cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
პრიპიატი (წყარმალუ)
პრიპიატი (Припять; Прыпяць) — წყარმალუ ბელარუსის დო უკრაინას. პრიპიატი გიშმურს დიო უკრაინას, უკული ბელარუსის დო უკული კინ უკრაინაშა მიშმურს. წყარმალუ იჭყაფჷ ლიუბომლიშ რაიონს, ვოლინიშ ოლქის, უკრაინას. გიშმურს ბელარუსიას, პოლეზიაშ რეგიონს დო ინმაკათუ კიევიშ რეზერვუარს, წყარმალუ დნეპრის. პრიპიატიშ სიგჷნძა რე 761 კმ. ღანჩოშ ფართობი რე 121,000 კვ.კმ.
იაპონიაშ ზუღა
thumb|350px|იაპონიაშ ზუღაშ ორენი იაპონიაშ ზუღა – რჩქალი ოკიანეშ უკიდაშ ბჟადალშე მადვალუ ზუღა, ნამუთ აკოხურგელი რე იაპონიათ, ობჟათე კორეათ, ოორუე კორეათ დო რუსეთით. სქირონაშქა ზუღაშობურო თინა ხოლო ვაგჷნიცადენს მიმოქცევას. ზუღაშ ოფიციალური ჯოხოდვალაშ გეშა გოეროს დისკუსია რდჷ. გინოჭყვიდირი, ნამჷ-და გიადვას „იაპონიაშ ზუღა“ დაფიქსირებულქ იჸუ გოართოიანაფილი ერეფიშ ორგანიზაციშ ოფიციალურ დოკუმენტის, 2004 წანაშ მელახის.
ლიტერატურა
კატეგორია:იაპონიაშ ზუღეფი კატეგორია:რუსეთიშ ზუღეფი კატეგორია:რჩქალი ოკიანეშ ზუღეფი
მეტელევკა
მეტელევკა — ოფუტე საქორთუოს, აფხაზეთიშ ავტონომიურ რესპუბლიკას, გულრიფშიშ მუნიციპალიტეტის (წებელდაშ თემი), აფხაზეთიშ გემინდორიას, წყარმალუ კელასურიშ ლეხერს. ზუღაშ დონეშე 700 მ, გულრიფშიშე 37 კმ. 2008 წანაშე ოკუპირაფილი რე რუსეთიშ ფედერაციაშით.
სქოლიო
კატეგორია:წებელდაშ თემიშ ოფუტეეფი კატეგორია:გულრიფშიში მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი კატეგორია:აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ ოფუტეეფი კატეგორია:საქორთუოშ ოფუტეეფი კატეგორია:რუსეთიშით ოკუპირაფილი საქორთუოშ ოფუტეეფი
ჯვ. წ. 936
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 936 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჩესტერ ართური
ჩესტერ ალან ართური (Chester Alan Arthur; დ. 5 გჷმათუთა, 1829 — ღ. 18 გერგობათუთა, 1886) — ააშ-შ 21-ა პრეზიდენტი (1881-1885), ააშ-შ მა-20 ვიცე-პრეზიდენტი (1881), რესპუბლიკარი.
ართურქ 1848 წანას უნიონ კოლეჯი გათჷ, უკული ოგურუანდჷ სკოლას, ქაკათჷ ადვოკატეფიშ ასოციაციას დო ნოღა ნიუ–იორკის სამართალიშ პრაქტიკას მიშჷ. ონოღერი ლჷმაშ დაჭყაფურს ნიუ–იორკიშ შტატიშ გენერალ–კვარტერმეისტერი რდჷ. პრეზიდენტალაშა ართური ნიუ-იორკიშ პორტიშ ობაჟუშ დირექტორი რდჷ (1871-1878), ჯეიმზ გარფილდიშ ადმინისტრაციას ვიცე-პრეზიდენტიშ პოსტი უკინებუდჷ.
გამალ აბდელ ნასერი
გამალ აბდელ ნასერი (جمال عبد الناصر; დ. 15 ღურთუთა, 1918 — ღ. 28 ეკენია, 1970) — ეგვიპტეშ მაჟირა პრეზიდენტი 1954 წანაშე თიშ ღურაშახ, 1970 წანაშა. დუდენდჷ ზისხირამ სახენწჷფო გინორთაფას, ნამუშ უკულით გეგთარაგუეს მაფა ფარუკიშ მონარქია დო გეგმიცხადჷ რესპუბლიკაქ. ქიდიჭყჷ მოდერნიზაციაშ დო სოციალისტური რეფორმეფიშ ახალი პერიოდიქ ეგვიპტეს, პანარაბული ნაციონალიზმიშ აბსოლუტურ წჷმიაწოკინაწკჷმა ართო.
სქოლიო
კატეგორია:ეგვიპტეშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:ეგვიპტეშ პრემიერ-მინისტრეფი კატეგორია:რგილი ლჷმაშ ლიდერეფი
ჯვ. წ. 937
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 937 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ფრანშ-კონტე
thumb|ფრანშ-კონტე ფრანშ-კონტე (ფრ. Franche-Comté) რე რეგიონი საფრანგეთიშ ბჟაეიოლს, შვეიცარიაშ თანჯაწკჷმა. აკმოდირთუ 4 დეპარტამენტიშე: დუ, ჟინი სონა, იურა, ბელფორიშ ტერიტორია. დიდი ნოღეფიე: ბეზანსონი, ბელფორი, ვეზული, ლონ-ლე-სომიე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საფრანგეთიშ ისტორიული პროვინციეფი კატეგორია:საფრანგეთიშ რეგიონეფი
ოპერა
მინი|[[ლა სკალა. მილანი, იტალია — მოსოფელს ართ-ართი არძაშე ჩინ3ბული ოპერაშ თეატრი.]] ოპერა (იტალ. opera) — თეატრალური წჷმორინაშ ხანტურულ-დრამატული ფორმა, ნამუსჷთ ქიმინუა თარო მუსიკათ (ბირათ დო აკომპანემენტით) ირსულებუ. ოპერა ლათინური ზიტყვა რე დო შანენს თხობელუას. ოპერა სინთეზური ჟანრი რე დო აკმოშაყარანს მუსიკაშ, დრამატურგიაშ, ხანტურუაშ დო ქორეოგრაფიაშ ელემენტეფს. ოპერაშ საორკესტრე დაჭყაფურს ჯოხო უვერტიურა (თინა სონატურ ფორმას ქორე ჭარილი-და). ოპერაშ ტექსტის ჯოხო ლიბრეტო, დო ოპერაშ ქიმინუეფს — აქტეფი. ოპერას ადხვადჷნა მელოდიაშე მერკებული ზიტყვური ტექსტი, ნამუსჷთ რეჩიტატივი ჯოხო, არია, ნამუშჷთ ოპერას მობირე მუში გინაფეფს გჷნმოჩანს, ბირა, კავატინა, კანცონა, ანსამბლური ნომერეფი, ბუნეფი. ოპერა შილებე ორდას უწლმუხარცქუ გოვითარაფაშ პრინციპშა ვარ-და თებული ფორმებეფიშ, ნომერებეფიშ მოლათირუათ (ოშა-გოშათ ჟირხოლოშა ართო) აკოგაფილი.
პინა (წყარმალუ)
პინა - (Піна, Пи́на) — წყარმალუ ბელარუსის, ივანავაშ დო პინსკიშ რაიონეფს, წყარმალუ პრიპიატიშ კვარჩხან ნადუ. პინაშ სიგჷნძა რე 40 კმ. ღანჩოშ ფართობი - 2,460 კვ.კმ. პინა გიშმურს ნოღა პინსკის.
ოპერა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოპერა კატეგორია:თეატრი კატეგორია:მუსიკალური ფორმეფი კატეგორია:მუსიკაშ ჟანრეფი
ბუკერიშ პრემია
ბუკერიშ პრემია (ინგლ. Booker Prize) — არძაშე პრესტიჟული ჯილდო მოსოფელს ინგლისურ ლიტერატურას. ერზიებუ ავტორს, ნამუთ წორომაჸალობაშ ქიანეფიშ ვარდა ირლანდიაშ რესპუბლიკაშ მენოღალე რე, ინგლისურ ნინაშა ჭარილი რომანიშო. პრემიას გეჸუნს ფარამი ჯილდო 50 ვითოში ფუნტი სტერლინგიშ მუდანობათ (2002 წანაშახ 21 ატარი ფუნტი რდჷ). მაართა პრემიაქ გინიჩჷ 1969 წანას. 2002 წანაშე ბუკერიშ პრემიაშ სპონსორიე კომპანიეფიშ კონცერნი მენი, შედეგო თიში ედომუშამი ოფიციალური ჯოხო რე The Man Booker Prize.
პრემიაშ მერზება გეჸვენჯი სქემათ მუთმოხვადუ. დუდმაართათ ირწანურო გოახალაფონი საკონსულტაციო კომიტეტი, ნამუშათ მიშმურს ჟირი იშმაშქუმალარი დო ართ წუმმარინაფალი ჭარუეფიშ, ლიტერატურულ აგენტეფიშ, კინომაწარმეეფიშ, ბიბლიოთეკეფიშ დო კინე ბუკერიშ პრემიაშ ფონდიშ, ოდგინანს დოხოლ. 100 წინგიშ ერკებულს. კინე თი კომიტეტი ანტკიცენს ხუთ მაკათურამ ჟიურის, ნამუშ მაკათურეფი, მუჭოთ წესი, გინმირთუნა მაჸვენჯი ლიტერატურული კრიტოკოსეფი დო ჭარუეფი, ენცარეფიშ ღირსამი წუმმარინაფალეფი, გოლინამი ოჯარალე ფიგურეფი. მარაშინათუთას ჟიური თ.გ. ლონგ-ლისტის (გჷრძე ერკებული) გჷმაბჟინუანს, ნამუშათ 25-შახ კანდიდატიე მიშულირი, ხოლო ეკენიას თე ერკებულშე ამშვი მაკათური პრემიაშ შორტ-ლისტიშა (მერკე ერკებული) მიშმურს. ბუკერიშ პრემიაშ გუმორძგვილი იცხადებუაფუ გჷმათუთას სპეციალურ ცერემონიას.
ბუკერიშ პრემიაშ ოთხი მაღვენჯიქ - უილიამ გოლდინგიქ, ნადინ გორდიმერქ, ვ. ს. ჰაიპოლქ დო ჯორჯ კუტზეექ - უკული ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფო გინირთეს ლიტერატურაშ დარგის. 1999 წანას ჯორჯ კუტზეე მაართა ჭარუ რდჷ, ნამუქჷთ ბუკერიშ პრემია ჟირშა ეჭოფუ. ჟირ წანამოწანას თე მეჭირნაფა გამაჟირუ ავსტრალიალ ჭარუქ პიტერ კერიქ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ლიტერატურული ჯილდოეფი კატეგორია:ინგლისური ლიტერატურა
ბჟაეიოლი ცჷნდჷრი
thumb|300px|ბჟაეიოლი ცჷნდჷრი thumb|right|300px|20-21 ოშწანურეფს, ცჷნდჷრიშ შანულამი ნოღეფიშ მახორობაშ თირაფაშ დინამიკა. ბჟაეიოლი ცჷნდჷრი — ცჷნდჷრიშ ნორთი, ნამუთ იკათუანს რუსეთიშ აზიურ ნორთიშ ტერიტორიას, ბჟადალს მადვალი წყარმალუ ენისეიშე წყარგჷმართუ ქჷნდჷრეფშახ, ნამუთ ბჟაეიოლიშჸურე რჩქალი ოკიანეშ მანგას გოჸუნსინ. ბჟაეიოლ-ცჷნდჷრიშ ეკონომიკურ რაიონშა მიშმურს.
ააშ-იშ სენატი
thumb thumb|სენატიშ ხუნეფიშ დარბაზი ააშ-იშ სენატი (ინგ. the United States Senate) რე ააშ-იშ კონგრესიშ ჟირი პალატაშე ართ-ართი. კონგრესიშ მაჟირა პალატა რე წჷმმარინაფალეფიშ პალატა.
ააშ-იშ კონსტიტუციაშ მეჯინათ, სენატის ირ შტატის ჸუნს ჟირი წჷმმარინაფალი, ნამუეფით გიშეგორუაფჷნა ირ შტატშე ამშვი წანაშ ხანით. ზოხოიან შტატის გიშაგორუეფიშ მანჯებაშ ბორჯი დო წესეფი გითმითანჯუ შტატიშ კანონმადვალი შაყარუაშ დო ააშ-იშ კონგრესიშით. შედეგო ირ ჟირ წანმოწანაშე გიშაგორუეფი იმანჯებუ სენატიშ აბანეფიშ დოხოლაფირო ართ ნასუმორიშ დაკებელო.
სენატიშ პრეზიდენტი რე ააშ-იშ ვიცე-პრეზიდენტი, მორო თის ხონარიშ მეჩამაშ ნება ხვალე ხონარეფიშ შქას გორთუალაშ შვანს შეულებჷ.
სენატიშ მაკათურეფიშ მუდანობა წჷმმარინაფალეფიშ პალატაშ მაკათურეფიშ მუდანობაშე მერკე რე დო თინეფი უმოსი ხანგჷრძე ხანით რენა გიშაგორილი. თეშ მოხ, სენატის უღუ მუსხირენი ექსკლუზიური ნება, ნამუთ წჷმმარინაფალეფიშ პალატას ვაუღუნ. ომანგეთ, სენატი მირჩქინუაფუ ააშ-იშ კონგრესიშ "ჟილენი პალატათ".
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ააშ-იშ კონგრესი
მანუ ბენეტი
ჯონათან მანუ ბენეტი (Jonathan Manu Bennett; დ. 1 გჷმათუთა, 1969, როთორუა, ახალი ზელანდია) — ავსტრალიარი-ახალი ზელადნიარი არტისტი. ჩინებული რე გალია-რი გლადიატორი ცირკუსი-შ როლით ოტელევიზიე სერიალს სპარტაკი. თიქ ხოლო გჷმორჩქინდჷ პიტერ ჯექსონი-შ სუმი ნორთიან ფილმის, ნამუსით ოსხირო ათუძუდჷ ჯ. რ. რ. ტოლკინიშ წინგი ჰობიტი დო ასახიერენდჷ აზოგი-ს. The CW-შ სერიალს საგანს დედსთროუკის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1969 კატეგორია:ავსტრალიარი არტისტეფი კატეგორია:ახალზელანდიარი არტისტეფი
ბეერ-შევა
ბეერ-შევა (ურიულ. שֶׁבַע‎ בְּאֵר არაბ. السبع‎ بئر ) — ნოღა ისრაელიშ ობჟათეშე, ნეგევიშ ტიოზის. თის თაშნეშე მიშინუანა მუჭოთ ნეგევიშ ნანანოღას. ბეერ-შევა ქიანას სიკაბეტათ მაშკვითა ნოღა დო ისრაელიშ ობჟათე რაიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე.
ბეერ-შევა დიო ხოლო ბიბლიას რე მოშინაფილი, მარა ბიბლიური ეპოქაშ უკული, მუჭოთ ნოღა თიქ ხვალე XIX ოშწანურას გეჸონდჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ძეგლეფი ისრაელს კატეგორია:ისრაელიშ ნოღეფი  კატეგორია:ისრაელიშ რაიონეფიშ ნანანოღეფი კატეგორია:ბიბლიური ნოღეფი კატეგორია:ნაბატია
ვოლოგდაშ ოლქი
ვოლოგდაშ ოლქი — ოლქი რუსეთის, ნამუქჷთ დირსხჷ 1937 წანაშ 23 ეკენიას, თეიშახ ჸოფური ოორუეშ ოლქიშ ჟირო გორთუალაშ შედეგო (მაჟირა - არხანგელსკიშ ოლქი). ოლქი რუსეთიშ ევროპული ნორთიშ ოორუე-ბჟადალშე იდვალუაფჷ.
გეოგრაფია
ვოლოგდაშ ოლქი არხანგელსკიშ, კიროვიშ, კოსტრომაშ, იაროსლავლიშ, ტვერიშ, ნოვგოროდიშ დო ლენინგრადიშ ოლქეფს დო კარელიაშ რესპუბლიკას უხურგანს.
მახორობა
თაშნეშე 1857 თათარი, 987 ქორთუ, 955 გერმანალი, 439 ურია, 426 ვეფსი, 320 ჩეჩენი, 250 ვიეტნამარი.
ნეოშო (წყარმალუ)
ნეოშო (ინგლ. Neosho River) რე წყარმალუ ააშ-ს, კანზასიშ დო ოკლაჰომაშ შტატეფს. ნეოშოშ ოდუდეეფ იდვალუაფჷ მორისიშ ოლქის, კანზასიშ შტატის. ნეოშო ინაკათუ წყარმალუ არკანზასის ნოღა მასკოგიშ ხოლოს, ოკლაჰომაშ შტატიშ ტერიტორიას. მასკოგიშ ხოლოს არკანზასის ინაკათუ წყარმალუ ვერდიგრისი ხოლო. სუმხოლო წყარმალუშ აკოართაფაშ ტერიტორიას სრი-ფორკსის (Three Forks) უძახუნა. ოკლაჰომას ნეოშოს აკათუ სპრინგ-რივერი, ტვინ-ბრიჯ-სტეიტ პარკიშ ტერიტორიას. ათავრეშე წყარმალუს გრანდ-რივერის უძახუნა. წყარმალუ ნეოშოს სიგჷნძა რე 745 კმ. ღანჩოშ ფართობი 29,870 კვ.კმ. ნეოშოს რე შხვადოშხვა კაშხალეფი. ნეოშოშ წყარპიჯის რე ნოღეფი: ბერლინგტონი, ჩეტოპა, დისნეი, ემპორია, ჰუმბოლტი, ლოლა, პარკერვილი, სალინა, სენტ-პოლი, პეტროლია, ბასეტი დო შხვეფი.
ჯვ. წ. 938
ნაღურა
კატეგორია:
პრატაპგარჰი (რაჯასტანი)
პრატაპგარჰი (Pratapgarh, प्रतापगढ़) — ნოღა ინდოეთიშ ოორუე-ბჟადალ ნორთის, რაჯასტანიშ შტატის, პრატაპგარჰიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
კატეგორია:რაჯასტანიშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი
ცნა
ცნა - წყარმალუ ბრესტიშ ოლქის, ბელარუსის, წყარმალუ პრიპიატიშ კვარჩხან ნადუ. წყარმალუშ სიგჷნძა - 126 კმ. ღანჩოშ ფართობი - 1,130 კვ.კმ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბელარუსიშ წყარმალუეფი
პაშტელუ-ბრანკუ
კაშტელუ-ბრანკუ (Castelo Branco) — ნოღა პორტუგალიას. კაშტელუ-ბრანკუშ ოლქიშ დო მუნიციპალიტეტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ნოღაშ მახორობა 2011 წანაშ მუნაჩემეფით აკმადგინანს 56,109 ადამიერს. ნოღა, ქიანაშ ნანანოღა ლისაბონიშ ოორუე-ბჟაეიოლშე 188 კმ-შ გოძვენას იდვალუაფჷ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პორტუგალიაშ ნოღეფი
კობი ბრაიანტი
კობი ბინ ბრაიანტი (Kobe Bean Bryant დ. 23 მარაშინათუთა 1978, ფილადელფია, პენსილვანია, ააშ — ღ. 26 ღურთუთა, 2020, კარაბასასი, კალიფორნია, ააშ) — ამერიკალი პროფესიონალური მეკარაჩხაბურთე რდჷ, ნამუთ შუთინგ გარდიშ პოზიციას ლაჸაფენდჷ ლოს-ანჯელეს ლეიკერსის ნაციონალურ ოკარაჩხაბურთე ასოციაციას (NBA). ბრაიანტიქ გიშაგორილქ იჸუ 1996 წანაშ დრაფტის მა-16 გიშნაგორათ შარლოტ ჰორნეტსიშით, მარა გოტებულქ იჸუ ლოს-ანჯელეს ლეიკერსიშ რანწკეფს თიმ ზარხულს.
კარიერაშ გოძვენას თიქ 5 NBA ჩემპიონიშ ტიტული მიპალუ ბუნაწკჷმა ართო. თაშნეშე 2-შა იჸუ ჯოხოდვალირქ NBA ფინალიშ MVP, NBA MVP დო თაშნეშე 4 NBA All-Star მატჩიშ MVP ჯილდო რდჷ თიშ ანგარიშის.
2020 წანაშ 26 ღურთუთას, კობი ბრაიანტიქ ტრაგიკულო დოღურჷ ვერტფურინჯიშ გითოლაფაშ შედეგო, ნამუსჷთ თაშნეშე მითოხედჷ 8 შხვა ადამიერი, თინეფს შქას კობი ბრაიანტიშ 13 წანაშ ცირასქუა ჯიჯიქ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი მეკარაჩხაბურთეფი კატეგორია:ნაციონალური ოკარაჩხაბურთე ასოციაციაშ მეკარაჩხაბურთეფი
ჯვ. წ. 939
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 939 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ოპერეტა
thumb|ჟაკ ოფენბახი, ოპერეტაშ არძაშე ჯოხოგოლაფირი კომპოზიტორი thumb|ჰორტენზია შნაიდერი, ოფენბახიშ პრიმადონა ოპერეტა (operetta, opérette, operette) — ლექინი ოპერაA ჟანრი.
ჯოხოდვალა იტალიური რე დო ზიტყვაზიტყვა თანგუათ შანენს ჭიჭე ოპერას, დო დინორეთ - ართუაფალი ხასიათიშ ლექინი ოპერა, სოდე ბირაწკჷმა ართო ორაგადე ელემენტის შანულამი აბანი უკებჷ. ზუსტას ათე შანიშ გინორთი უღუ ოპერეტას რჩქვანელობურ ოპერაშ ჟანრიშე.
აურანგაბადი (ბიჰარი)
აურანგაბადი (Aurangabad) — ნოღა ინდოეთიშ შტატი ბიჰარიშ ობჟათეშე. აურანგაბადიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
გეოგრაფია
აბსოლუტური სიმაღალა — 107 მეტრი ზუღაშ დონეშე. ბოდჰ-გაიაშ ოხიდაშ კომპლქესიშ ბჟაეიოლშე 70 კმ-ს იდვალუაფუ, თი აბანს, სოდე ბუდაქ გობარჩხალაფას მიოჭირინუნ.
ტრანსპორტი
აურანგაბადიშ ოლქის გიშმურს ერუანული ნაბაკი რზალეფი №2 დო №139.
სქოლიო
კატეგორია:ბიჰარიშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი
გრინ-რივერი (ოჰაიოშ ნადუ)
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:კენტუკიშ წყარმალუეფი კატეგორია:ოჰაიოშ ნადუეფი
ანანდი (გუჯარათი)
ანანდი (આણંદ, Anand) — ნოღა ინდოეთიშ ოორუე-ბჟადალშე, შტატი გუჯარათის, ანანდიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. იდბალუაფუ აჰმადაბადიშ დო ვადოდარაშ შქას, შტატიშ ნანანნოღაშე — განდინაგარშე 101 კმ-შ გოძვენას.ზუღაშ დონეშე ოშქაშე სიმაღალა — 38 მეტრა. 2001 წანაშ ედომუშამინდური მახორობაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით, ნოღას ოხორანდჷ 130 462 ადამიერი. რელიგიური აკოდგინალუა: ინდუისტეფი დო მუსულმანეფი. ოფიციალური ნინეფი: გუჯარათული დო ინგლისური. ანანდის Amul-იშ შტაბ-ორენი იდვალუაფუ — ინდოეთიშ დო ეკოლოგიური უშქურანჯობაშ ფონდიშ უშხუაში ოოჭკომალე კომპანია.
კატეგორია:გუჯარათიშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი
რიკ კოსნეტი
რიჩარდ ჯეიმს "რიკი" კოსნეტი (Richard James "Rick" Cosnett; დ. 6 პირელი, 1983, ჩეგეტუ, ზიმბაბვე) — ზიმბაბვარი-ავსტრალიარი არტისტი. თინა ჩინებული რე ვეს მაქსფილიშ როლით სერიალეფით: ვამპირიშ დღალურეფს, ელიას ჰარპერი კუანტიკოს დო ედი თოუნიშ როლით სერიალს ვალს. თინა რე ჰიუ გრანტი-შ ჯიჯისქუა.
რესპუბლიკური პარტია (ააშ)
ააშ-იშ რესპუბლიკური პარტია (Republicans, Grand Old Party, GOP) — ააშ-იშ ართ-ართი თარი პოლიტიკური პარტია. პარტიაშ ვაოფიციალური სიმბოლო რე — მუნჭყვი, „პარტიაშ ფერი“ - ჭითა. დირსხუ 1854 წ. 22 ფურთუთას ვისკონსინიშ შტატიშ ნ. რიპონს. პარტიაშ პლატფორმა გერსხუ ამერიკულ კონსერვატიზმის დო უკებჷ მემარძგვანე–ცენტრისტული პოზიცია, გინორთელ რე მეკვარჩხანე–ცენტრისტული დემოკრატიული პარტიაშე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ააშ-იშ პოლიტიკური პარტიეფი კატეგორია:პოლიტიკური პარტიეფი ანბანიშ მეჯინათ
ლანი
ლანი (Лань) - წყარმალუ ბელარუსის, წყარმალუ პრიპიატიშ კვარჩხან ნადუ. წყარმალუშ სიგჷნძა - 147 კმ. ღანჩოშ ფართობი - 2,190 კვ.კმ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბელარუსიშ წყარმალუეფი
თეატრი (მიარეშანულამი)
თეატრი შილებე შანენდას:
ჯვ. წ. 940
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 940 წანა.
ედუარდ ტეიტემი
ედუარდ ტეიტემი (ინგლ. Edward Lawrie Tatum; დ. 14 ქირსეთუთა, 1909, ბოულდერი, კოლორადო, ააშ — ღ. 5 გერგობათუთა, 1975, ნიუ-იორკი, ააშ) — ამერიკალი გენეტიკოსი, მეტაბოლიზმის, გენური კონტროლიშ მექანიზმიშ მენცარული რკვიებაშ გეშა, გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის 1958 წანას. ტეიტემი გურაფულენდჷ ჩიკაგოშ უნივერსიტეტიშ კოლეჯის, უკულ გეგნორთჷ ვისკონსინიშ უნივერსიტეტიშა (მადისონი), სოდეთ მიპალუ ბაკალავრიშ ხარისხი 1931 წანას დო დოქტორიშ ხარისხი 1934 წანას. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ სტენფორდიშ უნივერსიტეტის. 1945 წანას ომუშებუშა გეგნორთჷ იელიშ უნივერსიტეტიშა. 1948 წანას კინ სტენფორდიშა დირთჷ. 1957 წანაშე რდჷ როკფელერიშ უნივერსიტეტიშ პროფესორი. ტეიტემიქ ღურუ 1975 წანაშ 5 ქირსეთუთას, გურიშ ლახარათ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი გენეტიკოსეფი კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის კატეგორია:დუნაბადი 1909 კატეგორია:ნაღურა 1975
ტრაგედია
ტრაგედია (ბერძნ. tragodia < tragos - თხა დო ode - ბირა; რელიგიური სატირული ბირეფი, ნამუთ ირსულებუდჷ თხაშ გეჸვილუაშ ბორჯის დიონისეშოთ მენძღვიებულ დღახუეფს წანმოწანას 4-შახ) დრამატული ჟანრი, გოჭალირი ტრაგიკული პათოსით. კომედიაშ სააწმარენჯო. ტრაგედიას ნაძირებუ რე ტრაგიკული კოლიზია, ამაღალაფილი ტრაგიკული ხასიათეფი, დუდგინოდვალირი ბურჯაფი დო ჯგირი გერგეზიშ კატასტროფული მარცხი.
კატეგორია:ლიტერატურული ჟანრეფი კატეგორია:თეატრი
პტიჩი
პტიჩი (Пціч) - წყარმალუ ბელარუსის, წყარმალუ პრიპიატიშ კვარჩხან ნადუ. პტიჩიშ სიგჷნძა - 421 კმ. ღანჩოშ ფართობი - 9,470 კვ.კმ. პტიჩიშ უგჷნძაში ნადუ რე არესა.
კატეგორია:ბელარუსიშ წყარმალუეფი
ვორონეჟიშ ოლქი
ვორონეჟიშ ოლქი (Воронежская область) — ოლქი რუსეთის, ნამუქჷთ 1934 წანაშ 13 მანგის დირსხჷ. ოლქი რუსეთიშ ევროპული ნორთიშ ცენტრის იდვალუაფჷ.
მოსახლეობა
2006 წანაშ მუნაჩემეფიშ მეჯინათ, ოლქის ოხორანდჷ:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი
მალაბო
მალაბო (Malabo; 1973 წანაშახ – სანტა-ისაბელი) — ეკვატორული გვინეაშ რესპუბლიკაშ ნანანოღა. აკოგაფილი რე კოკი ბიოკოშ ოორუე ნორთის, ინონწყვილი ვულკანიშ გოხოლუას, ზუღაშ დონეშე 0 მ სიმაღალას. ელმოლი ტერიტორია იფაჩუ ბიაფრაშ ჸუჯის, ნამუთ მუშჸურე, წჷმარინუანს გვინეაშ ჸუჯიშ ნორთის.
ნოღა დარსხუეს ინგლისარეფქ XIX ოშწანურაშ 20-იან წანეფს დო ჯოხოთ გიოდვეს პორტ-კლარენსი. კოკი ფერნანდო-პოს ესპანეთიშ გოპატჷნალაშ (1843 წანა) უკული გიადჷ სანტა-ისაბელქ. 1968 წანაშახ რდჷ ესპანეთიშ კოლონია — ესპანეთიშ გვინეაშ ადმინისტრაციული ცენტრი, 1968 წანაშ 12 გჷმათუთაშე — ეკვატორული გვინეაშ რესპუბლიკაშ ნანანოღა. მალაბოქ გიადჷ 1973 წანას, ბუბიშ ტომიშ მაჸონჯიშ ჯოხოშ მეჯინათ, ნამუთ დუდენდჷ კოლონიზატორეფიშ სააწმარენჯო აკორაგვინეფს.
მალაბო ქიანაშ თარი კომერციული დო ფინანსური ცენტრი რე. ნოშმიორინი რეგიონს ართ-ართი უტომბაში რე, ხეონწყუე რე მუსხირენი ნოშიშ მიორინალო. ეკონომიკაშ ართ-ართი თარი მაჸარე ნძალა რე კაკაოშ, მერქანიშ დო ყავაშ ექსპორტშა გიშაღალა. ნოღას რე საირქიანო აეროპორტი, ნამუთ არსულენს რეისეფს ეკვატორულ გვინეას (ნოღა ბატა), აფრიკაშ დო ევროპაშ შხვადოშხვა ნოღეფშა დო აშშ-შა. 1969 წანაშ ციორიშ შედეგო, ნოღას მახორუ ევროპალი მახორობაქ დეთხითხარჷ. 2005 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ნოღა მალაბოშ მახორობა აკმადგინანდჷ 155,963 ადამიერს.
ჰავა ეკვატორული რე. ოშქაშე წანმოწანური ტემპერატურა ომანგუ 25,4 °C-ს. ატმოსფერული ნოლექეფიშ მუდანობა დოხოლაფირო 2000 მმ წანმოწანას. ქიანას ნავთობიშ ოზირუეშ გჷმორჩქინაქ 1980-1990-იან წანეფს ხე უნწყუ მალაბოს ბიზნესიშ ძინა-გოვითარაფას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ეკვატორული გვინეაშ ნოღეფი კატეგორია:აფრიკაშ ნანანოღეფი
ბამინგი-ბანგორანი
ბამინგი ბანგორანი (Bamingui-Bangoran; Sêse tî kömändâ-kötä tî Bamïngï-Bangoran) — ცენტრალური აფრიკაშ რესპუბლიკაშ პრეფექტურა.
სუბპრეფექტურეფი
კატეგორია:ცენტრალური აფრიკაშ რესპუბლიკაშ პრეფექტურეფი
შვეიცარიაშ წყარმალუეფიშ ერკებული
შვეიცარიაშ წყარმალუეფი ქიმინჷნა მეჭედა წყარხვეიან რშვილს. წყარმალუეფიშ უმეტაშობა ოდუდეს ალპეფს ეთმეჭოფუნს, ირდუნა ნდღულაფირი თირიშ დო ჭვემაშ წყარეფით. შვეიცარიაშ წყარმალუეფიშ უმეტაშობა ქიმინჷნს წყარგელაფუეფს, ბრელ წყარმალუს ჰესი რე ეკიდილი. შვეიცარიაშ უგინძაში წყარმალუ რე რაინი, ნამუთ შვეიცარიაშ ტერიტორიას გინმურს 375 კმ-ს.
წყარმალუეფი დო მუნეფიშ ნადუეფი
50 კმ სიგინძაშ ვარა 500 კმ² ფართობიშ წყარიშაკმაჭოფალი ღანჩოშ მაღვენეფი:
რესურსეფი ინტერნეტის
შვეიცარიაშ წყარმალუეფიშ ირდღალური ტაროსიშ პროგნოზი
სქოლიო
კატეგორია:შვეიცარიაშ წყარმალუეფი
პროვანსი
thumb|პროვანსიშ გერბი პროვანსი (პროვანსალი/ოქსიტანური: Provença შქაოშწანურეფს ვარა Prouvènço თეხანური მისტრალიურ ვარა პროვანსალიშ დიალექტშა) — ჸოფილი რომაული პროვინცია, თეჟამს ობჟათე-ბჟაეიოლ საფრანგეთიშ რეგიონი, აშაძჷ სქირონაშქა ზუღაშ პიჯის, იტალიაშ ხურგიწკჷმა, პროვანსი-ალპეფი-ლაჟვარდამი წყარპიჯიშ ადმინისტრაციული რეგიონიშ ნორთი.
ისტორია
პროვანსიშ ტერიტორიას ჯვ. წ. VI ოშწანურას დირცხუ საბერძნეთიშ კოლონიეფქ. ჯვ. წ. II ოშწანურას ქჷდეკინეს რომალეფქ, სოდეთ დარცხის მუნეფიშ "პროვინცია" (თაჸურეშე მოურს ჯოხოდვალა). ფრანგეფიშ იმპერიაშ დორთუალაშ უკული (843 წ.) პროვანციქ ლოტარს ქოხვადჷ. 1481 წანას ქიმიარცხუ საფრანგეთის. XVI ოშწანურას რელიგიური ლჷმეფიშ ბორჯის რდჷ ჰუგენოტეფიშ ართ-ართი ჯინჯიერი დაადგინალი (ნოღა მარსელიშ გალე). საფრანგეთიშ ბურჟუაზიული რევოლუციაშ უკული დირთუ დეპარტამენტეფო. უღუდჷ დორხველი პროვანსული ნინა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საფრანგეთიშ რეგიონეფი კატეგორია:საფრანგეთიშ ისტორიული პროვინციეფი
ჯვ. წ. 941
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 941 წანა.
ლუგანო
ლუგანო (Lugano) — ნოღა შვეიცარიაშ იტალიურნინამ ტიჩინოშ კანტონს. იდვალიაფუ ლუგანოშ ტობაშ ოორუე წყარპიჯის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ლუგანო კატეგორია:შვეიცარიაშ ნოღეფი კატეგორია:ტიჩინოშ კანტონიშ ნოღეფი
დემოკრატიული პარტია (ააშ)
მინი|250პქ|„დემოკრატიული პარტიაშ“ სიმბოლო. ააშ-იშ დემოკრატიული პარტია ვარდა დემოკრატეფი (Democratic Party, Democrats) — ააშ-იშ ართ-ართი თარი პოლიტიკური პარტია. თიში ისტორია იჭყაფუ ტომას ჯეფერსონიშით, 1792 წანას, დემოკრატიულ-რესპუბლიკური პარტიაშ დორსხუაფაშე. თეხანურ ბორჯის იკოროცხუ რესპუბლიკური პარტიაშ მეკვარჩხანე აწმარენჯო დო თიწკჷმა ართო აკმოქიმინუნს ააშ-იშ ჟირპარტიულ სისტემას.
რესურსესი ინტერნეტის
კატეგორია:ააშ-იშ პოლიტიკური პარტიეფი კატეგორია:პოლიტიკური პარტიეფი ანბანიშ მეჯინათ
პალანპური
კატეგორია:გუჯარათიშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი
ვიზეუ
ვიზეუ (Viseu ) — ნოღა პორტუგალიას. ვიზეუშ ოლქიშ დო მუნიციპალიტეტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ნოღაშ მახორობა 2015 წანაშ ეჭარუათ აკმადგინანს 99,000 ადამიერს. ნოღა, ქიანაშ ნანანორა ლისაბონიშ ოორუე-ბჟაეიოლშე 240 კმ-შ გოძვენას იდვალუაფჷ.
ჰიუ გრანტი
ჰიუ გრანტი (Hugh Grant; 9 ეკენია, 1960) — ბრიტანალი არტისტი. ჯოხო მიპალუ 1994 წანას ფილმით „ოთხი დიარა დო ართი ნთხორუა“, მუშოთ მიღჷ ორქოშ გლობუსი-შ დო BAFTA-შ ჯილდოეფი საუჯგუშო არტისტი კოჩიშო. ხოლო რე ოპატიე სეზარიშ მაღვენჯი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბრიტანალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1960
ვოიცეხ რუბინოვიჩი
ვოიცეხ სილვესტერ პიოტ რუბინოვიჩი (პოლ. Wojciech Sylwester Piotr Rubinowicz; დ. 22 ფურთუთა, 1889, სადგორა, ბუკოვინა, ავსტრია-უნგრეთიშ იმპერია — ღ. 13 გჷმათუთა, 1974, ვარშავა, პოლონეთი) — პოლონარი ფიზიკოსი. მიშეღჷ მენცარული კონტრიბუცია კვანტური მექანიკაშ, მათემატიკური ფიზიკაშ დო რადიაციაშ თეორიაშ გოვითარაფაშა. რუბინოვიჩი რდჷ ართ-ართი მაართა მენცარი, ნამუქჷთ ენწყუ გუსტავ კირხჰოფიშ დიფრაქციაშ ფორმულა.
ბიოგრაფია
ვოიცეხ რუბინოვიჩიქ დებადჷ სადაგორას, ბუკოვინას, ავსტრია-უნგრეთიშ იმპერიას. გურაფულენდჷ ჩერნივციშ უნივერსიტეტის, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია 1914 წანას. ჩერნივციშ უნივერსიტეტიშ უკულ გურაფა გაგინძორჷ მიუნხენიშ უნივერსიტეტის, გიშარჩქინელი გერმანალი ფიზიკოსიშ არნოლდ ზომერფელდიშ ხემანჯღვერობათ. 1918 წანას რუბინოვიჩიქ გინირთჷ ჩერნივციშ უნივერსიტეტიშ პრივატდოცენტო. 1920 წანას რუბინოვიჩიქ ომუშებუშა გინილჷ ლიუბლიანაშ უნივერსიტეტიშა. 1937-1941 წანეფს რუბინოვიჩი რდჷ ლვივიშ უნივერსიტეტიშ პროფესორი. მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ თებაშ უკული რუბინოვიჩი ვარშავაშ უნივერსიტეტიშ თეორიული ფიზიკაშ პროფესორი რე. რუბინოვიჩიქ ვარშავაშ უნივერსიტეტიშ იმუშუ 1960 წანაშა. 1949-1952 დო 1961-1974 წანეფს ვოიცეხ რუბინოვიჩი რდჷ პოლონეთიშ ფიზიკაშ ჯარალუაშ პრეზიდენტი. რუბინოვიჩი რე შხვადოშხვა მენცარული პუბლიკაციეფიშ დო სტატიეფიშ ავტორი. ღურუ 1974 წანაშ 13 გჷმათუთას, 85 წანერქ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პოლონარეფი კატეგორია:პოლონარი ფიზიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1889 კატეგორია:ნაღურა 1974
ლიბიაშ ვულკანეფიშ ერკებული
ლიბიაშ მოქიმინჯე დო შქირატილი ვულკანეფი:
ფარმაცია
ფარმაცია  (ბერძნ.  pharmakeia  წამალი; წამალიშ გჷმორინაფა), თი ომენცარე-პრაქტიკული დისციპლინეფიშ კომპლექსი, ნამუთ დჷთმიგურუანს საწამალე მეშქაშეფიშ გორუაშ, მოპალუაშ, გჷმორკვიაფაშ, კეთებაშ, ჩუალაშ დო გიწოშქუმალაშ პრობლემეფს. ფარმაკოლოგიაწკჷმა ართო ფარმაცია აკმადგინანს მენცარობას წამალეფიშ გეშა. ფარმაციას ორხველჷ ფარმაცევტული ქიმია, ფარმაცევტული პრეპარატეფიშ დო საწამალე ფორმეფიშ ტექნოლოგია, სასამართალე ქიმია, ფარმაკოგნოზია, ფარმაციაშ ორგანიზაცია დო ეკონომიკა დო შხვა. ფარმაციაშ პერსპექტული გემაჸვენჯალა რე ბიოფარმაცია, ნამუთ დჷთმიგურუანს, დო მუსხით დოჸუნს წამალიშ ეფექტი თიში გჷმორინაფაA ფორმას დო წამალიშ კეთებაშ ტექნოლოგიურ მუშობურობეფს.
ბალიშ ზუღა
ბალიშ ზუღა (Bali Sea, Laut Bali) — რჩქალი ოკიანეშ კოკეფოშქაშე ზუღა იავაშ, ბალიშ, ლომბოკიშ, სუმბავაშ, სულავესიშ დო მადურაშ კოკეფს შქას. ფართობი 119 ვითოში კმ². ზუღაშ ოშქაშე სიტომბა 411 მეტრა, მაქსიმალური - 1590 მეტრა. წყარიშ ოშქაშე წანმოწანური ტემპერატურა 27-28°C. ჯიმუამობა 33-34°, მოქცევა ესვარილი. ზუღაშ თარი ონიშოლი რე სურაბაია (კოკი იავა).
ლიტერატურა
კატეგორია:რჩქალი ოკიანეშ ზუღეფი
პლაზმიდეფი
პლაზმიდეფი — ჭიჭე ექსტრაქრომოსომული დნბ მოლეკულეფი, ნამუეფი ფიზიკურო ვა რენა მერსხილი ქრომოსომულ დნბ-ს დო შეულებუნა ზოხორინელო რეპლიკაცია. პლაზმიდეფი შეთმოფხვადუნა ბაქტერიეფს, მუჭოთ ჟირმაგი, სტანდარტული დნბ მოლეკულეფი. პლაზმიდეფქ, ბაქტერიეფიშ გარდა, შილებე იძირას არქეეფს დო ევკარიოტულ ორგანიზმეფს. პლაზმიდეფი ორთაშობურო იკათუანა გენეფს დო ჸათე გენეფი ორგანიზმის გინოსკილადას უნწყუნა ხეს დო შეულებუნა ანტიბიოტიკური რეზისტენტურობაც ხოლო. არსებენს ხელუანური პლაზმიდეფი ხოლო, ნამუეფსით გიმირინუანა მუჭოთ ვექტორეფს მოლეკულური კლონირაფაშ დროს.
ლიტერატურა
კატეგორია:პლაზმიდეფი კატეგორია:მოლეკულური ბიოლოგია
მაკრანა
მაკრანა (Makrana, मकराना) — ნოღა ინდოეთიშ ოორუე-ბჟადალ ნორთის, რაჯასტანიშ შტატის, მიშმურს ნაგაურიშ ოლქიშ აკოსდგინალუაშა.
კატეგორია:რაჯასტანიშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი
ლიკინგი (წყარმალუ)
ლიკინგი (ინგლ. Licking River) რე წყარმალუ ააშ-ს, კენტუკიშ შტატის. წყარმალუ ლიკინგი იჭყაფჷ კამბერლენდიშ პლატოს, მეგოფინიშ ოლქის, ჟირ ჭიჭე ოდოდეშ აკოართაფაშ აბანს დო ინაკათუ წყარმალუ ოჰაიოს, ნოღა ცინცინატიშ ხოლოს. ლიკინგიშ უდიდაშ ნადუეფ რე: ფლემინგ-კრიკი, ნორზ-ფორკი, საუზ-ფორკი. წყარმალუ ლიკინგიშ სიგჷნძა რე 488 კმ. ღანჩოშ ფართობი 9,580 კვ.კმ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:კენტუკიშ წყარმალუეფი კატეგორია:ოჰაიოშ ნადუეფი
ტუნისიშ ნოღეფიშ ერკებული
150px|მინი ტუნისიშ ნოღეფი — ტუნისის გვალო 350 დიდი დო მორჩილი ნოღა რე. თე ერკებულს მოჸონაფილი რე ტუნისიშ 10 უდიდაში ნოღაშ ერკებული.
ტუნისიშ საართო რუკა
რუკაშ ლეგენდა:
სქოლიო
* კატეგორია:ნოღეფიშ ერკებული ქიანეფიშ მეჯინათ
ჯვ. წ. 942
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 942 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ბრაჰინკა
ბრაჰინკა (ბელარ. Брагінка) - წყარმალუ ბელარუსის, ბრაჰინიშ რაიონს, წყარმალუ პრიპიატიშ კვარჩხან ნადუ. წყარმალუშ სიგჷნძა - 179 კმ. წყარმალუ გიშმურს ჩერნობილიშ რადიაციულ ზონაშ გოხოლუას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბელარუსიშ წყარმალუეფი
2098
დღახუეფი
კატეგორია:
ჯვ. წ. 943
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 943 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
შორიშ ბჟაეიოლი
მინი|350პქ|შორიშ ბჟაეიოლი [[მოსოფელიშ რუკას]] შორიშ ბჟაეიოლი — ტერმინი (მარგალურს დო ევროპაშ კანკალე შხვა ნინეფს)ნამუთ ეიოშანუანს ობჟათე აზიაშ შხვადოშხვა ქიანეფს. თე ტერმინით შხირას აკმაართიანენა ობჟათე-ბჟაეიოლ აზიას დო ობჟათე აზიას, მარა კულტურას თე ტერმინს შხირას ობჟათე-ბჟაეიოლ აზიაშ დო ობჟათე აზიაშ ეიოშანალო გჷმირინუანა, სავარაუდოთ, ბუდიზმიშ გეშა.
ცჷნდჷრი
thumb|right|300px|         [[ცჷნდჷრიშ ფედერალური ოკრუგი            რუსეთიშ ცჷნდჷრი გეოგრაფიულო             რუსეთიშ აზიური ნორთი ]] ცჷნდჷრი (Сибирь) — ფართე გეოგრაფიული რეგიონი ევრაზიაშ ოორუე-ბჟადალ ნორთის. გჷნოზინდილი რე ურალშე რჩქალ ოკიანეშ მანგას ეპონილ ქჷნდჷრეფშახ დო ოორუე ჸინუამი ოკიანეშ წყარპიჯიშე ცენტრალური აზიაშ ხურგაშახ. ფართობი დოხოლაფირო 10 მლნ. კმ². რუსეთიშ ფედერაციაშ 73,56 %-ს აკმადგინანს. ცჷნდჷრიშ თარი ორთაშობურ ართულეფი რე ბჟადალი ცჷნდჷრიშ ვე, შქა ცჷნდჷრიშ გაბარი, ობჟათე დო ოორუე-ბჟაეიოლ ცჷნდჷრიშ გვალეფი. ოორუე-ბჟაეიოლი ცჷნდჷრიშ გვალეფს ომძღჷ ვერხოიანსკიშ ქჷნდჷრიშ დო კოლიმაშ გვალონაშ ქვერსემი ფარგა, ნამუშ დინოხოლე ეშაკებული რე ქჷნდჷრეფი, გაბარეფი დო ფართე რზენეფი. ცჷნდჷრი იდვალუაფუ ზჷმიერი დო რგილი ჰავაშ ორტყაფუეფს. ტერიტორიაშ უდიდაშ ნორთის ჰავა კონწარი რე, კვათჷრას კონტინენტური. ნოლექეფიშ 80% მოურს წანაშ ტიბუ ბორჯის. გოპატჷნაფილი რე იროიანი მზრალუა (ფართობი 6 მლნ. კმ²-შე უმოსი). ოორუეს ჸინიშ ფაშ სისქა 200-500 მ ონჭუ (წყარმალუ მარხიშ ღანჩოს 1500 მ-შახ). ცჷნდჷრიშ წყარმალუეფიშ უმენტაშობა ოორუე ჸინუამი ოკიანეშ ღანჩოს დორხველუას რე. წყარმალუეფს გჷმირინუანა ჯა-ტყაშ გიშაღალარ-გიმაღალარო, ონოშეთ. ტობეფშე ეიოშინალი რე ბაიკალი, ტაიმირი, ჩანი, ტელეცკოე. წყარმალუეფს დო ტობეფს ორეწუალე ჩხომეფი ხე.
ცჷნდჷრიშ აბორიგენი (აბანური) მახორობა ოხორანს ტაიგაშ დო ტუნდრაშ ქვერსემ ტერიტორიას. უდიდაში ნოღეფი რე: ნოვოსიბირსკი, ომსკი, კრასნოიარსკი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ცჷნდჷრი კატეგორია:აზია კატეგორია:რუსეთიშ გეოგრაფია
მზისეული
მზისეული (ჸოფირი კომინტერნოვსკოე-ქესიანოვკა) — ოფუტე საქორთუოს, აფხაზეთიშ ავტონომიურ რესპუბლიკას, გულრიფშიშ მუნიციპალიტეტის (წებელდაშ თემი), წყარმალუ კოდორიშ ლეხერს. ზუღაშ დონეშე 400 მ, გულრიფშიშე 30 კმ. 2008 წანაშე ოკუპირაფილი რე რუსეთიშ ფედერაციაშით.
სქოლიო
კატეგორია:წებელდაშ თემიშ ოფუტეეფი კატეგორია:გულრიფშიში მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი კატეგორია:აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ ოფუტეეფი კატეგორია:საქორთუოშ ოფუტეეფი კატეგორია:რუსეთიშით ოკუპირაფილი საქორთუოშ ოფუტეეფი
კარიბეფი
მინი|350პქ|მოსოფელიშ რუკა კარიბეფით:
კარიბეფი, თაშნეშე ვესტ-ინდოეთი (ესპ.: Caribe; ფრანგ.: Caraïbes; ჰოლ.: Caraïben; პორტუგ.: Caribe ან Caraíbas) — რეგიონი ამერიკას, ნამუთ აკმოდირთუ კარიბიშ ზუღაშ, კარიბიშ კოკეფიშ, ბაჰამიშ კოკეფიშ დო ელმოლი კონტინენტეფიშ წყარპიჯეფშე. რეგიონი ოორუე ამერიკაშ ობჟათე-ბჟაეიოლი ნორთის იდვალუაფუ, ცენტრალური ამერიკაშ ბჟაეიოლშე დო ობჟათე ამერიკაშ ოორუე-ბჟადალს.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკა კატეგორია:კარიბიშ კოკეფი კატეგორია:კარიბიშ ზუღა
ტურია
ტურია (Турія) - წყარმალუ უკრაინას, ვოლინიშ ოლქის, წყარმალუ პრიპიატიშ მარძგვან ნადუ. წყარმალუ ტურიაშ სიგჷნძა - 184 კმ. ღანჩოშ ფართი - 2,800 კვ.კმ.
მოდიინ-ილითი
მოდიინ-ილითი (מוֹדִיעִין עִלִּית; موديعين عيليت; ვაოფიციალური ჯოხო — კირიათ-სეფერი) — ისრაელიშ ნოღა, იუდეაშ დო სამარიაშ რაიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი დო უკაბეტაში ნოღა. ნოღაშ ტერიტორია იდვალუაფჷ ისრაელიშ სახენწჷფოშ ოფიციალურო აღიარაფილო ტერიტორიაშ გალე წყარმალუ იორდანეშ ბჟადალ წყარპიჯის, ისრაელიშ ცენტრალურ რაიონიშ დო მოდიინ-მაქაბიმ-რეუთიშ ხურგის, ოორუე-ბჟაეიოლშე 6 კმ-შ მეძენას. ბარიერი, ნამუთ ელ-მოლშე ომძღჷ ნოღას დო გიშმართჷნს გოხოლუას მადვალუ ოფუტე ბილინიშე. ნოღაქ დირსხჷ 1994 წანას, მუჭოთ ნოღაქ ორთოდოქსული ურიეფშო. 2008 წანას ხორუას ნოღაშ სტატუსიქ მიაჩჷ. ნოღაშ მაართა კვარტალიშ ჯოხოდვალა კირიათ-სეფერქ, ნოღას ვაოფიციალური ჯოხოშ სახეთ ქჷდასქიდჷ.
კატეგორია:ისრაელიშ ნოღეფი კატეგორია:წყარმალუ იორდანეშ ბჟადალი წყარპიჯიშ ურიული ხორუეფი
ობჟათე-ბჟაეიოლი აზია
მინი|250პქ|ობჟათე-ბჟაეიოლი აზია ობჟათე-ბჟაეიოლი აზია — ორთაშობური რეგიონი აზიას, ნამუთ იკათუანს ინდოჩინეთიშ ჩქონს, მალაიშ არქიპელაგის დო გოხოლუას მადვალუ კოკეფს. ფართობი დოხოლაფირო 4,5 მლნ კვ.კმ. რელიეფი ოშქაშეგვალამი დო რზენამი რე. გოფაჩილი რე ტროპიკული ტყალეფი დო სავანეფი. ობჟათე-ბჟაიოლ აზიაშ ტერიტორიას მადვალუ სახენწფოეფი: ბრუნეი, ვიეტნამი, ინდონეზია, კამბოჯა, ლაოსი, მალაიზია, მიანმარი, სინგაპური, ტაილანდი, თაშნეშე შხირას ფილიპინეფი. კანკალეშა ობჟათე-ბჟაეიოლი აზიაშ ქიანეფშა მიშმაჸუნა ობჟათე აზიაშ აკოდგინალუაშა.
ლოკარნო
ლოკარნო (Locarno, Locarn, აბან. Lucärn, ისტ. Luggarus) — ნოღა შვეიცარიაშ ობჟათეშე. იდვალუაფუ იტალიურნინამ ტიჩინოშ კანტონს, ლაგო-მაჟორეშ ტობაშ ოორუე წყარპიჯის. ასეშო „ქემიარდჷ“ მეძობელ მურალტოს. ნოღა ჩინებული რე ირწანური კინოფესტივალით.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ლოკარნო კატეგორია:შვეიცარიაშ ნოღეფი კატეგორია:ტიჩინოშ კანტონიშ ნოღეფი
ბეგუსარაი
ბეგუსარაი (Begusarai, बेगूसराय) — ნოღა ინდოეთიშ შტატი ბიჰარიშ ცენტრალურ ნორთის. ბეგუსარაიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი
ტრანსპორტი
ბეგუსარაიშ ოლქის გიშმურს ერუანული ნაბაკი რზალეფი №28 დო №31, ნამუთ მითმურსხუანს ნოღას ქიანაშ შხვა ნოღას. ნოღას რკინაშარაშ რსხუ უღუ. ოფუტე ულაოს, ბეგუსარაიშე 5 კმ-ს, მორჩილი აეროდრომი იდვალუაფუ.
სქოლიო
კატეგორია:ბიჰარიშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი
კარლოს ვალდესი (არტისტი)
სანტიაგო "დავიდ" ვალდესი (Carlos (David) Valdes; დ. 20 პირელი, 1989) — კოლუმბიარი-ამერიკალი არტისტი დო მობირე. ლაჸაფენს ცისკო რამონიშ როლს სერიალს ვალს. უღუდჷ ეპიზოდური როლეფი სერიალეფს საგანს დო ჭუმანიშ ლეგენდეფს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1989 კატეგორია:კოლუმბიარი არტისტეფი კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
კენტუკი (წყარმალუ)
კენტუკი (ინგლ. Kentucky River) რე წყარმალუ ააშ-ს, კენტუკიშ შტატის, წყარმალუ ოჰაიოშ ნადუ. კენტუკი იჭყაფჷ ოდუდეეფიშ ნორზ-ფორკიშ (იჭყაფჷ პაინიშ გვალას, ლეჩერიშ ოლქის, სიგჷნძა 270 კმ.), მიდლ-ფორკიშ (იჭყაფჷ აპალაჩეფიშ გვალეფს, სიგჷნძა 169 კმ.) დო საუზ-ფორკიშ (იჭყაფჷ კლეიშ ოლქის, სიგჷნძა 72 კმ.) აკოართაფაშ აბანს, ზუღაშ დონეშე 200 მ. სიმაღალას, ნოღა ბიტივილის, ლიშ ოლქის დო ინაკათუ წყარმალუ ოჰაიოს, ნოღა კაროლტონიშ ტერიტორიას. კენტუკიშ უდიდაშ ნადუეფ რე: რედ-რივერი, სილვერ-კრიკი, დიქს-რივერი, ბენსონ-კრიკი, ელკჰორნ-კრიკი დო შხვეფი. წყარმალუ კენტუკიშ სიგჷნძა რე 417 კმ. ღანჩოშ ფართობი 18,400 კვ.კმ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:კენტუკიშ წყარმალუეფი კატეგორია:ოჰაიოშ ნადუეფი
ოლქი
ოლქი — თე თუ თი სახენწჷფოშ, შხვადოშხვა ოურდუმე დო ომენოღალე ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ვარდა ეიარკებელი ართულეფიშ ტერიტორიაშ ჯოხოდვალა.
ზოხო სახენწჷფოეფს
*
ჯვ. წ. 944
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 944 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
პედიატრია
მინი|პედიატრია პედიატრია (ბერძნ. παιδίον — ბაღანა, ιατρεία — სქილადა) — მედიცინაშ დარგი, ნამუთ დჷთმიგურუანს ბაღანაშ ორგანიზმიშ შხვადოშხვა ხანურ პერიოდიშ ანატომიას, ფიზიოლოგიას, ბაღანეფიშ ლახარეფს, თინეფიშ სქილადას დო პროფილაქტიკას. პედიატრია იკათუანს: პრევენციულ, კლინიკურ, ომენცარე, სოციალურ დო ეკოლოგიურ პედიატრიას.
სქოლიო
კატეგორია:პედიატრია კატეგორია:სამედიცინე სპეციალობეფი
ჯეკ ბლექი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1969
ვაკაგა
ვაკაგა (Vakaga; Sêse tî kömändâ-kötä tî Vakaga) — ცენტრალური აფრიკაშ რესპუბლიკაშ პრეფექტურა.
სუბპრეფექტურეფი
კატეგორია:ცენტრალური აფრიკაშ რესპუბლიკაშ პრეფექტურეფი
გუარდა
გუარდა (Guarda) — ნოღა პორტუგალიას. გუარდაშ ოლქიშ დო მუნიციპალიტეტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ნოღაშ მახორობა 2011 წანაშ ეჭარუათ აკმადგინანს 42,541 ადამიერს. ნოღა, ქიანაშ ნანანოღა ლისაბონიშ ოორუე-ბჟაეიოლშე 262 კმ-შ გოძვენას იდვალუაფჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პორტუგალიაშ ნოღეფი
ავინიონი
ავინიონი (Avignon; ოკს. Avinhon; ლათ. Avenio, Avennio Cavarum) – თარი ნოღა პროვანსის, ვოკლიუზიშ დეპარტამენტის, საფრანგეთი. წყარმალუ რონიშ კვარჩხანი ოძგაშეს. ქიანაშ ართ-ართი ინტერესუანი ნოღა მუში ორენით დო ისტორიათ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საფრანგეთიშ ისტორიული პროვინციეფი კატეგორია:საფრანგეთიშ ნოღეფი კატეგორია:ევროპაშ კულტურული ნანანოღეფი
ბჰარუჩი
ბჰარუჩი (Bharuch, ભરૂચ) — ნოღა ინდოეთიშ ოორუე-ბჟადალშე, შტატი გუჯარათის, ბჰარუჩიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი დო უშხუაში ოზუღე ონიშოლი.
კატეგორია:ინდოეთიშ ონიშოლეფი კატეგორია:გუჯარათიშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი
ივანოვოშ ოლქი
ივანოვოშ ოლქი (Ивановская область) — ოლქი რუსეთის. რუსეთიშ ევროპული ნორთიშ ცენტრის იდვალუაფუ, ცენტრალურ ფედერალური ოკრუგიშ აკოდგინალუაშა მიშურს.
მახორობა
2002 წანაშ მუნაჩემეფიშ მეჯინათ, ოლქის ოხორანდჷ:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი
მანდავა
მანდავა (Mandawa? मन्दवा) — ნოღა ინდოეთიშ ოორუე-ბჟადალ ნორთის, რაჯასტანიშ შტატის, მიშმურს ჯჰუნჯჰუნუშ ოლქიშ აკოდგინა.
კატეგორია:რაჯასტანიშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი
ჯვ. წ. 945
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 945 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
2099
დღახუეფი
კატეგორია:
ჯვ. წ. 946
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 946 წანა.
რადიოლოგია
მინი|რენტგენიშ პროცესი რადიოლოგია (რადიო... დო ...ლოგია) — მედიცინაშ დარგი, ნამუთ დჷთმიგურუანს მაიონიზაფალი გჷმოჩხორიაფაშ წყუეფიშ გჷმორინაფაშ თეორიას დო პრაქტიკას ლახარეფიშ დიაგნოსტიკაშო დო ოსქილადაფარო. რადიოლოგიას ოსხირი გუჭყჷ რენტგენიშ ჩხორიეფიშ (1895) დო ორთაშობური რადიოაქტიურალაშ (1896) მეგორაფაშ უკული.
ჯვ. წ. 946
ნაღურა
კატეგორია:
რადიოლოგია
პირველ ხანეფს იკათუანდჷ 2 თარ დარგის — რადიოდიაგნოსტიკას დო რენტგენორადიოთერაპიას. უკული ჭიე-ჭიეთ გჷმიქიმინჷ ლახარეფიშ ჩხოროული დიაგნოსტიკაქ, ჩხორიული თერაპიაქ, მეგავოლტური თერაპიაქ, რადიობიოლოგიაქ, რადიოგენეტიკაქ, რადიაციული ქიმიაქ.
რაიონი
სქოლიო
კატეგორია:ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ართულეფი
უნგრალეფი
სქოლიო
კატეგორია:ევროპაშ ეთნოსეფი
ჯვ. წ. 947
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 947 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
თომ კავანაგი
თომას პატრიკ "თომ" კავანაგი (Thomas Patrick "Tom" Cavanagh; დ. 26 გიმათუთა, 1963, ონტარიო, კანადა) — კანადარი არტისტი. 2014 წანაშე ოკათჷ The CW-შ სერიალს ვალს. მაართა სეზონს არსულენდჷ ლეობართ თოუნი/ვალიშ აწმარენჯი-შ როლს, მაჟირა სეზონს რდჷ დოქტორი ჰარისონ ველსი-შ როლს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1963 კატეგორია:კანადარი არტისტეფი
ედვარდ ნორტონი
ედვარდ ჰარისონ ნორტონი (ინგლ. Edward Harrison Norton; დ. 18 მარაშნათუთა 1969, ბოსტონი, ააშ) — ამერიკალი კინოარტისტი, რეჟისორი დო პროდიუსერი. ფილმეფიშ „მალჸმერეფიშ კლუბიშ“ დო ამერიკული ისტორია X-შ“ მურიცხი. ჟირშა რდჷ ნომინირაფილი პრემია ოსკარს.
ბიოგრაფია
ედვარდ ნორტონქ დებადჷ 1969 წანაშ 18 მარაშინათუთას ნოღა ბოსტონს (ააშ). დიამუში ოგურუანდჷ ინგლისურ ნინას, მუმა მუშენდჷ პროკურორო კარტერიშ ადმინისტრაციას. ედვარდი ჭიჭენობაშე რდჷ სერიოზული, თანჯსახული ბაღანა - უკვე 5 წანაშ ხანს მუქ ისხუნუ მუშო არტისტიშ პროფესია, თიშ უკული მუთ ძირჷ სპექტაკლი, ნამუსჷთ ლაჸაფენდჷ თიში ძიძე .თინა ლაჸაფენდჷ სკოლაშ თეატრალურ სცენას, მარა სკოლაშ თებაშ უკული ნორტონქ მინწყუ პრესტიჟულ იელიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ თიქ იგურუ ასტრონომია, ისტორია დო იაპონური ნინა. მიღჷ დიპლომი ისტორიული მენცარობეფიშ დარგის, თიქ მიდეშარუ იაპონიაშა ბაბუიშ კომპანიაშა - Enterprise Foundation ომუშებშა. ხვალე მუსხირენ წანაშ უკული, 1994 წანას, ნიუ-იორკიშა დორთინელი ედვარდიქ გინოჭყვიდუ ვარია უთქუალუდკო მუში რჩქვანელ სამუშაშა დო მუში დუდი ედომუშამო მეუჯღუნუდჷკო არტისტიშ ხელუანუაშა.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1969
მრამბა (წებელდაშ თემი)
მრამბა — ოფუტე საქორთუოს, აფხაზეთიშ ავტონომიურ რესპუბლიკას, გულრიფშიშ მუნიციპალიტეტის (წებელდაშ თემი), აფხაზეთიშ გემინდორიას, წყარმალუ კოდორიშ ლეხერს. ზუღაშ დონეშე 280 მ, გულრიფშიშე 32 კმ. 2008 წანაშე ოკუპირაფილი რე რუსეთიშ ფედერაციაშით.
სქოლიო
კატეგორია:წებელდაშ თემიშ ოფუტეეფი კატეგორია:გულრიფშიში მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი კატეგორია:აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ ოფუტეეფი კატეგორია:საქორთუოშ ოფუტეეფი კატეგორია:რუსეთიშით ოკუპირაფილი საქორთუოშ ოფუტეეფი
ალტდორფი
ალტდორფი (Altdorf) — ნოღა შვეიცარიას, ურიშ კანტონიშ ნანანოღა, იდვალუაფუ ქიანაშ ცენტრალურ ნორთის, წყარმალუ როისიშ წყარპიჯის, ფირვალდშტეტიშ ტობაშ ინოკათაფაშახ 5 კილომეტრიშ მეძენას.
რესურსეფი ინტერნეტის
* კატეგორია:შვეიცარიაშ კანტონეფიშ ცენტრეფი კატეგორია:შვეიცარიაშ ნოღეფი კატეგორია:ურიშ კანტონიშ ნოღეფი
ჯვ. წ. 948
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 948 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჰემატოლოგია
ჰემატოლოგია (ჰემატო... დო ...ლოგია) — მენცარობა, ნამუთ დჷთმიგურუანს ზისხირს, ზისხირმბად სისტემას, თინეფიშ აკოგაფას, ფუნქციეფს, ლახარეფს დო სქილადაშ მეთოდეფს, თაშნეშე ზისხირიშ გოჭყაფაშ პროცესეფს დო თინეფიშ თირუეფს ორგანიზმიშ პათოლოგიური დგომარობაშ ბორჯის, ათე პროცესეფშა ენდო- დო ეგზოგენური ფაქტორეფიშ გაულას, მორფოლოგიას დო თოლდინოხოლენი პროცესეფს, პლაზმაშ მუშობურობეფს, ზისხირიშ სისტემურ ეტიოლოგიას, პათოგენეზის, კლინიკას დო სქილადას.
ჰემატოლოგია, მუჭოთ მენცარობა, გიჭყჷ XVII ოშწანურას, ნამუთ მერსხილი რე შხვადოშხვა მენცარეფიშით (თ.შ. ანტონ ვან ლევენჰუკი) ზისხირიშ თოლეფიშ მეგორაფაწკჷმა. ჰემატოლოგიური ლახარეფიშ ელაზჷმაფილი რსულჸოფური ეჭარუა XIX ოშწანურაშ 30-იან წანეფშე დიჭყჷ.
ჟიმოლენი კოტო
ჟიმოლენი კოტო (Vakaga; Sêse tî kömändâ-kötä tî Vakaga) — ცენტრალური აფრიკაშ რესპუბლიკაშ პრეფექტურა.
სუბპრეფექტურეფი
კატეგორია:ცენტრალური აფრიკაშ რესპუბლიკაშ პრეფექტურეფი
კიფერ საზერლენდი
კიფერ ვილიამ ფრედერიკ დემფსი ჯორჯ რუფუს საზერლენდი (Kiefer William Frederick Dempsey George Rufus Sutherland; დ. 21 ქირსეთუთა, 1966, ლონდონი) — ბრიტანეთიშ დუნაბადი კანადარი არტისტი, რეჟისორი, მობირე დო ჭარუ. თიქ მიგჷ ემიშ ჯილდო, ორქოშ გლობუსი, კინოარტისტეფიშ გილდიაშ ჯილდო ჯეკ ბაუერი-შ როლიშ გეშა Fox-შ სერიალს 24.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1966 კატეგორია: კანადარი არტისტეფი
ნავალგარჰი
ნავალგარჰი (Nawalgarh, नवलगढ) — ნოღა ინდოეთიშ ოორუე-ბჟადალ ნორთის, რაჯასტანიშ შტატის, მიშმურს ჯჰუნჯჰუნუშ ოლქიშ აკოდგინალუაშა.
კატეგორია:რაჯასტანიშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი
ჯესი ლამონთ ვათკინსი
ჯესი ლამონთ ვათკინსი (Jesse Lamont Watkins; დ. 18 ღურთუთა, 1969, ვირჯინია, ააშ) — ამერიკალი არტისტი დო მობირე. 2014 წანაშე ლაჸაფენს The CW-შ სერიალს ვალს დეტექტივი ჯო ვესთი-შ როლს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1969 კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
ნემანი (წყარმალუ)
ნემანი (Nemunas, Нёман, Memel, Niemen) — წყარმალუ ბელარუსის, ლიეტუვას დო რუსეთის კალინინგრადიშ ოლქის. სიგჷნძა 914 კმ. ღანჩოშ ფართობი 98200 კვ.კმ.
ჯვ. წ. 949
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 949 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
დაჰოდი
დაჰოდი (Dahod, દાહોદ) — ნოღა დო მუნიციპალიტეტი ინდოეთიშ ოორუე-ბჟადალშე, შტატი გუჯარათის, დაჰოდიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. უშხუაში ოვაჭარე ცენტრი. ნოღა აჰმადაბადშე 200 კმ-შ გოძვენას დო ნოღა ვადოდარაშე 150 კმ-შ გოძვენას იდვალუაფუ. 2001 წანაშ ედომუშამინდური მახორობაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით, ნოღას ოხორანდჷ 79 185 კოჩი.ოფიციალური ნინეფი: გუჯარათული დო ინგლისური. ნოღას გოვითარაფილი რე ოოჭკომალე წარმება.
კატეგორია:გუჯარათიშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი
ხონი
ხონი — ნოღა საქორთუოს, ხონიშ მუნიციპალიტეტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. იდვალუაფუ იმერეთიშ რზენს, წყარამალუ ცხენწყარიშ კვარჩხან წყარპიჯის, ზუღაშ დონეშე 114 მ სიმაღალს.
ჩინებული ადამიერეფი
ხონს დებადეს:
დომაჸალაფირი ნოღეფი
ხონი დმაჸალაფირი რე გეჸვენჯი ნოღეფწკჷმა:.
სქოლიო
კატეგორია:საქორთუოშ ნოღეფი კატეგორია:ხონიშ მუნიციპალიტეტი კატეგორია:იმერეთიშ აკანიშ ნოღეფი
რეიმონდ დეივისი
რეიმონდ "რეი" დეივისი უკულაში (ინგლ. Raymond "Ray" Davis Jr.; დ. 14 გჷმათუთა, 1914, ვაშინგტონი, ააშ — ღ. 31 მესი, 2006, ბლუ-პოინტი, ნიუ-იორკი, ააშ) — ამერიკალი ქიმიკოსი დო ფიზიკოსი. შინელი რე დეივისიშ ექსპერიმენტით 1960-80-იან წანეფს, ნამუქით შილებუ ბჟაშე ემიტირებული ნეიტრინოეფიშ ძირაფა. თეშ გეშა, დეივისის გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიკას (2002).
ბიოგრაფია
რეიმონდ დეივისიქ დებადჷ 1914 წანაშ 14 გჷმათუთას, ვაშინგტონს. გურაფულენდჷ ქიმიას მერილენდიშ უნივერსიტეტის. მერილენდიშ უნივერსიტეტიშ უკულ გურაფა გაგინძორჷ იელიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია, ფიზიკურ ქიმიას. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ კომპანია მონსანტოშ ლაბორატორიას, ოჰაიოს, 1948 წანაშე მუშენდჷ ბრუკჰეივენიშ ერუანულ ლაბორატორიას ხოლო. რეიმონდ დეივისი შინელი რე ბჟაშე ემიტირებულ ნეიტრინოეფიშ ძირაფათ. 2002 წანას ნობელიშ პრემია გინოჩეს იაპონარი მასატოსი კოსიბა დო იტალიარი რიკარდო ჯაკონიწკჷმა ართო. დეივისი რდჷ შხვადოშხვა ორგანიზაციეფიშ მაკათური დო პრემიეფიშ ლაურეატი. ღურჷ 2006 წანას 31 მესის, ნიუ-იორკის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ფიზიკოსეფი კატეგორია:ამერიკალი ქიმიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1914 კატეგორია:ნაღურა 2006
სილვია პლათი
სილვია პლათი (ინგლ. Sylvia Plath; დ. 27 გჷმათუთა, 1932, ბოსტონი, მასაჩუსეტსი, ააშ — ღ. 11 ფურთუთა, 1963, ლონდონი, ინგლისი, გოართოიანაფილი ომაფე) — ამერიკალი პოეტი, ჭარუ დო ნოველისტი, კონფესიონალური პოეზიაშ ჟანრიშ ართ-ართი თარი წჷმმარინაფალი.
ბიოგრაფია
სილვია პლათიქ დებადჷ 1932 წანაშ 27 გჷმათუთას, მასაჩუსეტსიშ ნოღა ბოსტონს, გერმანალი ბიოლოგიაშ პროფესორიშ ოტო პლათიშ (1885–1940) დო ავსტრიალი-ამერიკალი აურელია ფრენსის პლათიშ (1906–1994) ფანიას. სილვია პლათი გურაფულენდჷ სმიტიშ კოლეჯის. უკულ ფულბრაიტიშ სტიპენდიათ გურაფა გაგინძორჷ კემბრიჯიშ უნივერსიტეტიშ ნიუნემ-კოლეჯის. სილვია პლათი რე ავტორი შხვადოშხვა ლერსეფიშ, პოემეფიშ, ნოველეფიშ დო ბაღანეფიშ თხობელუეფიშ. 1955 წანას სილვია პლათიქ მიპალუ გლასკოკიშ პრემია. ღურაშ უკული, 1982 წანას პლათის გინოჩეს ამერიკაშ პრესტიჟული ლიტერატურული ჯილდო პულიცერიშ პრემია. სილვია პლატიშ ქომონჯი რდჷ გიშარჩქინელი ინგლისარი პოეტი დო ნოველისტი ტედ ჰიუზი. ჸუნდეს ჟირი სქუა: ფრედა ჰიუზი - პოეტი დო ნიკოლას ჰიუზი - შინელი ბიოლოგი დო ეკოლოგი. სილვია პლათი მუშ ცხოვრებას ირიათო დეპრესიული რდჷ დო 1963 წანაშ 11 ფურთუთას პლათიქ დუდი დიჸვილუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი პოეტეფი კატეგორია:ამერიკალი ნოველისტეფი კატეგორია:ამერიკალი ჭარუეფი კატეგორია:პულიცერიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1932 კატეგორია:ნაღურა 1963
2100
დღახუეფი
კატეგორია:
ჯვ. წ. 950
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 950 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ირკუტსკიშ ოლქი
ირკუტსკიშ ოლქი (Иркутская область) — ოლქი რუსეთის. ოლქი ცჷნდჷრიშ ფედერალური ოკრუგიშ ობჟათე-ბჟაეიოლშე იდვალუაფჷ. დირსხჷ 1937 წანაშ 26 ეკენიას. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი — ირკუტსკი.
გეოგრაფია
ირკუტსკიშ ოლქის ობჟათეშე დო ობჟათე-ბჟაეიოლშე უხურგანს ბურიატეთიშ, ტუვაშ, დო ოორუე-ბჟაეიოლშე იაკუტიაშ რესპუბლიკეფი, ბჟაეიოლშე მელენბაიკალეთიშ დო ბჟადალშე კრასნოიარსკიშ აკანეფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი
ჯვ. წ. 951
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 951 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
კეინან ლონსდეილი
კეინან ლონსდეილი (Keiynan Lonsdale; დ. 19 ქირსეთუთა, 1991, სიდნეი, ავსტრალია) — ავსტრალიარი არტისტი, მობირე, მასხაპალი. 2015 წანაშე ლაჸაფენს ვოლი ვესთი-შ როლს სერიალს ვალს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1991 კატეგორია:ავსტრალიარი არტისტეფი
კური
კური (Chur, Cuira, Coira, Coire) — ნოღა შვეიცარიაშ გერმანულნინამ ნორთის, წყარმალუ პლესურიშ წყარპიჯის, რაინიშ ლეხერს, გრაუბიუნდენიშ კანტონიშ ნანანოღა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გრაუბიუნდენიშ კანტონიშ ნოღეფი კატეგორია:შვეიცარიაშ კანტონეფიშ ცენტრეფი კატეგორია:შვეიცარიაშ ნოღეფი
ბარი პეპერი
ბარი პეპერი (Barry Pepper; დ. 4 პირელი, 1970) — კანადარი არტისტი. მეღებული აფუ ემიშ ჯილდო დო ორქოშ გლობუსი-შ ნომინაცია.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კანადარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1970
ჯვ. წ. 952
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 952 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ეთიოპიაშ იმპერია
ეთიოპიაშ იმპერია (የኢትዮጵያ ንጉሠ ነገሥት መንግሥተ; თაშნეშე აბისინია) — სუვერენული მონარქიული სახენწჷფო, ნამუთ მუში არსებობაშ ბოლოშახ აკმაართიანენდჷ თეხანური ეთიოპიაშ დო ერიტრეაშ ტერიტორიეფს.
ისტორია
მუში ჭყანიერობაშ კონკას იმპერიაშა თაშნეშე მიშმეშჷ ობჟთე ეგვიპტე, ბჟაეიოლი სუდანი, იემენი დო ბჟადალი საუდიშ არაბეთი, ნამუთ არსებენდჷ შხვადოშხვა ფორმათ 980 წანაშე 1974 წანაშახ, მუჟამსჷთ მონარქია გაუქვეს გინორთაშით. 1936 წანაშახ, ეთოპიაშ იმპერია აფრიკაშ ჟირ ქიანაშე ართ-ართი რდჷ, ლიბერიაწკჷმა ართო, ნამუეფით კოლონიური იმპერიეფიშით ვარდეს დოჸუნაფილინ (ქძ. იტალიაშ ბჟაეიოლი აფრიკა).
სტოხიდი
სტოხიდი (Стохід) რე წყარმალუ ვოლინიშ ოლქის, უკრაინას, წყარმალუ პრიპიატიშ მარძგვან ნადუ. სტოხიდიშ სიგინძა რე 188 კმ. ღანჩოშ ფართობი 3,150 კვ.კმ.
ლიტერატურა
კატეგორია:უკრაინაშ წყარმალუეფი
კალუგაშ ოლქი
კალუგის ოლქი (Калужская область) — ოლქი რუსეთის, ნამუთ რუსეთიშ ევროპული ნორთიშ ცენტრის იდვალუაფჷ, ცენტრალურ ფედერალური ოკრუგიშ აკოდგინალუაშა მიშმურს.
გეოგრაფია
ოლქი რუსეთიშ ევროპულ ნორთის იდვალუაფჷ. ოლქის მოსკოვიშ, ბრიანსკიშ, სმოლენსკიშ, ტულაშ დო ორიოლიშ ოლქეფი უხურგანს.
მახორობა
2002 წანაშ მუნაჩემეფიშ მეჯინათ, ოლქის ოხორანდჷ:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი
ჟიმოლენი მბომუ
ჟიმოლენი კოტო (Haut-Mbomou; Sêse tî kömändâ-kötä tî Tö-Mbömü) — ცენტრალური აფრიკაშ რესპუბლიკაშ პრეფექტურა.
სუბპრეფექტურეფი
კატეგორია:ცენტრალური აფრიკაშ რესპუბლიკაშ პრეფექტურეფი
სეიშელიშ კოკეფი
სეიშელიშ კოკეფი (სეიშელიშ კრეოლი Repiblik Sesel, République des Seychelles, Republic of Seychelles) — კოკი სახენწჷფო ბჟაეიოლი აფრიკას, ინდოეთიშ ოკიანეშ ბჟადალ ნორთის, კოკი მადაგასკარიშ ოორუეშე დო ეკვატორიშ ონდეთ ობჟათეშე. აფრიკაშ წყარპჯიშე მოჩილათირი რე 1600 კილომეტრით. სეიშელიშ კოკეფი ტროპიკული ჩანარობეფიშ ოდაბადე რე. ქიანა იდვალუაფუ ობჟათე განედიშ 4°-11°-ის დო ბჟაეიოლი გრძედიშ 46°-56°-ის შქას. სეიშელიშ თარი კოკი იდვალუაფუ კენიაშ ბჟაეიოლშე 1600 კილომეტრის დო მადაგასკარიშ ოორუეშე 1100 კილომეტრის.
ქიანაშ აკოდგინალუაშა მიშმურს 100-შე ონდეთ უმოსი კოკი, ნამუშეთ ხვალე 33 რე დოხორელი. ფართობი — 455 კმ². არძაშე დიდი კოკი — მაე (142 კმ²). თე კოკის იდვალუაფუ ქიანაშ ნანანოღა — ვიქტორია დო ოერეფშქაშე აეროპორტი. შხვა შხუ კოკი რე — სილუეტი, პრასლინი, ლა-დიგი. თაშნეშე ანდა მანჯანიშ მორჩილი დო გრანიტიშ კოკეფი. 2010 წანაშ მუნაჩემეფით, ქიანაშ მახორობაშ მუდანობა - 90 945 ადამიერი.
სქოლიო
კატეგორია:აფრიკაშ ქიანეფი კატეგორია:ფრანგულნინამი ქიანეფი კატეგორია:ინგლისურნინამი ქიანეფი კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი კატეგორია:კოკი სახენწჷფოეფი კატეგორია:არქიპელაგეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ოკიანეშ კოკეფი
ტაჯიკეთიშ პრეზიდენტი
ტაჯიკეთიშ პრეზიდენტი - ტაჯიკეთიშ სახენწჷფოშ მადუდე, ნამუსჷთ მახორობა გიშმაგორჷნს 7 წანაშ ხანით.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ტაჯიკეთი კატეგორია:აზიაშ ქიანეფიშ პრეზიდენტეფი *
ნაგაური
ნაგაური (Nagaur, नागौर) — ნოღა ინდოეთიშ ოორუე-ბჟადალ ნორთის, რაჯასტანიშ შტატის, ნაგაურიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
კატეგორია:რაჯასტანიშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი
მაქს ბორნი
მაქს ბორნი (გერმ. Max Born; დ. 11 გერგობათუთა, 1882, ბრესლაუ, გერმანიაშ იმპერია (ასეიან ვროცლავი, პოლონეთი) — ღ. 5 ღურთუთა, 1970, გეტინგენი, გერმანია) — გერმანალი ფიზიკოსი დო მათემატიკოსი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ფიზიკაშ დარგის 1954 წანას, კვანტური მექანიკაშ ართ-ართი დუმარსხუაფალი. გურაფულენდჷ გეტინგენიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია. ნაცისტეფიშ გერმანიაშ თარობაშა მულაშ უკულ, ბორნიქ გერმანია ქიდიტუ დო ოცხოვრებშა ბრიტანეთშა გეგნორთჷ. ბრიტანეთის მაქს ბორნი მუშენდჷ კემბრიჯიშ უნივერსიტეტიშ სენტ-ჯონიშ კოლეჯის. 1936 წანაშე ბორნი რდჷ ედინბურგიშ უნივერსიტეტიშ ნატურფილოსოფიაშ პროფესორი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალეფი კატეგორია:გერმანალი ფიზიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:გერმანალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიკას კატეგორია:დუნაბადი 1882 კატეგორია:ნაღურა 1970
იავაშ ზუღა
იავაშ ზუღა (Laut Jawa) — ფართო კოკეფოშქაშე ზუღა რჩქალ ოკიანეს, ზონდიშ შელფის. ზუღაშ ფართობი - 320,000 კმ². მუჭოთ ზუღა, თიქ გჷმიქიმინჷ ეკონია გოჸინაფაშგ პერიოდის. ზუღა გინოზინდილი რე ინდონეზიაშ კოკეფს — ბორნეოშ (ოორუეშე), იავაშ (ობჟათეშე), სუმატრაშ (ბჟადალშე) დო სულავესიშ (ბჟაეიოლშე) შქას. ოორუე-ბჟადალშე, კარიმატიშ საროტით მითმიარსხუ ობჟათე ჩინეთიშ ზუღას.
იავაშ ზუღას შანულამ ეკონომიკურ საქვარუას წჷმარინუანს ჩხომჭოფუა. იავაშ ზუღას, 3.000 გვარობაშ წყარმახვენჯი ხე. თეშ გეშა, აკოქიმინელი რე მუსხირენ ერუანული პარკი. ზუღაშ აკვატორია ძალამ ბრელ ტურისტის მიკმინჭანს.