cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
საჯიჯაო
სხუნუეფიშ ხეშუულებაშ მიშაღალაშახ, გაღმა საჯიჯაოს 2 ოხვამე ფუნქციონირენდჷ, ჟირხოლო წიმინდე გიორგიშ ჯოხოდვალაში რდჷ; ზენს გედგუდჷ იოანე ნათელმიმაჩამალიშ ჯოხოდვალაშ ოხვამე, თა გითიხვამანდჷ დო საწირი შხურით მიშჷ თინა, მისჷთ „ხვამა“ ვალო გეძუდჷნ. სამანგათ, საგვარეულოშ უნჩაში ხანერი კოჩი იასონ სერგია, ირ თანაფაშ მაჟირა ჟაშხას, მუში ჯულაშ ოხვამალო ვითოშნერი მეკონ-მოკონეფით დო სანთელეფით ეკმიშჷ დო საწირს წირენდჷ ოხვამეს. ზენს ღალუ პარტიკიშ მარძგვანი წყარპიჯის გედგჷ შქა ოშწანურეფიშ ჯიხა, ნამუთ გვიან შქაოშწანურეფს ჩიჩუეფიშ საგვარეულოშ ჯიხას წჷმარინუანდჷ. ჩინებული მენცარიშ პარმენ ზაქარაიაშ მეჯინათ, ძეგლი XVII ოშწანურაშ მაართა ნორთით ითარიღებუ. გაღმა საჯიჯაოს მორჩილი ბექის, წყარმალუ ზანაშ მარძგვანი წყარპიჯის გედგ მიარყორშამი ჯიხა, ნამუთ ჭყანიერო რე დაღამაკებული. ზუგუშ კართეს იძირებე შხვადოშხვა პერიოდიშ დიხაჭაბუშ ჭკუდიშ ფრაგმენტეფი.
საჯიჯარი რდჷ დიდი მენცარი პლაზმური და ატომური ფიზიკაშ დარგის, პროფესორი. ართ-ართ ფიზიკურ მოლინას, ნამუთ ქორთუ მენცარქ დიგურუნ დო უკული ამერიკალ მენცარ მაკმილანქ დადასურუნ, ქვარცხავა-მაკმილანიშ ელექტრო-დინამიკური ეჩქარაფაშ ეფექტი ჯოხო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ხობიშ მუნიციპალიტეტიშ თემეფი
ველიკოპოლსკიშ სავოევოდე
გალერეა
კატეგორია:პოლონეთიშ სავოევოდოეფი
.gu
.gu — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) გუამიშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
gu კატეგორია:კომუნიკაციეფი გუამს
ტყილი
მინიატიურა|ადამიერიშ ტყილი ტყილი (lien, splen) — ადამიერიშ დო გაგაჩამ ჩხოლარეფიშ (უღვეეფიშ დო კანკალე ჟირნეროშურმაღელი ჩხომიშ მოხ) ქვარაშ გვამიშ ცანდი ორგანო, ნამუთ იმუნური სისტემაშ არძაშე შხუ ორგანო რე დო ოკათჷ ზისხირიშ მიმოულაშ დო ლიმფურ სისტემას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ორგანოეფი
.im
.im — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) მენიშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
im
1314
კატეგორია:
1313
კატეგორია:
კარინთია
კარინთია ვარ-და კარინტია (Kärnten, Koroška) — ავსტრიაშ ფედერაციული დიხა. იდვალიაფუ ქიანაშ ობჟათეშე. მანანოღა დო უკაბეტაში ნოღა — კლაგენფურტი. მახორობა — 564.513 ადამიერი (2022).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ავსტრიაშ დიხეფი
დურანგო (ნოღა)
დურანგო (Victoria de Durango) — ნოღა ცენტრალურ მექსიკას. დურანგოშ შტატიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ნოღას 654 876 ადამიერი ოხორანს(2015).
თაშნეშე ქოძოროთ
კატეგორია:მექსიკაშ ნოღეფი
ეპიკურე
ეპიკურე (ბერ. Ἐπίκουρος, დ. დოხოლაფირო ჯვ.წ. 341, სამოსი, საბერძნეთი — ღ. დოხოლაფირო ჯვ. წ. 270, ათენი, საბერძნეთი) — ჯვეში ბერძენი ფილოსოფოსი, ეპიკურეიზმიშ დუმარსხუაფალი.
ეპიკურე დაბადებე სამოსის. ბაღანობას ჯგირი ფილოსოფიური გონათაფა მეუღებუ. უკულიან პერიოდის, ათენს დურსხუაფჷ მუში ფილოსოფიური სკოლა.
ეპიკურეშ აზრით ფილოსოფიაშ ღანკი რე ბედინერი რინაშ მეჭირინაფა, რინაშ ნამუთ იხასიათებუ "ათარაქსია"-თ დო "აპონია"-თ. ეპიკურეშ აზრით ღურათ ითებუ ადამიერიშ რსხული დო შური დო ადამიერეფს თიშა ოკო ვაშქურუდან. ეპიკურეს ჯერდჷ ნამდა ღორონთეფი არსებენა მარა თინეფი ვერიებუნა ადამიერეფიშ ცხოვრებას. ეპიკურე ოგურუანდჷ ნამდა ადამიერეფქ ოკო იცხოვრან ეთიკურო, იშგურშენ ვარ გლახა ცხოვრებაშ გეშა თინეფს ღორონთი დასაჯენსინჷ, ხვალე თიშენ ნამდა გლახათ ცხოვრებას უკულ მაჸუნუ ნარღი დო ჸათაშ ცხოვრებათ "ათარაქსია"-შა ვემიჭირინე.
ეპიკურე რდჷ ემპირიზმიშ პროპონენტი. ეპიკურეშ ფილოსოფიური იდეეფიშა დიდი გოლინა იღვენუ დემოკრიტექ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბერძენეფი კატეგორია:ბერძენი ფილოსოფოსეფი
ჯონ სტიუარტ მილი
ჯონ სტიუარტ მილი (ინგლ. John Stuart Mill; დ. 20 მესი, 1806, პენტონვილი, მიდლსექსი, ინგლისი — ღ. 7 მესი, 1873, ავინიონი, ვოკლუზი, საფრანგეთი) — ინგლისარი ფილოსოფოსი, ეკონომისტი დო პოლიტიკოსი.
ჯონ სტიუარტ მილიქ მიშეღჷ დიდი თია სოციალური თეორიაშ, პოლიტიკური ფილოსოფიაშ დო პოლიტიკური ეკონომიკაშ რკვიებაშა. მილი მერჩქინელი რე კლასიკური ლიბერალიზმიშ ართ-ართ უდიდაშ წჷმმარინაფალო დო XIX ოშწანურაშ ართ-ართ შანულამ დო გოლინიან ფილოსოფოსო.
ჯონ სტიუარტ მილი რდჷ ორდოიანი პროპონენტი უტილიტარიზმიშ - თეორიაშ, ნამუშ დუმარსხუაფალო ჯერემი ბენტამი რე მერჩქინელი.
სტიუარტ მილიქ მიშეღჷ დიდი კონტრიბუცია მენცარული მეთოდოლოგიაშ რკვიებაშა, ჸათე ოკითხურს მილიშ რკვიებეფი გერსხილი რე უილიამ უეველიშ, ჯონ ჰერშელიშ, ოგიუსტ კონტიშ დო ალექსანდრ ბენიშ იდეეფს.
ჯონ სტიუარტ მილი 1865-1868 წანეფს ოკათუდჷ გოართოიანაფილი ომაფეშ პარლამენტის. რდჷ ლიბერალური პარტიაშ მაკათური დო ოსურეფიშ ნებეფიშ აქტივისტი. 1865-1868 წანეფს უკინებუდჷ სენტ-ენდრიუშ უნივერსიტეტიშ რექტორიშ პოსტი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი ფილოსოფოსეფი კატეგორია:ინგლისარი ეკონომისტეფი კატეგორია:ინგლისარი პოლიტიკოსეფი
1315
კატეგორია:
.il
რესურსეფი ინტერნეტის
il
1316
კატეგორია:
ბიგნონიაშობურეფი
იკათუანს დოხოლაფირო 120 გვარს დო 800 გვარობას, ნამუთ თარო გოფაჩილი რე ობჟათე ამერიკაშ ტროპიკეფს დო სუბტროპიკეფს. საქორთუოს ტყარი ფორმეფი ვაჩანს.
კულტივირაფილი რე დიდი ზჷმაშ ჯა კატალპა (Catalpa bignonioides),კარკატია ბართვი ვაზისტანა (Campsis radicans), კანკალე გვარობა ირზენს ანდაღებულ მარქვას — თ. ჯ. პალისანდრიშ ჯას.
ლიტერატურა
*
ვარახიელ თარანგელოზი
ვარახიელ თარანგელოზი (ברכיאל — ღორონთიში კურთხელი, Βαραχιήλ) — ქირსიანობას (უმენტაშო მართლმადიდებელურ ტრადიციას) ღორონთიში კურთხუაში თარანგელოზი  — "„…ვარახიელიშით გჷნმურს ღორონთიში კურთხუა, მარდი, არძონერ საქმეშა, არონერ ოჸოფარინე ოკითხირეეფშა“.
ვარახიელ თარანგელოზიშ ჯოხო ჩინებული რე ხვალე, XV ოშწანურაშ მოღალე კათოლიკე ბერი ამადეუს პორტუგალიარიშ „გჷმოცხადაფაშე“. ბიბლიას (თინეფს შქას სახარებას) ვარახიელი ვა რე შინელი. XVIII—XIX ოშწანურეფიშ იკონოგრაფიას ვარახიელ გჷმიხანტუაფუ ხეს პეულეფით „ნამუთ მუშ კიდირით მეუღუ ჩე ვარდეფი, მუჭოთ ღორონთიშ ზოჯუათ ადამიერეფშა ჯილდოშ გინოჩამა ხვამაშ, ხანდაშ დო მორალურ რჯებაშ გეშა “.
ვარახიელი კატეგორია:ანგელოზეფი იუდაიზმის კატეგორია:თარანგელოზეფი
.id
.id — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) ინდონეზიაშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
id
1317
კატეგორია:
.ie
.ie — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) ირლანდიაშ რესპუბლიკაშო.
იერომიელ თარანგელოზი
იერომიელ თარანგელოზი ( — „ღორონთიშ დიდება", „ღორონთიშა ამაღალაფა", იერაჰმილი; რამიილი), — ქირსიანულ დო იუდეურ ანგელოლოგიას ართ-ართი თარანგელოზი. მოშინელი რე ვაკანონიკურ ჯვეშაპიანურ ეზდრაშ მასუმა წინგის, სოდე თინა ურიელ თარანგელოზიწკჷმა მერთჷ მოშქვაფირ ეზდრაშა უგამუდჷ ქიანაშ დალიაშ გეშა ოკითხირეეფს.
ხატეფს იერომიელ თარანგელოზი ტრადიციულო გჷმიხანტუაფუ მარძგვან ხეს სახსწორით.
კატეგორია:ანგელოზეფი ქირსიანობას კატეგორია:ანგელოზეფი იუდაიზმის კატეგორია:თარანგელოზეფი
.lt
.lt — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) ლიეტუვაშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
lt
პანკრეასი
ლიტერატურა
კატეგორია:ორგანოეფი კატეგორია:ანატომია
ნორშვი
ნორშვი შილებე შანენდას:
1319
კატეგორია:
ჰარი პოტერი დო ღურაშ ოჩუქერეფი - ნორთი 1
სქოლიო
კატეგორია:ფილმეფი ჰარი პოტერიშ გეშა კატეგორია:ბრიტანული ფილმეფი კატეგორია:2010 წანაშ ფილმეფი კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი
ვარმინო-მაზურიშ სავოევოდე
ვარმინო-მაზურიშ სავოევოდო (Województwo warmińsko-mazurskie) — სავოევოდე პოლონეთის. იდვალუაფუ პოლონეთიშ ოორუეშე. სავოევოდეშ ცენტრი რე ნოღა ოლშტინი. მახორობა – 1,427,091 ადამ. (2006). ფართობი – 24.173 კმ².
დირსხჷ 1999 წანაშ 1 ღურთუთას, ოლშტინიშ, ელბლონგიშ დო სუვალკიშ სავოევოდეეფიშ კაბეტი ნორთიშ აბანს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პოლონეთიშ სავოევოდოეფი
1320
კატეგორია:
არითმეტიკა
არითმეტიკა (ἀριθμός „რიცხუ“) — მათემატიკაშ უჯვეშაში დო ულექინაში გჷმნართი, ნამუთ იკათუანს რიცხუეფიშ ელემენტარულ ფორმეფს (ნატურალური, ნთელი, რაციონალური) დო თიშე ულექინაში არითმეტიკულ ოპერაციეფს (აკოძინა, გამორკება, გამიარება, გორთუალა). ტერმინი უმაღალაში არითმეტიკა თაშნეშე რიცხუეფიშ თეორიაშ მოჯვეშაფილი ჯოხო რე.
მალდივიშ პრეზიდენტი
მალდივიშ პრეზიდენტი (დივეჰი: ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ) — სახენწჷფო მადუდე, თარობაშ მადუდე დო რესპუბლიკაშ მაართა მენოღალე, მალდივიშ აკოანჯარაფილი ნძალეფიშ თარსარდალი.
მოქიმინჯე პრეზიდენტი — იბრაჰიმ მოჰამედ სალიჰი.
სქოლიო
კატეგორია:მალდივი კატეგორია:აზიაშ ქიანეფიშ პრეზიდენტეფი *
მიხეილ სალტიკოვ-შჩედრინი
მიხეილ ევგრაფიშ სქი სალტიკოვ-შჩედრინი (რუს. Михаи́л Евгра́фович Салтыко́в-Щедри́н, თახმი გვარი: სალტიკოვი, ფსევდონიმი: შჩედრინი, დ. 27 ღურთუთა [ჯვ.სტ. 15 ღურთუთა], 1826, ოფუტე სპას-უგოლი, კალიაზინიშ უეზდი, ტვერიშ გუბერნია, რუსეთიშ იმპერია — ღ. 10 მესი [ჯვ.სტ. 28 პირელი], სანქტ-პეტერბურგი, რუსეთიშ იმპერია) — რუსი ჭარუ დო სატირიკოსი. შინელი რე რომანეფით: "ართი ნოღაშ ისტორია" დო "პატონი გალოვლიოვეფი".
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეფი კატეგორია:რუსი ჭარუეფი კატეგორია:რუსი სატირიკოსი ჭარუეფი
1321
კატეგორია:
გუგუტიანთკარი
გუგუტიანთკარი — ოფუტე ბჟაეიოლ საქორთუოს, დინოხოლენი ქართლიშ აკანიშ გორიშ მუნიციპალიტეტის (მერეთიშ თემი) დინოხოლენი ქართლშ ვეს, წყარმალუ ჭარებულაშ (აძურაშ მარძგვანი ნადუ) მარძგვანი წყარპიჯის. ზუღაშ დონეშე 920 მეტრი, ნოღა გორიშე — 32 კილომეტრის.
დემოგრაფია
2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს 144 ადამიერი ოხორანს.
სქოლიო
კატეგორია:გორიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
სერაფიმეფი
მინი|სერაფიმი სტამბულიშ აიასოფიაშ ოხიდაშე სერაფიმეფი (დაჩხირამი, ღორონთიშო ჸოროფათ მორინელი) — ართ-ართი წოდება ჟიცაშურ იერარქიაშე. ღორონთწკჷმა არძაშე არხოს მარენჯი (ეს. 11, 26) რინუეფი. სერაფიმეფი მუკი-მუკი გურენა ღორონს, თინეფი ჟირი სუათ იფორჷნა სახეს, მუჭოთ უჭარაფუ ღორონთიშ ჯინაში, ჟირით იფორჷნა კუჩხეფს, თინეფს ღორონთქ ვაძირასჷნ დო ჟირით — გილაფურინჷნა, არსულქნ ღორონთიშ არძა ზოჯუან, თეწკჷმა ირიათო ხვიენა დო ადიდენა ღორონთს. თინეფი არაძაშე უმაღალაში შურიელი რინუეფი რენა დო იერარქიას პირველ აბანს იკენა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჟიცაშური იერარქია კატეგორია:ანგელოზეფი ქირსიანობას
DC-შ გოფაჩილი ოქიანუ
DC-შ გოფაჩილი ოქიანუ (DC Extended Universe) — ფენტეზიშ ჟანრიშ ფილმეფიშ სერია, ნამუთ დორსხუაფილი რე ათე ჯოხოშ DC კომიქსეფს. DC სტუდიაქ ფილმეფიშ გინოღალაქ დიჭყჷ 2013 წანას ფილმით ფულანდიშ კოჩი, სოდეთ თარ როლს არსულენს ჰენრი ქევილი, უკული 2016 წანას გიშართჷ სერიაშ ჟირ ფილმიქ, ბეტმენი სუპერმენიშ აწმარენჯო: სამართალიანობაშ გითოლაფა დო დუდიშმაჸვილუეფიშ ბუნა. 2017 წანას გიშურს სერიაშ წკარით მაანთხა ფილმი სარკო ოსური.
ფილმეფიშ სერია ითებუ ფილმით წვანე ოსინთეშ გამა კათა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი
.lu
.lu — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) ლუქსემბურგიშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
lu
1322
კატეგორია:
ზისხირი
350px|thumb|right|კვარჩხიშე მორძგვშა – [[ერითროციტეფი, თრომბოციტეფი, ლეიკოციტეფი]]
ზისხირი (sanguis, αἷμα - ჰაიმა) – გიშაკერძაფილი თხიერი ნორშვი. გურიშ მეშქაშობათ, ცირკულირენს ზისხირიშ მიმოულაშ სისტამას. არსულენს შხვაოშხვა ოტრანსპორტე მიმარსხუაფალ ფუნქციეფს, ნამუშ საშულებათ უნარღელჸოფენს რსხულიშ შხვა ნორშვეფიშ ფუნქციონერაფას. მედიცინაშ დარგის ზისხირიშ გეშა ჰემატოლოგია ჯოხო. ძინათებულ ადამიერს დოხოლაფირო 5 ლიტრი ზისხირი უღუ. თინა ზისხირჯერღვეფიშ ინოკილერ სისტემას ყარენს დო ადამიერიშ წონაშ მეხოლაფირო 1/13–ს აკმადგინანს.
ლიტერატურა
კატეგორია:მედიცინა კატეგორია:ანატომია კატეგორია:გურ-ზისხირჯერღვეფიშ სისტემა
.lv
.lv — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) ლატვიაშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
lv
1323
კატეგორია:
ასფალტი
მინი|ასფალტიშ დოგაფა მინი|ასფალტდაგაფალი ასფალტი (άσφαλτος – გვალაშ ფირსა) — რუმე ფერიშ ფირსაშობური მასა, ნამუშით რზალეფს, შოშეეფს, მოედანეფიშ ჟინპიჯის ფორჷნა. გიშმართჷნა ორთაშობურ დო ხელუანურ ასფალტის. ორთაშობური ასფალტი ნაფთობიშე წჷმოქიმინუ. ქექე ფრაქციეფიშ აორქებაშ დო ჰიპერგენეზისიშ ჟიგოლინათ მონკა ფრაქციეფიშ დოღანჯუაშ შედეგო ნაფთობი დიო ფსქელ, ძალამ ზისქე მასათ გჷნმირთუ, უკული — ჸონიერი, ლექინასმანდღულე ასფალტო. უკულიანი ელაზჷმაფათ ფსქელ ფას (სამანგგ., ასფალტიშ ტობა კოკი ტრინიდადის). ასფალტი დიდი მუდანობათ რე თი ნაფთობამი ქანეფს, ნამუეფით იდვალუაფუ დიხაუჩაშ ჟინპიჯიშ არხოს ვარდა ჟინპიჯშა ეშმურს. ასფალტი ქუაშ, დოლომიტიშ დო შხვა ქანეფს გჷთმაფშანს ზიეფს დო ქოქეფს. საქორთუოს ჩინებული რე ნატანებიშ, ელდარიშ დო შირაქიშ ასფალტის საბადოეფი, გაგრაშ ასფალტამი ქანეფი დო შხვ. ხურგაშგალე შანულამი საბადოეფი რე: ვენესუელას, საფრანგეთის, იორდანიას, კანადას, ისრაელს.
ხელუანური ასფალტი ბიტუმიშ დო რცამულერი მინერალური აკმაფშაფალეფიშ (უმენტაშო კირქუაშ) მიშნახოლაფირი რე. ორთაშობური ასფალტშე გინორთელო, ხელუანური ასფალტი იკათუანს პარაფინიშ დო ნაფთობიშ ზეთეფს. ქვიშაწკჷმა, ხრეშწკჷმა, როჭკწკჷმა ესვარილი ხელუანურ ასფალტის ფართოთ გჷმირინუანა ნაგეფიშ დო ტროტუარიშ დაგაფალო, რზაშ ოფორალო დო შხვ.
სქოლიო
კატეგორია:კაუსტობიოლითეფი კატეგორია:ასფალტი კატეგორია:ნაფთობპროდუქტეფი
ქერუბიმეფი
thumb|right|250px|ქერუბიმი დო მაკარი კაბეტი
ქერუბიმი (ივრ. כְּרֻבִים‎, შხირას გჷმირინუაფუ მიარ. რიც. ქერუბიმეფი) — ბიბლიას ანდაშა მოშინაფილი სუამი რინუ. ცაშურ რსხულეფიშ გეშა ბიბლიური წჷმორინეფით, ღორონთწკჷმა არძაშე არხოს მარენჯი რე. ქერუბიმეფს ქირსიანობას მაჟირა აბანი უკებჷნა ანგელოზეფიშ იერარქიას სერაფიმეფიშ უკული. ბიბლიას ქერუბიმი „დაჩხირამ ყამათ“ რე აკოანჯარაფილი დო სამოთხეშ კარს თხილანს. ქერუბიმეფი მოშინაფილ რენა თორასჷთ (მოსეშ ხუთწინგურას), ეზეკიელწკჷმა დო ისაიაწკჷმა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ანგელოზეფი იუდაიზმის კატეგორია:ანგელოზეფი ქირსიანობას კატეგორია:ურიული ბიბლია კატეგორია:ანგელოზეფიშ გვარობეფი
.ly
.ly — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) ლიბიაშო.
1324
კატეგორია:
1325
კატეგორია:
.hk
.hk — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) ჰონგ-კონგიშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
hk
1326
კატეგორია:
SpaceX
Space Exploration Technologies Corporation (SpaceX) — კოსმოსური რაკეტეფიშ გიმმაშქუმალარი ამერიკული კომპანია. კომპანია 2002 წანას დარსხჷ ელონ მასკიქ, ნამუსჷთ თეიშა აფუდჷ დორსხუაფილი კომპანიეფი Zip2 დო PayPal დო რდჷ კომპანია Tesla Motors-იშ CEO. კომპანიაშ ღანკი რე კოსმოსური ფურინუეფიშ კვათირი გაეფება, მუთ კოჩიშობას მოროხიშ კოლონიზაციაშ ანჯას მეჩანს. ფასიშ კვათიერი რკება უმოსო ოკო მოხვადას რაკეტეფიშ ბრელშაიანი გიმორინაფათ. სპეისექსიქ მახერხჷ რაკეტაშ მაართა ოკუჩხალეშ დიადიხაშა დორთინაფა დო ლიბას დოხუნა. თინა ახალშო 2016 წანას გჷმირინეს.
SpaceX-ის ღოლის Falcon1 დო Falcon 9 რაკეტეფი დო კოსმოსური ხვამარდი Dragon, ნამუთ Falcon 9-შ გიშაჸუნს ორბიტაშა დო ნამუთით მუდაშარენ მოხვადჷ საირქიანო კოსმოსური დგჷმილიშ ხაზირუაქ.
ჯგირიშ დო ფასიშ უჯგუშ კონტროლშო, SpaceX მუშით ორთუ რაკეტაშ დო ხვამარდიშ აკანეფიშ უმენტაშობას, თინეფ შქას Falcon დო Dragon-იშ ქვარქვანტეფს Merlin, Kestrel, Draco დო SuperDraco-ს. ათეშ გურშენ SpaceX-ის შეულებჷ მაჸიდეეფს მიარზიას არძაშე დაბალი ფასეფი, ართშაიანი გჷმორინაფაშ რაკეტეფით ხოლო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კომპანიეფი დორსხუაფილი 2002 წანას კატეგორია:SpaceX
წყარბადი
მინი|261x261პქ|Hydrogen Spectrum Test წყარბადი ქიმიური ელემენტი ატომური რიცხუთ – 1 დო ატომური მასათ – 1,00794. თიში ქიმიური სიმბოლო რე H. ორთაშობური წყარბადი აკმოდირთუ ჟირი სტაბილური ნუკლიდიშე მასური რიცხუთ 1,007825 (99,985% აკნადგჷმას) დო 2,0140 (0,015%–ის). თაშნეშე ორთაშობურ დგომარობას წყარბადიშ აკოდგინალუაშა მიშმურს რადიოაქტიური ნუკლიდიშ – ტრითიუმიშ მორჩილი მუდანობა. წყარბადის მიორხველანა ელემენტეფიშ, მუჭოთ მაართა ბუნას (ტუტე ლითონეფს), თაშნეშე მაშქვითა ბუნას (ჰალოგენეფს). thumb|left|წყარბადიშ ატომიშ მეჯინა 200px|thumb|მარცხნივ|წყარბადიშ ატომიშ სქემა
თაშნეშე ქოძირით
კატეგორია:ქიმიური ელემენტეფი კატეგორია:ჟირატომიანი ვამეტალეფი
ბეტონი
thumb|300px|ბეტონიშ დობუნა ბეტონი (ფრანგ. béton), ხელუანური ქუა, ართ-ართი თარი აკაგაფალი მასალა, ნამუეფით მიღებუაფუ მაჭიჭიხე ნიფთიარობეფიშ, წყარიშ (ვარდა შხვა ინმაფუნალიშ), აკმაფშაფალიშ დო კანკალეშა სპეციალური გიოძინალიშ რაციონალურო გიშაგორილი მიშახოლაფაშ ყალდუათ დო გომანგარაფათ. ყალდუაშახ თე მიშნასვარაშა ბეტონიშ ნახოლებუ უჯოხონა. ოშა-გოშათ ბეტონს აკეთენა ინმაფუნაფალიშ უმუშოთ (სამანგ., ასფალტბეტონი).
ისტორიული ჩინება
ბეტონს დიო ხოლო ჯვეში რომაალეფი გჷმირინუანდეს მასიური დგჷმილეფიშ ოდ თიჯგურა კონსტრუქციეფიშ აკაგაფალო, მუჭომეფით რე ცარგვალი, ყორში, ტრიუმფული თაღი (მაჭიჭიხე ნიფთიარობათ გჯმირინუანა დიხაჭაბუს, თაბაშირს, კირს, ასფალტის). რომიშ იმპერიაშ დონთხაფაწკჷმა ართო მეჭყორდჷ ბეტონიშ გჷმორინაფაქ. XVIII ოშწანურას ბჟადალი ევროპაშ ქიანეფს კინ ქჷდიჭყეს ბეტონიშ კეთება. თიშ ფაღტას გოფაჩუას ხე უნწყუ XIX ოშწანურაშს რკინაბეტონიშ გჷმორინაფაქ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:აკაგაფალი მასალეფი
რეპროდუქციული სისტემა
რეპროდუქციული სისტემა — მიარეკურთხუამი თელი ორგანიზმეფიშ (ჩხოლარეფიშ, ჩანარეფიშ, სოკოეფიშ დო თ.უ.) ორგანოშ სისტემა, ნამუთ უნარღელჸოფენს სასქესო გომიარაფას (წარმადობა, რეპროდუქცია, გვარიშ მონძალა).
კატეგორია:რეპროდუქციული სისტემა
დავიდ ბენ-გურიონი
thumb|დავიდ ბენ-გურიონი დავიდ ბენ-გურიონი (დავიდ გრინი) (ივრ. דָּוִד בֶּן-גּוּרִיּוֹן‎, დ. 16 გჷმათუთა, 1886, პლონსკი, პოლონეთი — ღ. 1 ქირსეთუთა, 1973, თელ-ავივი, ისრაელი) — თეხანიშ ისრაელიშ სახენწჷფოშ ართ-ართი დჷმარსხუაფალი. სიონისტური ჸარაფიშ ართ-ართი ხემანჯღვერი. ისრაელიშ მაართა დო მასუმა პრემიერ-მინისტრი.
ბიოგრაფია
გათუ სტამბოლიშ უნივერსიტეტიშ იურიდიული ფაკულტეტი. 1906 წანას პალესტინაშა მიდართჷ, სოდე ურიეფიშ დუდთხილუაშ ორგანიზაცია "ჰაშომერიშ" დორსხუაფას ოკათუდჷ. 1910 წანას ურიული ირმარაშ ჟურნალიშ "ჰააჰდუთ" (ართობა) რედაქტორო გჷნირთჷ. მაართა მოსოფელიშ ლჷმაშ წანეფს ურიული ლეგიონიშ ფორმირაფას ოკათუდჷ პალესტინაშ გოდუდიშულაფაშო. 1920 წანას ურია მოხანდეფიშ საართო ფედერაციაშ ართ-ართ ორგანიზატორო გჷნირთჷ. 1935 წანას ურიული სააგენტოშ მადუდეთ გეგშაგორეს. 1940 წანას გეგშაგორეს ისრაელიშ მახანდეეფიშ პარტიაშ ლიდერო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ისრაელიშ პრემიერ-მინისტრეფი კატეგორია:დუნაბადი 1886 კატეგორია:ნაღურა 1973 კატეგორია:რგილი ლჷმაშ ლიდერეფი
.hm
.hm — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) ჰერდიშ კოკი დო მაკდონალდიშ კოკეფიშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
hm
მონღოლეთიშ პრეზიდენტი
მონღოლეთიშ პრეზიდენტი (Монгол Улсын Ерөнхийлөгч) — მონღოლეთიშ სახენწჷფოშ მადუდე, ნამუსჷთ გიშამგორუნს მახორობა 4 წანაშ ხანით.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მონღოლეთი კატეგორია:აზიაშ ქიანეფიშ პრეზიდენტეფი *
დონალდ გლისონი
დონალ გლისონი (დ. 12 მესი, 1983) — ირლანდიარი არტისტი, რეჟისორი დო ჭარუ. 2006 წანაშ ტონიშ ჯილდოშ მაღვენი. ოკათუდჷ შხვადოშხვა ფილმის, ნამჷეფ შქას რე ჰარი პოტერი დო ღურაშ ოჩუქერეფი - ნორთი 1 დო ჰარი პოტერი დო ღურაშ ოჩუქერეფი - ნორთი 2, ანა კარენინა, დრედი, მანქანაშე დო მურიცხული ლჷმეფი: ნძალა კურცხუ.
მერი ლიკი
მერი დუგლას ლიკი (ინგლ. Mary Douglas Leakey; დაბადებაშ გვარი ნიკოლი, ინგლ. Nicol; დ. 6 ფურთუთა, 1913, ლონდონი, ინგლისი — ღ. 9 ქირსეთუთა, 1996, ნაირობი, კენია) — ბრიტანალი არქეოლოგი დო პალეოანთროპოლოგი.
ბიოგრაფია დო მენცარული რკვიებეფი
მერი ლიკიქ დებადჷ 1913 წანაშ 6 ფურთუთას, ლონდონს. გურაფულენდჷ ლონდონიშ ოუნივერსიტეტე კოლეჯის. გურაფაშ თებაშ უკული ოკათუდჷ შხვადოშხვა არქეოლოგიურ ექსპედიციეფს. 1936 წანას ოსურო მიდაჸუნჷ კენიარ-ბრიტანალ არქეოლოგის დო პალეოანთროპოლოგის ლუის ლიკის. მერი ლიკიქ მიოგორუ პრიმატეფიშ ართ-ართი გვარობაშ პროკონსულიშ დუდიშ ხოკოს. მენცარეფი პროკონსულეფს ადამიერეფიშ წჷმოხონეფო მირჩქინანა. თაშნეშე, ლიკიქ მიოგორუ Zinjanthropus-იშ დუდიშ ხოკოს, ოლდუვაიშ ლეხერს (ტანზანია) მენცარული რკვიებეფიშ ბორჯის.
მერი ლიკი მუში მენცარული კარიერაშ ბორჯის, მუში ქომონჯიწკჷმა ართო მუშენდჷ. ჟირხოლოქ ართო ძირეს დო გიმირკვიეს ანტიკური ჰომინიდეფიშ ფოსილეფი დო თინეფიშ გჷმნაგონებუ ქუაშ ანჯარეფი. მერი ლიკიქ აკადგინჷ ქუაშ ანჯარეფიშ კლასიფიკაციაშ სისტემა. თაშნეშე, ლიკიქ მიოგორუ ლაეტოლიშ ნოქურეფს. ლიკიქ მიოგორუ დო გიმირკვიუ ჩხოლარეფიშ 15 ახალი გვარობა დო მიშეღჷ ჩხოლარეფიშ გვარობეფიშ ახალი ჯოხოდვალეფი.
მერი ლიკი რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. 1962 წანას მიპალუ ჰაბარდიშ მენდალი, 1969 წანას პრესტვიჩიშ მენდალი, 1975 წანას ოსურეფიშ გეოგრაფიული ჯარალუაშ ორქოშ მენდალი, 1978 წანას ლინეშ ორქოშ მენდალი დო 1980 წანას ელიზაბეტ ბლექველიშ პრემია. ლიკი რდჷ ბრიტანეთიშ აკადემიაშ მაკათური.
მერი ლიკი რდჷ ვიტვატერსრანდიშ, იელიშ, მიჩიგანიშ დო ოქსფორდიშ უნივერსიტეტეფიშ საპატიო დოქტორი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბრიტანალეფი კატეგორია:ბრიტანალი არქეოლოგეფი კატეგორია:ბრიტანალი პალეოანთროპოლოგეფი
1328
კატეგორია:
ალექსანდრ ვუჩიჩი
ალექსანდარ ვუჩიჩი (Александар Вучић, Aleksandar Vučić; 5 მელახი, 1970, ბელგრადი) — სერბი პოლიტიკოსი. უშქურანჯობაშ ერუანული სხუნუშ გენერალური მელამოსე, სერბეთიშ პრემიერ-მინისტრი (2014 წანაშე). დუდთხილუაშ ჸოფილი მინისტრი (2012-2013 წწ.). 14 წანაშ გოძვენას რდჷ სერბეთიშ რადიკალური პარტიაშ მადუდე.
ჸუნს ჩილი დო ჟირი სქუა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სერბეთიშ პრემიერ-მინისტრეფი კატეგორია:სერბეთიშ პრეზიდენტეფი
.hn
.hn — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) ჰონდურასიშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
hn
ბლეონა
ბლეონა (Bleona Qereti, დ. 14 მესი, 1979, კორჩა, ალბანეთი) — ალბანარი მობირე დო არტისტი.
დისკოგრაფია
კატეგორია:მერკე სტატიეფი პიჯიშ გეშა კატეგორია:ალბანარი მობირეეფი
სანქტ-პელტენი
სანქტ-პელტენი (Sankt Pölten) — ნოღა ოორუე-ბჟაეიოლ ავსტრიას, თუდოლენი ავსტრიაშ ფედერალური დიხაშ ნანანოღა დო უკაბეტაში ნოღა. 2022 წანაშ მუნაჩემეფით, ნოღაშ მახორობა 56 360 ადამიერს აკმადგინანდჷ. სანქტ-პელტენი დორხველი სტატუსიშ ნოღა რე დო თაურეშე გიშნაველი, წჷმარინუნს მუნიციპალიტეტის დო რაიონს.
ნოღა იდვალუაფჷ წყარმალუ ტრაიზენს, ალპეფიშ ოორუეშე დო ვახაუშ ობჟათეშე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ავსტრიაშ ნოღეფი კატეგორია:ავსტრიაშ დიხეფიშ ნანანოღეფი
1330
კატეგორია:
1331
კატეგორია:
პარაგვაიშ კონგრესი
მინი|250პქ პარაგვაიშ კონგრესი (Congreso de Paraguay) — პარაგვაიშ ჟირპალატიანი კანონმადვალუ ორგანო. სენატი აკმოდირთუ 45 მაკათურშე, დეპუტატეფიშ პალატა — 80 მაკათურშე.
კონგრესიშ ჟირხოლო პალატა გიშმეგორუ პრეზიდენტიშ გიშაგორუეფიშ პარალელურო პროპორციული წჷმმარინაფონი სისტემათ. დეპუტატეფს დეპარტამენტეფი გიშმაგორჷნა, სენატორეფს — ედომუშამი ნაცია. დეპუტატო შილებე გიშაგორილქ იჸუას პარაგვაიშ მენოღალექ 25 წანაშ ხანშე, სენატორო — 35 წანაშე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პარაგვაიშ პოლიტიკა
ეზოპე
ეზოპე (ბერძ. Αἴσωπος, დ. დოხოლაფირო ჯვ.წ. 620 — ღ. დოხოლაფირო ჯვ.წ. 564, დელფო, საბერძნეთი) — ბერძენი ფაბულისტი, ჭარუ დო იანგეეფიშ ავტორი.
ეზოპეშ ბიოგრაფიაშე ბრელი მუთუნი ვარე რჩქინელი. არისტოტელეშ მეჯინათ ეზოპე დაბადებე ბერძენულ კოლონია მესემბრიას. გვიანი პერიოდიშ რომიშ იმპერიაშ ავტორეფიშ მეჯინათ ეზოპე დაბადებე ფრიგიას. მასუმა ოშწანურაშ პოეტი კალიმაქე ეზოპეს სარდისარს უძახუდჷ დო უმოს უკულიანი პერიოდიშ ავტორი მაქსიმუს ტვიროსალი - ლიდიარს.
არსებენს ვერსია ნამდა ეზოპე ჸოფე ჭკორი სამოსის. პლუტარქე ჭარუნს ნამდა ეზოპეს დელფოშა მიდურთუმუ, მუჭოთ ლიდიაშ მაფა კრეზიშ დიპლომატიური მისიაშ მაკათურს. ჸათაქ ეზოპე დუჸვილუნა (კირდეშე გეგთუოთამუნა).
კანკალე მარკვიალს ეზოპე ლეგენდარულ დო ფიქტიურ ადამიერო მიოჩქჷ.
ეზოპეშ ნაჭარეფიშე მუთუნს ვამუჭირინუაფჷ თეხანური ბორჯიშა. ეზოპეს მითმიოჭარანა, შხვადოშხვა ვერსიათ, დოხოლაფირო 200-შე 600 იანგეეს. ჸათე იანგეეფს თარი პერსონაჟეფი ჩხოლარეფი რენა.
ეზოპე მერჩქინელი რე იანგეეშ ჟანრიშ დუმარსხუაფალო.
დიოგენე
დიოგენე (ბერძნ. Διογένης, თაშნეშე შინელი რე მუჭოთ: დიოგენე ცინიკოსი, ბერძნ. Διογένης ὁ Κυνικός, ვარდა დიოგენე სინოპარი, დ. დოხოლაფირო ჯვ.წ. 412, სინოპი, პაფლაგონია — ღ. ჯვ. წ. 323, კორინთი, საბერძნეთი) — ბერძენი ფილოსოფოსი, კინიკური სკოლაშ ართ-ართი დუმარსხუაფალი.
დიოგენეშ ბიოგრაფიაშე ბრელი მუთუნი ვარე რჩქინელი. დიოგენე დაბადებე იონიარეფიშ კოლონია სინოპის. ახალობას დიოგენეს სინოპიშე ათენიშა უნტებუ. ჸათაქ თინა ღვინიშ ბურწემს ცხოვრენდჷ, ასკეტიზმის ქადაგენდჷ, აკრიტიკენდჷ დო გაციგანუდჷ თიხანური პერიოდიშ ათენიშ ცხოვრებაშ წესის. რდჷ პლატონიშ დო ალექსანდრე მაკედონარიშ კრიტიკოსი. დიოგენეს დუდი მოსოფელიშ მენოღალეთ მიოჩქუდჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბერძენეფი კატეგორია:ბერძენი ფილოსოფოსეფი
1332
კატეგორია:
კუჭი
310px|thumb|ადამიერიშ კუჭი კუჭი — ოჭკომალიშ მარცუაფალი ტრაქტიშ მეტ-ნარკო გოფართაფილი ნორთი, ნამუსთ მუთმოხვადუ ოჭკომალიშ ქიმიური დო მექანიკური გჷნომუშება. მიარე ჩხოლარიშ კუჭი ხვალე ჭჷს მეტ-ნარკო გოფართაფილი განობა რე (უგაგაჩამეეფიშ მიარე ბუნა, გაგაჩამეფშე რგვალპიჯამეფი, ჩხომეფიშ მიარე ფორმა). გაგაჩამეფიშ კუჭი წჷმიანი ჭჷშ გოფართაფილი ნორთი რე. უმოს შხირას თინა მოდირაკილი რე დო დიდი დო მორჩილი სიღულანე უღუ. კუჭიშ კიდალა დინოხოლეშე ეშარჩაფილი რე ართფამი ენტოდერმული ეპითელიუმით, ნამუთ მილაკამი ჯარკვალეფს აკმოქიმინუნს. თე ჯარკვალეფი წჷმოქიმინჷნა კუჭიშ წალას (კუჭიშ წვენს) დო ცქირცქის. შხირას კუჭიშ გვალო წჷმიანი, თ. ჯ. ოყინტალიშური ნორთი ჭყანიერო რე გოვითარაფილი (თეჯგურა რე სამანგ., კანკალე მანკორუშ რთული კუჭიშ წჷმიანი 3 გიმნართი — ფაში, ბადურა, ოშფა. ნანდული კუჭი თაქ ხვალე ქაცელა რე). კუჭიშ მექანიკურ ფუნქციას არსულენა თიში კიდალაშ სალექი კუთამი ნორშვიშ ფალეფი. კუჭიშ დო ჭჷშ ხურგის ელმოს ინმაკილარი კუთი რე (პილორუსიშ სპინქტერი). კანკალეშა (კანკალე მოლუსკი, კიბოიეფი, ჭანდეფი, მაფურინჯეეფი, მინი ვარსულკიბირამ ძუძუშმაწუალი) კუჭიშ ქიმიურ დო მექანიკურ ფუნქციას არსულენა თიში გიშართილი ნორთეფი ვარდა გვალო 2 კუჭი რე გოვითარაფილი (თ. ჯ. ჯარკვალამი დო კუთამი ვარდა ოღანძგალი კუჭი).
ადამიერიშ კუჭი, რეტორტიშ ფორმაშ გვამი ორგანო რე. კუჭიშ 3/4 კვარჩხანი ფერდგიმენ ორენს, 1/4 — ქვარაშ ჟილენ (ეპიგასტრიუმი) ორენს იდვალუაფუ. გიშმაგორჷნა კუჭიშ გეჸვენჯი ნორთეფს: დაჭყაფური (კარდია), ქვინჯი (ფუნდუსი), ანაგი (კორპუსი) დო გიშაულარი (პილორუსი). კუჭის უღუ წჷმიანი დო უკახალენი ჟინპიჯი; თექ, სოდე ჟინპიჯეფი ართმაჟირაშა გინმურსჷნ, წჷმიქიმინუ კუჭიშ მორჩილი დო კუჭიშ დიდი სიღულანეეფი. კუჭიშ დაჭუაფური გაგაჩიშ კვარჩხიშე, გურკიდირიშ მა-11 არყილიშ დონეს იდვალუაფუ, გიშაულარი მარძგვანშე, წელიშ 1-ა არყილიშ დონეს რე კუჭიშ ქვინჯი, ნამუთ შქაოძგობეშ კვარჩხანი ყორშიშ გიმე იდვალუაფუ. ძინათებული ადამიერიშ კუჭიშ სიგჷრძა რე 15-18 სმ, სიგანა — 12-14 სმ, კუჭიშ კიდალაშ სისქა — 3-4 მმ. ლულუტიშ კუჭიშ ნტირა რე 30 კუბ/სმ, ძინათებულიშ — 2.5-3 ლიტრშახ ონჭჷ. კუჭიშ კიდალა 3 დაცხიშე აკმოდირთუ: ცქირცქამი, კუთამი დო სეროზული. კუჭიშ ცქირცქამი მორუმე-მოვარდისფერე დო ოყინტალიშ ცქირცქიშე კვათიერო რე გიშართილი დოკიბირელი ღოზით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ანატომია კატეგორია:ორგანოეფი
.hr
.hr — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) ხორვატიაშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
hr
ბავარია
ბავარია (Bayern;, Boarn; ოფიციალური: დუდიშული სახენწჷფო ბავარია ვარ-და რესპუბლიკა ბავარია; Freistaat Bayern) — გერმანიაშ 16 ფედერალურ აკანშე (სახენწჷფოშე) ართ-ართი; ქიანაშ არძაშე უკაბეტაში აკანი რე ფართობიშ მეჯინათ დო მაჟირა რე მახორობათ.
სქოლიო
კატეგორია:გერმანიაშ აკანეფი
1333
კატეგორია:
1334
კატეგორია:
ოტო ფონ ბისმარკი
ოტო ედუარდ ლეოპოლდ ბისმარკი, თავადი ფონ ბისმარკ-შენჰაუზენი (გერმ. Otto Eduard Leopold von Bismarck-Schönhausen) (დ. 1 პირელი, 1815, შენჰაუზენი ― ღ. 30 კვირკვე, 1898, ფრიდრიხსრუ), გერმანიაშ სახენწჷფო მოღალე, გერმანიაშ იმპერიაშ დჷმარსხუაფალი დო მაართა რაიხსკანცლერი. წჷმოულობათ პომერანიალი იუნკერი.
ლიტერატურა
კატეგორია:გერმანიაშ იმპერია კატეგორია:გერმანალი პოლიტიკოსეფი კატეგორია:გერმანიაშ კანცლერეფი კატეგორია:გერმანიაშ რაიხსკანცლერეფი კატეგორია:გერმანალი დიპლომატეფი კატეგორია:ნაღურა 1898
ისაფიორდური
ისაფიორდური (Ísafjörður, ზიტყვაზიტყვათ „ჸინუამი ფიორდი") — ნოღა ისლანდიაშ ოორუე-ბჟადალშე. ვესტფირდირიშ ჩქონიშ უშხუაში ნოღა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ისლანდიაშ ნოღეფი
1335
კატეგორია:
.ht
.ht — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) ჰაიტიშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
ht
მიანმარიშ პრეზიდენტი
მიანმარიშ პრეზიდენტი — მიანმარიშ სახენწჷფოშ დო თარობაშ მადუდე, ნამუსჷთ გიშმაგორუნს პარლამენტი 5 წანაშ ხანით.
სქოლიო
კატეგორია:მიანმარი კატეგორია:აზიაშ ქიანეფიშ პრეზიდენტეფი *
ემა ტომპსონი
ემა ტომპსონი (Emma Thompson; 15 პირელი, 1959, ლონდონი, გოართიანაფილი ომაფე) — ბრიტანალი არტისტი, კომიკოსი დო სცენარისტი. თის ჯოხო მუღჷ BBC-შ ტელესერიალეფს კათაფიქჷ 1980-იან წანეფს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი კატეგორია:ინგლისარი სცენარისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1959 კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
იალტაშ კონფერენცია
thumb|300px|[[უინსტონ ჩერჩილი, ფრენკლინ რუზველტი დო იოსებ სტალინი იალტიაშ კონფერენციას]]
იალტაშ კონფერენცია, თაშნეშე მუჭოთ ყირიმიშ კონფერენცია, კოდური ჯოხო არგონავტეფიშ კონფერენცია — აკოკათელი სახენწიფოეფიშ (ააშ, გოართოიანაფილი ომაფე დო სსრრ) მადუდეეფიშ ლჷმაშ ბორჯიშ აკოხვალამა 1945 წანაშ 4-11 ფურთუთას. დელეგაციეფს უნჯღვერდეს ფრანკლინ დელანო რუზველტი, უინსტონ ჩერჩილი დო იოსებ სტალინი.
კონფერენციაქ სხუნუეფიშ რსხუშ ყირიმიშ საკურორტე ნოღა იალტას იმანჯჷ (ასე უკრაინაშ ტერიტორიაშა მიშმურს.). ამერიკაშ დელეგაცია მაფაშ ჯვეშ დოხორეს მილარჷნეს, პრეზიდენტი რუზველტი ლივადიაშ დოხორეს, სოდეთ აკოხვალამა იჸიდჷნ. ბრიტანეთიშ დელგაცია კნიაზი ვორონცოვიშ დოხორეს მილარჷნეს, ალუპკას. დელეგაციეფიშ თარი მაკათურეფი რდეს ედუარდ სტეტინიუსი, ევერელ ჰარიმანი, ენთონი იდენი, ალექსანდერ კადოგენი დო ვიაჩესლავ მოლოტოვი. გინოჩამათ, დოხორიშ არძო ოთახუ ირჩქილუაფუდჷ ენკავედეშე. სტალინქ მახინწალით მორთჷ 4 ფურთუთას. აკოხვალამაქ ოფიციალური ოსეთ გინწყჷ თიმ სერს.
დევიდ ჰიუმი
დევიდ ჰიუმიშ არძაშე უმოსო შანულამი ნახანდი რე "ტრაქტატეფი ადამიერიშ ორთაშ გეშა", ნამუქჷთ 1739-1740 წანეფს გიშართჷ დო ნამუთ ითვალუ ართ-ართ გოლინიან ნაწარმებო ფილოსოფიაშ ისტორიას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შოტლანდიარეფი კატეგორია:შოტლანდიარი ფილოსოფოსეფი
ორქო
ორქო — ქიმიური ელემენტი, ნამუთ ეიშანუაფუ სიმბოლოთ — Au (Aurum, „აურორა“ - ენათა. ) დო თიში ატომური ნომერი რე 79. ორქო ლიბუ დო ძალამპლასტიკური, ორზინაია ლითონური ჸვინთელი ფერიშ ლითონი რე; ქიმიურ ელემენტეფიშ პერიოდული სისტემაშ მავითა ბუნას ოკათუ. მინი|200პქ|მარცხნივ|ორქოშ ატომიშ სქემა
სქოლიო
კატეგორია:ქიმიური ელემენტეფი კატეგორია:ლითონეფი კატეგორია:ანდაღებული ლითონეფი
1337
კატეგორია:
.hu
.hu — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) უნგრეთიშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
hu
1338
კატეგორია:
რამ ნათ კოვინდი
რამ ნათ კოვინდი (დ. 1 გჷმათუთა 1945, ოფუტე პარაუნჰი, რამაბაინაგარი, გოართოიანაფილი პროვინციეფი, ბრიტანეთიშ ინდოეთი (ასე უტარ-პრადეში, ინდოეთი)) — ინდოარი სახენწჷფო მოღალე, ქიანაშ 14-ა პრეზიდენტი 2017 წანაშ 25 კვირკვეშე. 2015-2017 წწ. ბიჰარიშ შტატიშ გუბერნატორი რდჷ. 1994-2006 წწ. რაჯია საბჰაშ მაკათური რდჷ. კოვინდი პრეზიდენტიშ კანდიდატო წჷმორინაფილი რდჷ მამამართალ პარტიაშე დო 2017 წანაშ საპრეზიდენტო გიშაგორუეფს გიმორძგუ. თიში აწმარენჯი — პრეზიდენტალაშ კანდიდატი მეირა კუმარქ საართო ხონარეფიშ 34,35% მიპალუ, მუჟამსჷთ კოვინდიქ საართო ხონარეფიშ — 65,65%.
სქოლიო
კატეგორია:ინდოეთიშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:მოქიმინე სახენწჷფო ლიდერეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ოკათე პარტიაშ მაკათურეფი
საქორთუოშ ისტორია
VI ოშწანურას სპარსელეფქ ქართლის, ბიზანტიარეფქ — ლაზიკას გუუქვეს მაფობა დო მამართალო მუნეფიშ მოხელეეფი ქჷდარინეს. VII ოშწანურაშ შქა ხანეფს, საქორთუო ახალ ემაჭოფალეფქ არაბეფქ ქჷდიჸუნეს. VIII ოშწანურაშ ბოლოს ქიანაშ პერიფერიულ ნორთეფს, სოდე არაბეფიშ გოლინა დაღარი რდჷნ, გჷმიქიმინუდჷ ახალი, ზოხორინელი ქორთული სახენწჷფოეფი. ბჟაეიოლ საქორთუოს აკიქიმინჷ: კახეთიშ სათაროქ (ოქორეპისკოპოსე) დო ჰერეთიშ ომაფექ. ბჟადალ საქორთუოს აკიქიმინჷ აფხაზეფიშ ომაფექ. IX ოშწანურაშ დაჭყაფუს, ობჟათე-ბჟადალ საქორთუოს აკიქიმინჷ ტაო-კლარჯეთიშ სათაროქ, ნამუსჷთ უკვე 888 წანაშე ქორთუეფიშ ომაფე ჯოხოდჷ. X-XI ოშწანურეფიშ ხურგას აფხაზეფიშ დო ქორთუეფიშ სახენწჷფოეფქ აკიართიანეს, თე გოართოიანაფილ სახენწჷფოშ მაართა მაფათ ბაგრატ III-ქ გჷნირთჷ. XII ოშწანურაშე აფხაზეფიშ დო ქორთუეფიშ სახენწჷფოს დავით აკმაგაფალქ ქიმკურსხუ კახეთ-ჰერეთი (რანეფიშ დო კახეფიშ ომაფე), ტაშირ-ძორაგეტიშ ომაფე დო ბოლოს ქართიშ საამირო. დავით აკმაგაფალქ საბოლოოთ გადუდიშულჷ საქორთუო თურქ-სელჯუკეფიშ პატჷნალაშე. საქორთუოშო ორქოშ ხანო იკოროცხუ თამარ მაფაშ მოღალობაშ პერიოდი.
XIII ოშწანურას მონღოლეფქ გემშაცუეს, კრიტიკულ დგომარობას რინელჷ ომაფეს საქორთუოს რსებული ვითარაფაშ გეშა ქიანაქ ჟირ ნორთო გირთჷ, ართის მაფენდჷ დავით ულუშ გამნარყეფი, მაჟრას — დავით ნარინიშ. XIV ოშწანურას გიორგი ყანთიშ მართუალაშ ბორჯის, საქორთუოქ კინ აკიართიანჷ, მარა კინ თიმ ოშწანურაშ ბოლოს თემურ-ლენგიშ ბრუოშა მიშაკათინქ ქიანა დიხას გუმანგჷ. თეს, გეჸვენჯ ოშწანურეფს მაჸუნ ირანიშ დო ოსმალეთიშ აგრესიაქ, ოორუე-კავკაციურ ტომეფიშ გენთხაფეფქ დო დინოხოლენრყებეფქ. 1490 წანაშე საქორთუოქ ოფიციალურო აკოცუ: ქართლიშ, კახეთიშ, იმერეთიშ ომაფეეფო დო სამცხეშ საათაბაგოთ. XVI ოშწანურას იმერეთიშ ომაფექ გირთჷ: სამარგალოშ, გურიაშ, აფხაზეთიშ დო შონეშ სათაროეფო. 1555 წანას დოდვალირი ამასიაშ ზებათ ირანქ დო ოსმალეთიქ საქორთუო შქას გორთეს, ქართლი დო კახეთი ირანიშ, ბჟადალ საქორთუოქ დო სამცხე-საათაბაგოქ ოსმალეთიშ ვასალეფო გჷნირთეს. 1633 წანას ქართლიშ მაფათ გჷნირთჷ როსტომ-ხანქ, თეშ უკული ართი ოშწანურაშ გოძვენას ბჟაეიოლ საქორთუოშ ომაფე ხვისტაშა ქირსიან მაფას ვეშურთუმუ. XVIII ოშწანურაშე ქართლ-კახეთი აკმიართიანებუ დო ირანშე ზოხორინელო გჷნმირთუ. 1783 წანას დოდვალირი გეორგიევსკიშ ტრაქტატით ქართლ-კახეთიშ ომაფექ რუსეთიშ პროტექტორატო გჷნირთჷ.
1801 წანას რუსეთიქ გაუქვუ ქართლ-კახეთიშ ომაფე დო ქიმკირსხუ რანწკი გუბერნიაშ სატატუსით. თიმ წანეფს რუსეთიშ პროტექტორატი აღიარეს შხვა ქორთულ ომაფე-სათაროეფქ ხოლო, ნამუსჷთ მოგვიანაფათ თინეფიშ რსული გოუქვაფაქ მაჸუნ. თეშ მოხ რუსეთიქ ლჷმაშ რზათ ქიმკირსხუ საქორთუოშ დინაფილი ტერიტორიეფი. 1918 წანას რუსეთიშ იმპერიაშ დორაგვაფაშ უკული, საქორთუოქ პოლიტიკური ზოხორინალა მიპალუ (მაართა რესპუბლიკა). 1921 წანას სხუნუეფიშ რუსეთიქ საქორთუოშ ოკუპაცია ქიმინჷ. ქიანას აკიქიმინჷ ახალი სუმი პოლიტიკურ ართულქ - აფხაზეთიშ მორსხუე რესპუბლიკა (1931 წანაშე ავტონომიური რესპუბლიკა), აჭარაშ ავტონომიური რესპუბლიკა დო ობჟათე ოსეთიშ ავტონომიური ოლქი.
1991 წანას სხუნუეფიშ რსხუშე საქორთუოქ ზოხორინალა მიპალუ. ქიანაშ მაართა პრეზიდენტო ზვიად გამსახურდიაქ გჷნირთჷ.
საქორთუოშ მაართაჸოფურ პერიოდის
საქორთუოშ ტერიტორია უჯვეშაშ ბორჯიშე დახორინალო ხენწყილი ტერიტორია რდჷ. თეს ადასურენს დმანისის მანჯაფილი არქეოლოგიური გონთხორუეფი. დმანისის მეგორაფილი ადამიერიშ ჩონჩხიშ ფრაგმენტეფი უჯვეშაში რე ედომუშამ ევრაზიას დო თიში ხანი 1 600 000 – 1 800 000 წანა რე. უმოსი ჯვეში ჩონჩიშა მეგორაფილი რე აფრიკას. შილებე ირგადას, ნამჷ-და დმანისარი ადამიერი ევრაზიაშ უჯვეშაში მახორუ რე.
მაართაჸოფური ადამიერიშ თარი ანჯარი რდჷ ქუა. კოჩობურობაშ ისტორიას თი პერიოდის, მუჟამსჷთ თარი ანჯარი ქუა რდჷნ, ქუაშ ხანა ჯოხო. ქუაშ ხანა სუმ პერიოდო ირთუ: პალეოლითი, მეზოლითი დო ნეოლითი. მუშჸურე პალეოლით ირთუ: გიმენ, შქა დო ჟილენ პალეოლითო.
სტიკისჰოულმური
სტიკისჰოულმური (Stykkishólmur, თაშნეშე ჩინებული რე მუჭოთ სტიკისჰოლმური) — მორჩილი ნოღა ისლანდიაშ ბჟადალშე, ვესტიუტლანდიშ რეგიონს.
საქორთუოშ ისტორია
საქორთუოშ მაართაჸოფურ პერიოდის
ქიმენ პალეოლითი არძაშე ხანგჷრძე ხანა რე. თიმბორჯიანი ნოხორეფი საქორთუოს მიარე აბანს რე მეგორაფილი: დმანისის კაცხის, ლაშებალათას, ჭიპიანიშ გვალას. ართ-ართი შანულამი ძეგლი რე წოფის ნოხორუ. თე ბორჯის ადამიერი კებულენდჷ მაღალ გვალამ რეგიონეფსჷთ, ეიოშინალი რე კუდაროშ დო წონაშ ფოქვეფი.
სტიკისჰოულმური
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ისლანდიაშ ნოღეფი კატეგორია:ვესტიუტლანდი
საქორთუოშ ისტორია
საქორთუოშ მაართაჸოფურ პერიოდის
თე პერიოდის ადამიანეფი ჯოგეფო ოხორანდეს. გიმენ პალეოლითიშ ბოლოს დო ჟილენი პალეოლითიშ დაჭყაფუს მოხვალამირი გოჸინუაშ გეშა კავკაციას გიჩხურუ, ადამიანეფქ აძვილებურქ იჸუეს ორთაშობურ ფაქვეფს დო ფოქვეფს მითოდირთესკონ. თე პერიოდიშ ადამიერეფიშ მითარინალეფშა მეგორაფილი რე: დევიშ რხვილშა, საკაჟიას, საგვარჯილეს, მღვიმევს. უკვე ადამიანეფიშ აკოართიანაფეფი დოჸუნელი რე სზისხირით ნათესალას. აკმიქიმინუ გვარობური თემეფი. თემიშ უნჩაში რდჷ ოსური, თეშ გეშა თე პერიოდის მატრიარქატი ჯოხო. პალეოლითიშ ხანაშ ბოლოს რჩქინდუ რელიგიური წჷმოსახვეფი. რელიგიური მეჯინალობეფი ძალამ პრიმიტიული რდჷ დო თინა ორთაშობურ მოლინეფს მითმიარსხუ. რსებენს მოარზაფა, ნამუშ მეჯინათ კავკასიას თუნთიშ კულტი რდჷ, ფოქვეფს მეგორაფილი რე თუნთიშ დუდიშ ხოკოეფი, ნამუეფით საპატიო რდჷ მითონწყილი.
შ კინოხ ითუჟილენი პალეოლითიშ უკული იჭყაფუ მეზოლითი. ნამუქჷთ 8-6 ვითოშ წანა. ზუსტას მეზოლითიშ ხანას გჷმიქიმინუ თი გეოგრაფიული ელმოლი დო კლიმატი, ნამუთ ამდღა რენ. მეზოლითიშ ხანაშ უკული მოურს ნეოლითიშ ხანა, თე პერიოდის ადამიერი პგინაფჷლეთ ივითარებუ. იძინანს საქორთუოშ ტერიტორიას დოხორინელეფიშ მუდანობა. ნეოლითიშ ხანიშ ნოხორეფშა მეგორაფილი რე: ხუცუბანს, ანასეულს. ქობულეთის, თერამიწას.
ჯვეში წანეფიშეჭარუაშ IV ვითოშწანურეფიშ მაჟირა გვერდშე იჭყაფუ ბრინჯაოშ ხანა. ბრინჯაოშ ხანა ირთუ სუმ პერიოდო: ორდოშიანი, შქა დო გვიანი ბრინჯაოშ ხანა.
ორდოშიანი ბრინჯაოშ ხანაშ ბორჯიშ ობჟათე კავკასიას აწიკინჷ მტკვარ-არაქსიშ კულტურაქ. თე პერიოდის ადამიერი ძალამ გოვითარაფილი რე. თიქ შილებუ ხოჯიშ დოჩქვანაფა. გოვითარაფაშ ხოლო უმოს მაღალ ეშალშა ეშართჷ მეტალურგიაქ, დიხასაქვარუაქ. თე პერიოდის გვარობურ თემეფს დომინირენს ქომოლკოჩი, თეშ გეშა თე პერიოდშე იჭყაფუ პატრიარქატი. მტკვარ-არაქსიშ კულტურა დოხოლაფირო 1 000 წანას რსებენდჷ. ბჟაეიოლ საქორთუოს მიარე აბანს რე მეგორაფილი თიმბორჯიანი ნოხორეფი.
ჯვეში წანფიშეჭაეუაშ III ვითოშწანურაშე იტაფუ შქა ბრინჯაოშ ხანა. თე პერიოდუს აწიკინჷ თრიალეთიშ კულტურაქ. თე კულტურაშო დჷმახასიათაფალი რე ყირეფიშ რსება. ყირეფიშ სიგჷრძა 10-15 მეტრშა ონჭუდჷ, დიამეტრი — 100 მეტრშახ. ყირეფიშ ცენტრის იდვალუაფუდჷ დიდი დინაფულარი სენა. დიდ ყირეფს ტომიშ ბელადეფს დო ზოხოიან გვარიშ წჷმმარინაფალეფს ნთხორუნდეს. ყირეფს მუთმოფხვადჷნა ღურელშა დინოჸუნაფილი ძვირფასი ნიფთეფი. ყირეფს გალეშე ქვიშას დო დიხას მითმიორღვანდეს. ბორჯეფიშ გოძვენას თე ონათხორალეფი ორთაშობურ ზურგეფო გჷნმირთუდჷ, თეშ ნამჷ-და თიში გიშაძირაფა უშულებუო გჷნმირთუდჷ.
ჯვეში წანეფიშეჭარუაშ II ვითოშწანურაშე იჭყაფუ გვიან ბრინჯაოშ ხანა. თე პერიოდის ივითარებუ ბჟადალ-ქორთული დო ბჟაეიოლ-ქორთული კულტურა. ჯვეში წანეფიშეჭარუაშ I ვითოშწანურაშო კოლხური კულტურა მუშ გოვითარაფაშ კონკის ადვალუ. თე პერიოდის აკმიფაჩუ გვარობური თემეფი, უკვე ადამიერეფს აკმაართაიანენს ვა მოჯგირალა, ვარინ მეძობელობა. თე პერიოდის აწიკინჷ ტომიშ ბელადეფქ, თე პოსტი უკვე გამნარყობათ გჷნმურს. აკმიქიმინუ დიდარი დო დაღარი მახორობა. ტომს წჷმი აწმიკინანა ქურუმეფი, ნაუეფით ტომიშ ბელადწკჷმა დოხოლაფირი პიჯეფი რდეს. ჭიეჭიეთ იშხირებუ ტომეფიშ ართიანშა გენთხაფეფი. აკმიქიმინუ ტომეფიშ რსხუეფი.
ლიეტუვაშ დიდი სათარო
ლიეტუვაშ დიდი სათარო — ფეოდალური სახენწჷფო XII-XVI ოშწანურეფს ასეიანი ლიეტუვაშ, ბელარუსიშ დო უკრაინაშ ტერიტორიეფს.
ისტორია
thumb|ლიეტუვაშ დიდი სათარო XIII–XV ოშწანურეფს IX-XII ოშწანურეფს ლიეტუვას ფეოდალური ურთიართობეფი ივითარებუდჷ. მაართაჸოფური თემური მონწყილობაშ აკოცჷმაშ დოა ფეოდალიზმიშ მიშაღალაშ უკული, წჷმიქიმინჷ სახენწჷფოქ, ნამუსჷთ XII ოშწანურაშ 30-იან წანეფს ლიეტუვა დიდი სათარო ჯოხოდჷ. თე პროცესი დაბიწორჷ გერმანელ ჯვაროსანეფიშ აგრესიაშ აწმარენჯი ბურჯაფიშ უციობაქ. ქიანაშ გამანგარებაშ ღანკით დიდი თარი იაგაილოქ (1377-1392) პოლონეთწკჷმა ქუდოდჷ კარევოშ უნია 1385 წანას. 1410 წანას გრიუნვალდიშ ბურჯაფის ლიეტუვაშ, რუსეთიშ დო პოლონეთიშ ჯარეფქ მოჯალაგეს ტევტონი აიარეფი დო გაჩემეს თინეფიშ აგრესია. ლიეტუვას, სოდე წჷმობური რელიგია პატჷნენდჷნ, XIV ოშწანურაშ დალიაშე ნძალათ ქჷდიჭყჷ კათოლიციზმიშ გოფაჩუაქ. თე პერიოდის ყაზახობაშ მასობური დაჭკორება მიშჷ. ლიეტუვაშ დიდი თარეფი ცადენდეს რუსეთიშა ოდებელი დიხეფი მიდუღალდესკონ. მორომ, მოსკოვიშ ცენტრალიზაფირი სახენწჷფოშ აკოქიმინუაქ დო განძალიერებაქ გაჩემჷ თინეფიშ წჷმი ულა ბჟაეიოლჸურე. XVI ოშწანურაშ მაართა ნორთიშე მოსკოვ-ლიეტუვაშ ლჷმეფიშ (1500-1503, 1507-1508, 1512-1522, 1534-1537) უკული, ლიეტუვაშ დიდმა სათაროქ მიოდინუ სმოლენსკი, ჩერნიგოვი, ბრიანსკი, ნოვგოროდ-სევერსკი დო ასიანი რუსეთიშ შხვა დიხეფი. ქიანას კლასობური ბურჯაფიშ გოკონწარაფაქ დო ლივონიაშ ლჷმას უმწუძინობაქ გოპიჯჷ ლიეტუვაშ დიდი სათაროშ გოართოიანაფა პოლონეთწკჷმა 1569 წანას ლუბლინიშ უნიათ, ნამუსჷთ რეჩ პოსპოლიტა ჯოხოდჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ლიეტუვაშ ისტორია კატეგორია:ბელარუსიშ ისტორია კატეგორია:უკრაინაშ ისტორია  კატეგორია:ევროპაშ ისტორიული სახენწჷფოეფი
1339
კატეგორია:
აიზენშტადტი
აიზენშტადტი (Eisenstadt) — ნოღა ავსტრიაშ ბჟაეიოლშე, ბურგენლანდიშ ფედერალური დიხაშ ნანანოღა. 2022 წანაშ მუნაჩემეფით, ნოღაშ მახორობა 15.240 ადამიერი რდჷ. თე ნოღას ოხორანდჷ ჩინებული კომპოზიტორი იოზეფ ჰაიდნი.
აიზენშტადტი გედგუ წყარმალუ ვულკაშ მალობათ გოთინილ რზენს, ლეითაშ გვალეფიშ ობჟათეშე, უნგრეთიშ ხურგიშე 12 კმ-ს.
ნოღა იბომბუდჷ მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ბორჯის. 1945 წანას ნოღა ჭითა არმიაქ გეჭოფჷ დო 1955 წანაშახ სქიდუდჷ სხუნუეფიშ ოკუპაციაშ გიმე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ავსტრიაშ ნოღეფი კატეგორია:ავსტრიაშ დიხეფიშ ნანანოღეფი
ვენაშ საირქიანო აეროპორტი
ვენაშ საირქიანო აეროპორტი (Vienna International Airport) ვარდა ვენა-შვეხატი (Flughafen Wien-Schwechat) — საირიქანო აეროპორტი ავსტრიას. აეროპორტი ნანანოღა ვენაშე 18 კილომეტრის იდვალუაფუ, ნოღა შვეხატის. აეროპორტის შეულებუ მიღას თიჯგურა ფართე ფიუზელაჟიშ მაღვენი ფურინჯეფი, მუჭომეფით რე Boeing 747 დო Airbus A340. 2008 წანას ვენაშ საორქიანო აეროპორტი ღიარეს ცენტრალურ დო ბჟაეიოლ ევროპაშ საუჯგუშო აეროპორტო.
აეროპორტი აკაგეს 1938 წანას დო თის ოურდუმე დოშანილობა უღუდჷ. 1945 წანას აეროპორტიქ გეგნორთჷ გოართოიანაფილი ომაფეშ ხეშუულებაშ ხეშა. 1954 წანაშე ქიანაშ უშანულამაში აეროპორტი რე. თე პერიოდის აეროპორტის უღუდჷ ართი ეიოფურინალ-დაფურინალი საროტი. აეროპორტიშ ახალი დგჷმილიშ აკოგაფაქ დიჭყჷ 1960 წანას. 1972 წანას აკიგჷ მაჟირა ეიოფურინალ-დაფურინალ საროტიქ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ავსტრიაშ აეროპორტეფი
ფრანსიშკუ გუტერიში
ფრანსიშკუ გუტერიში (Francisco Guterres), თაშნეშე ჩინებული რე მეტჯოხოთ ლუ-ოლუ (Lú-Olo) (დ. 7 ეკენია 1955, ვიკეკე, პორტუგალიაშ ტიმორი ) — ბჟაეიოლტიმორალი პოლიტიკოსი, ქიანაშ გიშაგორილი პრეზიდენტი (პოსტის დეკინენს 2017 წანაშ 20 მესის). ბჟაეიოლი ტიმორიშ პარლამენტიშ მადუდე (2002—2007). რევოლუციური ფრონტი ბჟაეიოლი ტიმორიშ ზოხორინალაშოშ მადუდე (ფრეტილინი). 2017 წანაშ ქიანას მანჯაფილ საპრეზიდენტო გიშაგორუეფს, მაართა ტურს 50%-შე უმოსი ხონარი დოშაყარუ; ოგიშაგორუე კამპანიაშ მალობას, ქიანაშ მაართა პრეზიდენტიშ შანანა გუჟმაუშ ალარინათ რგებულენდჷ.
სქოლიო
კატეგორია:ბჟაეიოლი ტიმორიშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:ბჟაეიოლი ტიმორიშ რევოლუციონერეფი
1340
კატეგორია:
თომას ჰობსი
თომას ჰობსი (ინგლ. Thomas Hobbes; დ. 5 პირელი, 1588, უესტპორტი, უილტშირი, ინგლისიშ ომაფე — ღ. 4 ქირსეთუთა, 1679, დერბიშირი, ინგლისი) — ინგლისარი ფილოსოფოსი, თეხანური პოლიტიკური ფილოსოფიაშ ართ-ართი დუმარსხუაფალი.
თომას ჰობსიშ არძაშე უმოსო შანულამი დო გოლინიანი ნახანდი რე "ლევიათანი", ნამუქჷთ 1642–1651 წანეფს იჭარჷ დო გიშართჷ 1651 წანას. ჸათე ნახანდის ავტორი ირკვიენს დო ეთმოჭარუნს ჯარალუაშ დო ლეგიტიმური თარობაშ სტრუქტურას. ლევიათანი ითვალუ სოციალური კონტრაქტიშ თეორიაშ ართ-ართ ორდოიან მაგალითო.
პოლიტიკური ფილოსოფიაშ გარდა თომას ჰობსი მოღალენდჷ შხვადოშხვა დარგეფს: ისტორიას, იურისპრუდენციას, თეოლოგიას, ეთიკას დო გეომეტრიას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი ფილოსოფოსეფი
.ma
.ma — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) მაროკოშო.
ლითიუმი
მინი|ლითიუმი ლითიუმი — ქიმიური ელემენტი, ნამუთ ეიშანუაფუ სიმბოლოთ ‘’’ Li’’’ დო თიში ატომური რიცხუ რე 3. პერიოდულ რცხილს ლითიუმი 1-ა, ტუტე ლითონეფიშ ბუნაშა მიშმურს. სუფთა ფორმათ ლითიუმი ლიბუ მოვარჩხილიშფერე ჩე მეტალი რე, ნამუთ ბიწორას იღანჯებუ ჰეერს დო წყარს. ლითიუმი არძაშე ქექე მანგარი ელემენტი რე დო თარო გჷმირინუაფუ სიტიბაშ მუკაშქუმალუს, ბატარეეფს დო თაშნეშე, მუჭოთ კომპონენტი კანკალე გვარობაშ მედიკამენტეფს, კერზოთ ნერვულ სტაბილიზატორეფს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ლითიუმი კატეგორია:ქიმიური ელემენტეფი კატეგორია:ტუტე ლითონეფი
1341
კატეგორია:
ბორგარნესი
ბორგარნესი (Borgarnes) — ნოღა ისლანდიას, ვესტიუტლანდიშ რეგიონს, მირასისლაშ უშხუაში დოხორელი პუნქტი.
კატეგორია:ისლანდიაშ ნოღეფი
1342
კატეგორია:
1343
კატეგორია:
1344
კატეგორია:
ვესტმინსტერი
ვესტმინსტერი, თაშნეშე უესტმინსტერი (ინგლ. Westminster) — ლონდონიშ ისტორიული რაიონი, ვესტმინსტერიშ ადმინისტრაციული ოლქიშ ნორთი, სოდე იდვალუაფუ გოართოიანაფილი ომაფეშ პარლამენტი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისი კატეგორია:ლონდონი კატეგორია:ვესტმინსტერი
იულიუს კეისარი
მინი|მარჯვნივ|250პქ| გაიუს იულიუს კეისარი, ბიუსტი გაიუს იულიუს კეისარი (Dictator Gaius Iulius Caesar) (დ. 12/13 კვირკვე, ჯვ. წ. 100 ― ღ. 15 მელახი, ჯვ. წ. 44) — ჯვეში რომიშ ართ-ართი უდიდაში პოლიტიკური დო სახენწჷფო მოღალე, ცხენენჯმადუდე, რეფორმატორი, ჭარუ დო ორატორი. წჷმოულობათ პატრიცი. 68 წანას კვესტორო გჷნირთჷ, 65-ს ― ედილო, 62-ს პრეტორო, 60 წანას აკოშაყარუ რსხუ პომპეუსწკჷმა დო კრასუსწკჷმა სენატიშ სააწმარენჯოთ (მაართა ტრიუმვირატი). 59 წანას გჷნირთჷ კონსულო, 46-ს გეგშაგორეს დიქტატორო. 44 წანას, აკორაგადაფილეფქ დოჸვილეს. თიში ჯოხოქ კეისარქ (ცეზარი) ზოგადო მონარქიაშ ემაშინალ ზიტყვათ გჷნირთჷ.
ლიტერატურა
კატეგორია:რომაალი ცხენენჯმადუდეეფი კატეგორია:რომიშ დიქტატორეფი კატეგორია:რომიშ კონსულეფი კატეგორია:დუნაბადი ჯვ. წ. 100 კატეგორია:ნაღურა ჯვ. წ. 44 კატეგორია:გოღორონთაფილი ადამიერეფი კატეგორია:უზურპატორეფი
1345
კატეგორია:
1346
კატეგორია:
კლაგენფურტი
კლაგენფურტი (Celovec) — სიკაბეტაშ მეჯინათ 6-ა ნოღა ავსტრიაშ ობჟათე-ბჟადალშე. კარინთიაშ ფედერალური დიხაშ ნანანოღა. თინა რე რომიშ კათოლიკური ოხვამეშ ეპისკოპოსეფიშ რეზიდენცია. ნოღას რე კლაგენფურტიშ უნივერსიტეტი.
კლაგენფურტის ოხორანს შხვა ერუანობაშ გევენჯი მუდანობა:
ლოკ საბჰა
220px|მინიატიურა|ინდოეთიშ პარლამენტიშ დგჷმილი ლოკ საბჰა (ჰინდი लोकसभा; მარგ. ოკათე პალატა) — ინდოეთიშ პარლამენტიშ გიმენი პალატა. ლოკ საბჰაშ მაკათურეფი გიშეგორუაფჷნა მაჟორიტარული სისტემაშ ოსხირით ბონი, საართო, ფულირი კალიშრღვაფაშ შედეგო. კონსტიტუციაშ მეჯინათ, ქიანაშ ლოკ საბჰაშ მაკათურეფიშ მაქსიმალური მუდანობა გითმითანჯუ — 552 დეპუტატით (530 შტატშე, 20 მორსხუე ტერიტორიაშე დო 2 პრეზიდენტიშით დორჷნაფილი მაკათურშე — ბრიტანული წჷმოულობაშ ინდოარეფიშ ინტერესეფიშ ოთხილარო). ლოკ საბჰა გიშეგორუაფუ 5 წანაშ ხანით, მორო, საგანგიო დგომარობაშ გჷმოცხადაფაშ პერიოდის, თიშ ქიმინჯალაშ ვადაქ შილებე მიძინას ხოლო ართ წანათ. მა-15 ლოკ საბჰაქ დეკომპლექტუ 2009 წანაშ პირელ-მესიშ გიშაგორუეფიშ საბოლოო შედეგეფით. ასე, ქიმინჯენს 2014 წანაშ გიშნაგორა მა-16 ლოკ საბჰა.
კლაგენფურტი
სქოლიო
კატეგორია:ავსტრიაშ ნოღეფი კატეგორია:ავსტრიაშ დიხეფიშ ნანანოღეფი
ლოკ საბჰა
ლოკ საბჰაშ ხემანჯღვერობა
ლოკ საბჰაშ ხემანჯღვერობა აკმოდირთუ გეჸვენჯი პოსტიშ პიჯეფშე:
რესურსეფი ინტერნეტის
ინდოეთი კატეგორია: ინდოეთიშ პარლამენტი
1347
კატეგორია:
1348
კატეგორია:
1349
კატეგორია:
კარლოს დიდი
კარლოს I დიდი (Charlemagne, Charles the Great, Karl der Große, Karl den store, Karel de Grote, Carolus Magnus, დაჭყაფური ჟინოდუდე ჯოხ. "Carolingian"; დ. დოხოლ. 742 ვარდა 747 – 28 ღურთუთა, 814) — ფრანკეფიშ მაფა 768 – 814 წანეფს, ლომბარდიარეფიშ 774-შე, დო ბჟდალიშ იმპერიაშ გჷნმაახალაფარი. თიშ ჟირმანგი როლი, მუჭოთ იმპერატორიშ (Imperator Augustus) დო ფრანკეფიშ მაფაშ ისტორიულო არსხუაფუ საღორონთო რომიშ იმპერიულ კლანს, ფრანკეფიშ ომაფეეფს დო გვიანიშ გერმანიას. ასე ფრანგეფით დო გერმანალეფით კარლოს დიდის თინეფიშ ქიანეფიშ დჷმარსხუაფალ ფიგურათ მირჩქინანა.
სქოლიო
კატეგორია:ფრანკეფიშ მაფეფი კატეგორია:საღორონთო რომიშ იმპერატორეფი კატეგორია:ბურგუნდიაშ მაფეფი კატეგორია:დუნაბადი 747 კატეგორია:ნაღურა 814 კატეგორია:კაროლინგეფი
ჰარი პოტერი დო ღურაშ ოჩუქერეფი - ნორთი 2
ჰარი პოტერი დო ღურაშ ოჩუქარეფი - ნორთი 2 (Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2) — ჯოან როულინგიშ ათე ჯოხონობაშ წინგიშ მაჟირა ნორთიშ კინოეკრანიზაცია, ნამჷქით გიშართჷ 2011 წანაშ 13 კვირკვეს. ფილმიშ სცენარიშ ავტორი რე სტივ კლოვესი, ნამჷქით იმუშუ არძა სერიაშ სცენარს (მახუთა ფილმიშ მოხ).
ფილმი გჷნოღალირი რე დევიდ ჰეიმენიშ სტუდია Heyday Films-იშით. გინოღალეფქ დიჭყჷ 2009 წანაშ ფურთუთას დო გეთუ 2010 წანაშ მესის. ათე ფილმიშ მაართა ნორთიქ გიშართჷ 2011 წანას. მაჟირა ფილმიქ გიშართუ 3D ფორმატის.
2014 წანაშ 2 ქირსეთუთაშ მუნაჩამეფით ფილმიშ მუშნაველქ 1,341,511,219 ააშ დოლარი აკადგინჷ.
სქოლიო
კატეგორია:ფილმეფი ჰარი პოტერიშ გეშა კატეგორია:ბრიტანული ფილმეფი კატეგორია:2011 წანაშ ფილმეფი კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი
ნახიჩევანიშ საირქიანო აეროპორტი
ნახიჩევანიშ საირქიანო აეროპორტი (IATA: NAJ, ICAO: UBBN) (Naxçıvan Beynəlxalq Hava Limanı) — ომენოღალე აეროპორტი დო ოურდუმე ავიაბაზა აზერბაიჯანს. აეროპორტი ქიანაშ ექსკლავ ნახიჩევანიშ ავტონომიურ რესპუბლიკას იდვალუაფუ. აეროპორტშე ირსულებუ რეგულარული რეისეფი ნოღა ბაქო დო განჯაშა, თაშნეშე საირქიანო რეისი სტამბილშა (თურქეთი).
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანიშ აეროპორტეფი კატეგორია:საირქიანო აეროპორტეფი
1350
კატეგორია:
კავკაციოლოგია
კავკაციოლოგიაშ დოგურაფაშ დო რკუალაშ სფეროს წჷმარინუანს:  იბერიულ-კავკაციური ნინეფი, კავკაციაშ შხვა ნინეფი, კავკაციაშ კათეფიშ ისტორია, კულტურა, არქეოლოგია, ეთნოლოგია, ლიტერატურა, ფოლკლორი დო შხვ.
1933 წანას ქართიშ სახენწჷფო უნივერსიტეტის დირსხუ მოსოფელს მაართა კავკაციოლოგიურ სკოლაქ (კავკაციურ ნინეფიშ კათედრა). კავკაციური ნინეფიშ კათედრა დორსხუაფაშ ბორჯიშო სუმ მაკათურშე აკმოდირთუდჷ: ვარლამ თოფურია ოგურუანდჷ ლაკურ ნინას, სიმონ ჯანაშია - აფხაზურს, არნოლდ ჩიქობავა - ხუნძურს.
კატეგორია:კავკაციოლოგია
მოქიმინჯე სახენწჷფოეფიშ დო თარობეფიშ მადუდეეფიშ ერკებული
სქოლიო
* კატეგორია:მიმალი ერკებულეფი კატეგორია:XXI ოშწანურაშ პოლიტიკოსეფი
ვლადიმერ აფხაზავა
ვლადიმერ აფხაზავა (დ. 9 ღურთუთა, 1976, ნიგვზიანი, ლანჩხუთიშ რაიონი) — ქორთუ მაგურაფალი. მაგურაფალიშ ერუანული ჯილდოშ მაართა მაღვენჯი.
ბიოგრაფია
ვლადიმერ აფხაზავაქ დებადჷ 1976 წანაშ 9 ღურთუთას, ოფუტე ნიგვზიანს. 1993 წანას გათუ ოფუტე ნიგვზიანიშ ოშქაშე სკოლა. 1999 წანას წჷმოძინათ გათუ ბათუმიშ კოოპერაციული ინსტიტუტიშ ეკონომიკაშ ფაკულტეტი.
2010 წანაშე მუშენს ლანჩხუთიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტე ჩიბათიშ ოჯარე სკოლას ომენოღალე გონათუაშ მაგურაფალო. 2012 წანაშე რე მორჩილი ოფანიე ჸუდეშ მანჯღვერი, სოდეთ ბრუო ბაღანა ოხორანს.
2017 წანაშ 5 გჷმათუთას გინაჩჷ მაგურაფალიშ ერუანულ ჯილდოქ დო გინირთ ეშანილი ჯილდოშ მაართა მაღვენჯო. .
2018 წანაშ 13 ქირსეთუთას ვლადიმერ აფხაზავაქ მაგურაფალიშ გლობალური ჯილდოშ 50 საუჯგუშო მაგურაფალიშ ერკებულს მოხვადჷ, 2019 წანაშ 21 ფურთუთას თინა მოსოფელიშ საუჯგუშო მაგურაფალიშ 10 ფინალისტიშა მიშეჸონეს.
1351
კატეგორია:
ბჟაეიოლი ტიმორიშ პრეზიდენტი
ბჟაეიოლი ტიმორიშ პრეზიდენტი — ბჟაეიოლი ტიმორიშ რესპუბლიკაშ სახენწჷფო მადუდე, ნამუსთ გიშმაგორუნს მახორობა 5 წანაშ ხანით.
რობინ ჰუდი: მახინჯეფიშ მაფასქირი
რობინ ჰუდი (Robin Hood: Prince of Thieves) — 1991 წანაშ ამერიკული ოდუდსგინალე ფილმი. თინა მომთხობელუანა ინგლისარი აბრაგიშ რობინ ჰუდიშ ისტორიას. რობინიშ როლს კევინ კოსტნერი არსულენს. ალან რიკმენქჷ მიღჷ ბაფტა საუჯგუშო არტისტი კოჩიშო მაჟირახარისხამი როლს.
ბჟაეიოლი ტიმორიშ პრეზიდენტი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბჟაეიოლი ტიმორი კატეგორია:აზიაშ ქიანეფიშ პრეზიდენტეფი *
რობინ ჰუდი: მახინჯეფიშ მაფასქირი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი კატეგორია:1991 წანაშ ფილმეფი კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი კატეგორია:ფილმეფი რობინ ჰუდიშ გეშა