cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ჩიკაგო
200პქ|მინი|მარჯვნივ|ჩიკაგო ჩიკაგო (თაშნეშე ჩინებული რე მუჭოთ "მაჟირა ნოღა" ვარა "ბორიაშ ნოღა", პოტავატომიშ ტომიშ ინდიალეფი, ნამუეფით თე აბანს ოხორანდეს ჩეკანამეფიშ ახალმახორუეფიშ მუკორჩქინშახ თე აბანს "ჩეეკაგუ"-ს უძახჷდეს) - მახორობათ მასუმა უდიდაშ ნოღა ააშ-ს ნიუ-იორკიშ დო ლოს-ანჟელესიშ უკული. ჩიკაგო იდვალუაფუ შქა-ბჟადალიშ შტატ ილინოისის მიჩიგანიშ ტობაშ ობჟათე-ბჟადალ ოძგაშეშ მანგას. გალენსაგანოეფიშ დო გოხოლუას გოდვალირი ქაუნთეფიშ მეკოროცხილო ჩიკაგოლენდიშ დიდი მეტროპოლია 10 მილიონშახ მახორუს ეთმეკოროცხჷნს.
1833 წანას დორცხუაფილ მორჩილ სათანჯო ოხორექ ოლდ-ნორზვესტიშე ნოღაშა გინირდჷ დო გევითარჷ მოსოფელიშ ართ-ართ მადუდე მეტროპოლიათ დო ამდღა ჩიკაგო მოსოფელს "ალფა" (არძაშე ჟინჯირამი) ნოღეფიშ ვითურს რე. ჩიკაგო რდჷ აბანი, სოდგათ მოსოფელს მაართა ცაშმადგუქ იკიდჷ დო ამდღანერშო თინა შქაბჟადალუშ ფინანსური, ოტრანსპორტე დო კულტურული ნანანოღა რე. ნოღა თაშნეშიშე ჩინებული რე თიში ეთნიკური ანდაფერუანალათ. ჩიკაგოშ ცაშმადგუეფი, აბანური საბზადი, პოლიტიკური ტრადიციეფი დო სპროტული ბუნეფი თიში არძაშე ჩინებული სიმბოლოეფი რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ააშ-იშ ნოღეფი კატეგორია:ჩიკაგო კატეგორია:მოსოფელიშ უდიდაშ ნოღეფი
იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი კანადას
თაქ წჷმორინაფილი რე მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული კანადას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კანადა *
ნინო ბურჯანაძე
ნინო ბურჯანაძე (დ. 16 კვირკვე, 1964, ქუთეში) — ქორთუ პოლიტიკოსი, საქორთუოშ პარლამენტიშ მადუდე 2001 წანაშ გერგობათუთაშე 2008 წანაშ მანგშახ, საქორთუოშ პრეზიდენტიშ მოვალობაშ ჟირშა მარსულაფარი: 2003 წანაშ გერგობათუთაშე 2004 წანაშ ღურთუთაშახ დო 2007 წანაშ გერგობათუთაშე 2008 წანაშ ღურთუთაშახ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ქორთუ პოლიტიკოსეფი კატეგორია:ქორთუ პოლიტიკოსი ოსურეფი კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მადუდეეფი კატეგორია:ოსური პრეზიდენტეფი
კოპლიშ მენდალი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მენცარული ჯილდოეფი კატეგორია:ბრიტანეთიშ მენცარული ჯილდოეფი კატეგორია:ომაფე ჯარალუაშ ჯილდოეფი
4 ღურთუთა
4 ღურთუთა (იანარი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ მა-4-ა დღა. წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე (ნარკი წანეფს — ).
გიზა
გიზა (الجيزة) — ნოღა ეგვიპტეს, წყარმალუ ნილოსიშ ბჟადალ ნორთის. ქიანაშ ნანანოღა კაიროშე იდვალუაფუ ობჟათე-ბჟადალშე, დაშორება 20 კმ–ით. 2006 წანაშ მუნაჩემეფით, ნოღაშ მახორობა აკმადგინანდჷ 2,681,863 ადამიერს.
ნოღა გიზა ჩინებული რე მუში "გიზაშ პირამიდეფით".
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ეგვიპტეშ ნოღეფი კატეგორია:გიზაშ საგუბერნატორო
შინაოტაშ მუნიციპალიტეტი
შინაოტაშ მუნიციპალიტეტი (Shinahotao) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიას, კოჩაბამბაშ დეპარტამენტიშ ტირაკეშ პროვინციას. 2010 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 14 245 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი - კმ² რე.
მუნიციპალიტეტი მუშ ჸურეშე კანტონეფო ირთუ.
ადოლფ ტიერი
მარი ჟოზე ლუი-ადოლფ ტიერი (ფრანგ. Louis-Adolphe Thiers) (დ. 16 პირელი, 1797, მარსელი - ღ. 3 ეკენია, 1877) — ფრანგი პოლიტიკოსი დო ისტორიკოსი. საფრანგეთიშ პრემიერ-მინისტრი მაფა ლუი-ფილიპ I-შ ბორჯის 1836 - 1839 დო 1840 წანეფს, დო საფრანგეთიშ პრეზიდენტი 1871 - 1873 წანეფს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგი ისტორიკოსეფი კატეგორია:საფრანგეთიშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:საფრანგეთიშ პრემიერ-მინისტრეფი კატეგორია:დუნაბადი 15 პირელი კატეგორია:ნაღურა 3 ეკენია
კვანგო
კვანგო, კუანგო (Rio Cuango; Kwango) — წყარმალუ ცენტრალურ აფრიკას, ანგოლას დო კონგოშ დემოკრატიულ რესპუბლიკას. წყარმალუ კასაიშ უდიდაშ კვარჩხან ნადუ. იჭყაფუ კაკოლოშ გვალეფს, ობჟათე ლუნდაშ პროვინციაშ ტერიტორიას, ანგოლას. კვანგო გიშმურს მალანჟეშ პროვინციაშ ნანანოღა მალანჟეს დო ინაკათუ კასაის, ნოღა ბანდუნდუშ ხოლოს, კონგოშ დემოკრატიულ რესპუბლიკას. კვანგოშ სიგინძა რე 1,800 კმ. ღანჩოშ ფართობი 263,000 კვ.კმ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ცენტრალურ აფრიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ანგოლაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ცენტრალურ აფრიკაშ რესპუბლიკაშ წყარმალუეფი
ფაბიოლა იანესი
ფაბიოლა იანესი (დ. 14 კვირკვე, 1981) — არგენტინალი არტისტი დო მოდელი. არგენტინიშ პირელი ლედი ასეშა 2019. ალბერტო ფერნანდესიშ ალმასქუ.
კატეგორია:დუნაბადი 1981 კატეგორია:არგენტინალი არტისტეფი
ჯაისალმერიშ ოლქი
ჯაისალმერი (Jaisalmer) — ფართობიშ მეჯინათ არძაშე დიდი ოლქი ინდოეთიშ შტატი რაჯასტანს. ოლქი შტატიშ ბჟადალშე იდვალუაფუ, თარიშ ტიოზის დო 471 კმ. სიგჷრძაშ ხურგა უღუ პაკისტანწკჷმა. ოლქიქ დირსხუ 1949 წანაშ 6 გჷმათუთას. გორთილი რე სუმ გიმენოლქო: ჯაისალმერი, პოკჰრანი დო ფატეჰგარჰი. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე — ნოღა ჯაისალმერი. 2001 წანაშ ედომუშამინდური მახორობაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, აკმადგინანდჷ 508 247 კოჩის. ძინათებული მახორობაშ ჭარუა-კითხირიშ რჩქინაშ დონე აკმადგინანდჷ 51,4%-ის, ნამუთ ოშქაშეინდურ დონეშ გიმე რე (59,5 ). ოლქიშ ნორაშ მახორობაშ წილი რდჷ 15,03%.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რაჯასტანიშ ოლქეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ოლქეფი
აკირა კუროსავა
აკირა კუროსავა (იაპონ. 黒澤 明; დ. 23 მელახი, 1910, ტოკიო — ღ. 6 ეკენია, 1998, ტოკიო) — იაპონარი კინორეჟისორი, პროდიუსერი. მერჩქინელი რე იაპონური კინოშ კლასიკოსო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იაპონარეფი კატეგორია:იაპონარი კინორეჟისორეფი კატეგორია:დუნაბადი 1910 კატეგორია:ნაღურა 1998
კარლ ბოში
კარლ ბოში (გერმ. Carl Bosch; 27 მარაშინათუთა, 1874, კელნი, გერმანიაშ იმპერია — ღ. 26 პირელი, 1940, ჰაიდელბერგი, გერმანია) — გერმანალი ქიმიკოსი დო ინჟინერი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ქიმიაშ დარგის 1931 წანას. შინელი რე ბოშიშ რეაქციათ, ჰაბერ-ბოშიშ რეაქციათ დო ბოშიშ პროცესით. გურაფულენდჷ ბერლინიშ ტექნიკურ ინსტიტუტის. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ შხვადოშხვა კომპანიეფს: BASF-ის, IG Farben-ის. რდჷ გერმანული ქიმიური დო ფარმაცევტიული კონგლომერატიშ IG Farben-იშ დუმარსხუაფალი. რდჷ კარლ ვილჰელმიშ საზოგადოებაშ პრეზიდენტი 1937 წანაშე. კარლ ბოში რდჷ ნაცისტეფიშ პოლიტიკაშ კრიტიკოსი. ნაცისტეფიშ გერმანიაშ თარობაშა მულაშ უკულ, კარლ ბოშიქ არძა მუშ პოზიცია მიოდინუ, დეპრესიას ქინანთხჷ დო ალკოჰოლიკო გინირთჷ. ღურუ ჰაიდელბერგის 1940 წანას.
დევიდ ბოუი
დევიდ ბოუი (David Bowie ['bəʊiː], ნანდული ჯოხო: დევიდ რობერტ ჯოუნსი; დ. 8 ღურთუთა, 1947 — ღ. 10 ღურთუთა, 2016 ) — ინგლისარი მობირე, კომპოზიტორი, არტისტი, მულტიინსტრუმენტალისტი, პროდიუსერი, არანჟირაფაშ ავტორი დო აუდიო ინჟინერი. 2006 წანას ოკათჷდჷ კრისტოფერ ნოლანიშ ფილმის პრესტიჟის.
იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ჩეხეთის
2011 წანაშ მუნაჩემეფით, ჩეხეთის 12 იუნესკოშ მოსოფელიშ კულტურული მონძალაშ ობიექტი რე.
სტატისტიკა
იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა მოსოფელიშ მასშტაბით 981 (2012 წანაშ მუნაჩემეფით) ობიექტი რე მიშაღალირი, თენეფ შქას 1,3% ჩეხეთიშ ობიექტეფი რე. ერკებულშა მიშაღალირი არძა ობიექტი კულტურული ობიექტი რე დო თაჸურეშე 3 წჷმარინუანს ადამიერიშ ქიმინჯიშ გენიაშ შედევრის (i - ობიექტი).
ერკებული
ცხირშა მიშაღალირი რე ობიექტეფი, იუნესკოშე მოსოფელიშ კულტურული მონძალაშ ერკებულშა გეძინაშ თარიღიშ მეჯინათ.
მაკათურალაშ კანდიდატეფი
ჩეხეთიშ თარობაქ იუნესკოს მაკათურალაშ კანდიდატო წჷმურინუ 16 ობიექტი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იუნესკოშ საგებიო მონძეობა კატეგორია:საგებიო მონძეობაშ ქილინჯეფი ჩეხეთის
უემბლი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ერუანული სტადიონეფი კატეგორია:ინგლისიშ ოკუჩხბურთე სტადიონეფი
გოლოფა
მინი|მარცხნივ|300პქ|გოლოფა ([[ავსტრალია)]] გოლოფა — ორთაშობური მოლინა, ნამუშ გჷმოქიმინუას ართბორჯულო ქიმინჯენს ართიანშე ზოხორინელი ფაქტორეფი– ხანგჷნძე უნოლექობა, მაღალი ტემპერატურა დო ჰავაშ დაბალი ფარდობითი სილამე.
გოლოფაშ ართ–ართი არძაშე არსებითი მაძირაფალი რე აფუნს სილამეშ აკოდგინალუაშ მუდანობა დიხაშ ჩანარეფიშ ჯინჯეფიშ სისტემაშ გოვითარაფაშ ზონას. ტერიტორიაშ სილამეთ აზარას კრიტიკულ ნორმათ მეღებული რე ნოლექეფიშ ჯამი ვეგეტაციაშ პერიოდის 150–200 მმ თანჯეფს. თეშნერო, 150 მმ–შე მერკე ნოლექეფი კინ თე პერიოდიშ გოძვენას იფასებუ, მუჭოთ ჸინჩიერი გოლოფა.
სქოლიო
კატეგორია:ჰიდროლოგია კატეგორია:ორთაშობური მოლინეფი
ისიდორ ისააკ რაბი
ისიდორ ისააკ რაბი (ინგლ. Isidor Isaac Rabi; დ. 29 კვირკვე, 1898, რიმანუვი, გალიციაშ დო ლოდომერიაშ ომაფე, ავსტრია-უნგრეთიშ იმპერია (ასეიან პოლონეთი) — ღ. 11 ღურთუთა, 1988, ნიუ-იორკი, ააშ) — ამერიკალი ფიზიკოსი. ბირთვული მაგნიტური რეზონანსიშ ძირაფაშ დო დოგურაფაშ გეშა გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიკაშ დარგის, 1944 წანას. ისიდორ ისააკ რაბი რდჷ ართ-ართი მაართა ამერიკალი მენცარი, ნამუთ გურაფულენდჷ მაგნეტრონიშ სტრუქტურას დო ფუნქციეფს.
ბიოგრაფია
ისიდორ ისააკ რაბიქ დებადჷ რიმანუვის, გალიციაშ დო ლოდომერიაშ ომაფეს, ავსტრია-უნგრეთიშ იმპერიას (ასეიან პოლონეთი), პოლონარი ურიეფიშ ფანიას. ისიდორ ისააკი ჭიჭე ბაღანა ჸოფე, თიშ ოჯახის ამერიკაშა გინურთუმჷ ოცხოვრებშან. ისიდორ ისააკ რაბი გურაფულენდჷ კორნელიშ უნივერსიტეტის, ელექტრონულ ინჟინერიას, მარა მალას მიოტუ ელექტრონულ ინჟინერიაშ გურაფა დო დიჭყჷ ქიმიაშ დოგურაფა. უკულ დეინტერესჷ ფიზიკათ ხოლო. კორნელიშ უნივერსიტეტიშ უკულ, გურაფა გაგინძორჷ კოლუმბიაშ უნივერსიტეტის, სოდეთ მიპალუ დიო მენცარობაშ მაგისტრიშ დო უკულ დოქტორიშ ხარისხი. ოდოქტორე დისერტაცია თხილუ შინელი ფიზიკოსიშ ალბერტ პოტერ უილსიშ ხემანჯღვერობათ. 1927 წანას ისიდორ ისააკ რაბიქ ევროპაშა მიდართჷ, სოდეთ თინა მუშენდჷ ბრელ ევროპალ გიშარჩქინელ ფიზიკოსეფწკჷმა. 1929 წანას რაბიქ ამერიკაშა დირთჷ დო ქიდიჭყჷ მუშობა კოლუმბიაშ უნივერსიტეტის. ისიდორ ისააკ რაბიშ ინტერესეფიშ სფერო რდჷ ბირთვული მაგნიტური რეზონანსი, ატომიშ ბირთვი, მაგნიტური მომენტი, რადარეფიშ ტექნოლოგიეფი დო შხვა. მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ბორჯის გურაფლენდჷ რადარეფს, მასაჩუსეტსიშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტის. რდჷ მანჰეტენიშ პროექტიშ ართ-ართ მაკათური. ლჷმაშ თებაშ უკულ, მუშენდჷ ატომიშ ენერგიაშ კომისიას დო რდჷ თიში დირექტორი 1952-1956 წანეფს. ისიდორ ისააკ რაბი მუშენდჷ ააშ-შ არმიაშ ბალისტიკურ ლაბორატორიას ხოლო დო რდჷ ბრუკჰეივენიშ ერუანული ლაბორატორიაშ ართ-ართ დუმარსხუაფალი 1946 წანას. ისიდორ ისააკ რაბი რდჷ ააშ-შ დელეგატი იუნესკოს. 1964 წანაშე რაბი რდჷ კოლუმბიაშ უნივერსიტეტიშ პროფესორი დო უკულ პროფესორი ემერიტუსი.
პერსონალური რინა
ისიდორ ისააკ რაბიშ ოსური რდჷ ჰელენ ნიუმარკი. ჸუნდეს ჟირი სკუა. ისიდორ ისააკ რაბიქ ღურუ 1988 წანაშ 11 ღურთუთას, კიბოთ. ჰელენ ნიუმარკიქ ღურუ 2005 წანაშ 18 მანგის, 102 წანერქ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ფიზიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1898 კატეგორია:ნაღურა 1988
დანია
დანია (Danmark), ოფიციალურო დანიაშ სამაფო (Kongeriget Danmark) — სუვერენული სახენწჷფო ოორუე ევროპას, ნამუშ აკოდგინალუაშათ მიშმურს ჟირი დომინიონი — ფარერიშ კოკეფი ატლანტიშ ოკიანეს დო გრენლანდია ოორუე ამერიკას. დანია სკანდინავიურ ქიანეფს შქას არძაშე ობჟათეჸურე დვალირი სახენწჷფო რე. იდვალუაფუ შვედეთიშ დო ნორვეგიაშ ობჟათეჸურე დო აკა სახენწჷფო, ნამუწკჷმათ თის ოსქირონე თანჯა გაჩქჷნ, რე გერმანიაშ ფედერაციული რესპუბლიკა. ქიანაშ ტერიტორიაშ უდიდაში ნორთი იდვალუაფუ იუტლანდიაშ ჩქონს დო ანდა კოკის, ნამუეფ შქას ეიოღანკალი რე ზელანდია, ფიუნი, ლოლანი, ფალსტერი დო ბორნჰოლმი, თაშნეშე ანდა მორჩილი ზჷმაშ კოკი, ნამუეფიშ ართობულობა ქიმინჷნს დანიაშ არქიპელაგის.
გეოგრაფია
ქიანა იდვალუაფუ ოორუე ევროპას, უკჷნებუ იუტლანდიაშ ჩქონი დო გოხოლუაშ კოკეფი. ოსქირონე სანძღო უღჷ გერმანიაწკჷმა.
ისტორია
დანიაშ სახენწჷფოქ დირსხუ IX-X ოშწანურეფს. 1849 წანაშე რე კონსტიტუციური მონარქია. 1940 წანას გეჭოფჷ გერმანიაქ. 1992 წანაშ რეფერენდუმს გინოვარაფილქ იჸუ მაასტრიხტიშ აპიჯაფაქ. თარობას აჸუ კანკალე თირუეფქ მიშაღალარქ, თეშ უკული კათაქ ხუჯი ქოდუკჷნ მაჟირა რეფერენდუმს. 1949 წანაშე რე ნატოშ მაკათური, 1973 წანაშე ევროპაშ რსხუშ მაკათური.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ევროპაშ ქიანეფი კატეგორია:დანია კატეგორია:კონსტიტუციური მონარქიეფი კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი
მაჰათმა განდი
მაჰათმა სანსკრიტის იშიფრებუ მუჭოთ „შურტომბა“, „პატიოცემელი ჯვეში კოჩი“. თაშ მაართაშე თინა 1914 წანას, ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკას მიშინუეს. ინდოეთის თიშა უჯოხოდეს ბაპუ (გუჯარათულს იშიფრებუ მუჭოთ მუმა, ბაბუ.).
1948 წანაშე თიქ დიჭყუ მოღალობა, მუჭოთ ერის შურიელ მანჯღვერექ. ზუსტას რაბინდრანათ თაგორქ გიოდჷ თის მაჰათმა.
ორდოშიანი რინა
მოჰანდას განდიქ დებადჷ 1869 წანაშ 2 გერგობათუთას პორბანდარს, გუჯარათი, ინდოეთი. მუჟამსჷთ განდიქ 18 წანერო გჷნირთჷ, თიქ ინგლისშა სამარათლიშ დაგურაფალო მიდართჷ. . მუჟამსჷთ მაჰათმა განდიქ ადვოკატო გჷნირთჷნ, თიქ ბრიტანეთიშ კოლონიაშა მიდართჷ, ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკაშა, სოდე თიქ გეჩინებაფუ კანონეფი, ნამუშ მეჯინათ უჩაკანამეფს მერკე ნებეფი უღუდეს, ვინდარო ჩეკანამეფს. თიქ პოლიტიკური აქტივისტო გჷნორთა გინოჭყვიდუ, თიშ გეშა ნამჷ-და დუთირუდუკო უსამართალე კანონეფინ. თიქ აკოქიმინჷ ჭყანიერი, ვანძალებური ყარაფი. განდიშ რინაშ ბორჯის ინდოეთი ბრიტანეთიშ კოლონია რდჷ. ნამუსჷთ თინა დუდს ვაუდვანდჷ.
განდიშ აქტივიზმი
1930 წანასს განდიქ მანწყუ ჯიმუშ მარში. მინი|მარცხნივ|[[მაჰათმა განდი აწოჸუნს ჯიმუშ მარშის]]
მუჟამსთ განდიქ ინდოეთშა თირთჷნ, თიქ ინდოეთიშ ზოხორინალაშ მოპალუაშო მოხვარა გინოჭყვიდჷ. განდი მოუჭანუანდჷ ბრიტანეთიშ შხვა კოლონიეფიშ კათას, ნამჷ-და ულჷმუდესკონ დუდიშულაშო, აკუფაჩუდესკო ბრიტანეთიშ იმპერია დო აკუდგინუდესკონ დორხველი ქიანაშ სახენწჷფობურობა.
ბრიტანეთიშით კოლონიზირაფილ ინდოეთის მიარე ეთნიკური დო რელიგიური ბუნა ოხორნადჷ. თინეფს შქას მიარე ფირქენდჷ, ნამჷ-და ქიანეფს ოკო აკურღვაფუდესკო თეჯგურა რსხუ დო გეგმოუქიმინუდესკო ზოხორინელ სახენწჷფეოფონ. მარა თეშე გინორთელო მაჟრაჸურე ფირქენდეს, ნამჷ-და ინდუისტეფს დო მუსლიმეფს ართო ოკო დურინუდესკო. განდი ინდუისტი რდჷ, მარა თის მოწონდჷ შხვა რელიგიეფით, ისლამი, იუდაიზმი, ქირსიანობა. განდი ფირქენდჷ, ნამჷ-და არძა რელიგიაშ წჷმმარინაფალს უღუდას ოკო ართნერი ნებეფი, ართო თინჩალო დოდირთანი.
1938 წანას, განდიქ ვარი თქუ კონგრესის დოკაფილ პოსტიშე. განდი რაგადანდჷ, ნამჷ-და კონგრესის მუშობაშ გეშა თინა ვაშილებუანდჷ აკუართიანებუდუკო ართიანშე დორთილი სოციალური ფენეფი დო რელიგიეფი. თაშნეშე თინა ფირქენდჷ, ნამჷ-და თიში მარგე ქიმინუაშ კოეფიციენტი პოლიტიკურ პროცესეფს მერკე იჸუაფუდჷ ვინდარო ომენოღალე აქტივიზმის.
ღურა
1948 წანას, 30 ღურთუას, ინდუისტი ექსტრემისტიქ, ნათურამ გოდსექ მაჰათმა განდი დოჸვილუ. თიქ ქაჸათჷ განდის, თიშენ ნამჷ-და თინა ფირქენდჷ განდი მოთვინე რდჷ მუსლიმეშოთ. ნათურამ გოდსე გჷთოშკვიდაფათ დასაჯეს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინდოარეფი კატეგორია:ინდოეთიშ პოლიტიკოსეფი კატეგორია:ინდოარი ფილოსოფოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1869 კატეგორია:ნაღურა 1948
ფრანსუა მიტერანი
thumb|130px|ფრანსუა მიტერანი (1984)
ფრანსუა მორის მიტერანი (François Maurice Mitterrand დ. 26 გჷმათუთა 1916, ჟარნაკი, საფრანგეთი; ღ. 8 ღურთუთა 1996, პარიზი) — ფრანგი პოლიტიკურ მოხანდე, საფრანგეთიშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი დო ანდორაშ კო-პრინცი 1981-1995 წანეფს.
უიტნი ჰიუსტონი
უიტნი ელიზაბეთ ჰიუსტონი (Whitney Elizabeth Houston, დ. 9 მარაშინათუთა, 1963, ნიუარკი, ნიუ ჯერსი — ღ. 11 ღურთუთა, 2012, ბევერლი ჰილსი, კალიფორნია, ააშ) — რდჷ ამერიკალი პოპ დო რიტმ-ენდ-ბლუზ მობირე, სახიობი, კინოპროდიუსერი დო მოდელი.
მოსოფელიშ მასშტაბით უიტნი ჰიუსტონს გჷმოჩამილი აფუ დოხოლაფირო 170 მილიონი ალბომი დო სინგლი. გინესიშ მოსოფელიშ რეკორდეფიშ წინგიშა თინა მიშულირიე, მუჭოთ კომერციული თოლწონუათ, ირი ბორჯიში არძოშე წჷმოძინელი რიტმ-ენდ-ბლუზიშ შემარსულებერი ოსური. მობირე ჩინებულიე მუში ძალიერი ხონარიშ დიაპაზონით, მუდგათ კოლორატურა სოპრანოთიე მერჩქინელი. თინა მაართა დო დიო დღარო აკა კაკალია მობირე რე, ნამუსუთ ბილბორდიშ ჩხე 100-ურც ჟიდოჟი შკვითი ნომერი 1 ჰიტ-სინგლი უღუდუ. მუსიკალური შერსულებაშ გალე, ჰიუსტონი აღიარაფილი სახიობი, პროდიუსერი დო ფილანთროპი რდჷ.
ღურუ 2012 წანაშ 11 ფრევალც.
ღურა
2012 წანაშ 11 ფრევალს ჰიუსტონი ბევერლი ჰილტონიშ სასუმაროს (ბევერლი ჰილსი, კალიფორნია) უგაღე სიტუაციას ძირეს. აბანობური პარამედიკოსეფქ ხელობური შურიშკაშუაშ მეთოდიშ გჷმორინაფაშ უკული გაგმაცხადეს, ნამდა მობირე ღურელი რდჷნ. TMZ-ქ გჷმაცხად, ნამდა უიტნიშ ცხედარქ ეშაღალირქ იჸუ აბანოშე დო ექსპერტიზას გეგნაჩუ, დუდგინებუდესკო, მუ რდჷ ღურაშ ბაძაძინ. აბანობური პოლიციაშ თქუმათ, ცხედარს ნძალაფიშ შანეფი ვა ჸოფე.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი მობირეეფი კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:ამერიკალი კინოპროდიუსერეფი კატეგორია:ამერიკალი მოდელეფი კატეგორია:დუნაბადი 1963 კატეგორია:ნაღურა 2012
აფრიკაშ ქიანეფიშ ერკებული
right|220px|აფრიკა მოსოფელიშ რუკას right|300px|thumb|აფრიკაშ პოლიტიკური რუკა
აფრიკა — კონტინენტი მახორობაშ მუდანობათ დო ფართობით მაჟირა აბანსი რე ევრაზიაშ უკული. აფრიკაშ ფართობი (კოკეფიშამო) — 30 221 532 კმ². აფრიკა დიხაუჩაშ სქირონაშ 6 %-ის იკენს, დო 20,4 % - ედომუშამი სქირონაშ ფართობის. აფრიკაშ მახორობა — 1 037 694 509 ადამიერი (2011 წანაშ ფასებათ) დო თე მაძირაფალით მოსოფელიშ მახორობაშ მეხოლაფირო 14 %-ის აკმადგინანს. აფრიკაშ სახენწჷფოეფიშ დო დოჸუნელი ტერიტორიეფიშ ედომუშამი მუდანობა  — 62 (თაურეშე 54 ზოხორინელი რე). თეშა მიშმურს 10 კოკა, 15 დინოხოლეკონტინენტური (ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენი ქიანეფი) დო 37 ზუღაშა დო ოკენეშა ფართო გიშალიშ მაღვენჯი ქიანეფი. აფრიკაშ ქიანეფი პიჯობათ ირთუ 4 რეგიონო — ოორუე, ობჟათე, ბჟადალი დო ბჟაეიოლი.
კონტინენტის ელმოლი ომძღჷ გეჸვენჯი მოსოფელიშ ზუღეფი დო ოკიანეეფი: ოორუეშე - სქირონაშქა ზუღა, ოორუე-ბჟაეიოლშე - სუეციშ არხი დო ჭითა ზუღა, ბჟაეიოლშე დო ობჟათე-ბჟაეიოლშე - ინდოეთიშ ოკიანე, ობჟათე-ბჟადალშე, ბჟადალშე დო ოორუე-ბჟადალშე - ატლანტიშ ოკიანე.
სქოლიო
კატეგორია:ქიანეფიშ ერკებული კატეგორია:ერკებულეფი:აფრიკა *
5 ღურთუთა
5 ღურთუთა (იანარი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ მა-5-ა დღა. წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე (ნარკი წანეფს — ).
ჯვ. წ. 35
— წანეფიშ მუდანობა ქირსეშ ბადებაშახ.
ნაღურა
კატეგორია:
ირემეფიშ ჯინორი
ირემეფიშ ჯინორი (The Deer Hunter) — 1978 წანაშ ბრიტანულ-ამერიკული ფილმი, ოურდუმე დრამა. ფილმი მოძირანა სუმი რუსული გორჩქინაშ ამერიკალიშ ლჷმას ვიეტნამიშ ლჷმას. თინა სუმი ნორთიშე აკმოდირთუ, ნამუთ გინმოჩანს ფილმიშ გერგეზეფიშ ისტორიას ლჷმაშ ულაშა, ვიეტნამს დო ვიეტნამშე დორთინაშ უკული.
ჯილდოეფი
ათე ფილმიქ 5 ოსკარი დეინალუ. მილოშ ფორმანს დო მიკი რურკის თინა არძა ბორჯიშ ართ-ართ საუჯგუშო ფილმო მიოჩქუნა.
ოსკარი
BAFTA
ორქოშ გლობუსი
სქოლიო
კატეგორია:1978 წანაშ ფილმეფი კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი კატეგორია:ბრიტანული ფილმეფი კატეგორია:ფილმეფი ვიეტნამიშ ლჷმაშ გეშა კატეგორია:ააშ-იშ ფილმეფიშ ერუანული რეესტრიშ ფილმეფი
ტრიესტი
ტრიესტი (Trieste; Trst; Triest; Trieszt; Трст) — ნოღა დო ონიშოლი ოორუე-ბჟაეიოლ იტალიას. იდვალუაფუ ადრიატიკაშ ზუღაშ წყარპიჯის, სლოვენიაშ ხურგიწკჷმა. ნოღაშ მახორობა 2018 წანაშ მუნაჩემეფით, აკმადგინანს 204,338 ადამიერს. 1918 წანაშახ მიშმეშჷ ავსტრია-უნგრეთიშ იმპერიაშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იტალიაშ ნოღეფი
სტად დე ფრანსი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ერუანული სტადიონეფი კატეგორია:საფრანგეთიშ ოკუჩხბურთე სტადიონეფი
ჯვ. წ. 330-იანეფი
მოლინეფი
კატეგორია:
ლონგ-აილენდი
385px|thumb|right|კინგსი, ქუინსი, ნასაუ დო საფოლკი, მეხოლაფირი თანჯეფითი. ლონგ-აილენდი (ინგლ. Long Island - გჷნძე კოკი) — კოკი ნიუ-იორკის, ააშ, 3567 კმ² ფართობით დო 7,536 მილიონი მახორუთ (2005 წ. ცენზი). თენა უდიდაში დო არძაშე მეჭედას დოხორინელი კოკიე კონტინენტურ ააშ-ს. მახორობაშ მუდანობათ მა-17 მოსოფელს დო თე პარამეტრით აწულუანს იაპონიაშ კოკი ჰოკაიდოსი დო ქიანეფს - ირლანდიასი დო იამაიკას. ჯოხოდვალაშე გიშულირო კოკი დასაბაღო გჷნძე რე - 190 კმ, თიში სიფართა არძაშე ფართე მუკნაკვათეფს 32 კმ-იე. ლონგ-აილენდიშ აბანური ინდიალეფიშ ჯოხო რე ”პავმონავკი” (Paumonauk) დო შანენს ჩხომიშ ფორმაშ კოკის.
ლონგ-აილენდიშ ბჟადალ ნორთის იდვალუაფუ ნიუ-იორკიშ ბრუკლინიშ რაიონი (კინგსიშ ქაუნთი) დო ქუინსი (ქუინსიშ ქაუნთი); ელახიშე - ნასაუში დო საფოლკიშ ქაუნთეფი.თიშ ვემკუჯინალუო, ქოლოქვიალურო ”ლონგ-აილენდის” ვარა უბრალოდ ”აილენდის” ხვალე ნასაუსა დო საფოლკიშ ქაუნთეფს უძახუნა; ბრუკლინი დო ქუინსი გიშატებულიე, თიშენ ნამუდა თინეფი ნოღა ნიუ-იორკის ორხველუნა.
ლონგ-აილენდი ჩინაფილიე რინაშ გიშაკერძაფილო მაღალი დონეთ. 2004 წანაშო ნასაუშ ქაუნთი ნიუ-იორკიშ შტატის ართ შურ მახორუშა არძაშე უდიდარაშ ადმ. ართულო იკოროცხუდუ, ააშ-იშ მასშტაბით თე კრიტერიუმით მაამშვა რე. საფოლკიშ ქაუნთი ჯოხოგოლაფირიე კოკიშ ოძგაშეს დვალირი დიდარულ ვილეფით, თინეფ შქას ეკაღანკალიე ”ჰამპტონსი”. ფედერალური საგამოძიებო ბიუროს ინდექსიშ მიკოჯინათ ლონგ-აილენდი (ნასაუ-საფოლკი) კრიმინალიშ დონეშ სიჭიჭათ ააშ-ს მაჟირა აბანს რე.
კატეგორია:ნიუ-იორკი კატეგორია:ააშ-იშ გეოგრაფია კატეგორია:ააშ-იშ კოკეფი
სანკურუ
სანკურუ რე წყარმალუ კონგოშ დემოკრატიულ რესპუბლიკას, წყარმალუ კასაიშ უგჷნძაშ ნადუ. სანკურუშ სიგჷნძა რე 1,200 კმ. გიშმურს ნოღეფს მბუჟი-მაიის დო ლუსამბოს.
კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიულ რესპუბლიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:აფრიკაშ წყარმალუეფი
ლონდონიშ ომაფე ჯარალუა
thumb|300px|ომაფე ჯარალუაშ ართ-ართი დგჷმილი ლონდონს. ლონდონიშ ომაფე ჯარალუა ორთაშ გეშა რჩქინაშ გოვითარაფაშო (Royal Society of London for the Improvement of Natural Knowledge), კუნტას ომაფე ჯარალუა, დირსხჷ 1660 წანას დო რჩქინელეფიშ უჯვეშაშ ორგანიზაციათ იკოროხცჷ, ნამუთ ასეშა რე.
თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და ალობაჸოფური გოართოიანაფა, ჯარალუა გოართოიანაფილი ომაფეშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ როლს არსულენს (ნამუშოთ ირწანას ბრიტანეთიშ თარობაშე £30 მილიონს ღებულენს). ჯარალუა მენცარობეფიშ სხუნუშ მაკათური ორგანიზაცია რე.
ედინბურგიშ ომაფე ჯარალუა (დირსხჷ 1783 წანას) ზოხორინელი შოტლანდიური ორგანიზაცია რე. ირლანდიური ომაფე აკადემია (დირსხჷ 1785 წანას) თაშნეშე ზოხორინელი ირლანდიური ორგანიზაცია რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გოართოიანაფილი ომაფეშ ომენცარე ორგანიზაციეფი კატეგორია:მენცარობეფიშ აკადემიეფი კატეგორია:მენცარობაშ ისტორია კატეგორია:ლონდონი
6 ღურთუთა
6 ღურთუთა (იანარი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ მა-6-ა დღა. წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე (ნარკი წანეფს — ).
ჰასანალ ბოლკიაჰი
ჰასანალ ბოლკიაჰი (დ. 15 კვირკვე, 1946, ბანდარ-ბრუნეი) — ბრუნეიშ სულთანი (დინასტიაშ 29-ა წჷმმარინაფალი, ნამუთ XIV ოშწანურაშე მართჷნს), ქიანაშ პრემიერ-მინისტრი, დუდთხილუაშ დო ფინანსეფიშ მინისტრი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბრუნეიშ სულთანეფი კატეგორია:XXI ოშწანურაშ პოლიტიკოსეფი
ვენეციაშ კინოფესტივალი
ვენეციაშ ინტერნაციონალური კინოფესტივალი (იტალ. Mostra Internazionale d'Arte Cinematografica di Venezia) — რე უჯვეშაში კინოფესტივალი. იმანჯებუ 1932 წანაშე, ვენეციას, იტალიას. ფესტივალიშ პრიზეფი რე: Leone d'Oro დო ვოლპიშ თასი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ვენეციაშ კინოფესტივალი კატეგორია:ერეფოშქაშე კინოფესტივალეფი კატეგორია:კინოფესტივალეფი კატეგორია:ვენეცია
ცხენწყარი
ცხენწყარი (ქორთ. ცხენისწყალი) — წყარმალუ ბჟადალ საქორთუოს. ოდუდე უღუ შონეშ კავკაციონიშ ობჟათე კართეს, კონკა ფასისმთაშ ბჟადალშე, ზუღაშ დონეშე 2710 მეტრაშ სიმაღალას. აკათუ წყარმალუ რიონს მარძგვან განშე ოფუტე საჯავახოწკჷმა. სიგინძა რე 176 კმ, ღანჩოშ ფართობი — 2120 კვ.კმ. ცხენწყარიშ შქა დო ჟინი მალობა მეურს კავკაციონიშ ობჟათე კართეს, გიმენი მალობა — კოლხეთიშ რზენს. ირდუ თჷრიშ, ჭვემაშ, ჯიშთური დო დიხაშთუდონი წყარით. აფუნ-ზარხულს უჩქჷ წყარალა (გიმუურს წანმოწანური გუმნაულაშ 70 %), ზოთონჯის იხასიათებუ წყარიშ ჭიჭე მუდანობათ (10 %), დამორჩილს უჩქჷ წყარიშმოლაფა (20 %).
წყარალა გიმენ მალობას ფურთუთა-მელახის (ფურთუთა-მელახის) იჭყაფუ, ჟინ მალობას — პირელს (აპრილს). წყარალაშ მაქსიმუმი უჩქჷ მესი-კვირკვეს, მუში უკულით წყარიშ დონე ირკენს მარაშინათუთაშ ბოლოშა. ღანჩოშ გვალამ ნორთის წყარმორჩილობა 4-5 თუთას იგინძორებუ (გერგობათუთაშე მელახიშა). გიმენი მალობას ფშხირი რე ჭვემეფით დო თჷრიშ ნდღულაფათ გჷმოჭანაფილი წყარიშმოლაფეფი. წყარიშ ოშქარი ხარჯი მიშაკათაფუწკჷმა რე 90,4 მ³/წმ. ცხენწყარი რიონს ირ წანას უკათუანს 2,84 კმ³ წყარს. წყარიშ პიჯიშ მოჸინუა უჩქჷ ჟინ დო შქაშ მალობას. გიმენი მალობაშ ზოხო მუნაკვათეფს წყარიშ პიჯიშ მუნოჸინუა იგინძორებუ 5-6 დღას.
ცხენწყარიშ თარი ნადუეფი რე ზესხო, ხელედულა, ჯონოულა (მარძგვანშე), ღობიშური, ლეუშერისწყალი, ხოფური (კვარჩხანშე). ჟინ დო შქაშ მალობას გჷმირინუანა ჯალეფიშ დანჩურაფალო, ოქუმეფიშ (წისქვილეფიშ) ომუშებელო, ენერგეტიკაშო, გიმენ მალობას — ოწყარალო.
ცხენწყარიშ ნორთი გინოჸოთამილი რე წყარმალუ ლაჯანურშა ლაჯანურჰესიშ ომუშებელო, მუშ გეშათ ცაგერიშ მუნიციპალიტეტის კაშხალი რე ეგაფილი.
ცხენწყარს იდვალუაფუ ნოღა ცაგერი.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქორთუოშ წყარმალუეფი
დეციმეტრი
დეციმეტრი (მარგალური კუნტა ეშანუა დმ, ოერეფოშქაშე dm) - მეტრული სისტემაშ სიგჷრძაშ ართული, ნამუთ 0,1 მეტრიშ მანგი რე.
კუბური დეციმეტრი, ნამუთ ნტირაშ ართული რე, 1 ლიტრიშ ექვივალენტური რე.
თაშნეშე ქოძირით
კატეგორია:სიგჷრძაშ ოზჷმალი ართულეფი
ჯორჯ სტივენზი
ჯორჯ სტივენზი (George Stevens; დ. 18 ქირსეთუთა, 1904, ოკლენდი — ღ. 8 მელახი, 1975, ლანკასტერი) — ამერიკალი რეჟისორი, პროდიუსერი, სცენარისტი, ოპერატორი დო არტისტი. რდჷ 1950-იანი წანეფიშ ართ-ართი გიშნაგორა რეჟისორი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი კინორეჟისორეფი კატეგორია:დუნაბადი 1904 კატეგორია:ნაღურა 1975 კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინორეჟისორეფი
კონკანი
thumb|[[კონკანი (ნინა)|კონკანიშ ნინაშა მორაგადეეფიშ გოფაჩუა ინდოეთის]]
კონკანი (Koṅkaṇī lokთაშნეშე Koṅkaṇe, Koṅkaṇstha) ლინგვისტური ჯარალუა რე, ნამუთ უმენტაშო ოხორანს ბჟადალი ინდოეთიშ წყარპიჯიშ ღოზის, თინეფიშ ოდაბადური ნინა რე კონკანი. თინეფ უმენტაშო ოხორანა კარნატაკაშ დო გოაშ შტატეფიშ წყარპიჯეფს. თინეფი მუსხირენ ეთნოსო რენა გორთილი.
ზიტყვა კონკანი დოთიშ ედომუშამი ვერსია Konkani, მოურს ''-შე ვარა -შე. შხვადოშხვა თარობა თე ზიტყვას შხვადოშხვანერო ეთმენწყუნს. კანკალე თეჯგურა რე: თეშნერო ჯოხო Konkane, მოურს ზიტყვა -შე, ნამუთ კონკანიშ კათას შანენს.
კონკანიშ კათა თინეფიშ ოდაბადური ნინა კონკანიშ შხვადოშხვა დიალექტშა რაგადანს; თაშნეშე ძალამი ბრელს ჟირ ნინა ართო უჩქუ.
სქოლიო
კატეგორია:ინდოეთიშ ეთნკური ბუნეფი კატეგორია:კონკანი
სიკაიაშ მუნიციპალიტეტი
სიკაიაშ მუნიციპალიტეტი (Sicaya) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიას, კოჩაბამბაშ დეპარტამენტიშ კაპინოტაშ პროვინციას. 2010 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 2 028 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 112 კმ² რე.
მუნიციპალიტეტი მუშ ჸურეშე კანტონეფო ირთუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლივიაშ მუნიციპალიტეტეფი
არგენტინაშ პრეზიდენტი
არგენტინაშ პრეზიდენტი (Presidente de la Nación Argentina) — არგენტინაშ სახენწჷფოშ მადუდე. ქიანაშ კონსტიტუციაშ მეჯინათ პრეზიდენტი თაშნეშე რე ფედერალური თარობაშ მადუდე დო აკოანჯარაფილი ნძალეფიშ თარსარდალი. პრეზიდენტიშ რეზიდენცია რე კასა-როსადა ბუენოს-აირესის. ასეიანი პრეზიდენტი რე მაურისიო მაკრი, ნამუქჷთ მოღალობა დიჭყჷ 2015 წანაშ 10 ქირსეთუთას.
თაშნეშე ქოძირით
კატეგორია:არგენტინაშ პრეზიდენტეფი
როლინგ სტოუნზი
thumb|როლინგ სტოუნზი
კატეგორია:როკ-ბუნეფი კატეგორია:ინგლისური როკ-ბუნეფი კატეგორია:მუსიკალური ბუნეფი დორსხუაფილი 1962
ბუნდესტაგი
ბუნდესტაგი (გერმან. Bundestag) — გერმანიაშ პარლამენტი. ეშმაგორჷნს კათა 4 წანაშ ვადათ. აკმოდირთუ 736 დეპუტატშე. 1999 წანაშე ბუნდესტაგი რე რაიხსტაგიშ ნოდგჷმს.
რესურსეფი ინტერნეტის
ბუნდესტაგი ბუნდესტაგი
კალამიტიშ ჸუჯი
კალამიტიშ ჸუჯი (Каламітська затока) — ჸუჯი უჩა ზუღას, ყირიმიშ ჩქონიშ ბჟადალ წყარპიჯეკჷმა. სქირონაშა მიშმეჭკირუ 13 კმ-ს. მიშაულარწკჷმა სიგანა 41 კმ ანჭუ. სიტომბეეფი 30 მ-შახ რე. ოორუეშე გოხურგელი რე ევპატორიაშ კოდმეთ, ობჟათეშე - ლიკულიშ კოდმეთ. ინაკათუ წყარმალუეფი ალმა დო ბულგანაკი. დჷმახასიათაფალი რე დაბალი ქვიშამი წყარპიჯეფი. წყარპიჯის მიარე ჯიმუამი ტობა რე. ოორუეშ წყარპიჯწკჷმა მიშმეჭკირუ ევპატორიაშ ლუბა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:უჩა ზუღაშ ჸუჯეფი
ტოკანტინსი
ტოკანტინსი (Tocantins, TO) – ბრაზილიაშ შტატი 1990 წანაშე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბრაზილია კატეგორია:ბრაზილიაშ შტატეფი
ცხენიშწყარი
ცხენიშწყარი — წყარმალუ ბჟადალ საქორთუოს, აფხაზეთიშ ავტონომიურ რესპუბლიკას, ოჩამჩირეშ მუნიციპალიტეტის. აკათუ უჩა ზუღას. ოდუდე უღჷ კოდორიშ ქჷნდჷრიშ ობჟათე კართეს, 792 მეტრაშ სიმაღალას. სიგინძა რე 27 კილომეტრი, ღანჩოშ ფართობი - 61 კმ². ირდუ ჭვემაშ, თჷრიშ დო დიხაშთუდონი წყარეფით. ახასიათენს წყარიშმოსოფუეფი თელი წანაშ მალობას. ალაზჷმაფათ წყარიშ ჭიჭე მუდანობათ იხასიათებუ ზარხულს.
ოშქაშე წანმოწანური ხარჯი მიშაკათაფუწკჷმა რე 1,61 მ³/წმ.
სუმგაითი
სუმგაითი (Sumqayıt) — ნოღა აზერბაიჯანს. ნოღა ნანანოღაშე 35 კილომეტრიშ მეძენას იდვალუაფუ. კასპიაშ ზუღაშ წყარპიჯის, აფშერონიშ ჩქონიშ ოორუე-ბჟადალ ნორთის. ფართობით ქიანაშ მეჯინათ მასუმა დო მახორობაშ მეჯინათ მაჟირა ნოღა რე.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანიშ ნოღეფი
ჯონ კაზალე
ჯონ კაზალე (John Cazale) — ამერიკალი არტისტი. ამშვ წანიანი კარიერაშ გოძვენას ოკათჷდჷ ხუთ ფილმის. არძა რდჷ ოსკარიშ ნომინანატი საუჯგუშო ფილმიშ კატგორიას. ღურჷ კიბოთ 42 წანაშ ხანს.
8 ღურთუთა
8 ღურთუთა (იანარი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ მა-8-ო დღა. წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე (ნარკი წანეფს — ).
ჯონ კაზალე
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1935 კატეგორია:ნაღურა 1978
ინგლისარეფი
ინგლისარეფი — ინგლისიშ ჯინჯიერი მახორობა, დიდი ბრიტანეთიშ ართ-ართი კათა. ორხველჷ ევროპეიდული რასაშ ატლანტურ-ბალტიურ ჸას. XVII-XIX ოშწანურეფიშ ინგლისური კოლონიზაციაშ ჟამს გინიხორეს ოორუე ამერიკაშა, ავსტრალიაშა, ახალ ზელანდიაშა, ობჟათე აფრიკაშა დო აბორიგენ მახორობაწკჸმა ეკოზგუმონჭუაშით დუდი გეუდვეს ახალ ინგლისურნინამ კათეფს — ამერიკალეფს, ანგლო-კანადარეფს, ანგლო-ახალზელანდიარეფს, ანგლო-აფრიკალეფს, ფოლკლენდარეფს დო შხვა.
ინგლისარი ერიშ ფორმირაფა
1006 წანას ითუ ბრიტანეთიშ ეჭოფუაშ ხანაქ. მულირ კათაქ - იბერიალეფქ, კელტეფი, რომარეფქ, ანგლო-საქსეფქ, დანიარეფქ, ფრანგ-ნორმანდიარეფქ თექ მუში ეთნიკური დო კულტურული ნოქური დიტეს. ინგლისარეფი ჯინჯიერო ანგლო-საქსეფიშ, დანიარეფიშ დო ფრანგ-ნორმანდიარეფიშ ოსხირშე გიჭყეს. თინეფიშ ნინათ ანგლო-საქსურიშ, გერმანულიშ დო ნორმანდულ-ფრანგულიშ საინტერესო აკოწყორუაშითიე. შოტლანდიარეფი ჯინჯიერო ბრიტეფიშ დო ანგლო-საქსეფიშ, უმოს ნორკებო დანიარეფიშ აკნაწყორას წჷმარინუანა.
კატეგორია:მოსოფელიშ კათეფი კატეგორია:ევროპაშ კათეფი *
მიკ ჯეგერი
სერ მაიკლ ფილიპ „მიკ“ ჯეგერი (დ. 26 კვირკვე 1943) — ინგლისარი მუსიკოსი, ბირეფიშ ავტორი, მაბირე, არტისტი დო პროდიუსერი, როკ-ბუნა როლინგ სთოუნზიშ ლიდერი ვოკალისტი. რე შხვადოშხვა ფილმეფიშ პროდიუსერი. გიშაშქუმალირი აფუ სოლო ალბომეფი ხოლო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:როლინგ სტოუნზიშ მაკათურეფი კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი მუსიკოსეფი კატეგორია:ინგლისარი როკ-მობირეეფი კატეგორია:დუნაბადი 1943
ფრანკ რიბერი
thumb|ფრანკ რიბერი (2008)
ფრანკ ბილალ რიბერი ფრანგი მობურთე, (ფრანგულო: Frank Bilal Ribéry), დებადჷ 1983 წანაშ 7 პირელს ბელონ-სიურ-მერს). ასე ლაჸაფენს გერმანიაშ ბუნდესლიგაშ კლუბის - მიუნხენიშ ბაიერნის.
კარიერა კლუბის
ოკლუბე კარიერა
2006-07 წანაშ სეზონს რიბერქ არძა ტურნირს ართო ეჭოფილო 68 ლაჸაფი ილაჸაფუ დო მჷთიღჷ 14 გოლი. თი სეზონს საფრანგეთიშ I ლიგას, მარსელქ ლიონიშ ოლიმპიკიშ უკული მაჟირა აბანი ქჷდეკინჷ.
2007 წანაშ 7 ივანობას, მიუნხენიშ ბაიერნიქ რიბერწკჷმა ქჷდოდჷ ოთხი წანამი კონტრაქტი, კლუბშოთ რეკორდული ფარაშა - 25 მილიონი ევროშა. რიბერს ქჷმეჩეს 7 ნომერამ მაიკა, ნამუქჷთ გჷმიჩოლჷ, კლუბიშ ლეგენდაშ - მეჰმეთ შოლიშ ბურთუაშე ულაშ უკული. რიბერს დებიუტი უღუდუ ართი თუთაშ უკული, მაჸალური ლაჸაფის, ნამუთჷ ბაიერნიქ 18:0 მიგჷ. თი ლაჸაფის რიბერქ ჟირი გოლი მითიღჷ.
რიბერს ოფიციალური დებიუტი ბაიერნის 2007 წანაშ 21 კვირკვეს უღუდუ, ბრემენიშ ვერდერწკჷმა ლაჸაფის, მაართა ლიგაპოკალიშ მაართა რაუნდის; რიბერქ თიმ დღას ჟირშახ მითიღჷ. რიბერქ შტუტგარტწკჷმა გვერდ-ფინალური მატჩის ხოლო მითიღჷ, მარა ტრამვაშ გეშა გჷშატებელქ აჸუ ფინალქ (ნამუთჷ ბაიერნიქ მიგჷ).
ინტერნაციონალური კარიერა
რიბერქ მაართათ საფრანგეთიშ ნაკათას ილაჸაფუ მექსიკაშ ნაკათაწკჷმა 2006 წანაშ 27 მესის. ლაჸაფი მიგჷ საფრანგეთიქ 1:0, რიბერი გეგშეჸონეს 74-ა წუთის დავიდ ტრეზეგეშ მანგიორო. 2006 წანაშ მოსოფელიშ ჩემპიონატის, სოდეთ მითიღ ართი გოლი. რიბერი იტალიაწკჷმა ფინალს ხოლო ლაჸაფენდ დო ხვალე ართშახ გიაშკუ კარშა გეძინელი ბორჯის.
პირადი რინა
ჟირი წანერი რდჷნ თიმწკჷმა რიბერქ, ბულონ-სურ-მერს, მუშ ფანიაწკჷმა ართო, ქჷმაჸუნჷ ავარიას, ნამუშ უკული სახეშ მარძგვანი განშე ქჷდასქჷდ ჟჷრ გჷნძე. სოიჷშახ ჩილო ქაჸუნუდუნჷ, მუში ალჟირალ ჩილქ რიბერი მართინუ ისლამშა. ასე თინეფს ჸუნა ჟირჷ ოსურსქუა, ჰიზია დო შაბინეზი, თე ეკონიაქ 2008 წანაშ 9 იანარს პარიზის დებადჷ.
ტიტულეფი
კატეგორია:ფრანგეფი კატეგორია:ფრანგი მობურთეეფი კატეგორია:დუნაბადი 1983
მიკრომეტრი
მიკრომეტრი, მიკრონი (μικρόν) — მეტრიშ მემილიონა ანუ მილიმეტრიშ მავითოშა ნორთი. მიკრომეტრის კინოხ მიკრონი (მკ) ჯოხოდჷ, ნამუშ ჯოხოდვალ დოთირჷ ზჷმა-წონაშ მა-13 გენერალურ კონფერენციაქ (1967). თე ართულს „გოსტ“ 7663-55-იშ დო წილობური ართულეფიშ ჯოხოდვალეფიშ გოჭყაფაშ წესიშ მეჯინათ გიადჷ მიკრომეტრიქ.
კუნტა ეშანუა:
ლიტერატურა
კატეგორია:სიგჷრძაშ ოზჷმალი ართულეფი
ოავტორე ნება
thumb|right|100px|© რე [[გათხილება ოავტორე ნებაშ თხილერობაშენი|ოავტორე ნებაშ თხილერობა შანი]] ოავტორე ნება – ცნება ომენოღალური სამართალს, ნამუთ ეთმოსახუნს თი ნებეფიშ ართოიანალას, ნამუეფით ორხველჷ მენცარობაშ, ლიტერატურაშ დო ხელუანობაშ ნახანდიშ მაქიმინალს (ავტორს) ვარა თიშ მონძეს. მუჭოთ წესინ გარკვიებული ბორჯით, მუდგაშ გულაშ უკულით ნახანდი გინმირთუ ოირკოჩე დორხველობათ.
კატეგორია:ომენოღალური სამართალი
მიკოზი
სქოლიო
კატეგორია:მიკოლოგია
ანკუაბიშ რაიონი
ანკუაბიშ რაიონი (Ancuabe) — რაიონი მოზამბიკის, კაბუ-დელგადუშ პროვინციას.
მოზამბიკიშ სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფით, 2007 წანას რაიონიშ მახორობა 107 238 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 4 836 კმ² რე, მახორობაშ მეჭედალა 22.2 კოჩი კმ²-ის.
რაიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა ანკუაბი.
სეტ გრინი
სეტ ბენჯამინ გრინი (Seth Green; დ. 8 ფურთუთა, 1974) — ამერიკალი არტისტი, კომიკოსი, ხონარამი არტისტი, ოტელევიზიე დო პროდიუსერი.
ისტორია
დებადჷ ფილადელფიას, პენსილვანია. მათემატიკაშ მაგურაფალი მუმა, დიდა ხანტუ.
დრამატული დო ბრელფერამი CM გიშარჩქინდჷ, მუჭოთ ბაღანა, მუჟამსჷთ თინა ვუდი ალენიშ რადიო დღალეფს ისხუნეს მაჸონაფალო.
ფულირი მოღეეფიშ მუსხირენ სერიას გიშარჩქინდჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1974
ლარს ულრიხი
ლარს ულრიხი (დ. 26 ქირსეთუთა 1963, გენტოფტი, დანია) — დანიარი დრამერი, უჯგუშო ჩინებული მუჭოთ ამერიკული მონკა მეტალ ბუნა მეტალიკაშ წოროდჷმარსხუაფალი. ლარსიქ დებადჷ გენტოფტის ოშქაშე კლასიშ ფანიას 1963 წანაშ 26 ქირსეთუთას. ვითოშქვით წანაშ ხანს ლარსიშ ფანიაქ გჷნორთჷ ოხორინალო ლოს ანჯელესშა, კალიფორნია. თაქ თიქ განცხადება გჷმაბჟინუ გაზეთის The Recycler, აკოხვადჷ ჯეიმზ ჰეტფილდის დო თინეფქ ქჷდარსხის ბუნა მეტალიკა.
სქოლიო
კატეგორია:მეტალიკა კატეგორია:დანიარეფი კატეგორია:დანიარი მუსიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1963
დარჩელი
დარჩელი — თემი საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტის. ზუგდიდიშე 20 კმ–ით, უჩა ზუღაშ პიჯიშე (ანარკიაშე) 10 კმ–ით რე დოჩილითაფირი. ოორუეშე დარჩელს თანჯანს ახალკახათი, კოკი დო ორსანტია, ბჟაეიოლშე ოფუტე ცაიშიშ კახათი დო დიდი ნეძი, ობჟათეშე ორულუ დო ანარკია, ოდო ბჟადალუშე წყარმალუ ინგირი მუში ნადუეფით, ოდო წყარმალუ ჯუმი ბჟაეიოლშე–ბჟადალუშა, დახე ოფუტეშ ტერიტორიას შქას რთჷნს დო თაქინეშეს აკათუ წყარმალუ ინგირს.
იდვალუაფუ ზუღაშ დონეშე 8-10 მეტრაშ სიმაღალას. ღურთუთას ოშქაშე ტემპერტურა +4 –7 გრადუსიე, ზარხული ტიბუე. კვირკვეშ დო მარაშინათუთაშ ოშქაშე ტემპერატურა 22-24 გრადუსის ომანგჷ. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანც 2781 ადამიერი.
ოფუტეშ ჯოხოშ ისტორია
დარჩელიშ ჯოხოშ გედვალაშ ამბე ეკონიაშა ვარე დუდგედგჷმილი. არძაშ უმოსი დაჯერაფალი რე ტოპონიმი "დორჩელი" ("დორჩაფილი"), ნამუთ ბონი, უგვალე დიხას ჯოხო. . ყაზახი კოჩი თქუანდჷ ,,დორჩელი“–იან, წორეთ თე მარგალური ზიტყვა ,,დორჩელი“–შე ეშულირო მიორჩქჷდ ჩინებული კალიგრაფის დო პედაგოგის იოსებ ქობალიას ჯოხოდვალა ,,დარჩელი“.
მახორუეფი
მახორუეფი უმოსო ქორთუეფი რენა. მეთხოზჷნა შხუ მეორინჯალას, ჯგირო რე გოვითარაფილი მეღეჯობა, მემაფურინჯობა, აფხვადუნა ფანიეფი ნამუეფით მეთხოზჷნა მეფსკალობას. ნოტყეფშე ხე მუხვი, თრია, ძღაბქურცამი, აღიაღი, ტურა.
ისტორია
დარჩელი დიო ხოლო XVII უკუნს რე შინელი. ოფუტე დარჩელს გინოდგვე ჯაშ ოხვამე. სხუნუეფიშ პერიოდის ჯაშ ოხვამე აკურღვაფუნა დო დარჩელიშ ვარსული სკოლაშა გეგნუჩამუნა, ნამუთ თი პერიოდის იკიდუდჷ. 2008 წანას ოსხირი ენურღვეს ოხვამეშ კიდუას, ნამუთ მოთებას ეხოლებუ. დარჩელი ტრადიციულო ეთმოშანჷნდჷ მარიობაშ დღახუს ,,მარაშინას“. თე დღახუს ოფუტე ირწანურო მანჯუნდჷ 15 მარაშინათუთაშე ჟირი მარაშ გოძვენას. ედომუშამი დარჩელი მიშმაკათუდჷ მარაშინა–ჯარალუაშო ხაზირაფას. მარულაშო გჷმორთილი რდჷ 11 კმ–ამი ორულუ გოძვენა, ჟირხოლო განშე გონწკარილი ჯალეფით. ბოლო დღალეფს მარაშინა–ჯარალუა იკილუდჷ სპორტული ღონისძიებეფით.
1992-94 წანეფიშ ომენოღალური ლჷმაშ ბორჯის ოურდუმე ფორმირაფაქ "მხედრიონქ" ოფუტეს 26 ჸუდე გეგნოჭვჷ.
2008 წანაშ რუსეთი-საქორთუოშ ლჷმაშ უკული დარჩელს მუსხირენ დღას რუსეთიშ არმიას აფუდჷ ოკუპირაფილი სამარგალოშ შხვა ნოღეფი დო ოფუტეეფიშ წორო.
სპორტი
XX უკუნიშ ეკონიას დარჩელს ჸუნდჷ კუჩხბურთიშ ბუნა "ჩელა", ნამუთ ლაჸაფენდჷ დიო სხუნუეფიშ დო უკული დუდიშული საქორთუოშ ჩემპიონატიშ თუდონ ლიგეფს დო თასის.
ოფუტე ამდღა
ოფუტე დარჩელს რე ჟირი ოშქაშე სკოლა, სოდეთ თეჟამო გურაფულენს 800–შე უმოსი მოგურაფე დო პედაგოგიური საქვარუას მეჸუნს 80–შე უმოსი მაგურაფალი, ობაღანე ბაღი 100 ბაღანაშა, პოლიციაშ გჷნორთი, ოფუტეს რე ოვაჭარე დო ოჸოფარინე მოინალაფაშ ობიექტეფი, ოლეხე, აფთიაქი, ფურნე შ.პ.ს ,,ფუნდუკი,“  თხირიშ გინმამუშებელი ქარხანა ,,ქესქია“, კულტურაშ ჸუდე, ბიბლიოთეკა დინდარი წინგიერი ფონდით.
წყუეფი
კატეგორია:ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
ჯვ. წ. 340-იანეფი
— ჯვ. წ. IV ოშწანურაშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ ჯვ. წ. 349 წანას დო გეთჷ ჯვ. წ. 340 წანას.
მოლინეფი
კატეგორია:
9 ღურთუთა
9 ღურთუთა (იანარი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ მა-9-ა დღა. წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე (ნარკი წანეფს — ).
ნიუ-იორკიშ მოსოფელიშ გჷმოფინუა (1939)
thumb|ხუნუეფიშ რსხუშ პავილიონი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ გჷმოფინუეფი კატეგორია:1939 კატეგორია:ნიუ-იორკი კატეგორია:ნიუ-იორკიშ მოსოფელიშ გჷმოფინუეფი
დიდი კატუეფი
კაბეტი კატუეფი — კატუშობურეფიშ ფანიაშ თახმი კატუეფიშ გიმენფანიაშ ართართი გვარეფიშ ბუნა რე. ირთუ 2 გვარო: Panthera (4 ბუნა: ნჯილო, ჸილო, ლეოპარდი, იაგუარი) დო Uncia (1 სახეობა: თჷრიშ ლეოპარდი).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კატუშობურეფი
სიპე-სიპეშ მუნიციპალიტეტი
სიპე-სიპეშ მუნიციპალიტეტი (Sipe Sipe) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიას, კოჩაბამბაშ დეპარტამენტიშ კილიაკოლიოშ პროვინციას. 2010 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 44 46 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 498 კმ² რე.
მუნიციპალიტეტი მუშ ჸურეშე კანტონეფო ირთუ.
ნიკოლა ტესლა
ნიკოლა ტესლა (დ. 10 კვირკვე, 1856, ავსტრია-უნგრეთი-ღ. 7 ღურთუთა 1943, ნიუ-იორკი, ააშ) — სერბი დო ამერიკალი ფიზიკოსი, ინჟინერი დო ელექტრო გჷმმაგონებელი. ტესლას უღუ გჷმოგონებეფი ელექტრობაშ დო მაგნეტიზმიშ დარგეფს.
რესურსეფი ინტერნეტის:
კატეგორია:დუნაბადი 1856 კატეგორია:ნაღურა 1943 კატეგორია:სერბეფი კატეგორია:სერბი გჷმმაგონებელეფი კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი გჷმმაგონებელეფი კატეგორია:ამერიკალი ფიზიკოსეფი
ჯონ სავაჯი
ჯონ სავაჯი (John Savage; დ. 25 მარაშინათუთა, 1949, ნიუ-იორკი) — ამერიკალი არტისტი. ნანდული ჯოხო რე ჯონ სმელი იანგსი. ჩინებული რე ფილმიშე ირემეფიშ ჯინორი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1949 კატეგორია:ნიუ-იორკალეფი
ბურიატეთი
მინი|მარჯვნივ|250პქ|ბურიატეთი რუსეთიშ რუკას მიშურს რუსეთიშ ფედერაციაშა, რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტი რე.
რე ცჷნდჷრიშ ფედარალურ ოკრუგიშ აკოდგინალუას.
რესპუბლიკაშ ნანანოღა — ულან-უდე.
ოორუეშე დო ბჟადალშე (აკვატორიათ ბაიკალიშ ტობაწკჷმა) რესპუბლიკა უხურგანს ირკუტსკიშ ოლქის, შორიშ ბჟადალშე ძალამ მერკე გოძვენათ გინმურს ხურგა რესპუბლიკა ტუვაწკჷმა, ობჟათეშე გინმურს სახენწჷფო ხურგა მონღოლეთწკჷმა, ბჟაეიოლშე — ხურგა მელენბაიკალეთიშ აკანწკჷმა.
რესპუბლიკაქ დირსხუ 1923 წანაშ 30 მესის.
ლეციცხვაიე
ლეციცხვაიე - ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ მარტვილიშ მუნიციპალიტეტის, (ხუნწიშ თემი), ოდიშიშ რზენს, წყარმალუ ნოღელაშ (რიონიშ მარძგვანი ნადუ) კვარჩხანი ჸურე. ზუღაშ დონეშე 150 მ, მარტვილიშე 5 კმ. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 364 კოჩი.
ლიტერატურა
კატეგორია:მარტვილიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
ატმოსფერო
მინი|პლანეტა იუპიტერი დო თიში ატმოსფერო ატმოსფერო (ατμός — ორქი დო  — სფერო) — აირჯგჷ დანცხი, ნამუთ ცალურ რსხულეფს მუკ-მუკი გოძჷ გრავიტაციაშ გეშა. თიშენ, ნამდა ვარსებენს კვათირი ხურგა ატმოსფეროს დო პლანეტეფშქას განს, ძაკო, ატმოსფეროთ მიშეკოროცხუ ცალური რსხულეფიშ მუკ-მუკი არსებული არე, სოდეთ აირამი აკანი ირთანს თინაწკჷმა ართო მუჭოთ ართიანი თელი. კანკალე პლანეტაშ ატმოსფეროშ სიტომბა, ნამუთ მიშადირთუ ჯინჯიერო აირეფშე, შილებე რდას ძალამი დიდი. ატმოსფეროშ მახასიათაფალი დოჸუნელიე მეჩამილი ცალური რსხულიშ ზჷმაშა, მასაშა, ტემპერატურაშა, რთაფაშ სიჩქარეშა დო ქიმიურ აკოდგინაშა. დიხაუჩაშ ატმოსფერო ჯინჯიერო აზოტიშე დო ჟანგბადიშე აკმოდირთუ, იუპიტერიშ დო სატურნიშ ატმოსფეროეფი თარო წყარბადის დო ჰელიუმს იკათუანა. ხოლო გინორთი უღჷ დიხაუჩაშ ატმოსფერო ნოშქერორჟანგით დიდარი მარსიშ დო ვენერაშ ატმოსფეროეფშე. ატმოსფერო აპალუ არძა მასამ რსხულს, დიხაუჩაშ ტიპიშ პლანეტეფს დო აირამ გერგეზეფს. დაბალტემპერატურამი აირუანი გერგეზეფი — იუპიტერი, სატურნი, ურანი დო ნეპტუნი ისქილიდუანა თარო დაბალ მოლეკულურ მასაშ აირეფს — წყარბადის დო ჰელიუმს. მაღალტემპერატურამ აირამ გერგეზეფს — მუჭომით რენა HD 209458 b ან 51 Pegasi b მინი, თის ვესქილიდუანს დო თინეფიშ ატმოსფეროშ მოლეკულეფი აკანს იფაჩუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ატმოსფერო კატეგორია:პლანეტოლოგია კატეგორია:აირეფი
ფუთიშ ონიშოლი
ონიშოლი იდვალუაფუ ნოღაშ ოორუე-ბჟადალ ნორთის, წყარმალუ რიონიშ დელტას, ოორუე ჸაშ დო ნარიონალიშ შქას, ნორთობურო ნაბადაშ დო კოკიშ მიკრორაიონეფიშ ტერიტორიას. ონიშლი 49 ჰა ფართობის იდვალუაფჷ.
სქოლიო
კატეგორია:საქორთუოშ ონიშოლეფი კატეგორია:ფუთი
ჯოდპურიშ ოლქი
ჯოდპური (जोधपुर ज़िला; Jodhpur) — ოლქი ინდოეთიშ შტატი რაჯასტანს. ოლქი შტატიშ ცენტრალურ ნორთის იდვალუაფუ. დირსხუ 1949 წანას, კინ თე ჯოხოშ მაღვენი სათაროშ აბანს. ოლქი გორთილი რე 5 გიმენოლქო. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე — ნოღა ჯოდპური. ოლქი ისტორიული რეგიონი მარვარიშ ცენტრი რე. 2001 წანაშ ედომუშამინდური მახორობაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, აკმადგინანდჷ 2 886 505 კოჩის. ძინათებული მახორობაშ ჭარუა-კითხირიშ რჩქინაშ დონე აკმადგინანდჷ 57,38%-ის, ნამუთ ოშქაშეინდური დონეშ გიმე რე (59,5 %). ოლქიშ ნოღაშ მახორობაშ წილი რდჷ 33,85%.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რაჯასტანიშ ოლქეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ოლქეფი
აბდულა II
აბდულა II (აბდულა ბენ ჰუსეინი, الملك عبد الله الثاني بن الحسين) (დ. 30 ღურთუთა 1962, ამანი) — იორდანიაშ ჰაშემიტური ომაფეშ მამართალი მონარქი. აბდულაქ იორდანიიაშ მაფათ 1999 წანაშ 7 ფურთუთას, თიშ უკული, მუთ მუამუში ჰუსეინ I-ქ დოღურჷნ.
კატეგორია:იორდანიაშ მაფეფი
რიანა
რიანა (Rihanna /riːˈɑːnə/), რსული ჯოხო რობინ რიანა ფენტი (დ. 20 ფურთუთა, 1988) ჩინებული მუჭოთ რიანა, — ბარბადოსალი მობირე, არტისტი, კომპოზიტორი დო დიზაინერი. თიში კარიერაქ დიჭყჷ პროდიუსერ Evan Rogers-წკჷმა აკოხვალამას, 2003 წანას. თიქ კონტრაქტი გაფორმჷ „Def Jam Recordings“-წკჷმა, უკული hip-hop პროდიუსერწკჷმა დო რეპერ Jay-Z-წკჷმა. რიანაშ ოდებიუტე ალბომი რდჷ „Music of the Sun“ (2005), ნამუქჷთ „ბილბორდიშ“ მუნაჩამეფით ტოპ ვითულიშ მასუმა აბანი დეკინჷ, თიში სინგლის „Pon de Replay“ ბილბორდიშ ჩარტეფიშ მავითა აბანქ ხვადჷ. თიში მაჟირა ალბომი რდჷ „A Girl Like Me“ (2006), ნამუქჷთ მა-5 აბანი დეკინჷ ამერიკაშ ჩარტეფს მუში სინგლით „SOS“. „Good Girl Gone Bad“ (2007) რდჷ მასუმა ალბომი ჰიტეფით: „Umbrella“, „Don't Stop the Music“, „Take a Bow“, დო „Disturbia“. ათე ალბომი ნომინირაფილი რდჷ 9 ნომინაციას, გიმორძგჷ საუჯგუშო რეპწკჷმა მეწყორილი ბირაშო („Umbrella“). თიში მაანთხა ალბომი რდჷ „Rated R“ (2009), სინგლეფით: „Russian Roulette“, „Hard“, დო ნომერ მაართა ჰიტით „Rude Boy“. მახუთა „Loud“ (2010), ნომერ მაართა ჰიტეფით: „Only Girl (In the World)“, „What's My Name?“, დო „S&M“. თიში მაამშვა ალბომი რდჷ „Talk That Talk“ (2011) ჰიტეფით „Where Have You Been“ დო მოსოფელიშ ჩარტეფიშ ემაჭოფალი ჰიტით „We Found Love“. რიანაშ მაშქვითა ალბომქ „Unapologetic“ (2012) იჸუ ნომერ მაართა ბილბორდიშ ჩაrტეფს მუში ნომერ მაართა ჰიტით „Diamonds“ დო „Stay“. თიში მაბრუო ალბომი რდჷ ANTI, ჰიტით „Work“. სოლო ბირეფიშ მოხ თინა მუშენდჷ ემინემწკჷმა („Love the Way You Lie“) („The Monster“), შაკირაწკჷმა („Can't Remember to Forget You“), T.I-წკჷმა („Live Your Life“), Jay-Z-წკჷმა დო კანიე უესტიწკჷმა („Run This Town“). რიანაქ გჷმოჩჷ 41 ალბომი დო 150 მილიონი ბირა გალენ ქიანეფს. თიში ბრელი ბირა არძა ბორჯიშ არძაშე მაღალ გჷმოჩამაფონი რე, მაგალითო: „Umbrella“, „Take a Bow“, „Disturbia“, „Only Girl (In the World)“, „S&M“, „We Found Love“, „Diamonds“ დო „Stay“. არძაშე ახალი დო ჭვირთი სოლო მარსულებერი. მეღებული აფუ მიარე ჯილდო, თინეფ შქას რე: ბრუო გრემი, ბრუო American Music Awards, 23 Billboard Music Awards, დო ჟირი BRIT Awards. American Music Awards 2013 წანას თიქ მიღჷ მაართა Icon Award. 2 მანგის, 2014 წანას მიღჷ თარი მეჭირნაფაშო the Council of Fashion Designers of America (CFDA). რიანა შხირო ითირანს სტილს.
სქოლიო
კატეგორია:ბარბადოსალი მუსიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1988
ჰოვარდ უები
thumb|ჰოვარდ მილტონ უები ჰოვარდ უები (ინგლ. Howard Melton Webb, დ. როტერჰემი, იორკშირი, ინგლისი, 14 კვირკვე 1971) — ინგლისარი არბიტრი, 2005 წანაშე ფიფაშ არბიტრი.
პიერ კიური
thumb| პიერ კიური პიერ კიური (Pierre Curie; დ. 15 მესი, 1859 — ღ. 19 პირელი, 1906) ფრანგი ფიზიკოსი, პიონერი კრისტალოგრაფიაშ, მაგნეტიზმიშ, პიეზოელექტრული მოღეეფიშ გურაფას. ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი 1903 წანას. 1903 წელს თიქ ალმასქუ მარი სკლოდოვსკა-კიური დო ანრი ბეკერელწკჷმა ართო ნობელიშ პრემია გეჭოფჷ ფიზიკაშ დარგის „პროფესორ ბეკერელიშით გითოგორილი რადიაციაშ ფენომენიშ დოგურაფაშა მიშაღალირი გჷშაკერძაფილ თიაშ ოშინალო“.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგეფი კატეგორია:ფრანგი ფიზიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიკაშ დარგის კატეგორია:დუნაბადი 1859 კატეგორია:ნაღურა 1906
10 ღურთუთა
10 ღურთუთა (იანარი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ მა-10-ა დღა. წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე (ნარკი წანეფს — ).
გვინეაშ პრეზიდენტი
thumb|150px|გვინეაშ შილაგვინეაშ პრეზიდენტი — გვინეაშ სახეხენწჷფოშ მადუდე, ნამუსჷთ მახორობა გიშმაგორუნს 5 წანაშ ხანით. 2001 წანაშ საკონსტიტუციო თირუეფიშ მეჯინათ პრეზიდენტიშ ნებაგოქუნელობაშ ვადაქ მიძინუ 7 წანაშახ, ართდოიგივე პიჯიშ გიშაგორუა შილებე უგუხურგე მუდანობათ. პრეზიდენტი რე აკოანჯარაფილი ნძალეფიშ თარსარდალი, აყალიბენს თარობას, დჷთმარინუანს ქიანაშ პრემიერ-მინისტრის. პრეზიდენტიშ პოსტიქ გიჭყჷ 1958 წანაშ 10 გერგობათუთას კონსტიტუციაშით.
ჯვ. წ. 350-იანეფი
— ჯვ. წ. IV ოშწანურაშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ ჯვ. წ. 359 წანას დო გეთჷ ჯვ. წ. 350 წანას.
მოლინეფი
კატეგორია:
შარმ-ელ-შეიხი
შარმ-ელ-შეიხი (شرم الشيخ‎‎) — ნოღა ეგვიპტეს. იდვალუაფუ სინაიშ ჩქონიშ უკიდაშ ობჟათე ნორთის. ნოღას გიშალი უღუ ჭითა ზუღაშა. შარმ-ელ-შეიხი ძალამ მეჭედელო დოხორელი რე, 2006 წანაშ მუნაჩემეფით, ნოღაშ მახორბა აკმადგინანდჷ 35 000 ადამიერს. წჷმარინუანს ობჟათე სინაიშ ართ-ართი შანულამი ნოღას.
ფოტო გალერეა
<Gallery> Image:NaamaBay2005.JPG|შარმ-ელ-შეიხი სერით Image:Sharm_el-Sheikh_-_Naama_bay.jpg|შარმ-ელ-შეიხიშ თარი შოშე. Image:SharmBeach.JPG|წყარპიჯი. Image:Sharm el-Sheikh International Airport.jpg|შარმ-ელ-შეიხიშ საირქიანო აეროპორტი. Image:Mercato frutta sharm.jpg|შარმ-ელ-შეიხიშ ხილიშ მაღაზია. Image:Sharm el Sheikh map.png|შარმ-ელ-შეიხიშ რუკა. Image:Aft view Thistlegorm.jpg|შარმ-ელ-შეიხიშ ზუღაშ ქვინჯი. Image:Dusk egypt sharm el sheikh.jpg|შარმ-ელ-შეიხი. </Gallery>
სქოლიო
კატეგორია:ეგვიპტეშ ნოღეფი
ალქიმია
270px|thumb|ალქიმიკოსეფი ლაბორატორიას ალქიმია (არაბ الكيمياء) — შქა ოშწანურეფს რდჷ მენცარობა, ნამუშ ღანკი შხვადოშხვა ლითონეფიშ ძვირფას ლითონეფო (ორქო, ვარჩხილი) გინორთინაფა რდჷ. ალქიმიკოსეფს ოქრო არძაშე უმოს ედომორინელი ნივთიერებათ მიოჩქჷდეს დო თინერ ნივთიერებას გორჷნდეს, ნამუთ უბრალო ლითონიშ ორქოშა გინორთინაფას დაჩქარენდჷ. თე ნივთიერებას ნამთინე „ფილოსოფიურ ქუას“, ნამთინე „ჭითა ნჯილოს“, დო შხვა „უღურალაფაშ ელექსირს“ უძახჷდჷ. ალქიმიკოსეფქ, თიშ უმკუჯინუო, ნამუდა ღანკიშა ვემიაჭირინეს, იშენით დიდი თია მიშეღეს ქიმიაშ გოვითარაფაშა. თინეფქ გაჭყეს ბრელი ქიმიური ლაბორატორია, სოდგათ აშეგურეს ნივთიერებაშ ბრელი მუშება, გიმიგონეს ბრელი ლაბორატორიული ხეჭკუდი. ალქიმიკოსეფიშ არძაშე ჩინებული ღანკეფი ორდჷ: არძანერი მეტალიშ ორქოშა ვარა ვარჩხილშა გინორთინაფა(ქრისოპოეია) დო პანაცეაშ ანუ რინაშ ელექსირიშ ხაზჷრაფა. თენა რე წამალი ნამუთ საშუალებას ირძენს დასქილიდუას არძანერი ლახარა დო ქიმერჩას უღურალაფა. შქა ოშწანურეფიშ დაჭყაფუს ევროპალ დო აზიარ ალქიმიკოსეფქ დიდი ჟამი დუთმეს ფილოსოფიური ქუაშ, ლეგენდარული ნივთიერებაშ გორუას, ნამუთ მიაზრებუდ უციო ინგრედიენტო ჟირხოლო ჟიდოგიმოკოროცხილი ღანკიშ მიოჭირინაფალო.
ვიქტორია (გოართოიანაფილი ომაფე)
ვიქტორია (ინგლ. Victoria; დ. 24 მესი 1819 – ღ. 22 ღურთუთა 1901) — გოართოიანაფილი ომაფეშ დიაფალი ჰანოვერეფიშ დინასტიაშე 1837-1901 წანეფს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გოართოიანაფილი ომაფეშ მონარქეფი კატეგორია:მამართვალი ფილატელისტეფი კატეგორია:ავსტრალიაშ მონარქეფი კატეგორია:დუნაბადი 1819 კატეგორია:ნაღურა 1901
ტაკაჩიშ მუნიციპალიტეტი
ტაკაჩიშ მუნიციპალიტეტი (Tacachi) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიას, კოჩაბამბაშ დეპარტამენტიშ პუნატაშ პროვინციას. 2010 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 3 105 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 67 კმ² რე.
მუნიციპალიტეტი მუშ ჸურეშე კანტონეფო ირთუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლივიაშ მუნიციპალიტეტეფი
ვიქტორ კაშაი
thumb|ვიქტორ კაშაი ვიქტორ კაშაი (დ. 10 ეკენია, 1975, ტატაბანია, უნგრეთი) — უნგრალი არბიტრი, 2003 წანაშე FIFAშ არბიტრი, უეფა-შ ელიტურ არბიტრეფიშ კატეგორიაშა მიშმურს.
Syncopy Films
Syncopy Films (ხოლო ჩინებული მუჭოთ სინკოპი) — ბრიტანულ/ამერიკული კინოკომპანია, ნამუთ დარსხჷ რეჟისორქ, სცენარისტიქ დო პროდიუსერქ კრისტოფერ ნოლანქ მუში ალმასქუწკჷმა ემა თომასწკჷმა ართო. სინკოპის ორხველ კრისტოფერ ნოლანიშ არძა ფილმი სურათეფიშ ინსომნია დო მემენტო, ხოლო ზეკ სნაიდერიშ „ფულანდიშ ადამიერიშ“ მეტი, ნამუთ 2013 წანას გიშართჷ.
ფილმეფი
კატეგორია:კინოსტუდიეფი
ჭაფურია
thumb|300px|გოძინელი ჭაფურიაშ კრისტალეფი ჭაფურია თაშნეშე შანქარი (sákchar, სანსკრ. sárkara: ქვიშა, ჭაფურიაშ ქვირი, შანქარიშ ქვირი) — გემუანი გემოშ ოჭკომალი პროდუქტი. კალორიულარა 100 გრამ ჭაფურიას 1,68 მეგაჯოული (დოხოლადირო 400 კკალ). აწარმენა ჩე კრისტალურ ჭაფურიას (ჭაფურიაშ ქვირი) დო რაფინირებულ ჭაფურიას (კენჭი ჭაფურია, რაფინირაფილი ქვირი, პუდრი). ბონი გჷმორინაფაშ მოხ ხვარენა საკონდიტრე, ქობალიშ, საკონსერვე, ღვინიშ დო შხვა სახეშ ნაწარმეფს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნოშქერწყარეფი კატეგორია:ოჭკომალი
ჯჰალავარიშ ოლქი
ჯჰალავარი (Jhalawar) — ოლქი ინდოეთიშ შტატი რაჯასტანს. ოლქი შტატიშ ობჟათე-ბჟაეიოლშე იდვალუაფუ. დირსხუ 1947 წანას, კინ თე ჯოხოშ ტომურ სათაროშ აბანს. დორთილი რე 6 გიმენოლქო. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე — ნოღა ჯჰალავარი. 2001 წანაშ ედომუშამინდური მახორობაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, აკმადგინანდჷ 1 180 342 კოჩის. ძინათებული მახორობაშ ჭარუა-კითხირიშ რჩქინაშ დონე აკმადგინანდჷ 57,98%-ის, ნამუთ ოშქაშეინდურ დონეშ გიმე რე (59,5 %).