cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
მოზაფარ ალ-დინ შაჰი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სპარსეთიშ მონარქეფი კატეგორია:დუნაბადი 1853 კატეგორია:ნაღურა 1907 კატეგორია:ყაჯარეფიშ დინასტიაშ შაჰეფი კატეგორია:XIX ოშწანურაშ აზიაშ მონარქეფი
ელ-დორადო (პროვინცია)
thumb|right|150px|ელ-დორადოშ პროვინცია. ელ-დორადო — სან-მარტინიშ რეგიონიშ (პერუ) პროვინცია. ელ-დორადოშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრიე ნოღა სან-ხოსე-დე-სისა. 2005 წანაშ ეჭარუაშ მოღალუთ პროვინციაშ მახორობა აკმადგინანს 31,198 ადამიერს, ოშქარი მეჭედალა კმ²-ის 24.0 ადამიერს. ელ-დორადოშ ფართობიე 1,298.14 კმ². პროვინცია ირთუ 5 რაიონო.
რობერტ ბარანი
რობერტ ბარანი (უნგრ. Róbert Bárány; დ. 22 აპრილი, 1876, ვენა, ავსტრია-უნგრეთიშ იმპერია — ღ. 8 პირელი, 1936, უფსალა, შვედეთი) — უნგრალი ოტოლოგი, ვესტიბულარული აპარატიშ მენცარული რკვიებაშ გეშა გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის, 1914 წანას. ვესტიბულარული სისტემაშ რკვიებაშო გიმიგონჷ ბარანიშ დახვენჯი, ნამუთ ასე პილოტეფიშ ტრეინინგიშო გიმირინუაფჷ.
ილი (წყარმალუ)
ილი (Іле; Или; 伊犁河; Ил) — წყარმალუ ჩინეთის (სინძიანი) დო ყაზახეთის (ალმათიშ ოლქი). ილი იჭყაფუ ტიან-შანიშ გვალეფს, ოდუდე რე წყარმალუეფ: ტეკესი დო კუნესი. ილი ინაკათუ ბალხაშიშ ტობას. წყარმალუ ილიშ სიგინძა რე 1439 კმ. ათავრეშე 815 კმ. ყაზახეთის რე. აუზიშ ფართი 140,000 კვ.კმ.
ჩილიკი
ჩილიკი (რუს. Чилик, ყაზახ: Шілік Shilik, Шелек Shelek) რე წყარმალუ ყაზახეთის, ალმათიშ ოლქის, წყარმალუ ილიშ ნადუ. სიგჷნძა 245 კმ. ღანჩოშ ფართობი 4,980 კვ.კმ.
კარაული
კატეგორია:რაჯასტანიშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი
ტაპიშ ოლქი
ტაპი (તાપી જિલ્લો; Tapi) — ოლქი ინდოეთიშ შტატი გუჯარათის. ოლქიქ დირსხუ 2007 წანაშ 2 გჷმათუთას, სურატიშ ოლქიშ ტერიტორიაშ ნორთშე. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოღა ვიარა. ოლქიშ ფართობი — 2951 კმ². 2001 წანაშ ედომუშამინდური მახორობაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, აკმადგინანდჷ 719 634 კოჩის. left|400px
კატეგორია:გუჯარათიშ ოლქეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ოლქეფი
ფრიბური
ფრიბური (Fribourg) ვარ-და ფრაიბურგი (Freiburg) — ნოღა შვეიცარიაშ ბჟადალშე, ფრიბურიშ კანტონიშ ნანანოღა. ნოღა ანდანინამი რე: მახორობაშ დოხოლაფირო 58% ფრანგულო რაგადანს, 22% — გერმანულო, 5% — იტალიურო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრიბური კატეგორია:შვეიცარიაშ ნოღეფი
ბელიავისტა (პროვინცია)
thumb|right|150px|ბელიავისტაშ პროვინცია. ბელიავისტა — სან-მარტინიშ რეგიონიშ (პერუ) პროვინცია. ბელიავისტას ბჟაეიოლშ უხურგანს ლორეტოშ, ოდო ობჟათეშე უანუკოშ რეგიონეფი. ბელიავისტაშ ფართობიე 8.050.90 კმ². პროვინცია ირთუ 6 რაიონო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სან-მარტინიშ რეგიონიშ პროვინციეფი კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი
რობერტ ბოილი
რობერტ ბოილი (ინგლ. Robert Boyle; დ. 25 ღურთუთა, 1627, ლისმორი, ირლანდიაშ ომაფე — ღ. 31 ქირსეთუთა, 1691, ლონდონი, ინგლისი) — ბრიტანალი ქიმიკოსი, ფიზიკოსი დო ფილოსოფოსი, ქიმიაშ მენცარობაშ ართ-ართი დუმარსხუაფალი დო ექსპერიმენტალური მენცარული მეთოდიშ ართ-ართი პიონერი, შინელი რე ბოილიშ კანონით. ბოილი რე ავტორი მონუმენტალური ნახანდიშ სკეპტიკოსი ქიმიკოსი, გიშაშქუმალირ 1661 წანას.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბრიტანალეფი კატეგორია:ბრიტანალი მენცარეფი კატეგორია:დუნაბადი 1627 კატეგორია:ნაღურა 1691
გერგემიში
გერგემიში — ოფუტე საქორთუოს, აფხაზეთიშ ავტონომიურ რესპუბლიკას, გულრიფშიშ მუნიციპალიტეტის (წებელდაშ თემი), წყარმალუ აზანთაშ მარძგვან წყარპიჯის. ზუღაშ დონეშე 550 მ, გულრიფშიშე 35 კმ. 2008 წანაშე ოკუპირაფილი რე რუსეთიშ ფედერაციაშით.
სქოლიო
კატეგორია:წებელდაშ თემიშ ოფუტეეფი კატეგორია:გულრიფშიში მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი კატეგორია:აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ ოფუტეეფი კატეგორია:საქორთუოშ ოფუტეეფი კატეგორია:რუსეთიშით ოკუპირაფილი საქორთუოშ ოფუტეეფი
ჰიუ ლორი
ჯეიმს ჰიუ კალუმ ლორი (James Hugh Calum Laurie; დ. 11 მანგი, 1954) - ინგლისარი არტისტი, ჭარუ, დირექტორი, მუსიკოსი, მობირე დო კომიკოსი. 2004-2012 წანეფს არსულენდჷ ექიმი გრეგორი ჰაუსი-შ როლს სერიალს ექიმი ჰაუსის. ათე პერსონაჟიქ მაგებაფუ ჟირი ორქოშ გლობუსი დო ჟირი ეკრანიშ არტისტეფიშ გილდიაშ ჯილდო. ლორი რდჷ 2011 წანაშ გინესიშ მოსოფელიშ რეკორდეფიშ წინგის მუჭოთ არძაშე ძირაფილი ტელევიზიას დო ართ-ართი არძაშე უმოსი გინოგაფური არტისტი ოტელევიზიე დრამას, გიმიმუშენდჷ  £250,000 ($409,000) ირი ეპიზოდიშე სერიალს ჰაუსის. 2016 წანას ოკათუდ მინი სერიალს სერიშ მაჯღვერს ტომ ჰაიდელსტონწკჷმა ართო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1959
ადრიანო ჯიანინი
ადრიანო გიანინი (დ. 10 მესი, 1971) — იტალიარი არტისტი. თინა რე ჯანკარლო ჯანინიშ ბოში. 2004 წანას ლაჸაფენდჷ ფილმის ოუშენიშ ვითოჟირი მაჸალე. თინა ახნარენდჷ ჰით ლეჯერიშ ხონარს წკურუმია აიარიშ იტალიურ თანგუას (მუამუში ახონარენდჷ ჯეკ ნიკოლსონს/ჯოკერს ტიმ ბარტონიშ ფილმის ბეტმენი.
ემბა
ემბა (ყაზახ. Ембі, Жем) — წყარმალუ ყაზახეთის, გურიევიშ ოლქის. წყარმალუ იჭყაფუ მუღოჯარეფიშ გვალეფს დო ინაკათუ კასპიაშ ზუღას. წყარმალუშ სიგინძა რე 712 კმ. აუზიშ ფართი 40,400 კვ.კმ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ყაზახეთიშ წყარმალუეფი
არავალიშ ოლქი
არავალი (અરવલ્લી જિલ્લો) — ოლქი ინდოეთიშ შტატი გუჯარათის. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოღა მოდასა.
კატეგორია:გუჯარათიშ ოლქეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ოლქეფი
მოიობამბა (პროვინცია)
thumb|right|150px|მოიობამბაშ პროვინცია. მოიობამბა — სან-მარტინიშ რეგიონიშ (პერუ) პროვინცია. მოიობამბას ოორუეშე უხურგანს ლორეტოშ რეგიონი. მოიობამბაშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრიე ნოღა მოიობამბა. 2005 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით პროვინციაშ მახორობა აკმადგინანს 106,033 ადამიერს, ოშქაშე მეჭედალა კმ²-ის 28.1 ადამიერს. მოიობამბაშ ფართობიე 3,772.31 კმ². პროვინცია ირთუ 6 რაიონო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სან-მარტინიშ რეგიონიშ პროვინციეფი კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი
მაიოტა
მაიოტა (შიკომორი Maore, Mayotte) — საფრანგეთიშ ზუღაშმელენი დეპარტამენტი 2011 წანაშე, ნამუთ ინდოეთიშ ოკიანეშ ბჟადალი ნორთის მარენი მოზამბიკიშ საროტის იდვალუაფუ, ოორუე მოზამბიკიშ დო ოორუე მადაგასკარიშ შქას მადვალუ კომორიშ კოკეფს. მაიოტაშ ნანანოღა რე მამუცუ. მაიოტაშ ფართობი აკმადგინანს 374 კმ²-ს, დო მახორობაშ მუდანობა 2020 წანაშ ეჭარუაშ მეჯინათ 279,471 ადამიერს აკმადგინანს. ზღუღაშმელენი დეპარტამენტი მაიოტა დორთილი რე 17 კომუნათ.
რეგიონი 1976 წანაშე ოდებელი ტერიტორია რე საფრანგეთიშ დო კომორიშ კოკეფიშ რსხუშ შქას, ნამუშ კონსტიტუციაშ მეჯინათ მაიოტას უღუ ავტონომიური კოკიშ სტატუსი. გოეროშ გენერალური ასამბლეა აღიარენს კომორიშ კოკეფიშ რსხუშ ნებეფს კოკი მაიოტაშა (მაორე).
ზუღაშმელენი დეპარტამენტი აკმოდირთჷ თარი კოკიშე — მაიოტა (მაორე), მორჩლი კოკეფშე — პამანზი (ანუ პტი-ტერი) დო მზამბორო, თაშნეშე მუსხირენი შხვა მორჩილი კოკეფშე. გეოგრაფიულო ორსველჷ კომორიშ არქიპელაგის.
გეოგრაფია
thumb|300px|კოკიშ რუკა thumb|300px|კოკიშ გეოგრაფიული რუკა თარი კოკი — მაიოტა (მაორე), გეოლოგიურო უჯვეშაში რე კომორიშ არქიპელაგიშ აკოდგინალუას, სიგჷრძა — 39 კმ, სიგანა — 22 კმ, ზუღაშ დონეშე უმაღალაში ჭურჭული რე — გვალა ბენარა (Mont Bénara, 660 მეტრი). ვულკანური გოჭყაფაშ გეშა კანკალე რაიონს დიხა ძალამი ჸოფური რე. მანჯანიშ რაქა, ნამუთ კოკიშ დიდ ნორთის მუკი-მუკი ომძღჷნ, თის ჩქომით უნარღელჸენს დო აბანური ნიშეფს თხილანს.
ნოღა ძაუძი (Dzaoudzi), ნამუთ კოკი პამანზის იდვალუაფჷნ, კომორიშ კოკეფიშ რსხუშ ნანანოღა რდჷ 1968 წანაშახ. მაიოტა კომორიშ კოკეფიშ რსხუშე ზოხორინელო ინდოეთიშ ოკიანეშ კომისიაშ მაკათური რე (Indian Ocean Commission (COI)).
სქოლიო
კატეგორია:საფრანგეთიშ კოკეფი კატეგორია:აფრიკაშ ოდებელი ტერიტორიეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ოკიანეშ კოკეფი კატეგორია:კომორიშ კოკეფიშ კოკეფი კატეგორია:მაიოტაშ კოკეფი
SARS-CoV-2 ომიკრონ ვარიანტი
SARS-CoV-2 ომიკრონ ვარიანტი, თაშნეშე ჩინებული რე მუჭოთ B.1.1.529 გამნარჸიშ ღოზი, SARS-CoV-2 ვირუსიშ ვარიანტი, ნამუქჷთ პირველო გიმორჩქინდჷ ბოტსვანას დო ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკას, 2021 წანაშ გერგობათუთას, ნამუთ შხვა ვარიანტეფშე გიშეგორუაფუ პეპლომერეფს კაბეტი მუდანობაშ მუტაციათ.
სტატისტიკა
ვირუსით დოინფიცირაფაშ დოდასურაფული დო სათაკილო შვანეფი 2021 წანაშ 9 ქირსეთუთაშ მუნაჩემეფით (ვა რსული, დეტალური ინფორმაცია ქოძირით ინგლისურ ვერსიას ):
რთოფუა
პირველაშე ვირუსიშ თე ვარიანტიქ იდენტიფიცირაფილქ იჸუ 2021 წანაშ 9 გერგობათუთას ბოტსვანას, მუსხირენ დღაშ უკული, ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკას. არძაშე უკულაში ართ დაინფიცირაფილქ დინორთჷ ჰონგ-კონგიშა; ისრაელს ვირუსიქ გუმურჩქინდჷ ართ მოშარეს, ნამუქჷთ მოფურინჷ მალავიშე, ჟირს — ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკაშე დო ართის — მადაგასკარიშე.
2021 წანაშ 26 გერგობათუთაშ მუნაჩემეფით, ევროპას ართი დოდასურაფილი შვანი რე ბელგიას; საეგებიოთ, მოშარექ დეინფიცირჷ ეგვიპტეს, 11 გერგობათუთას.
შანეფი დო სიმპტომეფი
აკა გინორთელი სიმპტომი ვა რე დჷმახასიათაფალი ათე ვარიანტიშო დო ვართ შხვა ვარიანტეფშა რე მეგურაფილი, კანკალე ინდივიდი უსიმპტომე რე. ობჟათე აფრიკაშ სამედიცინე ასოციაციაშ უნჩაშიშ, ანჟელიკ კუეციშ რაგადუათ, თე ვირუსიშ ვარიანტით დოინფიცირაფილ თიშ პირველ პაციენტის უღუდჷ შულადაშ გინაფა, ტახუა დო ჭუეფი, მარა ვახვალაფუანდჷ დო ვაუდინუაფჷ შურიშ დო გემოშ გინაფა.
პრევენციული ზჷმეფი
2021 წანაშ გერგობათუთას, გერმანიაქ, იტალიაქ დო გოართოიანაფილი ომაფექ გუხურგუეს კათას მინულა ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკაშე. ევროპული კომისია გჷთმოსხუნუნს თე ქიანაწკჷმა ავიამიმოულაშ მეჭყორიდუას. 28 გერგობათუთაშე საქორთუოქ გუხურგჷ მინულა კათას აფრიკაშ 8 ქიანაშე (ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკა, ბოტსვანა, ზიმბაბვე, ნამიბია, ლესოთო, ესვატინი, მოზამბიკი, მალავი). ნამდგა პიჯის, მენოღალობაშ უმკუჯინალო, ნამუსჷთ ბოლო 14 დღაშ გოძვენას, უღჷ ჟიშინელ ქიანეფშა შარალუაშ ისტორია, საქორთუოშა მინაულარო უციო რე 14-დღარი იზოლაცია/კარანტინი საკარანტინე ოფირჩას.
სქოლიო
კატეგორია:SARS-CoV-2
ოუენ ჩემბერლენი
ოუენ ჩემბერლენი (ინგლ. Owen Chamberlain; დ. 10 კვირკვე, 1920, სან-ფრანცისკო, კალიფორნია, ააშ — ღ. 28 ფურთუთა, 2006, ბერკლი, კალიფორნია, ააშ) — ამერიკალი ფიზიკოსი. ანტიპროტონიშ ძირაფაშ გეშა გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიკაშ დარგის, ემილიო სეგრეწკჷმა ართო (1959).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ფიზიკოსეფი კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიკას კატეგორია:დუნაბადი 1920 კატეგორია:ნაღურა 2006
კეკრი
კეკრი — ნოღა ინდოეთიშ ოორუე-ბჟადალ ნორთის, რაჯასტანიშ შტატის, მიშმურს აჯმერიშ ოლქიშ აკოდგინალუაშა.
ოხვისტეეფიშ ლაჸაფი (პერსონაჟეფიშ ერკებული)
პერსონაჟეფი ამერიკული ტელესერიალშე „ოხვისტეეფიშ ლაჸაფი“ ირსხუაფუ ჯორჯ რეიმონდ რიჩარდ მარტინიშე ღოლამირი რომანეფიშ სერიაშ „ჸინიშ დო დაჩხერიშ“ პერსონაჟეფს. სერიალს, ნამუსით მოქმედალა მეურს გიმოგონილ ჯადური ოქიანუს, მოთხობილი რე კონტინენტ ვესტეროსიშ რკინაშ ოხვისტეშ გეშა ლიმუა, ნამუშოთ ართიანს აწუდირთუნა ომაფე დო კეთ ჯგერი გერჩქინაშ ფანიეფი დო მოხუჯეეფი.
კეკრი
კატეგორია:რაჯასტანიშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი.
ნასერ ალ-დინ შაჰი
ნასერ ალ-დინ შაჰ ყაჯარი (დ. 16 კვირკვე, 1831 — ღ. 1 მესი, 1896) — ირანიშ შაჰი 1848-1896 წანეფს. ყაჯარეფიშ დინასტიაშ მაანთხა წჷმმარინაფალი. მუჰამედ-შაჰ ყაჯარიშ ქომოლსქუა.
ნასერ ალ-დინ შაჰიქ დებადჷ 1831 წანაშ 16 კვირკვეს, თავრიზის. ფათალი-შაჰიშ მონძე, მუჰამედ-შაჰ ყაჯარიშ დ მელექ იაჰან ხანუმიშ ფანიას.
ირანიშ შაჰიშ ხვისტაშა ეშართჷ 1848 წანას, მუმამუშიშ, მუჰამედ-შაჰ ყაჯარიშ ღურაშ უკული.
ნასერ ალ-დინ შაჰი ირანიშ აკა ალმახანური მონარქი რდჷ, ნამუსჷთ ვიზიტი უღუდჷ ევროპას. 1873 წანას დო 1878 წანას. დო მუჭოთ რჩქინელი რე, თიქ აჸონებულქ დოსქიდჷ თექ ნაძირეფუ ტექნოლოგიათ. თინა რდჷ აკა სპარსი მონარქი, ნამუქჷთ მიღჷ გოართოიანაფილი ომაფეშ უდიდაში— კავალერიშ ორდენი.
ნასერ ალ-დინ შაჰი რდჷ ძალამ ეფექტური. თიქ ეწიჭოფჷ ოშურიელე პიჯეფი დო საერო ნძალაუფლება. გაჩინებაფუ თინეფს სატელეგრაფო დო საფოსტო ნინალა. თიშ მართუალაშ პერიოდის გინწყჷ მაართა სკოლა დო დობეშტჷ მაართა გაზეთი. თის ძალამ მოწონდჷ ფოტოგრაფია. დუდმაართათ, თი მუშოთ გჷნიღჷ ოშშე უმოსი სურათი.
1872 წანას, თიში ზოჯუათ, ედომუშამ ირანს რკინაშარაშ აკოგაფაქ დიჭყჷ. 1890 წანას - ნასერ ალ-დინ შაჰიქ აძვილებურქ იჸუ, თუთუმიშ ჸიდირ-გიმოჩამა დოუშქუმალუდჷკონ.
ნასერ ალ-დინ შაჰიქ დოღღურჷ 1896 წანას, თეირანს.
ნასერ ალ-დინ შაჰის 11 ქომოლსქუა დო 10 ცირასქუა ჸუნდჷ. თიშ ღურაშ უკული, ირანიშ შაჰიშ ხვისტაშა ეშართჷ თიშ რანწკით მა-6 ქომოლსქუაქ - მოზაფერ ად-დინ მირზაქ (მუმალს, მოზაფარ ალ-დინ შაჰი).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სპარსეთიშ მონარქეფი კატეგორია:დუნაბადი 1831 კატეგორია:ნაღურა 1896 კატეგორია:ყაჯარეფიშ დინასტიაშ შაჰეფი კატეგორია:სპარსეთის მოკლული მონარქები კატეგორია:XIX ოშქანურაშ აზიაშ მონარქეფი
ჯოშუა ლედერბერგი
ჯოშუა ლედერბერგი (ინგლ. Joshua Lederberg; დ. 23 მესი, 1925, მონტკლერი, ნიუ-ჯერსი, ააშ — ღ. 2 ფურთუთა, 2008, ნიუ-იორკი, ააშ) — ამერიკალი მოლეკულური ბიოლოგი, ბაქტერიული კონიუგაციაშ მენცარული რკვიებაშ გეშა გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის 1958 წანას. ლედერბერგიქ პრემია მიპალუ ედუარდ ტეიტემი დო ჯორჯ ბიდლიწკჷმა ართო. ბიოლოგიური რკვიებეფიშ გარდა, ჯოშუა ლედერბერგიქ მიშეღჷ დიდი მენცარული კონტრიბუცია ხელუანური ინტელექტიშ რკვიებაშა დო გოვითარაფაშა. ლედერბერგი რდჷ ნასაშ ექსპერიმენტული მისიეფიშ მაკათური-მენცარი ხოლო.
ჯოშუა ლედერბერგი გურაფულენდჷ ზოოლოგიას კოლუმბიაშ უნივერსიტეტის. უკულ გურაფა გაგინძორჷ იელიშ უნივერსიტეტის ედუარდ ტეიტემიშ ხემანჯღვერობათ, სოდეთ 1947 წანას თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია. გურაფაშ თებაშ უკულ ლედერბერგი მუშენდჷ შხვადოშხვა ომენცარე ინსტიტუტეფს. რდჷ ვისკონსინიშ უნივერსიტეტიშ (მადისონი) გენეტიკაშ პროფესორი. 1957 წანას ლედერბერგიქ ვისკონსინიშ უნივერსიტეტის დარსხუ გენეტიკური მედიცინაშ დეპარტამენტი. ვისკონსინიშ უნივერსიტეტიშ უკულ ლედერბერგი მუშენდჷ კალიფორნიაშ უნივერსიტეტის (ბერკლი), ბაქტერიოლოგიაშ პროფესორო. ართ პერიოდის (1957 წ.) ლედერბერგიქ იმუშუ მელბურნიშ უნივერსიტეტის ხოლო. 1958 წანას ლედერბერგიქ ომუშებუშა გეგნორთჷ სტენფორდიშ უნივერსიტეტიშა, სოდეთ რდჷ გენეტიკაშ დეპარტამენტიშ დუმარსხუაფალი დო დირექტორი. 1960-იან წანეფს ლედერბერგი რდჷ ხელუანური ინტელექტიშ პროგრამაშ Dendral-იშ ართ-ართი დუმარსხუაფალი. 1978-1990 წანეფს ლედერბერგი რდჷ როკფელერიშ უნივერსიტეტიშ პრეზიდენტი. 1990 წანაშე ლედერბერგი რდჷ როკფელერიშ უნივერსიტეტიშ პროფესორი-ემერიტუსი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი მოლეკულური ბიოლოგეფი კატეგორია:ამერიკალი გენეტიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის კატეგორია:დუნაბადი 1925 კატეგორია:ნაღურა 2008
2091
დღახუეფი
კატეგორია:
კალინინგრადი
კალინინგრადი (Калининград, 1946 წანაშახ კენიგსბერგი) — საონიშოლე ნოღა რუსეთის, კალინინგრადიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი, ნამუთ რე რუსული გვერდოექსკლავი პოლონეთიშ დო ლიეტუვაშ შქას ბალტიაშ ზუღას. ნოღაშ მახორობა 2016 წანაშ მუნაჩემეფით რე 459 560 ადამიერი. ეთნიკური აკოდგინალუა რე გეჸვენჯი - რუსი 77.9%, ბელარუსი 8.0%, უკრაინალი 7.3%, ლიეტუვარი 1.9%, გერმანალი 0.6% დო პოლონარი 0.5%.
გერმანულ ნოღა კენიგსბერგიქ, ნამუქჷთ დირსხუ 1255 წანას, ოკუპირაფილქ იჸუ სხუნუეფიშ ჯარეფიშით 1945 წანას დო 1946 წანას ჯოხოთ გიადჷ კალინინგრადიქ.
დომაჸალაფირი ნოღეფი
კალინინგრადიშ დომაჸალაფირი ნოღეფი რე:
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთიშ ნოღეფი კატეგორია:კალინინგრადი
კაგა-ბანდორო
კაგა-ნაბდორო  — ნოღა ცენტრალური აფრიკაშ რესპუბლიკას, ნანა-გებიზიშ პრეფექტურაშ ადმინისტრაციული ცენტრი. მახორობა — 28 008 ადმ. (2013).
კატეგორია:ცენტრალური აფრიკაშ რესპუბლიკაშ ნოღეფი
მაილზ ფრანკლინი
სტელა მარია სარა მაილზ ფრანკლინი (ინგლ. Stella Maria Sarah Miles Franklin; დ. 14 გჷმათუთა, 1879, ტალბინგო, ახალი ობჟათე უელსი, ავსტრალია — ღ. 19 ეკენია, 1954, სიდნეი, ავსტრალია, შინელი რე მუჭოთ მაილზ ფრანკლინი, ინგლ. Miles Franklin) — ავსტრალიარი ჭარუ, ნოველისტი დო ფემინისტი, მერჩქინელი რე ავსტრალიაშ ართ-ართ უდიდაშ ნოველისტო. რდჷ სემიუელ ჰენრი პრიორიშ მემორიალური პრემიაშ ლაურეატი. მაილზ ფრანკლინიშ ჯოხონობაშ რე მაილზ ფრანკლინიშ ლიტერატურული პრემია, ნამუქჷთ დირსხუ ფრანკლინიშ ანდერძით 1957 წანას დო სტელაშ პრემია, დირსხუ 2013 წანას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ავსტრალიარეფი კატეგორია:ავსტრალიარი ჭარუეფი კატეგორია:ავსტრალიარი ნოველისტეფი კატეგორია:ფემინისტი ჭარუეფი კატეგორია:დუნაბადი 1879 კატეგორია:ნაღურა 1954
თუნი
თუნი (Thun) — ნოღა შვეიცარიას, ბერნიშ კანტონიშ აკოდგინალუას, თუნიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
აიატი
აიატი (რუს. დო ბაშკირ: Аят, Ayat; Аят: Aıat) რე წყარმალუ ჩელიაბინსკიშ ოლქის, რუსეთის დო კოსტანაიშ ოლქის, ყაზახეთის. აიატი იჭყაფუ ჟირ წყარმალუშ კარატალი-აიატიშ დო არჩაგლი-აიატიშ გოართიანაფაშ არდგილს დო ინაკათუ კარატომარიშ რეზერვუარს, წყარმალუ ტობოლს. აიატიშ სიგინძა რე 117 კმ. აუზიშ ფართი 13,300 კვ.კმ.
თუნი
რესურსეფი ინტერნეტის
* კატეგორია:შვეიცარიაშ ნოღეფი კატეგორია:ბერნიშ კანტონიშ ნოღეფი
აიატი
კატეგორია:რუსეთიშ წყარმალუეფი კატეგორია:ყაზახეთიშ წყარმალუეფი
ლევან იოსელიანი
ლევან იოსელიანი — ქორთუ პოლიტიკოსი, რე საქორთუოშ პარლამენტიშ ართ-ართი დეპუტატი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
გრეგორ მენდელი
გრეგორ იოჰან მენდელი (ჩეხ. Řehoř Jan Mendel; დ. 20 კვირკვე, 1822, ჰეინცენდორფი, ავსტრიაშ სილეზია, ავსტრიაშ იმპერია — ღ. 6 ღურთუთა, 1884, ბრნო, მორავია, ავსტრია-უნგრეთიშ იმპერია) — ჩეხი-ავსტრიალი ბოტანიკოსი, ბიოლოგი, მათემატიკოსი, მეტეოროლოგი დო აბატი, გენეტიკაშ მენცარობაშ დუმარსხუაფალი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩეხი-ავსტრიალეფი კატეგორია:გენეტიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1822 კატეგორია:ნაღურა 1884
ბეტმენი დო რობინი (ფილმი)
ბეტმენი დო რობინი (Batman & Robin) — რეჟისორ ჯოელ შუმახერი-შ 1997 წანაშ ფილმი. თინა დორსხუაფილი რე ბობ კეინიშ ქიმინელი ბეტმენიშ ისტორიეფს. ფილმიშ სცენარიშ ავტორი რე აკივა გოლდსმენი. თარი როლეფს ფილმის არსულენა: არნოლდ შვარცენეგერი (დოქტორ ვიქტორ ფრიზი / მისტერ ფრიზი), ჯორჯ კლუნი (ბრიუს უეინი / ბეტმენი), კრის ო'დონელი (დიკ გრეისონი / რობინი), უმა თურმანი (დოქტორ პამელა აილი / ჟღამამი სურუ) დო ალისია სილვერსტოუნი (ბარბარა უილსონი / ბეტგერლი).
ფილმიშ წარმებაქ დიჭყჷ წოხოლენი ფილმიშ, „ბეტმენი ირიათო-შ“ უკული. Warner Bros.-ის ფილმიშ 1997 წანაშ მანგის გიშაშქულა ულამუდჷ. შუმახერქ დო გოლდსმენქ მუმალი ფილმიშ სიუჟეტი აკიმუშეს ფილმის „ჸვილუაშ ბორჯი“ მუშობას. გინოღალეფქ დიჭყჷ 1996 წანაშ ეკენიას დო 1997 წანაშ ღურთუთას ითჷ, გინოღალეფიშ საბოლა თებაშ ვადაშა 2 მარათ ორდო.
ფილმი 1997 წანაშ 20 მანგის გიშართჷ დო გლახა ფასებეფი მიღჷ. გუმაჯინეეფს ვემეწონეს თიში ჭარჭულია, უმოსო ოძიცე ატმოსფერო დო თისი ჰომოსექსუალური თემატიკაშ ჸოფაშ უზური გუმოხანტეს. ფილმიქ წჷმორინელქ იჸუ ორქოშ მუჸის, მუდარე ნომინაციას, თინეფ შქას - წანაშ არძაშე გლახა ფილმიშ. ათეშ უკულ Warner Bros.-იქ მიოტუ „ტრიუმფანტი ბეტმენიშ“, გეჸვენჯი ფილმიშ წარმება. ბეტმენიშ გეშა ფილმეფიშ გინოღალაქ გეგინძორჷ 2005 წანას, კრისტოფერ ნოლანი-შ ფილმით „ბეტმენი: დაჭყაფური“. ფილმიშ მეტი, „ორქოშ მუჸიშ“ ნომინაცია დეინალჷ ბირაქ „The End Is the Beginning Is the End“, ბუნა The Smashing Pumpkins-იშ რსულებათ. ათე ბირაქ „გრემიშ“ 40-ა დოჯილდაფას საუჯგუშო მონკა-როკ რსულებაშო პრიზი მიღჷ.
სქოლიო
კატეგორია:1997 წანაშ ფილმეფი კატეგორია:ფილმეფი ბეტმენიშ გეშა კატეგორია:ჯოელ შუმახერიშ ფილმეფი
საფრანგეთიშ ზუღაშმელენი დეპარტამენტი
საფრანგეთიშ ზუღაშმელენი დეპარტამენტი (département d’outre-mer, კუნტას DOM) — საფრანგეთიშ დეპარტამენტი, ნამუთ საფრანგეთიშ მეტროპოლიაშე მოჩილათირო იდვალუაფუ. ზუღაშმელენ დეპარტამენტეს კინ თიჯგურა პოლიტიკური სტატუსი უღჷნა, ნამუთ მეტროპოლიაშ დეპარტამენტეფსჷნ.
1946 წანას, მაანთხა რესპუბლიკაშით მეღებული კონსტიტუციაშ მეჯინათ, საფრანგეთიშ კოლონიეფი გვადელუპა დო მარტინიკაქ კარიბიშ ზუღას, საფრანგეთიშ გვიანაქ ობჟათე ამერიჯას დო რეიუნიონქ ინდოეთიშ ოკიანეს გითანჯჷ, მუჭოთ ზუღაშმელენი დეპარტამენტეფო. თის 2011 წანაშ 31 მელახიშ რეფერენდუმიშ შედეგო თაშნეშე ქეგიაძინჷ მაიოტაქ ინდოეთიშ ოკეანეს. ზუღაშმელენი დეპარტამენტეფი საფრანგეთიშ დო ევროპაშ რსხუშ უგურთუ ნორთი რე, ზუღაშმელენი დეპარტამენტეფი წჷმორინაფილი რენა საფრანგეთიშ ერუანულ ასამბლეას, საფრანგეთიშ სენატის, საფრანგეთიშ სოციალურ დო ეკონომიკურ სხუნუს, ევროპაშ პარლამენტის გიშმაგორჷნა მაკათურეფს დო ვალუტათ ევრო უღჷნა.
1982 წანაშე, საფრანგეთიშ ხეშულობაშით მანჯაფილი დეცენტრალიზაციაშ პოლიტიკაშ მეჯინათ, ზუღაშმელენ დეპარტამენტეფს გიშეგორჷ რეგიონალურ სხუნუეფქ, ნამუეფსჷთ საფრანგეთიშ დეპარტამენტეფიშ სხუნუეფიშ ანალოგიური ნებაგოქუნელობა უღჷნა. 2003 წანას კონსტიტუციაშ გინოჯინაშ შედეგო ხვარებაშა გემშართჷ ტერმინქ — „საფრანგეთიშ ზუღაშმელენი რეგიონი“, მარა სინანდულეს კანონდვალუა ვარზენს უჟინაშობას ნამდგაიჸინ დოხორელ პუნქტის დო ახალი ტერმინი პრაქტიკულო ვაგიმირინუაფჷ ფრანგულ მასმედიას.
კატეგორია:საფრანგეთიშ გიმეგუმნართეფი
ბოტადიშ ოლქი
ბოტადი (გუჯ: બોટાદ જિલ્લો) ოლქი ინდოეთიშ შტატი გუჯარათის. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოღა ბოტადი.
კატეგორია:გუჯარათიშ ოლქეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ოლქეფი
ვიეტნამიშ პრეზიდენტი
ვიეტნამიშ პრეზიდენტი - ვიეტნამიშ რესპუბლიკაშ სახენწჷფოშ მადუდე, ნამუსჷთ გიშმაგორუნს პარლამენტი 5 წანაშ ხანით.
სქოლიო
კატეგორია:ვიეტნამი კატეგორია:აზიაშ ქიანეფიშ პრეზიდენტეფი *
პორტალეგრი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პორტუგალიაშ ნოღეფი
ზემო წყარო
ზემო წყარო (ჸოფირი ზემო ლემსა - შუა ლემსა, ჯოხოქ გინათირჷ 1948 წანაშ 3 ეკენიას) — ოფუტე საქორთუოს, აფხაზეთიშ ავტონომიურ რესპუბლიკას, გულრიფშიშ მუნიციპალიტეტის, (წებელდაშ თემი), წყარმალუ კოდორიშ გიმენი მალობაშ ლეხერს. ზუღაშ დონეშე 620 მ, გულრიფშიშე 22 კმ. 2008 წანაშე ოკუპირაფილი რე რუსეთიშ ფედერაციაშით.
სალვატორე კვაზიმოდო
სალვატორე კვაზიმოდო (იტალ. Salvatore Quasimodo; დ. 20 მარაშინათუთა, 1901, მოდიკა, სიცილია, იტალია — ღ. 14 მანგი, 1968, ნეაპოლი, კამპანია, იტალია) — იტალიარი პოეტი დო ჭარუ, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ლიტერატურაშ დარგის 1959 წანას, ჯუზეპე უნგარეტი დო ეუჟენიო მონტალეწკჷმა ართო რდჷ XX ოშწანურაშ იტალიაშ ართ-ართი უდიდაში პოეტი. კვაზიმოდოქ 1917 წანას დარსხუ ლიტერატურული ჟურნალი, სოდეთ გჷმაბჟინუ მუში ლერსეფი. რე შხვადოშხვა პოემეფიშ, ლერსეფიშ ავტორი. უჩქუდჷ ბერძენული დო ლათინური ნინეფი დო რდჷ ნათანგეფიშ ავტორი ხოლო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იტალიარეფი კატეგორია:იტალიარი პოეტეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:იტალიარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ლიტერატურაშ დარგის კატეგორია:დუნაბადი 1901 კატეგორია:ნაღურა 1968
გირ-სომნატჰიშ ოლქი
გირ-სომნატჰი ოლქი ინდოეთიშ შტატი გუჯარათის, კოტჰიავარიშ ჩქონიშ ობჟათეშე. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოღა ვერავალი.
კატეგორია:გუჯარათიშ ოლქეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ოლქეფი
იერუსალიმი: ბიოგრაფია
იერუსალიმი: ბიოგრაფია (ინგლ. Jerusalem: The Biography) რე ინგლისარი ისტორიკოსიშ დო ჭარუშ საიმონ სებაგ მონტეფიორეშ წინგი, გიშაშქუმალირი 2011 წანას. წინგის მოჩამილი რე იერუსალიმიშ ისტორია მაფა დავითიშ პერიოდიშე 1967 წანაშ ამშვდღიანი ლჷმაშა. 2011 წანას BBC ოთხის, მონტეფიორეშ ავტორობათ გიშართჷ იერუსალიმიშ სუმსერიან დოკუმენტური ფილმიქ, ნამუთ მონტეფიორეშ წინგის რე გერსხილი. 2011 წანას წინგიქ მიპალუ ურიული წინგეფიშ ერუანული პრემია.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ისტორიული წინგეფი კატეგორია:საიმონ სებაგ მონტეფიორეშ წინგეფი
კალინინგრადიშ ოლქი
კალინინგრადიშ ოლქი (Калининградская область) — რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტი. მიშმურს რუსეთიშ ოორუე-ბჟადალიშ ფედერალური ოკრუგიშ აკოდგინალუაშა. რე რუსეთიშ არძაშე ბჟადალშე მადვალი დო ფართობით არძაშე მორჩილი ოლქი.
ოლქის ობჟთეშე უხურგანს პოლონეთი, ოორუეშე დო ბჟაეიოლშე — ლიეტუვა, ბჟადალშე — ბალტიაშ ზუღა.
მახორობა
2010 წანაშ ეჭარუაშ მეჯინათ ოლქის ოხორანს:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტეფი
კოსტრომაშ ოლქი
გეოგრაფია
ოლქი იდვალაუფუ რუსეთიშ ევროპულ ნორთუს, ნამუსჷთ უხურგანს ვოლოგდაშ, ივანოვოშ, ნიჟნი-ნოვგოროდიშ, იაროსლავლიშ დო კიროვიშ ოლქეფს.
მახორობა
2002 წანაშ მუნაჩემეფიშ მეჯინათ, ოლქის ოხორანდჷ:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი
ალექსანდერ გრეიამ ბელი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი მენცარეფი კატეგორია:დუნაბადი 1847 კატეგორია:ნაღურა 1922
კიშანგარჰი
კატეგორია:რაჯასტანიშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი .
2092
დღახუეფი
კატეგორია:
ჰაიფა
ჰაიფა (حَيْفَا — ისრაელიშ სიკაბეტეშ მეჯინათ მასუმა ნოღა დო უკაბეტაში ოზუღე ონიშოლი. ჰაიფაშ რაიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი დო თაშნეშე ქიანაშ ოორუეშ ნანანოღათ იკოროცხჷ. მახორობაშ მუდანობა 2019 წანაშ მუნაჩემეფით 285,316 ადამიერს აკმადგინანს. ჰაიფაქ თე აბანს დირსხჷ დიო ხოლო რომიშ იმპერიაშ პერიოდის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ისრაელიშ ნოღეფი კატეგორია:ისრაელიშ რაიონეფიშ ნანანოღეფი კატეგორია:ისრაელიშ ონიშოლეფი კატეგორია:სქირონაშქა ზუღაშ ონიშოლეფუ კატეგორია:წიმინდე ნოღეფი *
დევბჰუმი-დვარკაშ ოლქი
დევბჰუმი-დვარკა ოლქი ინდოეთიშ შტატი გუჯარათის. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოღა ხამბჰალია.
კატეგორია:გუჯარათიშ ოლქეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ოლქეფი
ბჰაგალპური
ბჰაგალპური (भागलपुर, Bhagalpur) — ნოღა ინდოეთიშ ბიჰარიშ შტატიშ ბჟაეიოლშე. სიდიდაშ მეჯინათ შტატიშ მასუმა ნოღა რე. ბჰაგალპურიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
გეოგრაფია
ნოღა შტატიშ ნანანოღა პატნაშ ბჟაეიოლშე 220 კმ-შ დო კალკუტაშ ოორუე-ბჟადალშე 410 კმ-შ გოძვენას იდვალუაფუ, წყარმალუ განგიშ წყარპიჯის. აბსოლუტური სიმაღალე — 40 მეტრი ზუღაშ დონეშე.
ეკონომიკა
გოვითარაფილი რე შალიშ წარმება დო ოფუტეშ მეურნობა.
ტრანსპორტი
ბჰაგალპურიშ ოლქის გიშურს ერუანული ნაბაკი რზა №31 დო №80. ნოღას რე რკინაშარაშ დგჷმილი.
დეშილ ჰემეთი
სემიუელ დეშილ ჰემეთი (ინგლ. Samuel Dashiell Hammett; დ. 27 მესი, 1894, სენტ-მერისი, მერილენდი, ააშ — ღ. 10 ღურთუთა, 1961, მანჰეტენი, ნიუ-იორკი, ააშ) — ამერიკალი ჭარუ, ნოველისტი დო პოლიტიკური აქტივისტი, მერჩქინელი რე დეტექტივური ჟანრიშ კლასიკოსო. ჰემეთი "მანგარი დეტექტივეფი“-შ (Hardboiled) ჟანრიშ ართ-ართი გიშარჩქინელი წჷმმარინაფალი რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ჭარუეფი კატეგორია:ამერიკალი დეტექტივური ჟანრიშ ჭარუეფი კატეგორია:დუნაბადი 1894 კატეგორია:ნაღურა 1961
ბუარი
ბუარი (Bouar; Buâra)  — ნოღა ცენტრალური აფრიკაშ რესპუბლიკას, ნანა-მამბერეშ პრეფექტურაშ ადმინისტრაციული ცენტრი. მახორობა — 96 595 ადმ. (2003).
კატეგორია:ცენტრალური აფრიკაშ რესპუბლიკაშ ნოღეფი
ოორუე-ბჟადალიშ ფედერალური ოკრუგი
right|thumb|ოორუე-ბჟადალიშ ფედერალური ოკრუგი ოორუე-ბჟადალიშ ფედერალური ოკრუგი — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ფორმირაფა რუსეთიშ ევროპული ნორთიშ ოორუეშე. აკიქიმინჷ რუსეთიშ ფედერაციაშ პრეზიდენტიშ 2000 წანაშ 13 მესიშ ზოჯუათ.
მახორობა - 13,9 მლნ. ფართობი - 1.678 ვითოში. თარი ნოღა რე სანქტ-პეტერბურგი. იკათუანს ფედერაციაშ 11 სუბიექტის:
რესპუბლიკეფი:
ლოზანა
ლოზანა (Lausanne, Losena ) — ნოღა შვეიცარიაშ ობჟათე-ბჟადალშე, ფრანგულნინამ ვოშ კანტონიშ ნანანოღა დო ლოზანაშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
ოორუე-ბჟადალიშ ფედერალური ოკრუგი
ოკრუგი:
ლოზანა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შვეიცარიაშ ნოღეფი კატეგორია:შვეიცარიაშ კანტონეფიშ ცენტრწფი კატეგორია:ვოშ კანტონიშ ნოღეფი
ოორუე-ბჟადალიშ ფედერალური ოკრუგი
ოლქეფი:
ფედერალური ნოღა:
კატეგორია:ოორუე-ბჟადალიშ ფედერალური ოკრუგი
ბალატონი
thumb|300px|ბალატონიშ ტობა ბალატონი (უნგრ.Balaton, გერმ. Plattensee, სლოვაკ. Blatenské jazero, სლოვენ. Blatno jezero, ლათ. Pelso) — ტობა უნგრეთიშ ბჟადალს. ბალატონი უდიდაში ტობა რე ცენტრალურ ევროპას. ბალატონიშ წყარპიჯი უნგრეთიშ შანულამი ოკურორტე რაიონი რე მინერალური დო თერმალური წყარეფით.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:უნგრეთიშ გეოგრაფია
ნიგერი
ნიგერი (Niger ), ედომუშამი ოფიციალური ჯოხოდვალა - ნიგერიშ რესპუბლიკა (République du Niger) - სახენწჷფო ბჟადალ აფრიკას. ქიანას ჯოხოქ გიადჷ თიშ ტერიტორიას გინმალი წყარმალუ ნიგერიშ გეშა. ნიგერი — ტამაშეკიშ ნინაშა შანენს "დიდი წყარმალუს" ვარა "წყარმალუეფიშ წყარმალუს". ქიანაშ ტერიტორიაშ 80%-იშ უმოსი ტიოზი საჰარას იდვალუაფუ. დოსქილადირი 20% — საჰელიშ გვერდოტიოზის, ნამუთ ირო გოლოფაშ დო გოტიოზაფაშ ოშქურანჯობაშ გოლინაშ გიმე რე. ქიანაშ ნანანოღა — ნიამეი. ფართობი - 1267 ვითოში კვ.კმ. მახორობა - 10,2 მილიონი. ოფიციალური ნინა - ფრანგული. რელიგიაშ მათხოზინეეფიშ უმეტაშობა მუსლიმანეფი რენა. ქიანა დორთილიე 7 დეპარტამენტო. ნანანოღა - ნიამეი. სახენწჷფოშ მანჯღვერი რე პრეზიდენტი. კანონიშდუმადვალუ ორგანო - პარლამენტი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:აფრიკაშ ქიანეფი კატეგორია:ნიგერი კატეგორია:ფრანგულნინამი ქიანეფი
მაჰისაგარიშ ოლქი
მაჰისაგარი (મહીસાગર જિલ્લો) — ოლქი ინდოეთიშ შტატი გუჯარათის. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოღა ლუნავადა.
კატეგორია:გუჯარათიშ ოლქეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ოლქეფი
ცენტრალური ფედერალური ოკრუგი
thumb|right|ცენტრალური ფედერალური ოკრუგი ცენტრალური ფედერალური ოკრუგი — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ფორმირაფა რუსეთიშ ცენტრალურ ნაწილის. აკიქიმინჷ რუსეთიშ ფედერაციაშ პრეზიდენტიშ 2000 წანაშ 13 მესიშ ზოჯუათ.
მახორობა - 35,9 მლნ. ფართობი - 653 ვითოში. თარი ნოღა რე მოსკოვი. რეგიონი იკათუანს ფედერაციაშ 18 სუბიექტს:
ასტრახანიშ ოლქი
ასტრახანიშ ოლქი — ოლქი რუსეთის, ნამუთ კასპიაშპიჯი რზენს იდვალუაფჷ, ობჟათეშ ფედერალური ოკრუგის, თექ, სოდე წყარმალუ ვოლგა ინმაკათუ კასპიაშ ზუღას. ოლქიშ ტერიტორიაშ უდიდაში ნორთი გვერდოტიოზი რე.
მახორობა
2008 წანაშ 1 ღურთუთაშ მუნაჩემეფიშ მეჯინათ, ოლქის ოხორანდჷ 1 009 ვთშ. ადამ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი
მობაე
მობაე (Mobaye)  — ნოღა ცენტრალური აფრიკაშ რესპუბლიკაშ ობჟათე ნორთის, თუდოლენი კოტოშ პრეფექტურაშ ადმინისტრაციული ცენტრი. მახორობა — 8367 ადმ. (2013).
კატეგორია:ცენტრალური აფრიკაშ რესპუბლიკაშ ნოღეფი
ბიგ-სუ
ბიგ-სუ (ინგლ. Big Sioux River) რე წყარმალუ ააშ-ს, ობჟათე დაკოტაშ დო აიოვაშ შტატეფს. წყარმალუ ბიგ-სუ იჭყაფჷ კოტო-დე-პრერიშ პლატოს, რობერტსიშ ოლქის, ობჟათე დაკოტას დო ინაკათუ წყარმალუ მისურის, ნოღა სუ-სიტის, აიოვაშ ტერიტორიას. ბიგ-სუშ სიგჷნძა რე 674 კმ. წყარმალუ ბიგ-სუს ინაკათუ შხვადოშხვა ნადუეფი. სუშ ოლქიშ ტერიტორიას ბიგ-სუს ინაკათუ როკ-რივერი, გრანტიშ ოლქის ინაკათუ ინდიან-რივერი, პლიმუტიშ ოლქიშ ტერიტორიას ბიგ-სუს ინაკათუ ბროუკენ-კეთლ-კრიკი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:ობჟათე დაკოტაშ წყარმალუეფი კატეგორია:აიოვაშ წყარმალუეფი კატეგორია:მისურიშ ნადუეფი
ტრანსცჷნდჷრიშ მაგისტრალი
thumb|300px|ტრანსცჷნდჷრიშ მაგისტრალის სქემა:  ისტორიული მარშრუტი, ოორუე მარშრუტი , ბაიკალ-ამურიშ მაგისტრალი , ცჷნდრჷშა მალი ობჟათე შარაშ შქაფონი thumb|300px|ტრანსცჷნდჷრიშ მაგისტრალიშ რუკა ტრანსცჷნდჷრიშ ორკინაშარე მაგისტრალი (რუს. Транссибирская железнодорожная магистраль (Трансси́б), Великий Сибирский Путь (ისტორიული ჯოხო)) — რკინაშარა, ნამუთ ევრაზიაშ კონტინენტის გინმოჭკირუნს დო მოსკოვს ურსხუანს ბჟაეიოლი ცჷნდჷრიშ დო შორიშ ბჟაეიოლიშ უშხუაში ორეწუალე ნოღეფწკჷმა. მაგისტრალიშ სიგჷნძა 9288,2 კმ, დო თეშნერო არძაშე გჷნძე რკინაშარა რე მოსოფელს. მაგისტრალიშ უმაღალაში ჭურჭული რე იაბლონიშ ჸალაიბონი (1019 მ). 2002 წანას გეთუ მაგისტრალიშ რსული ელექტრიფიკაციაქ. ისტორიულო ტრანსცჷნდჷრიშ მაგისტრალო შილებე ჯოხოიდვალუას ხვალე თიშ ბჟაეიოლ ნორთიქ, ჩელიაბინსკიშე (ობჟათე ურალი) ვლადივოსტოკშახ. თიში სიგჷნძა 7 ვითოშ კმ-ს ანჭუ. ზუსტას თე მუნაკვათიქ აკიგჷ 1891-1916 წანეფს.
მაგისტრალიშ მალობეფი
2015 წანაშ 14 ფურთუთაშ დგომარობათ thumb|179x179px|მაგისტრალი პერვოურალსკის thumb|179x179px|მაგისტრალი [[ბაუკალიშ გოხოლუას]]
გოძვენობა
კატეგორია:რუსეთიშ რკინაშარა კატეგორია:ცჷნდჷრი
რუსეთიშ ფედერალური მონწყუალა
რუსეთიშ ტერიტორიული მონწყუალა
ფედერაციული სუბიექტეფიშ ტიპეფი:
ფედერაციული სუბიექტეფიშ ერკებული
left|400px|frame|
გოართოიანაფეფი
2005 წანას, რუსეთიშ კანკალე ფედერალური სუბიექტიქ აკიართიანჷ უმოს დიდ ტერიტორიულ ართულეფო. გოართოიანაფაშ პროცესიქ გეთუ 2008 წანაშ 1 მელახის. მარა ხოლო იგეგმებუ ახლი გოართოიანაფეფიშ გიმოქიმინუა.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთიშ ადმინისტრაციული ართულეფი
კომო (ტობა)
200პქ|thumb|right|კომოშ რუკა კომო (Lago di Como; ლათ. Larius Lacus) — ჯიშთური გორჩქინაშ ტობა იტალიას, ლომბარდიაშ რეგიონს. მუში ფართობი რე 146 კმ² დო რე იტალიაშ მასუმა ტობა გარდაშ დო ლაგო-მაჯორეშ უკული. სიტომბა რე 400 მ. დო რე ევროპაშ ართ-ართი არძაშე უმოსი ტომბა ტობა, მუში ქვინჯი ზუღაშ დონეშე დახე 200 მეტრათ გიმე იდვალუაფუ.
თეოდორ რუზველტი
თეოდორ რუზველტი (Theodore Roosevelt; დ. 27 გჷმათუთა, 1858 — ღ. 6 ღურთუთა, 1919) — ამერიკალი პოლიტიკური მოღალე, ააშ-შ 26-ა პრეზიდენტი დო 25-ა ვიცე-პრეზიდენტი რესპუბლიკური პარტიაშე.
კომო (ტობა)
კომოშ ტობა დიო ხოლო რომაული ხანაშე პოპულარული დუდიშმითაფორაფალი რდჷ არისტოკრატეფიშ დო დიდებულეფიშ ფანიეფშო, ამდღარშო თინა ძალამი პოპულარული ტურისტული ცენტრი რე. მუში წყარპიჯეფიშ გოხოლუას ეგაფილი რე ბრელი ვილა დო დოხორე, ბრელ ჩინებულ ადამიერს თაქ უღუ ჸუდე. თენეფ შქას რენა: მეთიუ ბელამი, მადონა, ჯორჯ კლუნი, ჯანი ვერსაჩე, რონალდინიო, სილვესტერ სტალონე, რიჩარდ ბრენსონი დო ბენ სპიზი.
თეოდორ რუზველტი
რუზველტიქ დიდარ ფანიას დებადჷ. თინა ლეხუამი ბაღანა რდჷ, თის შურიხინწი უღუდჷ. ტანსინთელეშ პრობლემეფიშ გეშა თინა ბაღანობას უმოსო ჸუდეს რდჷ დო ორთაშ მენცარობას გურაფულენდჷ. ფიზიკური სიდაღარაშ გამათ, თიქ რსხიპალი რიტმით რინა დიჭყჷ. თინა გურაფულენდჷ ჰარვარდის, სოდეთ თინა ლიკვით რკინებაშ ჩემპიონატეფს ოკათუდჷ, ხოლო ინტერესიქ ოურდუმე-ოზუღე ოკითხეეფ ჸურე გურჩქინდჷ. ჰარვარდიშ თებაშე ართი წანაშ უკული, 1881 წანას, თინა ნიუ-იორკიშ შტატიშ ოკანონმადვალე ორგანოს ეშასხუნეს, მუში მაკათურით 1884 წანაშა რდჷ. თიში მაართა ისტორიული წინგიქ „The Naval War of 1812“ 1882 წანას გიშელჷ, მუქჷთ თის სერიოზული ისტორიკოსიშ რეპუტაცია მეჩჷ. თინა მუდგაზჷმარენ წანას ბედლენდის ოხორანდჷ. ათეშ უკული რუზველტი ნიუ-იორკიშა ირთუ, სოდეთ პოლიციას მუშენდჷ დო ჯოხო კორუფციაწკჷმა ლჷმათ გისიმჷ. 1897 წანას თინა ოურდუმე-საზუღო მელამოსეშ ალმახვენჯო დარინეს. მუჟამსჷთ ამერიკა-ესპანეთიშ ლჷმაქ დიჭყჷნ, თიქ გეგნოდირთჷ დო ოლიმერ მოქიმინჯალეფს ჭიჭე პოლკის ხემანჯღვერანდჷ კუბას, მუშოთ ჭარაფაშ მენდალი დეინალჷ. ლჷმაშ უკული თიქ ნიუ-იორკიშა დირთჷ დო შტატიშ გუბერნატორქ იჸუ. 1900 წანას თინა ააშ-შ ვიცე-პრეზიდენტო ეშასხუნეს.
სქოლიო
კატეგორია:ააშ-შ პრეზიდენტეფი კატეგორია:ააშ-იშ ვიცე-პრეზიდენტეფი კატეგორია:ნიუ-იორკიშ გუბერნატორეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი თინჩალაშ გონტკიცაფაშო კატეგორია:დუნაბადი 1858 კატეგორია:ნაღურა 1919
კომო (ტობა)
გეოგრაფია
200px|thumb|left|ვილა დ'ესტე ტობაშ მოჸონაფილობა (მოყვანილობა) "Y"-იშ ფორმას ღებულენს. ოორუე ნორთი ითებუ ნოღა კოლიკოწკჷმა. ტობაშ ობჟათე-ბჟადალ დო ობჟათე-ბჟაეიოლ ნოჸელეფწკჷმა იდვალუაფუნა ნოღეფი — კომო დო ლეკო.
ტობა უმოსო ირდუ ადაშ წყარით, ნამუთ ტობას აკათუ ნოღა კოლიკოწკჷმა დო უკახლე გუშმურს ნოღა ლეკოწკჷმა. თეცალი გეოლოგიური ფორმაშ გეშა, ობჟათე-ბჟადალი ნოჸელა ღურელი რე.
ტობაშ ელ-მოლს კლიმატი ლიბუ რე დო სქირონაშქაზუღურიშნერი რე, სოდეთ ტროპიკული დო სუბტროპიკული ჩანარეფი თელი წანაშ მალობას ირდუ. ტობაშ ჭყოლოფათ, ზოთონჯის გოხოლუაშ ტერიტორიეფს მაღალი ტემპერატურა რე. ოშქარული დღალური ტემპერატურა ქირსეთუთას რე 13 °C (55 °F), კვირკვეს - 30 °C (86 °F), კვირკვეს წყარიშ ტემპერატურა 24 °C (75 °F)-ს ოჭირინდუანს.
გალერეა
კატეგორია:იტალიაშ ტობეფი კატეგორია:იტალიაშ გეოგრაფია
უილიამ მაკ-კინლი
უილიამ მაკ-კინლი  (William McKinley; დ. 29 ღურთუთა 1843 — ღ. 14 ეკენია 1901) — ამერიკალი პოლიტიკური მოღალე, ამერიკაშ აკოართაფილი შტატეფიშ რანწკით 25-ა პრეზიდენტი 1897-1901 წანეფს, რესპუბლიკარი. თინა ომენოღალე ლჷმაშ ბოლო ვეტერანი რდჷ, მით პრეზიდენტო ეშასხუნესჷნ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ააშ-შ პრეზიდენტეფი კატეგორია:ააშ-იშ წჷმჷმარინაფალეფიშ პალატაშ მაკათურეფი კატეგორია:ოჰაიოშ გუბერნატორეფი კატეგორია:ნაჸვილა ამერიკალი პოლიტიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1843 კატეგორია:ნაღურა 1901 კატეგორია:ჸვილირი პრეზიდენტეფი
ართურ ედინგტონი
ართურ სტენლი ედინგტონი (ინგლ. Sir Arthur Stanley Eddington; დ. 28 ქირსეთუთა, 1882, კენდალი, ვესტმორლენდი, ინგლისი — ღ. 22 გერგობათუთა, 1944, კემბრიჯი, კემბრიჯშირი, ინგლისი) — ინგლისარი ფიზიკოსი, ასტრონომი, მათემატიკოსი, მენცარობაშ ფილოსოფოსი დო მენცარობაშ პოპულარიზატორი. გურაფულენდჷ მანჩესტერიშ უნივერსიტეტის დო კემბრიჯიშ ტრინიტი-კოლეჯის. რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი.
2093
დღახუეფი
კატეგორია:
პოოპო
280px|thumb|right|ალმაშარული ფოტო პოოპო (Lago Poopó) — დიდი, ჯიმუამი ტობა ბოლივიაშ გვალონას. იდვალუაფუ ზუღაშ დონეშე 3 700 მეტრას. ტობაშ სიგინძა 90 კმ. რე, სიგანა 32 კმ. ჟიდოხიშ ფართობი ითირუ დო ლაჸაფენს 1 340 კმ² — 2 500 კმ²-ს შქას. ოშქაშე სიტომბა 3 მეტრა რე. წყარიშ დუდი მარაგი გუმუუღჷ წყარმალუ დესაგუადეროს, ნამუთ ტიტიკაკაშ ტობაშე გუშმურს.
დესაგუადეროშ მოხ, პოოპოს ბჟაეიოლ წყარპიჯიშ განშე შხვა ანდა ჭიჭე წყარმალუ აკათუ, ნამუეფით წანმოწანაშ უმეტაშ ნორთის ინოსქირაფილეფი რენა. თი ბორჯის, მუჟამს ტობას წყარიშ დონე არძაშე მაღალი რე, თინა აკათუ მუშ ბჟადალიშ განშე დვალირ ჯიმუშ ტიოზი სალარ-დე-კოიპასას. 1986 წანას დეფიქსირ წყარიშ არძაშ უმოს მუდანობაქ დო ტობაშ ფართობიქ 3 500 კმ² აკადგინჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლივიაშ გეოგრაფია
პიტერ დინკლიჯი
პიტერ ჰეიდენ დინკლიჯი (Peter Dinklage ; დ. 11 მანგი, 1969) — ამერიკალი არტისტი. წუმოძინა იშუ შხვადოშხვა ფილმეის შერსულებური როლით, მორო 2011 წანაშე ჩინებული რე ტირიონ ლანისტერიშ როლით HBO-შ სერიალს „ოხვისტეეფიშ ლაჸაფი“. ათე როლით თიქ მიპალუ ემიშ სპეციალური ჯილდო დრამატულ სერიალს შერსულებური მაჟირახარისხამი როლიშო, ხოლო, მუჭოთ ორქოშ გლობუსი სერიალს მაჟირახარისხამი როლიშო.
სქოლიო
კატეგორია:დუნაბადი 1969 კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:გვაჯა არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 11 მანგი
აიოვა (წყარმალუ)
აიოვა (ინგლ. Iowa River) რე წყარმალუ ააშ-ს, აიოვას. წყარმალუ აიოვა იჭყაფჷ ჟირ, ბჟადალ დო ბჟაეიოლ ოდუდეთ. ჟირხოლოშ ოდუდეეფ იდვალუაფჷ ჰენკოკიშ ოლქის დო ართიანს აკათუ ნოღა ბელმონდიშ ტერიტორიას. წყარმალუ აიოვა გიშმურს აიოვაშ შტატიშ შხვადოშხვა ოლქეფიშ დო ნოღეფიშ ტერიტორიეფს დო ინაკათუ წყარმალუ მისისიპის, ლუიზაშ ოლქიშ ტერიტორიას. აიოვაშ უდიდაშ ნადუეფ რე: ინგლიშ-რივერი დო სიდარი. წყარმალუ აიოვაშ სიგჷნძა რე 520 კმ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:აიოვაშ წყარმალუეფი კატეგორია:მისისიპიშ ნადუეფი
სანტარენი (პორტუგალია)
სანტარენი (Santarém; []) — ნოღა პორტუგალიას, სანტარენიშ ოლქიშ დო მუნიციპალიტეტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი, ისტორიული რიბატეჟუშ პროვინციაშ ცენტრი. 2011 წანაშ მუნაჩემეფით, ნოღას ოხორანს — 28,9 ვთშ. ადამ. (ნოღა), 63,6 ვთშ. ადამ. (მუნიციპალიტეტი). ნოღა დო მუნიციპალიტეტი მიშმურს ალენტეჟუშ ეკონომიკურ-სტატისტიკურ რეგიონშა დო ლეზარია-დუ-ტეჟუშ სუბრეგიონშა. ჯვეში ადმინისტრაციული დორთუალაშ მეჯინათ მიშმეშჷ რიბატეუშ პროვინციაშა. ნოღას ჯოხოქ გიადჷ წიმინდე ირინე ტომარალიშ პატიოცემელო, ნამუთ ნოღაშ მაფორუ რე.
ორენი
ნოღა იდვალუაფჷ წყარმალუ ტახოშ მარძგვან წყარპიჯის, ქიანაშ ნანანოღა ლისაბონიშ ოორუე-ბჟადალშე 65 კილომეტრიშ მეძენას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პორტუგალიაშ ნოღეფი
ბჟადალ დვინა
ბჟადალი დვინა (Заходняя Дзвіна), ლატვიას დაუგავა (Daugava) — წყარმალუ  რუსეთის, ბელარუსის დო ლატვიას. სიგინძა — 1020 კმ: 325 კმ. — რუსეთის; 328 კმ. — ბელარუსის დო 367 კმ. — ლატვიას. წყარმალუშ ღანჩოშ ფართობი — 87,900 კმ². ბჟადალი დვინა იჭყაფუ ვალდაიშ გვალეფს, რუსეთის, უკულ გიშმურს ბელარუსის დო ინმაკათუ ბალტიაშ ზუღაშ რიგაშ ყუჯის, ლატვიაშ ტერიტორიას. ბჟადალი დვინა გიშმურს ნოღეფს: ანდრეაპოლი, ზაპადნაია დვინა, ველიჟი (რუსეთი), რუბა, ვიტებსკი, პოლოცკი, ნოვოპოლოცკი, დისნა, ვერხნედვინსკი, დრუია (ბელარუსი), კრასლავა, დაუგავპილსი, ლივანი, იეკაბპილსი, პლავინასი, კეგუმსი, ოგრე, იკშკილე, სალასპილსი, რიგა (ლატვია).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეთიშ წყარმალუეფი კატეგორია:ბელარუსიშ წყარმალუეფი კატეგორია:ლატვიაშ წყარმალუეფი
კელასური (წებელდაშ თემი)
კელასური — ოფუტე საქორთუოს, აფხაზეთიშ ავტონომიურ რესპუბლიკას, გულრიფშიშ მუნიციპალიტეტის (წებელდაშ თემი), აფხაზეთიშ ქჷნდჷრიშ ობჟათე კართეს, წყარმალუ კელასურიშ ლეხერს. ზუღაშ დონეშე 350 მ, გულრიფშიშე 42 კმ. 2008 წანაშე ოკუპირაფილი რე რუსეთიშ ფედერაციაშით.
სქოლიო
კატეგორია:წებელდაშ თემიშ ოფუტეეფი კატეგორია:გულრიფშიში მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი კატეგორია:აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ ოფუტეეფი კატეგორია:საქორთუოშ ოფუტეეფი კატეგორია:რუსეთიშით ოკუპირაფილი საქორთუოშ ოფუტეეფი
რკინაშარაშ ტრანსპორტი
მინი|300px|რკინაშარაშ რელსეფი მინი|300px|რკინაშარაშ ტრანსპორტი რკინაშარაშ ტრანსპორტი — დიხაშჟილენი ტრანსპორტიშ გვარობა. თეშნერი ტრანსპორტიშ ჟირი თარი აკმადგინალი ნორთი რე — რკინაშ რელსეფი დო აწმაკინალი ძალა, მუჭოთ წესი ლოკომოტივიშ სახეთ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რკინაშარა კატეგორია:ტრანსპორტი
შარა
შარა (Шчара, Ščara, Щара) რე წყარმალუ ბელარუსის, წყარმალუ ნემანიშ კვარჩხან ნადუ. სიგინძა 300 კმ. აუზიშ ფართი 6,730 კვ.კმ. შარა სიგინძათ მახუთა წყარმალუ რე ბელარუსის. შარა იჭყაფუ გროდნოშ ოლქის, გიშმურს ნოღა სლონიმის.
AstraZeneca
AstraZeneca plc — ბრიტანულ-შვედური  მულტინაციონალური ფარმაცევტული დო ბიოტექნოლოგიური კომპანია. შტაბ-ორენი იდვალუაფჷ კემბრიჯის (ინგლისი). აწარმენს ოკურნე პროდუქტეფს, თიჯგურა შანულამი ლახარედშო, მუჭოთ რე ონკოლოგიური, გუე-ზისხირჯერღვეფიშ სისტემაშ, კუჭ-ჭჷშ, ინფექციური, ნევროლოგიური, რესპირატორული დო ანთებური.
AstraZeneca-შ თარი ლისტინგი ლონდონიშ ოფონდდ ბირჟას უღუ დო მიშმურს FTSE 100 ინდექსიშა. მაჟირახარისხამი ლისტინგეფი წჷმორინაფილი რე სტოკჰოლმიშ ოფონდე ბირჟას, NASDAQ-ის, მუმბაიშ დო ინდოეთიშ ერუანულ ოფონდე ბირჟეფს.
COVID-19წკჷმა ბურჯაფი
კორონავირუსიშ პანდემიაშ დაჭყაფუშე (2020 წანაშ მელახის) კომპანიაქ გაცხადჷ, ნამჷ-და ინდივიდუალური თხილუაშ მეშქაშალათ, თინეფს შქას ეიოდვალარეფით მეხვარებუდჷ პანდემიაწკჷმა მანირზე ქიანეფწკჷმა. პირელს გენერალურ დირექტორქ პასკალ სორიოქ ჯარალუას ოჩინებაფჷ, ნამჷ-და GlaxoSmithKlin-წკჷმა დო კემბრიჯიშ უნივერსიტეტწკჷმა ართო მუშენდჷ ახალი ლაბორატორიაშ გოჭყაფაშე, ნამუსჷთ დღაშე COVID-19-იშ 30 000 ტესტიშ წარმაფა შეალებედუ. თაშნეშე გაცხადეს აკალაბრუტინიბიშ კლინიკური ცადებეფიშ გეგმეფიშ გეშა, ლახარეფიშ ოკურნალეთ თიში შილებუანი გჷმორინაფაშ ოფასებელო.
2020 წანაშ მანგის, ალერგიაშ დო ინფექციური ლახარეფიშ ერუანულ ცენტრიქ (NIAID) დადასურჷ, ნამჷ-და 2020 წანაშ კვირკვეს დიჭყაფუდჷ ოქსფორდიშ უნივერსიტეტიშ დო AstraZeneca-შით აკომუშაფილი შილებუანი ვაქცინეფიშ ტესტირაფაშ მასუმა ეტაპი. თინეფშე ართ-ართიქ, AZD1222-ქ, წუმოძინელო ქემიოჭირინჷ ცადებეფიშ მასუმა ფაზას. 2020 წანაშ 23 გერგობათუთას, ოქსფორდიქ დო AstraZeneca-ქ ვაქცინაშ ცადებაშ წუმოძინაშ გეშა გაცხადეს; ცადებეფიშ შედეგეფიშ მეჯინათ, თიქ მაკათურეფიშ 70%-ის გეშახინტკჷ სიმპტომეფიშ გოვითარაფა. მარკვიალეფიშ არზით, დოზაშ თირუაშ შვანს თე მაძირაფალქ 90%-შახ შილებე მიძინასჷნ.
2021 წანა 19 ღურთუთას, ევროპაშ მედიკამენტეფიშ ოაგენტექ (EMA) 18 წანაშ ეშე ხანიშ ადამიერეფშო AZD1222-იშ გჷმორინაფაშ ნება გინოჩჷ.
COVID-19-იშ აწმარენჯი ვაქცინეფშე საქართველოშა მაართათ ოქსფორდ–AstraZeneca-შ AZD1222 გემშეღეს. 43 200 დოზაქ ქვეყანაშა 13 მელახის გემშართჷ.
სქოლიო
კატეგორია:შვედეთიშ კომპანიეფი კატეგორია:გოართოიანაფილი ომაფეშ კომპანიეფი კატეგორია:1999 წანას დუნარახუა კომპანიეფი კატეგორია:ნიუ-იორკიშ ოაქციე ბირჟაშ კომპანიეფი კატეგორია:NASDAQ-ის ეშანილი კომპანიეფი
ბჰარატპური (ინდოეთი)
ბჰარატპური  (Bharatpur, भरतपुर) — ნოღა ინდოეთიშ ოორუე-ბჟადალ ნორთის, რაჯასტანიშ შტატის, ბჰარატპურიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
სქოლიო
კატეგორია:რაჯასტანიშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი
მორბიშ ოლქი
მორბი (મોરબી જિલ્લો) — ოლქი ინდოეთიშ შტატი გუჯარათის. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოღა მორბი.
კატეგორია:გუჯარათიშ ოლქეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ოლქეფი
პოლ ლანჟევენი
პოლ ლანჟევენი (ფრანგ. Paul Langevin; დ. 23 ღურთუთა, 1872, პარიზი, საფრანგეთი — ღ. 19 ქირსეთუთა, 1946, პარიზი, საფრანგეთი) — ფრანგი ფიზიკოსი, შინელი რე ლანჟევენიშ დინამიკათ დო ლანჟევენიშ განტოლებათ. გურაფულენდჷ პარიზიშ ინდუსტრიული ფიზიკაშ დო ქიმიაშ უმაღალაშ სკოლას დო პარიზიშ უმაღალაშ ნორმალურ სკოლას. უკულ გურაფა, ჯოზეფ ჯონ თომსონიშ ხემანჯღვერობათ, გაგინძორჷ კემბრიჯიშ უნივერსიტეტიშ კავენდიშიშ ლაბორატორიას. საფრანგეთშა დორთინაშ უკულ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია პარიზიშ უნივერსიტეტის, პიერ კიურიშ ხემანჯღვერობათ. 1904 წანაშე რდჷ კოლეჯ დე ფრანსიშ ფიზიკაშ პროფესორი. 1926 წანაშე პოლ ლანჟევენი მუშენდჷ პარიზიშ ინდუსტრიული ფიზიკაშ დო ქიმიაშ უმაღალაშ სკოლაშ დირექტორო. 1934 წანაშე რე საფრანგეთიშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ მაკათური. 1928 წანაშე ლანჟევენი რდჷ ლონდონიშ ომაფე ჯარალუაშ მაკათური. მუჭოთ ფაშისტეფიშ ოპონენტი, საფრანგეთიშ ოკუპაციაშ ბორჯის, ლანჟევენი ოჭოფეს, მენცარული პოზიციეფი ქუდატებაფეს დო გეგნახორეს. 1944 წანას ლანჟევენქ პარიზიშა დირთჷ, სოდეთ 1946 წანას დოღურუ. პოლ ლანჟევენქ დარსხუ ანტიფაშისტური კომიტეტი დო რდჷ საფრანგეთიშ კომუნისტური პარტიაშ მაკათური.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგეფი კატეგორია:ფრანგი ფიზიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1872 კატეგორია:ნაღურა 1946
ჯეჰანაბადი
ჯეჰანაბადი (Jehanabad) — ნოღა ინდოეთიშ შტატი ბიჰარიშ ცენტრალურ ნორთის. ჯეჰანაბადიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. საქორთუოს გჷმორინაფილი ზიტყვა ჯანდაბა (ჯანდაბაშა გილინდას) თე ნოღაწკჷმა რე მერსხილი, თიშ გეშა ნამჷ-და, კინოხ თე ნოღაშა ოჯღონანდეს ქორთუ მალიმორეფს, სოიშე ვედმირთუდეს მუნეფიშ ოდაბადეშა.
გეოგრაფია
აბსოლუტური სიმაღალა — 54 მეტრი ზუღაშ დონეშე. ჯეჰანაბადი შტატიშ ნანანოღა პატნაშე 50 კმ-ს იდვალუაფუ, თაშნეშე ნოღა გაიაშე 50 კმ-ს.
ტრანსპორტი
ნოღაშა ავტოოშარე დო რკინაშარაშ მერსხუაფა რე.
სქოლიო
კატეგორია:ბიჰარიშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი
ხინჯი
*
ნიონი
ნიონი (Nyon) — ჟენევაშ გალეგანობა, ნამუთ იდვალუაფჷ შვეიცარიაშ რივიერაშ, ჟენევაშ ტობაშ ოორუე წყარპიჯის, ფრანგულნინამ ვოშ კანტონს.ევროპაშ კლუბებიშ ასოციაციაშ დო ოკუჩხბურთე ასოციაციეფიშ ევროპული რსხუ (უეფა).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შვეიცარიაშ ნოღეფი კატეგორია:ვოშ კანტონიშ ნოღეფი
ისა
ისა (Іса) რე წყარმალუ ბელარუსის, წყარმალუ შარაშ მარძგვან ნადუ. შარას ინაკათუ ნოღა სლონიმიშ ტერიტორიას.
იემენიშ პრეზიდენტი
იემენიშ პრეზიდენტი — იემენიშ რესპუბლიკაშ სახენწჷფოშ მადუდე, მახორობა გიშმაგორუნს 7 წანაშ ხანით.
სქოლიო
კატეგორია:იემენი კატეგორია:აზიაშ ქიანეფიშ პრეზიდენტეფი *
ჩჰოტა-უდაიპურიშ ოლქი
ჩჰოტა-უდაიპური — ოლქი ინდოეთიშ შტატი გუჯარათის. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოღა ჩჰოტა-უდაიპური.
კატეგორია:გუჯარათიშ ოლქეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ოლქეფი
აბდულრაზაკ გურნა
კატეგორია:ტანზანიაშ ჭარუეფი კატეგორია:გოართოიანაფილი ომაფეშ ჭარუეფი კატეგორია:ომაფე ლიტერატურული ჯარალუაშ მაკათურეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ლიტერატურას
ბიმბო
ბიმბო (Bimbo)  — ნოღა ცენტრალური აფრიკაშ რესპუბლიკას, ომბელა-მპოკოშ პრეფექტურაშ ადმინისტრაციული ცენტრი. მახორობა — 129 655 ადმ. (2005).
კატეგორია:ცენტრალური აფრიკაშ რესპუბლიკაშ ნოღეფი
რამლა
რამლა (רַמְלָה რა'მლა, الرملة არ-რამლა) — ნოღა ისრაელს, ნამუთ იდვალუაფჷ ისრაელიშ წყარპიჯის რზენს დო ქიანაშ ცენტრალური რაიონიშ ნანანოღა რე. რამლა თელა-ავივიშ ბჟაეიოლშე 24 კმ-შ მეძენას იდვალუაფჷ.
2020 წანაშ მუნაჩემეფით, ნოღაშ მახორობა 76 246 ადამიერს აკმადგინანს. ნოღას უმენტაშო ოხორანა ურიეფი დო შანულამი მუდანობაშ არაბული უჭიჭაშობა.
რამლა დოხოლაფირო ჯვ. წ. 705–715 წანეფს ფარსხჷ ომეიადეფიშ გუბერნატორქ დო მუმალ ხალიფაქ სულეიმან იბნ აბდულ-მალიქიქ.
რესურსეფი ინტერნეტჯს
კატეგორია:ისრაელიშ ნოღეფი კატეგორია:ისრაელიშ რაიონეფიშ ნანანოღეფი
ჩეხეთიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა
ჩეხეთიშ რესპუბლიკაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა — წჷმარინუანს ჩეხეთის საირქიანო ტურნირეფს დო ახვალამეფს კუჩხბურთის. ნაკორობაშ კონტროლს დო დუდალას ახორციელენს ჩეხეთიშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია. ჩეხეთიშით 1992 წანას ზოხორინალაშ მოპალუაშაქ, ჩეხი მობურთეეფი მიშმეშეს ჩეხოსლოვაკიაშ ნაკორობაშ აკოდგინალუაშა.
აკოდგინალუა
2016 წანაშ 17 მანგიშო
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ევროპაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობეფი კატეგორია:ჩეხეთიშ კუჩხბურთი
ცჷნდჷრიშ ფედერალური ოკრუგი
thumb|right|ცჷნდჷრიშ ფედერალური ოკრუგი ცჷნდჷრიშ ფედერალური ოკრუგი — ადმინისტაციულ-ტერიტორიული ართული რუსეთიშ ცჷნდჷრიშ ნორთის. აკიქიმინჷ რუსეთიშ ფედერაციაშ პრეზიდენტიშ 2000 წანაშ 13 მესიშ ზოჯუათ.
მახორობა აკმადგინანს 2010 წანაშ მუნაჩემეფით — 19,256,426 ადამიერს. ფართობი — 5,114,800 კმ². თარი ნოღა რე ნოვოსიბირსკი. რეგიონი იკათუანს ფედერაციაშ 12 სუბიექტის:
სქოლიო
კატეგორია:ცჷნდჷრიშ ფედერალური ოკრუგი
ჯვ. წ. 922
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 922 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ბელგოროდიშ ოლქი
ბელგოროდიშ ოლქი(Белгородская область) — ოლქი რუსეთის, ნამუთ ცანტრალურ ფედერალური ოკრუგის იდვალუაფჷ, მოსკოვიშ ობჟათეშე 500-700 კილომეტრიშ მეძენას, უკრაინაშ ხურგიწკჷმა, ცენტრალურ რუსეთის. ოლქის უხურგანს რუსეთიშ კურსკიშ დო ვორონეჟიშ ოლქეფი. ხურგეფიშ ედომუშამი სიგჷრძა 1150 კილომეტრი რე, უკრაინაწკჷმა ოლქიშ ხურგიშ სიგჷრძა 540 კმ-ს აკმადგინანს.
მახორობა
2009 წანაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, ოლქის 1 524 618 ადამიერი ოხორანდჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი
სემ როკუელი
სემ როკუელი (Sam Rockwell; დ. 5 გერგობათუთა, 1968, კალიფორნია) — ამერიკალი არტისტი. ჩინებული რე ფილმეფით წვანე მილი დო რკინაშ კოჩი 2.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1968
2094
დღახუეფი
კატეგორია:
ჯეიმზ ნოქს პოლკი
ჯეიმზ ნოქს პოლკი (James Knox Polk; დ. 2 გერგობათუთა, 1795 — ღ. 15 მანგი, 1849) — ააშ-იშ მა-11 პრეზიდენტი 1845-1849 წანეფს, დემოკრატი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ააშ-იშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:ტენესიშ გუბერნატორეფი კატეგორია:ააშ-იშ წჷმმარინაფალეფიშ პალატაშ მაკათურეფი
გრანთ გასთინი
თომას გრანთ გასთინი (Thomas Grant Gustin; დ. 14 ღურთუთა, 1990) — უჯგუშო ჩინებული მუჭოთ გრანთ გასთინი - ამერიკალი არტისტი დო მასხაპალი. ჩინებული რე ბარი ალენი/ვალი The CW-შ სერიალს ვალს დო სებასთიან სმითი-შ როლით Fox-იშ სერიალშე კლუბიშე. კანკალეშა ოკათუ სერიალს საგანს.
შორი ბჟაეიოლიშ ფედერალური ოკრუგი
thumb|შორი ბჟაეიოლიშ ფედერალური ოკრუგი შორი ბჟაეიოლიშ ფედერალური ოკრუგი — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ფორმირაფა რუსეთიშ ცჷნდჷრიშ ნორთის. აკიქიმინჷ რუსეთიშ ფედერაციაშ პრეზიდენტიშ 2000 წანაშ 13 მესიშ ზოჯუათ.
მახორობა — 6,8 მლნ. ფართობი - 6.180 ვთოში. თარი ნოღა რე ხაბაროვსკი. რეგიონი იკათუანს ფედერაციაშ 10 სუბიექტის:
ოკრუგიშ აკოდგინალუა
ავტონომიური ოლქი:
ავტონომიური ოკრუგი:
აკანეფი:
ოლქეფი:
კატეგორია:შორი ბჟაეიოლიშ ფედერალური ოკრუგი
ჩიტორგარჰი
ჩიტორგარჰი (Chittorgarh, चित्तौड़गढ़) — ნოღა ინდოეთიშ ოორუე-ბჟადალ ნორთის, რაჯასტანიშ შტატის, ჩიტორგარჰიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
კატეგორია:რაჯასტანიშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი