე კალიფორნიაშ უნივერსიტეტიშ (სან-ფრანცისკო) პროფესორი. კენეტი რე არქიტექტორი დო დიზაინერი. სილვი კორნბერგიქ ღურუ 1986 წანას. არტურ კორნბერგიშ მაჟია ოსური რდჷ შარლენ უოლშ ლევერინგი. ლევერინგიქ ღურუ 1995 წანას. კორნბერგიშ მასმა ოსური, 1998 წანაშე, რდჷ კაროლინ ფრეი დიქსონი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ბიოქიმიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის კატეგორია:დუნაბადი 1918 კატეგორია:ნაღურა 2007
ბელცი
ბელცი (Bălți) — ნოღა მოლდოვას, მახორობაშ მუდანობათ ქიანაშ მასუმა ნოღა კიშინიოვიშ დო ტირასპოლიშ უკული. იდვალუაფჷ ნანანოღაშ ოორუე-ბჟასალშე 105 კილომეტრიშ მეძენას.
კატეგორია:მოლდოვაშ ნოღეფი კატეგორია:მოლდოვაშ ჸოფილი ურიული ხორუეფი
ჰალანდიშ პროვინცია
(Halland) — ისტორიული პროვინცია შვედეთიშ ობჟათე-ბჟადალშე, ისტორიულ რეგიონ გიოტალანდის.
კატეგორია:შვედეთიშ პროვინციეფი კატეგორია:შვედეთიშ ისტორია
ააფსთა
ააფსთა (ჯვეშო ბაკლანოვკა) — წყარმალუ გუდაუთაშ მუნიციპალიტეტის. სიგჷრძა 35 კილომეტრის მითმიონჭირინუანს, ღანჩოშ ფართობი — 243 კმ²-ის. ოდუდე უღჷ ბზიფიშ ქჷნდჷრიშ ბჟაეიოლ ნორთის ზუღაშ დონეშე 1445 მეტრაშ სიმაღალას დო თიშ ობჟათე კართეს გითმოჸუნს. ლეხერი გიშაკვათილი რე ცარცულ დო იურულ კირქუალეფს. თუდონ წელს ლაკადა-გაბარამ აბანს გითმეჸუნს. უჩა ზუღას აკათუ გუდაუთაშ დო ახალი ათონიშ შქას. ეთმიჯუმუაფუ უმენტაშო ჭვემაშ წყარით. აფუნს უჩქჷ წყარალა დო შხირი წყარმოლაფა. თარი ნადუ რე დახვართა;
შქა წელს კვარჩხანშე ონადუ ხაბიუშ ფოთქვამი წყუ. ოშქაშე წანური ხარჯი რე 11,9 მ³/წმ.
მონსერატი
მონსერატი (Montserrat) — გოართოიანაფილი ომაფეშ ზუღაშმელეიანი ტერიტორია, ნამუთ მორჩილი ანტილიშ კოკეფიშ ტერიტორიას, კარიბიშ ზუღას იდვალუაფუ. კოკიშ ზჷმეფი მეხოლაფირო 16 კილომეტრი (10 მილი) სიგჷრძა დო 11 კილომეტრი (7 მილი) სიგანა რე, წყარპიჯიშ ღოზიშ სიგჷრძა აკამდგინანს 40 კილომეტრის (25 მილი). ქრისტეფორე კოლუმბიქ თე კოკის ჯოხო გიოდჷ 1483 წანას, მუში შარალუაშ პერიოდის, კოკის ჯოხოთ გიადჷ ესპანეთის არსებული მონსერატიშ გვალეფიშ გეშა. მონსერატიშ მეტჯოხო რე ზურმუხტიშ კოკი კარიბეფს.
სქოლიო
კატეგორია:დიდი ბრიტანეთიშ ზუღაშმელეიანი ტერიტორიეფი
კაზანი (წყარმალუ)
კაზანი (ინგლ. Kazan River) რე წყარმალუ კანადაშ ოორუე-ბჟადალ ტერიტორიეფს დო ნუნავუტის. წყარმალუ კაზანი იჭყაფჷ კასბაშ ტობას, გიშმურს შხვადოშხვა ტობეფს: ენადაის, იატკაიედის დო ინაკათუ ბეიკერიშ ტობას. (ბეიკერიშ ტობაშა მიშმურს წყარმალუ ტელონი ხოლო). კაზანიშ სიგჷნძა რე 1,000 კმ. ღანჩოშ ფართობი 71,500 კვ.კმ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:კანადაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ოორუე ბჟადალი ტერიტორიეფიშ წყარმალუეფი კატეგორია:ნუნავუტიშ წყარმალუეფი
აფრიკაშ დიდი ტობეფი
აფრიკაშ დიდი ტობეფი (სუაჰილი. Maziwa Makuu, რუანდა. Ibiyaga bigari) — დიდი ტობეფიშ სისტემა აფრიკაშ კონტინენტის, ბჟაეიოლი აფრიკაშ ხუალაშ ღოზიშ ზონას. დიდი ტობეფიშ სისტემა იკათუანს ტობეფს: დიდი ტობეფიშ აუზიშ ქიანეფი რე: ბურუნდი, კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა, ეთიოპია, კენია, მალავი, მოზამბიკი, რუანდა, ზამბია, ტანზანია დო უგანდა. დიდი ტობეფიშ რეგიონს ოხორანს 107 მილიონი ადამიერი. არძაშე უმოსო გოფაჩილი ნინა სუაჰილი რე. სუაჰილი ტანზანიაშ, კენიაშ, უგანდაშ, რუანდაშ დო კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ოფიციალური ნინა რე. რეგიონიშ ეკონომიკაშ თარი დარგეფი რე: ოფუტეშ მეურნობა დო ჩხომუა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ტობეფი კატეგორია:აფრიკაშ ტობეფი
პოლონეთიშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული
1989 წანაშე — ამდღარშახ
კატეგორია:პოლონეთიშ პრეზიდენტეფი
ეგვიპტოლოგია
ეგვიპტოლოგია რე დარგი, ნამუთ გურაფულენს ჯვეში ეგვიპტეშ ისტორიას, ნინას, ლიტერატურას, რელიგიას, არქიტექტურას დო ხელუანობეფს. ევროპას, გიშაკერზაფილო კონტინენტურ ევროპას, ეგვიპტოლოგია მერჩქინელი რე მუჭოთ ფილოლოგიური დისციპლინა, ოორუე ამერიკას ეგვიპტოლოგია არქეოლოგიურ დარგო რე მერჩქინელი. ეგვიპტოლოგიაქ მუჭოთ აკადემიური დისციპლინაქ, დირსხუ ემანუელ რუჟეშ, სემიუელ ბერჩიშ, ფლინდერს პიტრიშ, ჰენრიხ კარლ ბრუგშიშ, ჟან-ფრანსუა შამპოლიონიშ დო შხვეფიშ რკვიებეფით.
ოსვალდ ევერი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ბიოლოგეფი კატეგორია:დუნაბადი 1877 კატეგორია:ნაღურა 1955
შანონი (წყარმალუ)
შანონი (ირლ. Abha na Sionainne, an tSionainn, an tSionna, ინგლ. River Shannon) რე წყარმალუ ირლანდიას, ირლანდიაშ უგინძაშ წყარმალუ. სიგჷნძა რე 360,5 კმ. ინაკათუ შანონიშ ესტუარს (ატლანტიშ ოკიანე).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ირლანდიაშ წყარმალუეფი
ინდიანა ჯოუნსი დო ეკონია ჯვაროსნული ლაშქარუა
ინდიანა ჯოუნსი დო ეკონია ჯვაროსნული ლაშქარუა (Indiana Jones and the Last Crusade) — მასუმა რსულმეტრაჟიანი ფილმი ინდიანა ჯოუნსიშ დუდსგინულეფიშე. თინაქ გიშართჷ 1989 წანაშ 24 მესის. ფილმიშ რეჟისორი რე სტივენ სპილბერგი. ფილმიქ მიღჷ ოსკარი საუჯგუშო ხონარიშ მონტაჟიშო.
ერაყიშ ნოღეფიშ ერკებული
ერაყიშ ნოღეფი 5 000-შე უმოსი მახორობათ (2008 წანაშ მუნაჩემეფით):
ინდიანა ჯოუნსი დო ეკონია ჯვაროსნული ლაშქარუა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:1989 წანაშ ფილმეფი კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი კატეგორია:სტივენ სპილბერგიშ ფილმეფი
ერაყიშ ნოღეფიშ ერკებული
right|frame|ერაყიშ რუკა
სქოლიო
ერაყი
2124
დღახუეფი
კატეგორია:
ჰელსინგლანდიშ პროვინცია
ჰელსინგლანდი (ჯვეში გჷნოჩამათ — გელსინგლამდი, Hälsingland) — ისტორიული პროვინცია შვედეთის, ნორლანდიშ რეგიონს.
კატეგორია:შვედეთიშ პროვინციეფი კატეგორია:შვედეთიშ ისტორია
ტირასპოლი
ტირასპოლი (Tiraspol; Тирасполь; Тирасполь) — ნოღა მოლდოვას, მუშითგჷმოცხადაფილი დნესტრიშპიჯეთიშ მოლდავური რესპუბლიკაშ ნანანოღა, მახორობაშ მუდანობათ ქიანაშ მასუმა ნოღა კიშინიოვიშ დო ბელციშ უკული. იდვალუაფჷ კიშინიოვიშ ობჟათე-ბჟაეიოლშე 75 კილომეტრიშ მეძენას, წყარმალუ დნესტრიშ ბჟაეიოლ წყარპიჯის.
კატეგორია:მოლდოვაშ ნოღეფი
პოლიკარპ კუში
პოლიკარპ კუში (ინგლ. Polykarp Kusch; დ. 26 ღურთუთა, 1911, ბლანკენბურგი, გერმანიაშ იმპერია — ღ. 20 მელახი, 1993, დალასი, ტეხასი, ააშ) — გერმანალი-ამერიკალი ფიზიკოსი. მაგნიტური რეზონანსიშ მეთოდით, ზიმუ ელექტრონიშ მაგნიტური მომენტი. 1955 წანას, გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიკაშ დარგის.
ბიოგრაფია
პოლიკარპ კუშიქ დებადჷ 1911 წანაშ 26 ღურთუთას ბლანკენბურგის, გერმანიას. 1912 წანას კუშიქ დო მუშ ფანიაქ, ოცხოვრებშა გინორთჷ ამერიკაშა. პოლიკარპ კუში გურაფულენდჷ ფიზიკას, კეიზიშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტის (ამდღარ კეიზიშ ბჟადალი ორეზერვე უნივერსიტეტი). 1931 წანას კუშიქ გურაფა გაგინძორჷ ილინოისიშ უნივერსიტეტის (ურბანა-შამპეინი), სოდეთ მიპალუ მაგისტრიშ ხარისხი 1933 წანას. პოლიკარპ კუშიქ ილინოისიშ უნივერსიტეტის, ფრანცის უილერ ლუმისიშ ხემანჯღვერობათ, თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია. გურაფაშ თებაშ უკულ კუში მუშენდჷ ტეხასიშ უნივერსიტეტის დო კოლუმბიაშ უნივერსიტეტის. კოლუმბიაშ უნივერსიტეტის პოლიკარპ კუში რდჷ ლაზერიშ გიმმაგონებელიშ გორდონ გულდიშ ომენცარე ხემანჯღვერი. პოლიკარპ კუშიქ ღურუ 1993 წანაშ 20 მელახის, დალასის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ფიზიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1911 კატეგორია:ნაღურა 1993
პიტერ ფონდა
პიტერ ფორდა (Peter Henry Fonda; დ. 23 ფურთუთა, 1940) რე ამერიკალი არტისტი. თინა რე ჰენრი ფონდაშ სქუა დო ჯეინ ფონდაშ ჯიმა, ბრიჯიტიშ დო ჯასტინიშ მუმა.
ბიოგრაფია
ფონდაქ დებადჷ ნიუ-იორკის. დუდშე თიქ არტისტალაშ გურაფა დიჭყჷ ომაჰას, ნებრასკას, მუამუშიშ ჸუდეს. ათეშ უკულ თიქ ქაკათჷ ომაჰაშ კათაშ დრამატულ თეატრის, სოდეთ ბრელი ჩინებულ არტისტიქ (თინეფ შქას მუამუშიქ დო მარლონ ბრანდოქ) მიოგორუეს მუნეფიშ კარიერას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:ამერიკალი კინორეჟისორეფი კატეგორია:დუნაბადი 1940 კატეგორია:ნიუ-იორკალეფი
ურუმჩი
ურუმჩი (烏魯木齊) — ნოღა სინძიანს, ჩინეთიშ ოკათე რესპუბლიკას. ურუმჩი იკოროცხჷ მოსოფელს ზუღაშე მოჩილათირ ართ-ართ უშხუაშ ნოღათ. იდვალუაფჷ ტიან-შანიშ ოორუე გვალეფს. ურუმჩის რე ჩინეთიშ ბორიაენერგეტიკაშ უკაბეტაში ცენტრი.
ურუმჩი ალმათიშ დო პეკინიშ ორკინაშარე რზას იდვალუაფჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩინეთიშ ნოღეფი
კარლ ადოლფ გელერუპი
კარლ ადოლფ გელერუპი (დან. Karl Adolph Gjellerup; დ. 2 მანგი, 1857, როჰოლტი, დანია — ღ. 11 გჷმათუთა, 1919, კლოჩე, დრეზდენი, გერმანია) — დანიარი პოეტი დო ნოველისტი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ლიტერატურაშ დარგის, 1917 წანას (ჰენრიკ პონტოპიდანიწკჷმა ართო).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დანიარეფი კატეგორია:დანიარი პოეტეფი კატეგორია:დანიარი ნოველისტეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ლიტერატურაშ დარგის კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დანიარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1857 კატეგორია:ნაღურა 1919
რობ რაინერი
რობ რაინერი (Rob Reiner; დ. 6 მელახი, 1947, ბრონქსი ) — ამერიკალი არტისტი, რეჟისორი, პროდიუსერი დო აქტივისტი. მეღებული აფუ ემიშ ჯილდო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:ამერიკალი რეჟისორეფი კატეგორია:ამერიკალი კინოპროდიუსერეფი კატეგორია:დუნაბადი 1947 კატეგორია:ნიუ-იორკალეფი
მიკოლაივი
მიკოლაივი (Миколаїв) — ართ-ართი თარი ნოღა ობჟათე უკრაინას. ნოღა იდვალუაფუ ობჟათე ბუგიშ დო ინგულიშ აკართაფუს, წყარმალუ ინგულიშ ლიმანიშ წყარპიჯის. მიკოლაივიშ ოლქიშ დო მიკოლაივიშ რაიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ნოღაშ ორენქ გოპიჯჷ თიში ინფრასტრუქტურა დო გოვითარაფაშ მალობა. რუსეთიშ იმპერიას მიკოლაივი რდჷ მაართა აბანი უჩა ზუღას, სოდე გიჭყჷ ნიშაკოგაფაშ ოსხირქ. სხუნუეფიშ რსხუშ ბორჯის მიკოლაივი კილერი ნოღა რდჷ, თიშ გეშა, ნამჷ-და მიკოლაივს იდვალუდჷ უკაბეტაში დო უჭყანიარაში ფულირი სტრატეგიული ოწარმეეფი (თინეფი ასეთ რე დო ქისქილიდეს მუნეფიშ ინფრასტრუქტურა მორო მიოდინეს ჯოხვინეფი), თინეფს შქას რე: 61 კომუნარიშ ჯოხოდვალაშ ნიშაკმაგაფალი სახენწჷფო ქარხანა (1788) (თაქ რე აკოგაფილი რუსეთიშ უჩა ზუღაშ ფლოტიშ ბოლო ფლაგმანი ორაკეტე კრეისერი „მოსკვა“ ), უჩა ზუღაშ გემაკაგაფალი ქარხანა (1897) ართ-ართი უკაბეტაში ქარხანა ევროპას (თაქ აკმაგანდეს სხუნუეფიშ ავიამაღელეფს), ნიშაკმაგაფალი ქარხანა ოკიანე (1951), ზორია — მაშპროექტი ობჟათე ტურბინამაგაფალი ქარხანა, ართ-ართი უჭყანაში დო წჷმოძინელი ტექნოლოგიეფით. ალუმინიშ მასალაშ გინმამუშებელი ქარხანა. ნოღას 4 ონიშლი რე: ოწყარმალონე ონიშლი, მიკოლაივიშ ოზუღე ოვაჭარე ონიშლი, ონიშოლი „ოკტიაბრსკოე“ (თაშ ჯოხოდვალირი ოურდუმე ონიშოლი) დო ონიშოლი „ნიკა ტერა“ აკა კერზო ონიშლი უკრაინას. თაქ გოვითარაფილი რე მონკა დო ქექე, ოჭკომალიშ ხერეჭუა, თაშნეშე ჭყანიერო რე გოვიტარაფილი ოფუტეშ მეურნობა (ოლქის), კულტურა, რსებენს მუსხირენი უნივერსიტეტი დო მიარე უმაღალაში ოგურაფუეფი. მიკოლაივშე რენა გეჸვენჯი ჩინებული ადამიერეფი: იგორ კრუტოი, ალექსანდრე სეროვი. მიკოლაივიშ ნიშაკოგაფაშ ინსტიტუტი გათუეს ვალერი დო კონსტანტინე მელაძეეფქ. ნოღაშ პატიოცემელო ასტეროიდის გიოდვეს თიშ ჯოხო, ნამუქჷთ მეგორაფილქ იჸუ ყირიმიშ ასტროფიზიკური ობსერვატორიაშით.
კატეგორია:მიკოლაივიშ ოლქიშ ნოღეფი კატეგორია:უკრაინაშ ადმინისტრაციული ცენტრეფი კატეგორია:უკრაინაშ ნოღეფი
ბელგიაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა
ბელგიაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა — უეფა-შ მაკათური ოკუჩხბურთე ნაკორობა, მეტჯოხოთ „ჭითა ემშაკეფი“.
დეჰივალა-მაუნტ-ლავინია
დეჰივალა მაუნტ-ლავინია (දෙහිවල-ගල්කිස්ස; தெஹிவளை-கல்கிசை) — ნოღა შრი-ლანკაშ ობჟათე-ბჟადალ წყარპიჯის, ნოღა კოლომბოშ ობჟაღეშე, ნამუწკჷმათ ფაქტობურო მერსხილი რე. 2012 წანაშ მუმაჩემეფით ნოღას 245,974 ადამიერი ოხორანს. დეჰივალა-მაუნტ-ლავინია ოვაჭარე-ოტრანსპორტე დო მოხელეობაშ ართ-ართ ცენტრის წჷმარინუანს. ნოღა კურორტიშ ფუნქციასჷთ არსულენს.
ლიტერატურა
კატეგორია:შრი-ლანკაშ ნოღეფი
ფრიდრიხ მიშერი
იოჰან ფრიდრიხ მიშერი (გერმ. Johannes Friedrich Miescher; დ. 13 მარაშინათუთა, 1844, ბაზელი, შვეიცარია — ღ. 26 მარაშინათუთა, 1895, დავოსი, შვეიცარია) — შვეიცარიალი ექიმი დო ბიოლოგი, მაართა მენცარი ნამუქჷთ აკეთჷ ნუკლეინიშ ბჟეშ იზოლაცია 1869 წანას. ფრიდრიხ მიშერი გურაფულენდჷ მედიცინას ბაზელიშ უნივერსიტეტის. უკულ გურაფა გაგინძორჷ გეტინგენიშ უნივერსიტეტის. 1868 წანას მიპალუ მედიცინაშ დოქტორიშ ხარისხი. ფრიდრიხ მიშერიშ ჯოხონობაშ რე 1970 წანას, ბაზელს დორსხუაფილი ბიომედიკური რკვიებეფიშ ინსტიტუტი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შვეიცარიალეფი კატეგორია:შვეიცარიალი ბიოლოგეფი კატეგორია:დუნაბადი 1844 კატეგორია:ნაღურა 1895
განახლება (გულრიფშიშ მუნიციპალიტეტი)
განახლება (ჸოფირი ანასტასიევკა) — ოფუტე საქორთუოს, აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ გულრიფშიშ მუნიციპალიტეტის, სამურზაყანოშ რზენს, წყარმალუ კოდორიშ მარძგვანშე. თემიშ ცენტრი (ოფუტეეფი: ნაა, ტეხი, ჩერნიგოვკა, ჭალა, ხუმუშქური). ზუღაშ დონეშე 130 მ, უჩა ზუღაშე 15 კმ, გულრიფშიშე 20 კმ, დრანდაშე 13 კმ.
ისტორია
1943 წანაშ 11 ეკენიას, ოფუტეს ჯოხოთ გიადჷ ანასტასიევკა. სხუნუეფიშ პერიოდის გოვითარაფილი რდჷ მეთუთუმალა, მეჩხოლარობა, მეჩაიეობა. 2008 წანაშე ოკუპირაფილი რე რუსეთიშ ფედერაციაშით.
სქოლიო
კატეგორია:განახლებაშ თემიშ ოფუტეეფი (გულრიფშიშ მუნიციპალიტეტი) კატეგორია:გულრიფშიში მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი კატეგორია:აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ ოფუტეეფი კატეგორია:საქორთუოშ ოფუტეეფი კატეგორია:რუსეთიშით ოკუპირაფილი საქორთუოშ ოფუტეეფი
გალე (შრი-ლანკა)
გალე (სინჰალ. ගාල්ල, ტამილ. காலி) — ნოღა ობჟათე-ბჟადალ შრი-ლანკას, ჸოფირი ნანანოღა კოლომბოშე 119 კმ-იშ მოჩილათათ, ობჟათე პროვინციაშ ნანანოღა. 2020 წანაშ მუნაჩემეფით, ნოღას 93,118 ადამიერი ოხორანს.
XVI ოშწანურაშახ, სოიშახ თაქ პორტუგალიარეფი მიშესჷნ, გალე კოკიშ თარი ონიშოლი რდჷ დო თის გიმჰატჰიტჰა ჯოხოდჷ. ნოღაშ მუში გოვითარაფაშ კონკის XVIII ოშწანურას, ნიდერლანდარეფიშ კოლონიურ პერიოდის მიოჭირინჷ.
გალე ევროპალეფიშით აკნაგეფჷ დუდოთხილე, გომანგარაფილი ნოღაშ საუჯგუშო სამანგა რე ედომუშამ ობჟათე აზიას, ნამუსჷთ წჷმორინაფილი რე ევროპული არქიტექტურაშ დო ობჟათე აზიური ტრადიციეფიშ ურთიართესვარუა. გალეშ ჯიხა 1988 წანაშე იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ერკებულშა რე მიშაღალირი, თინა ევროპალი ოკუპანტეფიშით აზიას აკოგაფილჷ უდიდაშ ჯიხას წჷმარინუანს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი შრი-ლანკას კატეგორია:შრი-ლანკაშ ნოღეფი კატეგორია:შრი-ლანკაშ პროვინციეფიშ ადმინისტრაციული ცენტრეფი
ბაროუ (წყარმალუ)
ბაროუ (ირლ. An Bhearú, ინგლ. River Barrow) რე წყარმალუ ირლანდიას, სუმ დალეფიშ წყარმალუეფშე ართ-ართი. ბაროუ იჭყაფჷ სლივ-ბლუმიშ გვალეფს, ლიშიშ ოგრაფეშ ტერიტორიას, გიშმურს ირლანდიაშ შხვადოშხვა ნოღეფს დო ინაკათუ კელტეფიშ ზუღას. წყარმალუ ბაროუშ სიგჷნძა რე 192 კმ. ღანჩოშ ფართობი 3,067 კვ.კმ. ბაროუშ უდიდაშ ნადუ რე: ნორი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ირლანდიაშ წყარმალუეფი
ჰერედალენიშ პროვინცია
ჰერედალენი (Härjedalen) — ისტორიული პროვინცია შვედეთიშ ბჟადალ ნორთის, ნორლანდიშ რეგიონს. პროვინციაშ უშხუაში დოხორელი პუნქტი დო (ვაოფიციალური) ცენტრი — ნოღა სვეგი.
კატეგორია:შვედეთიშ პროვინციეფი კატეგორია:შვედეთიშ ისტორია
ბენდერი
ბენდერი (Bender, Tighina; Бенде́ри; Бендеры) — ნოღა მოლდოვას, 1992 წანაშე მუშითგჷმოცხადაფილი, დე-დაქტო დნესტრიშპიჯეთიშ მოლდავური რესპუბლიკაშ აკოდგინალუას. იდვალუაფჷ კიშინიოვიშ ობჟათე-ბჟაეიოლშე 50,5 კილომეტრიშ მეძენას, წყარმალუ დნესტრიშ მარძგვან წყარპიჯის.
კატეგორია:მოლდოვაშ ნოღეფი
შური (წყარმალუ)
შური (Suir, An tSiúr) — წყარმალუ ირლანდიას. შური იჭყაფჷ დევილზ-ბითიშ გვალას, ტიპერარიშ ოგრაფეს დო ინაკათუ კელტეფიშ ზუღას. წყარმალუშ სიგჷნძა რე 185 კმ. ღანჩოშ ფართობი 3,610 კვ. კმ. შური სუმ დალეფიშ წყარმალუეფშე ართ-ართი რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ირლანდიაშ წყარმალუეფი
მაიკლ კელი (ამერიკალი არტისტი)
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
ჩენდუ
ჩენდუ (成都) — სუბპროვინციული შანულობაშ ნოღა ჩინეთიშ ობჟათე-ბჟადალ ნორთის, წყარმალუ მინძიანიშ ლეხერს. ნოღა სიჩუანიშ პროვინციაშ ადმინისტრაციულ ცენტრი რე. 2016 წანაშ მუნაჩემეფით, ნოღას ოხორანს 11,050,000 ადამიერი. ფართობი - 14,378.18 კმ².
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩინეთიშ ნოღეფი
ნაა (გულრიფშიშ მუნიციპალიტეტი)
ნაა (ჸოფირი სომეხური ნაა) — ოფუტე საქორთუოს, აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ გულრიფშიშ მუნიციპალიტეტის, განახლებაშ თემს, წყარმალუ კოდორიშ მარძგვანშე. ზუღაშ დონეშე 280 მ, გულრიფშიშე 25 კმ. 2008 წანაშე ოკუპირაფილი რე რუსეთიშ ფედერაციაშით.
სქოლიო
კატეგორია:განახლებაშ თემიშ ოფუტეეფი (გულრიფშიშ მუნიციპალიტეტი) კატეგორია:გულრიფშიში მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი კატეგორია:აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ ოფუტეეფი კატეგორია:საქორთუოშ ოფუტეეფი კატეგორია:რუსეთიშით ოკუპირაფილი საქორთუოშ ოფუტეეფი
ბარალეთი (წყარმალუ)
ბარალეთი — წყარმალუ ახალქალაქიშ მუნიციპალიტეტის, წყარმალუ ფარავანიშ მარძგვანი ნადუ. ოდუდე უღჷ აბულ-სამსარიშ ქჷნდჷრიშ ბჟადალ კართეს. იდვალუაფუ ზუღაშ დონეშე 1860 მეტრაშ სიმაღალას. სიგირძა — 30 კმ., ღანჩოშ ფართობი 469 კმ., ოშქაშე წანიერი ხარჯი 3, 37 მ³/წმ. წყარალა უჩქჷ აფუნს, წყარიშ სიმორჩილე ზოთონჯის. ჯინჯიერო ეთმიჯუმუაფუ დიხაშთუდონი წყარეფით.
ლიტერატუა
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთიშ აკანიშ წყარმალუეფი
ვენეროლოგია
ვენეროლოგია რე მედიცინაშ დარგი, ნამუთ გურაფულენს ვენერიულ ლახარეფს დო თინეფიშ კურნალობა-სქილადაფაშ მეთოდეფს. ვენერიული ლახარეფი რე ინფექციეფი, ნამუთ გინმაჩამუ ართ ადამიერშე მაჟიას სქესობრივი აქტით, გიშაკერზაფილო ვაგინალური, ანალური დო ორალური სექსით. ვენერიული ლახარეფიშ შხვადოშხვა ტიპეფი არსებენს. ბაქტერიულ ინფექციეფო იკოროცხუ: ქლამიდიოზი, გონორეა, სიფილისი დო შხვეფი. ვირუსულო ინფექციეფი რე: გენიტალური ჰერპესი, შიდსი, გენიტალური კონდილომა. პარაზიტული ინფექცია რე ტრიქომონოზი. თენეფიშ გარდა არსებენს მიკოზეფი, მაგალთო კანდიდოზი. ვენერიულ ლახარეფშე დუდიშ თხილუა შილებე კონდომიშ გიმორინაფათ დო ვარდა ვაქცინაციათ. ვაქცინაციას შეულებჷ ადამიერი თხილუას ჰეპატიტი B-შ დო პაპილომავირუსიშ ინფექციეფშე. ვენერიული ლახარეფიშ კურნალობა დო სქილადაფა შილებე, მარა შიდსიშ სქილადაფა ამდღარ მედიცინას ვა რე. 2015 წანაშ მუნაჩემეფით მოსოფელს ვენერიული ლახარა უღუდჷ 1.1 მლრდ. ადამიერს. ჸათავრეშე 500 მილიონი ადამიერი დალახებური რდჷ სიფილისიშე, გონორეაშე, ტრიქომონოზიშე დო ქლამიდიოზიშე ართ-ართით. 530 მილიონ ადამიერი დალახებური რე გენიტალური ჰერპესით დო 290 მილიონ ოსურს უღჷ პაპილომავირუსი. ბრელ ქიანას ვენეროლოგიაშ დარგი მერსხილი რე დერმატოლოგიას. ტერმინი ვენეროლოგია მოურსჷ ჯვეში რომაული მითოლოგიაშ ჸოროფაშ დო სექსიშ ღორონთიშე ვენერა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ვენეროლოგია კატეგორია:ვენერიული ლახარეფი კატეგორია:მედიცინაშ დარგეფი
სუმი დალეფი (ირლანდია)
სუმი დალეფი (ირლ. An Triúr Deirfiúr, ინგლ. The Three Sisters) —  სუმ წყარმალუ ირლანდიას: ბაროუ, შური დო ნორი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ირლანდიაშ წყარმალუეფი
ემტლანდიშ პროვინცია
ემტლანდი (Jämtland) — ისტორიული პროვინცია შვედეთიშ ოორუე-ბჟადალ ნორთის, ნორლანდიშ რეგიონს.
ლატური
ლატური (Latur) — ნოღა ინდოეთის, მაჰარაშტრაშ შტატის, ლატურიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ნოღა იდვალუაფუ შტატიშ ობჟათეშე, კარნატაკაშ შტატიშ ხურგაშ არხოს.
კატეგორია:მაჰარაშტრაშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი
ჯაფნა
ჯაფნა (ტამ. யாழ்ப்பாணம்; სინჰ. යාපනය) — ნოღა დო ნიშორინუ შრი-ლანკას, ჯაფნაშ ჩქონს. წჷმარინუანს ოორუე პროვინციაშ ადმინისტრაციულ ცენტრის. 2012 წანაშ მუნაჩემეფით ნოღას 88 138 ადამიერი ოხორანს. ჯაფნა რე რკინაშარაშ ბოლო დგჷმილი დო ოვაჭარე ცენტრი. ჟაფნაშ მეშქაშალათ შრი-ლანკა მითმიარსხუ ინდოეთის დო ბირმას. ნოღას აქტიურო მეურს პეოდუქტეფიშ გინომუშაფა. ნოღას ჯგირო რე გოვითარაფილი ოფუტეშ მეურნალა.
ლიტერატურა
კატეგორია:შრი-ლანკაშ ნოღეფი კატეგორია:შრი-ლანკაშ პროვინციეფიშ ადმინისტრაციული ცენტრეფი
ოდესა
ოდესა (უკრ. Одеса) — ნოღა ობჟათე-ბჟადალ უკრაინას. უშანულამაში ონიშოლი უჩა ზუღას დო ოდესაშ ოლქიშ დო ოდესაშ რაიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ნოღაშ მახორობა 2019 წანაშ მუნაჩემეფით რდჷ 1 013 292 ადამიერი.
ოდესა ტიბუ წყარს იდვალუაფუ, მორო თიშ ოურდუმე შანულობა ძალამ გოხურგელი რე. თურქეთიშით დარდანელიშ საროტის დო ბოსფორს კონტროლიშ მიშაღალაქ ნატოს საშუალება მეჩჷ ოდესაშე სქირონაშქა ზუღაშა მიმოულა გუხურგუდუკო. ნოღას ჟირი შანულამი ონიშლი უღუ: კინე მუ ოდესა დო იუჟნი (ოერეფოშქაშე შანულობაშ ნაფთობ ტერმინალი), ნამუთ ნოღაშ გალეგანობას იდვალუაფჷ. ხოლო ართი შანულამი ონიშოლი, ილიჩევსკი, კინ თი ოლქის იდვალუაფუ, ოდესაშ ობჟათე-ბჟადალშე. ართობურობას თე სუმი ონიშლი დო ორკინაშარე სისტემა შანულამ ოტრანსპორტე ნოსქვის წჷმარინუანს. ოდესაშ ნაფთობ დო ქიმიურ-გინმამუშებელი ქარხანეფი რუსეთიშ დო ევროპაშ რშვილეფწკჷმა სტრატეგიული შანულობაშ ოლინეფით რე მერსხილი.
ოდესა სიდიდათ მახუთა ნოღა რე უკრაინას დო თაშნეშე თიში არძაშე შანულამი ოვაჭარე ცენტრი რე. მა-19 ოშწანურას ოდესა რდჷ იმპერიული რუსეთიშ მასუმა ნოღა მოსკოვიშ დო სანქტ-პეტერბურგიშ უკული. ნოღაშ ისტორიულ არქიტექტურას უმოსო სქირონაშქა მეჯინა უღჷ ვინდარო რუსული, ფრანგული დო იტალიური მიმაულობეფიშ გოლინათ. ოდესაშო ირო რდჷ დჷმახასიათაფალი დუდიშულიი ნება დო იუმორი, შილებე თიში ორენიშ დო მულტიკულტურიზმიშ ჭყოლოფუათ.
ისტორია
1792 წანაშახ ოდესა თათარულ ოფუტეს წჷმარინუანდჷ დო ჰაჯიბეი ჯოხოდჷ. ოდესაშ დუდმაართა ჯოხოშ შხვა ვარიანტეფით რე ჩინებული: კაჩიბეი, აჯიბეი, კოცუბეევი, კაჩუკლენოვი. ნოღას ოდესა გიადჷ თიშ გეშა, ნამჷ-და ჩილათირო მიოჩქჷდეს, ითამ ჰაჯიბეიშ აბანს ჯვეშბერძენული კოლონია ოდესოსი რსებენდჷნ. სინანდულეს ოდესოსი ვარნაშ აბანს იდვალუდჷ. ოდესას ნოღაშ სტატუსიქ 1794 წანას მიაჩჷ.
1803 წეანას, ოდესას ოთხოშახ ჸუდე დო 7-8 ვითოშშახ მახორუ რდჷ, ნოღაშ მიშნაველი 5 მლნ მანათშახ ეკმიშჷ. 1803 წანას, ოდესაშ მამართალო ქეგიორინეს არმან ემანუელ დიუ პლესი რიშელიე. თიქ ქიმკინჭჷ კათა ოდესას დახოროფალო, მანწყჷ ირომოქიმინჯე ფოსტა დო კარანტინი, ოვაჭარე პალატა, ბირჟა, ოსქილადეეფი დო გიმნაზიეფი. ვით წანმოწანაშა ნოღაშ მახორობაქ შანულამო გიძინჷ. 1814 წანაშო, ოდესას 2600 ჸუდე დო 35 ვითოში მახორუ რდჷ, ნოღაშ მიშნაველქ 45 მლნ მანათის გინაჩირთჷ. 1820 წანაშო, ოდესაშ 40 ვითოშიანი მახორობა მიარეეთნიკური რდჷ. ნოღაშ მახორობაშ ხვალე ნაანთხალი რდჷ რუსეფი, დოსქილადირს აკმადგინანდეს ფრანგეფი, იტალიარეფი, ავსტრიალეფი, გერმანალეფი, პოლონარეფი, სომეხეფი, ბულგარალეფი, სერბეფი, ბერძენეფი, ალბანარეფი, ყარაიტეფი.
ოდესა 1819-1858 წანეფს, დუდიშული ონიშოლი (პორტო ფრანკო) რდჷ. სხუნუეფიშ პერიოდის სსრრ-იშ უშანულამაში ოვაჭარაე ონიშლო დო ოურდუმე ონიშე ბაზთ გჷნირთჷ. 2000 წანაშ 1 ღურთუთას, ოდესაშ ოვაჭარე ონიშოლიშ კარანტინიშ ეკარინალი დუდიშულ ონიშლო დო დუდიშულ ოვაჭარე ზონათ გჷმიცხადჷ 25 წანაშ ხანით.
გეოგრაფია
ოდესაშ გოხოლუას მადვალი ტერიტორიაშ დიხა, ხერსონიშა მიმალი რზაშ წყარპიჯიშ ღოზიშ მოხ, უმენტაშო ჸოფიერი რე. ჰეერი ჩიჟიერი რე, მარა ნოღა მერკებული რე ტყალეფს დო უჯიმოლი წყარს.
სქოლიო
კატეგორია:ოდესაშ ოლქიშ ნოღეფი კატეგორია:უკრაინაშ ადმინისტრაციული ცენტრეფი კატეგორია:უკრაინაშ ნოღეფი კატეგორია:სსრრ-შ გერგეზი ნოღეფი
2125
დღახუეფი
კატეგორია:
უგანდა
უგანდა (ედომუშამი ოფიციალური ჯოხოდვალა უგანდაშ რესპუბლიკა, Republic of Uganda, Jamhuri ya Uganda) — სახენწჷფო ბჟაეიოლ აფრიკას. ქიანას ოკიანეშა გიშალი ვაუღუ. ბჟაეიოლშე უხურგანს კენია, ოორუეშე - ობჟათე სუდანი, ბჟადალშე - კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა, ობჟათე-ბჟაეიოლშე - რუანდა დო ობჟათეშე - ტანზანია. ქიანაშ ობჟათე ხურგას ეშახე ტობა ვიქტორიაშ შანულამი ნორთი.
ქიანაშ ჯოხო მოურს ბუგანდაშ ომაფეშე, ნამუთ იდვალუაფუდჷ თიში ამდღანერი ტერიტორიაშ ობჟათე ნორთის დო იკათუანდჷ ნანანოღა კამპალას ხოლო. მახორობაშ 76 % ოხორანს სიდაღარაშ გეჸეშ გიმე.
სქოლიო
კატეგორია:აფრიკაშ ქიანეფი კატეგორია:ინგლისურნინამი ქიანეფი კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი
ართიშა ამერიკას
ართიშა ამერიკას (C'era una volta in America, Once Upon a Time in America) — 1984 წანაშ იტალიური კრიმინალური ჟანრიშ ფილმი, გინიღჷ რეჟისორ სერჯო ლეონე-ქ. თარი როლეფს რენა რობერტ დე ნირო დო ჯეიმზ ვუდსი. ნაძირეფი რე ურია მარდუეფიშ რინა ნიუ-იორკიშ გეტოს. ფილმის წჷმოკინელი რე მაჸალობაშ, ჸოროფაშ, გემრიშ, თოლიშ წუმოლაფაშ, ღალატიშ დო ჭუაშ თემეფი; ხოლო ნაძირეფი რე ამერიკულ ჯარალუას აბრაგეფიშ გჷმორჩქინა.
ფილმი ჰარი გრეიშ მოთხობაშ „The Hoods“ ადაპტაცია რე, ნამუთ ლეონექ არსულჷ ფილმის „ართიშა ბჟადალის“ (1968) მუშობას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:1984 წანაშ ფილმეფი კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი კატეგორია:სერჯო ლეონეშ ფილმეფი
ტაზია
thumb|ჰოსეინია ერშადი თეირანს (ირანი) მინი|ტაზია ტა'ზია  — ისლამს, ღურელიშ ფანიაშა დო მოჯგირეეფშა მენარღება. შიიტურ ისლამს ტაზია უჯოხონა რელიგიურ მისტერიაშა, თეატრალურ წჷმორინაფაშა მოჩქვაფირი მუჰამედიშ მოთაშ ჰუსეინ იბნ ალიშ მოწამებური ღურაშ გასაშინეთ.
მენარღება
მენარღება მეღებული რე ადამიერიშ ღურაშე პირველ სუმ დღა დო სერს. მენარღება უმოს გვიანო შილებე თიმ შვანს, დო მემანარღებელი კათა რზას რდეს ვარ-და შხვადოშხვა ბაძაძეფით კონკრეტულ ადამიერიშ ღურაშ გეშა გვიან გეგეს-და. არძა სუნიტურ მაზჰაბის, მალიქიტურიშ მოხ, ვა რე მეღებული (მაქრუჰი) ართშე უმოსიშა მენარღება.
ტაზია ირსულებჷ ღურელიშ ფანიაშ დაშვიდებაშო. ღურელიშ მოჯგირეეფს მოუჭანუანა თვინებას (საბრი) დო თის, ნამჷ-და რინა დო ღურა ალაჰიშ ნებათ ხვადჷ. მოჩქვაფირ მუჰამედიშ ჰადისის რაგადი რე, ნამჷ-და ალაჰიშ მორწუმე ოსურს ვაშულებუ ეკონია დღასჷთ (ონგარუს), ღურელი ირგუას სუმ დღაშ უმოსი, დო ღურელი ქაჸაფუ ქომონჯი-და, ირგუას ოკო ოთხი თუთას დო ვითი დღას. შანულამო ოკოროცხუ მენარღება ნთხორუაშ (ჯანაზა) უკული, მუჟამსჷთ ღურელიშ ფანია დო მოჯგირეეფი არძაშე უმოსო გჷნაფულენა ხვალეხობას დო ელარჷნას ოხვილჷნან. მენარღება შილებე ჸუდეს ვარ-და მეჩეთის, მარა ღურელიშ ჸუდეს გითოსერაფა, მუჟამსჷთ ღურელიშ ჸუდეს მეთმიანარღენთჷნ, ისლამს ვაშინერს.
სქოლიო
კატეგორია:ისლამური ტერმინეფი
სუმ სათის დო ვით წუნს იუმაჸურე (2007 წანაშ ფილმი)
სუმ სათის დო ვით წუნს იუმაჸურე (3:10 to Yuma) — 2007 წანაშ ვესტერნი. რე ათე ჯოხოშ 1957 წანას გიშულირი ფილმიშ რიმეი. გინოღალირი რე ნიუ-მექსიკოს.
სიუჟეტი
არიზონაშ ჭიჭე ნოღას ჭოფუნა ჩინებულ დუმაშებელს, ბენ უეიდის (რასელ კროუ). თინა ოკო მიდეჸონან მახინწალიშ გითაბიჯინალშა, სოჸურეშეთ სუმ სათის და 10 წუნს მახინწალი იუმაშ განშე ურს. იუმას უეიდის სასამართალოს გინოჩანა. უეიდიშ ბანდა ლიდერიშო ალობაშ მეჩამას ოცადუ. რანჩოშ მინჯე დენ ევანსი (კრისტიან ბეილი), ნამუთ ვალეფს რე ინონთხაფილინ, გინოჭყვიდჷნს, 200 დოლარიშო ქაკათას ბუნას, ნამუქჷთ გითაბიჯინალშა ოკო მიჸონას ბენ უეიდი. მორო ჭიი-ჭიეთ ბუნას მაკათურეფი ოკორდუ, მინს ჸვილუნა, მინი ჩეთხიებ დო დანიშულობაშ აკანს მეულირი ევანსი ხვალე იჸი უეიდიშ დო თიშ ბანდაშ ოწოხოლე.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი კატეგორია:2007 წანაშ ფილმეფი კატეგორია:ვესტერნეფი კატეგორია:რომანეფშა გერსხუაფილი ფილმეფი კატეგორია:ჯეიმზ მანგოლდიშ ფილმეფი
იაროსლავლიშ ოლქი
იაროსლავლიშ ოლქი (Ярославская область) — ოლქი რუსეთის, ნამუთ ქიანაშ ცენტრალურ ფედერალურ ოკრუგიშ აკოდგინალუაშა მიშურს. ოლქიქ 1936 წანაშ 11 მელახის დირსხჷ, თეხანურ ხურგეფს რე 1944 წანაშე. ოქლიშ ადმინისტრაციული ცენტრი - იაროსლავლი.
გეოგრაფია
ოლქი რუსეთიშ ევროპულ ნორთის იდვალუაფჷ. ოლქის უხურგანს ვოლოგდაშ, კოსტრომაშ, ივანოვოშ, ტვერიშ, მოსკოვიშ დო ვლადიმირიშ ოლქეფი.
მახორობა
2002 წანაშ მუნაჩემეფიშ მეჯინათ, ოლქის ოხორანდჷ:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი
ლოგან ლერმანი
ლოგან უეიდ ლერმანი (Logan Wade Lerman; დ. 19 ღურთუთა, 1992) — ამერიკალი არტისტი, ნამუქჷთ ჩინებულქ იჸუ ოდუდსგინალე-ფენტეზიშ ჟანრიშ ფილმ „პერსი ჯექსონს“ რსულებური როლით.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1992 კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
ლაპლანდიშ პროვინცია
ლაპლანდი (Lappland) — ისტორიული პროვინცია შვედეთიშ ოორუე ნორთის, ნორლანდიშ რეგიონს. ფართობიშ მეჯინათ, შვედეთიშ არძაშე კაბეტი პროვინცია რე.
სინინი
სინინი (西宁) — ნოღა ჩინეთის, ცინხაიშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
გეოგრაფია
ნოღა იდვალუაფჷ ცინხაი-ტიბეტიშ პლატოშ ბჟაეიოლ ნორთის, წყარმალუ ჰუანშუიშ წყარპიჯის. ზუღაშ დონეშე ოშქაშე სიმაღალა — 2260 მეტრი. ოშქაშე წანმოწანური ტემერატურა — 6°C.
კატეგორია:ჩინეთიშ ნოღეფი
ნორი (წყარმალუ)
ნორი (ირლ. An Fheoir, ინგლ. River Nore) რე წყარმალუ ირლანდიას. წყარმალუ ნორი იჭყაფჷ დევილზ-ბითიშ გვალას, ტიპერარიშ ოგრაფეს დო ინაკათუ წყარმალუ ბაროუს, უექსფორდიშ ოგრაფეშ ტერიტორიას. ნორიშ სიგჷნძა რე 140 კმ. ღანჩოშ ფართობი 2,595 კვ.კმ. ნორი სუმ დალეფიშ წყარმალუეფშე ართ-ართი რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ირლანდიაშ წყარმალუეფი
პარაზიტოლოგია
პარაზიტოლოგია — მენცარობა, ნამუთ გურაფულენს პარაზიტეფს, თინეფიშ მენძელეფს: ადამიერეფს, ჩხოლარეფს, ჩანარეფს დო თინეფიშ ურთიართქიმინჯალას ართიანწკჷმა. პარაზიტილოგია ფართო დარგი რე თინა ირინუანს რჩქინას შხვადოშხვა დისციპლინეფიშე: ციტოლოგიაშე, ბიოინფორმატიკაშე, ბიოქიმიაშე, მოლეკულური ბიოლოგიაშე, იმუნოლოგიაშე, გენეტიკაშე, ევოლუციაშე დო ეკოლოგიაშე.
ჰენრიკ პონტოპიდანი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დანიარეფი კატეგორია:დანიარი ჭარუეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ლიტერატურაშ დარგის კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დანიარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1857 კატეგორია:ნაღურა 1943
პარაზიტოლოგია
პარაზიტილოგი ფ. ე. გ. კოქსი ანტკიცენდჷ ნამდა ადამიერი რე დოხოლაფირო 300 გვარობაშ პარაზიტიშ მენძელი. მაართა მენცარი ნამუქჷთ მიკროსკოპულუ გიმირკვიუ ადამიერიშ პარაზიტეფი რდჷ ანტონ ვან ლევენჰუკი. ლევენჰუკიქ 1681 წანას მიკროსკოპით ძირუ დო დიგურუ ლამბლია პარაზიტი. 1687 წანას იტალიარ ბიოლოგეფქ: ჯიოვანი ბონომოქ დო ჯიაჩინტო ჩესტონიქ გჷმაბჟინეს მენცარული ნახანდი, სოდეთ ანტკიცენდეს ნამდა ლახარა ხვარცაშ ბაძაძი პარაზიტი Sarcoptes scabiei რდჷ. პარაზიტოლოგიაშ მუჭოთ მენცარობაშ გოვითარაფაშა დიდი თია მიშეღჷ ფრანჩესკო რედიქ, ნამუსჷთ პარაზიტოლოგიაშ მუმას ხოლო უძახჷნა.
ჯვ. წ. 1200-იანეფი
— ჯვ. წ. XIII ოშწანურაშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ ჯვ. წ. 1209 წანას დო გეთჷ ჯვ. წ. 1200 წანას.
მოლინეფი
კატეგორია:
განაშ ნოღეფიშ ერკებული
განაშ ნოღეფი (Cities in Ghana) — განაშ შხუ დოორინელი პუნქტეფიშ ერკებული. ვაბ-ხასჷლაშ World Gazeteer მუნაჩემეფით, განას რე 80 ნოღა 5000-შე უმოსი მახორობათ.
განაშ ნოღეფიშ ერკებული
thumb|right|300px|განაშ რუკა thumb|right|300px|[[აკრა, განაშ ნანანოღა]]
განაშ ოართე რუკა
რუკაშ ლეგენდა:
სქოლიო
განა განა
ბულგარეთიშ ადმინისტრაციული გორთუალა
400px|thumb|right|ბულგარეთიშ მუნიციპალიტეტეფიშ რუკა 1999 წანაშე ბულგარეთი ირთუ 28 ოლქო (ბულგ. области). 1987 წანაშე 1999 წანაშა ქიანა ირთუდუ ბრუო პროვინციათ დო ართ გჷშაკერძაფილ ართურო.
ადმინისტრაციული ცენტრეფიშ ჯოხოეფი ომთხვიუ ოლქიშ ჯოხოეფს. ქიანაშ ბჟადალ ნორთის იდვალუაფუ სოფიის ოლქი, ნამუშ ადმინსიტრაციული ცენტრი ბულგარეთიშ ნანანოღა სოფია რე.
ოლქეფი ირთუნა მუნიციპალიტეტეფო, გვალო ბულგარეთის რე 260 მუნიციპალიტეტი (община, ობშინა).
კატეგორია:ბულგარეთიშ ოლქეფი კატეგორია:ბულგარეთიშ ადმინისტრაციული გორთუალა კატეგორია:ადმინისტრაციული გორთუალა ქიანეფიშ მეჯინათ
ჯვ. წ. 1210-იანეფი
— ჯვ. წ. XIII ოშწანურაშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ ჯვ. წ. 1219 წანას დო გეთჷ ჯვ. წ. 1210 წანას.
მირა-ბჰაიანდარი
სქოლიო
კატეგორია:მაჰარაშტრაშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი
Boeing 737
thumb|300px|Boeing 737-შ სქემატური სურათი Boeing 737 — ინწროფიუზელაჟიანი ტურბოვენტილაციური რეაქტიული ომაშარე ფურინჯი. Boeing 737 არძაშე მასობურო გოფაჩილი ომაშარე ფურინჯი რე ომაშარე ავიააკოგაფაშ ედმუშამი ისტორიაშ გოძვენას (2018 წანაშ 13 მელახის აკიგჷ 10000-ა Boeing 737-ქ, 4500-შე უმოსი შენაკვეთიშ რსულებას ელჷ ). 1967 წანაშე ფურინჯის აწარმენს კორპორაცია Boeing. Boeing 737 თიჯგურა შხირი გჷმორინაფაშ რე, ნამჷ-და ბორჯიშ ირნერი მომენტის ჰეერს ოშქაშეთ 1200 ფურინჯი მეფურინჷნს დო მოსოფელს ირ 5 მერქას ართი Boeing 737 ეთმეფურჷნუნს დო დუთმაფურჷნანს. ფაქტობურო, Boeing 737 — ფანიაშ ედომუშამი ჯოხოდვალა რე, ნამუთ მუშჸურე ვითობათ უმოსი ოჰეერე ხვამარდეფიშ მოდელშე აკმოდირთჷ.
ოფურჷნალ-ტექნიკური მახასიათაფალეფი
წყუ:,.
სქოლიო
კატეგორია:ომაშარე ფურინჯეფი
რობერტ გრაბსი
რობერტ ჰოვარდ გრაბსი (ინგლ. Robert Howard Grubbs; დ. 27 ფურთუთა, 1942, მარშალი, კენტუკი, ააშ — ღ. 19 ქირსეთუთა, 2021, დუარტე, კალიფორნია, ააშ) — ამერიკალი ქიმიკოსი, კალიფორნიაშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტიშ პროფესორი. ოლეფინიშ მეტათეზისიშ პროცესიშ მენცარული რკვიებაშ გეშა გინოჩეს ნობელიშ პრემია ქიმიაშ დარგის 2005 წანას. გრაბსიქ პრემია მიპალუ ფრანგი ივ შოვენი დო ამერიკალი რიჩარდ შროკიწკჷმა ართო.
ბიოგრაფია
რობერტ გრაბსიქ დებადჷ 1942 წანაშ 27 ფურთუთას, კენტუკიშ შტატიშ მარშალიშ ოლქის. გურაფულენდჷ ფლორიდაშ უნივერსიტეტის. დუდშე დაინტერესებული რდჷ აგროქიმიათ. ფლორიდაშ უნივერსიტეტიშ პროფესორიშ მერლე ბატისტიშ ინიციატივათ, გრაბსიქ ორგანული ქიმიაშ გურაფა ქიდიჭყჷ. 1963 წანას მიპალუ მენცარობაშ ბაკალავრიშ ხარისხი, 1965 წანას მაგისტრიშ ხარისხი. ფლორიდაშ უნივერსიტეტიშ უკულ გრაბსიქ გურაფა გაგინძორჷ კოლუმბიაშ უნივერსიტეტის, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია 1968 წანას, რონალდ ბრესლოუშ ხემანჯღვერობათ. გრაბსიქ 1968-1969 წანეფს იმუშუ სტენფორდიშ უნივერსიტეტის. 1969 წანას ომუშებუშა გინილჷ მიჩიგანიშ შტატიშ უნივერსიტიშა. 1969-1973 წანეფს რობერტ გრაბსი რდჷ ასისტენტ პროფესორი, 1973-1978 წანეფს ასოცირაფილი პროფესორი. 1975 წანას გრაბსიქ მიპალუ ალექსანდრე ჰუმბოლდტიშ სტიპენდია დო ოგურაფუშა დო ომუშებუშა მიდართჷ გერმანიაშ მაქს პლანკიშ ჯოხონობაშ ნოშქერიშ რკვიებაშ ინსტიტუტიშა. 1978 წანას გრაბსიქ მუშობა ქიდიჭყჷ კალიფორნიაშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტის, სოდეთ რდჷ ქიმიაშ პროფესორი. რობერტ გრაბსიშ ომენცარე ინტერესეფიშ სფერო რდჷ: ორგანომეტალური ქიმია, სინთეტიკური ქიმია, გიშაკერზაფილო ახალი კატალისტეფიშ გოვითარაფა, ოლეფინიშ მეტათეზისიშო. 1998 წანას რობერტ გრაბსიქ პასადენას (კალიფორნია), დარსხუ კომპანია, ნამუთ გიშმაშქვანდჷ ოლეფინიშ კატალისტეფს. კომპანიაშ ჯოხოდვალა "მატერია" რდჷ. 2017 წანას მატერიაქ, კატალისტეფიშ ბიზნესი ქიმეჸიდჷ კომპანია Umicore-ს. 2021 წანაშე მატერიაშ მინჯე კომპანია ExxonMobil რე. რობერტ გრაბსი რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. 2005 წანას მიპალუ ნობელიშ პრემია ქიმიაშ დარგის, 2000 წანას ბენჯამინ ფრანკლინიშ მენდალი, 2002 წანას ტოლმენიშ მენდალი დო არტურ კოუპიშ პრემია, 2005 წანას პაულ კარერიშ ორქოშ მენდალი. 2010 წანას გრაბსის ქიმიაშ ამერიკაშ ინსტიტუტიქ გინოჩჷ ორქოშ მენდალი. 2017 წანას გინოჩეს ირა რემზენიშ პრემია. რობერტ ჰოვარდ გრაბსი რდჷ ლონდონიშ ომაფე ჯარალუაშ, ამერიკაშ მენცარობეფიშ ერუანული აკადემიაშ, ამერიკაშ მენცარობეფიშ დო ხელუანობეფიშ აკადემიაშ, ინჟინერიაშ ერუანული აკადემიაშ დო შხვადოშხვა ომენცარე ინსტიტუტეფიშ დო ორგანიზაციეფიშ მაკათური. რობერტ გრაბსიქ ღურუ 2021 წანაშ 19 ქირსეთუთას, 79 წანერქ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ქიმიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ქიმიაშ დარგის კატეგორია:დუნაბადი 1942 კატეგორია:ნაღურა 2021
სიტიბური გეშქუმალა
სიტიბური გეშქუმალა — ორგანიზმიშ გინოფურაფაშ შედეგი. სინჩხეშ ბორჯის, ორგანიზმის ვეშულებჷ რსხულიშ ნორმალური ტემპერტაუტაშ ასქილიდაფა, ადეკვატური თერმორეგულაციაშ ვაშილებუა სერიოზულ დორღვიაფათ გიშმარჩქინდუ. სიტიბურ გეშქუმალას თი ადამიერეფშო შეულებჷ მონკა შედეგეფი მიღასჷნ, ნამუთ გურ-ზისხირჯერღვეფიშ ლახარათ რე დალახებუნინ, გურიშ გაჩერებაშ დინოკოროცხუათ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ტრამვეფი კატეგორია:თერმორეგულაცია კატეგორია:სტიქიური უბედრობა
ტეხი
სქოლიო
კატეგორია:განახლებაშ თემიშ ოფუტეეფი (გულრიფშიშ მუნიციპალიტეტი) კატეგორია:გულრიფშიში მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი კატეგორია:აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ ოფუტეეფი კატეგორია:საქორთუოშ ოფუტეეფი კატეგორია:რუსეთიშით ოკუპირაფილი საქორთუოშ ოფუტეეფი
ჯეიმზ ვუდსი
ჯეიმზ ჰოვარდ ვუდსი (James Howard Woods; დ. 18 პირელი, 1947) — ამერიკალი კინო, ოტელევიზიე დო თეატრიშ არტისტი დო კომიკოსი. ვუდსი ჩინებული რე როლეფით ფილმეფს: ართიშა ამერიკას, მისისიპიშ ოროეი, სალვადორი დო კაზინო.
ბიოგრაფია
ვუდსიქ დებადჷ ვერნალს, იუტა. თიში მუმა, გეი პეიტორ ვუდსი რდჷ არმიაშ ოფიცერი, ნამუქით 1960 წანას ღურჷ. დიამუში ალმასქუშ ღურაშ უკული მაჟირაშა დეგურგინჷ ტომას დიქსონწკჷმა. ვუდსიქ ირდჷ ვარვიკის, როდ-აილენდი დო თექი გათჷ პილგრიმიშ უმაღალაში ოგურაფალი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1947 კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
ფრენკა პოტენტე
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალი არტისტეფი
ჯვ. წ. 1230-იანეფი
მოლინეფი
კატეგორია:
ფილიპინეფი
ფილიპინეფი (Pilipinas, the Philippines, Filipinas), ედომუშამი ოფიციალური ჯოხოდვალა ფილიპინეფიშ რესპუბლიკა (Republika ng Pilipinas, Republic of the Philippines, República de Filipinas) — სუვერენული, კოკი სახენწჷფო ობჟათე-ბჟაეიოლ აზიას, რჩქალი ოკიანეშ ბჟადალ ნორთის. ქიანა აკმოდირთუ 7 107 კოკიშე, ნამუშეთ სუმი თარ გეოგრაფიულ ბუნათ ირთუ: ლუსონი, ვისაიასი დო მინდანაო. ქიანაშ ნანანოღა - მანილა, მახორობაშ მეჯინათ ქიანაშ უდიდაში ნოღა რე - კესონ-სიტი, ჟირხოლო ნოღა მანილაშ მეტროპოლისიშ აკოდგინალუაშა მიშმურს.
სქოლიო
კატეგორია:ობჟათე-ბჟაეიოლი აზიაშ ქიანეფი კატეგორია:ინგლისურნინამი ქიანეფი კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი
ჯეიმზ მანგოლდი
ჯეიმზ მანგოლდი (James Mangold; დ. 16 ქირსეთუთა, 1963, ნიუ-იორკი, ააშ) — ამერიკალი კინორეჟისორი დო სცენარისტი. ჯოხო გისიმუ ფილმით „გილართი ხურგას“. ამდღარშა 9 ფილმი აფუ გინოღალირი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი კინორეჟისორეფი კატეგორია:ამერიკალი სცენარისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1963
ჯვ. წ. 1220-იანეფი
— ჯვ. წ. XIII ოშწანურაშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ ჯვ. წ. 1229 წანას დო გეთჷ ჯვ. წ. 1220 წანას.
მოლინეფი
კატეგორია:
მაართა არხი (საქორთუო)
მაართა არხი — საქართუოშ ჯარალუაშ მაუჭყაფალობაშ თარი ტელეარხი. არხი უჭყაფენს 1956 წანაშე საქორთუოშ მასშტაბით. ასე ოჭირინუანს საქორთუოშ მახორობაშ დოხოლ. 85%-ს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ტელევიზია კატეგორია:კომპანიეფი
ბიოინფორმატიკა
ბიოინფორმატიკა — დისციპლინეფოშქაშე დარგი, ნამუთ აკმაართიანენს ართამ ბიოლოგიას, მოლეკულურ ბიოლოგიას, კიბერნეტიკას, გენეტიკას, ქიმიას, კომპიუტერულ მენცარობეფს, მათემატიკას დო სტატისტიკას. შხუ მასშტაბიშ ბიოლოგიური პრობლემეფი, ნამუეფჷთ კაბეტი ნტირაშ მუნაჩემეფიშ ანალიზის ოხვილჷნან, გინმოჭყორდუ ბიოინფორმატიკათ გიმოკოროცხუაშ თოლწონუათ. ბიოინფორმატიკა უთარაშო იკათუანს კომპოუტერული მეთოდეფიშ დოგურაფას დო შემუშებას, ნამუეფჷთ მეწურაფილი რე ბიოლოგიური მუნაჩემეფიშ მეღებაშა, ანალოზიშა, ჩუალაშა, ორგანიზაციაშა დო ვიზუალიზაციაშა.
ციკლონი
მინი|ციკლონი [[ბარენციშ ზუღას (1987, 27 ფურთუთა)]] მინი|ციკლონი ინდოეთიშ წყარპიჯეფს მინი|კონვექციური ნოჸულიშ მალობა ტროპიკულ ციკლონს ციკლონი (< ჯვ. ბერძენ. κυκλῶν — მართუ) — დაბალი ატმოსფერული წნევაშ არე, ნამუშ ცენტრის წნევა მინიმალური რე, პერიფერიაშა — მაღალი. დჷმახასიათაფალი რე ატმოსფერული ეფაჩუა — ჰავაშ გირგალური რთაფა. ჯგირო გოვითარაფილი ციკლონიშ ცენტრის ზუღაშ დონეშე წნევა ანთხუ 950-960 მბარ-შახ, კანკალეშა 920-930 მბარ-შახ (თიწკჷმა, მუჟამსჷთ ზუღაშ დონეშე ოშქაშე წნევა დოხოლაფირო 1012 მბარ რე). ატმოსფერული წნევაშ გჷნორთუალაშ რუკას ციკლონი გჷმიხანტუაფჷ ოვალური ფორმაშ გოძგიბილი იზობარეფით, ნამუთ აკოხურგელი რე დაბალი წნევაშ არე (ბარიული დეპრესია).
2126
დღახუეფი
კატეგორია:
ციკლონი
ოორუე გვერდოსფეროს ციკლონს ბორია უბარს სათიშ ისინდიშ სააწმარენჯო მიმალობათ დო ცენტრიშა, ობჟათე გვერდოსფეროს — სათიშ ისინდიშ მალობათ. ბორია ციკლონიშ ცენტრის უმოსი ჭყანიერი რე, ვინძო პერიფერიას; კანკალეშა ბორიაშ სჩქარა 20 მ/წმ დო 30 მ/წმ-შე უმოსის ხოლო ანჭუ.
ციკლონიშო დჷმახასიათაფალი რე ჰავაშ ეკიმალობა, მუთ ხეს უნწყუნს მუნაფეფიშ გორჩქინას დო ხვეიან ნოლექეფიშ გჷმულას. ციკლონეფი ძალამ დიდ ტერიტორიას იკენა (მუსხირენ ოშობათ კმ²-შე 2-3 ვთშ. კმ²-შახ). გოფაჩუაშ მეჯინათ გიშმაგორჷნა: ტროპიკეფსგალე (ზჷმიერი დო მაღალი განედეფიშ) ციკლონს; ტროპიკულ ციკლონს.
ტროპიკეფსგალე ციკლონი ივითარებუ ატმოსფერული ფრონტეფიშ ზონას. ჰავაშ გირგალური ყარაფიშ გეშა ციკლონიშ არეს დიხაუჩაშ შხვადოშხვა განედიშე შიწუაფჷ შხვადოშხვა ტემპერატურაშ მაღვენჯი ჰავაშ მასეფი, მუთ იჭანუანს ციკლონიშ ტემპერატურულ ასიმეტრიას.
ციკლონი ყარენს ტროპოსფეროს ჰავაშ მასეფიშ გჷნულაშ მალობათ, ბჟადალშე ბჟეიოლიშჸურე, ოშქაშეთ 30-45 კმ/სთ სიჩქარათ (დაჭყაფჷ სტადიას სიჩქარა კანკალეშა 100 კმ/სთ ანჭუ; ბოლო სტადიას ქიახანს შეულებჷ ართ აბანს გაჩერება). ციკლონიშ გინულა თე თუ თი რაიონშა იჭანუანს ტაროსიშ უცბაშიან თირუას. თაშნეშე რე დაღარი (ლასირი) ციკლონეფი, ნამუთ ივითარებჷნა სქირონაშ ჟინპიჯიშ ტიბუ უბანს (ტიოზი, დინოხოლენი ზუღა).
ტროპიკული ციკლონეფიშ აკოქიმინუა დო გოვითარაფა მუთმოხვადუ 5-20° განედეფს, ეკვატორიშ ჟირხოლოჸურე. ტროპიკეფსგალე ციკლონეფწკჷმა ელაზჷმაფათ თინეფი კორჩილ ზჷმაშ რენა (დიამეტრი 100-300 კმ), წნევა ცენტრის 950, კანკალეშა - 900 მბარ-შახ ხოლო ანთხუ; მაღალი ბარიული გრადიენტიშ გეშა ბორიაშ სიჩქარა ბრელით უმოსი რე (70 მ/წმ დო უმოსი). ტროპიკული ციკლონეფიშ გოვითარაფა ეინწყუმუ ტიბუ დო ლამე ჰავაშ ინტენსიური ეკიმალობათ, მუსჷთ მოჸუნს წყარიშ ორქიშ კონდენსაცია დო ხვეიანი ნოლექეფი (გემანტირე ჭვემა, ტყვაცი დო გურგინი).
ტროპიკული ციკლონი ივითარებუ მანგარო გოტიბაფილჷ ოკეიანეშ არეს, კონვერგენციაშ დინოხტროპიკულ ზონას. ყარენს ბჟაეიოლშე ბჟადალშა (ტროპიკეფს ჰავაშ გჷნულაშ მალობათ) 10-20 კმ/სთ სიჩქარათ. ოორუე გვერდოსფეროს გინიკინუ ოორუე-ბჟადალჸურე, ობჟთე გვერდოსფეროს — ობჟათე-ბჟადალჸურე. სქირონაშა გინულაშ უკული მალას იქარებუ. არსებენს ხანგჷნძე მუსხირენ დღაშე 2-3 მარაშახ. ზოხო თინეფშე ტროპიკეფს ხოლო დჷთმაჩირთუ, ბჟაეიოლიშჸურე ქირთანს პიჯის დო მუშ მუშბურობეფით ტროპიკეფსგალე ციკლონს მითმიაკინუ.
ლანჯოუ
ლანჯოუ (蘭州) — ნოღა ჩინეთის, განსუშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი. პროვინციაშ თარობაშ ორენი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩინეთიშ ნოღეფი
ჯვ. წ. 1211
— ჯვ. წ. XIII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1210-იანეფიშ რანწკო 9-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1211 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
გოდფრი ჰაუნსფილდი
ბიოგრაფია
გოდფრი ჰაუნსფილდიქ დებადჷ 1919 წანაშ 28 მარაშინათუთას, ნოტინგემშირიშ ოფუტე სატონ-ონ-ტრენტის, ფერმერეფიშ ფანიას. გურაფულენდჷ ნიუარკ-ონ-ტრენტიშ გრამატიკაშ სკოლას, სოდეთ ფიზიკათ დო არითმეტიკათ დეინტერესჷ. სკოლაშ თებაშ უკულ, მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ დოჭყაფაშახ ჰაუნსფილდიქ ქაკათ ბრიტანეთიშ ოურდუმე-ოჰეერე ძალეფს რეზერვისტო. ლჷმაშ თებაშ უკული ჰაუნსფილდი გურაფულენდჷ ლონდონიშ ელექტროტექნიკაშ კოლეჯის. 1949 წანას ჰაუნსფილდიქ მუშობა ქიდიჭყჷ ბრიტანულ ტრანსნაციონალურ კონგლომერატის EMI, Ltd.-ის. ჸათაქ მუშობაშ ბორჯის ჰაუნსფილდიქ დარსხუ კომპიუტერული ტომოგრაფიაშ ტექნოლოგია. 1970-იან წანეფიშ დაჭყაფუშე კომპიუტერული ტომოგრაფიაშ გიმორინაფა დიჭყეს ომედიცინე პრაქტიკას. დუდშე ტომოგრაფია ხვალე დუდიშ არსებენდჷ, 1975 წანას ჰაუნსფილდიქ ეიოგჷ რსხულიშ ტომოგრაფი ხოლო. გოდფრი ჰაუნსფილდი რდჷ ნობელიშ პრემიაშ, უილიამ ექსნერიშ მენდალიშ, ჰოვარდ პოტსიშ მენდალიშ, მალარდიშ პრემიაშ, დადელიშ მენდალიშ დო პრემიაშ ლაურეატი. 1976 წანაშე ჰაუნსფილდი რდჷ ბრიტანეთიშ იმპერიაშ ორდენიშ კომანდორი დო 1981 წანაშე რაინდი-ბაკალავრი. 1986 წანას ჰაუნსფილდიქ პენსიაშა მიდართჷ დო მუშ ჸუდეს მანწყუ კერძო ლაბორატორია. გოდფრი ჰაუნსფილდიქ ღურუ 2004 წანაშ 12 მარაშინათუთას, 84 წანერქ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი მენცარეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიოლოგაშ დო მედიცინაშ დარგის კატეგორია:ინგლისარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1919 კატეგორია:ნაღურა 2004
გუდა
გუდა — (ქორთული ვარიანტი - გუდასტვირი) - მუსიკალური დინამბარალი ინსტრუმენტი თურქეთის. უმენტაშო ირინუანა ლაზეფი, ჰემშინეფი დო პონტოარი ბერძენეფი.
ეტიმოლოგია
თურქულ ზიტყვა ტულუმი მოურს ხაკასური ნინაშე დო შანენს "ტყებიშ ჭკუდის".
ჯვ. წ. 1212
— ჯვ. წ. XIII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1210-იანეფიშ რანწკო 8-ო წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1212 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
საკი (წყარმალუ)
საკი (ირლ. An tSuca, ინგლ. River Suck) რე წყარმალუ ირლანდიას, წყარმალუ შანონიშ ნადუ. საკიშ სიგჷნძა რე 133 კმ. ღანჩოშ ფართობი 1,600 კვ.კმ.
ბლექუოთერი (მანსტერი)
ბლექუოთერი (ირლ. An Abha Mhór, ინგლ. Munster Blackwater) რე წყარმალუ ირლანდიას, მანსტერიშ პროვინციას. წყარმალუ ბლექუოთერი იჭყაფჷ მულარაიკიშ გვალეფს, კერიშ ოგრაფეს დო გიშმურს კორკიშ, უოტერფორდიშ ოგრაფეეფს დო ინაკათუ კელტეფიშ ზუღას, ნოღა იოლის. ბლექუოთერიშ წყარპიჯის იდვალუაფჷ ნოღეფი: მალოუ, ფერმოი დო ლისმორი. ბლექუოთერიშ უდიდაშ ნადუეფ რე: დალუა, ბრაიდი, ელოუ, არაგლინი, ფუნშენი დო შხვეფი. ბლექუოთერიშ სიგჷნძა რე 169 კმ. ღანჩოშ ფართობი 3,100 კვ.კმ.
საკი (წყარმალუ)
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ირლანდიაშ წყარმალუეფი
სქრუბიუს პაიპი
დევიდ მიდსი (David Meads დ. 3 მარაშინათუთა, 1981) — ინგლისარი არტისტი დო რეპერი, ჩინებული რე მუჭოთ სქრუბიუს პაიპი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი კატეგორია:ინგლისარი მობირეეფი
მედელპადიშ პროვინცია
მედელპადი — ისტორიული პროვინცია შვედეთიშ ცენტრალურ ნორთის, ნორლანდიშ რეგიონს. უხურგანს ჰელსინგლანდიშ, ჰერედალენიშ, ემტლანდიშ დო ონგერმანლანდიშ პროვინციეფს. ბჟაეიოლშე ომძღჷ ბოტნიაშ ჸუჯი. ჯოხოდვალა მედელპადი („ოშქაშე დიხა“) შუროთ ვეგჷმოხანტუნს ქიანაშ გეოგრაფიული დვალუაშ ოშქაშეს, თინა, ოძირანს ნამჷ-და პროვინცია იდალუაფუ ჟირ წყარმალუშ — იუნგანიშ დო ინდალსელვენიშ შქას.
კატეგორია:შვედეთიშ პროვინციეფი კატეგორია:შვედეთიშ ისტორია
ნაშიკი
ნაშიკი (नाशिक, ) — ნოღა ინდოეთის, მაჰარაშტრაშ შტატის, ნაშიკიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ნოღა შტატიშ ოორუე-ბჟადალს იდვალუაფუ, მუმბაიშე 171 კმ მალობას დო პუნაშე 210 კმ მალობას. ნაშიკი შტატის მახორობაშ მეჯინათ მასუმა აბანს იკენს (მუმბაიშ დო პუნაშ უკული). ნაშიკი, მუმბაი დო პუნა მაჰარაშტრაშ „ორქოშ სუმკუნთხუს“ აკმოქიმინუნა.
სქოლიო
კატეგორია:მაჰარაშტრაშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი
იოშიჰიდე სუგა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იაპონიაშ პრემიერ-მინისტრეფი კატეგორია:იაპონიაშ დინოხოლენი საქვარეფიშ მინისტრი
სმაიტიშ რეპორტი
სმაიტიშ რეპორტი (ინგლ. The Smyth Report, წინგიშ ოფიციალური ჯოხოდვალა: Atomic Energy for Military Purposes) — ამერიკალი ფიზიკოსიშ ჰენრი დევულფ სმაიტიშ წინგი, გიშაშქუმალირი 1945 წანაშ 12 მარაშინათუთას. წინგი რე მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ბორჯის მანჰეტენიშ პროექტიშ ადმინისტრაციული ისტორია. წინგიქ გინირთჷ ბესტსელერო დო გიმიჩინჷ 127,000 ეგზემპლარქ. სმაიტიშ რეპორტიქ ითანგუ 40-შე უმოს ნინაშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მენცარული წინგეფი კატეგორია:წინგეფი მანჰეტენიშ პროექტიშ გეშა კატეგორია:1945 წანას გიშაშქუმალირი წინგეფი
ბანი (წყარმალუ)
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ირლანდიაშ წყარმალუეფი
ცუნამი
მინი|ცუნამიშ გრაფიკული მოდელირაფა ცუნამი (იაპ. 津波) — ოკიანეშ ძალამ დიდი სიგჷრძაშ გრავიტაციული რეღმეფი, ნამუთ უთარაშო წჷმიქიმინუ ქვინჯის ვარდა წყარპიჯიშ ღოზის მოხვალამირი დიხაშნწალუაშ (რიხტერიშ სკალათ 6,5 ბალშე უმოსი სიჭყანიეშ დო ჰიპოცენტრით 50 კმ-შე მორჩილ სიტომბეს), ვულკანური ქიმინჯუაშ დო შხვა ტექტონიკური პროცესეფიშ შედეგო. ცუნამიშ 1000-შახ ჩინებული შვანეფშე 100-შე უმოსი კატასტროფული რდჷ. ცუნამიშ 80% რჩქალი ოკიანეშ პერიფერიას ჩქინდუ.