cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ჟოზეფ პრისტლი
ჟოზეფ პრისტლი (ინგლ. Joseph Priestley; დ. 24 მელახი, 1733, ბირსტოლი, იორკშირი, ინგლისი — ღ. 6 ფურთუთა, 1804, ნორტამბერლენდი, პენსილვანია, ააშ) — ინგლისარი ქიმიკოსი, ფილოსოფოსი დო თეოლოგი, ძირუ დო გიმირკვიუ აირეფი: ჟანგბადი, ნოშქერბადიშ მონოოქსიდი, აზოტამი ოქსიდი, აზოტიშ ოქსიდი, ამიაკი, გოგირდიშ დიოქსიდი დო დიაზოტიშ ტეტროქსიდი. პრისტლიქ გიმირკვიუ ნოშქერბადიშ ციკლი დო გიმიგონჷ კარბონატული წყარი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი ქიმიკოსეფი კატეგორია:ინგლისარი ფილოსოფოსეფი კატეგორია:ინგლისარი თეოლოგეფი კატეგორია:დუნაბადი 1733 კატეგორია:ნაღურა 1804
დუნგარპურიშ ოლქი
დუნგარპური (Dungarpur) — ოლქი ინდოეთიშ შტატი რაჯასტანს. ოლქი იდვალუაფუ შტატიშ ობჟათეშე. დირსხუ 1948 წანას. დორთილი რე 3 გიმენბუნათ. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე — ნოღა დუნგარპური. 2001 წანაშ ედომუშამინდური მახორობაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, აკმადგინანდჷ 1 107 643 კოჩის. ძინათებული მახორობაშ ჭარუა-კითხირიშ რჩქინაშ დონე აკმადგინანდჷ 48,60%-ის, ნამუთ ოშქაშეინდურ დონეშე ძალამ გიმე რე (59,5 %).
უალგავოკი (პროვინცია)
სან-მიგელი — კახამარკაშ რეგიონიშ პროვინცია პერუს. მუში ნანანოღა რე ბამბამარკა. პროვინციას ოხორანს 94,076 ადამიერი, ფართობი რე 777.25 კმ².
რესურსეფი ინტერნეტის
www.munibambamarca.gob.pe პროვინციაშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა
კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი კატეგორია:კახამარკაშ რეგიონიშ პროვინციეფი
ქვარა
thumb|right|275px|ადამიერიშ ქვარა ქვარა — ადამიერიშ დო ჩხოლარეფიშ რსხულიშ ნორთი, ნამუთ მუშჸურე წჷმარინუანს ქავარაშ ღრუს დო თიშ კიდალეფს. ქავარაშ ღრუ იაკთუანს თარი დინოხოლენი ორგანოეფს: ყია, ჭჷ, ჭაჭეფი, ჭაჭაშ ჯარკვალეფი, ჩხონხი, ტყილი, პანკრეასი, ნაღმელიშ ბუშტი.
*
მბომუ
კატეგორია:ცენტრალურ აფრიკაშ წყარმალუეფი
წელი
მინი წელი — ადამიერიშ ტანიშ არძაშე ინწრო (ნორმას) ნორთი.
კატეგორია:ქვარა
ჯვ. წ. 370-იანეფი
— ჯვ. წ. IV ოშწანურაშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ ჯვ. წ. 379 წანას დო გეთჷ ჯვ. წ. 370 წანას.
მოლინეფი
კატეგორია:
მაჟირა გურძემი
მაჟირა გურძემი — ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ მარტვილიშ მუნიციპალიტეტის, (გურძემიშ თემი), ოდიშიშ დჷკის, წყარმალუ ტეხირიშ მარძგვანი ჸურე. ზუღაშ დონეშე 220 მ, მარტვილიშე 28 კმ. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 235 კოჩი.
ლევკიპე
ლევკიპე (ბერძნ. Λεύκιππος; დ. ჯვ. წ. V ოშწანურა, მილეტი ვარდა აბდერა ვარდა ელეია — ღ. ჯვ. წ. V ოშწანურა) — ბერძენი სოკრატეშახჷ ფილოსოფოსი, შინელი რე მუჭოთ ატომიზმიშ თეორიაშ დუმარსხუაფალი დო დემოკრიტეშ ომენცარე ხემანჯღვერი. ლევკიპეშ აზრით არსებენდჷ ხვალე ფირუტა დო ატომეფი. ატომეფიშე აკმოდირთუდჷ ირნერი მატერია დო ხვალე ვოიდი - ფირუტა ვეკათუანდჷ მუთუნს. ლევკიპეს მითმიოჭარა ჟირი ნახანდიშ ავტორობას: "დიდი მოსოფელიშ სისტემა" დო "არზუანობაშ გეშა". ნამთინს ვამუჭირინუაფჷ თეხანური ბორჯიშა.
ლევკიპეშ ფილოსოფიურ არზეფს, შეთმოფხვადუთჷ არისტოტელეშ დო თეოფრასტეშ ნაჭარეფს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბერძენეფი კატეგორია:ბერძენი ფილოსოფოსეფი
დიდგორიშ ლჷმა
დიდგორიშ ლჷმა (1121 წანაშ 12 მარაშინათუთა) ქორთუ გიმახვენჯეფიშ უდიდაშ გომორძგუა რე. საჩემარი გერიება, ათაშ უძახჷ თე ლჷმას ისტორიკოსი. თე ლჷმა დიდგორიშ ტერიტორიას რდჷ (ქართიშ ხოლოს) დო მუსულმანეფიშ აკოშაყარელი ჯარიშ ედომუშამო მოსირუათ ითუ.
სამანჯელი
მავითაართა-მავითოჟირა უკუნემს ქორთუეფიშ მაფაშ დავით აღმაშენებელიშ გებენი პოლიტიკაქ ჭიე-ჭიეთ გაგშეჸონჷ ქიანა გლახა დგომარებაშე. 1099 წანას დავით მაანთხაქ ხარკიშ მეჩამა მეუჭყვიდჷ სულთანს დო უკული ქორთული დიხეფიშ აკოძინას დო დორთინას მიკადირთჷ. გეჭოფჷ ზედაზენი, ქიმირცხუ კახეთი-ჰერეთი, სამშვილდე, გიში, რუსთავი, ლორე. ტერეფიშ ხეს ქართი დო დმანისი კინე სქიდუდუ. ოორუეს, საქორთუოშ, ათე ახალი გიმახვენჯური დო პოლიტიკური ძალაშ გორჩქინა, მუჟამს ბჟადაალს თურქეფი ახალგორჩქინელი ჯვაროსნული სახენწჷფოეფს ოლჷმუდეს, დიდო ოშკურანჯი რდჷ თინეფშო. სელჩუკ დო არაბული სახენწჷფოეფქ ართიანწკჷმა რსხუალა დოდვეს, მაართათ საქორთუოშა გეუშკუმალუდესკონ. მუჭოთ რჩქჷ, სულთან მაჰმუდი მაჟირას დო მუშ მორსხუეფს ოკოდეს კაპინერო მუსპუდესკო დავით მაანთხა, უკული ოორუეშე თხილერეფი, აკოძინელი ნძალეფით ჯვაროსანეფიშ წინაანდეგ მიდეშეს.
ლიმა
სელჩუკეფს ართუკიდ ნაჯმ ად-დინ ილღაზი უნჩაშენდჷ, ნამუსჷთ დიდი ჯოხო უღუდუ ჯვარნეფწკჷმა ლჷმას. მუსულმანეფიშ ჯარი არაბული, თურქული დო სპარსული წყუეფით 100-150 ვითოში, ქორთული, ევროპული დო სომხური წყუეფით 600-800 ვითოში რდეს. მორსხუეფიშ გეშკუმალა კაპინერი ოკო ჸოფედკო. ათეშენი აკოშაყარეს უჯგირაშ ცხენამი ჯარიშკოჩეფი ეგვიპტეშე კავკასიაშახ. თურქული კავალერია თიმ ბორჯის უმანგარაშ გიმახვენჯური ნძალა რდჷ. დავით მაანთხას 56 ვითოში ჯარიშკოჩი ჸუნდჷ. თაურეშე 40 ვითოში ქორთუ რდჷ, 15 ვითოში ყივჩაღი, 500 ოსი დო 300 ფრანგი (ევროპალი). მუჭოთ რჩქჷნ, ლჷმაქ თექ მოხვადჷ, სოდე ქორთუეფქ დოგეგმესჷნ. ომაფე ჯარიშ პოზიციეფი თექი რდჷ გომანგარაფილი. ჯარიშ თარი ნორთი, ნამუთ მაართათ ოკო ახვალამედუკო ლიმას, დავითი უნჩაშენდჷ. დოსქჷლადირი ნორთი დავითიშ სქუაშ, დემეტრეშ უნჩაშალათ გვალას რდჷ ტყობინელი დო თეურე ოკო გეუშკუმალუდუკო ტერშა. ლჷმაშ დოჭყაფაშ წოხოლე ქორთუეფქ 200 ჯარიშკოჩი გუტეს ტერიშ ბანაკშა. მუსულმანეფს ინეფი მოღალატეეფი უჩქუდეს დო მუნეფიშ ბანაკშა მინაშკვეს, სოდე თინეფქ ტერიშ ჭყვიდუა ქიდიჭყეს. კოალიციური ჯარიშ დონწყუალაქ აკიფაჩჷ. ათე ბორჯის ქორთუეფიშ ჯარქ ტერს ჟირ ხუჯშე ქიგიაშქუ. ბჟადალშე დავითიქ დო დიდგორიშ გვალაშე დემეტრექ მოლართჷ. ქორთუ დო მუშ მახუჯე ჯარიშკოჩეფქ წოხოლენი აზიაშ უჯგირაშ არმიას არაგვეს. ზისხერიშმაბუნალი ლჷმაქ სუმ საათის გიზინდჷ. ილღაზიშ ჯარქ დემარცხჷ დო ინტჷ. ლჷმა ათეთ ვაგათებე, ნტებულეფს ვარზენდეს თიშ საშუალებას, ქართიშა დო დმანისშა მინულებდესკონ. თხოზინქ 8 დღას გიზინდჷ. საქორთუოწკჷმა ლჷმაქ მუსულმან ჯარიშკოჩეფიშ 90% ქეკიდინუ. ჭყოლირ ილღაზიქ მუზმარენი სარდალწკჷმა დო ეჩი ჯარიშკოჩწკჷმა ართო ინტჷ.
ლიტრი
ლიტრი (ლ, l, L, ℓ) — ნტირაშ ოზჷმალი ართული, გჷმირინუაფუ სი ართულეფწკჷმა ართო.
ლიტრიშე გოჭყაფილი ართულეფი — სანტილიტრი (სლ, ვეგჷმირინუაფუდჷ სსრრ-ს), მილილიტრი (მლ, ml), მიკროლიტრი, დეკალიტრი (დალ, dal) დო ჰექტალიტრი (ჰლ).
ლიტრიშ სიდიდა
1901 წანას, ზჷმაშ დო წოაშ მასუმა გენერალური კონფერენციაშ გინოჭყვიდირით, ართი ლიტრიქ გითანჯჷ, მუჭოთ 1 კილოგრამი სუფთა, არძაშე მაღალი ბისქვინიშ (~4Cº), წყარიშ ნტირა ნორმალურ პიჯალეფს. თეშნერო ართი ლიტრიშ ნტირა ომანგუდჷ 1,000028 დმ3–ის. 1964 წანას, ზჷმაშ დო წონაშ მა–12 გენერალურ კონფერენციაქ ივარუ თე გოთანჯუა დო მიღჷ ახალი: 1 ლ = 1 დმ3.
სქოლიო
კატეგორია:ნტირაშ ოზჷმალი ართულეფი
ტიგრინია
ტიგრინია (ትግርኛ) — სემიტური ნინა, ნამუთ წჷმოურს გეეზეშ ნინაშე.
რეურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ეთიოსემიტური ნინეფი კატეგორია:ეთიოპიაშ ნინეფი კატეგორია:ერიტრეაშ ნინეფი
ჯონ ფორდი
ჯონ ფორდი (John Ford დ. 1 ფურთუთა, 1894 — ღ. 31 მარაშინათუთა, 1973) — ირლანდიური გორჩქინაშ ამერიკალი კინორეჟისორი. ჩინებული რე ვესტერნიშ ჟანრიშ კინოეფით დო მაეჩა ოშწანურაშ ამერიკული რომანეფიშ ადაპტაციეფით. კანკალე ფილმიშ მოქიმინჯალა თიში ოდაბადე ირლანდიას ივითარებუ. 50 წანიანი კარიერაშ გოძვენას გინიღჷ 140-შე უმოსი ფილმი. თიში მუნჯი ფილმეფი ათეჟამო დინაფილი რე. უღუ ოთხი ოსკარი, მუთი რეკორდული მაძირაფალი რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი კინორეჟისორეფი კატეგორია:დუნაბადი 1894 კატეგორია:ნაღურა 1973 კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინორეჟისორეფი
ლევი სტრაუსი
მინი|მარჯვნივ| ლევი სთრაუსი ლევი სტრაუსი (დ. 26 ფურთუთა, 1829, ბუტენჰაიმი, გერმანია – ღ. 26 ეკენია, 1902, სან-ფრანცისკო, ააშ), ააშს მოხანდე გერმანალ-ურია ემიგრანტი. დარსხუ ჯინსეფიშ კომპანია. კომპანიაქ Levi Strauss & Co. დირსხუ 1853 წანას სან-ფრანცისკოს, კალიფორნია. ჯინსეფიქ დუდშენო აკიქიმინჷ ამერიკალი მაღაროალეფშო. ოდო ხვარებაშა ელვის პრესლიქ მიშეღჷ.
სქოლიო
კატეგორია:გერმანალეფი კატეგორია:გერმანალ-ურიეფი კატეგორია:გერმანალი ემიგრანტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1829 კატეგორია:ნაღურა 1902
კერი-ენ მოსი
კერი-ენ მოსი (Carrie-Anne Moss; დ. 21 მარაშინათუთა, 1967, ბერნაბი, ბრიტანეთიშ კოლუმბია, კანადა) — კანადარი არტისტი. შხვადოშხვა ბორჯის ოკათუდჷ ფილმეფს: „მატრიცა“ (1999), „მემენტო“ (2000), „შოკოლადი“ (2000), „თირიშ ცხურა“ (2006), „პარანოია“ (2007), „გიოსიზმარაფალი“ (2010).
დებადჷ ბრიტანეთიშ კოლუმბიას, ნოღა ბერნაბის, მელვინიშ დო ბარბარა მოსიშ ფანიას. ჸუნს უნჩაში ჯიმა ბრუკი. 11 წანაშ ასაკის ქაკათჷ ვანკუვერიშ საბაღანო მუსიკალურ თეატრის. გვიანო, გასტროლეფშა მიდართჷ ევროპაშა ჰორწკჷმა ართო. პასადენას ჩაბარჷ ამერიკაშ დრამატული ხელუანებაშ აკადემიას. 1985 წანას ვანკუვერიშე ორინალო ტორონტოშა გინორთჷ დო მოდელო გინირთჷ. 1980-იანი წანეფიშ ბოლოს ათე პროფესიათ მიდართჷ იაპონიაშა დო ესპანეთიშა. დუდშე როლეფს სერიალეფშე იღენდჷ. პოპულარობა მოუღჷ ტრინიტიშ როლიშ რსულებაქ ტრილოგიას „მატრიცა“. 1999 წანას ოსურო აჸუნჷ არტისტი სტივერ როის. ჭკობას სუმი სქუა ჸუნს.
15 ღურთუთა
15 ღურთუთა (იანარი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ მა-15-ა დღა. წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე (ნარკი წანეფს — ).
შირვანი (აზერბაიჯანი)
შირვანი (Şirvan) — ნოღა (1954 წანაშე) აზერბაიჯანს. ნოღა წყარმალუ მტკვარს იდვალუაფჷ. 2008 წანაშახ ალიბაირამლი ჯოხოდჷ ალი ბაირამოვიშ პატიოცემელო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:აზერბაიჯანიშ ნოღეფი
კორიო
კორიო — სახენწჷფო კორეაშ ჩქონს, ნამუქჷთ გიჭყჷ სილაშ სახენწჷფოშ დონთხაფაშ უკული 935 წანას დო ჸოფე ჩოსონიშ დინასტიაშ ეჸონუაშახ, 1392 წანაშა.
ჯოხოდვალა კორიო მოურს აკოკუნტარაფილ კოგურიოშე, კორეაშ სუმი ორდოფეოდალური ომაფეშე ართ-ართი, ნამუთ სილაშ სახენწჷფოქ 668 წანას აკაართიანჷ. თეხანური ჯოხო კორეა მოურს ზიტყვაშე კორიო.
ოორუე აფრიკა
[[Image:LocationNorthernAfrica.png|მინი|
]]
შხირას თე ნორთის მიორხველჷნა კანარიშ კოკეფს, ეთიოპიას, ერიტრეას დო მადეირას.
სქოლიო
კატეგორია:აფრიკა კატეგორია:ოორუე აფრიკა კატეგორია:გოეროშ სუბრეგიონეფი კატეგორია:აფრიკაშ რეგიონეფი
გენიტალური ჰერპესი
ლახარა თარო ბონი გენიტალური კონტაქტით იფაჩჷ დოინფიცირაფილ ადამიერიშ კანშა ვარ-და რსხულშა სითხეეფიშ წაწაფით. თექ შილებე მოხვადას სექსიშ ბორჯის, თინეფს შქას ანალური დო ორალური სექსიშ ბორჯის. გინოდვალაშო უციო ვა რე ჭყოლეფიშ ღვენა. HSV ჟირი ტიპიშ რე: HSV-1 დო HSV-2. მართალი რე, ისტორიულო HSV-2 უმოსო მოდვალირი რდჷ, მარა გოვითარაფილ ქიანეფს გენიტალური HSV-1 უმოსი შხირი რე.
ინფექციაშ პრევენციაშ რზეფს შქას რე სექსიშ უღვენალა, პრეზერვატივიშ გჷმორინაფა დო სექსიშ ღვენა ხვალე თინეფწკჷმა, ნამუეფჷთ ინფიცირაფილი ვარენან. დოინფიცირაფაშ უკული ჰერპესვირუსიშე სქილადაშ რზა ვა რე. თეშ უმკუჯინალო, ანტივირუსულ მედიკამენტეფქ შილებე ეცილას ვარ-და დურკას უკულიანი ინფექციაშ გოუფრაშაფეფს. მედიკამენტეფიშ განწეხანიან გჷმორინაფაქ თაშნეშე შილებე დურკას გოფაჩუაშ რისკის.
სქოლიო
კატეგორია:ჰერპესი კატეგორია:სქესობური რზათ გინმადვალუ ინფექციეფი
კინჭიხე
მინი|250პქ|ქომოლკოჩიშ კინჭიხე, წჷმიანი მიოჯონი მინი|250პქ|ოსურკოჩიშ კინჭიხე, წჷმიანი მიოჯინი კინჭიხე (pelvis) — იდვალუაფუ ადამიერიშ (დო შხვა გაგაჩამეფიშ) ჩონჩხიშ ნორთის გაგაჩიშ გაჭყაფურწკჷმა, ნამუთ უნარღელჸოფენს გიმენი ბორკეფიშ მერსხუაფას რსხულწკჷმა, თაშნეშე რანწკი ოთელარე ორგანიზმიშო გიოპონუ დო ჸვილამი ინოხვენი რე.
* *
UTC-09:00
450px|right|thumb| UTC-9 მოსოფელიშ ბორჯიშ ორტყაფუეფიშ რუკას: ლენი — ზონა UTC-9 [[ზოთონჯიშ ბორჯი|ზოთონჯის (გერგობათუთა-მელახი) ოორუე გვერდოსფეროს (ზარხულს (პირელი-გჷმათუთა) — UTC-8); ცაშფერი — ზონა UTC-9 ოკიანეთის; ღილე ჸვინთელი — ზონა UTC-9 ედომუშამი წანას; ნარინჯიშფერი — ზონა UTC-9 ზარხულს (პირელი-გჷმათუთა) ოორუე გვერდოსფეროს]]
ტიკიპაიაშ მუნიციპალიტეტი
ტიკიპაიაშ მუნიციპალიტეტი (Tiquipaya) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიას, კოჩაბამბაშ დეპარტამენტიშ კილიაკოლიოშ პროვინციას. 2010 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 44 925 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 343 კმ² რე.
UTC-09:00
UTC−9 — ბორჯიშ ორტყაფუ, ნამუთ გჷმირინუაფუ გეჸვენჯი ტერიტორიეფს:
ტიკიპაიაშ მუნიციპალიტეტი
მუნიციპალიტეტი მუშ ჸურეშე კანტონეფო ირთუ.
UTC-09:00
სქოლიო
კატეგორია:ბორჯიშ ორტყაფუეფი
ტიკიპაიაშ მუნიციპალიტეტი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლივიაშ მუნიციპალიტეტეფი
დიდი გჷმოფინუა (ლონდონი)
thumb|480px|დიდი გჷმოფინუა ჰაიდ-პარკის 1851 წანას. thumb|280px|ქვერსემი "ბროლიშ დოხორექ" მუდგარენ 9 თუთაშა ეიგჷ. thumb|დიდი გჷმოფინუაშ თარი მინალი.
დიდი გჷმოფინუა თაშნეშე კაბეტი გჷმოფინუა (Great Exhibition, თაშნეშე ჩინებული მუჭოთ Crystal Palace Exhibition) რდჷ ოერეფოშქაშე გჷმოფინუა, ნამუქჷთ იმანჯჷ ჰაიდ-პარკის, ლონდონი, 1851 წანაშ 1 მესიშე 15 გჷმათუთაშახ დო მაართა რდჷ მოსოფელიშ კულტურული დო ინდუსტრიული მეჭირინდაფეფიშ ექსპოზიციეფიშ სერიას — ართო პოპულარული ღონისძიება მა-19 ოშწანურაშ მაჟირა გვერდის.
ოერეფოშქაშე ინდუსტრიაშ მეჭირინდაფეფიშ დიდი გჷმოფინუაშ ორგანიზატორეფი რდეს პრინცი ალბერტი, ჰენრი კოული, ფრენსის ფულერი დო სამაფო აკადემიაშ შხვა მაკათურეფი, ხელუანობაშ, წარმებაშ დო კომერციაშ წახალისებაშ ღანკით, დო ალმახანური ინდუსტრიული ტექნოლოგიაშ დო დიზაინიშ მეჭირინდაფეფიშ ეიოშანალო. კრიტიკოსეფიშ მეჯინათ დიდი გჷმოფინუა 1844 წანას საფრანგეთიშ ინდუსტრიულ ექსპოზიციაშ დიდი წჷმოძინაშ გჷმოძახინი რდჷ.
გჷმოფინუაშ მანწყუალო სპეციალური ნოდგჷმი, ალმაჯოხოთ "ღვანდაშ დოხორე", დაპროექტჷ ჯოზეფ პაქსტონქ (სტრუქტურული ინჟინერი ჩარლზ ფოქსიშ მოხვარათ). არქიტექტურულო ძალამ გაბედული ნოდგჷმი პაქსტონიშით დევონშირიშ გრაფშო ზოთონჯიშ ბაღიშ პროექტიშ გჷმოცადილუათ გაჭყჷ ლითონიშ ჩონჩხით დო კაპიჭით, ნამუთიქ ბირმინგემს დო სმეტნიკის იხაზირჷ, მუსჷთ უდიდაშ წჷმოძინაქ ხვადჷ. მასიური კაპიჭიშ ნოდგჷმი 563 მ რდჷ სიგინძაშე დო 138 მ სიფართას დო მუდგარენ 9 თუთაშა ითუ. ნოდგჷმი მოგვიანაფათ გინიღეს სიდენჰემშა, ობჟათე ლონდონშა.
გჷმოფინუას ურთიართსაწინანდეგო რეაქცია უღუდჷ ჯარალუას. ნამთინეს ოშკურუდჷ, ნამუდა დუმათოლიარაფალეფიშ დიდი მასა შილებედჷ რევოლუციურ აგვართაშა გინორდელედჷკო, თიშენი ნამჷდა თიცალ რადიკალეფი, მუჭოთ კარლ მარქსი, თის ნიბთეფიშ ჸურე კაპიტალისტური ფეტიშიზმიშ განსახიერებათ კოროცხჷნდეს. ამდღა დიდი გჷმოფინუა ვიქტორიანული ერაშ სიმბოლოთ იკოროცხუ დო თიში ფსკელტანამ კატალოგი მაღალი ვიქტორიანული დიზაინიშ მაართა წყუ რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:1851 კატეგორია:ლონდონიშ ისტორია კატეგორია:ვიქტორიანული ერა კატეგორია:მოსოფელიშ გჷმოფინუეფი
უილიამ თეკერეი
უილიამ მეიქფის თეკერეი (დ. 18 კვირკვე, 1811, კალკუტა, ინდოეთი – ღ. 24 ქირსეთუთა, 1863, ლონდონი, ინგლისი) XIX ოშწანურაშ ინგლისარი ჭარუ დო ნოველისტი, ჩინებული რე რომანით პოტიკიშ ბაზარი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი ჭარუეფი კატეგორია:ინგლისარი ნოველისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1811 კატეგორია:ნაღურა 1863
ჩიურიშ რაიონი
ჩიურიშ რაიონი (Chiúre) — რაიონი მოზამბიკის, კაბუ-დელგადუშ პროვინციას.
მოზამბიკიშ სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფით, 2007 წანას რაიონიშ მახორობა 217 487 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 4 210 კმ²-რე, მახორობაშ მეჭედალა 51.66 კოჩი კმ²-ის.
რაიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა ჩიური.
კასლეთი
ლიოტერატურა
კატეგორია:სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ წყარმალუეფი
მაჟირა კიწია
მაჟირა კიწია - ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ მარტვილიშ მუნიციპალიტეტის, (კიწიაშ თემი), ოდიშიშ დჷკის, წყარმალუ გურძემიშ (ტეხირიშ მარძგვანი ნადუ) მარძგვანი ჸურე. ზუღაშ დონეშე 220 მ, მარტვილიშე 32 კმ. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 263 კოჩი.
კირკ ჰემეტი
კირკ ლი ჰემეტი (Kirk Lee Hammett) 1983 წანაშე თინა ამერიკული მონკა მეტალ ბუნა მეტალიკაშ თარი გიტარისტი რე, თაშნეშე ბირეფიშ ავტორი. სოიშახ მეტალიკას ახოლუდჷნ მიოგანდჷ ბუნა ექსოდუსის. 2003 წანას კირკ ჰემეტიქ მიშაღალირქ იჸუ Rolling Stone-იშ ერკებულშა არძო ბორჯიშ ოში საუჯგუშო გიტარისტი მა-11 აბანს.
მაჟირა კიწია
ლიტერატურა
კატეგორია:მარტვილიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
ჯო პანტოლიანო
ჯო პანტოლინო (Joseph Peter "Joe" Pantoliano; დ. 12 ეკენია, 1951) — ამერიკალი კინო დო ოტელევიზიე არტისტი. ჯოხო გისიმუ რალფ სიფარეტოშ გასახიერებათ სოპრანოშ კლანს დო სიფერიშ - მატრიცას.
კირკ ჰემეტი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1962 კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი მუსიკოსეფი კატეგორია:მეტალიკა კატეგორია:ამერიკალი გიტარისტეფი
ჯო პანტოლიანო
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1951 კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
შვეიცარიაშ ტობეფიშ ერკებული
ტობეფი 1 კმ²-შე უმოსი ფართობით
შენიშვნა:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შვეიცარიაშ ტობეფი
ჯვ. წ. 380-იანეფი
— ჯვ. წ. IV ოშწანურაშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ ჯვ. წ. 389 წანას დო გეთჷ ჯვ. წ. 380 წანას.
მოლინეფი
კატეგორია:
პუნტა-გალინასი
thumb|დვალა პუნტა-გალინასი — კოდე ოორუე კოლუმბიას. წჷმარინუანს ობჟათე ამერიკაშ კონტინენტიშ უძგალაშ ოორუე ჭურჭულს. იდვალუაფუ ლა-გუახირიშ ჩქონიშ ოორუე ნორთის, კარიბიშ ზუღაშ ოძგაშეს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კოლუმბიაშ კორცხეფი
დჰოლპურიშ ოლქი
დჰოლპური (Dholpur) — ოლქი ინდოეთიშ შტატი რაჯასტანს. დორთილი რე ოთხ გიმენბუნათ. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე — ნოღა დჰოლპური. 2001 წანაშ ედომუშამინდური მახორობაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, აკმადგინანდჷ 983 258 კოჩის. ძინათებული მახორობაშ ჭარუა-კითხირიშ რჩქინაშ დონე აკმადგინანდჷ 60,10%-ს, ნამუთ ოშქაშეინდურ დონეშე ონდეთ უმოსი რე (59,5 %).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რაჯასტანიშ ოლქეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ოლქეფი
კამერონ დიასი
კამერონ დიასი (Cameron Diaz; დ. 30 მარაშინათუთა, 1972) — ამერიკალი არტისტი დო ჸოფილი მოდელი. პოპულარობა მიპალუ 1990-იან წანეფს, მუჟამსჷთ აკათჷ ფილმეფს: „მარშიმი“, „საუჯგუშო მაჸალეშ დიარა“ დო „არძა მერიშე იხანგებუ“. დიასიქ ილაყაფჷ ხოლო ფილმის „ჩარლიშ ანგილოზეფი“, სოდეთ არსულჷ ნატალი კუკიშ როლი. შხვადოშხვა ბორჯის ნომინირაფილი რდჷ ორქოშ გლობუსის რსულებრი როლეფიშო ფილმეფს: „არძა მერიშე იხანგებუ“, „რდა ჯონ მალკოვიჩი“, „ვანილიშ ცა“ დო „ნიუ-იორკიშ ბანდეფი“.
ბიოგრაფია
კამერონ დიასიქ დებადჷ კალიფორნიაშ შტატიშ ნოღას სან-დიეგოს, დიამუშიშ ობაჟეშ აგენტიშ ბილიშ დო მუამუშიშ ნავთობიშ კომპანიაშ მუშაშ ემილიო დიასიშ ფანიას. მუმაშ განშე კამერონიშ ბები დო ბაბუ ერუანობათ ესპანარეფი რდეს, ნამუეფქჷთ დიხორეს ააშ-ს, კერძოთ, ნოღა ტამპას (ფლორიდაშ შტატი). კამერონიშ დიდა გვერდო ინგლისარი, გერმანალი დო ჩეროკი გორჩქინაშ რე. კამერონს ჸუნს უნჩაში და ჯოხოთ ხიმენე. 16 წანაშ ასაკის დიასიქ კარიერა დიჭყჷ მუჭოთ მოდელქ. უკულიან წანეფს კონტრაქტის აფორმენდჷ შხუ კომპანიეფწკჷმა, თინეფ შქას რდჷ Calvin Klein Inc. დო Levi Strauss & Co. 17 წანაშ ასაკის გიმორჩქინდჷ ჟურნალ Seventeen-იშ კაბრას. კამერონ დიასი რდჷ ლონგ-ბიჩიშ ოშქაშე პოლიტექნიკურ სკოლას. 21 წანაში ასაკის ილაჸაფჷ ფილმის „მარშიმი“, სოდეთ თიში პარტნიორქ იყუ ჯიმ კერიქ.
2008 წანაშ 15 პირელს, 58 წანაშ ასაკის კამერონს პნევმონიათ მუმაქ დუღურჷ. 1995 წანაშე დიასი ურთიართობას რდჷ არტისტ მეტ დილონწკჷმა; 3 წანაშ უკული ჭკობაქ ართიანს დეთხიუ. 1999 წანაშე ხვადუდ ჯერედ ლეტოს, მორო 2003 წანას თინეფქ ართიანს დეთხის 2003 წანაშე 2006 წანაშა ხვადუდჷ მობირეს დო არტისტის ჯასტინ ტიმბერლეიკის, 2010 წანაშ კვირკვეშე 2011 წანაში ეკენიაშა ხვადუდჷ ავსტრალიარ სპორტსმენს ალექს როდრიგესის.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:ამერიკალი მოდელეფი კატეგორია:დუნაბადი 1972
უელე
უელე (Uele) — წყარმალუ ცენტრალურ აფრიკას, კონგოშ დემოკრატიულ რესპუბლიკას. უელე იჭყაფუ ნოღა დუნგუს, წყარმალუეფიშ დუნგუშ დო კიბალიშ აკოართაფაშ აბანს. უელე რე უბანგიშ ართ-ართ ოდუდე წყარმალუ (მაჟია რე მბომუ).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ცენტრალურ აფრიკაშ წყარმალუეფი
მიხეილ გორბაჩოვი
thumb|მიხეილ გორბაჩოვი (2010)
მიხეილ გორბაჩოვი (რუს. Михаи́л Серге́евич Горбачёв; დ. 2 მელახი, 1931 - ღ. 30 მარაშინათუთა, 2022) — სხუნუეფიშ რსხუშ ლიდერი 1985-1991 წანეფც. თიშით მუკოშქუმალირი რეფორმაქ გაათუ რგილი ლჷმა, მორო თეწკჷმა სხუნუეფიშ რსხუშ კომუნისტური პარტიაშ ჰეგემონიათ დო აკოცუ დუდო სხუნუეფიშ რსხუქ. 1990 წანას გინოჩეს ნობელიშ შვიდობაშ პრემია.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეფი კატეგორია:რუსი პოლიტიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ რუსი ლაურეატეფი კატეგორია:სსრრ-იშ ლიდერეფი კატეგორია:პერესტროიკა კატეგორია:დუნაბადი 1931
იური გაგარინი
thumb|right|იური გაგარინი იური ალექსიშ სქი გაგარინი (რუს. Юрий Алексеевич Гагарин; დ. 9 მელახი, 1934, ოფუტე კლეშინო, გჟატსკიშ რაიონი, სმოლენსკიშ ოლქი — ღ. 27 მელახი, 1968, ოფუტე ნოვოსიოლოვო) — რუსი კოსმონავტი, მაართა ადამიერი კოსმოსის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეფი კატეგორია:კოსმონავტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1934 კატეგორია:ნაღურა 1968
ლატვიური ნინა
ლატვიური ნინა (latviešu valoda) — ლატვიარეფიშ ნინა, ლატვიაშ ოფიციალური ნინა. თის თაშნეშე უძახჷნა ლეტურს. ლატვიას თე ნინაშა იჩიებუ 1,4 მილიონი კოჩი დო 150 000 თანჯეფსგალე. ლატვიური ნინა მაჟირა ნინა რე ბრელ კოჩიშო, მუთ ურჩქვანური რე თეცალი ჭიჭე ნინეფშო. ლატვიაშ მახორობაშ დოხოლაფირო 1,9 მილიონი (79%) კოჩი იჩიებუ ლატვიურო. თაჸურეშე დოხოლაფირო 1 165 000 კოჩი ფანიას გჷმირინუანს თე ნინას, მუჭოთ მაართალ ნინას. ლატვიას ლატვიური ნინაშ გჷმორინაფა სოციალური რინაშ შხვადოშხვა სფეროეფს ირდუ.
ლატვიური მიშმურს ბალტიკური ნინეფიშ ფანიაშა. მეჭედას რე მერსხუაფილი ლიეტუვურ ნინაწკჷმა, თიშ უმკუჯინუო, ნამდა ართიანიშ გაგება უჭირს თე ჟირ ნინაშა მოჩიებე კათას.
მაართა ლატვიური ნაბეშტა ტექსტი ორხველჷ XVI ოშწანურას.
კლასიფიკაცია
ლატვიური ნინა მიშმურს ბალტიკური ნინეფიშ ფანიაშა, ნამუთ რე ინდოევროპული ფანიაშ ნოჸელა. თინა რე ართ-ართი ჟირშე ამდღა შურდგჷმილ ბალტიურ ნინეფშე, ნამუსჷთ გარჩქჷ ოფიციალური სტატუსი (მაჟირა ლიეტუვური ნინა რე). ლატვიურ დო ლიტვურ ნინეფს ბრელი მახასიათაფალი აფუნა ასქილადირი პროტო-ნინაშე, მარა ფონოლოგიაშ დო მორფოლოგიაშ ალაზიმაფათ ლატვიური უმოსი ინოვაციური რე ლიტვურ ნინაშე.
დიალექტეფი
ლატვიურ ნინას გაჩქჷ სუმი დიალექტი: ლივონიური, ლატგალიური დო ოშქაშე დიალექტი. ლივონიური დიალექტი მუშ განშე ირთუ ჟირ კილოთ. ოშქაშე დიალექტიშ ნერჩიშა რე დორსხუაფილი სტანდარტული ლატვიური ნინა, ნამუთ მუშ განშე თაშნეშე ჟირ კილოთ ირთუ. ლატვიურიშ დიალექტეფი ვარე ლივონური, კურონული, სემიგალური სელონური ნინეფი.
სქოლიო
კატეგორია:ბალტიკური ნინეფი
ქაზიმ ქოიუნჯუ
ქაზიმ ქოიუნჯუ (კოინჯიში) ( – ) — პოლიტოლოგი დო მუსიკოსი, ნამუშ მოღალობაქჷთ ქვერსემი როლი ილაჸაფჷ თურქეთიშ მახორუ ლაზეფიშ კულტურული ღირებაშ გინოსქილიდაფაშენ.
ჩქიჩქუალა
ქაზიმ ქოიუნჯუქ დებადჷ 1972 წანაშ 7 გერგობათუთას, ხოფაშ ილჩეს, ოფუტე პანჭოლს (ასეიანი იეშილ ქოი, ვარ-და „წვანე ოფუტე“). ჩქიჩუალაშე გჷშარჩქინელი რდჷ მუსიკაშ ჸოროფათ, 13 წანერი რდჷნ, გიტარას მიოგანდჷ. გურაფულენდჷ თურქეთიშ მუსიკაშ ცენტრის „იაშარა ტურნანა“. გურაფულენდჷ სტამბოლიშ უნივერსიტეტიშ პოლიტოლოგიაშ ფაკულტეტის. ინტერესუანი დო გჷშარჩქინელი სტუდენტი რდჷ, მარა მუში დო მუში მახანეფიშ არზეფი ართიანს ვაუხვადუდჷ. 20 წანერი რდჷნ თეში ქაზიმქ გურაფა მიოტჷ დო მუსიკას ქჷმეთხჷ ხე. მაჸალეეფი თის დინას უძახჷდეს. თე ჯოხო ქაზიმს ძალამს უჸორდჷ.
კარიერა
1992 წანას, ალი ელვერწკჷმა ართო ქჷდარსხჷ როკ-ბუნა „დიმეინ“. მოგვიანაფათ ხანდენდჷ ლაზური მუსიკაშ პოპულარიზაციაშო, მარა თაქჷთ ვა ურთინუანდჷ ოჭიშის როკის დო მუშ მუსიკა რე ლაზური მუსიკაშ დო როკიშ სინთეზი. 1993 წანას, მემედ ალი ბარიშ ბეშლიწკჷმა ართო ქჷდარსხჷ ბუნა „ზუღაში ბერეფე“ (ზუღაშ სქუალეფი). თენა რდჷ მოსოფელს მაართა ლაზური როკ-ბუნა. ბუნა ლაზურო იბირდჷ, ნამ ბორჯისჷთ თურქეთის შხვა ნინაშა ბირა ძალამი რთული რდჷ. ქაზიმს ირო ოპეკჷდჷ მუში ლაზური ჯინჯი დო ვარწყედჷ თეშ ფულუაშ უციობას. 1995 წანას, „ზუღაში ბერეფექ“ გაგშაშქჷ მაართა ალბომი, ჯოხოთ „ვა მიშქუნან“, ალბომშა ბრუო ახალ ბირაქ მიშელჷ. ალბომი დიდი პოპულარალათ რგებაფულენდჷ თურქეთის, გჷშაკერზაფილო ახალეფს შქას. 1998 წანას, გჷშელჷ ახალ ალბომქ ჯოხოთ „იგზას“ („რზას“), ნამუთ თიმ წანაშ ართ-ართი საუჯგუშო ნახანდო მირჩქინეს. 2000 წანას, ბუნაქ აკოცჷ, მუშ ისტორიას 130 კონცერტიქ დო 2 ალბომქ ქჷდოსქჷდჷ.
სოლო კარიერა
ბუნაშ აკოცჷმაშ უკული ქაზიმქ ხვალე მიაჸუნჷ ბირას, შხირას რჩქინდუდჷ ლაზური კულტურული ორგანიზაციეფიშ შაყარუეფს, მარა ვა აქტიურენდჷ, ლიდერიშ უმოსო ჯგჷრი მარჩქილე რდჷ. 2002 წანას, მაართა სოლო ალბომი, „ვია“ გჷშურს, 2004 წანას მაჟირა ალბომი - „ჰაიდე“. ქაზიმიშ ორჩქილუშა კათა შხვადოშხვა ოფუტეეფშე გილეშჷ. ქაზიმ სცენას დუდიშულო გჷნაფულენდჷ დუდს. მობირე ფუატ საკაწკჷმა, ვოლქან კანაკომწკჷმა დო ბაიარ შაჰინწკჷმა ართო გჷშმურდჷ ოტელევიზიე პროექტის „უჩა ზუღაშ მუსიკა“.
საქორთუო
2003 წანაშ მარაშინათუთას ქაზიმ ქოიუნჯუქ საქორთუოშა მორთჷ. საქორთუოს მობირეს გჷშაკერძაფილ დოხვამილაფა მუნწყის, ნამუსჷთ ტიბას იშინანდჷ ირო. მუ შხირას იშინანდჷ საქორთუოშა შარალუას დო თაქ მონწყილჷ კონცერტეფს მაჸალეეფწკჷმა დო ფანიაშ მაკათურეფწკჷმა. ქაზიმი ქორთუ კათას ჯიმალეფს უძახუდჷ დო გოკვირაფილი რდჷ თაქიანი სუმარიშმოჸოროფალათ დო ქორთუეფიშ მუსიკალურალათ.
მობირე მაფშალიაშ ეკონია წანეფი
ქაზიმს შხირას უძახჷდეს მობირე „მაფშალიას“. 2005 წანას, ქაზიმს ექიმეფქ კიბოშ დიაგნოზი ქეგუშქვეს. 33 წანერი ქაზიმი ლახარას ვაუდვანდჷ დუდს დო თომა გოცჷმილი გილეშ კონცერტეფშა დო მარჩქილეს ვა ღალატენდჷ, ლახარა ბორჯის ჭარჷ ჰიმნი „ტრაპიზონსპორტიშო“. 2005 წანაშ 25 მანგის მობირექ დოღურჷ. ქაზიმი ტრაპიზონშა გეგნასვანჯეს, სოდე 60 000 ადამიერქ დოხვადჷ. ქაზიმ ქოიუნჯუ ოდაბადურ ოფუტე პანჭოლიშ ართ-ართი გვალაშ კართეს რე ნთხორილი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ლაზეფი
ერიკ აქსელ კარლფელდტი
ერიკ აქსელ კარლფელდტი (შვედ. Erik Axel Karlfeldt; დ. 20 კვირკვე, 1864, კარლბო, დალარნაშ პროვინცია, შვედეთი — ღ. 8 პირელი, 1931, სტოკჰოლმი, შვედეთი) — შვედი პოეტი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ლიტერატურაშ დარგის 1931 წანას. პრემიაქ მიაჩჷ ღურაშ უკული. კარლფელდტი გურაფულენდჷ უფსალაშ უნივერსიტეტის. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ შვედეთიშ ერუანულ ბიბლიოთეკას, სტოკჰოლმის. კარლფელდტი 1904 წანაშე რდჷ შვედეთიშ აკადემიაშ მაკათური დო 1905 წანაშე აკადემიაშ ნობელიშ ინსტიტუტიშ მაკათური. 1907 წანაშე მუშენდჷ აკადემიაშ ნობელიშ კომიტეტის, 1912 წანაშე რდჷ კომიტეტიშ მელამოსე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შვედეფი კატეგორია:შვედი პოეტეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:შვედი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ლიტერატურაშ დარგის კატეგორია:დუნაბადი 1864 კატეგორია:ნაღურა 1931
16 ღურთუთა
16 ღურთუთა (იანარი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ მა-16-ა დღა. წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე (ნარკი წანეფს — ).
თამიმ ბინ ჰამად ბინ ხალიფა ალ-თანი
შეიხი თამიმ ბინ ჰამად ბინ ხალიფა ალ-თანი (الشيخ تميم بن حمد آل ثاني; დ. 3 მანგი 1980, დოჰა, კატარი)  — კატარიშ მაანთხა ამირა 2013 წანაშ 25 მანგიშე. ამირაქ ომაფე ხვისტაშა ეშართჷ მუამუშიშ ღურაშ უკული. ასე მოქიმინჯე მონარქეფს შქას თინა არძაშე ახალნორდი რე.
სქოლიო
კატეგორია:კატარიშ ამირეფი
რუანდა (ნინა)
რუანდა (კინიარუანდა) — რუანდაშ კათაშ ნინა, ნამუთ ორხველჷ ნიგერო-კონგოლეზიურ ნინეფიშ ფანიაშ ბანტუშ ბუნას. უმენტაშო გოფაჩილი რე რუანდას, სოდე ოფიციალური ნინაშ სტატუსი უღუ, თაშნეშე უგანდაშ ობჟათეშე დო კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ბჟაეიოლშე. ურთიართგაგებუაფონი რე რუნდიშ ნინაწკჷმა — ბურუნდიშ ოფიციალური ნინა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბანტუშ ნინეფი კატეგორია:რუანდაშ ნინეფი კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ნინეფი კატეგორია:უგანდაშ ნინეფი
რობერტ ინესი
რობერტ ტორბერნ ეიტონ ინესი (ინგლ. Robert Thorburn Ayton Innes; დ. 10 გერგობათუთა, 1861, ედინბურგი, შოტლანდია — ღ. 13 მელახი, 1933, ლონდონი, ინგლისი) — შოტლანდიარი ასტრონომი. შინელი რე მუჭოთ მურიცხი პროქსიმა კენტავრიშ დო კომეტა C/1910 A1-შ მაძირაფუ. ინესი რდჷ მოჸოროფე ასტრონომი, ნამუსჷთ უმაღალაში გონათაფა ვაუღუდჷ. ცხოვრენდჷ ავსტრალიას, სოდეთ ღვინით ვაჭრენდჷ. სიდნეის, მუშ ჸუდეს ჭიჭე ობსერვატორია მანწყუ დო მუშ ნაკეთებჷ ტელესკოპით ოკვირუდჷ დო ირკვიენდჷ მურიცხეფს. 1900 დო 1927 წანეფს გჷმაბჟინუ მურიცხეფიშ კატალოგი. ავსტრალიაშ უკულ ოცხოვრებშა დო ომუშებუშა ობჟათე აფრიკაშა გეგნორთჷ დო მუშენდჷ იოჰანესბურგიშ ობსერვატორიას დო რდჷ თიში დირექტორი. ჸათაქ მუშობაშ ბორჯის გიმირკვიუ დიაშ ალმაშარეეფი ხოლო. ინესი რდჷ ედინბურგიშ ომაფე ჯარალუაშ დო ასტრონომიაშ ომაფე ჯარალუაშ მაკათური. 1923 წანას ლეიდენიშ უნივერსიტეტიქ ინესის გინოჩჷ საპატიო დოქტორიშ ტიტული. ღურუ 1933 წანას, ლონდონს. რობერტ ინესიშ ჯოხონობაშ რე ართ-ართი კრატერი თუთას დო ართ-ართი ასტეროიდი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შოტლანდიარეფი კატეგორია:შოტლანდიარი ასტრონომეფი კატეგორია:დუნაბადი 1861 კატეგორია:ნაღურა 1933
თეოდორ დოსტოევსკი
thumb|თეოდორ დოსტოევსკი თეოდორ დოსტოევსკი (რუსულო: Фёдор Михайлович Достоевский; დ. 11 გერგობათუთა 1821 — ღ. 9 ფურთუთა 1881) — დიდი რუსი ჭარუ. დოსტოევსკიშ არძოშე გჷშარჩქინელი წინგეფი რე: ჯიმალეფი კარამაზოვეფი, იდიოტი დო შხვა.
ლიტერატურა:
კატეგორია:რუსეფი კატეგორია:რუსი ჭარუეფი კატეგორია:დუნაბადი 1821 კატეგორია:ნაღურა 1881
ხოშიმინი
ხოშიმინი (ვიეტნ. Thành Phố Hồ Chí Minh) – ნოღა ოორუე ვიეტნამს. გიოდვეს ვიეტნამიშ მაართა პრეზიდენტიშ ხო ში მინიშ ჯოხო. მახორობა 7,122,340 კოჩი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ვიეტნამი კატეგორია:ვიეტნამიშ ნოღეფი კატეგორია:აზიაშ ნოღეფი
ელდენ ჰენსონი
ელდენ ჰენსონი (Elden Henson; დ. 30 მარაშინათუთა, 1977, მერილენდი) — ამერიკალი არტისტი. ნანდული ჯოხო ელდენ რაიან რეთლიფი. 2006 წანას ილაჸაფჷ ფილმის დეჟა ვუ, ჩინებული რე მუში როლით Marvel-იშ კინოოქიანუ-ში სერიალშე არქიებული, სოდეთ ფოგი ნელსონს ასახიერენს, ხოლო ფილმეფიშე შქირენაშ ლაჸაფეფი: ბოროყვარია — ნორთი 1 დო შქირენაშ ლაჸაფეფი: ბოროყვარია — ნორთი 2.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1977
ლაჰორი
ლაჰორი (პენჯ:لہور; لاہور) – პენჯაბიშ პროვინციაშ ნანანოღა დო პაკისტანიშ სიდიდათ მაჟირა ნოღა.
სქოლიო
კატეგორია:პაკისტანიშ ნოღეფი
მასუმა ბალდა
მასუმა ბალდა - ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ მარტვილიშ მუნიციპალიტეტის, (გოჭკადილიშ თემი), წყარმალუ აბაშაწყარიშ მარძგვანი ჸურე. ზუღაშ დონეშე 225 მ, მარტვილიშე 11 კმ. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 341 კოჩი.
ლიტერატურა
კატეგორია:მარტვილიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
ფროუორდი
მინი|მარჯვნივ|300პქ|ფროუორდიშ კოდმე ფროუორდიშ კოდმე — ობჟათე ამერიკაშ უძგალაში ობჟათე განშე დვალირი ჭურჭული. გეოგრაფიული კოორდინატეფი რე — -53.9°N, -71.3°W.
კოდმე იდვალუაფუ ჩილეშ ობჟათე ნორთის, მაგელანიშ საროტიშ ოძგაშეს ბრანსუიკიშ ჩქონს.
კოდმეს გედგჷ დიდი რკინაშ ჯვარი Cruz de los Mares, ნამუთ ეიოგეს 1987 წანას რომიშ პაპიშ იოანე-პავლე II ჩილეშა ვიზიტიშ პატიშოჩამალო.
კატეგორია:ჩილეშ გეოგრაფია კატეგორია:ობჟათე ამერიკაშ კოდმეეფი
ჰერაკლიტე
ჰერაკლიტე ეფესარი (ბერძ. Ἡράκλειτος ὁ Ἐφέσιος; დ. დოხოლაფირო ~ ჯვ.წ. 540, ეფესო, იონია — ღ. დოხოლაფირო ~ ჯვ.წ. 480, ეფესო, იონია) — ჯვეში ბერძენი სოკრატეშახჷ ფილოსოფოსი, იონური სკოლაშ წჷმმარინაფალი.
ჰერაკლიტეშ ბიოგრაფიაშე ბრელი მუთუნი ვარე რჩქინელი. თინა ჸოფე ართი ფილოსოფიური ნახანდიშ - "ორთაშ გეშა" ავტორი, ნამუქჷთ თეხანური ბორჯიშა ვამაჭირინუ. ჰერაკლიტეს მითმიოჭარანა შხვადოშხვა ციტატეფს, ფრაზეფს, ნამუეფიშ უმენტაშობა უკულიანი პერიოდეფიშ ფაბრიკაცია რე.
ჰერაკლიტე რჩქინელი რდჷ მუჭოთ დეპრესიული დო მელანქოლიური ფილოსოფოსი, ჸათეშ გეშათ თის "მანგარინჯე ფილოსოფოსი"-ს ხოლო უძახჷდეს. თაშნეშე, ჰერაკლიტე შინელი რე მუჭოთ "უგუგებუ ფილოსოფოსი".
ჰერაკლიტეშ ფილოსოფიაშ ცენტრალური იდეა რე ოპოზიციური პრინციპეფიშ ართოიანობა დო ირფელიშ შეთირუაშ კონცეფცია. ჰერაკლიტეშ აზრით ირფელი თირუაშ პროცესის რე დო "ართ წყარმალუშა ჟირშა ვემშირთე".
თალესიშო ირფელიშ დაჭყაფური, არქე წყარი ქორენდა, ანაქსიმანდრეშო - აპეირონი, ანაქსიმენეშო - ჰაერი, ჰერაკლიტეშო არქე რე დაჩხირი, ნამუთ ირო რდჷ დო დღას ვაშკირტუდჷ. ჰერაკლიტე თვალუნდჷ ნამდა ლოგოსი რდჷ მოსოფელიშ სტრუქტურაშ თარი კონტრიბუტორი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბერძენეფი კატეგორია:ბერძენი ფილოსოფოსეფი კატეგორია:სოკრატეშახჷ ფილოსოფოსეფი
ჯვ. წ. 390-იანეფი
— ჯვ. წ. IV ოშწანურაშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ ჯვ. წ. 399 წანას დო გეთჷ ჯვ. წ. 390 წანას.
მოლინეფი
კატეგორია:
მაკომიაშ რაიონი
მაკომიაშ რაიონი (Macomia) — რაიონი მოზამბიკის, კაბუ-დელგადუშ პროვინციას.
მოზამბიკიშ სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფით, 2007 წანას რაიონიშ მახორობა 79 825 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 4 049 კმ²-რე, მახორობაშ მეჭედალა 17.3 კოჩი კმ²-ის.
რაიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა მაკომია.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოზამბიკიშ რაიონეფი კატეგორია:კაბუ-დელგადუშ პროვინცია
უჰანი
უჰანი (武汉) — ნოღა ჩინეთიშ ოკათე რესპუბლიკას, ჰუბეიშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი. უჰანი წჷმარინუანს ჩინეთიშ ცენტრალური ნორთიშ არძაშე მეჭედელო დოხორელ ნოღას. აკოგაფილი რე წყარმალუეფიშ იანძიშ დო ხანშუიშ ნადუშ აბანს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩინეთიშ ნოღეფი
ჯონ ლეგუიზამო
ჯონ ლეგუიზამო (John Leguizamo; დ. 22 კვირკვე, 1964, ბოგოტა) — ამერიკალი არტისტი, კომიკოსი, მახონარაფალი, პროდიუსერი დო სცენარისტი. დუნაბადი რე კოლუმბიას. თიში წჷმოხონეფი პუერტო-რიკოშე დო იტალიაშე რდეს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1964
დიდი ნეძი
დიდი ნეძი  – ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტის, ოდიშ–გურიაშ რზენს. წყარმალუ ჯუმიშ (ინგირწყარიშ კვარჩხანი ნოჸველა) კვარჩხანი ოძგაშე, ზუღაშ დონეშე 15 მეტრა, ზუგდიდიშე 15 კმ. ცხაცხუშე 5 კმ. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 752 ადამიერი.
ისტორია
ოფუტე დიდი ნეძიშ ტერიტორიაშ ჯინჯიერი ნორთი ტყათ ჸოფე დოფორილი. თექ, სოდეთ იდვალუაფუ ოფუტეშ ცენტრინ, გინოჩვე დიდი ნეძიშ ჯა. ოფუტეშ ჯოხოშ გოჭყაფათ თე ლეგენდას არსხუაფუ. დიდი ნეძიშ ელჷ-მოლუეფქ მოხუჯურქ იჸუ მეორინჯალათ დაკებული კათაშო. თინეფქ გოჭვარეს ტყაშ გარკვიებული ნორთი დო ოხორინალი ჯარგვალეფიშ გედგჷმა ქჷდიჭყეს. მახორობაშ მუდანობა ჭიეჭიეთ ირდუდჷ. მაართა ჩინებეფი, ოფუტეშენი გჷნოჩამათ XVIII ოშწანურაშ ლიაშე რჩქინდუ. ოფუტეშ ამაღალებურ აბანს, ნამუსჷთ „დიხაგუძუბას “ უძახუდესჷნ, გედგჷდ კრამიტით გინორთვილი ოხვამე, სოდეთ ხვადუდჷ წირუა–ხვამა. ოხვამეშ ოზეს დიდი ცაცხუშ ჯალეფი გინოჩვე, მუსხირენი ამდღა ხოლო გეჩანს სუკის. კომუნისტეფქ ხეშუულობაშა მულაშენო გჷნოჩეს ზოჯუა ოხვამე გაკურღვაფუდესკონ. ამდღა ნაოხვამუს ოფუტეშ სასაფულე რე. 1931 წანას ქიანას ქჷდიჭყჷ კოლექტივიზაციაქ. თე პროცესის, მუჭოთ ედომუშამი საქორთუოშ კუნთხუეფც დო ოფუტეეფც, უმკუჭვებუო ვართ თე ოფუტეს მუკურთუმჷ. ყაზაყეფი აძვილეს, კერძო დიხეფი კოლექტივშა გეგნუჩამუდესკონი ოართე ორგეფაფალო. კათას დუდშე გუჭირდჷ კოლექტივიშ კანონეფით რინაქ, მორო ჭიეჭიეთ ქიმიარჩქვანეს დო ოფუტეშ მახორობაქ აქტიურო ქაკათჷ კოლმეურნობაშ საქვარუას დო ხანდაშ გერგეზეფიშ ბრელი მაგალითი ქაძირეს ქიანას. დიდნეძარეფი მაართა მოსოფელიშ ლჷმასჷთ ნოკათუენა, ბრელქ მედინჷ, ნორთიქ დართჷ ოდაბადურ ოფუტეს დო ფანიეფც. 144 ბოშკოჩი ლჷმენდჷ შხვადოშხვა ფრონტის, თინეფშე 98-ქ გერგეზულო ქჷდანთხჷ ლჷმაშ ვეს. ოფუტეშ ცენტრის უკახალე ვადორთელეფიშ ობელისკიე გედგჷმილი.
ოფუტე დიდი ნეძის მაართა სკოლაქ 1894 წანას დირსხუ. თენა ორდჷ ოთხწანამი სკოლა. 1916 წანას თიქ გეგნიკეთჷ შქვითწანამი სკოლათ, ოდო 1920–1921 წანეფს ჩხოროკლასამი სკოლათ. 1958 წანას ოფუტეშ ჯარალუაშით დო განათლებაშ ომინისტრეშ ალარინათ გეგნიკეთჷ ოშქარი სკოლათ. წანეფიშ გოძვენას გურაფა–ერდუალაშ საქვარს ხემანჯღვერენდეს ღვაწქუნილი დირექტორეფი: სპირიდონ ჯანჯღავა, პეტრე წურწუმია, ერასტო როდონაია, აპალონ ჩილაჩავა, ივანე გერგედავა, უშანგი ხაინდრავა, ვალერიანე ჯღამაია, ვერა კობახიძე, გერმანე ფაცაცია, ბონდო კუკავა, აპალონ ქარჩავა, მურადი ქირია, მარიეტა ჯობავა.
ოფუტე ამდღა
დიდინეძარეფი აქტიურო მეთხოზჷნა ქიანაშ რინაშ რიტმის. ბრელი თინეფშეიანქ ოფუტეს ჯოხო გუჸოთჷ. ოფუტეშ მინალჷწკჷმა წიმინდე გერგიშ ჯოხონობაშ მუმალეფიშ მონასტერიე, ნამუქუთ დიდი ნეძიშ ოპეკური სქუაშ, ბორის კუკავაშ სპონსორობათ დიკიდჷ. მონასტერი წჷმარინუანს ახალმორდუეფიშ შურიელი დო ზნეობაშური ერდუალაშ შანულამ კერას.
გჷმორინაფილი ლიტერატურა
ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტიშ გამგეობაშ ვებ-ხასჷლა
სქოლიო
კატეგორია:ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
ჯვ. წ. 322
ნაღურა
კატეგორია:
მაო ძედუნი
მაო ძედუნი (დ. 26 ქირსეთუთა, 1893, ოფ. შაოშანი, ხუნანიშ პროვინცია — ღ. 9 ეკენია, 1976) — ჩინეთიშ ლიდერი 1945 წანაშე, ჩინური კომუნიზმიშ დუმარსხუაფალი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 26 ქირსეთუთა კატეგორია:ნაღურა 9 ეკენია კატეგორია:ჩინარეფი კატეგორია:ჩინარი პოლიტიკოსეფი კატეგორია:დიქტატორეფი
17 ღურთუთა
17 ღურთუთა (იანარი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ მა-17-ა დღა. წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე (ნარკი წანეფს — ).
კარაულიშ ოლქი
კარაული (Karauli) — ოლქი ინდოეთიშ შტატი რაჯასტანს. იდვალუაფუ შტატიშ ბჟაეიოლშე. დორთილი რე 5 გიმენოლქო. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე — ნოღა კარაული. 2001 წანაშ ედომუშამინდური მახორობაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, აკმადგინანდჷ 1 205 631 კოჩის. ძინათებული მახორობაშ ჭარუა-კითხირიშ რჩქინაშ დონე აკმადგინანდჷ 63,40%-ის, ნამუთ ოშქაშეინდურ დონეშე ონდეთ უმოსი რე (59,5 %).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რაჯასტანიშ ოლქეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ოლქეფი
ჯვ. წ. 400-იანეფი
— ჯვ. წ. V ოშწანურაშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ ჯვ. წ. 409 წანას დო გეთჷ ჯვ. წ. 400 წანას.
მოლინეფი
კატეგორია:
კავკაციური ჸვანჩელა
კავკაციური ჸვანჩელა (Lyrurus mlokosiewiczi, Tetrao mlokosiewiczi) — მაფურინჯე ჸვანჩელაშობურეფიშ ფანიაშე. მეგორაფილი რე ლაგოდეხიშ ტყაჩირიშ ტერიტორიას 1875 წანას პოლონარი ორთაშმორაგადე ლუდვიკ მლოკოსიევიჩიშით. ხე თარი კავკაციონიშ ქჷნდჷრს დო მორჩილ კავკაციონიშ ალპურ ველეფს ზუღაშ დონეშე 1500-3000 მ-შახ. ზოთონჯის ტყას მიკმაფორუანს დუდს. მუმული კავკაციური ჸვანჩელა უჩა რე, განთხიშ ანკირაშ ბურდღა გიმე უღჷ მოკეკილი. დადული ჭერჭე რე. ოგვაჯეს დიხას იკეთენს. დვანს 2-10 მარქვალს. ჭკომჷნა თასის, კანკარს, ხილს, ჭყინტუ გუნაფალეფით დო ფურცელეფით, ღვენწკეფით, ფერწოეფუთ. კავკაციური ჸუანჩელა ჩქინი ფაუნაშ ანდაღებული წჷმმარინაფალი რე დო თის ირდიხას თხილანა. მიშაღალირი რე საქორთუოშ „ჭითა წინგიშა“ დო ლაგოდეხის ჸუანჩელაშ 700-შახ ინდივიდი ხე.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჸვანჩელაშობურეფი კატეგორია:საქორთუოშ ჭითა წინგიშა მიშაღალირი ჩხოლარეფი
ვალენტინა ტერეშკოვა
ვალენტინა ტერეშკოვა (დ. 9 მელახი, 1937, ოფუტე დიდი მასლენიკოვო, ტუტაევიშ რაიონი, იაროსლავლიშ ოლქი) — რუსი კოსმონავტი, მაართა ოსური კოსმოსის.
ჯოზეფ ლეო მანკევიჩი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი კინორეჟისორეფი კატეგორია:დუნაბადი 1909 კატეგორია:ნაღურა 1993 კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინორეჟისორეფი
ლევ ტოლსტოი
thumb|ლევ ტოლსტოიშ პორტრეტი ლევ ტოლსტოი (რუსულო: Лев Николаевич Толстой; დ. ეკენია 9, 1828 - ღ. გერგობათუთა 20, 1910) — დიდი რუსი ჭარუ. რე ავტორი რომანეფიშ: ლჷმა დო სითინჩე, ანნა კარენინა.
ლიტერატურა:
კატეგორია:რუსეფი კატეგორია:რუსი ჭარუეფი კატეგორია:დუნაბადი 1828 კატეგორია:ნაღურა 1910
სეიშელიშ კრეოლური ნინა
სეიშელიშ კრეოლური ნინა (სესელვა; მუშჯოხოდვალა Seselwa, créole seychellois, Seychellois Creole) — მასკარენული კრეოლური ნინაშ მავრიკულ-სეიშელური კილოთაშ ართ-ართი დიალექტი. სეიშელიშ კოკეფიშ ართ-ართი ოფიციალური ნინა რე (ინგლისურ დო ფრანგულ ნინეფწკჷმა ართო) დო თე ქიანაშ მახორობაშ თარი ორაგადე ნინა.
რესირსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სეიშელიშ კოკეფიშ ნინეფი კატეგორია:აფრიკაშ კონტაქტური ნინეფი კატეგორია:კრეოლური ნინეფი
ნაჯახავო
ნაჯახავო – ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ მარტვილიშ მუნიციპალიტეტის, ოდიშიშ რზენს, წყარმალუ ცხენწყარიშ მარძგვანი ოძგაშე, ზუღაშ დონეშე 110 მეტრა, მარტვილიშე 13 კმ. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 1054 კოჩი.
კატეგორია:მარტვილიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
თობი ლეონარდ მური
თობი ლეონარდ მური (Toby Leonard Moore; დ. 21 პირელი, 1976, სიდნეი) — ავსტრალიარი არტისტი. ჩინებული რე ჯეიმს უესლიშ როლით Netflix-შ სერიალშე არქიებული.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ავსტრალიარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1976
კუტერვო (პროვინცია)
კუტერვო — კახამარკაშ რეგიონიშ პროვინცია პერუს. მუში ნანანოღა რე კუტერვო. პროვინციას ოხორანს 142,533 ადამიერი, ფართობი რე 3,028.46 კმ².
პროვინცია ადმინისტრაციულო ირთუ 15 რაიონო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი კატეგორია:კახამარკაშ რეგიონიშ პროვინციეფი
ბერნაბი
ბერნაბი (Burnaby) — ნოღა კანადას ბრიტანეთიშ კოლუმბიაშ პროვინციას, მახორობაშ მეჯინათ პროვინციას მასუმა აბანი უკებჷ (203 ვთშ. ადმ. 2006 წანას). ვანკუვერიშ ბჟაეიოლი ელახიანი ნოღა. დირსხუ 1892 წანას, ნოღაშ სტატუსი ეჭოფჷ — 1992 წანას, დორსხუაფაშე ოში წანაშ უკული. ბერნაბი — მეტრო ვანკუვერიშ ადმინისტრაციაშ ორენი — 24 მუნიციპალიტეტიშ რეგიონული სხუნუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბრიტანეთიშ კოლუმბიაშ ნოღეფიშ ერკებული კატეგორია:კანადაშ ნოღეფიშ ერკებული
ტოკოშ მუნიციპალიტეტი
ტოკოშ მუნიციპალიტეტი (Toco) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიას, კოჩაბამბაშ დეპარტამენტიშ ხერმან-ხორდანიშ პროვინციას. 2010 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 6 255 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 55 კმ² რე.
მუნიციპალიტეტი მუშ ჸურეშე კანტონეფო ირთუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლივიაშ მუნიციპალიტეტეფი
დიდი ნეძიშ კახათი
დიდი ნეძიშ კახათი – ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტის, ოდიშ–გურიაშ რზენს, წყარმალუ ჯუმიშ (ინგირწყარიშ კვარჩხანი ნოჸველა) კვარჩხანი ოძგაშე, ზუღაშ დონეშე 15 მეტრა, ზუგდიდიშე 20 კმ. ცხაცხუშე 8 კმ. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 362 ადამიერი.
18 ღურთუთა
18 ღურთუთა (იანარი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ მა-18-ო დღა. წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე (ნარკი წანეფს — ).
დიდი ნეძიშ კახათი
კატეგორია:ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
ტანა (კენია)
ტანა (Tana) — წყარმალუ კენიას. ტანა იჭყაფუ აბერდერიშ გვალეფს, გიშმურს ნოღეფს: გარისას, ჰოლას, გარსენს დო ინაკათუ ინდოეთიშ ოკიანეს. წყარმალუშ სიგინძა რე 1000 კმ. ღანჩოშ ფართობი 126 026 კვ.კმ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:აფრიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:კენიაშ წყარმალუეფი
განისონი
განისონი (ინგლ. Gunnison River) რე წყარმალუ ააშს, კოლორადოშ შტატის. განისონი იჭყაფჷ წყარმალუეფიშ ისტ-რივერიშ დო ტეილორიშ აკოართაფაშ აბანს, ნოღა ალმონტის, განისონიშ ოლქის, გიშმურს განისონიშ უჩა კანიონს (ნამუთ მოსოფელიშ ართ-ართ უგინძაშ, უჭიფაშ დო უტომბაშ ლეხერი რე), იკათუანს შხვადოშხვა ნადუეფს: ნორზ-ფორკის, სიმარონს, სმიტ-ფორკის, ანკომპაგრის, კანაჰა-კრიკის დო ინაკათუ წყარმალუ კოლორადოს, გრანდ-ჯანკშენიშ გოხოლუას. განისონიშ სიგჷნძა რე 290 კმ. ღანჩოშ ფართობი 20,520 კვ.კმ. განისონიშ წყარპიჯის იდვალუაფჷ ნოღეფი: განისონი დო გრანდ-ჯანკშენი. წყარმალუ განისონს რე შხვადოშხვა კაშხალეფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:კოლორადოშ წყარმალუეფი კატეგორია:კოლორადოშ ნადუეფი
ანჯეი დუდა
ანჯეი სებასტიან დუდა (Andrzej Sebastian Duda; დ. 16 მესი, 1972) — პოლონეთიშ პრეზიდენტი. იურისტი დო ევროპარლამენტიშ მაკათური. პოლონეთიშ პრეზიდენტალაშ კანდიდატი კანონი დო სამართალიშ პარტიაშე პოლონეთიშ 2015 წანაშ ოპრეზიდენტე გიშაგორუეფს. . 2015 წანას 24 მესის თიქ გიშაგორუეფს გიორჯგინჷ მუში წჷმოხონი ბრონისლავ კომოროვსკის.
ლაჰორიშ ტერაქტი (2016)
ლაჰორიშ ტერაქტი — 2016 წანაშ 27 მელახის გულშან-ი-იქბალიშ პარკიშ თარ მინალწკჷმა მოხვალამირი ტერაქტი, სოდე არძაშ უკულაში 72 ადამიერქ გოჭყორდჷ დო 200-შე უმოსიქ დიჭკირჷ. ტერაქტი მანწყუ დუდმაჸვილარ ტერორისიქ პაკისტანიშ ართ-ართ უდიდაშ პარკის. ტერაქტიშ ღანკი რდჷ პაკისტანარი ქირსიანეფი, ნამუეფით ეთმიშანუანდეს თანაფაშ მაბარჩხალე დღახუს. დაზარალებულეფიშ უმენტაშობას აკმადგინანა ოსურეფი დო ბაღანეფი. გამამინჯალა გენთხაფაშენ ტერორისტულ ორგანიზაცია ჯამაათ-ულ-აჰრარიქ მუშ დუდშა ეჭოფჷ, ნამუშათ პაკისტანიშ თალიბანიშ ბუნა მიშმურს.
სქოლიო
კატეგორია:ტერორისტული აქტეფი
ავარუა
ავარუა (Avarua) — ნოღა კოკი რაროტონგაშ ოორუეშე, სახენწჷფო კუკიშ კოკეფიშ ნანანოღა, კუკიშ კოკეფი დუდიშულერო ასოცირაფილი რე ახალ ზელანდიაწკჷმა.
ავარუა — ონიშოლი, სოიშეთ გინმუღუნა კორპეფი, მარგალიტეფი დო ხილი.
თაშნეშე ნოღას რე უნივერსიტეტი დო ბიბლიოთეკა, ნოღაშ გოხოლუას იდვალუაფუ აეროპორტი.
2005 წანაშ ფურთუთას რჩქალოკიანური ტროპიკული ციკლონქ ნოღას დიდი გავალი მიორინუ.
მახორობა
thumb|left|200px|ავარუაშ თარი შოშე ავარუაშ მახორობა აკმადგინანს - 5445 ადამიერი (2006), ნამუთ ედომუშამი კუკიშ კოკეფიშ მახორობაშ გვედშე უმოსი რე.
ადმინისტრაციული დორთუალა
thumb|right|300px|რაროტონგაშ რაიონი ავარაუა 18 ტერიტორიათი რე დორთილი (რაროტონგაშ 54 ტერიტორიაშე), ბჟადალშე ბჟაეიოლიჸურე:
სქოლიო
კატეგორია:კუკიშ კოკეფი კატეგორია:ოკიანეთიშ ნანანოღეფი
UTC-08:00
UTC−8, PST (Pacific Standard Time — „რჩქალოკიანური ბორჯი“) — ბორჯიშ ორტყაფუ, ნამუთ გჷმირინუაფუ გეჸვენჯი სახენწჷფოეფს დო ტერიტორიეფს:
ჯვ. წ. 323
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 323 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 410-იანეფი
— ჯვ. წ. V ოშწანურაშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ ჯვ. წ. 419 წანას დო გეთჷ ჯვ. წ. 410 წანას.
მოლინეფი
კატეგორია:
ხო ში მინი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ვიეტნამარეფი კატეგორია:ვიეტნამიშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:ვიეტნამიშ პრემიერ-მინისტრეფი კატეგორია:დუნაბადი 1890 კატეგორია:ნაღურა 1969
კონტუმასა (პროვინცია)
კონტუმასა — კახამარკაშ რეგიონიშ პროვინცია პერუს. მუში ნანანოღა რე ბამბამარკა. პროვინციას ოხორანს 32,406 ადამიერი, ფართობი რე 2,070.33 კმ².
პროვინცია ადმინისტრაციულო ირთუ 8 რაიონო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი კატეგორია:კახამარკაშ რეგიონიშ პროვინციეფი
დუბლინი
180პქ|მინი|მარჯვნივ|დუბლინიშ სატელიტური ფოტო დუბლინი (Baile Átha Cliath Dublin) — ნოღა-საგრაფე ირლანდიას, ქიანაშ ნანანოღა. იდვალუაფუ თექი, სოდე წყარმალუ ლიფი ინმაკათუ დუბლინიშ ჸუჯის. არძაშე უკაბეტაში ნოღა კოკის დო რესპუბლიკას. ფართობი 115 კმ². ქიანაშ თარი ონიშოლი. ქიანაშ პოლიტიკური, ეკონომიკური დო კულტურული რინაშ ჯინჯიერი ცენტრი. მახორობა — 505 739 კოჩი (2006), აგლომერაციას — მეხოლ. 1,7 მლნ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ევროპაშ ნანანოღეფი კატეგორია:ირლანდიაშ ნოღეფი კატეგორია:ევროპაშ კულტურული ნანანოღეფი
არტურ შოპენჰაუერი
thumb|არტურ შოპენჰაუერი
არტურ შოპენჰაუერი (გერმ: Arthur Schopenhauer; დ. 22 ფურთუთა 1788, დანციგი (ამდღარი) გდანსკი) — ღ. 21 ეკენია, 1860 მაინიშ ფრანკფურტი, გერმანია) — გიშარჩქინელი გერმანალი ფილოსოფოსი-მიზანტროპი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალეფი კატეგორია:გერმანალი ფილოსოფოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1788 კატეგორია:ნაღურა 1860
ერეფიშ წორომაჸალობა
ერეფიშ წორომაჸალობა — (The Commonwealth / The Commonwealth of Nations / 1946 წანაშახ ბრიტანული ერეფიშ წორომაჸალობა The - British Commonwealth of Nations) ორგანიზაციაშა მიშმურს დიდი ბრიტანეთი დო არძო თი სახენწჷფო, ნამუთ კინოხ რდჷ ბრიტანეთიშ კოლონია, დომინიონი ვარა პროტექტორატი. თეშ უმკუჯინუო, ორგანიზაციაშ მაკათური რე ჟირი თიშნერი ქიანა, ნამუთ ვა ომანგჷ თე კრიტერიუმს, თენეფი რე მოზამბიკი დო რუანდა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ერეფიშ წორომაჸალობაშ მაკათური ქიანეფი კატეგორია:ინტერნაციონალური ორგანიზაციეფი
კოტაშ ოლქი
კოტა (Kota) — ოლქი ინდოეთიშ შტატი რაჯასტანს. ოლქი შტატიშ ობჟათე-ბჟაეიოლშე იდვალუაფუ. დორთილი რე 5 გიმენოლქო. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე — ნოღა კოტა. 2001 წანაშ ედომუშამინდური მახორობაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, აკმადგინანდჷ 1 568 525 კოჩის. ძინათებული მახორობაშ ჭარუა-კითხირიშ რჩქინაშ დონე აკმადგინანდჷ 74,45%-ის, ნამუთ ოშქაშეინდურ დონეშე უმოსი რე (59,5 %).
კატეგორია:რაჯასტანიშ ოლქეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ოლქეფი
ბილ-უილიამსი
ბილ-უილიამსი (ინგლ. Bill Williams River) რე წყარმალუ ააშს, ბჟადალ-ცენტრალურ არიზონას. ბილ-უილიამსი იჭყაფჷ წყარმალუეფიშ ბიგ-სენდიშ დო სანტა-მარიაშ აკოართაფაშ აბანს, გიშმურს მოჰავეშ დო ლა-პასიშ ოლქეფიშ ტერიტორიას დო ინაკათუ წყარმალუ კოლორადოს. ბილ-უილიამსიშ სიგჷნძა რე 74.5 კმ. ღანჩოშ ფართობი 13,920 კვ.კმ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:არიზონაშ წყარმალუეფი კატეგორია:კოლორადოშ წყარმალუეფი
ჭიჭე თამაკონი
ჭიჭე თამაკონი – ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ მარტვილიშ მუნიციპალიტეტის, წყარმალუ ტეხირიშ კვარჩხანი ოძგაშე, ზუღაშ დონეშე 230 მეტრა, მარტვილიშე 10 კმ. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 143 ადამიერი.
კატეგორია:მარტვილიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
დიკინსონ რიჩარდსი
ბიოგრაფია
დიკინსონ რიჩარდსი გურაფულენდჷ ჰოტჩკისიშ სკოლას, კონექტიკუტის. უკულ გურაფა გაგინძორჷ იელიშ უნივერსიტეტი, სოდეთ ინგლისურს დო ჯვეშ ბერძენულ ნინას გურაფულენდჷ. 1917 წანას ქაკათჷ ამერიკაშ არმიას დო 1918-1919 წანეფს რდჷ საფრანგეთის ამერიკაშ არმიაშ არტილერიაშ ინსტრუქტორი. ამერიკაშა დორთინაშ უკულ კოლუმბიაშ უნივერსიტეტიშ მედიცინაშ დო ქირურგიაშ კოლეჯის გურაფულენდჷ, სოდეთ მიპალუ მედიცინაშ დოქტორიშ ხარისხი 1923 წანას. გურაფაშ თებაშ უკულ 1927 წანაშა ნიუ-იორკიშ ჰოსპიტალს მუშენდჷ. 1927 წანას დიკინსონ რიჩარდსიქ ინგლისშა მიდართჷ დო მუშობა დიჭყჷ ინგლისიშ მედიცინაშ ერუანულ ინსტიტუტის ფარმაკოლოგიშ დო ფიზიოლოგიშ ჰენრი დეილიშ ხემანჯღვერობათ. მალას ამერიკაშა დირთჷ. დიკინსონ რიჩარდსიშ ინტერესეფიშ სფერო რდჷ გური დო თიში ლახარეფი. გურაფულენდჷ გურიშ ქრონიკულ ლახარეფს დო მედიკამენტეფს გურიშ ლახარეფიშ კურნალობაშო. დარსხუ კურნალობაშ დო დიაგნოსტიკაშ შხვადოშხვა მეთოდეფი. ჸათე ნახანდეფიშ გეშა გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის 1956 წანას. რდჷ კოლუმბიაშ უნივერსიტეტიშ პროფესორი.
მეკუფიშ რაიონი
მეკუფიშ რაიონი (Mecúfi) — რაიონი მოზამბიკის, კაბუ-დელგადუშ პროვინციას.
მოზამბიკიშ სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფით, 2007 წანას რაიონიშ მახორობა 43 285 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 1 192 კმ²-რე, მახორობაშ მეჭედალა 36.31 კოჩი კმ²-ის.
რაიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა მეკუფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოზამბიკიშ რაიონეფი კატეგორია:კაბუ-დელგადუშ პროვინცია
კანბერა
thumb|ქანბერა
კანბერა (ინგლ. Canberra) — ავსტრალიაშ ნანანოღა 1927 წანაშე. დორსხუაფილი რე ახალი ობჟათე უელსიშ შტატიშ ტერიტორიას. მახორობა 345,257 კოჩი (2008 წანაშ მუნაჩემეფით).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ავსტრალიაშ ნოღეფი კატეგორია:ოკიანეთიშ ნანანოღეფი
შაქი (აზერბაიჯანი)
შაქი (Şəki; 1968 წანაშახ – ნუხა, Nuxa) — ნოღა ოორუე-ბჟადალ აზერბაიჯანს, შაქიშ რაიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ნოღა დიდი კავკაციონიშ ობჟათეშე, ბაქოშე 325 კილომეტრიშ მეძენას იდვალუაფჷ. 2018 წანაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, ნოღაშ მახორობა 67 600 ადამიერს აკმადგინანს.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანიშ ნოღეფი
ნელსონ მანდელა
thumb|ნელსონ მანდელა (1993)
ნელსონ მანდელა (ედომუშამო როლიჰლაჰლა დალიბუნგა მანდელა Rolihlahla Dalibhunga Mandela; დ. 18 კვირკვე, 1918, მვეცო, ტრანსკაი, ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკა - ღ. 5 ქირსეთუთა, 2013, იოჰანესბურგი, ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკა )  — ანტიაპართეიდიშ ყარაფიშ აქტივისტი დო ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკაშ მაართა პრეზიდენტი.
ბიოგრაფია
ჯიხას მუკოჸონაფილი 27 წანაშ განწხანც მანდელაქ გჷნირთჷ ანტიაპართეიდიშ ყარაფიშ დო რასული ართმანგალაშო ლიმაშ სიმბოლოთ მუჭოთ ობჟათე აფრიკას, თაშნეშე თიშ თანჯეფც გალეთ.
1990 წანას ჯიხაშე გოდუდიშალაფაშ უკული მანდელაქ დოთირუ მუში პოლიტიკური კურსი კონიერშა, მუქჷთ ხე აკუნწყუ ობჟათე აფრიკას რასობური ტაბიკუაშ მოქექაფას დო დემოკრატიაშ დორსხუაფას.
მანდელას ეჭოფილი აფჷ ოშიშე უმოსი შხვადოშხვა ჯილდო, თინეფ შქას ნობელიშ პრემია თინჩალაშ დარგის 1993 წანას. ობჟათე აფრიკას თინა მიშინუაფუ მუჭოთ მანდიბა, ჯოხოდვალა ნამუსჷთ მანდელაშ კლანიშ ცხვანე დო პატიჩამილ მაკათურეფს არზენან.
სქოლიო
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ანბანიშ მეჯინათ კატეგორია:ობჟათეაფრიკალეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი თინჩალაშ გონტკიცაფაშო კატეგორია:ობჟათე აფრიკაშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1918 კატეგორია:სახაროვიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
გაგიდაშ ტობა
გაგიდა — ტობა აფხაზეთის, გალიშ მუნიციპალიტეტის, უჩა ზუღაშ წყარპიჯის. ტობაშ სარკეშ ფართობი 0,03 კმ², უდიდაში სიტომბა 2 მ, აუზიშ ფართობი 3,2 კმ². ირდუ ჭვემაშ წყარით. აკათუ სუმი ჭიჭე ნადუ. წყარპიჯეფი ჩალამ-კულამი რე. დიდარი რე ჩხომით (კობრი, ლოქო დო შხვა).
ლიტერატურა
კატეგორია:აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ ტობეფი
19 ღურთუთა
19 ღურთუთა (იანარი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ მა-19-ა დღა. წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე (ნარკი წანეფს — ).