cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
კოლჰაპური
კოლგაპური (कोल्हापूर) — ნოღა ინდოეთიშ ბჟადალშე, მაჰარაშტრაშ შტატის, კოლჰაპურიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
კატეგორია:მაჰარაშტრაშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი
ონეგიშ ტობა
ონეგიშ ტობა (რუს. Оне́жское о́зеро, ფინ. Ääninen, Äänisjärvi; ვეპს. Änine, Änižjärv) — ტობა რუსეთიშ ოორუე-ბჟადალს, კარელიაშ რესპუბლიკაშ, ლენინგრადიშ ოლქიშ დო ვოლოგდაშ ოლქიშ ტერიტორიეფს. ტობა ორხველჷ ბალტიაშ ზუღაშ აუზის დო თინა სიდიდათ რე მაჟირა ტობა ევროპას, ლადოგიშ ტობაშ უკული. ონეგიშ ტობაშ ფართობი 9,700 კვ.კმ. რე დო ფართობით დოხოლაფირო ლიბანიშ სახენწჷფოშ მადიდა რე. ონეგიშ ტობაშ მაქსიმალური სიგირძა რე 245 კმ. დო მაქსიმალური სიგანა 91.6 კმ. ტობაშ ოშქაშე სიტომბა 30 მ. რე დო მაქსიმალური სიტომბა 127 მ. ტობა იდვალუაფჷ ზუღაშ დონეშე 33 მეტრაშ სიმაღალას. ტობას ინმაკათუ დოხოლაფირო 50 წყარმალუ დო გიშმურს წყარმალუ სვირი. ონეგიშ ტობას 1650 კოკი რე. კიჟიშ კოკის იდვალუაფჷ 89 ეკლესია-მონასტერიშ კომპლექსი. კომპლექსი იკათუანს იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფს (კიჟი პოგოსტი). ონეგიშ ტობაშ წყარპიჯის იდვალუაფჷ ნოღეფი: კონდოპოგა, მედვეჟიეგორსკი, პეტროზავოდსკი, პინდუში დო პოვენეცი. ონეგიშ ტობას გიშმურს ჩე ზუღა-ბალტიაშ არხი, ნამუთ ართიანს მითმიორსხუანს ონეგიშ ტობას დო ჩე ზუღას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ტობეფი კატეგორია:რუსეთიშ ტობეფი კატეგორია:ევროპაშ ტობეფი
3077
კატეგორია:
ასტეროიდეფიშ ორტყაფუ
ასტეროიდეფიშ ორტყაფუ — რეგიონი ბჟაშ სისტემას, ნამუთ პლანეტეფიშ — მოროხიშ დო დიაშ ორბიტეფს შქას იდვალუაფუ დო ნამუსჷთ კონცენტრირაფილი რე მორჩილი პლანეტეფო (პლანეტოიდეფი), ასტეროიდეფო ჯოხოდვალირი, თარო ღულა ფორმაშ რსხულეფი, ნამუეფსჷთ შხვადოშხვა ზჷმა დო აკოდგინალუა უღჷნა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბჟაშ სისტემა კატეგორია:ასტეროიდეფი
3078
3078 (სუმ ვითოშ სუმონეჩდოვითობრუო) წანა — გრიგორიანული კალენდარით ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე თახაშხა. თე წანა რე XXXI ოშწანურაშ მა-8 დეკადაშ მა-8 წანა.
კატეგორია:
ჯვ. წ. 980
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 980 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ფოქვა
მინი|300პქ|ფოქვა მინი|300პქ|პრომეთეშ (ყუმისთავიშ) ფოქვა საქორთუოს მინი|300პქ|ტობა კარსტულ ფოქვას, [[სლოვენია]] ფოქვა — ფართო სიქოქე დიხაუჩაშ ქერქიშ ჟილენი ფას, დიხაშ ჟინპიჯიშა კილმურს რხვილეფით. წჷმიქიმინუ წყარს გჷმანწყუმუ ქირთეამ ქანეფიშ (კირქუა, დოლომიტი, თაბაშირი დო შხვ.) გიშატიტონუათ დო გინორხუალათ, თაშნეშე სუფოზიური, აბრაზიული, ეოლური დო შხვა პროცესეფიშ შედეგო.
არძაშე დიდი ზჷმაშ ფოქვეფი რე კარსტული ფოქვეფი. თინეფი წჷმოქიმინუნა მიარეკილომეტრიან დო მიარესართულამ რთულ ფოქვურ სისტემედს, ნამუეფსჷთ დიხაშგიმენი წყარმალუეფი მეურს, კანკალეშა მუთმოფხვადჷნა ტობეფი, წყარგელაფუეფი, სტალაქტიტეფი, სტალაგმიტეფი დო შხვა კარსტული ფორმეფი.
მოსოფელიშ უგჷრძაში ფოქვური სისტემეფი რე: მამონტ-ფლინტ-რიჯი — (გჷმორკვიაფილი ნორთიშ სიტომბა - 587 კმ) (ააშ), ჰელოხი — 194 კმ (შვეიცარია), ოპტიმისტური — 230 კმ (უკრაინა), ახალი ათონიშ ფოქვა — 3,3 კმ (საქორთუო). კანკალე ფოქვა ქირქეთ ინმურს დიხაშ სიტომბაშა დო თ. გ. ჩეგემს წჷმოქიმინუნს. უტომბაში ჩეგემეფი რე: კრუბერიშ ფოქვა (საქორთუო) - 2190 მ, თირამი ჩეგემი — 1753 მ (საქორთუო, ბზიფიშ ქჷნდჷრი), ლამპრეჰტსოფენი - 1632 მ (ავსტრია), ჟან-ბერნარი — 1602 მ (საფრანგეთი), ტორკა-დელ-სიერა 1589 მ (ესპანეთი), პიერ-სენ-მარტენი — 1342 მ, (საფრანგეთი),  მუთმოფხავდჷნა მიარესართულამი ფოქვეფი ხოლო (სამანგ. ცუცხვათიშ ფოქვა).
ლიტერატურა
კატეგორია:გეოგრაფიული ობიექტეფი
ლევონ ტერ-პეტროსიანი
ლევონ ტერ-პეტროსიანი (Լեւոն Տեր-Պետրոսյան; დ. 9 ღურთუთა 1945, ალეპო, სირია) — სომხეთიშ პოლიტიკური დო ოჯარალე მოღალე. ქიანაშ მაართა პრეზიდენტი 1991-1998 წანეფს.
ლევონ ტერ-პეტროსიანქ დებადჷ სირიაშ ნოღა ალეპოს. მუამუში აკოფ ტერ-პეტროსიანი სირიაშ დოა ლიბანიშ კომუნისტური პარტიეფიშ ართ-ართი დჷმარსხუაფალი რე. 1946 წანას ფანიაქ გეგნიხორჷ სომხეთიშ სსრ-შა. 1963 წანას გემშართჷ დო 1968 წანას გათუ ერევანიშ სახენწჷფო უნივერსიტეტიშ ფილოლოგიაშ ფაკულტეტი. 1989 წანას გეგშაგორეს სომხეთიშ უჟინაში სხუნუშ დეპუტატო, 1990 წანას — უჟინაში სხუნუშ მადუდეთ.
გინორინაშ უკული მუშენდჷ მატენადარანს. ოკათუდჷ 2008 წანაშ ოპრეზიდენტე გიშაგორუეფს დო გეგშართჷ მაჟრა აბანშა ხონარეფიშ 21,50%-ით. 2012 წანაშ საპარლამენტე გიშაგორუეფს თიშ პარტიაქ მიპალუ 7 მანდატი, მარა თიქ ვარი გაცხადჷ დეპუტატალაშე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სომხეთიშ პრეზიდენტეფი
ჩერკასი
ჩერკასი (Черкаси) — ნოღა ცენტრალურ უკრაინას. ნოღა ჩერკასიშ ოლქიშ დო ჩერკასიშ რაიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე. ნოღა დოხოლაფირო 200 კილომეტრით რე მოჩილათირი უკრაინაშ ნანანოღა კიევშე.
დემოგრაფია
1926 ეჭარუა:
1959 ეჭარუა:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:უკრაინაშ ადმინისტრაციული ცენტრეფი კატეგორია:ჩერკასიშ ოლქიშ ნორეფი კატეგორია:უკრაინაშ ნოღეფი
3079
3079 (სუმ ვითოშ სუმონეჩდოვითოჩხორო) წანა — გრიგორიანული კალენდარით ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე ჯუმაშხა. თე წანა რე XXXI ოშწანურაშ მა-8 დეკადაშ მა-9 წანა.
კატეგორია:
დაჰომეაშ რესპუბლიკა
1958 წანაშ 11 ქირსეთუთას, ავტომიაქ გჷმიცხადჷ, ნამუთ გერსხილი რდჷ რეფერენდუმს. ავტონომიაშ სტატუსიშ მეჭირნაფაშახ დაჰომეა საფრანგეთიშ კოლონიაშ ნორთი საფრანგეთიშ დაჰომეა რდჷ, საფრანგეთიშ რსხუშ ნორთი.
საფრანგეთიშ დაჰომეა არსებენდჷ 1959—1960 წანეფს.
1960 წანაშ 1 მარაშინათუთას, ზოხორინალა მიღჷ საფრანგეთშე, 1975 წანას, რესპუბლიკაშ ჯოხოქ გინათირჷ ბენინიშ ოკათე რესპუბლიკაშა.
სქოლიო
კატეგორია:ბენინიშ ისტორია კატეგორია:საფრანგეთიშ ჸოფილი კოლონიეფი კატეგორია:ჸოფილი ქიანეფიშ ერკებული
3080
3080 (სუმ ვითოშ ოთხონეჩი) წანა — გრიგორიანული კალენდარით ნარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე ცაშხა. თე წანა რე XXXI ოშწანურაშ მა-8 დეკადაშ მა-10 წანა.
კატეგორია:
მესროპ მაშტოცი
მესროპ მაშტოცი (სომ. Մեսրոպ Մաշտոց; დ. დოხოლაფირო 362, ჰაციკი, თარონი, დიდი სომხეთი — ღ. 17 ფურთუთა, 440, ვაღარშაპატი, სასანიანეფიშ სომხეთი) — სომეხი ლინგვისტი, თეოლოგი, კომპოზიტორი, ჰიმნოლოგი, სახენწჷფო მოღალე, სომეხური ეკლესიაშ წიმინდე, ბიბლიაშ სომეხურ ნინაშა მათანგალი დო სომეხური ჭარალუაშ დუმარსხუაფალი. ნამთინე მენცარეფიშ მეჯინათ, მაშტოცი თაშნეშე მერჩქინელი რე ქორთული დო ალბანური ჭარალუეფიშ დუმარსხუაფალო.
მაშტოცის ჯგირი გონათაფა მეუღებჷ. ნოჩქვე ბერძენული დო სპარსული ნინეფი. ართი პერიოდის ნომუშებუე სომხეთიშ მაფა ხოსროვ IV-შ მელამოსეთ. უკულიანი ბორჯის, მაშტოცის ომაფე კარი ქუდუტებუ დო ოხვამეშა მიდურთუმუ, სოდეთ ასკეტურო ნოცხოვრებუე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 362 კატეგორია:ნაღურა 440 კატეგორია:სომეხეფი კატეგორია:სომეხი თეოლოგეფი კატეგორია:სომეხი ლინგვისტეფი
ორენბურგიშ ოლქი
გეოგრაფია
ორენბურგიშ ოლქის ბჟადალშე უხურგანს სამარაშ ოლქი, ოორუეშე — ბაშკირეთი დო თათარეთი, ოორუე-ბჟაეიოლშე — ჩელიაბინსკიშ ოლქი, ობჟათეშე — ყაზახეთი.
ჯვ. წ. 981
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 981 წანა.
ორენბურგიშ ოლქი
მახორობა
2002 წანაშ მუნაჩემეფიშ მეჯინათ, ოლქის ოხორანდჷ:
ჯვ. წ. 981
ნაღურა
კატეგორია:
დარი
დარი ვარდა სპარსული-დარი  — სპარსული ნინაშ ჯოხოდვალა დო სტანდარტიზაფილი ფორმა ავღანეთის, ოდაბადურო იკოროცხუ ავღანეთის მახორუ ტაჯიკეფშო, ტაჯიკეთის მახორუ ტაჯიკეფშო ოდაბადური რე სპარსული ნინაშ შხვა სტანდარტიზაცია — ტაჯიკური.
სქოლიო
კატეგორია:ირანიშ ნინეფი კატეგორია:ავღანეთიშ ნინეფი კატეგორია:ობჟათე აზია კატეგორია:სპარსული ნინა
ჭუკია (კომპიუტერი)
200პქ|მინი|მარჯვნივ|ჭუკია ჭუკია — კომპიუტერწკჷმა მუშობაშ ჟამს ეკრანს გჷმისახუ მოვალუე ვერტიკალური კურსორი. კურსორი ეკრანს მოძირანა სიმბოლოშ მითოღალაშ აბანს. მახვარებუს შეულებჷ გინააბანუას კურსორი ოკორნებელი მიოწურაფუთ კლავიატურას ჸოფილი კოპულეფიშ (ისარეფიშ) ეკაღანკალ კონჭეფიშ მეშქაშალათ. კურსორიშ გჷმორინაფა, გჷშაკერძაფილო გრაფიკულ ინფორმაციაწკჷმა მუშობას უხუჯური რე. კურსორიშ ნოთირუო გჷმირინუაფუ მანიპულატორი. ფართო ფაჩუა ძირჷ მანიპულატორეფქ ჯოხოდვალათ „ჭუკია“(Mouse) დო „ტრეკბოლი“. ტრეკბოლი ნორკებო რე გოფაჩილი. ჭუკია წჷმარინუანს პლასმასიშ ჭიჭე კოლოფის. ჭუკიაშ აბანდვალა ეკრანს ჭიჭე კოპულით რე ეკოღანკილი. კოპულიშ გინააბანალო დასაბაღი რე გინოააბანუათ ჭუკია სილაფართას.
ჭუკიას უღუ 2 კონჭი (ოძინჷ მულტიმედია ჭუკიეფიშ კონჭეფი). კონჭეფშა კითიშ გენჭირათ კომპიუტერს მიაჩამუ ზოჯუეფი. ჭუკია მანქანას მიარცხუაფუ კაბელით, COM1 გჷმათიშალით ვარა COM2 მიშაღალა — გჷშაღალაშ ადაპტერით (COM ჭუკეფი უკვე მოჯვეშაფილიე, ასე უკვე ხვარებასიე ლაზერული დო ოპტიკური ჭუკიეფი).
დრამა (ჟანრი)
thumb|right|[[ბორიაშ ღალირეფი (ფილმი)|ბორიაშ ღალირეფი — ეპიკური რომანტიკული დრამა]] დრამა (δρᾶμα რჯება, ქიმინუა) — ლიტერატურული, (დრამატული), სასცენე დო კინემატოგრაფიული ჟანრი. გიშაკერზაფილო გოფაჩუა დიჭყჷ ლიტერატურას XVIII−XXI ოშწანურეფს, ნამუქჷთ ჭიე-ჭიეთ გეგშაჸათჷ დრამატურგიაშ მაჟირა ჟანრი — ტრაგედია, ნამუსჷთ აწურინუ უმენტაშო ოჸოფარინე სიუჟეტი დო ირდღარწჷკმა უმოსო მეხოლებურ რეალისტური სტილი. კინემატოგრაფიაშ გოჭყაფაშე დრამაშ ჟანრიქ ხელუანობაშ თე გვარობაშათ გეგნორთჷ, დო ართ-ართ არძაშე გოფაჩილ ჟანრო გჷნირთჷ (ქძ. ომანგე კატეგორია).
ლირიკაშე გინორთი დო ეპოსიშ მოგვენო, დრამა გჷმოხანტჷნს უმოსო გალენურ ორენს — ადამიერეფს შქას ურთიართქიმინუეფს, თინეფიშ რჯებეფს, გოჭყაფილ კონფლიქტეფს. ეპოსიშე გინორთი, დრამას თხობელურ ვარინ, დიალოგური ფორმა უღჷ. დრამაშ ესთეტიკური მეკონი — ადამიერიშ ემოციურ-ნებაჸოფური რეაქციეფი, ნამუთ გჷმიხანტჷ ზიტყვიერ-ფიზიკურ ქიმინუეფს. დრამატული ნაწარმეფშე დჷმახასიათაფალი რე კონწარ-კონფლიქტური სიტუაციეფი, ნამუთ პერსონაჟის გინოჭყვიდირელო მაკორინუანს ზიტყვიერ-ფიზიკურ ქიმინუეფს. მუჭოთ წესი, დრამეფს სპეციფიკურო ოძირანა, მუჭოთ ადამიერიშ პიჯურ რინას დო თიშ სოციალურ კონფლიქტეფს. თეწკჷმა შხირას აქცენტი იკეთებუაფჷ ოართე ადამიერულ აწორინაფეფშა, ნამუთ გჷმიხანტჷ კონკრეტული პერსონაჟიშ მეჯინეფს დო რჯებეფს.
კრეტა
კრეტა (Κρήτη) — საბერძნეთიშ არძაშ უმოს დიდი დო სქირონაშქა ზუღაშ რანწკით მახუთა კოკი. თიში ფართობი რე 8,336 კმ². კოკის ომძღჷ სუმი ზუღა: იონიაშ, ლიბიაში დო ეგეოსიშ.
ისტორია
კრეტა ანტიკური საბერძნეთიშ ართ–ართი არძაშე უმოს აქტიური კოკი რდჷ. თაქ კათაქ დოხორინი დიჭყჷ ჯვ. წ. 2700 -1420 წანეფს, ნამუქჷთ კოკი მაართა არძაშე უმოს გოვითარაფილ ცივილიზაციათ გინართინუ საბერძნეთის დო ევროპას. ბერძენეფქ კრეტას მუზმარენი ნოღა დარცხუეს. ართ–ართი რდჷ კნოსოსი. თე უჯვეშაში ნოღაშ აკნაცჷმეფი არქეოლოგეფიშ ბუნაქ მინოს კალოკაირინოსიშ დუდალათ 1878 წანას კჷლაგორჷ. კნოსოსიშ დოხორეე რთულ ნოგაფუს წჷმარინუანდჷ, ნამუსჷთ ცენტრის დიდი ოზე უღუდჷ. ოზეშ გოხოლუას, ქართულო (წრიულო), გოდვალირი რდჷ ოხორე ჸუდეეფი დო შხვადოშხვა ნოდგჷმეფი. თინეფი ართიანს მიკორთელ–მუკორთელ დერეფანეფით დო გიშაულარეფით მეურდეს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საბერძნეთიშ კოკეფი კატეგორია:საბერძნეთიშ პერიფერიეფი კატეგორია:სქირონაშქა ზუღაშ კოკეფი
ივისა
thumb|300px|ბალეარიშ კოკეფი thumb|300px|ნოღა ივისა ივისა (კატალ. Eivissa; ესპ. Ibiza [iβíθa]; თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ იბიცა) — ბალეარიშ კოკეფიშ არქიპელაგიშ ართ-ართი კოკი სქირონაშქა ზუღას, ოერეფოშქარე კურორტი. გჷშაკერძაფილო ჩინებული რე მიარერიცხუამი კლუბეფით შხვადოშხვა გეზაშ ელექტრონული მუსიკაშ მასრულებერეფით. ოკულტე აბანი რე ელექტრონული მუსიკაშ მოჸოროფე ახალეფშო გოაშ დო ბერლინიშ "Love Parade"-იშ მაგურო. მახორობა — 111 107 ადამიერი (2005); ფართობი — 571,04 კმ². ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა ივისა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სქირონაშქა ზუღაშ კოკეფი კატეგორია:ესპანეთიშ კოკეფი კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ესპანეთის
შვე
მინი|250px|შვე [[ჰიმალაის]] მინი|250px|სქირე [[თირიშ შვე]]
შვე თაშნეშე სვიმონი — გვალაშ კართეფს მალას მაჸარე თირიშ მასა.
შვე სტიქიური, შხირას კატასტროფული მოლინა რე. თინა არძაშე უმაართათ, გვალეფწკჷმა რე მერსხილი. შვეშ გჷმულაშ არძაშე ხეონწყუე პიჯალა აკმიქიმინუ თუ: თირიშ ოფორუე გინაჩირთუ 20 სმ-ის, გვალაშ კართეფიშ გერთელობა იძანძჷ 15-შე 50 გრადუსშახ დო ტერიტორიას ვა რე ტყა. არძაშე ხეონწყუე ვითარება შვეშ გიმულაშო აკმიქიმინუ 300-400-ით გერთელ კართეფს დო თიწკჷმა, მუჟამსჷთ ართ დღაშ გოძვენას 10 სმ-შე უმოსი თირს გეგმოთჷნსჷნ. შვე გორკვიაფილ სისქაშ თირიშ ოფორუეშ გჷმოქიმინუაწკჷმა ხოლო რე მერსხილი, თეშ გეშა თარო შვეეფიშ ქიმინჯუა ზოთონჯიშ თუთეფს რე მოსალინე. პერიოდის, მუჟამსჷთ მოსალინე რე შვეეფიშ გოაქტიურაფან, შვეოშქურანჯი ვარდა სვიმონოშქურანჯი ჯოხო.
შვეოშქურანჯი პერიოდეფიშ გეოგრაფია დიდი მიარეფერუამობათ ვეგშიგორუაფუ. ოორუე გვერდოსფეროს სუბტროპიკული დო ზჷმიერი ორტყაფუშ გვალეფს თე პერიოდი ღურთუთაშე მესშახ იგჷნძორებუ. მელახშახ გუმულირი შვეეფი მორჩილი დო მერკეთ ოშქურანჯი რე.
გვალეფი შვეოშქურანჯობაშ მეჯინათ, ზუღაშ დონეშე სიმაღალაშ მეჯინათ, პიჯობურო ირთუ მუსხირენ ბიჯგო:
ბანგი
ბანგი (Bangui, Kötä gbätä tî Bangî) — ცენტრალური აფრიკაშ რესპუბლიკაშ ნანანოღა დო უკაბეტაში ნოღა. ქიანაშ მახორობაშ უმენტაშობა რესპუბლიკაშ ბჟადალი რაიონეფს ოხორანს, ბანგიშ გოხოლუას.
კატეგორია:ცენტრალური აფრიკაშ რესპუბლიკაშ ნოღეფი კატეგორია:აფრიკაშ ნანანოღეფი კატეგორია:ცენტრალური აფრიკაშ რესპუბლიკაშ პრეფექტურეფი
შვე
2. მაღალი შვეოშქურანჯობაშ ზონა - ზღ. დონეშე 2000-3000 მ. შვეეფი ირწანურო გჷნმულა.
3. ოშქაშე შვეოშქურანჯობაშ ზონა - ზღ. დონეშე 1500-2000 მ. შვეეფი დახე ირწანურო გჷნმულა.
4. უშანულამო შვეოშქურანჯობაშ ზონა - ზღ. დონეშე 1000-1500 მ. შვეეფი ძალამ მერკეთ გჷნმულა.
სვირი (წყარმალუ)
სვირი (რუს. Свирь, ფინ. Syväri) — წყარმალუ რუსეთიშ ლენინგრადიშ ოლქიშ პოდპოროჟიეშ, ლოდეინოპოლეშ დო ვოლხოვიშ რაიონეფს. წყარმალუ იჭყაფჷ ონეგიშ ტობას დო ინაკათუ ლადოგიშ ტობას, წყარმალუ ართიანს მითმიორსხუანს ევროპაშ ჟირ უდიდაშ ტობას. წყარმალუშ სიგინძა 224 კმ. რე, ღანჩოშ ფართობი 84,400 კვ.კმ. წყარმალუ სვირიშ წყარპიჯის იდვალუაფჷ ნოღეფი: პოდპოროჟიე, ლოდეინოე-პოლე დო ურბანული ცენტრეფი: ვოზნესენიე, ნიკოლსკი, ვაჟინი დო სვირსტროი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეთიშ წყარმალუეფი კატეგორია:ლენინგრადიშ ოლქიშ წყარმალუეფი
ვუკლანიშ ეშაგორგოთუა
thumb|200px|ვულკან [[სტრომბილიშ ეშაგორგოთუა იტალიას]] ვულკანიშ ეშაგორგოთუა — ვულკანიშე დიხაშ ჟინპიჯიშა გოფურაფილი (გოვარვალაფირი) ნოტეხეფიშ, ფრაველიშ, მაგმაშ დობუნაშ დო დორღვაფაშ პროცესი, ნამუთ, დიხაპიჯის გებუნაშე ლავათ გჷნმირთუ. ვულკანიშ ეშაგორგოთუას, შილებე ობორჯე პერიოდი უღუდას მუსხირენ სათიშე მუსხირენ წანაშახ.
რესურსეფი ინტერნეტის
* კატეგორია:სტიქიური უბედრობა კატეგორია:ფილეფიშ ტექტონიკა კატეგორია:სტრუქტურული გეოლოგია
ცენტრალური რაიონი (ისრაელი)
სქოლიო
კატეგორია:ისრაელიშ რაიონეფი
პოლტავა
პოლტავა (Полтава) — ნოღა ცენტრალურ უკრაინას. ნოღა პოლტავაშ ოლქიშ დო პოლტავაშ რაიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე. 2019 წანას, ნოღაშ მახორობა 288 324 ადამიერს აკმადგინანდჷ.
კატეგორია:პოლტავაშ ოლქიშ ნოღეფი კატეგორია:უკრაინაშ ადმინისტრაციული ცენტრეფი კატეგორია:უკრაინაშ ნოღეფი
დინაფილი კიდობანიშ მაგორალეფი
დინაფილი კიდობანიშ მაგორალეფი (Raiders of the Lost Ark), გვიანო ჩინებული, მუჭოთ ინდიანა ჯოუნსი დო დინაფილი კიდობანიშ მაგორალეფი (Indiana Jones and the Raiders of the Lost Ark — მაართა რსულმეტრაჟიანი ფილმი ინდიანა ჯოუნსიშ დუდსგინალუეფშე, გიშართჷ 1981 წანაშ 12 მანგის. თიში რეჟისორი რე სტივენ სპილბერგი.
სქოლიო
კატეგორია:1981 წანაშ ფილმეფი კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი კატეგორია:სტივენ სპილბერგიშ ფილმეფი
3081
3081 (სუმ ვითოშ ოთხონეჩდოართი) წანა — გრიგორიანული კალენდარით ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე შურიშხა. თე წანა რე XXXI ოშწანურაშ მა-9 დეკადაშ 1-ა წანა.
კატეგორია:
ჩანდრაპური
ჩანდრაპური (Chandrapur, चंद्रपुर) — ნოღა ინდოეთის, მაჰარაშტრაშ შტატის, ჩანდრაპურიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. .
ტუტსი
ტუტსი (ინგლ. Tootsie) რე სიდნი პოლაკიშ ფილმი, ნამუსით ოკათუნა დასტინ ჰოფმანი, ჯესიკა ლანჟი, ტერი გარი დო შხვა.
სიუჟეტი
მუში უჟუმური ხასიათიშ გეშა არტისტი მაიკლ დორსი ნიუ–იორკიშ არძა პროდიუსერწკჷმა რე ნაჩხუპერი. უმუშელობა დანძალენს ოსურიშ ბარგის გჷმინწყუას დო საპონიშ ოპერაშო ოსურიშ როლს გაცხადებული კასტინგის ცადას ბედინ. ნაპტანი ოსურულობაშ გეშა, მაიკლი დახე ითაკილეს, მარა ბოლოს მოწონალა დეინალჷ დო დანტკიცეს. ირფელი ჯგირო მეურს თეიშა, სოიშა დოროტიშ (უმოს წორო მაიკლის) პარტნიორი ძღაბი ვეჸოროფებუნ...
ჯილდოეფი
ფილმის ოსკარს აფუ ეჭოფილი 9 ნომინაცია დო ართი გომორძგვინი - ოსურიშ საუჯგუშო მაჟირახარისხამი როლი (ჯესიკა ლანჟი). ხოლო მიღჷ
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი კატეგორია:1982 წანაშ ფილმეფი კატეგორია:ფილმეფი ტელევიზიაშ გეშა
ჯვ. წ. 982
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 982 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
3082
3082 (სუმ ვითოშ ოთხონეჩდოჟირი) წანა — გრიგორიანული კალენდარით ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე ჟაშხა. თე წანა რე XXXI ოშწანურაშ მა-9 დეკადაშ მა-2 წანა.
კატეგორია:
ილინოისიშ უნივერსიტეტი (ურბანა-შამპეინი)
ილინოისიშ უნივერსიტეტი (ურბანა-შამპეინი), ილინოისიშ უნივერსიტეტი (ინგლ. University of Illinois Urbana-Champaign, University of Illinois ვარ და UIUC) რე ოჯარალე უნივერსიტეტი ილინოისიშ ჟირი ნოღას ურბანას დო შამპეინის. უნივერსიტეტი რე ილინოისიშ უნივერსიტეტეფიშ სისტემაშ თარი უნივერსიტეტი. უნივერსიტეტიქ დირსხუ 1876 წანას. სტუდენტეფიშ მუდანობათ ილინოისიშ უნივერსიტეტი რე ამერიკაშ ართ-ართი უდიდაში უნივერსიტეტი დო ილინოისიშ შტატიშ უდიდაში უნივერსიტეტი. ილინოისიშ უნივერსიტეტი რე ამერიკული უნივერსიტეტეფიშ ასოციაციაშ მაკათური დო თინა კლასიფიცირებული რე მუჭოთ R1 კლასიფიკაციაშ უნივერსიტეტი: ოდოქტორე უნივერსიტეტი დო მაღალი დონეშ რკვიებეფიშ აქტივობაშ უნივერსიტეტი. უნივერსიტეტიშ კამპუსიშ ბიბლიოთეკა, წინგეფიშ მუდანობათ რე მაჟირა ბიბლიოთეკა ამერიკას. უნივერსიტეტი ადმინისტრირენს სუპერკომპიუტერეფიშ ერუანულ ცენტრის (NCSA). უნივერსიტეტი იკათუანს 16 სკოლას დო კოლეჯის. უნივერსიტეტის უღუ ბაკალავრიატიშ, მაგისტრატურაშ დო დოქტორანტურაშ 250-შე ომოსი პროგრამა. უნივერსიტეტის უღუ 651 დგჷმილი 2,578 ჰექტარ დიხას დო უნივერსიტეტიშ ირწანიანი ბიუჯეტი ჟირი მილიარდი დოლარიშე ომოსი რე. ილინოისიშ უნივერსიტეტი ადმინისტრირენს მენცარული რკვიებეფიშ პარკის, ნამუთ რე ტექნოლოგიური ჰაბი სტარტაპეფიშო, ტექნოლოგიური კომპანიეფიშო დო კორპორაციეფშო (მაგალთო: Abbott, AbbVie, Caterpillar, Capital One, Dow, State Farm, Yahoo დო შხვეფი). 2020 წანაშ მუნაჩემეფით უნივერსიტეტიშ კურსნათებუეფი რდეს: ნობელიშ პრემიაშ 30 ლაურეატი, პულიცერიშ პრემიაშ 27 ლაურეატი, ტიურინგიშ პრემიაშ 2 ლაურეატი დო ოლიმპიადეფიშ 29 პრიზიორი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ილინოისიშ უნივერსიტეტეფი კატეგორია:ამერიკული უნივერსიტეტეფი კატეგორია:ამერიკაშ უნივერსიტეტეფი
დიდაპლატა
thumb|ჯინჯიერი პლატა დიდაპლატას უძახჷნა დიდ ბეშტელ პლატას. თიშა გეეინაფილიე პერსონალური კომპიუტერიშ ჯინჯიერი კომპონენტეფი: ცენტრალური მიკროპროცესორი, ოპერატიული შვენა, ალმარინე მიკროსქემეფი, ცენტრალური მაგისტრალი, კონტროლერი დო მუზმარენი გჷმათიშალი.
2114
დღახუეფი
კატეგორია:
მოლდავური ნინა
მოლდავური ნინა (limba moldovenească, лимба молдовеняскэ) რე მოლდოვაშ სახენწჷფო ნინაშ ოფიციალური ჯოხოდვალა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუმინული ნინა კატეგორია:მოლდოვა
ტისა
ტისა — რე წყარმალუ ცენტრალურ ევროპას. ტისა იჭყაფუ უკრაინას დო გიშმურს რუმინეთის, უნგრეთის, სლოვაკეთის დო სერბეთის. წყარმალუშ სიგინძა რე 966 კმ. ღანჩოშ ფართობი 156,087 კვ.კმ. ტისა იჭყაფუ წყარმალუეფიშ ჩე ტისაშ დო უჩა ტისაშ გოართოიანაფაშ არდგილს, ნოღა რახოვიშ ხოლოს, (უკრაინა) დო ინაკათუ წყარმალუ დუნაის, სერბეთიშ ტერიტორიას, ვოევოდინას. ტისას შხვადოშხვა ქიანეფს შხვადოშხვანერო უძახუნა:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ცენტრალურ ევროპაშ წყარმალუეფი კატეგორია:უკრაინაშ წყარმალუეფი კატეგორია:რუმინეთიშ წყარმალუეფი კატეგორია:უნგრეთიშ წყარმალუეფი კატეგორია:სლოვაკეთიშ წყარმალუეფი კატეგორია:სერბეთიშ წყარმალუეფი
ისტარავშანი
ისტარავშანი (Истаравшан) — ნოღა ტაჯიკეთის, სოღდიშ ოლქის, ისტარავშანიშ რაიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ისტარავშანი სიდიდაშ მეჯინათ სოღდიშ ოლქიშ მაჟირა ნოღა რე.
ნოღა ქიანაშ ოორუეშე იდვალუაფუ, თურქესტანიშ ქჷნდჷრიშ ლაკადას, ოლქიშ ცენტრი ნოღა ხუჯანდშე 78 კმ-ს.
კატეგორია:ტაჯიკეთიშ ნოღეფი კატეგორია:სოღდიშ ოლქი
კერულენი
კერულენი (მონღ. Хэрлэн гол; ჩინ. 克鲁伦河) რე წყარმალუ მონღოლეთის დო ჩინეთის. კერულენი იჭყაფჷ ხენტეიშ გვალეფს, ბურხან-ხალდუნიშ გვალაშ ხოლოს, ულან-ბატორშე 180 კმ.-იშ მაშორას დო გიშმურს ხენტეიშ აიმაკის, უკულ წყარმალუ გიშმურს მონღოლეთიშ სტეპეფს დო ნოღა ჩოიბალსანიშ ხოლოს გინმოკვათუნს მონღოლეთ-ჩინეთიშ სახენწჷფო ხურგის დო მიშმურს ჩინეთიშ ტერიტორიაშა, ათავრეშე 164 კმ.-იშ უკულ ინაკათუ დალაინორიშ ტობას.
კერულენი-არგუნი-ამური
წყარალაშ ბორჯის წყარ გინმურს დალაინორიშ ტობაშე დო წყარმალუ არგუნს აკათუ, 30 კმ-იშ მაშორას. არგუნი ჩინეთ-რუსეთიშ სახენწჷფო ხურგი რე 944 კმ.-ის, უკულ წყარმალუ ამურს ინაკათუ. კერულენი-არგუნი-ამურიშ სისტემაშ სიგჷნძა 5,052 კმ. რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მონღოლეთიშ წყარმალუეფი კატეგორია:რუსეთიშ წყარმალუეფი
3083
3083 (სუმ ვითოშ ოთხონეჩდოსუმი) წანა — გრიგორიანული კალენდარით ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე თუთაშხა. თე წანა რე XXXI ოშწანურაშ მა-9 დეკადაშ მა-3 წანა.
კატეგორია:
კიჟი
კიჟი (რუს.Ки́жи, კარ. Kiži) — კოკი ონეგიშ ტობაშ გეომეტრიკული ცენტრიშ ხოლოს, რუსეთიშ კარელიაშ რესპუბლიკას. კიჟი იდვალუაფჷ კარელიაშ ნანანოღა პეტროზავოდსკიშე 68 კილომეტრიშ დოშორაფათ. კოკიშ ფართობი 5 კვ.კმ. რე, მაქსიმალური სიგირძა 6 კმ. რე დო სიგანა 1 კმ. კიჟიშ კოკი შინელი რე ეკლესია-მონასტერეფიშ კომპლექსით, ნამუთ ითარიღებუ მავითოხუთა დო მავითობრუო ოშწანურეფით. კოკიშ არძაშე უმოსო შინელი კომპლექსი რე კიჟიშ პოგოსტი, ნამუთ იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტი რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეთიშ კოკეფი კატეგორია:ონეგიშ ტობაშ კოკეფი
ზაპორიჟიაშ ოლქი
მინიატიურა|250პქ ზაპორიჟიაშ ოლქი (Запорізька область) — ოლქი ობჟათე უკრაინას. ოლქიშ ნანანოღა რე ზაპორიჟია. 2005 წანაშ მუნაჩემეფით, ოლქიშ მახორობაშ მუდანობა აკმადგინანდჷ 1,877,200 ადამიერს. ფართობი – 27,180 კმ². ოლქი რე შანულამი ნორთი უკრაინაშ რეწუალას დო ოფუტეშ მეურნობას.
კატეგორია:უკრაინაშ ოლქეფი
ჯვ. წ. 983
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 983 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
სოფი მარსო
სოფი მარსო (Sophie Marceau; დ. 17 გერგობათუთა, 1966, ჟანტილი, პარიზწკჷმა) — ფრანგი კინოარტისტი.
ბიოგრაფია
დებადჷ მაჯღვერიშ დო გიმმაჩამუშ ფანიას. კინოს მარცხო მოხვადჷ: ართ-ართი მაჸალეშე ქჷგეგჷ, ნამდა კლოდ პინოტო მარდუეფს შაყარანდჷ ახალი ფილმიშო დო გინოჭყვიდჷ თინაწკჷმა ართო კინომორსებეფშა ულინჷდჷკონ. განჩინებათ, მარსო ისხუნეს თარი როლიშო მუსხირენ ვითოში კანდიდატიშე. ათაში ართი გოვალაფათ სოფი მარსოქ მურიცხიქ იჸუ. ფილმის „ბუმი“ (1980) სარკო წჷმოძინა უღუდჷ დო მალას თიში გეჸვენჯი „ბუმი 2“ (1982) გინიღეს, ნამუშოთ სოფიქ „ცეზარი“ მიღჷ ნომინაციას „საუჯგუშო დებიუტი დო არძაშე პერსპექტიული არტსტი“.
16 წანაშ ასაკის თის აჸუ ოლაჸაფექ ჟერარ დეპარდიე დო კატრინ დენევწკჷმა ართო ფილმის „ფორტ საგანი“. დეპარდიექ კინი იჸუ თიში პარტნიორქ მორის პიალიშ ფილმის „პოლიცია“. 1984 წანას მაართათ ილაჸაფჷ ანჯეი ჟულავსკიწკჷმა ართო ფილმის „დუდიშგაჭყოლადარი ჸოროფა“. თისი მაჸუნჷ „ჩქიმი სერეფი თქვანი დღალეფს ჰერებამი რე“, დო „ცაშფერი ნოტა“.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1966
3084
3084 (სუმ ვითოშ ოთხონეჩდოოთხი) წანა — გრიგორიანული კალენდარით ნარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე თახაშხა. თე წანა რე XXXI ოშწანურაშ მა-9 დეკადაშ მა-4 წანა.
კატეგორია:
გიორგი ცაგარეიშვილი
გიორგი ცაგარეიშვილი — ქორთუ პოლიტიკოსი, რე საქორთუოშ პარლამენტიშ ართ-ართი დეპუტატი.
ზავხანი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მონღოლეთიშ წყარმალუეფი
ორიოლიშ ოლქი
ორიოლიშ ოლქი (Орловская область ) - ოლქი რუსეთის, ნამუთ ქიანაშ ცენტრალური ფედერალური ოკრუგიშ აკოდგინალუაშა მიშმურს. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოღა ორიოლი.
გეოგრაფია
ორიოლიშ ოლქი შქა რუსეთიშ სუბეშ ცენტრალურ ნორთის იდვალუაფჷ. სტეპიშ დო ტყასტეპიშ ხურგის. ორიოლიშ ოლქის უხურგანს ლიპეცკიშ, კალუგაშ, კურსკიშ, ბრიანსკიშ დო ტულაშ ოლქეფი.
მახორობა
2002 წანაშ მუნაჩემეფიშ მეჯინათ, ოლქის ოხორანდჷ:
ტერი გარი
ტერი გარი (Teri Garr; დ. 11 ქირსეთუთა 1947, ლეიკვუდი) — ამერიკალი არტისტი დო მასხაპალი. მეღებული აფუ ოსკარიშ ართი ნომინაცია.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1947
3085
3085 (სუმ ვითოშ ოთხონეჩდოხუთი) წანა — გრიგორიანული კალენდარით ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე ცაშხა. თე წანა რე XXXI ოშწანურაშ მა-9 დეკადაშ მა-5 წანა.
ვინიცაშ ოლქი
მინი
ვინიცაშ ოლქი (Вінницька область) — ოლქი უკრაინას. ოლქიშ ნანანოღა რე ნოღა ვინიცა. 2006 წანაშ ეჭარუათ, ოლქიშ მახორობაშ მუდანობა აკმადგინანდჷ 1,691,061 ადამიერს. ოლქიშ ფართობი – 26,513 კმ².
თაშნეშე ქოძირით
კატეგორია:უკრაინაშ ოლქეფი
ჰაიფაშ რაიონი
ჰაიფაშ რაიონი (מחוז חיפה‎, მეჰოზ ჰაიფა) — ისრაელიშ 6 ადმინიატრაციულ ართულშე ართ-ართი. რაიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნ. ჰაიფა, მახორობა – 1 013 900 ასამიერი (2018 წ.) უმენრაშალა ურია რე, თაშნეშე ოხორანა არაბეფი დო რუსეფი.
აშანტიშ რეგიონი
აშანტი (Ashanti) — განაშ რესპუბლიკაშ 10 რეგიონშე ართ-ართი, იდვალუაფუ ქიანაშ ობჟათეშე. ფართობი — 24 389 კმ². ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოღა კუმასი.
კატეგორია:განაშ ადმინისტრაციული დორთუალა
ჯვ. წ. 984
ნაღურა
კატეგორია:
ხარდინეს-დელ-რეი
ხარდინეს-დელ-რეი (Jardines del Rey) — კოკეფიშ ბუნა ატლანტიშ ოკიანეს, კუბაშ ოორუე წყარპიჯიშ მანგის. სიეგო-დე-ავილაშ დო კამაგუეიშ პროვინციეფიშ ოორუეშე. აკმოდირთუ მარჯანიშ რიფეფიშე. ოორუე-ბჟადალშე ობჟათე-ბჟაეიოლშა გინოზინდილი რე 200 კილომეტრის. საბანა-კამაგუეიშ არქიპელაგის. კოკის ჯოხო გიოდვეს ესპანარ კონკისტადორეფქ 1513 წანას თიხანურ ესპანეთიშ მაფაშ ფერდინანდ II-შ პატიშოჩამალო.
არქიპელაგიშ აკოდგინალუაშა მიშმულა ჩინებული კოკეფი კაიო-კოკო დო კაიო-გილერმო. ხარდინეს-დელ-რეიშ არქიპელაგიშ ტერიტორიას რე 2002 წანას დორცხუაფილი ორთაშობური პარკი (El Bagá Nature Park), ნამუთ დიდარი რე ფლორათ დო ფაუნათ. კოკი კაიო-კოკოს იდვალუაფუ ხარდინეს-დელ-რეიშ აეროპორტი.
სქოლიო
კატეგორია:კუბა კატეგორია:კუბაშ კოკეფი
ვალტერ ნერნსტი
ვალტერ ჰერმან ნერნსტი (გერმ. Walther Hermann Nernst; დ. 25 მანგი, 1864, ბრიზენი, პრუსიაშ ომაფე — ღ. 18 გერგობათუთა, 1941, ციბელე, მასუმა რაიხი) — გერმანალი ქიმიკოსი. უმოსო მოღალენდჷ თერმოდინამიკას, ფიზიკური ქიმიას, ელექტროქიმიას დო მონგარი რსხულეფიშ ფიზიკას. ნერნსტიშ თეორემას უღუდჷ კაბეტი შანულობა თერმოდინამიკაშ მასუმა კანონიშ გოვითარაფაშო. ჸათეშ გეშათ ნერნსტის გინოჩეს ნობელიშ პრემია ქიმიაშ დარგის 1920 წანას. ნერნსტი, თაშნეშე შინელი რე განტოლებათ, ნამუთ თიქ 1887 წანას წჷმარინუ.
დებადჷ ნოღა ბრიზენს (ასეიანი ვომბჟეზნო, პოლონეთი). გურაფულენდჷ ფიზიკას დო მათემატიკას ციურიხიშ, ბერლინიშ, გრაციშ დო ვიურცბურგიშ უნივერსიტეტეფს. ოდოქტორე დისერტაცია თხილუ ვიურცბურგიშ უნივერსიტეტის, ფრიდრიხ კოლრაუშიშ ხემანჯღვერობათ 1887 წანას.
გურაფაშ თებაშ უკულ ნერნსტი მუშენდჷ ჰაიდელბერგიშ უნივერსიტეტის. გეტინგენიშ უნივერსიტეტის მუშობაშ ბორჯის აკადგინჷ ოხემანჯღვერე "თეორიული ქიმია", ნამუქჷთ მალას ითანგჷ ინგლისურ, ფრანგულ დო რუსულ ნინეფშა.
1905 წანას ნერნსტიქ წჷმარინუ "ახალი სიტიბაშ თეორემა", ნამუსჷთ უკულ გიარსხუ თერმოდინამიკაშ მასუმა კანონქ. ნერნსტიქ ოძირუ ნამდა მუჟამსჷთ ტემპერატურა დეხოლებჷ აბსოლუტურ ნულს, თაშნეშე ენტროპია ეხოლებჷ ნულს დო დუდიშული ენერგია ნულიშ ეშე რე.
ვალტერ ნერნსტი რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. 1932 წანას გიშაგორილქ იჸუ ლონდონიშ ომაფე ჯარალუაშ მაკათურო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალეფი კატეგორია:გერმანალი ქიმიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:გერმანალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ქიმიაშ დარგის
ჩანდრა
კოსმოსური რენტგენული ობსერვატორია "ჩანდრა" (ინგლ. Chandra X-ray Observatory) — კოსმოსური ტელესკოპი, ნამუქჷთ ორბიტაშა გიშაჸონაფილქ იჸუ სფეის-შატლიშ კოლუმბიაშ გიმორინაფათ, ნასაშ STS-93 მისიათ, 1999 წანას. ჩანდრა არძაშე უდიდაში დო არძაშე უმოსო კომპლექსური რენტგენული ობსერვატორია რე, ნამუსჷთ შეულებჷ სუპერნოვაშ, უჩა რხვილეფიშ, კვაზარეფიშ, რენტგენული წყუეფიშ მეგორაფა მილიარდობათ სინთეშ წანაშ მაშორას. რენტგენული გჷმოჩხორიაფაშ ძირაფა ვეშულებუჷ თი ტელესკოპეფს, ნამუეფით დიხაუჩას რენა ბაზირებული, მუშენ და რენტგენული გჷმოჩხორიაფა დიხაუჩაშ ატმოსფეროს დინუ. ჸათეშ გეშათ საჭირო რე უქიანოს ბაზირებული ტელესკოპეფი. ჩანდრა დიხაუჩაშ ალმაშარე რე 64 საათიანი ორბიტათ დო 2021 წანაშ მუნაჩემეფით, ასე ხოლო ოპერირებადი რე. ჩანდრა დიდი ობსერვატორიეფიშე ართ-ართი რე ჰაბლიშ კოსმოსური ტელესკოპი, კომპტონიშ გამა-ობსერვატორია (1991-2000) დო სპიტცერიშ კოსმოსური ტელესკოპიწკჷმა (2003-2020) ართო. ტელესკოპი ჩანდრა გიშარჩქინელი ინდოარი ასტროფიზიკოსიშ სუბრაჰმანიან ჩანდრასეკარიშ ჯოხონობაშ რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კოსმოსური ტელესკოპეფი კატეგორია:რენტგენული ტელესკოპეფი
3086
3086 (სუმ ვითოშ ოთხონეჩდოამშვი) წანა — გრიგორიანული კალენდარით ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე ობიშხა. თე წანა რე XXXI ოშწანურაშ მა-9 დეკადაშ მა-6 წანა.
კატეგორია:
ისტიკლოლი
ისტიკლოლი (Истиқлол; 2012 წანაშახ — ტაბაშირი ) — ნოღა ტაჯიკეთის, სოღდიშ ოლქის. იდვალუაფუ დიდარი პოლიმეტალურგიული საბადოშ აბანს.
სქოლიო
კატეგორია:ტაჯიკეთიშ ნოღეფი კატეგორია:სოღდიშ ოლქი
3087
3087 (სუმ ვითოშ ოთხონეჩდოშკვითი) წანა — გრიგორიანული კალენდარით ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე შურიშხა. თე წანა რე XXXI ოშწანურაშ მა-9 დეკადაშ მა-7 წანა.
კატეგორია:
ბარიტონი (ხონარი)
ბარიტონი (baritono — მონკა, დაბალი დო ტონი) — ქომოლკოჩიშ ხონარი, ოშქაშე ბან დო ტენორს შქას. გიშმართჷნა ლირიკულ (სიმაფით არხოს რე დრამატულ ტენორწკჷმა) დო უმოსი ქომოლურ, ჸონიერ, დრამატულ (დაბალ რეგისტრფს არხოს რე ბანწკჷმა) ბარიტონეფს. ბარიტონიშ დიაპაზონი კაბეტი ოქტავაშ ლაშე პირველი ოქტავაშ ლაშახ რე.
ლიტერატურა
კატეგორია:მუსიკალური ტერმინეფი
ანდრეა ჩუნდერლიკოვა
რე ჩოგანმობურთე სანდრა კლეინოვაშ ნანა.
რესურსფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩეხი არტისტეფი
წყარალა
მინი|წყარალა [[ფლორიდა|ფლორიდას, ააშ, 2005 წანას]] წყარალა თაშნეშე წყარმოსოფუა — წყარიშ დონეშ უცბაშიანი ძინა, გოპიჯაფილი რე გემანტირე ჭვემეფით ვარდა თირიშ ინტენსიური ნდღულაფათ. წყარმოსოფუა ძნელოპროგნოზირაფონი მოლინა რე.
წყარმალუეფიშ წყარალა
წყარმალუეფიშ წყარალა ოთხი ტიპიშ რე, ნამუთ ართიანშე გომაჟირაფაშ სიშხირეთ, მასშტაბით დო მერინაფილი ზარალიშ მუდანობათ იშხვავებჷნა. თენეფი რე:
უშანულამო წყარალა დჷმახასიათაფალი რე ვეშ წყარმალუეფშო, 5-10 წანმოწანაშე ართშა უჩქჷ. წყარალაშ ბორჯის იფორუ წყარმალუშ გოხოლუაშ ტერიტორიაშ 1/10, ვეგმიჭანუანს შანულამ მატერიალურ ზარალს დო ვარღვიენს რინაშ რჩქვანელობურვ რიტმის.
შანულამი წყარალა დჷმახასიათაფალი რე მუჭოთ ვეშ, თაშნეშე გვალაშ წყარმალუეფშო, 20-25 წანმოწანაშე ართშა უჩქჷ. წყარალაშ ბორჯის იფორუ წყარმალუშ ლეხერიშ შანულამი ნორთი. გჷმიჭანუანს არსებით მატერიალურ ზარალს, მახორობაშ გორკვიაფილ ნორთიშ ევაკუაციას დო რინაშ რჩქვანელობურ რიტმიშ თირუას.
მასშტაბური წყარალა იკენს წყარმალუშ ედომუშამ ღანჩოს, 50-100 წანმოწანაშე ართშა უჩქჷ. შხირ შვანს დახე ედომუშამო იდორუ წყარმალუშ გოხოლუაშ ტერიტორია, დოხორელი პუნქტეფი. გჷმიჭანუანს დიდ მატერიალურ ზარალს, ძალამო თირანს ადამიერიშ ჸოფა-რინაშ დო სამეურნო საქვარუას, თხულენს მახორობაშ და მატერიალური ფასეულობეფიშ ევაკუაციას.
კატასტროფული წყარალა — იზმახებუ ქვერსემი ტერიტორიეფი, ედომუშამო, პარალიზებული რე ადამიერიშ საქვარუა. იკენს მიარე წყარმალუშ ღანჩოს, 100-200 წანმოწანაშე ართშა ვარდა უმოს მერკეთ უჩქჷ. თეჯგურა წყარალა გჷმიჭანუანს ადამიერიშ ჭყვიდას, უდიდაშ მატერიალურ ზარალს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:წყარი კატეგორია:ჰიდროლოგია
ჯვ. წ. 985
ნაღურა
კატეგორია:
ბანჯული
thumb|left|ბანჯულიშ მიოჯინი ალმაშარეშე ბანჯული (Banjul), უწმოხ ბატერესტი (Bathurst) — გამბიაშ ნანანოღა. მახორობა — 34 ვთშ. ადმ., აგლომერაციას — 523 589 (2003 წანაშ ფასებათ). ბანჯული კოკი წიმინდე მარიას (ვარდა ბანჯულიშ კოკის) იდვალუაფუ, სოდე წყარმალუ გამბია ინმაკათუ ატლანტიშ ოკიანეს. thumb|right|290px||ბაზარი ბატერესტის (1910) thumb|right|290px|ნოღაშ ცენტრალური ნორთი
კატეგორია:აფრიკაშ ნანანოღეფი კატეგორია:გამბიაშ ნოღეფი კატეგორია:გამბიაშ ადმინისტრაციული დორთუალა
ორანჟი
ორანჟი (აფრ., ნიდ. Oranjerivier) — ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკაშ უგინძაშ წყარმალუ. იჭყაფუ ლესოთოს, დრაკონიშ გვალეფს დო ინაკათუ ატლანტიშ ოკიანეს. ორანჟიშ სიგინძა რე 2,200 კმ. ღანჩოშ ფართობი 973,000 კვ.კმ. წყარმალუ გიმირინუაფუ ირიგაციაშო დო ენერგეტიკაშო. ლესოთოს ორანჟის სენკუს უძახუნა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ობჟათე აფრიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ლესოთოშ წყარმალუეფი კატეგორია:ნამიბიაშ წყარმალუეფი
ნელსონი (წყარმალუ)
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:კანადაშ წყარმალუეფი კატეგორია:მანიტობაშ წყარმალუეფი
კაპოშვარი
კაპოშვარი (Kaposvár, Kopisch, Ruppertsberg, Ruppertsburg, Kapoşvar) — ნოღა უნგრეთის, ბუდაპეშტიშ ობჟათე-ბჟადალშე 189 კილომეტრიშ მეძენას, შომოდიშ მედიეშ ადმინისტრაციული ცენტრი. იდვალუაფჷ წყარმალუ კაპოშიშ წყარპიჯის.
კატეგორია:უნგრეთიშ ნოღეფი
3088
3088 (სუმ ვითოშ ოთხონეჩდობრუო) წანა — გრიგორიანული კალენდარით ნარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე ჟაშხა. თე წანა რე XXXI ოშწანურაშ მა-9 დეკადაშ მა-8 წანა.
კატეგორია:
ჯოზეფ უილიამ კენედი
ჯოზეფ უილიამ კენედი (ინგლ. Joseph William Kennedy; დ. 30 მესი, 1916, ნაკოდოჩესი, ტეხასი, ააშ — ღ. 5 მესი, 1957, სენტ-ლუისი, მისური, ააშ) — ამერიკალი ქიმიკოსი. ჯოზეფ კენედიქ, გლენ თეოდორ სიბორგიქ, ედუინ მატისონ მაკ-მილანიქ დო ართურ ვალიქ 1940-1941 წანეფს აკეთეს ქიმიური ელემენტი პლუტონიუმიშ იზოლაცია. კენედი გურაფულენდჷ სტივენ ფ. ოსტინიშ უნივერსიტეტის, უკულ კანზასიშ უნივერსიტეტის დო უკულ კალიფორნიაშ უნივერსიტეტის (ბერკლი), სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია. გურაფაშ თებაშ უკულ კენედი რდჷ მანჰეტენიშ პროექტიშ მაკათური დო მუშენდჷ ლოს-ალამოსიშ ერუანულ ლაბორატორიას, სოდეთ პლუტონიუმიშ დო ურანიუმიშ ქიმიას ირკვიენდჷ. მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ თებაშ უკულ რდჷ ვაშინგტონიშ უნივერსიტეტიშ (სენტ-ლუისი) პროფესორი. ჯოზეფ უილიამ კენედიქ ღურუ 1957 წანაშ 5 მესის, კუჭიშ კიბოთ. ვაშინგტონიშ უნივერსიტეტის რე დორსხუაფილი კენედიშ ჯოხონობაშ ლექციაშ პრემია.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ქიმიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1916 კატეგორია:ნაღურა 1957
ვასაი-ვირარი
ვასაი-ვირარი (वसई-विरार महानगरपालिका) — ნოღა ინდოეთიშ ბჟადალშე, მაჰარაშტრაშ შტატის.
ვასაი-ვირარი აკმოდირთუ მუსხირენ კინოხიან ზოხო ნოღაშ აგლომერაციაშე. რაიონი, ნამუსჷთ ედომუშამო ნოღა წჷმარინუანსინ მეხოლაფირო ჯვეშ ნოღა სოპარს ომანგუ.
ვასაი-ვირარი მუმბაიშ უკიდაშ ოორუეშე მადვალი ალმაშარე რე, ნოღა მუმბაიშ აგლომერაციაშ აკოდგინალუაშა მიშმურს.
ლვივიშ ოლქი
მინი
ლვივიშ ოლქი (Львівська область) — ოლქი ბჟადალ უკრაინას. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა ლვივი. 2009 წანაშ ეჭარუათ, ოლქიშ მახორობაშ მუდანობა აკმადგინანდჷ 2,552,900 ადამიერს. თინეფშე 48% ქომოლკოჩი რდჷ, 52% – ოსური. ოლქის მახორუ ეთნიკური ბუნეფი რე: უკრაინალეფი (94.8%), რუსეფი (3.6%), პოლონარეფი (0.7%) დო შხვები (გერმანალეფი, ურიეფი დო ჩაჩანეფი).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:უკრაინაშ ოლქეფი
დიმიტრი მედვედევი
დიმიტრი მედვედევი (Дмитрий Анатольевич Медведев; დ. 14 ეკენია, 1965) — რუსი პოლიტიკოსი, რუსეთიშ პრემიერ-მინისტრი 2012 წანაშ 8 მესიშე 2020 წანაშ 15 ღურთუთაშახ. ქიანაშ პრეზიდენტი 2008-2012 წანეფს. რუსეთიშ მაართა ვიცე-პრემიერი 2005-2008 წანეფს. ვლადიმერ პუტინიშ მასუმა ინაუგურაციაშ დღას უკვე მოქიმინჯე პრეზიდენტიქ წჷმარინუ პრემიერ-მინისტრიშ პოსტიშა. 2020 წანაშ 16 ღურთუთაშე რუსეთიშ უშქურანჯობაშ სხუნუშ მადუდეშ მოაბანე.
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთიშ პრემიერ-მინისტრეფი კატეგორია:რუსი პოლიტიკოსეფი კატეგორია:რუსი იურისტეფი კატეგორია:რუსეთიშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:რუსეთიშ უშქურანჯობაშ სხუნუშ მაკათურეფი კატეგორია:„ართოიანი რუსეთიშ“ მაკათურეფი
დიდი აკრაშ რეგიონი
დიდი აკრაშ რეგიონი (Greater Accra Region) — განაშ რესპუბლიკაშ 10 რეგიონშე არძაშე მორჩილი რეგიონი ფართობიშ მეჯინათ, იდვალუაფუ ქიანაშ ობჟათეშე. ფართობი — 3,245 კმ². ადმინისტრაციული ცენტრი — ქიანაშ ნანანოღა აკრა.
კატეგორია:განაშ ადმინისტრაციული დორთუალა
ჯვ. წ. 986
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 986 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
თელ-ავივიშ რაიონი
თელ-ავივიშ რაიონი (מחוז תל אביב) — ისრაელიშ 6 ადმინისტრაციულ ართულშე ართ-ართი. რაიონიშ ფართობი — 176 კმ². ადმინისტრაციული ცენტრი — თელ-ავივი. აგლომერაციას, ნამუთ გოჭყაფილი რე რაიონიშ დო მეძობელი ნოღეფიშ მუკი-მუკი, გუშ-დანი ჯოხო.
კატეგორია:ისრაელიშ რაიონეფი
ბანი (მუსიკა)
მინი|400პქ|ბანიშ დიაპაზონი ბანი — დუდმაართაშე მუსიკალური ნაწამიშ მებანაფაშ, აკომპანემენტიშ გჷმმახანტალი ქორთული სამუსიკე ტერმინი. „დავით უცემდა ორღანოთა შებანებულითა“ (ჯვეში აპიანი). სულხან-საბა ორბელიანიშ ლერსიკონიშ მეჯინათ, ბანი რე ხონარიშ ეჸუნაფა — „ბანი ეწოდების რა გალობასა გინა სიმღერასა სხვა ხმა შეუწყოს“.
ასე ბანი ჯოხო:
ქორთულ ოკათე მუსიკას რე ბანიშ გეჸვენჯი გვარობეფი: მაღალი ბანი, დაბალი ბანი, გეჸვენჯი, ბოხი, დვრინი (დვინი), დუმბო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ქორთული ოკათე მუსიკა
რუთგერ ჰაუერი
რუთგენ ოლსენ ჰაუერი (Rutger Oelsen Hauer; დ. 23 ღურთუთა, 1944, ბროიკელენი) — ნიდერლანდარი არტისტი დო ჭარუ. ოკათუდ ფილმის ბეტმენი: დაჭყაფური.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია: ნიდერლანდარი არტისტეფი კატეგორია: დუნაბადი 1944
რობი კოლტრეინი
რობი კოლტრეინი (Anthony Robert McMillan; დ. 30 მელახი, 1950, ობჟათე ლანკაშირი) — შოტლანდიარი არტისტი. ჩინებული რე რუბეუს ჰაგრიდიშ როლით ჰარი პოტერიშ ფილმეფიშ სერიაშე დო ვალენტინ დიმიტროვიშ ნძე ზუკოვსკი-შ როლით ჯეიმს ბონდიშ ფილმეფშე ორქოშთოლი დო მოსოფელით ვარე დასაბაღი.
ფილმოგრაფია
კატეგორია: შოტლანდიარი არტისტეფი კატეგორია: დუნაბადი 1950
ბელგიაშ ადმინისტრაციული დორთუალა
ნინაშური გოართოიანაფეფი
thumb|400px|ბელგიაშ ნინაშობური გოართოიანაფეფი: ფლამანდიური გოართოიანაფა( ყვინთელი ) ფრანგული გოართოიანაფა ( ჭითა ) ჟირნინამი ნანანოღა ბრიუსელი ( ყვინთელ- - ჭითა ) გერმანული გოართოიანაფა( ლენი )|right ბელგია დორთილი რე სუმ ნინაშობურ გოართოიანაფათ:
ბრიუსელი იდვალუაფუ ფლამანდიურ დო ფრანგულ ნინაშობურ გოართოიანაფეფს.
სქოლიო
კატეგორია:ბელგიაშ ადმინისტრაციული დორთუალა
ირლანდიაშ ნოღეფიშ ერკებული
ირლანდიას გეჸვენჯი ტიპიშ ნოღეფი არსებენს:
ართო აკოკორობილო ირლანდიას 2001 წანაშ კანონწკჷმა აპიჯალათ რე 85 ნოღა.
გიმე მოჸონაფილი ტე ირლანდიაშ ნოღეფიშ ერკებული საგრაფეეფიშ მეჯინათ. ლიტრიმიშ, ობჟათე დუბლინიშ დო დან-ლერი-რატდაუნიშ საგრაფეეფიშ ნოღეფი ვა რე.
3089
3089 (სუმ ვითოშ ოთხონეჩდოჩხორო) წანა — გრიგორიანული კალენდარით ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე თახაშხა. თე წანა რე XXXI ოშწანურაშ მა-9 დეკადაშ მა-9 წანა.
ირლანდიაშ ნოღეფიშ ერკებული
სქოლიო
* ირლანდია
3089
კატეგორია:
მიკოლაივიშ ოლქი
მინი
კატეგორია:უკრაინაშ ოლქეფი
ართურ ვალი
ართურ ჩარლზ ვალი (ინგლ. Arthur Charles Wahl; დ. 8 ეკენია, 1917, დე-მოინი, აიოვა, ააშ — ღ. 6 მელახი, 2006, სანტა-ფე, ნიუ-მექსიკო, ააშ) — ამერიკალი ქიმიკოსი, ნამუქჷთ აკეთჷ ქიმიური ელემენტი პლუტონიუმიშ იზოლაცია 1941 წანას. ართურ ვალი გურაფულენდჷ აიოვაშ შტატიშ უნივერსიტეტის დო უკულ კალიფორნიაშ უნივერსიტეტის (ბერკლი), სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია. ვალი რდჷ გიშარჩქინელი ქიმიკოსიშ, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატიშ გლენ თეოდორ სიბორგიშ სტუდენტი. გურაფაშ თებაშ უკულ ართურ ვალი რდჷ მანჰეტენიშ პროექტიშ მაკათური დო მუშენდჷ ლოს-ალამოსიშ ერუანულ ლაბორატორიას. 1952 წანაშე ვალი რდჷ ვაშინგტონიშ უნივერსიტეტიშ (სენტ-ლუისი) რადიოქიმიაშ პროფესორი. 1991 წანას კინ ლოს-ალამოსიშ ლაბორატორიაშა დირთჷ. ართურ ვალიქ ღურუ 2006 წანას, პარკინსონიშ ლახარათ დო პნევმონიათ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ქიმიკოსეფი კატეგორია:მანჰეტენიშ პროექტიშ მაკათურეფი კატეგორია:დუნაბადი 1917 კატეგორია:ნაღურა 2006
ჟიტომირიშ ოლქი
ჟიტომირიშ ოლქი (Житомирська область) — ოლქი ოორუე უკრაინას. ოლქიშ ნანანოღა რე ნოღა ჟიტომირი. 2006 წანაშ ეჭარუათ, ოლქიშ მახორობაშ მუდანობა აკმადგინანდჷ 1,328,158 ადამიერს. ოლქიშ ფართობი – 29,832 კმ². ჟიტომირიშ ოლქიშ ეკონომიკა თარო იკათუანს გრანიტიშ დო შხვა ქუალეფიშ მოპალუას.
კატეგორია:უკრაინაშ ოლქეფი
3090
3090 (სუმ ვითოშ ოთხონეჩდოვითი) წანა — გრიგორიანული კალენდარით ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე ჯუმაშხა. თე წანა რე XXXI ოშწანურაშ მა-9 დეკადაშ მა-10 წანა.
კატეგორია:
ფიორდი
მინიატიურა|გეირანგერფიორდი, [[ნორვეგია]] ფიორდი (fjord) — ინწრო ჸუჯი, ნამუთ ზუღაშ გვალამ წყარპიჯის მუთმოფხვადჷნა. წჷმოქიმინელი რე ჯიშთეფიშ ქიმინჯალაშ შედეგო. თიში კართეფი კირდეამი რე, მაღალი დო გერთელი. ფიორდეფი მიარეთი რე სკანდინავიას, გიშაკერძაფილო ნორვეგიას, ნამუსჷთ „ფიორდეფიშ ქიანას ხოლო" უძახჷნა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გეომორფოლოგია
რუზიზი
რუზიზი (Rusizi) — წყარმალუ ცენტრალურ აფრიკას. წყარმალუ იჭყაფუ კივუშ ტობას, ზუღაშ დონეშე 1500 მ. სიმაღალას დო გიშმურს კონგოშ დემოკრატიულ რესპუბლიკაშ, ბურუნდიშ დო რუანდაშ ტერიტორიას, ინაკათუ ტანგანიიკაშ ტობას. წყარმალუ რუზიზიშ სიგინძა რე 117 კმ.
კატეგორია:ცენტრალურ აფრიკაშ წყარმალუეფი
ჯვ. წ. 987
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 987 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ხუჯანდი
სქოლიო
კატეგორია:ტაჯიკეთიშ ნოღეფი კატეგორია:სოღდიშ ოლქი
3091
3091 (სუმ ვითოშ ოთხონეჩდოვითაართი) წანა — გრიგორიანული კალენდარით ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე ცაშხა. თე წანა რე XXXI ოშწანურაშ მა-10 დეკადაშ 1-ა წანა.
კატეგორია:
რივნეშ ოლქი
thumb|250px რივნეშ ოლქი (Рі́вненська о́бласть) — ოლქი უკრაინას. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა რივნე. ოლქიშ ფართობი — 20,047 კმ². 2006 წანაშ ეჭარუათ, ოლქიშ მახორობაშ მუდანობა აკმადგინანდჷ 1,156, 000 ადამიერს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:უკრაინაშ ოლქეფი
ნადკანიჟა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:უნგრეთიშ ნოღეფი
3092
3092 (სუმ ვითოშ ოთხონეჩდოვითოჟირი) წანა — გრიგორიანული კალენდარით ნარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე ობიშხა. თე წანა რე XXXI ოშწანურაშ მა-10 დეკადაშ მა-2 წანა.
კატეგორია:
ჯვ. წ. 988
ნაღურა
კატეგორია:
ზარხულიშ ოლიმპიური ლაჸაფეფი 2020
2020 წანაშ ოლიმპიური ლაჸაფეფი (Jeux Olympiques d'été de 2020, 2020 Summer Olympics, 2020年夏季オリンピック ნისენ ნიძიუ: ნენ კაკი ორიმპიკკუ), ოფიციალურო — XXXII ოლიმპიური ლაჸაფეფი (Jeux de la XXXIIe olympiade, Games of the XXXII Olympiad, 第三十二回オリンピック競技大会 დაი სანძიუ: ნი-კაი ორიმპიკკუ კიო: გი ტაიკაი), მარკეტინგული ჯოხო — ტოკიო 2020 (Tokyo 2020, Tokyo 2020, 東京2020 ტო: კიო: ნი-ძერო-ნი-ძერო) — ზარხულიშ XXXII ოლიმპიური ლაჸაფეფი, ნამუთ 2020 წანას მანჯებედუკო-ოკო იაპონიაშ ნანანოღა ტოკიოს, მარა COVID-19-შ პანდემიაშ გეშა ართ წანაშ უკული იმანჯებჷ, ნამუშ გეშა 2020 წანაშ 24 მელახის გჷმაცხადჷ ოერეფოშქაშე ოლიმპიურ კომიტეტიქ. თეწკჷმა ართო, მარკეტინგულ ღანკით ოლიმპიურ ლაჸაფეფს ქჷდასქიდჷ წანაშ აბრევიატურაქ „2020“. თენა მაართა ოლიმპიური ლაჸაფეფი რდჷ, ნამუთ ოგაგანაგე სიტუაციაშ გეშა გინოდვალირქ იჸუნ, დო ვართ გოუქვაფილქჷნ, თაშნეშე მაართა ოლიმპიური ლაჸაფეფი რდჷ ისტორიას, ნამუქჷთ იმანჯჷ გეკულა წანას.
ოლიმპიური ლაჸაფეფიშ მენძელუაშ გეშა ოფიციალური გჷნაცხადიშ მეღება 2011 წანაშ 1 ეკენიაშა რდჷ. 2012 წანაშ 23 მესის, ოერეფოშქაშე ოლიმპიური კომიტეტიქ გჷმაცხადჷ, ნამჷ-და ოფიციალურ კანდიდატეფო სქიდუდეს მადრიდი, სტამბოლი დო ტოკიო. 2013 წანაშ 7 ეკენიას, ბუენოს-აირესის, ოერეფოშქაშე ოლიმპიური კომიტეტიშ 125-ა სესიას ოლიმპიადაშ ნანანოღა გეგმაცხადჷ.
მაკათური ერუანული ოლიმპიური კომიტეტეფიშ ბუნეფი
1996 წანაშე, მაკედონიაშ რესპუბლიკა ზარხულიშ დო ზოთონჯიშ არძა ოლიმპიურ ლაჸაფის ოკათუდჷ ობორჯე ჯოხოთ „ჸოფილი იუგოსლავიაშ რესპუბლიკა მაკედონია“, თიში ოფიციალური ჯოხოდვალაშ ოდებელი სტატუსიშ გეშა. საბერძნეთწკჷმა ქიანაშ ჯოხოდვალაშ გეშა დებაქ გეთუ 2018 წანაშ პრესპიშ აპიჯალათ, 2019 წანაშ ფურთუთას, ქიანაქ ოფიციალურო დითირჷ ჯოხო — ოორუე მაკედონია. ქიანაშ ახალ ჯოხო უწაიათ იჸუ აღიარაფილი ოერეფოშქაშე ოლიმპიური კომიტეტიშით, მარა ოორუე მაკედონიაშ ოლიმპიური კომიტეტი (NMOC) ოფიციალურო მეღებული ვა რდჷ 2020 წანაშ ფურთუთაშახ. 2020 წანას, ოორუე მაკედონიაშ ოლიმპიური კომიტეტიქ დელეგაცია გოუტუ 2020 წანაშ ზოთონჯიშ ახალნორდულ ოლიმპიურ ლაჸაფეფშა, მარა ტოკიოშ 2020 წანაშ ზარხულიშ ოლიმპიური ლაჸაფეფი ოორუე მაკედონიაშო პირველი რდჷ ახალი ჯოხოთ.
2019 წანაშ 9 ქირსეთუთას, მოსოფელიშ ანტიდოპინგური სააგენტექ (WADA) გუხურგუ რუსეთის არძანერი ოერეფოშქაშე სპორტიშ გვარობათ რკინაფაშა გიშულა ოთხი წანაშ ხანით, მუჟამსჷთ დედასურჷ, ნამჷ-და რუსეთიშ თარობა ოკათუდჷ ლაბორატორიულ მუნაჩემეფს, ნამუეფჷთ თინა WADA-ს წჷმურინჷ 2019 წანაშ ღურთუთას, მუჭოთ რუსეთიშ ანტიდოპინგური სააგენტეშ კჷნ აკადგინალ პიჯალათ. გოხურგუაშ შედეგო, WADA-ქ ალობა მეჩჷ რუსი სპორტსმენეფს, ნამუეფქჷთ ინდივიდუალური კვალიფიკაცია მუკორთესჷნ, ქოკათაფუდესკო ზარხულიშ 2020 ოლიმპიურ ლაჸაფეფს ნეიტრალური შილათ.
2021 წანაშ 19 ფურთუთას, გაცხადებულქ იჸუ, ნამჷ-და რუსეთი 2020 წანაშ ტოკიოშ ზარხულიშ ოლიმპიადას ოკათუდუდკო იჸიდჷ აბრევიატურათ „ROC“, რუსეთიშ ოლიმპიური კომიტეტიშ ჯოხოდვალაშ მეჯინათ, მარა კომიტეტიშ ედომუშამი ჯოხოდვალა დელეგაციაშ ეიოშინალო ვეგჷმირინუაფუდჷ. ნეიტრალური ბუნა წჷმორინაფილი რდჷ რუსეთიშ ოლიმპიური კომიტეტიშ შილათ.
ათლეტეფიშ მუდანობა ერუანული ოლიმპიური კომიტეტეფიშ მეჯინათ
11,656 ათლეტი 206 ერუანული ოლიმპიური კომიტეტიშე:
სქოლიო
კატეგორია:ზარხულიშ ოლიმპიური ლაჸაფეფი კატეგორია:ზარხულიშ ოლიმპიური ლაჸაფეფი 2020 კატეგორია:2021 წანა სპორტის კატეგორია:COVID-19 პანდემიაშ გეშა გინოდვალირი სპორტული ღონისძიებეფი
ვარდჰა
ვარდჰა (Wardha, वर्धा) — ნოღა ინდოეთის, მაჰარაშტრაშ შტატის, ვარდჰაშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
კატეგორია:მაჰარაშტრაშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი
ბისაუ
ბისაუ (Bissau) — გვინეა-ბისაუშ რესპუბლიკაშ ნანანოღა, ბისაუშ ავტონომიური სექტორიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. მახორობა — 387 909 კოჩი (2009).
ზორა ნიელ ჰერსტონი
ზორა ნიელ ჰერსტონიქ დებადჷ ალაბამაშ შტატიშ ნოღა ნოტასალგას, აფრო-ამერიკალეფიშ ფანიას. გურაფულენდჷ ჰოვარდიშ უნივერსიტეტის, ბარნარდიშ კოლეჯის დო კოლუმბიაშ უნივერსიტეტის. ჰერსტონიშ ინტერესეფიშ სფერო რდჷ: აფრო-ამერიკალეფიშ ეთნოგრაფია, ფოლკლორი, აფრო-ამერიკალეფიშ რინაშ წესი დო რიტუალეფი. ჰერსტონიშ ნაჭარეფს დიდი არდგილი უკინებჷ აფრო-ამერიკალეფიშ კულტურულ ჸარაფის - ჰარლემიშ რენესანსის. ჰერსტონი იკოროცხუ ჰარლემიშ რენესანსიშ ცენტრალურ ფიგურათ.
ბისაუ
სქოლიო
კატეგორია:აფრიკაშ ატლანტიშ წყარპიჯიშ ონიშოლეფი კატეგორია:აფრიკაშ ნანანოღეფი
ზორა ნიელ ჰერსტონი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ნოველისტეფი კატეგორია:ამერიკალი ჭარუეფი კატეგორია:დუნაბადი 1891 კატეგორია:ნაღურა 1960
ჩერჩილი (ჰუდსონიშ ჸუჯი)
ჩერჩილი (ინგლ. Churchill River, ფრანგ. Rivière Churchill) რე წყარმალუ კანადას, ალბერტაშ, სასკაჩევანიშ დო მანიტობაშ პროვინციეფს. წყარმალუ ჩერჩილი იჭყაფჷ ჩერჩილიშ ტობას დო ინაკათუ ჰუდსონიშ ჸუჯის. ჩერჩილიშ სიგჷნძა რე 1,609 კმ. ღანჩოშ ფართობი 281,300 კვ.კმ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:კანადაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ალბერტაშ წყარმალუეფი კატეგორია:სასკაჩევანიშ წყარმალუეფი კატეგორია:მანიტობაშ წყარმალუეფი
პენზაშ ოლქი
პენზაშ ოლქი (Пензенская область) - რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტი, ნამუთ ქიანაშ ვოლგაშპიჯეთიშ ფედერალური ოკრუგიშ აკოდგინალუაშა მიშმურს. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი - პენზა. ოლქიქ 1939 წანაშ 4 ფურთუთას დირსხჷ.
მხორობა
2002 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფიშ მეჯინათ, ოლქის ოხორანდჷ:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი
3093
3093 (სუმ ვითოშ ოთხონეჩდოვითოსუმი) წანა — გრიგორიანული კალენდარით ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე ჟაშხა. თე წანა რე XXXI ოშწანურაშ მა-10 დეკადაშ მა-3 წანა.
კატეგორია:
ანდერს ცელსიუსი
ანდერს ცელსიუსი (შვედ. Anders Celsius; დ. 27 გერგობათუთა, 1701, უფსალა, შვედეთი — ღ. 25 პირელი, 1744, უფსალა, შვედეთი) — შვედი ასტრონომი, ფიზიკოსი დო მათემატიკოსი. გურაფულენდჷ უფსალაშ უნივერსიტეტის, რდჷ ლაპლანდიაშ ექსპედიციაშ მაკათური 1736-1737 წანეფს. რდჷ უფსალაშ უნივერსიტეტიშ ასტრონომიაშ პროფესორი 1730-1744 წანეფს. 1742 წანას გჷმიგონჷ ტემპერატურული სკალა, ნამუთ თიშ ჯოხონობაშ რე. 1741 წანას ანდრეს ცელსიუსიქ დარსხუ უფსალაშ ასტრონომიული ობსერვატორია. 1725 წანაშე ღურაშახ, ცელსიუსი რდჷ უფსალაშ მენცარობეფიშ ომაფე ჯარალუაშ მელამოსე. ანდერს ცელსიუსიქ ღურუ 1744 წანას, ტუბერკულოზით. ნთხორილი რე უფსალაშ ეკლესიაშ სასაფლას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შვედეფი კატეგორია:შვედი ასტრონომეფი კატეგორია:შვედი ფიზიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1701 კატეგორია:ნაღურა 1744
კოდმე
მინი|მარჯვნივ|300პქ|[[ნორდკინი|ნორდკინიშ კოდმე]] კოდმე — ზუღაშა, ტობაშა ვარდა წყარმალუშა მიშაჭკირილი სქირონაშ წყარპიჯიშ ნორთი. აკოგაფილი რე ჸონიერი ქანეფით ვარდა წყარგჷმნაღელით.
თინეფიშ გოჭყაფა, მუჭოთ წესი, მერსხილი რე ეროზიულ პროცესეფწკჷმა. კოდმეშ აკოქიმინუას ხეს უნწყჷნს წყარპიჯიშ ზონას არსებული ლიბუ დო ჸონიერი ქანეფიშ ართობურობა. ლიბუ ქანეფი, მუჭომით რე ქვიშა, რეღმეფიშ ჟიგოლინათ უმოს მალას აკმოცენსა, ვინდარო ჸონიერი ქანი, მუშ შედეგო წჷმიქიმინუ კოდმე. ზუსტას კოდმეშა გინმურს თე თუ თი კონტინენტიშ უკიდაში ბჟადალი, ბჟაეიოლი, ოორუე დო ობჟათე ჭურჭულეფი.
სამანგათ: ევროპაშ უკიდაში ოორუე კოდმე რე ნორდკინი, ობჟათეშ — მაროკიშ კოდმე, ბჟადალიშ — როკიშ კოდმე.
ოაზისი
მინი|300პქ|ოაზისი ომანს. ოაზისი (გვიანიშ. oasis, Oasis; დუდმაართაშე მუზმარენი დოხორელი აბანიშ ჯოხოდვალა ლიბიაშ ტიოზის) — ჯაჩანარეფით ვარდა ქვერჩხონეფით დო ოდიარეეფით გოპულატერი ნოკვეთეფი, თაშნეშე ინტენსიური დიხაშქიმინჯალაშ რაიონეფი ტიოზიშ დო გვერდოტიოზიშ ოწყარალ დიხეფს. ოაზისი მეძობელ რაიონეფწკჷმა ალაზჷმაფათ უმოსი ლამე აბანი რე, მუთ გჷმოჭანაფილი რე გრუნტიშ წყარიშ მაღალი დონეთ, წყუეფიშ სიხვეიეთ, წყარმალუეფიშ პერიოდული ადიდაფათ, ხელუანური წყარუათ. ოაზისიშ ზჷმეფი იძანძჷ მუსხირენ ჰა-შე მუსხირენ ოშობათ ვითოშ კმ²-შახ. შხირ შვანს იკათუანს დიხაშგიმენ წყარეფს, კანკალეშა არტეზიულს ხოლო. სამანგათ, ოაზისეფით დიდარი რე საჰარა, სოდე ეიოშინალი რე კუფრაშ, თაჯარჰიშ, ჯაღბუბიშ, ელ-ხარგაშს, დახლაშ დო შხვ. ოაზისეფი, ნამუეფიშ ტერიტორია შხირას მეჭედელო რე დოხორელი. ჩანს ფინიკიშ პალმა, ლუღი, ლაკაცია დო შხვ. ჩანარობა. აზიას ეიოშინალი რე ფართე ლივაშ ოაზისი; ავსტრალიას შანულამი რე ოაზისი „პალმეფიშ ლეხერი“.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გეოგრაფიული ობიექტეფი კატეგორია:ოაზისეფი
ტენორი
ტენორი — ქომოლკოჩიშ მაღალი ხონარი. დიაპაზონი: ონდეშახ – მაჟირა ოქტავაშახ. გინმაულარი ნოტეფი: პირველი ოქტავაშ მი ბემოლი. სიმაფით ტენორი იხასიათებუ ლირიკულო დო დრამატულო.
სახეგვარობეფი
ლირიკული ტენორი არძაშე უჯგუშო პირველ ოქტავას ისიმუაფუ. თე ხონარშე მაღალას ელაზჷმაფათ ლიბას მეურს. ოქტავაშ დაბალი ნორთი ისიმუაფუ დაღარას. დიაპაზონი: ონდეშახ – მაჟრა ოქტავაშახ. გინმაულარი ნოტეფი: პირველი ოქტავა მი ბემოლი#. ლირიკულ ტენორს ოდუდე რეესტრიშ ფართო დიაპაზონით, ნამუთ იფორმირებუ ქექას დო დუდიშლო ნოტ რეშახ, მაჟირა ოქტავაშ მიშახ, ჯოხო ალტინო. თენა რე ძალამ ოშა-გოშა ხონარი, ნამუთ სირთულეეფიშ უმუშო გჷნმუძინანს გინმაულარ ნოტეფს, მაღალი ნოტეფი — თის სიმაფით მეთმუახოლენს ოსურიშ დაბალ ხონარს. ალტინო სიმსიშ გიშაკერზაფილი სიჸონიერათ ვეგჷშმიგორუაფუ, მარა ორგებელი რე ხვაიას დიაპაზონიშ გოუჯგუშაფაშ დო სიმაფიშ სისქვამეშ გოდინდარაფაშო.
დრამატული ტენორი სიმაფიშ სიგოფშათ გიშეგორუაფუ. გინმაულარი ნოტეფი ოდუდე რეესტრწკჷმა ართნერი რე, მარა აღიქმებჷნა ძნელო. უმუხუჯაფუობა ათე ნოტეფს უმოსო რე წჷმორჩქინელი, ვინდარო ლირიკულ ტენორს. ოდუდე ნოტეფი გითმიჭყაფჷნა ჸონიერო დო შილებე რსულებურქ იჸუას ფორტეს ვარ-და მეცო ფორტეს. დაბალ ნოტეფს ხონარი ანთხუ.
ყურღან-ტუბე
ყურღან-ტუბე (Қурғонтеппа, Qurg'onteppa) — ნოღა ტაჯიკეთიშ ობჟათე-ბჟადალშე, ხატლონიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ნოღა დუშანბეშ ობჟათეშე 100 კმ-ს იდვალუაფუ, დიდარი ოაზისიშ ცენტრის, წყარმალუ ვახშიშ ლეხერს.
ტენორი
ჩინებული მარსულებერეფიუ
კატეგორია:ტენორეფი
ყურღან-ტუბე
კატეგორია:ტაჯიკეთიშ ნოღეფი კატეგორია:ხატლონიშ ოლქი
ჯვ. წ. 989
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 989 წანა.