cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
სტოიციზმი
სტოიციზმიშ თარი იდეა ორთაწკჷმა ჰარმონიაშა მოულა რე. ადამიერქ ღურაშ უკული ოკო აკიშქვას მოსოფელიშ ლოგოსის, ათეშენ თეიშახ თიწკჷმა ოკო ორდას ჰარმონიას. სტოიციზმი შილებე მიბრჩქინუათ „ხორციშგოჯოგინიშ“ მიმალუობათ. სტოიკოსიშ უთარაში ღანკი რე ჩეჟიერას რინა დო უკული ღურა. შხირას სტოიკოსეფი თელარას სუიციდით ასურენა უმოსი მალას აკიშქვანი მოსოფელიშ ლოგოსისჷნ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფილოსოფიური სკოლეფი დო ტრადიციეფი
ვენდა (ნინა)
200პქ|მინი|მარჯვნივ|ვენდაშ გოფაჩუაშ არეალი ობჟათე აფრიკას ვენდა (ჩივენდა) — ვენდაშ კათაშ ნინა.ობჟათე აფრიკაშ ართ-ართი ოფიციალური ნინა. გოფაჩილი რე ობჟათე აფრიკაშ ოორუე-ბჟაეიოლშე, უმოსო ობჟათე აფრიკაშ ოორუე პროვინცია ლიმპომპოს, თე ნინა გოფაჩილი რე ობჟათე ზიმბაბვეს (ობჟათე აფრიკაშ თანჯაწკჷმა). მორაგადუეფიშ ედომუშამი რიცხუ რე - 1,152 მილიონი კოჩი, თაურეშე ობჟათე აფრიკას - 1,022 მილიონი კოჩი, ზიმბაბვეს - 130 ვითოში კოჩი. ვენდა რდჷ ვენდაშ ბანტუსტანიშ ოფიციალური ნინა. ალმახანური ვენდა პროვინცია ლიმპომპოშ რაიონი ვხემეშ მახორობაშ უმენტაშობაშ ნინა რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ობჟათე აფრიკაშ ნინეფი
მანიპურიშ ოლქეფიშ ერკებული
მანიპურიშ შტატიშ ოლქი – შტატიშ ადმინისტრაციული ართული, ნამუთ იმართუ ჩინოვნიკით (კომისარიშ მახვარე) ინდოეთიშ ადმინისტრაციული ნინალაშე. თის მიარე მახვარებუ ოხვარუ, დეპარტამენტეფიშ მადუდეეფი, ნამუთ გამამინჯე რენა ოკათე მეურნობაშ გოთანჯილი მალობეფიშ გოვითარაფაშო. გვალო შტატის 9 ოლქი რე.
ოლქეფიშ ერკებული
*
დიამანტეშ ტობა
დიამანტეშ ტობა (Laguna del Diamante) — ტობა არგენტინას, მენდოსაშ პროვინციას. გეხვილჷ ნოღა მენდოსაშე 198 კმ-იშ დოშორაფათ, ვულკან მაიპოშ გოხოლუას, მუში ჟიდოხიშ ფართობი 14.1 კმ² რე დო წჷმარინუანს პროვინციაშ ლიგე წყარიშ ართ-ართ უდიდაშ მარაგის. ტობა ჩინებული რე მუში ქვერსემი სისქვამათ. შანულამი ნადუ რე წყარმალუ დესეგუადერო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ ტობეფი
ბითლისიშ პროვინცია
ბითლისიშ პროვინცია (Bitlis ili) — პროვინცია (ილი) თურქეთის, ბჟაეიოლ ანატოლიაშ რეგიონს. პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოღა ბითლისი. პროვინცია 7 რაიონს იკათუანს.
გეოგრაფია
ბითლისიშ პროვინციას უხურგანს ვანიშ, სიირთიშ, ბათმანიშ, მუშიშ დო აღრიშ პროვინციეფი.
პროვინციაშ რელიეფი ლაკადამი რე. თიშ ტერიტორიას რე ვულკანი ნემრუთი. ბჟაეიოლი ხურგი უკებ ვანიშ ტობას.
მახორობა
მახორობა 349,396 ადამიერი (2018), უდიდაში ნოღა: ბითლისი (45 ვთშ. ადამიერი, 2000). მახორობაშ თარი ნორთის აკმადგინანა ქურთეფი.
სქოლიო
კატეგორია:თურქეთიშ პროვინციეფი
ფედერაციული სახენწჷფო
ფედერაცია (ლათ. - foederātiō — გოართოიანაფა, რსხუ) — სახენწჷფო მონწყუალაშ ფორმა, მუჟამსჷთ ფედერაციული სახენწჷფოშ ნორთი სახენწჷფობური წჷმნარსხუა რე, ნამუსჷთ იურიდიულო გოხურგილი პოლიტიკური ზოხორინალა უღუ.
ფედერაციაშ აკმადგინალი ნორთეფი - თენეფი მუშებური სახენწჷფობური წუმნარსხუეფი რე, ნამუთ ჯოხოიდვალუაფუ მუჭოთ ფედერაციაშ სუბიექტეფი, ფედერაციაშ ტერიტორია აკმოდირთუ თიშ სუბიექტეფიშ ტერიტორიეფშე.
ფედერაციული სახენწჷფოშ თარი შანეფი
ფედერაციულ სახენწჷფოს, უნიტარულშე გოშხვეებათ, თარობაშ უმაღალაშ ორგანოეფიშ ჟირი სისტემა უღუ (ფედერალური დო ფედერაციაშ სუბიექტეფიშ). ფედერაციაშ სუბიექტეფს, ფედერალური კონსტიტუციაწჷკმა ართო, დჷმარსხუაფალი ხასიათიშ მუშ ნორმატიულ-სამართალებური აქტეფიშ, წესდვალუეფიშ დო თარი კანონეფიშ გიშაშქუმალა შეულებუნა). თენეფს რეგიონალური კანონეფიშ გიშაშქუმალაშ ნება უღჷნა. ხშირას, ფედერაციაშ სუბიექტეფს მუშ ომაღალობა ინსტიტუტი, ნანანოღა, გერბი დო სახენწჷფოშ კონსტიტუციურ-სამართლებური სტატუსიშ შხვა ელემენტეფი უღჷნა, სახენწჷფობური სუვერენიტეტიშ მოხ.
თეწჷკმა ართო ფედერაციაშ სუბიექტის ოერეფშქაშე ურთართობეფიშ სუბიექტი ვეშულებუ რდასჷნ, ფედერაციაშე (სეცესიათ) გიშულაშ უმუშო. ფედერაციაშ სუბიექტეფს შილებე შხვადოშხვა ჯოხოდვალუეფი უღუდანინ, ნამუთ, მუჭოთ წესი, გიხურგუ ისტორიული დო სამართალებური ფაქტორეფით: შტატეფი, პროვინციეფი, აკანეფი, რესპუბლიკეფი, დიხეფი დო ფედერალური დიხეფი (მუჭოთ გერმანიას დო ავსტრიასიე) დო შხვა. ფედერაცია იშხვავებუ კონფედერაციაშე, ნამუთ სუვერენული სახენწჷფოშ ოერეფშქაშე-სამართალებურ კათუაშე აკმოდირთუ.
ფედერაციაშ სახეეფი
ფედერაციული სახენწჷფოშ სუბიექტეფიშ კონსტიტუციურ-სამართალებური სტატუსით გიშმართუნა: სიმეტრიული ფედერაციეფიშ სუბიექტეფს, ართნერი კონსტიტუციურ-სამართლებური სტატუსი უღუნა(მაგალთო, ეთიოპიაშ ფედერაციული დემოკრატიული რესპუბლიკა, ამერიკაშ აკოართაფილი შტატეფი), ასიმეტრიულეფს — ფედერაციაშ სუბიექტეფიშ კონსტიტუციურ-სამართალებური სტატუსი იშხვეებუ (მაგალითო, ინდოეთიშ რესპუბლიკა, ბრაზილიაშ ფედერაციული რესპუბლიკა).
ფედერაციაშ ფორმირაფაშ მუშობურობათ გიმირთუ: ტერიტორიული ფედერაციაშ ფორმირაფას გიმირინუაფუ ტერიტორიული გეოგრაფიული შანი (მაგალითო ამერიკაშ აკოართაფილი შტატეფი, გერმანია), ერუანულ (ნაციონალურ) ფედერაციეფს — ნაციონალური (ერუანული) შანით (მაგალითო რინელი ფედერაციეფი ჩეხოსლოვაკია, იუგოსლვია). ნაკათეფი ფედერაცია იფორმირებუ ჟი შინელი შანეფით (მაგალითო რუსეთი).
ფედერაცია დორსხუაფაშ მეჯინათ ირთუ გეჸვენჯი კატეგორიეფით: კონსტიტუციური ფედერაციეფი შხირას დითმირსხუაფუნა წიმი რინელი უნიტარული სახენწჷფოეფიშ ბაზას (კანკალეშა იმპერიაშე). თეჯგურა ფედერაციეფიშ კონსტიტუციეფს, მუჭოთ წესი, წიმი დინოჭარილიე ქიანაშ ტერიტორიული თელუანობაშ პრინციპი დო ფედერაციაშ სუბიექტეფს, სახენწჷფოშ ეკოდგინალუაშე გიშულაშ დუდიშალა ვაუღუნა (მაგალთო გერმანია, ბრაზილია, რუსეთი).
აპიჯალური ფედერაცია დითმირსხუაფუ, წიმი ზოხორინელი სახენწჷფოეფიშ ართო გოართოიანაფაშ შედეგო, თე ღანკით გოართოიანაფაშ აპიჯალას მუთმაჭარუაფუ ხე. თეჯგურა აპიჯალას შილებე მიშაჭარუდასჷნ, თეჯგურა ფედერაციაშა სახენწჷფოეფიშ მიშულაშ (მაგალთო, კონსტიტუციას ) დო გიშულაშ (სეცესია) ნებეფი.
ცენტრალიზაციაშ ხარისხი:
„ლიბუ ფედერაცია“
„ლიბუ ფედერაცია“ — ფედერაცია, ნამუშ სუბიექტეფს სეცესიაშ ნება უღუნა. ლიბუ ფედერაციაშ სუბიექტეფს, კინ მუნეფი რდანი ფედერაცია თიშ ნება უღჷნა (თეჯგურა სუბიექტეფი რე ბოსნია დო ჰერცეგოვინაშ ფედერაციას).
ასეიანი ფედერაციული სახენწჷფოეფი
ევროპა
აფრიკა
ამერიკა
ავსტრალია დო ოკიანეთი
ქოძირით ხოლო
კატეგორია:ფედერალიზმი კატეგორია:ქიანეფიშ ერკებული კატეგორია:სახენწჷფო მართუაშ ფორმეფი
იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი არგენტინას
2010 წანაშ მუნაჩემეფით არგენტინას 8 იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტი რე.
სტატისტიკა
იუნესკოშ მოსოფელიშ კულტურული მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულს მოსოფელიშ მასშტაბით 936 ობიექტი რე მიშაღალირი, თენეფშე 0,7 % არგენტინაშ ობიექტი რე. არგენტინაშ მოსოფელიშ მონძალაშ 8 ობიექტიშე:
ერკებული
ერკებულშა მიშაღალირი რე ობიექტეფი, იუნესკოშე მოსოფელიშ კულტურული მონძალაშ ერკებულშა მუნეფიშ გეძინაშ მეჯინათ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იუნესკოშ საგებიო მონძეობა
ილინოისი (წყარმალუ)
ილინოისი (ინგლ. Illinois River) რე წყარმალუ ააშს, ილინოისიშ შტატის. წყარმალუ იჭყაფუ წყარმალუეფიშ კანკაკიშ დო დიზ-ფლეინზიშ აკოართაფაშ აბანს დო ინაკათუ მისისიპის. ილინოისიშ სიგინძა რე 439 კმ. ღანჩოშ ფართობი 72,700 კვ.კმ. უდიდაშ ნადუეფ რე: მაზონი, ვერმილიონი, სანგამონი, ფოქსი.
ლაოსური ნინა
ლაოსური ნინა (ლაოსური) — ნინა ლაო, ლაოსიშ ოფიციალური ნინა. ორხველჷ ტაი-კადაიურ ნინეფს. ლაოსის თე ნინაშა მორაგადე რე 3,5 მლნ. კოჩი. ლაოსარეფი, ნამუეფით წყარმალუ მეკონგიშ მარჯგვანი განშე, ტაილანდიშ ოორუე-ბჟაეილშე ოხორანა (დოხოლაფირო 20 მილიონი კოჩი), ლაოსური ნინაშ დიალექტეფშა ხოლო რაგადანა, ნამუთ ტაილანდური ნინაშ ძალიერი გოლინაშ თუდო რე. ლაოსური ნინა - გიშმახუნაფალი რე. გრამატიკული ენწყუთ (რსხუთი) დჷმახასიათებელი რე ანალიტიზმი. ლაოსური ნინა ხოლოს რე ტაიურ დო შანურ ნინეფწკჷმა.
Spyglass Media Group
Spyglass Media Group, LLC — ამერიკული კომპანია კინოფილმეფიშ პროდიუსირებაშ დარგის.
ლაოსური ნინა
კატეგორია:ლაოსიშ ნინეფი
Spyglass Media Group
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კინოსტუდიეფი
ალექსანდრე სკარშგორდი
ალექსანდრე იოჰან იალმარ სკარშგორდი (Alexander Johan Hjalmar Skarsgård ; დ. 25 მარაშინათუთა 1976, სტოკჰოლმი, შვედეთი) — შვედი არტისტი, რეჟისორი დო სცენარისტი.
ბიოგრაფია
ალექსანდრე სკარშგორდიქ დებადჷ 1976 წანაშ 25 მარაშინათუთას, სტოკჰოლმს, (შვედეთი). თიში ნანა — მიუ გიუნტერი (My Guenther) — ექიმი რე, მუმა — ჩინებული შვედი არტისტი სტელან სკარშგორდი. ალექსანდრე სკარშგორდის 4 უკულაში ჯიმა ჸუნს — გუსტაფი (1980), ბილი (1990), ნამუეფით თაშნეშე არტოსტეფი რენა, სემი (1982), ვალტერი (1995), დო ართი და — ეია (1992), ჟირი ჟირი ჯიმაჸონერი — ოსიანი (2009) დო კოლბეინი (2012).
ალექსანდრექ კინოეფსგჷნოღალა ორდოშიან ხანობაშე დიჭყჷ, 8 წანაშე. თიშ მაართა ხანდა რდჷ სურათი „ოკე დო თიში მოსოფელი“. 1989 წანას ქჷგეგჷ, ნამჷ-და თიშო თეჯგურა ჩინებული რინა მუთუნ ვარდჷნ. თეშ გეშა, თიქ იკორინუ სტოგჰოლმს არქიტექტურაშ დოგურაფა. თე მომენტის თიქ მეჭყვიდჷ ოარტისტე ხანდა.
მუსხირენ წანაშ უკული, სკარშგორდიქ გემშართჷ კოლეჯშა პოლიტოლოგიაშ მეჸუნალათ. 19 წანაშ ხანს გემკორთჷ უციო ოურდუმე ნინალა (lumpen) შვედეთიშ ოურდუმე-ოზუღე ნძალეფს, სოდე 15 თუთას ნინალენდჷ, სტოკჰოლმიშ არქიპელაგის, ოურდუმე-ოზუღე ბაზა ბერგეს (Berga örlogsskolor) ოწყარპიჯე არტილერიაშ ანტიტერორისტულ გიმენგჷმნართის.
1997 წანაშ თიქ გეგნოღტჷ ააშ-შ ნოღა ნიუ-იორკშა, სოდე !„მერიმაუნთ მანჰეტენიშ“ კოლეჯის ოარტისტე ხელუანობას გურაფულენდჷ.
ამშ თუთაშ უკული, არტისტიშ ბრელხანიშ რომანტიკულ ურთიართობეფქ ოდაბადეშა დართინუ, მარა უკუ მეჭყორიდუ. თაშ ალექსანდრექ გეგნოჭყვიდჷ შვედეთის დოსქილადა, კინოეფს დო ტელესერიალეფს როლეფიშ გინოღალა ქჷდიჭყჷ.
2011 წანაშ 20 კვირკვეს, გათუ გურაფა ლიდსიშ უნივერსიტეტის დო ხელუანობაშ დოქტორიშ ხარისხი მიპალუ.
სქოლიო
კატეგორია:შვედი არტისტეფი კატეგორია:შვედეთის დუნაბადეეფი
გეორგ კანტორი
გეორგ ფერდინანდ ლუდვიგ ფილიპ კანტორი (გერმ. Georg Ferdinand Ludwig Philipp Cantor; დ. 3 მელახი [ჯვ.სტ. 19 ფურთუთა], 1845, სანქტ-პეტერბურგი, რუსეთიშ იმპერია — ღ. 6 ღურთუთა, 1918, ჰალე, საქსონია, გერმანიაშ იმპერია) — გერმანალი მათემატიკოსი. კაბეტ თია მიშეღჷ მიარეეფიშ თეორიაშ დორსხუაფაშა დო გოვითარაფაშა, ნამუთ მათემატიკაშ ფუნდამენტური თეორია რე.
კანტორის მუში მენცარული კარიერაშ გოძვენას ბრელი კრიტიკაქ შეხვადუ. თიში თეორიას დუდშე მენცარეფი სერიოზულო ვაუჯინიდეს დო კანტორს მენცარობაშ შარლატანს ხოლო უძახუდეს. ლუდვიგ ვიტგენშტაინი მიარეეფიშ თეორიას გაციგანუდჷ დო თის ბორული დო ტყურა თეორიას ხოლო უძახჷდჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალეფი კატეგორია:გერმანალი მათემატიკოსეფი
1930
დღახუეფი
კატეგორია:
არტური ილმარი ვირტანენი
არტური ილმარი ვირტანენი (ფინ. Artturi Ilmari Virtanen; დ. 15 ღურთუთა, 1895, ჰელსინკი, ფინეთიშ დიდი ოთარე, რუსეთიშ იმპერია — ღ. 11 გერგობათუთა, 1973, ჰელსინკი, ფინეთი) — ფინარი ქიმიკოსი, უმოსო ხანდენდჷ აგროქიმიაშ დარგის, დარსხუ აგროპროდუქტეფიშ (სილოსიშ) კონსერვაციაშ აივ მეთოდი. აივ მეთოდიშ დორსხუაფაქ გაუჯგუშჷ ოფუტეშ მეურნობაშ პროდუქტიულობა. ვირტანენქ მუშ გიმნაგონებ მეთოდის სახელ გიოდუ მუშ ინიაციალეფიშ გიმორინაფათ: არტური ილმარი ვირტანენი (აივ). ვირტანენი გურაფულენდჷ ქიმიას ჰელსინკიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ მიპალუ მაგისტრიშ ხარისხი 1913 წანას დო დოქტორიშ ხარისხი 1918 წანას. 1919 წანაშე მუშენდჷ ფინური კომპანია Valio-შ ლაბორატორიას, 1920 წანაშე რდჷ ლაბორატორიაშ დირექტორი. მალას კომპანია ქიდიტუ დო გურაფა გაგინძორჷ ციურიხიშ ფედერალური ტექნოლოგიეფიშ ინსტიტუტის, მიუნსტერიშ უნივერსიტეტის დო უკულ სტოკჰოლმიშ უნივერსიტეტის. 1923 წანას, შვედეთის მუშენდჷ ჰანს ფონ ეილერ-ჩელპინიწკჷმა. 1924 წანას ფინეთშა დირთჷ დო მუშობა ქიდიჭყჷ ჰელსინკიშ უნივერსიტეტის ქიმიაშ ლექტორო. 1931 წანაშე რდჷ ჰელსინკიშ ტექნოლოგიაშ უნივერსიტეტიშ ბიოქიმიაშ პროფესორი. 1945 წანას ვირტანენს გინოჩეს ნობელიშ პრემია ქიმიაშ დარგის.
6 მარაშინათუთა
6 მარაშინათუთა (არგუსო) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 218-ო დღა (ნარკი წანეფს — 219-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
ჯვ. წ. 475
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 475 წანა.
ჯვ. წ. 1079
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1079 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
დიხაუშქური
დიხაუშქურიშ ოდაბადე რე ოორუე ამერიკა. ჩანარი მოჸუნა საქორთუოსჷთ. კვირკვი დო წვანე მასა (ლადირო დო სილოსო) ჩხოლარეფიშ ჯგირი ოჩამური რე, გიშაკერძაფილო ღეჯეფშო.
ლიტერატურა
კატეგორია:რთულპიოლამეფი
ასანგარო (პროვინცია)
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი
ცხრაწყარო (ჸალაიბონი)
ცხრაწყარო — ჸალაიბონი ბჟაეიოლ საქორთუოს, თრიალეთიშ ქჷნდჷრიშ ბჟადალ ნორთის. სიმაღალა 2462 მ. ეგაფილი რე შქაეოცენური ანდეზიტური ფალეფით დო მუნეფიშ პიროკლასტოლითეფით. ჸალაიბონიშ ელ-მოლი გოქუნილი რე სუბალპური დოლოშ ჩანარეფით.
მიორსხუანს ბორჯომიშ დო ახალქალაქიშ მუნიციპალიტეტეფს.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქორთუოშ ჸალაიბონეფი
ირფელიშ თეორია (ფილმი)
ირფელიშ თეორია (The Theory of Everything) — 2014 წანაშ ბრიტანული ბიოგრაფიული ფილმი. ფილმი ეჭარუნს სტივენ ჰოუკინგიშ რინას. ფილმიქ მიღჷ BAFTA-შ ჯილდო საუჯგუშო ფილმიშო, ედი რედმეინქ ჰოოუკინგიშ როლიშ რსულებაშო ორქოშ გლობუსი, BAFTA დო ოსკარი საუჯგუშო არტისტი ქომოლკოჩიშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბრიტანული ფილმეფი კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი კატეგორია:2014 წანაშ ფილმეფი კატეგორია:ბიოგრაფიეფშა გერსხუაფილი ფილმეფი კატეგორია:ფილმეფი ინვალიდობაშ გეშა
ჯაბა კანკავა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ქორთუეფი კატეგორია:ქორთუ მობურთეეფი კატეგორია:დუნაბადი 1986
ჟურნალი
მინი|220პქ|ჟურნალეფი ჟურნალი (journal), მუჭოთ წესინ, რე ბეშტური გჷმოჩამა, ნამუთ ბორჯგიშაშქუმალირო იბეშტუ დო იკათუანც სტატიეფც შხვადოშხვა თემაშე. თეშნერი გჷმოჩამაშ მიშნალიშ წყუს რეკლამა, გჷმაჩამალი ფასი ვარა ჟირხოლო ართო წჷმარინუანც.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგული ზიტყვეფი დო ფრაზეფი
ჯვ. წ. 1080
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1080 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
პატაკამაიაშ მუნიციპალიტეტი
პატაკამაიაშ მუნიციპალიტეტი (Patacamaya) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიას, ლა-პასიშ დეპარტამენტიშ არომაშ პროვინციას. 2010 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 24 922 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 551 კმ² რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლივიაშ მუნიციპალიტეტეფი
მონუმენტიშ ლეხერი
thumb|270px|ნავახოშ დიხა მონუმენტიშ ლეხერი (ინგლ. Monument Valley) — იდვალუაფუ იუტაშ ობჟათე ხურგას არიზონაშ ოორუეშე (კოორდ. 36°59′N 110°6′W). ლეხერი ნავახოშ ერუანული რეზერვაციაშ ფარგალეფს იდვალუაფუ ნოღა გულდინგწკჷმა. მირთინე ააშ-შ #163 შარატკეცილით. ნავახოშ ნინაშა ლეხერიშ ჯოხო რე: ცე ბიი ნძისგაიი (ქუეფიშ ლეხერი).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ააშ-შ ლეხერეფი
ბასტი-დ'იურფეშ ჯიხაზურგა
thumb|240px|ბასტი-დ'იურფეშ ჯიხაზურგა
ბასტი-დ'იურფეშ ჯიხაზურგა (Bastie d'Urfé) — ჯიხაზურგა საფრანგეთიშ ისტორიულ პროვინცია ფორეზის (Forez), ლუარაშ დეპარტამენტის, რღია რე ტურისტეფშო; თაქ ოხორანდ ფრანგი ჭარუ ონორე დ'იურფე.
ეგაფილი რე XV ოშწანურას. ლუარაშ ჯიხაზურგეფწკჷმა ართო მიშაღალირი რე იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი საფრანგეთის
მალდივური ნინა
მალდივური ნინა (დივეხი, დხივეხი, ދިވެހިބަސް) — მალდივიშ კოკეფიშ ოფიციალური ნინა რე, გოფაჩილი ხოლო რე ინდოეთიშ ოაკმათურე ტერიტორია ლაკშადვიპის, კოკი მინიკოის. მალდივურ ნინაშა რაგადანს დოხოლაფირო 371 ვითოში კოჩი, თაჸურეშე 356 ვითოში მალდივეფს დო 15 ვითოში ინდოეთის. თე ნინას უღუ მუში ჭარალუა, ნამუსჷთ ტანა ჯოხო, იკითხირუაფუ მარძგვანშე კვარჩხანშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მალდივიშ ნინეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ნინეფი
Imagine Entertainment
Imagine Entertainment — ამერიკული კომპანია კინოფილმეფიშ პროდიუსირებაშ დარგის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კინოსტუდიეფი
სენტ-ჯორჯესი (ბერმუდა)
სენტ-ჯორჯესი — ნოღა ბერმუდაშ კოკეფს. ართ-ართი მაართა ინგლისური დოხორინი ახალ კონტინენტის. ნოღა დო მუში XVII–XX ოშწანურეფიშ სიმანგარეეფი 2000 წანას გემშეღეს იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი გოართოიანაფილ ომაფეს
ჯვ. წ. 476
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 476 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჰოლოკოსტი
thumb|250px|right|ჰოლოკოსტიშ მემორიალი ბერლინს ჰოლოკოსტიშ ჯოხოთ რე ჩინებული მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ პერიოდის ურიეფიშ, ჩაჩანეფიშ, ჰომოსექსუალეფიშ გენოციდი გერმანიას ნაცისტური პარტიაშ დომინანტობაშ ბორჯის. გერმანალ ნაცისტეფქ მოჯილიკეს 6 მილიონშე უმოსი ურია.
ჯვ. წ. 477
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 477 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
7 მარაშინათუთა
7 მარაშინათუთა (არგუსო) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 219-ა დღა (ნარკი წანეფს — 220-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
იზაბელა (ჸურზენი)
იზაბელა — ბინეხიშ ამერიკული ჯიში. ორთაშობური ჰიბრიდი რე. იზაბელაშ ჯიშიშ ჸურზენი გოფაჩილი რე ბჟადალ საქორთუოშ ლამე რაიონეფს (თ. ჯ. „ადესა“), აზერბაიჯანს, კრასნოდარიშ აკანს, ყირიმს. პერსპექტიული რე მოლდოვას (ოორუე რაიონეფიშ მოხ). ჯგირო ურძუ ფილოქსერას დო სოკოამ ლახარეფს (მილდიუმი, ოიდიუმი), იზაბელაშ გჷმნაღელი უჩა ფერიშ რე, სპეციფიკური გემო უღუ, მოგვიანაფათ მუთმურს, ჸურზენს გჷმირინუანა ოჭკომალო დო მეღვინალას.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბინეხიშ ჯიშეფი
აშოკ ლოხანდე
აშოკ ლოხანდე (დ. 9 ეკენია, 1962) — ინდოარი კინოშ, ტელევიზიაშ დო თეატრიშ არტისტი.
იუხარი-ასქიფარა
იუხარი-ასქიფარა (Yuxarı Əskipara) — ოფუტე მოლენკავკაციას. აზერბაიჯანიშ ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დორთუალაშ მეჯინათ მიშმურს განჯა-ყაზახიშ რეგიონიშ ყაზახიშ რაიონიშ აკოდგინალუაშა. სომხეთიშ ადმინსტრაციულ-ტერიტორიული დორთუალაშ მეჯინათ, ოფუტე მიშურს ტავუშიშ პროვინციაშა. 1992 წანაშ 27 პირელშე, ოფუტეს ფაქტობურო აკონტროლენდჷ სომეხური კუნთხუ.
2020 წანაშ 10 გერგობათუთაშე, ოფუტე ოკუპაციაშე დუდიშული რე.
1931
დღახუეფი
კატეგორია:
ჯვ. წ. 1081
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1081 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
გაიანაშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული
თუდო მოჩამილი რე გაიანაშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული. პრეზიდენტი რე გაიანაშ სახენწჷფოშ მადუდე.
მუჟამსჷთ გაიანაქ ზოხორინელობა გჷმაცხადჷ 1970 წანას, პრეზიდენტი ეშაგორჷ გაიანაშ ერუანულ ასამბლეაქ ხუთი წანაშ ვადათ, ნამუსჷთ უღუდუ დიდი ნებეფი. 1980 წანაშ რეფერენდუმიშ უკული, დითირჷ კონსტიტუციაქ დო პრეზიდენტიქ გინირთჷ ემასრულებერ პიჯო. პრეზიდენტის ეშმაგორჷნს პარლამენტი ხუთი წანაშ ვადათ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გაიანაშ პოლიტიკა კატეგორია:გაიანა
ალექსანდრე ფრიდმანი
ალექსანდრე ფრიდმანი (რუს. Алекса́ндр Алекса́ндрович Фри́дман; დ. 16 მანგი [ჯვ.სტ. 4 მანგი], 1888, სანქტ-პეტერბურგი, რუსეთიშ იმპერია — ღ. 16 ეკენია, 1925, ლენინგრადი, სსრრ) — რუსი ფიზიკოსი დო მათემატიკოსი. შინელი რე თეორიათ ოქიანუშ გოფართინაფაშ გეშა, ნამუთ გერსხილი რე ფრიდმანიშ განტოლებეფს. ალექსანდრე ფრიდმანი გურაფულენდჷ სანქტ-პეტერბურგიშ სახენწჷფო უნივერსიტეტის. გურაფაშ თებაშ უკული მუშენდჷ შხვადოშხვა ომენცარე ინსტიტუტეფს. 1914-1918 წანეფს მონაწილენდჷ მაართა მოსოფელიშ ლჷმას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეფი კატეგორია:რუსი ფიზიკოსეფი კატეგორია:რუსი მათემატიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1888 კატეგორია:ნაღურა 1925
მინესოტა (წყარმალუ)
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:მინესოტაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:მისისიპიშ ნადუეფი
8 მარაშინათუთა
8 მარაშინათუთა (არგუსო) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 220-ა დღა (ნარკი წანეფს — 221-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
პუნო (პროვინცია)
thumb|right|150px|პუნოშ პროვინცია პუნო – პუნოშ რეგიონიშ (პერუ) პროვინცია. პუნოს ბჟადალშე ომძღჷ მოკეგაშ რეგიონი. პროვინციაშ ჭიჭე ნორთი გაშენებული რე ტიტიკაკაშ ტობას, პროვინციას ორხველჷ მუდგაზმარენი კოკი თე ტობას, ნამუეფშეთ არძაშე ნიშულამი რე ესტევესი. პუნოშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა პუნო. 2005 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით პროვინციაშ მახორობა აკმადგინანს 221,800 ადამიერს, ოშქარი მეჭედალა კმ²-ს რე 35.2 ადამიერი. პუნოშ ფართობი რე 6,494.76 კმ². პროვინცია ირთუ 15 რაიონო. პუნოს პროვინციაშ სტატუსიქ მიაჩჷ 1956 წანაშ 16 მელახის.
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი
ჰავანა
thumb|300px|ჰავანა კოსმოსშე thumb|300px|ჰავანაშ კათედრალი ჰავანა (ედომუშამი ჯოხო San Cristóbal de La Habana) — კუბაშ ნანანოღა დო უდიდაში ნოღა კარიბიშ რეგიონს, 2,2 მილიონიანი მახორობათ.
ისტორია
ჰავანა, 1515 წანას, კონკისტადორ დიეგო ველასკეს დე კელარქ დარსხუ კოკიშ ობჟათე წყარპიჯის, ალმახანურ ნოღა სურგიდერო-დე-ბატაბანიოწკჷმა. ნოღაქ თიშ ალმახანურ აკანშა1519 წანას გჷნორთჷ.
ჰავანა დუდმაართათ სავაჭარო ონიშლი რდჷ, მარა თიშ მარდუ პოლიტიკურ შანულობაშ გეშა, 1607 წანას კუბაშ (თი ბორჯიშო ეპანურ კოლონიაშ) ნანანოღა დო ახალ მოსოფელს ესპანური კოლონიეფიშ თარ ონიშოლო გჷნირთჷ.
ჰავანა პირატეფიშ შხირი გიონთხაფუ რდჷ. 1553 დო 1555 წანეფს ნოღა გოხირეს, 1538 წანას - ედომუშამო გეგნოჭვეს. შკვითწანიანი ლჷმაშ ბორჯის, 1762 წანას, ბრიტანალეფქ ესპანარეფს ნოღა მიდუღეს დო ონიშოლი დუდიშულ ვაჭარობაშო გონწყეს, გემშეჸონეს ვითოშობათ აფრიკალი ჭკორი. ლჷმაშ თებაშ უკული, ბრიტანალეფქ ნოღა ფლორიდაშა გოთირეს. ნოღაშ დორთინაფაშ უკული, ესპანარეფქ თექ აკაგეს ჯიხეფით დო გოლუანეფით ჰავანა ამერიკას არძაშე თხილერ ნოღათ გჷნართინეს.
1920 წანას, ააშ-ის ბუტლეგერობაშ პერიოდის ჰავანაქ, მონრეალიშობურო, ამერიკალეფიშ პოპულარულ ბორჯიშ ოღალარ ნოღათ გჷნირთჷ, მარა სერიშ კლუბეფიშ დო კაზინოეფიშ უმენტაშობა დოკილეს 1959 წანას კუბაშ რევოლუციაშ უკული.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ ნანანოღეფი კატეგორია:კუბაშ ნოღეფი კატეგორია:კარიბიშ ზუღაშ ღანჩოშ ქიანეფიშ ნანანოღეფი
ინდირა განდი
ინდირა პრიადარშინი განდი (इन्दिरा प्रियदर्शिनी गान्धी ; დ. 19 გერგობათუთა, 1917 — ღ. 31 გჷმათუთა, 1984) — ინდოარი პოლიტიკური მოღალე, ინდოეთიშ პრემიერ-მინისტრი 1966—1977 დო 1980—1984 წანეფს. ჯავაჰარლალ ნერუშ ცირასქუა, რაჯივი დო სანჯაი განდეფიშ ნანა.
ბიოგრაფია
მინი|left|[[ჯავაჰარლალ ნერუ, კამალა დო თინეფიშ ცირასქუა ინდირა განდი. 1918 წანა]]მინი|left|[[მაჰათმა განდი დო ინდირა განდი. 1930-იანი წანეფი]]
ბაღანობა დო ახალნორდობა
ინდირა განდიქ 1917 წანაშ 19 გერგობათუთას, ნოღა ალაჰაბადის (ილაჰაბადი) დებადჷ (ასეიანი შტატი უტარ-პრადეში), ინდოეთიშ ზოხორინალაშო ლჷმაშ აქტიური მაკათურიშ ფანიას. ინდირაშ მუმა ჯავაჰარლალ ნერუ, ნამუქჷთ 1947 წანას, ქიანაშ ზოხორინალაშ გჷმოცხადაფაშ უკული ინდოეთიშ მაართა პრემიერ-მინისტრო გჷნირთჷნ, თიმ ბორჯის მაართა ბიჯგის გუთმოგდუნდჷ პოლიტიკურ კარიერას პარტია ინდოეთიშ ერუანული კონგრესიშით (იეკ). დიდი რჩქინელი კოჩი რდჷ ინდირა განდიშ ბაბუ მოტილალ ნერუ, იეკ-იშ ართ-ართი ვეტერანი დო ლიდერი. პოლიტილურ ლჷმას აქტიურო ოკათუდეს ნერუშ ფანიაშ ოსურეფი ხოლო: ინდირაშ ბები სვარუპ რანი ნერუ დო ინდირაშ ნანა კამალა ხეშუულებაქ მუსხირენშახ ჭოფუ. ინდოეთიშ ტრადიციაშ ვათხოზინით, ინდირა ნანაშ ფანიას ვადაბადებე, დებადჷ - დიდარი ბაბუშ ფანიას, ნამუთ აკოგაფილი რე წიმინდე აკანს, დო ცირასქუას ჯოხოქ გიადჷ "თუთაშ ქიანა" — ინდირა — მუშ ქიანაშ პატიოცემელო.
სქოლიო
კატეგორია:ინდოეთიშ პრემიერ-მინისტრეფი კატეგორია:ინდოარი პოლიტიკოსი ოსურეფი კატეგორია:სახენწჷფოშ მადუდე ოსურეფი კატეგორია:დუნაბადი 1917 კატეგორია:ნაღურა 1984 კატეგორია:რგილი ლჷმაშ ლიდერეფი
კობა ნარჩემაშვილი
კობა ნარჩემაშვილი (დ. 20 ქირსეთუთა, 1969, ქუთეში, საქორთუოშ სხუნუეფიშ სოციალისტური რესპუბლიკა) — ქორთუ პოლიტიკოსი. საქორთუოშ დინოხოლენი საქვარეფიშ მინისტრი 2001-2003 წანეფს. საქორთუოშ პარლამენტიშ ართ-ართი დეუპუტატი 2016-2020 წანეფს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1969 კატეგორია:საქორთუოშ დინოხოლენი საქვარეფიშ მინისტრეფი
ჯვ. წ. 1082
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1082 წანა.
ჯვ. წ. 478
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 478 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
პალეჩუკოშ მუნიციპალიტეტი
პალეჩუკოშ მუნიციპალიტეტი (Pelechuco) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიას, ლა-პასიშ დეპარტამენტიშ ფრანს-ტამაიოშ პროვინციას. 2010 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 5 468 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 2 437 კმ² რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლივიაშ მუნიციპალიტეტეფი
ტალარა (პროვინცია)
thumb|right|150px|ტალარაშ პროვინცია სეჩურა – პიურაშ რეგიონიშ (პერუ) პროვინცია. სეჩურას ბჟადალშე ომძღჷ რჩქალი ოკიანე, ობჟათეშე – ლამბაიეკეშ რეგიონი. სეჩურაშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა სეჩურა. 2005 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით პროვინციაშ მახორობა აკმადგინანს 6,369.93 ადამიერს, ოშქარი მეჭედალა კმ²-ს რე 7.4 ადამიერი. სეჩურაშ ფართობი რე 6,369.93 კმ². პროვინცია ირთუ 6 რაიონო. სეჩურაშ პროვინციას სტატუსიქ მიაჩჷ 1993 წანაშ 23 ქირსეთუთას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი
ფელისიტი ჯონსი
ფილმოგრაფია
კატეგორია:დუნაბადი 1983 კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი
სერა-დე-ტრამუნტანა
2011 წანას გემშეღეს იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა.
სქოლიო
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ესპანეთის
სტივენ რი
სტივენ რი (Stephen Rea; დ. 31 გჷმათუთა 1946) — ირლანდიარი კინოშ დო თეატრიშ არტისტი. აფუ ნარსულეფი როლეფი ფართო პროფილიშ ფილმეფს: „V შანენს ვენდეტას“, „მაიკლ კოლინზი“, „ინტერვიუ ვამპირწკჷმა“, „საკაკალო პლუტონს“. ნომინირაფილი რდჷ ოსკარიშ პრემიას რსულებური როლიშო ფილმის „აჯამი ლაჸაფი“. დებადჷ ნოღა ბელფასტის. გურაფულენდჷ დუბლინს ოაბატეშ თეატრის. 1970-იანი წანეფიში ბოლოს გაბრიელ ბირნწკჷმა დო კოლმ მინიწკჷმა ართო გიშეშჷ დუბლინიშ ართ-ართ თეატრალურ ბუნას. რი შხირო ალმახანდენს ირლანდიარ რეჟისორწკჷმა ნილ ჯორდანწკჷმა. 1980 წანას რიმ ოკათუდჷ „Field Day Theatre Company“-იშ დორსხუაფასი. 2004 წანას მიაჩჷ ბეჩა დოქტორიშ ხარისხიქ. სტივენ რი გოეროშ ბაღანეფიშ ფონდიშ ელჩი რე ირლანდიას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ირლანდიარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1946
Lightstorm Entertainment
Lightstorm Entertainment — ამერიკული კომპანია კინოფილმეფიშ პროდიუსირებაშ დარგის.
სქოლიო
კატეგორია:კინოსტუდიეფი
ჯვ. წ. 479
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 479 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 1083
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1083 წანა.
საუდიშ არაბეთიშ მაფა
საუდიშ არაბეთიშ მაფა — საუდიშ არაბეთიშ მააუდე დო აბსოლუტური მონარქი. თაშნეშე რე საუდეფიშ დინასტიაშ ხემანჯღვერჷთ. მაფაშ ტიტული რე ჟირი წიმინდე მეჩეთიშ მათხილე (خادم الحرمين الشريفين). ტიტული, ნამუთ ღოზის გუთმუსვანს საუდიშ არაბეთიშ იურისდიქციას მასჯიდ ალ-ჰარამშა მექას დო მასჯიდ ალ-ნაბავშა მედინას. ტიტულქ დითირჷ 1986 წანას, თეიშახ რდჷ თიში უდიდაშალა (صاحب الجلالة).
ჯვ. წ. 1083
ნაღურა
კატეგორია:
მარ-ჩიკიტა
მარ-ჩიკიტა (Mar Chiquita) — უდიდაში ჯიმუამი ტობა არგენტინას. გეხვილჷ კორდოვაშ პროვინციას, ზუღაშ დონეშე 69 მეტრაშ სიმაღალას. ფართობი კვათჷრას ითირუ 2000-შე 45000 კმ²-შახ. მაქსიმალური სიტომბა — 19 მ.
ტობას იდვალუაფუ მუდგაზმარენი კოკი, ნამუეფ შქას უდიდაში რე მედანო (სიგინძა 2 კმ, სიგანა 150 მ).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ ტობეფი
ნავახოშ ერუანული რეზერვაცია
ნავახოშ ერუანული რეზერვაცია ვარდა ნავახო-ნეიშენ (Navajo nation, ზიტყვაზიტყვათ, „ნაცია ნავახო“, Naabeehó Bináhásdzo, ნააპეეჰო-პინაჰასცო) — ნავახოშ კათაშ ინდიური რეზერვაცია, გვერდოავტონომიური სახენწჷფობური წჷმნაქიმინა ააშ-ს, ნამუსჷთ ნავახოშ ინდიარეფი მართჷნა. რეზერვაციაშ ფართობი - 67 ვთშ კმ² არიზონაშ ოორუე-ბჟეიოლშე, იუტაშ ობჟათე-ბჟაეიოშე დო ნიუ-მექსიკოშ ოორუე-ბჟადალშე. უშხუაში ინდიური რეზერვაცია ააშ-შ ტერიტორიას.
კატეგორია:არიზონაშ ინდიური რეზერვაციეფი კატეგორია:ნიუ-მექსიკოშ ინდიური რეზერვაციეფი კატეგორია:იუტაშ ინდიური რეზერვაციეფი კატეგორია:არიზონა კატეგორია:იუტა კატეგორია:ნიუ-მექსიკო კატეგორია:ნავახო
ლოს-ალერსესიშ ერუანული პარკი
პარკის ბრელი რე ტობა დო წყარმალუ, სოდეთ შელებუანი რე ჩხომუა დო ნიშეფით ნჩურუა.
ქოძირით თაშნეშე
მინი|left|250პქ|ფუტალაუფკენის ტბა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ ერუანული პარკეფი
სულიანა (პროვინცია)
thumb|right|150px|სულიანაშ პროვინცია სულიანა – პიურაშ რეგიონიშ (პერუ) პროვინცია. სულიანას ოორუეშე ომძღჷ ტუმბესიშ რეგიონი, ბჟაეიოლშე – ეკვადორი. სულიანაშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა სულიანა. 2005 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით პროვინციაშ მახორობა აკმადგინანს 290,000 ადამიერს, ოშქარი მეჭედალა კმ²-ს რე 51.3 ადამიერი. სულიანაშ ფართობი რე 5,423.61 კმ². პროვინცია ირთუ 8 რაიონო. სულიანაშ პროვინციას სტატუსიქ მიაჩჷ 1861 წანაშ 20 მელახის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი
კიშინიოვი
კიშინიოვი (Chișinău, IPA /ki.ʃi.'nəǔ/) — მოლდოვაშ ნანანოღა დო ქიანაშს ინდუსტრიული დო კომერციუილი ცენტრი. მოლდოვაშ უდიდაში ნოღა; იკოროცხუ ევროპაშ ართ-ართ არძაშე იროწვანე ნოღათ. იდვალუაფუ ქიანაშ ცენტრის, წყარმალუ ბიკის. ნოღა თაშნეშე იკოროცხუ რუმინული მახორობაშ არძაშე დიდ ურბანულ კონცენტრაციათ ბუქარესტიშ უკული.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოლდოვაშ ნოღეფი კატეგორია:ევროპაშ ნანანოღეფი
ალექსანდერ ფლემინგი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შოტლანდიარეფი კატეგორია:შოტლანდიარი მენცარეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:შოტლანდიარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის კატეგორია:დუნაბადი 1881 კატეგორია:ნაღურა 1955
ჯინა ბელმენი
ჯინა ბელმენი (Gina Bellman; დ. 10 მანგი, 1966, ეუქკლენდი) — ახლი ზელანდიას დუნაბადი ბრიტანალი არტისტი. ჩინებული რე სოფი დევეროშ როლით TNT-შ სერიალშე გოლინა.
მოტუ (ნინა)
ჰირი მოტუ — მოტუშ კათაშ ნინა, პაპუა-ახალი გვინეაშ ართა-რთი ნინა. მიშმურს ავტრონეზიული ნინეფიშ ფანიაშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პაპუა-ახალი გვინეაშ ნინეფი
Hiri Motu Hiri-motu dili Хири моту Hirimotoueg Hiri motu Hiri Motu Hiri Motu language Hirimotua lingvo Hiri motu Hiri Motu Hiri motu Hiri motu Hiri Motu Hiri Motu jezik Hiri motu nyelv Bahasa Hiri Motu Lingua hiri motu ヒリモツ語 히리 모투 Хири-моту (кыв) Hiri motu kalba Bahasa Hiri Motu Hiri Motu Hiri motu Hiri motu Hiri motu Lenga hiri motu Hiri Motu Hiri motu Хири-моту Хири моту Hiri motu இரிமோட்டு மொழி ภาษาฮีรีโมตู Hiri Motu Гірі-моту 希里摩圖語
ქუთეში
thumb|300px|გინაჯინუ სატელიტშე ქუთეში — ნოღა საქორთუოს, იმერეთიშ აკანიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. იდვალუაფუ წყარმალუ რიონს. ოფიციალურო ნოღათ გჷმიცხადჷ 1811 წანას, მარა უმოს ორდოიან პერიოდის (730 წ., 980-1072 წწ.) თინა მიშინუაფუ საქორთუოშ შანულამ ნოღეფიშ რიცხუს. მახორობა რე 147 635 (2014 წანაშ მუნაჩემეფით). ქუთეში შანულობათ საქორთუოშ მაჟირა ორეწუალე დო კულტურული ნოღა რე, თაქ იდვალუაფუდჷ მონკა, ლექჷნი დო კვებაშ რეწუალაშ ანდა საწარმე, კულტურაშ ობიექტეფი, თეატრეფი, გალერეეფი. ქუთეში გონათაფაშ ართ-ართი ცენტრიე საქორთუოს.
ქუთეშიშ დოკუმენტური ისტორია იჭყაფუ ჯვ. წ. III ოშწანურაშე, მარა ანტიკური ავტორეფი თის კოროცხჷნა ჯვეში კოლხეთიშ ომაფეშ (ჯვ. წ. VIII ოშწ.) ნანანოღათ. ქუთეშიშ ჯვეში ჯოხოდვალეფი რე: აია, ქუთაია, ქუთათისიუმი. ოშწანურეფიშ გოძვენას, VIII-შე XIX ოშწანურაშახ, ბჟადალქორთული სახენწჷფოშ (მოგვიანაფათ იმერეთიშ ომაფეშ) ცენტრი. ბიზანტიარი ისტორიკოსიშ პროკოპი კესარიალიშ (VI ოშწ.) ჩინებათ:
შქა ოშწანურეფს ქუთეშიშ ჯოხო მიარსხუაფუდჷ დავით აღმაშენებლიშ მოღალობას, ახალ ეპოქას — აკაკი წერეთლიშ, ზაქარია ფალიაშვილიშ, კოტე მარჯანიშვილიშ საქვარუას. ქუთეშიშ დო მუში მუკი-მუკიშ თარი ოქინაფუეფი რე: ბაგრატიშ ოხიდა (XI ოშწ.), გელათიშ მონასტერი (XII ოშწ.), გეგუთიშ დოხორე (XII ოშწ.), სათაფლიაშ სახენწჷფო ტყაჩირი, ბალნეოლოგიური კურორტი წყალტუბო.
დოჯიმალაფირი ნოღეფი
thumb|300px|ჩე ხინჯი, 1900-იანი წანეფი.
სქოლიო
კატეგორია:ქუთეში კატეგორია:საქორთუოშ ნოღეფი კატეგორია:იმერეთიშ აკანიშ ნოღეფი
ჯვეში ხიბულა
ჯვეში ხიბულა თაშნეშე ჯვეშხიბლა (ჸოფილი ხიბულა) — ოფუტე ბჟადალ საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ ხობიშ მუნიციპალიტეტის, ჯვეში ხიბულაშ ოფუტეშ აკოდგინალუას. ოფუტე წყარმალუ წენწყარიშ მარძგვანი წყარპიჯის იდვალუაფჷ. ზუღაშ დონეშე 170 მეტრ სიმაღალას. ნოღა ხობიშე მოჩილათირი რე 24 კილომეტრით.
ოფუტე ჩინებული რე მუჭოთ საქორთუოშ მაართა პრეზიდენტი ზვიად გამსახურდიაშ (1939—1993) ღურაშ აბანი, სოდე თინა მუშ რინაშ ბოლო დღალეფს რდჷნ.
დემოგრაფია
2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით, ოფუტეს 712 ადამიერი ოხორანდჷ.
ისტორია
ოფუტე ჯვეში ხიბულა წყუეფს მაართათ იშინუაფჷ XVI ოშწანურაშ 60-იან წანეფს. XVII ოშწანურას, ოფუტეს აფხაზეთიშ კათალიკოსეფიშ ჟირი დოხორე გედგჷდჷ. ასქილადირი რე ართ-ართი დოხორეშ აკნაცჷმეფი.
სქოლიო
კატეგორია:ჯვეში ხიბულაშ თემიშ ოფუტეეფი კატეგორია:ხობიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი კატეგორია:სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ ოფუტეეფი კატეგორია:საქორთუოშ ოფუტეეფი
აფხაზეთიშ შქვითი სიწიმინდე
აფხაზეთიშ შქვითი სიწიმინდე, აბჟნიხა (Абжьныха) ვარ-და აბხაზეფიშ ვითი აჯამური სიწიმინდე — შქვითი აბანი აფხაზეთიშ ტერიტორიას, ნამუთ აფხაზური აჯამური რელიგიაშ მეჯინათ სიწიმინდეეფო იკოროცხჷ. სიწიმინდეეფიშ პატჷცემა გოფაჩილი რე ქირსიანეფიშ დო მუსლიმეფიშ შქასჷთ.
არძა სიწიმინდეს დორხველი ქურუმეფიშ სათურო უღუ. სამანგათ, დიდრიფშიშ ქურუმეფიშ სათუროს ორხველჷნა ჩიჩბეფი ოფუტე აჭანდარაშე, ლიხნიხიშ სათუროს — თავადი შაკრილეფი. შქვითი თარი სიწიმინდეშ მოხ ირ სათუროს უღუ მუში აჯამური ოხვამერი (ажьыра).
შხირას სიწიმინდეეფს „სასამართალოშ“ ფუნქცია უღუდჷ. რელიგიაშ მეჯინათ, სიწიმინდეეფწკჷმა ტყურა ვაშინერაფილი რდჷ, თიშ გეშა, ნამჷ-და ტყურაშ მორაგადეს უჟინაში ნძალეფი დასაჯენდეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:აფხაზური აჯამალა
გაუტამ გულატი
გაუტამ გულატი (დ. 27 გერგობათუთა, 1987) — ინდოარი ტელევიზიაშ დო კინოშ არტისტი, ნამუთ სერიალი Diya Aur Baati Hum-ს ვიკრამ არუნ რადჰიშ როლიშ რსულებათ რე ჩინებული დო Colors TV-იშ რეალითი შოუ Bigg Boss 8-იშ გომორძგვილი რდჷ. .
ბადიდი დო ზუღა
ბადიდი დო ზუღა (The Old Man and the Sea) — ერნესტ ჰემინგუეიშ თხობელუა, ნამუქჷთ იჭარჷ კუბას 1951 წანას, ოდო გჷმიბჟინუ - 1952-ს. თენა რე ავტორიშ ეკონია შანულამი ნაჭარა. თხობელუაშენ ავტორს ნობელიშ პრემია მეჩეს
კრიტიკა
კრიტიკაქ გვალო შხვადოშხვანერი ლოგინუა მეჩჷ თე თხობელუას. ნამთინე თიშ დინოხ ხვალახობაშ ჭიროთის დო ტრაგედიაშ სიმბოლოს ორწყე, ოდო ნამთინეს თინა გერგეზობაშ დო ქომოლობაშ ოჭყაფუთ მიორჩქჷ. თენა ალეგორიული ნახანდი რე. თხობელუაშ თარი გერგეზი, ბადიდი სანტიაგო, ითამ, დასურო წისაფულენც მარცხის, ედომუშამი ოთხონეჩიდოხუთი დღაშ ჭიროთიშ დო კეკინიშ უკული ვერწემი ჩხომც ქჷმოხვადუ, ძიუთ დო ღურათ ოჭოფუნც, მარა საბოლათ ზვიგენეფი მიდუღანა, მუ კჷნე ხეჩოლერო ირთუ ჸუდეშა, შქჷრენული დო გუნაწამებუ. თეშ უმკუჯინუო, თე თხობელუა იშენით ადამიერიშ ურჯგინუობას დო შურიშ უგუტახუობას უბირც. თიში ფინალი იშენით მერეთო ოპტიმისტური რე დო თეთ იშხვანერებუ ავტორიშ შხვა ნახანდეფშე. ინტერესუანი რე თვითან ჰემინგუეიშ ზიტყვეფი თე თხობელუაშ გეშა:
''თეჟამო დასურო გომიძიცუ ჭარაქ, მიფხუჯე გჷნოჩამა ადამიერიშ გჷნაფეფიშ თეშ, მუჭოთ დიო მითინც ვა გჷნუჩამუნ. თენა თიშენი მიფხუჯე, ნამუდა ჯგირი ბადიდის დო ჯგირი ბოშის აკოფხვადჲ, - ოდო ჭარუეფქ თე ეკონია ხანეფც გვალო დიჭყოლიდეს ქიანას ჯგირიშ დო ფურიშ რინა"
ლიტერატურა
კატეგორია:1952 წანაშ თხობელუეფი კატეგორია:ერნესტ ჰემინგუეიშ თხობელუეფი
ჩილეშ ვულკანეფიშ ერკებული
თუდო მოჸონაფილი რე ჩილეშ მოქმედი დო შქირატილი ვულკანეფიშ ერკებული.
მინი|250პქ|[[პარინაკოტა (ვულკანი)|პარინაკოტა]] მინი|250პქ|[[აკოტანგო]] მინი|250პქ|[[ჩაიტენი (ვულკანი)|ჩაიტენი]] მინი|250პქ|[[კორკოვადო (ვულკანი)|კორკოვადო]] მინი|250პქ|[[გუალიატირი]] მინი|250პქ|[[ლასკარი]] მინი|250პქ|[[ლიაიმა]] მინი|250პქ|[[ლიულიაილიაკო]] მინი|250პქ|[[ოხოს-დელ-სალადო]] მინი|250პქ|[[სან-ხოსე (ვულკანი)|სან-ხოსე ]] მინი|250პქ|[[სიერა-ნევადა(ვულკანი)|სიერა-ნევადა]] მინი|250პქ|[[ტაკორა]] მინი|250პქ|[[იატე(ვულკანი)|იატე]]
კატეგორია:ჩილეშ გეოგრაფია კატეგორია:ჩილეშ ვულკანეფი კატეგორია:ვულკანეფი ქიანეფიშ მეჯინათ
ჯვ. წ. 480
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 480 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
პუკარანიშ მუნიციპალიტეტი
მუნიციპალიტეტი მუშ ჸურეშე კანტონეფო ირთუ.
ჯვ. წ. 1084
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1084 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ლემპა
ლემპა (ესპ. Río Lempa) რე წყარმალუ ცენტრალურ ამერიკას. წყარმალუ იჭყაფუ სიერა-მადრე-დე-ჩიაპასიშ გვალეფს, ობჟათე გვატემალს დო გიშმურს გვატემალაშ, ჰონდურასიშ დო სალვადორიშ ტერიტორიას, ინაკათუ რჩქალ ოკიანეს. წყარმალუშ სიგინძა რე 422 კმ. ღანჩოშ ფართობი 18,246 კვ.კმ.
კატეგორია:ცენტრალურ ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:გვატემალაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ჰონდურასიშ წყარმალუეფი კატეგორია:სალვადორიშ წყარმალუეფი
ლაო-ძი
ლაო-ძი — ჯვ.წ. VI ოშწანურაშ ართ-ართი უდიდაში ჩინარი ფილოსოფოსი, ნამუშ მინობა აიწორო დოდგინელი ვა რე. დუდო ზიტყვა „ლაო-ძი“ შანენს რჩინჲ ფილოსოფოსის, მაგურაფალს. თე ადამიერშე ანდა ლეგენდა გილურს. რაგადანა, ნამუდა შურდგჷმაშ ლიას თიქ ხოჯიშა მუნოხუნელო დიტუ ოდაბადე ჩინეთი დო გეგნოდინჷნ. თეშ უკული თიშე მუთუნი ვაგუგებჷნა. ლაო-ძიქ კოჩიშობას დოუტუ ფილოსოფიური აკნარსხი ჯოხოთ „დაო დე ძინი“. თე აკნარსხიქ ოსხირი გუჭყჷ  ჩინეთიშ რელიგიურ-ფილოსოფიურ მიმალუობას დაოსიზმის. მაართაშე დაოსიზმი ხვალე ფილოსოფიური მიმალუობა რდჷ, მარა ახ.წ. მაჟირა ოშწანურას გორჩქინდჷ რელიგიაქ ნამუსჷთ თაშნეშე დაოსიზმი გიოდვეს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩინარეფი კატეგორია:ჩინარი ფილოსოფოსეფი კატეგორია:ფილოსოფოსეფი
UTC-03:00
thumb|500px|UTC−03:00: ლენი (ქირსეთუთა), ნარინჯიშფერი (მანგი), ჸვინთელი (ედომუშამი წანა), ღილე ლენი - ზუღაშ ტერიტორიეფი
UTC-03:00 — ბორჯიშ ორტყაფუ, ნამუთ იფაჩუ გეჸვენჯი რეგიონეფს:
ასტრონომია
thumb|300px|ასტრონომიული ობსერვატორიეფი thumb|300px|გალაქტიკა ასტრონომია (ბერძნ. αστρονομία; άστρον ასტრონ — მურიცხი; νόμος ნომოს — კანონი) — მენცარობა ნამუთ გურაფულენს ცალურ რსხულეფს, თენეფიშ გორჩქინაშ იდეეფს, სისტემას. ასტრონომია გურაფულენს შხვადოშხვა გალაქტიკეფს, მურიცხეფს, პლანეტეფს, კომეტეფს, მეტეორიტეფს დო შხვა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ასტრონომია
ოგლალა სიუ
ოგლალა, ოგლალა სიუ, ოგლალა ლაკოტა წჷმარინუანც ინდიარეფიშ ნინობურ ფანიას სიუშ ართ-ართ ტომც. ტომიშ ჯოხოდვალა მუთმოურც ზიტყვაშე, ნამუთ ლაკოტაშ ნინაშა შანენც ,,მუშითგუმაფაჩალც". თინეფიშ ჯინჯიერი ოხორინალი აბანი რე რეზერვაციეფი ობჟათე დაკოტას დო ნებრასკას.
ისტორია
ოგლალა ლაკოტაქ, შხვა დოსქილადირ 6 ლაკოტაშ ტომწკჷმა ართო გამკაჩირთჷ ართ მაჟირას მავითოჩხორა ოშწანურაშ დოჭყაფუს. 1840 წანაშე ოგინაფალო გილელჷ ურთიერთალაქ ინდიარეფ დო ჩეკანამეფც შქას. ჩეკანამეფიშ მუდანობა დღაშედღაშა ირდუდუ. თინეფქ გეშასირეს ნოტყეფი დო მაფურინჯეეფი, მოსპეს ოხორინალი გარემო დო თეთ ლაკოტეფც ურთულაში ოხორინალი სიტუაცია აკუქიმინეს. თექ ირფელქ გჷშეჭანუ ლჷმა, მუქუთ 1870 -ამი წანეფიშ ლიაშახ გეგინძორჷ დო ჩეკანამეფიშ გომორძგუათ მითუ. ამდღა ლაკოტეფიშ უმენტაშობა ოხორანც პაინ-რიჯიშ რეზერვაციას, ნამუთ 8984306 კმ² -ის იკჷნენც დო იდვალუაფუ ობჟათე დაკოტას.
მახორობა
ლაკოტეფიშ მახორობა 1825 წანაშო აკმადგინანდჷ გვალო მუდგარენ 1500 ადამიერც, 1882 წანაშო ლჷმეფქ დო შქირენაქ თე ტომიშ მახორობაშ რიცხუ 702 ადამიერშახ გეგმიჸუნჷ, ოდო თიშ უკული მუთ თინეფქ რეზერვაციაშა გეგნიხორეს დო ამერიკალეფშე ხეუმკუნჭაფუობა გეჭოფესჷნ, თინეფიშ რიცხუქ მირდჷ დო 2008 წანაშ ეჭარუათ აკმადგინანც დოხოლაფირო 42 000 ადამიერც.
კატეგორია:ინდიარეფი კატეგორია:ამერიკაშ კათეფი
ჯვ. წ. 1085
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1085 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
პაიტა (პროვინცია)
thumb|right|150px|პაიტაშ პროვინცია პაიტა – პიურაშ რეგიონიშ (პერუ) პროვინცია. პაიტას ბჟადალშე ომძღჷ რჩქალი ოკიანე. პაიტაშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა პაიტა. 2005 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით პროვინციაშ მახორობა აკმადგინანს 105,151 ადამიერს, ოშქარი მეჭედალა კმ²-ს რე 58.9 ადამიერი. პაიტაშ ფართობი რე 1,785.16 კმ². პროვინცია ირთუ 7 რაიონო. პაიტაშ პროვინციას სტატუსიქ მიენიჭჷ 1861 წანაშ 20 მელახის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი
ჯვ. წ. 481
ნაღურა
კატეგორია:
სტალინიზმი
სტალინიზმი (сталинизм) — ტერმინი, ნამუთ ოწაწჷ პოლიტიკურ რეჟიმს სხუნუეფიშ რსხუს ი. ბ. სტალინიშ მართუალაშ ბორჯის. თე ტერმინი იოსებ სტალინიშ დო თიში გოხოლუაშ მეჯინეფს დო პრაქტიკული საქვარუაშ იდეოლოგიას წჷმარინუანდჷ, ნამუქჷთ 1920-იანი წანეფიშ ბოლოს გჷმიქიმინჷ დო იჸუ 1953 წანაშახ, ე.ი. სტალინიშ ღურაშახ.
კატეგორია:Კომუნიზმი კატეგორია:Სხუნუეფიშ რსხუშ ისტორია
კინგსტონი
კინგსტონი (Kingston) — იამაიკაშ ნანანოღა დო თარი ონიშოლი. იდვალუაფუ კარიბიშ ზუღას, იამაიკაშ ობჟათე-ბჟაეიოლ ნორთის. ნოღას ზუღაშჸურე პალისადოსიშ გჷნძე დო ინწრო საროტი გოძჷ, ნამუთ მერსხილი რე პორტ-როიალწკჷმა. კინგსტონი არძაშე დიდი ინგლისურნინამი ნოღა რე ედომუშამ კარიბიშ ზუღაშ რეგიონს. თინა ხვალე ქიანაშ ნანანოღა ვარინ, სამაჭალო დო ოჭკომალიშ რეწუალაშ ცენტრი რე.
ნოღაქ დირსხუ 1692 წანას, გოართოიანაფილი ომაფეშით. 1872 წანას, ნოღას იამაიკაშ ადმინისტრაცია იდვალუაფუდჷ, ნანანოღაშ სტატუსიქ მიაჩჷ 1962 წანას, ზოხორინალაშ სტატუსიშ მეღებაშე დო ნოღაშ დორსხუაფაშე 300 წანაშ დუდს. ნოღაშ დაღარ განობეფს — წჷმიქიმინჷ რეგიქ, ახალი მუსიკალური ჟანრიქ, ნამუთ სკაშ პრინციპეფშე რე აკოქიმინელი დო წჷმარინუანს აფრიკული, ევროპული დო ლათინოამერიკული მუსიკაშ სინთეზის. კინგსტონი ჟირ ნორთშე აკმოდირთუ — ნოღაშ ისტორიული ცენტრი დო ახალი კინგსტონი.
1976 წანაშ ღურთუთას, კინგსტონს სახენწჷფოეფოშქაშე აპიჯალაშა მიჭარინ ხექ, ნამუშით ალმახანობას მოსოფელიშ არძა ქიანას ქიმინჯენს იამაიკაშ სავალუტო სისტემა. 2011 წანაშ მუნაჩემეფით, ნოღას 937 700 ადამიერი ოხორანდჷ, ნამუეფიშ უმენტაშობას აფრიკული წჷმოულობაშ კათა დო მეტისეფი აკმადგინანა. სახენწჷფო ნინა რე ინგლისური, მარა მახორობაშ უმენტაშობა აკანურ დიალექტშა რაგადანს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იამაიკაშ ნოღეფი კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ ნანანოღეფი კატეგორია:კარიბიშ ზუღაშ ღანჩოშ ქიანეფიშ ნანანოღეფი
მეგჰალაიაშ ოლქეფიშ ერკებული
მეგჰალაიაშ შტატიშ ოლქი – შტატიშ ადმინისტრაციული ართული, ნამუთ იმართუ ჩინოვნიკით (კომისარიშ მახვარე) ინდოეთიშ ადმინისტრაციული ნინალაშე. თის მიარე მახვარებუ ოხვარუ, დეპარტამენტეფიშ მადუდეეფი, ნამუთ გამამინჯე რენა ოკათე მეურნობაშ გოთანჯილი მალობეფიშ გოვითარაფაშო. გვალო შტატის 7 ოლქი რე.
11 მარაშინათუთა
11 მარაშინათუთა (არგუსო) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 223-ა დღა (ნარკი წანეფს — 224-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
მეგჰალაიაშ ოლქეფიშ ერკებული
რესურსეფი ინტერნეტის
*
ნავახო (კათა)
thumb|right|270px|„[[პუებლიტო“ — ჯიხეფი, ნამუეფსჷთ ნავახოშ კათა აკმაგანდჷ XVII—XVIII ოშწანურეფს.]] ნავახო, ვარდა ნავახეფი (მუშჯოხოდვალაе — დენე, დინე, ნავახოშ ოხორინალი ტრიტორიაშ მუშჯოხოდვალა — დინეტა) — ინდიარი კათა, ნამუთ ოხორანა, უთარაშო, ააშ-შ ტერიტორიას. ნავახოშ ნინა ორხველჷ ატაბასკურ ნინეფს. ნავახო — ოორუე ამერიკაშ ართ-ართი არძაშე მიარემუდანობამი ინდიური კათა — დოხოლაფირო 250 ვთშ. ადმ. (2006).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ააშ-შ კათეფი კატეგორია:არიზონაშ ინდიარეფი კატეგორია:ნიუ-მექსიკოშ ინდიარეფი კატეგორია:იუტაშ ინდიარეფი კატეგორია:ნავახო
ჩარლი კოქსი
ჩარლი თომას კოქსი (Charlie Thomas Cox; დ. 25 ქირსეთუთა, 1976, ლონდონი) — ინგლისარი არტისტი. ჩინებული რე მუშ მუჭოთ მეთ მერდოკი/არქიებული Marvel Studios-შ პერსონაჟი Netflix-იშ სერიალს არქიებული დო ოუენ სლეითერიშ როლით HBO-შ სერიალს ნერჩიშ გიმეიანი იმპერიაშე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1976 კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი
ელდის ჰოდჯი
ელდის ალექსანდერ ბასილ ჰოდჯი (Aldis Alexander Basil Hodge; დ. 20 მანგი, 1986, ოორუე კაროლინა) — ამერიკალი არტისტი. თინა არძაშე უმოსო ჩინებული რე ალექს ჰარდისონიშ როლით TNT-შ სერიალშე გოლინა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1986
კონსტანტინე ჩერნენკო
კონსტანტინე უსტინიშ სქი ჩერნენკო (რუს.: Константин Устинович Черненко, დ. 24 ეკენია, 1911, ბოლშაია ტესი, ციმბირი — ღ. 10 მელახი, 1985, მოსკოვი) — სსრრ-შ პოლიტიკოსი, პარტიული მოხანდე. 1984-1985 წანეფს სრკპ-შ გენერალური მელამოსე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეფი კატეგორია:რუსი პოლიტიკოსეფი კატეგორია:სსრრ-იშ სახენწჷფო მადუდეეფი კატეგორია:დუნაბადი 1911 კატეგორია:ნაღურა 1985
ოლივერ უილიამსონი
ოლივერ იტონ უილიამსონი (ინგლ. Oliver Eaton Williamson; დ. 27 ეკენია, 1932, სიუპირიორი, ვისკონსინი, ააშ — ღ. 21 მესი, 2020, ბერკლი, კალიფორნია, ააშ) — ამერიკალი ეკონომისტი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ეკონომიკაშ დარგის (ელინორ ოსტრომიწკჷმა ართო, 2009 წ.). უმოსო შინელი რე ტრანზაქციაშ ხარჯიშ თეორიათ.
ბიოგრაფია
ოლივერ უილიამსონი გურაფულენდჷ მასაჩუსეტსიშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტის, სტენფორდიშ უნივერსიტეტის დო კარნეგი-მელონიშ უნივერსიტეტის. კარნეგი-მელონიშ უნივერსიტეტის თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია 1963 წანას. გურაფაშ თებაშ უკულ, 1963-1965 წანეფს, უილიამსონი რდჷ ეკონომიკაშ ასისტენტ-პროფესორი კალიფორნიაშ უნივერსიტეტის (ბერკლი), 1965-1983 წანეფს რდჷ პენსილვანიაშ უნივერსიტეტიშ პროფესორი დო 1983-1988 წანეფს იელიშ უნივერსიტეტიშ პროფესორი.
რესურსეფი ინტერნეტის
From the Haas School of Business, University of California, Berkeley:
From the University of California, Berkeley:
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ეკონომისტეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1932 კატეგორია:ნაღურა 2020
ჯვ. წ. 1086
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1086 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
სოტო (ნინა)
200პქ|მინი|მარჯვნივ|სესოტოშ ნინაშ გოფაჩუაშ არეალი ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკას სოტო, სესოტო (ობჟათე სოტო, მოჯვეშო — სუტო) — ბანტუშ ფანიაშ ნინა, გოფაჩილი რე ობჟათე აფრიკას. ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკაშ ართ-ართი ოფიციალური ნინა (3 104 197 მორაგადეეფი 1996 წანაშ მუნაჩამეფით) დო ლესოთოშ (1 770 000 მორაგადეეფი 2001 წანაშ მუნაჩემეფით).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ლესოთოშ ნინეფი
პუერტო-აკოსტაშ მუნიციპალიტეტი
პუერტო-აკოსტაშ მუნიციპალიტეტი (Puerto Acosta) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიას, ლა-პასიშ დეპარტამენტიშ ელიოდორო-კამაჩოშ პროვინციას. 2010 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 28 232 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 852 კმ² რე.
მუნიციპალიტეტი მუშ ჸურეშე კანტონეფო ირთუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლივიაშ მუნიციპალიტეტეფი
კინგსტაუნი
კატეგორია:სენტ-ვინსენტი დო გრენადინეფიშ ნოღეფი კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ ნანანოღეფი კატეგორია:კარიბიშ ზუღშ ღანჩოშ ქიანეფიშ ნანანოღეფი
ჯვ. წ. 482
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 482 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
აზორიშ კოკეფი
მინი|მარჯვნივ|250 პქ|აზორიშ კოკეფი აზორიშ კოკეფი — არქიპელაგი ატლანტიშ ოკიანეს. პორტუგალიაშ ავტონომიური რეგიონი. ნანანოღა რე პონტა-დელგადა. თე არქიპელაგიშ ჩხორო თარი კოკი, სუმ ზოხოიან ბუნას აკმადგინანს დო პორტუგალიაშ ბჟადალუშე 1600 კმ-იშ მეძენას რე. კოკეფქ ვულკანეფიშ ეშაგორგოთით დო დიხაშნწალუათ გიჭყჷ. კლიმატი თაქ ლამე სუბტროპიკული რე დო თეშგურშენი ჩანარეფი ჯგირო ხარენა. კოკი პიკუს იდვალუაფუ პორტუგალიაშ არძაშე უმოს მაღალი კონკა - პიკუ (2351 მ).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პორტუგალიაშ ავტონომიური რეგიონეფი კატეგორია:პორტუგალიაშ კოკეფი კატეგორია:პორტუგალიაშ ისტორიული პროვინციეფი
ერევანი
ერევანი (Երևան, Երեվան) — ნოღა სომხეთის, სომხეთიშ არძაშ უდიდაშ ნოღა დო სომხეთიშ ნანანოღა. 2011 წანაშ მუნაჩემეფით ნოღას ოხორანს 1 060 138 მახორუ. ერევანი სომხეთის ისტორიული, ეკონომიკური, ფინანსური დო კულტურული ცენტრი რე. ნოღა წყარმალუ რაზდანიშ წყარპიჯის იდვალუაფუ. ერევანი დოხოლაფირო 2,780 წანერი დო მოსოფელიშ ართ-ართი უჯვეშაში ნოღა რე.
ისტორია
ერევანი სომხეთიშ ისტორიაშ ლიტერატურას მაართაშე VI ოშწანურაშ დაჭყაფუშ იშინუაფუ. არქეოლოგიური გონთხორუეფიშ შედეგო მეგორაფილი ლისმარული მიკნაჭარეფიშ მეჯინათ, ურარტუშ მაფა არგიშთი I-ქ ჯვ. წ. 782 აკაგჷ ჯიხა ერებუნი, ნამუშ გოხოლუას დოდგუ თეხანური ერევანი. XIII ოშწანურაშე იძნანდჷ ერევანიშ ეკონომიკური დო პოლიტიკური შანულობა. 1440-იან წანეფშე ბჟაეიოლ სომხეთიშ ადმინისტრაციული ცენტრო გჷნირთჷ. 1513 წანაშე 1735 წანაშახ ჯიხა დო ნოღა მიარეშა მოჯალაგეს ოსმალეთიქ დო ირანქ. 1604 წანას ერევანი ქჷდიჸუნუ აბას I-ქ დო სომხეთიშ მახორობა ირანშა გეგნახორუ, მარა ნოღაქ მალას აკოდგინჷ დო ერევანიშ სახანოშ ცენტრო გჷნირთჷ. XVII ოშწანურას, ერევანს ეკონომიკურ ეჸონუაქ დიჭყჷ. 1827 წანაშ 1 გჷმათუთას ნოღა რუსეთიშ ჯარქ ქჷდიჸუნუ დო თურქ-მანჩაიშ ზავით ბჟაეიოლ სომხეთიშ ტერიტორიაწკჷმა ართო რუსეთის ქჷმიარსხუ 1828 წანას. ერევანი დიო სამაზრო ნოღა რდჷ, 1849 წანაშე ერევანიშ გუბერნიაშ ცენტრო გჷნირთჷ. 1902 წანას ერევანქ რკინაშარათ ქიმიარსხუ ქართის, 1908 - ჯულფას, ნამუქჷთ ხე უნწყუ ნოღაშ ეკონომიკურ მოჭყანიარაფას.
დომაჸალაფირი დო პარტნიორი ნოღეფი
ერევანიშ დომაჸალაფირი ნოღეფი რე:
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთი კატეგორია:სომხეთიშ ნოღეფი კატეგორია:აზიაშ ნანანოღეფი კატეგორია:ევროპაშ ნანანოღეფი
ინდოეთიშ შილა
ინდოეთიშ ერუანული შილა — ინდოეთიშ ართ-ართი სახენწჷფო სიმბოლო. შილა ჰორიზონტალური, თინკუნთხუამი სუმფერამი რე — ჸვინთელპირიშფერი, ჩე დო წვანე. ჩშქას გეხანტჷ 24 თოლამი აშოკა ჩაკრა. თეხანური ფორმათ მიღებულ რე 1947 წანაშ 22 კვირკვეს, ოკანონმადვალე ასამბლეაშით, მუჟამსჷთ თიქ ინდოეთიშ დომინიონიშ ოფიციალურ შილათ გჷნირთჷნ. უკული თე შილა ქჷდიტუ ინდოეთიშ რესპუბლიკაქ. ინდოეთის, ზიტყვა სუმფერამი (तिरंगा, Tirangā) დახე ირო ინდოეთიშ ერუანულ შილას შანენს. შილა გერსხჷ პინგალი ვენკაიაშით გოჭყაფილჷ ინდოეთიშ ერუანული კონგრესიშ შილას.
კანონიშ მეჯინათ, შილა კეთებული ორდას-ოკო კჰადიშე — ხეთ გოშლერი ბამბეშ ვარ-და აბრეშუმიშ ნოჭკერიშ სპეციალური ტიპიშე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ ქიანეფიშ შლეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ერუანული სიმბოლოეფი
ლოს-არაიანესიშ ერუანული პარკი
ლოს-არაიანესიშ ერუანული პარკი (Parque Nacional Los Arrayanes) — ერუანული პარკი არგენტინას, ნეუკენაშ პროვინციას, ნოღა ვილა-ლა-ანგოსტურაშე 3 კილომეტრის. იდვალუაფუ ნაუელუაპიშ ტობაშა მიშაჭკირილ ჩქონს. ფართობი 17,53 კმ². პარკიქ დირსხუ 1971 წანას, უკვე რინელ ნაუელ-უაპიშ ნაციონალურ პარკის, უვანაფერაში ჯალეფიშ (arrayán) თხილუაშ ღანკით. გოფაჩილი რე ჩანარეფიშ ანდა გვარობა.
ქოძირით თაშნეშე
მინი|left|250პქ
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ ერუანული პარკეფი
ჯვ. წ. 1087
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1087 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ნაუელუაპიშ ტობა
მინი|280პქ ნაუელუაპიშ ტობა (Lago Nahuel Huapí) — ტობა არგენტინაშ პატაგონიაშ ოორუეს, რიო-ნეგროშ დო ნეუკენაშ პროვინციეფს შქას. ტობაშ რღამილი ჯიშთური გორჩქინაშ რე.
გეხვილჷ ნაუელ-უაპიშ ნაციონალურ პარკის, ნამუთ არგენტინაშ მაართა ნაციონალური პარკი რე 1903 წანაშე. მუში ჟიდოხიშ ფართობი რე 529 კმ². ტობაშ წყარი ტომბა დო გჷშაკერძაფილო ლენი ფერიშ რე. ბრელი რე კოკი, თინეფ შქას ეიოშანალი რე ვიქტორია. გუშმურს წყარმალუ ლიმაი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ ტობეფი
ბულეკი
საქორთუოს ირდიხას მოჸუნა, მაღალგვალამ ზონასჷთ. თიში მოჸონაფა კინ სატიბასჷთ შილებე. თასჷნა მერღვაფილო. თასუაშ ნორმა 20-25 კგ ჰა-შა. დო ნოლექიქ ვაბაღ-და, დიხას 2-3-შახ ოკო წყარუა. ბულეკიშ მიარე ჯიში არსებენს. საქორთუოშ ბულეკიშ საადრიო ჯიშეშე (ოვეგეტაციე პერიოდი 23-25 დღა) გოფაჩილი რე საქსი, რუბინი, ვარდიშფერი დო ჭითა ჩეკუდელა; ოშქაშე ჯიშეშე (28-30 დღა) — ვიურცბურგი, ტაშკენტი; საგვიანე ჯიშეშე (38-40 დღა) — დუნგანი, ჭითა ვეწე, ჸინიშ კონწოლი დო შხვა. ბულეკიშ თარი მანებელი რე ორტვინიშ წყირი, ნამუშ სააწმარენჯოთ გჷმირინუანა „ბი-58-იშ“ 0,15%-იან წყორს.