cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ბოლივიას
სტატისტიკა
თაჸურეშე:
ერკებული
ერკებულშა მიშაღალირი რე ობიექტეფი, იუნესკოშე მოსოფელიშ კულტურული მონძალაშ ერკებულშა თინეფიშ გეძინაშ მეჯინათ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლივია
უილიამ ედვარდ ბერგჰარდტ დიუბოისი
უილიამ ედვარდ ბერგჰარდტ დიუბოისი (ინგლ. William Edward Burghardt Du Bois; დ. 23 ფურთუთა, 1868, გრეით-ბარინგტონი, მასაჩუსეტსი, ააშ — ღ. 27 მარაშინათუთა, 1963, აკრა, განა) — ამერიკალი სოციოლოგი, ისტორიკოსი, ჭარუ დო ადამიერიშ ნებეფიშ აქტივისტი, NAACP-იშ დუმარსხუაფალი.
დებადჷ მასაჩუსეტსიშ ნოღა გრეით-ბარინგტონის, ტოლერანტულ ფანიას. გურაფულენდჷ ფრისკიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ მიპალუ ბაკალავრიშ ხარისხი. უკულ გურაფა გაგინძორჷ ჰარვარდიშ კოლეჯის, სოდეთ თიში მაგურაფალი უილიამ ჯეიმსი რდჷ. ჯეიმსიქ დიდი გოლინა იღვენუ დიუბოისიშ არზუანობაშა. 1892 წანას დიუბოისიქ მიპალუ გრანტი ჯონ სლეიტერიშ ფონდიშე დო ოგურაფუშა ფრიდრიხ ვილჰელმიშ უნივერსიტეტიშა მიდართჷ. ბერლინს რინაშ ბორჯის დიუბოისიქ გეჩინებაფუ გიშარჩქინელი გერმანალი ინტელექტუალეფი: გუსტავ ფონ შმოლერი, ადოლფ ვაგნერი, ჰენრიხ ფონ ტრეიჩკე დო მაქს ვებერი. ევროპაშე დორთინაშ უკულ დიუბოისიქ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია ჰარვარდის. დიუბოისი რდჷ მაართა აფროამერიკალი ნამუქჷთ მიპალუ ფილოსოფიაშ დოქტორიშ ხარისხი ჰარვარდიშ უნივერსიტეტის.
დიუბოისი დუდშე მუშენდჷ უილბერფორსიშ უნივერსიტეტის (ოჰაიო). 1896 წანას ომუშებუშა გინილჷ პენსილვანიაშ უნივერსიტეტიშა, ნამუთ მალას ქიდიტუ დო ომენცარე კარიერა გაგინძორჷ ატლანტაშ უნივერსიტეტის, სოდეთ რდჷ ისტორიაშ, სოციოლოგიაშ დო ეკონომიკაშ პროფესორი.
დიუბოისი რდჷ აფროამერიკალეფიშ ომენოღალე ნებეფიშ ორგანიზაციაშ ნიაგარაშ ჸარაფიშ ლიდერი-მაკათური. დიუბოისი დო თიში მაჸალეეფი ოპონირენდეს ატლანტაშ კომპრომისის, ნამუშ ინიციატორი ბუკერ ვაშინგტონი რდჷ. ჸათე აპიჯალაშ მეჯინათ ობჟათეშ უჩაკანამეფს ოკო უმუშებდესკო დო ოკო ემორჩილესკო ჩეკენამეფიშ პოლიტიკურ წესეფს, მუჟამსჷთ ჩეკანამეფი უჩაკანამეფს არძენდეს საბაზისო გონათაფაშ დო ეკონომიკური შელებაშ გარანტიას. დიუბოისი დო თიში მაჸალეეფი აფროამერიკალეფიშო თხულენდეს რსული ომენოღალე ნებეფს დო რსული გონათაფაშ ნებას.
დიუბოისი მუში ნაჭარეფს, აკრიტიკენდჷ რასიზმის, ლინჩიშ წესის, ჯიმი ქროუშ კანონეფს დო დისკრიმინაციას. თინა რდჷ პანაფრიკანიზმიშ ადვოკატი დო აფრიკული კოლონიეფიშ დუდიშალაშ დო ზოხორინელობაშ პროპონენტი. დიუბოისიქ ბრელშა იშარალჷ ევროპას, აზიას, აფრიკას დო ბრელშა მანწყუ პანაფრიკანული კონგრესეფი.
დიუბოისი რე ავტორი სტატიეფიშ, ესეეფიშ, ავტობიოგრაფიეფიშ დო ნოველეფიშ. ესეეფიშ კათელი "უჩა კათაშ შურეფი" აფროამერიკული ლიტერატურაშ შანულამი ნახანდი რე. დიუბოისიშ შედევრო მერჩქინელი რე "უჩა რეკონსტრუქცია ამერიკას", ნამუქჷთ 1935 წანას გიშართჷ. შხვა ნახანდეფიშე ეიოშინალი რე ავტობიოგრაფია "გოთანაშ ოკორუმუა".
დიუბოისი რდჷ NAACP-იშ ოფიციალური ჟურნალიშ The Crisis-იშ რედაქტორი. ჸათაქ თიქ გჷმაბჟინუ მუში ბრელი შანულამი სტატია. დიუბოისის რასიზმიშ ბაძაძო კაპიტალიზმი მიოჩქუდჷ დო ჸათეშ გეშა თინა კაპიტალიზმის ფშხირას აკრიტიკენდჷ დო პოზიტიურო უჯინედჷ სოციალიზმის.
ომენოღალე ნებეფიშ აქტი, ნამუთ ამერიკაქ მიღუ დიუბოისიშ ღურაშ ართი წანაშ უკული, იკათუანს ბრელი ჸეთი იდეეფს დო რეფორმეფს, ნამუეფსჷთ დიუბოისი მუში რინაშ გოძვენას ოინალუდჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი სოციოლოგეფი კატეგორია:ამერიკალი ისტორიკოსეფი კატეგორია:ამერიკალი ჭარუეფი
ჟიმოლენი ნაგვაზუუ
ჟიმოლენი ნაგვაზუუ — ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ მარტვილიშ მუნიციპალიტეტის.
2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 767 ადამიერი
სქოლიო
კატეგორია:მარტვილიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
ატიკა
ატიკა (Αττική) — პერიფერია შქა საბერძნეთიშ ობჟათე-ბჟაეიოლ წყარპიჯის. პერიფერია იკათუანს 3 808 კმ² ფართობის დო თიშ აკოდგინლუას იდვალუაფჷ ათენი დო თიშ გოხოლუას მადვალუ დოხორელი პუნქტეფი, თინეფს შქას პირეოსჷთ. ატიკას 4.574.330 ადამიერი ოხორანს, ნამუეფიშ 95% ნანანოღას ოხორანს.
ისტორიულო ატიკა ელინეფიშ ბრუო თარ აკანიშ შანულამ ნორთის წჷმარინაუნდჷ, ნამუშ ნანანოღა ათენი რდჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საბერძნეთიშ პერიფერიეფი კატეგორია:საბერძნეთიშ გეოგრაფია კატეგორია:საბერძნეთიშ ისტორია
მონტე-ლინდო
მონტე ლინდო რე წყარმალუ პარაგვაის.
ჯვ. წ. 648
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 648 წანა.
ზებეყურიშ ქჷნდჷრი
ზებეყურიშ ქჷნდჷრი, ოშქაშე სიმაღალაშ ქჷნდჷრი ობჟათე ოსეთის, წყარმალუეფიშ ლეხურაშ დო ქსანიშ წყარჷგმართუ. გჷშმერთუ ხარულიშ ქჷნდჷრს ცხრაწყაროშ კონკაწკჷმა. უმაღალაში აბანი რე ზებეყურიშ კონკა (2118 მ). ეგაფილი რე ცარცული დო პალეოგენური კირქუალეფით, მერგელეფით, თიხაფიქალეფით, თიხეფით, ქვიშაქუალეფით დო კონგლომერატეფით. ბჟაეიოლი კართე გჷნძე რე დო ქირქეამი, ბჟადალი — კუნტა დო ქირქეამი. გოქუნილი რე ფართოფურცელამი დო აკოწყორილი ტყათ, კუნწულს მაჟირული სუბალპური დოლოეფი რე.
ჩინარეფი
ჩინარეფი — მოსოფელიშ არძაშე მიარიცხუანი ერი, ჩინეთიშ ჯინჯიერი მახორობა (1,207 მლნ). დიდი ჩინური დიასპორეფიე მალაიზიას (5.2 მლნ), ინდონეზიას (5.2 მლნ), სინგაპურს (3.684 მლნ), ფილიპინეფს (1.146 მლნ).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ კათეფი კატეგორია:ჩინეთი
კვიპროსი
კვიპროსი — ქიანა სქირონაშქა ზუღას, იდვალუაფუ კვიპროსიშ კოკის. რე ევრორსხუშ მაკათური ქიანა. ნანანოღა რე ნიქოზია.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კვიპროსი
Venevision
Venevision (გჷმორაგ. ვენევისიონ — ესპანურ აბრევიატურაშე „ვენესუელური ტელევიზია“) — სიდიდაშ მეჯინათ მაართა ესპანურნინამი ოტელეკომუნიკაციე კომპანია ვენესუელას, მაჟირა უშხუაში ესპანურნინამი კომპანია — უნივისიონიშ (Univision) აქციეფიშ ნაანთხალიშ მაღვენჯი რე, ნამუშ თარი კონკურენტი რე Telemundo. ვენევისიონი — მოსოფელს სიდიდაშ მეჯინათ მაჟირა ესპანურნინამი სერიალეფიშ შანულამი მაწარმე რე მექსიკური კომპანია Televisa-შ უკული, ნამუთ თაშნეშე ჩინებული რე მუჭოთ საპონიშ ოპერეფი.
თაშნეშე ქოძირით
კატეგორია:ვენესუელაშ ტელეარხეფი კატეგორია:ესპანურნინამი ტელეარხეფი
ტელევიზორი
thumb||თეხანური ტელევიზორი ტელევიზორი — ელექტრონული მონწყილობა, ნამუთ გჷმირინუაფუ უკაბელეთ ვიდეო დო აუდიო ინფორმაციაშ მიოღებელო დო ოძირაფალო ეკრანს, მარა შეულებუ კაბელით მერსხუალაშ შვანს ვიდეოფირიშ ძირაფა ხოლო.
მაართა CRT ტიპიშ, კომერციული ღანკით, გიშაშქუმალირი ტელევიზორქ აკიქიმინჷ Telefunken-იშით გერმანიას 1934 წანას. თიშ უკული საფრანგეთის (1936), ინგლისის (1936) დო ააშ-ს (1938).
არძაშე ეფი ტელევიზორი მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშახ ღირუდჷ $125 (ნამუთ ასე ომანგუ 1863 დოლარს (2007)), ნამუსჷთ უღუდუ 8 სმ სიგჷნძაშ ეკრანი, 30 სმ ეკრანიან ტელევიზორეფს შქას არძაშე ეფი ღირუდჷ $445 ($6633 ასე).
სქოლიო
კატეგორია:ტელევიზია კატეგორია:ტელევიზორი კატეგორია:ელექტრონული მონწყილობეფი
აკიდაბანი
აკიდაბანი (ესპ. Río Aquidabán) რე წყარმალუ, პარაგვაის, ამამბაიშ დეპარტამენტის.
ცარი
მინი|[[პეტრე I დიდი|პეტრე კაბეტი, რუსეთიშ ცარი]] ცარი (რუს. царь, ბულგ. цар, სერბ. цар) — ზიტყვაშ ფართო სმებათ შანენს სახენწჷფოშ ართპიჯულ მამართალს. თიმა მონარქიშ ტიტული რე. XIX ოშწანურაშ რუსულ ისტორიოგრაფიას თე ტიტული კანკალეშა იმპერატორიშ სინონიმოთ გიმირინუაფუდჷ. სამანგ.: ცარი უჯოხოდეს მაკედონიაშ დო ბულგარეთიშ მეფეფშა, იაპონიაშ დო ჯვეში რომიშ იმპერატორეფშა.
„ცარი“ რდჷ თაშნეშე ბულგარეთიშ (893-1014, 1085-1396, 1908-1946) დო სერბეთიშ (1346-1371) მართუალაშ ოფიციალური ტიტული.
1547 წანაშახ მოსკოვიშ სახენწჷფოს დუდენდჷ დიდი კნიაზი. ტიტული „ცარი“, მუჭოთ შხვა რუს კნიაზეფშა უზენაშალაშ სიმბოლო მაართაშე მიღჷ ივანე კონწარქ. „ცარიშ“ ტიტულით რუსი მონარქეფი ღოზის უსვანდეს თინეფიშ ბჟაეიოლ რომიშ იმპერიაშ იმპერატორეფიშ „მონძალას“.
1721 წანას პეტრე I-ქ მუშ თარ ტიტულო იმპერატორიE ტიტული მიღჷ. ვაოფიციალურო, კათეფიშ მასეფს ტიტული „ცარი“ აგჷნძორენდჷ გჷმორინაფას 1917 წანაშ ფურთუთაშახ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:წოდებეფი კატეგორია:ტიტულეფი
თუთა
თუთა — ბორჯიშ შქაშონი, მუთ მერსხილიე დიხაუჩაშ გოხ თუთაშ გალემორთაფაწკჷმა. თუთა ილებე რდას სინოდური (თუთაშ ფაზეფიშ თირუაშ პერიოდი ანუ ბორჯიშ შქაშონი ჟირი გეჸვენჯი გოფშათუთალობას ვარა ახალთუთალობაშ შქას), სიდერული (მურიცხიერი) — მურიცხიური ცას დიხაუჩაშ მუკი-მუკი თუთაშ ართი რსული გალემორთაფაშ პერიოდი (თე თუთა სინოდურ თუთაშე უმოსი ხანკუნტა რე), თაშნეშე ტროპიკული, ანომალისტური დო დრაკონული, ნამუეფით ემანგებუნაბორჯიშ შქაშონეფს ოსქვებურო ართი დო კინ თი გრძედის, პერიგეუმს დო ორბიტაშ ართი დო კინ თი ნასკვას თუთაშ ჟირი ალმაჸვენჯური გულას შქას. თეშ გალე, თუთას უძახჷნა კალენდარულ სისტემეფშა მიშმალი ბორჯიშ ართურც. გრიგორიანული კალენდარით თუთაშ ხანგინძარობა რე 28-31 დღა-სერი, თეწკჷმა, თინა ვა რე თუთაშ ფაზეფიშ თირუაწკჷმა აპიჯაფილი.
აგარტალა
აგრატალა — ნოღა ინდოეთიშ ოორუე-ბჟაეიოლშე, შტატი ტრიპურაშ ნანანოღა.
ნოღაშ მახორობა — 399 688 ადამიერი (2011), უმენტაშო ოხორანა ბენგალარეფი. აგარტალა შტატიშ უშხუაში ნოღა რე. 2001 წანაშ ეჭარუაშ უკული, ნოღაშ მახორობაქ მეხოლაფირო ჟირშახ მიძინჷ, 2001 მახორობაშ მუდანობა 189,3 ვთშ. ადმ. რდჷ. ნოღაშ მახორობაშ უმენტაშობა ორწუმჷ ინდუიზმის, თაშნეშე თაქ რე მუსულმანური, ქირსიანულ-ბაპტისტური დო ბუდისტური ჯარალუეფი.
ნოღაქ, 1849 წანას, მაჰარაჯა კრიშნა კიშორე მანიკიაქ დარსხუ, მუჭოთ სათაროშ ახალი ნანანოღა.
ნოღას იდვალუაფუ აეროპორტი ( Agartala Airport). 2008 წანაშ ზარხულს გინწყჷ რკინაშ შარაშ ღოზიქ, ნამუთ მიარსხუაფუ ინდოეთიშ შტატი ასამს.
ნოღას იდვალუაფუ უნივერსიტეტი ( Tripura University).
სქოლიო
კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი კატეგორია:ტრიპურაშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ შტატეფიშ დო ტერიტორიეფიშ ნანანოღეფი
ანამუდი
ანამუდი (ആനമുടി) — კონკა ინდოეთის, ბჟადალი გატეფიშ დო საართოთ ობჟათე ინდოეთიშ უმაღალაში ჭურჭული. სიმაღლე 2695 მ. იდვალუაფუ კერალაშ შტატის, ერავიკულამიშ ერუანული პარკიშ ობჟათე ნორთის. წყარმალუ პერიიარიშ ღანჩოშ უმაღალაში პუნქტი რე. 1862 წანაშ 4 მაესის კონკაშა მაართაშ ეშართჷ დაგლას ჰამილტონქ.
სქოლიო
კატეგორია:ინდოეთიშ გვალეფი
ალბერ კამიუ
ალბერ კამიუ (ფრანგ. Albert Camus; დ. 7 გერგობათუთა, 1913, მონდოვი, საფრანგეთიშ ალჟირი, საფრანგეთიშ მასუმა რესპუბლიკა — ღ. 4 ღურთუთა, 1960, ვილბლევენი, საფრანგეთი) — ფრანგი ჭარუ, ნოველისტი, ფილოსოფოსი დო ჟურნალისტი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ლიტერატურაშ დარგის 1957 წანას. გურაფულენდჷ ფილოსოფიას ალჟირიშ უნივერსიტეტის, რდჷ აბსურდიზმიშ ართ-ართი წჷმარინაფალი. ღურუ 1960 წანაშ 4 ღურთუთას, ავტოკატასტროფას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგეფი კატეგორია:ფრანგი ჭარუეფი კატეგორია:ფრანგი ფილოსოფოსეფი კატეგორია:ფრანგი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ლიტერატურაშ დარგის კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1913 კატეგორია:ნაღურა 1960
ვილიარიკაშ ერუანული პარკი
ვილიარიკაშ ერუანული პარკი (Parque Nacional Villarrica) — ერუანული პარკი ჩილეშ ანდეფს. იდვალუაფუ არაუკანიაშ დო ლოს-რიოსიშ რეგიონეფს, ნოღა პუჩოშ გოხოლუას. პარკიშ ტერიტორიას გინოზინდილი რე ანდეფიშ სუმი უშანულამაში ვულკანური სისტემა - ვილიარიკა, კეტრუპილანი დო ლანინი.
პარკი გჷშეგორუ თაქ რინელი ფლორაშ დო ფაუნაშ მიარეფერუანობათ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩილეშ ერუანული პარკეფი
ჯვ. წ. 649
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 649 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ეპიდემია
ეპიდემია — კონწარი ინფექციური ლახარაშ ბიწორი დო ფართო მოდვალა მუსხირენ რეგიონშა დო ქიანაშა. ეპიდემიაშ გოფაჩუას ხეს უნწყუნს ლჷმა, შქირენა, გლახა სანიტარული პიჯალეფი დო შხვა. ეპიდემიეფი იფაჩჷ ჰეერ-ჭვათამი, ჸოფურ-კონტაქტური რზათ, წყარით, ოჭკომალით დო შხვა. შხუმასშტაბიშ ეპიდემიას პანდემია ჯოხო. ეპიდემიაშ გორჩქინას, გოფაჩუას დო თიშ სააწმარწჯო ბურჯაფიშ ოქიმინალეფს დჷთმიგურუანს ეპიდემიოლოგია.
ცარიზმი
ცარიზმი – ოხეშუულებე სისტემა, ნამუსჷთ დუდენს ცარი, მონარქი, ფართო უგუხურგუ ნებეფით. უმოს შხირას ცარიზმის იგურიშხონარებუ სახენწჷფო რეჟიმი რუსეთის 1480–1917 წანეფს (მარა თეშ გჷმირინუაფა ტექნიკურო მოხუჯური რე ხვალე 1721 წანაშახ, ნამუშ უკულით რუსეთიშ მონარქეფს უღჷდეს იმპერატორიშ ტიტული).
ქოძირით თაშნეშე
რუსული ავტოკრატია
კატეგორია:მონარქია კატეგორია:რუსეთიშ ისტორია
ლატვიაშ ნოღეფიშ ერკებული
ლატვიას, ნოღაშ (ლატვ. - pilsēta) სტატუსი 76 დოხორელ პუნქტის უღჷ.
ლატვიაშ ნოღეფიშ მახორობაშ მუდანობა
ლატვიაშ ნოღეფიშ მახორობაშ მუდანობა 1989, 2000, 2011 წანეფიშ მახორობაშ ეჭარუაშ მუნაჩამეფით დო 2013 წანაშ შეფასებათ.
რესურსეფი ინტერნეტის
ლატვია
დავათი
დავათი — ოფუტე საქორთუოს, დუშეთიშ მუნიციპალიტეტის, ლაფანაანთკარიშ თემს, იდვალუაფჷ ქართლიშ ქჷნდჷრიშ ბჟადალ კართეს. ზუღაშ დონეშე 1120 მეტრის, დუშეთიშე გოძჷ 24 კილომეტრი.
ისტორია
დავათი ართ-ართი საქორთუოშ უჯვეშაში ოფუტე რე. „დაოთიშ“ ჯოხოდვალათ მაართათ მოშინაფილი რე 1170 წანას, გიორგი III-აშით გოახალაფირ სიგელს, ნამუთ კინოხ გოუჩამჷ კვირიკე კახეფიშ მაფას. ოფუტეშ ობჟათე-ბჟაეიოლშე იდვალუაფჷ ქორთული ხუროეფიშმანჯღვერალაშ ძეგლი დავათიშ ღორონთიშნანაშ ოხვამე. დავათიშ ტერიტორიას 1985 წანაშ არქეოლოგიური გონთხორუეფქ (რამინ რამიშვილი) გიშარჩქინჷ მუსხირენი სტელა, ნამუეფშე ართ-ართის გჷმოხანტილი რდჷ ქორთული ანბანიშ ორდოშიანი მინუში.
დემოგრაფია
2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს 157 ადამიერი ოხორანს.
ვერდე (პარაგვაი)
ვერდე (ესპ. Río Verde მწვანე წყარმალუ) რე წყარმალუ პარაგვაის, გრან-ჩაკოშ რეგიონს. ვერდე რე პარაგვაიშ ნადუ.
ჩოს-მალალიშ დეპარტამენტი
ჩოს-მალალიშ დეპარტამენტი (Departamento Chos Malal) — დეპარტამენტი არგენტინას, ნეუკენიშ პროვინციას.
არგენტინაშ სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფით, 2001 წანას დეპარტამენტიშ მახორობა 14 185 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 4 330 კმ² რე.
დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა ჩოს-მალალი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ დეპარტამენტეფი
მელო (წყარმალუ)
მელო რე წყარმალუ პარაგვაის.
გზირა
გზირა (Il-Gżira) — ნოღა მალტას. ნოღაშ მახორობა — 8,029 ადამიერი (2014 წანაშ მელახიშ ფასებათ).
კატეგორია:მალტაშ ნოღეფი
კირილე პაჭკორია
კირილე პაჭკორია ( – ) — ქორთუ მაბირე დო ლოტბარი.
გიორგი კვირიკაშვილი
გიორგი კვირიკაშვილი (დ. 20 კვირკვე, 1967) — ქორთუ პოლიტიკოსი, საქორთუოშ პრემიერ-მინისტრი 2015 წანაშ 30 ქირსეთუთაშე 2018 წანაშ 20 მანგიშახ. საქორთუოშ ეკონომიკაშ დო ჸონიერი გოვითარაფაშ მინისტრი 2012-2015 წანეფს, საქორთუოშ გალენი საქვარეფიშ მინისტრი 2015 წანას, ვიცე-პრემიერი 2013-2015 წანეფს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ქორთუ პოლიტიკოსეფი კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი კატეგორია:საქორთუოშ ეკონომიკაშ მინისტრეფი კატეგორია:საქორთუოშ გალენური სქვარეფიშ მინისტრეფი კატეგორია:საქორთუოშ პრემიერ-მინისტრეფი კატეგორია:დუნაბადი 1967
იონჩონი (ობჟათე კორეა)
იონჩონი (영천시) — ნოღა ობჟათე კორეას, ოორუე კიონსანიშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ნოღაშ ფართობი 919.76 კმ² რე. 2003 წანაშ მუნაჩემეფით, ნოღას 113 807 ადამიერი ოხორანდჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე კიონსანიშ პროვინციაშ ნოღეფი კატეგორია:ობჟათე კორეაშ ნოღეფი
ჯვ. წ. 650
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 650 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
თელეთიშ ქჷნდჷრი
თელეთიშ ქჷნდჷრი, თრიალეთიშ ქჷნდჷრიშ ობჟათე-ბჟაეიოლი ნოჸელაქჷნდჷრი. ბჟაეიოლი მტკვარიშ ლეხერშა გიმურს, ობჟათეშე უხურგანს ქართიშ ქვიბის. ეგაფილი რე ეოცენიშ ვულკანოგენური ქანეფით. დაბალგვალამი რე (1000 მ-მდე). უღუ მოთინილი კუნწული დო სქირე რობუეფით დოსვარილი კართეეფი. გოქუნილი რე უმოსო ძიგირამი ბართვონათ. კართეეფიშ თუდონ ნორთის ხელუანურო რე გაშენებული ტყალეფი. თელეთიშ ქჷნდჷრს რე კონკა შავნაბადა.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქორთუოშ ქჷნდჷრეფი
ოხლოკრატია
ოხლოკრატია — ჯვეშბერძენულ პოლიტიკურ თეორიეფს ტერმინი შანენდჷ არხი-მარხიშ პატჷნალას. თეხანურ პოლიტიკურ ლიტერატურას ტერმინი შილებე გჷმირინუაფუდას ვარყოფური ფორმათ, ნამდგაინ პოლიტიკური რეჟიმიშ გაქირქინაფალო. ჯვეშ ლიტერატურას ოხლოკრატიაშ სინონიმო იხვარებუდჷ თაშნეშე ლაოკრატია.
კატეგორია:ჯარალობური ნწყუალა
ტიმანე
ტიმანე რე წყარმალუ პარაგვაის.
ოლგა კურილენკო
აქტიური ოარტისტე კარიერა 2005 წანას დიჭყჷ. დიამუში რუს-ბელორუსი რე, მუამუში უკრაინარი. ბაღანაშ დაბადებაშე მალას მასქერეფქ ართიანს დეთხისჷ. მორდჷ დიდაქ დო ბებიქ. 7 წანაშე გურაფლენდჷ ფორტეპიანო დო გილეშჷ ობალეტე სტუდიაშა. ომოდელე კარიერა 14 წანაშე დიჭყჷ. ჟირი წანაში უკული ორინალო ნოღა პარიზშა მიდართჷ, სოდეთ მალას გაფორმჷ კონტრაქტი ოაგენტე Madison-წკჷმა.
1992 წანას დიამუშიწკჷმა ართო ორინალო მოსკოვშა მიდართჷ. მიარე ჟურნალიშ კაბრას გიშარჩქინდჷ, თინეფ შქას რდჷ Glamour, ELLE, Madame Figaro, Marie Claire დო Vogue; ხოლო რდჷ მუსხირენ კომპანიაშ სახე. 1999 წანას ოსურო ქაჸუნჷ ფრანგ ფოტოგრაფის სედრიკ ვან მოლს, დო უკრაინაშ მენოღარობა დოთირუ საფრანგეთიშ მენოღალობათ. ოთხი წანაშ უკული ჭკობაქ დეთხუ ართიანს. 2006 წანას ჩილო ქაჸუნჷ ამერიკელ ჭარუს დემიან გაბრიელს, ნამჷსთ 2007 წანას დეთხუ. 2009 წანას ლონდონშა გინორთჷ ორინალო. კურილენკო ფილანთროპი რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგი არტისტეფი კატეგორია:ფრანგი მოდელეფი კატეგორია:უკრაინალი არტისტეფი კატეგორია:უკრაინალი მოდელეფი კატეგორია:დუნაბადი 1979
პროფესორი დოუელიშ დუდი
პროფესორი დოუელიშ დუდი (რუს. Голова профессора Доуэля) რე რუსი ფანტასტი-ჭარუშ ალექსანდრე ბელიაევიშ არძოშ უმოსო ჩინებული მენცარული, ფანტასტიკური რომანი, გიშაშქუმალირი 1925 წანას. ჟურნალქ "Всемирный следопыт" გიშაშქუ წიგნიშ სრული ვერსია.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ალექსანდრე ბელიაევიშ რომანეფი კატეგორია:1925 წანაშ რომანეფი კატეგორია:ფანტასტიკური რომანეფი
ზესტაფონი
ზესტაფონი — ნოღა საქორთუოს, იმერეთიშ აკანიშ ტერიტორიას, ზესტაფონიშ მუნიციპალიტეტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი, 1921 წანაშა ნოღას ჯოხოდჷ ყვირილა. 2014 წანაშ მუნაჩემეფით ნოღას ოხორანს 20 814 მახორუ.
სქოლიო
კატეგორია:საქორთუოშ ნოღეფი კატეგორია:იმერეთიშ აკანიშ ნოღეფი
ერნსტ ჩეინი
ერნსტ ბორის ჩეინი (ინგლ. Ernst Boris Chain; დ. 19 მანგი, 1906, ბერლინი - ღ. 12 მარაშინათუთა, 1979, კასლბარი, ირლანდია) — გერმანიას დუნაბადჷ ინგლისარი ბიოქიმიკოსი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი მენცარეფი კატეგორია:ინგლისარი ბიოქიმიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ინგლისარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1906 კატეგორია:ნაღურა 1979
მარტვილიშ მუნიციპალიტეტი
მარტვილიშ მუნიციპალიტეტი — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რაიონი სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანს. რაიონიშ ტერიტორია 1917-შახ მიშმეშჷ ქუთეშიშ გუბერნიაშ სანაკიშ მაზრაშა, 1921-შე სანაკიშ მაზრაშა. 1930-შე ზოხო რაიონი რე. ადმინისტრაციული ცენტრიე ნოღა მარტვილი. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მუნიციპალიტეტის ოხორანს 33 463 ადამიერი.
კატეგორია:მარტვილიშ მუნიციპალიტეტი კატეგორია:საქორთუოშ მუნიციპალიტეტეფი კატეგორია:სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ მუნიციპალიტეტეფი
შრავანა
შრავანა (श्रावण, ), ვარდა სავანი (सावन) — თუთა ინდუისტურ კალენდარს, ინდოეთიშ ართამ ერუანულ კალენდარს შრავანა წანაშ მახუთა თუთა რე, ნამუთ იჭყაფუ 23 კვირკვეს დო ითებუ 22 მარაშინათუთას. შრავანას 31 დღა რე.
თე თუთაშ სინთიერ ნორთიშ 5 რიცხუს (ვარდა აშადჰაშ თუთას) ისრულებუაფუ ნაგაპანჩამი, ართ-ართი რიტუალური დღახუ გვერეფიშ პატიოცემელო. შრავანაშ თუთაშ გოფშა თუთას (შრავანა-პურნიმა) ისრულებუაფუ რაკშა-ბანდჰანი, ჯიმალეფიშ დო დალეფიშ დღახუ. მიარე ინდოური ფილმი დო ბირა, მუნეფიშ ჯოხოშა იკათუანა თე თუთაშ ჯოხოს.
კატეგორია:ინდუისტური კალენდარიშ თუთეფი
დისპლეი
thumb|100px|ტელეფონიშ [[მონოქრომული გჷმოხანტუალა|მონოქრომული დისპლეი]] დისპლეი (display — ძირაფა, displicare — გოფაჩუა, დორღვაფაშე) — ელექტრონული მონწყილობა, ნამუთ გოთოლიშწორაფილი რე ინფორმაციაშ ვიზუალურო გჷმახანტალო. უმენტაშ შვანს დისპეით შილებე ჯოხოიდვალუას ელექტრო მონწყილობაშ ნორთიქ, ნამუთ გჷმირინუაფუ ცირფული, ციფრულ-ასობური დო გრაფიკული ინფორმაციაშ ელექტრონული საშუალებათ გჷმახანტალო.
ართიანშა ვეშქოჩირთანი გაგება „დისპლეიქ“, მუჭოთ მონწყილობაშ ნორთი, დო მონიტორქ, ნამუსჷთ შილებე შხვადოშხვა ტიპიშ დისპლეი უღუდანი — ეჩმ, თკ, პლაზმური დო თ.უ. სამანგათ, მობილური ტელეფონეფი მუნეფიშ აკოდგინალუაშა იკათუანა დისპლეიეფს ინფორმაციაშ გჷმახანტალო, მარა თის ვეშილებე უღუდას გილაღალარი (მერსხუაფონი) მონიტორი.
თაშნეშე ქოძირით
კატეგორია:ინფორმაციაშ გჷმოხანტუალაშ მონწყილობეფი
ბენგალური ნინა
ბენგალური ნინა (বাংলা bāṇlā) — ბენგალარეფიშ ნინა, ინდოარიული ნოჸელაშ ინდოევროპული ნინეფიშ ფანიაშ ართ-ართი ნინა. გოფაჩილი რე ბანგლადეშის დო ინდოეთიშ შტატი ბჟადალ ბენგალს, თეშ მოხ, თე ნინაშა მორაგადეეფი ოხორანა ინდოეთიშ ასამიშ, ბიჰარიშ დო ორისაშ შტატეფს. ბენგალურ ნინაშა მორაგადეეფიშ ედომუშამი მუდანობა — დოხოლაფირო 250 მლნ ადამიერი (2009).
რესურსეფი ინტერნეტის
* კატეგორია:ინდოეთიშ ნინეფი კატეგორია:ბანგლადეშიშ ნინეფი
აგურაი-გუასუ (ხეხუი)
აგურაი-გუასუ (ხეხუი გუასუშ ნადუ) რე წყარმალუ პარაგვაის.
TV Azteca
„ტვ აცტეკა“ (TV Azteca) — სიდიდაშ მეჯინათ მექსიკაშ მაჟირა უშხუაში ოტელეკომუნიკაციე კომპანია „Televisa-შ“ უკული. დირსხუ 1993 წანას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მედიაკონგლომერატეფი
ჯვ. წ. 651
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 651 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ბამბურალი
ბამბურალი რე წყარმალუ პარაგვაის.
ანიშხწარა
ანიშხწარა, ტობა აფხაზეთის, ბიჭვინთაშ კონცხის. ზუღაშ დონეშე 0,6 მ. სიგინძა 0,2 კმ, სიგანა 0,15 კმ, სარკეშ ფართობი 0,33 კმ². მაქსიმალური სიტომბა 4,3 მ. ტობა აშახვილი რე წყარპიჯიშ დიუნეფს შქას. დახე ედომუშამო ფორილი რე წყარიშ ჩანარულობათ. წყარპიჯი ჭყენჭყამი რე.
ლიტერატურა
კატეგორია:აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ ტობეფი
თეოდორ შვანი
თეოდორ შვანი (გერმ. Theodor Schwann; დ. 7 ქირსეთუთა, 1810, ნოისი, საფრანგეთიშ მაართა იმპერია — ღ. 11 ღურთუთა, 1882, კელნი, გერმანიაშ იმპერია) — გერმანალი ექიმი დო ფიზიოლოგი, თოლური თეორიაშ ართ-ართი დუმარსხუაფალი. მიოგორუ დო გიმირკვიუ პერიფერიული ნერვული სისტემაშ გლიეფი (ნამუეფსჷთ შვანიშ თოლეფს უძახჷნა), თაშნეშე პეფსინი, გიმირკვიუ საფუარეფი, მუჭოთ მიკრო-ორგანიზმეფი დო მიშეღჷ ტერმინი მეტაბოლიზმი.
1839 წანას შვანიქ მუშობა ქიდიჭყჷ ლიუვენიშ კათოლიკურ უნივერსიტეტის, ანატომიაშ პროფესორო. 1848 წანას ომუშებუშა გინილჷ ლიეჟიშ უნივერსიტეტიშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალეფი კატეგორია:გერმანალი ფიზიოლოგეფი
ჯეკ კერუაკი
ჟან-ლუი ლებრის დე კერუაკი (ინგლ. Jean-Louis Lebris de Kérouac; დ. 12 მელახი, 1922, ლოუელი, მასაჩუსეტსი — ღ. 21 გჷმათუთა, 1969, სენტ-პიტერსბერგი, ფლორიდა) — ამერიკალი ჭარუ დო ნოველისტი, ბიტნიკეფიშ ართ-ართ დჷმარსხუაფალი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ჭარუეფი კატეგორია:ამერიკალი ნოველისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1922 კატეგორია:ნაღურა 1969
მაიკლ სკოფილდი
მაიქლ სკოფილდი (ინგლ. Michael Scofield) — ამერიკული სერიალიშ „ჯიხაშე ნტებაშ“ პერსონაჟი. როლს ლაჸაფენს ამერიკალი არტისტი უენთორთ მილერი. სქოფილდი ოხვარჷ მუშ ჯიმას, ნამუთ ხე ჯიხას. სქოფილდის უღუ ჯიხაშე ნტებაშ გეგმა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სერიალ ჯიხაშე ნტებაშ პერსონაჟეფი
ცენტრალური მაკედონია
ცენტრალური მაკედონია (ბერძ: Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας) — პერიფერია საბერძნეთიშ ოორუე ნორთის. პერიფერიას საბერძნეთიშ მაკედონიაშ ცენტრალური ნაწილი უკებჷ. პერიფერიაშ მახორობაშ მუდანობა 1.874.590 ადამიერი რე (2011). პერიფერიაშ ცენტრი რე — ნოღა სალონიკი.
ცენტრალურ საბერძნეთიშ პერიფერიაშა მიშმურს 7 ნომი:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საბერძნეთიშ პერიფერიეფი
კოლონ-კურაშ დეპარტამენტი
კოლონ-კურაშ დეპარტამენტი (Departamento Collón Curá) — დეპარტამენტი არგენტინას, ნეუკენიშ პროვინციას.
არგენტინაშ სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფით, 2001 წანას დეპარტამენტიშ მახორობა 4 395 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 5 730 კმ² რე.
დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა პიედრა-დელ-აგილა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ დეპარტამენტეფი
კიროვი
კიროვი – ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტის, ოდიშ–გურიაშ რზენს. წყარმალუ ინგირიშ კვარჩხანი ოძგაშე, ზუღაშ დონეშე 10 მეტრა, ზუგდიდიშე 25 კმ. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 859 ადამიერი.
კატეგორია:ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2016: ბუნა B
ბუნა B ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2016-ის — ევროპაშ ჩემპიონატიშ ფინალურ ნორთიშ ბუნურ ეტაპიშ ამშვი ბუნაშე ართ-ართი.
ბუნა B-ს ქჷმოხვადეს ინგლისიშ დო რუსეთიშ ნაკორობეფქ, თაშნეშე ევროპაშ ჩემპიონატიშ ჟირ დეპიუტანტი უელსიშ დო სლოვაკეთიშ ნაკორობეფქ.
ბუნას მაართა მატჩი იმანჯებაფჷ 11 მანგის, ოთებუე მატჩი — 20 მანგის, 2016. ამშხოლო მატჩი საფრანგეთიშ შხვადოშხვა ნოღაშ იმანჯებაფჷდას იჸი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:2016 წანა კუჩხბურთის კატეგორია:ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2016
იეჰოვა
იეჰოვა, ჲაჰვე (ჯვეშქორთული იეღოვა, ეღოვა, ეგოვა) — ივრითიშული ოთხასოიანი „ტეტრაგრამატონიშ“ ჲჰვჰ, יהוה-იშ ლათინური ვერსია, ნამუქჷთ გიფაჩჷ შხვადოშხვა ნინეფს. თინა აბრაამიშული რელიგიეფიშ ჟირ გჷნორთის - იუდაიზმის დო ქირსიანობას აბხვადუნა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ტეტრაგრამატონი
მათემატიკური ფიზიკა
მათემატიკური ფიზიკა რე დისციპლინა ნამუთ ირინუანს მათემატიკურ მეთოდეფს პრობლემეფიშ გინაჭყვიდალო ფიზიკას. მათემატიკური ფიზიკაშ ჟურნალიშ ოფიციალური დეფინიციათ მათემატიკური ფიზიკა რე დარგი ნამუთ მათემატიკური მეთოდეფიშ გოვითარაფათ დო გიმორინაფათ ოცადჷ ფიზიკაშ შხვადოშხვა თეორიეფიშ ფორმულაციას.
ლიტერატურა
კატეგორია:ფიზიკაშ დარგეფი კატეგორია:მათემატიკური ფიზიკა
აკარაი (წყარმალუ)
აკარაი რე წყარმალუ პარაგვაის. სიგინძა 160 კმ.
უილიამ ჰანტერ მაკ-კრი
ბიოგრაფია დო მენცარული რკვიებეფი
უილიამ ჰანტერ მაკ-კრიქ წჷმარინუ კონცეფცია ბჟაშ აკოდგინალუაშ გეშა, ნამუშ მეჯინათ ბჟაშ ¾ წყარბადი რდჷ დო ¼ ჰელიუმი. აკოდგინალუაშ ართი პროცენტი შხვადოშხვა ელემენტეფი. ადრეიან წანეფს მენცარეფი ფიქრენდენს ნამდა ბჯაშ თარი კომპონენტი რკინა რდჷ.
1964 წანას მაკ-კრიქ წჷმარინუ მასეფიშ ტრანსფერიშ მექანიზმიშ თეორია ცაშფერი სტრაგლერეფიშ სტრუქტურაშ ეიონწყჷმალო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი ასტრონომეფი კატეგორია:ინგლისარი მათემატიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1904 კატეგორია:ნაღურა 1999
კიწი გეგეჭკორი
კიწ გეგეჭკორ (, ქ. ზუგდიდი – ) — ქორთუ ფოკლორისტი, ლოტბარი
გალენი რცხუეფი
კატეგორია:ქორთუეფი კატეგორია:საქორთუოშ ლოტბარეფი
ჯვ. წ. 652
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 652 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ესეკიბო
ესეკიბო (ესპ. Río Esequibo) — წყარმალუ ობჟათე ამერიკას, გაიანაშ უდიდაშ წყარმალუ. წყარმალუ ესეკიბო იჭყაფუ აკარაიშ გვალეფს, გიშმურს გაიანაშ ტყალეფს დო სავანას დო ინაკათუ ატლანტიშ ოკიანეს. ესეკიბოშ სიგინძა რე 1,014 კმ. ღანჩოშ ფართობი 151,000 კვ.კმ. ესეკიბოშ წყარპიჯის რე ნოღეფი: ბარტიკა, ბილოკუ, აპოტერი, კურუპუკარი, როქსტოუნი. უდიდაშ ნადუეფ რე: რუპუნუნი, პოტარო, მასარუნი, სიპარუნი, კუიუნი დო შხვა. წყარმალუ ესეკიბოშ ხოლოშ ტერიტორიაშ გეშა რე ტერიტორიულ დისპუტი გაიანაშ დო ვენესუელაშ შქას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ობჟათე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:გაიანაშ წყარმალუეფი
იგუასუ (წყარმალუ)
იგუასუ რე წყარმალუ პარაგვაის.
ალი-ბეი ალ-ქაბირი
ალი-ბეი ალ-ქაბირი (علي باي الكبير; დ. 1728 — ღ. 8 მესი, 1773) — ეგვიპტეშ მადუდე, მარგალური (ქორთული) გამნაჭყანიშ მამლუქი. დამარცხჷ გეგია ბედუინეფი, აკაშქვჷ ჟილენ დო თუდოლენ ეგვიპტე, ქიმიძინჷ ჰიჯაზი, ქჷდიჭყჷ რეგულარული არმიაშ აკოქიმინუა, გამუკიჸონჷ რეფორმეფი სამართალწარმება დო ფინანსეფიშ სფეროეფს. მოჯილიკუ ეგვიპტეს რინელ ოსმალური ნორთეფი დო ოსმალეთის გინაგაფურიშ მეჩამა მეუჭყვიდჷ. 1770 წანაშ კვირკვეს ეგვიპტეშ ზოხორინალა გაგიმაცხადჷ დო სულთანიშ ტიტული გეჭოფჷ. გეჭოფჷ დამასკო დო ქჷდეკინჷ სირია. ალი-ბეი ეგვიპტეს 1757 წანაშე 1773 წანაშახ დუდენდჷ დო ისტორიკოსეფიშ ნორთი თის ახალი ეგვიპტეშ ნერჩმადვალუთ ხოლო მითმირჩქინანს.
გამნარყალა
ისტორიული წყუეფიშ მეჯინათ, ალი-ბეი ეგვიპტეს ჭკორო გიმოჩამილი მარგალი რდჷ აფხაზეთშე. 1728 წანას აფხაზეთის, მართლმადიდებლური ეკლესიაშ პაპაშ ფანიას დებადჷ დო იოსები ქოგიოდვეს. 13 წანერი რდჷ მუჟამცჷთ იხვამილეს დო ჭკორო გიმოჩესჷნ. თინა ქორთული გამნარყიშ მამლუქიქ იბრაჰიმ ქათხოდაქ ქიჸიდჷ, გამაჰმადიანჷ, ახალი ჯოხო ქოგიოდვჷ დო დუდო მუქ მორდჷ. ქათხოდაშ ღურაშ უკული ქოდეკინჷ თიში არდგილი.
დუდალა
ალი-ბეი ალ-ქაბირწკჷმა დახოლებურ ქორთუ მამლუქეფ შქას რდჷ მუში ნარდი, თაშნეშე ქორთუ მუჰამედ ბეი აბუზაჰაბი, მით ალი-ბეიშ სინჯა ხოლო რდჷ. წორას მუჰამედი აწურინეს ალი-ბეიშ წჷმოძინეფით აშჷმოთებულ ოსმალეფქ ეგვიპტეშ ქორთუ მადუდეს. 1773 წანას, მუჟამცჷთ ალი-ბეი სირიას ორდჷნ, ეგვიპტეს დოსქილადირ მუჰამედიქ მუში მარდუალიშ მეხჷ არყება მანწყუ. არყებაშ ოშქირიტალო, სირიაშე ეგვიპტეშა მალენჭუ ალი-ბეიქ, მარა ქაიროშახ მეულაქ ვა აჭიშუ, არყებულ ბეგეფქ თიში ჯარი დამარცხეს. თე ბურჯაფის დინჭყოლჷ ალი-ბეიქ დო 1773 წანაშ 8 მესის დოღურჷ, მუდგაშ უკულით ეგვიპტეშ მადუდეთ მუჰამედიქ გჷნირთჷ.
სქოლიო
კატეგორია:ეგვიპტეშ მადუდეეფი კატეგორია:მამლუქეფი
ბჰადრაპადა
ბჰადრაპადა (भाद्रपद, ), ვარდა ბჰადრა (भाद्र, ), თაშნეშე პრაუშტჰაპადა (प्रौष्ठपद, ) — თუთა ინდუისტურ კალენდარს, ინდოეთიშ ართამ ერუანულ კალენდარს ბჰადრაპადა წანაშ მაამშვა თუთა რე, ნამუთ იჭყაფუ 23 მარაშინათუთას დო ითებუ 22 ეკენიას. ბჰადრაპადას 31 დღა რე.
თე თუთას იტარებუაფუ ფესტივალი განეშა-ჩატურტხი, ნამუშ ბორჯიშ იშინუაფუ ღორონთი განეშაშ დაბადებაშ დღა. თე დღახუ იტარებუაფუ თუთაშ 4—10 რიცხუს, ანუ თუთაშ სინთიერ ნორთის დო წანაშ თარი დღხუ რე მაჰარაშტრას. თე თუთაშ რუმე ნორთის იშინუანა ღურელეფს. თე პერიოდის პიტრუ-პაკშა ჯოხო.
კატეგორია:ინდუისტური კალენდარიშ თუთეფი
ისლუგაშ ვულკანიშ ერუანული პარკი
ისლუგაშ ვულკანიშ ერუანული პარკი (Parque Nacional Volcán Isluga) – ერუანული პარკი ტარაპაკაშ რეგიონს, ჩილეს. იდვალუაფუ ანეფს. დირსხუ 1967 წანას, ალმახანურ თანჯეფშა მიშართჷ 1985 წანას.
ერუანული პარკიშ ფართობი რე 1 747 კმ². ჯოხოდვალა მიღჷ თე პარკის დვალირ ვულკან ისლუგაშე (5 500 მ). თაქ იდვალაფუ გვალეფი: კიმსაჩატა (5 400 მ), ტატახაჩურა (5 252 მ) დო ლატარამა (5 207 მ). პარკიშ ტერიტორიას მეურს წყარმალუ არაბილია, ნამუთ ოდუდეს ეჭოფუნს კიმსაჩატიშ ობჟათე კართეეფს დო ნამუსჷთ თუდოლენ მალობას ჯოხო არომა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩილეშ ერუანული პარკეფი
ტეგუ
რეგუ თაშნეშე დეგუ (대구) — სიკაბეტაშ მეჯინათ მაანთხა ნოღა ობჟათე კორეას, სეულიშ, პუსანიშ დო ინჩონიშ უკული.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ობჟათე კორეაშ ნოღეფი
ედვარდ ალბერტ შარპეი-შაფერი
ედვარდ ალბერტ შარპეი-შაფერი გურაფულენდჷ ლონდონიშ ოუნივერსიტეტე კოლეჯის, სოდეთ თიში ომენცარე ხემანჯღვერი რდჷ გიშარჩქინელი ინგლისარი ფიზიოლოგი უილიამ შარპეი. გურაფაშ თებაშ უკულ შარპეი-შაფერი მუშენდჷ ომაფე ინსტიტუტიშ ფიზიოლოგიაშ პროფესორო. 1899 წანაშე მუშენდჷ ედინბურგიშ უნივერსიტეტიშ ფიზიოლოგაშ პროფესორო. 1933 წანაშე რდჷ ედინბურგიშ უნივერსიტეტიშ პროფესორი-ემერიტუსი. 1878 წანას შარპეი-შაფერიქ გინირთჷ ლონდონიშ ომაფე ჯარალუაშ მაკათურო. 1902 წანაშე რდჷ ედინბურგიშ ომაფე ჯარალუაშ მაკათური. შარპეი-შაფერი რდჷ ბრიტანეთიშ ფსიქოლოგიური ჯარალუაშ ართ-ართი დუმარსხუაფალი. 1911-1912 წანეფს მუშენდჷ ბრიტანეთიშ მენცარობეფიშ ასოციაციაშ პრეზიდენტო დო 1912 წანას ბრიტანეთიშ მედიცინაშ ასოციაციაშ პრეზიდენტო. 1913 წანას ბრიტანეთიშ მაფა ჯორჯ V-ქ შარპეი-შაფერის გინოჩჷ რაინდიშ ტიტული. ედვარდ ალბერტ შარპეი-შაფერი რდჷ ომაფე მენდალიშ, კოპლიშ მენდალიშ დო კამერონიშ პრემიაშ ლაურეატი.
ჯვ. წ. 653
ნაღურა
კატეგორია:
რუსული ნინა
რუსული ნინა — რუსი კათაშ ოდაბადური ნინა. ორხველჷ ინდოევროპული ფანიაშ ელახ სლავურ ნინეფს. რუსული ნინაშ ჭარალუაშ ისტორია იჭყაფუ X ოშწანურაშე.
ისტორია
XV ოშწანურშე რუსულ ნინას დიდ თირაფეფქ მოხვადჷ: მედინჷ ჟირობური რიცხუშ კატეგორიაქ, გოდინჷ წოდებით რთაფაქ, მიარონი რიცხუშ მეჩამობურ, ქიმინჯობური დო წიმიდვალირამ რთაფეფს ჯოხოსქილედიშ დობოლაფაქ გჷნირთჷ უნიფიცირებულო (-ам -ами -ах). მიარონი რიცხუს ჯოხოგიორთაშეეფი სქესიშ მეჯინათ ანწი ვე თირუ, კილოთაშ მასუმა პიჯიშო გეპატინჷ მანგარი т-ქ, ხვარებაშე გეგშართჷ რთული კილოთურ ფორმეფქ (პერფექტი, პლუსკვამპერფექტი), ანწი ვე ხვარებუაფუ აორისტი დო იმპერფექტი; არძა თე ფორმაქ დითირჷ ულირს -л დობოლაფათ (шёл, сделал, прыгнул...). თე პერიოდის რელიგიური ლიტერატურა, მენცარული ნახანდეფი იჭარუდჷ ლიტერატურლი სლავური ნინათ, მარა იურიდიული აქტეფი - ოკათე ნინათ.
რუსულ ერუანულ ნინაქ ფორმირაფა დიჭყჷ XVII ოშწანურას დო XIX-XX ოშწანურეფს ათუ შანულამი თირაფეფი. თიშ გოვითარაფაშა შანულამი ნორთი მიშეღჷ: დოსტოევსკიქ, ტოლსტოიქ, ალექსანდრე პუშკინქ დო შხვეფქ.
XVIII ოშწანურაშ ოჭყაფუს 1708 რუსული საერო ანბანქ გამნორთჷ საეკლესიოშა. ასოეფიშ მუდანობაქ მირკჷ, თინეფიშ მოღოზილობაქ გეძაკჷ. XVIII ოშწანურიშ II გვერდიშე ლიტერატურას საერო ხასიათი გილაჸუნსჷ.
ალექსანდრე პუშკინიშ ბორჯიშე იჭყაფუ ნინაშ გოვითარაფშ ახალი ხანა. თე ბორჯიშე იდგინუაფუ ახალი ლექსიკური, მორფოლოგიური, სინტაქსური, ფონეტიკური ნორმეფი. XX ოშწანურას რუსულ ოლიტერატურე ნინაშ გოვითარაფა მერსხუაფილიე მაქსიმ გორკიშ, ალექსანდრე ბლოკიშ დო შხვეფიშ ჯოხოეფწკჷმა.
ნინაშ დოხასიათაფა
რუსულ ნინას 5 ხონარიელიშ (а, о, у, е, и) დო 34 წოროხონარიელიშ ფონემა რე. მახვილამ ხონარიელეფი — а, о, е იშხვანერებუ უმახვილოეფიშე .სიტყვაშ ბოლო სჷმჷნამ წოროხონარიელი იჸუნგებუ. რუსულ ოლიტერატურე ნინას წოროხონარიელი г მახორცქუ რე დო ვართ სპირანტი. სჷმანამი დო ჸუნგა, თაშნეშე ლიბჷ დო მანგარი წოროხონარიელეფი აკმოქიმინუნა კორელატიურ ჭკობეფც. კანკალე წოროხონარიელი ვარა ხვალე მანგარიე ვარა ხვალე ლიბჷ. სიტყვაშ ოჭყაფუს დამახასიათაფალიე ასო о.
სტატუსი
ოფიციალური ნინა:
გოფაჩუაშ არეალი
რუსეთი, უკრაინა, ბელარუსი, ყაზახეთი, უზბეკეთი …
ლექსიკა
ფრაზეფი დო სიტყვეფი
რიცხუეფი
სქოლიო
კატეგორია:რუსული ნინა კატეგორია:სლავური ნინეფი კატეგორია:რუსეთიშ ნინეფი კატეგორია:სლავეფიშმარჩქინჯობა
მატიე ამალრიკი
მატიე ამალრიკი (Mathieu Amalric დ. 25 გჷმათუთა, 1965, ნეი-სურ-სენი) — ფრანგი არტისტი დო რეჟისორი. რე სეზარიშ დო ლუმიერეფიშ პრემიაშ ლაურეატი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1965 კატეგორია:ფრანგი არტისტეფი კატეგორია:სეზარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
დნესტრიშპიჯეთი
დნესტრიშპიჯეთი — მუშითგმოცხადაფილი სეპარატისტული სახენწჷფობური წჷმნაქიმინა მოლდოვაშ ტერიტორიას, თ.გ. დნესტრიშპიჯეთიშ მოლდავური რესპუბლიკა. თიში კონტროლიშ გიმე რე წყარმალუ დნესტრიშ კვარჩხანი წყარპიჯი, ნამუთ უმენტაშო ეთნიკური რუსეფით დო უკრაინალეფით რე დოხორელი, თაშნეშე მარძგვანი წყარპიჯიშ ნოღა ბენდერი.
ცინიშ დინასტია
მინი|მარცხნივ|250პქ|ცინიშ დინასტია ცინიშ დინასტია — ჩინეთიშ ეკონია ოიმპერატორე დინასტია. დარსხუეს მანჯურიალეფქ, ნამუეფით რდეს ცჷნდჷრშე მანჯურიაშა დინოხორაფილი კათა. ცინიშ დინასტია ჩინეთის 1644-1911 წანეფს მართჷნდჷ.
დნესტრიშპიჯეთი
1991 წანას მოლდოვაშე ზოხორინალაშ გჷმოცხადაფას მაჸუნჷ სეპარატისტული ყარაფეფიშ გოაქტიურაფაქ ქიანაშ შხვადოშხვა რეგიონეფს. თიმ წანას დნესტრიშპიჯეთიშ სლავურ მახორობაქ გჷმაცხადჷ დნესტრიშპიჯეთიშ მოლდავური რესპუბლიკა, მუსჷთ აკოანჯარაფილ კონფლიქტიქ მაჸუნჷ. ასე კონფლიქტი დოკონსერვებული (გოჸინილი) რე, ჸურეეფს შქას პიჯალათ ხურგას „რუსეთიშ საშვიდობო ნძალეფი“ გერე. სტატუსშე ამდღარშახ მეჸურს მორაგადაფეფი.
ცინიშ დინასტია
ლიტერატურა
კატეგორია:დინასტიეფი
დნესტრიშპიჯეთი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მუშითაღიარაფილი ქიანეფი კატეგორია:მოლდოვა
ბებესირი
ბებესირი, ტობეფიშ ბუნა აფხაზეთის გალიშ მუნიციპალიტეტის, წყარმალუ ოქუმის თუდონი მალობაშ ღანჩოს. დიდი ბებესირი დო ბებესირი გეხვილჷ ოქუმიშ მარძგვან განშე, ჭიჭე ბებესირი კვარჩხან განშე. ტობეფქ წჷმიქიმინჷ წყარპიჯიშ დიუნეფით წყარმალუეფიშ აშახვილუაშ გეშა. „დიდი ბებესირიშ“ ჟიდოხიშ ფართობი 0,61 კმ2, უდიდაში სიტომბა 4,5 მ, „ბებესირიშ“ 0,14 კმ2, 4,6 მ, ჭიჭე ბებესირიშ — 0,1 კმ2, 1,7 მ. ტობეფი იხვეიანებუნა ჭვემაშ დო დიხაშტუდონი წყარით. ჟიდოხიშ დიდი ნორთი ფორილი რე წყარჩანარულობათ. დიდარი რე ჩხომით. ბებესირს გჷმირინუანდეს ჩაიშ პლანტაციეფიშ ოწყარალო.
ლიტერატურა
კატეგორია:აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ ტობეფი
იუანიშ დინასტია
იუანიშ დინასტია — მონღოლეფიშ დინასტია, ნამუთ მართუნდჷ თეხანურ ჩინეთიშ ტერიტორიაშ დიდ ნორთის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩინეთიშ დინასტიეფი კატეგორია:მონღოლეთიშ ისტორია კატეგორია:დინასტიეფი
მოსოფელიშ უდიდაში აგლომერაციეფი
თუდო მოჸონაფილი რე მოსოფელიშ არძაშე უკაბეტაში აგლომერაციეფი.
უჩა ზუღა
უჩა ზუღა (ქორთ: შავი ზღვა; ბულგ.: Черно море; ბერძ.: Μαύρη Θάλασσα; რუმინ.: Marea Neagră; რუს.: Чёрное мо́ре; თურქ.: Karadeniz; უკრ.: Чо́рне мо́ре). ჯვეში ქორთული ჯოხო რე სპერის ზღვა. ანტიკურ ხანას ემუს ჯვეში ბერძენეფი დო ლათინეფი იშინანდეს მუჭოთ პონტოშ ზუღა ვარა ეუქსინიშ ზუღა (ბერძ. „Εὔξεινος Πόντος“, ლათ. „Pontus Euxinus“) — ობჟათე–ბჟაეიოლ ევროპაშ დო მორჩილი აზიაშ შქას გეხვილირი ზუღა, ნამუთ სქირონაშქა ზუღას მიარცხუაფუ ბოსფორიშ საროტით დო მარმარილოშ ზუღათ დო აზოვიშ ზუღას ქერჩიშ საროტით.
თეორიული ფიზიკა
თეორიული ფიზიკა რე ფიზიკაშ დარგი ნამუთ ირინუანს მათემატიკურ მოდელეფს დო აბსტრაქციეფს ფიზიკური ობიექტეფიშ, სისტემეფიშ დო ორთაშობური ფენომენიშ დაგურაფალო. თეორიული ფიზიკაშ კონტრასტული დარგი ექსპერიმენტული ფიზიკა რე, ნამუთ გიმირინუანს ექსპერიმენტულ მონწყილობეფს დო მეთოდეფს ფიზიკური ობიექტეფიშ დო ფენომენეფიშ ორკვიებელო.
მოსოფელიშ უდიდაში აგლომერაციეფი
კატეგორია:ნოღეფი კატეგორია:ურბანიზაცია
თეორიული ფიზიკა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფიზიკაშ დარგეფი კატეგორია:თეორიული ფიზიკა
უჩა ზუღა
ბოსფორიშ საროტიშენო მიშულირი ზუღაშ წყარიშ მუდანობა წარმოწანას მიანჭუაფუ 200 კმ³–ს. ზუღაშ მუკე–მუკე აკანეფშენ მიშაკათილი ლიგე წყარიშ მუდანობა წარმოწანას რე 320 კმ³, ნამუშ უდიდაში ნორთით მიშაკათუ შქაგურონა დო შქაგურონა–ბჟაეიოლუ ევროპაშე. ირიშენ გჷნძე დო წყარხვე წყარმალუ, ნამუთ უჩა ზუღას მიაკათუნი, რე დუნაი. შხვა დიდი წყარმალუეფი რე: დნესტრი, დნეპრი, ობჟათეშ ბუგი, იეშილირმაკი, ყიზილირმაკი, ჭოროხი, რიონი, ინგირი დო შხვა. არძაშე უდიდაში ჩქონი რე ყირიმიშ ჩქონი. კოკეფი ბრელი ვა უღუ, უდიდაშეფი რე ბერეზანი დო გვერიშ კოკი.
ეჭარუა
thumb|left|240px|უჩა ზუღა 1559 წანას. დიეგო ჰომემიშ პორტოლანი უჩა ზუღა ქიანაშ ართ–ართ არძაშე უდიდაში დინოკილერი წყარიშ მასივი რე. ზუღაშ ფართობი რე 422.000 კმ² ოდო არძაშე უტომბაში გიონჭაფუ – 2210 მ, ოშქაშე გიონჭაფუ – 1300 მ. ზუღაშ სიგინძა არძაშე მეტი რე ბურგასი–ქობულეთიშ ღოზის – 1167 კმ, არძაშე ონჭირე – 265 კმ. წყარიშ გენტირინა – 547 000 კმ³. ზუღაპიჯიშ გოჸუნელი სიგინძა მეხოლაფირო რე 4 000 კმ, ნამუშათ საქორთუოს 320 კმ. ორხველჷ, რუსეთიშ ფედერაციას – 395 კმ, უკრაინას – 1340 კმ, რუმინეთის – 215 კმ, ბულგარეთის – 317 კმ დო თურქეთის – 1365 კმ. უჩა ზუღაშ წყარი ჟირ ფათ ირთუ. ჟანგბადით ეფშა ჟილენი ფა, ნამუსჷთ „ცოცხალი/სქიდერი“ ფა ჯოხონ, გიანჭუაფუ 175–200 მ გიმე, ოდო 200 მ–შე გეჭყაფილო ქვინჯიშახ უჟანგბადო ფა რე დო შუროთ ვეძირე ორგანული სქიდალა (ხვალო ანაერობული ბაქტერიეფი). თე ჟირ–ფათ გორთილობა რე უჩა ზუღაშ არძაშე გიშაკერძაფილი მუშება, ნამუთ ვა უღუ ქიანაშ შხვა არძო ჰიდროგარსის. ჟილენი ფა თუდონშენ უმოსი ქექე რე დო თე ჟირ ფაშ წყარი ართიართწკჷმა ვეითახუ. ეიოშანალი რე ტომბა წყარს ეკოკორობილი რე H2S–შ დიდი მუდანობა.
ფაუნა
250px|thumb|უჩა ზუღა. გაგრა, 1915 წ. სქირონაშქა ზუღაშ გინაწონს უჩა ზუღაშ ფაუნა ჟირშენ უმოსი უღუნური რე. გვალო დინოხე 2000 ჯიშიშ შურდგჷმილი, ნამუშ 12%–ით ენდემური რე დო 300 ჯიშიშ უმარტივაში შურდგჷმილეფი, 650 შხვადოშხვა ჭიეფი, 640 კიბოიაშმაგურეფი, 200–შე მეტი ფერწო–მოლუსკეფი, 160 ჯიშიშ ჩხომეფი დო 150 ხოლო შხვა ჯიშეფი (სელაპი, დელფინეფი დო ა.უ.).
ოკო ქითქუას თიქით, ნამჷდა უჩა ზუღას შუროთ ვა ხე ოშქურანჯი იქთიოფაუნა.
საქორთუოშ უჩაზუღაპიჯი
უჩა ზუღაშ საქორთუოშ ზუღაპიჯი დიდო მიშაჭკირილ–გიშაჭკირილი ვარე დო ვა უღუ ტომბას გიშაკინელი ჩქონით დო ლუბეფით. შხვა აკანეფშენ უმოსოთ გიშაგორილი რე აფხაზეთიშ ზუღაპიჯი, სოდეთ წყარშა მიშულირი რენა ბიჭვინთაშ, სოუქსუშ, ჭითა შუქურაშ დო კოდორიშ ჩქონეფინ, მუნეფიშ შქას ეშასქილადირი მიუსერაშ, ახალი ათონიშ, სოხუმიშ დო ოჩამჩირეშ ლუბეფით. ფუთიწკჷმა, რიონწყარიშ დელტა გჷშაკვათუნს მუსხითგარენ ჭიჭე კოკის.
უჩა ზუღაშ ქვინჯი საქორთუოშ ზუღაპიჯიშე ხათე გიმიკინანს დო გვარიანო დიდი ფერდი დო გიმახონი უღუ. ენა გიშაკერძაფილო გიოხე აფხაზეთიშ განობას.
უჩა ზუღას არძაშე გჷშაკერძაფილი რე დო ედომუშამ სქირონაშქა ზუღას ანალოგი ჸუნს გურიაშ ზუღაპიჯიშ მიშაკვათილი – ურეკიშ (მაგნეტიტი) ნოკვათის მუში მაგნეტიტური ქვიშეფით. საქორთუოშ უჩაზუღაპიჯი ართ–ართი არძაშე უჯგუში მასვანჯებელი აბანი რე თელ ზუღაპიჯის, სოდეთ ოსვანჯური სეზონი წარმოწანას 6–7 თუთას ოჭირინდუანს.
ჯიმუანობა
ზუღაშ წყარიშ ჯიმუანობა საქორთუოშ ირი აკან–პიჯის 17 პრომილშე მერკე რე (ანატოლიაშ ზუღაპიჯის 18–შენ მეტი, ოშქაშეთ თელი ზუღაშ რე 22 პრომილიე), ნამუთ ქიანაშ ოკიანეშ ჯიმუანობაშ გინაწონს ჟირშა ნორკე რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:უჩა ზუღა კატეგორია:ატლანტიშ ოკიანეშ ზუღეფი კატეგორია:ზუღეფი ანბანიშ მეჯინათ
ჯვ. წ. 654
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 654 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
კორეული ნინა
კორეული ნინა – კორეალეფიშ ნინა.
ობჟათე დო ოორუე კორეას იჩიებუნა, კორეულო მორაგადეეფიშ რიცხუ 78 მილიონიშ უმოსი კოჩიე. ობჟათე კორეას კორეულიშ ლოკალური ჯოხოდვალა რე ჰანგუკმალი (hangukmal - 한국말), ვარა ჰანგუგეო (hangugeo - ჰანგულშა: 한국어, - ჰანჯაშა: 韓國語), ოორუე კორეას ხოსონმალი (chosŏnmal - 조선말), ვარა ხოსონო (chosŏnŏ - 조선어, 朝鮮語).
კორეული იზოლირაფილი ნინა რე, ნამუშ გენეტიკური რცხუეფით ხვალე ჰიპოთეტურო რე დოდგინაფილი. არძაშე გოფაჩილი ვერსიათ, თის ალტაურ ფანიას ორხველუანა (ფშხირას იაპონურ სახენწჷფოწკჷმა ართო). თეში ოსხირიე ფონეტიკური მანგობეფი, სტრუქტურული მეგურაფეფი, ეტიმოლოგიური მუნაჩემეფი. შხვა ვერსიათ, თინა ტუნგუსურ-მანჯურულ ნინეფს ორხველჷ.
კირკ დუგლასი
კირკ დაგლასი (Kirk Douglas; დ. 9 ქირსეთუთა, 1916 — ღ. 5 ფურთუთა, 2020) — ამერიკალი კინოშ დო თეატრიშ არტისტი, პროდიუსერი დო რეჟისორი. არტისტი დო პროდიუსერი, მაიკლ დუგლასიშ მუმა რე.
კორეული ნინა
ზოგადი ჩინებეფი
Internet : .kr
კირკ დუგლასი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:ამერიკალი ურიეფი
კონფლუენსიაშ დეპარტამენტი
კონფლუენსიაშ დეპარტამენტი (Departamento Confluencia) — დეპარტამენტი არგენტინას, ნეუკენიშ პროვინციას.
არგენტინაშ სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფით, 2001 წანას დეპარტამენტიშ მახორობა 314 793 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 7 352 კმ² რე.
დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა ნეუკენი.
კორეული ნინა
კორეული ნინაშ დიალექტეფი
კორეულს მუზმარენი დიალექტური ფორმა უღუ:
ჭარალუა IV ოშ-შე, XV ოშწანურას დარსხუეს დორხველი ანბანი. ოორუე კორეას თინა ირინუანს კორეულ ჭარალუას, ობჟათეს - წყორილ, კორეულ-ჩინურს.
სტატუსი
ოფიციალური ნინა:
გოფაჩუაშ არეალი:
ობჟათე კორეა (40 მლნ), ოორუე კორეა (19 მლნ), ჩინეთი (ძილინი, 1,8 მლნ), იაპონია (0,7 მლნ), რუსეთი (0,3 მლნ), ააშ (0,3 მლნ)...
გრამატიკა
...
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:იზოლირაფილი ნინეფი კატეგორია:კორეული ნინა
ჯონ კერინი
ჯონ კერინი (დ. 21 გჷმათუთა 1964, ნიუ-იორკი, ააშ) — ამერიკალი პროდიუსერი, მუსიკოსი დო ხანტუ. თინა ჩინებულიე, მუჭოთ 1987-1994 წანეფც ფინქ ფლოიდიშ სესიური მუსიკოსი (კლავიშამ ინსტრუმენტეფი). გეძინელი მუსიკოსიშ სახეთ თინა წოროხანდენდჷ დევიდ გილმორწკჷმა (2006) დო როჯერ უოტერსწკჷმა (1999-ამდღარშახ). 1980-ამ წანეფც თის ჯოხოქ გუოლჷ ბუნას Industry.
აგასტია-მალაი
აგასტია-მალაი (അഗസ്ത്യകൂടം; அகத்தியர் மலை) — გვალა ინდოეთიშ ობჟათეშე.
სიმაღალა ზუღაშ დონეშე — 1864 მ. გვალა იდვალუაფუ ინდოეთიშ შტატი კერალას, ტამილნადუშ შტატიშ ხურგაწკჷმა, კარდამონიშ გვალეფიშ ობჟათეშე.
გვალაშ კართეს იდვალუაფუ წყარმალუეფიშ კარამანაშ დო ტამბრაპარნიშ ოდუდეეფი.
გვალაშ ჯოხო შანენს „ქჷნდჷრს (გვალა) აგასტი“, ნამუთ, აბანური რწუმათ, დო თაჸურეშე ტამილეფს მოუღჷ მუნეფიშ ნინა. გვალაშ საკრაური შანულობა უღუ აბანური ინდუისტეფშო.
გვალაშ ელმოლს აკოქიმინელი რე ბიოსფერული ტყაჩირი აგასტია-მალაი, ფლორა დო ფაუნაშ ოშა-გოშა წჷმმარინაფალეფით.
სქოლიო
კატეგორია:ინდოეთიშ გვალეფი კატეგორია:კერალაშ გვალეფი კატეგორია:ბჟადალი გატეფი
დერიკვარააძიში
დერიკვარააძიში, ჯიშთური ტობა კოდორიშ ქჷნდჷრიშ ოორუე კართეს, საქორთუოს, აფხაზეთის, ოჩამჩირეშ მუნიციპალიტეტის, ზუღაშ დონეშე 2548 მ. ტობაშ ჟიდოხიშ ფართობი 0,08 კმ2, მაქსიმალური სიტომბა 22 მ. ირდუ თირიშ, ჭვემაშ დო დიხაშთუდონ წყარეფით.
ლიტერატურა
კატეგორია:აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ ტობეფი
მარწკინდეფიშ მაზოჯალი: მარწკინდიშ ოჯიმალე
„მარწკინდეფიშ მაზოჯალი: ორწკინდიშ ოჯიმალე“ (The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring) — 2001 წანაშ ფენტეზიშ ჟანრიშ ფილმი, გინოღალირი რეჟისორ პიტერ ჯექსონიშე. ათე ფილმი ერსხუაფუ ჯ.რ.რ. ტოლკინიშ რომანს „მარწკინდიშ მაზოჯალი“, კერზოთ — თიში მაართა ნორთის „მარწკინდიშ ოჯიმალეს“.
სიუჟეტი
60 წანაში უკული ბილბო მარწკინდის უტენს ჯიმასქუას, ფროდო ბეგინსის. შეტყვენს, ნამდა მარწკინდი საურონს ორხველუ, ჯადოსანი განდალფ სქიბუშფერი ფროდოს ართხილენს, ნამდა საურონიშ ნძალეფი თისი გორნა. განდალფი ჭოფუნს სემუაიზ გემჯის, ფროდოშ მებაღუეს, ნამუქჷთ თინეფიშ ჩიებას ოსინთეწკჷმა ირჩქილუანს დო ფროდოწკჷმა ართო შაირიშე ოჯღონანს. მუ იზენგარდიშა მეურს, თიშენ ნამდა შეხვადას მუში ორდენიშ მაჯღვერს, სარუმან ჩეს. თიშე განდალფი გეგენს, ნამდა საურონქ ნაზგულეფი მარწკინდიშ ოგორუშა გუტუ. სარუმანი იჸი საურონიშ მოინალე. თინა განდალფის ჭოფუნს დო ყორშიშ წვანდის იტენს. საურონიშ ორკეფს თინა უზოჯუნს, ოლიმარი ანჯარიშ ღოლამას დო დარსხუანი ორკ მალჷმორეფიში ახალი ბუნაა, ურუკ-ჰაეფი.
გინორთი წინგიშე
ჯექსონქ, უოლშიქ დო ბოიენსიქ მიარეშა თირეს სცენარი, თიშენ ნამდა თინა უმოსო კომპაქტური რდუკო დო პერსონაჟეფით ხოწილი სახეთ ქოჸოფედესკო წუმოორინელინ. ჯექსონქ ოშინუ, ნამდა თიში თარი ზალამი რდჷ კათა გუჯინუკონ ფროდოს დო მარკინდის. ფილმის ნაძირეფუ რე წოხოლენისტორია, ნამუსჷთ ნაძირეფუ რე მარწკინდიშ კუნტა ისტორია დო მუჭო მოხვადუ თიქი ბილბოწკჷმა.
სქოლიო
კატეგორია:მარწკინდეფიშ მაზოჯალი კატეგორია:ფენტეზი ფილმეფი კატეგორია:2001 წანაშ ფილმეფი კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი კატეგორია:ჯ. რ. რ. ტოლკინიშ ნახანდეფიშ ეკრანიზაციეფი კატეგორია:პიტერ ჯექსონიშ ფილმეფი
მარსა (მალტა)
მარსა (Il-Marsa) — ნოღა მალტას. ნოღაშ მახორობა — 4,401 ადამიერი (2014 წანაშ მელახიშ ფასებათ).
კატეგორია:მალტაშ ნოღეფი
კოკი
კოკი – ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტის, ოდიშ–გურიაშ რზენს. წყარმალუ ინგირწყარიშ კვარჩხანი ოძგაშე, 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 887 ადამიერი.
ოფუტეშ ჯოხობუთ თე წყარმალუწკჷმა რე მერცხუაფილი. ოფუტეშ დუც დო ეკონიასჷთ ხჷმელოშ ტომბას მიშმეჭკირუ წყარმალუშ ნოჸელეფი, ნამუსჷთ მარგალეფი „ნოღელას“ უძახჷნა, თაშნე, თე ნოჸველეფი აკმოქიმინნა „კოკის“, (ქორთულო კუნძული). ოფუტეშ ჯოხოდვალაქჷთ თაჸურეშე გორჩქინდჷ. წყუეფს მოშინაფილი რე XVI ოშწანურაშე.
კატეგორია:ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
აშვინა
აშვინა (अश्विन, "სინთე"), ვარდა აშვაიუჯა — თუთა ინდუისტურ კალენდარს, ინდოეთიშ ართამ ერუანულ კალენდარს აშვინა წანაშ მაშკვითა თუთა რე, ნამუთ იჭყაფუ 23 ეკენიას დო ითებუ 23 გჷმათუთას. აშვინას 30 დღა რე.
მუსხირენი შანულამი რელიგიური დღახუ იტარებუაფუ აშვინაშ თუთას. თინეფშა მიშმურს დურგა-პუჯა (თუთაშ 6—10 რიცხუეფი), დასარა (10 რიცხუ), დივალი (29 რიცხუ) დო ფესტივალი კოჯაგირი. ეიშინუას ოკო ბხუტა-პურნიმა — აშვინაშ თუთაშ გოფშა თუთაშ დღა, მუჟამსჷთ თაყვანსცენა ბხუტეფს დო შხვადოშხვა შურეფს. თაშნეშე რჩქინელი რე დღახუ ინდრამაჰა, ვარდა ინდრამაჰოტსავა ("ინდრაშ დღახუ"), ნამუთ წმარინუანს ინდრაშ შტანდარტიშ ჟიეკინაშ ცერემოანის.
კატეგორია:ინდუისტური კალენდარიშ თუთეფი
ბჟადალი საბერძნეთი
ბჟადალი საბერძნეთი (Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδος) — ადმინისტრაციული პერიფერია საბერძნეთის, ნორთობურო იკათუანს ისტორიულ-გეოგრაფიულ რეგიონეფს: პელოპონესის დო ცენტრალურ საბერძნეთის.
ადმინისტრაციულო მიშმურს 2 ნომი:
პერიფერიაშ ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოღა პატრა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საბერძნეთიშ პერიფერიეფი
დეჰრადუნი
დეჰრადუნი (देहरादून) — ნოღა ინდოეთიშ ოორუეშე (შტატი უტარაკჰანდიშ ნანანოღა), იდვალუაფუ სივალიკიშ ქჷნდჷრეფიშ კართეს, შტატიშ ნანანოღა, უშხუაში სატრანსპორტო ცენტრი (თაქ ითებუ რკინაშ შარაშ თი ნოჸელა, ნამუთ დელიშე მეურს ინდოეთიშ ოორუეშა). თეშ მოხ, დეჰრადუნს იდვალუაფუ შარა, ნამუთ უტარაკჰანდიშ გვალამი რაიონშა მეურს.
ნოღაშ მახორობა - 714 223 ადმ (2011 წანაშ ფასებათ).
ნოღა რე კლიმატური კურორტი. ნოღაშ ეკონომიკა წჷმარინუანს ჩაიშ გჷნომუშებას დო პოლიგრაფიულ წარმებას.
დეჰრადუნიშ ოორუეშე 34 კილომერტიშ მალობას იდვალუაფუ ოგვალე კურორტი მასური, ნამუშ ჸუდეეფიშ ორთვალეფი მოჩქჷ დეჰრადუნშე. დეჰრადუნიშ ოორუეშე იდვალუაფუ ჰიმალაიეფიშ ობჟათე კართეეფი, ნამუთ შხირი ტყალეფითი რე ფორილი, არხოს მადვალუ ქჷნდჷრეფიშ კონკაშე ტაროზის შილებე უმაღალაში კონკეფიშ, ნანდა-დევიშ დო კამეტიშ ძირაფა.
სქოლიო
კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი კატეგორია:უტარაკჰანდიშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ შტატეფიშ დო ტერიტორიეფიშ ნანანოღეფი
აგრა
აგრა (आगरा; ურდუ آ گرہ) — ნოღა ინდოეთის, წყარმალუ ჯამუნაშ წყარპიჯეფს, უტარ-პრადეშიშ შტატიშ ოორუე ნორთის, შტატიშ ნანანოღა ლაქნაუშე 363 კმ-ით ბჟადალშე დო ქიანაშ ნანანოღა დელიშე 200 კმ-ით ობჟათეშე. ნოღა ართ ბორჯის წჷმარინუანდჷ ინდოსტანიშ ნანანოღას. 1,746,467 მახორობათ (2011 წ.), ნოღა უტარ-პრადეშიშ ართ-ართი არძოშე დოხორელი დო ქიანას სიკაბეტათ მა-19 არძოშე მიარეკათამი ნოღა რე. დინმაკათინე წყარეფიშ 80% წყარმალუ იამუნას დინმაკათუ დო აგრა ინდოეთიშ მა-20 არძოშე დოწინდარაფილი ნოღა რე.
ნოღა იშინუაფუ ეპიკურ პოემა მაჰაბჰარატას, აგრევანაშ ჯოხოთ, მუთ „ტყაშ ხურგას“ შანენს. ლეგენდა ნოღაშ დორსხუაფას სიკვარ-რაჯპუტიშ მაფას — რაჯა ბადალ სინგჰის მიოჭარანს (დოხოლ. 1475), ნამუშ ჯიხა ბადალგარჰი ხოლო ასეიანი ჯიხაშ არხოს გედგჷდჷ. მარა, XI ოშწანურას, სპარსი პოეტი მასუდ სად სალმანი ეთმეჭარუნს კონწარ ლჷმას აგრაშ ჯიხაშა, ნამუთ სულთან მაჰმუდ გაზნევქ ეჭოფუნ. 1506 წანას, სულთან სიკანდარ ლოდიქ მუში ნანანოღა მაართათ გეგნიღჷ დელიშე აგრაშა. 1517 წანას, სულთანქ დოღურჷ დო მუმალ ჩხორო წანაშ გოძვენას ხვისტა თიშ სქუას, იბრაჰიმ ლოდის უკებუდჷ, ნამუქჷთ 1526 წანას, პანიპატიშ ლჷმას დემარცხჷნ. 1526 - 1658 წანეფს, ნოღა მოგოლი იმპერატორეფიშ ნანანოღა რდჷ. ზუსტას თე პერიოდშე დასქიდჷ აგრას მოგოლეფიშ არქიტექტურულ მინუშეფქ დო ასე თარი ტურისტული ოქინაფუეფი რე, ნამუთ შქას არძოშე გიშაგორილი რე თაჯ-მაჰალი, აგრაშ ჯიხა დო ფატეჰპურ-სიკრი — სუმხოლო მიშმურს იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ძეგლეფიშ ერკებულშა.
სქოლიო
კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი
ჭიათურა
ჭიათურა — ნოღა საქორთუოს იმერეთიშ აკანს, ჭიათურაშ მუნიციპალიტეტიშ ადმინისტრაცული ცენტრი. ნოღას ოხორანს 12 803 მახორუ (2014). მახორუეფიშ 99,1 % ქორთუეფი რენა, 0,5 % სომეხეფი.
სქოლიო
კატეგორია:საქორთუოშ ნოღეფი კატეგორია:იმერეთიშ აკანიშ ნოღეფი
ვისლა
ვისლა თაშნეშე ვისუა (Wisła, Vistula) — წყარმალუ პოლონეთის, ბალტიაშ ზუღაშ არძოშე უგჷნძაში წყარმალუ, წყარიანობათ მაჟირა რე ნევაშ უკული. სიგჷნძა 1068 კმ., ღანჩოშ ფართი — 198,500 კმ². ვისლა იჭყაფუ კარპატეფიშ გვალეფს, ზუღაშ დონეშე 1065 მეტრის დო გიშმურს პოლონეთიშ უკაბეტაშ ნოღეფს: კრაკოვს, სანდომიეჟის, ვარშავას, პუოცკის, ვუოცუავეკის, ტორუნს, ბიდგოშჩის, სვიეცეს, გონიონძის, ტჩევის დო გდანსკის. ვისლაშ კვარჩხან ნადუეფი რე: ნიდა, პილიცა, ბზურა, ბრდა, ვდა, მარძგვან ნადუეფი: დუნაეცი, ვისლოკა, ვიეფში, ნარევი, დრვენცა.
ოდრა
ოდრა, ოდერი (Odra, ჩეხ. Odra, Oder) — წყარმალუ ჩეხეთის, პოლონეთის დო გერმანიას, მიშმურს ბალტიაშ ზუღაშა. სიგინძა 854 კმ. სიგინძათ მაჟირა წყარმალუ პოლონეთის. აუზიშ ფართი 118,861 კმ². უდიდაშ ნადუეფი: ნისა-ლუჟიცკა, ვარტა, ინა, ბუბრი.
ჯვ. წ. 655
ნაღურა
კატეგორია: