cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
თანაფა
დუდმაართაშე ხვალე ვნებაშ მარაშ დღალეფს ზეიმენდეს. ხვალე IV ოშწანურას მიაჩჷ თანაფაშ დღახუს თეხანურ სახექ. ნიკეაშ მაართა მოსოფელიშ ოხვამეშ კათუაქ, 325 წანას დადგინჷ დღახუშ ეშანუა აფუნიშ ბუნობაშ გემაჸვენჯ მარას, იუდევალეფიშ პასექიშ ბოლოს, უთურეთ თიშე გიშაკერძაფილო დო მარაშ ბოლოს. თე შკაფონი უხვადუ ახალ სტილით 4 პირელშე 8 მესშახ. თეშნერო, თანაფა მაყარე დღახუეფიშ კატეგორიას ორხველჷ.
თანაფაშ დღაშ გჷმოკოროცხუა
რჩქინელი გერმანალი მათემატიკოსიშ კარლ ფრიდრიხ გაუსიშით გიშაჸონაფილქ იჸუ ფორმულეფქ, ნამუშ მეჯინათ ქირსიანული პასექიშ დღა (ჯვ. სტილით) თეშნერო გითმითანჯუ:
სამანგაშო 2015 წანაშ თანაფაშ თარიღი თაშ გჷმიკოროცხუ:
2015/19=106 ნთელი 1/19 ანუ a=1
2015/4=503 ნთელი 3/4 ანუ b=3
2015/7=287 ნთელი 6/7 ანუ c=6
ნთელი 4/30 ანუ d=4
ნთელი 4/7 ანუ e=4
თანაფა მელახიშ თუთას იჸუაფუ.
ე. ი. 2015 წანას თანაფაშ დღა მუხვადუ 30 მელახის (ჯვ. სტილით). თანაფაშ გჷმოკოროცხუა „იროიანი რცხით“ ხოლო შილებე.
თე რცხიშ გჷმორინაფაშ ბორჯის, მოჩამილი კალენდარული წანაშ ნომერქ (N) გირთას ოკო 28-შა დო 19-შა. მეღებულ ნოსქილედეფი ოკო ვძირათ ომანგე ჰორიზონტალურ დო ვერტიკალურ ველეფს.
2015/28=71 ნთელი 27/28 ანუ ჰორიზონტალურ ველს 28-შ გჷნართიშ ნოსქილედის ოკო დოვგორათ რიცხუ 27.
2015/19=106 ნთელი 1/19 ანუ ვერტიკალურ ველს 19-შ გჷნართიშ ნოსქილედის ოკო დოვგორათ რიცხუ 1.
ეშანილი ცირფეფი „27“ დო „1“, რცხილს ართიანს გინმოჭკირუნს 30 მელახიშ (ჯვ. სტილით) აბანს, მუთ ომანგუ ჟილე გჷმოკოროცხილს. thumb|250px|ქირსეშ თანაფაშ მა-16 ოშწანურაშ რუსული ხატი.
უნა სთაბსი
უნა სთაბსი (Una Stubbs; დ. 1 მესი, 1937, ჰერთფორდშირი) — ინგლისარი არტისტი. ჩინებული რე ოსურპატჷნი ჰადსონი-შ როლით სერიალიშე შერლოკი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1937
ჩიკლაიო (პროვინცია)
thumb|right|150px|ჩიკლაიოშ პროვინცია ჩიკლაიო – ლამბაიეკეშ რეგიონიშ (პერუ) პროვინცია. ჩიკლაიოს ბჟაეიოლშე ომძღჷ რჩქალი ოკიანე. პროვინციას ობჟათეშე ლა-ლიბერტადიშ, ბჟაეიოლშე კახამარკაშ რეგიონეი ომძღჷ. ჩიკლაიოშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა ჩიკლაიო. 2005 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით პროვინციაშ მახორობა აკმადგინანს 738,057 ადამიერს, ოშქარი მეჭედალა კმ²-ს რე 224.5 ადამიერი. ჩიკლაიოშ ფართობი რე 3,288.07 კმ². ჩიკლაიო ირთუ 20 რაიონო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი
დილეტა ლეოტა
მინი|დილეტა ლეოტა დილეტა ლეოტა (დ. 16 მარაშინათუთა, 1991) — იტალიარი ჟურნალისტი.
კატეგორია:დუნაბადი 1991 კატეგორია:იტალიარი ჟურნალისტეფი
ილჰამ ალიევი
ილჰამ ჰეიდარიშსქი ალიევი (İlham Heydər oğlu Əliyev; დ. 24 ქირსეთუთა, 1961) — აზერბაიჯანიშ ასეიანი პრეზიდენტი აზერბაიჯანიშ წიმოხონი პრეზიდენტიშ, ჰეიდარ ალიევიშ სქი. სახელნწჷფოშ პრეზიდენტო 2003 წანას გჷნირთჷ, თიშ უკული, მუთ მუამუშიქ გიშაგორუეფშე კანდიდატურა მონწყჷ დო კათას მუშ სქუაშ ალარნაშა მოუჭანუ. აზერბაიჯანიშ ჸოფილი პრემიერ მინისტრი. პარტია ახალი აზერბაიჯანიშ ჸოფილი მადუდე. ილჰამ ალიევქ დებადჷ 1961 წანას ბაქოს, ბაქოშ კგბ-შ გიმნართიშ უნჩაშიშ ფანიას, ნამუქჷთ უკული აზერბაიჯანიშ კომპარტიაშ მელამოსეთ გჷნირთუ. 1977 წანას ნოღა ბაქოს საბაილიშ რაიონიშ მაამშვა ოშქაშე სკოლა გათუ. ოშქაშე სკოლაშ თებაშ უკული, ილჰამქ ოერეფოშქაშე ურთიართობეფიშ მოსკოვიშ სახენწჷფო უნივერსიტეტშა (МГИМО) გემშართჷ. 1982 წანას, თიქ კინ თე უნივერსიტეტიშ ასპირანტურაშა გემშართჷ. თიმ წანას, ანდროპოვიშ დოპეჯაფათ ფანიაქ მოსკოვშა გეგნორთჷ. ისტორიული მენცარობეფიშ დოქტორიშ წოდებაშ დესერტაციაშ თხილუაშ უკული, თინა კინ თე უნივერსიტეტიშ პედაგოგო გჷნმირთუ.
მუამუშიშ სკკპცკ-შ (ЦК КПСС) პოლიტბიუროშე გიშულაშ უკული, ილჰამქ მუში ბიზნესი ქჷდიჭყჷ. 1991 წანაშე 1994 წანაშახ ოხორანდჷ სტამბოლს დო აზერბაიჯანშა მუამუშიშ გოპრეზიდენტაფაშ უკული დირთჷ. საეგებიოთ, გვალო თე პერიოდშე მოურს ციორეფი ალიევიშ დიდი ვალეფიშ გეშა თურქეთიშ სამორინეეფშე. ჰეიდარ ალიევს თენა ძალამო აკონწარენდჷ დო თიშ გოპრეზიდენტაფაშ უკული აზერბაიჯანიშ არძა კაზინოქ დიკილჷ. 1994 წანაშე 2003 წანაშა, თინა იკენდჷ აზერბაიჯანიშ რესპუბლიკაშ სახენწჷფო ნავთობ კომპანიაშ მაჟირა ვიცე-პრეზიდენტიშ, უკული - მაართა ვიცე პრეზიდენტიშ პოსტეფს. თინა ჟირშა, 1995 დო 2000 წანას რდჷ გიშაგორილი აზერბაიჯანიშ მილი მეჯლისის (პარლამენტის).
2003 წანაშ მინწყჷ დეპუტატიშ მანდატი პრემიერ-მინისტრობაშ პოსტის გერინაშ გეშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:აზერბაიჯანიშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:აზერბაიჯანალი პოლიტიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1961
ნაზრანი
ნაზრანი, ნასარა, (Назра́нь; ინგუშ. Наьсара), ნოღა (1967 წანაშე) ინგუშეთის (რუსეთიშ ფედერაცია); ინგუშეთიშ რინელი ნანანოღა (1991 წანაშე). 2002 წ. რესპუბლიკაშ ოფიციალურ ადმინისტრაციულ ცენტრიქ მაგასშა გინილჷ. 2002 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით, ნოღაშ მახორობა აკმადგინანდჷ 125,066 ადამიერს.
2000-იანი წანეფიშ შქა პერიოდშე ნაზრანს, თეშით მუჭოთ ინგუშეთიშ დიდ ნორთის, დაძაბული სიტუაცია რე. 2004 წ. ნოღაშა ჩეჩენი საველე მადუდეშ, შამილ ბასაევიშ, დუდალათ მინიჭკირჷ მუდგაზმარენ ოშარ ჩეჩენქ დო ინგუშ მალიმორქ, ნამუქჷთ სათარობო ჯარეფწკჷმა მუდგაზმარენი საათამი ბურჯაფიშ უკული მინიმალური დინაფუეფით უკახალე დიკინჷ. აკორაგვაფაქ ქეკიდინუ 67 სამართალმათხილუ, მ.შ. ინგუშეთიშ დინოხოლენ საქვარეფიშ მინისტრი აბუქარ კოსტოევი დო 25 შვიდობიანი მენოღალე. 2007-2008 წწ. ნოღას მოხვადჷ მუდა ფართომასშტაბამი საპროტესტო გიშულაქ რუსეთიშ ცენტრალურ ხეშუულობაწკჷმა დოხოლაფირ პრეზიდენტიშ, მურატ ზიაზიკოვიშ წინაღმდეგ.
კატეგორია:ინგუშეთიშ ნოღეფი
ველინგთონი
Wellingtonbysteffen.JPG|200პქ|მინი|მარჯვნივ|ველინგტონი ველინგთონი (ინგლ. Wellington, მაორ. Te Whanga-nui-a-Tara) — ახალი ზელანდიაშ ნანანოღა. მახორობაშ მუდანობაშ მეჯინათ მაჟირა ნოღა ოკლენდიშ უკული.
უტარაკჰანდიშ ოლქეფიშ ერკებული
უტარაკჰანდიშ შტატიშ ოლქი – შტატიშ ადმინისტრაციული ართული, ნამუთ იმართუ ჩინოვნიკით (კომისარიშ მახვარე) ინდოეთიშ ადმინისტრაციული ნინალაშე. თის მიარე მახვარებუ ოხვარუ, დეპარტამენტეფიშ მადუდეეფი, ნამუთ გამამინჯე რენა ოკათე მეურნობაშ გოთანჯილი მალობეფიშ გოვითარაფაშო. გვალო შტატის 13 ოლქი რე.
ველინგთონი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ახალი ზელანდიაშ ნოღეფი კატეგორია:ოკიანეთიშ ნანანოღეფი
უტარაკჰანდიშ ოლქეფიშ ერკებული
უტარაკჰანდიშ შტატიშ საართო რუკა
*
ჩაიანტაშ მუნიციპალიტეტი
ჩაიანტაშ მუნიციპალიტეტი (Chayanta) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიას, პოტოსიშ დეპარტამენტიშ რაფაელ-ბუსტილიოშ პროვინციას. 2010 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 15 494 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 604 კმ² რე.
მუნიციპალიტეტი მუშ ჸურეშე კანტონეფო ირთუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლივიაშ მუნიციპალიტეტეფი
სარა (კოკი)
სარაშ კოკი (აზერ. Sarı adası, Nərimanabad) — კოკი კასპიაშ ზუღაშ ბჟადალშე, ნოღა ლენქორანიშ ოორუეშე. სარანული რეიდი, კოკიშ დო მატერიკიშ წყარპიჯიშ შქას, კასპიაშ ზუღაშ ბჟადალი ნორთიშ არძაშე უშქურანჯი დო შვიდი მიორინალს წჷმარინუანს. 1956 წანას, კოკი სარაშა მიშაჸონაფილქ იჸუ გრუნტოვანი შარა-დამბა ნოღა ლიმანიშ ტერიტორიაშე დო კოკიქ ჩქონიშ სახე მიღჷ.
კატეგორია:აზერბაიჯანიშ ჩქონეფი კატეგორია:აზერბაიჯანიშ კოკეფი კატეგორია:კასპიაშ ზუღაშ კოკეფი
ჰერაკლე
ჰერაკლე (ბერძნ. Ηρακλής, ლათ. Herculēs) — ბერძენული მითოლოგიაშ გერგეზი, არგონავტეფიშ ართ-ართი მაკათური, ზევსიშ დო ალკმენეშ სქუა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბერძენული მითოლოგია კატეგორია:არგონავტეფი
ოკუმაფუშ შარა
ოკუმაფუშ შარა - ტიოზიშ ნოღეფი ნეგევს — მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტი ობჟათე ისრაელს. თინა იუნესკოქ მოსოფელიშ მონძალათ 2005 წანას აღიარჷ მუში უნივერსალური ღირებაშ გეშა.
ნეგევიშ ტიოზის დვალირ ოთხ ნოღას, ოკუმაფუშ დო სუნელეფიშ შარეფი ამაშქვანს ართიანწკჷმა, ნამუეფით სქირონაშქა ზუღაჸურე მითმეურს. ათე ნოღეფი რე: ავდათი, ჰალუზა, მამშიტი დო შივტა. ეკიდილქ იჸუ უჯვეშაშ არაბული ტომეფიშით, თეშ მოხ, თინეფს ჯიხა-ზურგა ხოლო ეუგაფუნა დო ტიოზიშ ოფუტურ-ომეურნულ საქვარუას მეთხოზუდეს. ასქილადირიე ოირიგაციე სისტემა ხოლო.
ათე შარაშ ნოქურეფი ამდღა ხოლო რე მუწოსქილადირი დო ადასურენს, ნამდა ნეგევიშ ტიოზი კომერციული დო ოფუტურ-ომეურნულ საქვარუაშო გჷმირინუაფუდჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ისრაელს
ჯვ. წ. 524
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 524 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 1145
— ჯვ. წ. XII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1140-იანეფიშ 5-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1145 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
კარლ გუსტავ იაკობ იაკობი
კარლ გუსტავ იაკობ იაკობი (გერმ. Carl Gustav Jacob Jacobi; დ. 10 ქირსეთუთა, 1804, პოტსდამი, პრუსიაშ ომაფე — ღ. 18 ფურთუთა, 1851, ბერლინი, პრუსიაშ ომაფე) — გერმანალი მათემატიკოსი.
ბიოგრაფია დო მენცარული რკვიებეფი
კარლ გუსტავ იაკობ იაკობიქ დებადჷ 1804 წანაშ 10 ქირსეთუთას, ნოღა პოტსდამს, ურიეფიშ ფანიას. გურაფულენდჷ მათემატიკას ბერლინიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია 1825 წანას, ენო დირკსენიშ ხემანჯღვერობათ. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ კენიგსბერგიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ რდჷ მათემატიკაშ პროფესორი. კარლ გუსტავ იაკობ იაკობი რდჷ ლონდონიშ ომაფე ჯარალუაშ დო შვედეთიშ მენცარობეფიშ ომაფე აკადემიაშ მაკათური. იაკობ იაკობიქ მიშეღჷ დიდი თია ელიპტიკური ფუნქციეფიშ დინამიკაშ, დიფერენციალური განტოლებეფიშ, დეტერმინანტეფიშ დო რიცხუეფიშ თეორიაშ გოვითარაფაშა. რდჷ შხვადოშხვა მენცარული პუბლიკაციეფიშ ავტორი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალეფი კატეგორია:გერმანალი მათემატიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1804 კატეგორია:ნაღურა 1851
გერტი კორი
გერტი ტერესა კორი, დაბადებაშ გვარი რადნიცი (ინგლ. Gerty Theresa Cori; დ. 15 მარაშინათუთა, 1896, პრაღა, ავსტრია-უნგრეთიშ იმპერია — ღ. 26 გჷმათუთა, 1957, გლენდეილი, მისურიშ შტატი, ააშ) — ამერიკალი ბიოქიმიკოსი, გლიკოგენიშ კატალიტიკური კონვერსიაშ მენცარული რკვიებაშ გეშა გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის 1947 წანას (კარლ ფერდინანდ კორი დო ბერნარდო ალბერტო უსაიწკჷმა ართო).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ბიოქიმიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1896 კატეგორია:ნაღურა 1957
ერებამი გონება (ფილმი)
ერებამი გონება  (A Beautiful Mind) — 2001 წანაშ ბიოგრაფიული ფილმი, ნამჷთ დორსხუაფილი რე ჯონ ფორბს ნეშიშ რინას. ფილმი გინოღალირი რე ათე ჯოხონობაშ ნახანდაშ მეჯინათ, ნამჷთ 1998 წანას გიმიჩჷ დო პულიცერიშ პრემია მიღჷ. ჯონ ნეშიშ როლს არსულენდჷ რასელ კროუ, ნამჷშოთ ათენა მეჸუნელო მაჟირა წუმოძინელი ფილმი რდჷ „გლადიატორიშ“ უკულ.
ჯილდოეფი
ოსკარი
BAFTA
ორქოშ გლობუსი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი კატეგორია:2001 წანაშ ფილმეფი კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი კატეგორია:ბიოგრაფიეფშა გერსხუაფილი ფილმეფი კატეგორია:რონ ჰოვარდიშ ფილმეფი
მარშალიშ კოკეფიშ ნოღეფიშ ერკებული
გიმე მოჩამილი რე მარშალიშ კოკეფიშ ნოღეფიშ ერკებული. კოკი ებეიეშ მოხ, მარშალიშ კოკეფიშ არძა ონოღე რაიონი მაჯუროშ ატოლს იდვალუაფჷ.
კოკეფიშ მახორობა ედომუშამო დოხოლაფირო 60,000-შახ რე (2005 წანაშ ფასებათ ); თე ონოღე რაიონეფიშ უმენტაშობა სმახორობაშ მუდანობა 10,000-შახ რე.
მარშალიშ კოკეფიშ რუკა
{{პოზრუკა~|მარშალიშ კოკეფი|lat=7.083333|lon=171.383333|background=|mark=Capital city marker.svg|marksize=20|label_size=120|label= მაჯურო |position=right}} {{პოზრუკა~|მარშალიშ კოკეფი|lat=7.137778|lon=171.048889|background=|mark=Green pog.svg|marksize=10|label=ლაურა|position=top}} {{პოზრუკა~|მარშალიშ კოკეფი|lat=7.1167|lon=171.3667|background=|mark=Green pog.svg|marksize=10|label=დელაპ-ულიგა-დიარიტი|position=bottom}} {{პოზრუკა~|მარშალიშ კოკეფი|lat=7.084167|lon=171.133889|background=|mark=Green pog.svg|marksize=10|label=აიელტაკე|position=left}}}
}}
სქოლიო
მარშალიშ კოკეფი
სარატოვი
სარატოვი (Саратов) — ნოღა რუსეთიშ ევროპული ნორთშ ობჟათე-ბჟაეიოლშე, სარატოვიშ ოლქიშ დო სარატოვიშ რაიონიშ (ნამუშ აკოდგინალუაშათ ვემშმურსჷნ) ადმინისტრაციული ცენტრი. ნოღა ვოლგოგრადიშ წყაროჩუაშეშ მარძგვან წყარპიჯის იდვალუაფუ, დოხოლაფირო მანგი მეძენაშ მოჩილათათ ვოლგოგრადშე დო სამარაშე.
სარატოვქ დირსხჷ 1590 წანას, მუჭოთ ოჯინუ ყორში.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სარატოვიშ ოლქიშ ნოღეფი კატეგორია:რუსეთიშ ნოღეფი
თხობელური ლაჸაფეფი (ფილმი)
თხობელური ლაჸაფეფი (Spy Game) — პოლიტიკური ტრილერი, რეჟისორ ტონი სკოტიშ დრამა.
სიუჟეტი
მოქიმინჯალა მეურს 1990-იან წანეფს. სოიშა პენსიაშა ურსჷნ, მუში ბოლო სამუშა დღას, ცოს-შ ოპერი ნათან მიური გეგენს, ნამდა თიში თხობელი ტომ ბიშოპი ჩინეთს ჭოფეს. ოფიციალური ვერსია — თხობელუა. საქვარქ შილებე უკორნებუ სახე მიღას, ჩინეთიშ დო ააშ-შ დიდი კათაშ მუმალი აკოხვალამაშ წოხოლე. ნათანს ძალამი ჭიჭე ბორჯიქ დასქიდჷ - 24 საათიშ უკული ბიშოპის გითაშქვიდუანა. ცოს-შ შტაბ-ბინას საგარძახო სხდომა ხუნა —  მიურს თიში არძა აჯამი რცხუშე ოკითხჷნა. თინათ იშინანს არძა ეთი შანულამ ოპერაციას, დოჭყაფილი ვიეტნამიშე, სოდეთ თინა დო ბიშოპი ართო მიშეს, წოხოლენ დღაშა. 1980-იანეფიშ დაჭყაფურს ბჟაეიოლი გერმანიაშ ოპერაციაშ ბორჯის მიურიქ ბიშოპიშ გინობირაფილი აგენტი ჸვილჷ. ათეშ გეშა თინეფს აკართეს. მიური ეუნწყუნდჷ შურურძღაფ ბიშოპის, ნამდა თხობელეფქ შილებე მაღალი ოკუჩხალეშ, ურთულაშ ლაჸაფის პოტიკი მონეტაშ როლი ილაჸაფან. გიახვილეს თიშ შეწირუას-და, ათეშ ღოლამა უციო რე მუდგა სიტუაციას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:2001 წანაშ ფილმეფი კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი
ფერენიაფე (პროვინცია)
thumb|right|150px|ფერენიაფეს პროვინცია. ფერენიაფე – ლამბაიეკეშ რეგიონიშ (პერუ) პროვინცია. ფერენიაფეს ბჟაეიოლშე ომძღჷ კახამარკაშ რეგიონი. პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა ფერენიაფე. 2005 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით პროვინციაშ მახორობა აკმადგინანს 94,731 ადამიერს, ოშქარი მეჭედალა კმ²-ს რე 60.0 ადამიერი. ფერენიაფეშ ფართობი რე 1,578.6 კმ². პროვინცია ირთუ 6 რაიონო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი
18 გჷმათუთა
18 გჷმათუთა (ოქტომბერი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 291-ა დღა (ნარკი წანეფს — 292-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
გიზაშ ნეკროპოლისი
გიზაშ ნეკროპოლისი (جيزة يسروبوليس‎) — არქეოლოგიური ობიექტი ეგვიპტეს, კაიროშ გოხოლუას, გიზაშ პლატოს. უძველესი მონუმენტეფიშ თე კომპლექსი იკატუანს სუმი პირამიდაშ კომპლექსის, ნამუეფით დიდი პირამიდეფიშ ჯოხოთ რე ჩინებული, მასიურ სკულპტურას, ნამუეფსჷთ დიდი სფინქსიშ ჯოხოთ იფჩინენთ, მუდგაზმარენ სასაფულეს, მუშეფიშ ოფუტეს დო ოწარმე კომპლექსის. იდვალუაფუ ტიოზის, უჯვეშაშ ნოღა გიზაშე 9 კილომტერიშ დოშორაფათ, ნილოსიშ წყარპიჯის, კაიროშ ცენტრიშე 25 კილომეტრიშ დოშორაფათ. პირამიდეფი, ნამუეფით ბჟადალარეფიშ თოლს ირო უჯვეშაში ეგვიპტური ცივილიზაციაშ სიმბოლოთ რდჷ, პოპულარულო გინირთჷ დიო ხოლო ელინისტურ ხანას, თი ბორჯიშ ბერძემ პოეტ ანტიპატრ სიდონელქ ართ-ართ საოცრებათ დასახელჷ, მოსოფელიშ შკვით საოცრებას შქას. თეწკჷმა, თინეფი არძოშე ჯვეში რე ჯვეშ შკვით საოცრებას შქას დო აკა რე, ნამუქჷთ ჩქინშახ მაჭირინდუ.
1979 წანას, ედომუშამი არქეოლოგიური კომპლექსი იუნესკოქ მოსოფელიშ მონძალაშ ერკებულშა გემშეღჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ეგვიპტეს კატეგორია:ეგვიპტეშ პირამიდეფი
პერდიდო
პერდიდო (ინგლ. Perdido River) რე წყარმალუ ააშს, ალაბამაშ დო ფლორიდაშ შტატეფს. წყარმალუ პერდიდო იჭყაფჷ ალაბამაშ შტატიშ ესკამბიაშ ოლქის დო ინაკათუ პერდიდოშ ჸუჯის (მექსიკაშ ჸუჯი), ნოღა პენსაკოლაშ გოხოლუას. წყარმალუ პერდიდოშ სიგჷნძა 105 კმ. რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:ალაბამაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ფლორიდაშ წყარმალუეფი
მაგასი
მაგასი (Мага́с), ინგუშეთიშ რესპუბლიკაშ (რუსეთიშ ფედერაცია) ნანანოღა. იდვალუაფუ სუნჟას, ნოღა ნაზრანიშ ობჟათეს 4 კმ-შა. მაგასი რუსეთიშ არძაშე უმოსი ჭიჭე ნოღა რე; თიში მახორობა 300 კაჩის ვეიოჩირთუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგუშეთი კატეგორია:ინგუშეთიშ ნოღეფი კატეგორია:რუსეთიშ ნოღეფი კატეგორია:ოორუე კავკაციაშ ნოღეფი
ჭყონჭყო
ჭყონჭყო, ჭყენჭყი, ჩირე, ონწარე, უყე, ონტყოლაშე — დიხაუჩაშ ჟიდოხიშ გჷშაკერძაფილი ტიპი, ნამუშოთ დჷმახასიათაფალი რე უტორფე ვარა ტორფამ, იროიანი ლამე გრუნტი დო სპეციფიკური ჩანარობა ნამუსჷთ გოპატჷნაფილიე ჰელოფიტეფი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ფიზიკური გეოგრაფია
ლაიუვერსმერიშ ერუანული პარკი
სქოლიო
კატეგორია:ნიდერლანდიშ ერუანული პარკეფი
სიერა-დე-სან-ფრანსისკოშ კჷრდეშ ხანტუობა
სიერა-დე-სან-ფრანსისკოშ კჷრდეშ ხანტუობა (Pinturas rupestres de la Sierra de San Francisco) – ისტორიშახიანი კიდალაშ ხანტუობაშ უნიკალური მინუში ობჟათე თუდოლენი კალიფორნიაშ შტატის, მექსიკას. სურათეფი ქიმინელი რე ფოქვაშ ღათაცის (ჭერი). პირველო თის მიოგორუ იეზუიტ ფრანსისკო ხავიერქ XVIII ოშწანურას. ნახანტეფს გოჭყაფაშ პერიოდო მერჩქინელი რე ჯვ.წ. 1300–1100 წანეფი. გინოჩამაშ მეჯინათ ნახანტეფი ქიმინეფს გიგანტეფიშ რასაქ, თეშ ოსხირს წჷმარინუანს გჷმოსახილი ფიგურეფიშ ზომა (ირი ადამიერიშ ზომა 2 მეტრა რე). ნახანტეფი მუში ჟანრიშ მეჯინათ ორიტუალე-რელიგიური რე. ნახანტის გჷმოსახილი რე: ანჯარი, ნოტყერეფი (ირემი, პუმა, ფორცხოლი, გვალაშ თხა, კუ, ჩხომეფი, კიღურა)
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი მექსიკას
ჯამნაგარი
ჯამნაგარი (જામનગર, Jamnagar) — ნოღა ინდოეთის, კინე თე ჯოხოდვალაშ ოლქიშ ნანანოღა შტატი გუჯარათიშ ბჟადალშე. ნოღა ჯამნაგარიშ მახორობაშ ძინაქ 1920-იანი წანეფს დიჭყჷ, თეიშახ ნოღა რჩქინელი რდჷ მუჭოთ ნევანაგარი დო კინეთე ჯოხოდვალაშ სათაროშ ცენტრი რდჷ. ალმახანას ჯამნაგარს ოხორანს დოხოლაფირო 500 ვითოშიშე უმოსი ადამიერი.
ჯამნაგარი კაჩიშ ჸუჯიშ ობჟათეშე იდვალუაფუ დო არხო ბორჯიშე შანულამი ოწარმე ცენტრი რე. ჯამნაგარს გჷშაკერძაფილი ეკონომიკური ზონაშ სტატუსი უღუ, სოდეთ არსებენს ოგინაგაფუე დო საბაჟო სალდოეფი.
კატეგორია:გუჯარათიშ ნოღეფი
ჯვ. წ. 525
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 525 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ეთიოპია
ეთიოპია (ეთიოპ. ኢትዮጵያ), ედომუშამი ოფიციალური ჯოხოდვალა — ეთიოპიაშ ფედერაციული დემოკრატიული რესპუბლიკა (የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ ), კინოხ თაშნეშე რჩქინელი რდჷ მუჭოთ აბისინია — სქირონათ გოხურგელ სახენწჷფო აფრიკას, სომალიშ ჩქონს (თაშნეშე ჯოხო აფრიკაშ ქა). 90 076 012 ადამიერი მახორობათ, ეთიოპია აფრიკას მაჟირა სახენწჷფო რე თე მაძირაფალით, ნიგერიაშ უკული ფართობიშ მეჯინათ - (1,104,300 კმ²) მავითა. ქიანაშ ნანანოღა - ადის-აბება. ოორუეშე უხურგანს ერიტრეა, ბჟადალშე - სუდანი დო ობჟათე სუდანი, ბჟაეიოლშე - ჯიბუტი დო სომალი დო ობჟათეშე - კენია.
მარკ გათისი
მარკ გათისი (Mark Gatiss; დ. 17 გჷმათუთა, 1966, სედგეფილდი) — ინგლისარი არტისტი დო სცენარისტი. ოკათჷდჷ სერიალეფს: დოქტორი მიდგარენი, შერლოკი დო ოხვისტეეფიშ ლაჸაფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1966
ეთიოპია
გეოგრაფია
thumb|left ეთიოპია იდვალუაფჷ ბჟაეიოლ აფრიკას. ქიანაშ მახურგე ქიანეფი რე: სუდანი, ერიტრეა, ჯიბუტი, სომალი, კენია. ქიანაშ ფართობი: 1,104,300 კმ².
რელიეფი
ეთიოპია არძოშე მაღალგვალამი რეგიონი რე აფრიკაშ კონტინენტის. ტერიტორიაშ შანულამ ნორთი უკებჷ ეთიოპიაშ გვალონას, ნამუთ გოძჷ ოორუეშე ობჟათე ეთიოპიშა. გვალონაშ არძოშე მაღალი ნორთი იდვალუაფჷ ქიანაშ ოორუეს. თაქ იდვალუაფუ ქიანაშ უმაღალაში კონკა რას-დაშანი (4620 მ) დო ტალო (4413 მ). ბჟაეიოლშე, აფარიშ რეგიონს იდვალუაფჷ არძოშე დაბალი კონკა აფრიკას. თაშნეშე, ეთიოპიაშ შანულამი ნორთი უკებჷ რზენეფს, თინეფშე არძაშე კაბეტი ქიანაშ ბჟაეიოოლს იდვალუაფუ.
კლიმატი
ეთიოპიაშ ედომუშამი ტერიტორია იდვალუაფჷ სუბეკვატორულ დო ტროპიკულ კლიმატურ ორტყაფუს, მარა თი ფაქტი, ნამჷ-და ქიანაშ ტერიტორიაშ უმენტაში ნორთი იდვალაუფჷ ეთიოპიაშ გვალონას, ეთმენწყუნს ლიბუ დო ლამე კლიმატის ეთიოპიას. ტემპერატურა ედომუშამი წანმოწანაშ გოძვენას ოშქაშეთ რე +25 °C +30 °C დო გჷნმურს ნოლექეფიშ ობაღებელი მუდანობა. მარა პიჯიშო რე ბჟაეიოლ ნორთის, თექ სინჩხე დო სქირე ტიოზიშ კლიმატი რე.
წყარიშ რესურსეფი
წყარმალუეფიშ კაბეტი ნორთი ეთიოპიაშ ბჟადალშე ორხველჷ ნილოსიშ ღანჩოს. თაჸურეშე უკაბეტაში რე აბბაი კჷნე ცაშფერი ნილოსი. თაქ რე არძაშე კაბეტი ტობა ეთიოპიას ტანა. ბჟაეიოლს მერკეთ წყარხვეიანი წყარმალუეფი რე, ნამუთ მერსხილი რე სქირე კლიმატიწკჷმა. ქიანაშ უკაბეტაში წყარმალუ რე ჯუბა.
ფლორა დო ფაუნა
ობჟათე-ბჟადალ ეთიოპიას იდვალუაფუ არძაშე კაბეტი ეკვატორული ტყალეფიშ მასივი, ფლორა დო ფაუნაშ უკაბეტაში ანდაფერუამობათ. XVIII ოშწანურას ქიანაშ დოხოლაფირო გვერდი ტერიტორია უკებუდჷ ტყალეფს, მარა მახორობაშ ძინაშ დო ოფუტე მეურნალაშ გოვითარაფაშ შედეგო ტყაშ ფართობიქ შანულამო დირკჷ. ტყაშ ფართობიშ დარკებაწკჷმა ართო ჩხოლარეფქ ხოლო დირკჷ. ეთიოპიას ასეშო შეილებჷნა ქოძირათ მუნჭყვეფი, ავაზა, ნჯილო, მელა, ნიანგეფი, ჟირაფეფი, ბეჰემოთი დო ქია. ეთიოპიაშ ოორუე რეგიონს ხე ოშა-გოშა ჩხოლარეფი - ანტილოპა ნიალა დო ეთიოპიური თხა.
სქოლიო
კატეგორია:აფრიკაშ ქიანეფი კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი
19 გჷმათუთა
19 გჷმათუთა (ოქტომბერი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 292-ა დღა (ნარკი წანეფს — 293-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
ჯვ. წ. 1146
ნაღურა
კატეგორია:
ურუნოსიშ ჩქონი
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანიშ ჩქონეფი კატეგორია:კასპიაშ ზუღაშ ჩქონეფი
ჩუკიუატაშ მუნიციპალიტეტი
ჩუკიუატაშ მუნიციპალიტეტი (Chuquihuta) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიას, პოტოსიშ დეპარტამენტიშ რაფაელ-ბუსტილიოშ პროვინციას. 2010 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 6 658 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი - კმ² რე.
მუნიციპალიტეტი მუშ ჸურეშე კანტონეფო ირთუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლივიაშ მუნიციპალიტეტეფი
სტეფან დილეინი
სტეფან ჯონ დილეინი (Stephen John Dillane; დ. 27 მელახი, 1957, ლონდონი) — ინგლისარი არტისტი. ჩინებული რე 2012-2015 წანეფს ნალაჸაფინა სტანის ბარათეონიშ როლით HBO-შ სერიალს ოხვისტეეფიშ ლაჸაფი. 2001 წანას ილაჸაფჷ ფილმის თხობელური ლაჸაფეფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1957
ლამბაიეკე (პროვინცია)
მინი|მარჯვნივ|150პქ|ლამბაიეკეშ პროვინცია ლამბაიეკე — ლამბაიეკეს რეგიონიშ (პერუ) პროვინცია. ლამბაიეკეს ბჟაეიოლშე ომძღჷ რჩქალი ოკიანე, ოორუეშე — პიურააშ რეგიონი. ლამბაიეკეშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა ლამბაიეკე. 2005 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით პროვინციაშ მახორობა აკმადგინანს 258,747 ადამიერს, ოშქარი მეჭედალა კმ²-ს რე 27.6 ადამიერს. ლამბაიეკეშ ფართობი რე 9,346.63 კმ². ლამბაიეკე ირთუ 12 რაიონო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი
ჯვ. წ. 526
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 526 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ვიკივერსიტეტი
thumb|ვიკივერსიტეტიშ ლოგო ვიკივერსიტეტი — ვიკიმედიაშ ფონდიშ beta პროექტი, ნამუთ მენძღვიაფილი რე ოგურაფალი მასალეფიშ რესურსიშა. ვიკივერსიტეტიშ ოფიციალური ბეტა ვერსია გოტებული რე 2006 წანაშ 15 მარაშინათუთას - ვიკივერსიტეტი ინგლისურ ნინაშა.
პროექტიშ დეტალეფი
ვიკივერსიტეტი რე დუდიშული დო უფასო რესურსი, ღილე რე ჯარალუაშო - გონათუაშ დო რკვიეფიშ ღანკით. თინა ირზენს საშუალებას:
ვიკივერსიტეტი რე ელექტრო გურაფაშ მოდელი, ნამუთ მოქმედენს "ოგურაფუ ბუნეფს”, პრინციპით - "ქოთ ბგურაფულენთ, ქოთ ვორთჷთ/ბკიდჷნთ". ვიკივერსიტეტიშ პროექტის ინორთილ, თე ბუნეფს თაშნეშე მიშუღჷნა თია შხვა საგანმანათლებელო პროექტეფშა. ოგურაფუ პროცესი მერსხუაფილი რე შხვა ვიკი-პროექტეფშა დო დუდიშულო მიანჭუ ხე შხვა მახვარებუეფს ხოლო რედაქტირაფაშა.
ისტორია
ვიკივერსიტეტი ოდუდეს ეჭოფუნს 2003 წანაშე, ვიკიწინგეფიშ რესურსიშე. ფორმალური განაცხადი - პროექტიშ გოტებაშ გეშა ღოლამირი რდჷ 2005 წანას ვიკივერსიტეტი, მუჭოთ დუდიშულ პროექტიქ, გჷშართჷ საჯარო სხუნუაშა. ვიკივერსიტეტიშ პროექტი, 2005 წანაშ გერგობათუთას სხუნილი რდჷ ვიკიმედიაშ ფონდიშ დისკუსიეფს. ვიკიმედიაშ ფონდიშ მეურვეეფიშ სხუნუშ მოთხუალათ ღოლამირქ იჸუ გახაზირაფალ თირაფეფქ პროექტიშ გოტებაშა დუდ ვებ-ხასჷლას. ქოძირით: პროექტიშ მოდიფიცირაფაშ ზიტყვასქვილეფიშ approved დოდასურაფა - ვიკიმედიაშ სხუნუშე. პროექტიშ მეღებაშ პერიოდის ვიკიწინგეფს იფიქსირებუდჷ 17 პორტალი - შხვადოშხვა ნინაშა.
სქოლიო
კატეგორია:ვიკიმედიაშ პროექტეფი
ტელშიაი
ტელშიაი (Telšiai, ჟემ. Telšē, 1917 წანაშახ — ტელში) — ნოღა ლიეტუვაშ ოორუე-ბჟადალშე; ტელშიაიშ მაზრაშ დო ტელშიაიშ რაიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ლიეტუვაშ ნოღეფი
B²FH
B²FH (ინგლ. B²FH paper) — მენცარული სტატია ქიმიური ელემენტეფიშ წჷმოქიმინუაშ გეშა. სტატიაშ ოფიციალური ჯოხოდვალა რდჷ ელემენტეფიშ სინთეზი მურიცხეფს (ინგლ. Synthesis of the Elements in Stars), მარა სტატია უმოსო შინელი რე ავტორეფიშ ინიციალეფით. B²FH სტატიაშ ავტორეფი რენა: მარგარეტ ბერბიჯი, ჯეფრი ბერბიჯი, უილიამ ალფრედ ფაულერი დო ფრედ ჰოილი. სტატიაქ იჭარჷ 1955-1956 წანეფს, კემბრიჯიშ უნივერსიტეტის დო კალიფორნიაშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტის. სტატია 1957 წანას გჷმაბჟინუ მენცარული ჟურნალქ Reviews of Modern Physics. B²FH სტატია ეთმოჭარუნს მურიცხული ნუკლეოსინთეზიშ თეორიას ასტრონომიული დო ლაბორატორიული მუნაჩემეფით დო ეთმონწყუნს მონკა ქიმიური ელემენტეფიშ წჷმოქიმინუაშ პროცესეფს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ასტროფიზიკა კატეგორია:ნუკლეოსინთეზი კატეგორია:მენცარული სტატიეფი
რონალდ როსი
რონალდ როსი (ინგლ. Ronald Ross; დ. 13 მესი, 1857, ალმორა, ოორუე-ბჟადალი პროვინციეფი, ბრიტანეთიშ ინდოეთი — ღ. 16 ეკენია, 1932, ლონდონი, გოართოიანაფილი ომაფე) — ბრიტანალი ექიმი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის, 1902 წანას. გურაფულენდჷ მალარიას, დანტკიცჷ ნამდა მალარიაშ მიზეზი რე პარაზიტი პლაზმოდიუმი, ნამუთ გჷნმუღუ მალარიაშ კოღონს — ანოფელესის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბრიტანალეფი კატეგორია:ბრიტანალი ექიმეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ბრიტანალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1857 კატეგორია:ნაღურა 1932
ჯვ. წ. 1147
— ჯვ. წ. XII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1140-იანეფიშ 3-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1147 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
სერჟ სარქისიანი
სერჟ სარქისიანი (სომხ. Սերժ Սարգսյան, დ. 30 მანგი, 1954 სტეფანაკერტი, გვალამი ყარაბაღიშ ავტონომიური რესპუბლიკა,, ) — სომხეთიშ ჸოფილი პრეზიდენტი, ჸოფილი პრემიერ-მინისტრი. თიში ოფიციალური დორინაფაქ 2007 წანაშ 4 პირელს მოხვადჷ; თეიშახ თინა პრემიერ-მინისტრიშ მოვალობაშ მასრულებერიშ პოსტის 2007 წანაშ 26 მელახშე ხანდენდჷ. პრემიერ-მინისტრო დორინაფაშახ, სარქისიანი სომხეთიშ დუდთხილუაშ მინისტრი დო ერუანული უშქურანჯობაშ სხუნუშ მადუდე რდჷ. სარქისიანქ გიმორძგუ 2008 წანაშ ფურთუთაშ საპრეზიდენტო გიშაგორუეფს სომხეთიშ რესპუბლიკურ პარტიაშ ალარინათ, ნამუშ მადუდე კინ მუქ იჸუ.
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთიშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:სომეხი პოლიტიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1954 კატეგორია:საქორთუოშ ღირსებაშ ორდენიშ კავალერეფი კატეგორია:სომხეთიშ დუდთხილუაშ მინისტრეფი
ჭითა არმია
ჭითა არმიაშ დორსხუაფაშ დღათ მერჩქინელიე 1918 წანაშ 23 ფურთუთა, მუჟამსჷთ, ოფიციალური სხუნუეფიშ პროპაგანდაშ მეჯინათ, მეჭირინაფილქ იჸუ მაართა შანულამ გომორძგუაქ კაიზერიშ გერმანიაწკჷმა ლჷმას.
სხუნუეფიშ არმია, ტერმინი, ნამუქჷთ 1946 წანაშ ფურთუთას დოთირუ ჯოხოდვალა ჭითა არმია, გურიშხონარენც სსრრ აკოანჯარაფილი ნძალეფიშ არძო სახეობას, ოურდუმე-ოზუღე ფლოტიშ მოხ.
სხუნუეფიშ ფრონტეფიშ დო არმიეფიშ აკოდგინალობა
სხუნუეფიშ ფრონტეფი:
ლიტერატურა
კატეგორია:სსრრ-შ აკოანჯარაფილი ნძალეფი
სოფი ლორენი
სოფი ლორენი (ინგლ. Sophia Loren; დ. 20 ეკენია, 1934, რომი, იტალია) — იტალიარი არტისტი, ეჭოფილი აფჷ ოსკარიშ პრიზი. შინელი რე მუჭოთ იტალიური კინოშ არძოშ უდიდაში არტისტი.
სხირმონიკოგიშ ერუანული პარკი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნიდერლანდიშ ერუანული პარკეფი
პანდ-ორეი (წყარმალუ)
პანდ-ორეი (ინგლ. Pend Oreille River) რე წყარმალუ აიდაჰოშ დო ვაშინგტონიშ შტატეფს, ააშს დო ბრიტანეთიშ კოლუმბიას, კანადას. წყარმალუ პანდ-ორეი იჭყაფუ პანდ-ორეიშ ტობას, ბონერიშ ოლქის (აიდაჰო) დო ინაკათუ წყარმალუ კოლუმბიას, ბრიტანეთიშ კოლუმბიაშ ტერიტორიას. წყარმალუ პანდ-ორეიშ სიგინძა რე 210 კმ. ღანჩოშ ფართობი 66,800 კვ.კმ. უდიდაშ ნადუეფ რე: კოკოლალა, პრისტი, სალივანი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:კანადაშ წყარმალუეფი კატეგორია:აიდაჰოშ წყარმალუეფი კატეგორია:ვაშინგტონიშ შტატიშ წყარმალუეფი კატეგორია:ბრიტანეთიშ კოლუმბიაშ წყარმალუეფი კატეგორია:წყარმალუ კოლუმბიაშ ნადუეფი
ლუის ბრიელი
ლუის ბრიელი (Louise Brealey; დ. 27 მელახი, 1979, ნორთჰემფტონშირი) — ინგლისარი არტისტი, ჭარუ დო ჟურნალისტი. ჩინებული რე მოლი ჰუფერი-შ როლით სერიალიშე შერლოკი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1979
ფორსაჟი 9
„ფორსაჟი 9“ (F9) — რეჟისორი ჯასტინ ლინიშ მუმალი ამერიკული ბოევიკი. ფილმიშ სლოგანი — „არძანერი ზისხირი ფანიას ვაშანენს“.
სიუჟეტი
დომინიკ ტორეტო რჩქალი რინას მეჸუნს მუში ალმასქუ ლეტი დო უკანონე სქუა ბრაიანწკჷმა ართო. მარა თე გენწყილი რინა აკმოცენს, მუჟამსჷთ კიბერტერორისტი ოსური საიფერი გინოჭყვიდჷნს დომინიკიშ ნჯარი გეშეღას არძა მუში უმწუძინუობაშ გეშა, ნამუსჷთ დომინიკიქ აკუნწყუ ხენ დო დომინიკიშ ბაღანას ქიხვამილუანს. სიტუაცია იუფრაშებუ თით ხოლო, ნამჷ-და საიფერი მუში „კოზირო“ გჷმირინუანს პროფესიონალ ქირებულ ჯეიკობის — დომინიკიშ უკულაში ჯიმას…
ფილმიშ გინოღალა
2019 წანაშ 24 ივანობას დიჭყჷ ფილმიშ გინოღალაქ სტუდია -ის, ინგლისის. თაშნეშე ფილმი გინმიღალუდუ ლოს-ანჯელესის, ედინბურგის, ლონდონს დო ქართის. ტაილანდის გინაღალარი აბანეფს შქას გიშაგორილი რდჷ გვალა კრაბი, ფუკეტი დო კოფანგანიშ კოკი. 2019 წანაშ 11 გერგობათუთას, ფილმიშ გინოღალაქ ოფიციალურო გეთუ.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი კატეგორია:2020 წანაშ ამერიკული ფილმეფი
20 გჷმათუთა
20 გჷმათუთა (ოქტომბერი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 293-ა დღა (ნარკი წანეფს — 294-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
ჯვ. წ. 527
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 527 წანა.
არნე ტისელიუსი
არნე ვილჰელმ კაურინ ტისელიუსი (შვედ. Arne Wilhelm Kaurin Tiselius; დ. 10 მარაშინათუთა, 1902, სტოკჰოლმი, შვედეთი — ღ. 29 გჷმათუთა, 1971, უფსალა, შვედეთი) — შვედი ბიოქიმიკოსი, ელექტროფორეზიშ დო ადსორბციული ანალიზიშ, გიშაკერზაფილო ზისხირიშ შრატიშ ცილეფიშ კომპლექსური სისტემაშ მენცარული რკვიებაშ გეშა გინოჩეს ნობელიშ პრემია ქიმიაშ დარგის 1948 წანას. გურაფულენდჷ უფსალაშ უნივერსიტეტის, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია 1930 წანას. მუშენდჷ თეოდორ სვედბერგიშ ლაბორატორიას დო უკულ უფსალაშ უნივერსიტეტის. ტისელიუსი რდჷ შვედეთიშ მენცარობაშ აკადემიაშ მაკათური დო თიში პრეზიდენტი 1956 წანაშე. არნე ტისელიუსიშ ჯოხონობაშ რე ართ-ართი კრატერი თუთას.
ელი დიუკომენი
ელი დიუკომენი (ფრანგ. Élie Ducommun; დ. 19 ფურთუთა, 1832, ჟენევა, შვეიცარია — ღ. 7 ქირსეთუთა, 1906, ბერნი, შვეიცარია) — შვეიცარიალი შვიდობაშ აქტივისტი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი შვიდობაშ დარგის 1902 წანას (შარლ ალბერ გობაწკჷმა ართო).
ბიოგრაფია
ელი დიუკომენიქ დებადჷ ჟენევას, შვეიცარიას. 1869-1873 წანეფს მუშენდჷ შვეიცარიაშ ფედერალურ კანცელარიას. 1867 წანას დარსხუ შვიდობაშ დო დუდიშობაშ ლიგა. 1873-1891 წანეფს რდჷ კომპანია Jura-Simplon Steel Company-იშ მელამოსე. 1891 წანაშე მუშენდჷ ორგანიზაცია Bureau international de la paix-იშ დირექტორო. 1902 წანას დიუკომენს გინოჩეს ნობელიშ პრემია შვიდობაშ დარგის. ღურჷ 1906 წანას.
ჭალეშ ტყა
ჭალეშ ტყა — წყარმალუშ პიც ცორქო ღოზო გოჸუნაფილი ტყა. საქორთუოს ჭალეშ ტყალეფი უთარაშო აფხვადუნა წყარმალუეფიშ მტკვარიშ, ქსანიშ, იორიშ დო ალაზანიშ პიც, მაართა ტერასეფს,ნამუეფიშ ოძგალე ჭალეეფიშ ოფუტურ-ომეურნულ ღანკით ემუშორაფაშ გეშა ჭალეშ ტყალეფიშ ფართობიქ კვათირას მიირკჷ. ჭალეშ ტყალეფიშ ჯიშობურ აკოდგინალუას თარი აბანი უკებჷ ხვალოშ (ჩე ფრიალე), ოფს (ჩა ფრიალე) დო შხვ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ტყალეფი
ფრენკ დილეინი
'''ფრენკ სტეფენსონ ნ. ე. დილეინი''' (Frank Stephenson N. E. Dillane; დ. 21 პირელი, 1991, ლონდონი) — ინგლისარი არტისტი. ჩინებული რე ტომ რიდლიშ როლით ფილმიშე ჰარი პოტერი დო გვერდზისხირამი მაფასქირი (2009).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1991
ბაჰაიზმიშ მოსოფელიშ ცენტრი
ბაჰაიზმიშ მოსოფელიშ ცენტრიშ ნოდგჷმი — იდვალუაფუ ისრაელიშ ნოღა ჰაიფას. ართბორჯულო წჷმარინუანს მუჭოთ წიმინდე აბანიშ პილიგრიმეფშო, თეშ ბაჰაიზმიშ ინტერნაციონალუ ადმინისტრაციულ ცენტრის. იკათუანს 20-შა უმოსი ადმინისტრაციულ ოფისის, პილიგრიმეფიშ ნოდგჷმეფს, ბიბლიოთეკფს, არქივეფს, ისტორიულ რეზიდენციეფს დო ოხვამერეფს. არძო თე სტრუქტურა 30-შახ ინდუვიდუალური ბაღიშ შქაგურს რე მორთელი.
2008 წანას, იუნესკოქ ნოდგჷმი მოსოფელიშ მონძალაშ ერკებულშა გემშეღჷ.
ჯვ. წ. 1148
— ჯვ. წ. XII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1140-იანეფიშ 2-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1148 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 528
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 528 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
პიერ-პერსეშ ტობა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საფრანგეთიშ ტობეფი
ლაციო
ლაციო (Lazio; Latium) — რეგიონი ცენტრალური იტალიაშ ბჟადალ ნორთის, ნამუთ წჷმარინუანს ჯვეში ლათინეფიშ ოკვირდეშ არანს ჯვ.წ. X ოშწანურაშე. რომაალეფი ოხორანდეს ჯვ.წ. IV ოშწანურაშე. დოხოლაფირო 5,7 მლნ მახორუთ დო 170 მლრდ ედპ-თ, ლაციო ქიანაშ მასუმა არძაშე დოხორელი დო მაჟირა არძაშე დინდარი რეგიონი რე, ნამუთ იკათუანს რომს, იტალიაშ ნანანოღას დო უდიდაშ ნოღას.
გეოგრაფია
მინი|მარჯვნივ|200პქ|რომიშ კამპანაშ (campagna romana) პანორამა ლაციოშ წყარპიჯიშ ღოზი თარო ქვიშამი პლაჟეფშე აკმოდირთჷ. რეგიონიშ ობჟათე წყარპიჯიშ მანგას იდვალუაფჷ პონციანიშ კოკეფი, ნამუეფით ადმინისტრაციულო ლაციოშ აკოდგინალუაშა მიშმურს. ოორუეშე, წყარპოიჯიშ ღოზიშ მელე, გჷნოზინდილი რე მარემაშ წყარპიჯიშ ზენი, ნამუთ კომუნა ჩივიტავეკიაწკჷმა ტოლფიშ გვალეფით (616 მ) ითებჷ. რეგიონიშ ცენტრალური ნორთის იკენს რომიშ კამპანაშ (campagna romana) — 2 100 კმ² ფართობიშ ფირჩა ალუვიურ ვეს, ნამუთ ნანანოღა რომს მუკი-მუკი ომძღჷ. რეგიონიშ ობჟათეშ რაიონეფი იხასიათებჷ აგრო-პონტინოშ ზენეფით, ნამუეფჷთ ართ ბორჯის ჭყენჭყამი დო მალარიაშ გოფაჩუაშ არანი რდჷ, ნამუთ ოშწანურეფიშ გოძვენას წყარს გემდოუღეს.
ადმინისტრაციული დორთუალა
მინი|250პქ|მარცხნივ|ლაციოშ პროვინციეფი ლაციოშ რეგიონი ადმინისტრაციულო 5 პროვინციათ ირთჷ:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იტალიაშ რეგიონეფი კატეგორია:ჯვეში რომი
ალდე-ფეანენიშ ერუანული პარკი
ალდე-ფეანენიშ ერუანული პარკი (Nationaal Park De Alde Feanen) — ერუანული პარკი ნიდერლანდის, ფრისლანდიაშ პროვინციას. დირსხუ 2006 წანას, ფართობი 25 კმ². ლანდშაფტის ქიმინჷნა ტყალამი, ტობამი დო ონტყოლაშეამი ტერიტორიეფი; თაშნეშე ტორფნარეფი დო ოდიარეეფი. რე დოხოლაფირო ჩანარეფიშ 450 დო მაფურინჯეფიშ 100 გვარობა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნიდერლანდიშ ერუანული პარკეფი
ჩეჩნეთი
ჩეჩნეთიშ რესპუბლიკა ვარა ჩეჩნეთი (ჩეჩენ.Нохчийн Республик, Нохчийчоь) — რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტი, მიშმურს ოორუე კავკაციაშ ფედერალური ოკრუგიშ აკოდგინალუაშა. ნანანოღა — გროზნო. უხურგანს ინგუშეთი, ოორუე ოსეთი, სტავროპოლიშ აკანი, დაღესტანი დო საქორთუო. დირსხუ 1922 წანაშ 30 გერგობათუთას.
გეოგრაფიული აბანდვალა
ჩეჩნეთი იდვალუაფუ ოორუე კავკაციას.
თარი წყარმალუეფი რე: თერგი, სუნჯა, არღუნი
ისტორია
რუსეთ-ჩეჩნეთიშ ირალი ურთიართალაშ დოჭყაფა 1567 წანას ორხველჷ, მუჟამ სუნჯა-თერგიშ მიშაკათაფუწკჷმა მაართა რუსულ ჯიხაქ გორჩქინდჷ. თე რსხუქ მაღალ სახენწჷფოებურ დონეშა 1588 წანას ეშართჷ, მუჟამ მოსკოვს მაართა ჩაჩნურ ელჩობაქ ახოლჷ ბატა-მურზა ოკოცელიშ დუდალათ. ფორმალურო ვიზიტიქ ითუ ჩეჩნეთიშ ართ-ართი ფეოდალურ საფლობელოს დო მოსკოვიშ თარს შქას ვასალური ურთიერთალეფიშ ფორმებათ.
ჩაჩნეთიშ დიდი ნორთიქ რუსეთიშ აკოდგინალუაშა XIX ოშწანურს მიშელჷ. 1860 წანას იმპერატორ ალექსანდრე II-აშ ზოჯუათ ოორუე კავკაციაშ ბჟაეიოლ ნორთის თერგიშ ოლქიქ გიჭყჷ, ნამუშ აკოდგინალუაშა ჩაჩნეთიშ, იჩქერიაშ, ინგუშეთიშ დო გვალაშ ოლქეფქ მიშელჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩეჩნეთი
ასტრონომიაშ ომაფე ჯარალუა
ასტრონომიაშ ომაფე ჯარალუა (ინგლ. Royal Astronomical Society, RAS) რე აკადემიური ჯარალუა, ნამუქჷთ დირსხუ 1820 წანაშ 10 მელახის, ასტრონომიაშ, პლანეტოლოგიაშ, გეოფიზიკაშ დო მენცარობაშ შხვა, ხოლოშიანი დარგეფიშ ხეშეიონწყუალო. ჯარალუაქ დიო დირსხუ, მუჭოთ ლონდონიშ ასტრონომიულ ჯარალუაქ დო თიშ მაკათურეფი რდეს ხვალე კოჩი ასტრონომეფი. 1831 წანას ორგანიზაციაქ გინირთჷ ომაფე ჯარალუათ, უილიამ IV-შ ომაფე ქარტიაშ მეღებაშ უკული. 1915 წანაშე ჯარალუაშ მაკათურობაშ ნება ოსურ-მენცარეფს ხოლო ქიმეჩეს. ჯარალუაშ ცენტრალური ოფისი იდვალუაფჷ ბერლინგტონ-ჰაუსის, ლონდონს. ჯარალუას ჸუნს 4,000-შე უმოსი მაკათური. ასტრონომიაშ ომაფე ჯარალუა ირ თუთას დო ირ წანას ონწყუნს მენცარულ კონფერენციეფს ბრიტანეთიშ შხვადოშხვა ტერიტორიეფს. არძაშე უმოსი დიდი კონფერენცია რე National Astronomy Meeting. NAM ევროპაშ ართ-ართი უდიდაში ასტრონომიული კონფერენცია რე, ნამუთ იმანჯებჷ 1948 წანაშე. კონფერენციაშ ოფიციალური რეპორტი იბეჭდუ ჟურნალ The Observatory-ის.
კოლკეჩაკაშ მუნიციპალიტეტი
კოლკეჩაკაშ მუნიციპალიტეტი (Colquechaca) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიას, პოტოსიშ დეპარტამენტიშ ჩაიანტაშ პროვინციას. 2010 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 40 329 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 1 846 კმ² რე.
ასტრონომიაშ ომაფე ჯარალუა
ჯილდოეფი დო პრემიეფი
ასტრონომიაშ ომაფე ჯარალუა ასტრონომიაშ დარგის მოხანდე მენცარეფს გინმოჩანს შხვადოშხვა ჯილდოეფს. ჯარალუაშ თარი ჯილდო რე ორქოშ მენდალი, ნამუქჷთ დირსხუ 1824 წანას. ორქოშ მენდალიშ არძოშე უმოსო ჩინებული ლაურეატეფი რენა ალბერტ აინშტაინი (1926 წანას) დო სტივენ ჰოუკინგი (1985). შხვა ჯილდოეფი რე: ედინგტონიშ მენდალი, ჰერშელიშ მენდალი, ჩეპმენიშ მენდალი, პრაისიშ მენდალი, ჯორჯ დარვინიშ ლექციაშ პრემია (ასტრონომიას), ჰაროლდ ჯეფრისიშ ლექციაშ პრემია (გეოფიზიკას), ჯერალდ უიტროუშ ლექციაშ პრემია (კოსმოლოგიას).
კოლკეჩაკაშ მუნიციპალიტეტი
მუნიციპალიტეტი მუშ ჸურეშე კანტონეფო ირთუ.
ასტრონომიაშ ომაფე ჯარალუა
პრეზიდენტეფი
ასტრონომიაშ ომაფე ჯარალუაშ მაართა პრეზიდენტი რდჷ უილიამ ჰერშელი. პრეზიდენტიშ პოსტი უკებუდეს შხვადოშხვა გიშარჩქინელ მენცარეფს. ფრენსის ბეილის დო ჯორჯ ბიდელ ეირის ჯარალუაშ პრეზიდენტიშ პოსტი უკებუდეს ოთხიშა. ასეიან პრეზიდენტი რე პლანეტოლოგი, ლესტერიშ უნივერსიტეტიშ პროფესორი, ემა ბანსი.
პანდ-ორეი (ტობა)
ტობა პანდ-ორეი (ინგლ. Lake Pend Oreille) რე ტობა ააშს, აიდაჰოშ შტატის. პანდ-ორეი აიდაჰოშ შტატიშ უდიდაშ ტობა რე. ფართობი 380 კვ.კმ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ააშ-შ ტობეფი კატეგორია:აიდაჰოშ ტობეფი
ქათჰიავარი
მინი|მარცხნივ ქათჰიავარი (કાઠીયાવાડ) — ჩქონი გუჯარათიშ შტატის (ინდოეთი).
ქათჰიავარი ინდოსტანიშ ჩქონიშ ოორუე-ბჟადალშე იდვალუაფუ, არაბეთიშ ზუღაშ კაჩიშ დო კამბეიშ ჸუჯეფს შქას, გეოლოგიურო — ინდოსტანიშ ფილას. ქათჰიავარიშ ჩქონიშ ობჟათეშე იდვალუაფუ კოკი დიუ.
ჩქონიშ ფართობი — 40 ვთშ, კმ² უმოსი. ჩქონი თარო ფორილი რე სავანეფით დო ზოხოტყალეფით, ჩქონიშ ცენტრი გვალამი რე (1117 მეტრაშახ), წყარპიჯიშ გოჸუნაფას — ალუვიური რზენეფი.
ჩქონიშ ობჟათეშე იდვალუაფუ ნაციონალური პარკი სანსან-გირი, ნამუთ მოსოფელს აკა აბანი რე, სოდეთ ტყას დუდიშულო ხე ინდური ნჯილო. კაჩიშ ჸუჯიშ წყარპიჯი აკმოქიმინუნს ოზუღე ერუანულ პარკის. ბჰავნაგარიშ რაიონს, კამბეიშ ჸუჯიშ წყარპიჯის აკოქიმინელი რე ნაციონალური პარკი ველავადარი.
ჩქონიშ ართ-ართი რჩქინელი დუნაბადი რე — მაჰათმა განდი.
სქოლიო
კატეგორია:ინდოეთიშ ჩქონეფი კატეგორია:გუჯარათიშ გეოგრაფია
ჰარი ტრუმენი
ჰარი ტრუმენი (Harry S. Truman) (დ. 8 მელახი, 1884 ― ღ. 26 ქირსეთუთა, 1972) — ააშ-იშ რანწკით 33-ა პრეზიდენტი (1945–1953), დემოკრატიული პარტია-შე. ჰარი ტრუმენიშ პრეზიდენტობაშ ბორჯის ამერიკელეფქ ატომური ბომბეფით დობომბეს იაპონიაშ ნოღეფი: ჰიროსიმა დო ნაგასაკი. ტრუმენი რდჷ ალიანსი ნატო-შ ართ-ართი დუმარსხუაფალი. 1945 წანას რდჷ ააშ-იშ რანწკით 34 ვიცე-პრეზიდენტი, 1935 – 1945 წანეფს რდჷ სენატორი მისურიშ შტატიშე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ააშ-იშ ვიცე-პრეზიდენტეფი კატეგორია:ააშ-იშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:ააშ-იშ სენატორეფი კატეგორია:დუნაბადი 1884 კატეგორია:ნაღურა 1972
21 გჷმათუთა
21 გჷმათუთა (ოქტომბერი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 294-ა დღა (ნარკი წანეფს — 295-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
Take That
Take That — ბრიტანული პოპ-ბუნა, ნამუშ სოლისტეფი რენა:გერი ბარლოუ, ჰოვარდ დონალდი, ჯეისონ ორენჯი, მარკ ოუენი დო რობი უილიამსი. ბუნაქ დირსხუ 1990 წანას, მანჩესთერს. გიმოჩამილი რე ბუნაშ მილიონობათ ალბომი.
ლიმა (პროვინცია)
ლიმა — პროვინცია პერუს. მუში ფართობი რე 2,672.28 კმ². მახორობა - 7,605,742 (2007 წანაშ მუნაჩემეფით). პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ქიანაშ ნანანოღა ლიმა. ლიმა ირთუ 43 ოლქო. პროვინციას ბჟაეიოლშე ომძღჷ რჩქალი ოკიანე, პერუშ რეგიონეფშე მუს ომძღჷ: ბჟაეიოლშე - პასკო დო ხუნინი, ობჟათეშე - იკა დო უანაკაველიკა, ოორუეშე - ანკაში დო უანუკო.
სქოლიო
კატეგორია:პერუშ რეგიონეფი
ჯვ. წ. 1149
— ჯვ. წ. XII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1140-იანეფიშ 1-ლი წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1149 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 529
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 529 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
წიმინდე ლავრენტი (წყარმალუ)
წიმინდე ლავრენტი (ინგლ. Saint Lawrence River, ფრანგ. fleuve Saint-Laurent) — წყარმალუ ოორუე ამერიკას, ააშს დო კანადას.
გეოგრაფია
წყარმალუ წიმინდე ლავრენტი იჭყაფჷ ონტარიოშ ტობაშე, უკულ გიშმურს ააშ-შ ნიუ-იორკიშ შტატიშ ტერიტორიას, უკულ გინმოკვათჷნს ააშ-კანადაშ სახენწჷფო ხურგის დო მიშმურს კანადაშ ტერიტორიაშა. კანადაშ ტერიტორიას წყარმალუ წიმინდე ლავრენტი გიშმურს კვებეკიშ დო ონტარიოშ პროვინციეფს დო ინაკათუ წიმინდე ლავრენტიშ ჸუჯის. წყარმალუშ წყარპიჯის იდვალუაფჷ ნოღეფი: კვებეკი, ბროკვილი, მესენა, კორნვილი, მონრეალი, ტრუა-რივერი. წიმინდე ლავრენტიშ სიგჷნძა 500 კმ. რე (ესტუარშამო 1200 კმ., ნადუეფით დო ესტუარით 3,058 კმ.), ღანჩოშ ფართობი 1,344,200 კმ².
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:კანადაშ წყარმალუეფი
ჰენრიხ მხითარიანი
ჰენრიხ მხითარიანი (Հենրիխ Մխիթարյան; დ. 21 ღურთუთა, 1989) — სომეხი მობურთე. „მანჩესტერ იუნაიტედიშ“ დო სომხეთიშ ნაკორობაშ ოშქაშემათხილე.
ჭალე
thumb|280px|წყარმალუ მორავაშ ჭალე ჭალე, ჭალეშ ტერასა, ლეხერიშ ჯინჯიშ ნორთი, ნამუთ წყარალაშ ბორჯის წყარით იფორუ. ჭალეშ ჟიდოხი უწმაწო რე; წყარმალუშ გინოკილერი ღარკულეფიშ დო ჸალეფიშ ნოსქილედეფს სუკეფი ელათირუ.
ჭალე აკმოდირთუ 3 ნორთიშე:
ჭალე დიხა ღმალიერი რე ორგანული ნაკათეფით დო ძალამი ჸონიერი რე. ჭალა, მუჭო თაშინ, ტყათ დო ბართვონით რე გოქუნილი, კულტურული ემუშორაფაშ გეშა ირინუანა ოდიარაფალო.
დოწჷმაშ გეშა წყარმალუშ ჭალეშ ტერიტორიას მოუღ ნაღელი, ნამუთ ჭიეჭიეთ დონეს უძინანც ჭალეშ ჟიდოხის. აკუმულაციაწკჷმ ართო ჭალეშ ჟიდოხის მეურს თიშ ძგალეფიშ წჷმორჩხუალა, მუდგასჷთ იჭანუანა წყარმალური ნადუეფი
შარლ ალბერ გობა
შარლ ალბერ გობა (ფრანგ. Charles Albert Gobat; დ. 21 მესი, 1843, ტრამლანი, შვეიცარია — ღ. 16 მელახი, 1914, ბერნი, შვეიცარია) — შვეიცარიალი იურისტი დო პოლიტიკოსი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი შვიდობაშ დარგის (1902).
ჭალე
რე თაშნეშე ტობაშობური ჭალეეფი.
შარლ ალბერ გობა
კატეგორია:შვეიცარიალეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:შვეიცარიალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1843 კატეგორია:ნაღურა 1914
ჭალე
ლიტერატურა
კატეგორია:ფიზიკური გეოგრაფია კატეგორია:წყარმალუეფი კატეგორია:ლეხერეფი
ნურსულთან ნაზარბაევი
ნურსულთან აბიშული ნაზარბაევი (Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев; Нурсултан Абишевич Назарбаев; დ. 6 კვირკვე, 1940, უშკონირი, ყაზახეთიშ სსრ, სსრრ) — ყაზახეთიშ სსრ-შ მაართა დო აკა პრეზიდენტი (1990–1991 წწ.), ყაზახეთიშ რეპუბლიკაშ მაართა პრეზიდენტი (1991-2019 წწ.), 1984-1989 წანეფს, ყაზახეთიშ მინისტრეფიშ სხუნუშ მადუდე, 1989-1991 წანეფს, ყაზახეთიშ კომპარტიაშ მაართა მელამოსე. „ერიშ ლიდერიშ“ ტიტულიშ მაღვენი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ყაზახეთიშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1940
იაკუტსკი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სახა (იაკუტია) კატეგორია:სახაშ (იაკუტიაშ) ნოღეფი კატეგორია:რუსეთიშ ნოღეფი კატეგორია:ტუიმაადა
ნანდული ზისხირი
ნანდული ზისხირი (True Blood) — ამერიკული ფენტეზიშ ჟანრიშ დრამატული ტელესერიალი, ნამუშ დჷმარსხუაფალი დო პროდიუსერი რე ალან ბოლი, ხოლო ოტელევიზიე სერიალი „ამშვი ფუტი დიხაშ თუდო“ ავტორი. სერიალი დორსხუაფილი რე შარლინ ჰარისიშ რომანეფიშ სერიას „ობჟათეშ ვამპირული ოფულარეფი“ დო ვამპირეფიშ დო ადამიერეფიშ ართოიანი რინას ეჭარჷნს ხორუა ბონ ტემპსის, ლუიზიანაშ გჷმოგონილ ნოღას. სერიალიშ თარი გერგეზი რე სუკი სტაკჰაუსი (ანა პეკუინი), ნამუთ ართი ბარიშ ტელეპატი ოფიციანტიე დო ნამუსჷთ ვამპირი ბილ კომპტონი (სტეფან მოიერი) ქეჸოროფებჷ.
ამერიკაშ აკოართაფილ შტატეფს სერიალი HBO-შ ოკაბელე სისტემაშ ტელეარხეფს მეურს. თინა ღოლამირი რე HBO-შ დო ალან ბოლიშ კომპანია Your Face Goes Here Entertainment-იშ ალმახანდალათ. მაართა სეზონიშ პრემიერაქ 2008 წანაშ 7 ეკენიას იჸუ.
მაართა სეზონქ კრიტიკოსეფიშ აღიარება მიპალუ დო მუსხირენ პრესტიჟული ჯილდო, თინეფ შქას ორქოშ გლობუსი დო ემი, მიღჷ. მაჟირა სეზონიშ პრემიერაქ 2009 წაანაშ 14 მანგის იჸუ, მასუმა სეზონიშ — 2010 წანაშ 13 მანგის, მაანთხა სეზონიშიქ — 2011 წანაშ 21 მანგის.
2011 წანაშ 21 მარაშინათუთას HBO-ქ გჷმაცხადჷ, ნამდა ნანდული ზისხირიშ მახუთა სეზონიშ 12 ეპიზოდი 2012 წანაშ ზარხულს გიშეშჷ.
მაამშვა სეზონქ გიშართჷ 2013 წანაშ 16 მანგის დო მაშქვითა ფინალურ სეზონქ 2014 წანაშ 22 მანგის.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული ტელესერიალეფი კატეგორია:2000-იანი წანეფიშ ტელესერიალეფი
ევა გრინი
ევა გაელ გრინი (დ. 5 კვირკვე, 1980) — ფრანგი არტისტი დო მოდელი. გრინი მოღალენდჷ თეატრის, სოიშახ აკოდირთუდჷ თიში დებიუტი 2003 წანას, ფილმის ორცებუანეფი, სოდეთ თიქ თოჸუჯი მიკიჭოფჷ მუსხირენი ტაცალე სცენაშ გეშა. გრინქ აღიარაფა მიპალუ რიდლი სკოტიშ ფილმით ჟინიში ომაფე (2005), სოდეთ ასახიერჷ იერუსალიმიშ დიაფალი სიბილა. 2006 წანას ჯეიმზ ბონდიშ ახალი ფილმიშო კაზინო როიალი მიპალუ ბაფტა, მუჭოთ ეშმანათე მურიცხიქ.
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგეფი კატეგორია:ფრანგი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1980
22 გჷმათუთა
22 გჷმათუთა (ოქტომბერი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 295-ა დღა (ნარკი წანეფს — 296-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
ჯვ. წ. 1150
— ჯვ. წ. XII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1150-იანეფიშ 10-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1150 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 530
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 530 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჩინეთი
ჩინეთიშ ოკათე რესპუბლიკა (中华人民共和国, პინ-ინი Zhōngguó), ზოგადო ჩინებული მუჭოთ ჩინეთი — მოსოფელიშ არძაშე ანდაკათამი ქიანა რე 1.3 მილიარდშე უმოსი მახორუთ. ჩინეთი იდვალუაფუ ბჟაეიოლ აზიას. ქიანას რე ართპარტიული სისტემა დო მამართალი ნძალა ჩინეთიშ კომუნისტური პარტია. ჩინეთიშ იურისდიქცია იფაჩუ 22 პროვინციაშა, ხუთ ავტონომიურ რეგიონშა, ოთხ ბონ კონტროლირებაფონ მუნიციპალიტეტშა, (პეკინი, ტიანძინი, შანხაი დო ჩუნცინი) დო ჟირ მაღალი ავტონომიაშ მაღვენი სპეციალურ ადმინისტრაციულ რეგიონშა (ჰონგ-კონგი დო მაკაო). ჩინეთიშ ნანანოღა რე პეკინი (ბეიჯინგი). ქიანას ბჟაეიოლშე ომძღჷ ჸვინთელი, ბჟაეიოლ ჩინეთიშ დო ობჟთე ჩინეთიშ ზუღეფი (რჩქალი ოკიანე). წყარპიჯწკჷმა ანდა კოკი რე, ნამუეფშე უდიდაშ რე ტაივანი დო ჰაინანი. პპრუშე უხურგანს — მონღოლეთი დო რუსეთი, ბჟადალშე — ყაზახეთი, ყირგიზეთი, ტაჯიკეთი, ავღანეთი; ობჟთეშე — ნეპალი, ინდოეთი, ბჰუტანი, მიანმარი, ლაოსი, ვიეტნამი; ოორუეშე — ოორუე კორეა. ოფიციალური ნინა — ჩინური. ერუანული დღახუ 1 გჷმათუთა — რესპუბლიკაშ გჷმოცხადაფაშ დღა (1949). ოფიციალური კალენდარი — გრიგორიანული რე, თაშნეშე გჷმირინუანა თუთაშ დო ბჟაშ კალენდარს. ფარაშ ართული რე იუანი.
სქოლიო
კატეგორია:აზიაშ ქიანეფი
სტეფან მოიერი
სტეფან მოიერი (Stephen John Emery; დ. 11 გჷმათუთა, 1969) — ინგლისარი არტისტი. არძაშე უმოსო ჩინებული რე ვამპირი ბილ კომპტონიშ როლით HBO-შ როლით სერიალშე ნანდული ზისხირი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1969
ლიალიაგუაშ მუნიციპალიტეტი
ლიალიაგუაშ მუნიციპალიტეტი (Llallagua) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიას, პოტოსიშ დეპარტამენტიშ სუდ-ჩიჩასიშ პროვინციას. 2010 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 36 909 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 525 კმ² რე.
მუნიციპალიტეტი მუშ ჸურეშე კანტონეფო ირთუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლივიაშ მუნიციპალიტეტეფი
ჯენეტ ჯექსონი
ჯენეტ დამითა ჯო ჯექსონი (დ. 1966, 16 მესი, გერი, ინდიანა, ააშ) — ამერიკალი პოპ-მობირე, მუსიკოსი, ბირეფიშ ავტორი, არტისტი. ამდღარ დღაშა გიმოჩამილი რე ჯენეთ ჯექსონიშ 100 მილიონშე უმოსი ალბომი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი მობირეეფი კატეგორია:ამერიკალი მუსიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1966
ათენიშ საირქიანო აეროპორტი
აეროპორტის ჯოხოქ გიადჷ ბერძენი პოლიტიკოსიშ ელიფთერიოს ვენიზელოსიშ პატიოცემელო.
ისტორია
აეროპორტიქ ფუნქციონირება დიჭყჷ2001 წანაშ 29 მელახის.
სქოლიო
კატეგორია:საბერძნეთიშ აეროპორტეფი კატეგორია:საირქიანო აეროპორტეფი
ირაკლი ქადაგიშვილი
ირაკლი ქადაგიშვილი — ქორთუ პოლიტიკოსი, რე საქორთუოშ პარლამენტიშ ართ-ართი დეპუტატი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
გუჯარათი
გეოგრაფია
thumb|left|[[ინდოეთიშ ოკიანეშ ჸუჯეფი.]] გუჯარათი, ინდოსტანიშ ჩქონიშ ოორუე-ბჟადალშე იდვალუაფუ, გეოლოგიურო — ინდოსტანიშ ფილას.უხურგანს პაკისტანს (ოორუე-ბჟადალშე), შტატეფს - რაჯასტანი (ოორუე-ბჟაეიოლშე), მადჰია-პრადეში (ბჟაეიოლშე) დო მაჰარაშტრა (ობჟათეშე), თაშნეშე, მორსხუე ტერიტორიეფს - დამანი დო დიუ დო დადრა დო ნაგარ-ჰაველი. შტატის ბჟადალშე ომძღჷ არაბეთიშ ზუღა, წყარპიჯიშ ღოზიშ სიგჷრძა — დოხოლაფირო 1600 კმ. გუჯარათიშ უდიდაში ნორთი იდვალუაფუ ქათჰიავარიშ ჩქონს. შტატიშ თარი წყარმალუეფიე: ნარმადა, ტაპტი დო საბარმატი.
მახორობა
2011 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით, შტატიშ მახორობა რე 60 383 628 ადამიერი. მახორობაშ მეჭედალა — 308,04 ადმ./კმ². გუჯარათიშ მახორობაშ დოხოლადირო 89,1 %  — ინდუისტი რე, 9,1 % - ისლამი, 1 % — ჯაინიზმი დო დოხოლაფირო 0,1 % — სიქიზმი.
შტატიშ არზაშე უმოსო გოფაჩილი ნინა რე გუჯარათული, ნამუთ ოდაბადური ნინა რე მახორობაშ 84,48 %-შო. შხვა ნინეფი რე: ბჰილი (4,75 %), ჰინდი (4,72 %), სინდჰი (1,89 %), მარათჰი (1,51 %), ურდუ (1,09 %), კონკანი (0,38 %). ურდუ, შტატიშ მუსულმანობასიე გოფაჩილი.
მახორობაშ მუდანობაშ დინამიკა: უდიდაში ნოღეფი:
ტრანსპორტი
გუჯარათის 10 აეროპორტი იდვალუაფუ, არძა აეროპორტი, სარდარ ვალაბჰაი პატელიშ ჯოხოდვალაშ საირქიანო აეროპორტიშ მოხ, ხვალე აბანობური რეისეფს ღებულენს. ნოღა ვადოდარაშ რკინაშშარაშ გჷთაბიჯალი, შტატის არძაშე გჷნოხარგელი რკინაშშარაშ გჷთაბიჯალიე დო ინდოეთის გჷნოხარგუათ მაანთხა აბანსიე, იდვალუაფუ მუმბაი-დელიშ თარი ნოველას. შხვა შანულამი რკინაშშარაშ გჷთაბიჯალეფი იდვალუაფუ გეჸვენჯი ნოღეფს: სურატი, აჰმადაბადი დო რაჯკოტი. შტატიშ ოავტობუსე რსხუეფს ონინალ კომპანია GSRTC (Gujarat State Road Transport Corporation). თაშნეშე გოფაჩილი ჯარალობურ ტრანსპორტი რე ავტორიკშეფი.
გონათუა
210px|right|thumb|გუჯარათიშ უნივერსიტეტიშ ყორში შტატიშ უმაღალაში ოგურაფუე დჷნაწესებშა მიშმურს:
რესურსეფი ინტერნეტის
შტატიშ ისტორია
შხვა ინფორმაცია გუჯარათიშენი
}}
*
იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ბრაზილიას
სტატისტიკა
თენეფშე:
3 კულტურული ობიექტი ადამიერული გენიაშ შედევრი რე (კრიტერიუმი i) დო 4 ობიექტი — ორთაშ საოცრება, ვარა ტერიტორია, გჷშაკერძაფილი სისქვამეთ დო ესთეტიკური შანულობეფით გჷშეგორუ  (კრიტერიუმი vii).
ერკებული
ერკებულშა მიშაღალირი რე ობიექტეფი, იუნესკოშე მოსოფელიშ კულტურული მონძალაშ ერკებულშა თინეფიშ გეძინაშ მეჯინათ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბრაზილია მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ბრაზილიას კატეგორია:იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალა
ტაურაგე
ტაურაგე (Tauragė, ჟემ. Tauragie) — ნოღა ლიეტუვაშ ბჟადალშე, ნოღა კლაიპედაშ ობჟათე-ბჟაეიოლშე; ტაურაგეშ მაზრაშ დო ტაურაგეშ რაიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.