cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ჯეფრი რაში
ჯეფრი რაში (Geoffrey Rush; 6 კვირკვე, 1951, ტუვუმბა) — ავსტრალიარი არტისტი. მეღებული აფჷ ოსკარიშ, ორქოშ გლობუსიშ, გრემიშ, BAFTA-შ, დო შხვა ჯილდოეფი.
1646
კატეგორია:
ჯეფრი რაში
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ავსტრალიარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1951 კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
1647
კატეგორია:
დინგო
დინგო (Canis lupus dingo ან Canis familiaris dingo) — გოფაჩილი ჸუდეშ ჯოღორი. შილებე, ავსტრალიაშა ევროპალეფიშ დოხორუაშახ ხოლო რდჷკო მიშაჸონაფილინ. თიში რსხულიშ სიგჷრძა 90-110 სმ-შახ რე. რჩქვანელობური ღანჯიშფერ-ჸვინთელი ვარდა ჭითური რე. მუთმოფხვადჷნა შქირუ, უჩა, ჩე დო ჭარგა ინდივიდეფი. სერიშ დო ონჯუაშ ჩხოლარი რე. მოჩილი ბუნათ ოხორანა. ხანს 6-8 ლაკვის. იჯინორუ შხურს, მუშ გეშა მახორობა თის მუთმოჯილიკანს. დინგოს ქექაშე გინმუღჷ ტყვეობა, ითვინიერებე.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჯოღორიშობურეფი
1650
კატეგორია:
მინესოტა
120px|right 120px|right
მინესოტა (Minnesota, Mn) — შტატი ააშ-ს, იდვალუაფუ ოორუე-ბჟადალუშ ცენტრალურ რეგიონს. ჯოხო სიუშ თურეფიშ ნინაშა „წყარმალუშ ლანდღვირი წყარს“ შანენს. XVII ოშწანურას თაქ მაართა მარკვიებერეფი ფრანგეფი რდეს. 1783-1793 – წყარმალუ მისისიპიშ ნორთი გინაჩჷ ამერიკალეფს დო ინგლისარეფს. 1830 – გორჩქინდჷ მაართა ხორუეფქ. 1849 – ააშ-იშ ტერიტორი რე. 1858 წანაშე ააშ-იშ შტატი რე.
კორკი
კორკი (Corcaigh; Cork) — სიკაბეტაშ მეჯინათ მაჟირა ნოღა ირლანდიას. იდვალუაფუ ქიანაშ ობჟათე-ბჟადალშე, დუბლინიშე 253 კილომეტრიშ მეძენას. კორკიშ საგრაფეშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ნოღაქ დირსხჷ VI ოშწანურას, წიმინდე ფინბარიშით, ნამუქჷ ოხვამე დოდგჷ წყარმალუ ლიშ მარძგვან წყარპიჯის.
ნოღაშ ირლანდიური ჯოხო Corcaigh (კორკი) გინმითანგუ მუჭოთ „ოლონტყეში“.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ირლანდიაშ ნოღეფი კატეგორია:ევროპაშ კულტურული ნანანოღეფი კატეგორია:ირლანდიიმაშ კაბეტი ნოღეფი კატეგორია:კორკიშ საგრაფეშ დოხორელი პუნქტეფი
1651
კატეგორია:
მისისიპიშ შტატი
120px|right 120px|right
მისისიპი (Mississippi, Ms) — შტატი ააშ-ს, იდვალუაფუ ობჟათე-ბჟაეიოლუშ ცენტრალურ რეგიონს. ჯოხო ინდიარეფიშ ნინაშა „დიდ წყარმალუს“ შანენს. ათე ტერიტორია 1540 წანას გიმირკვიუ ერნანდო დე სოტოქ. 1699 წანას ფრანგეფქ დარსხუეს ხორუა, 1763 – პარიზიშ მორაგადაფათ გინაჩჷ ინგლისის. 1798-შე ააშ-იშ ტერიტორია რე, 1817-შე - შტატი. 1861-1870 წანეფს კონფედერაციაშ მაკათური რდჷ.
კატეგორია:ააშ-იშ შტატეფი
პრიპიატი
პრიპიატი (Прип'ять) — მეტებული ნოღა ოორუე უკრაინას. 1986 წანაშ 26 პირელს, გოთანას თე ნოღაშ გოხოლუას ატომურ ელექტროდგჷმილს მოხვადჷ ჟონუაქ, ნამუშ შედეგო ატმოსფეროს მიქიორუ მონე დო თელარაშო ოშქურანჯი რადიოაქტიური ნიფთიარობეფქ. ნოღაშე ევაკუირაფილქ იჸუ მახორობაქ დო თიშ უკული თექ მითინ ვახორანს. ჩერნობილიშ გაკერზებულ ზონას ეშახუნელჷ ნოღეფს შქას პრიპიატის დო ჩერნობილს, შხვა ნოღეფშე გინორთელო, ვეგჷლანწყჷმჷნა დოხორელი პუნქტიშ სტატუსი.
პრიპიატი საოლქე შანულობაშ ფორმალური ნოღა რე, ნამუთ დოჸუნს კიევიშ საოლქე სხუნუს. ნოღა იდვალუაფუ წყარმალუ პრიპიატიშ წყარპიჯის, იანოვიშ ორკინაშარე დგჷმილიშ გოხოლუას, ჩერნიგოვ-ოვრუჩიშ მუნაკვათის. ოავტომობილე რზალეფი ნოღას პოლესიეშ ოტრანსპორტე მაგისტრალეფიშ ხეონწყუე ნოსქვო გჷნმართინუადჷ. 1985 წანაშ გერგობათუთაშ მუნაჩემეფით, პრიპიატის 47 500 ვთშ. ადამიერი ოხორანდჷ, დოხოლაფირო 25-შახ შხვადოშხვა ერუანობაშ კათა. ნოღაშ ტერიტორიას აკოშაყარელი რდჷ 10 სპორტული დარბაზი, 3 აუზი, 10 ოჸოთამალი ტირი, 2 სტადიონი.
ისტორია დო ნოღაშ გოვითარაფა
მინი|მარცხნივ|ნოღაშ დო ჩერნობილიშ ატომურ ელექტროგდჷმილიშ მიოჯინუ ორთვალშე. მინი|მარცხნივ|ატრაქციონი პარკიშ ტერიტორიას. ნოღაქ 1970 წანაშ 4 ფურთუთას დირსხუ. 1979 წანაშე ნოღაშ სტატუსი უღჷ. თიშ დორსხუაფაშ გენერალურ ბაძაძო გჷნირთჷ აკოგაფა დო უკული ექსპლუატაცია ევროპაშ ართ-ართი უდიდაში ატომური ელექტროდგჷმილიში, ნამუთ ჩინებული რდჷ ჩერნობილიშ ატომური ელექტროდგჷმილიშ ჯოხოთ.
პრიპიატიქ სსრრ-ს გჷნირთჷ რანწკით მა-9 ატომური ელექტროდგჷმილ ნოღა-ალმაშარეთ. 1985 წანაშ გერგობათუთაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით, ნოღას 47 ვთშ. 500 ადამიერი ოხორანდჷ, მახორობაშ ძინა ომანგუდჷ დოხოლაფირო 1500 ადამიერს წანმოწანას, ნამუეფშეთ 800-შახ ახალდჷნაბადეფი რდჷ, დოხოლაფირო — 500-600 ადამერი თაქ იროანი ოხორინალო სსრრ-იშ შხვადოშხვა რეგიონშე მიშჷ. ოპროექტე, დუდმაართა გოკოროცხუათ მახორობა ოკო ჸოფედჷკო 75-78 ვთშ. ადამიერი.
ნოღა მიშაჸონაფილი რე იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ერკებულშა, მუჭოთ ბირთვული კატასტროფაშ არძაშე უბედური აბანი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კიევიშ ოლქიშ ნოღეფი კატეგორია:უკრაინაშ მეტებული ნოღეფი კატეგორია:ჩერნობილიშ კატასტროფა კატეგორია:უკრაინაშ ნოღეფი
1652
კატეგორია:
1653
კატეგორია:
პეტრე I დიდი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეთიშ იმპერატორეფი კატეგორია:დუნაბადი 1672 კატეგორია:ნაღურა 1725 კატეგორია:სკუაშ მაჸვილარეფი კატეგორია:რომანოვეფიშ დინასტია კატეგორია:ნოღეფიშ დჷმარსხუაფალეფი
1654
კატეგორია:
1655
კატეგორია:
მისურიშ შტატი
კატეგორია:ააშ-იშ შტატეფი
ანგოლაშ ნოღეფიშ ერკებული
ანგოლაშ ნოღეფი (Cidades em Angola) — ანგოლაშ დოხორელი პუნქტეფიშ ერკებული. გიმე მოჩამილი რე ანგოლაშ 10 დიდი ნოღა. ინტერნეტ-რესურსიშ World Gazeteer მეჯინათ, ანგოლას 179 ნოღა რე, სოდე 3000-შე უმოსი ადამიერი ოხორანსჷნ.
ანგოლაშ ნოღეფიშ ერკებული
thumb|right|400px|ანგოლაშ ნოღეფი
სქოლიო
ანგოლა
Mercedes-Benz
მინი|1906 წანაშ მერსედეს-სიმპლექსი, [[გერმანიაშ მუზეუმი (მიუნხენი)|გერმანიაშ მუზეუმი]] მინი|1957 წანაშ მერსედეს-ბენცი 300Sc კაბრიოლეტი მინი|1959 წანაშ მერსედეს-ბენცი W120 მოდელი 180 მინი|მერსედეს-ბენცი, S-კლასი მინი|მერსედეს-ბენცი ვარიო მინი|[[ბენედიქტე XVI მერსედეს-ბენციშ პოპემობილით სან-პაულუშ შოშეეფს]] მერსედეს-ბენცი (Mercedes-Benz) — გერმანული ავტომაწარმე კომპანია.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანიაშ კომპანიეფი კატეგორია:ავტომაწარმე კომპანიეფი
რჩქვანელობური მელა
რჩქვანელობური მელა (Vulpes vulpes) — მახვამილაფარი ძუძუშმაწუალი ჩხოლარი ჯოღორიშობურეფიშ ფანიაშე. თიში რსხულიშ სიგჷრძა რე 60-90 სმ, კუდელიშ — 40-60 სმ, წონა — 6-10 კგ. კიდირი დო კუდელიშ ბოლო ჩე უღუ. თვათვეფს უჩა ლაქეფი უღუ. ფართას რე გოფაჩილი. მუთმოფხვადჷნა ევროპას, აზიას, ოორუე აფრიკას დო ოორუე ამერიკას. უმოსობას მეთმეჩანს ღილე აბანეფს. ჭკომუნს მაღირღონალეფს, ოშა-გოშათ ყურდღელეფს, მაფურინჯეეფს, ჭანდეფს, ღურელ ჩხოლარეფს დო შხვა ნოსქილედეფს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჯოღორიშობურეფი
სოდომიშ 120 დღა
სოდომიშ 120 დღა, ვარდა ლიბერტინაჟიშ სკოლა (ფრანგ. Les 120 Journées de Sodome ou l'école du libertinage) — მარკიზ დე სადიშ უთებუ რომანი, ნამუქჷთ იჭარჷ 1785 წანას დო გიშართჷ 1904 წანას. რომანი პორნოგრაფიული დო ეროტიკული ხასიათიში რე.
რომანიშ სიუჟეტით ოთხი ლიბერტინი ადამიერი მეურს ართ-ართი ჯიხაშა, ნამუთ გერმანიაშ შვარცვალდიშ ტყას იდვალუაფჷ. თინეფს მუნეფიწკჷმა ართო მეჸუნა 36 ძღაბი დო ბოში, უმოსო თინეიჯერეფი დო ჯიხას, ოთხი თუთაშ რინაშ ბორჯის სექსუალურ დო სადისტურ ორგიეფს ონწყუნა.
მარკიზ დე სადი რომანს ჭარუნდჷ 1785 წანას, ჸათე პერიოდის თინა ბასტილიაშ ჯიხას ხედჷ. უკულ დე სადი შხვა ჯიხაშა გეგნიჸონეს, მალას ბასტილია რევოლუციონერეფქ გეჭოფეს დო მარკიზ დე სადიქ ნაჭარა დინაფილო მირჩქინჷ. მარა ნაჭარა დინაფილი ვა ჸოფე დო თიქ წინგო 1904 წანას გიშართჷ. მაეჩა ოშწანურას რომანქ პოპულარობა მიპალუ დო ითანგჷ ინგლისურ, გერმანულ, რუსულ, ესპანურ დო იაპონურ ნინეფშა.
რომანიშ სიუჟეტის რე გერსხილი იტალიარი რეჟისორიშ პიერ პაოლო პაზოლინიშ 1975 წანას გინოღალირი კინო-ფილმი სალო, ვარდა სოდომიშ 120 დღა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მარკიზ დე სადიშ რომანეფი კატეგორია:ფრანგული რომანეფი
მიჩიგანიშ შტატი
200px|right 200px|right
მიჩიგანი (Michigan, MI) — შტატი ააშ-ს, იდვალუაფუ ოორუე-ბჟაეიოლიშ ცენტრალურ რეგიონს. ჯოხო ინდიარეფიშ ნინაშა Mishigamaw „დიდ წყარს, დიდ ტობას“ შანენს. XVII ოშწანურას თაქ ბორჯული პოსტეფი გიორინეს ფრანგი მარკვიებერეფქ ბრიულექ, მარკეტიქ, ჟოლიექ დო ლა-სალქ. 1668 წანას გორჩქინდჷ მაართა ხორუეფქ; 1701 წანას მიჩიგანქ გინორთჷ ინგლისარეფიშ ხელს, 1796 — ააშ-იშ ტერიტორია რე. 1837-შე ააშ-იშ შტატი რე.
კატეგორია:ააშ-იშ შტატეფი
1656
კატეგორია:
კოლინ ფერთი
კოლინ ენდრიუ ფერთი (Colin Firth; 10 ეკენია, 1960, გრეიშოთი) — ინგლისარი კინოშ,თეატრიშ დო ტელევიზიაშ არტისტი. მეღებული აფუ ოსკარიშ, ორქოშ გლობუსიშ, BAFTA-შ დო შხვა ჯილდოეფი. თიში არძაშე ჩინებული როლი რე ჯორჯ VI ფილმს „მაფაშ ზიტყვა“.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1960 კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
1657
კატეგორია:
ფოფორამი გერი
ფოფორამი გერი (Chrysocyon brachyurus) — ძუძუშმაწუალი ჩხოლარი ჯოღორიშობურეფიშ ფანიაშე. სრსხულიშ სიგჷრძა — 115-125 სმ-შახ, კუდელი დოხოლაფირო — 30 სმ. სიმაღალა მინდაოს 75 სმ. გოფაჩილი რე ობჟათე ამერიკას. მუთმოფხვადჷნა ბრაზილიას, პარაგვაის, არგენტინას, ბოლივიას დო პერუს. უმოსო ოშა-გოშათ ურუგვაის. მოუჩე ფერიშ ნიჩვი უღუ. უპირატესობას მეთმეჩანს ღილე ოდიარამ დო ბართვამ პამპასეფს, ტყაშ პიჯეფს დო ჭალენჭყის. გვალეფს დო ჭვემაშ ტყალეფს ვა ხე. მონოგამიური ჩხოლარი რე. მაკობა იგჷნძორებუ 62-66 დღას. სქესობურ სიწიფრეს 1 წანაშ ხანს მეთმიოჭირინუანს. ტყვეობას თელარენს 12-15 წანას. საფრთხეწკჷმა არხოს მარენჯი გვარობა რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჯოღორიშობურეფი
ფრანკლინ დელანო რუზველტი
მინი|250პქ|ფრანკლინ დელანო რუზველტი [[1933 წანას]] ფრანკლინ დელანო რუზველტი (Franklin Delano Roosevelt; დ. 30 ღურთუთა, 1882 — ღ. 12 პირელი, 1945) — ააშ-შ 32-ა პრეზიდენტი დემოკრატიულ პარტიაშე. ოთხშახ იჸუ გიშაგორილქ პარტიაშ მადუდეთ, ნამუთ მოღალენდჷ 1933-45 წანეფს დო აკა ააშ-შ პრეზიდენტი რე, ნამუქჷთ ჟირ ვადაშე უმოსშახ რდჷ თე პოსტისჷნ. მა-20 ოშწანურაშ ცენტრალური ფიგურა, თის შხირას ააშ-შ სუმ უდიდაშ პრეზიდენტეფიშ რანწკის მიშინუანა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ააშ-იშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:ნიუ-იორკიშ გუბერნატორეფი კატეგორია:მამართალი ფილატელისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1882 კატეგორია:ნაღურა 1945 კატეგორია:მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ პოლიტიკური ლიდერეფი
ცინ შიხუანდი
thumb| ცინ შიხუანდი ცინ შიხუანდი (秦始皇) (დ. ჯვ. წ. 259 — ღ. ჯვ. წ. 210) — ცინიშ ომაფეშ მამართალი (ჯვ. წ. 246 წანაშე), ნამუქჷთ გათუ მიარეოშწანურამი მალიმორ ომაფეეფიშ ეპოქა. ჯვ. წ. 221 წანაშო დამყარჷ მართუალა ოშქაშე ჩინეთიშ ედომუშამ ტერიტორიას დო გემშართჷ ისტორიაშა, მუჭოთ მაართა ჩინური ცენტრალიზებული სახენწჷფოშ დჷმარსხუაფალქ. თიშით აკოქიმინელჷ ცინიშ დინასტია, ნამუთ ღანკო ისახუნდჷ ჩინეთიშ ვითი ვითოში წანაშ გოძვენას მართუნს, გჷმაჸოთამილქ იჸუ მუსხირენ წანმოწანაშა თიში ღურაშე.
ცინ შიხუანდი ასეშა სქიდუ ართ-ართ დისკუსიურ ფიგურათ ჩინეთიშ ისტორიას. ჩინეთიშ გოართიანაფაშ უკული თიქ დო თიშ უახოლაშ ელმაჩამალქ ლი შიქ გატარჷ ეკონომიკური დო პოლიტიკური რეფორმეფი. თიქ წჷმიჭყჷ თიჯგურა გიგანტური პროექტეფი, მუჭომეფით რე ჩინეთიშ დიდი კიდალა, ჩინეთიშ მაართა იმპერატორიშ მავზოლეუმი, შარეფიშ სისტემა დო ტერაკოტაშ არმია. თეწკჷმა ართო თიქ დოჭუ მიარე წინგობარი დო შხვადოშხვა წინგი.
სალადინი
მინი|250პქ|სალადინი — [[ეგვიპტეშ დო სირიაშ სულთანი]] მინი|სალადინიშ [[ეგვიპტე|ეგვიპტური ლჷმეფი]] სალაჰ ად-დინ იუსუფ იბნ აიუბი, ევროპას ჩინებული მუჭოთ სალადინი (დ. 1137/1138 — ღ. 4 მელახი 1193) — ეგვიპტეშ სულთანი 1171 წანაშე, აიუბიდეფიშ დინასტიაშ დჷმარსხუაფალი; წჷმოულობათთ ქურთი.
1659
კატეგორია:
სალადინი
სქოლიო
კატეგორია:ქურთეფი კატეგორია:აიუბიდეფიშ დინასტია კატეგორია:მუსლიმანი ცხენენჯმადუდეეფი კატეგორია:ნაღურა 1193
იანტრა (წყარმალუ)
იანტრა (ბულგ. Янтра) — წყარმალუ ბულგარეთის, დუნაიშ მარძგვანი ნადუ. წყარმალუ ოდუდეს ეთმეჭოფუნს ჰაჯი დიმიტრიშ გვალას, ცენტრალურ სტარა-პლანინას, ზუღაშ დონეშე 1,340 მეტრაშ სიმაღალას.
იანტრა გიშმურს ნოღეფს: გაბროვოს, ველიკო-ტარნოვოს, გორნა-ორიაჰოვიცას, პოლსკი-ტრიმბეშის, ბიალას დო ინაკათუ დუნაის ნოღა სვიშტოვიშ გოხოლუას.
წყარმალუ იანტრაშ სიგინძა რე 285 კმ., ღანჩოშ ფართობიე 7,862 კმ².
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბულგარეთიშ წყარმალუეფი კატეგორია:დუნაიშ ნადუეფი
1658
კატეგორია:
ანილინგუსი
ანილინგუსიქ რისკიან პროცედურაქ შილებე იჸუას. მუშენ და, სქესობური აქტიშ ბორჯის შილებე მოხვადას შხვადოშხვა ბაქტერიული დო ვირუსული ლახარეფიშ გინოჩამაქ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სექსი კატეგორია:ორალური სექსი კატეგორია:სექსოლოგია
1661
კატეგორია:
კანიშ კინოფესტივალი
კანიშ საირქიანო კინოფესტივალი (Festival international du film de Cannes) — ართ-ართი არძაშე პრესტიჟული კინოფესტივალი მოსოფელს. მაართათ ჩეტარჷ 1946 წანაშ 20 ეკენიაშე 5 გიმათუთაშა ოკურორტე ნოღა კანს, საფრანგეთიშ წყარპიჯის. თიშ უკულ ირწანურო იტარებჷ მესიშ თუთას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კანიშ კინოფესტივალი კატეგორია:ოერეფოშქაშე კინოფესტივალეფი კატეგორია:კინოფესტივალეფი
1662
კატეგორია:
მარკიზ დე სადი
დონასიენ ალფონს ფრანსუა დე სადი (ფრანგ. Donatien Alphonse François de Sade; დ. 2 მანგი, 1740, პარიზი, საფრანგეთიშ ომაფე — ღ. 2 ქირსეთუთა, 1814, შარანტონი, ვალ-დე-მარნი, საფრანგეთიშ ომაფე) — ფრანგი ჭარუ, ფილოსოფოსი დო პოლიტიკოსი. რე ავტორი რომანეფიშ, კუნტა თხობელუეფიშ, პიესეფიშ, დიალოგეფიშ, ფილოსოფიური დო პოლიტიკური ნახანდეფიშ. მუში ლიტერატურული კარიერაშ ბორჯის ნამთინე ნახანდიქ ანონიმურო გიშართჷ.
მარკიზ დე სადი შინელი რე ეროტიკული ნაწარმებეფით, სოდეც ფილოსოფიური მოტივეფი პორნოგრაფიას რე მერსხუაფილი. დე სადიშ ნაჭარეფს უმოსო ეჭარილი რე სექსუალური ფანტაზიეფი, სადისტური დო სადომაზოხისტური თემეფი, სქესობური აქტიშ შხვადოშხვა ფორმეფი, მაგალთო ანალური სექსი (ნამუსჷთ დე სადი სოდომიას უძახუდჷ), სექსუალური ორგიეფი დო შხვა. ზიტყვა დო ტერმინი სადიზმი დო სადისტი დე სადიშ ჯოხოშე მოურს. დე სადის რელიგია ვაწანდჷ, რდჷ ათესტი დო აბსოლუტურ ზოხორინელობას დო დუდიშალას მეჸუნდჷ. დე სადიშ აზრით ოკო არსებენდკო ოჯარალე, უფასო ბორდელეფი, ნამუეფსჷთ სახენწჷფო დაფინანსენდჷ.
მარკიზ დე სადის მუში ფილოსოფიური პოზიციეფიშ გეშა სახენწჷფოწკჷმა პრობლემეფქ ქაშუ. თინა ბრელშა რდჷ ჭოფილი დო 32 წანას ჯიხას დო სახანგოს ხედჷ. მარკიზ დე სადი შკვითი წანას ხედჷ ვენსენსიშ ჯიხას, ხუთი წანას ბასტილიას, ართი თუთას კონსერჟერიას, ართი წანას სანტ-პელაჟიშ ჯიხას, ვითოჟირი წანას შარანტონიშ სახანგოს დო შხვადო. დე სადიშ ნაჭარეფიშ უმენტაშობა ჯიხას რე ჭარილი. თიში ნაწარმებეფიშ სიუჟეტეფს რე გერსხილი ფრანგული, ესპანური დო იტალიური კინო-ფილმეფი.
საფრანგეთიშ რევოლუციაშ ბორჯის დე სადიქ გიშაგორილქ იჸუ ერუანული კონვენტიშ დელეგატო.
მარკიზ დე სადი ღურუ 1814 წანაშ 2 ქირსეთუთას, შარანტონიშ სახანგოს, 74 წანერქ.
მარკიზ დე სადიშ ნახანდეფქ დიდი გოლინა იღვენუ ზიგმუნდ ფროიდიშ, ჟან ჟენეშ, ჟორჟ ბატაიშ, შარლ ბოდლერიშ, სიმონა დე ბოვუარიშ, ანჯელა კარტერიშ, სემიუელ ბეკეტიშ, იუკიო მისიმაშ დო შხვა ავტორეფიშ დო ფილოსოფოსეფიშ კარიერაშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგეფი კატეგორია:ფრანგი ჭარუეფი კატეგორია:ფრანგი ფილოსოფოსეფი
მარანიონი
მარანიონი (ესპ. Río Marañón) — წყარმალუ პერუს, ამაზონიშ თარი ოდუდე წყარმალუ. მარანიონი იჭყაფჷ ანდეფიშ გვალეფს, პერუშ ნანანოღა ლიმაშე 160 კმ-იშ მაშორას. მარანიონი ინაკათუ წყარმალუ უკაიალის, ნამუწკჷმა აკოართაფათ იფორმირებჷ ამაზონი.
მარანიონიშ სიგინძა რე 1,737 კმ, ღანჩოშ ფართობიე 358,000 კმ². მარანიონიშ უდიდაში ნადუეფიე: ტიგრე, პასტასა, მორონა, უალიაგა, ნიევა, სან ხუანი დო შხვეფი.
აფალინა
ლიტერატურა
კატეგორია:ზუღაშ ღეჯიშობურეფი
მარანიონი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პერუშ წყარმალუეფი კატეგორია:ამაზონიშ ნადუეფი
ვანუატუშ ნოღეფიშ ერკებული
ვანუატუშ ნოღეფი (Cities in Vanuatu) — ვანუატუშ არძაშე უმოსო დოხორელი პუნქტეფიშ ერკებული. ინტერნეტ ვებ-ხასჷლაშ World Gazeteer მუნაჩენეფით, ვანუატუს 17 ნოღა რე 600 მახორუ ადამიერით.
ვანუატუშ საართო რუკა
რუკაშ ლეგენდა:
სქოლიო
ვანუატუ
1663
კატეგორია:
1664
კატეგორია:
1665
კატეგორია:
1666
კატეგორია:
ნუგზარ წურწუმია
ნუგზარ წურწუმია (დ. 25 ფურთუთა, 1997) — ქორთუ სპორტსმენი, ბერძენულ-რომაული სტილიშ მორკინე. 55 კილოგრამშახ წონათ კატეგორიას მოსოფელიშ ჩემპიონი (2019), თაშნეშე მოსოფელიშ (2018) დო ევროპაშ (2018) ჩემპიონატეფიშ ბრონზეშ პრიზიორი.
სპორტული კარიერა
2014 წანას, ახალნორდეფს შქას ევროპაშ ბრონზეშ პრიზიორო გჷნირთჷ. 2015 წანას, ახალნორდეფს შქას მიპალჷ მოსოფელიშ ვარჩხილიშ დო ევროპაშ ბრონზეშ სინჯიშ მენდალეფი. გეჸვენჯი 2016 წანას, ახალნორდეფს შქას ევროპაშ ჩემპიონო გჷნირთჷ, მოსოფელიშ ჩემპიონატის — ბრონზეშ მენდალს ქეგეჯერდჷ. 2017 წანას, ევროპაშ ჩემპიონატის ბრონზეშ მენდალი გეჭოფჷ. 2018 წანას, 23 წანაშახ მორკინეეფს შქას ევროპაშ დო მოსოფელიშ ჩემპიონო გჷნირთჷ.
2018 წანაშე გიშმურს საქორთუოშ ბერძენულ-რომაული რკინებაშ თარ ნაკორობას. ოდებიუტე წანას, ევროპაშ დო მოსოფელიშ ჩემპიონატეფს ბრონზეშ მენდალეფი ეჭოფჷ. 2019 წანაშ მოსოფელიშ ჩემპიონატის, 55 კგ. წონათ კატეგორიას, ნუგზარ წურწუმიაქ ოთხი აწმარენჯის გიორჯგინჷ დო მოსოფელიშ ჩემპიონო გჷნირთჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ქორთუ მორკინეეფი ბერძენულ-რომაულ გვარობას კატეგორია:დუნაბადი 25 ფურთუთა
1667
კატეგორია:
გოლუეი
გოლუეი (Galway) — ნოღა ირლანდიას, კონაქტიშ პროვინციას, გოლუეიშ საგრაფეშ ადმინისტრაციული ცენტრი. იდვალუაფუ გოლუეიშ ჸუჯიშ წყარპიჯის, წყარმალუ კორიბიშ ნადუწკჷმა. 2022 წანაშ მუნაჩემეფით, გოლუეიშ მახორობა 83,456 ადამიერს აკმადგინანდჷ.
1668
კატეგორია:
ჯორჯია
ჯორჯია (Georgia, Ga) — შტატი ააშ-ს, იდვალუაფუ ობჟათე ატლანტიკურ რეგიონს. ჯოხოქ გიადჷ ინგლისიშ მაფაშ ჯორჯ II-შ მეჯინათ. 1540 წანას ფერნანდო დე სოტოქ ქჷდიჭყჷ ჯორჯიაშ ტერიტორიაშ გჷმორკუალა. 1733 – დირსხუ კოლონიაქ. 1788 – ააშ-იშ შტატი; 1861-1868 – კონფედერაციაშ მაკათური; 1870 – კინ ააშ-იშ აკოდგინალუას.
კატეგორია:ააშ-იშ შტატეფი
გენთხაფა პერლ-ჰარბორშა
გენთხაფა პერლ-ჰარბორშა — 1941 წანაშ 7 ქირსეთუთას იაპონიაშ ოჰეერე ნძალეფქ ქეგიანთხჷ ამერიკაშ რჩქალი ოკიანეშ ფლოტის პერლ-ჰარბორიშ ბაზას, კოკი ჰავაის. გენთხაფაშ უკული ამერიკაქ ქაკათჷ მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმას იაპონიაშ, გერმანიაშ დო იტალიაშ სააწმარენჯოთ. ააშ-იშ კათაფაქ მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმას ფაშისტური ქიანეფიშ ალიანსიშ მარცხიქ უგნულუთ გჷნირთჷ.
სქოლიო
კატეგორია:მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ოპერაციეფი დო ბურჯაფეფი
1669
კატეგორია:
შხური
შხური (ლათ. Ovis) — ჭკობაჩორქოამი მანკორუ ჩხოლარეფიშ გვარი ჩხოუშობურეფიშ ფანიაშე. თინეფიშ რსხულიშ სიგჷრძა — 140 სმ, მასა — 40-200 კგ-შახ. გოფაჩილი რე სქირონაშქა ზუღაშ კანკალე კოკის, წჷმი, მორჩილი, ცენტრალურ დო ოორუე-ბჟაეიოლ აზიას, თაშნეშე ოორუე ამერიკაშ ბჟადალ ოლქეფს. მუთმოფხვადჷნა ზუღაშ დონეშე 5000 მ-შახ. ხე გოფაჩილ აბანეფს. ჯოგური პოლიგამიური ჩხოლარეფი რენა. მინი|მარცხნივ|300px| ჸოფილ სსრრ-იშ ტერიტორიას შხურიშ 2 გვარობა რე: არხარი (O. ammon) დო ქასქელი შხური (O. canadensis). შხურიშ გეოგრაფიულ რასეფს შქას მოლენკავკაციას (სომხეთი) მუთმოფხვადჷნა O. ammon gmelini. ჭკომჷნა ოდიარე ჩანარეფს. მაკობა 5 თუთაშახ იგჷნძორებუ. ხანა 1-2 ერჩქის. გიმირინუანა ხორცის დო ტყების. წჷმარინუანს მიარე თეხანური ჸუდეშ შხურიშ ნოგორს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჭკობაჩორქოამეფი
ჯერემი აირონსი
ჯერემი აირონსი (Jeremy Irons; დ. 19 ეკენია, 1948 ) — ინგლისარი არტისტი. გონათუა მიღჷ ნოღა ბრისტოლს. ოლდ ვიკიშ თეატრის. 1969 წანაშე მოღალენდჷ ლონდონიშ თეატრეფს, 1989 წანაშე ბროდვეის. 1971 წანაშე მოღალენს კინოს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 19 ეკენია კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1948 კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
იდრის ელბა
იდრის ეკუნა ელბა (დ. 6 ეკენია, 1972, ლონდონი) — ინგლისარი არტისტი, მუსიკოსი დო დიჯეი. ნალაჸაფინა აფუ მიარე ჩინებულ ფილმის: თორი (2011), პრომეთე (2012), თორი: წკურუმია ოქიანუ (2013), რუმე ყორში (2017) დო შხვა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი
1671
კატეგორია:
Ѻ
thumb|Ѻ დო ѻ Ѻ, ѻ (ომეგა) — კირილური ანბანიშ ასო.
უნიკოდეფი
Ѻ : U + 0 4 7 A
ѻ: U + 0 4 7 B
HTML კოდეფი
Ѻ: & # 1 1 4 6; დო & # x 0 4 7 A;
ѻ: & # 1 1 4 7; დო & # x 0 4 7 B;
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კირილიცა
ესვატინიშ ნოღეფიშ ერკებული
ესვატინიშ ნოღეფი (Cities in Swaziland) — ესვატინიშ არძაშე უმოსო დოხოელი პუნქტეფი. ვებ-ხასჷლაშ World Gazeteer მეჯინათ, ესვატინის 28 ნოღა რე 700-შე უმოსი მახორუთ.
ესვატინიშ საართო რუკა
რუკაშ ლეგენდა:
სქოლიო
ესვატინი
ჰაინრიხ ჰაინე
ქრისტიან იოჰან ჰაინრიხ ჰაინე (გერმ. Christian Johann Heinrich Heine; დ. 13 ქირსეთუთა, 1797, დიუსელდორფი, ბერგიშ ოჰერცოგე, ოღორონთე რომიშ იმპერია — ღ. 17 ფურთუთა, 1856, პარიზი, საფრანგეთი) — გერმანალი პოეტი, ესსეისტი, ჟურნალისტი დო ლიტერატურული კრიტიკოსი. ჰაინეშ ლირიკული პოეზია შინელი რე მოსოფელიშ მასშტაბით. თიში ორდოიან ლერსეფს რე გერსხილი რობერტ შუმანიშ დო ფრანც შუბერტიშ მუსიკალური კომპოზიციეფი. ჰაინეშ გვიანი პერიოდიშ პროზაული დო პოეტური ნაწარმებეფიშ სიუჟეტეფი ირონიული დო სატირული ხასიათიში რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალეფი კატეგორია:გერმანალი პოეტეფი კატეგორია:გერმანალი ჭარუეფი
მონტანა
120px|right 120px|right
მონტანა (Montana, Mt) — შტატი ააშ-ს, იდვალუაფუ გვალამი რეგიონს. ჯოხო ესპანურო „გვალამს“ შანენს. მონატანა 1740 წანას გუმორკვიებურქ იჸუ ფრანგი ვერენდრიეშ გეშა. 1809 – დირსხუ მაართა ხორუეფქი. მა-19 ო-ს მონტანას ორქოშ მაგორალეფქ მიოჭყორდეს. 1864 – ააშ-იშ ტერიტორია რე. 1867-1877 – ლჷმეფი ინდიარეფწკჷმა. 1889-შე შტატი.
მონტანას ოხურგუ კანადაშ პროვინცია ალბერტა დო სასკატჩევანი, ოორუე დაკოტა, ობჟათე დაკოტა, უაიომინგი დო აიდაჰო. მოქჷიმინალენს უმაღალაში ოსინთალე დაწესებურებეფი: მონტანაშ უნივერსიტეტი (დორსხუაფილი რე 1893 წ.) დო მონტანაშ სახენწჷფო უნივერსიტეტი (1893).
კატეგორია:ააშ-იშ შტატეფი
ჭკობაჩორქოამეფი
ჭკობაჩორქოამეფი (Artiodactyla) — ბჟაშუმუეფიშ რანწკიშ ჩხოლარი. ირ კუჩხის 2 ვარდა 4 კითი უღჷნა. კითეფიშ ბოლო ფალანგეფი ფორილი რე ჩორქოეფით. ლაბერწი ვაუღჷნა. ჭკობაჩორქოამეფიშ თარი კიბირეფი მერგეშელი რე ოჩირქოლაი ჩანარული ოჭკომალიშ რანძგუას. ყია უმენტაშობას რთული უღუ (ერემი, ჩხოუ), ოშა-გოშათ — ლექინი (ღეჯი). გოფაჩილი რენა არძა კონტინენტის ანტარქტიდაშ მოხ (ავსტრალიაშა ჭკობაჩორქოამეფი ადამიერქ მიშეჸონჷ). ჭკომჷნა ჩანარობას, ღეჯეფიშ მოხ, ნამუეფით ირიშმაჭკომალი რენა. რანწკის გოართოიანაფილი რე 2 გიმენრანწკი: ვამანკორალეფი (Nonruminantia) დო მანკორალეფი (Ruminantia). მაართშა მიშმურს 3 ფანიაშ 12 გვარობა, მაჟირაშა — 6 ფანიაშ 180-შახ გვარობა. საქორთუოს მუთმოფხვადჷნა ჭკობაჩორქოამეფიშ 3 ფანიაშ 7 გვარობა. ჭკობაჩორქოამეფს ორხველჷნა ოფუტე-ომეურნე ჩხოლარეფიშ უმენტაშობა: ღეჯი, არქემი, შხუ ქალამი ორინჯი, შხური, თხა.
კირიბატიშ ნოღეფიშ ერკებული
thumb|right|333.965x333.965px|კირიბატიშ ნორეფი კირიბატიშ ნოღეფი (Cities in Kiribati) — კირიბატიშ არძაშე უმოსო დოხორელი პუნქტეფიშ ერკებული. ინტერნეტ ვებ-ხასჷლაშ World Gazeteer მუნაჩემეფით, კირიბატიშ 10 ნოღა რე 1500 მახორუ ადამიერით.
სქოლიო
კირიბატი კატეგორია:კირიბატიშ დოხორენელი პუქტეფი
ხორვატიაშ ნოღეფიშ ერკებული
ხორვატიას, 2011 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით, ნოღაშ სტატუსი ოფიციალურო 128 დოხორელ პუნქტის უღჷ/
შხუ ნოღეფიშ რუკა
ნოღეფი გეჸვენჯი მახორობათ:
სქოლიო
კატეგორია:ხორვატიაშ ნოღეფი ხორვატია
ლიმერიკი
ლიმერიკი (Limerick; Luimneach, ლივნიახი) — ნოღა-საგრაფე ირლანდიას, ლიმერიკიშ დო (მანსტერიშ პროვინცია) დო კლერიშ საგრაფეეფიშ ხურგის. კაბეტი ოვაჭარე დო ადმინისტრაციული ცენტრი, მახორობაშ მუდანობაშ მეჯინათ მასუმა რე ქიანას. მახორობა — 94,192 ადამიერი (2006 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით).
ედი რედმეინი
ედი რედმეინი (Eddie Redmayne, დ. 6 ღურთუთა 1982) — ბრიტანალი კინოშ დო თეატრიშ არტისტი.
ჯოხოქ გუოლჷ ჩინებული ფიზიკოს-თეორიტიკოსიშ სტივენ ჰოუკინგიშ როლიშ ჭყოლოფუათ ფილმ „ირფელიშ თეორიას“, თე როლიშ გეშა რედმეინქ მოსოფელს რჩქინელო გჷნირთჷ.
მუში რინა
2014 წანაშ 15 ქირსეთუთას, ედი რედმეინქ დექორწინჷ ჰანა ბექშეივშა, თეიშახ ჟირ წანას აუმეხვადუდეს. 2016 წანაშ ღურთუთას გიბჟინჷ ამბექ, ნამჷ-და მაართა სქუას ელუნან.
სქოლიო
კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი კატეგორია:ბრიტანალი არტისტეფი
სულეიმან I
მინი|250პქ|სულეიმან I - [[ოსმალეთიშ იმპერია|ოსმალეთიშ სულთანი]] სულეიმან I კანუნი, სულეიმან კანონმადვალი (Muhteşem Süleyman, سليمان القانوني; დ. 6 გერგობათუთა, 1494 – ღ. 7 ეკენია, 1566) — ოსმალეთიშ იმპერიაშ მავითა სულთანი. ქიანას მართუნდჷ 1520-1566 წანეფს. სულეიმანი იკოროცხუდჷ ოსმანეფიშ დინასტიაშ ართ-ართ თოლოძირე წჷმმარინაფალო. თიშ მართუალაშ პერიოდის ოსმალეთიშ პორტაქ გოვითარაფაშ უმაღალაშ კონკას მიოჭირინუ.
სქოლიო
კატეგორია:ოსმალეთიშ სულთანეფი კატეგორია:დუნაბადი 1494 კატეგორია:ნაღურა 1566 კატეგორია:ოსმანეფიშ დინასტია კატეგორია:XVI ოშწანურაშ მონარქეფი
1673
კატეგორია:
1674
კატეგორია:
ბონი ჭჷ
thumb ბონი ჭჷ (Intestinum rectum) — შხუ ჭჷშ ბოლო ნორთი, ნამუთ უკახალენი გჷმალით (ანუსით) ითებუ. ძინათებული ადამიერიშ ბონი ჭჷშ სიგჷრძა რე 14-18 სმ, სასინთოშ დიამეტრი ჟიმოლენი ნორთის - 4 სმ, გიმენს - 7,5 სმ-შახ იფართებუ დო წჷმოქიმინჷნს ამპულას.
ბონ ჭჷს გიშმართჷნა ჟიმოლენი (ხარიშ, 12-15 სმ) დო გიმენი (ანალურ, 2,5-3,7 სმ) ნორთეფს. ოსურიშ ბონი ჭჷ სასქუოშ უკახალე რე, ქომოლკოჩიშ — ბჟღერიშ ბუშტიშ უკახალე. ბონი ჭჷშ ხარიშ ნორთი ოშა-გოშათ ფორილი რე პერიტონეუმით, ანალური ნორთი — მერკებული რე თე ოფორუს. კუთამი დაცხიშ გალენი ინჭკეფი ვეჯგუბუნა სუმ მანგი ზონარო, მუჭოთ თენა ეიშანუაფუ კოლინჯის, თინა ედომუშამო ფაშ სახეთ გოდგჷ ბონი ჭჷს. გვამიში დუდიშ გოხოლუას, დინოხოლენი ცირკულარული ფაშ კუთამი ინჭკეფი იშხუარებუ დო წჷმოქიმინჷმს გვამიშ დუდიშ დინოხოლენი ანუ ულამური სფინქტერს, კანიშ გიმე მადვალუ შქაფონიშ კუთი - გვამიშ დუდიშ გალენი ანუ კორინებული სფინქტერს. ცქირცქამი დაცხი, ჯგირო გოვითარაფილი ცქიცქგიმენი ფაშ მეშქაშობათ, აკმოქიმინჷნს მიარე ხუნჭის. ბონი ჭჷს მიარეთ რე გოვითარაფილი ვენური ბეჭილეფი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ანატომია კატეგორია:ფიზიოლოგია
1675
კატეგორია:
1676
კატეგორია:
სუნ იატსენი
მინი|250პქ|სუნ იატსენი სუნ იატსენი (ჩინ. 孫逸仙; დ. 12 გერგობათუთა, 1866, ჩშუნჟანი, გუანდუნი — ღ. 12 მელახი, 1925, პეკინი, ჩინეთი) —  ჩინარი რევოლუციონერი. გომინდანიშ პარტიაშ დჷმარსხუაფალი. 1940 წანას, სუნ იატსენს ღურაშ უკული მიანიჭეს „ერიშ მუმაშ“ ტიტული.
1677
კატეგორია:
1679
კატეგორია:
1680
კატეგორია:
1681
კატეგორია:
ირედენტიზმი
მინი|150პქ|იტალიური ირედენტიზმიშ ხურგეფი 1919 წ. ირედენტიზმი  ( irredento) – დუდმაართაშე პოლიტიკური ყარაფი XIX-XX ოშწანურეფიშ თანჯაშ იტალიას, ნამუთ ღანკო ისახენდჷ იტალიაშ გოართოიანაფაშ უკული ხურგეფს გალე დოსქილადირი ტერიტორიეფიშ – ტრიესტი, ტრენტინო, ალტო-ადიჯე – მერსხუაფას. თეხანურ გაგებათ ირედენტიზმი რე ყარაფი კათეფიშ, ერეფიშ დო ეთნოსეფიშ გოართოიანაფაში.
ირედენტიზმიშ სამანგა რე გვალამი ყარაბაღიშ სომხეთწკჷმა მესხუაფაშ მოთხუალა. ირედენტიზმიშ რეალიზაციაშ ძალათ, სუვერენული სახენწჷფოშ ნებაშ უმუშო, ავაკანონიერი ქიმინჯალა რე, თიშენ ნამჷ-და თინა აწურე ოერეფოშქაშე სამართალიშ თარ პრინციპეფს.
უოტერფორდი
უოტერფორდი (Waterford; Bhruachbhailte Phort Láirge, „ლარაგაშ ონიშოლი“ ) — ნოღა ირლანდიაშ ობჟათეშე, უოტერფორდიშ საგრაფეშ ტრადიციულო ჸოფირი ნანანოღა, მარა ასე მეღებულ აფჷ საგრაფეშ დონეშ ზოხორინელი ადმინისტრაციული ართულიშ სტატუსი. მახორობა — 53,504 ადამიერი (2016 წანაშ მუნაჩემეფი; მაზორობაშ მუდანობაშ მეჯინათ 5-ა ნოღა ქიანას).
ტერიტორიაშ ფართობი — 48,30 კმ².
უოტერფორდიქ 914 წანას გინირთჷ ვიკინგეფიშით ირლანდიას დჷნარსხუა პირველ ნოღათ.
ნოღაშ ობჟათე-ბჟაეიოლშე 9 კილომეტრიშ მეძენას იდვალუაფუ უოტერფორდიჭ აეროპორტი.
უოტერფორდის რე უოტერფორდიშ განძეფიშ მუზეუმი.
ნოღას რე 21 დაჭყაფური დო 9 ოშქაშე სკოლა.
სქოლიო
კატეგორია:ირლანდიაშ ნოღეფი კატეგორია:უოტერფორდიშ საგრაფეშ დოხორელი პუნქტეფი
1682
კატეგორია:
ნოვალისი
გეორგ ფილიპ ფრიდრიხ ფრაიჰერ ფონ ჰარდენბერგი (გერმ. Georg Philipp Friedrich Freiherr von Hardenberg; დ. 2 მესი, 1772, ვიდერშტედტი, საქსონიაშ საკურფიურსტო — ღ. 25 მელახი, 1801, ვაისენფელსი, საქსონიაშ საკურფიურსტო), უმოსო შინელი რე ფსევდონიმით ნოვალისი — გერმანალი პოეტი, პროზაიკოსი, მისტიკოსი, ფილოსოფოსი დო ინჟინერი.
ნოვალისიქ დებადჷ არისტოკრატეფიშ ფანიას. გურაფულენდჷ იურისპრუდენციას იენაშ, ლაიფციგიშ დო ვიტენბერგიშ უნივერსიტეტეფს. იენაშ უნივერსიტეტის გურაფაშ ბორჯის გეჩინებაფუ გიშარჩქინელი პოეტეფი ფრიდრიხ შილერი დო ფრიდრიხ შლეგელი. ჸათე პერიოდის ნოვალისიქ გჷმაბჟინუ მუში მაართა ლერსეფი დო პოემეფი. 1797 წანას ნოვალისიქ გემშართჷ ფრაიბერგიშ საშახტო აკადემიაშა, სოდეთ გურაფულენდჷ შხვადოშხვა დისციპლინეფს: ელექტრობას, მედიცინას, ქიმიას, ფიზიკას, მათემატიკას, მინერალოგიას დო ნატურფილოსოფიას. ჸათე ბორჯის ნოვალისიქ გეჩინებაფუ ორდოიანი გერმანული რომანტიზმიშ უდიდაში ფიგურეფი: გოეთე, ჟან პაული დო ავგუსტ ვილჰელმ შლეგელი. გურაფაშ თებაშ უკული ნოვალისი დიო საქსონიას მუშენდჷ დო უკულ ტიურინგიას, ჯიმუშ საბადოეფიშ დირექტორო.
ნოვალისიშ არძაშე უმოსო შინელი დო პოპულარული ნაწარმები რე "სერიშ ჰიმნეფი", ნამუთ 1800 წანას ფრიდრიხ შლეგელიქ გჷმაბჟინუ ლიტერატურულ ჟურნალს ათენუმი. სერიშ ჰიმნეფი ამშვი პოემაშ კათელი რე დო თინა მერჩქინელი რე ნოვალისიშ ლიტერატურული კარიერაშ შედევრო. ჸათე პოემეფს შეთმოფხვადუთჷ ავტობიოგრაფიულ ელემენტეფს ხოლო.
1800 წანას ნოვალისიქ ქიდელახჷ ლახარათ, ნამუთ შილებე რდუკო ტუბერკულოზი, ვარდა კისტური ფიბროზი. ნოვალისიქ ღურუ 1801 წანაშ 25 მელახის, 28 წანერქ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალეფი კატეგორია:გერმანალი პოეტეფი კატეგორია:გერმანალი ჭარუეფი
ედიტ გონსალესი
ედიტ გონსალესი (ცირასქუალობას ედიტ გონსალეს ფუენტესი; Edith Gonzalez, დ. 10 ქირსეთუთა 1964 - ღ. 13 მანგი, 2019) — ლათინოამერიკალი დო მექსიკარი არტისტი, მასხაპალი დო მოდელი რდჷ.
სელეგინი
მინი|კუმამეგამილი სელეგინიშ ჸვალეფი|250პქ
სელეგინი თაშნეშე ოკათე გჷმორინაფას სულგუნი (ქორთ.: სულუგუნი) — ქორთული ჸვალიშ გვარობა, საქორთუოშ ისტორიულ-გეოგრაფიული აკანი სამარგალოშე. იკეთებუ კაზლა ჸვალიშ თერმული დამუშებათ (გეხაშუათ). გეხაშუაშ ბორჯის მასას არზენა შორტილ სტრუქტურას. გორგილაფაშ უკული ჸვალიშ მასას ოჩვიჩვინაფალო 1-3 დღათ ინმოდვანა ბჟამ წყითწყარს (ჯიმწყარს, წყითეს). თიშ გეშა, ნამჷ-და ლიბუ სელეგინი ქიანახანს ვეჩუალუაფუ (არძაშე უმოსი 25 დღას, მარგილაფარს), უმოსი დიდხანს ოჩუალარო ჸვალს ოსქირუანა დო კუმას მეთმიოგანა. კუმამეგამილი სელეგინი იჩუალუაფუ 2-3 თუთას.
ედიტ გონსალესი
ბიოგრაფია
ედიტი ჭიჭენობაშე რდჷ მერსხილი ხელუანობაშ ოქიანუწკმა. ოკათუდჷ ოსკოლე სპექტაკლეფს დო ობაღანე გჷნოჩამეფს. ართ–ართ ობაღანე გჷნოჩამას თინა ართ ტელეპროდიუსერს მეწონუ დო კაბეტ სერიალს ოლაჸაფინუ. თიმ პერიოდიშე მოჸუნაფილი, ედიტ გონსალესი ტელესერიალეფიშ ოქიანუს ირო რეიტინგული დო პოპულარული არტისტი რდჷ.
2004 წანას, თარი როლი ილაჸაფუ სერიალს „გინაფეფიშ უმუშო“, მორო ფილმიქ მიოტებელქ აჸუ, თიშ გეშა, ნამჷ-და მოკათი რდჷ. ედიტიქ ბაღანაშ მუმაშ მირენობა ფულირო ქჷდიტუ. როლქ ოლაჸაფე შხვა არტისტის აჸუ. 2006 წანას, ედიტიქ დორხველი მაართა უარყოფური გერგეზი ილაჸაფუ სერიალ „კონწარ ოქიანუს“. 2008 წანას, ართ–ართ ინტერვიუს სკანდალური გჷნაცხადი აკეთუ – გჷმაცხადუ, ნამჷ-და ბაღანაშ მუმა პოლიტიკოსი სანტიაგო კრილი რე.
თე სკანდალური აღიარაფაშ უკული, ედიტიქ თარი როლი მიღ სერიალს "დონა ბარბარა", ნამუსჷთ თინა დონა ბარბარას ასახიერენდჷ  კრისტიან მეიერწკჷმა დო ხენესის როდრიგესწკჷმა ართო. 2011 წანას, ედიტ გონსალესიქ მეჭყვიდუ კონტრაქტი კომპანია ტელევისაწკჷმა დო გეგნორთუ თიშის კონკურენტ არხ „TV Azteca“–შა. თეშ უკული გჷშართუ თინეფიშ ართობურ ნახანდიქ „მოჭითე ცა“, ნამუქჷთ Azteca-შ ისტორიას რეიტინგეფიშჸურე გინორთა მანჯჷ. 2013 წანას, თაშნეშე გიშართ კიჷ ედიტ გონსალესიშ მაჟირა სერიალქ TV Azteca-ს - „ჭყელი რინა“, ნამუთ ძალამ მაღალ რეიტინგული რდჷ.
ედიტ გონსალესის ჸუნს ცირასქუა — კონსტანსა კრილი (დ. 17 მარაშინათუთა, 2004).
2010 წანას, ეიტ გონსალესიქ დეგურგინუ ლორენსო ლასოშა. 2019 წანაშ 13 მანგის, საკვერცხოშ კიბოშ გეშა 54 წანაშ ხანს დოღურჷ.
1683
კატეგორია:
სამოაშ ნოღეფიშ ერკებული
სამოა — უდიდაში კოკი სახენწჷფო რჩქალი ოკიანეშ ობჟათე ნორთის, ნამუშ ედომუშამი მახორობაშ მუდანობა 200000 ადამიერი რე. სამოაშ აკა ნოღა დო თარი ონიშოლი რე ნანანოღა — აპია, ნამუთ უპოლუშ ოორუე წყარპიჯის იდვალუაფუ. სამოას გვალო 13 დოხორელი პუნქტი რე, სოდე 2000 ადამიერშე უმოსი ოხორანსჷნ:
სამოაშ საართო რუკა
რუკაშ ლეგენდა:
სქოლიო
სამოა *
იმპერიალიზმი
მინი|[[აფრიკას ბრიტანული იმპერიალიზმიშ ემახანტე კარიკატურა]] იმპერიალიზმი — სახენწჷფო პოლიტიკა, ნამუთ დგომარენს შხვა სახენწჷფოეფიშ დო კათეფიშ დოჸუნაშ ცადებას; თინეფიშ ორხველური გაულაშ გიმე დოჸუნაშ ცადებას, მუში ინტერესეფიშ მეჯინათ.
იმპერიალისტური პოლიტიკა შილებე ისრულებუაფუდას ბონო — ნძალობური მეთოდეფიშ გჷმორინაფათ, ვარ-და ორცათ — ეკონომიკური დო პოლიტიკური მოხუჯეფიშ გჷმორინაფათ.
რესურსეფი ინტერნეტის
* კატეგორია:კაპიტალიზმი
სეპარატიზმი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პოლიტიკა
1684
კატეგორია:
კილკენი
კილკენი (Kilkenny; Cill Chainnigh) — ნოღა ირლანდიას, კილკენიშ საგრაფეშ ადმინისტრაციული ცენტრი (ლენსტერიშ პროვინცია), თაშნეშე თიში უკაბეტაში ნოღა. არძაშე უჭიჭაში ნოღა („სიტი“ ) ირლანდიას მახორობაშ დო ფართობიშ მეჯინათ. პოპულარული რე ტურისტეფს. ნოღაშ სტატუსი მიღჷ 1609 წანას.
სქოლიო
კატეგორია:ირლანდიაშ ნოღეფი კატეგორია:კილკენიშ საგრაფოსეშ დოხორელი პუნქტეფი
1685
კატეგორია:
ზაგრები
ზაგრები (Zagreb) — ხორვატიაშ ნანანოღა დო ქიანაშ უშხუაში დოხორელი პუნქტი. მახორობა — 790,017 ადამიერი (2011). ნოღა ქიანაშ ოორუე-ბჟადალშე იდვალუაფუ, წყარმალუ სავაშ წყარპიჯის, გვალა მედვედნიცაშ ბჟადალ კართეეფს. ნოღა ზუღაშ დონეშე დოხოლაფირო 122—1035 მეტრის იდვალუაფუ.
ნოღა ზაგრების გალეგანობეფწკჷმა ართო ჟუპანიაშ სტატუსი უღჷ ხორვატიაშ აკოდგინალუას, ნოღას დუდენს მერი, ნამუსჷთ ნოღაშ ასამბლეა გიშმაგორუნს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ხორვატიაშ ნოღეფი კატეგორია:ევროპაშ ნანანოღეფი
1686
კატეგორია:
ჯოან კროუფორდი
ჯოან კროუფორდი (Joan Crawford; დ. 23 მელახი, 1904 — ღ. 10 მესი, 1977) — ამერიკალი მუნჯი დო ხონარამი კინოშ არტისტი, ოსკარიშ ლაურეატი, ჰოლივუდიშ ორქოშ ხანაშ უნირზეთ ართ-ართი უდიდაში გამა კოჩი 1920-40-იან წანეფს. ამერიკაშ კინოშ ინსტიტუტიქ კროუფორდი არძა ბორჯიშ უდიდაშ ოსურ არტისტეფ შქას მიშინუ (მავითა აკანს).
დუდშე მასხაპალი კროუფორდიქ კინოს კონტრაქტი მეტრო-გოლდუინ-მაიერ სტუდიაწკჷმა გაფორმჷ 1925 წანას დო ჭიჭე როლეფს არსულენდჷ. 20-იანი წანეფიშ ბოლოშო თიში პოპულარობაქ მიძინჷ. 1930-იან წანეფს თინა კონკურენციას უკინანდჷ მგმ-შ კოლეგეფს ნორმა შირერს დო გრეტა გარბოს. თიში გერგეზეფი ხანდაშ მოჸოროფე ოსურეფი რდესჷ, ნამუეფით საბოლათ ჸოროფას დო წუმოძინას მიოგორუანდეს. ათეშნერო როლეფს მაჯინეეფი ენთუზიაზმით ხვადუდესჷ დეპრესიაშ პერიოდის. ათე ვითწანურაშ ბოლოშო თინა ჰოლივუდიშ უდიდაში მურიცხი რდჷ დო ხოლო არძაშე უმოსო გინოგაფური ოსური ააშ-ს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1904 კატეგორია:ნაღურა 1977
ლუქსორი
ლუქსორი (الأقصر) — ნოღა ჟიმოლენი (ობჟათე) ეგვიპტეს. ოხდეფიშ აკნაცჷმეფიშ კომპლექსით კარნაკწკჷმა, ლუქსორიშ ოხიდათ დო მონუმენტეფით, თაშნეშე ნილოსიშ ბჟადალ წყარპიჯიშ ომაფე ონთხორუეფით (მაფეფიშ დო დიაფალეფიშ ლეხერეფიშამო), თიშა შხირას მოსოფელიშ უდიდაში ღილე ცაშ თუდონი მუზეუმი უჯოხონა.
ლუქსორი საუჯგუშო ბაზა რე ჟილენი ეგვიპტეშ ტურეფშო დო პოპულარული მიოწურაფუ რე მოსვანჯეეფშო, მუჭოთ ნოღა, თეშ ნილოსიშ კრუიზეფიშ დაჭყაფური ვარდა საბოლოო ჭურჭული. თაშნეშე თენა რე ისტორიული ნოღა თებეშ ორენი. ნოღაშ მახორობა 2012 წანაშ მუნაჩემეფით — 506,600 ადამიერი რდჷ.
სქოლიო
კატეგორია:ეგვიპტეშ ნოღეფი
1687
კატეგორია:
კოლუმბიაშ ადმინისტრაციული დორთუალა
კოლუმბიაშ ადმინისტრაციული დორთუალა კოლუმბიაშ 1991 წანაშ კონსტიტუციათ,, თიშა დო 136 კანონშა მიშაღალირი 1994 წანაშ 2 მანგიშ თირუეფით რე დჷნადგინა. გიშმერთუ ადმინისტრაციულ-ტერიტორიულ დორთუალაშ სუმ დონე. ადმინისტრაციულ დორთუალაშ მაართა დონეს რე დეპარტამენტეფი დო ონანანოღე ოლქი ბოგოტა, მაჟირა დინეს − მუნიციპალიტეტეფი.
დეპარტამენტეფიშ ნორთის, ადმინისტრაციულ დორთუალაშ შქაფონი დონე არსებენს, ნამუსჷთ შხვადოშხვა დეპარტამენტის შხვადოშხვა ჯოხოეფი უღუ − პროვინციეფი, სუბრეგიონეფი.
დეპარტამენტეფიშ ერკებული
მინი|250პქ|კოლუმბიაშ დეპარტამენტეფი
<!--
არქემი
არქემი (Camelus) — მანკორალი ბჟაშუმუეფიშ გვარიშ ჩხოლარი არქემიშობურეფიშ ფანიაშე.
სულხან-საბა ორბელიანი ეთმენწყუნს გეჸვენჯიშობურო:
ჩინებული რე არქემიშ ჟირი გვარობა:
ტყარ ორთას ხვალე ჟირპუხუამი არქემი რე ასქილადირი (სინძიანიშ ტიოზეფს დო ობჟათე-ბჟადალ მონღოლეთის). არქემი ხვალე ტიოზიშ დო სქირე სტეპიშ ზონეფს რე გოფაჩილი. თი ჩანარეფს ჭკომუნს, ნამუეფსჷთ შხვა მანკორალეფი ვაჭკომჷნან. შუნს ჭიჭე წყარს, კანკალეშა ჯიმუამს ხოლო. დიდხანს შეულებუ უწყარეთ გარზება. არქემიშ პუხუს იშაყარუ ოხაზჷრე ციმუ (100 კილოგრამშახ დო უმოსი), მუსჷთ ჩხოლარი ოჭკომალიშ ნარკულობას გჷმირინუანს. რსხულიშ ნორთეფი, ნამუშჷთ ნჯირაშ ბორჯის დიხას ოხჷნ, ფორილი აფჷ სქელი კორძახით. თეშ გეშა არქემს შეულებჷ გოვარვალაფირ (70 °C-შახ) დიხას უნებელო ნჯირა. რსხული ოპონჷ ფართე ლიბუ თვათეფს, ნამუთ ქვიშას ყარაფის ულექინანს. მიარე აბანს არქემი დოჭყანაფილი რე (დოხოლაფირო 5000 წანაშ კინოხ) დო გიმორინაფილი რე ოფუტე-ომეურნე ჩხოლარო. ძინათებული არქემიშ მასა 500-800 კილოგრამიე. ართპუხუამი არქემიშ მაკობა იგჷნძორებუ 13 თუთას, ჟირპუხუამიშ — 14. ხანს ართ კოზაკის. არქემი ჭყანიერი ოზაპანე დო ასქუაფალი ჩხოლარი რე. შეულებჷ ოჭიშით იღას დორხველური წონაშ 50%-შახ ორზოლი, თირხონით შეულებჷ ართ დღას 100 კილომეტრაშახ იდასჷნ (სათის 10-12 კმ). თელარენს 35-40 წანას. ოხანდეთ გიმირინუანა 4-25 წანაშ ხანს. ირზენს ბჟას, ხორცის, მონტყორს. ართპუხუამი არქემი წანმოწანას იჭვალს 4,5% ციმუანობაშ 2000 ლიტრაშახ ბჟას. ჟირპუხუამი — 5,4 ციმუანობაშ 750 ლიტრაშახ ბჟას. ბჟაშე აკეთენა კუმისის, კარაქის, ჸვალს. ჟირპუხუამი არქემიშ ნახოკა ქიტა 5-10 კილოგრამშახ რე (კანკალეშ 13 კგ-შახ), ართპუხუამიშ 2-4 კგ-შახ. ჟირპუხუამი არქემიშ მონტყორი უმოსი მაღალხარისამი რე. არქემიშ ხორციშ ოჩამური ღირებულება ჩხოუშ ხორცის მუთუნით ვაკჷნასქიდუ დო კანკალე აბანს ოჭკომალო გიმირუნუაფუ.
არაბეფიშ გოართოიანაფილი საამიროეფიშ არქემიშ ღირებულებაშ აბსოლუტური რეკორდიქ დემყარჷ, იუჭყაფუ გაზეთი „ალ-იტიჰადი“.
არაბ გეგიეფს არქემიშ სისქვამე რსულჸოფურო მიოჩქჷნა. შქა ოშწანურეფშახ არაბეფი აშონთებას ვატყობინუანდეს თი ოშა-გოშა პოეტეფიშ ნახანდით, ნამუეფით არქემეფს დიდებას ვეთმეჩანდესჷნ.
ვით მილიონ დირჰამშა (2,7 მლნ დოლარი) აფასეს „მაჯაჰიმიშ“ (უჩა) ჯიშიშ არქემი არქემეფიშ სისქვამეშ ფესტივალს.
არქემი იჸიდჷ დუბაიშ საამიროშ პრინც შეიჰიქ დამდან ბენ მუჰამედ ალ მაკტუმქ.
”მაჯაჰიმიშ” ჯიშიშ არქემეფი სინანდულეს უჩა ფერიშე რენა. თინეფს ძალამი სქვამი რუმე ყავაშფერი მონტყორი უღჷნა დო გიშეგორუაფჷნა გიშაკერზაფილი გრაციათ, მოდირღინაფილი დუდი, კინჩხიშ, ოჭიშიშ სისქვამეთ, წჷმი კუჩხეფიშ სილექინეთ, ნამუეფსჷთ თაქ ”ხელეფს” უძახჷნა, დო უკახალენი ბორკეფიშ ნძალათ.
სქოლიო
კატეგორია:არქემიშობურეფი
1688
კატეგორია:
კოლონიალიზმი
მინი|300პქ|კოლონიური იმპერიეფიშ რუკა, 1800 მინი|300პქ|კოლონიური იმპერიეფიშ რუკა, 1914 მინი|300პქ|კოლონიური იმპერიეფიშ რუკა, 1945 კოლონიალიზმი — ეკონომიკურო დაღარას გოვითარაფილი ქიანეფიშ ჩაგრებაშ დო იმპერიალისტური ქიანეფშო თინეფიშ დოჸუნალაშ პოლიტიკა. კოლონიეფი დუდმაართაშე წჷმარინუანდეს სავაჭარო, ოდიხაშოხანდე, ომეორინჯე დო ოურდუმე-ოდიხაშოხანდე ტიპიშ ოხორუეფს, ნამუთ აკმოქიმინუნდეს უთარაშო ანტიკურ ეპოქას ნამუდგაინ ქიანაშ მახორუეფიშ მასობური მიგრაციაშ შარათ. თე კოლონიეფი, მუჭოთ წესი, მეტროპოლიეფიშე ზოხორინელი რდეს, ვარდა თინეფიშ ახორობა კინე თიჯგურა დგომარობას რდჷ, მუჭოთ მეტროპოლიეფს. მუშობურ კოლონიურ პოლიტიკას ატარენდეს დიო ხოლორომი დო შხვა ჭკორმუმაპალაფარი სახენწჷფოეფი, ნამუთ ღანკო ისახუნდეს დოჸუნელი ქიანეფიშ გოხირუას დო ჭკორეფიშ ხეშა დინოჸოთამას. ფეოდალიზმიშ ეპოქას XV ოშწანურაშახ კოლონიური პოლიტიკა ვარდჷ დიდო გოვითარაფილი, თიშ გეშა, ნამჷ-და ნატურალური მეურნობა ვაკმოქიმინუნდჷ ომაგე სავაჭარო-ეკონომიკურ პიჯალეფს.
შანულამი მასშტაბიშ კოლონიური ეჭოფუეფქ დიჭყჷ დიო ხოლო კაპიტალიშ მაართაფონი შაყარუაშ ეპოქას, დიდი გეოგრაფიული მეგორაფეფიშ ბორჯის. მაართა კოლონიური იმპერიეფქ — ესპანეთიშე დო პორტუგალიაშე აკიქიმინჷ დიდი გეოგრაფიული მეგორაფეფიშ ნოქურნოქურო. XVI ოშწანურაშ ბოლოს დო XVII ოშწანურაშ დაჭყაფუშ, მუჭოთ შხუ კოლონიური სახენწჷფონ თეშ აწიკინჷ ჰოლანდიაქ, ნამუქჷთ XVII ოშწანურაშ შქა წანეფს გეჭოფჷ პორტუგალიური კოლონიეფიშ უმენტაშობა ბჟაეიოლს. ნიდერლანდიშ კოლონიურ ჰეგემონიაქ აკარღჷ ინგლისიქ ინგლის-ჰოლანდიაშ ლჷმეფიშ უკული.
მაართა მოსოფელიშ ლჷმაშ გორჩქინას კოლონიეფიშ დო გოლინაშ სფეროეფიშ გინორთალაშო ლჷმაშ მაართახარისხამი შანულობა უღუდჷ. გერჯგინელ გერმანიაქ ედომუშამო მიოდინუ მუში კოლონიეფი. კოლონიური სისტემაშ კრიზისიშ ახალი ეტაპიქ გინწყჷ მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ პერიოდის დო გიშაკერძაფილო ლჷმაშ უკულიან პერიოდის.
1956-1965 წანეფს, აფრიკას სახენწჷფო სუვერენიტეტი მიპალუ 33 ქიანაქ. ისტორიულო კოლონიალიზმი ევროპაშ სახენწჷფოეფიშ ჯოხოწკჷმა რე მერსხილი დო ედომუშამი დოსქილადირი მოსოფელი, აზიაშ მუსხირენი დო აფრიკაშ ჟირი (ეთიოპია დო ლიბერია) ქიანეფიშ მოხ, შხვადოშხვა ბორჯის ევროპაშ ქიანეფიშ კოლონია ედჷ.
თარი კოლონიური სახენწჷფოეფი რდეს: პორტუგალია, ესპანეთი, ნიდერლანდი, გიშაკერძაფილო - გოართოიანაფილი ომაფე დო საფრანგეთი, კოლონიეფი უღუდეს თაშნეშე ბელგიას, გერმანიას, იტალიას, ააშს დო იაპონიას. ასე შილებე ირაგადუას, ნამჷ-და კოლონიალიზმი მუჭოთ სისტემა ვაარსენებს.
1690
კატეგორია:
1689
კატეგორია:
ტუვალუშ ნოღეფიშ ერკებული
ტუვალუშ ნოღეფი (Cities in Tuvalu) — ტუვალუშ არძაშე უმოსო დოხორელი პუნქტეფიშ ერკებული. ინტერნეტ ვებ-ხასჷლაშ World Gazeteer მუნაჩემეფით, ტუვალუს 8 ნოღა რე 300 უმოსი მახორუ ადამიერით.
ტუვალუშ ნოღეფიშ ერკებული
thumb|right|200px|ტუვალუშ ნოღეფი
ტუვალუშ ართამი რუკა
რუკაშ ლეგენდა:
სქოლიო
ტუვალუ [[კატეგორია:ტუვალუშ დოხორელი პუნქტეფი]
ჸვალი
thumb|300px|ჸვალიშ მუსხირენი გვარობა thumb|300px|იმერული ჸვალი ჸვალი — ოჭკომალი პროდუქტი, ნამუსჷთ აკოკვეთილი ბჟაშე აკეთენა. გჷმორინაფილი ბჟა შილებე რდას ჩხოუშ, შხურიშ, თხაშ, კამბეშიშ, ვარდა ნამდგაინი შხვა ბჟაშუმუეფიში. ჸვალი — ჩე ვარდა ღილე–მოჸვინთალე ფერიშ რე. შილებე უღუდას ნაცახეფი.
მერი პიკფორდი
მერი პიკფორდი (ინგლ. Mary Pickford) (დ. 8 პირელი, 1892 — ღ. 29 მესი, 1979) — ოსკარიშ მაღვენჯი კანადარი კინომურიცხი, კინოსტუდია United Artists–იშ ართ–ართი დჷმარსხუაფალი დო ხოლო ართ–ართი თინეფშე თი 36 პიჯეფშე, ნამუეფქჷთ დარსხუეს „კინემატოგრაფიული ხელუანუაშ დო მენცარობეფიშ აკადემია“. თინა ხოლო ჩინებული რე მუჭოთ „ამერიკაშ ჸოროფილი“ („America's Sweetheart“), „ჭიჭე მერი“ („Little Mary“) დო „ძღაბი კაკუჩიეფით“ („The girl with the curls“). მერი რდჷ ართ–ართი მაართა კანადარი პიონერი ორდოიანი ჰოლივუდის დო უბრალეთ, კინოშ ართ–ართი უდიდაში პიონერი. თიქ მახვამილუ დიდი გოლინა ფილმეფს ლაჸაფიშ ძინას. თის, მუჭოთ მუნჯი კინოშ ართ–ართ უდიდაშ არტისტის დო პროდიუსერს, დიდი თია უღუ ჰოლივუდიშ ინდუსტრიაშ ფორმირაფას. ამერიკულ კინოშა მიშნაღელი თიაშ გეშა ამერიკული კინოშ ინსტიტუტიქ „არძა ბორჯიშ უდიდაში ოსური კინომურიცხეფიშ“ ერკებულშა თინა 24–ა აბანს დასახელჷ.
სქოლიო
კატეგორია:კანადარი არტისტეფი კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1892 კატეგორია:ნაღურა 1979
ჸვალი
გოართოიანაფილ ომაფეს საცალო ვაჭარობაშ რკუალაშ ცენტრიშით მანჯაფილი გჷმორკვიაფაშ მეჯინათ, ჸვალიშ 4% ხირუაშ გეშა დინუ, მუშ გეშა ჸვალი მოსოფელს არძაშე ხირუაფონი ოჭკომალი პროდუქტი რე.
სქოლიო
კატეგორია:ბჟაშ ნაწარმი
მეტროპოლია
thumb|[[უილიამ ბუგრო, „ოდაბადე-ნანა“ (1883)]] მეტროპოლია (μήτηρ — „ნანა“ დო —„ნოღა“;  — „ოდაბადური ნოღა“) — სახენწჷფო მუში კოლონიეფიშ, მუში ხურგეფიშ გალე მადვალუ ოხორუეფიშ, ექსპლუატირაფლი ტერიტორიეფიშ დო დოჸუნელი ტერიტორიეფიშ ურთიართობას.
სქოლიო
კატეგორია:კოლონიალიზმი კატეგორია:გეოპოლიტიკა კატეგორია:პოლიტიკური გეოგრაფია კატეგორია:იმპერიალიზმი
მაიკლ დუგლასი
მაიკლ კირკ დუგლასი (Michael Douglas; დ. 25 ეკენია, 1944) — ჟირი ოსკარიშ დო სუმი ორქოშ გლობუსიშ მაღვენჯი ამერიკალი არტისტი დო პროდიუსერი. მაართა ოსკარი ეჭოფუ 1975 წანას მუჭოთ პროდიუსერქ ფილმშო „მიდგარენქ გუგულიშ ოგვაჯესი გეგნოფურინჷ“, მაჟირა - ამერიკაშ კინოაკადემიაშ თარი ჯილდოქ მიაჩჷ მუჭოთ არტისტის, ფილმის ნასრულებჷ როლშო „უოლ-სტრიტი“. თინა ჩინებულ არტისტიშ კირკ დუგლასიშ სქუა რე. მაიკლ დუგლასის სუმი ჯიმა ჸუნს.
პიჯური რინა
1971 წანას ართ-ართი ფილმიშ „ზარხულიშ ჯა“ გინოღალეფიშ უკული შეთმეხვადუდჷ ბრენდა ვაკაროს, ნამუშ ურთაერთობა გეგჷნძორჷ დოხოლაფირო 6 წანას. 1977 წანაშ მელახის 33 წანერი დუგლასიქ დექორწინჷ 19 წანერ დიანდრა ლიუკერშა, ნამუთ ავსტრიარი დიპლომატიშ სქუა რდჷ. 1978 წანას თინეფს გურჩქინდეს სქუაქ ჯოხოთ კამერონი. 1997 წანას, დიანდრაქ დუგლასის ჩეთხუ. 1999 წანაშ მელახის დუგლასიქ გიჩინებაფუ არტისტი კათრინ ზიტა-ჯონზი, ხოლო ართ წანაშ უკული ჭკობაქ დექორწინეს. ასე ჟირ სქუა ჸუნა.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:ამერიკალი პროდიუსერეფი კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1944
ნებრასკა
120px|right 120px|right
ნებრასკა (Nebraska, Nb), შტატი ააშ-ს, იდვალუაფუ ოორუე-ბჟადალიშ ცენტრალურ რეგიონს. ჯოხო ინდიარეფიშ ნინაშა „აკაბუცხა სიტომბაში წყარმალუს“ შანენს. 1541—1801 წანეფსი ონირზებელი რდჷ ესპანეთიშ დო საფრანგეთიშ შქას. 1803 ნებრასკა მიეჸიდჷ ააშ-იშ მუჭოთ ლუიზიანაშ ნორთი. 1854-შე ააშ-იშ ტერიტორია, 1867-შე — ააშ-იშ შტატი.
კატეგორია:ააშ-იშ შტატეფი
1692
კატეგორია:
1693
კატეგორია:
ნაპო (წყარმალუ)
ნაპო (ესპ. Río Napo) — წყარმალუ ეკვადორს დო პერუს, ამაზონიშ კვარჩხანი ნადუ. ნაპო ოდუდეს ეთმეჭოფუნს სტრატოვულკანი კოტოპახიშ გოხოლუას, ანდეფიშ გვალეფს, ეკვადორიშ ტერიტორიას დო ინაკათუ ამაზონს, ნოღა იკიტოსიშე 70 კმ-იშ მაშორას, პერუშ ლორეტოშ რეგიონიშ ტერიტორიას.
წყარმალუ ნაპოშ სიგინძა რე 1,130 კმ, ღანჩოშ ფართობიე 103,307.79 კმ². უდიდაში ნადუეფი რე: აგუარიკო, კოკა, ტამბოიაკუ, იასუნი, ტიპუტინი დო კურარაი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ეკვადორიშ წყარმალუეფი კატეგორია:პერუშ წყარმალუეფი
1694
კატეგორია:
1695
კატეგორია:
ტრომბეტასი
ტრომბეტასი (პორტ. Río Trombetas) — წყარმალუ ბრაზილიაშ შტატი პარას, ამაზონიშ კვარჩხანი ნადუ. ტრომბეტასი იჭყაფჷ ჟირი ოდუდეშ ანამუშ დო პოანაშ აკოართაფათ, ბრაზილია-გაიანაშ სახენწჷფო ხურგიშ გოხოლუას დო გიშმურს ორიშიმინაშ, ტერა-სანტაშ, ობიდუსიშ დო ფარუშ მუნიციპალიტეტეფს დო ინაკათუ ამაზონს, ნოღა ობიდუსიშ ბჟადალიშე.
წყარმალუშ სიგინძა რე 760 კმ, ღანჩოშ ფართობიე 135,238 კმ². უდიდაში ნადუეფი რე: პარუ-დე-ოესტე, მაპუერა დო კაჩორო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბრაზილიაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ამაზონიშ ნადუეფი
პარაგვაიშ ადმინისტრაციული დორთუალა
პარაგვაი ადმინისტრაციულო 17 დეპარტამენტო (departamento(s)) დო ართ ონანანოღე ოლქო ირთუ.
პარაგვაიშ ადმინისტრაციული დორთუალაშ მაჟირა დონე რე ოლქი (distrito(s)).
thumb|250px|right|პარაგვაიშ ადმინისტრაციული დორთუალა მახორობაშ მუდანობაშ გეშა მუნაჩემეფი 2002 წანაშ ეჭარუაშ ფასებათ.
კატეგორია:ერკებულეფი:პარაგვაი
დუბროვნიკი
დუბროვნიკი (IPA: [ˈdǔ.bro̞ːʋ.niːk]; დალმ.: Ragusa; Ragusium, თაშნეშე Rhausium, Rhaugia; Ragusa), მეტჯოხო „ადრიატიკაშ მირგატი“ —  ნოღა ადრიატიკაშ ზუღაშ წყარპიჯის, ხორვატიაშ უკიდაშ ობჟათეშე. ნოღაშ მახორობა 2001 წანას აკმადგინადჷ 43 770 ადამიერს, თინეფშე 88.39% ხორვატიალი რდჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ხორვატიაშ ნოღეფი კატეგორია:ადრიატიკაშ ზუღაპიჯიშ ნოღეფი კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ძეგლეფი ხორვატიას კატეგორია:ხორვატიაშ ოლქეფიშ ადმინისტრაციული ცენტრეფი
პალაუშ ნოღეფიშ ერკებული
პალაუ — მორჩილი კოკი სახენწჷფო რჩქალი ოკიანეშ ობჟათე ნორთის, საართო მახორობაშ მუდანობათ 20000 ადამიერი. ქიანას გვალო 7 დოხორელი პუნქტი რე 200 მახორუ ადამიერით:
პალაუშ საართო რუკა
რუკაშ ლეგენდა:
სქოლიო
პალაუ *
ჰურგადა
ჰურგადა (الغردقة), კინ ელ-გურდაკა — ნოღა ეგვიპტეს. ჭითა ზუღაშ საგუბერნატოროშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ნოღა იდვალუაფუ ჭითა ზუღაშ წყარპიჯეფწკჷმა. ჰურგადა ზუღაშ მეშქაშობათ მითმიარსხუაფუ საუდიშ არაბეთის დო იორდანიას.
სქოლიო
კატეგორია:ეგვიპტეშ ნოღეფი კატეგორია:ჭითა ზუღაშ მუჰაფაზა
იმერული ჸვალი
იმერული ჸვალი — ქორთული ჸვალიშ გვარობა, ნამუშ კეთება თარო იმერეთიშ აკანს რე პოპულარული. იმერული ჸვალი უხაშუ ჸვალეფიშ ბუნას ორხველჷ დო ჩხოუშ ბჟაშე აკეთენა. თიშ გეშა, ნამჷ-და იმერული ჸვალი ხეთ ეშმოჸუნა, ხელეურ (აჭარ.) ჸვალი უჯოხონა.
წარმებაშ ტექნოლოგია
იმერული ჸვალიშ წარმებას თარი ქიმინჯალა ჩხოუშ ბჟაშ დონაწაფა, აკოჸონაფა წჷმარინუანს, ნამუშოთ გჷმირინუაფუ ნაწი, კვეთი (ორინჯიშ, შხურიშ ვარდა ღეჯიშ კუჭი) ვარდა აკაჸონაფალი. ჯგირო ინაწუაფჷ ახალჭვალირი ტიბუ ბჟა, თი სიტიბათ ნამუშით გჷთმიჭვალუაფუ დო თე სიტიბაქ ოკო ასქიდას აკოჸონაფაშ ედომუშამ პერიოდის. მუჟამსჷთ ბჟაშ მასა ჯგირო აკიჸონაფჷნ, ხეშ ინოჩანაფათ თინა ეთმიფაჩუაფჷ, თეშ უკული იჭყაფუ მასაშ აკოჭვაჭვატუა, ეშაღალა. ჟირხოლო ხეთ ჭიე-ჭიეთ წირუათ, მასას ადუდიშულენა ზედმეტი წაქაშე (წრუქიშე), მარა თეშ, ნამჷ-და ქასკიდას ობაღებელი სილამექჷნ, ნამუთ ჸვალიშ ჩვიჩვინაფაშ ართ-ართი თარი პიჯალა რე. გიშაწირილი, მორგალებური ფორმაშ ჸვალს ჯაშ ვარდა დიხაჭაბუშ ატარს გეთმედვანა, სოდე თინა მოურს (ჸვალიშ მულა). ოშმარეს ეშაღალირი ჸვალს ონჯუაშა ატარს გეთმიტენა დო უკული მარღვანა ქუაჯიმუს, ნამუთ ბრელით უჯგუ ზუღაშ ჯიმუს. შხუ ვარდა ჭიფე ჯიმუშ ფრაქციაშ ჯიმუ ჸვალშა ჭიე-ჭირთ, ზჷმიერო მიშმურს, ნამუთ ჸვალიშ მულას დო თოლეფიშ გოფიტარაფას უნწყუნს ხეს. დიხაჭაბუშ ატარს გედვალირი დო ნაჯიმოლა ჸვალი, თეშ უკული ინმიდვალუაფუ დიდ ხალამს, დერგის, ჭურუკას დო იჩუალუაფუ სპეციალურო კეთებულჷ წაქას, წითხეს. ჸვალამ დერგეფს ჩუანა ომეურნე ოჩუაშეს, უკუმელა აბანს, ვარდა დიხას ინორღვაფილ ჭურუკეფს, ქოცოეფს (ოართეთ, უკუმელა დო დუდფორილობა ჸვალიშ ჩუალაშ ართ-ართი გარანტია რე), სოდე ართ წანაშახ გემოუთირუო იჩუალუაფუ. საზოთოთ ოჩუალარ ჸვალს მარაშინათუთა-ეკენიას შაყარანა დო ჸველიერს გჷმირინუანდეს.
შხვადოშხვა ტექნოლოგია
ჸვალამ დერგეფს არომატამ ჸვალიშ მეღებაშ ღანკით ტარხუნაშ ვარდა ჸვალმინთაშ კილეფს ინმოდვანა. გურიას ჸვალიშ მულაშ ღანკით, ზოთონჯობათ დერგის დოლბენდის გოკირელ ქობალკაკალს ინმოდვანდეს.
1697
კატეგორია:
ჰავაი (კოკი)
ჰავაი (ჰავ. Hawaiʻi; ინგლ. Hawaii) — ააშ-იშ უდიდაში კოკი.
გეოგრაფია
კოკი ჰავაიშ შტატიშ აკოდგინალუაშა მიშმურს დო იდვალუაფჷ რჩქალი ოკიანეშ ოორუე ნორთის. ფართობიე 10,430 კვ.კმ. 2020 წანაშ მუნაჩემეფით თაქ ოხორანს 200,629 ადამიერი. კოკიშ მასიმალური სიგინძა 150 კმ. რე. ჰავაიშ კოკის ბრელი აქტიური ვულკანი რე. უმაღალაში გვალა - მაუნა-კეა. უდიდაში ნოღა - ჰილო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ააშ-იშ კოკეფი
ნორმა შირერი
ნორმა შირერი (Norma Shearer; დ. 10 მარაშინათუთა, 1902 — ღ. 12 მანგი, 1983) — კანადარ-ამერიკალი არტისტი. თინა რდჷ მოსოფელიშ ართ-ართი არძაშე ჩინებული არტისტი 1920-იანი წანეფიშ შქა ხანეფიშე თიში 1942 წანას კინოშე ულაშა. მუში 1930 წანაშ ფილმ „დათხიებულს“ უკული თინა სექსუალურო დუდიშული ოსურეფიშ როლეფს ლაჸაფენდჷ თიმწკჷმაიანი ბორჯიშ კომედიეფს დო დრამეფს, თეში მუჭოთ შხვადოშხვა ისტორიულ დო პერიოდულ ფილმეფს.
MGM-იშ შხვა მურიცხეფიშე გინორთით, შირერიშ პოპულარობაქ კინოშე ულაშ უკული მალას დანთხჷ. თიში ღურაშ უკული თინა ფართას რე ხე ეკჷნელი ართ ჸურე, დიდებუანი როლეფიშო ფილმეფს „ოსურეფი“, „მარი ანტუანეტი“, „რომეო დო ჯულიეტა“ დო მაჟირა ჸურე, მუჭოთ გოჭყოლადირი მურიცხი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1902 კატეგორია:ნაღურა 1983 კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
1698
კატეგორია:
1699
კატეგორია:
სურინამიშ ადმინისტრაციული დორთუალა
right|thumb|300px|სურინამიშ ოლქეფი სურინამი ადმინისტრაციულო 10 ოლქო ირთუ (ქძ. სურათი).
კატეგორია:ერკებულეფი:სურინამი
ჰელენ ჰეიზი
ჰელენ ჰეიზი (Helen Hayes) — ამერიკალი კინოშ დო თეატრიშ არტისტი. თიში კარიერა დახე 70 წანა იგინძორებუდჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1900 კატეგორია:ნაღურა 1993 კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი