cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ფრაი-მამერტო-სეკიუშ დეპარტამენტი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ დეპარტამენტეფი
ოურდუმე-ოჰეერე ძალეფი
ოურდუმე–ოჰეერე ძალეფი (უმენტაშ ქიანეფს ჯოხო ოჰეერე ძალეფი). წჷმარინუანს აკოანჯარაფილი ძალეფიშ ართ-ართ გვარობას, ნამუთ მერხველერი რე აწმარენჯიშ დიხაშჟიდონი, ოჰეერე  დო ოზუღე ოღანკეეფიშ (ობიექტეფიშ) მაჯილიკარო მუჭოთ ზოხორინელო, თაშნეშე აკოანჯარაფილი ძალეფიშ შხვა გვარობეფწკჷმა კოლაბორაციათ. თინა თაშნეშე გჷმირინუაფუ ოსქირონე ჯარეფიშ რალაფიშ ხუჯიშ მიოჩამალო, ოჰეერე დესანტიშ გინაჸოთამალო (გინახუნაფალო), ოჰეერე გინოღალეფიშ ოწარმებელო დო ოჰეერე თოლორუაშ ოწარმაფალო. ნამთინე ქიანეფს ოურდუმე-ოჰეერე ნძალეფშა მიშმურს ოჰეერე დუდიშთხილუაშ ნორთეფი დო აკნადგჷმეფი. ოჰეერე ძალეფშა მიშმულა ავიაციაშ გეჸვენჯი გვაროვნებები: ბომბმონჭაფუ ავიაცია, მუმაჯილიკარ-ბომბმონჭაფუ ავიაცია, მუმაჯილიკარი ავიაცია, მაშხაფუ ავიაცია, ოთოლორე ავიაცია, ოურდუმე-ოტრანსპორტე ავიაცია.
ოურდუმე-ოჰეერე ძალეფიშ ერკებული
კატეგორია:ოურდუმე ძალეფი კატეგორია:ავიაცია
მატმუტ ატლანტიკი
„მატმუტ ატლანტიკი“ (Matmut-Atlantique) — ოკუჩხბურთე სტადიონი ბორდოს, საფრანგეთის. გინწყჷ 18 მესი, 2015. ფრანგული ოკუჩხბურთე კლუბიშ „ბორდო“-შ ჸუდეშ არენა. კინოხ ჯოხოდჷ „ბორდოშ ახალი სტადიონი (Nouveau stade de Bordeaux).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოკუჩხბურთე სტადიონეფი კატეგორია:საფრანგეთიშ ოკუჩხბურთე სტადიონეფი
ბათუმიშ საირქიანო აეროპორტი
სქოლიო
კატეგორია:საქორთუოშ აეროპორტეფი
ჭითაგვალა
ჭითაგვალა — გვალა ეგრისიშ ქჷნდჷრს, წყარმალუ ხობწყარიშ ოდუდეს. სიმაღალა 3226 მ. ეგაფილი რე ბაიოსური პორფირიტული წყებეფით. მოდირაკილი პირამიდაშ ფორმაშ რე, გვალას გერთელი კირდეამი კართეფი უღუ. დჷმახასიათაფალი რე სუბალპური დო ალპური ლანდშაფტეფი.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ გვალეფი
ჯვ. წ. 598
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 598 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
საირქიანო სამართალი
მორო თე მუნასჷმჷნეფი თიმწკჷმა ხოლო ვა მეურედჷ სიმართლეს. უკვე თიმწჷმა ხოლო რდჷ მორჩილი მუდანაფაშ საირქიანო სამართალიშური გუნაჭყაფეფი, ნამუეფსჷთ სახენწჷფოშ სტატუსი ვა უღუდეს. მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ დოთებაშ უკული საირქიანო არენას გაკლარჩქინდჷ მიარე სახენწჷფოეფიშოშქაშე ორგანიზაციაქ, კერძო პიჯეფიშ დუნარსხუეფი მუსხირენი საირქიანო ვაოთარობე ორგანიზაციაქ, ბრელი მიარენაციურ კონცერნიქ, ეთნიკური უმორჩილაშობეფქ, ნამუეფქჷთ საირქიანო სამართალიშ სუბიექტიშ სტატუსი გეჭოფეს.
საირქიანო სამართალიშ ჩჷნაფაშ ირონი ოვითარაფაშა ამერიკაშ სამართალიშ ინსტიტუტიშ „საირქიანო სამართალიშ“ დეფინიცია ხოლო (მასუმა მიშათინუა) მითმიოწურუანს, ნამუსჷთ საირქიანო სამართალიშ სუბიექტეფო გმიშინუაფჷ, მუჭოთ სუვერენული სახენწჷფოეფი, თაშნეშე საირქიანო ორგანიზაციეფი დო (გაკინებული ნებეფით) კერძო დო იურიდიული პიჯეფი.
საირქიანო სამართალიშ ოსხირშა ჩიებაბორჯის თოჸუჯიქ ოკო მეუდირთას გეჸვენჯი შანულამ თეორიულ ასპექტეფს:
ოირკოჩე დო რეგიონალური საირქიანო სამართალი
საირქიანო სამართალიშ მუშობურობეფი
საირქიანო სამართალი, მუჭოთ „სამართალი“
საირქიანო სამართალიშ თანჯეფი
*
კონგოშ რესპუბლიკაშ ნოღეფიშ ერკებული
კონგოშ რესპუბლიკაშ ნოღეფი (IHPC).
რესპუბლიკას ჟირი შხუ ნოღა რე — ნანანოღა ბრაზავილი 1 252 974 ადამიერი მახორობათ, 2010 წანაშ ეჭარუათ) დო პუენტ-ნუარი (663 400 ადამიერი მახორობათ, 2005 წანაშ ეჭარუათ). თეშნერო, ქიანაშ მახორობაშ დოხოლაფირო ჟირი ნასუმორი იდვალუაფჷ თე ჟირ აგლომერაციას.
გიმე მოჩამილი რე ნოღეფიშ ერკებული, ნამუშ მახორობაშ მუდანობა 2 000-შე უმოსი რენ, 1984 დო 1996 წანეფიშ ეჭარუაშ მეჯინათ, თაშნეშე 2005 წანაშ ფასებათ. ბრაზავილი ზოხორინელი ართული რე, დო ნამთინ ადმინისტრაციულ ართულს ვარხველჷ.
რუკა
ლეგენდა:
კონგოშ რესპუბლიკა
ჰაინრიხ ჰერცი
ჰაინრიხ ჰერცი გურაფულენდჷ მიუნხენიშ დო ბერლინიშ უნივერსიტეტეფს. ოდოქტორე დისერტაცია თხილუ 1880 წანას, ბერლინიშ უნივერსიტეტის, ჰერმან ფონ ჰელმჰოლციშ ხემანჯღვერობათ. გურაფაშ თებაშ უკული ჰერცი მუშენდჷ შხვადოშხვა ომენცარე ინსტიტუტეფს. 1883 წანაშე ჰერცი რდჷ კილიშ უნივერსიტეტიშ თეორიული ფიზიკაშ პროფესორი დო 1885 წანაშე კარლსრუეშ უნივერსიტეტიშ პროფესორი. 1889 წანაშე ღურაშახ ჰაინრიხ ჰერცი მუშენდჷ ბონიშ უნივერსიტეტიშ ფიზიკაშ ინსტიტუტიშ დირექტორო. ჰერციქ ღურუ 1896 წანას, 36 წანერქ. ნთხორილი რე ჰამბურგიშ ოლსდორფიშ სასაფლას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალეფი კატეგორია:გერმანალი ფიზიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1857 კატეგორია:ნაღურა 1894
ზოროასტრიზმი
მინი|250პქ|მარჯვნივ|ზოროასტრული ოხიდა 100px|მარჯვნივ|მინი|ფარავაჰარი - ადამიერიშ შურიშ გჷმოხანტუაფა დაბადებაშახ დო ღურაშ უკული ზოროასტრიზმი (ატროშანი, მაზდეანალა) (სპარს. زرتشتی‌گری) — ართ ბორჯის სასანიდური სპარსეთიშ ოფიციალური რელიგია, ნამუქჷთ შანულამი როლი არსულჷ სპარსეთიშ აქემენიანეფიშ დო პართეფიშ იმპერიეფს. რელიგია თაშნეშე ჩინებული რე, მუჭოთ ზარათუსტრიანიზმი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რელიგიეფი კატეგორია:ბჟაეიოლური კულტურა
მერილინ მონრო
thumb|მერილინ მონრო მერილინ მონრო (ინგლ. Marilyn Monroe; დაბადებაშ ჯოხო: ნორმა ჯინ მორტენსონი, ინგლ. Norma Jeane Mortenson, დ. 1 მანგი, 1926, ლოს-ანჯელესი, ქალიფორნია - ღ. 5 მარაშინათუთა, 1962, ბრენთვუდი, ქალიფორნია) — ამერიკალი არტისტი, მობირე, მოდელი, სექს სიმბოლო. ეჭოფილი აფუ ორქოშ გლობუსი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:ამერიკალი მობირეეფი კატეგორია:ამერიკალი მოდელეფი კატეგორია:დუნაბადი 1926 კატეგორია:ნაღურა 1962
სანტა (პროვინცია)
200პქ|მინი|მარჯვნივ|სანტაშ პროვინციაშ აბანდვალა ანკაშიშ რეგიონს სანტა — პროვინცია აიაკუჩოშ რეგიონს, პერუს. პროვინციაშ ნანანოღა რე ჩიმბოტე. პროვინციაშ ფართობი აკმადგინანს 4,004.99 კმ²-ს, მახორობა — 406,605 ადამიერს.
პროვინცია ადმინისტრაციულო ირთუ ჩხორო რაიონო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი კატეგორია:ანკაშიშ რეგიონიშ პროვინციეფი
გლუკოზა
კატეგორია:ჰექსოზეფი კატეგორია:ნოშქერწყარეფი
ვეინტიკუატრო-დე-მაიოშ კანტონი
სქოლიო
კატეგორია:ეკვადორიშ კანტონეფი
ელექტროტექნიკა
ელექტროტექნიკა, ელექტრონული ინჟინერია — ინჟინერიაშ დისციპლინა ნამუთ გურაფულენს თიცალ მანქანეფს, მონწყილობებს დო სისტემეფს, ნამუეფი გიმირინუანა ელექტრობას, ელექტრონიკას დო ელექტრომაგნეტიზმის. ელექტროტექნიკაქ მუჭოთ დისციპლინაქ გევითარჷ XIX ოშწანურაშ ეკონია პერიოდეფს ელექტრონული ტელეგრაფიაშ კომერციალიზაციაშ, ელექტროენერგიაშ დო ტელეფონიზაციაშ გოფაჩუაშ დო გოვითარაფაშ უკულ. ელექტროტექნიკაშ სუბ-დისციპლინეფი რე: ელექტროენერგეტიკა, ელექტრონიკა, ტელეკომუნიკაციეფიშ ინჟინერია, მიკროელექტრონიკა, ნანოელექტრონიკა, კომპიუტერული ინჟინერია, ოპტიკა, ფოტონიკა დო შხვეფი. ელექტროტექნიკაწკჷმა ხოლოშიანი დისციპლინეფი რე: მექატრონიკა, ბიომედიცინური ინჟინერია, აეროკოსმოსური ინჟინერია, რობოტოტექნიკა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ელექტროტექნიკა
ბაიხლე
ბაიხლე (Beichle) — გვალა შვეიცარიას, ემენტალიშ ალპეფს. იდვალუაფუ ლუცერნიშ კანტონს; გინაჯინე ეშოლცმატიშ მუნიციპალიტეტის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ალპეფი კატეგორია:შვეიცარიაშ გვალეფი
ჯვ. წ. 599
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 591 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ოთარ ჭილაძე
ოთარ ჭილაძე (დ. 20 მელახი, 1933, სიღნაღი — ღ. 1 გჷმათუთა, 2009, ქართი) — ქორთუ ჭარუ, პროზაიკოსი, პოეტი, დრამატურგი. 1998 წანას ნომინირებული რდჷ ნობელიშ პრემიაშა ლიტერატურაშ დარგის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ქორთუეფი კატეგორია:ქორთუ ჭარუეფი კატეგორია:ქორთუ პოეტეფი კატეგორია:ქორთუ დრამატურგეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ნომინანტეფი კატეგორია:საბაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1933 კატეგორია:ნაღურა 2009
Megadeth
Megadeth— 1983 წანას დორხუაფილ ამერიკულ თრეშ მეტალ ბუნა ლოს-ანჯელესიშე, კალიფორნია. ბუნა დარსხის გიტარისტიქ დეივ მასტეინქ დო ბასისტიქ დევიდ ელეფსონქ მეტალიკაშ მეტებაშ უკული.
ბროლისქედი (ქჷნდჷრი)
ბროლისქედი, ქჷნდჷრი (სერი) კოლხეთიშ რზენს, ქუთეშიშ ობჟათე-ბჟაეიოლჸურე, წყარმალუ ყვირილაშ მარძგვან განშე. ბროლისქედიშ ობჟათე მუნაკვათა თარი ნორთიშე გჷშართილი რე წყარმალუ ჭიშურათ (ყვირილაშ მარძგვანი ნადუ). უმაღალაში ჭურჭულიშ სიმაღალა რე 385 მ. ბროლისქედი ეგაფილი რე ჟინცარცული დო ეოცენური კირქუალეფით, მერგელუანი კირქუალეფით დო ქვიშაქუალეფით, თაშნეშე ოლიგოცენური მანგანუმამი ქვიშაქუალეფით. რე ქალცედონიშ საბადო. უღუ სტრუქტურულ-ეროზიული რელიეფი. გოქუნილი რე უთარაშო ბართვონეფით დო მაჟირული ტყათ.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქორთუოშ ქჷნდჷრეფი
ოორუე კავკაციაშ ფედერალური ოკრუგი
400px|thumb|right|ოორუე კავკაციაშ ფედერალური ოლქი ოორუე კავკაციაშ ფედერალური ოლქი – გჷშერთჷ ობჟათეშ ფედერალურ ოლქიშე დიმიტრი მედვედევიშ 2010 წანაშ 19 ღურთუთაშ ზოჯუათ. აკმადგინანს ოორუე კავკაციაშ ცენტრალურ დო ბჟაეიოლ ნორთის. ოლქიშ ცენტრი რე ნოღა პიატიგორსკი, ტერიტორია – 172 360 კმ, მახორობა მეხოლაფირო– 9.5 მილიონიე. ფართობით არძაშ უჭიჭაშ ოლქიე, თაშნეშე კაკალი რეგიონი რე, სოდგა რუსეფი ვა აკმადგინანა უმენტაშობას. თინეფიშ მუდანობა 30% აკმადგინანს, მარა არძაშ უდიდაშ ეთნიკური ბუნა რე.
რესურსეფი ინტერენტის
კატეგორია:ოორუე კავკაციაშ ფედერალური ოლქი
ფსკოვი
ფსკოვი (Псков) — ნოღა რუსეთის, ოორუე-ბჟადალ ფედერალურ ოკრუგის, ფსკოვიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. იდვალუაფუ წყარმალუ ველიკაიას თიწკჷმა წყარმალუ ფსკოვიშ ინაკათუს. მოსკოვიშ ოორუ-ბჟადალშე 743 კილომეტრიშ მეძენას.
ვიდეომასალეფი
კატეგორია:ფსკოვიშ ოლქიშ ნოღეფი კატეგორია:რუსეთიშ ნოღეფი კატეგორია:ჸოფილი ნანანოღეფი კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტეფიშ ნანანოღეფი
ალკოჰოლიზმი
ალკოჰოლიზმი — ალკოჰოლიშ მეღება, ნამუთ იწვიენს სოციალურ დო შხვა პრობლემეფს.
ჯვ. წ. 600
ნაღურა
კატეგორია:
ჯონ აპდაიკი
ჯონ აპდაიკი (ინგლ. John Hoyer Updike, დ. 18 მელახი, 1932, რედინგი, პენსილვანია - ღ. 27 ღურთუთა, 2009, დენვერსი, მასაჩუსეტსი) — ამერიკალი ჭარუ, ნოველისტი, პოეტი დო ლიტერატურული კრიტიკოსი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ჭარუეფი კატეგორია:დუნაბადი 1932 კატეგორია:ნაღურა 2009
ტალამპაიაშ ერუანული პარკი
ტალამპაია (Talampaya) – ერუანული პარკი არგენტინას, იდვალუაფუ ლა-რიოხაშ პროვინციაშ ბჟადალ დო ცენტრალურ ნორთის. 1997 წანას ქიმიღჷ ერუანული პარკიშ სტატუსი. პარკიშ ფართობი რე 2.150 კმ ², სიმაღალა - 1500 მეტრა ზუღაშ დონეშე.
პარკი იდვალუაფუ ჟირ ქჷნდჷრს შქას დვალირ ვეს. მუში ლანდშაფტიქ იფორმირჷ ეროზიაშ შედეგო. ჭვემეფი უჩქჷ ზარხულს, გაზარხულს ირქენს ძალიერი ბორია.
პარკიშ მონძეობეფი
2000 წანას პარკი მიშეღეს იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი არგენტინას კატეგორია:არგენტინაშ ერუანული პარკეფი
სუვონი
სუვონი (수원시?, 水原市) — კიონგიდოშ პროვინციაშ ადმინსიტრაციული ცენტრი დო უკაბეტაში ნოღა, ობჟათე კორეას. მახორობა დოხოლაფირო 1,25 მილიონი რე. ნოღა სეულიშ ბჟაეიოლშე 30 კილომეტრიშ მეძენას იდვალუაფჷ. კანკალეშა ნოღას კორეული კუჩხბურთიშ ნანანოღათ მიშინუანა - თაქ იდვალუაფუ ჩონებული კორეული ოკუჩხბურთე ბუნა სუვონიშ სამსუნგ ბლიუინგზი. სუვონსჷთ იდვალუაფჷ სამსუნგიშ მაჸვენჯი ორკუალე ცენტრეფი.
ისტორია
სუმი ომაფეშ ბორჯის, თეხანური სუვონიშ ტერიტორიას რდჷ ხორუა მოსუ, უკული ჩინებული, მუჭოთ მეჰოლი. სუვონქ თეხანური ჯოხო 1413 წანას მიღჷ, დო ნოღაშ სტატუსი — 1949 წანას.
ეკონომიკა
სუვონი კორეაშ ართ-ართი უდიდაში ოხრეჭე ცენტრი რე. ეკონომიკაშ თარი დარგეფი რე: ელექტრონიკა, ტესქტილიშ ხერეჭუა, ქიმიური ხერეჭუა, მეტალურგია დო შხვა. ნოღაშ ბიუჯეტი წანმოწანას 1 მილიარდ ააშ დოლარს აკმადგინანს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ობჟათე კორეაშ ნოღეფი კატეგორია:კიონგიდოშ პროვინციაშ ნოღეფი
ქააბა
მინი|მოხვამე ქააბაწკჷმა ქააბა (الكعبة — „კუბი“) — კუბური ფორმაშ მუსლიმური სიწიმინდე (ნოდგჷმი). ასეშო ჰაჯიშ ბორჯის ანდა პილიგრიმი მოურს დო ქააბაშ წჷმი გეჸვენჯი ზიტყვეფს რაგადანს: „ღორონთიშ ოინალეს ვორეთ აბრაამიშ მოჭანაფაშ ოგამეთ“ მუკი-მული იმანჯებუ ტავაფიშ რიტუალი. მუსლიმეფშო ქააბა რე ქიბლა - ორიენტირი, ნამუშათ იჯინე არძა მუსლიმი ხვამაშ ბორჯის.
სომეხური მაფია
სომეხური მაფია — ეთნიკური ორგანიზაფილი დჷნაშებური ბუჯგუეფი, ნამუეფით სომეხეფშე აკმოდირთჷ.
ქააბა
ლიტერატურა
კატეგორია:ისლამი
სომეხური მაფია
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეთიშ კრიმინალური ბუნეფი კატეგორია:მოსკოვიშ ორგანიზაფილი კრიმინალური ბუნეფი კატეგორია:ეთნიკური კრიმინალური ბუნეფი
ტეხირიშდუდი
ტეხირიშდუდი — გვალა ბჟადალ საქორთუოს, ეგრისიშ ქჷნდჷრს, წყარმალუეფიშ ჩეგოლაშ (ხობწყარიშ ღანჩო) დო ტეხირიშ (რიონიშ ნოჸულა) ოდუდეეფწკჷმა. სიმაღალა 3002 მ. კონუსური მოჸუნელობაში რე. გვალაშ ელმოლი ეგაფილი რე იურული დიხაჭაბუფიქალეფით, ქვიშაქუალეფით, პორფირიტეფით. გვალაშ კართებს ჩანს ალპური დოლოეფი.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ გვალეფი
უჩა ზუღაშ ტობუაშ თეორია
უჩა ზუღაშ ტობუა პრეისტორიული წყარალაშ ჰიპოთეზა რე, ნამუთ ოკო მოხვალამედჷკო უჩა ზუღაშ აუზიშ ნჭაფიერ გოფშაფაშ გეშა. თე თეორიაქ მაართათ ნიუ-იორქ თაიმსის გისიმუ 1996 წანას, ოდო  უკული ნჭაფიერო ეიხვამილუ ინტერნაციონალურ მედიაქ.
1998 წანას უილიამ რაიანქ დო უოლტერ პიტმანქ, კოლუმბიაშ უნივერსიტეტიშ გეოლოგეფქ, გჷმაბჟინეს დოდასურაფეფი მასიური წყარიშ მოლაფაშ მიმაწურაფალ ფაქტეფშენ ბოსფორიშ საროტის, ნამუთ ჯვ. წ. 5600 წანას ოკო მოხვალამედჷკო.
ჯვ. წ. მაამშვა ანთასწანურას კავკაციონიშ დო კარპატეფიშ გვალეფიშ ჸინუშ მასიურ ნდღულაფაქ  უჩა დო კასპიაშ ზუღეფი ვერწემ ლიგე წყარიშ ტობეფო გინაშქჷ, თიწკჷმა მუჟამცჷთ მოსოფელიშ ზუღაშ დონე ალაზიმაფათ დაბალი სქიდუდჷ. ლიგე წყარიშ ტობეფი ეგეოსიშ ზუღას ინმოწენდჷ. კლიმატიშ აჩხურაფაქ ალპური ჸინუეფიშ მონძალაფა გჷშეჭანუ, მუდგაშ ოსქვებუროთ უჩა ზუღას ინმაწჷმუ წყარმალუეფიშ წყარიშ ასა-გასაქ კვათირას მირკჷ, ოდო ნამთინე წყარმალუქ გჷშაულარი ოორუეშ ზუღას გორჷ, თეწკჷმა ართო უჩა ზუღაშ წყარიშ დონე ორქებათ ხოლო ირკენდჷ. უკული, ჯვ. წ. 5600 წანაშო, მოსოფელიშ ზუღაშ ოართე დონექ მიირდჷ, დო მუჭოთ რაიანი დო პიტმანი უზურენან, ეკინელი სქირონაშქა ზუღა ოეკონიეთ ბოსფორიშ ნერჩიშ კირდეამ ბარიერს აკმარღვანს დო უწჷმურინაფუ ნჭაფიერალათ უჩა ზუღას ინმოწენს. თე ჸოფირებაქ 155.000 კმ² ფართობი დიხა დოტობუ დო შანულამო გაფართინუ უჩა ზუღაშ ოპიჯა ღოზი ოორუე დო ბჟადალ ჸურე. რაიანი დო პიტმანი ჭარუნდეს:
მორო ნეოლითურ დიხასაქვარუა თე ბორჯიშო უკვე პანოლიაშ რზენს ოჭირინუანდჷ, ავტორეფი თიშ გოფაჩუას ურსხუანა წყარალათ გჷნოაბანელ კათეფს. თაშნეშე უზურენა, ნამდა თე უნელ მასიურ წყარალას გჷნოსქილადირეფიშ შვენა რდჷ ნოეშ წყარბუმაშ ლეგენდაშ ოსხირი.
ექსპედიციეფიშ სერიას ზუღაშ არქეოლოგეფიშ ბუნაქ რობერტ ბალარდიშ ხემანჯღვერალათ კილაძირჷ უჯვეშაში ოპიჯა ღოზიშ მოღოზილობა, ლიგე წყარიშ ფერწოეფიშ ღინჭილიეფი, ინონწყვილ წყარმალუეფიშ ლეხერეფი, ჯაშ მურეფს ადამიერეფიშ ხესახვარეფიშ ენაბეშტეფი, ადამიერიშით აკოქიმინელ სტრუქტურეფი უჩა ზუღაშ ალმახანურ ოპიჯაშე დოხოლაფირო 100 მეტრას თურქეთიშ ოორუეჸურე. ლიგე წყარიშ მოლუსკეფიშ ხანიშ რადიოკარბონულ დოთარიღაფაქ ოძირუ, ნამდა თინეფიშ ხანი დოხოლ. 7.000 წანა ოკო ორდას. ჟურნალი „ნიუ საიენთისთიშ“ გჷმობჟინაფილ ანგარიშიშ ალებათ (4 მესი, 2002, ხს. 13), მარკვიეეფქ ბოსფორიშ ობჟათეჸურე წყართუდონ დელტა კილაძირეს. თაშნეშე მეკენჯი საბუთი რსებენს უჩა ზუღაშე გჷშმალჷ ძალიერი ლიგე წყარიშ მალობაშ ჸოფაშენ ჯვ. წ. მა-8 ანთასწანურას.
პან-ევროპული პროექტიშ ფარგალეფს უჩა ზუღაშ ქვინჯიშ დჷნოლექიშ გჷმორკვიაქ 2004 წანას დადასურჷ პიტმან/რაიანიშ დუნასქვეფი. ხოლო უმოსი, მარკ სიდალიშით  წარმებული გოკორცხუეფით აწნაჩემ წყართუდონ კანიონიშ ჸოფაქ ხოლო ფაქტობურო დედასურჷ.
ათე ჰიპოთეზა ამდღარშახ აქტიური სხუნუაშ დო დებატეფიშ მეკონი რე  არქეოლოგეფიშ შქას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:უჩა ზუღა კატეგორია:ორთაშობური კატაკლიზმეფი
ჟირული პულსარი
ჟირული პულსარი — ჟირმურიცხული სისტემაშ პულსარი, ნამუშ კომპანიონი რე ჩე ჯუკუ დო ვარ-და ნეიტრონული მურიცხი. ჟირული პულსარეფს მენცარობეფიშო კაბეტი შანულობა უღჷ. თინეფი გჷმირინუაფუ აინშტაინიშ ფარდობუაშ თეორიაშ ოტესტალო, მუშენ-და ჟირული პულსარეფიშ გოხოლუას რე ჸონიერი გრავიტაციული ვე. ჟირული პულსარეფიშ რკვიება რთული პროცესი რე. პულსარეფიშ ჸოფას მენცარეფი უმოსო მითმეხვადჷნა პულსაციათ, ნამუქჷთ შილებე იზჷმას რადიოტელესკოპეფიშ გჷმორინაფათ.
მაართა ჟირული პულსარი ნამუსჷთ მენცარეფქ მიოგორეს რდჷ PSR B1913+16. ჸათე ჟირული პულსარს მიოგორეს 1974 წანას, ამერიკალი ფიზიკოსეფქ რასელ ალან ჰალსიქ დო ჯოზეფ ჰოტონ ტეილორიქ. ჸათეშ გეშათ ჟირხოლო მენცარქ მიპალჷ ნობელიშ პრემია ფიზიკაშ დარგის 1993 წანას.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჟირული პულსარეფი
ჟაპურა
ჟაპურა, კაკეტა (ესპ. Yapurá, პორტ. Japurá, ესპ. Caquetá) რე წყარმალუ ობჟათე ამერიკას, კოლუმბიას დო ბრაზილიას. წყარმალუ ჟაპურა იჭყაფუ ანდეფიშ გვალეფს, კოლუმბიას (სოდეთ კაკეტას უძახუნა) დო ინაკათუ წყარმალუ ამაზონს, ბრაზილიაშ ტერიტორიას. წყარმალუ ჟაპურაშ სიგინძა რე 2,816 კმ. ღანჩოშ ფართობი 255,700 კვ.კმ.
რეკუაი (პროვინცია)
200პქ|მინი|მარჯვნივ|რეკუაიშ პროვინციაშ აბანდვალა ანკაშიშ რეგიონს რეკუაი — პროვინცია აიაკუჩოშ რეგიონს, პერუს. პროვინციაშ ნანანოღა რე რეკუაი. ფართობი აკმადგინანს 2.304,19 კმ²-ს, მახორობა — 19.102 ადამიერს.
პროვინცია ადმინისტრაციულო ირთუ ვით რაიონო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი კატეგორია:ანკაშიშ რეგიონიშ პროვინციეფი
პაკლინიშ დეპარტამენტი
პაკლინიშ დეპარტამენტი (Departamento Paclín) — დეპარტამენტი არგენტინას, კატამარკაშ პროვინციას.
ლას-პალმას-დე-კოკალანიშ ერუანული პარკი
ლას-პალმას-დე-კოკალანიშ ერუანული პარკი (Parque Nacional Las Palmas de Cocalán) — ერუანული პარკი ჩილეს, იდვალუაფუ ლას-კაბრასიშ კომუნას, ო'ჰოგინსიშ რეგიონს. დირსხუ 1971 წანას. ფართობი 37,09 კმ². პარკიშ ტერიტორიას გოფაჩილი რე ჩილეშ პალმეფიშ (Jubaea chilensis) ტყა.
პაკლინიშ დეპარტამენტი
არგენტინაშ სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფით, 2001 წანას დეპარტამენტიშ მახორობა 4 290 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 985 კმ² რე.
ლას-პალმას-დე-კოკალანიშ ერუანული პარკი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩილეშ ერუანული პარკეფი
პაკლინიშ დეპარტამენტი
დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა ლა-მერსედი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ დეპარტამენტეფი
ბენ მაკენზი
ბენ მაკენზი (Ben Mckenzie; დ. 12 ეკენია, 1978) — ამერიკალი არტისტი, ნამუთ ჩინებული რე რაიან ეტვუდიშ როლით სერიალიშე ელიტარული მუხური დო ბენ შერმანიშ როლით სერიალიშე „ლოს ანჯელესიშ პოლიცია“. ოკათუდჷ ფილმეფს „მანგიშ ხოჭო“ დო „88 წუნი“. ხანტურულ ფილმის მაართა თარი როლი 2008 წანაშ დუდიშულ ფილმის „ჯონიქ ანჯარი ეჭოფჷ“-ს არსულჷ. 2014 წანაშე ტელესერიალ „გოთემს“ ჯეიმს გორდონი-შ როლს არსულენს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1978 კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
არიანა გრანდე
მინი|არიანა გრანდე (2020) არიანა გრანდე-ბუტერა (დ. 26 მანგი, 1993) — ამერიკალი მაბირე, არტისტი დო მასხაპალი.
კატეგორია:ამერიკალი მაბირეეფი კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1993
განთიადი (დაბა)
განთიადი (თაშნეშე აფხაზურო: წანდრიფში, Цандрыҧшь) — დაბა გაგრაშ მუნიციპალიტეტიშ ტერიტორიას, აფხაზეთის. იდვალუაფუ უჩა ზუღაშ პიჯის საქორთუო-რუსეთიშ ხურგიწკჷმა (გაგრაშე 15 კმ). დაბაშა მიშმურს ქართი-სოჩაშ რკინაშარაშ დო თაშნეშე ოავტომობილე მაგისტრალეფი. დაბაშ აბანს ორდო რდჷ ოფუტე ცანდრიფში, 1867 წანას თის პილენკოვო გიოდვეს, 1948-1993 წანეფს განთიადი ჯოხოდჷ. აფხაზეთიშ სეპარატისტულ რეჟიმქ ჯოხო გეგნუთირუ კონფლიქტიშ უკული დო ასე ცანდრიფში ჯოხო თე დაბას. დაბაში სტატუსიქ გინაჩჷ 1966 წანას. მახორობა 7,3 ვითოში (1970). განთიადი რე ზუღაპიჯიშ კლიმატური კუკრორტი: თაქ იდვალუაფუდჷ პანსიონატეფი, სანატორიუმეფი, მასვანჯებელი ჸუდეეფი. ქორთული-რუსული კონფლიქტიშ უკული ინფრასტრუქტურა მოლასირი რე.
სქოლიო
კატეგორია:გაგრაშ მუნიციპალიტეტიშ დაბეფი
მიანმარი
მიანმარი ვარდა ბირმა (ედომუშამი ჯოხოდვალა – მიანმარიშ ოკათე რესპუბლიკა) — სახენწჷფო ობჟათე–ბჟაეიოლ აზიას, მილარე ინდოჩინეთიშ ჩქონიშ ბჟადალ ნორთის. ლათინურო იჭარუაფუ: Myanmar, Burma. ზიტყვა „მიანმა“ (ბირმ. မြန်မာ|30px) შანენს „ჩქარს“, „მანგარს“ დო გინმაბუნუ ზიტყვა „მია–ს“: — ზურმუხტი. ქიანაშ მახორობაშ ედომუშამი ჯოხოდვალა რე ბირმალეფი, მახორობაშ უმენტაშობა იჯოხოდვალუაფუ — „ბამათ“ (ბირმ. ဗမာ|30px).
2010 წანაშ გჷმათუთას მიანმაქ დოთირუ ქიანაშ ჯოხოდვალა მიანმაშ ოკათე, მიანმარიში ოკათე რესპუბლიკა–შა, თეწკჷმა ართო თირელქ იჸუ ქიანაშ სახენწჷფო გერბი დო შილაქ.
გეოგრაფია
მიანმა ოთანჯჷ ინდოეთის (1463 კმ) დო ბანგლადეშის (193 კმ) ბჟადალშე, ჩინეთის (2185 კმ) ოორუე–ბჟაეიოლშე, ლაოსის (235 კმ) ბჟაეიოლშე დო ტაილანდის (1800 კმ) ობჟათე–ბჟაეილშე. ობჟათეშე დო ობჟათე–ბჟადალშე ომძღჷ ბენგალიშ ჸუჯი დო მოუტამაშ ჸუჯი (მარტაბანი), დო ხოლო ანდამანიშ ზუღა. ქიანაშ ფართობი, გოხოლუაშ კოკეფწკჷმა ართო, რე 678 ვითოში კმ², წყარპიჯიშ ღოზიშ სიგინძა რე — 1930 კმ.
ნიკარაგუაშ პრეზიდენტი
ნიკარაგუაშ პრეზიდენტიშ პოსტიქ დირსხუ 1854 წანას კონსტიტუციაშ ძალათ. 1825 წანაშე 1838 წანაშ კონსტიტუციაშახ ნიკარაგუაშ მაართა პიჯის სახენწჷფოშ მადუდე ჯოხოდჷ (Jefe de Estado), ოდო 1838 წანაშე 1854 წანაშახ უჟინაში დირექტორი (Supremo Director).
მიანმარი
კლიმატი
მიანმარს უმენტაშო ტროპიკული დო სუბეკვატორული კლიმატი რე. გჷმირთუ სუმი სეზონი: thumb|left|შტატი მონი. ღურთუთას, თუთაშ ოშქაშე ტემპერატურა რე +24° С იანგონს, +21° C მანდალაის, ზარხულს მაქსიმალური ტემპერატურა რე +41° C. გვალამ რაიონეფს უმოსო ჩხურუ რე (მაგალითო, შანიშ ლაკადას ზოთონჯიშ პერიოდის, სერით ტემპერატურაქ შილებე ნულს თუდო დიკინას), ღურთუთას, რზენეფს ტემპერატურა +15° С–შე მეტი ვარე.
ჰიდროლოგია
მიანმარიში თარი წყარმალუეფი ოდუდეს ეთმეჭოფუნა გვალეფს დო ინდოეთიშ ოკიანეშ ბასეინს ორხველჷნა.
ნიკარაგუაშ პრეზიდენტი
ნიკრაგუაშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტეფი
კატეგორია:ნიკარაგუა კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ ქიანეფიშ პრეზიდენტეფი *
მიანმარი
ჰიდროლოგია
მინამარიშ უდიდაში წყარმალუეფი რე – ირავადი, მეკონგი, სალუნი, სიტაუნი დო ჩინდუნი. ტობეფი ბრელი რე, თინეფშე არძაშე უმოსი დიდი რე — ტობა ინლე დო შანიშ ლაკადა.
ნანანოღა
მიანმარიშ ნანანოღა — ნოღა ნეიპიდო (მანდალაიში ადმინისტრაციული აკანი), დორსხუაფილი რე გვალა პინამანაშ ბჟადალშე სუმ კოლომეტრიშე.
ადმინისტრაციული დორთუალა
left|thumb|200px|მიანმარი მიანმარიშ 1974 წანაშ კონსტიტუციათ, ქიანა რე უნიტარული სახენწჷფო. ქიანა დორთილი რე 7 აკანო (ტაიინგი) დო 7 შტატო (პუი–ნე). აკანეფი დო შტატეფი ირთუ რაიონეფო (მიონე), ნამუთ რენა რსხილი ნოღეფი (მიო) დო ოფოტუეფი (გიმენრაიონეფი), ნამუთ აკმაართანა ნოღაშ კვარტალეფს (იაკვე) დო ოფოტუეფიშ ბუნას (ჩეიუა).
მახორობა
ქიანაშ მახორობა რე 50 მლნ კოჩი, მახორობაშ ეთნიკური აკოდგინალუა: ბირმალეფი — 68 %, შანეფი — 9 %, კარენეფი — 7 %, არაკანალეფი — 4 %, ჩინარეფი — 3 %, ინდოარეფი — 2 %, მონეფი — 2 %, შხვა — 5 %.
რელიგია
მიანმარი — მიარეკონფესიური ქიანა რე, მარა მახორობაშ უმენტაშობა ბუდისტეფი რენა (თერავადაშ სკოლა). მახორობაშ კონფესიური აკოდგინალუა: ბუდისტეფი — 89 %, ქირსიანეფი — 4 %, მუსულმანეფი — 4 %, ანიმისტეფი — 1 %, შხვა — 2 %.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მიანმარი კატეგორია:აზიაშ ქიანეფი კატეგორია:ობჟათე-ბჟაეიოლ აზიაშ ქიანეფი
ჯვ. წ. 601
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 601 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ცელულოზა
thumb ცელულოზა (ფრ. cellulose ლათ. cellula-შე «უჯრედი, უჯრედისი») — უჯრედისი [С6Н7О2(OH)3]n, პოლისაქარიდი; ჩანარული უჯრედიშ დანცხიშ ჯინჯიერი აკმადგინალი ნორთი, ნამუსჷთ სინტკიცეს დო ელასტიკურალას არძენს ჩანარიშ შილეფი. ცელულოზა არძაშე უმოს ფაჩილი ბიოპოლიმერიე. მაგ: ბამბეშ თასიშ ბოჭკოეფს 95-98% ცელულოზა რე, ლეფონიშ მაფალუეფიშ ღერიეფც 60-90 %, მერქანც— 40 %, წვანე ფურცელეფს, ოდიარეფს — 10-25%. ცელულოზა ნაძირეფუ რე თაშნეშე ნამთინე უდაბალაშ უხერხემალე ჩხოლარს. ორგანიზმიშ ნიფთუანობეფიშ თირუაშა ცელულოზას დახე ვა უღუ ნორთი. ცელულოზა ჩე ბოჭკუანი მოღე რე (40-50 მმ-დე სიგინძაშ), სიბერჯეკე 1520-1540 კგ|მ³, წყარს დო ორგანულ გჷმანწყუმალეფს ვენწყჷმუ. ცელულოზაშ მაკრომოლეკულა D-გლუკოზაშ რულეეფშე რე აკნადგინა. ცელულოზაშ ნაწარმეფი (მაგ: აცეტილცელულოზა, ნიტროცელულოზა დო შხვა.) შანულამი ტექნიკური პროდუქტეფიე. ცელულოზაშე ხაზირანა ქარღადის, აფსკეფს (ცელოფანიშ პარკეფს), პლასტმასეფს დო ლაქეფს. ცელულოზაშ ორთაშობურ და ხელუანურ ბოჭკოეფს ფართას ირინუანა საფეიქარო რეწუას.
ლიტერატურა
კატეგორია:პოლისაქარიდეფი კატეგორია:ბიოპოლიმერეფი კატეგორია:ცელულოზა
ათინა (ნოღა)
ათინა (ლაზურო ათინა / Atina, თურქულო Pazar) — ნოღა დო რაიონი თურქეთიშ რიზეშ პროვინციას, ქიანაშ ოორუე-ბჟაეიოლს, უჩა ზუღაშ ობჟათე-ბჟაიეოლ ძგას, ისტორიულ ლაზონას. ათინა რე ეკონია რაიონი, სოდეთ ლაზურო იჩიებუნან.
ეტიმოლოგია
ათინაშ (Αθήνα) ეტიმოლოგია ბერზენული რე. გინოჩამაშ მეჯინათ თაქ ჸოფე ჯვეში ბერზენული მითოლოგიაშ ღორონთიშ, ათინაშ ოხიდა დო თიშ გურშენი გედვალჷ თე ჯოხო. ნამთინე ლაზი მოქარანეშ ნარაგადუშ გეშა, თე აკანს ათინა ვარ დო ოთენა ჯოხოდჷ, მუთ ლაზურო სინთეშ გითმაჩამალს, სასინთას შანენს.
ეკონომიკა
ათინაშ რაიონიშ ეკონომიკა უმენტაშო აგრიკულტურას უკებჷ. რაიონს რე ჩაიშ დიდი ფაფრიკეფი. მეთხოზუნა მეთუთუმობას, მაჩხომალას, მეორინჯალას დო ვაჭრუას.
ისტორია
ათინაშ ისტორია, მუჭოთ ლაზონაშ ნოღეფიშ უმენტაშიშინ, ჯგირო კილაგორილი ვა რე. რე ვერსია, ნამდა თე ნოღა პომპეუსიშ დუნარცხუეფი რენ. ოშწანეფიშ მალობას ათინა კოლხეთიშ ომაფეშე დოჭყაფილი, მინ ეგრისიშ ომაფეს, მინ ტრაპიზონიშ იმპერიას დო მინ ოსმალეთის ორხველუდჷ. ეკონიას, თიქ თურქეთიშ რესპუბლიკაშ აკოდგინალას ქოდოსქიდჷ. 1928 წანას კანონიშ გეშა ათინას სახელ დუთირეს დო ქოგიოდვეს ფაზარი (Pazar), მუთ თურქულო ბაზარს შანენს.
მახორობა
2011 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით, რაიონს 30 473 კოჩი ოხორანდჷ, თაჸურეშე 15 698 ნოღას, დოსქილადირ ოფუტეეფს. რაიონიშ მახორობაშ 80% ლაზი რე, 20% სომეხეფი რენა.
ტერიტორიული მონწყუალა
ნოღა ათინა 10 ჭიჭე რაიონშე აკმოდირთუ:
ათინაშ რაიონი 50 ოფუტეს მიშეკოროცხანს:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:თურქეთიშ ნოღეფი
დები რეინოლდსი
მერი ფრენსის „დები“ რეინოლდსი (Mary Frances "Debbie" Reynolds; დ. 1 პირელი, 1932  — ღ. 28 ქირსეთუთა, 2016) — ამერიკალი არტისტი დო მაბირე.
ბანგალორი
ბანგალორი, თაშნეშე ბენგალურუ (ಬೆಂಗಳೂರು: ಬೆಂಗಳೂರು) — შხუ ნოღა დო ადმინისტრაციული ცენტრი ინდოეთიშ ობჟათეს, იდვალუაფუ დეკანიშ გაბარს, ინდოეთიშ შტატი კარნატაკაშ ნანანოღა. დოხორელი პუნქტეფიშ მახორობაშ მუდანობაშ მეჯინათ ინდოეთის მასუმა აბანსიე დო მახუთა აგლომერაცია რე.
დები რეინოლდსი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:მაბირეეფი ერუანობაშ მეჯინათ კატეგორია:მაბირეეფი ნინეფიშ მეჯინათ კატეგორია:ოსკარიშ მაპალური კინოარტისტეფი კატეგორია:ორქოშ გლობუსიშ გომორძგვილეფი
ბანგალორი
სქოლიო
*
თამაკონი
თამაკონი — ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ მარტვილიშ მუნიციპალიტეტის. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 530 ადამიერი.
სქოლიო
კატეგორია:მარტვილიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
ოურდუმე-ოზუღე ძალეფი
ოურდუმე-ოზუღე ძალეფი (ნამუთინე ქიანეფს – ოურდუმე-ოზუღე ფლოტი) წჷმარინუანს აკოანჯარაფილ ძალეფიშ ართ-ართ გვარობას, ნამუთ მერხველერ რე სტრატეგიულ დო ოპერატიულ ეშანწყუმალიშ გჷნაჭყვადალო ოზუღე დო საოკეანო ოლჷმარ ქიმინჯალეფიშ თეატრის. თის შეულებჷ აწმარენჯიშ ობიექტეფიშ მოჯილიკუა მუჭოთ ზუღას, თაშნეშე სქირონას.
კატეგორია:ოურდუმე ძალეფი
ლაკუმურაშდუდი
ლიტერატურა
კატეგორია:სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ გვალეფი
თხისზურგიშ ქჷნდჷრი
თხისზურგიშ ქჷნდჷრი, ოშქაშე სიმაღალაშ განედური ქჷნდჷრი წყარმალუეფიშ ლუხუნისწყალიშ დო რიცეულაშ შქას, უმაღალაში კონკაშ სიმაღალა რე 1878 მ. ეგაფილი რე ბაიოსური პორფიტეფით, მუნეფიშ ტუფებით, ტუფ-ბრექჩიეფით დო ტუფ-ქვიშაქუალეფით. კუნწული მოთინილი რე. ქჷნდჷრი გოქუნილი რე წიფურიშ დო ცხიმურიშ ტყათ.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქორთუოშ ქჷნდჷრეფი
ფემარნი
ფემარნი (Femern) — კოკი ბალტიაშ ზუღას, 2003 წანაშე ნოღა კოკის შლეზვიგ-ჰოლშტაინიშ წყარპიჯიშ ღოზიშ ბოლოს, გერმანია დო დანიაშ კოკი ლოლანდიშე 18 კილომეტრით ობჟათეშე. კოკი ადმინისტრაციულო ორხველჷ ოსტოლშტეინიშ რაიონს.
1963 წანაშე, ფემარნიქ აკათჷ გერმანიაშ კონტინენტურ ნორთის ხინჯით. მუში სიგინძა რე 963.40 მეტრა, სიმაღალა — 69 მეტრა.
კოკიშ ფართობი აკმადგინანს 185 კმ²-ს, წყარპიჯიშ ზოლიშ სიგინძა 78 კილომეტრი რე. უმაღალაში ჭურჭულეფი რე ჰინრიხსბერგი (27.2 მ) დო ვულფენერ-ბერგი 26.5 მ). კოკიშ არძაშე უდიდაში დოხორელი პუნქტი რე ბურგი, სოდეთ ოხორანს 6 000 ადამიერი. თაშნეშე, კოკის იდვალუაფუ ბრელი ჭიჭე ოფუტე.
სქოლიო
კატეგორია:გერმანიაშ კოკეფი
ჯოზეფ ჰელერი
ჯოზეფ ჰელერი (ინგლ. Joseph Heller; დ. 1 მესი, 1923, ნიუ-იორკი — ღ. 13 ქირსეთუთა, 1999, ნიუ-იორკი) — ამერიკალი ჭარუ დო ნოველისტი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ჭარუეფი კატეგორია:დუნაბადი 1923 კატეგორია:ნაღურა 1999
პომაბამბა (პროვინცია)
200პქ|მინი|მარჯვნივ|პომაბამბაშ პროვინციაშ აბანდვალა ანკაშიშ რეგიონს პომაბამბა — პროვინცია აიაკუჩოშ რეგიონს, პერუს. პროვინციაშ ნანანოღა რე პომაბამბა. ფართობი აკმადგინანს 2,973.83 კმ²-ს, მახორობა — 35,000 ადამიერს.
პროვინცია ადმინისტრაციულო ირთუ ოთხ რაიონო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი კატეგორია:ანკაშიშ რეგიონიშ პროვინციეფი
თინჩალაშ ხინჯი (ქართი)
ხინჯიშ კონსტრუქციას წჷმარინუანს ლითონიშ (ფულანდიშ) მოსა კარკასი, ოდო აკმაფშაფალს - კაპიჭიშ პანელეფი, ნამუნეფით ართონობას 150 კვ.მ ფართობიშ მაღვენჯი ჩარდახიშ სახეთ გინმაფორუ კუჩხიშოლი ცალსაროტის. ედომუშამი კონსტრუქცია გერსხილი რე 4 ბერდეხ ფულანდიშ სჷმეტიშა, ოდო ცალსაროტი გითობუნაფილი რე კარკასშა ბაგერეფით. ცალსაროტი წყარმალუშ დუც 5 მ-შახ სიგანაშ რე, ოდო ძგალეფჸურე 2 მ-შახ. საართო სიგჷრძა რე 156 მ. ხინჯიშა ეშულა შილებე, მუჭოთ ერეკლე II შოშეშე დო რიყეშე, თეშ უოშქარეთ ოძგალე ოჯალეეფშე ეშალეფით. სერით ხინჯი განათებული რე სპეციალური თირაფონი განათებათ, მუსჷთ უნარღელჸონს 50 000-შახ ნოთე. არქიტექტურული თოლწონუათ ხინჯი წჷმარინუანს ალმახანური არქიტექტურაშ მინუშის, მუთ ჯვეში ქართიშ მოჩამილ ტერიტორას, გარკვიულ თიათ სიახალე რე.
ხინჯი მიარზებაფუაფუ რიყეშ ართოიანი რეკონსტრუქცია-რეაბილიტაციაშ პროექტიშ ხურგეფს. ოფიციალური ინფორმაციათ საართო ღირებაქ (რიყეშ პროექტიშ უმუშო) აკადგინჷ 12.5 მლნ ლარი, მუთ გჷმორთჷ ნოღაშ ბიუჯეტიქ. კიდანჯუას აწარმენდჷ იტალიური კომპანია „პერმა სტელიზა“.
უჩინებუ რე ხინჯიშ ჯოხო მიში იდეა რდჷნ, მორო ავტორქ ათაშ ენწყჷ:
კრიტიკა
ხინდიქ ჯარალუაშ მიარენერი რეაქცია გიშეჭანუ, მუჭოთ ურბანისტულ-არქიტექტურული კუნთხუთ, პროფესიული წირეეფშე, თეში ოპროექტე-ოკიდანჯე პროცესიშ კარაკანობაშ დო ჯარალუაშ კათაფაშ კუნთხუთ, შხვადოშხვა პოლიტიკური დო ვარ ვაოთარობე ორგანიზაციეფიშ ჸურეშე. რდჷ მიკოღანკუეფი დო პრეტენზიეფი ხინჯიშ მასშტაბწკჷმა დო პროპორციეფწკჷმა, თაშნეშე თიშ გინომეტაფილო ექსპრესიულ დიზაინწკჷმა რსხუაფათ, მორო ჯარალუაშ ნორთიშო თინა მიოღებელი რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ქართიშ ხინჯეფი
ინდუისტური დღახუეფი
სქოლიო
*
ჯვ. წ. 602
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 602 წანა.
ჟოფრუა გიშარი (სტადიონი)
„ჟოფრუა გიშარი“ (Stade Geoffroy-Guichard) — მიარეფუნქციური სტადიონი ნოღა სენტ-ეტიენს, საფრანგეთის. უმენტაშო სტადიონი გჷმირინუაფუ ფრანგული ოკუჩხბურთე კლუბიშ „სენტ-ეტიენი“-შ დინოხოლენი ოკუჩხბურთე ლაჸაფეფშო. სტადიონს მეღებული აფჷ 1984 წანაშ ევროპაშ ჩემპიონატიშ, 1998 წანაშ მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატიშ დო 2003 წანაშ კონფედერაციაშ თასიშ მატჩეფი. სტადიონიშ ნტირა - 35 616 მაჯინალი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოკუჩხბურთე სტადიონეფი კატეგორია:საფრანგეთიშ ოკუჩხბურთე სტადიონეფი
მიხეილ ბაკუნინი
ბიოგრაფია
დებადჷ აღალარიშ ფანიას. გურაფულენდჷ პეტერბურგიშ ოარტილერიე ოგურაფუს. 1836-40 წანეფს ოხორანდჷ მოსკოვს, გურგაჩამალ როლს არსულენდჷ სტანლევიჩიშ წირეს, დეხოლჷ ბ. ბელინსკის, ა. გერცენს დო ნ. ოგარიოვს.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეფი კატეგორია:რუსი ფილოსოფოსეფი კატეგორია:რუსი რევოლუციონერეფი კატეგორია:დუნაბადი 1814 კატეგორია:ნაღურა 1876
მადეირა (წყარმალუ)
მადეირა (პორტ. Rio Madeira) რე წყარმალუ ობჟათე ამერიკას, ბოლივიას დო ბრაზილიას. წყარმალუ მადეირაშ სიგინძა რე 1,450 კმ. ღანჩოშ ფართობი 1,376,000 კვ. კმ. მადეირა იჭყაფუ წყარმალუეფიშ მამორეშ დო მადრე-დე-დიოსიშ აკოართაფაშ აბანს, ბოლივიას დო ინაკათუ წყარმალუ ამაზონს. მადეირა ამაზონიშ უდიდაშ ნადუ რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ობჟათე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ბოლივიაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ბრაზილიაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ამაზონიშ ნადუეფი
მორმონიზმი
მორმონიზმი (ქძ. თაშნეშე წიმინდე ეკონია დღალეფიშ ყარაფი) — რელიგიურ კულტურეფიშ აკოკათელი ჯოხოდვალა, ნამუქჷთ გიჭყჷ XIX ოშწანურაშ პირველ ნორთის, ააშ-ს, ჯოზეფ სმიტიშით, იოსე ქირსეშ წიმინდე ეკონია დღალეფიშ ოხვამეშ (იქწედო, წედო ვარ-და წედ) გოფაჩუაშ დო გოვითარაფაშ შედეგო.
შხვა რესურსეფი
*
ჯორჯ გორდონ ბაირონი
ჯორჯ ნოელ გორდონ ბაირონი (22 ღურთუთა, 1788, ლონდონი – 19 პირელი, 1824), მისოლუნგი, საბერძნეთი), ინგლისარი პოეტი.
ბიოგრაფია
დებადჷ გოღარიბაფილი დიდგვარამი არისტოკრატიშ ფანიას. გურაფულენდჷ ჰაროუშ არისტოკრატიულ სკოლას, კემბრიჯიშ უნივერსიტეტის. ბაირონიშ ლერსეფიშ მაართა კათელქ "მოჩომილაფაშ საათეფი" 1807 წანას გჷშართჷ. სატირას "ინგლისარი ბარდეფი დო შოტლანდიარი მასხუნალეფი" (1809) გაგმოლანძღჷ ინგლისიშ რომანტიკოსეფიშ რეაქციული ტენდენციეფი. 1811 გჷმაბჟინუ პოემა "ჩაილდ ჰაროლდიშ შარალუაშ" მაართა ჟირი ცქვაფა. თე პერიოდის ორხველჷ ბაირონიშ ხანკუნტა, მარა პროგრესიული ოპარლამენტე ღვაწაფა. 1812-1814 წანეფიშ ლირიკას რჩქინდუ ავტორიშ ჯოგინი ლონდონიშ არისტოკტატიული წირეეფიშ მეხჷ; ინგლისიშ მაღალ ჯარალუაწკჷმა ორდოშე დოჭყაფილ კონფლიქტიქ 1815-1816 ფანიური დრამათ ხოლო აკიკვაჭჷ. ბაირონქ შვეიცარიაშა მიდართჷ, სოდეთ დემაჸალჷ პოეტის პერსი ბიში შელის, ნამუთ მუში ოდაბადეშე რდჷ თაშნეშე. 1817 წანაშე იტალიაშა გინილჷ დო 1820-1821 უოშქარეთ ოხოლუდჷ იტალიარ კათაშ ლჷმას ავსტრიალეფიშ პატჷნალაშ მეხჷ. 1823 ერუანულ-გჷმადუდიშულაფარ ლჷმას მუშ თიაშ მიშაღალარო იშარჷ საბერძნეთიშა, სოდეთ მალას გლახათ გინირთჷ დო დოღურჷ.
აკოქიმინჯალა
ბაირონიშ დიდი პოპულარობაქ "ჩაილდ ჰაროლდიშ" გჷმობჟინაფათ დიჭყჷ. პოემაშ გერგეზიქ, მენდწულირ ახალნორდი არისტოკრატიქ, მალას გინირთჷ სინანდულეშ მეხჷ არყებული პიჯიშ სინონიმო. პოემას გიშმაძახანს პროტესტი რინელი სოციალური სიტუაციაშ მეხჷ; საფრანგეთიშ გუმანათლებერ იდეეფიშ ჟინჭირათ ბაირონი სოციალური უგუნწყუობაშ დო ერუანული დარუაშ ბაძაძეფს ზნეშ დოლაფას დო ურჩქინჯობაშ დინოხ გორუნს. პოემაშ თემატიკური, კომპოზ. (დღარიშ ფორმა, ლირიკულ გინორთაფეფი), პოეტიკური სიახალეფი ჯგირო ომანგჷდჷ აკნარსხიშ კვაჭილ წოროხანური პრობლემატიკას.
ბაირონქ მუშ ირიშმაკათაფუ მელანქოლიური გენწყილობათ თაშნე გედვალირი "მოსოფელიშ ჯაბიშ" გუმმახანტალი პოეტო გინირთჷ. ბაირონიშ ტრაგიკულ მოსოფელიშ გინაფაქ უმოს სიტომბათ გიმირჩქინჷ დუდი 1813-1816 აკოქიმინელ ბჟაეიოლურ პოემეფიშ ციკლის ("გიაური", "აბიდოსარი სანოსო", "კორსარი", "ლარა", "კორინთიშა ქართაშ გოლუაფა", "პარიზინა"). თე ტიპური რომანტიკული პოემეფიშ გერგეზეფი ასახიერენა აბსტრაქტულ პროტესტის ისტორიაშ სინანდულეშ მეხჷ. თინეფი რჩქვანილობური აბრაგეფი, ჸურსალეფი, ჯარალუაშე მოკვათილი ადამიერეფი რენა - ძალიერეფი, დუდპეკი, დო ოღურალო გინოდვალირეფი. პოემეფიშ სიუჟეტი ეგზოტიკური ბჟაეიოლიშ ფონს ივითარებუ.
დრამატულიე ბაირონიშ ლერსეფიშ ციკლი "ურიული მელოდიეფი" (1814-1815), ნამუეფსჷთ შურობუმუშ დინაფაშ ჭუაწკჷმა ართო გჷმოხანტილიე ადამიერიშ ნძალაშ დო გომორძგუაშ რწუმა. შვეიცარიას ჭარილ ლერსეფს დო პოემეფს ეხანტლი რე ბაირონიშ დინოხოლენი აწმარენჯული გენწყილობეფი - მენდიშ უღვენობა დო, თე შვანც, დუდიშალაშო ლჷმაშ ჸუმენი; აწმარენჯული რე თაშნეშე ფილოსოფიურ-დრამატული პოემა "მანფრედი" (1817), ნამუშ გერგეზი ინდივიდუალისტი რე, ზოხო გერინელი რე, რწუმებაშ, ნძალანებაშ დო დიდებაშ მოვარიე რე; თაშნეშე თის წანს  ადამიერული არზიშ ნძალა, ნამუთ იმორჩილენს ორთაშ შურეფს. თე პოემა ფაუსტური იდეაშ რომანტიკული ინტერპრეტაცია რე. ათეშნერი შურიერზამილობაშ რე მისტერია "კაენი" (1821); ბიბლიური გერგეზი გიმოჸონაფილი რე უშურიგებუ მოარყეთ, ნამუთ ღორონთის ეარყებუ დო ადამიერიშ ბედინერობაშ მიოჭირინაფალო ჸოფიერიშ ვარებაშ დო ლჷმაშ შარას გიშმეგორუნს. 1817-შე ბაირონიშ აკოქიმინჯალას იტომბარებუ ინტერესი სოციალური პრობლემეფიშ მეხჷ ("ტასოშ ჩიული", 1817; "მაზერა", 1818; "ჩაილდ ჰაროლდიშ" ჟირი ეკონია ცქვაფა, 1816-1817); პოლიტიკური მოტივეფითი რე გონძღილირი ტრაგედიეფი "მაჩინო ფალიერო, ვენეციაშ დოჟი", "სარდანაპალი", "ჟირი ფოსკარი" (სუმხოლო1821); ბაირონიშ მონძალას ქვერსემი აბანი უკინებჷ პოლიტიკური დო ლიტერატურული დინახალენი არზიშ მაკათაფუ სატირას ("ბეპო", 1818; "ირლანდიარი ავატარა", 1821; "სამსჯავროშ ძირაფა", 1822 დო შხვა).
ბაირონიშ აკოქიმინჯალათ ევოლუციას შანულამი შანსჷმეტი რე უგუთებუ რომანი ლერსო "დონ ჟუანი" (დიჭყჷ 1818 წანას), ნამუსჷთ ეხანტილი რე ინდივიდუალისტი პიჯიშ არყება მოსოფელიშ სოციალური სისტემაშ მეხჷ, თიში პესიმისტური მოსოფელიშ გინაფა. თე რომანსჷთ ლჷმაშ რომანტიკულ პათოსის ათირუ პიჯიშ სოციალური შანულობაშ აღიარება, მუმალიშ რწუმა, სოდეთ მორჩქჷ ბაირონიშ აკოქიმინჯალაშ მეთოდიშ გოვითარაფა რომანტიზმიშე რეალიზმიშა.
ბაირონი რომანტიზმიშ პროგრესული ფსუაშ უდიდაში წჷმმარინაფალი რე დო, თეწკჷმა, ხანტილური ზიტყვაშ დიდი ორსანტი და ნოვატორი. XIX ოშწანურაშ მიარე ქიანაშ ლიტერატურას ბაირონიშ პოეზიაქ გაჭყჷ მუშობური მიმალობა, ნამუსჷთ ბაირონიზმიქ გიადჷ. თის შხვადოშხვა ქიანეფს გიშმეჭანუანდჷ კონკრეტული ისტორიული პირობეფი; შხვადოშხვა ჭარუეფიშ აკოქიმინჯალა ოსქვებურო გჷმოხანტჷნდჷ ბაირონიშ პოეზიაშო დამახასიათაფალ შხვადოშხვა განს. სამანგათ ინგლისის ჩარტისტულ პოეზიაქ გეჭოფჷ ბაირონიშ რევოლუციური პათოსი, საფრანგეთის ვიქტორ ჰიუგოქ - ბაირონიშ დუდიშალაშ იდეალი, ა. დე ვინიქ - ხვალახობაშ გენწყილობა. ბაირონიშ პოლიტიკური იდეალეფი აკირზიის იტალიარი პოეტეფქ უ. ფოსკოლოქ, ს. პელიკოქ, ჯ. ლეოპარდიქ, გერმანალი ჰ. ჰაინექ დო უნგრალი შ. პეტეფიქ. რუსეთის ბაირონიშ მეარყე გენწყილობას მეჸუნდეს კ. რილეევი, ალექსანდრე პუშკინი, გჷშაკერძაფილო მიხეილ ლერმონტოვი. საქორთუოს ბაირონს უმოჯგირუანს ბნიკოლოზ ბარათაშვილი მუში რომანტიკულ-ლირიკული გენწყილობათ დო პათეტიკური ინტონაციათ.
ბაირონიშ თანგუაქ საქორთუოს XIX ოშწანურაშე დიჭყჷ. თიშ მაართა ქორთუ მათანგალეფ შქას რდეს ილია ჭავჭავაძე დო აკაი წერეთელი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი ჭარუეფი კატეგორია:დუნაბადი 1788 კატეგორია:ნაღურა 1824
ანრი მუასანი
ფერდინანდ ფრედერიკ ანრი მუასანი (ფრანგ. Ferdinand Frédéric Henri Moissan; დ. 28 ეკენია, 1852, პარიზი, საფრანგეთი — ღ. 20 ფურთუთა, 1907, პარიზი, საფრანგეთი) — ფრანგი ქიმიკოსი, ქიმიური ელემენტიშ ფთორიშ იზოლაციაშ გეშა, გინოჩეს ნობელიშ პრემია ქიმიაშ დარგის (1906).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგეფი კატეგორია:ფრანგი ქიმიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ფრანგი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1852 კატეგორია:ნაღურა 1907
ფრიც ცერნიკე
ფრიც ცერნიკე (ნიდერლ. Frits Zernike; დ. 16 კვირკვე, 1888, ამსტერდამი, ნიდერლანდეფი — ღ. 10 მელახი, 1966, ამერსფორტი, ნიდერლანდეფი) — ნიდერლანდარი ფიზიკოსი, ფაზურ-კონტრასტული მიკროსკოპიშ გიმოგონებაშ გეშა გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიკაშ დარგის 1953 წანას.
ბიოგრაფია
ფრიც ცერნიკექ დებადჷ 1888 წანაშ 16 კვირკვეს, ამსტერდამს. გურაფულენდჷ ქიმიას, მათემატიკას დო ფიზიკას ამსტერდამიშ უნივერსიტეტის. გურაფაშ თებაშ უკულ, 1913 წანაშე მუშენდჷ გრონინგენიშ უნივერსიტეტიშ ასტრონომიულ ლაბორატორიას, გიშარჩქინელი ნიდერლანდარი ასტრონომიშ იაკობუს კორნელიუს კაპტეინიშ ასისტენტო. 1920 წანაშე ცერნიკე რდჷ გრონინგენიშ უნივერსიტეტიშ თეორიული ფიზიკაშ პროფესორი. ცერნიკექ მიკროსკოპიაშ ინოვაციურ ფაზურ-კონტრასტული მეთოდი გჷმაბჟინუ 1933 წანას, ვაგენინგენიშ ფიზიკაშ დო მედიცინაშ კონგრესის. ჸათე მეთოდიშ გოვითარაფაშ გეშა მიაჩჷ ნობელიშ პრემიაქ. ცერნიკე რდჷ ნიდერლანდეფიშ ხელუანობაშ დო მენცარობაშ ომაფე აკადემიაშ, ოპტიკური საზოგადოებაშ დო ლონდონიშ ომაფე საზოგადოებაშ მაკათური. ღურუ 1966 წანაშ 10 მელახის, 77 წანერქ. ფრიც ცერნიკეშ ჯოხონობაშ რე ართ-ართი კრატერი თუთას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნიდერლანდარეფი კატეგორია:ნიდერლანდარი ფიზიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნიდერლანდარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიკას კატეგორია:დუნაბადი 1888 კატეგორია:ნაღურა 1966
ჰენანი
ჰენანი (河南; პინ-ინი Hénán) — პროვინცია ობჟათე-ცენტრალურ ჩინეთის. ადმინისტრაციული ცენტრი დო უდიდაში ნოღა — ჯენჯოუ. მახორობა — 94,023,567 ადამიერი (მა-3 აბანი პროვინციეფს შქას, 2010 წანაშ მუნაჩემეფით.)
ადმინისტრაციული დორთუალა
ჰენანიშ პროვინცია ადმინისტრაციულო 17 მუნიციპალიტეტო ირთუ:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩინეთიშ პროვინციეფი
ჯორჯ მაიკლი
გეორგიოს კირიაკოს პანაიოტოუ (Γεώργιος Κυριάκος Παναγιώτου; დ. 25 მანგი, 1963, ლონდონი — ღ. 25 ქირსეთუთა, 2016, ოქსფორდშირი), თაშნეშე ჩინებული მუჭოთ ჯორჯ მაიკლი, — გრემიშ ჟირშარაშ გომორძგვილი ინგლისარი მაბირე დო კომპოზიტორი, ნამუქჷთ ჯოხო გიჸოთჷ დუეტის Wham! კათაფათ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარი პოპ-მაბირეეფი
ჯვ. წ. 603
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 603 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
Allmovie
AllMovie (ადრე All Movie Guide) — ფილმეფიშ, ტელესერიალეფიშ, არტისტეფიშ ელექტრონული ბაზა, დორსხუაფილ 2013 წანას. დუმარსხუაფალ რე მაიკლ ერლეუაინი.
რესურსეფი ინტერნეტის
AllMovie
ლენგსტონ ჰიუზი
ლენგსტონ ჰიუზი (ინგლ. James Mercer Langston Hughes, დ. 1 ფურთუთა, 1901, ჯოპლინი, მისური - ღ. 22 მესი, 1967, ნიუ-იორკი) — ამერიკალი ჭარუ, ნოველისტი დო პოეტი.
თხეიშიშდუდი
თხეიშიშდუდი — კონკა საქორთუოს, მესტიაშ მუნიციპალიტეტის. იდვალუაფუ ეგრისიშ ქჷნდჷრიშ ოორუე ნორთის, წყარმალუ თხეიშიშ (ინგირწყარიშ კვარჩხანი ნოჸულა) ოდუდეს. სიმაღალა 3045 მ, ეგაფილი რე შქაიურული პორფირიტეფით. კონკაშ კართეფს ჩანს სუბალპური დო ალპური ოდიარეეფით. ოორუე კართეს რე ჭიჭე ჯიშთი თხეიშიშდუდი.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ გვალეფი
ფრანსისკო ფრანკო
ფრანცისკო ფრანკო (ესპ. Francisco Paulino Hermenegildo Teódulo Franco Bahamonde, დ. 4 ქირსეთუთა, 1892, ელ-ფეროლი, გალისია, ესპანეთი — ღ. 20 გერგობათუთა, 1975, მადრიდი), ესპანარი პოლიტიკოსი, ესპანეთიშ გენერალი დო დიქტატორი 1936 წანაშე, ესპანეთიშ ომაფეშ დე ფაქტო რეგენტი 1947 წანაშე ღურაშახ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ესპანარეფი კატეგორია:ესპანარი პოლიტიკოსეფი კატეგორია:ესპანარი ოურდუმე მოღალეეფი კატეგორია:დიქტატორეფი კატეგორია:რგილი ლჷმაშ ლიდერეფი კატეგორია:გენერალისიმუსეფი კატეგორია:მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ პოლიტიკური ლიდერეფი კატეგორია:დუნაბადი 1892 კატეგორია:ნაღურა 1975
ააშ-იშ კონსტიტუცია
ამერიკაშ აკოართაფილ შტატეფიშ კონსტიტუცია - აშშ-იშ კონსტიტუცია 1787 წანაშე.
დონალ ლოგი
დონალ ფრანცის ლოგი (Donal Francis Logue; დ. 27 ფურთუთა, 1966, ონტარიო) — ირლანდიარი-კანადარი არტისტი, პროდუსერი და ჭარუ. არსულენს ჰარვი ბულოკი-შ როლს Fox-იშ სერიალს გოთემს.
პომანიშ დეპარტამენტი
პომანიშ დეპარტამენტი (Departamento Pomán) — დეპარტამენტი არგენტინას, კატამარკაშ პროვინციას.
არგენტინაშ სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფით, 2001 წანას დეპარტამენტიშ მახორობა 9 543 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 4 859 კმ² რე.
დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა საუხილი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ დეპარტამენტეფი
კურზუ
კურზუ — ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ მარტვილიშ მუნიციპალიტეტის. თემიშ ცენტრი. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 582 ადამიერი.
სქოლიო
კატეგორია:მარტვილიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
მესტიაშ აეროპორტი
მესტიაშ აეროპორტი, თაშნეშე რჩქინელი რე მუჭოთ მესტიაშ თამარ მაფაშ ჯოხონობაშ აეროპორტი — აბანობური შანულობაშ აეროპორტი საქორთუოს, მესტიაშ მუნიციპალიტეტის, დაბა მესტიას, ზურაშ დონეშე 1400 მ სიმაღალეს იდვალუაფუ. უღჷ ეიოფურინალ-დაფურინალი ზოლი, ნამუშ ზჷმეფი რე 850 მ X 30 მ. ხელუანური ოფორუეშ ტიპი აკმოდირთუ ცემენტ-ბეტონიშე. აკოგაფაშ პროექტის მუსხირენი ქორთული კომპანია მუშენდჷ დო დოსაქვარაფილი რდჷ 300-შახ ადამიერი. აეროპორტიშ თარი არქიტექტორი რე იურგენ მეიერ-ჰერმანი. აეროპორტიშ აკოგაფაქ 2010 წანაშ 24 ქირსეთუთას ითუ. ზოთონჯიშ პერიოდის აეროპორტი ღებულენს ართმოტორიან ფურინჯეფს დო მორჩილი 18 კოჩიან ფურინჯეფს. ზარხულიშ პერიოდის აეროპორტის შეულებუ 50 კოჩიანი ფურინჯიშ მეღება. ავიაკომპანია „ავიასერვიშ“ ხარჯშა ქართიშ ოერეფოშქაშე აეროპორტიშე ფურინუეფი ისრულებუ მესტიაშ მალობთ. რეისიეფი მარაშე ჟირშა, თუთაშხას დო ობიშხას, ბოლო მოდიფიკაციაშ Mi-171 ტიპიშ ვერტფურინჯით ისრულებუაფუ. მესტიაშ აეროპორტიშ აკოგაფაქ სახენწჷფოს დოხოლაფირო 8 მლნ. ლარქ დუზოჯჷ. მესტიაშ აეროპორტიქ მოსოფელიშ 10 არძოშე ურჩქვანელო აეროპორტეფიშ ერკებულს ქჷმოხვადჷ. ვებ-ხასჷლა Novate-იშ არქიტექტორეფქ მოსოფელიშ ურჩქვანელობური აეროპორტეფიშ ერკებულშა მესტიაშ აეროპორტი გენშიონეს დო „ჭიჭე ქორთული სარკო“ გიოდვეს.
სქოლიო
კატეგორია:საქორთუოშ აეროპორტეფი
კიდეგანიშ ქჷნდჷრი
კიდეგანიშ ქჷნდჷრი (Кидеганис) — ბჟაეიოლ კავკაციონიშ თარი ქჷნდჷრიშ ოორუე ჸა, საქორთუოშ დუშეთიშ მუნიციპალიტეტიშ დო ჩეჩნეთ-ინგუშეთიშ თანჯას, წყარმალუეფიშ ასაშ დო არმხიშ წყარგჷმართუ. უმაღალაში კონკა კიდეგანისმაღალი (4275 მ), შხვა კონკეფი რე: გველისმთა, სახარისმაღალი, ჭიმლისმაღალი, მარტინისმთა დო შხვა.
შანულამი ჸალაიბონეფი რე: არხოტისთავისღელე, სახარისღელე, საჯიხვისღელე დო სალაშქროსღელე. ეგაფილი რე იურული თიხაფიქალეფით. ჟირხოლო კართეს გჷმანჯირელი რე ჯიშთეფი. ახასიათენს გვალა-დოლოშ დო გლაციალურ-ნივალური ლანდშაფტი.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქორთუოშ ქჷნდჷრეფი კატეგორია:რუსეთიშ ქჷნდჷრეფი
სასამართლო
სასამართლოეფი საქორთუოს
საქორთუოს რე ოართე სასამართლოეფიშ სისტემა, სოდეთ მიშმურს: რაიონული (ონოღე), ოაპელაციე დო ოკასაციე (უჟინაში) სასამართლოებფი.
რაიონული (ონოღე) სასამართლო პირველი ინსტანციაშ სასამართლო რე, ნამუთ საქორთუოშ ედომუშამი ტერიტორიას ფორუნც. ადმინისტრაციულ-ტერიტორიულ ართურეფს შელებუანიე მოქმენდენდას მაგისტრატი მოსამართლეშ ინსტიტუტი, ნამუთ სტატუსით გომანგაფილიე ძაკი მოსამართლეწკჷმა, მორო სხუნუნც ნორკებაშო რთული კატეგორიაშ საქმვარეფს. ნამდგარდია შვანც, ადამიერქ მუში დარღვიებული ვარა ოდავეთ გინორთელი ნებაშ ეკონწყუალაშო სასამართლოს ოკო მიმართას გოსარჯუალუაფაშ მეჯინათ.(ტერიტორიული, საგნობრივი, ინსტანციური)
ოაპელაცე სასამართლო საქორთუოსი ჟირიე — ქართიშ დო ქუთეშიშ. ოსქვებურო, ართი დუდიშ ნებაგოქუნალას ახორციელენც ბჟაეიოლ საქორთუოს, ოდო მაჟირა მბჟადალ საქორთუოს. აპელაცია, გოსაჩიულაფას შანენც. აპელაციას მიოდირთუნა, მუჟამ ჸურეს ვარა ყურეეფც ვა ობაღინუანა პირველი ინსტანციაშ გჷმნაღელი გჷნოჭყავდირაფა.
ოკასაციე სასამართლო (უჟინაში სასამართლო) ართი რე დო იდვალუ ნ.ქართის. თინა თინსარჯულუაშ გუნმახორციელფარი უმაღალაში ორგანო რე.
საკონსტიტუციო სასამართლოშ ფუნქცია რე ნამდგარდია ნორმატიული აქტიშ საქორთუოშ კონსტიტუციაწკჷმა ოსქვებურობაშ შემოწმება, თაშნეშე თანამდებობაშ პიჯეფიშ კონსტიტუციაშ თხილუაშ კონტროლი. საკონსტიტუციო სასამართლო იდვალუ ნ. ბათუმს დოაკმოდირთუ 9 მაკათურშე.
იეზუიტეფიშ კვარტალი დო კორდობაშ მისია
იეზუიტეფიშ კვარტალი და კორდობაშ მისია (Manzana Jesuítica y Estancias de Córdoba) – იეზუიტეფიშ ჸოფილი მისია არგენტინას. იეზუიტეფიშ კვარტალს თეჟამო რე კორდობაშ უნივერსიტეტი, არძაშე ჯვეში ოგურაფუ ობჟათე ამერიკას, თაშნეშე მონტსერატიშ ოშქარი სკოლა, ეკლესია დო ოხორუ ჸუდეეფი. მისიაშ ეკიდუაქ დიჭყჷ 1615 წანას.
2000 წანას მიშეღეს იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი არგენტინას
ჯვ. წ. 604
ნაღურა
კატეგორია:
პალიასკა (პროვინცია)
200პქ|მინი|მარჯვნივ|პალიასკაშ პროვინციაშ აბანდვალა ანკაშიშ რეგიონს პალიასკა — პროვინცია აიაკუჩოშ რეგიონს, პერუს. პროვინციაშ ნანანოღა რე კაბანა. პროვინციაშ ფართობი აკმადგინანს 2.101 კმ²-ს, მახორობა — 28.580 ადამიერს.
პროვინცია ადმინისტრაციულო ირთუ 11 რაიონო.
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი კატეგორია:ანკაშიშ რეგიონიშ პროვინციეფი
კიმ კარდაშიანი
კატეგორია:ამერიკალი მოდელეფი კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1980
დაღესტანი
დაღესტანი (ედომუშამი ჯოხო  დაღესტანიშ რესპუბლიკა, Респу́блика Дагеста́н) — რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტი, მიშმეშჷ ოორუე კავკაციაშ ფედერალური ოლქიშ აკოდგინალუაშა. ნანანოღა — მახაჩყალა.
რუსეთიშ უდიდაში რესპუბლიკა ოორუე კავკაციას, მახორობათით დო ტერიტორიულოთ.
ეტიმოლოგია
ზიტყვა „დაღესტანი“, ვარა „დაღსტანი“ შანენს „გვალაშ ქიანას“, მოურს თურქული სიტყვაშე dağ („დაღ“), მუთ შანენს გვალას დო სპარსული სუფიქსიშ შანულობაშე — „ქიანა“. სპარსულო დო არაბულო თიში ჯოხო რე („დაღსთან“).
სქოლიო
კატეგორია:დაღესტანი
AOL
AOL LLC (ჸოფილი America Online, Inc.) რე ამერიკული მედია-კომპანია. მადუდე ტომ უარნერი (Time Warner). აწარმენს ელექტრონულ პროდუქტეფს, რე მოსოფელს პოპულარობათ მახუთა ოგორალი სისტემაშ მინჯე.
1998 წანაშ 24 გერგობათუთას იჸიდჷ კომპანია Netscape 4,2 მილიონ ამერიკულ დოლარშა.
რე თაშნეშე ინტერნეტის არძოშე დიდი რცხუეფიშ კატალოგიშ - Open Directory Project-იშ მინჯე.
სქოლიო
კატეგორია:ააშ-იშ კომპანიეფი კატეგორია:ოგორალი სისტემეფი
ჰაინრიხ ჰიმლერი
thumb|240px|ჰაინრიხ ჰიმლერი ჰაინრიხ ჰიმლერი (Heinrich Himmler) (დ. 7 გჷმათუთა, 1900, მიუნხენი, გერმანია; ღ. 23 მესი 1945, ლიუნებურგი, გერმანია) — გერმანალი პოლიტიკოსი, „სს“-იშ რაიხსფიურერი 1936-1945 წანეფს, მასმა რაიხიშ დინოხოლენი საქვარეფიშ მინისტრი 1943-1945 წანეფს, ნაცისტური პარტიაშ მაკათური.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალეფი კატეგორია:გერმანალი ჭარუეფი კატეგორია:გერმანალი პოლიტიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1900 კატეგორია:ნაღურა 1945
ხელედულა
ოშქაშე წანმოწანური ხარჯი ნოლაწკჷმა 14,1 მ³/წმ.
ლიტერატურა
კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმიშ დო თუდოლენი შონეშ აკანიშ წყარმალუეფი
ჰალდორ ლაქსნესი
ჰალდორ კილიან ლაქსნესი (ისლ. Halldór Kiljan Laxness; დაბადებაშ ჯოხო ისლ. Halldór Guðjónsson - ჰალდორ გუდიონსონი; დ. 23 პირელი, 1902, რეიკიავიკი, ისლანდია — ღ. 8 ფურთუთა, 1998, რეიკიავიკი, ისლანდია) — ისლანდიარი ჭარუ, ნოველისტი, პოეტი, დრამატურგი დო მათანგალი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ლიტერატურაშ დარგის (1955). რე ავტორი შხვადოშხვა ნოველეფიშ, პოემეფიშ, პიესეფიშ, დრამეფიშ, თხობელუეფიშ დო მემუარეფიშ. ისლანდიურ ნინაშა გინოთანგჷ ვოლტერიშ დო ერნესტ ჰემინგუეიშ ნაჭარეფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ისლანდიარეფი კატეგორია:ისლანდიარი ჭარუეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ისლანდიარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ლიტერატურაშ დარგის კატეგორია:დუნაბადი 1902 კატეგორია:ნაღურა 1998
ლავა
thumb|right|310px|ლავური ბუმაშ ნინა [[ჰავაი.]] ლავა (იტალ. lava < ლათ. labes – სვიმონი, გჷმოსვიმონაფა) — დაჩხირამი სილიკატური ნანდღულეფი, ნამუთ ეშასოფუნს დიხაუჩაშ ჟიდოხიშა ვულკანური ეშაგორგოთუეფიშ ბორჯის. მაგმაშე გინორთათ, ლავა ვეკათუანც აირეფც, თინეფი ეშასოფუაბორჯის იორქებუნა.
აკოდგინალობაშ მეჯინათ გჷნმაშხვანერენა ბჟე, ოშქარი დო ნერჩი ლავას. კაჟდიხათ ღმალიერი ბჟე ლიპარიტული ლავა ზისქე რე და ალაზიმაფათ რგილი. გჷთმაჭყანს გულბანდეფს, ვანაფერო ლავურ ბუმას; აფეთქებაშ გეშა კრატერშე ეშასოფილ აკორცამულერ ლავაშ აკნაცჷმეფი გჷთმაჭყანს შხვადოშხვა ტიპიშ ტუფეფც.
ოშქარი, ანდეზიტური ლავა დო ნერჩი, ბაზალიტური ლავა უმოსი ყარაფონი რე; ეშაბუნაშ აბანს, სოდეთ თიში ტემპერატურა დასაბაღას მაღალი რენ (1000-1200 °C), დიდი ნჭაფათ (30 კმ/სთ) მითმეურს.
ნძალიერი ეშაბუნაბორჯის ლავა რელიეფიშ დოდაბალაფეფს ეკმაფშანს დო გორგილაფაშ უკული რჩქინდუ ლავური განფინი, ნამუეფით გჷშაგორუაშურ ეროზიაშ მოღალუთ ლავურ პლატოეფს (ნარაზენეფს) გჷთმაჭყანს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ვულკანოლოგია კატეგორია:მაგმური ქანეფი