cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
თუდოლენი ნაგვაზავო
ოფუტეშ მეურნობაშ ჯინჯიერი დარგეფი რე მეკაკალობა დო მეორინჯალა, მეჩანარალას შანულამი აბანი უკინებჷ კაკალური კულტურეფს, კერძოთ: ლაიტის, მუხუდოს დო ლებიას. მიარეწანური ნარგეფშე - თხირს დო სუბტროპიკულ ხვიმას. რე დიდი რესურსი ჩაიშ დო ხილიშ წარმუაშო. 2002 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 1024 კოჩი.
თუდოლენი ნაგვაზუუშ საჯარო სკოლა 100 წანერიე.
სქოლიო
კატეგორია:მარტვილიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
წიმინდე გერგი
წიმინდე გერგი (დოხოლაფირო. 275 - 23 პირელი, 303) — კაპადოკიარი დიდებუანი, რომიშ იმპერიაშ მოინალე, ნამუდგათ ქირსიან დიდმოწამეთ აკირჩქინეს. მართლმადიდებელი ქირსიანობაშ ართ-ართი არძაშე უმოს პატიოჩამილი წიმინდე. უღურალჸოფილქ იჸუ გერგიშ დო დრაკონიშ ნაჩიებათ დო ასე მუსხირენ ქიანაშ, თინეფ შქას ინგლისიშ, ეთიოპიაშ, საქორთუოშ დო ნოღა მოსკოვიშ მაფორალი წიმინდე რე.
კატეგორია:კაბადოკიარი ქირსიანი წიმინდეეფი კატეგორია:III ოშწანურაშ ქირსიანი წიმინდეეფი კატეგორია:წიმინდე გერგი კატეგორია:ნაღურა 303 კატეგორია:ნაღურა 304
დენი სასუ-ნგესო
დენი სასუ-ნგესო (Denis Sassou Nguesso; დ. 23 გერგობათუთა, 1943, ედუ, საფრანგეთიშ ეკვატორული აფრიკა) — კონგოარი პოლიტიკური მოღალე. კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი 1979-1992 დო 1997 წანაშე. ორხველჷ მბოშიშ ეთნიკურ ბუნას.
1961 წანას გათუ სკოლა დო ოურდუმე ნინალაშა გემშართჷ. 1963 წანას გათუ ოურდუმე ოგურაფალი საფრანგეთის, მუშ უკული კონგოშ არმიას მუსხირენ ოურდუმე პოსტი უკებუდჷ. 1968 წანაშ სახენწჷფო გჷნორთაშ აკა ორგანიზატორი რდჷ. 1968 წანას სათარობო ხუნტაშ - რევოლუციაშ ერუანული სხუნუშ მაკათურო გჷნირთჷ. 1969 წაანაშე მაღალი პოსტეფი უკებჷ კონგოშ ხანდაშ პარტიას. 1972 წანაშე არმიაშ კურატორი რე პარტიული ხაზით. 1945-1977 წწ. პარტიაშ კურატორი რე დუდთხილუას დო სახენწჷფო უშქურანჯობას. 1976 წანაშე დუდთხილუაშ მინისტრი რე, 1977 წანაშე - პოლკოვნიკი.
1979 წანაშე ქიანაშ პრეზიდენტი, თარობაშ დო პარტიაშ მადუდე, თაშნეშე დუდთხილუაშ, სახენწჷფო უშქურანჯობაშ დო დინოხოლენი საქვარეფიშ მინისტრი რე. 2002 დო 2009 წანეფს, გეგშაგორეს პრეზიდენტო მუმალ 7-წლიანი ვადით. 2016 წანას პრეზიდენტო გეგშაგორეს მასუმა ვადათ.
2021 წლის ოქტომბერში დენის სასუ ნ'გესოს მოხსენიებული იყო "პანდორას ნაშრომები" სკანდალში. ჟურნალისტთა საერთაშორისო კონსორციუმის თანახმად, ეს იყო 1998 წელს, სწორედ დენის სასუ ნ'გესოს ხელისუფლებაში დაბრუნების შემდეგ. გავრცელებული ინფორმაციით, ინტერ აფრიკული ინვესტიცია რეგისტრირებულია ბრიტანეთის ვირჯინიის კუნძულებზე, კარიბის ზღვის საგადასახადო თავშესაფარში. დენის სასუ ნ'გუესო უარყოფს ბლოკს, რომ ეს არის დოკუმენტები.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1943
რუსეთიშ ფედერაციაშ რესპუბლიკეფი
რუსეთიშ ფედერაციაშ აკოგინალუაშა მიშმურს 89 სუბიექტი: თინეფს შქას - 21 რესპუბლიკა, 46 ოლქი, 1 ავტონომიური ოლქი .4 ავტონომიური ოკრუგი, 2 ფედერაციული ნოღა. 2000 წანაშე, რუსეთი ირთუ 7 ფედერაციულ ოკრუგო. საართოთ რესპუბლიკეფს რუსეთიშ ტერიტორიაშ 28,6% უკებუნა, სოდეთ ქიანაშ მახორობაშ 16,9% ოხორანს.
ალმახანურ რესპუბლიკეფიშ უმენტაშობას, სხუნუური პერიოდის, ავტონომიური სხუნუეფიშ სოციალისტური რესპუბლიკეფიშ სტატუს უღუდეს, კანკალე რდჷ ავტონომიური ოლქი.
რუსეთიშ ფედერაციაშ რესპუბლიკეფიშ ერკებული
left|400px|frame|
რესპუბლიკეფიშ ნინეფი
მინი|ნოღეფიშ ჯოხოდვალა რუსეთიშ რესპუბლიკეფიშ ნაციონალურ ნინეფშა
რესპუბლიკეფიშ სახენწჷფო ნინეფი, რესპუბლიკეფიშ კონსტიტუციეფიშ დოჸუნათ, რე:
რესპუბლიკეფიშ დორსხუაფაშ ცადებეფი
1990-იან წანეფს, ახალ რესპუბლიკეფიშ დორსხუაფაშ ვარდა არსებულ სუბიექტეფიშ სტატუსიშ რესპუბლიკაშ სტატუსიშა ეჸონაფაშ ცადებეფი რდჷ, ნამუეფსჷთ ვემიაჭირინეს მუნეფიშ ღანკეფშა:
უოლკერი (წყარმალუ)
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:ნევადაშ წყარმალუეფი
რუსეთიშ ფედერაციაშ რესპუბლიკეფი
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთიშ ფედერალური მონწყუალა
ალაბი
ალაბი — სიგჷრძაშ ოზჷმალი ართური ჯვეშ საქორთუოს. ომანგუდჷ ჟირ ჭყითას. ქორთულ ნაჭარა წყუეფს იშინუაფუ XVI ოშწანურაშე. საქორთუოშ რუსეთწკჷმა მესვარუაშ უკული რუსული არშინქ ჭიი-ჭიეთ აკოხურგუ ალაბიშ ხვარებაშ სფერო. ალაბი, არშინწკჷმა ართო, იხვარებაფუაფუდჷ მეტრული სისტემაშ მიშაღალაშახ. დოხოლაფირო 101,15 სმ ომანგუდჷ.
ლიტერატურა
კატეგორია:სიგჷრძაშ ოზჷმალი ართურეფი
აბადიანია
აბადიანია (Abadiânia) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიას, გოიასიშ შტატის; იდვალუაფუ ზუღაშ დონეშე 1 052 მეტრის. ორხველჷ გოიასიშ შტატიშ ბჟაეიოლ მეზორეგიონს. მიშმურს ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ენტორნუ-დუ-დისტრიტუ-ფედერალიშ აკოდგინალუაშა.
2010 წანაშ მუნაჩემეფით, მახორობა 15 757 ადამიერს აკმადგინანდჷ, მახორობაშ მეჭედალა 15,08 კმ²-ს. ფართობი 1 045 კმ².
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გოიასიშ შტატიშ მუნიციპალიტეტეფი კატეგორია:ბრაზილიაშ მუნიციპალიტეტეფი
ჯონ ბერნთჰალი
ჯონათან ედვარდ ბერნთალი (Jonathan Edward Bernthal; დ. 20 ეკენია, 1976, ვაშინგტონი) — ამერიკალი არტისტი. ჩინებული რე შეინ უოლშიშ როლით AMC-შ სერიალშე გაგია ღურელეფი დო როლეფით ფილმეფიშე უოლ-სტრიტიშ გერი (2013), რისხვა (2014), სიქარია (2015), ბუღალტერი. თიქ ასახიერჷ დუმასაჯებელი Netflix-შ სერიალს არქიებული. 2017 წანას ულამნა გიშაშქვან სერიალი დუმასაჯებელი სოდეთ თარი როლს კინ ჯონი იჸი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1976
26 ღურთუთა
26 ღურთუთა (იანარი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 26-ა დღა. წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე (ნარკი წანეფს — ).
მუედაშ რაიონი
მუედაშ რაიონი (Mueda) — რაიონი მოზამბიკის, კაბუ-დელგადუშ პროვინციას.
მოზამბიკიშ სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფით, 2007 წანას რაიონიშ მახორობა 113 742 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 14 15 კმ²-რე, მახორობაშ მეჭედალა 8.04 კოჩი კმ²-ის.
რაიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა მუედა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოზამბიკიშ რაიონეფი კატეგორია:კაბუ-დელგადუშ პროვინცია
ვინტოშ მუნიციპალიტეტი
ვინტოშ მუნიციპალიტეტი (Vinto) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიას, კოჩაბამბაშ დეპარტამენტიშ კილიაკოლიოშ პროვინციას. 2010 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 43 699 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 211 კმ² რე.
მუნიციპალიტეტი მუშ ჸურეშე კანტონეფო ირთუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლივიაშ მუნიციპალიტეტეფი
ჯვ. წ. 540-იანეფი
— ჯვ. წ. VI ოშწანურაშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ ჯვ. წ. 549 წანას დო გეთჷ ჯვ. წ. 540 წანას.
მოლინეფი
კატეგორია:
თაია
თაია — ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ ჩხოროწყუშ მუნიციპალიტეტის. ოფუტეს ოორუეშე ოცინდალეშ გვალამი მასივი გინაჯინე, ბჟაეიოლშე ომძღჷ ნაფიჩხუ, ობჟათეშე — ჭოღა, ბჟადალშე — მუხური. 2014 წანაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 555 კოჩი. ოფუტეშ დიდი ნორთი მოფინილი რე ოსინდალეშ გვალაშ კართეეფს.
სქოლიო
კატეგორია: ჩხოროწყუშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
ალბანეთიშ შილა
ალბანეთიშ შილა (Flamuri i Shqipërisë) — ალბანეთიშ სახენწჷფო დო ერუანული სიმბოლო გერბი დო ჰიმნწკჷმა ართო. წჷმარინუანს ჭითა თინკუნთხუამ ნორშვის, ნამუშ ცენტრის გჷმოხანტილი რე ჟირდუდამი სუაგოფაჩილი არწიშ სილუეტი. ჭითა ფერი წჷმარინუანს ქომოლობას, ნძალას დო ყაზახალას, ჟირდუდამი არწი — ბალკანეთის მადვალი ალბანეთიშ სუვერენულ სახენწჷფოს ასახიერენს.
დუდხასჷლა
crh:           lbe: kaa:    mdf: myv:       sah:          vep:
ფუტი
მინი|250px|ხასჷლა გერმანული ნინაშ ოხემანჯღვერეშე - [[1848 წანა ]] ფუტი (ინგლ. foot — ნარჩა) — ბრიტანული, ამერიკული და ჯვეშრუსული სიგჷრძაშ ოზჷმალი ართური, ომანგჷ 30,48 სანტიმეტრის.
ჯველ რომს ფუტი ომანგჷდჷ 29,62 სმ-ის.
სქოლიო
კატეგორია:სიგჷრძაშ ოზჷმალი ართურეფი
ჭაბურთა
ჭაბურთა, ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ მარტვილიშ მუნიციპალიტეტის, ნახუნუუშ თემს, წყარმალუ აბაშაწყარიშ მარძგვან ძგას, ზუღაშ დონეშე 240 მ, მარტვილიშე 2 კმ, აბაშაშე 40 კმ. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 207 ადამიერი.
ლიტერატურა
კატეგორია:მარტვილიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
რაფაელ სანტი
thumb|250px|right|რაფაელიშ ავტოპორტრეტი. რაფაელ სანტი (რაფაელი, რაფაელო) (Raffaello Sanzio; დ. 6 პირელი, 1483, უბრინო, იტალია — ღ. 6 პირელი, 1520, რომი) — იტალიარი ხანტუ დო არქიტექტორი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იტალიარეფი კატეგორია:იტალიარი ხანტუეფი კატეგორია:იტალიარი არქიტექტორეფი კატეგორია:დუნაბადი 1483 კატეგორია:ნაღურა 1520
რაჯსამანდიშ ოლქი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რაჯასტანიშ ოლქეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ოლქეფი
ლედ ზეპელინი
thumb|ლედ ზეპელინი thumb|[[ჯონ ბონემი]]
ლედ ზეპელინი (Led Zeppelin) — ინგლისური როკ-ბუნა, დორსხუაფილი 1968 წანაშ ეკენიას, ლონდონს, ინგლისი. ბუნაშ სოლისტეფი რდესი: ჯიმი ფეიჯი, რობერტ ფლანთი, ჯონ ბონემი დო ჯონ პოლ ჯონსი. ლედ ზეპელინქ აკოცუ 1980 წანას, ართ-ართი სოლისტიქ ჯონ ბონემქ ტრაგიკულო დოღურჷ. გჷმოჩამილი რე ლედ ზეპელინიშ 300 მილიონშე უმოსი ალბომი. მოსოფელს რე შინელი ლედ ზეპელინიშ ბირეფი: Stairway To Heaven, Kashmir, Achilles Last Stand, Whole Lotta Love, Since I've Been Loving You დო შხვეფი.
შენბრუნიშ ზოოპარკი
შენბრუნიშ ზოოპარკი (Tiergarten Schönbrunn) იდვალუაფუ ავსტრიაშ ნანანოღა ვენას, ჰიცინგიშ რაიონს; ზოოპარკი შენბრუნიშ დოხორეშ პარკიშ აკმადგინალი თია რე დო თიწკჷმა ართო იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულს რე. დორსხუაფილი რე 1752 წანაშ ჰაბსბურგეფიშ წჷმმარინაფალ იმპერატორ ფრანც I-შით დო ამუდღარშახ მოქიმინჯე ზოოპარკეფ შქას უჯვეშაშ რე ედომუშამ მოსოფელს.
1996 წანას შენბრუნს გინწყჷ მუნჭყვეფიშ პარკიქ. 2000 წანას ედომუშამო გეახალჷ პარკიშ აკვარიუმქ. 2002 წანას, 250 წანაშ იუბილეწკჷმა რსხუაფათ შენბრუნის გინწყჷ ტროპიკული ტყალეფიშ ჸუდექ. მიარე ინოვაციაშ, გოახალაფეფიშ დო გოფართანაფეფიშ ჭყოლოფათ XX ოშწანურაშ ლიაშე თინა ართ-ართი არძოშე ალმახანური დო პოპულარული ზოოპარკი რე მოსოფელიშ მასშტაბით.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ზოოპარკეფი კატეგორია:ავსტრიაშ პარკეფი
ბენუე
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:აფრიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:კამერუნიშ წყარმალუეფი კატეგორია:ნიგერიაშ წყარმალუეფი
სანდრა მეისონი
სანდრა მეისონი (Sandra Mason; დ. 17 ღურთუთა, 1949) — ბარბადოსალი პოლიტიკოსი. ბარბადოსიშ გენერალ-გუბერნატორი 2018 წანაშ 8 ღურთუთაშე 2021 წანაშ 30 გერგობათუთაშახ დო ბარბადოსიშ გიშაგორილი პრეზიდენტი 2021 წანაშ 30 გერგობათუთაშე.
ბიოგრაფია
სანდრა პრუნელა მეისონქ დებადჷ 1949 წანაშ 17 ღურთუთას ნოღა სენტ-ფილიპის. 1968 წანას, გონათუაშ მეღებაშ უკული მუშენდჷ ოშქაშე სკოლას. ართ წანაშ უკული ბარკლიშ ბანკის დიჭყჷ მუშობა კლერკო. მეისონქ ჩაბარჷ ვესტ-ინდოეთიშ უნივერსიტეტის, ნამუთ გათჷ იურიდიულ მენცარობეფიშ ბაკალავრიშ სტატუსით. 1975 წანას გინირთჷ ბარბადოსიშ ადვოკატეფიშ ასოციაციაშ პირველი ოსურ მაკათურო.
2017 წანას, სანდრა მეისონი გეგშაგორეს ბარბადოსიშ მაბრუო გენერალ-გუბერნატორო. პოსტის გერდჷ 2018 წლანაშ 8 ღურთუთაშე 2021 წანაშ 30 გერგობათუთაშახ.
2021 წანაშ 12 გჷმათუთას, მეისონი პრემიერ-მინისტრიქ დო ოპოზიციაშ ლიდერეფქ ართობურო წჷმარინუეს ბარბადოსიშ პირველი პრეზიდენტიშ კანდიდატო. პრეზიდენტო გეგშაგორეს 20 გჷმათუთას.
სქოლიო
კატეგორია:ბარბადოსიშ გენერალ-გუბერნატორეფი კატეგორია:ბარბადოსიშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:ოსური პრეზიდენტეფი კატეგორია:ბარბადოსალი პოლიტიკოსი ოსურეფი
Pixar
პიქსარიშ ანიმაციური სტუდია — ამერიკული კომპიუტერული ანიმაციაშ კინოსტუდია, ნამუშ შტაბი აშაძჷ კალიფორნიაშ შტატის ნოღა ემერივილს. 2006 წანაშე თინა რე უოლტ დისნეის კომპანიაშ სქუალაფირი კომპანია. სტუდიაშ ფილმეფს დოინალაფირი აფუ ეჩდოოთხი ოსკარი, ამშვი ორქოშ გლობუსი დო სუმი გრემი შხვა ჯილდოეფწკჷმა ართო. მოსოფელიშ მასშტაბით თინეფიშ მიშნალუქ აკოძინელო $6.3 მილიარდის მიოჭირინუ. კინოსტუდია სახელგოლაფირი რე მუში კომპიუტერული ანიმაციური ფილმეფით, ნამუშ აკაქიმინალო ხვარენა PhotoRealistic RenderMan-ის.
პიქსარქ დირსხჷ 1979 წანას, მუჭოთ სპეც-ეფექტეფიშ კომპიუტერული ბუნა, ნამუთ Lucasfilm-ის ოკათუდჷ, სოიშა თინა 1986 წანას Apple-იშ ალმარსხუაფალქ სტივ ჯობსიქ იჸიდუნჷ. თიქ სტუდია 2006 წანას უოლტ დისნეიშ კომპანიას მეჸიდჷ.
პიქსარს უღჷ ვითოსუმი რსულმეტრაჟამი ფილმი, თინეფ შქას მაართა რე ოლაჸაფინიეფიშ ისტორია (1995). თის მაჸუნჷ ჭანდიშ რინა (1998), ოლაჸაფინიეფიშ ისტორია 2 (1999), მონსტრეფიშ კორპორაცია (2001), ნემოშ გილაგორუას (2003), The Incredibles (2004), მანქანეფი (2006), რატატუი (2007), WALL-E (2008), გილმაფურინე ჸუდე (2009), ოლაჸაფინიეფიშ ისტორია 3 (2010), მანქანეფი 2 (2011) დო გური კოჩი (2012). სტუდიაშ არძა ანიმაციური ფილმიქ მიოჭირინუ წჷმოძინას კომერციულო, ხოლო არძაქ თინეფშე, მანქანეფი 2–იშ მეტი, კინოკრიტიკოსეფიშ ჯგირი ფასება დეინალეს. ფილმეფიშ ოშქაშე მიშნალი რე $602 მილიონი, მუთ პიქსარს არძა შხვა კინოსტუდიაშე მაღალო გიორინუანს ათე კომპონენტის. სტუდიაშ არძა ანიმაციური ფილმი მიშულირი რე არძა ბორჯიშ ჟარნეჩდოვითი მაღალმიშნალუამი ანიმაციურ ფილმეფს შქას, ნამუეფიშ დუს ოლაჸაფინიეფიშ ისტორია 3 გერე. ოლაჸაფინიეფიშ ისტორია 3, ნემოშ გილაგორუას დო გილმაფურინე ჸუდე ხოლო მიშულა არძა ბორჯიშ არძაშე მაღალმიშნალუამი ფილმეფიშ ერკებულს.
თიშ უკული, მუთ დირსხჷ ნომინაცია „ოსკარი საუჯგუშო ანიმაციური ფილმიშო“, პიქსარიშ გიშაშქუმალირი ბრუო ფილმიქ მახერხჷ თისჷ ნომინაციაშ შიბა. ამშვიქ ჯილდო მეკურთხუა, თინეფ შქას რენა ნემოშ აკოგორუას, The Incredibles, რატატუი, WALL-E, გილმაფურინე ჸუდე დო ოლაჸაფინიეფიშ ისტორია 3. გილმაფურინე ჸუდე დო ოლაჸაფინიეფიშ ისტორია 3 თი სუმ ანიმაციურ ფილმეფ შქას რე, ნამუეფით ხოლო ნომინირაფილი რდეს ოსკარს საუჯგუშო სურათიშო.(მაართა ათეცალი რდჷ ზისნახე დო ნოტყელი)
2009 წანაშ 6 ეკენიას პიქსარიშ ხემანჯღვერეფი ჯონ ლასეტერი, ბრედ ბერდი, პიტ დოქტერი, ენდრუ სტენტონი დო ლი უნკრიხი ვენეციაშ კინოფესტივალს დაჯილდუეს ორქოშ ნჯილოთ კინემატოგრაფიას მიშაღალირი წილშენ. თინეფს ჯილდო გინოჩჷ Lucasfilm-იშ დჷმარსხუაფალქ ჯორჯ ლუკასიქ.
სქოლიო
კატეგორია:პიქსარი კატეგორია:ანიმაციური სტუდიეფი
ობჟათეშ ოკიანე
გინოჭყვიდირშე იმოქმედჷ ოკიანოგრაფეფიშენი ოკიანეშ მალობეფიშ შანულობაშ ბოლო ბორჯიშ გეგორუეფქ. შხვა წყუეფით, თინეფს შქას ააშ-იშ ერუანული გეოგრაფიული ჯარალუა, ატლანტიშ, რჩქალი დო ინდოეთიშ ოკიანეეფიშ ხურგებს ალმახანაშა ანტარქტიკაშახ მიოჩქუნა. ფართობი — 20327000 კმ². ობჟათეშ ოკიანეშ არძაშე ღანჩო აბანიე ობჟათე სანდვიჩიშ რღამილი — 7235 მ. right|300px|ობჟათეშ ოკიანე
ზუღეფი ანტარქტიდაშ ელმოლს
ანტარქტიდაშ წყარპიჯეფს გიშმირთუ 13 ზუღა: უედელიშ, სკოშიშ, ბელინსჰაუზენიშ, როსიშ, ამუნდსენიშ, დეივისიშ, ლაზარევიშ, რისერ-ლარსენიშ, კოსმონავტეფიშ, წორომაჸალობაშ, მოუსონიშ, დიურვილიშ, სომოვიშ. ობჟათეშ ოკიანეშ თარი კოკეფიე: კერგელენი, ობჟათე შოტლანდიაშ, ობჟათე ორკნეიშ კოკეფი. ანტარქტიკული შელფი ინოხე 500 მეტრა სიტომბარეს.
თელარა ობჟათეშ ოკიანეს
ჸინჩი კლიმატიშ უმკუჯინალო, ობჟათეშ ოკიანე თალარაშ გოფშა რე. thumb|left|[[საიმპერატორო პინგვინი|საიმპერატორო პინგვინეფი ანტარქტიკას]]thumb|right|ობჟათეშ ოკიანეშ ქვინჯი [[მაკ-მიორდო (საროტი)|მაკ-მიორდოშ საროტიშ რაიონს. სურათიშ უკახალე იძირებე ჸინიშ კირდე. სურათიშ წოხოლე — ზუღაშ ქვინჯიშ ფაუნაშ წუმმარინაფალეფი: მოლუსკეფი, ზუღაშ ზღაფურსხანეფი, ზუღაშ ლეჩქვეფი, ოფიურეფი]] ობჟათეშ ოკიანეშ პოლარული დვალუაშ ჭყოლოფუათ, თაქ მკვეთრი შანულამი პირობეფიშ სეზონურ დინამიკაშ აბანიე - ჩხანაშ რადიაციშ ფოტოსინთეზიშო. თეჯგურა პირობეფს, ნთელ წანაშ განობას ფიტოპლანქტონეფიშ დიდი ამპლიტუდაშ მუდანობური თირუეფი დო ობჟათეშ ოკიანეშ ოორუეშე ბჟადალშა გოპეულეუაშ ზონეფიშ თირუეფი იძირებე, ოორუე ნორთის აფუნი ადრე იჭყაფუ, დო ობჟათეს - გვიანს. ობჟათე ოკიანეშ დაბალ განედეფს გოპეულუაშ პიკი ჟირშა გოვითარაფას ოჭიშუანს, დო მაღალს - ხვალო ართშა. ობჟათეშ ოკიანეშ ჟინპიჯიშ წყარეფს მკვეთრას გიმიხანტუაფუ ბიოლოგიური განედური ზონალობა. ოკიანეშ ქვინჯიშ მარინჯეფს თეჯგურა ზონალობა ვაუღჷნა, თიშენ ნამდა, თინეფიშ გოვითარაფას თარ როლს ლაჸაფენს ოკიანეშ ქვინჯიშ რელიეფი დო ბარიერეფი, ნამუთ ხეს ვაუნწყუნს ოკიანეშ ფლორა დო ფაუნაშ სიხვეიანესჷნ. ობჟათე ოკიანეშ ფიტოპლანქტონეფიშ მიარეფერუამობაშ შქას უმენტაშო დიატომური წყარჩანარეფი რე (დოხოლაფირო 180 სახეობა). ლენწვანე ჩანარეფს ოკიანეშ ქვინჯიშ ფლორაშ ჭიჭე ნორთი უკებჷ. თაშნეშე ობჟათეშ ოკიანეს, ზოოპლანქტონიშ, კრილეფიშ, ბრელ მუდანობაშ ზუღაშ ლეჩქვეფიშ დო ჩხინჭკანამეფიშ დიდი რესურსი უღჷ. თე ოკიანეს მუსხირენ ჩხომეფიშ ოჯახიშ სახეობა რე წუმმორინელი, გონსაკუთრაფილო ბრელიე ნოტოტენიაშობურეფი. ფურინჯეფშე ბრელი მუდანობათიე პინგვინეფი. ოკიანეს ხე ვეშაპეფი: (ლენი ვეშაპი, ფინვალი, სეივალი, პუხა ვეშაპი დო შხვეფი) დო სელაპეფი (უედელიშ სელაპი, ღაჭაჭიაჭკომია სელაპი, ზუღაშ ლეოპარდი, ზუღაშ ნჯილო).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ანტარქტიკა
ჯვ. წ. 550-იანეფი
— ჯვ. წ. VI ოშწანურაშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ ჯვ. წ. 559 წანას დო გეთჷ ჯვ. წ. 550 წანას.
მოლინეფი
კატეგორია:
27 ღურთუთა
27 ღურთუთა (იანარი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 27-ა დღა. წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე (ნარკი წანეფს — ).
ელოდიე იუნგი
ელოდიე იუნგი (Élodie Yung დ. 22 ფურთუთა, 1981, პარიზი) — ფრანგი არტისტი. თიქ ასახიერჷ ელექტრა Marvel-იშ კინოოქიანუშ სერიალს არქიებულიშ მაჟირა სეზონს. თიქ კინ გიშარჩქინდჷ სერიალს ყარულეფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1981
აღაჯი
აღაჯი (თურქ.) — მეძენაშ ოზჷმალი ართური ხოლო ბჟაეიოლ ქიანეფს დო საქორტუოს გვიანიშ შქა ოშწანურეფს. აღაჯი თურქული ზიტყვა რე დო ჯაშ სვაიას შანენს. დუდშენო თინა შარეფს დოშქუმალირი სვაიეფს შქას მეძენას გჷმოხანტუნდჷ. უკული თინაქ ბორჯიშა გერსხილი ოზჷმალო გჷნირთჷ დო ცხენენჯიშით ართ სათშა გულირ მეძენას ომანგუდჷ. თეშ გეშა თიში ზჷმა შხვადოშხვა ბორჯის 5,7-6,7 კმ ფარგალეფს იძანძუდჷ. აღაჯიშ პარალელურო იხვარებაფუაფუდჷ ეჯი.
ლიტერატურა
კატეგორია:სიგჷრძაშ ოზჷმალი ართურეფი
დიუმი
დიუმი აქტიურო გჷმირინუაფუ ამერიკაშ აკოართაფილ შტატეფც, დიდ ბრიტანეთის, კანადას, ავსტრალიას დო შხვა რანწკი ქიანეფც.
კატეგორია:სიგჷრძაშ ოზჷმალი ართურეფი
ჯვ. წ. 560-იანეფი
— ჯვ. წ. VI ოშწანურაშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ ჯვ. წ. 569 წანას დო გეთჷ ჯვ. წ. 560 წანას.
მოლინეფი
კატეგორია:
ლაშა შავდათუაშვილი
ლაშა შავდათუაშვილი (დ. 31 ღურთუთა, 1992, გორი, ოფ. კარალეთი) — ქორთუ ძიუდოისტი. 2012 წანაშ ზარხულიშ ოლიმპიურ ლაჸაფეფს, 66 კგ-შახ ძიუდოისტეფ შქას ორქოშ მენდალი მიპალუ.
სქოლიო
კატეგორია:ქორთუეფი კატეგორია:დუნაბადი 1992 კატეგორია:ქორთუ ძიუდოისტეფი კატეგორია:ქორთუ ოლიმპიური ჩემპიონეფი
ალეურა
ალეურა — წყარმალუ ბჟაეიოლ საქორთუოს, ახალგორიშ მუნიციპალიტეტის, წყარმალუ ქსანიშ კვარჩხანი ნადუ. სიგინძა 21 კმ, ღანჩოშ ფართობი 95 კმ². ოდუდე უღუ ალევიშ ქჷნდჷრიშ ბჟადალ კართეს საფერშეთიშ გვალაშ გოხოლუას. მეურს ტომბა დო ონჭირე ტყალამ ლეხერს. ირდუ თირიშ, ჭვემაშ დო დიხაშითუდონი წყარით. წყარალა - აფუნს, წყარიშ მორჩილი მუდანობა - ზოთონჯის.
ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთიშ აკანიშ წყარმალუეფი
სინაიშ ჩქონი
სინაიშ ჩქონი, სინაი (شبه جزيرة سيناء, სინა ; סיני) — ჩქონი ჭითა ზუღას, აზიაშ დო აფრიკაშ ხურგაშ შქას, ეგვიპტეშ ტერიტორიაშ ნორთი. ჩქონი ტერიტორიულო აზიას ორხველჷ.
გეოგრაფია
thumb|მარცხნივ|220პა|სინაიშ ჩქონიშ რელიეფური რუკა. ჩქონი, ნამუსჷთ სუმკუნთხულიშ ფორმა უღუნ, წვანდი ობჟათეშე უღჷ, ოორუეშე ომძღჷ სქირონაშქა ზუღაშ წყარპიჯი, ბჟადალშე — სუეციშ ჸუჯი, ბჟაეიოლშე — აკაბიშ ჸუჯი. თიშ გეშა, ნამჷ-და ჩქონიშ ხურგეფი პიჯალობური რენ, თიშ ტერიტორია გოთანჯუაშ მეთოდიკაშ მეჯინათ 25 000 კმ²-შე 60 000კმ²-შახ რე. უმენტაშო ჩქონიშ ტერიტორია უკებჷ ტიოზის, ჩქონიშ ობჟათეშე გვალეფი (არძაშე უმაღალაში კონკა რე წიმინდე ეკატერინეშ გვალა, 2637 მ) დო ლაკადეფი იდვალუაფუ. ჩქონს ნავთობიშ საბადო რე. thumb|250px|მარცხნივ|[[წიმინდე ეკატერინეშ ოხიდა|წიმინდე ეკატერინეშ ოხიდა რე უჯვეშაში მოქიმინჯე ქირსიანული ოხიდა მოსოფელს დო არძაშე პოპულარული ტურისტული ოქინაფუ ჩქონს.]]
კლიმატი
პრაქტიკულო ედომუშამი სინაიშ ჩქონიშ კლიმატი ტროპიკული ტიოზური რე, ოორუე ნორთიშ მოხ, ნამუთ სქირონაშქა ზუღას ომძღჷ, სოდეთ სქირონაშქაზუღური კლიმატი. კლიმატი ირდიხას ძალამი სქირე რე, გიშაკერძაფილო ჩქონიშ ობჟათე, ნამუსჷთ ოორუეშე მიშმალი ციკლონეფშე ფორუნს გვალეფი, დო სოდეთ კანკალე წანას შილებე შურო ვაჭვემასჷნ, ოშქაშეთე წანმოწანას მუსხირენ მილიმეტრი ნოლექი გჷნმურს, მუჭოთ შარმ-ელ-შეიხის, ნამუთ დიხაუჩაშ არძაშე არიდულ აკანეფს ორხველჷ. ზარხულს ჰავაშ ტემპერატურა ძალამი მაღალი რე, მუჭოთ წესი, +40 °C-შახ დო ოროს ხოლო უმოსი რე, ზოთონჯის ჰავაშ ტემპერატურა ელაზჷმაფათ დაბალი რე, ტიოზეფს სერით ჸინუა ხოლო უჩქუ. ჩქონიშ ობჟათე, ნამუთ ჭითა ზუღათ ტიბუ, ძალამი ტიბუ ზოთონჯეფი უჩქუ.
ისტორია
მინი|ეგვიპტე-ისრაელიშ ხურგა ეილათიშ ოორუეშე (ეგვიპტე კვარჩხანშე, [[ისრაელი მარძგვანშე)]] მინი ჩქონიშ დიხეფი, დიო ხოლო მაართა დინასტიაშ ეპოქაშ ჯვეში ეგვიპტარეფს აფუდეს ემუშორაფილი.
ევლახი
ევლაიხ (Yevlax) — ნოღა (1938 წანაშე) აზერბაიჯანს. ევლახიშ რაიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. მახორობა - 64 524 ადამიერი (2010 წანა). ნოღა წყარმალუ მტკვარს იდვალუაფჷ. ნოღა შხუ რკინაშარაშ დო ოტრანსპორტე ნოსქვიშ (ქართი-ბაქოშ ღოზის, ჸალეფი ხანკენდიშ დო ბელაქანიშ მალობათ) მაგისტრალი რე.
სინაიშ ჩქონი
ისტორია
1260 წანაშე 1518 წანაშახ ტერიტორიას ეგვიპტარი მამლუქეფი აკონტროლენდეს, უკული მუსხირენ ოშწანურაშ გოძვენაშო გემშართჷ ოსმალეთიშ იმპერიაშ აკოდგინალუაშა.
ევლახი
რესურსები ინტერნეტში
} კატეგორია:ევლახიშ რაიონი კატეგორია:კავკაცია კატეგორია:აზერბაიჯანიშ ნოღეფი
სინაიშ ჩქონი
ისტორია
1916 წანას, ჩქონქ გოართოიანაფილი ომაფეშე კონტორლირებული ეგვიპტეშ ნორთო გჷნირთჷ. თინწკჷმა გუჸუნუეს ჩქონიშ ბჟაეიოლი ხურგა, ნამუთ ამდღარშახ ეგვიპტეშ დო ისრაელიშ ხურგათ სქიდუ.
1956 წანას, სუეციშ კრიზისიშ ბორჯის, ურიეფქ, ინგლისარეფქ დო ფრანგეფქ სინაიშა გენშიჭკირეს, სუეციშ არხიშ ინგლისიშ დო საფრანგეთიშ კონტროლჷშა დართინაფალო. ააშ-შე დო სსრრ-შე გენჭირაქ თინეფი უკალახე ქართინუ.
1967 წანას, ამშვდღიანი ლჷმაშ შედეგო ჩქონი ურიეფიშ ოკუპაციაშ გიმე რდჷ; სუეციშ არხი კილერი რდჷ ონოშე მიმოულაშო.
1973 წანას, ეგვიპტარეფქ ნძალათ გეჭოფეს სუეციშ არხი დო ისრაელს ქეგიანთხეს. ისრაელქ ეგვიპტარი ოურდუმეეფი უკახალე ქართინუ. მოგვინაფათ ისრაელქ მუშ ოურდუმეეფი გეგშეჸონ არხიშ ბჟადალშე.
1979 წანას, ეგვიპტე-ისრაელიშ ოშვიდობე მორაგადინიშ ხეშმოჭარუაშ უკული, ისრაელქ ეგვიპტეშა ჩქონიშ ჭიეჭიეთ დორთინაფა ქჷდიჭყჷ, თეწკჷმა ართო აკიღჷ მუშ ოხორუეფი ხოლო, დოსქილადირ ნორთიქ ეგვიპტეს ქჷდასქიდჷ (სამანგათ, ოხორე ოფირა, ნამუთ იდვალუაფუ ჩქონიშ ობჟათეშე, გჷნირთჷ ასეიან შარმ-ელ-შეიხო). 1982 წანაშ აფუნს, ისრაელქ სინაიშე ედომუშამო მიდართჷ.
სინაიშ ჩქონს იდვალუაფუ მართლმადიდებლური წიმინდე ეკატერინეშ ოხიდა. სერაბატ ელ-ჰადიმი — თის ადასურენს, ნამჷ-დასინაი ართობურო სუმარმაჸოროფე ჸუდე რდჷ მუჭოთ ჯვეში ეგვიპტარეფშო, თეშ შხვა კათეფშო ხოლო. სინაიშ ჩქონს მიოგორუეს პროტოსინაიური ჭარალუაშ, ნაბეთეიშ ჭარალუაშ სამანგეფს. არადაშ ლეხერს აფხვადჷნა ნავამისი — ვარჩხილიშ ხანიშ ნონთხორეფი, ნამუთ დოლმენეფს მოგენს.
2011 წანაშე, ჩქონს გეაქტიურეს ისლამისტი ბოევიკეფქ (ქოძირით სინაიშ კონფლიქტი).
სქოლიო
კატეგორია:სინაი კატეგორია:აზიაშ ჩქონეფი
ტინიტუსი
ტინიტუსი (ლათ.-შე tinnīre, შანენს „ზარცალო რეკუას") — სინდრომი, ნამუშ ბორჯისჷთ სინდრომიან ადამიერს არჩქილე ხონარი რსულ ჸუჯიშ რჩქილას (შურუქალუ აბანს). თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და შხირას გებულენა მუჭოთ ზარიშ ხონარს, თინა თაშნეშე შილებე ორდას რშვინუაშ ვარ-და მონოტონური ხონარი. ოშა-გოშათ უგურკვიუ ხონარეფი ვარ-და მუსიკა. ტინიტუსი რე სინდრომი, ნამუშ ბორჯისჷთ ირჩქილებე ხონარი რსულ ჸუჯიშ რჩქილაშის. შილებე ორდას დოკინელი ვარ-და ხონარმაღალი, დაბალი ვარ-და მაღალი ტონალუაშ დო იყარუდას ჸუჯიშე ჸუჯიშა. პროცესი გორკვიაფილი ბორჯიშ შქას მუთმოხვადუ. შხირას უგურკვიუ ხონარეფქ შილებე გეგმიჭანუან დეპრესია, აშონთაფა ვარ-და კონცენტრაციაშ უნარი აკარცუასჷნ.
ტინიტუსი ვა რე ლახარა, მარა რე სინპტომი, ნამუთ შილევე გჷმოჭანაფილი ორდას რანწკი ბაძაძეფიშ გეშა. ართ-ართი არძაშე მოდვალირი ბაძაძი რე ჸუჯიშ რჩქილაA დინაფა ვარ-და ჸუჯორჩქილუ აპარატიშ გილალუაფა. შხვა ბაძაძებშა მიშმურს ჸუჯიშ ინფექციეფი, გურიშ ვარ-და ზისხირჯერღვეფიშ ლახარა, მეინერიშ ლახარა, ტვინიშ კიბო, ემოციური სტრესი, კანკალე მედიკამენტეფიშ ჟიგაულა ვარ-და ტვინიშ წჷმი ნორთიშ ტრამვა. მარა თარ სამანჯელო იკოროცხუ დეპრესია.
კატეგორია:სინდრომეფი
მუიდუმბიშ რაიონი
მუიდუმბიშ რაიონი (Muidumbe) — რაიონი მოზამბიკის, კაბუ-დელგადუშ პროვინციას.
მოზამბიკიშ სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფით, 2007 წანას რაიონიშ მახორობა 72 840 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 1 987 კმ²-რე, მახორობაშ მეჭედალა 36.66 კოჩი კმ²-ის.
რაიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა მუიდუმბი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოზამბიკიშ რაიონეფი კატეგორია:კაბუ-დელგადუშ პროვინცია
28 ღურთუთა
28 ღურთუთა (იანარი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 28-ო დღა. წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე (ნარკი წანეფს — ).
ბიჯგი
ბიჯგი — სიგჷრძაშ ოზჷმალი ართური ფეოდალურ საქორთუოს. აკმადგინანდჷ ჟირ ნაბიჯგუს. მილიონიშ (მილიშ) ოზჷმალ სისტემაშს ბიჯგი დოხოლაფირო 1,4 მ მანგი რდჷ. გვიანიშ ბიჯგი დოხოლაფირო 1,4 მ მანგი რდჷ. გვიანი შქა ოშწანურეფიშ ბიჯგიქ ზჷმათ გემანგჷ ალაბის.
ლიტერატურა
კატეგორია:სიგჷრძაშ ოზჷმალი ართურეფი
ედგარ დუგლას ედრიანი
ედგარ დუგლას ედრიანი (ინგლ. Edgar Douglas Adrian; დ. 30 გერგობათუთა, 1889, ჰამპსტედი, ლონდონი, ინგლისი — ღ. 4 მარაშინათუთა, 1977, კემბრიჯი, ინგლისი), მაართა ბარონი ედრიანი (ინგლ. 1st Baron Adrian) — ინგლისარი ელექტროფიზიოლოგი, ნეირონეფიშ ფუნქციეფიშ მენცარული რკვიებაშ გეშა გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის 1932 წანას (ჩარლზ სკოტ შერინგტონიწკჷმა ართო). გურაფულენდჷ კემბრიჯიშ ტრინიტი-კოლეჯის. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ კემბრიჯიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ 1937-1951 წანეფს რდჷ ფიზიოლოგიაშ პროფესორი. ედგარ დუგლას ედრიანი 1950-1955 წანეფს რდჷ ლონდონიშ ომაფე საზოგადოებაშ პრეზიდენტი, 1960-1962 წანეფს მედიცინაშ ომაფე საზოგადოებაშ პრეზიდენტი, 1967-1975 წანეფს კემბრიჯიშ უნივერსიტეტიშ კანცლერი დო 1957-1971 წანეფს ლესტერიშ უნივერსიტეტიშ კანცლერი. ედგარ ედრიანი 1938 წანაშე რდჷ ამერიკაშ ხელუანობაშ დო მენცარობაშ ერუანული აკადემიაშ მაკათური დო 1946 წანაშე ნიდერლანდეფიშ მენცარობაშ დო ხელუანობაშ აკადემიაშ მაკათური. ედგარ დუგლას ედრიანქ ღურუ 1977 წანაშ 4 მარაშინათუთას, ნთხორილი რე კემბრიჯიშ ტრინიტი-კოლეჯიშ სასაფლას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი მენცარეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ინგლისარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის კატეგორია:დუნაბადი 1889 კატეგორია:ნაღურა 1977
კუნილინგუსი
კუნილინგუსი რე ორალური სექსიშ ართ-ართი ფორმა, ნამუშ ბორჯის მუთმოხვადუ ოსურიშ გენიტალიეფიშ ორალური სტიმულაცია.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სექსი კატეგორია:ორალური სექსი კატეგორია:სექსოლოგია
ლევან მგალობლიშვილი
ლევან მგალობლიშვილი — ქორთუ პოლიტიკოსი, რე საქორთუოშ პარლამენტიშ ართ-ართი დეპუტატი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
კამპობასო
კამპობასო (Campobasso, Cambuasce ) — ნოღა იტალიას. მოლიზეშ რეგიონიშ დო კამპობასოშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
ნოღაშ მაფორუ რე წიმ. გერგი. ნოღაშ დღახუ — 23 პირელი.
კატეგორია:იტალიაშ ნოღეფი კატეგორია:იტალიაშ რეგიონეფიშ ნანანოღეფი
სანტიმეტრი
სანტიმეტრი (სანტი... დო ...მეტრი) — სიგჷრძაშ ჯინჯიერი ართური ართურეფიშ CGS (Centimeter (cm), Gramm (g), Sekunde (s)) (სანტიმეტრი, გრამი, მერქა) სისტემას; მანგი რე 0,01 მ-შ. ქორთული ეშანუა სმ, საირქიანო - cm.
ლიტერატურა
კატეგორია:სიგჷრძაშ ოზჷმალი ართურეფი
ობჟათე კორეაშ ნოღეფიშ ერკებული
ობჟათე კორეაშ რესპუბლიკაშ ნოღეფი — დოხორელი პუნქტეფი, ნამუეფსჷთ თიჯგურა ადმინისტრაციული სტატუსი უღჷნა, ნამუთ პროვინციაშ ადმინისტრაციული სტატუსიშ ექვივალენტი რე. სეული, ქიანაშ უშხუაში ნოღა დო ნანანოღა რე, ადმინისტრაციულო გიშაკერძაფილი სტატუსიშ ნოღა რე (თიკპიოლსი), თეშ მოხ, შხვა ამშვი უშხუაში ნოღა იკლასიფიცირებჷ, მუჭოთ ბონი დოჸუნალაშ ნოღეფი ვარ-და კაბეტი ნოღეფი (კვანიოკსი). შხვა ნოღეფი (სი) ადმინისტრაციულო პროვინციეფიშ აკოდგინალუაშა მიშმურს (ქძ. ობჟათე კორეაშ ადმინისტრაციული დორთუალა). ობჟათე კორეას, ნოღაშ ადმინისტრაციულ ხურგეფშა მიშმურს თიში გალეგანობეფი, თინეფს შქას ოფუტეეფი.
ობჟათე კორეაშ საართო რუკა
რუკაშ ლეგენდა:
რესურსეფი ინტერნეტის
ობჟათე კორეა
ჯვ. წ. 570-იანეფი
— ჯვ. წ. VI ოშწანურაშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ ჯვ. წ. 579 წანას დო გეთჷ ჯვ. წ. 570 წანას.
მოლინეფი
კატეგორია:
გონჯური
ლიტერატურა
კატეგორია:სიგჷრძაშ ოზჷმალი ართურეფი
გრემი (ჯილდო)
გრემიშ გჷნოჩამაშ ცერემონიალი იმანჯებუ ირწანურო დო გჷნაჩამუ 108 კატეგორიას, ნამუთ 30 მუსიკალური ჟანრიშ მეჯინათ რე დორთილი.
კატეგორია:მუსიკალური ჯილდოეფი
გრემი (მიარეშანულამი)
გრემი შილებე ეშანჷნდას:
კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი
thumb|150px|კონგოშ შილაკონგოშ პრეზიდენტი – კონგოშ რესპუბლიკაშ სახენწჷფოშ მადუდე. მახორობა გიშმაგორუნს 7 წანაშ ხანით.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კონგოშ რესპუბლიკა კატეგორია:აფრიკაშ ქიანეფიშ პრეზიდენტეფი *
29 ღურთუთა
29 ღურთუთა (იანარი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 29-ა დღა. წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე (ნარკი წანეფს — ).
მარია ღორონთიშნანა
thumb|250px|[[ვლადიმირიშ ღორონთიშნანაშ ხატი]] მარია ღორონთიშნანა, ცირასქუა მარია, დიდა ოხვამერიშ მარია (იუდეურ-არამეულო מרים მარია „ნწარე“; არაბ. مريم (მარია); ბერძენ. Μαριάμ, მარია, Μαρία, მარია) — ახალი აპიანიშ ალებათ რდჷ იესო ნაზარეველიშ დიდა, ნამუთ თიში დაბადებაშ ჟამს იოსებიშ ჩილი რდჷ (მათე 1:18-20, ლუკა 1:35). ვაკანონიკური ნახანდეფიშ ალებათ თიში მასქერეფი ორდეს იოაკიმი დო ანა, უკულნეშის წიმინდეეფო მერჩქინელი. ლუკაშ სახარებაშ ალებათ მარიაქ ანგილოზი გაბრიელიშე გეგჷ მუში ინოხ იესოშ ენოსახუაშ გეშა შური წიმინდეშ მეშქაშალათ.
მარიამი ართართი არძაშე პატცემული წიმინდანიე ქირსიანულ სარწუმუობას, გჷშაკერძაფილო რომაალ კათოლიკეფს დო მართლმადიდებლეფს შქას. ქირსიანული თეოლოგიაშ ნორთი, ნამუთ მარიამს ოხჷ რჩქინელიე მუჭოთ მარიოლოგია. მარიამიშ თე ქიანაშ მოლინას მართლმადიდებელური, კათოლიკური დო ანგლიკენური ოხვამე ირ წანაშ 8 ეკენიას იშინუანს.
კატეგორია:ახალი აპიანიშ პერსონაჟეფი
გიორგი თოთლაძე
გიორგი თოთლაძე — ქორთუ პოლიტიკოსი, რე საქორთუოშ პარლამენტიშ ართ-ართი დეპუტატი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
ჯვ. წ. 328
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 328 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
კრისტენ რიტერი
კრისტენ ელის რიტერი (Krysten Alyce Ritter; დ. 16 ქირსეთუთა, 1981, პენსილვანია) — ამერიკალი არტისტი, მუსიკოსი დო მოდელი. რითერი ჩინებული რე ჯეინ მარგოლისიშ როლით AMC-შ სერიალშე მონკა დუნაშებუ. 2015 წანაშე ასახიერენს ჯესიკა ჯონსის Netflixშ სერიალს ჯესიკა ჯონსი, 2017 წანას მჷკორჩქინდჷ სერიალს ყარულეფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1981
აგუა-ლიმპა
2010 წანაშ მუნაჩემეფით, მახორობა 2 013 ადამიერს აკმადგინანდჷ, მახორობაშ მეჭედალა 4,45 კმ²-ს. ფართობი 452 858 კმ².
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გოიასიშ შტატიშ მუნიციპალიტეტეფი კატეგორია:ბრაზილიაშ მუნიციპალიტეტეფი
ჯვ. წ. 580-იანეფი
— ჯვ. წ. VI ოშწანურაშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ ჯვ. წ. 589 წანას დო გეთჷ ჯვ. წ. 580 წანას.
მოლინეფი
კატეგორია:
ტონა
ტონა (tonne < tunna; ეშანუა: ', ') — წონაშ ართული ზჷმეფიშ მეტრულ სისტემას; ომანგჷ 1.000 კილოგრამს.
გჷთმითანჯჷ კილოგრამიშ ეტალონით (მუჭოთ თიში ვითოშიანი). 1 ტონა ომანგჷ 1 მ³ ქიმიურო წკონდა გითოღალირი წყარიშ მასას თიში უკაბეტაში გვიგვიშ ტემპერატურას (დოხოლაფირო 4°C), 0,2% სიზუსტეთ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მასიშ ოზჷმალი ართულეფი
იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი კენიას
2011 წანაშ მუნაჩემეფით კენიას 6 მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტი რე.
თენეფ შქას:
ერკებული
ერკებულშა მიშაღალირი რე ობიექტეფი იუნესკოშე მოსოფელიშ კულტურული მონძალაშ ერკებულშა გეძინაშ თარიღიშ მეჯინათ.
რესურსეფი ინტერნეტის
* კატეგორია:იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალა
ჰენრი (ართული)
thumb|150px|ინდუქტიურალაშ კვარკვანტია. ჰენრი (ეშანუა: ', ') — ინდუქციურალაშ ოზჷმალი (წარმაფილი) ართული ართულეფიშ ოერეფოშქაშე სისტემას. თე ართულს ჯოხოქ გიადჷ ჯოზეფ ჰენრიშ (1797 - 1878) პატიოცემელო, ნამუქჷთ მაიკლ ფარადეიშ პარალელურო მიოგორჷ ელექტრომაგნიტური ინდუქციაშ მოლინა.
გოსხუნუა
თე გოტოლაფას გჷმორინაფილი ართულეფი
A = ამპერი
V = ვოლტი
J = ჯოული
kg = კილოგრამი
m = მეტრი
s = წამი
Ω = ომი
ლადო კახაძე
ლადო კახაძე — ქორთუ პოლიტიკოსი, რე საქორთუოშ პარლამენტიშ ართ-ართი დეპუტატი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
30 ღურთუთა
30 ღურთუთა (იანარი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 30-ა დღა. წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე (ნარკი წანეფს — ).
ალპინიზმი
thumb|right|ალპინიზმი ალპინიზმი — სპორტიშ დო აქტიური მოსვანჯაშ ართ-ართი სახეობა. თიშ ღანკის წჷმარინუანს გვალეფიშ კონკეფშა ეშულა. ალპინიზმიშ სპორტული არსი რე კონკეფშა მიმალ შარას ორთაშობურო გორჩქინელი გაკჷნებეფიშ (სიმაღალა, რელიეფი, ტაროსი) გინულა.
ისტორია
ფრანგეფქ ბენედიქტ სოსუარი (1740-1799) დო ჟაკ ბალმა (1762-1834) მა-18 ოშწანურაშ ბოლოს მაართათ ეშართეს ალპეფიშ უმაღალაშ კონკა მონბლანშა. მუშ გეჸვენჯო ადამიერეფიშ თე საქვარაფს ქიგიადუ ალპინიზმიქ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სპორტი
Klättring
ჯვ. წ. 590-იანეფი
— ჯვ. წ. VI ოშწანურაშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ ჯვ. წ. 599 წანას დო გეთჷ ჯვ. წ. 590 წანას.
მოლინეფი
კატეგორია:
სანტი...
სანტი... (ფრანგ. cent, ლათ. centum — ოში) — აწართაშე თი წილობური ართურეფიშ ჯოხოდვალეფიშ ოქიმინალო, ნამუეფჷთ ზჷმეფით ომანგჷ ეშაულარი ართურიშ 1/100, კუნტარაფილი ეშანუეფიე: ქორთული „ს“, ოერეფოშქაშე — „c“. სამანგათ, 1 სმ (სანტიმეტრი)=0,01 მ.
ედი მარსანი
ედი მარსანი (Eddie Marsan; 9 მანგი, 1968) — ინგლისარი არტისტი. დუნაბადი რე მუშეფიშ კლასიშ ფანია. მოღალენს მუჭოთ ტელევიზიას, თეში კინოს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1968
გუანტანამო
გუანტანამო (Guantánamo) — ნოღა დო მუნიციპალიტეტი ობჟათე-ბჟაეიოლ კუბას, გუანტანამოშ პროვინციას. ორკინაშარე დო ოავტომობილე შარეფიშ ნოსქვი. მუნიციპალიტეტიშ ფართობი რე 741 კმ². 2004 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით, მუნიციპალიტეტის ოხორანდჷ 244,603 ადამიერი.
გოვითარაფილი რე ოფუტეშ მეურნობა. გუანტანამოშ გოხოლუას რე შანქარიშ ლარჭემიშ პლანტაციეფი, მოჸუნა თაშნეშე ყავა, ნამუთ აკმადგინანა ეკონომიკაშ ტრადიციულ სფეროს. მუნიციპალიტეტიშ ოორუე ნორთი გვალათონა რე, სოდე ერანთილი რე სიერა-მაესტრაშ ნოშოქჷნდჷრეფი. ნოღაშე დოხოლაფირო 15 კილომეტრიშ გოძვენას იდვალუაფუ გუანტანამოშ ჸუჯი, სოდე მილარე ააშ-იშ კონტროლირებაფონი გუანტანამოშ დიდი ოურდუმე-ოზუღე ბაზა (ოიჯარე რე 1903 წანაშე). გუანტანამოქ დირსხუ 1819 წანას.
ოავტომობილე შარათ მითმიარსხუ ნოღა ბარაკოას დო სანტიაგო-დე-კუბას.
აია-სოფიაშ ოხიდა
აია-სოფია (თაშნეშე ჰაგია-სოფია, ასე აია-სოფიაშ მუზეუმი) — ჸოფილი ბიზანტიური მართლმადიდებელური ოხვამე, ნამუთ მოგვიანაფათ მეჩეთო გჷნიკეთჷ ოსმალეფიშით, ასე — მუზეუმი რე ნოღა სტამბოლს, თურქეთის. თის უნივერსალურო მოსოფელიშ ართ-ართ არძაშე დიდებულ დგჷმილო მირჩქინანა დო შხირას მოსოფელიშ მაბრუო სამანცარობათ მიშინუანა. კონსტანტინოპოლიშ დონთხაფაშ ბორჯის, თიში ოსმალეფიშ ხეშა გინულა ბერძენული მართლმადიდებელური ქირსიანული რწუმაშო უდიდაშ ტრაგედიათ რე მერჩქინელი. ვინდარო კონსტანტინოპოლი დანთხუდჷნ, ართ-ართი უთარაში მართლმადიდებელური ოხიდა რდჷ. ჯოხო წიმინდე სოფია ბერძენულშე ითანგჷ, მუჭოთ წიმინდე სიჭკვერა დო ენძღვიებჷ წიმინდე სუმელაშ მაჟირა იპოსტასის, ზოხოიან ღორონთიშ ზიტყვას (ბერძენ:Λόγος), ღორონთ იოსე ქირსეს, მუჭოთ ღორონთიშ წიმინდე სიჭკვერას.
გუანტანამო
სქოლიო
კატეგორია:კუბაშ ნოღეფი
აია-სოფიაშ ოხიდა
ოხიდაშ ჯოხო მოურს ბერძენულშე - Αγία Σοφία. თიში ლათინური ექვივალენტი რე Sancta Sophia, თურქული - Ayasofya.
2006 წანას, აია-სოფიაშ მეჩეთის გეახალჷ მაჰმადიანური რელიგიური რიტუალეფიშ მანჯებაქ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:თურქეთიშ მუზეუმეფი კატეგორია:ქირსიანული ოხიდეფი კატეგორია:სტამბოლიშ მეჩეთეფი კატეგორია:ბიზანტიაშ იმპერია კატეგორია:შქა ოშწანურეფიშ არქიტექტურა კატეგორია:ბიზანტიური არქიტექტურა
ფილიპე (ბელგია)
ფილიპე (Filip(s) Leopold Lodewijk Maria, Philippe Léopold Louis Marie; დ. 15 პირელი, 1960, ბრიუსელი, ბელგია) — ბელგიაშ მაფა 2013 წანაშე. საქსენ-კობურგიშ დო გოთაშ დინასტიაშე. ალბერტ II-აშ ქომოლსქუა.
მაფასქირი ფილიპე მაართა ბელგიარი მაფასქირი რე, ნამუქჷთ გონათუა ვა ტრადიციულო ფანიას ვარინ, რჩქვანელობურ სკოლას მიღჷნ. სკოლაშ თებაშ უკული გურაფა ომაფე ოურდუმე აკადემიას გაგჷნძორჷ, ნამუთ 1981 წანას გათჷ. 1988 წანას მაფასქირ ფილიპექ ოქსფორდიშ უნივერსიტეტიშ პოლიტოლოგიაშ მაგისტრიშ ხარისხი მიღჷ.
1993 წანას მაფა ბოდუენიშ ღურაშ დო მუმაშ, ალბერტ II-აშ, ხვისტაშა ეშულაშ უკული ოფიციალურო მიღჷ ბრაბანტიშ ჰერცოგიშ ტიტული; თე ტიტული ომაფე ხვისტაშ მონძეეფს მითმიაჩამჷ.
ფანია
1999 წანაშ 4 წანას იგურგინჷ მატილდაშა, ნამწკჷმა 4 სქუა ჸუნს: ელიზაბეთი (ბრაბანტიშ ჰერცოგინია; ხვისტაშ მონძე), გაბრიელი, ემანუელი დო ელეონორი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბელგიაშ მაფეფი
საირქიანო ტრიბუნალი ჸოფილი იუგოსლავიაშ ოკითხეფშე
მინი|ტრიბუნალიშ დგმილი ჰააგას, ნიდერლანდი. 1991 წანაშე ჸოფილი იუგოსლავიაშ ტერიტორიას საირქიანო ჰუმანიტარული სამართალიშ დორღვიას გამამინჯე პიჯეფიშ სამართალებური თხოზინიშ გჷნმახორციალაფარი საირქიანო ტრიბუნალი, უმოს ფართოთ ჩინებული რე მუჭოთ საირქიანო ტრიბუნალი ჸოფილი იუგოსლავიაშ ოკითხირეფშე ვარდა უბრალოთ ჰააგაშ ტრიბუნალი - გოართოიანაფილი ერეფიშ ორგანიზაციაშ სტრუქტურა, ნამუშ ღანკი რე სასამართალოს გეგნაჩას ჸოფილი იუგოსლავიაშ ტერიტორიას 1991 წანაშე საირქიანო ჰუმანიტარული სამართალიშ დორღვიაშა ეჭვმეღალირ პიჯეფქ, ახალი დჷნოშურეფიშ ვადოშქუმალა, ხე ქეშუნწყუას ჸოფილ იუგოსლავიას გარიგაშ შარათ შვიდობაშ მოღალას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იუგოსლავია
MTV-იშ მუსიკალური ვიდეოეფიშ დაჯილდოება
MTV-იშ მუსიკალური ვიდეოეფიშ დაჯილდოება (ინგლ. MTV Video Music Awards) - MTV-იშით 1984 წანას დორსხუაფილ წანაშ საუჯგუშო მუსიკალური ვიდეოეფიშ დაჯილდოება რე. დუდშე, თინა გრემიშ დაჯილდოებაშ ართნერ ალტერტერნატივათ აკირჩქინეს, მარა ამუდღა MTV-იშ მუსიკალურ ვიდეოეფიშ დაჯილდოება პოპ კულტურაშ ართ-ართი არძოშე დოინალაფირ მუსიკალური დაჯილდოებაშ ცერემონიალი რე. ჯილდოეფი გჷნიჩამუაფუ ირწანურო დო თიშ ჯინა MTV-იშ ბონი ეერს შილებე. კინოხ, ცერემონიალი იმანჯებუდჷ ნიუ იორკის, ლოს ანჯელესის დო მაიამის, ფლორიდა, ააშ.
კატეგორია:მუსიკალური ჯილდოეფი
კავალი
კავალი (ინგლ. Cavally River) რე წყარმალუ ბჟადალ აფრიკას, გვინეას, კოტ-დ’ივუარს დო ლიბერიას, ლიბერიაშ უდიდაშ წყარმალუ. კავალი იჭყაფუ ნიმბაშ გვალაშ ხოლოს, გვინეას, გიშმურს კოტ-დ’ივუარს, ლიბერიას დო ინაკათი გვინეაშ ჸუჯის. კავალიშ სიგინძა რე 515 კმ. ღანჩოშ ფართობი 30,225 კვ.კმ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბჟადალ აფრიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:გვინეაშ წყარმალუეფი კატეგორია:კოტ-დ’ივუარიშ წყარმალუეფი კატეგორია:ლიბერიაშ წყარმალუეფი
გონჯი
გონჯი — მეძენა ჩანჯიშ ბოლო ორსხუშე ბირცხაშ წვანჯიშახ. სიგჷრძაშ ოზჷმალი საქორთუოს — 9 ქობალიშ კაკალიშ მადიდა (დოხოლაფირო 3,16 სმ). გონჯი ართართი უჯვეშაში სიგჷრძაშ ოზჷმალი ართური რე. თინა მოშინაფილი რე დაბადებაშ დო სახარებაშ ქორთულ ნათანგეფს.
ლიტერატურა
კატეგორია:სიგჷრძაშ ოზჷმალი ართურეფი
ჯარილგაჩი
ჯარილგაჩი (Джарилгач) — კოკი უჩა ზუღაშ კარკინიტიშ ჸუჯის. ადმინისტრაციულო ორხველჷ უკრაინაშ ხერსონიშ ოლქის. ფართობი - 56 კმ². სიმაღალა - 2 მ. კოკი უდუხორუ რე. წჷმოგჷრძაფილი ფორმაშ რე. ბჟადალშე ბჟაეილშა გინოზინდილი რე დოხოლაფირო 42 კმ-ს, ოორუეშე ობჟათეშა - 4,6 კმ-ს. კოკის მიარე ლიმანური ტობა რე, ნამუეფით უმენტაშწილო წყითე რე. რელიეფის მუთმოფხვადჷნა ქვიშაშ დიუნეფი, წყარპიჯიშ ჭყენჭყამი რზენეფი, ლიმანეფი, ცელეფი. წყარპიჯი აკუმულაციური ტიპიში რე. რე ხელუანური წყითე წყარონტირუ დო 3 არტეზიული ინჭაბურღილი. წყარმალუეფი ვარე. დჷმახასიათაფალი რე ზჷმიერო კონტინენტური ჰავა. ოშქაშე წანმოწანური ტემპერატურა რე 10,2°C. კვირკვეშ ოშქაშე ტემპერატურა 22°C. ღურთუთაშ –2°C. აბსოლუტური მინიმალური ტემპერატურა –27°C, აბსოლუტურ მაქსიმალური - 50°C. ნოლექეფი დოხოლაფირო 400 მმ წანმოწანას. ბჟაში ბარჩხალუაშ ხანგჷნძალა 2300 სთ. წანმოწანაშ გოძვენას. კოკის რე ჯარილგაჩიშ ერუანული ორთაშობური პარკი, ნამუქჷთ 2009 წანას დირსხუ. კოკოშ ოორუე ნორთის რე დოლოშ, ჭყენჭყიშ დო წყითონაშ ჩანარობა, ცენტრალურ ნორთის — სტეპი დო დოლოეფიი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:უკრაინაშ კოკეფი კატეგორია:უჩა ზუღაშ კოკეფი
ნამუნუშ რაიონი
ნამუნუშ რაიონი (Namuno) — რაიონი მოზამბიკის, კაბუ-დელგადუშ პროვინციას.
მოზამბიკიშ სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფით, 2007 წანას რაიონიშ მახორობა 179 408 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 6915 კმ²-რე, მახორობაშ მეჭედალა 25.94 კოჩი კმ²-ის.
რაიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა ნამუნუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოზამბიკიშ რაიონეფი კატეგორია:კაბუ-დელგადუშ პროვინცია
ქორთული სხუნუეფიშ ენციკლოპედია
დინორე
ქორთული სხუნუეფიშ ენციკლოპედია ეთმეხანტჷნს ადამიერიშ რჩქინაშ დო პრაქტიკული საქვარუაშ ირ ჯინჯიერი სფეროს. გჷშაკერზაფილო ფართას რე გოსინთაფილი საქორთუოშ სსრ მენაჭირინეფი ეკონომიკაშ დო კულტურაშ, მენცარობაშ დო ტექნიკაშ დარგეფს; ქორთუ კათაშ ანდაოშწანურამი ისტორია, ლჷმა სოციალურ დო ერუანულ დუდიშალაშო.
ქორთული სხუნუეფიშ ენციკლოპედია გჷმასინთუანს სსრკ დო შხვა სოციალისტური ქიანეფიშ მოსოფელიშ ისტორიულ მენაჭირინეფს ეკონომიკაშ დო კულტურაშ, მენცარობაშ დო ტექნიკაშ დარგეფს; ოერეფოშქაშე კომუნისტური, მუშეფიშ დო ერუანულ-გჷმადუდიშულაფარი ყარაფიშ გოვითარაფაშ ისტორიულ გჷმოცდილაფას.
კაბეტი აბანს გიშმართჷნს ფიზიკაშ, ასტრონომიაშ, გეოფიზიკაშ, ბიოფიზიკაშ, კიბერნეტიკაშ, კოსმონავტიკაშ, გენეტიკაშ. ბიოლოგიაშ, საოფუტო-ომეურნე მენცარობეფიშ, მედიცინაშ დო შხვა ოკითხეეფს.
ქორთული სხუნუეფიშ ენციკლოპედიაშ სტატიეფიშ უმენტაში ნორთი უკებჷ ბიბლიოგრაფეფს, ნამუთ გაბრას არზენს მაკითხირალს უმოსი ფართას გეჩინებაფუას ლიტერატურაშ თე დო თი პრობლემეფი. ქორთული სხუნუეფიშ ენციკლოპედიაშ აქიმინუას თარი ომენცარე რედაქციაშ დარგიშური დო ფუნქციონალურ რედაქციეფწკჷმა ართო აქტიურო ოკათუდჷ რესპუბლიკაშ მენცარეფიშ დიდი კოლექტივი (საქორთუოშ სსრ მენცარობეფიშ აკადემიაშ პრეზიდიუმიშ ხემანჯღვერალათ, მუთ ქორთული სხუნუეფიშ ენციკლოპედიას შანულამი ომენცარე-მეთოდურ მოხვარას ოინალუდჷ) დო ქიმერონული ინტელიგენცია. ოწმახუშე იხაზირჷ დო იბეშტუ ედომუშამი გჷმოჩამაშ თემატური ზიტყვონეფი (36 დოჯოხონობაშ) დო მაკეტი, ნამუეფიშ სხუნუას ოკათუდჷ რესპუბლიკაშ ომენცარე დჷნაწესებუეფი, უმაღალაშ ოგურაფუეფი, პარტიული, სახენწჷფო, პროფკავშირული დო კომკავშირული ორგანიზაციეფი, ქიმერონული რსხუეფი, უჭყაფეფი, ოწარმეეფი დო შხვა.
ქორთული სხუნუეფიშ ენციკლოპედიას ხვეიანო რე წჷმორინაფილი ფერუანი დო უჩა-ჩე დინნართა დო ოტექსტე ილუსტრაციეფი, ფერუანი (დინნართა) დო უჩა-ჩე რუკეფი. ტექსტიქ ეინწყუ (შრიფტი სპეციალური რე - „ენციკლოპედიური“, ავტორი ა. დუმბაძე) დო იბეშტჷ საქორთუოშ სსრ გახსახკომიშ ობეშტური ზიტყვაშ კომბინატის. ტირაჟი 80 ვითოში (სპეციალური ტომიშ - 90 ვითოში).
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:ქორთული ენციკლოპედიეფი კატეგორია:სსრკ ენციკლოპედიეფი კატეგორია:ქორთული ნინა
მიხაი ზიჩი
thumb|230px|მიხაი ზიჩი მიხაი ზიჩი (უნგრ. Mihály Zichy; დ. 15 გჷმათუთა, 1827, ოფუტე ზალა, უნგრეთი - ღ. 28 ფურთუთა, 1906, სანქტ-პეტერბურგი, რუსეთი) — უნგრალი ხანტუ დო გრაფიკოსი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:უნგრალეფი კატეგორია:უნგრალი ხანტუეფი კატეგორია:დუნაბადი 1827 კატეგორია:ნაღურა 1906
ჯვ. წ. 329
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 329 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
...მეტრი
...მეტრა (ბერძენ. metron – ზჷმა, metreō – ბზჷმჷნქ) — თი რთული ზიტყვაშ აკმადგინალი ნორთი, ნამუთ შანენს:
ლიტერატურა
მეტრა
გიორგი კანდელაკი
გიორგი კანდელაკი — ქორთუ პოლიტიკოსი, რე საქორთუოშ პარლამენტიშ ართ-ართი დეპუტატი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
Diseases Database
სქოლიო
კატეგორია:სამედიცინე მუნაჩემეფიშ ბაზეფი კატეგორია:სამედიცინე კლასიფიკატორეფი კატეგორია:სამედიცინე ვებ-ხასჷლეფი
31 ღურთუთა
31 ღურთუთა (იანარი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 31-ა დღა. წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე (ნარკი წანეფს — ).
ანდორაშ შილა
ანდორაშ შილა (კატალან. Bandera d'Andorra) — ანდორაშ სახენწჷფო სიმბოლო გერბი დო ჰიმნწკჷმა ართო. თე სუმფერამი შილა მეღებული რე 1866 წანას. ართი მეჯინათ, სუმხოლო ღოზი ართნერი სიგინძაში რე, მარა რეალურო ცენტრალური ჸვინთელი ღოზი უმოსი ფართე რე ვინდარო ლენი ვარდა ჭითა. თინეფიშ სიგანეეფიშ ზჷმეფი რე 8:9:8.
შილაშ დიზაინი აკოქიმინელი რე საფრანგეთიშ დო ესპანეთიშ (მორჩილი ქიანაშ ზოხორინალაშ მათხილარი ქიანეფიშ) შილეფიშ მეჯინათ. ანდორაშ შილა საფრანგეთიშის სუმფერუამობათ დო ღოზეფიშ ვერტიკალური დვალუათ მოგენს, ფართე ცენტრალური ღოზი — ესპანეთიშ შილაშ გოლინაშ შედეგი რე. ლენი დო ჭითა ფერეფი იმაჟირებუ საფრანგეთიშ, ჸვინთელი დო ჭითა ფერეფი — ესპანეთიშ შილას.
1806-1866 წანეფს, ანდორას გჷმირინუაფუდჷწორწო ზჷმაშ ვერტიკალური ჸვინთელი დო ჭითა ღოზეფშე აკოქიმინელი შილა.
ანდორაშ შილა ფერეფით დო თინეფიშ დვალუათ ძალამ მოგენს რუმინეთიშ, მოლდოვაშ დო ჩადიშ შილეფს, მორო თინეფშე პროპორციეფით დო ფერეფიშ ჭვიაფათ იშხვავებუ, თეწკჷმა ართო თე ქიანეფიშ შილეფიშ ღოზეფი წორწო სიგანაშ რე. ჩადიშ დო რუმინეთიშ შილეფს, ანდორაშ დო მოლდოვაშ შილეფშე გინორთი, ერუანული გერბი გჷმოხანტილი ვა რე. მინიატიურა|მარჯვნივ
პროპორციეფი
შილაშ პროპორცია რე 200:140 (კინ 10:7). 330px|მინიატიურა|ცენტრი|ანდორაშ შლაშ კონსტრუქცია დო პროპორციეფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ანდორაშ ერუანული სიმბოლოეფი კატეგორია:მოსოფელიშ ქიანეფიშ შლეფი
ჯვ. წ. 600-იანეფი
— ჯვ. წ. VII ოშწანურაშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ ჯვ. წ. 609 წანას დო გეთჷ ჯვ. წ. 600 წანას.
მოლინეფი
კატეგორია:
მიუნხენი
მიუნხენი (გერმ. München, ბავარ. Minga) — ნოღა გერმანიას, ბავარიაშ აკანიშ ნანანოღა, მახორობათ ბავარიაშ უდიდაში ნოღა დო გერმანიაშ მასმა ნოღა ბერლინიშ დო ჰამბურგიშ უკული. 2007 წანაშ მუნაჩემეფით მიუნხენს ოხორანს 1,356,594 კოჩი. მიუნხენს 1972 წანას იტარინუ მიუნხენიშ ზაფხულიშ ოლიმპიადაქ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანიაშ ნოღეფი კატეგორია:მიუნხენი კატეგორია:ზარხულიშ ოლიმპიური ლაჸაფეფიშ მენძელი ნოღეფი
ეჯი (ოზჷმალი ართული)
ეჯი — მაძენაშ ოზჷმალი ართული XII-XVIII ოშწანურეფიშ საქორთუოს. ომანგუდჷ 6-7,5 კმ. დავით ბატონიშვილიშ ენწყუმათ ეჯი რე მეძენა, ნამუსჷთ არქემი ართ სათის მუკმურსჷნ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ოზჷმალი ართულეფი
ჯვ. წ. 610-იანეფი
— ჯვ. წ. VII ოშწანურაშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ ჯვ. წ. 619 წანას დო გეთჷ ჯვ. წ. 610 წანას.
მოლინეფი
კატეგორია:
ნოქალაქუ (ჯიხანქუჯი)
ნოქალაქუ, (ქორთულო ნოქალაქევი), თაშნეშე ბერძენული ჯოხოდვალათ არქეოპოლისი (ზიტყვაზიტყვათ ჯვეში ნოღა; თაჸურეშე მოურს მუში ქორთული დო მარგალური ჯოხო „ნოქალაქევი“-ნაქალაქევი-ნოქალაქუ), ქორთული წყულეფიშ ციხე–გოჯი (მარგალურო ჯიხანქვიჯი). ისტორიული ჯიხა-ნოღა ბჟადალ საქორთუოს, თეჟამო ოფუტე ნოქალაქუ დო არქოლოგიური საგანო რე სანაკიშ მუნიციპალიტეტის, სამარგალოს, წყარმალუ ტეხირიშ კვარჩხანი ძგა წყარპიჯის. ოეგებიეთ, ნოქალაქუშ ტერიტორიას იდვალუაფუდჷ მითიური ნოღა აია, სოჸურეშეთ არგონავტეფქ ორქოშ საწმისი მიხირეს.
ისტორია
თე აბანს წოხოლე შანულამი მარგალურ(ლაზური) ნოღა იდვალუაფუდჷ. რომალი დო ბიზანტიარი ისტორიკოსეფი თის მიშინუანდეს, მუჭოთ არქეოპოლისის, მარა უმოს ორდოიან ქორთულ ქრონიკეფს მუს ციხეგოჯის (ქუჯიშ ჯიხას) უძახჷნა. ისტორიული წყუეფიშ მიკოჯინათ, ეიოგჷ ეგრისიშ დო შონეშ ერიშთარქ ქუჯიქ (ჯვ. წ. III ოშწანურაშ დაჭყაფუ). ჯიხა-ნოღაშ ეგაფა გოპიჯალაფირი რდჷ სტრატეგიული თოლონჭაფუთ დო მახორობაშ მიარალათ. ციხეგოჯი ბჟადალ საქორთუოშ ეგრისიშ ომაფეშ (ლაზიკა) ნანანოღა რდჷ IV-VIII ოშწანურეფს. ბიზანტიაშ დო სპარსეთიშ იმპერიეფს შქას ლაზური ლჷმეფქ (542-562) თე ნოღაშ საგანოეფს იხორციალჷ. ლჷმაშ ბორჯის სპარსალეფქ ჯიხანქვიჯის სუმშა მიანტიის დო ხვალე მასუმა მახუჯინეს თიშ ეჭოფუაქ (554), მარა ნოღა ჭიჭე ხანშა კინე ქაშეჸოთეს ბიზანტიურ-ლაზურ ნძალეფქ. 737-738 წანეფს ნოღა არაბ თარსარდალ მურვან იბნ-მუჰამედიქ (მურვან ჸუნგაქ) მოჯალაგუ. ირალი აკოცჷმაშ დო აკოპარტახუაშ გეშა ნოღაქ დეჩიჩიუ დო ჭიჭე ოფუტეთ გინირთჷ. ოფუტექ გოპეულუ მაჟირაშა (ალაზჷმაფათ) მა-16 ოშწანურას, მუჟამს თაქ სამარგალოშ თარქ დორხველი დოხორე ეკიდჷ. XVI-XVIII ოშწანურეფს რდჷ - ოდიშიშ მამართვალეფიშ - დადიანეფიშ რეზიდენცია.
არქეოლოგიური გონთხორუეფი
ნოქალაქუშ არქეოლოგიურ დოგურაფაქ დიჭყჷ 1930-1931 წანეფს აკადემიკოს ივანე ჯავახიშვილიშ ინიციატივათ. გონთხორუეფი მეურს 1973 წანაშე. ნოქალაქუშ ტერიტორიას რინაშ ნოქური რჩქჷ ჯვ. წ. I ვითოშწანურაშ დაჭყაფუშე. რინაქ ინტენსიურო გინირთჷ ჯვ. წ. V-IV ოშწანურეფშე.
ნოღა 3 ნორთიშე აკმოდირთუდუ (ედომი ფართობი 15 ჰა) დო გოლუანით რდჷ მუკოხურგილი. თარი ნორთი იდვალუაფუდუ წყარმალუ ტეხირიშ ძგას, გარნიზონიშ დარინალი იდვალუაფუდჷ სუკის, დინოხოლენი ჯიხა (ციტადელი) - გვალაშ წვანდის. თუდონი ჯიხაშ ტერიტორიას გჷმილინჷ ეგრისიშ მაფეფიშ IV ოშწანურაშ დო V ოშწანურაშ სუმნიშამი ბაზილიკაშ აკნაცჷმეფქ, VI ოშწანურაშ დაჭყაფუს ჭიჭე ზჷმაშ სუმნიშამი ბაზილიკა რე, ნამუქჷთ მოგვიანეთ გუმბათამ ოხვამეთ გინიქიმინჷ, თი ხანიშ მაფეფიშ დოხორეშ, ჸორშამი ოზეშხიბაშ, 2 აბანოშ დო შხვა ნოსქილედეფქ. არძა ნოგაფუ ეკჷდილი რდჷ ქუათოლირეფით, ვარა ჭიჭეთ დამუშებული ქუათ. გრანდიოზულობათ გჷშეგორუ ეგრისიშ მაფეფიშ მაჟირა, სუმსართულამი დოხორე. ნოღას ჟირი აბანოშ ნოსქილედეფიშ მეგორაფა კომუნალური მეურნებაშ გოვითარაფაშ მაღალ დონეშა მიოწურუანს. თენეფშე ართ-ართი დიდი მასშტაბიშ რთული კომპოზიციაშ ნოგაფალა რე. საქორთუოს გონთხორილ თე პერიოდეფიშ აბანოეფიშ მაგვარო, მუ ცენტრალური გოტიბაფაშ სისტემაშე რე ეგაფილი. ნოღაშ სიმანგარეეფიშ სისტემა რელიეფიშ მოხუჯაფათ რე გინოჭყვიდილი. წყარმალუშ განშე ობჟათეშე დო ბჟადალშე ქჷრქე კჷრდეეფს ხვალე ართი კჷდალა გოჸუნს. ტერშო ეფას მიორინალ ბჟაეიოლიშ განშე გერანწკილი რე 3 კჷდალა. ციტადელს 3 ჰა-შე უმოსი ფართობი უღჷ. გოლუანს ინოკიდილი რე 2 ჸორში, ნამუშეთ ართ-ართი (ასე "ჯიხათ" ჯოხაფილი) კოლხეთიშ რზენიშ ოორუე განს უწენდჷ კონტროლს. ციტადელიშ ოზეს ორდონუელი ხანაშ ჭიჭე ზომაშ დარბაზული ეკლესია გედგჷ. გონთხორუეფქ შანულამი არქეოლოგირი მოღეეფი გჷმალინჷ ნოქალაქუს დო მუშ საგანოეფს. კერამიკა უმოსო აბანური ბადებაშ (წარმოშობაშ) რე, მარა ბრელი რე იმპორტული ხოლო (თენეფ შქას IV-VII ოშწანურეფიშ ამფორეფი).
გონთხორილი რე ჯვ. წ. IV-III ოშწანურეფიშ სამარამი. ღურელეფი ინოჯანჷდეს ლაგვანსაფულეეფს, რჩქვანილურო, პიჯშა მილუძჷდეს კოლხური თეთრი. აბანური დო მუშაღალირი კერამიკაშ მოხ, მეგორაფილქ იჸუ ბრონზეშ ომანჯურეფშა, ძიეფშა, მონეტეფშა დო შხვა. ართ-ართ საფულეს ძირაფილი რე ხელუანური ვანაფერი მინუშეფი: ელინისტური კანთაროსი, უჩალაქამი კერამიკული კულა (სასმისი). ზოხოურ მინაგორეფი მოღეეფიშე გჷშეგორუ ტყვიაშ მუკაბუნაფალი ობეშტალი, ნამუსჷთ ჯვარიშორი მონოგრამა უღჷ, კოპულიშწვანდეფი, ბორზალიშპიჯეფი, ლინჯიშ დო ორქოშ მონეტეფი დო შხვა. მიოღანკალი რე ბიზანტიაშ იმპერატორიშ მავრიკიოსიშ (582-622) ჯოხოთ მოჭკირილი 23 ორქოშ მონეტაშ განძი. აბანური კერამიკაწკჷმა ართო ურცხოულიშ მეგორაფა ეგრისიშ დო ნოქალაქუშ ურცხო ქიანეფწკჷმა გოვითარაფილი ოვაჭარე-ეკონომიკურ კავშირეფშე მოიწურუანს.
ნოქალაქუშ ტერიტორიას ალაზჷმაფათ ჭიჭე მუდანობათ რე ძირაფილი XVI-XVIII ოშწანურეფიშ მოღეეფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ ხუროშმანჯღვერუაშ ობიექტეფი კატეგორია:საქორთუოშ ისტორიული ოფუტეეფი კატეგორია:ისტორიული ნოღეფი კატეგორია:საქორთუოშ არქეოლოგიური ობიექტეფი კატეგორია:სანაკიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი