cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
სიდარი (წყარმალუ)
სიდარი (ინგლ. Cedar River) რე წყარმალუ ააშ-ს, მინესოტაშ დო აიოვაშ შტატეფს. წყარმალუ სიდარიშ ოდუდეეფ (უესთ-ფორკი, მიდლ-ფორკი დო ისტ-ფორკი) იდვალუაფჷ დოჯიშ ოლქიშ ტერიტორიას, მინესოტაშ შტატის. სიდარი გიშმურს მინესოტაშ დო აიოვაშ შტატეფიშ შხვადოშხვა ოლქეფიშ დო ნოღეფიშ ტერიტორიეფს დო ინაკათუ წყარმალუ აიოვას, ნამუთ ინაკათუ მისისიპის. სიდარი აიოვაშ უდიდაშ ნადუ რე. სიდარიშ სიგჷნძა რე 544 კმ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:მინესოტაშ წყარმალუეფი კატეგორია:აიოვაშ წყარმალუეფი კატეგორია:წყარმალუ აიოვაშ ნადუეფი
ლეირია
ლეირია (Leiria; []) — ნოღა პორტუგალიას, ლეირიაშ ოლქიშ დო მუნიციპალიტეტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. 2011 წანაშ მუნაჩემეფით, ნოღას ოხორანს — 42,8 ვთშ. ადამ (ნოღა), 126,879 ვთშ. ადამ. (მუნიციპალიტეტი). ნოღა დო მუნიციპალიტეტი მიშმუს ეკონომიკურ-სტატისტიკურ ცენტრალურ რეგიონიშა დო პინიალ-ლიტორალიშ სუბრეგიონშა. ჯვეში ადმინისტრაციული დორთუალათ მიშმეშჷ ბეირა-ლიტორალიშ პროვინციაშა.
ჯვ. წ. 923
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 923 წანა.
ლეირია
ორენი
ნოღა ლეირია, ქიანაშ ნანანოღა ლისაბონიშ ოორუეშე 119 კმ-შ გოძვენას იდვალუაფჷ.
ჯვ. წ. 923
ნაღურა
კატეგორია:
ლეირია
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პორტუგალიაშ ნოღეფი
ნოლა (ცენტრალური აფრიკაშ რესპუბლიკა)
ნოლა (Nola)  — ნოღა ცენტრალური აფრიკაშ რესპუბლიკას, სანგა-მბაერეშ პრეფექტურაშ ადმინისტრაციული ცენტრი. მახორობა — 31 204 ადმ. (2010).
ვევე
ვევე (Vevey, Vevê) — ნოღა შვეიცარიაშ ბჟადალშე, ფრანგულნინამ ვოშ კანონს. შვეიცარიაშ რივიერაშ ართ-ართი შანულამი ცენტრი.
ნოლა (ცენტრალური აფრიკაშ რესპუბლიკა)
კატეგორია:ცენტრალური აფრიკაშ რესპუბლიკაშ ნოღეფი
ვევე
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ვოშ კანტონიშ ნოღეფი
ურალიშ ფედერალური ოკრუგი
მახორობა - 12,2 მლნ. ფართობი - 1.788 ვითოში. თარი ნოღა რე ეკატერინბურგი. რეგიონი იკათუანს ფედერაციაშ 6 სუბიექტის:
ავტონომიური ოკრუგეფი:
ოლქეფი:
კატეგორია:ურალიშ ფედერალური ოკრუგი
კირნათი (გულრიფშიშ მუნიციპალიტეტი)
კირნათი (1948 წანაშახ სული) — ოფუტე საქორთუოს, აფხაზეთიშ ავტონომიურ რესპუბლიკას, გულრიფშიშ მუნიციპალიტეტის (წებელდაშ თემი), აფხაზეთიშ გემინდორიას. ზუღაშ დონეშე 800 მ, გულრიფშიშე 40 კმ. 2008 წანაშე ოკუპირაფილი რე რუსეთიშ ფედერაციაშით.
სქოლიო
კატეგორია:წებელდაშ თემიშ ოფუტეეფი კატეგორია:გულრიფშიში მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი კატეგორია:აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ ოფუტეეფი კატეგორია:საქორთუოშ ოფუტეეფი კატეგორია:რუსეთიშით ოკუპირაფილი საქორთუოშ ოფუტეეფი
ჯონ დოს პასოსი
ჯონ როდერიგო დოს პასოსი (ინგლ. John Roderigo Dos Passos; დ. 14 ღურთუთა, 1896, ჩიკაგო, ილინოისი, ააშ — ღ. 28 ეკენია, 1970, ბალტიმორი, მერილენდი, ააშ) — ამერიკალი ჭარუ, ნოველისტი, დრამატურგი, პოეტი, ჟურნალისტი, მათანგალი დო ხანტუ. თიშ არძაშე უმოსო შინელი რომანი რე U.S.A.. დოს პასოსი გურაფულენდჷ ჰარვარდიშ კოლეჯის. გურაფაშ თებაშ უკული შარალენდჷ ევროპას. დაინტერესებული რდჷ ლიტერატურათ, ხელუანობათ დო ჭარალუათ. მონაწილენდჷ მაართა მოსოფელიშ ლჷმას დო ოკათუდჷ ამერიკაშ არმიაშ ომედიცინე კორპუსის.
1920 წანას დოს პასოსიქ გჷმაბჟინუ მუშ მაართა ნოველა "ართი კოჩიშ ინიციატივა: 1917". 1925 წანას გიშართჷ დოს პასოსიშ რომანქ "მანჰეტენი", ნამუსჷთ უღუდჷ დიდი პოპულარობა. ჯონ დოს პასოსიშ არძაშე უმოსო შინელი ნახანდი რე "U.S.A.", ნამუთ იკათუანს სუმ რომანს: 42-ა პარალელი, 1919 დო ბრელი ფარა. Modern Library-იშ აზრით U.S.A. რე XX ოშწანურაშ ართ-ართი უდიდაში რომანი.
ჭარალუაშ გარდა ჯონ დოს პასოსი შინელი რე პოლიტიკური აქტივიზმით. მაართა მოსოფელიშ ლჷმაშ უკულ, დოს პასოსიქ დეინტერესჷ სოციალიზმით დო პაციფიზმით. 1950-იან წანეფს დოს პასოსი უმოსო კონსერვატორიზმით რდჷ დაინტერესებული. ჯონ დოს პასოსიქ ღურუ 1970 წანაშ 28 ეკენიას, 74 წანერქ. ლონგვუდიშ უნივერსიტეტიქ 1980 წანას დარსხუ ჯონ დოს პასოსიშ ჯოხონობაშ ლიტერატურული პრემია.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ჭარუეფი კატეგორია:დუნაბადი 1896 კატეგორია:ნაღურა 1970
მადჰუბანი
მადჰუბანი (Madhubani) — ნოღა ინდოეთიშ შტატი ბიჰარიშ ოორუეშე. მადჰუბანიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
გეოგრაფია
აბსოლუტური სიმაღალა — 55 მეტრი ზუღაშ დონეშე. ნოღა შტატიშ ნანანოღა პატნაშე 168 კმ-ს დო ნოღა დარბჰანგაშ ოორუე-ბჟაეიოლშე 26 კმ-შ გოძვენას იდვალუაფუ, ნეპალიშ ხურგაწკჷმა არხოს.
კორსიკა
კორსიკა (Corse, კორს. Corsica) რე კოკი სქირონაშქა ზუღას, სარდინიაშ ოორუე განშე. თინა საფრანგეთიშ ავტონომიური რეგიონიე, ნამუთ აკმოდირთუ 2 დეპარტამენტიშე: ობჟათე კორსიკა, ოორუე კორსიკა.
ჩინებური კორსიკარეფი რდეს: ნაპოლეონ ბონაპარტი, ნამუქუთ საფრანგეთიშ იმპერატორო გინირთჷ ნაპოლეონ I-იშ ჯოხოთ (1801 - 1815), თაშნეშე მაბირე ტინო როსი (1907 - 1983).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საფრანგეთიშ ისტორიული პროვინციეფი კატეგორია:საფრანგეთიშ რეგიონეფი
ჯვ. წ. 924
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 924 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ბალეტი
მინი|300პქ|„ბალეტიშ მასხაპალეფი“, [[ედგარ დეგა, 1872 წანა]] ბალეტი (ballet < balletto < გვიან. ballo — ბსხაპუნქ) — სცენური ხელუანობაშ გვარობა, ნამუშ დინორე გჷმოხანტილი რე ოსხაპურ-მუსიკალური ფორმათ. ბალეტიშ ოსხირეფი ოკათე სხაპუეფს რე. ბალეტიქ გჷმიქიმინჷ მა-16 ოშწანურაშ ევროპას. უმენტაშო ბალეტის ოსხირო უღჷ მუდგაინ სიუჟეტი, დრამატურგიული ნაფირათ, ლიბრეტო, მარა რე საბალეტე წჷმორინაფეფი სიუჟეტეფიშ უმუშოთ. ობალეტე სხაპუაშ თარი გვარობეფი რე კლასიკური დო სახასიათე.
რესურსეფი ინტერნეტის
* კატეგორია:სხაპუა
პოლ ბეტანი
პოლ ბეტანი (Paul Bettany; დ. 27 მესი, 1971, ლონდონი) — ინგლისარი არტისტი. ლაჸაფენს ჩინებულ ფილმეფს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1971
კენდის პათონი
კენდის კრისთინა პატონი (Candice Kristina Patton; დ. 24 მანგი, 1988, ჯეკსონი, მისისიპი, ააშ) — ამერიკალი არტისტი. პატონი ჩინებული რე აირის ვესთი-შ როლით The CW-შ სერიალს ვალს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1988 კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
ალფრედ ნორთ უაიტჰედი
ალფრედ ნორთ უაიტჰედი (ინგლ. Alfred North Whitehead; დ. 15 ფურთუთა, 1861, რამსგეიტი, ინგლისი — ღ. 30 ქირსეთუთა, 1947, კემბრიჯი, მასაჩუსეტსი, ააშ) — ინგლისარი მათემატიკოსი დო ფილოსოფოსი, ფილოსოფიური სკოლაშ, პროცესიშ ფილოსოფიაშ ართ-ართი თარი ფიგურა. კარიერაშ დაჭყაფუს, ალფრედ ნორთ უაიტჰედი მოღალენდჷ მათემატიკაშ, ლოგიკაშ დო ფიზიკაშ დარგეფს. უაიტჰედიშ არძაშე უმოსო შინელი მენცარული ნახანდი რე მათემატიკაშ პრინციპეფი (1910–1913), ნამუთ უაიტჰედიქ ჭარუ მუში სტუდენტი ბერტრან რასელიწკჷმა ართო. Principia Mathematica იკოროცხუ XX ოშწანურაშ უდიდაშ დო მონომენტურ ნახანდო მათემატიკური ლოგიკაშ დარგის. 1910-1920-იან წანეფს უაიტჰედიქ მუში ომენცარე ინტერესეფიშ სფერო დოთირუ დო დიჭყჷ მენცარობაშ ფილოსოფიაშ დო მეტაფიზიკაშ რკვიება.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი მათემატიკოსეფი კატეგორია:ინგლისარი ფილოსოფოსეფი
ჯვ. წ. 925
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 925 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ვილია
ვილია, ნერისი (Neris, Wilia, Вілія) — წყარმალუ ბელარუსის დო ლიეტუვას, წყარმალუ ნემანიშ მარძგვან ნადუ. ვილია იჭყაფუ ოორუე ბელარუსის, გიშმურს ნოღეფს ვილეიკას დო სმორგონის, ბელარუსიშ ტერიტორიას ინაკათუ წყარმალუეფი: ნაროჩი, ილია, ბუშა, ოშმიანკა. ბელარუსიაშ უკულ ვილია გინმურს ლიეტუვაშ ტერიტორიაშა, სოდეთ წყარმალუს ნერისი-ს უძახუნა. ლიეტუვაშ ტერიტორიას წყარმალუს აკათუ ნადუ ვილნია. ლიიტუვას ნერისი გიშმურს ნოღეფს: ვილნიუსი, იონავა დო კაუნასი. ვილიაშ სიგინძა რე 510 კმ. ათავრეშე 228 კმ. ლიეტუვას რე. ვილიაშ აუზიშ ფართი 25,100 კვ.კმ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ლიტვაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ბელარუსიშ წყარმალუეფი
ბრიანსკიშ ოლქი
გეოგრაფია
ბრიანსკიშ ოლქი ბჟაეიოლი ევროპაშ რზენის ბჟადალ ნორთის იდვალუაფჷ. ოლქის უხურგანს ბელარუსი, უკრაინა დო რუსეთიშ ორიოლიშ, კალუგაშ, სმოლენსკიშ დო კურსკიშ ოლქეფი.
მახორობა
2009 წანაშ მუნაჩემეფიშ მეჯინათ, ოლქის 1 299 664 ადამიერი ოხორანდჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი
მალალა იუსაფზაი
მალალა იუსაფზაი (პუშტუ - ملاله یوسفزۍ, ინგ. - Malala Yousafzai); დ. 12 კვირკვე 1997 წანა, მინგორა)  — პუშტუნი პაკისტანარი ნებამათხილარი, ნამუქჷთ ნთელ მოსოფელს ოსურეფშო გონათუაშ ხემიოჭირნაფუაშო გიშმურს. თიში ნებათხილუაშ ხანდაშ გეშა, 2012 წანაშ 9 გჷმათუთას ძალიერო რდჷ ჭკირილი ტერორისტულ ყარაფ „ტეჰრიკ-ი-თალიბან პაკისტან“-იშ მალჷმმორეფშე. 2013 წანას მიღჷ ანა პოლიტკოვსკაიაშ ჯოხობუაშ პრემია დო სახაროვიშ პრემია. 2014 წანას გინირთჷ ნობელიშ შვიდობაშ პრემიაშ ლაურეატი ინდოარ კაილაშ სატიართიწკჷმა ართო.
სქოლიო
კატეგორია:დუნაბადი 1997 კატეგორია:სახაროვიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი შვიდობაშ გონტკიცაფაშო კატეგორია:2014 წანაშ ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი შვიდობაშ გონტკიცაფაშ დარგის
ვარიეტე
ვარიეტე (Varieté) — თეატრიშ ართ-ართი გვარობა, ნამუსჷთ მესვარილი რე თეატრალური, მუსიკალური დო ოცირკე ხელუანობაშ შხვადოშხვა ჟანრი. ჯოხოდვალა მოურს 1720 წანას დჷნარსხუაფჷ პარიზული თეატრიშ „ვარიეტეშე“. ვარიეტეშ წჷმორინეფი ართუაფალი ხასიათიში რე დო იკათუამს ირონიას, პაროდიას, კომედიას დო შხვა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:თეატრი
ჯვ. წ. 926
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 926 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
თეატრი
მინი|250პქ|თეატრი მინი|250პქ|[[კონსტანტინ სომოვიშ ილუსტრაცია ალექსანდრე ბლოკიშ ”თეატრი”-შო (1909).]] ტერმინი თეატრი (ბერძენულიშე θέατρον (theatron) – ოძირაფუშ, ოჯინეშ აბანი) ჟირი შანულობათ გჷმირინუაფუ:
ბამბარი
ბამბარი (Bambari; Bämbärî)  — ნოღა ცენტრალური აფრიკაშ რესპუბლიკას, უაკაშ პრეფექტურაშ ადმინისტრაციული ცენტრი. მახორობა — 41 356 ადმ. (2003).
თეატრი
თეატრიშ ოსხირეფი ჯვეშ ოფუტე–ომეურნე დო ომაჯინე ლაჸაფეფს დო მასობურ ოკათე რიტუალეფს რე. ჯვეშ საბერძნეთის რდჷ თეატრიშ შხვადოშხვა გვარობეფი მუში ტრადიციეფით, სცენური ტექნიკათ. დინდარი დო ანდანერი ოძირაფუე ფორმეფი გაჭყეს ბჟაეიოლიშ კათეფქ ინდოეთის, ჩინეთის, იაპონიას, ინდონეზიას დო შხვადო. შქა ოშწანურეფიშ ევროპას თეატრალური ხანდაშ მოღალეეფი რდეს გეგია არტისტეფი: ჰისტრიონეფი, ჟონგლიორეფი დო შხვეფი.
ბამბარი
კატეგორია:ცენტრალური აფრიკაშ რესპუბლიკაშ ნოღეფი
თეატრი
ეჸონუაშ ხანიშ პირველი ევროპული პროფესიული თეატრი რდჷ იტალიური ამნახანტეფიშ ოკათე კომედია (კომედია დელ არტე, მა–16-17 ოო.). ათე ბორჯიშე თეატრი გჷნმირთჷ ლიტერატურული, თეწკჷმა ართო მერკეთ მობილური, ნამუთ დჷთმოდირთუ ონოღე კულტურაშ ცენტრეფს.
თეატრალური ხელუანობაშ ნაწარმეფი – სპექტაკლი გითმიჭყაფჷ დრამატული ვარ-და მუსიკალურ–სცენური ნაწარმეფიშ ოსხირშა რეჟისორიშ ნაფირქიშობურო (ბალეტის – ბალეტმაისტერიშ დო დირიჟორიშ, ოპერას – რეჟისორიშ დო დირიჟორიშ) არტისტეფიშ კათაფათ.
თეატრიშ ჯვეში ქორთული ჯოხოდვალა რე სახილველი.
თეატრიშ გვარობეფი
მუსიკალური თეატრიშ გვარობეფი რე – ოპერა, ოპერეტა, მიუზიკლი. უზიტყვე თეატრი რეპანტომიმა. თეატრის თარო ადამიერრფი ლაჸაფენა, მარა თეწკჷმა ართო რრ თეატრეფი მოჭყუდიეფიშ ვარ-ფა ოროეფიშ კათაფათ. ბალეტი - დრამა – ვარიეტე – კაბუკი - კომედია - მიუზიკლი – ოპერა - ოპერეტა - პანტომიმა - სკეჩი – ტრაგედია
ჩინებული თეატრალური დრამატურგეფი დო რეჟისორეფი
კარლო გოლდონი – შალვა დადიანი – გიორგი ერისთავი – ჰენრიკა იბსენი – პიერ კორნელი – კოტე მარჯანიშვილი – მოლიერი – რობერტ სტურუა – უილოამ შექსპირი – კარელ ჩაპეკი – ანტონ ჩეხოვი –თემურ ჩხეიძე – ლუდვიგ ჰოლბერგი
ჩინებული თეატრალური სცენეფი
მარჯვნივ|300პქ|მინი|მარჯანიშვილიშ თეატრი საქორთუო:
გალენ ქიანა:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ხელუანობა ტიპიშ მეჯინათ
დანიელე პანაბეიკერი
დანიელე ნიკოლ პანაბეიკერი (Danielle Nicole Panabaker; დ. 19 ეკენია, 1987, ჯორჯია, ააშ) — ამერიკალი არტისტი. 2014 წანაშე ლაჸაფენს კეითლინ სნოუ-შ როლს The CW-შ სერიალს ვალს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1988 კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
ორქოშთოლი
ორქოშთოლი (GoldenEye) — წკარით მავითოშქვითა ფილმი ჯეიმზ ბონდიშ ფილმეფიშ სერიაშე დო წკარით მართა ფილმი ათე სერიაშე, ნამუსჷთ ოკათ არტისტი პირს ბროსნანი. ფილმიქ გიშართჷ 1995 წანას. თიში რეჟისორი რე მარკ კემპბელი. ბონდიშ შხვა ფილმეფიშე გინორთით, თინა ვარე დორსხუაფილი ჭარუ იენ ფლემინგიშ ნამდგაჸინ წინგის. ამბეშ ავტორეფი რენა მაიკლ ფრენსი დო შხვა ათმაჟარალეფი.
ფილმიშ სიუჟეტიშ მეჯინათ, ბონდის ოვალჷ დჷნაშურობური სინდიკატიშ გაჩემება, ნამუთ ოცადჷ სატელიტური ანჯარი ორქოშთოლიშ ლონდონიშ აწმარენჯო ფინანსური კრიზისიშ გიშაჭანაფალო გჷმორინაფას.
ფილმიქ გიშართჷ ბონდიანას ამშვწანიანი პაუზაშ უკული. ბროსმანწკჷმა ართო ფილმის M-ს როლს გიშარჩქინდჷ ინგლისარი არტისტიქ ჯუდი დენჩიქ, ნამუთ ათე პერსონაჟის ასახიერენდჷ „სკაიფოლიშ“ მიშაკოროცხუათ.
მერჩქინეფი
კატეგორია:ჯეიმზ ბონდიშ ფილმეფი კატეგორია:1995 წანაშ ფილმეფი კატეგორია:United Artists-იშ ფილმეფი
ინდონეზიაშ პრეზიდენტი
ინდონეზიაშ პრეზიდენტი — ინდონეზიაშ სახენწჷფოშ მადუდე, ნამუსჷთ მახორობა გიშმაგორუნს 5 წანაშ ხანით.
რესურსეფი ინტერნეტისი
კატეგორია:ინდონეზია კატეგორია:აზიაშ ქიანეფიშ პრეზიდენტეფი *
მონტრე
მონტრე (Montreux) — ნოღა შვეიცარიაშ ბჟადალშე,ფრანგულნინამ ვოშ კანტონს. საკურორტე ნოღა შვეიცარიაშ რიციერაა ანდა ოსუმარეეფით. ჩიმებული რე მუში ჯაზიშ ფესტივალეფით, ნამუთ იმანჯებჷნა 1967 წანაშე ირწანაშ კვირკვეშ დაჭყაფუს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შვეიცარიაშ ნოღეფი კატეგორია:ვოშ კანტონეფიშ ნოღეფი
ტონკი
Тонк (टोंक, Tonk) — ნოღა ინდოეთიშ ოორუე-ბჟადალ ნორთის, რაჯასტანიშ შტატის, ტონკიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
სქოლიო
კატეგორია:რაჯასტანიშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი
ელზასი
ელზასი (ფრანგ. Alsace, გერმ. Elsass), იგივე ალზასი, რე საფრანგეთიშ არძაშე უმოს ბჟაეიოლუ განშე მადვალუ რეგიონი, უხურგანს გერმანიას დო შვეიცარიას. აკმოდირთუ 2 დეპარტამენტიშე: თუდოლენი რეინი, ჟიმოლენი რეინი.
ისტორიული ელზას-ლოთარინგია საფრანგეთიშ ჟირ რეგიონს იკათუანს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საფრანგეთიშ ისტორიული პროვინციეფი კატეგორია:საფრანგეთის რეგიონეფი
ჯვ. წ. 927
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 927 წანა.
სმოკი-ჰილი
სმოკი-ჰილი (ინგლ. Smoky Hill River) რე წყარმალუ ააშ-ს. წყარმალუ სმოკი-ჰილი იჭყაფჷ კოლორადოშ შტატის, უკულ გინმურს კანზასიშ შტატიშა დო აკათუ წყარმალუ რეპაბლიკანს დო იფორმირჷ წყარმალუ კანზასი. სმოკი-ჰილიშ სიგჷნძა რე 925 კმ. ღანჩოშ ფართობი 49,900 კვ.კმ. სმოკი-ჰილიშ უდიდაშ ნადუეფ რე: სალინი, სოლომონი, ლადერ-კრიკი დო შხვეფი.
ჯვ. წ. 927
ნაღურა
კატეგორია:
სმოკი-ჰილი
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:კოლორადოშ წყარმალუეფი კატეგორია:კანზასიშ წყარმალუეფი
კაილაშ სატიართი
კაილაშ სატიართი (ჰინდ. कैलाश सत्यार्थी; დ. 1954 წანაშ 11 ეკენიას) — ინდოარი აქტივისტი ბაღანეფიშ ნებეფიშ თხილუაშ სფეროს. ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი შვიდობაშ გონტკიცაფაშ დარგის მალალა იუსაფზაიწკჷმა ართო (2014).
ჸუნს ჩილი დო ჟირი სქუა. ოხორანს ნიუ-დელის.
ბჟაეიოლი აზია
ბჟაეიოლი აზია (东亚, 동아시아, 東アジア, Дорнод Ази) - აზიაშ ნორთი, ნამუსჷთ უხურგანს რჩქალ ოკიანეს ზომიერ, სუბტროპიკულ დო ტროპიკულ ორტყაფუეფს ოორ.გ. 20-შე 60 გრადუსშა. რელიეფი თარო რზენი, აკოსვარილი გვალეფწკჷმა. კლიმატი მუსონური რე. შხირი რე ტაიფუნეფი დო წყარალეფი. ოორუე ნორთი წჷმორინელი რე ფართოფურცელამი დო ესვარილი ტყალეფით, ობჟათე - სუბტროპიკული დო ტროპიკული ტყალეფით. რეგიონი იკათუანს რუსეთიშ ფედერაციაშ დო ჩინეთიშ ოკათე რესპუბლიკაშ ბჟაეიოლ რაიონეფს, იაპონიას, ოორუე დო ობჟათე კორეას.
*
რეპაბლიკანი
რეპაბლიკანი (ინგლ. Republican River) რე წყარმალუ ააშ-ს, ნებრასკაშ დო კანზასიშ შტატეფს. წყარმალუ რეპაბლიკანი იჭყაფჷ წყარმალუეფიშ ნორს-ფორკ-რეპაბლიკანიშ დო არიკერიშ აკოართაფაშ აბანს, დანდიშ ოლქის, ნებრასკას. ნოღა ბენკელმანიშ ხოლოს ინაკათუ საუზ-ფორკ-რეპაბლიკანი. სუმხოლოშ ოდუდეეფ იდვალუაფჷ კოლორადოშ შტატის. წყარმალუ რეპაბლიკანი აკათუ წყარმალუ სმოკი-ჰილის დო იფორმირჷ წყარმალუ კანზასი. რეპაბლიკანიშ დო სმოკი-ჰილიშ აკოართაფაშ აბან რე ნოღა ჯანკშენ-სიტი, კანზასი. რეპაბლიკანიშ უდიდაშ ნადუეფ რე: ფრენჩმენ-კრიკი, რედ-ვილოუ-კრიკი, მედისინ-კრიკი, (კვარჩხანი), საუზ-ფორკ-რეპაბლიკანი, საპა-კრიკი, უაიტ-როკ-კრიკი (მარძგვანი). წყარმალუ რეპაბლიკანიშ სიგჷნძა რე 729 კმ. ღანჩოშ ფართობი 64,000 კვ.კმ.
2095
დღახუეფი
კატეგორია:
კოიმბრა
კოიმბრა (Coimbra; ) — ნოღა ოორუე-ბჟადალ პორტუგალიას. იდვალუაფჷ ცენტრალურ რეგიონს. ლისაბონიშე მოჩილათირი რე 182 კილომეტრით, წყარმალუ მონდეგუშ წყარპიჯის. ჯვეში ადმინისტარციული დორთუალათ მიშმურს ბეირა-ლიტორალიშ აკოდგინალუაშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პორტუგალიაშ ნოღეფი
გროვერ კლივლენდი
სტივენ გროვერ კლივლენდი (Stephen Grover Cleveland; დ. 18 მელახი, 1837 — ღ. 24 მანგი, 1908) — ამერიკაშ ალოართაფილი შტატეფიშ რანწკით 22-ა (1885-1889) დო 24-ა (1893-1897) პრეზიდენტი. აკა პრეზიდენტი, ნამუქით ჟირშა იჸუ სხუნაფილქ პრეზიდენტო, მარა ვარი მეჸუნელო. თინა აკა დემოკრატი რდჷ, მით რესპუბლიკარი პოლიტიკოსეფიშ ერას, ნამუთ 1860 წანაშე 1912 წანაშა რდჷ, პრეზიდენტო სხუნაფილი. თიქ მაართათ 1884 წანაშ სხუნუეფს გიმორძგჷ. 1888 წანაშ სხუნუეფს კლივლენდიქ გიშმაგორალეფიშ ხონარეფიშ უმოსობა მიპალჷ, მარა გიშმაგორალეფიშ კოლეგიაშ ხონარეფიშ უმოსობათ პრეზიდენტიქ ბენჯამენ ჰარისონქ იჸუ. ოთხი წანაშ უკული 1892 წანაშ სხუნუეფს თინაქ კინი აწუდირთჷ ჰარისონს დო ათეჟამს დამარცხჷ.
სქოლიო
კატეგორია:ააშ-შ პრეზიდენტეფი კატეგორია:ნიუ-იორკიშ გუბერნატორეფი კატეგორია:დუნაბადი 1837 კატეგორია:ნაღურა 1908
ოორუე ამერიკა
ოორუე ამერიკა (North America, Amérique du Nord, América del Norte, Norteamérica, Ixachitlān Mictlāmpa) — კონტინენტი დიხაუჩაშ ოორუე დო ბჟადალი გვერდოსფეროეფს. ობჟათე ამერიკაწკჷმა ართო აკმოქიმინუნს ამერიკას.ოორუე ამერიკაშ უდიდეში ქიანეფი რე: კანადა, ააშ დო მექსიკა. კონტინენტიშ ფართობი კოკეფიშ უმუშო აკმადგინანს 20,36 მლნ კმ²-ს, კოკეფჭკჷმა ართო - 24,709 მლნ კმ²-ს. ოორუე ამერიკას ორხველჷ კოკი გრენლანდია, კანადაშ არქტიკული არქიპელაგი, კარიბეფი, ალეუტიშ კოკეფი დო შხვა.
2008 წანაშ მუნაჩემეფით, ოორუე ამერიკაშ 23 სახენწჷფოს 555 მილიონი ადამიერი ოხორანდჷ. კონტინენტეფს შქას ფართობიშ მეჯინათ მასუმა აბანს იკენს, აზიაშ დო აფრიკაშ უკული, მახორობაშ მუდანობაშ მეჯინათ - მაანთხა, აზიაშ, აფრიკაშ დო ევროპაშ უკული.
სქოლიო
კატეგორია:კონტინენტეფი კატეგორია:ოორუე ამერიკა
ჯვ. წ. 928
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 928 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ობჟათეშ ფედერალური ოკრუგი
thumb|right|ობჟათეშ ფედერალური ოკრუგი <mapframe latitude="47.9" longitude="39.6" zoom="4" width="280" height="300" align="right" /> ობჟათეშ ფედერალური ოკრუგი (Южный федеральный округ) — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ფორმირაფა რუსეთიშ ევროპული ნორთიშ ობჟათეშე. აკიქიმინჷ რუსეთიშ ფედერაციაშ პრეზიდენტიშ 2000 წანაშ 13 მესიშ ზოჯუათ. დიმიტრი მედვედევიშ 2010 წანაშ 19 ღურთუთაშ ზოჯუათ თიშე გეგშართჷ ოორუე კავკაციაშ ფედერალური ოკრუგიქ.
მახორობა — 13,8 მლნ. ფართობი — 416 840 კმ². ადმინისტრაციული ცენტრი რე დონიშ როსტოვი. რეგიონი იკათუანს ფედერაციაშ 6 სუბიექტის:
სქოლიო
კატეგორია:ობჟათეშ ფედერალური ოკრუგი
ჩედვიკ ბოსმანი
ჩედვიკ აარონ ბოსმანი (Chadwick Aaron Boseman; დ. 29 გერგობათუთა, 1976, ობჟათე კაროლინა — გ. 28 მარაშინათუთა, 2020) — ამერიკალი არტისტი. 2016 წანას გინიღეს ფილმეფს ეგვიფტეშ ღორონთეფი დო კაპიტანი ამერიკა: ომენოღალე ლჷმა, 2018 წანას გიშურს ფილმი უჩა ფორცხოლი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1976 კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
ბეარნი
thumb|200px ბეარნი - კჷნოხ ისტორიული ოლქი საფრანგეთიშ ობჟათე-ბჟადალუშე, ნამუთ ორხველუდ ნავარიშ გრაფეფს. 1620 წანას ლუდოვიკო XIII-ქ ქიმურცხუ საფრანგეთის. თეჟამს უკინებჷ თუდონი პირინეიშ დეპარტამენტიშ ცენტრალური დო ბჟაეიოლ დიდი ნორთი. ობჟათეშე უხურგანს პირინეიშ გვალეფს. თარი ნოღა რე პო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საფრანგეთიშ ისტორიული პროვინციეფი
ჯვ. წ. 929
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 929 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
მარანი (გულრიფშიშ მუნიციპალიტეტი)
მარანი — ოფუტე საქორთუოს, აფხაზეთიშ ავტონომიურ რესპუბლიკას, გულრიფშიშ მუნიციპალიტეტის (წებელდაშ თემი), წყარმალუ ჭიჭე მაჭარაშ ლეხერს. ზუღაშ დონეშე 500 მ, გულრიფშიშე 28 კმ. 2008 წანაშე ოკუპირაფილი რე რუსეთიშ ფედერაციაშით.
სქოლიო
კატეგორია:წებელდაშ თემიშ ოფუტეეფი კატეგორია:გულრიფშიში მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი კატეგორია:აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ ოფუტეეფი კატეგორია:საქორთუოშ ოფუტეეფი კატეგორია:რუსეთიშით ოკუპირაფილი საქორთუოშ ოფუტეეფი
ფამკე იანსენი
ფამკე ბემერ იანსენი (Famke Beumer Janssen; დ. 5 გერგობათუთა 1964, ამსტელვენი, ნიდერლანდი) — ნიდერლანდარი არტისტი, რეჟისორი დო ფოტომოდელი.
1984 წანას ომოდელე კარიერაშ დაჭყაფალო ააშ-შა გინორთჷ ოხორინალო. ათე ბორჯის გურაფლენდჷ კოლუმბიაშ უნივერსიტეტის. გილეშჷ ჰაროლდ გასკინიშ ოარტისტე ხელუანებაშ კურსეფშა — ნასხუნათ თინაქ ლოს-ანჯელესშა გინორთჷ. თაქ თინა აგინძორენდჷ გურაფას დო გვალო მალას ჭიჭე როლი მიღჷ ტელეფილმის „მუმალეფი დო სქუალეფი“ (1992).
1992 წანას როლი მიღჷ ტელესერიალს „მურიცხული შარა: გეჸვენჯი გამნარყი“, უკული ილაჸაფჷ ტელესერიალს „მერლოუზ-პლეისი“. 1995 წანას ილაჸაფჷ ფილმის „ორქოშთოლი“, სოდეთ ბონდიშ მაჸალე ძღაბიშ როლი — ქსენია ონატოპიშ როლი არსულჷ.
მორო ათე წჷმოძინაქ ბოლოშა ვაგაცხადჷ თიში ოარტისტე შელებეფი. უკული ისხუნუ დუდიშულ პროექტეფს გინოღალა. 1990-იან წანეფს ფამკექ აკათჷ მუსხირენ ფილმის. წჷმოძინა მოუღჷ რსულებური როლქ ფილმის „იქს-ადამიაერეფი“ (2000). უკული აკათჷ სურათეფს, ნამუეფით მუთუნით ვარე უფრაში ჩინებულინ.
1995-2000 წანეფს იგურგინჷ სცენარისტი დო რეჟისორი ტოდ უილიამსწკჷმა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნიდერლანდარი არტისტეფი კატეგორია:ნიდერლანდარი რეჟისორეფი კატეგორია:ნიდერლანდარი მოდელეფი კატეგორია:დუნაბადი 1964
კაბუკი
thumb|260px|[[კაბუკიძა გინზაში ტოკიოშ ართ-ართი მაჸვენჯი კაბუკიშ თეატრია რე.]] კაბუკი (歌舞伎) — ტრადიციული იაპონური თეატრიშ ფორმა. კაბუკიშ თეატრი ჩინებულ რე მუში დრამატურგიაშ სტილიზაციათ დო მარსულაფარეფიშ მეწორილი დეტალური მაკიაჟით. კაბუკიშ იაპონურ ჭარალუას იეროგლიფეფი კვარჩხიშე მორძგვიშა შანენს ბირას (歌), სხაპუას (舞), დო ხელუანობას (伎). ომანგეთ კაბუკი შხირაა ითანგჷ, მუჭოთ "ბირაშ დო სხაპუაშ ხელუანობა". მარა თე იეროგლიფეფი ატეჯის ორხველჷ, ნამოთ ვაგჷმოცანტუნს ფაქტობურ ეტიმოლოგიას, დო ზიტყვა კაბუკი, მუჭოთ მირჩქინუაფჷ, მოურს კილოთაშე "კაბუკუ", ნამუთ შანენს "ელართაფას", ვარ-და "ვა-რჩქვანელობურს", ომანგეთ კაბუკი შილებე ინტერპრეტირაფილქ იჸუას, მუჭოთ "ავანგარდი" ვარ-და "ვარჩქვანელი" თეატრი.
ლიტერატურა
კატეგორია:იაპონური თეატრი კატეგორია:თეატრიშ ისტორია
ბოსანგოა
ბოსანგოა (Bossangoa)  — ნოღა ცენტრალური აფრიკაშ რესპუბლიკას, უამიშ პრეფექტურაშ ადმინისტრაციული ცენტრი. მახორობა — 37 7808 ადმ. (2005).
კატეგორია:ცენტრალური აფრიკაშ რესპუბლიკაშ ნოღეფი
ფიჯიშ ზუღა
ფიჯიშ ზუღა — კოკეფოშქაშე  ზუღა რჩქალი ოკიანეშ ობჟათე-ბჟადალ რჩქონს. თიშ ოორუეშე იდვალუაფუ კოკი ფიჯი, ბჟაეიოლშე — კერმადეკიშ კოკეფი, ობჟათეშე — ახალი ზელანდია და ტასმანიაშ ზუღა, ბჟადალშე — მარჯანიშ ზუღა.
ზუღაშ ფართობი რე 3.177 კმ². ოშქაშე სიტომბა 2741 მ, არძაშე უტომბაში გიონჭაფუ 7633 მ. წყართუდონი რელიეფი ძალამი რთული რე, ბრელიე  ვულკანი. ზუღაშ თარი პორტი რე ფიჯიშ ნანანოღა სუვა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ზუღეფი
კომედია
კომედია (ბერძ. komedia < komos „ხაფაჩა არხა-მარხი“ დო ode „ბჯრა“) — დრამაშ ართ-ართი სახე, სოდე კოლიზია დო ხასიათეფი გოჭალირი რე კომიზმით.
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:ლიტერატურული ჟანრეფი კატეგორია:თეატრი
კოლინ დონელი
კოლინ დონელი (Colin Donnell; დ. 7 გიმათუთა, 1982, სენტ-ლუისი, მისური, ააშ) — ამერიკალი არტისტი დო მობირე. ჩინებული რე თომ მერლინი-შ როლით The CW-შ სერიალს საგანს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1982 კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
ევროპაშ ქიანეფიშ ერკებული
thumb|thumb|300px|ევროპა გვერდოსფეროშ რუქას
ევროპა — მოსოფელიშ ამშვი ნორთიშე ართ-ართი, აზიაწკჷმა ფართობით დო მახორობათ აკმოქიმინჷნს უდიდაშ მატერიკის - ევრაზიას. ევროპაშ ფართობი — 10 მლნ კმ², ევროპაშ მახორობა — 730 მლნ ადამიერი.
ევროპას ბჟადალშე უხურგანს ატლანტიშ ოკიანე, ოორუშე - ოორუე ჸინუამი ოკიანე, ბჟაეიოლშე დო ობჟათეშე - უჩა ზუღა, მარმარილოშ ზუღა დო სქირონაშქა ზუღა, ბოსფორიშ დო დარდანელიშ ჸურეეფით - ობჟათეშე. ევროპაშ ხურგეფიშ ბჟაეიოლ დო ობჟათე-ბჟაეიოლო მითმირჩქინანა ურალიშ ქჷნდჷრეფიშ ლაკადეფს, წყარმალუეფი ემბა დო კასპიაშ ზუღა, ოორუე ხურგეფიე -  წიმიკავკაცია, წყარმალუეფი - კუმა, მანიჩი, დონი.
ევროპაშ ქიანეფი ოთხ რეგიონო ირთუნა: ბჟადალი, ბჟაეიოლი, ოორუე დო ობჟათე. კანკალე გეოგრაფეფი გჷშმართჷნა მახუთა რეგიონს — ცენტრალური. რგილი ლჷმაშ ბორჯის, ევროპაშ ბჟადალ რეგიონს ორხველუდჷ კაპიტალური ქიანეფი, ევროპაშ ბჟაეიოლს — სოციალისტური ქიანეფი. ედომუშამო აკოკორობილო, ევროპას იდვალუაფუ 65 ქიანა: თინეფშე 50 ზოხორინელი სახენწჷფო რე, 9 მუკობუნელი ტერიტორია დო 6 ვაღიარაფილი რესპუბლიკა. 14 ქიანა კოკი სახენწჷფო რე, 19 — კონტინენტიშ დინოხოლენიე, 32 ქიანას ფართო გიშალი უღუ ზუღეფშა დო ოკიანეეფშა.
სუმ სახენწჷფოს — რუსეთის, თურქეთის დო ყაზახეთის, ავტორიტეტული წყუეფიშ მეჯინათ, ტერიტორიეფი უღჷნა ქოთ ევროპასჷთ, დო ქოთ აზიასჷთ; თეჯგურა რე ხოლო ჟირი სახენწჷფო, (აზერბაიჯანი დო საქორთუო), თე სახენწჷფოეფი  , ედომუშამო ორხველჷნა ევროპას, მარა კანკალე ამერიკული წყუეფი (დიდ კავკაციას ევროპაშ დო აზიაშ ხურგაშ გოჸუნაფას) რაგადანა, ნამდა თე აზიური სახენწჷფოეფს ჭიჭე ევროპული ნორთი უღჷნა (დიდი კავკაციაშ ქჷნდჷრიშ ოორუეს დვალირი წყარგჷმართალი)  , ხოლო არსებენს წყუეფი, ნამუთ  ობჟათე კავკაციაშ ქიანეფს დო კვიპროსის ევროპას მეჭედათ მიკორსხილ ქიანეფო კოროცხუნა.
კანკალე ევროპულ ქიანას ტერიტორიეფი აფრიკას უღუ — თენეფიე ესპანეთი (აფრიკას ორხველჷ კანარიშ კოკეფი დო თ. გ. „ესპანეთიშ სუვერენული ტერიტორიეფი“ მაროკოშ წყარპიჯის), პორტუგალია (აფრიკას ორხველჷ პორტუგალიაშ მადეირა), ხოლო საფრანეთი  (ნამუსჷთ, მუშ აკოდგინალუას ზუღაშ მელეიანი დეპარტამენტეფი მაიოტა დო რეიუნიონი უღუ, აფრიკას ორხველჷნა).
ევროპაშ ქიანეფს ორხველჷ სქირონაშქა ზუღაშ არძა კოკი სახენწჷფოეფი დო ტერიტორიეფი, კვიპროსიშ დო ოორუე კვიპროსიშ თურქული რესპუბლიკაშ მოხ.
28 სახენწჷფო ევროპაშ რსხუშ მაკათურიე, 25 ქიანა - ნატოშ მაკათურიე, ევროპაშ სხუნუშა 47 სახენწჷფო ოკათჷ.
ევროპაშ ტერიტორიას იდვალუაფუ მოსოფელიშ მუჭოთ არძაშე უდიდაში ქიანა - რუსეთი, დო მუჭოთ არძაშე ჭიჭე ქიანა - ვატიკანი. 400px|thumb|ევროპაშ გორთუალა რეგიონეფო გოეროშ მეჯინათ
ბჟადალი ევროპა
border|thumb|120px
ობჟათე ევროპა — გეოპოლიტიკური რეგიონი, ნამუთ თარო გჷთმაართიანენს ლათინურნინამ ქიანეფს, თინეფწკჷმა ართო კელტეფიშ დო გერმანელეფიშ ქიანეფს ხოლო, ნამუთ იდვალუაფუ ევროპაშ ჩქონიშ ბჟადალ ნორთის. მოსოფელიშ ართ-ართი ეკონომიკურო-გოვითარაფილი რეგიონი რე.
რეგიონიშ ფორმირაფაშ დაჭყაფუთ იკოროცხუ რომიშ იმპერიაშ დონთხაფაშე დო თიში გორთუალა ბჟადალო დო ბჟაეიოლო.
ლათინურ ანბანს გოლინა უღჷ რეგიონს. რეგიონიშ თარი რელიგიეფიე კათოლიციზმი დო პროტესტანტიზმი.
ბჟაეიოლი ევროპა
ბჟაეიოლი ევროპა — გეოპოლიტიკური რეგიონი, იდვალუაფუ ევროპაშ ბჟაეიოლს. ევროპაშ უდიდაში რეგიონი ფართობიშ მეჯინათ.
რეგიონიშ ფორმირაფაშ ბორჯი ბიზანტიაშ იმპერიაშ გოპეულუა რდჷ.
ოორუე ევროპა
border|right|120px
ოორუე ევროპა — გეოპოლიტიკური რეგიონი, აკმაართიანენს სკანდინავიურ დო ბალტიურ სახენწჷფოეფი, იდვალუაფუ ევროპაშ ოორუე ნორთის.
რეგიონქ აკმიქიმინუ ჩქინ ერაშ მაართა ვითოშწანურას, გერმანალი კოლონისტეფიშ ოსხირს.
ობჟათე ევროპა
border|right|120px
ობჟათე ევროპა — გეოპოლიტიკური რეგიონი, აკმაართიანენს ობჟათე სლავ, რომანულ დო ბერძენულ სახენწჷფოეფს, იდვალუაფუ ევროპაშ ობჟათე ნორთის.
რეგიონიშ თარი რელიგიეფიე - მართლმადიდებლობა დო კათოლიციზმი.
აზიური სახენწჷფოეფი, ნამუთ ნორთობურო იდვალუაფუნა ევროპას
ქიანეფი, ნამუთ უდიდაში ნორთი ვარხველჷ გეოგრაფიულო ევროპას.
ქიანეფი, ნამუეფიშ უდიდაში ტერიტორია ვარხვალჷ გეოგრაფიულო ევროპას, კავკაციას, ევროპაშ დო აზიაშ ხურგაშ გოჸუნაფაშ მეჯინათ; ევროპაშ დო აზიაშ ხურგეფიშ გოჸუნაფაშ ვარიანტიშ კუმა-მანიჩიშ რღამილიშ მეჯინათ თე სახენწჷფოეფი ედომუშამო აზიას იდვალუაფჷნა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ქიანეფიშ ერკებული კატეგორია:ევროპა კატეგორია:ერკებულეფი:ევროპა
ჯვ. წ. 930
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 930 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ალერგოლოგია
thumb|მარჯვნივ|228px| ალერგიაშ დოდგინაშ სინჯი
ვოლგაშპიჯეთიშ ფედერალური ოკრუგი
thumb|right|ვოლგაშპიჯეთიშ ფედერალური ოკრუგი ვოლგაშპიჯეთიშ ფედერალური ოკრუგი (რუს. Приволжский федеральный округ) — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ფორმირაფა რუსეთიშ ევროპული ნორთიშ ცენტრის. აკიქიმინჷ რუსეთიშ ფედერაციაშ პრეზიდენტიშ 2000 წანაშ 13 მესიშ ზოჯუათ.
ალერგოლოგია
ალერგოლოგია (ἄλλος-შე — შხვა, შხვანერი, შხვაშთური, ἔργον-შე — გაულა დო Λόγος-შე — რჩქინა, ზიტყვა, მენცარობა) — მედიცინაშ გუმნართი, ნამუთ გურაფულენს ალერგიულ რეაქციეფს დო ლახარეფს, თინეფიშ გჷმმაჭანაფაშ ბაძაძეფს, გოვითარაფაშ დო გუმორჩქინაშ მექანიზმეფს, თინეფიშ დიაგნოსტიკაშ, პროფილაქტიკაშ დო კურნალუაშ მეთოდეფს.
ვოლგაშპიჯეთიშ ფედერალური ოკრუგი
მახორობა - 31,1 მლნ. ფართობი - 1.036 ვითოში. მთარი ნოღა რე ნიჟნი ნოვგოროდი. რეგიონი იკათუანს ფედერაციაშ 16 სუბიექტის:
ალერგოლოგია
ალერგიული ლახარეფი
ლახარეფი, ნამუეფსჷთ ალერგოლოგია გურაფულენსჷნ, რე:
ვოლგაშპიჯეთიშ ფედერალური ოკრუგი
რესპუბლიკეფი:
ალერგოლოგია
ალერგიული ლახარეფი
კატეგორია:ალერგოლოგია
ვოლგაშპიჯეთიშ ფედერალური ოკრუგი
ოკრუგი:
ოლქეფი:
აკანი:
ფედერალური ნოღა:
ანაფილაქსია
მინი|[[კვინკეშ შინაფაშ (ანგიონერვოზული შინაფა) გეშა პაციენტის თოლიშ გონჯამა ვეშულებჷ.|250პქ]] ანაფილაქსია (ανα „ანა“ — ოაწმარენჯე, დო φύλαξις „ფილაქსის“ — თხილუა) — ჰიპერსენსური ალერგიული რეაქცია, ნამუთ ევითარებჷ ადამიერს ვარ-და ბჟაშუმუს თიშ ორგანიზმშა შხვაშთური ანტიგენ-ალერგენიშ მოხვალამაშ ბორჯის. ანაფილაქსია შილებე გჷმიჭანუას ალერგენიშ გინოყინტუაშ, კანწკჷმა წაწაფიშ, ინექციაშ ვარ-და ოშა-გოშა შვანეფს, ინოშურღალაშ მეშქაშალათ.
ანაფილაქსიური შოკი რე ანაფილაქსიაშ არძაშე მონკა ფორმა, ნამუქჷთ შილებე მუსხირენ წუთშა ვარ-და სათშა გიმიჭანუას ადამიერიშ ღურა.
სიმპტომეფი
ანაფილაქსიაშ მაართა სიმპტომი რე კონწარი აბანობური რეაქცია, ალერგენიშ ორგანიზმწკჷმა წაწაფიშ აბანს ადამიერს ვარჩქვანელობურო კონწარო აჭუაფჷნ. ნაჩამკნა ვარ-და ნალიშუ აბანი შინდუ დო ჭოთონდჷ. ჩამინი წაწაფიშ აბანშე ედომუშან ორგანზმის ბიწორო გჷნმაჩამუ. ალერგენიშ გინოყინტუაშ შვანს მაართა სიმპტომი შილებე ორდას კონწარი ჭუა ქვარაშ აკანს, გურიშ ყარყალი დო ღალაფა, თაშნეშე პიჯიშ გვამიშ დო ხორხოტაშ შინაფა.
ბიწორას შინდუ ხორხოტა, ლეხის აჭყაფჷ ბრონქოსპაზმი დო ლარინგოსპაზმი, ნამუთ ართულენს შურღალას. გოხურგელი შურღალა იჭანუანს ქენთელერ, ხონარამ დო ხირზინამ შურღალას (ასთმური შურღალა). ივითარებჷ ჰიპოქსია. ლეხის ბიწორას ფერი უდინუ, დუთმუოლჷ არტერიული წნევა. ანაფილაქსიათ დალახებულეფს შილებე გურქჷთ წურთასჷნ.
კატეგორია:ალერგოლოგია
ლაოსიშ პრეზიდენტი
ლაოსიშ პრეზიდენტი — ლაოსიშ პრეზიდენტიშ პოსტიქ გიჭყჷ 1975 წანას, მონარქიაშ დორაგვაფაშ დო ლაოსიშ ოკათე-დემოკრატიული რესპუბლიკაშ დორსხუაფაშ უკული. პრეზიდენტიშ პარლამენტი გიშმაგორუნს 5 წანაშ ხანით.
სქოლიო
კატეგორია:ლაოსი კატეგორია:აზიაშ ქიანეფიშ პრეზიდენტეფი *
ვილნევი
ვილნევი (Villeneuve) — კომუნა დო კურორტი შვეიცარიაშ რივიერაშ ბჟაეიოლ მუხურს, შვეიცარიაშ ბჟადალშე, ფრანგულნინამ ვოშ კანტონს, ეგლიშ კანტონს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შვეიცარიაშ ნოღეფი კატეგორია:ვოშ კანტონიA დოხორელი პუნქტეფი
ჰანუმანგარჰი
ჰანუმანჰარჰი (Hanumangarh, हनुमानगढ़) — гნოღა ინდოეთიშ ოორუე-ბჟადალ ნორთის, რაჯასტანიშ შტატის, ჰანუმანგარჰიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
კატეგორია:რაჯასტანიშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი
ტომ ჰოლანდი (არტისტი)
თოომას სტენლი ჰოლანდი (Thomas Stanley Holland; დ. 1 მანგი, 1996, ლონდონი) — ინგლისარი არტისტი დო მასხაპალი. 2016 წანას ასახიერ ბორბოლია-კოჩი ფილმის კაპიტანი ამერიკა: ომენოღალე ლჷმა. 2017-ს აკათუ ფილმის ბორბოლია კოჩი: დორთინა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1996
ანვარ სადათი
მუჰამად ანვარ ალ-სადათი (محمد أنور السادات; დ. 25 ქირსეთუთა, 1918, მიტ-აბუ-ალ-კუმი, ეგვიპტეშ სასულთანე — ღ. 6 გჷმათუთა, 1981, კაირო, ეგვიპტე) — ეგვიპტალი სახენწჷფო დო ოურდუმე მოღალე, ეგვიპტეშ მასუმა პრეზიდენტი 1970 წანაშ 15 გჷმათუთაშე ჸვილუაშახ, 1981 წანაშ 6 გჷმათუთაშახ. თინა რდჷ დუდიშული ოფიცერეფიშ ბუნაშ უნჩაში მაკათური, ნამუქჷთ ქეითარაგჷ მუჰამედ ალიშ დინასტია 1952 წანაშ ეგვიპტეშ რევოლუციაშ შედეგო.
სქოლიო
კატეგორია:ეგვიპტეშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:ეგვიპტეშ პრემიერ-მინისტრეფი კატეგორია:რგილი ლჷმაშ ლიდერეფი კატეგორია:ჸვილირი პრეზიდენტეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი თინჩალაშ გონტკიცაფას კატეგორია:1978 წანაშ ნობელის პრემიაშ ლაურეატეფი თინჩალაშ გონტკიცაფაშ დარგის
დარბჰანგა
გეოგრაფია
აბსოლუტური სიმაღალა — 38 მეტრი ზუღაშ დონეშე. ოშქაშეწანმოწანური ნოღექეფიშ მუდანობა — 1166 მმ, ნამუთ უმენტაშო მესიშე გჷმათუთაშა გჷნმურს. არძაშე ჭოროფამი თუთა რე — კვირკვე, არძაშე გოლოფამი — გერგობათუთა.
ტრანსპორტი
ნოღას რკინაშარაშ დო ავტობუსიშ რშვილი უღუ ქიანაშ უშხუაში ნოღეფშა.
რუანდა
რუანდაშ რესპუბლიკა (1991 წანაშახ — რუანდული რესპუბლიკა, République Rwandaise) — სახენწჷფო ბჟაეიოლ აფრიკას. რუანდას ბჟადალშე უხურგანს კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა, ოორუეშე - უგანდა, ბჟაეიოლშე - ტანზანია დო ობჟათეშე - ბურუნდი. ქიანას ქჷნდჷრამი აკანეფიშ სიბრელეშ გეშა მეტჯოხო უღუ ვითოში ქჷნდჷრიშ დიხა (Pays des Mille Collines, კინიარუანდა - Igihugu cy’Imisozi Igihumbi). ქიანა მოსოფელს რჩქინელი რე 1994 წანას მოხვალამირი გენოციდიშ გეშა. ქიანაშ ნანანოღა - კიგალი.
გეოგრაფია
thumb|275px|რუანდაშ რუკა thumb|275px|რუანდაშ ტოპოგრაფიული რუკა thumb|275px|რუანდაშ მიოჯინი კოსმოსიშე რუანდა იდვალუაფუ აფრიკაშ ცენტრის, ეკვატორშე არხოს ობჟათეჸურე. ბჟადალშე მახურგე კონგოშ დემოკრატიულ რესპუბლიკაწკჷმა იდვალუაფუ კივუშ ტობა დო წყარმალუ რუზიზი, ნამუთ ბჟაეიოლი აფრიკაშ აკოცჷმაშ ღოზიშ ნორთი რე. ქიანაშ ცენტრის იდვალუაფუ თიში ნანანოღა — კიგალი.
წყარმალუ ნილოსიშ დო კონგოშ ღანჩოეფი რუანდაშ ტერიტორიას ხოლო რე. არძოშე დიდი ტობა რე — კივუშ ტობა, ნამუთ აფრიკაშ აკა ტობა რე, სოდეთ ვა ხე ნიანგეფი. ქიანაშ ობჟათეშე დო ბჟაეიოლშე რსებენს მორჩილი ტობეფიშ ბუნა (თექ ნიანგეფი ხე).
კლიმატი
კლიმატი — სუბეკვატორული, ზუღაშ დონეშე შანულამი სიმაღალაშ გეშა სეზონურო ლამე დო ქექე რე. კიგალსა (1550 მეტრ სიმაღალას) თუთაშ ოშქაშე ტემპერატურა ედომუშამი წანაშ გოძვენას აკმადგინანს 17-21 °C-ს. ნოლექეფი დოხოლაფირო 1000—1500 მმ რე წანმოწანას. სქირე სეზონი — მანგიშე ეკენიაშამო.
ფლორა დო ფაუნა
ჩანარობა — თარო სავანა, გვალეფიშ კართეფს ლამე ტროპიკული ტყალეფი.
ჩხოლარეფიშ ორენი დახე მოჯალაგერი რე. არძოშე დიდი ჩხოლარეფი (ანტილოპეფი, კამბეშეფი, ხვალოქა, ზებრეფი, ნჯილოეფი, მუნჭყვეფი, ბეჰემოთეფი, ნიანგეფი, გორილეფი) ასქილადირი რე ხვალე ტყაჩირეფს.
სოჟი
სოჟი (, დო Сож) — წყარმალუ რუსეთის, ბელარუსის დო უკრაინას დნეპრიშ, კვარჩხან ნადუ. იჭყაფუ რუსეთიშ ტერიტორიას, სმოლენსკიშ ოლქის, ბელარუსიშ ტერიტორიას გიშმურს ბელარუსიშ სიდიდათ მაჟირა ნოღა გომელს. სოჟი რე დნეპრიშ ართ-ართ უდიდაშ ნადუ. სოჟიშ სიგინძა რე 648 კმ. აუზიშ ფართი 42,140 კვ.კმ. სოჟიშ ნადუეფი რე: პრონია (მარძგვანი), ოსტიორი, ბესედი, იპუტი (კვარჩხანი).
ჯვ. წ. 931
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 931 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
სოჟი
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:ბელარუსიშ წყარმალუეფი კატეგორია:რუსეთიშ წყარმალუეფი კატეგორია:უკრაინაშ წყარმალუეფი
ვლადიმირი (მიარეშანულამი)
ზიტყვას ვლადიმირი მუსხირენი შანულობა შილებე უღუდასჷნ:
კატეგორია:სლავური ჯოხოეფი
United Artists
United Artists Corporation (UA) — ამერიკული კინოსტუდია. ათე ჯოხონობაშ დუდშეიანი სტუდიაქ დირსხუ 1919 წანას, მერი პიკფორდიქ, ჩარლი ჩაპლინიქ, დაგლას ფერბენსკიქ დო დევიდ უორკ გრიფიტიქ.
ასეიანი United Artists-იქ დირსხუ 2006 წანაშ გერგობათუთას, ტომ კრუზიშ, პაოლა უაგნერიშ დო Metro-Goldwyn-Mayer-იშ ალახანდაფათ. 2008 წანაშ 14 მარაშინათუთას პაოლაქ დიტუ კომპანია.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:1919 წანას დორსხუაფილი კომპანიეფი კატეგორია:კინოსტუდიეფი
სუზანა ტომპსონი
სუზანა ტომპსონი (Susanna Thompson; დ. 27 ღურთუთა, 1958, სან-დიეგო, კალიფორნია, ააშ) — ამერიკალი ტელე დო ფილმიშ არტისტი. 2012-შე 2014-შა არსულენდჷ მოირა ქუინი-შ როლს The CW-შ სერიალს საგანს.
ჯვ. წ. 932
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 932 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ბენჯამინ ჰარისონი
ბენჯამინ ჰარისონი (Benjamin Harrison; დ. 20 მარაშინათუთა, 1833 — ღ.13 მელახი, 1901) — ააშ-იშ სახენწჷფო მოღალე.
ბენჯამინ ჰარისონქ დებადჷ ოჰაიოშ წყარმალუშ გოხოლუაშ ფერმას, ცინცინატიშ ობჟათეთ. თინა რდჷ უილიამ ჰენრი ჰარისონიშ მოთა. გათჷ ოჰაიოს რინელი მაიამიშ უნივერსიტეტი დო ცინცინატის სამართალს ოგურუანდჷ. გვიანო ინდიანაპოლისიშა გჷნორთჷ, სოდეთ სამართალიშ პრაქტიკა მიკილჷ დო რესპუბლიკური პარტიაშ კამპანიას ოკათუდჷ. 1853 წანას კაროლინ ლავინია სკოტიწკჷმა იგურგინჷ. ჰარისონი ოკათუდჷ 1861-1865 ონოღერი ლჷმას. 1865 ბრიგადაშ გენერალიშ ჯოხო მეჩეს. ლჷმაშ უკული, 70–ა გილმაფაფინეეფიშ კუჩხით მალი ჯარიშ პოლკოვნიკი ინდიანაპოლისიშ ობიჯალეთ გინირთჷ, თიშ რეპუტაციას ყანთი იურისტიშ ჯოხო ხოლო უმოსო აჭყანიერენდჷ. 1880 წანას ააშ–იშ სენატის მოინალენდჷ, სოდეთ ინდიარეფს, ახალმახორუეფს დო ომენოღალე ლჷმაშ ვეტერანეფიშ ნებაშო ისოფუდჷ. 1881-1887 ააშ-შ სენატორი რდჷ რესპუბლიკური პარტიაშე. გჷშეშჷ ლოზუნგით „ამერიკა ამერიკელეფიშო“. უკული ლექციეფს კითხულენდჷ სტენფორდიშ უნივერსიტეტის დო ოკათუდჷ ქიანიშ პოლიტიკურ რინას, ობჟინუანდჷ ნახანდეფს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ააშ-შ პრეზიდენტეფი კატეგორია:ააშ-იშ სენატორეფი კატეგორია:დუნაბადი 1833 კატეგორია:ნაღურა 1901
ადიღე
thumb|250px|right ადიღეშ რესპუბლიკა (ადიღ. Адыгэ Республик) — რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტი, ნამუთ ობჟათეშ ფედერალურ ოკრუგშა მიშმურს, ნანანოღა — ნ. მაიკოპი. რესპუბლიკას უხურგანს კრასნოდარიშ აკანი. რესპუბლიკაქ დირსხუ 1922 წანაშ 27 კვირკვეს, მუჭოთ ადიღეშ (ჩერქეზეთი) ავტონომიური ოლქიქ.
გეოგრაფიული ორენი
რესპუბლიკაშ ოორუე ნორთი — რზენს, ობჟათე — გვალაშ წიმი დო დიდი კავკაციონიშ გვალეფს უკებჷ. ტერიტორიაშ დოხოლაფირო 40% ტყალეფს უკებჷ, სოდეთ ფართეთ რე გოფაჩილი ფართეფურცლამი ტყალეფი (წიფური, ჭყონი, ცხიმური, ლაკინჩხა, ლანჯი). ჰავა ზომიერო ტიბუ დო ლენჭყამი რე. ღურთუთაშ ოშქაშე ტემპერატურა −2 °C, კვირკვეს - +22 °C. ნოლექეფიშ ოშქაშე წანმოწანური მუდანობა დოხოლაფირო 700. რესპუბლიკაშ თარი წყარმალუეფი: ყუბანი, ლაბა, თეთრი.
ისტორია
IV-X ოშწანურეფს ადიღეეფი ვაჭარენდეს ყირიმწკჷმა, ამიერკავკაციას, ირანწკჷმა, კიევიშ რუსეთიშ დო ბიზანტიაწკჷმა. VI-X ოშწანურეფს ბიზანტიაქ ადიღეი მუშ გოლინას დოუჸუნუ დო თექ ქირსიანობაშ გოფაჩუა ქჷდიჭყჷ. XIII-XIV ოშწანურეფს ადიღეეფს გეგშერთჷ ყაბარდოალეფქ დო ოორუე კავკაციაშ ცენტრალურ ნორთის ქჷდიხორეს. დოხოლაფირო XIII ოშწანურაშე ბჟადალ ადიღეურ ტომეფქ ადიღარ კათათ გეგმიქიმინეს. კინე თე პერიოდის რჩქალი ტემპით ივითარებუდჷ ფეოდალური ურთიართობა. ადიღეალლეფი მეყუნდეს მეჩქოლარალას, დიხაშხანდას, მეჩხომალას, მესქალობას. ივითარებუდჷ მოხელობა — ორქოჭკადუალა, მეთუნობა, ლითონდამუშება, ჭკადუალა დო შხვა. მეურნობა თარო ნატურალურ ხასიათის ატარენდჷ. XIII-XIV ოშწანურეფს ადიღე ვაჭარენდჷ ოორუე უჩაზუღაპიჯეთიშ გენუაშ კოლონიეფწკჷმა. გინმუღუდეს უმენტაშო თოფური, სანთელი, ხილი, წილამურობა დო შხვა მეკონ-მოკონი.
ადიღე-საქორთუოშ ურთიართობას ხანგჷნძე ისტორია უღჷ. ლეონტი მროველიშ ჩინებათ, მაფეფიშ — აზორკიშ დო არმაზალეფიშ ბორჯის (I ო.) ქართლიშ ლაშქარს ჯიქეფი ხოლო ჸოფენა. ჯუანშერიშ ჩინებათ, 455 წანას, თე მხარე ლაშქარით გიშულებჷ ვახტანგ გორგასალს. 656 წანას, კონსტანტინოპოლიშ VI მოსოფელიშ საოხვამო შაყარუაქ ჯიქეთიშ ეპარქია მცხეთაშ საკათალიკოსოს დუჸუნუ. XII-XIII ოშწანურეფს ადიღე საქორთუოშ პოლიტიკური გოლინაშ თუდო რდჷ დო თაქ ასე ქირსიანობაშ გჷმაფაჩალო საქორთუო გიშმეშჷ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ადიღე კატეგორია:რუსეთიშ ფედერალური ართაულეფი
ბერეზინა
ბერეზინა (ბელარ. Бярэ́зіна) რე წყარმალუ ბელარუსის. ბერეზინა იჭყაფუ ნოღა დოკშიციშ ხოლოს, ვიტებსკიშ ოლქის დო გიშმურს ნოღეფს: ბობრუისკის, ბორისოვს, სვეტლოგორსკის დო ინაკათუ დნეპრის. ბერეზინაშ სიგინძა რე 561 კმ. აუზიშ ფართი 24,500 კვ.კმ.
ვლადიმირიშ ოლქი
ვლადიმირიშ ოლქი (რუს. Влади́мирская о́бласть) — რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტი (ოლქი), ნამუთ ცენტრალურ ფედერალური ოკრუგიშ აკოდგინალუაშა მიშურს.
გეოგრაფია
ვლადიმირიშ ოლქი რუსეთიშ ევროპულ ნორთის იდვალუაფჷ, ვოლგა-ოკაშ შქაწყარმალონაშ ობჟათეშე იდვალუაფჷ. ოლქიშ სიგჷრძა ოორუეშე ბჟადალშა — 170 კმ, ბჟადალშე ბჟაეილშა — 280 კმ.
კლიმატი
ოლქიშ ჰეერი ზჷმიერო კონტინენტური რე, 0 °C-იშ გიმე ტემერატურაშ დღა-სერიშ ხანგჷრძალა 137 დღა რე, ოშქაშე წანმოწანური ტემპერატურა 5 °C რე (სტანდარტული ჩილათა 12 °C), ღურთუთაშ ოშქაშე ტემპერატურა −13 °C, კვირკვეში — +19 °C, თირიშ ოშქაშე სისქა 40 მმ რე (მეხოლაფირო 144 დღას ძჷ). ნოლექეფიშ ოშქაშე წანმოწანური მუდანობა 420—740 მმ რე, ვეგეტაციური პერიოდიშ ხანგჷრძალა 160-180 დღა რე.
2096
დღახუეფი
კატეგორია:
ვლადიმირიშ ოლქი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი
ბოზუმი
ბოზუმი  — ნოღა ცენტრალური აფრიკაშ რესპუბლიკას, უამ-პენდეშ პრეფექტურაშ ადმინისტრაციული ცენტრი. მახორობა — 22 394 ადმ. (2012).
მიუზიკლი
მინი|[[უჩა მახინჯი (1866) მირჩქინუაფჷ პირველ მიუზიკლო. ]] მინი|[[ხაფაჩა ძღაბი (1893), ართ-ართი პირველი მიუზიკლი]] მიუზიკლი (musical) — მუსიკალური-ოსცენე ნაწარმი (უმენტაშო კომედიური ხასიათიში), ნამუსჷთ გჷმორინაფილი რე ესტრადაშ, საბალეტე მუსიკაშ, ქორეოგრაფიაშ დო საოპერე ხელუანობაშ გჷმოძირაფონი მეშქაშეფი.
სქოლიო
კატეგორია:თეატრალური ჟანრეფი *
მაროკოშ ნოღეფიშ ერკებული
მაროკოშ ართამი რუკა
რუკაშ ლეგენდა:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნოღეფიშ ერკებული ქიანეფიშ მეჯინათ
დუშეთიშ მუნიციპალიტეტი
დუშეთიშ მუნიციპალიტეტი — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ართული ბჟაეიოლ საქორთუოს, მცხეთა-მთიანეთიშ აკანს. მუნიციპალიტეტიშ ტერიტორია 1917 წანაშახ მიშმეშჷ ტფილისიშ გუბერნიაშა — დუშეთიშ მაზრაშ ჯოხოთ, 1917-1928 წწ. — დუშეთიშ მაზრა რდჷ, 1928-1930 წწ, ტფილისიშ ოლქის რდჷ დუშეთიშ რაიონიშ ჯოხოთ, 1930 წანაშე გჷმიქიმინჷ ზოხორინელ ადმინისტრაციულ რაიონო. ასე რე მუნიციპალიტეტი. ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა დუშეთი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ მუნიციპალიტეტეფი * კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთიშ აკანიშ მუნიციპალიტეტეფი
უკრაინაშ პრემიერ-მინისტრი
უკრაინაშ პრემიერ-მინისტრი (Прем'єр-міністр України) — უკრაინაშ თარობაშ ხემანჯღვერი, უკრაინაშ მინისტრეფიშ კაბინეტიშ დუდმახვენჯი, ნამუთ უკრაინაშ ემაჸონაფალი ხეშუულებაშ უმაღალაშ ორგანო რე.
თიშ უკული, მუთ 1991 წანას უკრაინაქ სხუნუეფიშ რსხუშე ზოხორინალა მიპალუნ, თე პოსტის 16 პრემიერ-მინისტრი ონინალუდჷ (მოვალობაშ მასრულებერი პრემიერ-მინისტრეფიშამო — 20). არსენი იაცენიუკი მაართა პრემიერ-მინისტრი რდჷ, ნამუქჷთ ბჟადალ უკრაინას დებადჷნ. 2 პრემიერ-მინისტრიქ რუსეთიშ სხუნუეფიშ ფედერაციულ სოციალისტურ რესპუბლიკას დებადჷ.
მოქიმინჯე პრემიერ-მინისტრ ალექსი გონჩარუკიქ პოსტი 2019 წანაშ 29 მარაშინათუთას დეკინჷ.
დანიშვნა
პრემიერ-მინისტრი პრეზიდენტიშ წჷმორინაფათ, ირინუაფუ პოსტის უკრაინაშ უმაღალაშ რადაშე. რადაშ ალობა იკოროცხუ მენიჭებულო, მუჟამსჷთ საკონსტიტუციო უმენტაშობა ხუჯის დუკინანს პრეზიდენტიშით წჷმორინაფილ კანდიდატის. არძაშე უმოსი პარლამენტარიშ ალობა ამდღარშა მეღებულ აფუდჷ იულია ტიმოშენკოს, ნამუთ პრემიერ-მინისტრო 2005 წანაშ 4 ფურთუთას გიშაგორეს, 373 ხონარით.
სქოლიო
კატეგორია:უკრაინაშ პრემიერ-მინისტრეფი კატეგორია:უკრაინაშ თარობა
ბურგუნდია
მინი|ბურგუნდია მინი|შილა ბურგუნდია, იგივე ბურგონი (Bourgogne) — რეგიონი საფრანგეთიშ ცენტრის. აკმოდირთუ ოთხი დეპარტამენტიშე: კოტ-დ’ორი, ნიევრი, სონა დო ლუარა, იონა. ბურგუნდიაშ ფართობი აკმადგინანს 31.582 კმ²-ის. მახორობა 2007 წანაშ მუნაჩემეფით 1 633 891 კოჩი რე. უდიდაში ნოღეფიე დიჟონი დო ნევერი.
შქა ოშწანურეფს ბურგუნდია ნძალიერი ოჰერცოგე რდჷ, ნამუთ ხშირას გიშმეშჷ საფრანგეთიშ წინანდეგ. გოხოლუაშ ქიანეფი,თინეფ შქას ნიდერლანდეფი დო ბელგია, ხშირას რდჷ ბურგუნდიალი ჰერცოგეფიშ კონტროლიშ გიმე. 1477 წანას მიშელჷ საფრანგეთიშ აკოდგინალაშა. ჩინებურიე მუში ღვინეფით (შაბლი, ნიუი-სენ-ჟორჟი) დო ორინჯიშ შხვადოშხვა ჯიშეფით.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საფრანგეთიშ ისტორიული პროვინციეფი კატეგორია:საფრანგეთიშ რეგიონეფი
სიონი (შვეიცარია)
სიონი (Sion, Sitten — ზიტენი, Sedunum) — ნოღა შვეიცარიაშ ობჟათე-ბჟადალშე, ვალეშ კანტონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შვეიცარიაშ ნოღეფი კატეგორია:შვეიცარიაშ კანტონეფიშ ცენტრეფი კატეგორია:ვალეშ კანტონიშ ნოღეფი
სუბრაჰმანიან ჩანდრასეკარი
სუბრაჰმანიან ჩანდრასეკარი (ტამილ. சுப்பிரமணியன் சந்திரசேகர், ჰინდი सुब्रह्मण्यन्् चंद्रशेखर, ინგლ. Subrahmanyan Chandrasekhar, დ. 19 გჷმათუთა, 1910, ლაჰორი, პენჯაბი, ბრიტანეთიშ ინდოეთი (ასეიან პენჯაბიშ პროვინცია, პაკისტანი) — ღ. 21 მარაშინათუთა, 1995, ჩიკაგო, ილინოისი, ააშ) — ამერიკალი ასტროფიზიკოსი დო მათემატიკოსი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ფიზიკას, უილიამ ალფრედ ფაულერიწკჷმა ართო (1983). სუბრაჰმანიან ჩანდრასეკარი უმოსო გურაფულენდჷ მურიცხეფიშ სტრუქტურას, ჩე ჯუჯეფს, მურიცხეფიშ დინამიკას, სტოქასტიკურ პროცესეფს, წყარბადიშ იონეფიშ კვანტურ თეორიას, ჰიდროდინამიკურ დო ჰიდრომაგნეტიკურ სტაბილურობას, ტურბულენტობას, იაკობიშ ელიფსოიდეფს, ფარდობითობას, უჩა რხვილეფიშ მათემატიკურ თეორიეფს, მურიცხეფიშ ევოლუციას დო შხვეფს. ჩანდრასეკარქ ოძირუ ნამდა, ჩე ჯუჯაშ მასა ვეშილებედჷ ქორდუკო ბჟაშ მასაშ 1.44-შა მეტი (ჩანდრასეკარიშ ლიმიტი).
ბიოგრაფია
სუბრაჰმანიან ჩანდრასეკარქ დებადჷ 1910 წანაშ 19 გჷმათუთას, ლაჰორს, პენჯაბის, ბრიტანეთიშ ინდოეთის, (ასეიან პენჯაბიშ პროვინცია), ტამილეფიშ ფანიას. გურაფულენდჷ მადრასიშ უნივერსიტეტის. მადრასიშ უნივერსიტეტიშ უკულ ინდოეთიშ თარობაშ სტიპენდიათ, გურაფა გაგინძორჷ ინგლისის, ტრინიტი-კოლეჯის (კემბრიჯი), სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია რალფ ფაულერიშ დო ართურ ედინგტონიშ ხემანჯღვერობათ. გურაფაშ თებაშ უკულ გინორთჷ ამერიკაშა სოდეთ მუშენდჷ ჩიკაგოშ უნივერსიტეტის დო იერკიზიშ ობსერვატორიას. ჩანდრასეკარი 1941 წანაშე ჩიკაგოშ უნივერსიტეტიშ ასოცირებული პროფესორი რე, ჟირ წანაშ უკულ პროფესორი. მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ბორჯის ჩანდრასეკარი მუშენდჷ ბალისტიკურ ლაბორატორიას. რდჷ ნობელიშ პრემიაშ, ჰუმბოლდტიშ პრემიაშ, ადამსიშ პრემიაშ დო შხვადოშხვა ორგანიზაციეფიშ პრემიეფიშ ლაურეატი. ღურჷ 1995 წანაშ 21 მარაშინათუთას, 84 წანერქ, ჩიკაგოს, ილინოისის.
რიჩარდ ვილშტეტერი
რიჩარდ მარტინ ვილშტეტერი (გერმ. Richard Martin Willstätter; დ. 13 მარაშინათუთა, 1872, კარლსრუე, ბადენი, გერმანიაშ იმპერია — ღ. 3 მარაშინათუთა, 1942, მურალტო, ლოკარნო, შვეიცარია) — გერმანალი ქიმიკოსი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ქიმიას, 1915 წანას. გურაფულენდჷ ჩანარეფიშ პიგმენტეფს დო გიმიგონჷ ქარღადიშ ქრომატოგრაფია.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალეფი კატეგორია:გერმანალი ქიმიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:გერმანალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1872 კატეგორია:ნაღურა 1942
ორთაშობური ალმაშარეეფი
thumb|250px|პლანეტა რეა დო თიში ალმაშარე
ალმაშარეეფი — მორჩილი ზჷმაშ კოსმოსური ობიექტეფი, ნამუეფით პლანეტეფს ალაჸუნა დო შხირ შვანს თინეფს გართანა.
კოსმოსშე დიხაუჩა ხოლო, თიშით არეკლილი ბჟაშ ჩხორიეფიშ ჭყოლოფუათ, თუთაშნერო გოფშა მასინთეთ მოჩქჷ, ოღონც თინა თუთაშე ოთხშახ დიდი და დახე ოშშახ მაბარჩხალე რე (იგურიშხობარებუ, ნამჷ-და დჷმაკვირაფალი ართნერ გოძვენას რე დიხაუჩაწკჷმა დო თუთაწკჷმა). დო იშენით თის, ჩქინ დიხაუჩას, არძაშე არხო პლანეტაშე ხოლო თიჯგურა ჭიჭე მაბარჩხალე ჭურჭულიშ სახეთ ძირუნთ, მუჭო ჩქი ვორწყეთ მორღას, ანუ გჷმათანე მურიცხის. თაურეშე ცხადი რე, ნამჷ-და ალაზჷმაფათ უმოსი მურუჟი თუთას „ურცხოპლანეტარეფი“ მურუჟ მურიცხო აღიქვენა დო თინა სერიშ მასინთეთ შუროთ ვეგმადირთჷნა.
ბრეტანი (ისტორიული აკანი)
thumb|right|ბრეტანი ბრეტანი (ფრანგ. Bretagne, ბრეტ. Breizh) რე რეგიონი საფრანგეთიშ ოორუე-ბჟადალს, ბრეტანიშ ჩქონს, ატლანტიშ ოკიანეშ ოძგაშეს. აკმოდირთუ 4 დეპარტამენტიშე: Cotes-d'Armor, Finistere, Ille-et-Vilaine, Morbihan. ისტორიულო ბრეტონიაშა მიშმეშჷ თაშნეშე ხოლო ართი დეპარტამენტიშ ტერიტორია: Loire-Atlantique.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საფრანგეთიშ ისტორიული პროვინციეფი
ჯვ. წ. 934
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 934 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
კოლტონ ჰეინესი
კოლტონ ლი ჰეინესი (Colton Lee Haynes; დ. 13 მანგი, 1988, ანდალე, კანზასი, ააშ) — ამერიკალი არტისტი დო მოდელი. ჩინებული რე ჯექსონ ვაითემორი-შ MTV-შ სერიალს მარდუ გერს დო The CW-შ სერიალს საგანს როი ჰარპერი-შ როლით.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1988 კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
ჩურუ
ჩურუ (Churu, चूरु) — ნოღა ინდოეთიშ ოორუე-ბჟადალ ნორთის, რაჯასტანიშ შტატის, ჩურუშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
კატეგორია:რაჯასტანიშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი
ალთაიშ რესპუბლიკა
ალთაიშ რესპუბლიკა (ალთ. Алтай Республика) — რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტი, მიშმურს ცჷნდჷრიშ ფედერალურ ოკრუგშა.
ალთაიშ რესპუბლიკას უხურგანს: ტუვაშ დო ხაკასეთიშ რესპუბლიკეფი, ალთაის მხარეს დო კემეროვოშ ოლქის, თაშნეშე ჩინეთის, მონღოლეთის დო ყაზახეთის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ალთაიშ რესპუბლიკა კატეგორია:რუსეთიშ ფედერალური მონწყუალა
ფინეთიშ ნოღეფიშ ერკებული
ფინეთიშ საართო რუკა
რუკაშ ლეგენდა:
კატეგორია:ერკებულეფი:ფინეთი
რესურსეფი ინტერნეტის
ფინეთი
არარია
არარია (Araria, अररिया) — ნოღა ინდოეთიშ შტატი ბიჰარიშ ოორუე-ბჟაეიოლი ნორთის. არარიაშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
გეოგრაფია
აბსოლუტური სიმაღალა — 46 მეტრი ზუღაშ დონეშე. იდვალუაფუ ნეპალიშ ხურგაშ არხოს.
ტრანსპორტი
ნოღას რე რეგულარული საავტობუსო დო რკინაშარაშ რსხუ ქიანაშ ნოღეფშა. არარიაშ ოლქის გინმურს ერუანული ნაბაკი რზა №57.
სქოლიო
კატეგორია:ბიჰარიშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი
ჯვ. წ. 935
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 935 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ვერდიგრისი
ვერდიგრისი (ინგლ. Verdigris River) რე წყარმალუ ააშ-ს, კანზასიშ დო ოკლაჰომაშ შტატეფს. წყარმალუ ვერდიგრისი იჭყაფჷ ოდუდეეფიშ ნორს-ფორკიშ დო საუზ-ფორკიშ აკოართაფაშ აბანს, ნოღა მადისონიშ ხოლოს, კანზასიშ შტატის დო ინაკათუ წყარმალუ არკანზასის ნოღა მასკოგიშ ხოლოს, ოკლაჰომაშ ტერიტორიას. მასკოგიშ ხოლოს არკანზასის ინაკათუ წყარმალუ ნეოშო ხოლო. სუმხოლო წყარმალუშ აკოართაფაშ ტერიტორიას სრი-ფორკსის (Three Forks) უძახუნა. ვერდიგრისის ინაკათუ შხვადოშხვა ნადუეფი. კანზასიშ ტერიტორიას, ნოღა ნიოდეშას, ვერდიგრისის ინაკათუ წყარმალუ ფოლ-რივერი, ნოღა ინდეფენდენსიშ ტერიტორიას ინაკათუ ელკ-რივერი, ოკლაჰომაშ შტატიშ როჯერსიშ ოლქის, ვერდიგრისის ინაკათუ წყარმალუ კანი. წყარმალუ ვერდიგრისიშ სიგჷნძა რე 500 კმ. წყარმალუ ვერდიგრისიშ წყარპიჯის რე ნოღეფი: ალტუნა, ბენედიქტი, ინდეფენდენსი, მადისონი, ნიოდეშა, ოკეი, ვერდიგრისი, ვირჯილი დო შხვეფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:კანზასიშ წყარმალუეფი კატეგორია:ოკლაჰომაშ წყარმალუეფი
ამრელი
კატეგორია:გუჯარათიშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი
ავეირუ
ავეირუ (Aveiro; ) — ნოღა დო მუნიციპალიტეტი ოორუე-ბჟადალ პორტუგალიას. იდვალუაფჷ ცენტრალურ რეგიონს. ჯვეშ ადმინისტარციული დორთუალათ მიშმურს ბეირა-ლიტორალიშ აკოდგინალუაშა. ქიანაშ ნანანოღა ლისაბონიშ ოორუეშე 220 კმ-შ მეძენას იდვალუაფჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პორტუგალიაშ ნოღეფი