cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ლას-კოლონიასიშ დეპარტამენტი
ლას-კოლონიასიშ დეპარტამენტი (Departamento Las Colonias) — დეპარტამენტი არგენტინას, სანტა-ფეშ პროვინციას.
არგენტინაშ სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფით, 2001 წანას დეპარტამენტიშ მახორობა 95 202 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 6 439 კმ² რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ დეპარტამენტეფი
ნიკიტა ხრუშჩოვი
thumb|ნიკიტა ხრუშჩოვი ნიკიტა სერგიშ სქი ხრუშჩოვი (რუს. Никита Сергеевич Хрущёв), (დ. 5 პირელი/17 პირელი, 1894, ოფ: კალინოვკა, კურსკიშ გუბერნია — ღ. 11 ეკენია, 1971, მოსკოვი) — სრკპ ცკ-იშ მაართა მელამოსე (1953-1964), სსრრ-შ მინისტრეფიშ სხუნუშ დუდმახვენჯი (1958-1964), სსრრ-შ გერგეზი (1964), სოციალისტური ხანდაშ გერგეზი (1954, 1957, 1961).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეფი კატეგორია:რუსი პოლიტიკოსეფი კატეგორია:სსრრ-იშ პოლიტიკოსეფი კატეგორია:სსრრ-იშ გერგეზეფი კატეგორია:სსრრ-იშ ლიდერეფი კატეგორია:სოციალისტური ხანდაშ გერგეზეფი კატეგორია:დუნაბადი 1894 კატეგორია:ნაღურა 1971
რაკოვნიკიშ რაიონი
რაკოვნიკი (ჩეხ. Okres Rakovník) — რაიონი ცენტრალურ ბოჰემიაშ აკანს, ჩეხეთის. მუში ნანანოღა რე რაკოვნიკი. რაიონიშ ფართობი აკმადგინანს 896,3 კმ²-ს. 2007 წანაშ მუნაჩემეფით, მახორობა აკმადგინანს 52 703 ადამიერს, მახორობაშ მეჭედალა — 59 ადამიერს კვადრატულ კილომეტრის.
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:ჩეხეთიშ რაიონეფი
ჩოპოშ პროვინცია
ჩოპოშ პროვინცია (Tshopo) — კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პროვინცია, ნამუთ იდვალუაფუ წყარმალუ კონგოშ შქა მალობაშ წყარპიჯეფწკჷმა. ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოღა კისანგანი. აკიქიმინჷ 2005 წანაშ საკონსტიტუციო რეფორმაშ უკული დო ჯოხოქ გიადჷ წყარმალუ კონგოშ ართ-ართი ნადიშ ჯოხოვალაშ მეჯინათ. კინოხ მიშმეშჷ ბჟაეიოლიშ პროვინციაშ აკოდგინალუაშა.
სქოლიო
კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პროვინციეფი
გასკოინი (წყარმალუ)
გასკოინი (ინგლ. Gascoyne River) — წყარმალუ გასკოინიშ რეგიონს, ბჟადალ ავსტრალიას, ავსტრალია. წყარმალუშ სიგჷნძა რე 865 კმ. ღანჩოშ ფართობი 76,254 კვ.კმ. გასკოინი ინაკათუ შარკიშ ჸუჯის (ინდოეთიშ ოკიანე).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ავსტრალიაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ბჟადალი ავსტრალიაშ წყარმალუეფი
ჯრუჭულა
ჯრუჭულა — წყარმალუ ბჟადალ საქორთუოს, (საჩხერეშ დო ჭიათურაშ მუნიციპალიტეტეფი). წყარმალუ ყვირილაშ მარძგვანი ნადუ. ოდუდე უღჷ რაჭშ ქჷნდჷრიშ ობჟათე კართეს ზუღაშ დონეშე 2015 მ-ას. სიგჷრძა 25 კმ, ღანჩოშ ფართობი 210 კვ.კმ. ეთმიჯუმუაფუ თირიშ, ჭვემაშ დო დიხაშთუდონი წყარით. წყარალა უჩქჷ აფუნს, გერინელი წყარმარჩხობა — ზოთნჯის, ზარხულს დო დამორჩილს — წყარმოლაფეფი.
ოშქაშე წანური ხარჯი აკაკათაფუწკჷმა 5, 94 მ3/წმ.
ლიტერატურა
კატეგორია:იმერეთიშ აკანიშ წყარმალუეფი კატეგორია:ყვირილაშ ნადუეფი
ჯვ. წ. 765
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 765 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ლოქიშ ჸალაიბონი
ლოქიშ ჸალაიბონი — ჸალაიბონი ლოქიშ ქჷნდჷრს. სიმაღალა 1838 მ. მიორსხუანს წყარმალუეფიშ მაშავერაშ (ხრამიშ მარძგვანი ნადუ) დო დებედაშ ღანჩოეფს. ჸალაიბონიშ ანგანობა ეგაფილი რე ეოცენური ვულკანოგენური ქანეფით. გოქუნილი რე ფართოფურცელამი ტყათ დო სუბალპური დოლოთ.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქორთუოშ ჸალაიბონეფი
ბირთვული ანჯარი
thumbnail|250px|ატომური ბომბიშ ფინდიხუა [[ნაგასაკი|ნაგასაკის. 1945]] ბირთვული ანჯარი (ვარ-და ატომური ანჯარი, გვირზილური ანჯარი) – ფინდიხა მონწყილობა, ნამუშ ენერგიაშ წყუს წჷმარინუანს ბირთვული რეაქცია. თე რეაქცია ირთუ ჟირ კლასო:
თე კლასის გჷმირინუაფუ მონკა ელემენტიშ გვირზილიშ ფერეგუაშ ეფექტი, ნამუშ შედეგო გჷთმიჭყაფუ ჟირი ელაზჷმაფათ ქექე ელემენტიშ გვირზილი. მონკა ელემენტეფო, მუჭოთ წესი გჷმირინუაფუ ურანი დო პლუტონიუმი. გვირზილური (ბირთვული) რეაქციაშ ათე კლასი გეპონუ თ.ჯ. წონაშ დეფიციტიშ პრინციპის. ათე პრინციპი ეჭარჷ აინშტაინქ ფარდობითობაშ სპეციალურ თეორიას. თინა გურიშხონარენს გევენჯის: ატომიშ გვირზილიშ აკმადგინალი სუბელეფიშ ენერგია, მუჟამსჷთ თინეფი გვირზილური (ბირთვული) ვეშ ჟიგაულათ ართიანწკჷმა რენა მერსხილ დგომარობას მერკე რე ვინდარო თე სუბელეფიშ ენერგიეფიშ აკნაძინა, მუჟანსჷთ თინეფი რენა დუდიშულ, უმურსხუ დგომარობას. თე რეაქციაშ ოკეთებელო უციო რე მუსხირენი პიჯალაშ თხილუა. ოფინთიხე ნიფთიარობა (ურანი ვარ-და პლუტონიუმი. შილებე შხვა ნიფთიარობეფიშ გჷმორინაფათ, მარა ნთელ რანწკი კაჭულეფიშ გეშა, ანჯარს გჷმირინუაფუ ხვალე თე ჟირი) იხასიათებუ თ.ჯ. კრიტიკული მასათ. თენა შანენს, ნამ-და გვირზილურ რეაქციას ოკათუ ნიფთიარობაშ დისკრეტული მასეფი.
2. ატომიშ გვორზილეფიშ სინთეზი
ათე კლასის თერმოგვირზილური რეაქცია ჯოხო დო თის გიმირინუაფუ ქექე ელემენტიშ გვირზილეფიშ სინთეზიშ ეფექტი, ნამუშ უკულით გჷთმიჭყაფუ ართი ელაზჷმაფათ მონკა ელემენტიშ გვირზილი. ქექე ელემენტო გჷმირინუაფუ წყარბადიშ გვირზილი. თე კლასით გეპონუ მასაშ დეფიციტიშ პრინციპის. ათე რეაქციას გჷმირინუაფუ წყარბადიშ იზოტოპეფი, დეიტერიუმი - "მონკა წყარი" ვარ-და ტრიტიუმი - "ჟიმონკა წყარი". წყარბადიშ გვირზილი თარო წჷმარინუანს ართ ცალ პროტონს. თიში იზოტოპი დეიტერიუმი რე ართი პროტონიშ დო ართი ნეიტრონიშ კარუა. წყარბადიშ იზოტოპი ტრიტიუმი რე ართი ცალი პროტონიშ დო ჟირი ნეიტრონიშ კარუა. ათე იზოტოპეფი ოშა-გოშათ აფხვადუნა ორთას დო თინეფიშ მუზმარენ მუდანობაშ მეღება ურთულაში ტექნოლოგიური ოკითხირე რე. რეაქციაშ არზი რე გევენჯის: წყარბადიშ გვირზილეფს მითმიაჩამუ თიშმაიდა ენერგია, ნამ-და ურთიართ აკორაგვაფაშის თინეფი გინმულა ბირთვული ვეშ აწორინალაშა დო ინონჭირელი რენა თიშით, მუთმოხვადუ გვირზილეფიშ სინთეზი, მიიღებუაფუ ჰელიუმიშ გვირზილი. ათე რეაქციაშ ბორჯის გჷმიდუდიშულებუ ნეიტრონი. ათე რეაქციაშ ბორჯის გიმულირი ენერგია მუსხირენ წორორანწკო უმოსი რე გვირზილეფიშ ფერეგუაშ რეაქციაშ ენერგიაშე. თე რეაქციაშო ოხვილური ენერგიაშ მიოღებელო მუშა ელემენტის (წყარბადის) ინმახუნუანა გვირზილურ ფინდიხუაშ ეპიცენტრის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მასობური მოჯალაგუაშ ანჯარეფი კატეგორია:ობურჯაფე ანჯარეფი
ვედეა
ვედეა რე წყარმალუ ობჟათე რუმინეთის. იჭყაფუ კოტმეანაშ პლატოს დო მიშმურს დუნაიშა. წყარმალუშ სიგინძა რე 224 კმ. აუზიშ ფართი რე 5,430 კვ.კმ. ვედეა მეურს არჯეშიშ ჟუდეცის, ოლტიშ ჟუდეცის დო ტელეორმანიშ ჟუდეცის. წყარმალუშ ხოლოს რე ნოღეფი: ალექსანდრია დო როშიორი-დე-ვედე. წყარმალუშ ჯოხო ვედეა დაკიური რე, ინდო-ევროპული "wed" - წყარი.
ენზელ მკოიანი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
პორ-დე-პე
პორ-დე-პე (Port-de-Paix, Pòdpè) — ნოღა ჰაიტიშ რესპუბლიკაშ ოორუე-ბჟადალაშე, ოორუე-ბჟადალი დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
ჩინებული მახორუეფი
კატეგორია:ჰაიტიშ ნოღეფი
იან ტინბერგენი
იან ტინბერგენი (ნიდერლ. Jan Tinbergen; დ. 12 პირელი, 1903, ჰააგა, ნიდერლანდეფი — ღ. 9 მანგი, 1994, ჰააგა, ნიდერლანდეფი) — ნიდერლანდარი ეკონომისტი, ეკონომიკური პროცესეფიშ ანალიზიშ დინამიკური მოდელიშ გოვითარაფაშ გეშა გინოჩეს ნობელიშ პრემია ეკონომიკაშ დარგის 1969 წანას (რაგნარ ფრიშიწკჷმა ართო), მერჩქინელი რე XX ოშწანურა ართ-ართ უდიდაშ ეკონომისტო. იან ტინბერგენი რდჷ ეკონომეტრიკაშ ართ-ართი დუმარსხუაფალი. ტინბერგენქ 1945 წანას დარსხუ ეკონომიკური პოლიტიკაშ ანალიზიშ ბიურო დო რდჷ თიში მაართა დირექტორი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნიდერლანდარეფი კატეგორია:ნიდერლანდარი ეკონომისტეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნიდერლანდარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ეკონომიკაშ დარგის კატეგორია:დუნაბადი 1903 კატეგორია:ნაღურა 1994
ნაფიჩხუ
ნაფიჩხოვო (მარგალურო ნაფიჩხუ) — ოფუტე ბჟადალ საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ ჩხოროწყუშ მუნიციპალიტეტის. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით, ოფუტეს ოხორანს 628 კოჩი.
სქოლიო
კატეგორია:ჩხოროწყუშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
დანიელ ბრიული
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1978
ბალიქესირიშ პროვინცია
ბალიქესირიშ პროვინცია (Balıkesir ili) — პროვინცია თურქეთის, ქიანაშ ბჟაეიოლ ნორთის. ბჟაეიოლშე ეგეოსიშ ზუღაშა გიშალი უღუ, ოორუეშე ომძღჷ მარმარილოშ ზუღა დო ჩანაქკალეშ პროვინცია. პროვინცია 19 რაიონს იკათაუნს. ბალიქესირს 1,226,575 ადამიერი ოხორანს (2018 წანაშ ფასებათ), სოიშე 250.000-შე უმოსი პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრიშ — ბალიქესირიშ მახორუ რე.
სქოლიო
კატეგორია:თურქეთიშ პროვინციეფი
ჯვ. წ. 766
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 766 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ცაშხა
ცაშხა — მარაშ დღა ჯუმაშხა დო ობიშხაშ შქას. ჯვეში რომს თე დღა ეჯღუნებუდ ოხვამერი იუპიტერს, ჯვეში გერმანული ტომეფს - ტორუს. ათაურეშე ოკო მითმიშას თე დღაშ ინგლისური ჯოხოდვალა (Thursday). ნამთინე აპიჯაფეფც ცაშხა რე დღა, ნამუთ გუთმოხურგანც მარეფიშ ნუმერაციას: წანაშ მაართა მარათ მირჩქინუაფუ თი მარა, ნამუთ იკათუანც წანაშ მაართა ცაშხას. ტრადიციაშურო, დიდი ბრიტანეთის გჷშაგორუეფი იმანჯებჷ ცაშხა დღალეფც.
ჩინებული ცაშხეფი
კატეგორია:მარაშ დღალეფი
რამაიანა
მინი|მარცხნივ|220px|მინიატიურა|ჰანუმანიშ აზარათ აკოანჯარაფილი რამა ოლჷმუ რავანას „რამაიანა“ (სანსკრ.. रामायण — „რამაშ შარალუა“) — ჯვეშინდური ეპოსი სანსკრიტულ ნინაშა, ნამუშ ავტორო ინდუსური ტრადიციაშ მეჯინათ, იკოროცხუ ლეგენდარული მორჩქინე ვალმიკი. ვალმიკიშ ჯოხო იშინუაფუ, თაშნეშე, ვედურ ლიტერატურას, მუჭოთ წიმინდე ტექსტეეფიშ ართ-ართი მარწაფალი.
ეპოსიშ დინორე
„რამაიანა“ აკმოდირთუ 24 000 ლერსიშე (480 002 ზიტყვაშე — ტექსტიშ დოხოლაფირო 1/4 „მაჰაბჰარატაშ“ ტექსტი რე, ნამუთ 4-შახ უმოსო რე „ილიადაშე“). რამაიანა დორთილი რე შკვით წინგო დო 500 ბირაშე თ.გ. „კანდეფო“. „რამაიანაშ“ ლერსეფი აკოდგინელი რე 32 ბწკარამი მეტრათ, ნამუსჷთ ანუშტუფი ჯოხო.
"რამაიანაშ" შკვითი წინგი რე:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პოემეფი კატეგორია:ინდური ლიტერატურა კატეგორია:ლიტერატურული ნაწარმებეფი
ელ-ოსეანო
ელ-ოსეანო (Laguna El Océano) — ლჷგე ტობა ოორუე ბოლივიას, ბენიშ დეპარტამენტის. გეხვილჷ ამაზონიშ ღანჩოს. თიში ჟიდოხიშ ფართობი 100 კმ² რე, სიგჷრძა 25 კმ, სიგანა 7 კილომეტრი. ტობა გჷშმეგორუ მუდგამზარენი წჷმოგჷნძორაფათ, ნამუეფით ტომბას რე მიშაჭკირილი ჯუნგლეფშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლივიაშ ტობეფი
ირაკლი ბერაია
thumb|ირაკლი ბერაია ირაკლი ბერაია — ქორთუ პოლიტიკოსი, რე საქორთუოშ პარლამენტიშ ართ-ართი დეპუტატი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
გუბაზეული
გუბაზეული, თაშნეშე იშინუაფუ მუჭოთ გუბაზოული — წყარმალუ ჩოხატაურიშ მუნიციპალიტეტის, სუფსაშ კვარჩხანი ნადუ. გუბაზეულს ოდუდე უღუ მესხეთიშ ქჷნდჷრიშ ოორუე კართეს, გომისციხეშ გვალაწკჷმა, ზუღაშ დონეშე 2210 მეტრაშ სიმაღალას. გუბაზეულიშ სიგჷრძა რე 47 კმ, ღანჩოშ ფართობი - 371 კმ2. გუბაზეულიშ თარი ნადუეფი რე: ხანისწყალი დო კალაშა. გებაზეული ეთმიჯუმუაფუ თირიშ, ჭვემაშ დო დიხაშთუდონი წყარეფით. წყარალა უჩქჷ აფუნს, წყარიშ სიჭიჭარე - ზოთონჯის. გუბაზეულიშ წყარიშ ოშქაშე წანური ხარჯი რე 13,7 მ3/წმ.
გუბაზეულიშ ლეხერს იდვალუაფუ გეჸვენჯი ოფუტეეფი: ქვაბღა, ზოტი, თავპანტა, ბჟოლიეთი, ხევი, ხიდისთავი, ბუქსიეთი, ზენობანი, ქვენობანი, მეწიეთი, ჭაჭიეთი, ბუკნარი, ნაბეღლავი, ახალშენი, წიფნაგვარა, ბასილეთი.
საქორთუოშ ენერგეტიკაშ სამინისტროშით გახაზირებული რე ბჟოლიეთიშ დო ზოტიშ სუმი ჰიდროელექტროსადგურიშ - "გუბაზეული-2", "გუბაზეული-5" და "გუბაზეული-6" - კიდუაშ პროექტი. თე ბორჯიშო გუბაზეულს კიდილი რე ჭიჭე ზუმაში ჰესი ოფუტე ხიდისთავიწკჷმა.
გუბაზეულიშ ლეხერი ღმალიერი რე მინერალური წყარეფით. თე მინერალური წყარეფიშე გიშეგორუ სანისლიაშ თერმული მინერალური წყარი ოფუტე ზოტის ბორჯომიშ ტიპიშ მინერალური წყარი ნაბეღლავი ოფუტე ნაბეღლავს. 'გუბაზეულიშ' ლეხერს, კერძოთ ოფუტე ზოტის, რე პირიტიშ ოდაბადუ დო ჭუბურიშ ტყალეფი ოფუტე  თავპანტას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გურიაშ აკანიშ წყარმალუეფი
მაგანა (ჸალაიბონი)
მაგანაშ ჸალაიბონი — ჸალაიბონი აფხაზეთიშ კავკაციონიშ თარ წყარგჷმართუ ქჷნდჷრს, წყარმალუეფიშ გრიბზიშ (ბზიფიშ მარძგვანი ნადუ) დო მაგანაშ (დიდი ლაბიშ კვარჩხანი ნადუ) ოდუდეეფწკჷმა. სიმაღალა 2265 მ. ჸალაიბონიშ ანგანობეფი ეგაფილი რე პალეოზოური კრისტალური ქანეფით, გოქუნილი რე სუბალპური დოლოეფით. გინმურს საჭაპანო შარა, ნამუთ მიორსხუანს ბზიფიშ ლეხერს ოორუე კავკაციაშ (ყარაჩაი-ჩერქეზეთიშ) ოფუტეეფწკჷმა.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქორთუოშ ჸალაიბონეფი
ლათინოამერიკალეფი
მუდანობა
ლათინამერიკალეფიშ ედომუშამი მუდანობა — დოხოლაფირო 600 მილიონი ადამიერი. უშხუაში ლათინოამერიკალი კათეფი: ბრაზილიარეფი — მეხოლაფირო 190 მლნ. ადმ. (2008 წანაშ ფასებათ) დო მექსიკარეფი — მეხოლაფირო 150 მლნ. ადმ. (2008 წანაშ ფასებათ). თინეფს ეკოჸუნა კოლუმბიარეფი (45 მლნ) დო არგენტინალეფი (40 მლნ). გიშაკერზაფილო გიშმერთუ ააშ-იშ ლათინოამერიკალეფიშ შხუ ემიგრაციული ბუნა, ნამუთ ააშ-იშ მახორობაშ 15%-შე უმოსის ვარდა 45 მლნ. ადამიერს აკმადგინანა (2007).
სქოლიო
კატეგორია:ეთნოგრაფია კატეგორია:ამერიკა კატეგორია:ლათინური ამერიკა კატეგორია:ესპანური ნინა კატეგორია:პორტუგალიური ნინა კატეგორია:ლათინოამერიკალი კათეფი კატეგორია:ააშ-იშ კათეფი
ჰრადეც-კრალოვეშ რაიონი
ჰრადეც-კრალოვე (ჩეხ. Okres Hradec Králové) — რაიონი ჰრადეც-კრალოვეშ აკანს, ჩეხეთის. მუში ნანანოღა რე ჰრადეც-კრალოვე. რაიონიშ ფართობი აკმადგინანს 891,62 კმ²-ს. 2007 წანაშ მუნაჩემეფით, მახორობა აკმადგინანს 160 107 ადამიერს, მახორობაშ მეჭედალა — 180 ადამიერს კვადრატულ კილომეტრის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩეხეთიშ რაიონეფი
ვარდისუბანი (მცხეთაშ მუნიციპალიტეტი)
ვარდისუბანი — ოფუტე საქორთუოს, მცხეთა-მთიანეთიშ აკანიშ მცხეთაშ მუნიციპალიტეტის (ქსოვრისიშ თემიშ ტერიტორიული ორგანო), აშაძჷ მუხრანიშ დჷკის, წყარმალუ ქსანიშშ კვარჩხან ოძგაშეს. ზუღაშ დონეშე 570 მეტრას. გოძვენა მცხეთაშახ 27 კილომეტრი. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩამეფით ოფუტეს ოხორანს 157 კოჩი.
სქოლიო
კატეგორია:მცხეთაშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
ჯვ. წ. 767
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 767 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
სალვადორი
სალვადორი (República de El Salvador) — სახენწჷფო ცენტრალურ ამერიკას; რეგიონიშ არძოშე მორჩილი დო არძოშე მეჭედას დოხორელი ქიანა. ნანანოღა დო უდიდაში ნოღა რე - სან-სალვადორი. თაშნეშე ქიანაშ დო ცენტრალური ამერიკაშ მასშტაბით შანულამი კულტურული და კომერციული ნოღეფი რე - სანტა-ანა დო სან-მიგელი. სალვადორს ობჟათეშე უხურგანს რჩქალი ოკიანე, ბჟადალშე — გვატემალა, ოორუეშე დო ბჟაეიოლშე — ჰონდურასი. უკიდაში ბჟაეიოლი რეგიონი იდვალუაფუ ფონსეკიშ ჸუჯიშ წყარპიჯის, ნიკარაგუაშ მანგას. 2009 წანაშ მუნაჩემეფით, სალვადორიშ მახორობა დოხოლაფირო 5 744 113 ადამიერს აკმადგინანდჷ, ნამუშ უდიდაში ნორთი მეტისეფი რენა.
1892–2001 წანეფს, სალვადორიშ ერუანული ვალუტა კოლონი რდჷ, სოიშახ თის ააშ დოლარი გოთირანდუნ.
2010 წანას, სალვადორი ლათინური ამერიკაშ ვითი წიმი ულირი ქიანეფიშ რიცხუშა მიშმეშჷ ადამიერიშ გოვითარაფაშ ინდექსიშ მეჯინათ, ცენტრალური ამერიკაშ რეგიონს - უუჯგუშაში სუმ ქიანაშა. თე ფაქტი უმენტაშო გოთანჯუ მიმალი მალასიანი ინდუსტრიალიზაციაქ. 1992–2010 წანეფს, სალვადორიშ ტერიტორიაშ დოხოლაფირო 20% ტროპიკული დო ესვარილი ტყალეფით რდჷ ფორილი დო ორხველუდჷ თი მუსხირენ ქიანეფიშ რიცხუს, ნამუთ ჭვემაშ ტყალეფით რე ფორილი.
ადმინისტრაციული დორთუალა
სალვადორი ირთუ 14 დეპარტამენტო, ნამუთ მუშჸურე დორთილი რე 262 მუნიციპალიტეტო.
სქოლიო
კატეგორია:ცენტრალური ამერიკაშ ქიანეფი კატეგორია:ესპანურნინამი ქიანეფი კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ ქიანეფი
ჯეკფრუტი
ჯეკფრუტი, თაშნეშე კანუნი ვარ-და ინდური ქობალიშ ჯა (Artocarpus heterophyllus), — ჯაჩანარი, ჯაპიშობურეფიშ ფანიაშ არტოკარპუსიშ გვარობაშე, ქობალიშ ჯაშ არხო მოჯგირე.
სათხილო
მინი|მაზიარაფალი იოსე ქირსე, [[ვინსენტე ხუან მასიპი, XVI ოშწანურა]] სათხილო, ქირსიანული რელიგიაშ ართ-ართი თარი ონოფულე — მორწუმეშით ქირსეშ ზისხირიშ დო ხორციშ მეღება. საგანგებო ოხვამერნინალუაშ — წირუაშ ბორჯის, ქობალი დო ღვინი სიმბოლურო ქირსეშ ხორცო დო ზისხირო გინმირთუ, მუდგაშ მეღებათ მორწუმე ქირსეშ სიწიმინდეს უთხილანც დო ცოდეფშე იწიმინდუ, თი აზჷრით ნამდა ოშურეთის ჩხონდასჷნ. მართლმადიდებლური ეკლესიაშ წესით სათხილოშ მეღება არძო მორწუმეს შეულებჷ, კათოლიკურით — ხვალე პაპეფც. საეკლესიო მონძღვარუა სათხილოშ ონოფულეშ დოწესაფას იესო ქირსეს მიოჭარანც (მუში ნებაშ წოხოლე, ონოფულური ოსეშ ბორჯის). სათხილოშ ონოფულე სიმბოლურო გჷმოხანტუნც მორწუმეეფიშით ქირსეშ მეხჷ სამარდიელო (უზისხირე) მსხვერპლის. თეშნერი აზჷრს რე გერსხილი სათხილოშ ბერძნული ჯოხოდვალა ევქარისტია („მარდობა“).
ლიტერატურა
კატეგორია:ონოფულეეფი
კატოვიცე
კატოვიცე (Katowice, Kattowitz — კატოვიცი; სტალინოგრუდი (Stalinogród) 1953—1956 წწ.) — ნოღა პოლონეთიშ ობჟათეშე, ჟიმოლენ სილეზიას, სილეზიაშ სავოევოდეშ ადმინისტრაციული ცენტრი. იდვალუაფჷ ვარშავაშ ობჟათე-ბჟადალშე 298 კილომეტრიშ მეძენას. დირსხჷ XIX ოშწანურას, ნოღაშ სტატუსიქ მიაჩჷ 1865 წანას, პრუსიაშ მაფაშ ვილჰელმ I-შ გინოჭყვიდირით.
კატოვიცე — ჟიმოლენი სილეზიაშ დო ობჟათე პოლონეთიშ მენცარობაშ, კულტურაშ, ხერეჭუაშ, ბიზნესიშ, ვაჭარუაშ დო სატრანსპორტე ცენტრი, თაშნეშე ჟილენსილეზიური ოხერეჭე რეგიონიშ თარი ნოღა რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პოლონეთიშ ნოღეფი კატეგორია:პოლონეთიშ სავოევოდე ცენტრეფი კატეგორია:სტალინიშ ჯოხოშ მოღვენი ობიექტეფი კატეგორია:გერმანიაშ ჸოფილი ნოღეფი
კეიპტაუნი
კეიპტაუნი (Cape Town, Kaapstad, iKapa) — მახორობაშ მეჯინათ მაჟირა ნოღა რე ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკას. ნოღა კეიპტაუნი მიშმურს კინ თე ჯოხოდვალაშ ონოღე ოლქიშ აკოდგინალუაშა. იდვალუაფუ ქიანაშ ობჟათე-ბჟადალს, ატლანტიშ ოკიანეშ წყარპიჯის, კეთილი იმენდიშ კოდმეშ გოხოლუას. ნოღა ბჟადალი კაპლანდიშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე. კეიპტაუნი წჷმარინუანს ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკაშ ოკანონმადვალე ნანანოღას, თექ რე პარლამენტიშ დო შხვა ოთარობე დჷნაწესებუეფიშ დგჷმილეფი. ნოღა ჩინებული რე მუში ნოშოდგჷმეთ დო ედომუშამი მოსოფელს ჩინებული რე ოქინაფუეფით, მუჭომეფით რე ტაბაკიშ გვალა, კეთილი იმენდიშ კოდმე, კეიპ-პოინტი. კეიპტაუნიშ გოხოლუას არსებული კაპიშ ოლქი 2004 წანაშე იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტო რე მერჩქინელი. ნოღაშ ტერიტორიას მიარე ოქინაფუ იდვალუაფუ. ფორბსიშით თე ნოღა, მოსოფელიშ ართ-ართი უსქვამაში დოხორელი პუნქტო რე აღიარაფილი. კეიპტაუნი წჷმარინუანს ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკაშა მულირი ტურისტეფიშ ართ-ართ არძაშე პოპულარულ ნოღას.
დიზე
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:ნიდერლანდიშ წყარმალუეფი
როსარიოშ დეპარტამენტი
როსარიოშ დეპარტამენტი (Departamento Rosario) — დეპარტამენტი არგენტინას, სანტა-ფეშ პროვინციას.
არგენტინაშ სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფით, 2001 წანას დეპარტამენტიშ მახორობა 1 231 108 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 1 890 კმ² რე.
დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა როსარიო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ დეპარტამენტეფი
ბოლია
ბოლია — წყარმალუ ბჟაეიოლ საქორთუოს, კახეთის. წყარმალუ ინწობაშ მარძგვანი ნადუ. ოდუდე უღჷ კახეთიშ კავკაციონიშ ბიჟღეთ კართეს. სიგირძა რე 5 კილომეტრი. მინჩა ინოჸელებუ. ოპიჯე რიყეშ ვიშათ რე გოქუნელი. მიკმურს გრემიშ მონასტერწკჷმა.
კატეგორია:კახეთიშ აკანიშ წყარმალუეფი
განეშა
მინი|მარცხნივ|150px|განეშა განეშა (სანსკ. गणेश gaṇeśa „მხედარმადუდე“) — ინდუიზმიშ პანთეონიშ ართ-ართი არძაშე პოპულარული ღორონთი, შივაშ დო პარვატიშ სკუა. განეშა გჷმასახიერენს სიჭკვერეს დო წჷმოძინას.
ლეგენდა განეშაშ გეშა თეჯგურა რე: მუნჭყვიშ დუდი თიშ დაბადებაშე ვაუღუდჷ. გაკონწარებულ შივაქ განეშას დუდი დიო მეკვათუ, უკული მუში ჩილიშ პარვატიშ ხვეწინ-თხუალას ჸუჯი უკინდუ, ტყას მაართათ ამახვადე ჩხოლარს, მუნჭყვის დუდი მეკვათუ, განეშას ხუჯეფს გეგუდჷ დო გაცოცხალუ. „ჭკვერი“ ჩხოლარიშ დუდით დოჯილდოებული განეშა დიდი ცხენენდმადუდეთ დო თარსარდალო გჷნირთჷ.
ამდღა ხოლო ინდუისტეფი მუთუნ ახალ სავარშიშ წჷმოჭყაფაშახ, მაგურაფუეფი გჷმოცადუეფიშ ბარებაშახ უციოთ მიარძენა ჭკომუაშ მაჸოროფე განეშას ბრელ მიოწირალს — ორზას, ქოქოსიშ კაკალს, ებროს დო გემუანობას, თიშ გეშა, ნამჷ-და ოჸოროფე ღორონთქ მუში სიჭკვერე დო წჷმოძინა თინეფს ვემიარკასჷნ.
* კატეგორია:ინდუისტური ღორონთეფი კატეგორია:სიჭკვერეშ ღორონთეფი
მარკ უოლბერგი
მარკ რობერტ მაიკლ უოლბერგი (Mark Wahlberg; 5 მანგი, 1971) — ამერიკალი არტისტი. 1984-1996 წანეფს მოღალენდჷ მუსიკას, რდჷ რეპერი.
მოლდოვა (წყარმალუ)
მოლდოვა რე წყარმალუ რუმინეთის, ისტორიულ რეგიონს მოლდავიას. მოლდოვა იჭყაფუ მოლდოვა-მუნტენიაშ კარპატეფს, ბუკოვინას, სუჩავაშ ჟუდეცის დო აკათუ წყარმალუ სირეტის ნოღა რომანიშ ხოლოს, ნიამციშ ჟუდეცის. მოლდოვაშ სიგინძა რე 213 კმ. აუზიშ ფართი 4,299 კვ.კმ.
2027
დღახუეფი
კატეგორია:
მათური
მათური — ჸალაიბონი თუშეთ-ხევსურეთიშ კავკაციონიშ თარ ქჷნდჷრს, დუშეთიშ მუნიციპალიტეტის, სიმაღალა 2800 მ. ეგაფილი რე იურული თიხაფიქალეფით, ქვიშაქუალეფით დო კირქუალეფით. ართიანწკჷმა მიორსხუანს ხევსურეთიშ არაგვის დო ფშავიშ არაგვიშ ლეხერეფს. მათურიშ კართეეფს ალპური დოლოეფი რე.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქორთუოშ ჸალაიბონეფი
ჯვ. წ. 768
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 768 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
დაჩი ბერაია
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
ჰობიტი: მუკორჩქინელი შარობუა
ჰობიტი: მუკორჩქინელი შარობუა (The Hobbit: An Unexpected Journey) — რეჟისორ პიტერ ჯექსონიშ კინოტრილოგიაშ „ჰობიტიშ“ მაართა ფილმი. თინა დორსხუაფილი რე ჯ.რ.რ. ტოლკინიშ რომანს „ჰობიტი“ (1937). თისი მოჸუნს ჟირი ფილმი, „ჰობიტი: სმაუგიშ ნაპანჯა“ (2013) დო „ჰობიტი: ხუთი ურდუმიშ ლჷმა“ (2014).
ფილმის ქიმინუა მეურს შქასქირს. სიუჟეტიშ მეჯინათ ჰობიტი ბილბო ბეგინსი (მარტინ ფრიმენი) ჯადოსან განდალფიშ ინონთირელი შარობუას 13 გაჯაწკჷმა ართო, თორინ ჭყონიშბონიშ (რიჩარდ არმიტიჯი) მაჯღვერათ. თინეფიშ ღანკი რე დრაკონ სმაუგიშ ხვამლაფირი ბუგა გვალაშ დორთინა. ფილმიშ პრემიერაქ იჸუ 2012 წანაშ 28 გერგობათუთას, ველინგტონს, ახალ ზელანდიას, ჯინჯიერი ძირაფეფქ დიჭყჷ 2012 წანაშ 14 ქირსეთუთაშე. პრემიერაქ საქართუოს იჸუ 2012 წანაშ 20 ქირსეთუთას.
სქოლიო
კატეგორია:3D ფილმეფი კატეგორია:პიტერ ჯექსონიშ ფილმეფი კატეგორია:Warner Bros.-შ ფილმეფი კატეგორია:ჰობიტი (ფილმეფიშ ერკებული) კატეგორია:MGM-შ ფილმეფი კატეგორია:ოდუდსგინალე ფილმეფი კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი კატეგორია:ბრიტანული ფილმეფი კატეგორია:ფენტეზი ფილმეფი კატეგორია:Wingnut Films-შ ფილმეფი კატეგორია:New Line Cinema-შ ფილმეფი კატეგორია:2012 წანაშ ფილმეფი
ობიშხა
ობიშხა - მარაშ დღა ცაშხა დო შურიშხაშ შქას. უმენტაში ქიანეფც,სოდეთ მეღებულიე 5-დღამი ომუშებელი მარან, ობიშხა წჷმმარინუანც ეკონია ომუშებელი დღას.
ობიშხა მოკოეფც
კატეგორია:მარაშ დღალეფი
სამველ მანუკიანი
სამველ მანუკიანი — ქორთუ პოლიტიკოსი, რე საქორთუოშ პარლამენტიშ ართ-ართი დეპუტატი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
ოორუე კივუშ პროვინცია
ოორუე კივუშ პროვინცია (Nord-Kivu) — კივუშ ტობაშ მოხურგე პროვინცია კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ბჟაეიოშე, ბჟაეიოლშე უხურგანს რუანდას დო უგანდას. ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოღა გომა. რუანდაშ გენოციდიშ უკული პროვინციაშა მიშართჷ ჰუტუშ გინორაჸილჷ კათაქ. 2007 წანას პროვინციას იმანჯჷ გოფართაფილი აკორაგვინეფქ ოთარობე ჯარეფს დო გენერალ ლორან ნკუნდაშ (Laurent Nkunda) არყაფილეფს შქას.
სქოლიო
კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პროვინციეფი
იიჩინიშ რაიონი
იიჩინი (ჩეხ. Okres Jičín) — რაიონი ჰრადეც-კრალოვეშ აკანს, ჩეხეთის. მუში ნანანოღა რე იიჩინი. რაიონიშ ფართობი აკმადგინანს 886,63 კმ²-ს. 2007 წანაშ მუნაჩემეფით, მახორობა აკმადგინანს 77 306 ადამიერს, მახორობაშ მეჭედალა — 87 ადამიერს კვადრატულ კილომეტრის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩეხეთიშ რაიონეფი
რეზოვსკა
რეზოვსკა (თურქ. Mutludere, ბულგ. Резовска река) — წყარმალუ ბულგარეთის დო თურქეთის. წყარმალუ რეზოვსკა იჭყაფჷ ისტრანჯაშ გვალეფს, თურქეთიშ ტერიტორიას, უკულ გინმურს ბულგარეთიშ ტერიტორიაშა. ინაკათუ უჩა ზუღას. წყარმალუშ სიგჷნძა რე 112 კმ. ღანჩოშ ფართობი 739 კვ.კმ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბულგარეთიშ წყარმალუეფი კატეგორია:თურქეთიშ წყარმალუეფი
კონგოშ რესპუბლიკა
რეგიონს დომინირენდჷ ბანტუშ ტომი, ნამუთ კინოხ წყარმალუ კონგოშ მანგას აწარმენდეს ვაჭრობას. ალმახანური რესპუბლიკა ჸოფილი ფრანგული კოლონია რე, ნამუქჷთ 1960 წანასს ზოხორინალა მიღჷ. კონგოშ ოკათე რესპუბლიკა რდჷ სხუნუეფიშ ბლოკიშ მაკათური, მარქსისტულ-ლენინისტური ართპარტიული სახენწჷფო. 1970 წანაშე 1992 წანაშახ კომუნისტურ რეჟიმი დოთირუ დემოკრატიულ გიშაგორუეფქ, მარა 1997 წანაშ ომენოღალი ლჷმაშ უკული გეგმაჸათეს გიშაგორილი პრეზიდენტი პასკალ ლისოუბა დო დირთჷ ჸოფილი დიქტატორი დენის სსაუ ნგუესსო.
სქოლიო
კატეგორია:აფრიკაშ ქიანეფი კატეგორია:ფრანგულნინამი ქიანეფი კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი
საფრანგეთიშ გვიანაშ ნოღეფიშ ერკებული
თენა რე საფრანგეთიშ გვიანაშ ნოღეფიშ ერკებული:
რუკა
ლეგენდა:
ჯვ. წ. 769
ნაღურა
კატეგორია:
რიჩარდ არმიტიჯი
რიჩარდ კრისპინ არმიტიჯი (Richard Crispin Armitage, დ. 1971 წანაშ 22 მარაშჷნათუთას) — ინგლისარი არტისტი. ჩინებული რე ჯონ თორნტონიშ როლით ოტელევიზიე სერიალს „ოორუე დო ბჟადალი“. პიტერ ჯექსონიშ ფილმეფიშ სერიას „ჰობიტი“ არსულენდჷ თორინ ჭყონიშბონიშ როლს.
ტექტონიკა
ტექტონიკა (tektonikós – ოკიდანჯე) — გეოლოგიაშ დარგი, ნამუთ გურაფულენს დიხაუჩაშ ქერქიშ სტრუქტურეფს დო თინეფიშ თირაფუანობას ტექტონიკური ყარაფეფიშ დო დეფორმაციეფიშ გოლინათ. ტექტონიკაშ ეშანწყუმალი რე დიხაუჩაშ ქერქიშ ალმახანური სტრუქტურეფიშ დოგურაფა, თაშნეშე თინეფიშ დორსხუაფაშ ისტორიაშ ვარა პიჯალეფიშ გარკვია.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ტექტონიკა
იტალიაშ ერუანული პარკეფიშ ერკებული
ერუანული პარკეფი იტალიას ქიანაშ ედომუშამი ტერიტორიაშ დოხოლაფირო 5%-ს იკინენს. პარკეფს იტალიაშ გარემოშ ომინისტერე მართუნს (იტალიურო Ministero dell'Ambiente).
სქოლიო
კატეგორია:იტალიაშ ერუანული პარკეფი
ზაქარო
ზაქარო — ოფუტე ბჟაეიოლ საქორთუოს, მცხეთა-მთიანეთიშ აკანიშ მცხეთაშ მუნიციპალიტეტის, გალავანიშ თემს. ზუღაშ დონეშე 760 მეტრას. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩამეფით ოფუტეს ოხორანს 558 კოჩი.
სქოლიო
კატეგორია:მცხეთაშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
გერიონი
thumb|right|px|[[ჰერაკლე|ჰერაკლე ორკინჷ გერიონს. ქალკიდური ამფორა. სოდ.540 ჯვ.წ.]] გერიონი (Γηρυών) — ბერძენული მითოლოგიაშ მეჯინათ, კოკი ერითიაშ მაფა, ქრიზაორეშ დო ნიმფა კალიროეშ სქუა, ექიდნეშ ჯიმა, სუმდუდიანი დო სუმტანამი ქვერსემი, ნამუსჷთ ხვალე ქვარა უღუდჷ ედომუშამი. ამშვხეიანი დო ამშვკუჩხამი უზამფარს სუმი ფორი უკინებუდჷ დო მოვარიეს ზარგენთხაფილო გინართინუანდჷ. კოჩშობაშ უძგალაში ბჟადალს უღუდჷ ოზოჯალი დო კოკი ერითეას ჸუნდჷ ორქოშფერი (ჭითა) ორინჯიშ ჯოგი, ნამუსჷთ ჭყიშანდჷ ქვერსემი ევრიტიონი დო ყარულენდჷ ჟირდუდამი ჯოღორი ორთროსი. ჰერაკლექ ჯოგი იხვამილუ, საგანეფი მოუნჭჷ დო ბიგათ დღამუნჭუ.
დენის გაბორი
დენის გაბორი (უნგრ. Gábor Dénes; ინგლ. Dennis Gabor; დ. 5 მანგი, 1900, ბუდაპეშტი, უნგრეთიშ ომაფე — ღ. 9 ფურთუთა, 1979, ლონდონი, ინგლისი) — უნგრალი-ბრიტანალი ფიზიკოსი დო ელექტროტექნიკოსი, ჰოლოგრაფიაშ დორსხუაფაშ გეშა გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიკაშ დარგის 1971 წანას.
ბიოგრაფია
დენის გაბორი გურაფულენდჷ ინჟინერიას ბუდაპეშტიშ ტექნიკურ უნივერსიტეტის. უკულ გურაფა გაგინძორჷ ბერლინიშ ტექნიკურ უნივერსიტეტის. ადოლფ ჰიტლერიშ თარობაშა მულაშ უკულ გერმანიაშე მიდართჷ დო ოცხოვრებშა ბრიტანეთშა გინილჷ. ბრიტანეთის, გაბორი მუშენდჷ ბრიტანულ ინჟინერულ დო ინდუსტრიულ კომპანიის British Thomson-Houston-ის. ჸათე კომპანიას მუშობაშ ბორჯის გიმიგონჷ გაბორქ ჰოლოგრაფია 1947 წანას. 1948 წანას დენის გაბორქ ომუშებუშა გეგნორთჷ ლონდონიშ იმპერიულ კოლეჯიშა, სოდეთ რდჷ ფიზიკაშ პროფესორი 1967 წანაშა. გაბორიშ ოსური რდჷ მარჯორი ლუიზ ბატლერი. სკუა ვაჸუნდეს. გაბორქ ღურუ 1979 წანაშ 9 ფურთუთას, ლონდონს, 78 წანერქ. დენის გაბორიშ ჯოხონობაშ რე ართ-ართი კერძო უნივერსიტეტი ბუდაპეშტის, უნგრეთის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:უნგრალეფი კატეგორია:უნგრალი ფიზიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიკას კატეგორია:დუნაბადი 1900 კატეგორია:ნაღურა 1979
ჯვ. წ. 770
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 770 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
დონგჰოიშ აეროპორტი
250პქ|thumb|მარჯვნივ|დონგჰოიშ აეროპორტი დონგჰოიშ აეროპორტი (Cảng hàng không Đồng Hới ან Sân bay Đồng Hới) — ომენოღალე აეროპორტი ვიეტნამს, ნამუთ იდვალუაფუ ნოღა დონგჰოიშე ოორუეშე 6 კილომეტრის, ჰანოიშე — 500 კმ ოლჷს ობჟათე-ბჟაეიოლ ჸურე. უკებჷ 173 ჰა ფართობი ობჟათე ჩინეთიშ ზუღაშ ქვიშამ წყარპიჯეფს.
სქოლიო
კატეგორია:ვიეტნამიშ აეროპორტეფი
ჟაკმელი
ჟაკმელი (Jakmèl) — ნოღა ჰაიტიშ რესპუბლიკაშ ობჟათე-ბჟაეიოლშე, ობჟათე-ბჯაეიოლი დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ნოღა ქიანაშ ობჟათე წყარპიჯის იდვალუაფჷ.
დურგა
მინი|მარცხნივ|გომორძგუაშ დო ღორონთეფიშ ოსურღორონთი დურგა (სანსკ. दुर्गा durgā ”ძნელას ათაჩინარი”) — ინდუიზმიშ არძაშე თარი ოსურღორონთი, მუმაჯილიკარი ღორონთი შივაშ ჩილი.
დურგა ვა ხვალე არძა შურდგუმილიშ ნანა რე, თინა ღორონთეფიშ მასქერი რე. ბოროტიშობურეფიშ მუმაჯილიკარი დო გაჭირებას მარენჯეფიშ მაფორუ ოსურღორონთიშ კულტი ძალამ გოფაჩილი რე ინდუიზმიშ გემაჸვენჯეფს შქას, დურგაშა ოშკურუნა დო უჸორა. არძა შხვა ღორონთიშ თაყვანიშმეჩამაშახ თიშ მუჭოთ „მასქერ ნანას“ (მა) ოთაყვანჷნა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინდუისტური ოსურღორონთეფი კატეგორია:შაქტიზმი კატეგორია:ლჷმაშ ოსურღორონთეფი კატეგორია:ინდუისტური დღახუეფი
მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული ამერიკას
მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული ამერიკას — თენა რე გოართოიანაფილი ნაციეფიშ განათლებაშ, მენცარობაშ დო კულტურაშ ორგანიზაციაშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული ამერიკას (ოორუე ამერიკა, ობჟათე ამერიკა ცენტრალური ამერიკა დო კარიბეფი). ჰავაი დო თანაფაშ კოკეფი, გეოგრაფიული აბანდვალაშა ვენკოჯინათ მიშაღალირი რე თე ერკებულშა ოორუე ამერიკაწკჷმა პოლიტიკური რცხუეფიშ გეშა. მექსიკა რე ქიანა, ნამუთ მოსოფელიშ მონძალაშ არძაშე უმოსი ობიექტითიე წჷმორინაფილი რეგიონს, თინა მოსოფელიშ მაამშვა აბანს რე თე მაძირაუეფით.
(ააშ) (21)
thumb|[[დიდი კანიონი]]
არგენტინა (8)
thumb|[[იგუასუ (ოხარჩალაია)|იგუასუშ ჩანჩქერი]]
ბრაზილია (18)
thumb|ნოღა ბრაზილია thumb|ბრაზილიაშ ერუანული კონგრესიშ ნოდგჷმი
გვატემალა (3)
thumb|მერსედიშ ეკლესია, გვატემალა
ეკვადორი (4)
thumb|მეტროპოლიტანაშ კათედრალი, [[კიტო]]
კანადა (15)
thumb|ვიკინგეფიშ ჸუდე ([[კანადა)]] thumb|რიდოშ არხი, კანადა
კუბა (9)
მინი|ჯვეში ჰავანა
მექსიკა (31)
thumb|პალენკე thumb|ჩიჩენ-იცა thumb|ტეოტიუაკანი thumb|უხმალი
პანამა (5)
მინი|პანამა-ვიეხო
პერუ (11)
thumb|მაჩუ-პიკჩუ thumb|არეკიპა
სურინამი (2)
მინი|ქ. პარამარიბო
ჩილე (5)
მინი|ნერკონიშ ეკლესია
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ერკებული
მეჩეთი
კატეგორია:ისლამი
სან-კრისტობალიშ დეპარტამენტი
სან-კრისტობალიშ დეპარტამენტი (Departamento San Cristóbal) — დეპარტამენტი არგენტინას, სანტა-ფეშ პროვინციას.
არგენტინაშ სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფით, 2001 წანას დეპარტამენტიშ მახორობა 64 935 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 14 850 კმ² რე.
დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა სან-კრისტობალი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ დეპარტამენტეფი
ველეკა
ველეკა (ბულგ. Велека, თურქ. Kocadere) რე წყარმალუ თურქეთის დო ბულგარეთის. წყარმალუ ველეკაშ ოდუდე რე კარსტულ წყუეფ, ისტრანჯაშ გვალეფს, თურქეთიშ ტერიტორიას. ბულგარეთიშ ტერიტორიას წყარმალუ გიშმურს ისტრანჯაშ პარკის დო ინაკათუ უჩა ზუღას, ოფუტე სინემორეციშ ტერიტორიას. წყარმალუ ველეკაშ სიგჷნძა რე 147 კმ. ათავრეშე 108 კმ. ბულგარეთის რე დო 25 კმ. თურქეთის. ღანჩოშ ფართობი 995 კვ.კმ.
ალენ გინზბერგი
ირვინ ალენ გინზბერგი (ინგლ. Irwin Allen Ginsberg; დ. 3 მანგი, 1926, ნიუარკი, ნიუ-ჯერსი, ააშ — ღ. 5 პირელი, 1997, ნიუ-იორკი, ნიუ-იორკი, ააშ) — ამერიკალი პოეტი დო ჭარუ. უილიამ სიუარდ ბეროუზი დო ჯეკ კერუაკიწკჷმა ართო რდჷ ბიტიშ გამნარყიშ ართ-ართი უკაბეტაში ფიგურა. გინზბერგი ოპონირენდჷ მილიტარიზმის, ეკონომიკური მატერიალიზმის, სექსუალური რეპრესიას.
თიში არძაშე უმოსო შანულამი ნახანდი რე პოემა "ჸურაფი", სოდეთი ავტორი აკრიტიკენს ამერიკაშ კაპიტალისტურ დო კონფორმისტულ ნძალეფს. ჸათე პოემას, გინზბერგი უშუარულო დო ჸინჩურო ეთმოჭარუნს ჰეტეროსექსუალურ დო ჰომოსექსუალურ აქტეფს. პოემაქ იჭარჷ 1954-1955 წანეფს დო გიშართჷ 1956 წანას. ჸათე პერიოდიოშო ამერიკას მოქმედენდჷ სოდომიაშ კანონეფი დო ჰომოსექსუალური სქესობური აქტი ლეგალური ვარდჷ. პოემა, თაშნეშე ეთმოშანუნს ავტორიშ სექსუალობას დო თიში ურთიართალას ბრელი კოჩიწკჷმა, დო გიშაკერზაფილო პიტერ ორლოვსკიწკჷმა, ნამუთ გინზბერგიშ პარტნიორი რდჷ.
ალენ გინზბერგიქ დებადჷ ნიუ-ჯერსიშ ნოღა ნიუარკის, ურიეფიშ ფანიას. გურაფულენდჷ კოლუმბიაშ უნივერსიტეტის. დუდშე დაინტრესებული რდჷ ჟურნალისტიკათ. ნიუ-იორკ ტაიმსის გინზბერგიქ გჷმაბჟინუ პოლიტიკური სტატიეფი, ნამუეფიშ თემა მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმა დო მუშეფიშ ნებეფი რდჷ. ლიტერატურული კარიერა 1950-იან წანეფიშე დიჭყჷ. რე ავტორი ლერსეფიშ, პოემეფიშ, პოეტური კათელეფიშ, ესეეფიშ დო შხვა ლიტერატურული ნაწარმებეფიშ.
გინზბერგის ოინტერესუდჷ ბჟაეიოლიშ ქიანეფიშ რელიგიეფი, გიშაკერზაფილო ბუდიზმი. გინზბერგიშ მაგურაფალი რდჷ ნაროპაშ ინსტიტუტიშ დუმარსხუაფალი, ტიბეტარი ბუდისტი ჩოგიამ ტრუნგპა.
გინზბერგიქ 1974 წანას მიპალუ ერუანული წინგიშ პრემია დო 1986 წანას რობერტ ფროსტიშ მენდალი. გინზბერგი 1995 წანას რდჷ პულიცერიშ პრემიაშ ფინალისტი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი პოეტეფი კატეგორია:ამერიკალი ჭარუეფი კატეგორია:ლგბტ პოეტეფი კატეგორია:ლგბტ ჭარუეფი
მაილიშ ჸალაიბონი
მაილიშ ჸალაიბონი — ჸალაიბონი კავკაციონიშ თარი წყარგჷმართუ ქჷნდჷრიშ ხასჷლას ხოხიშ ქჷნდჷრს, კონკეფს მყინვარწვერს დო მაილს შქას, სიმაღალა 4400 მ. ფორილი რე თირ-ჸინით. დჷმახასიათაფალი რე ლანდშაფტი. ართიანწკჷმა მიორსხუანს სტეფანწმინდაშ მუნიციპალიტეტის დო ოორუე ოსეთის, თაშნეშე გერგეტიშ, დევდარაკიშ, დენკარიშ დო მნაშ ჯიშთეფს (წყარმალუ თერგიშ ღანჩო).
ლიტერატურა
კატეგორია:საქორთუოშ ჸალაიბონეფი
ახალსოფელი (სანაკიშ მუნიციპალიტეტი)
ახალსოფელი — ოფუტე ბჟადალ საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ სანაკიშ მუნიციპალიტეტის. იდვალუაფუ ოდიშ-გურიაშ რზენს, წყარმალუ ტეხირიშ კვარჩხან ძგას, ზუღაშ დონეშე 20 მ სიმაღალას. სანაკშე დოშორაფილი რე 3 კილომეტრით. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 861 ადამიერი.
სქოლიო
კატეგორია:სანაკიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
დიაოხი
დიაოხი (თაშნეშე დაიაენი, ტაოხი) — ქორთუ ტომეფიშ ჯვეშბჟაეიოლური ტიპიშ სახენწჷფობური გოართოიანაფა.
ობჟათეშე თიშ თანჯეფშა ამდღანერი ნოღა არზრუმიშ ელჷ-მოლუეფით მიშმეშჷ, ოორუეშე ჯავახეთი უხურგანდჷ, ოდო ოორუე-ბჟადალშე თიში გოლინა უჩა ზუღაშახ ოჭირინუანდჷ.
დიაოხიშ ომაფე aრსებენდჷ ჯვ. წ. XII-VIII ოშწანურეფს, თის ასურულ მუკნაჭარეფს დიაენი, ურარტულ წყუეფს დიაოხი ჯოხოდჷ. უმოსი გვიანი ჯვეში ბერძენეფი თე აბანეფიშ მახორუეფს ტაოხეფს უძახჷდეს. თე ჯოხოქ ქასქიდჷ ართ-ართი თაქიან ჯვეშ ქორთულ პროვინციას — ტაოს. დიაოხიშ ნანანოღათ იშინუაფუ ზუა. დიაოხიშ მაფეფშე ჩინებული რე:
სიენი დო ასია ოლჷმუდეს ასურეთიშ მაფეფს: ტიგლათფილესერ I-ს დო სალმანასარ III-ს, უტუფურსი ურარტუშ მაფეფს მენუას დო არგიშთი I-ს. ჯვ. წ. 755 წანაშო ურარტუშით დოდაღარაფილი დიაოხი აკიართჷ კოლხაშ ომაფექ. ჯვ. წ. VII ოშწანურაშ I გვერდიშე VI ოშწანურაშ 90-ამ წანეფშახ არსებენდჷ დიაოხიშ ტრადიციეფიშ მონძე სპერიშ ომაფე.
დიაოხიშ აწმარენჯობა ასურეთწკჷმა
დიაოხიქ ჯვ. წ. XII ოშწანურას დირსხუ. თე პერიოდის თინა აწმურედჷ ასურეთის, კერზოთ, ტიგლათფილესერ I-წკჷმა (1115 - 1077 ოშწანურეფს). თეს მოწმენს ჯვ. წ. 1112 წანათ დოთარიღაფილჷ მიკნაჭარა, სოდეთ ტიგლათფილესერ I იშინუანს „60 მაფაშ გოართოიანაფას“ (ნაირიშ ქიანეფს). ზუსტას თე გოართოიანაფას გიორჯგინჷ ასურეთიქ ჯვ. წ. 1112 წანას დო ოორუეშახ, ანუ უჩა ზუღაშახ ათხოზჷ.
დიაოხიშ აწმარენჯობა ურარტუწკჷმა
მართალი რე, ტიგლათფილესერიშ ღურაშ უკული ასურეთი იდაღარებუდჷ, მარა დიაოხის ახალი აწმარნჯი ურჩქინდუ ურარტუშ სახეთ. ურარტუ აწმურედჷ ხვალე დიაოხის ვარინ, ასურეთიშ ომაფეს ხოლო, თეშენი თაიშახ ართიანს ოლჷმუდეს დიაოხიშ მაფა სიენი დო ასურეთიშ მონარქი ტიგლათფილესერ I, ასე თინეფიშ ნოგორეფქ ასიაქ დო სალმანასარ III-ქ კოალიცია აკოქიმინეს დო ართობური ნძალეფით აწუდირთეს ურარტუს. ჯვ. წ. IX ოშწანურაშ ბოლოს დო VIII ოშწანურაშ დაჭყაფუს ურარტუქ გიორჯგინჷ ასურეთის დო დიაოხიქ ხვალეხეთ ქჷდოსქიდჷ ურარტუშ სააწმარენჯოს. დიაოხის დიო მენუაქ (810-786 წანეფი) გიორჯგინჷ დო გჷნაგაფალეფი ქოგიოდჷ, ნამუშეთ ჩქი თიშ ართ-ართ მიკნაჭარაშე ბგებულენთ, სოდეთ მენუა უტუფურსის იშინუანს, დიაოხშა — ნძალიერი ქიანა უჯოხო. უტუფურსი ოლჷმუდჷ მენუაშ სქუას - არგიშთის (786-764 წანეფი). თიქით გიორჯგინჷ დო გჷნაგაფალეფი ქოგიოდჷ.
დიაოხიშ აწმარენჯობა კოლხაწკჷმა
დოდაღარაფილ დიაოხიქ ასე კოლხაშ სააწმარენჯოთ ილჷმუ, ნამუთ ამდღანერი საქორთუოშ ტერიტორიას მადვალუ ორდოკლასობური სახენწჷფო რდჷ. კოლხას ვაგაჭირებჷ ძალამო დოდაღარაფილი დიაოხიშა რჯგინა. ჯვ. წ. VIII ოშწანურას დიაოხიშ ქიანაშ არსებობაქ მეჭყორდჷ, თინა კოლხეთიშ ომაფექ მოჯალაგუ. შინელ ფაქტის ადასურენს არგიშთი I-შ მონძეშ სარდურ II-შ მიკნაჭარა, ნამუთ თე ტერიტორიას ლაშქარუაშ ბორჯის ვაშინუანს დიაოხის, თიშ მიკნაჭარას ხვალე კოლხა იშინუაფუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:უჯვეშაში ისტორია კატეგორია:ისტორიული სახენწჷფოეფი
ნახოდიშ რაიონი
ნახოდი (ჩეხ. Okres Náchod) — რაიონი ჰრადეც-კრალოვეშ აკანს, ჩეხეთის. მუში ნანანოღა რე ჰრადეც-კრალოვე. რაიონიშ ფართობი აკმადგინანს 851,57 კმ²-ს. 2007 წანაშ მუნაჩემეფით, მახორობა აკმადგინანს 112 293 ადამიერს, მახორობაშ მეჭედალა — 132 ადამიერს კვადრატულ კილომეტრის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩეხეთიშ რაიონეფი
გენეტიკა
მინი|[[დეზოქსირიბონუკლეინიშ ბჟე (დნბ)]] გენეტიკა (ჯვ.ბერძენ. γενητως – მიდგაინშე გოჭყაფა, წჷმოქიმინა) — მენცარობა, ნამუთ დჷთმიგურუანს მონძალას, ანუ წიმოხიანეფიშ რჩქვენას გეჸვენჯი გამნარყის გინოჩანჷ მუნეფიშ შანი-მუშობრეფი დო გოვითარაფაშ მუშობურობეფი. თე ომენცარე დისციპლინაშ ჯოხო გჷმორინაფაშა მიშეღჷ ინგლისარ ნატურალისტი უილიამ ბეტსონქ 1905 წანას. ბიოლოგიურ შხვა დარგეფწჷმა ელაზჷმაფათ გენეტიკა ახალო გჷმოქიმინელი მენცარობა რე.
ელმოლიშ ჟიგაულა
ინდივიდიშ არძა შან-მუშობრა მონძალათ მუთა რე მეღებული. თინეფშე კანკალე ელმოლი დო რდუალა გჷთმოპიჯანს. სამანგათ, ადამიერი ჭარუა-კითხირიშ რჩქვანას გურაფათ ღებულენს. რე თიჯგურა მუშობრეფი, ნამუეფჷთ მონძალაშ დო ელმოლიშ ურთიართქიმინალაშ შედეგი რე. ადამიერიშ რსხულიშ ფორმა ნორთობურო მონალათ მინაღებჷ მუშობრალა რე, მარა თიშა ხოლო გაულას იღვენუანს, დო მუსხი ოჭკომალს ჭკომუნს ადამიერჷნ.
ქრომოსომეფი დო გენეფი
მასქერეფიშ შან-მუშობრალეფი ქრომოსომეფიშ მეშქაშალათ გინმურს სქუაშა. ქრომოსომა წჷმოქიმინელი რე, ნამუთ რსხულიშ არძა თოლს რე, თეშ გეშა, ირი თოლი იკათუანს ინფორმაციას თიშ გეშა, დო მუჭო რე აკოგაფილი ედომუშამი ორგანიზმი.
თოლიშ გვირზილს ანდა ქრომოსომა რე. თინეფშე ირს მუში ჭკობა ჸუნს. თე ჭკობას ართი ქრომოსომა ნანაშური რე, მაჟირა — მუმაშური. ირი გვარობაშ ჩხოლარს დო ჩანარს კონკრეტული მუდანობაშ ქრომოსომეფი უღუ. სამანგათ, ადამიერს 46 ქრომოსომა უღუ, ნამუთ 23 ჭკობას გჷთმაჭყანს.
ქრომოსომაშ ედომუშამ სიგჷნძას გენეფი იდვალუაფუ, ნამუსჷთ ორგანიზმიშ მონძალური შან-მუშობრეფიშ მაკათური ინფორმაცია რე მოჩამილი. სამანგათ, ადამიერიშ გენს თოლიშ ვარ-და თუმაშ ფერიშ მაკათური ინფორმაცია რე ინოჭარილი. ელაზჷმაფათ რთულ შან-მუშობრეფს, სამანგათ, რსხულიშ ფორმას, მიარე გენიშ ართობური ქიმინუა გჷთმოთანჯჷნს.
თოლს არძა ქრომოსომა შხვადოშხვანერი რე, მარა ქრომოსომეფიშ ირი ჭკობა ართი დო იგივე ინფორმაციაშ მოღვენი რე, თეშენ ირ მუშობრას ჟირი გენი გჷთმოთანჯჷნს.
გენეფი ცილეფიშ გოჭყაფას არეგულირენს დო თეშ მეშქაშალათ აკმოქიმინჷნს ჩხოლარიშ დო ჩანარიშ შხვადოშხვა შან-მუშობრალას. ორგანიზმიშ თოლეფს ვითოშალათ შხვადოშხვანერი ცილა რე დო თინეფშე ირს მუში მოღალაფა უღჷ; ირი გენი ართი ვარ-და მუსხირენ ცილაშ წჷმოქიმინუას არეგულირენს. ნამ გენეფჷთ რე თქვანს თოლეფსჷნ, ზუსტას თი ცილეფი გიჭყაფჷ.
გენეფიშ მონძალათ გჷნოჩამა
ახალი ჩხოლარი დო ჩანარი ჟირი ოგანაგე — სასქესო თოლეფიშ — ესვარუათ გიჭყჷ. ათე თოლეფშე ართი მუმაშური რე, მაჟირა — ნანაშური. თინეფი თით რენა გინორთელი ორგანიზმიშ შხვა თოლეფშე, ნამჷ-და ქრომოსომეფიშ ვარსული ნაკორობას იკათუანს. ირ სასქესო თოლს ქრომოსომეფიშ მუდანობაშ ხვალე გვერდი რე. სასქესო თოლეფიშ ესვარუათ მენაღებჷ ახალ თოლს ქრომოსომეფიშ ნორმალური მუდანობა უღუ — გვერდი ნანაში დო გვერდი — მუმაში.
მარუხიშ ჸალაიბონი
მარუხიშ ჸალაიბონი (Марухский перевал) — ჸალაიბონი აფხაზეთიშ კავკაციონიშ თარ ქჷნდჷრს, კონკა მარუხიშ ბჟადალჸურე. სიმაღალა 2746 მ. ანგანობეფი ეგაფილი რე გრანიტოიდეფით. დჷმახიათაფალი რე გლაციალურ-ნივალური ლანდშაფტი. ცალსაროტით მიორსხუანს ჩხალთაშ ლეხერს (გულრიფშიშ მუნიციპალიტეტი) დო მარუხიშ ლეხერს (ყარაჩაი-ჩერქეზეთი).
ჰესპერიდეფი
thumb|right|px|ჰესპერიდეფიშ ბაღი ჰესპერიდეფი — უძგალაში ბჟადალს მახორუ ფშვენიერი ცირასქუალეფი, ნამუეფით ჰესპერიდეფიშ ბაღის ორქოშ უშქურეფს ყარულენა. ათე ორქოშ უშქურეფი მუთუნ დროს დიარას გეაქ აჩუქჷ ჰერას, თიქ ხოლო ათე ბაღშა მიდაჯღონჷ დო ყარულებო მეურჩქინჷ უდურულაფჷ ორჩხოლი ლადონა. თექი რენა მეჰამაფილი ნიმფეფი - ჰესპერიდეფი - ერებოსიშ (წკვარამიშ), ნიქსიშ ანუ სერიშ, ფორკოსიშ დო კეტოშ, ატლანტიშ დო ჰესპერიაშ (ჰესპერიდიშ), წუხუაშ მურიცხი ჰესპეროსიშ ვარდა ზევსიშ დო ჰერაშ ცირეფი. ათე ნიმფეფიშ რიცხვი სუმიშე შკვითშა ითირუ. თინეფს ჯოხონა ჰესტია, ეგალა (აიგლა), არეთუსა, ერითეა, ჰესპერია… ჯვეში ავტორეფი თინეფს დიხაუჩაშ უძგალაში ბჟადალი ძგოპის ოხორუანა, უკული შინანა ლიბიას, მავრიტანიას, ატლანტიშ ოკიანეშ კოკეფიშ ბუნას. ჰესიოდეშ ჩინებათ თინეფს ფშვენიერი ბაღი ოკიანეშ მელე რე. უშქურეფს ყარულენა ატლანტაშ დო თიშ ჯიმასქუა ჰესპერისიშ ცირეფი დო დრაკონი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბერძენული მითოლოგია
ბირლადი
ბირლადი (Râul Bârlad) — წყარმალუ რუმინეთის, სირეტიშ კვარჩხან ნადუ. სიგინძა 207 კმ, აუზიშ ფართი 7220 კმ². იჭყაფუ ბირლადიშ პლატოს ზუღაშ დონეშე 370 მეტრას. გიშმურს რუმინეთიშ რეგიონეფს: ნიამციშ ჟუდეცი, ვასლუიშ ჟუდეცი დო გალათიშ ჟუდეცი. ბირალდი აკათუ წყარმალუ სირეტის სურაიაშ ხოლოს.
ოლექსი არესტოვიჩი
ოლექსი არესტოვიჩი (Олексій Миколайович Арестович; დ. 3 მარაშინათუთა, 1975, დედოფლისწყარო, კახეთი, საქორთუოშ სსრ) — უკრაინაშ პრეზიდენტიშ ელმაჩამალი (2020-2023), ბლოგერი, არტისტი, პოლიტიკური დო ოურდუმე გინმაჯინალი.
არესტოვიჩი რე ოურდუმე პერსონალიშ ხუჯდუმაკინალი ფსიქოლოგიური სემინარეფიშ, ტრეინინგეფიშ დო ოჩეჟქიმინჯე ფონდიშ ორგანიზატორი.
ოლექსი არესტოვიჩი რდჷ უკრაინაშ ბჟაეიოლშე კონფლიქტიშ თინჩალამი გინოჭკირუაშ სუმკუნთხუური საკონტაქტე ბუნაშ სპიკერი, მინსკიშ ბუნას უკრაინაშ დელეგაციაშ საინფორმაციე პოლიტიკაშ მადუდეშ ელმაჩამალი დო უკრაინაშ პრეზიდენტიშ ოფისიშ მადუდეშ, ანდრი ერმაკიშ, შტატგალენი ელმაჩამალი სტრატეგიული კომუნიკაციეფიშ გეშა ერუანული უშქურანჯალას დო დუდთხილუაშ სფეროს.
2022 წანაშ 24 ფურთუთაშე, არესტოვიჩი, მუჭოთ უკრაინაშ პრეზიდენტიშ ოფისიშ მადუდეშ ელმაჩამალინ, ირდღას მანჯენდჷ ბრიფინგეფს უკრაინაშა რუსეთიშ მინოკათუაშ გეშა.
სქოლიო
კატეგორია:უკრაინაშ ვიდეობლოგერეფი კატეგორია:უკრაინალი არტისტეფი კატეგორია:უკრაინალი პოლიტიკოსეფი
ჯვ. წ. 771
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 771 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ტან შონ ნიატიშ აეროპორტი
thumb| (ვიეტნ Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất, ინგლ. Tan Son Nhat International Airport; აეროპორტიშ კოდეფი: ATA: SGN, ICAO: VVSG) იდვალუაფუ ოორუე ვიეტნამს, ხოშიმინიშე 7 კმ-იშ მაშორას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ვიეტნამი კატეგორია:ვიეტნამიშ აეროპორტეფი
ინდრა
მინი|მარცხნივ|200px| ღორონთეფიშ მაფა ინდრა ჯვეში მინიატიურა ინდრა (სანსკრ. इन्द्र indra ”ხენწჷფე”) - ინდუისტური უჯვეშაში ღორონთი, ჭვემაშ შემწირე დო ღორონთეფიშ მაფა.
ჯვეშ ინდოეთის ინდრაშ კულტი ნძალიერო რდჷ გოფაჩილი, ნამუთ უკული ტრიმურტით დო შხვა უმოსი პოპულარული ღორონთეფით დითირუ.
კატეგორია:ინდუისტური ღორონთეფი კატეგორია:რიგვედაშ ღორონთეფი კატეგორია:ცაშ დო ტაროსიშ ღორონთეფი კატეგორია:ტყვაცი დო გურგინიშ ღორონთეფი კატეგორია:ადიტიეფი კატეგორია:ლჷმაშ ოსურღორონთეფი კატეგორია:ლოკაპალა
2028
დღახუეფი
კატეგორია:
მექა
მექა (مكة المكرمة‎, Mekke, مکہ مکرمہ) — საუდიშ არაბეთიშ მექაშ პროვინციაშ ნანანოღა, ისტორიულ ჰეჯაზიშ რეგიონს. თიში მახორობა 2007 წანას 1,700,000 ადამიერს აკმადგინანდჷ. იდვალუაფუ ჯედაშე 73 კმ-ს, აბრაამიშ ინწრო ქვიშამ ლეხერს, ზუღაშ დონეშე 277 მ-ს, ჭითა ზუღაშე 80 კმ-ს. მექას რე კუბური ფორმაშ დგჷმილი. ყააბა (ქააბა) არაბ..الكعبة. ისლამურ რელიგიას თენა რე არძაშე უმოსი პატიოცემელი აბანი. ისლამური ტრადიციაშ მეჯინათ დგჷმილი აკოგაფილი რე მოჩიქული იბრჰიმიშით (აბრაამიშით) ჟირივითოშწანაშე უმოსი ხანიშ უწოხოლე. დგჷმილიშ ელმოლს იდვალუაფუ გჷთახვამალი (მასკი) მასჯიდ ალ-ჰარამი. ხვამაშ ბორჯის ირი მუსლიმანი დიხაუჩაშ ნამ აბანს ოკო რდასჷნ სახეთ ქააბაშჸურე მუკმირთანს დო ხვამას თეშ იჭყანს. ქააბა კოსმოსშე ირო ჩეთ მოჩქუ, ირო ჩე მუკაქუნალს გჷმონწყილი გჷთმახვამალეფიშ გეშა. ნოღა ისლამიშ უწიმინდაშ აბანო იკოროცხუ დო ჰაჯიშ მეჯინათ არძა ფიზიკურო ჭყანთხილერ დო შემალებე მუსლიმანს მეთხუებუ თე აბანიშ ძირაფა თელარას აკაშა იშენით. thumb|center|850px| [[მასჯიდ ალ-ჰარამი. ]]
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საუდიშ არაბეთიშ ნოღეფი კატეგორია:წიმინდე ნოღეფი კატეგორია:ისლამი
ჟიმოლენი ნიჩბისი
ჟიმოლენი ნიჩბისი — ოფუტე ბჟაეიოლ საქორთუოს, მცხეთა-მთიანეთიშ აკანიშ მცხეთაშ მუნიციპალიტეტის, ნიჩბისიშ თემს. ზუღაშ დონეშე 900 მეტრას. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩამეფით ოფუტეს ოხორანს 208 კოჩი.
სქოლიო
კატეგორია:მცხეთაშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
ნორდი
ნორდი (Noord) — წყარმალუ ნიდერლანდეფს. რაინიშ დო მაასიშ დელტას. სიგჷნძა 9 კმ. იჭყაფუ დორდრეხტიშ გოხოლუას, სოდეთ წყარმალუ ბენედენ-მერვედე ირთუ ჟირო: აუდე-მაასათ დო ნორდო. კინდერდეიკწკჷმა აკათუ წყარმალუ ლეკის დო ქიმინჷნს წყარმალუ ნიეივე-მაასის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნიდერლანდიშ წყარმალუეფი
მანიპური
thumb|300px|მანიპური დო ინდოეთიშ ოორუე-ბჟაეიოლი შტატეფი right|220px|thumb|კანგალაშ ჭჷშკარი კანგალაშ დოხორეს მანიპური (მანიპური মনিপুর; Manipur) — მორჩილი ტერიტორიაშ შტატი ინდოეთიშ ბჟაეიოლშე. შტატიშ ნანანოღა დო უდიდაში ნოღა — იმპჰალი. შტატიშ მახორობა 2 721 756 ადამიერი (24-ა აბანი შტატეფს შქას; 2011). ჯინჯიერი ეთნიკური ბუნა — მანიპური. შტატიშ ტერიტორიაშ ფართობი - 22 327 კმ² (23-ა აბანი). მანიპურს უმოსო ინდუიზმიშ მორწუმეეფი ოხორანა.
შტატის პოლიტიკური სიტუაცია ძალამი ვასტაბილური რე, მანიპურს აქტიურეფი რენა მალმორეფი შხვადოშხვა გჷმადუდიშულაფარი ყარაფიშ ბუნაშე, თეშ გეშა ურცხოალეფშო შტატშა მიშაულარო გჷშაკერძაფილი ნება რე მიშაღალირი.
სქოლიო
* კატეგორია:ინდოეთიშ შტატეფი დო მორსხუე ტერიტორიეფი
მატყუარა
მატყუარა — ჸალაიბონი ლეჩხუმიშ ქჷნდჷრს, წყარმალუეფიშ ღობიშურაშ (ცხენწყარიშ კვარჩხანი ნადუ) დო რიცეულაშ (რიონიშ მარძგვანი ნადუ) ჟიმოლენ მალობეფიშ წყარგჷმართუს. სიმაღალა 2977 მ. მატყუარაშ ანგანობეფი ეგაფილი რე თუდონიარული თიხაფიქალეფით. გოქუნილი რე ალპური დოლოეფით.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქორთუოშ ჸალაიბონეფი
ოორუე უბანგიშ პროვინცია
ოორუე უბანგიშ პროვინცია (Nord-Ubangi) — კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პროვინცია, ნამუთ ქიანაშ ოორუეშე იდვალუაფუ. პროვინციაშ მახორობა — 1 482 076 ადამიერი (2005 წანა). ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოღა გბადოლიტე.
გეოგრაფია
2005 წანაშ საკონსტიტუციო რეფორმაშახ ოორუე უბანგიშ პროვინცია რდჷ ჸოფილი ეკვატორიალური პროვინციაშ ნორთი. პროვნციაშ ტერიტორიას მეურს წყარმალუ უბანგი.
სქოლიო
კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პროვინციეფი
ოპოლე
ოპოლე (Opole, Uopole), 1945 წანაშახ ოპელნი (Oppeln) — ნოღა პოლონეთის, წყარმალუ ოდრაშ წყარპიჯის, ოპოლეშ სავოევოდეშ ადმინისტრაციული ცენტრი. რეგიონიშ კულტურული (ფილარმონია, თეატრი) დო ომენცარე (უნივერსიტეტი, პოლიტექნიკური უნივერსიტეტი) ცენტრი.
პაპანწყვილი
პაპანწყვილი — კარსტული ტობა ურთაშ ობჟათე-ბჟადალ კართეს, ხობიშ მუნიციპალიტეტის, სარკეშ ფართობი — 0,62 ჰექტარი, მაქსიმალური სიტომბა — 7 მ, ოშქაშე სიტომბა — 4,2 მ, წყარიშ მოცულობა — 26 400 მ³. ირდუ ჭვემაშ დო დიხაშთუდონი წყარეფით. წყარი რე მოწვანე. ზარხულობათ ტობას აკმიქიმინუ ბონი ტემპერატურაშ სტრატიფიკაცია. წყარი ცაშფერი დო კანკალა რე. მუკოთანჯილი რე ფიჭვიშ ტყათ.
ლიტერატურა
აფხაზავა ი., ქორთული სხუნუეფიშ ენციკლოპედია, ტ. 7, ხასჷლა 668, ქართი, 1984 წანა.
კატეგორია:სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ ტობეფი
ოპოლე
ოპოლე რე პოლონეთიშ ართ-ართი უჯვეშაში ნოღა. იდვალუაფჷ ჟილენი სილეზიაშ ისტორიულ აკანს დო შქა ოშწამურეფშე XX ოშწანურაშ დაჭყაფუშახ თიში ნანანოღა რდჷ. ოპოლეშ გეშა პირველი შინუა ითარიღებუ 845 წანათ.
1945 წანაშახ ნოღა გერმანიაშ აკოდგინალუაშა მიშმეშჷ ჯოხოთ ოპელნი. 1945 წანაშ 24 ღურთუთას, ნოღა გეჭოფჷ სხუნუეფიშ ჯარქ დო პოტსდამიშ კონფერენციაშ გინჭყვიდირით პოლონეთიშ გეგნაჩჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
* კატეგორია:პოლონეთიშ ნოღეფი კატეგორია:გერმანიაშ ჸოფილი ნოღეფი კატეგორია:პოლონეთიშ სავოევოდე ცენტრეფი
ზეგანი (მესტიაშ მუნიციპალიტეტი)
ზეგანი — ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანს მესტიაშ მუნიციპალიტეტის, იფარიშ თემს (ოფუტეეფი: ადიში, ბოგრეში, ზეგანი, ნაკიფარი).
კატეგორია:მესტიაშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი კატეგორია:სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ ოფუტეეფი კატეგორია:საქორთუოშ ოფუტეეფი
ჯვ. წ. 772
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 772 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
კალი
200პქ|მინი|მარცხნივ|კონწარი ”ნანა” - კალი მა კალი, კალი მა (სანსკ. काली kālī ”უჩა”) — ინდუისტური ოსურღორონთი დურგაშ კონწარი გჷმოსახება, ღორონთი შივაშ ჩილი. თიში ლექინი ფორმა რე პარვატი.
ინდუიზმიშ გემაჸვენჯეფშო თინა გჷმოსახენს უბადობაწკჷმა იროიან ლჷმას. კონწარი ”ნანა”, მა ჭეშმარიტებაშ მიოჭირნაფალო რთულ შარას მაულარეფიშ მაფორუ რე.
ლიტერატურა
კატეგორია:მუმაჯილიკარი ოსურღორონთეფი კატეგორია:ბორჯიშ დო ჭარაშ ოსურღორონთეფი კატეგორია:ნანა-ოსურღორონთეფი კატეგორია:ინდუისტური ოსურღორონთეფი კატეგორია:მაჰავიდიასი კატეგორია:შაქტიზმი
ართპალატამი პარლამენტი
ართპალატამი პარლამენტი (ართპალატამი ოპარლამენტე სისტემა) — სახენწჷფოს ართი ოპარლამენტე პალატაშ მუშობა. თეშნერო, ართპალატამი პარლამენტი, ვარ-და ართპალატამი ოკანონმადვალე კათუა — კანონმადვალე ორგანო, ნამუთ ართ პალატაშე აკმოდირთჷ. კერზოთ ქიანეფი, სოდე ართპალატამი ოკანონმადვალე ორგანო მუშენსჷნ, ართმაგური მორჩილი უნიტარული სახენწჷფოეფი რე, ნამუეფშოთ ჟილენი ვარდა მაჟირა პალატაშ ოხვილურობა ვარენ.
ართპალატამი ოკანონმადვალე ორგანოეფი
მოსოფელიშ სუვერენული სახენწჷფოეფიშ დოხოლაფირო გვერდის თეხანურო ართპალატამი პარლამენტი უღუ, თინეფს შქას, თეჯგურას ორხველჷ მუჭოთ არძაშე მეჭედელო დოხორელი (ჩინეთი), თეში გეკვა (ვატიკანი) სახენწჷფოეფი.
მიარე ქიანაშ ადმინისტრაციულ ართულს ართპალატამი ოკანონმადვალე ორგანო უღუ. თინეფს ორხველჷ, სამანგათ, ნებრასკა, გუამი დო ვირჯინიშ კოკეფი ააშ-ს, რუსეთიშ არძა რეგიონს, ჰონგ-კონგის, კანადაშ არძა პროვინციას დო ტერიტორიას, გერმანიაშ არძა დიხას, იტალიაშ არძა რეგიონს დო ესპანეთიშ არძა ავტონომიურ ჯარალუას.
გოართოიანაფილ ომაფეს ართპალატამი რე შოტლანდიაშ პარლამენტი, უელსიშ ერუანული კათუა დო ოორუე ირლანდიაშ ასამბლეა.
თაშნეშე, დახე არძა ონოღე ოკანონმადვალე ორგანო ართპალატამი რე: ნოღაშ სხუნუეფი ჟირ პალატათ ვერთუ,— მარა XX ოშწანურაშახ ააშ-ს უმოსო ჟირპალატამი ოკანონმადვალე ორგანოეფი რდჷ.
400px|thumb|{{legend|#37ABC8|ქიანეფი ჟირპალატამი ოკანონმადვალე ორგანოეფით}}{{legend|#FF9955|ქიანეფი ართპალატამი ოკანონმადვალე ორგანოეფით}}{{legend|#000000|ოკანონმადვალე ორგანოეფი ვაუღუნა}}
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სახენწჷფო კატეგორია:ლიბერალიზმი *
სან-ხერონიმოშ დეპარტამენტი
არგენტინაშ სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფით, 2001 წანას დეპარტამენტიშ მახორობა 77 253 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 4 282 კმ² რე.
დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა კორონდა.