cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ბუდიზმი
thumb|300px|ბუდაშ ნოჭახნაკუ, ტავანგ გომპა, [[ინდოეთი]] ბუდიზმი (თაშნეშე დჰარმა ვარდა ბუდა დჰარმა, დოხოლ. შანენს: კანონი ვარდა გოკურცხინაფაშ კანონი) — რელიგია, პრაქტიკული ფილოსოფია, თაშნეშე კანკალე წჷმორინაფათ ფსიქოლოგია, ნამუთ გერსხჷ ბუდა შაკიამუნიშ (სიდჰარტა გაუტამაშ) გურაფას. მოურს ჯვეში ინდოეთშე, დოხო. ჯვ. წ. VI - V ოშწანურეფშე. ბუდიზმიქ ინდოეთიშ სუბკონტინეტის გიფაჩუ ხუთი ოშწანურაშ გოძვენას ბუდაშ ღურაშე, ჟირ ვითოშწანურაშ უკული — დომინანტური რელიგიათ გჷნირთჷ ცენტრალურ, ობჟათე-ბჟაეიოლ დო ბჟაეიოლ აზიას. ასე ბუდიზმი ირთუ სუმ თარი ტრადიციათ: თერავადა (სანსკრ. შთავირავადა), მაჰაიანა დო ვაჯრაიანა. მოსოფელს დოხოლაფირო 708 მილიონი გემაჸვენჯი ჸუნს დო ართ-ართ მოსოფელიშ რელიგიათ იკოროცხუ. გემაჸვენჯეფიშ მუდანობათ მახუთა რე მოსოფელს ქირსიანობაშ, ისლამიშ, ინდუიზმიშ დო ტრადიციული ჩინური რელიგიაშ უკული.
რესურსეფი ინტერნეტის
* კატეგორია:რელიგიეფი
ნიგერიაშ ნოღეფიშ ერკებული
ნიგერიაშ ნოღეფი (Cities in Nigeria) — ნიგერიაშ შხუ დოხორელი პუნქტეფიშ ერკებული. ინტერნეტ-რესურსიშ World Gazeteer მეჯინათ, ნიგერიას 200 თიჯგურა ნოღა რე, ნამუეფსჷთ 22 000-შე უმოსი ადამიერი ოხორანს.
ნიგერიაშ ნოღეფიშ ერკებული
thumb|right|300px|ნიგერიაშ ნოღეფი thumb|right|300px|[[აბუჯა, ნიგერიაშ ნანანოღა]] thumb|right|300px|[[ლაგოსი, ნიგერიაშ უდიდაში ნოღა]]
სქოლიო
ნიგერია ნიგერია
2060
დღახუეფი
კატეგორია:
ანაუ
აშხაბადშე მეძუ 8 კმ., მერსხილი რე ავტომაგისტრალით М37.
კატეგორია:თურქმენეთიშ ნოღეფი კატეგორია:ახალიშ ველაიათი
სატლეჯი
სატლეჯი გიმენი მალობა პანჯნადი (პენჯ. ستلج, ਸਤਲੁਜ, ურდუ ستلج, ჰინდი सतलुज, სანსკრ. शतद्रु ვარდა सुतुद्री) — წყარმალუ აზიას. ინდიშ ვეშ ჸონიერი ნადუ. წყარმალუ მეურს ჩინეთიშ, ინდოეთიშ დო პაკისტანიშ ტერიტორიეფს. ოდუდეს ეთმეჭოფუნს ტიბეტიშ გვალონას 4630 მ. სიმაღალა ზეკაილაშ გვალაშ დო მანასაროვარიშ ტობაშ გოხოლუას, ტობა ლანგა–ცოშ ბჟადალ წყარპიჯიშ გოხოლუას. წყარმალუშ სიგჷრძა აკმადგინანს დოხოლაფირო 1536 კმ. (თაჸურეშე 1050 კმ. მეურს ინდოეთის), ღანჩოშ ფართობი - 395 ვითოში კვ. კმ. (თაურშე, 24 ვითოში კვ. კმ. იდვალუაფუ ინდოეთის) სატლეჯი მუჭოთ შკვითწყარმალონაშე ართ–ართი მიშინუაფუ "ვედეფს" შუტუდრიშ ვარდა შატადრუშ ჯოხოთ.
შხუ ნოღეფი
წყარმალუ სატლეჯიშ წყარპიჯეფს იდვალუაფუ მუსხირენი შხუ ნოღა. კერზოთ,
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პენჯაბიშ წყარმალუეფი კატეგორია:ჰიმაჩალ-პრადეშიშ წყარმალუეფი კატეგორია:პაკისტანიშ წყარმალუეფი კატეგორია:ჩინეთიშ წყარმალუეფი კატეგორია:ინდიშ ნოდუეფი
ზლინიშ რაიონი
ზლინი (ჩეხ. Okres Zlín) — რაიონი ზლინიშ აკანს, ჩეხეთის. მუში ნანანოღა რე ზლინი. რაიონიშ ფართობი აკმადგინანს 1033,59 კმ²-ს. 2009 წანაშ მუნაჩემეფით, რაიონიშ მახორობა აკმადგინანს 195 668 ადამიერს. მახორობაშ მეჭედალა კვადრატულ კილომეტრის აკმადგინანს 189,31 ადამიერს.
ჯვ. წ. 875
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 875 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
სომალიშ პრეზიდენტი
thumb|150px|სომალიშ შილასომალიშ პრეზიდენტი - სომალიშ სახენწჷფოშ მადუდე.
სომალიშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული
1 1991–1995 და 1997–2000 წანეფს პრეზიდენტიშ პოსტი ვაკანტური რდჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სომალი კატეგორია:აფრიკაშ ქიანეფიშ პრეზიდენტეფი *
იესო ქირსე სუპერმურიცხი
იოსე ქირსე სუპერმურიცხი რე ენდრიუ ლოიდ ვებერიშ როკ ოპერა, ტიმ რაისიშ ლერსეფით. მიუზიკლიქ გჷშართჷ მუჭოთ როკ ოპერაქ იოსე ქირსე სუპერმურიცხი (ალბომი) სოიშახ ბროდვეიშ სცენას დიდგუმუდჷ 1971 წანას. მიუზიკლი გერსხილი რე ახალ აპიანს ეჭარილი იოსე ქირსეშ რინაშ ეკონია მარას, ნამუთ იჭყაფუ ქირსეშ დო თიშ მოჩქვაფილეფიშ გახაზირებათ იერუსალიმშა მიშაულარო დო ითებუ ჯვარს მიკოჭკადუათ. თე მიუზიკლი ღოზის უსვანს პოლიტიკური დო ინტერპერსონალურ ლჷმას იუდა ისკარიოტალი დო იოსე ქირსეშ შქას, ნამუთ ვა რე მოჩამილი ბიბლიას. მიუზიკლიშა ვა რე მიშულირი იოსე ქირსეშ თანაფა. თეშენი, სიუჟეტი ჯინჯიერო მეთხოზჷ ქირსეშ ნებაშ წჷმორინაფაშ ტრადიციული ფორმას. thumb|200px|left|იოსე ქირსე ოხვამეშე გჷმაჸათანც ფარაშ გინმათირალეფც|250px ნახანდი არზიენს მაჯინეს ქირსეშ დო შხვა პერსონაჟეფიშ ფსიქოლოგიაშ დუდიშულ ინტერპრეტაციას. სცენარიშ დიდი ნორთი ფოკუსირაფილი რე იუდაშ პერსონაჟშა, ნამუთ მუწოძირაფილი რე მუჭოთ ტრაგიკული ფიგურა, ნამუთ უბაღინაფუ რე თით, მუ გეზათ მეჸუნს ქირსეს მუშ ნაწაფეეფი. მაეჩა ოშწანურაშ მერინეფი, თაშნეშე განწყობეფი თეხანური სლენგი ბრელი ხვადუ ლერსეფს, დო თეხანურ რინას ირონიული ალუზიეფი რე მოჩამილი პოლიტიკური მოლინეფიშ ეჭარუაშ ბორჯის. მუჭოთ ოსცენე, თაშნეშე კინო, ოსქვებურო მუწმაძირუანჷ ბრელ ანაქრონიზმის.
ნანლაუდი
ნანლაუდი - მიკრონეზიაშ ფედერაციული შტატეფიშ უმაღალაში კონკა, ნამუშ სიმაღალა 782 მეტრი რე.
იესო ქირსე სუპერმურიცხი
ქიმინჯალა I
ართ-ართი მუსიკალური მონოლოგის მოჩქვაფირი იუდა ისკარიოტალი გიშარაგადანს მუშ ჭიროთის იოსე ქირსეშ მარდუ პოპულარობაშენი დო თაშნეშე "მაფაშ" ჯოხოშ გოლაფაშ ნეგატიური მოღალუეფიშენ. იუდა აკრიტიკენს იოსე ქირსეს მუშ გემაჸვენჯეეფიშ ვა რეალისტური მეჯინელობეფიშ მეღებაშენ დო თე ასპექტიშ ვა თოლჸუჯაფაშ გურშენი (მუსიკალური პასაჟი: "Heaven On Their Minds"). თიშ უმკუჯინალო ნამჷ-და იუდას დიო ხოლო პატიცენს იოსე ქირსეს, თის ჯერს ნამდა იოსე ქირსე რე უბრალო კოჩი დო ვართ ღორონთი. თეს გეძინელი, იუდა გიშმახანტჷნს მუშ შქურინაფას თით, ნამჷ-და ქირსეშ შარა ძირაფილი იჸი რომალეფშე, მუჭოთ რომიშ იმპერიაშო საფრთხენ დო თენა გიშეჭანუანს იოსე ქირსეშ დო თიშ მიმათხოზინალეფიშ საჯებას. მითინ ველეჸუჯუანს იუდაშ გოფრთხილაფას თიშენ, ნამდა ქირსეშ ეკმაჸუნალეფი თელო რენა კონცენტრირაფილეფი ქირსეწკჷმა ართო იერუსალიმშა ოულარო. მუჟამს ქირსეშ ეკმაჸვენჯეფი კითხენა ქირსეს მუჟამ იჸი იერუსალიმშა ულან, ქირსე უგამენს, ნამჷ-და თინეფქ ოკო მიოტუანი მუმალშე ჭიროთი, თიშენ ნამჷ-და ირფელი ღორონთიშე რე ოწმახო დოდგინელი (მუსიკალური პასაჟი: "What's the Buzz?").
კატეგორია:როკ-ოპერეფი კატეგორია:ბროდვეიშ მიუზიკლეფი კატეგორია:კონცეპტუალური ალბომეფი
ნანლაუდი
სქოლიო
კატეგორია:მიკრონეზიაშ ფედერაციული შტატეფიშ გეოგრაფია კატეგორია:ოკიანეთიშ გვალეფი კატეგორია:ქიანეფიშ უმაღალაში კონკეფი
ბრუო
8
ინფორმაცია
ინფორმაციაშ მაართა შანულობა რე მუდგა იჸინი ჩინაფა, გჷნაფა (informatio ლათინურო შანენს "განმარტებას, გინოჩამას"), ნამუთ ადამიერიშით გინიჩამუ ზიტყვიერო, ჭარილო ვარა შხვა მეშქაშალათ (პიჯალობური სიგნალეფი, ტექნიკური მეშქაშალეფი დო შხვა).
ინფორმაცია ფართე შანალუაშ მაღვენჯი ცნება რე, ნამუთ კონტექსტიშ ოსქვებურო შილებე შანენდას:
მა–20 ოშწანურაშ შქაწანეფშე თიქ ომენცარე ტერმინო გინირთჷ, ნამუთ გურიშხონარენს ჩინებეფიშ გოთირუას ადამიერეფიშ შქას, ადამიერიშ დო ავტომატიშ შქას, ავტომატეფიშ შქას, თაშნეშე სიგნალეფიშ გოთირუას ჩანარეფიშ დო ჩხოლარეფიშ ოქიანუს, მუშებეფიშ გინოჩამას უჯეფიშე უჯეფიშა, ორგანიზმიშე ორგანიზმიშა. ინფორმაცია კიბერნეტიკაშ ართ-ართი ჯინჯიერი ცნება რე.
ბეზ ლურმენი
ბეზ ლურმენი (Baz Luhrmann დ. 17 ეკენია, 1962, სიდნეი) — ავსტრალიარი რეჟისორი, სცენარისტი, პროდიუსერი. გინოღალირი აფუ ხუთი ფილმი. ჩინებული რე „ჭითა ფარდაშ“ ტრილოგიათ. ლურმანს დოდგუმილი აფუ ხოლო ოპერა. თიში ფილმეფი ჯინჯიერო გიშიგორუ ოძირაფუთ. მიკუჯინუო ურჩქვანუო, კომერციული წუმოძინა უღუდჷ ფილმეფს „რომეო+ჯულიეტა“ დო „მულენ რუჟი!“. კრიტიკოსეფქ ნარკებო მიწონესჷ „ავსტრალია“.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ავსტრალიარი კინორეჟისორეფი კატეგორია:ავსტრალიარი სცენარისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1962
ჯვ. წ. 876
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 876 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ლაკი
მინი|ლაკიშ ვულკანური წკარუ ლაკი — ვულკანური წკარუ ისლანდიაშ ობჟათე ნორთის, ვატნაიეკულიშ ჯიშთიშ ობჟათე-ბჟადალ კირდეწკჷმა. სიმაღალე 818 მეტრაშახ. აკმოდირთუ 115 კრატერშე, ნამუეფით გინოზინდილი რე 25 კილომეტრის, ტექტონიკური ხუალაშ მანგას. 1783-1784 წანეფს მოხვადჷ კატასტროფული ეშაგორგოთუაქ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ისლანდიაშ ვულკანეფი
პისქვინი
პისქვინი რე მუდგაიჸინ ნიბთიერებაშ/რსხულიშ არღა, ნამუთ ეინწყჷმუ, მუჭოთ თიში მასა მოულირი ასა-გასა-შ ართულს. მუჭოთ წესი პისქვინი იჭარუაფჷ ბერძენული ρ ასოთ.
ფორმულა
სოდეთ:
გალენიშ ორთა დო ართულეფი
SI სისტემა-ს პისქვინიშ გალენიშ ორთა რე:
პისქვინი, გოზჷმილი თუდო მოჸონაფილ ართულეფს რე თიში შანულობეფიშ ართი ნაანთასარი (კგ/მ3, kg/m3) ართულეფს. წყარიშ პისქვინი აკანო 1 კგ/დმ3 რე. კოცხი რსხულეფიშ დო სითხეეფიშ უმენტაშობაშ პისქვინი 0.1 შე 20 კგ/დმ3 ფარგუეფს იდორდინუ.
კატეგორია:ფიზიკა კატეგორია:ფიზიკური სიდიდეფი კატეგორია:თერმოდინამიკა
ქუთეშიშ გუბერნია
ქუთეშიშ გუბერნია (Кутаи́сская губе́рния) — რუსეთიშ იმპერიაშ ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ართული 1846-1917 წანეფს. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქუთეში.
დორსხუაფა 1846 წანას
ქუთთეშიშ გუბერნიაშ ფორმირაფაქ დენტკიცჷ ნიკოლოზ I-აშ ზოჯუათ 1846 წანაშ 14 ქირსეთუთას. ცენტრი — ქუთეში.
საქორთუო-იმერეთიშ გუბერნიაშ აკოცჷმაშ შედეგო მოლენკავკაციას წჷმიქიმინჷ ოთხ ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ართულქ, ქართიშ, ქუთეშიშ, შემახაშ დო დერბენტიშ გუბერნიეფქ.
ქუთეშიშ გუბერნია დუდმაართაშე დორთილი რდჷ 5 მაზრათ :
ქუთეშიშ მაზრაშა მიშმეშჷ წყარმალუ ძირულაშ მარძგვანი წყარპიჯი, შორაპანიშ მაზრას კარჩხანი წყარპიჯი. რაჭაშ მაზრაშა მიშმეშ თაშნეშე მამისონიშ ლეხერი (დვალეთიშ კუნთხუ), ახალციხეშ მაზრას — გოართიანაფილი რდჷ აბასთუმანიშ დო ხერთვისიშ განობეფი.
თირუა 1848 წანას
1848 ქუთეშიშ გუბერნიაშ აკოდგინალიუაშა მიშმეშჷ თაშნეშე სამურზაყანოშ ოკრუგი. ბჟაეიოლიშ ლჷმაშ (1853-1856) ბორჯის ოურდუმე ვითარაფაქ ბჟადალ საქორთუოშ ტერიტორიას გჷმიჭანუ ქუთეშიშ გუბერნიაშ ომენოღალე დო ოურდუმე ხეშუულებაშ გოართოიანაფა. 1856 წანაშ მარაშინათუთას აკიქიმინჷ ქუთეშიშ ოგენერალგუბერნატორექ. 1867 წანას, ჸოფილი სამარგალოშ სათარო (ზუგდიდიშ, სანაკიშ დო ლეჩხუმიშ მაზრეფი) ოფიციალურო ქუთეშიშ გუბერნიაშა მიშმეშჷ. 1867 წანას, ახალციხეშ მაზრა ქართიშ გუბერნიაშ პატჷნალაშა მიშმეშჷ. 1883 ქუთეშიშ გუბერნიაშა მიშმეშ ბათუმიშ ოკრუგი დო სოხუმიშ ოკრუგი. 1903 წანას, ართვინიშ, ბათუმიშ დო სოხუმიშ ოკრუგეფქ გგჷშერთეს ქუთეშიშ გუბერნიას. ქუთეშიშ გუბერნიაქ გეუქვუ 1917 წანას.
ფართობი 25,942 კვ. ვერსი. მახორობა 914 ვითოში ადამიერი (თინეფს შქას ნოღას 62 ვთშ.). ქართლარი 282, იმერალი 271, მარგალი 239, აფხაზი 59, შონი 16, რუსი 13 ვთშ. თარი ოფუტე-ომეურნე კულტურა ლაიტი დო ჸურზენი. ივითარებუდ მეთუთუმობა. თაშნეშე უჩა ზუღაშ წყარპიჯიშ მანგას მიარეთ რდჷ ჯახილიშ ბაღეფი. 314 ფაბრიკა-ქარხანა (1900), ნამუფიშ წარმებაშ ნტირა 8,5 მილიონ მანათის აკმადგინანდჷ. რკინაშარაშ სიგჷრძა 379 ვერსი. შკვითი მაზრა: ქუთეშიშ, ზუგდიდიშ, ლეჩხუმიშ, ოზურგეთიშ, რაჭაშ, სანაკიშ დო შორაპნიშ. ოთხი ნოღა. 1903 წანას ქუთეშიშ გუბერნიაქ გაგჷშერთჷ ბათუმიშ ოლქის.
ჩხორო
ჩხორო — მაჩხორა ნატურალური რიცხუ. რე ბრუოშ გეჸვენჯი დო ვითიშ ოწოხოლერენჯი. ეთმიღანკუ სიმბოლოთ 9.
9
სენტ-ჯორჯესი
სენტ-ჯორჯესი (St. George's) – გრენადაშ ნანანოღა, ნოღაშ მახორობა 33,734 ადამიერს აკმადგინანს (2012 წანა), ნოღაშ აგლომერაციას ოხორანს 33 000 ადამიერი. ნოღაშ გოხოლუას იდვალუაფჷ ჯვეში შქირატილი ვულკანი, სენტ-ჯორჯესის უღჷ დორხველი ნიშორინუ, ნამუსჷთ ნალიშობური ფორმა უღუ.
ნოღა რე პოპულარული ტურისტული აბანი, ნამუთ მიკმინჭანს ვითოშალათ ტურისტის. ნოღაქ შანულამო გევითარჷ ბოლო წანეფიშ გოძვენას, ნოღას უღუ დინდარი ისტორია, კულტურა დო ორთაშობური სისქვამე. თაქ რე ქიანაშ თარი უნივერსიტეტი — სენტ-ჯორჯესი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გრენადაშ ნოღეფი კატეგორია:კარიბიშ ზუღაშ ღანჩოშ ქიანეფიშ ნანანოღეფი
ჯვ. წ. 877
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 877 წანა.
ინდოეთიშ ადმინისტრაციული დორთუალა
ხეშუულობაშ ორგანოეფი
შტატეფს მუნეფიშ კანონმადვალუ დო ემაჸონაფალი ხეშუულება ჸუნს. შტატიშ იერარქიული პირამიდაშ კონკას გუბერნატორი გერე, ნამუსჷთ დუთმარჷნუანს ინდოეთიშ პრეზიდენტი ხუთ წანაშ ხანით. გუბერნატორი შტატიშ თარობას აკმოქიმინუნს დო დუთმარჷნუანს შტატიშ თარ მინისტრის, ნამუთ ეშიგორუაფუ აბანობურ გიშაგორუეფს გომორძგუაფილი პოლიტიკური პარტიაშ მაკათურეფშე. შტატეფს ართ ვარდა ჟირპალატიანი პარლამენტეფი ჸუნს. შტატიშ პარლამენტიშ გიმენ პალატას ჯოხო ვიდჰან საბჰა დო ინდური კანონდვალუაშ მეჯინათ, შილებე იკათუანდასჷნ 60-შე 500-შახ მაკათურს. შტატიშ პარლამენტიშ გიმენ პალატა გიშეგორუაფუ საარძო გიშაგორუეფით, ხუთ წანაშ ხანით. შტატიშ პარლამენტიშ ჟილენ პალატას ჯოხო ვიდჰან პარიშადი დო თიშ მაკათურეფი ამშვ წანაშ ხანით გიშეგორუაფუ, თეწკჷმა ართო ირ 2 წანაშე ართშა, არძო მაკათურიშ ნასუმორი კინე გიშეგორუაფუ. შტატეფიშ პარლამენტეფს ისხუნუაფჷ არძო საკითხი,   გალენურ პოლიტიკაშ, სახენწჷფო უშქურანჯობაშ, გალენურ ვაჭრობუაშ დო ომენოღალობაშ მოხ, ნამუთ მორსხუე ინდოეთიშ პარლამენტიშ იურისდიქციაშ გიმე რე.
ჯვ. წ. 877
ნაღურა
კატეგორია:
ინდოეთიშ ადმინისტრაციული დორთუალა
ხეშუულობაშ ორგანოეფი
მორსხუე ტერიტორიეფს, თაშნეშე ერუანულ ნანანოღურ ოლქის მართუნა ჩინოვნიკეფი, ნამუთ წმმარინუანა ინთოეთიშ თარობას — კომისარეფი ვარდა ადმინისტრატორეფი. კანკალე ტერიტორიას მუში პარლამენტი დო თარობა ჸუნს, ნამუსჷთ ძალამი გოხურგელი ნებაგოქუნელობეფი უღუ; მორჩილ მორსხუე ტერიტორიეფს თეჯგურა ხეშუულებაშ ორგანოეფი ვაჸუნს. მორსხუე ტერიტორიეფს ინდოეთიშ რესოუბლიკაშ ფედერალური კანონდვალუა მოქიმინჯენს.
გელენბეკი
გელენბეკი (Geleenbeek) — წყარმალუ ნიდერლანდეფს, ლიმბურგიშ პროვინციას. სიგინძა 44,7 კმ. წყარმალუ იჭყაფუ ოფუტე ბენზენრადეშ ხოლოს, ზუღაშ დონეშე 120 მ. სიმაღალას. ინაკათუ წყარმალუ მაასის, ოფუტე სტევენსვერტის.
ინდოეთიშ ადმინისტრაციული დორთუალა
ადმინისტრაციული დორთუალაშ გიშაკერძაფილობა
მინი|250პქ|ინდოეთიშ ადმინისტრაციულ დორთუალა ინდოეთიშ შტატეფი (state, प्रांत — prant) ართიანშე ძალამი გიშაკერძილი რენა. თინეფშე მახორობაშ მეჯინათ უდიდაში შტატეფი, მოსოფელიშ უშხუაში ადმინისტრაციული ართაულეფი რენა — მოსოფელიშ ვით არძოშე მეჭედელო დოხორელი ადმინისტრაციული ართულეფი რე ინდოეთიშ შტატეფი - უტარ-პრადეში, ნამუშ მახორობა 180 მილიონ ადამიერშე უმოსი რე დო თე ერკებულიშ მაართა აბანსი რე, მაჰარაშტრა მაჟირა აბანს იკენს.
კანკალე ინდოეთიშ შტატეფიშ ტერიტორიაშ ფართობი, კანკალე ევროპული ქიანაშ ფართობის ვადმაკორდუ (სამანგათ, შტატ რაჯასტანს პოლონეთიშ უმოსი ფართობი უკებჷ). კანკალე მორჩილი შტატიშ ტერიტორიაშ ფართობი სააწმარენჯოთ, მუსხირენ ვითოში კვ. კმ. ფართობის აკმადგინანს.
ინდოეთიშ მორსხუე ტერიტორიეფი (territory, केन्द्रीय सरकार — kendriy sarkar) უმოსი ართობური რე, ვინემ შტატეფი — თინეფი ფართობით მუსხირენ ვითოში კმ² რე, მახორობაშ მუდანობათ - 1,1 მლნ მახორუ რე (გიშართილი რე — ნანანოღური ოლქი დელი, ნამუშ მახორობა 16 მლნ ადამიერშე უმოსი რე).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინდოეთი
ჯეიმს ფრეინი
ჯეიმს დომინიკ ფრეინი (James Dominic Frain; დ. 14 პირელი, 1968, ლიდსი) — ინგლისარი არტისტი. ჩინებული რე ვამპირი ფრანკლინ მოტიშ როლით HBO-შ სერიალშე ნანდული ზისხირი (2010). 2015-2016 წანეფს ლაჸაფენდჷ Fox-შ სერიალს გოთემი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი
კალემიე
კაბინდა (Kalemie) — ნოღა კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ჟიმოლენი კატანგაშ პროვინციას. ბელგიაშ კოლონიალური მართუალაშ ბორჯის ნოღას ალბერვილი ჯოხოდჷ.
სუპერკომპიუტერი
უთარაშო, სუპერკომპიუტერეფი გჷმირინუაფუნა რეალისტური სიმულაციეფიშ აკადგინალო მენცარაფაშ გეჸვენჯ დარგეფს: ბიოლოგია, ქიმია, ფიზიკა, მეტეოროლოგია, ასტრონავტიკა, სეისმოლოგია დო ა.უ.
ირ გვერდი წანას ხვადუ სუპერკომპიუტერეფიშ ტოპ-500 ერკებულიშ აკოდგინა, ნამუსჷთ ამდღანერშო IBM BlueGene/L (მეშანილობა: ფიზიკური მოლინეფიშ სიმულაცია) ლიდერენს.
მიზანთროპი
მინი|[[მიზანტროპი (პიესა)|მიზანტროპი, 1719]] მიზანტროპი (μισέω - გოჯოგაფა და ἄνθρωπος - ადამიერი) — კოჩგოჯოგელი. ტერმინი გიშაკერძაფილო გოსიმაფილქ იჸუ მოლიერიშ კომედიაშ - მიზანტროპი უკული. ტერმინს კანკალეშა მეუგურუანა ასოციალობაწკჷმა.
ანტონიმი - ფილანტროპი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ადამიერიშ ხასიათეფი
ზუგდიდიშ ბოტანიკური ბაღი
მუჭოთ ორენით, თეშ კლიმატური პიჯალეფით, ზუგდიდიშ ბოტანიკური ბაღი ართ-ართ საუჯგუშო ბაზას წჷმარინუანს ანდაღებული სუბტროპიკული ჩანარეფიშ ინტროდუქციაშ, რკუალაშ დო აკლიმატიზაციაშო.
სქოლიო
კატეგორია:ბოტანიკური ბაღეფი კატეგორია:ზუგდიდი კატეგორია:საქორთუოშ ბოტანიკური ბაღეფი
გერი ბეკერი
გერი სტენლი ბეკერი (ინგლ. Gary Stanley Becker; დ. 2 ქირსეთუთა, 1930, პოტსვილი, პენსილვანია — ღ. 3 მესი, 2014, ჩიკაგო, ილინოისი) — ამერიკალი ეკონომისტი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი.
ბიოგრაფია
გერი სტენლი ბეკერქ დებადჷ ამერიკალი ურიეფიშ ფანიას, 1930 წანაშ 2 ქირსეთუთას, ნოღა პოტსვილის, პენსილვანიას. გურაფულენდჷ პრინსტონიშ უნივერსიტეტის, უკულ ჩიკაგოშ უნივერსიტეტის, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია, ოდისერტაციე თემათ "დისკრიმინაციაშ ეკონომიკა". გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ კოლუმბიაშ უნივერსიტეტის დო ჩიკაგოშ უნივერსიტეტის. 1967 წანას ბეკერს გინოჩეს ჯონ ბეიტს კლარკიშ მენდალი, 1992 წანას ნობელიშ პრემია ეკონომიკაშ დარგის დო 2000 წანას მენცარობაშ ერუანული მენდალი. გერი ბეკერი რდჷ ჩიკაგოშ ეკონომიკაშ სკოლაშ მასუმა თაობაშ ლიდერი. ბეკერიშ აზრით დისკრიმინაციაშ პოლიტიკა რე სერიოზულ პრობლემა კომპანიაშო დო ბიზნესშო. ბეკერიშ აზრით კომპანიას, დისკრიმინაციას ქუღუ არდგილ და კომპანიაშ ხარჯეფ ირდუ. ბეკერიშ აზრით სკუალეფი რე დიდა დო მუმაშ ინვესტიცია, ნამ ინვესტიცია დიდა დო მუმას კინ უკახალე ართუ. გერი ბეკერი რდჷ შხვადოშხვა ნახანდეფიშ დო წინგეფიშ ავტორი. არძაშ უმოსო შინელი რე ბეკერიშ წინგი Human Capital.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ეკონომისტეფი კატეგორია:ამერიკალი პროფესორეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ეკონომიკაშ დარგის
კრომე-რაინი
კრომე-რაინი (Kromme Rijn) — წყარმალუ ნიდერლანდეფს, უტრეხტიშ პროვინციას. სიგინძა 28 კმ. ინაკათუ ლეიდსე-რაინის.
ჯვ. წ. 878
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 878 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ბიზანტიური ხელუანობა
thumbnail|300px|ქირსეშ ფრესკა აია სოფიაშ კიდალას ბიზანტიური ხელუანობა ტერმინი რე, ნამუდგათ ეიშანუ ბჟაეიოლ რომიშ იმპერიაშ ხელუანობაშ მინუშეფი დოხოლაფირო მა-5 ოშწანურაშე კონსტანტინეპოლიშ დონთხაფაშახ 1453 წანას. (რომიშ იმპერია თე ბორჯიშ განწხანს ოირკოჩეთ მიშინუაფუ, მუჭოთ ბიზანტიაშ იმპერია).
კატეგორია:ბიზანტიური ხელუანობა ხელუანობა
ჯენდაო ლი
ლი ჯენდაო (ლი ძუნდაო, 李政道; Tsung-Dao Lee; დ. 24 გერგობათუთა 1926, შანხაი) — ჩინარი დო ამერიკალი ფიზიკოსი, 1957 წანაშ ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ფიზიკაშ დარგის, იან ჯენ-ნინიწკჷმა ართო,  თაშ ჯოხოდვალირი პარიტეტიშ კანონეფიშ კილიშკილი დოგურაფაშ გეშა, ნამუქჷთ შანულამი მეგორაფეფი გჷმიჭანჷ ელემენტარულ წულუკეფიშ დარგის. პარიტეტიშ მოსალინე აკორცუაფას ექსპერიმენტულო მიოგორჷ ვუ ძიანსიუნქ. თაშნეშე, ლი ჯენდაო კვანტური სტატისტიკური ფიზიკაშ (იანიშ დო ლიშ თეორემეფი) ნახანდეფიშ ავტორი რე.
ააშ-იშ მენცარობეფიშ ერუანული აკადემიაშ მაკათური (1964), პაპიშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ მაკათური (2003) , ჩინეთიშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ შხვაშთური მაკათური (1994).
სქოლიო
კატეგორია:ფიზიკოსეფი ანბანიშ მეჯინათ კატეგორია:XX ოშწანურაშ ფიზიკოსეფი კატეგორია:ააშ-იშ ფიზიკოსეფი კატეგორია:ჩინეთიშ ფიზიკოსედი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიკაშ დარგის კატეგორია:ჩინეთიშ ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ააშ-იშ ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია: ააშ-იშ მენცარობეფიშ ერუანული აკადემიაშ მაკათურეფი კატეგორია:მოსოფელიშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ მაკათურეფი
2061
დღახუეფი
კატეგორია:
ფასარგადი
thumb|ბარელიეფი ფასარგადეფს
ფასარგადი – ჯვეში სპარსული ნოღა. აქემენიდეფიშ იმპერიაშ მაართა ნანანოღა. იდვალუაფუ პერსეპოლისშე ობჟათე-ბჟადალჸურე 87 კილომეტრით დო შირაზშე 130 კილომეტრით. ნოღა იდვალუაფუ ფარსიშ ოსტანს. ჯოხოდვალა ითანგუ, მუჭოთ "ფარსიშ ბაღეფი".
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ირანს
ჯალანდჰარი
ჯალანდჰარი (პენჯ.. ਜਲੰਧਰ, ინგლ. Jalandhar) — ნოღა ინდოეთის, პენჯაბიშ შტატის. ჯალანდჰარაშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. იდვალუაფუ ამრისტარიშე 90 კმ. გოძვენას, ჩანდიგარჰიშე 114 კმ. გოძვენას დო დელიშე 375 კმ. გოძვენას. 2011 წანაშ ეჭარუათ, ნოღაშ მახორობა აკმადგინანდჷ 873 725 ადამიერს. მახორობაშ თარი ნინა რე პენჯაბური. თშნეშე ძალამ პოპილარული რე ინგლისური. მახორობაშ 54,54% ინდუიზმიშ გემაჸვენჯი რე; 45,46% სიქიზმიშ. ნოღას იდვალუაფუ სპორტული მეკონ-მოკონიშ, ელექტრონიკაშ დო შხვა წარმება.
ნოღას უღუ ლამე სუბტროპიკული კლიმატი რგილი ზოთონჯით დო ჩხე ზარხულით. ზარხულიშ მაქსიმალური ტემპერატურა აკმადგინანს +48°С, მინიმუმი - +25 °С. ზოთონჯს მაქსიმალური ტემპერატურა — 19 °С, მინიმალური — -5 °С. ნოლექეფიშ წანმოწანური ოშქაშე მუდანობა დოხოლაფირო 70 მმ რე. თიში დიდი ნორთი მოურს ხვალე მუსონურ სეზონს — კვირკვე-მარაშინათუთას.
სქოლიო
კატეგორია: ინდოეთიშ ნოღეფი კატეგორია: პენჯაბიშ ნორეფი
კონტრაბასი
350px|thumb|5-სიმამი კონტრაბასი შხვადოშხვა ჸურეშე კონტრაბასი (იტალ. contrabasso), სიმეფამი-ხემამი მუსიკალური მიოგამალი. ვიოლინოშ ფანიას არძოშე დიდი ზჷმაშ (დოხოლაფირო 2 მ) დო დაბალი სიმურობაშ. უღჷ კვარტაშა გენწყილი 4 სიმი. რე 3- დო 5-სიმამი კონტრაბასი. მიოგანა კუჩხის გერინელო. კონტრაბასი უმოსო ორკესტრიშ დო ანსამბლიშ მიოგამალიე. ნამთინეშა იხვარებაფუაფჷ სოლო რსულებაშოთ (ჩინებული ვირტუოზეფი: ჯ. ბოტეზინი, იტალია, XIX ოშწანურა; ს. კუსევიცკი, რუსეთი, XX ოშწანურა; ფ. გერტოვიჩი, სსრკ დო შხვა). კონტრაბასი ჯოხო თაშნეშე დაბალი რეგისტრიშ მუსიკალურ მიოგამალეფიშ ირნერი ნერობას (კონტრაბას-ტრომბონი, კონტრაბას-ტუბა, კონტრაბას-ბალალაიკა დო შხვა).
ნიჰილიზმი
ნიჰილიზმი (nihil, მუთუნი) — თოლწონუა, ნამუთ ივარანს ეთიკური ნორმეფიშ, რჯებაშ წესეფიშ ვარდა მუდგაინ ადამიერიშ დორინაშ მუდგარენ არზი, ღანკის.
ნიჰილიზმის, მუჭოთ ფილოსოფიურ მიმალობას, შხირო ფრიდრიხ ნიცშეს მეუშინუანა. ხელუანებაშ მიმალობეფი, მუჭომით რე დადაიზმი, ფუტურიზმი, ხოლო ნიჰილისტურ ყარაფეფო მიირჩოქონუაფუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ათეიზმი
პარდუბიცე
პარდუბიცე (მოჯვ. პარდუბიცი, Pardubice, Pardubitz) — სტატუტური ნოღა ცენტრალურ ჩეხეთის, წყარმალუეფიშ ლაბეშ დო ჰრუდიმკაშ აკოკათუაშ აბანს, პრაღაშ ბჟაეიოლშე 104 კილომეტრიშ მეძენას, პარდუბიცეშ აკანიშ დო რაიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩეხეთიშ ნოღეფი კატეგორია:ჩეხეთიშ სტატუტური ნოღეფი კატეგორია:ჩეხეთიშ აკანეფიშ ცენტრეფი კატეგორია:პარდუბიცეშ აკანიშ ნოღეფი
ნული
ნული, რიცხუ, ნამუწკჷმა აკოკოროფუას არძონერი რიცხუ უთირუ სქიდუ. ნული ეთმიღანკუ სიმბოლოთ 0. ნამდგარდია რიცხუშ ნომიარაფუ ნულშა ომანგუ ნულს. a * 0 = 0. ნულშა რთუალა მათემატიკას გოთანჯელი ვა რე დო ირნერი რსიმას რე მორკებული. ჟირი თახმი ვარა კომპლექსური რიცხუშ მიარაფილი ნულიშ მანგი ქორენ და, თიმწკჷმა ართ–ართი წორომამიარაფალი უციოთ ნულიშ მანგიე. ნულიშ ცნება ისხუნუ უმოსი ზოგადი ორთაშ ალგებრული სტრუქტურეფშოთ (ბუნა, რულე, ვე დო შხვ.).
ალბანური ნინა
მინი|ალბანური ნინაშ გოფაჩუაშ არეალი არეალი ალბანური ნინა (ალბანურო: shqip ვარდა gjuha shqipe; ითანგუ მუჭოთ ალბანური ნინა) – ალბანარეფიშ ნინა, რე ინდოევროპული ფანიაშ ზოხო ბუნაშ ნინა. ვარაუდენა, ნამჷ-და ალბანური ნინა დინაფილი პალეობალკანური ნინეფიშ წჷმმარინაფალი რე. თინა გენეტიკურო არძაშე არხოს რე ილირიულწკჷმა, მესაპურწკჷმა დო თრაკიულწკჷმა. ალბანურო დოხოლაფირო 5 მილიონი ადამიერი რაგადანს, თარო ალბანეთის, კოსოვოს, ოორუე მაკედონიას დო საბერძნეთის.
ალბანური მაართათ მოშინაფილი რე დუბროვნიკის კილერ XIII ოშწანურაშ ბოლობორჯიშიან დჷნაშებუშ გეშა კეთებულ რეპორტის. ალბანურიშ მაართა აუდიო დინნაჭარა კეთებული რე ნორბერტ იოკლიშით 1914 წანაშ 4 პირელს ნოღა ვენას.
სქოლიო
კატეგორია:ინდოევროპული ნინეფი
სიმონ ვან დერ მერი
სიმონ ვან დერ მერი (ნიდერლ. Simon van der Meer; დ. 24 გერგობათუთა, 1925, ჰააგა, ნიდერლანდეფი — ღ. 4 მელახი, 2011, ჟენევა, შვეიცარია) — ნიდერლანდარი ფიზიკოსი. ვან დერ მერიშ დო კარლო რუბიაშ მენცარული რკვიებეფით დო კონტრიბუციათ იძირუ W დო Z ბოზონეფქ CERN-იშ ლაბორატორიას. ჟირხოლო მენცარს 1984 წანას მიაჩჷ ნობელიშ პრემიაქ ფიზიკაშ დარგის. სიმონ ვან დერ მერი გურაფულენდჷ ჰააგაშ გიმნაზიას, უკულ გურაფა გაგინძორჷ დელფტიშ ტექნოლოგიურ უნივერსიტეტის დო მიპალუ ომენცარე ხარისხი ინჟინერიას 1952 წანას. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ კომპანია ფილიპსის დო უკულ ლაბორატორია CERN-ის, სოდეთ იმუშუ 1990 წანაშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნიდერლანდარეფი კატეგორია:ნიდერლანდარი ფიზიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიკაშ დარგის კატეგორია:ნიდერლანდარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1925 კატეგორია:ნაღურა 2011
ირლანდიაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა
ირლანდიაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა — ფიფაშ დო უეფაშ მაკათური ოკუჩხბურთე ნაკორობა. საირქიანო ასპარეზის წჷმარინუანს ირლანდიას.
აკოდგინალუა
2016 წანაშ 13 მანგიშო
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ევროპაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობეფი
ჯვ. წ. 879
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 879 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
კალენდარი
კალენდარი (ლათ. Calendarium) რე დღალეფიშ ორგანიზაფაშ სისტემა სოციალური, რელიგიური, კომერციული, ადმინისტრაციული დო შხვა ღანკეფშო. ათეშო ბორჯიშ შქალონც გჷთმიადვალუ ჯოხოეფი. გოფაჩილი კალენდარეფშო თე პერიოდეფიე (დღა-სერი, მარა, თუთა, წარმოწანა, ოშწანურა) დო თნეფი გჷთმიხურგუ ცაშ სხეულეფიშ ყარაფეფით (ბჟაშ ელულა-დინულა, წარმოწანაშ ბორჯეფიშ თირუა, თუთაშ ფაზეფიშ მოთირაფა), მუთ ჰალა-ჰალათ დო ოირკოჩეთ მილეძირე  დო უმეშქაშალათ მოქმენდეც ადამიერიშ რინაშა და საქვარუაშა. არძო პერიოდიშ შქას უმოსი არგამა დო ირდღიურ საქვარუაწკჷმა მებუნაფილი დღა-სერიე, ნამუთ გჷთმიხურგუ დიხაუჩაშ მორთაფათ მუში ღერზიშ მუკი-მუკი.
კალენდარული სისტემეფი
მოსოფელს ამდღარშო არძოშე გოფაჩილიე გრიგორიანული კალენდარი, ნამუთ წჷმმარინუანც მუშ ოწოხონიშ, იულიუსიშ კალენდარიშ რეფორმირაფაშ მოღალუს. თიში ჯოხო მებუნაფილიე რეფორმაშ ინიციატორშა, რომიშ პაპი გრიგოლ XIII–შა.
იულიუსიშ კალენდარი
ჯვ. წ. I ოშწანურას იულიუს კეისარქ, ეგვიპტარი ასტრონომიშ სოსიგენეშ ჩავათ, 45 წ. 1 იანარშე გემშეღჷ წანაეკოროცხუაშ სისტემა, ნამუდგაშ მეჯინათ ირი გეჸვენჯი 3 წარმოწანაშ ხანგინძანობაქ ეჭოფილქ იჸუ 365 დღა-სერო. წარმოწანაშ 12 თუთათ დორთუალაბორც ირი თუთას მუსხირენი კანონზომიერებათ 30 ვარა 31 დღა -სერი მართინეს, ოდო ფრევალც 28 (ძაკი წარმოწანა) ვარა 29 (ნარკი წარმოწანა). ნარკი წარმოწანათ იკოროცხუდ თი წარმოწანა, ნამუდგაშ რანკიშური ნომერი ირთუდ 4-შ უნოსქილადეთ.
ჯესიკა ლუკასი
ჯესიკა ლუკასი (Jessica Lucas; დ. 24 ეკენია, 1985, ვანკუვერი) — კანადარი არტისტი დო მობირე. 2015 წანაშე ლაჸაფენს სერიალს გოთემი, სოდეთ ასახიერენს ტაბიტა გალვანი/ფუჯი ყილოშ როლს.
კალენდარი
გრიგორიანული კალენდარი
გრიგორიანული კალენდარიშ მეჯინათ, მუდგაქჷთ ნძალაშა მიშართ 1582 წანაშ 24 ფრევალცჷნ, დითირუ ნარკი წანაშ გოხურგუაშ სისტემაქ:
თაშნე, 2000 დო 2004 წანა ნარკი რდჷ გრიგორიანული კალენდარიშ მეჯინათ, ოდო 1900 წანა ვარი. ოდო ალაზიმაფაშო, იულიუსიშ კალენდარიშ მეჯინათ სუმხოლო თინეფშეიანი იჸიდ ნარკამი
შხვა სისტემეფი
*
ვიოსა
ვიოსა, აოოსი (ალბ. Vjosë, ბერძნ. Αώος, ლათ. Aous) — წყარმალუ საბერძნეთის დო ალბანეთის. სიგინძა 272 კმ. აუზიშ ფართი 6,600 კვ.კმ. ინაკათუ ადრიატიკაშ ზუღას.
ცინიზმი
ცინიზმი (κυνισμός, cynismus) — რწამუა ადამიერიშ ორთაშ კილუანობაშ გეშა, გიშაკერძაფილო თიმწკჷმა, ნამუსით თენა გიმიხანტუდჷ მოჩამილი ჯარალუაშ დაკვირდრებული წესეფიშ დემონსტრაციულ კუჩხიშ გებიჯგაფას.
ზიტყვა მოურს ანთისტენეშ დორსხუაფილი ბერძენი ფილოსოფოსეფიშ ბუნაშ, კინკოსეფიშ ჯოხოშე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ეთიკა
ფილოსოფია
მინი|[[რაფაელი, ათენიშ სკოლა]] მინი|[[რენე დეკარტი]] მინი|[[თომას ჰობსი]] მინი|[[გეორგ ვილჰელმ ფრიდრიხ ჰეგელი]] მინი|[[კონფუცი]]
ფილოსოფია — მენცარობა, მოსოფელიშმეჯინალა, იდეეფიშ დო მეჯინალეფიშ სისტემა ოქიანუშ გეშა დო თიშ დინოხ ადამიერიშ აბანიშენ. თიში რკვიებაშ მეკონი რე ოქიანუწკჷმა ადამიერიშ აკოჩინებაშ, სოციალურ-პოლიტიკური, ანდაღებუაფონი, ეთიკური დო ესთეტიკური ურთიართობეფი. ფილოსოფიაშ შხვადოშხვა პრობლემეფიშ გჷნაჭკირალო გჷმირინუანდეს თიჯგურა ურთიართსააწმარენჯო გეჸვენჯობეფს, მუჭომეფით რე: დიალექტიკა დო მეტაფიზიკა, რაციონალიზმი დო ემპირიზმი, მატერიალიზმი დო იდეალიზმი, ნატურალიზმი დო სპირიტუალიზმი, დეტერმინიზმი დო ინდეტერმინიზმი დო თ.უ.
თეხანური ფოლოსოფიაშ თარი ტენდენციეფი მერსხილი რე თიჯგურა ფუნდამენტური პრობლემეფიშ გარზაფაწკჷმა, მუჭომეფით რე თეხანური ცივილიზაციაშ ჭარა, კულტურეფიშ ანდაფერუამალა დო ართობუა, ადამიერიშ დოგურაფაშ ორთა, ჸოფურალა დო ნინა.
ეტიმოლოგია
ზიტყვა ფილოსოფია მოურს ბერძენულშე (Φιλοσοφία, philosophia) დო შანენს „სიჭკვერეშ მოჸოროფეს“. თე ტერმინს შხირას გიმირინუანა „კონცეფციაშ“ შანულობათ: ურბანიზაციაშ ფილოსოფია, სასკოლო გონათუაშ ფილოსოფია დო თ.უ.
გიშარჩქინელი ფილოსოფოსეფი
ქძ. რსული ერკებული.
ლიტერატურა
კატეგორია:აბსტრაქცია კატეგორია:რწუმეფი
თურქმენბაში
თურქმენბაში (Türkmenbaşy, 1869—1993 წანეფს — კრასნოვოდსკი) — ნოღა თურქმენეთიშ ბჟადალშე, ნამუთ მიშმურს ბალკანიშ ველაიათიშ აკოდგინალუაშა. იდვალუაფუ კასპიაშ ზუღაშ ბჟაეიოლ წყარპიჯის, აშხაბადიშ ბჟადალშე 580 კილომეტრიშ მეძენას. ნოღაშ ტერიტორიას რე კაბეტი ოერეფოშქაშე ოზუღე ონიშოლი. ნოღა ქიანაშ ნაფთობგინმამუშე ხერეჭუაშ ცენტრი რე.
რესურსეფი იბტერნეტის
კატეგორია:თურქმენეთიშ ნოღეფი
მოუსონ პიკი
მოუსონ პიკი თაშნეშე მოუსონ-პიკი (Mawson Peak) — ვულკანი ჰერდიშ კოკის ბიგ-ბენიშ მასივს.
სიმაღალა — 2750 მეტრი ზუღაშ დონეშე, შხვა მუნაჩემეფით — 2745 მეტრი. ვულკანი — ავსტრალიაშ უმაღალაში კონკა რე. თეშ მოხ, მოუსონ პიკი — ქიანაშ ტერიტორიას ჟირი მოქიმინე ვულკანიშე ართ-ართი რე. 1910 წანაშე დოფიქსირაფილი რე 10 ეშაგორგოთი. ეკონია ეშაგორგოთიქ 2016 წანაშ ფურთუთას რდჷ.
ერიხ კესტნერი
ემილ ერიხ კესტნერი (გერმ. Emil Erich Kästner; დ. 23 ფურთუთა, 1899, დრეზდენი, საქსონიაშ ომაფე, გერმანიაშ იმპერია — ღ. 29 კვირკვე, 1974, მიუნხენი, ბავარია, გერმანია) — გერმანალი ჭარუ, ნოველისტი, პოეტი დო სცენარისტი. შინელი რე სატირულ-იუმორისტული ლერსეფით დო ბაღანეფიშ ლიტერატურაშ ჟანრიშ რომანით ემილი დო დეტექტივეფი, თაშნეშე ავტობიოგრაფიული ნახანდით მუჟამსჷთ ვორდი ჭიჭე ბოში (1957), ნამუშ გეშათ მიპალუ საირქიანო ჰანს ქრისტიან ანდერსენიშ პრემია 1960 წანას. კესტნერი ამშვიშა რდჷ ნომინირაფილი ნობელიშ პრემიაშა.
დებადჷ დრეზდენს, საქსონიას. გურაფულენდჷ გერმანული ლიტერატურას, ფილოსოფიას დო ისტორიას ლაიფციგიშ უნივერსიტეტის. ოდოქტორე დისერტაცია თხილუ 1925 წანას. გურაფაშ თებაშ უკული მუშენდჷ ჟურნალისტო. ლიტერატურული კარიერა 1920-იანი წანეფიშე დიჭყჷ. 1928 წანაშ დამორჩილს გიშართჷ კესტნერიშ არძაშე უმოსო შანულამი ნახანდიქ "ემილი დო დეტექტივეფი", ნამუქჷთ ავტორს პოპულარობა მოუღჷ. ხვალე გერმანიას გიმიჩინჷ წინგიშ 2 მილიონ ეგზემპლარქ. რომანი თანგილი რე მოსოფელიშ 59 ნინაშა.
გერმანიაშ ხეშულობაშა ნაცისტეფიშ მულაშ უკულ, კესტნერიშ მეხჷ რეპრესიეფქ ქიდიჭყჷ. კესტნერი გერმანალი ჭარუეფიშ გილდიაშე გეგშჸათეს დო თიში ნაჭარეფი დოჭვეს.
ერიხ კესტნერი რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. 1956 წანას გინოჩეს ნოღა მიუნხენიშ ლიტერატურული პრემია, 1957 წანას გეორგ ბიუხნერიშ პრემია. 1951 წანაშე 1961 წანაშახ რდჷ ჭარუეფიშ საირქიანო ასოციაცია პენ-კლუბიშ გერმანიაშ ფილიალიშ პრეზიდენტი. კესტნერიქ ღურუ კიბოთ, 1974 წანაშ 29 კვირკვეს. დასაფულებური რე მიუნხენიშ წიმინდე გიორგიშ სასაფლას. კესტნერიშ ღურაშ უკულ მალას, ბავარიაშ ხელუანობეფიშ აკადემიაქ დარსხუ კესტნერიშ ჯოხონობაშ ლიტერატურული პრემია.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალეფი კატეგორია:გერმანალი ჭარუეფი კატეგორია:გერმანალი პოეტეფი კატეგორია:გერმანალი ნოველისტეფი კატეგორია:გერმანალი სცენარისტეფი კატეგორია:გერმანალი ჟურნალისტეფი
იპაკარაიშ ტობა
იპაკარაიშ ტობა (Ypacaraí Lake) — პარაგვაიშ უთარაში ტობა. გეხვილჷ ცენტრალურ დეპარტამენტის, ქიანაშ ნანანოღა ასუნსიონშე 25 კმ-ით ბჟაეიოლჸურე. ტობა ინოხვილჷ მეზოზოური ხანიშ ტექტონიკურ დეპრესიას. თიშე გჷშმურს წყარმალუ სალადო, ნამუთ უკული მუშ განშე წყარმალუ პარაგვაის აკათუ. ტობაშ მუკი-მუკის იდვალუაფუ სუმი ნოღა: არეგუა, იპაკარაი დო სან-ბერნარდინო.
ტობაშ ფართობი დოხოლაფირო 90 კმ² რე, სიგირძა ოორუეშე ობჟათეშ ჸურე 24 კმ რე, სიგანა ბჟაეიოლშე ბჟადალჸურე 6 კმ. წყარიშ ოშქაშე სიტომბა 6 მეტრი რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პარაგვაიშ ტობეფი
კალიმა (ნოღა)
კალიმა (Kalima) — ნოღა კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ მანიემაშ პროვინციას.
კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ნოღეფი
ჯვ. წ. 880
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 880 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ინდოეთიშ ოლქეფი
ინდოეთიშ ოლქეფი (დისტრიქტეფი) (Districts of India) —ინდოეთიშ ადმინისტრაციულ-ტერიტორიულ ართურიშ მაჟირა რანწკი, ნამუთ შტატეფიშ ვარდა მორსხუე ტერიტორიეფიშ აკოდგინალუაშა მიშმულა. თაშნეშე რე ავტონომიური ოლქეფი ხოლო, თიჯგურა მუჭოთი რე დარჯილინგი.
ინდოეთიშ შტატეფს ოლქეფიშ მუდანობა 2-შე (გოას) 75-შა (უტარ-პრადეშის) ონჭუ, მორსხუე ტერიტორიეფს — 9-შახ (დელის). 4 მორსხუე ტერიტორია თითო-თითო ოლქიშე აკმოდირთუ.
ოლქეფიშ უმენტაშობას, მუში ადმინისტრაციული ცენტრეფიშ ჯოხო უღჷ.
თაშნეშე ქოძირით
*
დრიუ პაუელი
დრიუ პაუელი (Drew Powell; დ. 19 ღურთუთა, 1976, ინდიანა) — ამერიკალი არტისტი. თის უღუდჷ ეპიზოდური როლი სერიალს ნანდული ზისხირი (2012). 2014 წანაშე ლაჸაფენს სერიალს გოთემი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
ვალკამონიკიშ ლეხერიშ კჷრდეშ ნახანტეფი
ვალკამონიკიშ ლეხერიშ კჷრდეშ ნახანტეფი (Incisioni rupestri della Val Camonica) — იუნესკოშ სმოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტი (1979 წანაშე) იტალიას, ვალ-კამონიკეშ რზენიშ ტერიტორიას, ობჟათე ალპურ რეგიონეფს, ლომბარდიაშ, ბრეშაშ დო ბერგამოშ პროვინციეფს შქას.
თაქ იდვალუაფუ პეტროგლიფეფიშ უდიდაში ნაკორობა ევროპაში — გვალო დოხოლაფირო 300 000. რზენიშ ჯოხოდვალა მოურს კამუნეფიშ ტომშე, ნამუეფით თაქ რომალეფიშ მოულაშახ ჭიჭე ხანით წოხოლე ოხორანდეს. თინეფწკჷმა მერსხუაფილი რე ხვალე პეტროგლიფეფიშ ჭიჭე ნორთი: ქრონოლოგიურო თინეფი ორხველჷნა ჟინ პალეოლითიშე მოჸუნაფილ პერიოდის (6000 წანა ჩქინ ერაშახ) ახ.წ. XIX ოშწანურაშახ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი იტალიას
ჯულიანო ამატო
thumb|ჯულიანო ამატო ჯულიანო ამატო (იტალ.: Giuliano Amato) (დ. 13 მესი 1938, ტურინი, იტალია) - იტალიარი პოლიტიკოსი. 1992-93 დო 2000-01 წანეფს იტალიაშ პრემიერ-მინისტრი. 2006-2008 წანეფს რომანო პროდიშ თარალას რდჷ დინოხოლენი საქვარეფიშ მინისტრი.
ნანდაშ იმპერია
220px|მინიატიურა|ნანდაშ იმპერია ნანდაშ იმპერია — სახენწფო ინდოეთის (მაგადჰა), ნამუსთ კინოხ მართუნდჷ — შიშუნაგიშ დინასტაშ მაფა მაჰანანდინაშ უკანონე სქიშ დინასტია.
ჯულიანო ამატო
კატეგორია:იტალიარეფი კატეგორია:იტალიარი პოლიტიკოსეფი კატეგორია:იტალიაშ პრემიერ-მინისტრეფი კატეგორია:დუნაბადი 1938
კარლო ანჩელოტი
კარლო ანჩელოტი (დ. 10 მანგი, 1959, რეჯოლო) რე იტალიარი მაწაფალი დო ჸოფილი მობურთე. თეჟამო საფრანგეთიშ ლიგა 1-იშ კლუბ ”პარი სენ-ჟერმენიშ” თარი მაწაფალი.
კატეგორია:იტალიარეფი კატეგორია:იტალიარი მობურთეფი კატეგორია:დუნაბადი 1959
ობჟათე სუდანი
ობჟათე სუდანიშ რესპუბლიკა (Southern Sudan, جنوب السودان), ოფიციალური ედომუშამი ჯოხოდვალა — ობჟათე სუდანიშ რესპუბლიკა (Republic of South Sudan) — სახენწჷფო აფრიკას. ქიანაშ ნანანოღა - ჯუბა, მარა დოგეგმილი რე ნანანოღაშ გინოღალა ჯუბაშე ქიანაშ ცენტრალურ ნორთშა — ტბებიშ შტატშა, კინე ახალას დორსხუაფილი ნანანოღაშ ოლქიშ ნოღა რამსელშა.
სახენწჷფოს ბჟაეილშე უხურგანს ეთიოპია, ობჟათეშე - კენია, უგანდა დო კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა, ბჟადალშე - ცენტრალური აფრიკაშ რესპუბლიკა დო ოორუეშე სუდანი. ქიანაშ ფართობი - 644 329 კმ². 2008 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით, ქიანაშ მახორობაშ მუდანობა — 8 260 490 ადამიერი.
სუვერენული ქიანაშ სტატუსი მიღჷ 2011 წანაშ 9 კვირკვეს, ზოხორინალაშ რეფერენდუმიშ მოღალობეფიშ ოსხირით, სუდანიშე ოფიციალურო აღიარაფაშ უკული. კინე თიმ წანაშ 14 კვირკვეს ახალაკოქიმინელ სახენწჷფოქ გოეროშ 193-ა მაკათურო გჷნირთჷ, 28 გჷმათუთას იუნესკოშ 194-ა მაკათურ სახენწჷფოთ გჷნირთჷ. სახენწჷფოს ზუღაშა გიშალი ვაუღუ.
ვიოლინო
thumb|ვიოლინო ვიოლინო რე ხემამი-სიმეფამი მიოგამალი. თინა არძოშე ჭიჭე დოჭიფეხონარამიე ხემამი ინსტრუმენტეფს. აკმოდირთუ ოთხი სიმიშე. ვიოლინო უჯვეშაში მიოგამალიე. თინა დიდი ხანიშ გოძვენას ივითარებუდჷ. ხვალე მა-17, მა-18 ოშწანურეფს საბოლოთ იფორმირჷ ვიოლინოშ საუჯგუშო ართმურთეფქ. თე ბორჯის იტალიაშ ნოღეფს ბრეშას დო კრემონას ვიოლინოეფს ორთუდეს თიშნერი დიდორსანტეფი, მუნერეფით ორდეს: ამატი, სტრადივარიუსი, გვარნერი დო მაჯინი. თინეფიშით ღოლამირი მიოგამალეფი ამდღარშახ საუჯგუშოთიე მერჩქინელი ედომუშამ მოსოფელს.
ვიოლინოს 4 სიმი უღუ. თოთკაკალია სიმს მუში ჯოხო უღუ: სოლ, რე, ლა, მი.
ვიოლინო ზჷმათ შხვადოშხვანერიე: ჭიჭე ზჷმაშ ობაღანე ვიოლინო „გვერდიე“, „სუმი ნანთხალიე“, მა-18 ოშწანურას ორდჷ ძალამი ჭიჭე ვიოლინო,თის ჯოხოდჷ „პოშეტა“. თინა ქურთუკიშ ჯიბესჷთ ალენტირედჷ. საქორთუოშა ვიოლინო მაართაშ მიშეღეს 1841 წანას. საქორთუოს ბრელი ჯოხოგოლაფირი მევიოლინე ჸუნს: ანდრია ყარაშვილი (მაართა ქორთუ მევიოლინე), ლუარსაბ იაშვილი, ლეო შიუკაშვილი დო თინეფიშ ენარდეფი:მარინე იაშვილი, ლიანა ისაკაძე დო შხვეფი.
სქოლიო
კატეგორია:სიმეფამი მიოგამალეფი
აჰმადაბადიშ ოლქი
აჰმადაბადი (અમદાવાદ જિલ્લો; Ahmedabad) — ოლქი ინდოეთიშ შტატი გუჯარათიშ ცენტრალურ ნორთის. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოღა აჰმადაბადი. ოლქიშ ფართობი — 8707 კმ². 2001 წანაშ ედომუშამინდური მახორობაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, აკმადგინანდჷ 5 816 519 კოჩის. ძინათებული მახორობაშ ჭარუა-კითხირიშ რჩქინაშ დონე აკმადგინანდჷ 79,50%-ის, ნამუთ ოშქაშეინდურ დონეშე უმოსი რე (59,5 %). ნოღაშ მახორობაშ წილი რდჷ 80,18 %. left|400px
კატეგორია:გუჯარათიშ ოლქეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ოლქეფი
შიშუნაგიშ დინასტია
thumb|300px|[[მაგადჰაშ ომაფეშ ტერიტორიეფი.]]
შიშუნაგიშ დინასტია — დინასტია, ნამუთ მართჷნდ ჯვეშინდურ მაგადჰაშ ომაფეს 413 — 345 ჯვ. წანეფს.
კატეგორია:ჯვეში ინდოეთი
ჯოელ კინამანი
ჩარლ ჯოელ ნოდსტორმ კინამანი (Charles Joel Nordström Kinnaman; დ. 25 გერგობათუთა, 1979, სტოკჰოლმი) — შვედი-ამერიკალი არტისტი. 2014 წანას ილაჸაფჷ ფილმის რობოპოლიციარს, 2015-ს ბრიტანულ-ამერიკულ ფილმის ბაღანა 44-ს დო 2016-ს დუდიშმაჸვილუეფიშ ბუნას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შვედი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1979
გერი ოლდმენი
გერი ლეონარდ ოლდმენი (Gary Oldman დ. 21 მელახი, 1958) — ინგლისარი არტისტი, რეჟისორი, სცენარისტი, პროდიუსერი დო მუსიკოსი, ჩინებული მუშ ფური როლეფით პოპულარულ ფილმეფს. თის ნალაჸაფინეფი აფუ თიჯგურა ფილმეფს, მუჭომით რე სიდი დო ნენსი, დაცქვირინე ჸუჯეფი, ჯფკ, დრაკულა, თახმი ჸოროფა, ლეონი, მახუთა ელემენტი, პრეტენდენტი, ჰარი პოტერიშ ფილმეფიშ სერია, კრისტოფერ ნოლანიშ ბეტმენიშ ტრილოგია დო არიშკომაინჯე, მაჭალი, ჯარიშკოჩი, თხობელი, თეშ მუჭო ოტელევიზიე სერიალეფს მაჸალეფი დო დონთხაფილი ანგელოზეფი.
ბიოგრაფია
ოლდმენქ ჯარალუაშ თოლჸუჯიშ გიმე მოხვადჷ 1980-იან წანეფს, მუჟამსჷთ თიში როლეფშო კინოკრიტიკოს, როჯერ ებერტიქ თის „საუჯგუშო ახალი ბრიტანელი არტისტი“ დუძახუ. მაღალბიუჯეტიან ჰულივუდურ ფილმეფს თარი დო მაჟირახარისხუან როლეფწკჷმა ართო, თის ხოლო ულაჸაფინჷ დუდიშულ ფილმეფს დო ოტელევიზიე შოუეფს. 1997 წანას იჸუ თიში ორეჟისორე დებიუტიქ, მუჟამსჷთ გეგნიღჷ დო ჭარჷ ვაბყინტა, ფილმი, ნამუთ გარკვიებულ თიათ თიში ბაღანობაშა რდჷ დორსხუაფილი. თინი ხოლო რდჷ ათე დო ხოლო მუსხირენ ფილმიშ პროდიუსერი.
შხვა ჯილდოეფწკჷმა ართო, ოლდმენს მეღებული აფუ ნომინაციეფი ემიშ, კინოარტისტეფიშ გილდიაშ დო ბაფტაშ დაჯილდოებეფს. თის შხირას უძახჷნა ართ–ართი საუჯგუშო არტისტის, ნამუეფით ოსკარს დღას ვაჸოფე ნომინირებული  თიში თიაშო ომენცარე ფანტასტიკასი, თიქ მიღჷ სატურნიშ ჯილდო. 1997 წანას მიღჷ ბაფტაშ ჟირი ჯილდო ფილმიშო „ვაბყინტა“, ნამუთ ხოლო მიშართჷ კანიშ კინოფესტივალს ოკონკურსე ფილმეფიშ ეკერეცხიშა. 2011 წანას, ჟურნალქ Empire თის გიოდვეს „კინოშ სიმბოლო“, მიშნაღელი თიაშო კინემატოგრაფიას.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი კატეგორია:ინგლისარი სცენარისტეფი კატეგორია:ინგლისარი პროდიუსერეფი კატეგორია:ინგლისარი კინორეჟისორეფი კატეგორია:ინგლისარი მუსიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1958
ჰოსნი მუბარაქი
2020 წანაშ 25 ფურთუთას ჰოსნი მუბარაქიქ დოღურჷ.
სქოლიო
კატეგორია:ეგვიპტეშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:ეგვიპტეშ პრემიერ-მინისტრეფი
გონბად-ე-გაბუსი
გონბად-ე-გაბუსიშ ჸორში — მონუმენტი ირანიშ ნოღა გონბად-ე-გაბუსის. ჸორში ეგაფილი რე 1006 წანას. მუში სიმაღალა რე 72 მეტრა. 2012 წანას იუნესკოქ მოსოფელიშ მონძალაშ ერკებულშა გემშეღჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ირანს
პრაგმატიზმი
მინი|[[ჩარლზ პირსი ამერიკალი ერუდიტი ნამუქით მაართაქ დარსხუ პრაგმატიზმიშ სანძღუა]] პრაგმატიზმი (ბერძ. ქიმინუა) — სუბიექტურ–იდეალისტური ფილოსოფიური მანჯღვარუა, პოზიტივიზმიშ მუშობური სახე. დირსხჷ ააშ-ს XIX ო-შ 70-იან წანეფს, ნამუთ თახმო ჩინებულენს თის, მუთ პრაქტიკულო სარგებელი რე დო ვართ ობიექტურ სინანდულას. ათე მიმალობა გავითარჷ მეტაფიზიკური კლუბიქ, ნამუშ მაკათურეფი რდეს: ჩარლზ პირსი, უილიამ ჯეიმსი, ჩანსი რაიტი, ჯონ დიუი დო ჯორჯ მიდი.
პალ ერდეში
პალ ერდეში (უნგრ. Erdős Pál; დ. 26 მელახი, 1913, ბუდაპეშტი, ავსტრია-უნგრეთიშ იმპერია — ღ. 20 ეკენია, 1996, ვარშავა, პოლონეთი) — უნგრალი მათემატიკოსი. მერჩქინელი რე XX ოშწანურაშ ართ-ართ უდიდაშ მათემატიკოსო. ერდეშიქ მიშეღჷ დიდი თია დისკრეტული მათემატიკაშ, გრაფეფიშ თეორიაშ, რიცხუეფიშ თეორიაშ, მათემატიკური ანალიზიშ, მეხოლაფაშ თეორიაშ, მიარეეფიშ თეორიაშ დო ალბათობაშ თეორიაშ რკვიებაშა. ერდეშიშ ინტერესეფიშ სფერო უმოსო რდჷ დისკრეტული მათემატიკა, სოდეთ თიქ გინოჭყვიდუ ბრელი უგნუჭყვადუ პრობლემა. თაშნეშე თიში რკვიებეფი ორხველუდჷ რამსეიშ თეორიას. ერდეში რე ავტორი დოხოლაფირი 1,500 მათემატიკური სტატიაშ, ნამუთ რეკორდული მუდანობათ რე მერჩქინელი.
დებადჷ ბუდაპეშტის, ურიეფიშ ფანიას. გურაფულენდჷ ბუდაპეშტიშ უნივერსიტეტის. ოდოქტორე დისერტაცია თხილუ 21 წანერი რდუნ თეშ, 1934 წანას. 1938 წანას ოცხოვრებშა დო ომუშებუშა ამერიკაშა მიდართჷ. ერდეში მუშენდჷ შხვადოშხვა ომენცარე ინსტიტუტეფს. თიქ 1951 წანას მიპალუ კოულიშ პრემია დო 1983 წანას ვოლფიშ პრემია მათემატიკას. ერდეში რდჷ ამერიკაშ მენცარობეფიშ ერუანული აკადემიაშ დო ლონდონიშ ომაფე ჯარალუაშ მაკათური. თიში ჯოხონობაშ რე ართი ასტეროიდი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:უნგრალეფი კატეგორია:უნგრალი მათემატიკოსეფი
ჰარიანტაშ დინასტია
მინი|250პქ|[[მაგადჰაშ ომაფეშ ტერიტორიეფი]] ჰარიანტაშ დინასტია — დინასტია, ნამუთ მართჷნდ ჯვეშინდურ მაგადჰაშ ომაფეს დო ნამუთ დოთირუ ბარდაჰრათჰაშ დინასტიაქ.
კატეგორია:ჯვეში ინდოეთი
დრინო
დრინო — წყარმალუ ალბანეთის დო საბერძნეთის, წყარმალუ ვიოსაშ ნადუ. დრინო იჭყაფუ ეპირიშ გვალეფს, იანინაშ პრეფექტურას, ოფუტე დელვინაკიშ ხოლოს. დრინოშ სიგინძა რე 85 კმ. აუზიშ ფართი 1324 კმ².
ჰეიდარ ალიევიშ ოერეფოშქაშე აეროპორტი
ჰეიდარ ალიევიშ ოერეფოშქაშე აეროპორტი (IATA: GYD, ICAO: UBBB) (ჸოფილი ბინიშ ოერეფოშქაშე აეროპორტი, Heydər Əliyev adına beynəlxalq hava limanı) — ოერეფოშქაშე აეროპორტი აზერბაიჯანს. იდვალუაფუ ქიანაშ ნანანოღა ბაქოშ ოორუე-ბჟაეიოლით 20 კმ-ს. აეროპორტი წჷმარინუანს ერუანული ფლაგმანიშ, აზერბაიჯანიშ ავიაღოზეფიშ ორენს. თე აეროპორტი არძაშე გინოხარგელი რე აზერბაიჯანს დო ედომუშამ კავკაციას. 2004 წანაშ 10 მელახის, აეროპორტის ჯოხოქ დათირჷ დო ქიანაშ ჸოფილი პრეზიდენტიშ პატიოცემელო გიადჷ ჰეიდარ ალიევიშ ჯოხოქ. თეშ უკული აეროპორტიშ IATA-შ კოდიქ BAK-ით დითირუ. აეროპორტის ჟირ ტერმინალი უღუ (ოორუე დო ობჟათე) დო ბაქოშ საორზოლო ტერმინალი. აეროპორტიშ გოხოლუას იდვალუაფუ ავტოდგჷმილი დო სასუმარო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:აზერბაიჯანიშ აეროპორტეფი კატეგორია:ოერეფოშქაშე აეროპორტეფი კატეგორია:კავკაციაშ აეროპორტეფი
The Smashing Pumpkins
The Smashing Pumpkins — ამერიკული ბუნა, ნამუქჷთ დირსხუ ჩიკაგოს (ილინოისი) 1988 წანას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკული როკ-ბუნეფი კატეგორია:1990-ამი წანეფიშ მუსიკალური ბუნეფი კატეგორია:2000-ამი წანეფიშ მუსიკალური ბუნეფი კატეგორია:1998 წანას დორსხუაფილი ბუნეფი კატეგორია:2000 წანას აკოფაჩილი ბუნეფი კატეგორია:1988 წანას დორსხუაფილი ბუნეფი
2062
დღახუეფი
კატეგორია:
არნოლფო დი კამბიო
არნოლფო დი კამბიო (იტალ. Arnolfo di Cambio; დ. 1245 — ღ. 1310) — იტალიარი მენოჭახნაკე დო არქიტექტორი, პროტორენესანსიშ წჷმმარინაფალი. თიში ნაქიმინა რე კარდინალი დე ბრეიშ ონთხორუე აკარდამა (1228), სან-დომენიკოშ ოხვამე ორვიეტოს (1282), სანტა კროჩეს ბაზილიკა (კიდანჯუაქ დიჭყუ მა-13 ო-ს). თიში ართ-ართი არძაშე უჯგუში ნამუშევარი რე შესრულებული მუმა-სქუა პიზანოეფწკჷმა — ფონტე მაჯორეშ ფანტანი პერუჯიშ მოედანს (1278), ნამუსუთ მიარე ნოჭახნაკუ და რელიეფური გჷმოსახულაფა ასკვამენს. ფანტანშო შესრულებული ფიგურეფი ფრაგმენტეფიშ სახეთ რე წჷმოსქილადირი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იტალიარეფი კატეგორია:იტალიარი მენოჭახნაკეეფი კატეგორია:იტალიარი არქიტექტორეფი კატეგორია:დუნაბადი 1245 კატეგორია:ნაღურა 1310
ტეგუსიგალპა
ტეგუსიგალპა (Tegucigalpa) — ჰონდურასიშ ნანანოღა (1880 წანაშე), უკაბეტაში ნოღა დო ფრანსისკო-მორასანიშ დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი,თაშნეშე ქიანაშ არძაშე დოხორელი ნოღა. მახორობა 1,276,738 ადამიერი (2020). სიკაბეტათ მასუმა ნოღა ცენტრალურ ამერიკას (გვატემალაშ დო სან-სალვადორიშ უკული). ნოღა იდვალუაფჷ ქიანაშ ცენტრალურ ნორთის მადვალუ გვალეფს შქას. წყარმალუ ჩოლუტეკაშ ლეხერს, ზუღაშ დონეშე 990 მეტრის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჰონდურასიშ ნოღეფი კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ ნანანოღეფი კატეგორია:ცენტრალური ამერიკაშ ნანანოღეფი
პესიმიზმი
პესიმიზმი (Pessimismus; pessimus — არძაშე უფრაში) — ადამიერიშ ვარდა კოჩიშობაშ დორინაშ მუდგაინ გლახა ფასება. მოლინეფიშ ართიანობაშ ვარდა ორთეფიშ ფასება შესალებერი რე დრამატული გინორთი უღუდას შხვადოშხვა ადამიერეფიშე, ფაქტეფიშ იდენტუარალაშ უმკუჯინუო. ათე ფენომენიშ არძაშე საჩინება მაგალითი რე "ჭირქა გვერდო ეფშა რე, დო ვარი ჩოლერი?" სიტუაცია. ეთიშ უმკუჯინუო, მუჭო აფასენს თეჯგურა სიტუაციას ადამიერი, შილებე თინა პესიმისტის ვარდა ოპტიმისტის მიკაჭარას. ისტორიაშ გოძვენას პესიმისტური გენწყუაფა აზრებაშ არძა ჯინჯიერი მიმალობაშე ორთუ მოქიმინუას.
ფილოსოფიური პესიმიზმი თიჯგურა, მორო ვართფერი თიჯგუა იდეა რე ეთიშენ, ნამდა რინას გლახა ღირებულება უღუ, ვარდა მოსოფელი თიშნერო გლახა რე, მუზმათინ თენა შესალებერი რე.
ლუკა ბატი
ლუკა ბატი (დ. 1546 – ღ. 1608) - იტალიარი ბაროკოშ ფარანიშ კომპოზიტორი დო მუსიკაშ პედაგოგი. თიში ართ-ართი მოგურაფე რდჷ მარკო და გალიანო.
კატეგორია:იტალიარეფი კატეგორია:იტალიარი პედაგოგეფი კატეგორია:იტალიარი კომპოზიტორეფი კატეგორია:დუნაბადი 1546 კატეგორია:ნაღურა 1608
ნიკოლას დ'აგოსტო
ნიკოლას დ'აგოსტო (Nicholas D'Agosto; დ. 17 პირელი, 1980, ნებრასკა) — ამერიკალი არტისტი. 2005 წანას უღუდჷ ეპიზოდური როლი სერიალს ექიმი ჰაუსი, 2007-ს ილაჸაფჷ სერიალს გერგეზეფი, გრეიშ ანატომია (2014), 2014-შე ასეშა ლაჸაფენს ჰარვი დენტიშ როლს სერიალს გოთემი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
სილისილი
სილისილი (Silisili) — გვალა კოკი სავაიშ ცენტრალურ ნორთის (გაგაიფომაუგაშ ოლქი, სამოა). სიმაღალა — 1858 მეტრი ზუღაშ დონეშე, სილისილი სამოაშ უმაღალაში კონკა რე, თაშნეშე სამოაშ არქიპელაგის.
სამოურ ნინაშე ზიტყვა სილისილი გინითანგჷ მუჭოთ "უმაღალაში, არძაშე უმაღალაში".
სქოლიო
კატეგორია:სამოაშ გვალეფი კატეგორია:გაგაიფაუგა კატეგორია:ქიანეფიშ უმაღალაში კონკეფი
იმუნური სისტემა
მინი|მარჯვნივ|250px|[[ლიმფოციტეფი|ლიმფოციტი — ადამიერიშ იმუნურუ სისტემაშ კომპონენტი. სურათი გინოღალირი რე სკანირებაფონი ელექტრონული მიკროსკოპიშ მოხვარათ]]
იმუნური სისტემა — თი თოლეფიშ ართუანობა, ნამუეფიშ თარ ფუნქციას წჷმარინუანს ორგანიზმიშ დინოხოლენ ელმოლიშ იროიანალაშ თხილუას, ნამუსჷთ გენეტიკურო შხვაშ თური შანეფი უღჷნ. იმუნიტეტი ადამიერიშ ორგანიზმიშ მათხილე ბარიერი რე, გჷნმადვალი ლახარეფიშ დო თინეფიშ გჷმმაჭანალეფშოთ ორგანიზმიშ კაბუხუა რე.
იმუნური სისტემაშ ფორმირაფა დიო ხოლო ქვარასრინაშ ბორჯიშე იჭყაფჷ. არღას ნანაშე იმუნური სისტემაშ კანკალე ბზათი კომპონენტი გინაჩამუ. ბაღანაშ დაბადებაშ უკული იმუნიტეტიშ უკულიან გოვითარაფაშო შანულამი როლი ნანაშ ბჟას უღჷ. ბაღანას დაბადებაშე უხვადუ წაწაფა შხვადოშხვა პათოგენურ მიკრობწკჷმა. იმუნური სისტემა თიმწკჷმა იჭყანს ქიმინჯალას, დო უკული ჭიე-ჭიეთ ივითარებუ დო იჭყანიერებუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მედიცინა
სტეფან ამელი
სტეფან ადამ ამელი (Stephen Adam Amell; დ. 8 მესი, 1981, ტორონტო, კანადა) - კანადარი არტისტი. არძაშე უჯგუშო ჩინებული რე ოლივერ ქუინი/წვანე საგანი-შ როლით დორსხუაფილი სერიალს საგანი დო კეისი ჯოუნსი-შ როლით ფილმის კუ ნინძეფი. თის ეპიზოდური როლი უღუდ სერიალეფს ვალს დო ჭუმანიშ ლეგენდეფს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1981 კატეგორია:კანადარი არტისტეფი
მილანი (ოკუჩხბურთე კლუბი)
მილანი (A.C. Milan) — პროფესიონალური იტალიური ოკუჩხბურთე კლუბი ლომბარდიაშ ნოღა მილანიშე. ჰერბერტ კილპინქ დო ალფრედ ედვარდსიქ კლუბი 1899 წანას დარსხის. მილანს მუში ისტორია ჯინჯიერო სერია A-ს აფჷ მუკოჸუნაფილი, იტალიაშ მაართა დივიზიონს. კლუბიქ სერია B-ს ხვალე 2 სეზონი ილაჸაფჷ (1980-იან წანეფს).
„მილანს“ მოგებული აფჷ ფიფა-შ დო უეფა-შ ოფიციალური 18 ტიტული დო ამუდღარშა მაართა აბანს ირთჷნს არგენტინულ „ბოკა ხუნიორსწკჷმა“. კლუბი 4 ინტერნაციონალური ტიტულიშ მაღვენჯი რე, მუთ მოსოფელიშ რეკორდი რე. თინეფშა მუშმუურს 3 ოკონტინენტეფოშქაშე თასი დო 1 ფიფა-შ მოსოფელიშ ოკლუბე ჩემპიონატი. „მილანქ“ 7-შა ეჭოფჷ უეფა-შ ჩემპიონეფიშ ლიგაშ თასი - თიშე უმოსშა (9-შა) თე ტიტული ხვალე „რეალს“ აფჷ მოგებული. უეფაშ სუპერ თასი კლუბიქ 5-შა მიპალუ, მუთ თაშნეშე რეკორდი რე. ოდო თასიშ მაღვენჯეფიშ თასი 2-შა ეჭოფჷ.
„მილანქ“ სერია A 17-შა მათუ მაართა აბანს დო სკუდეტოშ მინჯეთ გჷნირთჷ, მუთ მა-3 მოღალუ რე, თის ხვალე „ინტერი“ (18) დო „იუვენტუსი“ (27) აწმულუანა. კლუბის 5-შა აფჷ მოგებული იტალიაშ თასი დო იტალიაშ სუპერთასი 6_შა. უეფა-შ ევროპაშ ლიგა აკა შხუ ნირზი რე, ნამუთ კლუბის ვა მოუგებჷნ. თე ტურნირს გვერდფინალეფშე ბუნაქ 2-შა მახორცქჷ, 1972 დო 2002 წანეფს.
„მილანიშ“ ოდინოხოლენე აკოხვალამეფი სან-სიროს იმანჯებუ, ნამუსჷთ „მილანი“ „ინტერწკჷმა“ ირთუნს. სან-სირო არძოშე დიდი სტადიონი რე იტალიას (ნტირა: 80 074). კლუბიშ მინჯე იტალიაშ პრემიერ-მინისტრი სილვიო ბერლუსკონი რე, ოდო ვიცე-პრეზიდენტი - ადრიანო გალიანი. პრეზიდენტიშ პოსტი თეჟამო დუდიშული რე.
აკოდგინალუა
2012 წანაშ 26 ქირსეთუთაშო
იჯარათ ულირი მობურთეეფი
(„ტორინოს“ 2012 წანაშ 30 მანგიშახ) („გუბიოს“ 2012 წანაშ 30 მანგიშახ) („ლეკოს“ 2012 წანაშ 30 მანგიშახ) („ხეტაფეს“ 2012 წანაშ 30 მანგიშახ) („ესპანიოლს“ 2012 წანაშ 30 მანგიშახ) („პალერმოს“ 2012 წანაშ 30 მანგიშახ) („პესკარას“ 2012 წანაშ 30 მანგიშახ) („ფოჯას“ 2012 წანაშ 30 მანგიშახ) („სერენიოს“ 2012 წანაშ 30 მანგიშახ) („გროსეტოს“ 2012 წანაშ 30 მანგიშახ) („მონცას“ 2011 წანაშ 30 მანგიშახ) („კროჩიატი ნოჩეტოს“ 2011 წანაშ 30 მანგიშახ) („საჩილეზეს“ 2011 წანაშ 30 მანგიშახ) („ლ'აკვილაში“ 2011 წანაშ 30 მანგიშახ) („ეუპენს“ 2011 წანაშ 30 მანგიშახ) („პავიას“ 2011 წანაშ 30 მანგიშახ) („ბოლონიას“ 2011 წანაშ 30 მანგიშახ)
(„ფანოს“ 2011 წანაშ 30 მანგიშახ) („ტრიესტინას“ 2011 წანაშ 30 მანგიშახ) („ექსტრამადურას“ 2011 წანაშ 30 მანგიშახ) („პოგიბონსის“ 2011 წანაშ 30 მანგიშახ) („პარტიზანს“ 2011 წანაშ 30 მანგიშახ) („სენტ-ეტიენს“ 2011 წანაშ 30 მანგიშახ) („პადოვას“ 2011 წანაშ 30 მანგიშახ) („პრატოს“ 2011 წანაშ 30 მანგიშახ) („ჯენოას“ 2012 წანაშ მანგიშახ) („ჯენოას“ 2012 წანაშ 30 მანგიშახ) („ტორინოს“ 2012 წანაშ 30 მანგიშახ) („ტორინოს“ 2012 წანაშ 30 მანგიშახ) („ჯენოას“ 2012 წანაშ 30 მანგიშახ)
ახალნორდეფი
პრიმავერაშ დო ახალნორდული ბუნეფიშ ოძირაფალო ქოძირით მილანი პრიმავერა (ოკუჩხბურთე კლუბი).
საუჯგუშო ბომბარდირეფი
thumb|right|200px|გუნარ ნორდალი
კაპიტანეფი
thumb|180px|right|[[პაოლო მალდინი – მილანიშ კაპიტანი 1997–2009 წანეფს]]
სპონსორეფი
„მილანიშ“ სპონსორეფიშ ოფიციალური ერკებული.
კლუბიშ პრეზიდენტეფი
250px|thumb|right|[[სილვიო ბერლუსკონი მილანიშ პრეზიდენტი 1986 წანაშე ამუდღარშა.]]
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იტალიაშ ოკუჩხბურთე კლუბეფი კატეგორია:მილანი (ოკუჩხბურთე კლუბი)