cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ჯონ აბრაჰამი
ჯონ აბრაჰამი (დ. 17 ქირსეთუთა 1972) — ინდოარი არტისტი, პროდიუსერი დო ჸოფილი მოდელი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინდოარი არტისტეფი
გორგოპოტამოსი
გორგოპოტამოსი (Γοργοπόταμος) — წყარმალუ საბერძნეთის. გიშმურს ფთიოტიდაშ ნომიშ ტერიტორიას.
გეოგრაფია
წყარმალუ იჭყაფუ ოიტაშ გვალეფს, ოფუტე პავლიანიშ ხოლოს, გიშმურს ათენი-თესალონიკიშ რკინაშ შარაშ ხაზის, ოფუტე გორგოპოტამოსის დო ინაკათუ წყარმალუ სპერქეოსის, ნოღა ლამიაშ ხოლოს. გორგოპოტამოსიშ სიგინძა რე 15 კმ.
ისტორია
ინგლისარეფქ დო ბერძენ პარტიზანეფქ 1942 წანაშ 25 გერგობათუთას დიჭყეს ოპერაცია ჰარლინგი დო აფეთქეს გორგოპოტამოსიშ რკინაშ შარაშ ხიდე დო დუკილეს გერმანალეფიშ არმიას ოულარ შარა. ასე წყარმალუშ ხოლოს მონუმენტი რე.
ლიტერატურა
კატეგორია:საბერძნეთიშ წყარმალუეფი
კუსა
კუსა (ინგლ. Coosa River) რე წყარმალუ ააშს, ჯორჯიაშ დო ალაბამაშ შტატეფს. კუსა იჭყაფჷ წყარმალუეფიშ უსტანაულაშ დო ეტოვაშ აკოართაფაშ აბანს, რომს, ჯორჯიაშ შტატის დო აკათუ წყარმალუ ტალაპუსას, ალაბამაშ შტატიშ ტერიტორიას დო იფორმირჷ წყარმალუ ალაბამა. კუსაშ სიგჷნძა რე 450 კმ. ღანჩოშ ფართობი 26,000 კვ.კმ. კუსაშ უდიდაშ ნადუეფ რე: ამიკალოლა, არმუჩი, ბიგ-უილსი, სედარი, ჩატუგა, ჩოკოლოკო, ელიჯეი, ჰათჩეთი, ლიტლი, რაკუნი, სპრინგი, შუგარი დო შხვეფი. კუსაშ წყარპიჯის იდვალუაფჷ ნოღეფი: რეინბოუ-სითი, საუზსაიდი, უეტუმპკა. წყარმალუ კუსას რე შხვადოშხვა კაშხალეფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:ჯორჯიაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ალაბამაშ წყარმალუეფი
პიენცა
პიენცა (Pienza) — ნოღა იტალიაშ პროვინცია სიენას. მახორობა აკმადგინანს 2 231 ადამიერს (2005).
XV ოშწანურას ნოღაშ აბანს იდვალუაფუდუ ოფუტე კორსინიანო, ნამუშ კვიდრით რდჷ პაპი პიუს II, სიენაშ პიკოლომინეფიშ ფანიაშე. თიქ უზოჯჷ ფლორენციალ არქიტექტორ ბერნარდო როსელინის გეგნუკეთებუდუკო ოფუტე იდეალურ რენესანსულ ნოღათ, მუქჷთ გეხორციალჷ 1459 წანაშ უკული. ნოდგჷმეფს შქას შანულამი რე ოკათედრე ოხვამე დო მიარერიცხუანი დარბაზეფი (პიკოლომინი, ბორჯია, კომუნალე, გონზაგა). პიენცას პირველო გჷმორინაფილ ნოღაშ დოგეგმარაფაშ რაციონალური სქემაქ უკულიანშო არქიტექტორეფშე გინოღალირქ იჸუ ევროპაშ ბრელ შხვა ნოღაშა. 1996 წანას, რენესანსული პიენცა იუნესკოქ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა გემშეღჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი იტალიას
ადიბ შიშაქლი
ადიბ შიშაქლი (أديب بن حسن الشيشكلي, დ. 1909, ჰამა — ღ. 27 ეკენია, 1964, სერისი, ბრაზილია) — სირიალი ოურდუმე დო სახენწიფო მოღალე, სირიაშ პრეზიდენტი დო პრემიერ-მინისტრი 1953–1954 წანეფს.
ბიოგრაფია
დებადჷ ქურთეფიშ ფანიას, ნინალენდჷ საფრანგეთიშ არმიას, მოგვიანაფათ გურაფულენდჷ დამასკოშ ოურდუმე აკადემიას (ნამუთ უკული გეგნიღეს ჰომსიშა). თიქ ორდოშე ქაკათჷ სირიაშ სოციალურ ნაციონალურ პარტიას. საფრანგეთიშე სირიაშ ზოხორინალაშ მეღებაშ უკული ოკათუდჷ არაბეთ-ისრაელიშ 1947-1949 წანეფიშ ლჷმას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სირიაშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:სირიაშ პრემიერ-მინისტრეფი კატეგორია:დუნაბადი 1909 კატეგორია:ნაღურა 27 ეკენია კატეგორია:ნაღურა 1964 კატეგორია:ჸვილირი პრეზიდენტეფი კატეგორია:ღურელი კათა
პარაგვაიშ დეპარტამენტეფი
პარაგვაი 17 დეპარტამენტშე (departamentos) დო ნანანოღაშ ოლქიშე აკმოდირთუ. ცხირეს მეწურაფილი მახორობაშ მუდანობა გეპონჷ 2002 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფს.
პარაგვაიშ დეპარტამენტეფი
მინი|300პქ|პარაგვაიშ დეპარტამენტეფი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პარაგვაიშ დეპარტამენტეფი კატეგორია:პარაგვაიშ გეოგრაფია
პუშიამიტრა შუნგა
მინი| პუშიამიტრა შუნგაშ ფიგურული მონუმენტი პუშიამიტრა შუნგა — შუნგაშ დინასტიაშ დჷმარსხუაფალი. ოორუე ინდოეთიშ მამართალი ჯვ. წ. 185-151 წანეფს.
დუდმაართათ პუშიამიტრა შუნგა რდჷ მაურიეფიშ იმპერიაშ „სენაპატი“ (თარსარდალი). ჯვ. წ. 185 წანას ოურდუმე აღლუმიშ ბორჯის თიქ დოჸვილჷ მაურიეფიშ ეკონია იმპერატორი ბრიჰადრათჰა დო დუდი იმპერატორო გეგმაცხადჷ. მუშ მართუალაშ ბორჯის თიქ ქჷდიჸუნუ ოორუე ინდოეთიშ დიდი ნორთი დო გათუ აშვამედჰა. შუნგაშ მუკნაჭარეფი მუთმოფხვადჷნა პენჯაბის ჯალანდჰარიშახ. დივიავადანა რაგადანს, ნამჷ-და თიში ოღვენჯეეფი იფაჩუდჷ საგალშახ (სიალკოტა).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია: ინდოეთიშ ისტორია კატეგორია:ინდოეთიშ მამართალეფი კატეგორია:ნაღურა ჯვ. წ. 151 კატეგორია:შუნგაშ იმპერია კატეგორია:ჯვეში ინდოეთი
ინდონეზიაშ ნოღეფიშ ერკებული
სტატიას მოჩამილი რე ინდონეზიაშ ოფიციალური ნოღეფიშ ერკებული, თარი კოკეფიშ დო რეგიონეფიშ მეჯინათ. მახორობაშ მუნაჩემეფი ეჭოფილი რე 2005 წანაშ სტატისტიკაშე.
ინდონეზიაშ საართო რუკა
რუკაშ ლეგენდა:
ჟან-კლოდ ვანდამი
ჟან-კლოდ ქემილი ფრანკო ვან ვარენბერგი  (ინგლ: Jean-Claude Camille François Van Varenberg, დ. 18 გჷმათუთა, 1960, ბრიუსელი, ბელგია) — ჩინებული ბელგიარი ქიმინჯობური ჟანრიშ არტისტი დო კინორეჟისორი.
კაიმანიშ კოკეფი
ოპალუეშ აკოდგინალუაშა მიშმურს დიდი კაიმანი, მორჩილი კაიმანი დო კაიმანი-ბრაკი.
ფართობი — 264 კმ². მახორობა — 68,076 ადამიერი (2015) — მულატეფი, ევროპული რასა, ნეგროიდეფი. მახორობაშ 80% კოკი დიდ კაიმანს ოხორანს. კოკეფიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა ჯორჯტაუნი.
მახორობაშ თარი სამუშა — ტურისტეფიშ ნინალა, კუეფიშ რდუალა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გოართოიანაფილი ომაფეშ ზუღაშმელენი ტერიტორიეფი კატეგორია:კარიბიშ ქიანეფი კატეგორია:ინგლისურნინამი ქიანეფი კატეგორია:კოკი სახენწჷფოეფი კატეგორია:გოართოიანაფილი ომაფეშ კოკეფი
ბრიჰადრათჰა
ბრიჰადრათჰა (ჯვ. წ. 252—224) — მაურიეფიშ იმპერიაშ ეკონია მამართალი ჯვ.წ.187 წანაშე ჯვ.წ. 180 წანაშახ. თინა დოჸვილჷ დორხველურ „სენაპატიქ“ (თარსარდალი) პუშიამიტრა შუნგაქ.
ლიტერატურა
კატეგორია: ინდოეთიშ ისტორია კატეგორია:ინდოეთიშ მამართალეფი კატეგორია:ნაღურა ჯვ. წ. 180 კატეგორია:ჯვეში ინდოეთი
აბლუხვარა
აბლუხვარა — ოფუტე საქორთუოს, აფხაზეთიშ ავტონომიურ რესპუბლიკას, გულრიფშიშ მუნიციპალიტეტის (წებელდაშ თემი), წყარმალუ სხჭაშ (წყარმალუ ამტყელიშ მარძგვანი ნადუ) ოდუდეწკჷმა. ზუღაშ დონეშე 720 მ, უჩა ზუღაშე 21 კმ, მაჭარაშე 33 კმ. 2008 წანაშე ოკუპირაფილი რე რუსეთიშ ფედერაციაშით
დემოგრაფია
1989 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემფით, ოფუტეს ოხორანდჷ 35 ადამიერი.
სქოლიო
კატეგორია:წებელდაშ თემიშ ოფუტეეფი კატეგორია:გულრიფშიში მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი კატეგორია:აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ ოფუტეეფი კატეგორია:საქორთუოშ ოფუტეეფი კატეგორია:რუსეთიშით ოკუპირაფილი საქორთუოშ ოფუტეეფი
1903
ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:
გურმეჭვია
საქორთუოს დახე ირდიხას აფხვადჷნა, მუჭოთ მახვენი მაფურინჯე. გურმეჭვია 4-7 მარქვალს სქჷნს. მართვეეფს მინმიჸონანს ზარხულს. გურმეჭვია ჭკომუნს ჭანდეფს, ოდიარეშ თასის დო კანკარს. გიმეგვარობეფშე საქორთუოს ხე კავკაციური გურმეჭვია (Erithacus rubecula caucasicus), მიმოფურინუაშ ბორჯის - რჩქვანელობური გურმეჭვია (Erithacus rubecula rubecula).
ბირა
მუმული გურმეჭვიეფი ღურჭულს აგოთანას იჭყანა, ნამუთ გეჸუნს უჩა ზესქვიშ ღურჭულიშ მალობას. ონჯუას ღურჭულანა აკოსერილსჷთ. გურმეჭვიაშ ღურჭული ზარულაია რე დო ართ-ართი არძაშე სქვამი მაფურინჯეეფიშ ბირა რე. 235px|thumb|center|მაღურჭულე გურმეჭვია|[[ფაილი:Erithacus rubecula.ogg]]
ლიტერატურა
კატეგორია:ზესკვიშობურეფი
ჯვ. წ. 902
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 902 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
სოლდეუ
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ანდორაშ ნოღეფი კატეგორია:ანდორაშ გვალაშ კურორტეფი
მობაიი-მბონგო
მობაიი-მბონგი (Mobayi-Mbong) — ნოღა კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ოორუე უბანგიშ პროვინციას.
კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ნოღეფი
ბაჰრეინალეფი
ბაჰრეინალეფი — ბაჰრეინიშ მახორობაშ საართო ჯოხოდვალა, ნამუშ საართომუდანობა დოხოლაფირო 300 ვითოშ ადამიერს აკმადგინანს.
ნინა
ბაჰრეინალეფი არაბულ ნინაშ ბაჰრეინულ დიალექტშა რაგადანა. გიშმართჷნა ჯვეშბაჰრეინულ ნინას — ჯინჯიერ მახორობაშ ნინა დო ახალბაჰრეინულს — იმიგრანტეფიშ ნინა.
თარი საქვარუა
გოვითარაფილი რე ოფუტეშ მეურნობა, ვაჭრუა, ოზუღე წარმება. მეჩხოლარობა დაღარას რე გოვითარაფილი ფართო ოდიარეეფიშ უღვენჯობაშ გეშა.
ოფუტეშ მეურნობაშ კულტურეფშე გიშმართჷნა: ფინიკიშ პალმას, ბანანს, ლიმონს, ბერწულს, მანგოს, რუედის, ბაგბირიშ ოდიარეს.
გოფაჩილი დო პოპულარული რე მეჩხომობა, გიშაკერძაფილო ოფუტეშ მახორობაშო. თაშნეშე დოკაფილი რენა მირგატიშ რეწუალათ დო ნაბთობიშ წარმებათ.
მუკაქუნალი დო ოჭკომალი
250px|thumb|მოჭყუდუ ტრადიციული კოსტუმს ქომოლკოჩიშ კოსტუმი აკმოდირთუ ოსარეშე, შარვალშე, სანდალშე დო შალიშ გინაქუნალშე (რგილი ტაროსის). დუდიშ გიორთუმალო ქომოკლოჩეფი გჷმირინუანა ჭითა ვარდა ჩე ბამბეშ ნორშვიშ პილატოკის, ნამუსჷთ დუდს გჷმიცადინუანა მახირინაიათ, ვარდა გითმირთვანა კეპკას. ოსურეფიშ კოსტუმი ძალამს მოგენს ქომოლკოჩიშ კოსტუმს, მარა ოსარე ორნამენტირაფილი რე ნაქარგეფით ვარდა კანტეფიშ ღოზეფით. ოჭკომალს გჷმირინუანა ფლავს ჩხომწკჷმა, ხილს, შვრიაშ ვარდა ქობალკაკალიშ ქვირშე ზადილ „ლავაშეფს“, ორტვინობას დო ბჟაშ პროდუქტეფს.
ალმასქუალა
იქარვებუ პოლიგამია. ისხუნუანა ორთოკუზენურ ალმასქუალას, ობორჯეს დო ოთირეფონს.
თაშნეშე ქოძირით
ბაჰრეინიშ ისტორია
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არაბეფი კატეგორია:ბაჰრეინი კატეგორია:არხო ბჟაეიოლიშ კათეფი კატეგორია:წჷმი აზიაშ კათეფი კატეგორია:მოსოფელიშ კათეფი
პინიოსი
პინიოსი (Πηνειός) — წყარმალუ საბერძნეთის, თესალიაშ უგინძაშ წყარმალუ. იჭყაფუ პინდოსიშ გვალეფს, ოფუტე მალაკასიშ ხოლოს დო ინაკათუ ეგეოსიშ ზუღას. პინიოსიშ სიგინძა რე 205 კმ. აუზიშ ფართი 10,700 კვ.კმ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საბერძნეთიშ წყარმალუეფი
ალტო-პარაგვაიშ დეპარტამენტი
ალტო-პარაგვაიშ დეპარტამენტი (Departamento de Alto Paraguay) — დეპარტამენტი პარაგვაის, იდვალუაფუ ქიანაშ ოორუე ნორთის. ფართობი 82 349 კმ². ნანანოღა – ფუერტე-ოლიმპო. პროვინცია გორთილიე 4 ოლქო.
აამირ ხანი
აამირ ხანი (عامر خان, आमिर ख़ान, Aamir Khan; დ. 14 მელახი 1965, ბომბეი) — ინდოარი არტისტი, პროდიუსერი, რეჟისორი, სცენარისტი დო ტელემაჸვენჯი. რანწკი კინოპრემია დო ნომინაცია აფჷ მოპალაფირი, თინეფს შქას Filmfare Awards დო ინდოეთიშ ერუანული კინოპრემია. 2003 წანას მიაჩჷ ოთარობე ჯილდოქ პადმა შრი დო 2010 წანას — პადმა ბჰუშანი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინდოარი არტისტეფი კატეგორია:ინდოარი არტისტი ბაღანეფი
ეგვიპტარეფი
ეგვიპტარეფი — ეთნოსი, ეგვიპტეშ თარი მახორობა. ორხველჷ ევროპეიდული რასაშ ინდო-მედიტერანეულ ჸას. გჷმიქიმინჷ მა-7 ოშწანურაშ უკული მიშულირი არაბული ტომეფიშ დო აბანური კოპტეფიშ, ბერბერეფიშ დო შხვა კათეფიშ ესვარუათ.
სქოლიო
კატეგორია:მოსოფელიშ კათეფი კატეგორია:არაბეფი კატეგორია:ოორუე აფრიკაშ კათეფი კატეგორია:ეგვიპტე კატეგორია:ეგვიპტეშ კათეფი კატეგორია:ჯვეშაპიანური კათეფი
ჰუარი ბუმედიენი
thumb|ჰუარი ბუმედიენი (ცენტრის) ირანიშ შაჰი [[მოჰამედ რეზა ფეჰლევი დო ერაყიშ ვიცე-პრეზიდენტი სადამ ჰუსეინწკჷმა ალჟირიშ აპიჯალაშ ხეშ მოჭარუაშის. 1975 წანა]] ჰუარი ბუმედიენი (هواري بومدين; დ. 23 მარაშინათუთა, 1932 — ღ. 27 ქირსეთუთა, 1978) — ალჟირალი სახენწიფო, ოურდუმე დო პოლიტიკური მოღალე, პოლკოვნიკი, ალჟირიშ კათაშ ანტიკოლონიური ბურჯაფიშ ართ-ართი ლიდერი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ალჟირიშ რევოლუციონერეფი კატეგორია:ალჟირიშ პრეზიდენტეფი
ტიტარისიოსი
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:საბერძნეთიშ წყარმალუეფი
ჯვ. წ. 903
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 903 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
1902
ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:
აშკელონი
აშკელონი (אשקלון — აშკელონ ; ٲشكلون, თაშნეშე عسقلان — ʿასკალან; Ascalon — ასკალონ; Ashkelon, თაშნეშე: Ashqelon ვარ-და Ascalon — აშქელონ; აქადური ნინა: — ისკალუნა) — ნოღა ისრაელიშ ობჟათე-ბჟადალშე, სქირონაშქა ზუღაშ წყარპიჯის. მახორობაშ მუდანობა 2020 წლის ბოლოშო 144,073 ადამიერი. თეხანურ აშკელონს ნოღაშ სტატუსი 1955 წანაშე უღჷ.
იემენარეფი
იემენარეფი — იემენიშ არაბეფი — კათა, იემენიშ მახორობა. მუდანობა — 19,7 მილიონი ადამიერი (2005 წანაშ მუნაჩემეფი). დოხოლაფირო 1,5 მილიონი სპარსეთიშ ჸუჯიშ ქიანეფს ოხორანს.
კატეგორია:მოსოფელიშ კათეფი კატეგორია:აზიაშ კათეფი კატეგორია:არაბეფი კატეგორია:იემენიშ მახორობა კატეგორია:წჷმი აზიაშ კათეფი
კანვაშ დინასტია
220px|მინიატიურა|[[მაგადჰაშ იმპერია]] კანვა — დინასტია, ნამუთ მართუნდჷ მაგადჰაშ იმპერიას ბჟაეიოლ ინდოეთის შუნგაშ დინასტიაშ დონთხაფაშ უკული. კანვაშ დინასტიაშ მართუალაშ წანეფი რე ჯვ.წ. 75 - 26 წ.წ. დინასტიაშ დჷმარსხუაფალი რე მაართა მაფა ვასუდევა, ნამუქთ ჯვ.წ 75 ქჷდარაგუ შუნგაშ დინასტიაშ ეკონია მაფა, მორო კანვეფი ნებას არძენდეს შუნგეფს, უმართუდესკონ სახენწჷფოშ ელახიანი აბანეფი. გვერდოშწანურამი მართუალაშ პერიოდის კანვეფიშ 4 მაფაქ დითირუ. თინეფიშ მართუალას ბოლო მუღეს ობჟათეშე მოულირჷ სატავაჰანეფქ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია: ინდური დინასტიეფი კატეგორია: ინდოეთიშ ისტორია კატეგორია: ჯვეში ინდოეთი კატეგორია: აზიაშ ისტორიული სახენწჷფოეფი
გვინეთ პელტროუ
გვინეთ კეიტ პელტროუ (Gwyneth Kate Paltrow; დ. 27 ეკენია, 1972) — ამერიკალი არტისტი დო მაბირე; კინოაკადემიაშ "ოსკარიშ" ლაურეატი. ინგლისარი როკ-მუსიკოშ კრის მარტინიშ ჸოფილი ალმასქუ.
ბიოგრაფია
დებადჷ ლოს-ანჯელესის (კალიფორნია), კინორეჟისორი ბრიუს პელტროუშ ფანიას. რუსეთიშე გიმმაულარი რაბინეფიშ გვარიშ პალტროვიჩის დო არტისტი ბაით დენერიშ გეჸვენჯი. მირდჷ სანტა-მონიკას, უკული ოსურეფიშ კერძო კოლეჯის გურაფულენდჷ ნიუ-იორკის, უკული კინ სანტა-მონიკაშა დირთჷ, სოდეთ ხელუანუაშ ისტორიას გურაფულენდჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1972
2073
დღახუეფი
კატეგორია:
კანილიო (ნოღა)
კანილიო – ნოღა ანდორას, კანილიოშ სამრევლეშ ნანანოღა. 2012 წანაშ მუნაჩენეფით, ნოღას 1896 ადამიერი ოხორანს.
მოჰამედ ალი რაჯაი
მოჰამედ ალი რაჯაი (დ. 15 მანგი, 1933, ყაზვინი — ღ. 30 მარაშინათუთა, 1981, თეირანი) — ირანიშ 2-ა პრეზიდენტი. გიშაგორიქლ იჸუ 1981 წანაშ 2 მარაშნათუთას, ბანისადრიშ მინისტრეფიშ კაბინეტის პრემიერ-მინისტრო მუშობაშ უკული. თაშნეშე უკებუდჷ ქიანაშ გალენური საქვარეფიშ მინისტრიშ პოსტი 1981 წანაშ მელახ — მარაშინათუთას. თაშ ჯოხოდვალირი ირანიშ კულტურული რევოლუციაშ ლიდერი — უნივერსიტეტეფიშ დო შხვა დჷნაწესებუეფიშ კილუაშ პროგრამეფი, ნამუეფით, ხეშულობაშ არზით, ბჟადალიშ კულტურულ გოლინაშ გოფაჩუას ხეს უნწყუნდესჷნ.
1981 წანაშ 30 მარაშინათუთას, ინაუგურაციაშე ჟირი მარაშ უკული, მოჰამედ ალი რაჯაიქ ჸვილირქ იჸუ აფეთქებაშ შედეგო პრემიერ-მინისტრი დო ერუანული უშქურანჯობაშ უჟინაში სხუნუ მელამოსეწკჷმა შეხვალამაშ ბორჯის. აფეთქებაქ დოჸვილჷ მუჭოთ პრეზიდენტი მოჰამედ ალი რაჯაი, თეშ თარობაშ მადუდე ბაჰონარი დო ხოლო სუმი ადამიერი.
კატეგორია:ირანიშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:ირანალი პოლიტიკოსეფი კატეგორია:ირანიშ პრემიერ-მინისტრეფი კატეგორია:ჸვილირი პრეზიდენტეფი კატეგორია:ისლამური რევოლუციაშ მოღალეეფი
ოპტიმიზმი
მინი|მარძგვანშე|ოპტიმისტიშ თოლწონუათ ჭირქა გვერდო ეფშა რე, პესიმისტიშოთ — გვერდო ცაიორი რე. ოპტიმიზმი (optimus - საუჯგუშო) — ირფელს ჯგირიშ, მერეკელა განეფიშ ძირაფა, უჯგუში მელენ დღაშ რწუმა. ოპტიმიზმიშ მეჯინათ, რინა ფშვენიერი რე დო მუდგანერი სიტუაციაშე გიშაულარი რე. თიში აწმარენჯი ჩინება რე პესიმიზმი. ათე ჩინებაშ არძაშე თოლწონური სამანგა რე „ჭირქა გვერდო ეფშა რე, დო ვარ ცაირი?“ სიტუაცია. ოპტიმისტის მიოჩქჷ, ნამდა ჭირქა გვერდო ეფშა რე, პესიმისტის, კვარჩხიშე, გვერდო ცაიორი რე.
ფილოსოფიას ოპტიმიზმი მერსხილი რე გოტფრიდ ლაიბნიცწკჷმა, ნამუსჷთ მიოჩქუდჷ, ნამდა ჩქი არძა შეიოლებერი რე ოქიანუს საუჯგუშოთ ვოხორანთ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ეპისტემოლოგია
მალტაშ პრეზიდენტი
მალტაშ პრეზიდენტი (მალტ. President ta' Malta) — პოსტიქ დირსხუ 1974 წანაშ 13 ქირსეთუთას, თიშ უკული, მუთ მალტაქ გიმიცხადჷ რესპუბლიკათ ბრიტანეთიშ ერეფიშ წორომაჸალობას. მალტაშ კონსტიტუციაშ მეჯინათ პრეზიდენტი რე სახენწჷფოშ მადუდე, ემაჸონაფალი ხეშუულება ორხველჷ პრემიერ-მინისტრის. პრეზიდენტის გიშმაგორუნს პარლამენტი — წმმარინაფალეფიშ პალატა — 5 წანაშ ხანით. 1989 წანაშე 4 პირელქ გინირთჷ ოფიციალურ თარიღო, მუჟამსჷთ პრეზიდენტი იჭყანს დო ათენს ხუთწანამ საპრეზიდენტო ხანს.
ნებეფი
პრეზიდენტი:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ევროპაშ ქიანეფიშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:მალტაშ პრეზიდენტეფი
ჯვ. წ. 904
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 904 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ნჯარიშ ეშმაღალარეფი (2012 წანაშ ფილმი)
ნჯარიშ ეშმაღალარეფი (The Avengers) — 2012 წანაშ ამერიკული სუპერგერგეზული ფილმი, ნამუთ Marvel Studios-ქ გინიღჷ. თის დისტრიბუციას უკინანს Walt Disney Pictures. ფილმი გერსხილი რე კომპანია Marvel Comicsშე გიშაშქუმალირი სუპერგერგეზეფიშ ბუნა „ნჯარიშ ეშმაღალარეფიშ“ დუდსგინულირეფშა. ფილმიშ სცენარიშ ავტორი დო რეჟისორი რე ჯოს უიდონი. თარი როლეფს თის ასრულენა რობერტ დაუნი უკლაში, კრის ევანსი, მარკ რუფალო, კრის ჰემსვორთი, სკარლეტ იოჰანსონი, ჯერემი რენერი, ტომ ჰაიდელსტონი დო სემიუელ ლეროი ჯექსონი.
ფილმიშ სიუჟეტიშ მეჯინათ, ორგანიზაციაშ S.H.I.E.L.D. ლიდერი ნიკ ფიური (სემუელ ლ. ჯექსონი) რკინაშ კოჩის, ჰალკის, თორს დო კაპიტან ამერიკას მიორცხუანს ართ ბუნას, ნამუსით „ნჯარიშ ეშმაღალარეფი“ ჯოხო. ბუნაქ ოკო აჩემას ლოკიშ, თორიშ ჯიმაშ ქიმინჯალეფი, ნამუთ მემართილი რე დიხაუჩაშ ნწყუალაშო.
ფილმიშე მუშობაქ დიჭყჷ, მუჟამსჷთ მერილ ლინჩი 2005 წანაშ პირელს Marvel Comics-შ ართ-ართი მეწილექ იჸუ. ფილმიშ „რკინაშ კოჩი“ 2008 წანაშ წჷმოძინაშ უკული Marvel Studios-შე ჩინებულქ იჸუ, ნამდა „ნჯარიშ ეშმაღალარეფი“ 2011 წანაშ კვირკვეს გიშეშჷ. 2009 წანაშ მელახის ბუნას აკათჷ სკარლეტ იოჰანსონიქ. ფილმიშ რსულებაქ 2012 წანაშო გინიდუ. ფილმიშ წარმებაქ დიჭყუ 2011 წანაშ პირელს, ნიუ-მექსიკოს გინოღალეფით დო 2011 წანაშ მარაშნათუთას გინილჷ კლივლენდიშ ტერიტორიაშა. 2011 წანაშ ეკენიას გინოღალეფი ნიუ-იორკის მიშჷ.
„ნჯარიშ ეშმაღალარეფიშ“ პრემიერაქ იჸუ ჰოლივუდის (კალიფორნია, ააშ), თეატრში El Capitan, 2012 წანაშ 11 პირელს. ამდღარშო თინა 1 მილიარდი დოლარიშ მიშნაველიშ ხურგაშ გინოლახუა ჸურე რეკორდსმენი რე დო არძა ბორჯიშ მუშნაველიანი ფილმეფიშ ერკებულს წკარით მასუმა აკანი უკინებუ.
Ancestry.com
Ancestry.com LLC რე კერძო ონლაინ გენეალოგიურ კომპანია. კომპანია დარსხის პოლ ბრენტ ალენქ დო დენ ტაგარტიქ 1996 წანას. კომპანიაშ შტაბ-ბინა ბინა რე ნოღა ლიჰაის, იუტაშ შტატის.
ნჯარიშ ეშმაღალარეფი (2012 წანაშ ფილმი)
სიუჟეტი
ასგარდალი ლოკი ხვადუ ჩიტაურეფიშ ჯოხოთ ჩინებულ უჩინებუ რასაშ მაჯღვერს. ტესერაქტიშ გამათ ურცხოპლანეტარი ლოკის მიარზიენს ჩიტაურალეფიშ დიდ არმიას, ნამუთ დიხაუჩაშ ეჭოფუას მიეხვარებუნ. ნიკ ფიური, ოთხობელუ S.H.I.E.L.D.-შ უნჩაში დო აგენტი მარია ჰილი ეჭანუაფუნა ორკვიებელ ცენტრის, სოდეთ ერიკ სელვიგი მართუნს ტესერაქტიშ რკვიებაშ პროცესის. ფილ კოულსონი ენწყჷნს, ნამდა ტესერაქტი გიშართჷნს ენერგიაშ დიდ მუდანობას. ულებუო ტესერქტი აქტიური იჸუაფუ დო ნწყუნს პორტალს, სოჸურეშეთ გიშარჩქინდუ ლოკი. თინა ტესერაქტის იხირუნს დო მუში ლაბაშათ სელვიგის დო შხვა აგენტეფს (თინეფ შქას, ქირიშთოლს (კლინტ ბერტონი) იმორჩილენს.
Ancestry.com
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკული კომპანიეფი
ნჯარიშ ეშმაღალარეფი (2012 წანაშ ფილმი)
სიუჟეტი
გამათ თეშე ფიური დუდს მუშაყარანს სუპერგერგეზეფს: რკინაშ კოჩი (ტონი სტარკი), კაპიტანი ამერიკა (სტივ როჯერსი), ჰალკი (ბრიუს ბანერი) დო უჩა ქვრიი (ნატალია რომანოვა). ქირიშთოლი იხირუნს ირიდიუმს, ნამუთ ხეს უნწყჷნს ტესერაქტიშ ნძალაშ სტაბილიზაფას, დო ლოკი შტუტგარტის რე, სოდეთ აწუდირთუ როჯერსის, სტარკის დო რომანოვას. ლოკის ჭოფუნა დო S.H.I.E.L.D.-შ შტაბ-ორენშა გინოჸუნა, მარა ეთიმწკჷმა გიშარჩჩქინდუ თიში ჯიმა, თორი დო თიში გოდუდიშულაფას ოცადჷ - თი იმენდით, ნამდა ლოკი მუში გეგმეფს თირანს დო ასგარდშა დირთუ. სტარკი დო როჯერსი ართიანს ენირზებუნა. თორი ოჸიას იჩიებუ ლოკიშ S.H.I.E.L.D.-ს ოფურინალ ბაზას, ჰელიკარიერშა გინოჸუნაფას. თექ ლოკი გიმოკილერი რე დო ბენერიშ დო სტარკიშ გესაძინებაშ გიმე რე. S.H.I.E.L.D. ოცადუ ტესერაქტიშ არდგილოჸოფელიშ რკვიებას.
ნჯარიშ ეშმაღალარეფიშ ბუნა აკირღვაფუ, ართშურუა ლოკიშ ოკითხეს აკანი ვაუღჷ. თინეფიშ ნირზიშ ბორჯის ხვამარდის გიანთხუნა ბართონი დო შხვა თხობელეფი. გილელენს ოფურინალი მექანიზმი, ბენერი ჰალკო გინირთუ, სტარკი დო როჯერსი ეცადებუნა მექანიზმიშ ემუშაფას დო თორი ჰალკიშ აგრესიაშ ჩემებას. რომანოვა ბარტონს ოლიმუ დო ათე ეკონია უგონეთ ეკირთუ. ლოკი გიმურს ოთხილარი კაბინაშე, ჸვილუნს კოულსონს დო მუშ ჯიმას მუში კაბინას ინახვილანს, ბაზაშე გითაჸოთანს. ჰალკი დანთხუ დიხას. ფიური კოულსონიშ ღურას გჷმირინუანს ნჯარიშ ეშმაღალარეფიშ აკორცხუალაშ წკარულ სამანჯელო. სტარკიშ დო როჯერსიშ არზით ლოკიშ გეგმეფშა ვემშურს ხვალე თინეფიშ მარცხება, თის ოკო დიხაუჩას პატჷნალა. ლოკი გჷმირინუანს ტესერაქტის დო სტარკიშ ჸორშიშე პორტალს ონჯანს. ჩიტაური ათე პორტალით ნიუ-იორკის ქვერსემი ფლოტით მიშულა.
ალტო-პარანაშ დეპარტამენტი
ალტო-პარანაშ დეპარტამენტი (Departamento de Alto Paraná) — დეპარტამენტი პარაგვაის, იდვალუაფუ ქიანაშ ბჟაეიოლ ნორთის. ფართობი 14 895 კმ². მახორობა — 703 507 (2002). ნანანოღა – სიუდად-დელ-ესტე. პროვინცია გორთილიე 19 ოლქო.
ნჯარიშ ეშმაღალარეფი (2012 წანაშ ფილმი)
სიუჟეტი
ნჯარიშ ეშმაღალარეფი აკიკათუნა ნოღაშ ოთხილარო. ათე ბორჯის ფიურიშე მაღალო გჷმარინალი პიჯეფი გინოჭყვიდჷნა უჩინებუ რასაწკჷმა ბირთვულ ანჯარით რჯგინას დო მანჰეტენშა ბირთვული რაკეტაშ ჯღონას. სტარკი ჭოფუნს რაკეტას დო პორტალს მითაჸოთანს. თინა მერეხანს ემაჭოფალეფიშ თარი ხვამარდის. თორი უკული ტესერაქტის დო ლოკის ასგარდიშა ორთინუანს. ფიური შინანს, ნამდა ნჯარიშ ეშმაღალარეფი დირთუნა თიმწკჷმა, მუჟამსით ოხვილური იჸინან.
ალტო-პარანაშ დეპარტამენტი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პარაგვაიშ დეპარტამენტეფი
ნჯარიშ ეშმაღალარეფი (2012 წანაშ ფილმი)
როლეფს
მინი|300პქ|მარძგვანშე|ფილმიშ პერსონაჟეფიშ როლეფიშ მასრულებერი არტისტეფი სან-დიეგოს ტარებული ფესტივალიშ Comic-Con ფარგალეფს, ჯოს უიდონწკჷმა დო კევინ ფაიგწკჷმა ართო.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი კატეგორია:2012 წანაშ ფილმეფი კატეგორია:Marvel-იშ კინოოქიანუშ ფილმეფი
საკანია
საკანია (Sakania) — ნოღა კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ჟიმოლენი კატანგაშ პროვინციას.
კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ნოღეფი
ენიპეასი
ენიპეასი (Ενιπέας) — წყარმალუ ცენტრალურ საბერძნეთის, წყარმალუ პინიოსიშ მარძგვან ნადუ. წყარმალუ იჭყაფუ დომოკოსიშ პლატოს. სიგინძა რე 84 კმ.
ლიტერატურა
კატეგორია:საბერძნეთიშ წყარმალუეფი
ხან-თენგრი
ხან-თენგრი (Хан Тәңірі, Кан-Теңир, 汗腾格里峰) — წკვენტამი პირამიდაშობური პიკი ცენტრალურ ტიან-შანს, თენგრითაღიშ ქჷნდჷრს, ყაზახეთიშ, ყირგიზეთიშ დო ჩინეთიშ დო ხურგის. იდვალუაფჷ ისიქ-ქოლიშ ტობაშ ბჟაეიოლშე. თიში გეოლოგიური სიმაღალა 6995 მეტრი რე, მარა ჯიშთურ სიზარქეწკჷმა ართო კონკაშ სიმაღალა 7010 მეტრის ონჭჷ. აკოგაფილი რე მარმარილოთ დო გომარმარილაფილი კირქუეფით. ხან-თენგრიშ დო გომორძგუაფაშ პიკიშ რაიონს რე ტიან-შანიშ არძაშე ჸონიერი გოჯიშთაფა. ხან-თენგრი უჯვეშაში ბორჯიშე რე ჩინებული. თიშ გეშა ინფორმაციას მუთმლჭირინუანა ჯვეში მოშარეეფი. მაართაშა ეშართჷ მიხეილ პოგრებეცკიქ, ბორის ტიურინქ დო ფრანც-იოზეფ ზაუბერერქ 1931 წანას. 2002 წანას ყირგიზეთიქ გიშაშქვჷ 100 სომიშ ბანკნოტი, ნამუშ უკახალაშე გჷმოხანტილი რე ხან-თენგრი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ყირგიზეთიშ გვალეფი კატეგორია:ყაზახეთიშ გვალეფი კატეგორია:ჩინეთიშ გვალეფი კატეგორია:ქიანეფიშ უმაღალაში კონკეფი
რიჩარდ სმოლი
რიჩარდ ერეტ სმოლი (ინგლ. Richard Errett Smalley; დ. 6 მანგი, 1943, აკრონი, ოჰაიო, ააშ — ღ. 28 გჷმათუთა, 2005, ჰიუსტონი, ტეხასი, ააშ) — ამერიკალი ქიმიკოსი, ნოშქერბადიშ ახალი ფორმაშ ბაკმინსტერფულერენიშ ძირაფაშ დო რკვიებაშ გეშა გინოჩეს ნობელიშ პრემია ქიმიაშ დარგის 1996 წანას. სმოლიქ პრემია მიპალუ რობერტ კერლი დო ჰარი კროტოწკჷმა ართო. რიჩარდ სმოლი გურაფულენდჷ დიო ჰოუპიშ კოლეჯის დო უკულ მიჩიგანიშ უნივერსიტეტის. 1973 წანას სმოლიქ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია პრინსტონიშ უნივერსიტეტის. გურაფაშ თებაშ უკული მუშენდჷ რაისიშ უნივერსიტეტის. რდჷ რაისიშ უნივერსიტეტიშ ქიმიაშ დო ფიზიკაშ პროფესორი. 1990 წანაშე სმოლი რდჷ ამერიკაშ მენცარობეფიშ ერუანული აკადემიაშ დო 1991 წანაშე ამერიკაშ მენცარობეფიშ დო ხელუანობეფიშ აკადემიაშ მაკათური. რიჩარდ სმოლი რდჷ ნობელიშ პრემიაშ, ირვინ ლენგმიურიშ პრემიაშ, ერნესტ ლოურენსიშ პრემიაშ, უელჩიშ პრემიაშ, უილიამ ნიკოლსიშ მენდალიშ, ჯონ სკოტიშ პრემიაშ, მადისონ მარშალიშ პრემიაშ, ფრანკლინიშ მენდალიშ, გლენ სიბორგიშ მენდალიშ დო შხვა ჯილდოეფიშ ლაურეატი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ქიმიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ქიმიაშ დარგის კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1943 კატეგორია:ნაღურა 2005
1901
ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:
ტრულო
ტრულო (τρούλος-შე, «გუმბათი», Trullo) — ტრადიციული ჸუდეეფი, ეკიდილი რე სქირე ნწყუალაშ მეთოდით (დუღაბიშ უმუშეთ), კონუსიშობური ორთვალით დო უღუ ისტორიაშახიანი სახე. გოფაჩილი რე იტალიაშ რეგიონ აპულიაშ ცენტრალურ დო ობჟათე ნორთის.
აიშახ ასქილადირ ტრულოეფშე არძოშე ჯვეში ეგაფილი რე XVI ოშწანურას მურჯაშ პლატოშ გოხოლუას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი იტალიას
ჯვ. წ. 905
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 905 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
სატავაჰანაშ დინასტია
სატავაჰანეფი — ობჟათე ინდური ომაფე დინასტია. ჯვ.წ. III ოშწანურაშე 450 წანაშ გოძვენას თეხანურ შტატ ანდჰრა-პრადეშიშე  დეკანიშ გაბარიშ ცენტრალური ოლქეფიშამო ტერიტორიეფიშ მამართალეფი. თინეფი რდეს მამართალეფი მაურიეფიშ დინასტიაშ დონთხაფაშ ბორჯიშე მოჸუნაფილი ახ. წ. III ოშწანურას პალავეფიშ სახენწჷფოშ აკოქიმინუაშახ.
კატეგორია: ინდოეთიშ ისტორია კატეგორია: ჯვეში ინდოეთი კატეგორია: ინდური დინასტიეფი კატეგორია: სახენწჷფოეფი ინდოეთიშ ისტორიას კატეგორია: ანდჰრა-პრადეშიშ ისტორია
ტელემაჸვენჯი
thumb|300პქ მაჸვენჯი თაშნეშე ტელემაჸვენჯი — მასმედიაშ წორომახანდე (ვა რე უციო საშტატო ორდასი), ნამუთ მუშენს კადრის (ტელევიზია) ვარდა ეთერს (რადიო) დო ნამუთ გინაჩამალ ინფორმაციას პერსონაფიცირაფას უწიენსჷნ. ტელეჟურნალისტიშ ამშვი ამპულაშე ართ-ართი; დოსქილადირი ხუთი : რეპორტიორი, ინტერვიუერი, კომენტატორი, მასხუნალი, შოუმენი. თე პროფესიას თარი შანულობა უღუ გჷმოცადაფას (პრაქტიკა), დო ვართ თეორიულ ზადუას. ტელემაჸვენჯეფშო შანულამი პარამეტრი რე მეჯინა (გოჯინა). რადიო-გინოჩამეფიშ მაჸვენჯეფშო — დიქცია.
სქოლიო
კატეგორია:ჟურნალისტიკა კატეგორია:მედიაპროფესიეფი
ჰელენ კელერი
ჰელენ კელერი (Helen Adams Keller დ. 1880 — ღ. 1968) — ამერიკალი ავტორი, პოლიტიკოსი დო ლექტორი. თინა რდჷ მაართა ჸუნგა-ლოუ ოსური, ნამუქჷთ მიღჷ გონათუა დო სამენცარო ხარისხი. კელერიშ დო თიშ მარწაფალიშ, ენ სალივანიშ გეშა, ნამუქჷთ შილებუ თიწკჷმა კომუნიკაციაშ ღვენობა დო გონათუაშ მეჩამა, აკოქიმინელი რე სუმი ფილმი „სასტაულმოქიმინჯეშ“ ჯოხოდვალათ, თინეფშე არძაშე ჩინებული რე 1962 წანაშ ფილმი ენ ბენკროფტიშ კათაფათ.
კატეგორია:დუნაბადი 1880 კატეგორია:ნაღურა 1968 კატეგორია:ამერიკალი პოლიტიკოსი ოსურეფი
ახალი გვინეა
ახალი გვინეა (Pulau Irian, New Guinea, ტოკ-პისინიშ ნინაშა — Niugini) — მოსოფელიშ სიდიდათ მაჟირა კოკი (გრენლანდიაშ უკული), ნამუშ ფართობი აკმადგინანს 786 000 კმ²-ს. კოკი იდვალუაფუ რჩქალ ოკიანეშ ობჟათე-ბჯადალ ნორთის. გეოგრაფიულო თე ტერიტორია ორხველჷ მალაიშ არქიპელაგის თე კოკი წჷმარინუანს აზიაშ დო ოკიანეთიშ გჷმართალს. ახალი გვინეა ორხველჷ ავსტრალიაშ კონტინენტის ახალი გვინეა ავსტრალიაშე გიშართილი რე ტორესიშ საროტიშ მეშქაშობათ. თე ტერიტორია მირჩქინუაფუ მელანეზიაშ კოკეფიშ ბუნაშ ნორთო. მუთ ოხუ პოლიტიკურ თოლოზირუსჷნ, ახალი გვინეა ირთუ ჟირ ნორთო. ბჟადალი პაპუა მიშმურს ინდონეზიაშ აკოდგინალუაშა რანწკითი პროვინციაშ სახეთ. ბჟაეიოლ ნორთის იდვალუაფუ, სუვერენული სახენწჷფო პაპუა-ახალი გვინეა. კოკის დოხოლაფირო 9 500 000 ადამიერი (2010) ოხორანს, თე ტერიტორია ართ-ართი არძაშე მერჩხას დოხორელი აკანი რე (12 კაცი/კმ²).
ახალი გვინეა გეოლოგიური თოლწონუათ, ეშახე ტექტონიკურო აქტიურ ზონას. თაქ რე მიარე ვულკანი, თინეფს შქას სიმაღალეშ თოლწონუათ უმაღალაში რე პუნჩაკ-ჯაია, სიმაღალე — 4884 მ (16 023 ფტ). კოკი დიდარი რე ფლორაშ დო ფაუნაშ მიარეფერუამობათ, თაქ რე მიარე ენდემური ჯიშიშ ჩხოლარი დო ჩანარი.
პრესტური
პრეს-ტური— მარკეტინგული ვარდა/დო პიარ-ზჷმაგორუა (ვარდა თეჯგურეფიშ გორუა) მასმედიაშ მახანდეეფშო, ნამუთ იმანჯებუ თიმ შვანეფს, მუჟამსჷთ რე სტრუქტურა, ნამუთ დოინტერესაფილი რე თე თუ თი პროდუქტიშ წჷმი აწოკინას. კანკალეშა კინ თე ზჷმაგორუა აგენერირენს ჟურნალისტეფიშ ინტერესის პროდუქტიშოთ (ნამუთ შილებე ორას ვა ხვალე მუდგაინ მატერიალური, თაშნეშე ქიანაშ რეგიონი ვარდა/დო გიმნართი) დო გინმირთუ რეპორტაჟეფიშ დო სტატიეფიშ ოინფორმაციე წყუთ.
სქოლიო
კატეგორია:მასობური ოინფორმაციე საშუალებეფი
აგიში
აგიში — ოფუტე საქორთუოს, აფხაზეთიშ ავტონომიურ რესპუბლიკას, გულრიფშიშ მუნიციპალიტეტის (წებელდაშ თემი), წყარმალუეფი კაბეტ მაჭარაშ დო ჭიჭე მაჭარაშ შქას. ზუღაშ დონეშე 130 მ, უჩა ზუღაშე 18 კმ, მაჭარაშე 17 კმ. 2008 წანაშე ოკუპირაფილი რე რუსეთიშ ფედერაციაშით.
ეტმოლოგია
ჯოხო ქორთული რე. შონურო, „საჯინჯოს, ფანიაშ ნერჩიშ აბანს“ შანენს.
სქოლიო
კატეგორია:წებელდაშ თემიშ ოფუტეეფი კატეგორია:გულრიფშიში მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი კატეგორია:აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ ოფუტეეფი კატეგორია:საქორთუოშ ოფუტეეფი კატეგორია:რუსეთიშით ოკუპირაფილი საქორთუოშ ოფუტეეფი
ამამბაიშ დეპარტამენტი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პარაგვაიშ დეპარტამენტეფი
ენკამპი (ნოღა)
ენკამპი – ნოღა ანდორას, ენკამპიშ სამრევლეშ ნანანოღა. 2012 წანაშ მუნაჩემეფით ნოღას ოხორანს 7943 ადამიერი. ქიანაშ სიკაბეტათ მაანთხა ნოღა. იდვალუაფჷ ზუღაშ დონეშე 1300 მეტრის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ანდორაშ ნოღეფი
ჯვ. წ. 906
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 906 წანა.
უჩა ზესქვი
უჩა ზესქვი (Turdus merula) — მაფურინჯე ბაღჷრეშობურეფიშ რანწკიშე.
ეჭარუა
მარცხნივ|150x150px|მინი|ღურჭული რდილი მაფურინჯეშ რსხულიშ სიგჷნძა რე 26 სმ, წონა — 80-125 გ. მუმულეფს უმოსი რუმე უჩა ბურდღეფი უღჷ, ნინძგი დო თოლიშ ელმოლი მადვალი რგვალი ორქოშფერი რე. დადულეფი დო მარდუეფი შქირუ ფერიშ რენა, კუდელი რუმე უღჷნა, კინჩხი დო ქვარა ღილე. უჩა ზესქვი სქვამას მაღურჭულე მაფურინჯე რე. თიში ორსანტული, მარა უმენტაშო გურხაშილი (მაჯაბუ, ნარღამი) რშვინი ადამიერშა დჷმორჩქალეთ ქიმინჯენს.
გოფაჩუა
უჩა ზესქვი ართ-ართი არძაშე უმოსო გოფაჩილი მაფურინჯე რე მოსოფელს. ხე ევროპას, ოორუე აფრიკაშ მუსხირენ ქიანას (მაროკო, ალჟირი, ტუნისი), კავკაციას, მორჩილ დო შქა აზიას, ავსტრალიას დო ახალ ზელანდიას, თარო ტყალეფს, ჸუდენა ადამიერეფწკჷმა არხოსჷთ.
საქორთუო
საქორთუოს ფართა სრე გოფაჩილი კავკაციური უჩა ზესქვი.
გითოზოთუა
უჩა ზესქვი ჯინჯიერი მოხვენი რე. მიგრაცია ვახასიათენს.
გომიარაფა
წანაშ გოძვენას უჩა ზესქვი ართშა, მინ ჟირშა იკუხუანს. ონდეთ ინოკინელი ოგვაჯეს 4-7 მარქვალს სქჷნს, მართვეეფიშ მუნოჸონაფას 15 დღა-სერი ოკო.
ოჩამური
უჩა ზესქვი მაშქურანჯე, ალა-ჩალათ მაფურჷნე სუალამი რე, ღილე აბანეფს დუდს არიდენს დო ბორჯის უმენტაშო ბართვეფს ოჭკომალიშ — ღვენწკეფიშ, ფერწოეფიშ, ჭანდეფიშ დო კანკარიშ გორუას ქაკო.
ლიტერატურა
კატეგორია:ზესქვეფი
ოსამა ბინ ლადენი
ოსამა ბინ მუჰამედ ბინ ავად ბინ ლადენი (არაბ. أسامة بن محمد بن عوض بن لادن‎‎; დ. 10 მელახი, 1957 — ღ. 2 მესი, 2011) — იემენარი ტერორისტი საუდიშ არაბეთიშე, 2001 წანაშ 11 ეკენიაშ ტერორისტული აქტეფიშ ინიციატორი, ტერორისტული ორგანიზაცია ალ-კაიდაშ დუმარსხუაფალი.
კატეგორია:ტერორისტეფი კატეგორია:არაბეფი კატეგორია:არაბი ტერორისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1957 კატეგორია:ნაღურა 2011
2074
დღახუეფი
კატეგორია:
მოლდოვაშ პრეზიდენტი
მინი|150პქ|მოლდოვაშ შილამოლდოვაშ პრეზიდენტი — მოლდოვაშ სახენწჷფოშ მადუდე, ნამუსჷთ პარლამენტი ფორილი კალიშრღვაფათ გიშმაგორუნს 4 წანაშ ხანით. მოლდოვაშ პრეზიდენტო შილებე გიშაგორილქ იჸუას მოლდოვაშ მენოღალექ, ნამუსჷთ გიშაგორუეფიშ დღაშო 40 წანერი რდჷ დო მინიმუმ 10 წანა ოხორანდჷ მოლდოვაშ ტერიტორიას. გიშაგორილო იკოროცხუ თი კანდიდატი, ნამუქჷთ მიღჷ დეპუტატეფიშ ხონარეფიშ 3/5. თუ ხონარეფიშ ოხვილურ მუდანობაქ ვაშაყარინ ნამუთინ კანდიდატის-და, ინწკჷმა ინწყუაფჷ მაჟირა ტური მაართა ჟირ აბანშა გიშულირჷ კანდიდატის შქას. თუ მაჟირა ტურს ხოლო ვაგჷშეგორინ პრეზიდენტიქ-და, ინწკჷმა მოქიმინჯე პრეზიდენტი დუთმარინუანს ახალი პარლამენტიშ გიშაგორუეფიშ თარიღის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოლდოვა კატეგორია:ევროპაშ ქიანეფიშ პრეზიდენტეფი *
სონგოლოლო
სონგოლოლო (Songololo}) — ნოღა დო ტერიტორია კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ცენტრალური კონგოშ პროვინციას.
კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ნოღეფი
ჯვ. წ. 907
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 907 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
დიდა ტერეზა
დიდა ტერეზა თაშნეშე ნანა ტერეზა (Agnes Gonxha Bojaxhiu; დ. 26 მარაშნათუთა, 1910 — ღ. 5 ეკენია, 1997) — ალბანარი კათოლიკე მალაზონი, ნამუქჷთ დარსხუ ორგანიზაცია „ჩეჟქიმინჯალაშ მისიონერეფი“ დო 1979 წანას ჰუმანიტარული საქვარუაშო ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატო გჷნირთჷ. 40 წანაშ დუდი დუინალუ კალკუტაშ დაღარეფიშ, გითორციებულეფიშ დო ომბოლეფიშ მუკოლუაფას ინდოეთის.
მისიონერერეფიშ ორგანიზაციაშ ძინაწკჷმა ართო, თიში მაკათურეფი შხვადოშხვა ქიანას ხოლო იჭყანდეს ჩეჟქიმინჯალაშ საქვარუას დო უკვე 1970-იანი წანეფშო დიდა ტერეზაქ მოსოფელს ჩინებულო გჷნირთჷ ჰუმანიტარული საქვარუაშ დო დაღარეფიშ დო გითორციებულეფიშ მოხვარაშო. ღურაშ უკული რომიშ პაპი იოანე პავლე II-ქ თინა ნეტარო შერაცხჷ, 2016 წანას — პაპი ფრანცისკექ თინა წიმინდანო შერაცხჷ.
ჯილდოეფი
thumb|250 px|პრეზიდენტი [[რონალდ რეიგანი|რეიგანი დიდა ტერეზას დუდიშულაშ მენდალს გინმოჩანს. ცერემონია ჩე ჸუდეს მეურს.]] დო შხვეფი.
ციტატეფი
thumb|დიდა ტერეზაშ მემორიალი ოდაბადე ნოღა [[სკოპიე|სკოპიეს]]
– ადამიერეფი რუნგუეფი, ალოგიკურეფი დო ეგოისტეფი რენა; ვაუჭირს მუთუნი ქაპატით.
– თუ თქვა გაკეთით სიჯგირე დო კათაქ ქიგგაწამეს ნოფული პიჯული ღანკეფს-და; ვაუჭირს მუთუნი, აკეთით სიჯგირე.
– თუ თქვა პატიოსანი დო გურღილე ქორეთ დო კათაქ მუგაღორეს თქვა-და; ვაუჭირს მუთუნი, ორდათ პატიოსანი დო გურღილე.
– მუსჷთ თქვა წანობათ დჷთმოდგჷნდითჷნ, თიქ შილებე ართ წუთშა აკოცუასჷნ; ვაუჭირს მუთუნი, ქჷდოდგით.
– თუ თქვა მიაპლეთ ბედინერობა, შხვეფს ენჯარებუნა; ვაუჭირს მუთუნი, ორდათ ბედინერი.
– სიჯგირე, ნამუთ თქვა ამდღა აკეთითჷნ, კათა თის უკვე ჭუმე დიჭყოლიდუანს; ვაუჭირს მუთუნი, აკეთით სიჯგირე.
– ორდათ გიშაკერზაფილი კათაშე საუჯგუშო მუთ გიღჷნან თით, მარა თენა დღას ვეჸი დასაბაღი; ვაუჭირს მუთუნი, გაგჷშერთით თინეფშე თქვანი საუჯგუშოთ. საბოლოოთ მუსჷთ თქვა აკეთენთჷნ, კათა თის ვახვილჷ; თეს ხვალე თქვა დო ღორონთი ოხვილჷთ; იხვამით ართო დო უართგურეთ ხვალე.
''„ჩქინო ვაარსებენს გინორთა ერუანებას, კანიშ ფერს, რელიგიას. არძა ადამიერი ჩქინო ღორონთიშ სქუა რე. არძა ინალუანს ჩქინ მოხვარას, არძო აკოქიმინელი რე, ნამჷ-და უჸორდას დო უჸორდანი. ჩეჟქიმინჯალა — თენა რე დიდი ნძალა, ნამუთ მითმურსხუანს დო აართაიანენს ადამიერეფს. ჩეჟქიმინჯალა აახოლენს დო ამაჸალენს. ხაველ ჩეჟქიმინჯალაშ შეულებუ ახარენს ირ შურიელს, თიშენ ნამჷ-და თე საქვარი ღორონთიშ ხეშე მოურს.“''
''„თქვა რეთ მატერიალურო უნარღელჸოფილი, თქვა გიღჷნა ირფელი თე ქიანას, მარა თქვანი გური წუხირით რე გოფშა. დუშვათ ტქვა ვაგანარღენა, თინა მუთ ვაგიღჷნან — უბრალოთ ქიმერთით ადამიერეფშა დო ქიდეკინით თინეფიშ ხე თქვან ხეს, გეგმოხანტით ჸოროფა. თქვა თუ თე რჩევას ქაჸუნუთ-და, თქვა იბარჩხალუდათ იჸუ მუჭოთ ოსინთუ.“''
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი თინჩალაშ გონტკიცაფაშ დარგის კატეგორია:ალბანარი წიმინდანეფი კატეგორია:ნაღურა 1997 კატეგორია:ალბანარი ქირსიანი მისიონერეფი კატეგორია:1979 წანაშ ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი თინჩალაშ განტკიცაფაშ დარგის
ჯვ. წ. 908
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 908 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
აქბარ ჰაშემი რაფსანჯანი
აქბარ ჰაშემი რაფსანჯანი (დ. 25 მარაშინათუთა, 1934 — ღ. 8 ღურთუთა, 2017) — ირანალი სახენწჷფო მოღალე, ირანიშ მეჯლისიშ მადუდე (1980-1989) დო პრეზიდენტი (1989-1997 წწ.).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ირანიშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:ირანალი პოლიტიკოსეფი
ემა გოლდმანი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1869 კატეგორია:ნაღურა 1940 კატეგორია:ანარქისტეფი
არუბა
არუბა (Aruba) — კოკი კარიბიშ ზუღას, ნამუთ ვენესუელაშ ოორუეშე იდვალუაფუ დო ნიდერლანდეფიშ ომაფეშ აკმადგინალი ქიანა რე (2010 წანაშ გჷმათუთაშე მუშითმამართალი სახენწჷფოებური წჷმნაქიმინაშ სტატუსით). არუბაშ ნანანოღა რე ორანესტადი.
ისტორია
მინი|მარცხნივ|არუბაშ პარლამენტი 1449 წანას, არუბას ესპანარეფქ ქემიოგორეს. 1636 წანას, კოკი დანიარეფქ ქჷდიჸუნეს, 1986 წანაშე მოჸუნაფილი — ნიდერლანდეფიშ ომაფეშ ავტონომიას წჷმარინუანს.
რელიგია
არუბაშ ოფიციალურ რელიგიათ გჷმოცხადაფილი რე კათოლიციზმი, თიში გემაჸვენჯი რე მახორობაშ 81 პროცენტი.
კლიმატი
მინი|მარცხნივ არუბაშო ჩხე, ტროპიკული კლიმატი რე დჷმახასიათაფალი. ედომუშამი წანაშ გოძვენას დღაში ტემპერატურა 29-40 გრადუსის იძანძჷ. ქიანაშ ვიზიტიშო საუჯგუშო ბორჯი რე ეკენიაშე ქირსეთუთაშახ. თე პერიოდის მერკე სინჩხე რე დო გალე გჷმულა სასიამნე რე. არუბას ვანაფერი მოლინა რე ჭვემა. თარო გჷმათუთას დო გერგობათუთას ჭვენს, თინა ხოლო სერით.
ნინა
არუბას ოფიციალური ნინეფი რე ნიდერლანდური დო პაპიამენტო. თინეფიშ უკული პოპულარული რე ესპანური დო ინგლისური ნინეფი. ოგონათუე სისტემა ოფიციალურ ნინას გერსხჷ.
სქოლიო
კატეგორია:ნიდერლანდეფი კატეგორია:ნიდერლანდეფიშ კოკეფი არუბა კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ კოკეფი არუბა კატეგორია:მორჩილი ანტილიშ კოკეფი კატეგორია:კოკი სახენწჷფოეფი კატეგორია:კარიბიშ ქიანეფი
ორდინო (ნოღა)
ორდინო – ნოღა ანდორას, ორდინოშ სამრევლეშ ნანანოღა. 2012 წანაშ მუნაჩემეფით ნოღას ოხორანს 2853 ადამიერი.
კატეგორია:ანდორაშ ნოღეფი
იმრან ხანი (ინდოარი არტისტი)
იმრან ხანი (Imran Khan, დაბადებაშ ჯოხო იმრან პალი; დ. 13 ღურთუთა, 1983, მედისონი, ვისკონსინი, ააშ) — ინდოარი არტისტი, ნამუთ როლეფს არსულენს ჰინდინინამ ფილმეფს. Filmfare Awards-იშ ჯილდოშ მაპალური რე საუჯგუშო დებიუტანტი ქომოლკოჩიშ როლიშ გეშა.
ბოკერონიშ დეპარტამენტი
ბოკერონიშ დეპარტამენტი (Departamento de Boquerón) — დეპარტამენტი პარაგვაის, იდვალუაფუ ქიანაშ ოორუე-ბჟადალ ნორთის. ფართობი 91 669 კმ². მახორობა — 45 617 კოჩი (2002). ნანანოღა – ფილადელფია. პროვინცია გორთილიე 3 ოლქო.
ალიაკმონი
ალიაკმონი (Αλιάκμονας;) — წყარმალუ ოორუე საბერძნეთის. იჭყაფჷ პინდოსიშ გვალეფს. არძოშე უგჷნძაში წყარმალუ საბერძნეთიშ ტერიტორიას. ალიაკმონი გიშმურს საბერძნეთიშ რეგიონეფს: ბჟადალ მაკედონიას (კასტორია, გრევენა, კოზანი) დო ცენტრალურ მაკედონიას (იმათია, პიერია). ინმაკათჷ ეგეოსიშ ზუღაშ თერმეკოსიშ ჸუჯის. წყარმალუშ სიგჷნძა რე 297 კმ. ღანჩოშ ფართობი 6971,7 კმ². ბერძენულ მითოლოგიას ალიაკმონი რე წყარმალუშ ღორონთიშ, ოკიანოსიშ სქუა.
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:საბერძნეთიშ წყარმალუეფი
არვიდ კარლსონი
არვიდ კარლსონი (შვედ. Arvid Carlsson; დ. 25 ღურთუთა, 1923, უფსალა, შვედეთი — ღ. 29 მანგი, 2018, გეტებორგი, შვედეთი) — შვედი ნეიროფარმაკოლოგი, ნეირომედიატორი დოპამინიშ დო თიში ეფექტეფიშ რკვიებაშ გეშა გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის 2000 წანას. კარლსონიქ პრემია მიპალუ ამერიკალი მენცარეფი ერიკ კანდელი დო პოლ გრინგარდიწკჷმა ართო. გურაფულენდჷ გეტებორგიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია ფარმაკოლოგიას, 1951 წანას. გურაფაშ თებაშ უკული მუშენდჷ ლუნდიშ უნივერსიტეტის. ართ პერიოდის კარლსონქ იმუშუ გურიშ ერუანულ ცენტრის ხოლო, ამერიკას, მერილენდიშ შტატის. კარლსონი 1951 წანაშე რდჷ ლუნდიშ უნივერსიტეტიშ ასოცირებული პროფესორი დო 1959 წანაშე გეტებორგიშ უნივერსიტეტიშ პროფესორი. 1970-1980-იან წანეფს არვიდ კარლსონი მუშენდჷ შვედურ ფარმაცევტულ კომპანია Astra AB-ის (ასეიან AstraZeneca). არვიდ კარლსონი რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. 1975 წანაშე რდჷ შვედეთიშ მენცარობეფიშ ომაფე აკადემიაშ მაკათური.
კონგრესიშ ბიბლიოთეკა
კონგრესიშ ბიბლიოთეკა (ინგლ. Library of Congress) — ააშ-იშ კონგრესიშ დო ააშ-შ დე-ფაქტო ერუანული ბიბლიოთეკა. კონგრესიშ ბიბლიოთეკა ააშ-შ უჯვეშაშ ფედერალურ-კულტურული ინსტიტუცია რე. ბიბლიოთეკას უღჷ სუმი კორპუსი ვაშინგტონს, კაპიტონ-ჰილს. კონგრესიშ ბიბლიოთეკას რე 38 მილიონშე უმოსი წინგი, 3.6 მილიონი ნაჭარა, 14 მილიონი ფოტო, 5.5 მილიონი რუკა, 8.1 მილიონი მუსიკალური ინნაჭარა, 70 მილიონი მანუსკრიპტი დო შხვა მასალეფი. ბიბლიოთეკაშ მასალეფი რე 450 ნინაშა. კონგრესიშ ბიბლიოთეკა მოსოფელიშ ართ-ართ უდიდაშ ბიბლიოთეკა რე. ბიბლიოთეკაქ დირსხუ 1800 წანას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბიბლიოთეკეფი კატეგორია:ააშ-შ ბიბლიოთეკეფი
ჯვ. წ. 909
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 909 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჩხვირკი
ჩხვირკი, თაშნეშე ჯაფარა (Garrulus glandarius) — მაფურინჯე ბაღჷრეშნერეფიშ რანწკიშე. მაფურინჯე ფერო მიჭითე-შქირუ რე, კუდელი დო „ოშმეშეფი“ უჩა უღჷ, ქაქუჩი — უჩატერტამი, წელი — ჩე, სუას — სქვამი, უჩაფხაჭამი ცვანე ტერტი. ჩხვირკიშ რსხულიშ სიგჷნძა რე 34 სმ, წონა — 160 გ-ს ონჭუ. ხე ევროპას, აზიას დო ოორუე-ბჟადალ აფრიკას, თაშნეშე ესვარილ დო ფურცელამ ტყალეფს. საქორთუოს მოხვენი რე. ჩხვირკი 4–7 (10-შახ) მარქვალს დვანს. ჭკომუნს თასეფს, კანკარს, ხილს, რკოს დო ჭანდეფს, ნამუეფიშ მოჯალაგუათ ართგვარი სარგებელი მოუღჷ. ძალამ ჯგირო უგურუანს შხვადოშხვა სიმსის.
მინი|მარცხნივ| ჩხვირკიშ ხონარი
ლიტერატურა
კატეგორია:ჩხვირკი
ჯორჯ უოლკერ ბუში
ჯორჯ უოლკერ ბუში (George Walker Bush; დ. 6 კვირკვე 1946, ნიუ-ჰევენი, კონექტიკუტი) — ამერიკაშ აკოართაფილი შტატეფიშ 43-ა პრეზიდენტი (2001-2009) დო ტეხასიშ 46-ა გუბერნატორი (1995-2000), რესპუბლიკარი. თინა ააშ-შ 41-ა პრეზიდენტიშ ჯორჯ ჰ. უ. ბუშიშ დო ბარბარა ბუშიშ უნჩაში სქუა რე. ბუშიქ გათჷ იელიშ უნივერსიტეტი დო ჰარვარდიშ ბიზნეს სკოლა, 1968–1974 წანეფს ააშ-შ ერუანულ გვარდიას მოინალენდჷ. ათეშ უკული თინა ნავთობიშ ფანიურ ბიზნესის მუშენდჷ. 1977 წანას თინაქ ლორა ბუში მიჸონჷ ჩილო. 1978 წანას თიქ გაამეფიშ პალატას ინაჸოთჷ კალი, მარა დემარცხდჷ. მუსხირენ წანა თინა ბეისბოლიშ კლუბიშ ტეხასიშ რეინჯერსიშ ალმამინჯე რდჷ. 1994 წანას ბუშიქ ტეხასიშ გუბერნატორიშ სხუნუას გიმორძგჷ. 2000 წანას ააშ-შ ართ-ართ არძაშე ონირზე ოპრეზიდენტე სხუნუეფს თიქ მოქიმინჯე ვიცე-პრეზიდენტი ელ გორი დამარცხჷ. სხუნუეფს მახორობუეფიშ ხონარიშ უმოსობა გორქ მიღჷ, მარა მასხუნალეფიშ კოლეგიაშ ხონარიშ უმოსობათ ბუშიქ გიმორძგჷ.
სქოლიო
კატეგორია:ააშ-შ პრეზიდენტეფი კატეგორია:ტეხასიშ გუბერნატორეფი კატეგორია:დუნაბადი 1946
ჯვ. წ. 910
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 910 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ანგილია
სქოლიო
კატეგორია:გოართოიანაფილი ომაფეშ ზუღაშმელენი ტერიტორიეფი კატეგორია:კოკი სახენწჷფოეფი კატეგორია:კარიბიშ ქიანეფი
ფლორენს ნაიტინგეილი
thumb|275px|ფლორენს ნაიტინგეილიშ ძეგლი thumb|275px|right|ფლორენს ნაიტინგეილიშ დიაგრამა „მუმულიშ თიკი“ — polar area diagram. დიაგრამა ოძირანს [[ყირიმიშ ლჷმაშ ბორჯის ჯარიშკოჩეფიშ ღურალას. ირი სექტორი ომანგჷ ირ თუთას (1854 წანაშ პირელშე 1856 წანაშ მელახშახ). ირი სექტორიშ ფართობი ღურალაშ პროპორციული რე. ლენი ფა ოძირანს ლახარათ ღურალას, ჭითა — დოღამაკაფაშე ღურალას, ყავაშფერი — შხვა ბაძაძეფით ღურალას.]]
ფლორენს ნაიტინგეილი (Florence Nightingale; დ. 12 მესი 1820, ფლორენცია, ტოსკანაშ დიდი საჰერცოგო — ღ. 13 მარაშინათუთა 1910, ლონდონი, გოართოიანაფილი ომაფე) — გოართოინაფილი ომაფეშ ოჯარალე მოღალე დო გურიშხონარაფაშ და.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1820 კატეგორია:ნაღურა 1910
ოორუე ირლანდიაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა
ოორუე ირლანდიაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა (Northern Ireland national football team‎) წჷმარინუანს ოორუე ირლანდიას საირქიანო ტურნირეფს დო ახვალამეფს კუჩხბურთის. ნაკორობაშ კონტროლს დო დუდალას ახორციელენს ოორუე ირლანდიაშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია.
აკოდგინალუა
2016 წანაშ 16 მანგიშო
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ევროპაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობეფი კატეგორია:ოორუე ირლანდიაშ ერუანული სპორტული ნაკორობეფი კატეგორია:ოორუე ირლანდიაშ კუჩხბურთი
ბრონზე (მეტალი)
ბრონზე — ლინჯიშ მიშნანდღულეფი შხვადოშხვა ქიმიურ ელემენტეფწკჷმა, უთარაშო ლითონწკჷმა: კალა (კალამი ბრონზე), ალუმინი (ალუმინამი ბრონზე), ბერილიუმი (ბერილიუმამი ბრონზე) დო შხვა. ბრონზეს ვა უძახჷნა ხვალე ლინჯიში დო თუთიაშ (თითმერი), თაშნეშე ლინჯიში დო ნიკელიშ მიშნანდღულაფეფს (ლინჯამი მიშნანდღულაფეფი). უჯვეშაშიე კალამი ბრონზე. თიში ხაზირაფა დო გჷმორნაფა ადამიერს დიო ხოლო ჯვშ. წ. 3000 წანას უჩქჷდ (ბრონზეშ ხანა). შქა დო გვიან ბრონზეშ ფარანს ლინჯის შხვადოშხვა მუდანობათ გეუძინანდეს ჭუკი-შანქარს, სტიბიუმს, ტყვიას, თუთიას, მარა არძაშე გოფაჩილი იშენით კალამ ბრონზე რდჷ.
ვარაუდენა, ნამუდა საქორთუოს ბრონზეშ ხაზირაფა დო გჷმორინაფა ჯვშ. წ. მეხოლაფირო 2000 წანას დუჭყაფჷნა. მაართათ ჭუკი-შანქარამი ბრონზე მუხაზირაფუნა, უკული თიშო სტიბიუმი გეუძინჷნა. მიშანდღულაფირს ჭუკი-შანქარიშ მუდანობას კოროცხჷნდეს ბრონზეშ დანიშნულებაშ მეჯინათ, მაგ., ნაჭკადა ანჯარიშ ოხაზირაფალ ბრონზე იკათუანდჷ 0,5-7% ჭუკი-შანქარს, სამკაულეფშო გინოდვალირი - 7-22%-ის. კალამი დო შხვა ბრონზეშ მეტალურგია საქორთუოს გევითარუ ჯვშ. წ. II ვითოშწანურაშ ოთებუსი დო I ვითოშწანურაშ დაჭყაფუს.
ბრონზეშ ფარსაკი გითობუნური თვისებეფიშ გეშა ნამთინე მოდელიშ უსალუქაშ დეტალეფიშ რეპროდუქცირაფა. ბრონზე სკინჩალიე, ოქსილირაფაშ გეშა მითმიძნანც გიმარენჯი ფერს (ორთაშობური პატინას), ლექინიე თიში ქიმიური ტონირაფა (პატინირაფა), მოორქოვაფა, მოჭკადუა დო გრავირაფა, მუთ ნაღოლემუეფიშ ფერიშ დო გომიარეფერუნაფაშ მეშქაშალას ირზენს. ბრონზე ფართას ირინუაფჷ ომონეტე საქვარუას.
ლიტერატურა
კატეგორია:მიშნანდღულეფეფი
ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი თინჩალაშ გონტკიცაფაშ დარგის
ლაურეატეფი
თუდო გჷმოკოროცხილიე  ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი თინჩალაშ გონტკიცაფაშ დარგის:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი თინჩალაშ გონტკიცაფაშო
უბუნდუ
უბუნდუ (Ubundu; თაშნეშე ჩინებული რე მუჭოთ პონტიევილი ვარდა პონტიესტადი, Ponthierville, Ponthierstad) — ნოღა კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ჩოპოშ პროვინციას.
კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ნოღეფი
აკონკაგუა
აკონკაგუა (Aconcagua) — კონკა ობჟათე ამერიკას, არგენტინას, ობჟათე ამერიკაშ ანდებს. სიმაღალა 6960 მეტრი (უმაღაღალაში კონკა ბჟადალ დო ონჟათე გვერდოსფეროს). მოსოფელს უმაღალაში ბათოლითი. ოორუე დო ბჟადალი კართეფი გილალაფუთ, ობჟათე კართეს კირდეეფიშ დო ჸინუეფიშ გარახა კიდალა რე. აკოგაფილი რე დონოლექ ქანეფს გეჩოჩელი ანდეზიტეფით, ნამუშ გეშა ჩილათერო ვულკანო რდჷ მერჩქინელი. ფორილი რე იროიანი თირით. კართეფს 7 ჯიშთი დიკმურს, ნამუეფიშ სიგჷრძა 6 კილომეტრშახ რე.
აკონკაგუაშ დოლესქერუას აუფრაშენს ჸინით ფორილი კართეფიშ ჸოფა. მაართათ 1897 წანას თიშა ეშართჷ ექსპედიციაქ ედუარდ ფიცჯერალდიშ დუდალათ. აკონკაგუა ინკური ჯოხოდვალა რწ დო „ჩე შანკოს“ შანენს. მიოჩქჷ, ნამჷ-და კოლუმბიშ დო ესპანალი კონკისტადორეფიშ მუკორჩქინაშახ ინკეფი ეშულირი რდეს ანდეფიშ ოშშახ კონკაშახ, თინეფს შქას აკონკაგუას (თინეფიშ ნოქურს თე კონკაშ კართეფს, 6600 მეტრიA სიმაღალას მიოგორეს).
საქორთუოშე აკონკაგუას მაართათ ეშართჷ გია თორთლაძექ (1996 წანას, რუსეთიშ ჩხოროკოჩიან ექსპედიციაშ მაკათურეფწკჷმა ართო). თე კონკა 2002 წანას დოლესქერჷ ბენო ქაშაკაშვილქ, 2004 წანას — ბიძინა გუჯაბიძექ (რუსეთიშ ექსპედიციაშ აკოდგინალუას).
სქოლიო
კატეგორია:არგენტინაშ გვალეფი კატეგორია:შკვითი კონკა კატეგორია:ქიანეფიშ უმაღალაში კონკეფი
კააგუასუშ დეპარტამენტი
კააგუასუშ დეპარტამენტი (Departamento de Caaguazú) — დეპარტამენტი პარაგვაის, იდვალუაფუ ქიანაშ ობჟათე-ცენტრალურ ნორთის. ფართობი 11 474 კმ². მახორობა — 448 983 კოჩი (2002). ნანანოღა – კორონელ-ოვიედო. პროვინცია გორთილიე 20 ოლქო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პარაგვაიშ დეპარტამენტეფი
ხრამი
ხრამი (Anaxatır) — წყარმალუ ბჟაეიოლ საქორთუოს; მტკვარიშ მარძგვანი ნადუ. ჟინ წელს თე წყარმალუს ქციას უძახჷნა. ხრამი დუდის იდვანს თრიალეთიშ ქჷნდჷრიშ კართეს, მეჸუნს ტომბა ლეხერს. წყარმალუშ სიგირძა რე 201 კმ, ღანჩოშ ფართობი — 8340 კვ. კმ, წყარიშ ოშქაშე ხარჯი რე — 51 კუბ. მ/წმ, მაქსიმალური — 448 კუბ. მ/წმ. ეთმიჯუმუაფუ უმოსო თირით, ვეჸინუ, თუდონ წელს გიმირინუაფუ ოწყარალო. ხრამს ღოლამირი რე წალკაშ წყაროთხილუ დო 3 ჰიდროელექტროსადგჷმი. ხრამიშ ნადუეფი რე: დებედა დო მაშავერა (მარძგვანი).
ლიტერატურა
კატეგორია:საქორთუოშ წყარმალუეფი კატეგორია:აზერბაიჯანიშ წყარმალუეფი
ჰერბერტ ჯორჯ უელსი
ჰერბერტ ჯორჯ უელსი (ინგლ. Herbert George Wells; დ. 21 ეკენია, 1866, ბრომლი, კენტიშ ოგრაფე, ინგლისი — ღ. 13 მარაშინათუთა, 1946, რიჯენტს-პარკი, ლონდონი, ინგლისი) — ინგლისარი ჭარუ. უელსი რე ავტორი ფენტეზიშ, ისტორიული დო ბიოგრაფიული ჟანრიშ ნახანდეფიშ. უელსი უმოსო შინელი რე ომენცარე ფანტასტიკაშ ჟანრით. ჸათეშ გეშა უელსის ომენცარე ფანტასტიკაშ მუმას ხოლო უძახჷნა.
გურაფულენდჷ მენცარობაშ ომაფე კოლეჯის. რდჷ ფუტურისტი, სოციალისტი დო პაციფისტური იდეეფიშ პროპონენტი. უელსიშ არძაშე უმოსო ჩინებული ნახანდი რე "ბორჯიშ მანქანა", ნამუქჷთ 1895 წანას გიშართჷ. ომენცარე ფანტასტიკაშ გარდა უელსი რე ავტორი შხვადოშხვა პოლიტიკური დო დიდაქტიკური ნაჭარეფიშ ხოლო. უელსი ოთხიშა რდჷ ნომინირაფილი ნობელიშ პრემიაშა ლიტერატურაშ დარგის. გიშარჩქინელი ინგლისარი ავტორი ბრაიან ოლდისი ჰერბერტ უელსის ომენცარე ფანტასტიკაშ ჟანრიშ შექსპირს უძახუდჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი ჭარუეფი კატეგორია:დუნაბადი 1866 კატეგორია:ნაღურა 1946
აჯმერი
აჯმერი (აჯამერუ) — ნოღა ინდოეთის, რაჯასტანიშ შტატის მადვალი აჯმერიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი, ნამუთ არავალიშ გვალეფით რე გოხურგილი.
ბრიტანული ინდოეთიშ ბორჯის რაიონს ჯოხოდჷ აჯმერ-მერვარა, ნამუთ ინდოეთიშ ზოხორინალაშ გჷმოცხადაფაშე გეგნიკეთჷ აჯმერიშ შტატო. 1956 წანაშ 1 გერგობათუთას შტატის გიოდვეს რაჯასტანიშ შტატი.
ეკონომიკა
აჯმერი აკა შხუ რკინაშარაშ ომასქვერე დო ოვაჭარე ცენტრი რე. ნოღას იდვალუაფუ ფაბრიკეფი, ნამუეფით აწარმენა: საპონს, ტყების, კუჩხმადვალარს, ტრიკოტაჟის დო ფარმაცევტულ პროდუქტეფს ხოლო.
ლიტერატურა
კატეგორია:რაჯასტანიშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი
აკორდი (მუსიკა)
აკორდი — სუმი დო უმოსი მუსიკალური ბგერაშ წოროჟღერადობა. თეწკჷმა ღოზგასუმალარიე, ნამდა უციო ვა რე, ნოტეფი ართო ირსულებაფუაფუდასჷნ. აკორდო შილებე იკოროცხას არპეჯიოქჷთ.
მუჭოთ წესინ, აკორდეფი გჷმირინუაფუ თეხანური ბჟადალური, ბჟადალუ აფრიკული დო ოკიანიური მუსიკას.
ჯვ. წ. 911
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 911 წანა.
ანტონიო ვივალდი
200px|right|thumb|ანტონიო ვივალდი 200px|right|thumb|ვივალდიშ ორჩანიე პორტრეტი ანტონიო ლუჩიო ვივალდი (Antonio Lucio Vivaldi; დ. 4 მელახი, 1678, ვენეცია ― ღ. 28 კვირკვე, 1741, ვენა), გეძინელი ჯოხო Il Prete Rosso („ჭითა პაპა“), რდჷ ვენეციარი პაპა, ბაროკოშ ფარანიშ კომპოზიტორი დო მევიოლინე. თიში ოთხი ოვიოლინე კონცერტი, „წარმოწანაშ ბორჯეფი“, ორხველჷ ბაროკოშ ფარანიშ ართ-ართი არძოშე პოპულარული მუსიკალური ნახანდის.
2075
დღახუეფი
კატეგორია:
ანტონიო ვივალდი
ბიოგრაფია
ანტონიო ვივალდიქ დებადჷ 1678 წანაშ მელახის, ნოღა ვენეციას. ჭიჭე ანტონიო დაბადებაშ ბორჯის დონათეს. კჷლმაძიარეფიშ უზურით, ახალ დაბადებულს ვარა სინთელეშ პრობლემა უღუდჷ, ვარა თენა მერსხილი რდჷ თი დიხაშ ნწალუაშა, ნამუთ ვივალდიშ დაბადებაშ დღას უძანძუანდ ნოღასჷნ. მორო, საეკლესიო ნათუაქ მოხვადჷ მუში დაბადებაშე ჟირი თუთაშ უკული.
ვიოლინოშ მეგამა ანტონიოქ მუმაშე, ჯოვანი ბატისტაშე დიგურუ. ჯოვანი ბატისტა რდჷ ართ-ართი Sovvegno dei musicisti di Santa Cecilia-შ დჷმარსხუაფალი, ნამუთ წჷმარინუანდჷ მუსიკოსეფიშ დო კომპოზიტორეფიშ ართნერი პროფესიული გოართოიანაფას. თე ასოციაციაშ პრეზიდენტი რდჷ ჯოფანი ლეგრენზი, სან-მარკოშ ბაზილიკაშ კაპელაშ მაესტრო, ნამუქუთ ორდოშიან ხანსჷნე აწუჩჷ ჭიჭე ანტონიოს დიდი მუსიკალური მუმალუ. მუჭოთ რჩქჷნ ვივალდიშ სინთელეწკჷმა მერსხილი პრობლემა თიშნერი გურგაჩამაუ რდჷ, ნამუდა თის ვა შეალებუ ქჷდოუგურუაფუდუკო ოშურე ინსტრუმენტეფიშ მეგამა, შურღალაშ უბაღინაფუობაშ გეშა.
15 წანერქ, 1693 წანას თიქ გურაფა დიჭყჷ ოშურიელე ოგურაფალს დო თიწკჷმა თიში ღანკი რდჷ პაპას გჷშურთუმუდუკონ. 1703 წანას, 25 წანერქ ქოთ იკურთხუ პაპათ დო თიწკჷმა თიშ გეძინელი ჯოხო რდჷ Prete Rosso, ვარა "ჭითა პაპა", ოერჩანიეთ თიში ჭითა თუმეფიშ გეშა. ჭე მოგვიანაფილო, დოხოლაფირო 1704 წანას, თის მუში სინთელეშ გეშა უვარეს ოდღახუე ლიტურღიაშ მანჯუა. თაჸურეშე მოჸუნაფილი თინა ჭიეჭიეთ მუკმაჩირთუ აქტიური პრაქტიკას, მორო იშენი სქიდუდჷ პაპათ.