გეორგ_ვილჰელმ_ფრიდრიხ_ჰეგელი
ჰეგელიშ ფილოსოფია
ჰეგელიშ ფილოსოფიათ გეთუ გერმანული კლასიკური ფილოსოფიაშ თი ტომბა გორუეფქ, ნამუეფით დიჭყჷ ი. კანტიქ დო გაგინძორჷ ი. ფიხტექ დო ფ. შელინგიქ. ი. კანტიშ დო ი. ფიხტეშ ნოარზებუს ჰეგელი გჷშაკერძაფილო დიდი შანულობას არზენდჷ დვალირობას თიშ დინოხოლე, ნამდა არზუანობა აკოქიმინჯალურიე, აქტიურიე, მარა თინა ვა ალჷ თე კონცეფციეფშო დუჷახასიათებელ სუბიექტივიზმის. ჰეგელშო არზუანობა, გონება, ხვალე სუბიექტიშ უნარი ვა რე, ვარინ რე ოქიანუშ ოსხირს დვალირი აბსოლუტი, ღორონთიე. ი. კანტიშ დო ი. ფიხტეშ სუბიექტივისტური არზით, გაღიერობა ხვალე დიოთარსიე, დო ჰეგელშო გაღა ვარე თიშნეროთ დაღარი,ნამდა ხვალე დიოთარსიშ სფეროთი იფარგალუდასინ, თინა <span title="თაქ.ღვთაება">ოხვამერიე, აბსოლუტური ძალიერობა რე დო, თაშ ნამდა, სინანდულეშ მაღვენჯითიე. ფ. შელინგწკჷმა ართო ჰეგელქ ობიექტური იდეალიზმიშ პოზიციას ქიგედირთჷ, მორო ჭიეჭიეთ არგამაქ იჸუ, ნამდა თე ჟირი მოარზეშ შქას ანდა პრინციპული ხასიათიშ უალებუობა ორდჷ. ჰეგელი გჷშაკერძაფილო ვაუხუჯანდჷ ფ. შელინგიშ მეჯინალას ფილოსოფიური მონძღვარუაშ ეგაფაშ დო დოსაბუთაფაშ დინოხოლე. თიშ არზით, ინტელექტუალური ინტუიცია თი სახეთ, მუნერით თინა ფ. შელინგიშ კონცეფციას რდჷნ, ვეჸუაფუდჷ დოსაბუთაფაშ ანჯარი, რახან თეშნერი კონცეფცია თვითკორინს დო ოგურიობას აპატჷნენს ფილოსოფიას. ჰეგელიშ მეჯინალათ, ობიექტური იდეალიზმიშ თარი პრინციპი — დვალირაფა ჸოფიერებაშ დო არზუანობაშ იგივეობაშ დინოხოლე — ფ. შელინგიშე ოწმოხ რე მეღებული კონწარი დოსაბუთაფაშ უმუშო. თელი წჷმემალი ფილოსოფიური მონძალაშ, უპირველაშ ირიშო, ი. კანტიშ, ი. ფიხტეშ დო ფ. შელინგიშ დიალექტიკური ნაარზებუშ ემუშორაფაშ დო ტომბა გინომუშებაშ ქვინჯის ჰეგელქ დარსხუ დიალექტიკური მეთოდი, ნამუთ მუში არზით, ფილოსოფიური დოსაბუთაფაშ ხვალე ართი ოშქარუობა რე. თე მეთოდი მოღეთ ირინუანს ცნებეფს: რახან ოქიანუშ ჯინჯი არზიე, ცნება რე, თიში ჭირინაფაშ ანჯარით ცნება ოკო რდას. ფილოსოფია, ჰეგელიშ არზით, წორეთ ცნებეფიშ სისტემა რე, ნამუთ ცნებეფიშ გოვითარაფაშ ქვინჯის ეთმომჭარჷნა გაღაშე, იდეაშე საკუთარი დუდიშ რეალიზაციაში დო შემეცნებაშ პროცესის. თე გოვითარაფაშ ეშალუ რე უმარტივაში, უღარიბაში, არძაშე უმოს აბსრაქტული ცნება. დიალექტიკაშ ალებათ, სისტემა თე დუდშეიანი ცნებაშ გავითარაფა რე, თიშ უოშქარუობაშ, უდუსაბუთუობაშ, ვარსულჸოფილობაშ მონწყჷმა რე. ცნებეფიშ გოვითარაფა გოპიჯალაფირიე თით, ნამდა ირი თინეფშეიანი ვარაფაშ მომენტიშ მაკათაფუე. არზი პირველი უმარტივაში ცნებაშე უციოობათ გინმურს მოპიჯური ცნებაშა, თეზისშე — ანტითეზისშა. თე დაპირისპირება ცნებეფიშ შქას ვა სპუნს თინეფს: კილმარჩქინდუ, ნამდა ართიანიშმოპიჯე ცნებეფი ხვალე ვევარანანი, ვარინ ხოლო თხულენა ქორთ ართიანს, მუჭოთ მასმა, უმოსი მაღალი ცნებაშ მომენტეფი. თე მონკა ოკუჩხური ვარაფაშ ვარაფა რე, თეზისი დო ანტითეზისურ გოართიანაფა-სინთეზიშ ქვინც. თით ითებუ̂ ჩჷნაფაშ ყარაფიშ ართი ციკლი დო დაჭყაფუ ერზიებუ ახალ ციკლის. ახალი ცნებეფი დიალექტიკურო ეთმონწყუნს ჯვეშეფს, თ.ნ. (თაშ ნამდა) ივარანა მუნეფიშ პრეტენზიას უნივერსალურობაშე, თე ბორჯსით იჩუანა დო ამაღალენა თინეფს — მომენტიშ სახეთ მიშმაჸუნა თინეფი დორხველური დინორეშა. აზჷრიშ ყარაფი ფილოსოფიურ სისტემას დოჭყაფური ცნებაშ გადინდარება რე, აბსტრაქტულიშ კონკრეტულშა ულა რე, დოჭყაფურშე მოშორება რე, მარა თინა, მუჭოთ ქვინჯიშა ულა, დოჭყაფურიშ დოსაბუთაფა რე, თე არზით დოჭყაფურშა უკახლე დორთათიე. დოჭყაფური ცნება სისტემაშ ლიას მუწმოდირთუ მუჭოთ გამართლებული თი უციო მერსხილობეფით, ნამუეფით აკმოდირთუ მუშ დო არძა შხვა ცნებაშ შქას. ფილოსოფიური სისტემა, ჰეგელიშ არზით, რე წირე, სოდეთ წიმულა უკახლე დორთათიე, ოდო დოჭყაფური კინე თე შვანც დათებუთი რე.