cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ხულიო კორტასარი
ხულიო კორტასარიქ დებადჷ ბელგიაშ ნოღა იქსელს. ხულიო 6 წანერი რდუნ თეშ მუმაქ ქიმიოტუ დო უმოსო დიდა რდუნდჷ. სკოლა ბუენოს-აირესის გათუ. სკოლაშ უკულ კორტასარიქ გურაფა გაგინძორჷ ბუენოს-აირესიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ ფილოსოფიას გურაფულენდჷ. ჭარალუათ ადრეიან წანეფშე დეინტერესჷ. 1938 წანას, ხულიო დენისიშ ფსევდონიმით გჷმაბჟინუ პოეტური ნაჭარეფი. 1944-1946 წანეფს კორტასარი მუშენდჷ კუიოშ ერუანული უნივერსიტეტის, ფრანგული ლიტერატურაშ პროფესორო. 1946 წანას პოლიტიკური ბაძაძეფიშ გეშა უნივერსიტეტი ქიდიტუ დო უკულიან წანეფს მათანგალო მუშენდჷ. 1951 წანას ხულიო კორტასარიქ საფრანგეთიშა მიდართჷ, სოდეთ ღურაშახ ცხოვრენდჷ. 1952 წანაშე კორტასარი მუშენდჷ იუნესკოს, მათანგალო. კორტასარიქ არძა მუში გიშარჩქინელი ნახანდეფი საფრანგეთის ჭარუ. პარიზიშ გარდა ცხოვრენდჷ ობჟათე საფრანგეთიშ ჭიჭე ნოღა სენიონს, სოდეთ ჸუდე უღუდჷ. საფრანგეთის რინაშ ბორჯის კორტასარი ლათინური ამერიკაშ პოლიტიკურ პროცესეფს ვა მოჩილათე. რდჷ ნიკარაგუას სანდინისტეფიშ რევოლუციაშ, კუბას ფიდელ კასტროშ რევოლუციაშ დო ჩილეშ სალვადორ ალიენდეშ სოციალისტური თარობაშ პროპონენტი. ხულიო კორტასარი რე რომანეფიშ, კუნტა თხობელუეფიშ, პოეტური კრებულეფიშ ავტორი. დიდი პოპულარობა მოუღჷ რომანქ "კლასობანა", ნამუქჷთ 1963 წანას გიშართჷ. ხულიო კორტასარიქ ღურუ 1984 წანაშ 12 ფურთუთას. ნთხორილი რე პარიზიშ მონპარნასიშ სასაფლას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინალეფი კატეგორია:არგენტინალი ჭარუეფი კატეგორია:არგენტინალი ნოველისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1914 კატეგორია:ნაღურა 1984
ართურ ჰარდენი
ართურ ჰარდენი (ინგლ. Arthur Harden; დ. 12 გჷმათუთა, 1865, მანჩესტერი, ლანკაშირი, ინგლისი, გოართოიანაფილი ომაფე — ღ. 17 მანგი, 1940, ბორნ-ენდი, ბაკინჰემშირი, ინგლისი, გოართოიანაფილი ომაფე) — ინგლისარი ბიოქიმიკოსი, შანქარიშ ფერმენტაციაშ მენცარული რკვიებაშ გეშა გინოჩეს ნობელიშ პრემია ქიმიაშ დარგის 1929 წანას (ჰანს ფონ ეილერ-ჩელპინიწკჷმა ართო). გურაფულენდჷ დიო მანჩესტერიშ უნივერსიტეტის დო უკულ ერლანგენ-ნიურნბერგიშ უნივერსიტეტის, გერმანიას, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია გერმანალი ქიმიკოსიშ კარლ ფიშერიშ ხემანჯღვერობათ. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ პრევენციული მედიცინაშ ლისტერიშ ინსტიტუტის. ართურ ჰარდენიშ მენცარული ინტერესეფიშ სფერო რდჷ ფერმენტეფი, ეთანოლიშ ფერმენტაციაშ პროცესი, ფერმენტეფიშ ბიოქიმია დო შხვეფი. რდჷ ლონდონიშ ომაფე საზოგადოებაშ მაკათური. ჰარდენი რდჷ ბიოქიმიური საზოგადოებაშ ართ-ართი დუმარსხუაფალი დო საზოგადოებაშ ჟურნალიშ რედაქტორი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი ბიოქიმიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ინგლისარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1865 კატეგორია:ნაღურა 1940
ჯვ. წ. 1360
წანა — ჯვ. წ. XIV ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1360-იანეფიშ რანწკო 10-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1360 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 1359
წანა — ჯვ. წ. XIV ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1350-იანეფიშ რანწკო 1-ლი წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1359 წანა.
1790-იანეფი
1790-იანი (ვითოშ შკვითოშ ოთხონეჩდოვითიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 1790-იანეფი ვარ-და უბრალეთ შკვითოშ ოთხონეჩდოვითიანეფი — გრიგორიანული კალენდარიშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 1790 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 1799 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
მოლინეფი
კატეგორია:
თამარ ნემსიწვერიძე
მინი|თამარ ნემსიწვერიძე თამარ ნემსიწვერიძე (დ. 1987) — ქორთუ მოდელი. „ვიცე-მის საქორთუო 2007“.
კატეგორია:დუნაბადი 1987 კატეგორია:ქორთუ მოდელეფი
1780-იანეფი
1780-იანი (ვითოშ შკვითოშ ოთხონეჩიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 1780-იანეფი ვარ-და უბრალეთ შკვითოშ ოთხონეჩიანეფი — გრიგორიანული კალენდარიშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 1780 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 1789 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
მოლინეფი
კატეგორია:
2177
დღახუეფი
კატეგორია:
არხანგელსკი
არხანგელსკი (Архангельск)  — ნოღა რუსეთის, მახორობაშ მეჯინათ ქიანაშ ოორუე-ბჟადალ ოკრუგიშ სიკაბეტათ მასუმა ნოღა სანქტ-პეტრბურგიშ დო კალინონგრადიშ უკული, წყარმალუ ოორუე დვინაშ ღანჩოს, თიშ ჩე ზუღაშა ინოკათაფაშახ 30-35 კილომეტრიშ მეძენას. არხანგელაკიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსკოვიშ ოორუეშე 1 226 კილომეტრიშ მეძენას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეთიშ ონიშოლეფი კატეგორია:ჩე ზუღაშ ონიშოლეფი კატეგორია:არხანგელსკიშ ოლქიშ ნოღეფი კატეგორია:რუსეთიშ ნოღეფი კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტეფიშ ნანანოღეფი
1770-იანეფი
1770-იანი (ვითოშ შკვითოშ სუმონეჩდოვითიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 1770-იანეფი ვარ-და უბრალეთ შკვითოშ სუმონეჩდოვითიანეფი — გრიგორიანული კალენდარიშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 1770 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 1779 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
მოლინეფი
კატეგორია:
ჰეროლდ პერინეაუ
ჰეროლდ პერინეაუ (Harold Perrineau; დ. 7 მარაშინათუთა, 1963, ნიუ-იორკი) — ამერიკალი არტისტი. ფორმალურო ჯოხო ჰეროლდ უილიამსი. ჩინებული რე მაიკლ დაუსონიშ როლით სერიალშე დინაფილეფი დო მატრიცაშ ფილმეფიშ სერიაშე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
მალე
მალე (Malé) – მალდივიშ კოკეფიშ ნანანოღა.
კატეგორია:მალდივიშ კოკეფიშ ნოღეფი კატეგორია:აზიაშ ნანანოღეფი
ჯვ. წ. 1361
წანა — ჯვ. წ. XIV ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1360-იანეფიშ რანწკო 9-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1361 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი კუბას
2011 წანაშ მუნაჩემეფით კუბას იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ 9 პბიექტი რე.
ცხირე
ცხირეშა მიშაღალირი რე ობიექტეფი, იუნესკოშე მოსოფელიშ კულტურული მონძალაშ ერკებულშა მიშაღალაშ მეჯინათ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საგებიო მონძეობაშ ქილინჯეფი კუბას კატეგორია:იუნესკოშ საგებიო მონძეობა
კუალა-ლუმპური
კუალა-ლუმპური — მალაიზიაშ ფედერალური ნანანოღა დო ქიანაშ არძაშე მიარეკათამი ნოღა. ნოღა იკენს 243 კმ² ტერიტორიას. იდვალუაფუ მალაკიშ ჩქონიშ ობჟათე-ბჟადალ ნორთის. წყარმალუეფიშ კლანგიშ დო გომბაკიშ აკორთაფაშ აკანს. მახორობა 1 627 172 კოჩი (2009). დიდი კუალა ლუმპურიშ აგლომერაციას, ნამუშა თაშნეშე კლანგიშ ლეხერი უჯოხონა, 7,2 მლნ ადამიერი ოხორანს.
ჯვ. წ. 1362
ნაღურა
კატეგორია:
კუალა-ლუმპური
კუალა-ლუმპურს იდვალაუფუ მალაიზიაშ პარლამენტი. ართ ბორჯის, ნოღას თაშნეშე იდვალუაფუდჷ ფედერალური თარობაშ ემაჸონაფალი დო იურიდიული ნოელეფი, მარა 1999 წანაშე, თინეფი ნოღა პუტრაჯაიაშა გეგნიღეს. მარა, იურიდიული ნოელაშ კანკალე ნორთი ასეშახ სქიდუ კუალა-ლუმპურს. ნოღას თაშნეშე იდვალუაფუ მალაიზიაშ მაფაშ, ისტანა ნეგარაშ ოფიციალური რეზიდენცია. კუალა-ლუმპური ფასებული რე ალფა კატეგორიაშ გლობალურ ნოღათ დო წჷმარინუანს ქიანაშ კულტურულ, ფინანსურ დო ეკონომიკურ ცენტრის. გაზეთ Foreign Policy-იშ 2010 წანაშ გლობალური ნოღაშ ინდექსით, კუალა-ლუმპურს 48-ა აბანი მიორხველეს შხვა გლობალურ ნოღეფს შქას.
ნოღა ინოხე კუალა-ლუმპურიშ ფედერალურ ტეროტორიას დო წჷმარინუანს მალაიზიაშ სუმი ფედერალური ტერიტორიაშე ართ-ართის. ნოღა სელანგორიშ შტატიშ ანკლავი რე, ნამუთ მალაკიშ ჩქონიშ ცენრტრალურ-ბჟადალ წყარპიჯწკჷმა იდვალუაფუ.
1990-იან წანეფშე, ნოღა მიარე სპორტულ, პოლიტიკურ დო კულტურულ ღონისძიებას მენძელენდჷ. კუალა-ლუმპურს იდვალუაფუ მოსოფელიშ ართ-ართი უმაღალაში დგჷმილი პეტრონაშ ყორშეფი, ნამუქჷთ მალაიზიაშ არიკული გოვითარაფაშ სიმბოლოთ გჷნირთჷ.
ისტორია
1857 წანას დირსხუ ნოღაქ. 1880-1978 წწ. სელანგორიშ ნანანოღა რდჷ. 1946-1957 წწ. კინ თემ ბორჯის ინგლისური კოლონიაშ, მალაიაშ ფედერაციაშ, ცენტრი რდჷ. 1957-1963 წწ. ზოხორინელი მალაიაშ ფედერაციაშ, 1983 წანაშე მალაიზიაშ ნანანოღა რე.
სქოლიო
კატეგორია:მალაიზიაშ ნოღეფი კატეგორია:აზიაშ ნანანოღეფი
ჯვ. წ. 1363
წანა — ჯვ. წ. XIV ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1360-იანეფიშ რანწკო 7-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1363 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
1750-იანეფი
1750-იანი (ვითოშ შკვითოშ ჟარნეჩდოვითიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 1750-იანეფი ვარ-და უბრალეთ შკვითოშ ჟარნეჩდოვითიანეფი — გრიგორიანული კალენდარიშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 1750 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 1759 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
მოლინეფი
კატეგორია:
1760-იანეფი
1760-იანი (ვითოშ შკვითოშ სუმონეჩიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 1760-იანეფი ვარ-და უბრალეთ შკვითოშ სუმონეჩიანეფი — გრიგორიანული კალენდარიშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 1760 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 1769 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
მოლინეფი
კატეგორია:
შანდალარი
შანდალარი (ინგლ. Chandalar River) რე წყარმალუ ააშს, ალასკაშ შტატის. შანდალარი იჭყაფჷ ოდუდეეფიშ ნორზ-ფორკიშ დო მიდლ-ფორკიშ აკოართაფაშ აბანს დო ინაკათუ წყარმალუ იუკონს, ნოღა ფორტ-იუკონშე 32 კმ.-შ მაშორას. წყარმალუ შანდალარიშ სიგჷნძა რე 160 კმ. ღანჩოშ ფართობი 24,200 კვ.კმ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:ალასკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:იუკონიშ ნადუეფი
2178
დღახუეფი
კატეგორია:
1740-იანეფი
1740-იანი (ვითოშ შკვითოშ ჟარნეჩიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 1740-იანეფი ვარ-და უბრალეთ შკვითოშ ჟარნეჩიანეფი — გრიგორიანული კალენდარიშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 1740 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 1749 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
მოლინეფი
კატეგორია:
SARS-CoV-2 დელტა ვარიანტი
კორონავირუსი SARS-CoV-2 დელტა ვარიანტი (შტამი B.1.617.2 ) — SARS-CoV-2 ვირუსიშ ართ-ართი ვარიანტი, ნამუთ გჷმმიჭანუანს COVID-19-ს.
პირველაშე მეგორაფილქ დო ეჭარილქ იჸუ ინდოეთის.
ვირუსიშ თე ვარიანტიშ გინოდვალა შხვადოშხვა ხანერობაშ ბუნეფს შქას მეჸურს, თინეფს შქას 12 წანაშე 20 წანაშახ ინდივიდეფს. ვირუსიშ დელტა ვარიანტიშ საინკუბაციე პერიოდი 3—7 დღას ვარინ, 1—3 დღას იგჷნძორებჷ. თაშნეშე იძირებე ვირუსიშ მაღალი დოხარგუა (ვირუსიშ შხვა ვარიანტეფს შქას). გჷმმაჭანაფალიშ ორგანიზმიშე გიშაჸონაფაშ პერიოდი 13—15 დღას აკმადგინანს, თინწკჷმა, მუჟამსჷთ შხვა ვარიენტეფს 7—9 დღა რენ.
დელტა ვარიანტი გჷმიჭანუანს რთულ ფორმაშ გორგილაფაშ სიმპტომეფს, თინეფს შქას სისუსტეს, მაღალ სინჩხეს, შანგიტახას (დუდიშ ჭუას), ჸალიშ (კინჩხიშ) ჭუას, ხვალუას დო რინიტის. ჰოსპიტალიზაციაშ რისკი ალფა ვარიანტწკჷმა ელაზჷმაფათ 1,85-შახ უმოსი რე.
ვირუსიშ მუტაციეფი
ვირუსიშ დელტა ვარიანტის გჷმურჩქინდჷ მუტაციაქ P681R. შედეგო დითირჷ S-ცილაშ მორჩილ ფრაგმენტიქ, დო ვირუსიქ უმოს გინმადვალუო გჷნრითჷ.
„დელტა„ ვარიანტის გჷმურჩქინდჷ გიმენღოზიქ „დელტა პლიუსი“ (B.1.617.2.1 ვარ-და AY.1). „დელტა პლიუსის“ უღუ მუტაცია K417N სპაიკურ ცილას (ანუ ვირუსიშ პეპლომერს), ნამუშ შედეგო ვირუსი ბიწორას არსხუაფუ ადამიერიშ ფიჟვეფიშ თოლეფს. რე მოარზაფა, ნამჷ-და K417N თაშნეშე ვირუსის ოხვარჷ მანეიტრალაფარი ანტირსხულეფშე დუდიშ აღებას. მოგვენი მუტაციეფი უღჷნა „ბეტა“ დო „გამა“ ვარიანტეფს.
გოფაჩუა
2021 წანაშ კვირკვეშ დაჭყაფუშე, ჭყანთხილუაშ მოსოფელიშ ორგანიზაციაქ ვირუსიშ დელტა ვარიანტი 98 ქიანას დაფიქსირჷ, მუჭოთ მახორობაშ ვაქცინაციაშ მაღალინ, თეშ დაბალი ტემპით მიმალ ქიანეფს, ანდა ქიანას თინა დომინანტი ვირუსიშ ვარიანტო გჷნმირთჷ.
საქორთუოს
მუჭოთ იმუნიზაციაშ ტექნიკურ სხუნუშ ერუანული ბუნაშ მადუდექ, პროფესორ ივანე ჩხაიძექ გაცხადჷნ, მარაშინათუთას ალბეთ კორონავირუსიშ „დელტა ვარიანტიშ“ დომინანტალა მაღვენჷნა.
სქოლიო
კატეგორია:SARS-CoV-2 ვარიანტეფი კატეგორია:COVID-19 პანდემია ინდოეთის
მადაგასკარიშ ნოღეფიშ ერკებული
thumb|250პქ|[[მადაგასკარიშ რუკა]] მადაგასკარიშ ნოღეფი — მადაგასკარიშ შხუ დოხორინელი პუნქტეფიშ ერკებული. ქიანაშ 1693 კომუნაშე 76 ნოღა რე (Commune urbaine), 1617 — ოფუტე (Commune rurale).
მადაგასკარიშ ოართე რუკა
რუკაშ ლეგენდა:
სქოლიო
მადაგასკარი მადაგასკარი
ჯვ. წ. 1364
წანა — ჯვ. წ. XIV ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1360-იანეფიშ რანწკო 6-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1364 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
1730-იანეფი
1730-იანი (ვითოშ შკვითოშ ეჩდოვითიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 1730-იანეფი ვარ-და უბრალეთ შკვითოშ ეჩდოვითიანეფი — გრიგორიანული კალენდარიშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 1730 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 1739 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
მოლინეფი
კატეგორია:
ჰენრი იან კუსიკი
ჰენრი იან კუსიკი (Henry Ian Cusick; დ. 17 პირელი, 1967, ტრუხილო) — პერუს დუნაბადი შოტლანდიარი არტისტი. ჩინებული რე დესმონდ ჰუმიშ როლით სერიალშე დინაფილეფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შოტლანდიარი არტისტეფი კატეგორია:პერუალი არტისტეფი
კილიკი (წყარმალუ)
კილიკი (ინგლ. Killik River) რე წყარმალუ ააშს, ალასკაშ შტატის. კილიკი იჭყაფჷ ოდუდეეფიშ ეპრილ-კრიკიშ დო კაკივილაკ-კრიკიშ აკოართაფაშ აბანს, გეითს-ოფ-ზე-არკტიკიშ ერუანულ პარკიშ ტერიტორიას დო ინაკათუ წყარმალუ კოლვილის. კილიკიშ სიგჷნძა რე 169 კმ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:ალასკაშ წყარმალუეფი
ალბანეთიშ პარლამენტი
ალბანეთიშ პარლამენტი — ალბანეთიშ ართპალატამი პარლამენტი (Kuvendi i Shqipërisë), ვარდა ოკათე კათუა (Kuvendi Popullor).
პარლამენტის 140 აბანი რე. 100 დეპუტატი გიშმეგორჷ მაჟორისტარული სისტემათ ართმანდატამ ოლქეფს (ჟირი ტური), 40 — პარტიული ერკებულეფით 2,5-პროცენტამი ბარიერით პარტიაშო დო 4-პროცენტიანი ბარიერი პარტიულ ბლოკეფშო. დეპუტატეფიშ მოღალობაშ ხანი — 4 წანა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ალბანეთიშ სახენწჷფო მონწყუალა კატეგორია:ალბანეთიშ პარლამენტი
მაკოლეი კალკინი
მაკოლეი კალკინი (Macaulay Culkin; დ. 26 მარაშინათუთა, 1980, მანჰეტენი, ნიუ-იორკი, ააშ) — ამერიკალი არტისტი. ჩინებულქ იჸუ ბაღანობას, ფილმეფს „ხვალე ჸუდეს“ დო „ნიუ-იორკის დინაფილს“ რსულებური კევინ მაკალისტერიშ როლით. სუმშა რდჷ ნომინირაფილი ორქოშ მუჸის გლახა რსულებაშო. 2002-2010 წანეფს ხვადუდჷ მილა კუნისის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:ამერიკალი მუსიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1980 კატეგორია:ნიუ-იორკალეფი
ნაიფიიდო
ნაიფიიდო — მიანმარიშ ახალი ნანანოღა. აკიგჷ ოფუტე ჩეპაშ აკანს, პიინმანიშ ბჟადალი მალობათ 70 კილომეტრიშ სიშორას. მანდალაიშ ადმინისტრაციულ ოლქის. იდვალუაფუ ქიანაშ ჸოფილი ნანანოღა იანგონიშე ოორუე მალობათ 320 კილომეტრიშ სიშორას.
უილიამ პარი მერფი
უილიამ პარი მერფი (ინგლ. William Parry Murphy; დ. 6 ფურთუთა, 1892, სტოუტონი, ვისკონსინი, ააშ — ღ. 9 გჷმათუთა, 1987, ბრუკლაინი, მასაჩუსეტსი, ააშ) — ამერიკალი ექიმი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის (ჯორჯ მაინოტი დო ჯორჯ უიპლიწკჷმა ართო), პერნიციოზური ანემიაშ კურნალობაშ მეთოდიშ ართ-ართ დუმარსხუაფალი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ექიმეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1892 კატეგორია:ნაღურა 1987
ნაიფიიდო
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მიანმარიშ ნოღეფი კატეგორია:აზიაშ ნანანოღეფი
ჩენა
ჩენა (ინგლ. Chena River) რე წყარმალუ ააშს, ალასკაშ შტატის. ჩენა იჭყაფჷ ოდუდეეფიშ ნორზ-ფორკიშ დო უესტ-ფორკიშ აკოართაფაშ აბანს, ჩენა-ჰოთ-სპრინგსიშ გოხოლუას დო ინმაკათუ წყარმალუ ტანანას, ნოღა ფერბენქსიშ გოხოლუას. წყარმალუ ჩენაშ სიგჷნძა რე 160 კმ. ღანჩოშ ფართობი 5,100 კვ.კმ. ჩენაშ ნადუეფი რე: ნორზ-ფორკი, საუზ-ფორკი, მიდლ-ფორკი, უესტ-ფორკი დო ჭიჭე ჩენა. წყარმალუ ჩენა გიშმურს ჩენაშ სახენწჷფო რეკრეაციულ პარკიშ ტერიტორიას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:ალასკაშ წყარმალუეფი
ჰანს ფონ ეილერ-ჩელპინი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შვედეფი კატეგორია:შვედი ქიმიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:შვედი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1873 კატეგორია:ნაღურა 1964
ფარა
მინი|სონგიშ დინასტიაშ - ჯიაოზი, მოსოფელშ უჯვეშაში ქარღადიშ ფარა ფარა — ფარა მეკონ-მოკონრთაფაშ საშუალება. თინა წარმებაშ, ედომუშამი დო ცანდი ვაჭარობაშ მემარსხუაფალი კონკრეტული ოხვარებელი ღირება რე. კლასიკური პოლიტეკონომიკური აჩამათ ფარა დო ვალუტა სინონიმეფი რე. ფარა მეკონ-მოკონიშ ეკვივალენტი რე, ფასებური კატეგორია რე.
ტერმინი „ფარა“ ეტიმოლოგიურო, ანუ ზიტყვაშ წჷმოქიმინუაშ ასპექტით, მერსხილი რე ბიზანტიურ ფოლიშწკჷმა – ლინჯიშ ომონეტე ართულწკჷმა. ფართე შანულობა კონკრეტულ ჯოხოქ მოგვიანაფათ მიღჷ.
ისტორია
ფარაშ ხასიათი თიშე თხულენს მაქსიმალურ ტრანსპორტაბელურობას დო სტაბილურობას, ნამუთ ომანგჷ თიშ მაღალ ოხვარებელ ღირებას დო ოშა-გოშობას. მეტალეფი – ორქო დო ვარჩხილი თე ტიპიშ რე. ანღაღებული ლითონეფიშ კატეგორიაშ გჷმოქიმინუა თე დო თი ეკონომიკური კომპლექსიშ სოციალურ–ეკონომიკური პროგრესიშ შედეგი რე. ვარჩხილი დო ორქო ვა მაწარმააფალი ოხვარებელი ღირება რე, დუდმაართაშე თინეფს ვართ ამუშენდეს. კომერციულ ოხვილურობაქ, ფერაია მეტალურგიაშ თე დარგეფშო მინიმალური სოციალური კადრეფიშ გიშართუალაშ შილებუამობაქ, კონკრეტული უღანჯუ ნიფთიარობეფიშ ასოციაციაქ უღურობაშ აქტუალურ იდეაწკჷმა გაჭყჷ თინეფიშ სპეციფიკური ღირებამი აჩამა. თეიშახ ომეკონ-მოკონე ეკვივალენტიშ როლს უციო ხვარებაშ ღირებას არსულენდჷ – ორინჯი, ოწარმე ვარდა ობურჯაფე ანჯარი, ბოწოწობა დო შხვ.
ნეოლითის ეპოქაშ მაწარმაფალი სოციალური ელემენტი, გარკვიულწილო, უნივერსალი რე – თინა ართბორჯული დიხამოსაქვარე რე, მეჩხოლარეთ, მოხელე; ახორციელენს პრიმიტიულ ოკანონმადვალე, ემაჸონაფალ, სასამარათლრ ხეშულობას. გეჸვენჯი სოციალური ისტორია თე ფუნქციეფიშ ეტაპობური აბსტრაჰირაფა – გიშართუალა რე. ორდოშიანი მეტალეფიშ ხანას — გიმიქიმინჷ ეკონომიკურ – გეოგრაფიული სისტემეფქ მიკრორეგიონალური სპეციალიზაციათ; შხვა ზიტყვეფით, აბანი უღუ მეკონ-მოკონრთაფაშ გოჭყაფა – გენეზისის. მაწარმეშ ოწარმე პროცესშე მუკოხარცქუა ვარდჷ ოკორინე. აკანეფოშქაშე ეკონომიკური მალობეფიშ რეალიზაციაშო აკიქიმინჷ სპეციალურ სოციალურ ფაქ – თენეფი ვაჭარეფი რენა. თე კატეგორიაშ დო ომეკონ-მოკონე ეკვივალენტიშ გენეზისი სინქრონული პროცესი რე.
ომეკონ-მოკონე ეკვივალენტიშ ორდოშიანი სტადიაშ მინუშეფი ქორთულ სინანდულეს თეჯგურა რე: 1) ორინჯი; თენა ჯგირო ჩქჷ თეჸურეშე, ნამჷ-და ტერმინი „ხვასტაგი“ შანენდჷ ფარასჷთ დო ქალამ ორინჯი. 2) კოლხური ბრინჯაოშ კვაღეფი (ჯვ. წ. II ვითოშწანურაშ დალია). თინეფი აფხვადჷნა ანჯაშ სახეთ, თე ფაქტი სარკოთ ჯგირი შანობური რე, თ. ჯ. ომეკონ-მოკონე ეკვივალენტიშ ფუნქციას კონკრეტულ ეტაპის ლინჯიშ ომეკონ-მოკონე ოზირურს არსულენს. გოთოლიშწორაფილი რე ეკვივალენტიშ რთაფაშ ბიწორა, ლინჯიშ ფაქტურაშე კეთებული ოხვარებელი ღირებეფიშ ხვალე ართი ნორთი რე ფარა – კვაღეფი; კანკალეშა, ალბეთ, მარწკინდეფჷთ დო თ. უ. 3) საწმისი, ანუ შხურიშ ტყები მონტყორიშამო. ვალუტათ გჷნორთელი კონკრეტული ფორმა უკვე ორქოშ საწმისი რე – კოლხეფიშ დიდებაშ სიმბოლო. ლინჯიშ ჟირფა კვაღა, დო საწმისი მიკენური ომეკონ-მოკონე ეკვივალენტი რე, ნამუთ ძალამ სიმპტომატური მომენტი რე.
ოვალუტე ფენომენიშ გენეზისი ომეკონ-მოკონე ეკვივალენტიშ ტონაჟის სერიოზულო ურკენს, ირფელი სარკოთ მახუჯაფალი რდჷ. საცალო ვაჭარობაშ ელაზჷმაფათ უგუვითარობაქ — ანდაღებული მონტყორიშ ძინაშ კატეგორიას მიაჩჷ დუდმაართა ეტაპის უმოსობა. პროგრესის კონკრეტული კუნთხუთ მონეტაშ, ანუ ჭკირილი ფარაშ, ომონეტე საქმეშ გენეზისშახ მებჸუნა. ელინური კოკი ეგინა დო მორჩილაზიური ქიანა ლიდია ომონეტე საქმეშ პიონერეფო რე მერჩქინელი. თე რევოლუციას — აბანი უღუდჷ ჯვ. წ. VII ო–ს. ომონეტე ფაქტურა დიო, თარო, ვარჩხილი რე. თექ მუში ბაძაძეფი გარჩქინჷ. კონკრეტული მეტალი ირო ოვალუტე ოზირუეშ უმენტაში ნორთი რე. წარმებაშ ევოლუციაშ ელაზჷმაფათ დაბალ ეშალს — ორქოშ ელაზჷმაფათ მაღალი კურსი ჯარალობური პროდუქტიშ გინორთუალაშ სფეროს რანწკ სირთულას გჷმიჭანუანდჷ. ედომუშამი დიალექტიკური სურათი — თეჯგურა რე: 1) ვარჩხილიშ მონომეტალიზმი; 2) ბიმეტალიზმი; 3) ოოქოშ მონომეტალიზმი.
სქოლიო
კატეგორია:ფარა კატეგორია:მონეტარული ეკონომიკა
ჯვ. წ. 1365
წანა — ჯვ. წ. XIV ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1360-იანეფიშ რანწკო 5-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1365 წანა.
ჯვ. წ. 1366
წანა — ჯვ. წ. XIV ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1360-იანეფიშ რანწკო 4-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1366 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
1720-იანეფი
1720-იანი (ვითოშ შკვითოშ ეჩიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 1720-იანეფი ვარ-და უბრალეთ შკვითოშ ეჩიანეფი — გრიგორიანული კალენდარიშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 1720 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 1729 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
მოლინეფი
კატეგორია:
2179
დღახუეფი
კატეგორია:
იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ომანს
2011 წანაშ მუნაჩემეფით ომანს 4 იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტი რე.
სტატისტიკა
იუნესკოშ მოსოფელიშ კულტურული მონძალაშ ერკებულშა მოსოფელიშ მასშტაბით 981 ობიექტი რე რე მიშაღალირი, თენეფშე 0,3 % კუბაშ ობიექტეფი რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალა კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ომანს
შასტა (წყარმალუ)
შასტა (ინგლ. Shasta River) რე წყარმალუ ააშს, ოორუე კალიფორნიას. წყარმალუ შასტა იჭყაფჷ გვალა ედის, სისკიუშ ოლქის, ნოღა უიდიშე 16 კმ.-შ მაშორას დო ინაკათუ წყარმალუ კლამატის. შასტაშ სიგჷნძა რე 93 კმ. ღანჩოშ ფართობი 2,100 კვ.კმ. შასტაშ წყარპიჯიშ ხოლოს იდვალუაფჷ ნოღა ვაირიკა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:კალიფორნიაშ წყარმალუეფი
ჯვ. წ. 1367
წანა — ჯვ. წ. XIV ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1360-იანეფიშ რანწკო 3-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1367 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 1368
წანა — ჯვ. წ. XIV ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1360-იანეფიშ რანწკო 2-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1368 წანა.
1700-იანეფი
1700-იანი (ვითოშ შკვითოშიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 1700-იანეფი ვარ-და უბრალეთ შკვითოშიანეფი — გრიგორიანული კალენდარიშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 1700 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 1709 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
მოლინეფი
კატეგორია:
1710-იანეფი
1710-იანი (ვითოშ შკვითოშ ვითიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 1710-იანეფი ვარ-და უბრალეთ შკვითოშ ვითიანეფი — გრიგორიანული კალენდარიშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 1710 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 1719 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
მოლინეფი
კატეგორია:
კარლოს ფუენტესი
კარლოს ფუენტესი (ესპ. Carlos Fuentes Macías; დ. 11 გერგობათუთა, 1928, პანამა, პანამა — ღ. 15 მესი, 2012, მეხიკო, მექსიკა) — მექსიკარი ჭარუ დო ნოველისტი. შინელი რე რომანეფით: "სოდეთ სუფთა ჰაერი რე" (1958), "აურა" (1962), "არტემიო კრუზიშ ღურა" (1962), "Terra Nostra" (1975), "რჩინი გრინგო" (1985) დო "ქრისტოფერი უდუბადებუ" (1987). ფუენტესი რდჷ ლიტერატურული ჸარაფიშ ლათინოამერიკული ბუმიშ ართ-ართი თარი წჷმმარინაფალი. ბრიტანული გაზეთი The Guardian-იშ აზრით ფუენტესი რდჷ მექსიკაშ არძაშე უმოსო პოპულარული ნოველისტი.
კარლოს ფუენტესიქ დებადჷ პანამას, მექსიკარი დიპლომატიშ ფანიას. ირდუდჷ ლათინური ამერიკაშ შხვადოშხვა ქიანეფს. 1934-1940 წანეფს ფუენტესიშ მუმა ვაშინგტონს მუშენდჷ. ფუენტესი ვაშინგტონიშ სკოლას გურაფულენდჷ. 1940 წანას ფუენტესეფიშ ფანიაქ სანტიაგოშა (ჩილე) გეგნორთჷ, სოდეთ ახალგაზრდა ფუენტესიქ სოციალიზმით დეინტერესჷ. ფუენტესიქ უმაღალაში გონათაფა მიღჷ მექსიკაშ ავტონომიურ-ერუანულ უნივერსიტეტის. გურაფაშ თებაშ უკული დიჭყჷ დიპლომატიური კარიერა, მექსიკაშ გალენი საქვარეფიშ სამინისტროს. უკინებუდჷ შხვადოშხვა პოზიციეფი. 1958 წანას ფუენტესიქ გჷმაბჟინუ რომანი "სოდეთ სუფთა ჰაერი რე", ნამუქჷთ ავტორს დიდი პოპულარობა მუღუ. უკულიან წანეფს ფუენტესიქ დიპლომატიური კარიერა მიოტუ დო კუბაშა მიდართჷ. დაინტერესებული რდჷ კუბაშ რევოლუციათ დო რევოლუციაშ ლიდერით ფიდელ კასტროთ. 1975-1977 წანეფს ფუენტესიქ კინ დიპლომატიურ კარიერას დართჷ დო მუშენდჷ მექსიკაშ ელჩო საფრანგეთის. შხვადოშხვა პერიოდის ფუენტესი ლექციეფს ხოლო კითხულენდჷ: კემბრიჯიშ უნივერსიტეტის, ჰარვარდიშ უნივერსიტეტის, კოლუმბიაშ უნივერსიტეტის, კორნელიშ უნივერსიტეტის დო დართმუზიშ კოლეჯის. ფუენტესიშ მაჸალეეფი რდეს გიშარჩქინელი ავტორეფი უილიამ სტაირონი, ფრიდრიხ დიურენმატი, სიციოლოგი ჩარლზ რაიტ მილსი, კინორეჟისორი ლუის ბუნიუელი დო შხვეფი. კარლოს ფუენტესი რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. ბრელშა რდჷ ნომინირაფილი ნობელიშ პრემიაშა ლიტერატურაშ დარგის, მარა პრემია დღას ვემუღებუ.
1690-იანეფი
1690-იანი (ვითოშ ამშოშ ოთხონეჩდოვითიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 1690-იანეფი ვარ-და უბრალეთ ამშოშ ოთხონეჩდოვითიანეფი — გრიგორიანული კალენდარიშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 1690 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 1699 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
მოლინეფი
კატეგორია:
ვიეტნამიშ ნოღეფიშ ერკებული
ვიეტნამიშ ნოღეფი (Thành phố (Việt Nam)) — 2013 წანაშო, ვიეტნამს საართოთ 5 შხუ ცენტრალური დოჸუნალობაშ ნოღა (Thành phố trực thuộc Trung ương) რე, ნამუეფსჷთ თიჯგურა სტატუსი უღჷნა, მუჭოთ პროვინციას, დო 60 პროვინციული დოჸუნალობაშ ნოღას (Thành phố trực thuộc tỉnh).
ზოხოიანი სტატუსი უღჷნა მაართა რანწკიშ ადმინისტრაციულ ართულეფს (thị xã) დო მორჩილი ონოღე ოჯარალე-კომუნეფს (thị trấn).
მაართა რანწკიშ ადმინისტრაციული ართულეფი ნოღეფს
დო თ.უ., გვალო 40-შე უმოსი.
ვიეტნამიშ საართო რუკა
რუკაშ ლეგენდა:
სქოლიო
ვიეტნამი
1680-იანეფი
1680-იანი (ვითოშ ამშოშ ოთხონეჩიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 1680-იანეფი ვარ-და უბრალეთ ამშოშ ოთხონეჩიანეფი — გრიგორიანული კალენდარიშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 1680 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 1689 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
მოლინეფი
კატეგორია:
ჯვ. წ. 1369
წანა — ჯვ. წ. XIV ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1360-იანეფიშ რანწკო 1-ლი წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1369 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
1670-იანეფი
1670-იანი (ვითოშ ამშოშ სუმონეჩდოვითიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 1670-იანეფი ვარ-და უბრალეთ ამშოშ სუმონეჩდოვითიანეფი — გრიგორიანული კალენდარიშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 1670 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 1679 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
ანკარაშ პროვინცია
ანკარა – პროვინცია (ილი) ცენტრალურ თურქეთის. ადმინისტრაციული ცენტრი – ნანანოღა ანკარა. ბჟაეიოლშე უხურგანს ქირშეჰირიშ დო ქირქკალეშ, ოორუეშე – ჩანქირიშ დო ბოლუშ, ბჟადალუშე ესქიშეჰირიშ, ობჟათეშე – კონიაშ დო აქსარაიშ პროვინციეფი.
მახორობა 5,017,914 ადამიერი (2000), მახორობაშ უმენტაშობა ოხორანს ანკარას დო მუშ გალენსაგანოს (3 203 ვითოში ადამიერი).
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:თურქეთიშ პროვინციეფი
2180
დღახუეფი
კატეგორია:
სენტ-კლერი (წყარმალუ)
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:კანადაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი
ჯვ. წ. 1370
წანა — ჯვ. წ. XIV ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1370-იანეფიშ რანწკო 10-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1370 წანა.
მასერუ
მასერუ (Maseru) — ლესოთოშ ნანანოღა. იდვალუაფუ წყარმალუ კალედონს, ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკაშ სახენწჷფო ხურგის. მასერუ ლესოთოშ აკა მოდიდე ნოღა რე, 2006 წანაშ მუნაჩემეფით, ნოღაშ მახორობა 227 880 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ნოღაქ დირსხუ მუჭოთ საპოლიციო ბანაკიქ, ნანანოღათ — 1869 წანას გეფორმჷ, თიშ უკული, მუჟამსჷთ ლესოთოქ ბრიტანეთიშ პროტექტორატო გჷნირთჷ. მუჟამსჷთ 1966 წანას ქიანაქ ზოხორინალა მიპალუნ, მასერუქ ნანანოღაშ სტატუსი ქისქილიდუ. ჯოხო სესოთოშ ნინაშე მოურს დო „ჭითა ქვიშამ აბანს“ შანენს.
ბელგიაშ ფედერალური პარლამენტი
ფედერალური პარლამენტი — ბელგიაშ ჟირპალატამი კანონმადვალუ ორგანო (პარლამენტი), ნამუთ აკმოდირთჷ წჷმარინაფალეფიშ პალატაშე (ნიდერ.:, la Chambre des Représentants, die Abgeordnetenkammer) დო სენატშე (ნიდერ.: , le Sénat, der Senat).
მასერუ
სქოლიო
კატეგორია:ლესოთოშ ნოღეფი კატეგორია:აფრიკაშ ნანანოღეფი
1650-იანეფი
მოლინეფი
კატეგორია:
ლეტსიე III
ლეტსიე III (დ. 17 კვირკვე, 1963 ) — ლესოთოშ მაფა 1990-1995 წწ. (რანწკით 2-ა მაფა) დო 1996 წანაშ 7 ფურთუთაშე (რანწკით 4-ა მაფა). მუამუში რდჷ მოშვეშვე II (1938-1996). 1987 წანას ოურდუმე ხეშუულებაშ დო მაფაშ შქას მოხვალამირი აწმარენჯობაშ შედეგო, ლესოტოშ მაფა მოშვეშვე II-ქ აძვილებურქ იჸუ ქიანაშე ურტებუდუკონ, ახალ მაფათ აღიარეს თიში ქომოლსქუა ლეტსიე III.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ლესოთოშ მაფეფი
ოსეიჯი
ოსეიჯი (ინგლ. Osage River) რე წყარმალუ ააშს, მისურიშ შტატის, წყარმალუ მისურიშ მარძგვან ნადუ. ოსეიჯი იჭყაფჷ ვერნონიშ ოლქის დო ინაკათუ მისურის, ბონოტს-მილიშ ტერიტორიას, ოსეიჯიშ ოლქის. წყარმალუ ოსეიჯიშ სიგჷნძა რე 444 კმ. ღანჩოშ ფართობი 40,000 კვ.კმ. უდიდაშ ნადუეფ რე: მერი-დე-სინი, საუზ-გრანდ-რივერი (კვარჩხანი), ჭიჭე ოსეიჯი, კლიარ-კრიკი, საკ-რივერი, პომ-დე-ტერი, ნიანგუა (მარძგვანი) დო შხვეფი.
1660-იანეფი
1660-იანი (ვითოშ ამშოშ სუმონეჩიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 1660-იანეფი ვარ-და უბრალეთ ამშოშ სუმონეჩიანეფი — გრიგორიანული კალენდარიშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 1660 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 1669 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
მოლინეფი
კატეგორია:
ჯვ. წ. 1371
წანა — ჯვ. წ. XIV ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1370-იანეფიშ რანწკო 9-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1371 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ულან-ბატორი
ულან-ბატორი, ულაანბაატარი (Улаанбаатар) — მონღოლეთიშ ნანანოღა დო ქიანაშ უშხუაში ნოღა. ქიანაშ თარი პოლიტიკური, ეკონომიკური დო კულტურული ცენტრი. აკოგაფილი რე ტოლიშ (წყარმალუ სელენგაშ ღანჩო) ლეხერს, 1300-1350 მეტრ სიმაღალეს.
ისტორია
ულან-ბატორს დირსხუ 1639 წანას, მუჭოთ მონღოლეთის ლამაისტური ოხვამეშ მადუდეშ რეზიდენცია დო ჯოხოთ გიადჷ ორგოო. 1706 წანაშე, ნორას ჯოხოდჷ იხ-ხურეე (დიდი ოხიდა), 1911 წანაშე — ნიისლელ-ხურეე (ნანანორაშ ოხიდა). XVIII ოშწანურაშ II გვერდშე იხ-ხურეე მანჯურიაშ ამბანიაშ (მაფაშ მანგიშ) რეზიდენცია დო გალენი მონღოლეთიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რდჷ. 1911-1915 წწ. ნიისლელ-ხურეე  მონღოლეთიშ ფეოდალურ-თეოკრატიული სახენწჷფოშ ნანანოღა რდჷ, 1915 წანაშე — ავტონომიური გალენი მონღოლეთიშ თარი ნოღა. 1919 წანას, ნოღა ჩინეთიშ ჯარეფქ დიკეს, 1921 წანას - რუსეთიშ ჩეგვარდიალეფიშ ჯარიშ ნორთეფქ. 1921 წანაშ 6 კვირკვეს გადუდიშულუ მონღოლეთიშ ოკათე არმიაქ. 1924 წანაშ გერგობათუთას, ნიისლელ-ხურეეს ჯოხოთ გიადჷ ულან-ბატორქ დო მონღოლეთიშ ოკათე რესპუბლიკაშ ნანანოღათ გჷნირთჷ.
ლიტერატურა
კატეგორია:მონღოლეთიშ ნოღეფი კატეგორია:აზიაშ ნანანოღეფი
კრისტიან ეიკმანი
კრისტიან ეიკმანი (ნიდერლ. Christiaan Eijkman; დ. 11 მარაშინათუთა, 1858, ნეიკერკი, ნიდერლანდეფი — ღ. 5 გერგობათუთა, 1930, უტრეხტი, ნიდერლანდეფი) — ნიდერლანდარი ექიმი, ფიზიოლოგიაშ პროფესორი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის 1929 წანას (ფრედერიკ გოულენდ ჰოპკინსიწკჷმა ართო). ეიკმანქ დადგინჷ ნამდა ლახალა ბერი-ბერიშ ბაძაძი მალნუტრიცია (კვებაშ დეფიციტი) რდჷ. ეიკმანიშ დო ჰოპკინსიშ მენცარულ რკვიებეფს მაჸუნჷ ვიტამინეფიშ ძირაფაქ დო გოვითარაფაქ. ეიკმანი გურაფულენდჷ ამსტერდამიშ უნივერსიტეტის დო პასტერიშ ინსტიტუტის. რდჷ უტრეხტიშ უნივერსიტეტიშ პროფესორი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნიდერლანდარეფი კატეგორია:ნიდერლანდარი ექიმეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნიდერლანდარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1858 კატეგორია:ნაღურა 1930
ჯანო ანანიძე
ჯანო ანანიძე (დ. 10 გჷმათუთა, 1991) — ქორთუ მობურთე. საქორთუოშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობაშ ოშქაშემათხილე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ქორთუეფი კატეგორია:ქორთუ მობურთეეფი კატეგორია:დუნაბადი 1991
ბლეკ-რივერი (სენტ-კლერიშ ნადუ)
ბლეკ-რივერი (ინგლ. Black River) რე წყარმალუ ააშს, მიჩიგანიშ შტატიშ სანილაკიშ დო სენტ-კლერიშ ოლქეფიშ ტერიტორიას. ბლეკ-რივერიშ სიგჷნძა რე 130 კმ. ღანჩოშ ფართობი 1,840 კვ.კმ. ინაკათუ წყარმალუ სენტ-კლერის. უდიდაშ ნადუეფ რე: მილ-კრიკი, ბლეკ-კრიკი, ელკ-კრიკი დო შხვეფი. ბლეკ-რივერიშ წყარპიჯის იდვალუაფჷ ნოღა პორტ-ჰურონი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:მიჩიგანიშ წყარმალუეფი
1640-იანეფი
მოლინეფი
კატეგორია:
ჯვ. წ. 1372
წანა — ჯვ. წ. XIV ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1370-იანეფიშ რანწკო 8-ო წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1372 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
იაპონიაშ პრეფექტურეფი
იაპონიაშ პრეფექტურეფი — იაპონიაშ უმაღალაში დონეშ 47 ადმინისტრაციული ართული. თინეფი აკოშაყარელი რე სისტემას ტოდოფუკენ (都道府県). თე ვერსიაშ მეჯინათ, ქიანა აკმოდირთჷ 1 ნანანოღაშ პრეფექტურაშე ტო (都) — ტოკიო, 1 ოგუბერნატორეშე დო: (道) — ჰოკაიდო, 2 ონოღე პრეფექტურაშე ფუ (府) — კიოტო დო ოსაკა — დო 43 პრეფექტურაშე კენ (県). ბჟადალურ იაპონიაშმორჩქინალას მოხუჯაფილო ჟილემოჩამილი ართულეფშა პრეფექტურეფი უჯოხონა.
ერნესტო საბატო
ერნესტო საბატო (ესპ. Ernesto Sabato; დ. 24 მანგი, 1911, როხასი, ბუენოს-აირესიშ პროვინცია, არგენტინა — ღ. 30 პირელი, 2011, სანტოს-ლუგარესი, ბუენოს-აირესიშ პროვინცია, არგენტინა) — არგენტინალი ჭარუ, ნოველისტი, ხანტუ დო ფიზიკოსი, ესპანური გაზეთი El País-იშ აზრით არგენტინული ლიტერატურაშ ეკონია კლასიკოსი.
იაპონიაშ პრეფექტურეფი
ირ პრეფექტურას დუდენს პრეფექტი (ჰოკაიდოს — გუბერნატორი) დო მუში დორხველი ოკანონმადვალე დო ადმინისტრაციული აპარატეფი უღჷ. უმოსი მოხუჯური ფორმათ, პრეფექტურეფს შხირას რეგიონეფო აკმობუჯგჷნა, ნამუეფჷთ ადმინისტრაციულ ართულეფს ვა წჷმარინუანა.
ერნესტო საბატო
ერნესტო საბატო გურაფულენდჷ ფიზიკას ლა-პლატაშ ერუანულ უნივერსიტეტის, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია. ლა-პლატაშ უნივერსიტეტიშ უკულ გურაფა გაგინძორჷ პარიზიშ უნივერსიტეტის დო კიურიშ ინსტიტუტის. მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ უკულ მენცარული კარიერა მიოტუ დო ჭარალუათ დეინტერესჷ. საბატო რე ავტორი რომანეფიშ, ესსეეფიშ დო შხვა პროზაული ნახანდეფიშ. დიდი პოპულარობა მოუღჷ რომანეფქ. საბატო რდჷ შხვადოშხვა საირქიანო პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. 1976 წანას მიპალუ პრემია საუჯგუშო ურცხოული წინგიშო (საფრანგეთი), 1977 წანას მედიჩიშ პრემია (იტალია), 1984 წანას სერვანტესიშ პრემია (ესპანეთი) დო 1989 წანას იერუსალიმიშ პრემია (ისრაელი).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინალეფი კატეგორია:არგენტინალი ჭარუეფი კატეგორია:არგენტინალი ნოველისტეფი კატეგორია:არგენტინალი ფიზიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1911 კატეგორია:ნაღურა 2011
იაპონიაშ პრეფექტურეფი
პრეფექტურეფიშ დო მაზრეფიშ მოხ, ქიანას რე მუნიციპალური დონეშ ადმინისტრაციული ართულეფი, ნამუეფსჷთ ფართო ავტონომია უღჷნა. თენეფი რე პრეფექტურეფიშ ცენტრალური ნოღეფუ, გიშაკერზაფილი ნოღეფი, ნოღეფი, ტოკიოშ 23 სპეციალური რაიონი, თაშნეშე დაბეფი დო ოფუტეეფი.
სქოლიო
კატეგორია:იაპონიაშ ადმინისტრაციული ართულეფი
ფრედერიკ გოულენდ ჰოპკინსი
ფრედერიკ გოულენდ ჰოპკინსი (ინგლ. Frederick Gowland Hopkins; დ. 20 მანგი, 1861, ისტბორნი, ინგლისი, გოართოიანაფილი ომაფე — ღ. 16 მესი, 1947, კემბრიჯი, ინგლისი, გოართოიანაფილი ომაფე) — ინგლისარი ბიოქიმიკოსი, ვიტამინეფიშ ძირაფაშ დო მენცარული რკვიებაშ გეშა გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის 1929 წანას (კრისტიან ეიკმანიწკჷმა ართო). ჰოპკინსიქ 1901 წანას ძირუ დო დიგურუ ტრიპტოფანი. გურაფულენდჷ ლონდონიშ ომაფე კოლეჯის, სოდეთ მიპალუ მედიცინაშ დოქტორიშ ხარისხი. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ კემბრიჯიშ უნივერსიტეტის. ჰოპკინსი რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. 1930-1935 წანეფს ფრედერიკ გოულენდ ჰოპკინსი რდჷ ლონდონიშ ომაფე საზოგადოებაშ პრეზიდენტი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი ბიოქიმიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის კატეგორია:ინგლისარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1861 კატეგორია:ნაღურა 1947
ჰანს ფიშერი
ჰანს ფიშერი (გერმ. Hans Fischer; დ. 27 კვირკვე, 1881, ხიოხსტი (მაინიშ ფრანკფურტი), ჰესენ-ნასაუ, პრუსიაშ ომაფე, გერმანიაშ იმპერია — ღ. 31 მელახი, 1945, მიუნხენი, მასუმა რაიხი) — გერმანალი ქიმიკოსი, ჰემინიშ დო ქლოროფილიშ მენცარული რკვიებაშ დო ჰემინიშ სინთეზიშ გეშა გინოჩეს ნობელიშ პრემია ქიმიაშ დარგის 1930 წანას. გურაფულენდჷ ლოზანაშ დო მარბურგიშ უნივერსიტეტეფს. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ შხვადოშხვა ომენცარე ინსტიტუტეფს: ინსბრუკიშ უნივერსიტეტის, ვენაშ უნივერსიტეტის დო მიუნხენიშ ტექნიკურ ინსტიტუტის. 1929 წანას ფიშერს გინოჩეს ლიბიხიშ მემორიალური მენდალი, 1937 წანას ლონდონიშ ომაფე საზოგადოებაქ ფიშერს გეგნოჩჷ დეივიშ მენდალი. ჰანს ფიშერი რდჷ გერმანიაშ მენცარობაშ ერუანული აკადემიაშ - ლეოპოლდინაშ მაკათური დო ჰარვარდიშ უნივერსიტეტიშ საპატიო დოქტორი 1936 წანაშე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალეფი კატეგორია:გერმანალი ქიმიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:გერმანალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1881 კატეგორია:ნაღურა 1945
ჯვ. წ. 1373
წანა — ჯვ. წ. XIV ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1370-იანეფიშ რანწკო 7-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1373 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
2181
დღახუეფი
კატეგორია:
1630-იანეფი
მოლინეფი
კატეგორია:
K
K, k — ლათინური ანბანიშ 11-ა ასო. მოურს ბერძენულშე K ვარდა k (კაპა), ნამუქჷთ მუშჸურე გევითარჷ სემიტური კაპ-შე, სიმბოლო ონწყუმილი ხეშო. თენა, მუშჸურე, ეგვიპტეს მახორუ სემიტეფიშით ათვისაფილქ იჸუ იეროგლიფიშე "ხე", ნამუთ "დ"-ს წჷმარინუანს ეგვიპტურ ზიტყვას ხეშო: დ-რ-ტ. მარა სემიტეფქ თე შანი სიმსის /k/ მიარხველეს, თიშ გეშა, ნამჷ-და თინეფიშ ზიტყვა ხეშო თე სიმსით იჭყაფუდჷ.
სემიტური შანულობაქ /k/ ასქილადირქ იჸუ დახე არძა კლასიკურ დო თეხანურ ნინეფს, მარა ლათინურქ ედომუშამო დითხინჷ K, ნამუშ მანგიორო ისხუნუეს C. მუჟამსჷთ ბერძენული ზიტყვეფი გინოღალირი რდჷ ლათინურშა, კაპა გინიქიმინუდჷ C-თ. ლათინური K-ს გჷმირინუანა შხვა ნინეფშო, სამანგ. ეტრუსკულში, მუჭთ ჩქჷ ზიტყვეფს kalendae, "თუთაშ მაართა დღა", ინგლისურს თინა იჭარჷ მუჭოთ calendar.
კლავიატურა
კომპიუტერიშ კლავიატურას წჷმარინუანს გეჸვენჯი სიმბოლოეფიშ ართობურობას:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ლათინური ასოეფი
ჯვ. წ. 1374
წანა — ჯვ. წ. XIV ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1370-იანეფიშ რანწკო 6-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1374 წანა.
1620-იანეფი
1620-იანი (ვითოშ ამშოშ ეჩიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 1620-იანეფი ვარ-და უბრალეთ ამშოშ ეჩიანეფი — გრიგორიანული კალენდარიშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 1620 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 1629 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
ჯვ. წ. 1374
ნაღურა
კატეგორია:
1620-იანეფი
მოლინეფი
კატეგორია:
1610-იანეფი
1610-იანი (ვითოშ ამშოშ ვითიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 1610-იანეფი ვარ-და უბრალეთ ამშოშ ვითიანეფი — გრიგორიანული კალენდარიშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 1610 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 1619 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
მოლინეფი
კატეგორია:
ოქტავიო პასი
ოქტავიო პას ლოსანო (ესპ. Octavio Paz Lozano; დ. 31 მელახი, 1914, მეხიკო, მექსიკა — ღ. 19 პირელი, 1988, მეხიკო, მექსიკა) — მექსიკარი პოეტი, ჭარუ დო დიპლომატი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ლიტერატურაშ დარგის 1990 წანას.
ოქტავიო პასიქ დებადჷ მეხიკოს. თიშ მუმა შინელი მექსიკარი რევოლუციონერიშ ემილიანო საპატაშ მაჸალე რდჷ. მექსიკაშ რევოლუციაშ უკულ პასეფიშ ფანიაქ ოცხოვრებშა ლოს-ანჯელესიშა მიდართჷ. ჭიჭე ხანიშ უკულ კინ მექსიკაშა დირთეს. ოქტავიო პასიქ ლიტერატურათ ბაღანობაშე დეინტერესჷ. 1920-იან წანეფს დაინტერესებული რდჷ ესპანარი პოეტეფიშ: ხერარდო დიეგოშ, ხუან რამონ ხიმენესიშ დო ანტონიო მაჩადოშ პოეზიათ. ჸათე პოეტეფიშ ნახანდეფს დიდი გოლინა უღუდჷ ოქტავიო პასიშ ლიტერატურულ კარიერაშო უკულიან წანეფს. პასიქ მაართა პოეტური კრებული 1930-იან წანეფს გჷმაბჟინუ. 1933 წანას გიშართჷ პასიშ პოეტურ კრებულქ "ტყარი თუთა".
ოქტავიო პასი გურაფულენდჷ მეხიკოშ ერუანულ უნივერსიტეტის. სტუდენტობაშ პერიოდის პაბლო ნერუდაშ პოეზიათ რდჷ დაინტერესებული. 1936 წანას პასიქ უნივერსიტეტის გურაფა მიოტუ დო ნოღა მერიდაშ ართ-ართ სკოლას ქიდიჭყჷ მუშობა. სკოლას უმოსო გლეხეფიშ დო მუშეფიშ ბაღანეფი გურაფულენდეს. სკოლაშ მუშობაშ ბორჯის დიჭყჷ პასიქ მუში ართ-ართი ამბიციური პოემაშ, "ქუა დო პეულეფიშ შქას" ჭარუა.
ოქტავიო პასი 1937 წანას მონაწილენდჷ ჭარუეფიშ საირქიანო კონგრესის. კონგრესი იმანჯებუდჷ ვალენსიას, ბარსელონას დო მადრიდის. კონგრესიშ თარი თემა რდჷ ინტელექტუალეფიშ პოზიცია ესპანეთიშ ომენოღალე ლჷმაშ ბორჯის. კონგრესიშ მაკათურეფი რდეს გიშარჩქინელი ავტორეფი: ანდრე მალრო, ერნესტ ჰემინგუეი, პაბლო ნერუდა, სტივენ სპენდერი დო შხვეფი. მექსიკაშა დორთინაშ უკული, პასიქ დარსხუ ლიტერატურული ჟურნალი Taller, სოდეთ 1941 წანაშა ქომუშენდჷ. 1943 წანას პასიქ მიპალუ გუგენჰაიმიშ სტიპენდია დო ოგურაფუშა კალიფორნიაშ უნივერსიტეტიშა მიდართჷ. ჟირ წანაშ უკულ პასიქ დიპლომატიური კარიერა ქიდიჭყჷ. დიპლომატიური მისიეფით რდჷ ნიუ-იორკის, პარიზის, ინდოეთის, ტოკიოს, ჟენევას. მექსიკაშა 1954 წანას დირთჷ. მექსიკას, 1957 წანას პასიქ ჭარუ თიშ არძაშე უმოსო შინელი პოემა "ბჟაშ ქუა". 1959 წანას პასიქ კინ საფრანგეთიშა მიდართჷ დო დიპლომატიურ კარიერას დართჷ. 1962 წანაშე რდჷ მექსიკაშ ელჩი ინდოეთის. მექსიკაშა 1968 წანას დირთჷ დო დიპლომატიური კარიერა ხოლო გათუ. 1969-1970 წანეფს პასი მუშენდჷ კემბრიჯიშ უნივერსიტეტიშ პროფესორო დო 1972-1974 წანეფს კორნელიშ უნივერსიტეტის. ართ პერიოდის ლექციეფს კითხულენდჷ ჰარვარდიშ უნივერსიტეტის ხოლო. 1975 წანას ოქტავიო პასიქ დარსხუ ლიტერატურული ჟურნალი "Vuelta", ნამუშ რედაქტორი ღურაშახ რდჷ. პასიშ ღურაშ უკულ ჟურნალქ დიკილჷ. ოქტავიო პასიქ ღურუ კიბოთ 1998 წანაშ 19 პირელს, 84 წანერქ.
ოქტავიო პასიშ ნაჭარეფი ორხველუდჷ უმოსო სიურრეალიზმიშ დო ეგზისტენციალიზმიშ ლიტერატურულ ჸარაფეფს. პასი რე ავტორი შხვადოშხვა ლერსეფიშ, პოემეფიშ, ესსეეფიშ, ანთოლოგიური კრებულეფიშ დო ნათანგეფიშ. პასი რდჷ ნობელიშ პრემიაშ, იერუსალიმიშ პრემიაშ, სერვანტესიშ პრემიაშ, ნეიშტადტიშ საირქიანო ლიტერატურული პრემიაშ დო შხვა ჯილდოეფიშ ლაურეატი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მექსიკარეფი კატეგორია:მექსიკარი პოეტეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ლიტერატურაშ დარგის კატეგორია:მექსიკარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1914 კატეგორია:ნაღურა 1998
კატმანდუ
კატმანდუ (ნეპ.|काठमांडौ, ბჰასა|येँ) — ნეპალიშ ნანანოღა დო ქიანაშ უდიდაში ნოღა. იდვალუაფუ კატმანდუშ ლეხერს, სოდე ხოლო ჟირი ნოღა იდვალუაფუ - პატანი დო ბჰაქტაპური. ნეპალური ნინა რე ლეხერიშ თარი დო არძაშე გოფაჩილი ნინა. ბჰასაშა იჩიებუ ხვალე ლეხერიშ ჯინჯიერი აკანური მახორობა, ნევარეფი. ინგლისური არჩქილე ნოღაშ ედომუშამ გონათაფილჷ ნორთის. კატმანდუშ მახორობა აკმადგინანს 1 006 656 ადამიერს (2011).
კატმანდუ წჷმარინუანს ნეპალიშ არძაშე გოვითარაფილ ნოღას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნეპალიშ ნოღეფი კატეგორია:აზიაშ ნანანოღეფი
ISO 3166-2
სტანდარტი ISO 3166-2 — სტანდარტიზაციაშ ოერეფოშქაშე ორგანიზაციაშით გიშაშქუმალირი სტანდარტ ISO 3166-იშ ნორთი, ნამუთ გჷთმოთანჯუნს გეოკოდეფს არძა ქიანაშ ტერიტორიაშ პირველი ვარ-და პირველი დო მაჟირა დონეშ ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დორთუალაშ თარი ართულეფშო. პირველო სტანდარტიქ გჷმიბჟინუ 1998 წანას.
სტანდარტ ISO 3166-2-იშ ღანკი რე არძა ქიანაშ ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დჷნართიშ ომანგე ართულეფშო ოერეფოშქაშე სტანდარტიშ მეჩამას კუნტა დოა უნიკალური ალფავიტ-ცირფული გეოკოდეფით, უმოსი მოხუჯური დო მერკეთ ართშანულამაი ფორმეფით, ვინდარო თინეფიშ ედომუშამი ჯოხოდვალა. ISO 3166-2-იშ მეჯინთ ირი კოდი აკმოდირთჷ დეფისით გიშართილი ჟირი ნორთიშე:
რჩქვანელობური ასოამი კოდიქ გიჭყჷ სახენწჷფიოეფიშ ტერიტორიეფიშ, რეგიონეფიშ, პროვინციეფიშ, ოლქებიშ, რაიონეფიშ, საგრაფოეფიშ, ნოღეფიშ, ნოღაშ ნორთეფიშ დო შხვეფიშ ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დჷნართუეფიშ ართულეფიშ ჯოხოდვალაშ მოგვენო ვარ-და თინეფიშ ინგლისურნინამი აბრევიატურათ.
ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ართულეფი თინეფიშ სტანდარტ ISO 3166-1-იშ მეჯინათ მეჩამილი გეოკოდეფით
სტანდარტ ISO 3166-2-იშ მოღვენი სახენწჷფოეფიშ ტერიტორიეფიშ ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ართულეფი თინეფშა სტანდარტ ISO 3166-1-იშ მეჯინათ მეჩამილი გეოკოდეფით.
დოჸუნელი, გალენი დო შხვა ტერიტორიეფიშ გეოკოდეფი
სახენწჷფოეფიშ ტერიტორიეფიშ ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ართულეფი თინეფშო სტანდარტ ISO 3166-1-იშ მეჯინათ მეჩამილი გეოკოდეფით.
რესურსეფი ინტერნეტის
2
ჯვ. წ. 1375
წანა — ჯვ. წ. XIV ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1370-იანეფიშ რანწკო 5-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1375 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
1600-იანეფი
1600-იანი (ვითოშ ამშოშიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 1600-იანეფი ვარ-და უბრალეთ ამშოშიანეფი — გრიგორიანული კალენდარიშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 1600 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 1609 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
მოლინეფი
კატეგორია:
მასკატი
მასკატი (مسقط) — ომანიშ სასულთანოშ ნანანოღა დო უკაბეტაში ნოღა.
კატეგორია:ომანიშ ნოღეფი კატეგორია:აზიაშ ნანანოღეფი
კესონ-სიტი
ნოღას რე მონკა, ოჭკომალიშ ხო ქიმიური ხერეჭუა. თაშნეშე ქიანაშ თარი სახენწჷფო უნივერსიტეტი.
ოშქაშე წანმოწანური ტემპერატურა რე27,8°C, ღურთუთაშ ოშქაშე ტემპერატურა 27 °C, კვირკვეს — 28,3 °C. ედომუშამი წანაშ გოძვენას ნოლექეფიშ მუდანობა რე 2167 მმ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფილიპინეფიშ ნოღეფი კატეგორია:ფილიპინეფიშ ჸოფილი ნანანოღეფი
ჯვ. წ. 1376
წანა — ჯვ. წ. XIV ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1370-იანეფიშ რანწკო 4-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1376 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
1590-იანეფი
1590-იანი (ვითოშ ხუთოშ ოთხონეჩდოვითიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 1590-იანეფი ვარ-და უბრალეთ ხუთოშ ოთხონეჩდოვითიანეფი — გრიგორიანული კალენდარიშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 1590 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 1599 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
მოლინეფი
კატეგორია:
L
L, l — ლათინური ანბანიშ 12-ა ასო. წარმაფილი რე სემიტური ტურკიშე, ნამუთ ეთმეშანუნდჷ სიმსის /l/. მუშჸურე, თეშ გოჭყაფაშ წყუ ეგვიპტური იეროგლიფი რე, ნამუთ სემიტეფქ ანბანური დოშანილობათ გჷმირინეს. ბერძენული ასო ლამბდა Λ (ასომთავრული) ვარდა λ (ნუსხური), ხოლო ექვივალენტური ეტრუსკული დო ლათინური ასოეფი, წჷმარინუანს კინ თი სიმსის, ნამუთ სემიტურს რე.
კლავიატურა
კომპიუტერიშ კლავიატურას წჷმარინუანს გეჸვენჯი სიმბოლოეფიშ ართობურობას:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ლათინური ასოეფი
ანთალიაშ პროვინცია
ანთალია – პროვინცია (ილი) ობჟათე თურქეთის, ადმინისტრაციული ცენტრი – ნოღა ანთალია. იკათუანს 19 რაიონს.
გეოგრაფია
აშაძჷ ტავრიშ გვალეფს დო სქირონაშქა ზუღაშ შქას. პროვინციას უხურგანს (ბჟადალუშე ბჟაეიოლშა): მუღლაშ, ბურდურიშ, ისფართაშ, კონიაშ, ყარამანიშ დო მერსინიშ პროვინციეფი.
ეკონომიკა
ანთალიაშ პროვინცია თურქეთიშ ტურისტული ინდუსტრიაშ ცენტრიე, სოდეთ თურქეთშა ენულირი ტურისტეფიშ 30% მოურს.
ისტორია
ჯვეში ანთალიაშ ისტორია ნორკებო რე ჩინებური. ხეთეფიშ მართუალაშ პერიოდის თე ტერიტორიას ჯოხოდ ლიკია. ჯვ. წ. VII ოშწანურაშე ჯვ. წ. 546 წანაშახ მიშმეშჷ ლიდიაშ ომაფეშა. ჯვ. წ. 334 წანას ქჷდეკინჷ ალექსანდრე მაკედონელქ. წანეფიშ განწხანს ორხველუდ რომს დო ბიზანტიას. ოდო 1432 წანეფშე ოსმალეთიშ დორხველობა რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:თურქეთიშ პროვინციეფი
მაშადუ დე ასისი
ჟუაკინ მარია მაშადუ დე ასისი (პორტ. Joaquim Maria Machado de Assis; უმოსო შინელი რე მუჭოთ მაშადუ დე ასისი; დ. 21 მანგი, 1839, რიო-დე-ჟანეირო, ბრაზილიაშ იმპერია — ღ. 29 ეკენია, 1908, რიო-დე-ჟანეირო, ბრაზილია) — ბრაზილიარი ჭარუ, ნოველისტი, პოეტი, დრამატურგი, მერჩქინელი რე ბრაზილიური ლიტერატურაშ კლასიკოსო.
მაშადუ დე ასისიქ დებადჷ რიო-დე-ჟანეიროს. სკოლას ვაუგურაფჷ დო ვართი უმაღალაში გონათაფა უღუდჷ. მუშით დიგურუ ფრანგული, გერმანული, ინგლისური და ბერძენული ნინეფი. მაართა პოეტური კრებულეფი გჷმაბჟინუ 1870-იან წანეფს. მაშადუ დე ასისის დიდი პოპულარობა მუღუ რომანეფქ: "დონ კასმურო" (1899), "ბრაზ კუბასიშ ღურაშ უკულიანი მემუარეფი" (1881), "კინკას ბორბა" (1891). მაშადუ დე ასისიქ 1897 წანას დარსხუ ბრაზილიაშ ლიტერატურული აკადემია, რდჷ თიში მაკათური 1896–1908 წანეფს დო პრეზიდენტი 1897–1908 წანეფს. შინელ ამერიკალ ლიტერატურული კრიტიკოსიქ ჰაროლდ ბლუმიქ მაშადუ დე ასისი მიშეჸონჷ ლიტერატურაშ 100 გენიოსიშ ერკებულშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბრაზილიარეფი კატეგორია:ბრაზილიარი ჭარუეფი კატეგორია:ბრაზილიარი ნოველისტეფი კატეგორია:ბრაზილიარი პოეტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1839 კატეგორია:ნაღურა 1908
1580-იანეფი
1580-იანი (ვითოშ ხუთოშ ოთხონეჩითიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 1580-იანეფი ვარ-და უბრალეთ ხუთოშ ოთხონეჩითიანეფი — XVI ოშწანურაშ რანწკო 9-ა ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 1580 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 1589 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
მოლინეფი
კატეგორია:
რეიუნიონი
რეიუნიონი (Réunion) — კოკი ინდოეთიშ ოკიანეს, ბჟაეიოლ აფრიკას, მადაგასკარიშ ბჟაეიოლშე, მავრიკშე დოხოლაფირო 200 კმ-ით, ობჟათე-ბჟადალშე. ადმინისტრაციულო რეიუნიონი საფრანგეთიშ ზუღაშმელეიანი დეპარტამენტი რე. მახორობა 2011 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით აკმადგინანდჷ 828 581 ადამიერს. ადმინისტრაციული ცენტრი — სენ-დენი (145 238 ად. 2012 წ.). ოსათე ორტყაფუ UTC+4 დო ვეთირუ ზარხულიშ ბორჯიშა, ომანგეთ უხვადუ საქორთუოშ ბორჯის.
ბლეკ-რივერი (არკანზასი-მისური)
ბლეკ-რივერი (ინგლ. Black River) რე წყარმალუ ააშს, მისურიშ დო არკანზასიშ შტატეფს. ბლეკ-რივერი იჭყაფჷ შხვადოშხვა ოდუდეეფით: სუმხოლო ოდუდეეფიშ აკოართაფაშ აბან რე ლესტერვილიშ ხოლოს. ათავრეშე წყარმალუ ბლეკ-რივერი გიშმურს მისურიშ რეინოლდსიშ, უეინიშ დო ბატლერიშ ოლქეფს, წყარმალუ უკულ მიშმურს არკანზასიშ შტატიშა, სოდეთ გიშმურს შტატიშ კლეიშ, რანდოლფიშ, ლორენსიშ, ინდეფენდენსიშ, ჯეკსონიშ ოლქეფს დო ინაკათუ წყარმალუ უაიტ-რივერს, ნოღა ჯეკსონპორტიშ ტერიტორიას. ბლეკ-რივერიშ წყარპიჯის იდვალუაფჷ ნოღეფი: ვილიამსვილი, პოპლარ-ბლაფი (მისური), პოკაჰონტასი, ბლეკ-როკი, პოვჰატანი (არკანზასი).
ნადუეფი
ბლეკ-რივერიშ უდიდაშ ნადუეფ რე:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:მისურიშ წყარმალუეფი კატეგორია:არკანზასიშ წყარმალუეფი
1570-იანეფი
1570-იანი (ვითოშ ხუთოშ სუმონეჩდოვითიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 1570-იანეფი ვარ-და უბრალეთ ხუთოშ სუმონეჩდოვითიანეფი — გრიგორიანული კალენდარიშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 1570 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 1579 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
ჯვ. წ. 1377
წანა — ჯვ. წ. XIV ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1370-იანეფიშ რანწკო 3-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1377 წანა.
1570-იანეფი
მოლინეფი
კატეგორია:
ჯვ. წ. 1377
ნაღურა
კატეგორია:
მურჩისონიშ მეტეორიტი
მინი|250პქ| მურჩისონიშ მეტეორიტი მურჩისონიშ მეტეორიტი (მერჩისონური ; Murchison meteorite) — ნოშქერამი ხონდრიტეფი ედომუშამი წონათ 108 კილოგრამი. გითოლჷ 1969 წანაშ 28 ეკენიას ოფუტე მურჩისონს (Murchison გოხოლუას), ვიქტორიაშ შტატი, ავსტრალია. დოლაფაშ ბორჯის ართ-ართი ფრაგმენტიქ ოფუტეშ ართ-ართი დგჷმილიშ ორთვალი გეგთორხჷ.
სქოლიო
კატეგორია:ასტრობიოლოგია
ჯვ. წ. 1378
წანა — ჯვ. წ. XIV ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1370-იანეფიშ რანწკო 2-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1378 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ბელარუსიშ წყარმალუეფიშ ერკებული
გიმე მოჩამილი რე ბელარუსიშ არძაშე უდიდაში წყარმალუეფი. 200პქ|thumb|right|წყარმალუ პრიპიატი 200პქ|thumb|right|წყარმალუ სოჟი
უგჷნძაში წყარმალუეფი
{| class=wikitable !ჯოხო||სიგჷნძა, კმ||ბელარუსის, კმ |- |დნეპრი |- |ბჟადალ დვინა |- |ნემანი |- |ბჟადალი ბუგი |- |პრიპიატი |- |სოჟი |- |ბერეზინა |- |ვილია |- |პტიჩი |- |შარა |-
კატეგორია:ბელარუსიშ გეოგრაფია
1560-იანეფი
1560-იანი (ვითოშ ხუთოშ სუმონეჩიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 1560-იანეფი ვარ-და უბრალეთ ხუთოშ სუმონეჩიანეფი — გრიგორიანული კალენდარიშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 1560 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 1569 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
მოლინეფი
კატეგორია:
საუდიშ არაბეთიშ ნოღეფიშ ერკებული
2010 წანაშ მუნაჩემეფით, საუდიშ არაბეთის დოხოლაფირო 100 დოხორელი პუნქტი რე ნოღაშ სტატუსით. ქიანაშ არძაშე უშხუაში ნოღა რე ნანანოღა — ერ-რიადი, სოდე 5 მილიონშე უმოსი ადმიერი ოხორანს. ქიანას გვალო 4 მილიონიანი ნოღა რე — ერ-რიადი, ჯიდა, მექა დო მედინა. ნოღეფშა: მექაშა დო მედინაშა ვამუსულმანეფშო მიშულა დო რინა გოხურგელი რე.
ქიანაშ ონოღე მახორობაშ წილი რე 82,3 %.
სეუტა
right|სეუტა სეუტა (ესპანურო Ceuta) — ესპანეთიშ ავტონომიური ნოღა ოორუე აფრიკას, გვერდოანკლავი მაროკოშ სქირონაშქა ზუღაშ წყარპიჯის. მაროკო ნოღას მუში ტერიტორიათ კოროცხჷნს დო თხულენს თიშ დორთინაფას.
საუდიშ არაბეთიშ ნოღეფიშ ერკებული
უშხუაში ნოღეფი
საუდიშ არაბეთის შხუ ნოღათ იკოროცხუ თი დოხორელი პუნქტი, ნამუსთ 100 000-შე უმოსი მახორუ ჸუნსინ. 2010 წანაშ 28 პირელშო, ქიანას თეჯგურა 27 ნოღა რდჷ.
სეუტა
მინი|სეუტაშ შილა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ესპანეთიშ ავტონომიური ნოღეფი კატეგორია:აფრიკაშ ოდებელი ტერიტორიეფი
საუდიშ არაბეთიშ ნოღეფიშ ერკებული
შხუ ნოოღეფიშ რუკა
რუკაშ ლეგენდა (ნოღაშ ჯოხოშ მეწურაფაშ ბორჯის მახორობაშ მუდანობას ოძირანს):
რესუსრეფი ინტერნეტის
საუდიშ არაბეთი *
2183
დღახუეფი
კატეგორია:
1550-იანეფი
1550-იანი (ვითოშ ხუთოშ ჟარნეჩდოვითიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 1550-იანეფი ვარ-და უბრალეთ ხუთოშ ჟარნეჩდოვითიანეფი — გრიგორიანული კალენდარიშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 1550 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 1559 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
მოლინეფი
კატეგორია:
ჯვ. წ. 1379
წანა — ჯვ. წ. XIV ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1370-იანეფიშ რანწკო 1-ლი წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1379 წანა.