cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ვენეციაშ აკადემიაშ გალერეა
thumb|[[ვიტრუვიანალი ქომოლკოჩი, ლეონარდო და ვინჩი.]] 200პქ|მინი|მარჯვნივ|გალერეაშ მინალი ვენეციაშ აკადემიაშ გალერეა (L'Accademia di Belle Arti di Venezia, ვენეციას უბრალოთ ჩინებული მუჭოთ Accademia), 1800 წანაშა პერიოდიშ ხელუანობაშ გალერეა ვენეციას, იტალია. ოსხირქ იჸუ ინორღვაფილქ 1807 წანას. გალერეაშ კოლექცია იქიმინუდუ ვენეციაშ ნატიფი ხელუანობაშ აკადემიაშ დორცხუაფაშ (1750) უკული, აკადემიაშ ორგანიზატორეფოშ ჯ. ბ. პიაცეტაშ დო ჯოვანი ბატისტა ტიეპოლოშ ინიციატივათ.
გალერეას წჷმორინაფილი რე იტალიაშ XIV-XVIII ოშწანურეფიშ დო გჷშაკერძაფილო ვენეციური სკოლაშ ხანტურობა (ჯაკოპო, ჯენტილე დო ჯოვანი ბელინეფი, ვიტორე კარპაჩო, ჯორჯონე, ტიციანი, პაოლო ვერონეზე, ჯაკოპო ტინტორეტო, ჯაკოპო ბასანო დო შხვა).
ლიტერატურა
კატეგორია:ვენეცია კატეგორია:იტალიაშ მუზეუმეფი
ადრიატიკაშ ზუღა
მინი|ადრიატიკაშ ზუღაშ რუკა ადრიატიკაშ, ვარა ადრიაშ ზუღა — გვერდო ინოკილერი ზუღა, წჷმარინუანს სქირონაშქა ზუღაშ ნორთის. აშახვილჷ აპენინიშ დო ბალკნაეთიშ ჩქონეფს შქას. ორხველჷ გეჸვენჯ ქიანეფს: იტალია, სლოვენია, ხორვატია, მონტენეგრო, ალბანეთი.
ფართობი-144000 კმ2, მაქსიმალური სიტომბა — 1230 მ. წყარიშ ტემპერატურა მარაშინათუთას +24-26Co, ფურთუთას +7-13 Co. ზუღაშ ჯიმუამობა რე 35-38 ‰.
რესურსეფი ინეტრნეტის
კატეგორია:ზუღეფი სქირონაშქა ზუღას კატეგორია:ატლანტიშ ოკიანეშ ზუღეფი კატეგორია:ზუღეფი ანბანიშ მეჯინათ
კიტილიპიშ დეპარტამენტი
კიტილიპიშ დეპარტამენტი (Departamento Quitilipi) — დეპარტამენტი არგენტინას, ჩაკოშ პროვინციას.
არგენტინაშ სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფით, 2001 წანას დეპარტამენტიშ მახორობა 32 083 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 1 545 კმ² რე.
დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა კიტილიპი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ დეპარტამენტეფი
ჟან-პიერ პაპენი
ჟან-პიერ პაპენი (Jean-Pierre Papin; დ. ) — ფრანგი ოკუჩხბურთე მაწვართალი დო ჸოფილი მობურთე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგი კუჩხმობურთეეფი
ტომ კრუზი
ტომ კრუზი (Tom Cruise; დ. 3 კვირკვე, 1962) — ამერიკალი არტისტი დო პროდიუსერი. თინა რდჷ ნომინირაფილი სუმშახ ამერიკულ კინოაკადემია ოსკარს დო ეჭოფილი აფუ ჟირი ორქოშ გლობუსი. ტომ კრუზიშ როლეფშე ოშინალიე „ჭვემაშ კოჩი“, სოდეთ ილაჸაფჷ დასტინ ჰოფმანწკჷმა ართო.
რინაშ ორდოული წანეფი
ტომ კრუზიქ დებადჷ 1962 წანაშ 3 კვირკვეს, ნიუ-იორკის. ფანიას თინა რდჷ მასუმა სქუა. თის თაშნეშე ჸუნც 3 და. დიამუში რდჷ არტისტი, ოდო მუმა ინჟინერი. ოინალუშ შიბაშ ღანკით ფანია შხირას ითირანდჷ ოხორინალ აბანს. 14 წანაშ ხანს თის უკვე გჷმოთირელი აფუდჷ 15-შახ სკოლა. ბაღანობაშე გევითარჷ ართნერი სიმაღალაშ კომპლექსიქ. თინა სკოლას ირო მიოცადუდჷ უჩიებინუდუკო თიშე უდაბალაშ ბაღანეფწკჷმა, დაბალო ვეკლარჩქინელედუკონი. თე კომპლექსიშ გეშა თინა სპორტიშ მუსხირენი ბუნათ რდჷ დაკებული. გურაფა იშენდოიშენი ველშმალედჷ, თიშენ ნამდა, თეშნეშე მუჭოთ დიამუშისჷნ, აწუხენდჷ დისლეკსია. თე ლახალაქ თის თიშ უკულ გევითარჷ, მუთ თის აძვილეს მარძგვანი ხეთ ჭარუა, მუჟამცჷთ თინა მეკვარჩხანე რდჷნ. თე პრობლემეფწკჷმა რსხუაფათ თინა გეგნიჸონეს სპეც-კლასშა, მარა თინაქ თე ლახალაშე ვადოსქიდჷ დო დირთჷ საია კლასშა.
12 წანაშ ხანც, ფანია მუმაქ ქჷდიტუ დო ფანიაქ ძალამ მონკა ფინანსურ ჭიროთის ქენოლჷ. თიში დალეფი გურაფაშ თებაშ უკული, მუშენდეს, ფანიაშა მუშნალი გემშუღალუდესკონ.
ართ წანაშ განწხანც ტომი გილეშჷ ოშურიელე სემინარიეფშა, ოდო უკული საია კოლეჯშა მიშელჷ, სოდეთ ოკათუდჷ თეატრალურ დოდგუმეფს. წორას თაქ მეხვადჷ ნამდა თენა მუში საქვარი ორდუნ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1962
მაფშალია
left|thumb|200px|მაფშალია მაფშალია, იადონი (Luscinia) — ბაღირეშობურეფიშ რანწკიშ ფურინჯეფიშ გვარი. საქორთუოს ხე მაფშალიაშ 2 გვარობა; რჩქვანელობური მაფშალიაშ რსხული 160-190 მმ სიგჷრძაში რე, წონა - 25 გრამშახ. გოფაჩილიე ბჟაეიოლ ევროპას დო ბჟადალ ციმბირს. საქორთუოს ხვალე გჷნოფურინუაშ პერიოდის (პირელი-მესის დო ქირსეთუთას) მუთმოფხვადჷნა. ობჟათური მაფშალია მაგვაჯე გჷნმოფურინე მაფურინჯე რე. გოფაჩილი რე ბჟადალ დო ობჟათე ევროპას, ოორუე-ბჟაეაიოლ აფრიკას დო წიმი დო შქა აზიას. საქორთუოს პირელშე ეკენიაშა მუთმოფხვადჷნა. მაფშალია ხე ქვერჩხონს, წყურგილ-ღალუეფს, წყარმალუეფიშ წყარპიჯის, ტყაპიჯის, გვალაშ კართეფს დო ბაღეფს; უჸორს წყარიშ სიარხოვე. მესიშ ბოლოს სქჷნს 4-5 მარქვალიას, მოკუხაფა 2 მარაშახ იგჷნძორებუ. ჭკომუნს ჭანდეფს, ძალამი მერკეთ კენკრას. მაფშალია არძოშე უჯგუში მოღურჭულე მაფურინჯე რე.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბაღირეშობურეფი კატეგორია:ფურინჯეფიშ გვარობეფი
ახალი ათონი
ახალი ათონი (აფხ. Афон Ҿыц) — ნოღა დო ზუღაპიჯიშ კლიმატური კურორტი საქორთუოს, აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკშ გუდაუთაშ მუნიციპალიტეტის, ოწოხოლენი ფსირცხა.
ნოღათ გჷმაცხადეს 1987 წანას. მახორობა 4,3 ვითოში (1989 წ.). ნოღა იდვალუაფუ უჩა ზუღაშ პიჯის, გვალეფიშ ობჟათე კართეეფს. სოხუმიშე 18 კილომეტრით რე დაშორებული. 1875 წანას ახალ ათონიშ ხოლოს, ჯვეში ანაკოფიაშ აბანს დირცხუ ახალი ათონიშ მონასტერქ (თაჸურეშე მოურს ნოღაშ ჯოხო). ივერიაშ გვალაშ დუდის მუკოსკილადირი რე ანტიკური ოხვამეშ დო ჯვეში ჯიხაშ ნანწყუალეფი. კინ თი გვალაშ ქვინჯიწკჷმა რე ახალი ათონიშ კარსტული ფოთქვეფი, ნამუთ რე მასობური ტურიზმიშ ობიექტი. თაშნეშე თაქ რე აკანრქჩინელობაშ მუზეუმი.
ნაკრაშ თემი
ნაკრაშ თემი (ნაკრაშ ადმინისტრაციული ართული) — თემი ჟიმოლენ შონეს, მესტიაშ მუნიციპალიტეტის, აკმაართიანენს 11 ოფუტეს: ნაკრა (თემიშ ცენტრი), ანილი, თავრალი, კვიცანი, კიჩხულდაში, ლაშხრაში, ლაწომბა, ლენკვაში, ჩუბარი, ცალერი, ხერხვაში.
ფლორიდა
ფლორიდა (ინგლ. Florida, Fl) — შტატი ააშ-ს, იდვალუაფუ ობჟათე ატლანტიკურ რეგიონს. ხუან პონსე დე ლეონშე იჸუ მეგორაფილქ ნებაშ მარას (ესპ. Pascua Florida), ჯოხოქით თაჸურეშე გიადჷ. ფლორიდაქ დირსხუ 1513 წანას ესპანეთიშ მართუალობაშ თუდო, 1763 – გინაჩჷ ინგლისის, 1783 – დირთინუ ესპანეთიქ. 1819 წანას თინაქ ნაჸიდერქ იჸუ ესპანეთიშე 5 მლნ დოლარო. 1821-შე ააშ-იშ ტერიტორია რე, 1845-შე - შტატი. 1861-1868 წანეფს რდჷ კონფედერაციაშ აკოდგინალუას.
რელიგიური აკოდგინალუა
2000 წანაშ მუნაჩამეფით ფლორიდაშ მახორობაშ უმენტაში ნორთი რე კათოლიკე, ევანგელისტი დო მეინსტრიმული პროტესტანტეფი. თექ ხოლო რე ძამი დიდი ურიული დიასპორათ, ნამჷთ ოხორანს ჯინჯიერო ობჟათე ფლორიდას. მახორობაშ რელიგიური აკოდგინალა პროცენტულო რე ათაში:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ააშ-იშ შტატეფი კატეგორია:ფლორიდა
კუმისი (ოშუმალი)
thumb|230px|ცხენიშ ჭვალუა. [[ყირგიზეთი]] thumb|Kumys|230px|ყუმისი კუმისი შხირას ყუმისი (თურქმანული ნინეფშე: ҡымыҙ; қымыз; кымыз; кымыс; kımız) — ცხენიშ ვარდა არქლემიშ ფუნაფილი (დო ვართ ეფუნაფილი) ბჟაშე ზადილი ოშუმალი. მაართათ კუმისიშ ზადუა დიჭყეს ყაზახეთიშ დო მონღოლეთიშ სტეპიშ კათეფქ ენეოლითიშ პერიოდის (5500 წანაშ კინოხ). მოგვალრზენეფი ჩუანდეს კუმისიშ ზადუაშ ტექნოლოგიას ოშწანურეფიშ გოძვენას. ჰეროდოტეშ წყუეფიშ მეჯინათ, სკვითეფს თეშ ოშკურუდეს „ინფორმაციაშ გოჟონუაში“, ნაჷ-და თინეფი თოლსინთეს უდინუანდეს თი ადამიერს, მისთ რეცეპტი უჩქუდუნ. რჩქვანელობურ, კუმისი იკათუანს 0,2%-შე 2,5%-შახ ეთილიშ სპირტის. მანგარი ნატურალური კუმისი (ხვალე ფაშატიშ ბჯაშე კეთებული) შილებე 4,5%-შახ სპირტის იკათუანს. .
სქოლიო
კატეგორია:ბჟაშ ნაწარმი კატეგორია:ბჟაეიოლური საგესკუ კატეგორია:ალკოჰოლური ოშუმალეფი
იოჰანეს დიდერიკ ვან-დერ-ვაალსი
იოჰანეს დიდერიკ ვან-დერ-ვაალსი (ნიდერლ. Johannes Diderik van der Waals; დ. 23 გერგობათუთა, 1837, ლეიდენი, ნიდერლანდეფი — ღ. 8 მელახი, 1923, ამსტერდამი, ნიდერლანდეფი) — ნიდერლანდარი ფიზიკოსი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ფიზიკაშ დარგის 1910 წანას. უმოსო ხანდენდჷ თეორიულ ფიზიკას დო თერმოდინამიკას. რდჷ ამსტერდამიშ უნივერსიტეტიშ პროფესორი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნიდერლანდარეფი კატეგორია:ნიდერლანდარი ფიზიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნიდერლანდარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1837 კატეგორია:ნაღურა 1923
ჯვ. წ. 699
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 699 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
თანგი:ინდოეთიშ უდიდაში ნოღეფი
კატეგორია:სანავიგაციო თარგეფი:ინდოეთი
დოროთი ჰოჯკინი
დოროთი მერი კროუფუტ ჰოჯკინი (ინგლ. Dorothy Mary Crowfoot Hodgkin; დ. 12 მესი, 1910, კაირო, ეგვიპტე — ღ. 29 კვირკვე, 1994, ილმინგტონი, უორიკშირი, ინგლისი) — ინგლისარი ქიმიკოსი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ქიმიაშ დარგის 1964 წანას. დოროთი ჰოჯკინიშ მენცარულ რკვიებეფქ შელებუ რენტგენული კრისტალოგრაფიაშ ტექნიკაშ გოვითარაფა, ბიომოლეკულეფიშ სტრუქტურაშ დაგურაფალო. დოროთი ჰოჯკინქ გიმირკვიუ პენიცილინიშ, ვიტამინი B12-შ დო ინსულინიშ ქიმიური სტრუქტურა. ჰოჯკინი გურაფულენდჷ ქიმიას ოქსფორდიშ სომერვილიშ კოლეჯის, უკულ გურაფა გაგინძორჷ კემბრიჯიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია ჯონ დესმონდ ბერნალიშ ხემანჯღვერობათ. დოროთი ჰოჯკინი რდჷ ლონდონიშ ომაფე საზოგადოებაშ, ევროპაშ მოლეკულური ბიოლოგიაშ ორგანიზაციაშ (EMBO), ამერიკაშ მენცარობაშ დო ხელუანობაშ აკადემიაშ მაკათური. 1970-1988 წანეფს დოროთი ჰოჯკინი რდჷ ბრისტოლიშ უნივერსიტეტიშ კანცლერი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი ქიმიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ინგლისარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ქიმიაშ დარგის კატეგორია:დუნაბადი 1910 კატეგორია:ნაღურა 1994
ჩეშმა
ჩეშმა რე წყარმალუ ხორვატიას, ლონია-ტრებეჟიშ კვარჩხან ნადუ. სიგინძა 106 კმ. აუზიშ ფართი 3,253 კვ.კმ.
ლომამიშ პროვინცია
ლომამიშ პროვინცია (Lomami) — კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პროვინცია, ნამუთ ქიანაშ ცენტრის იდვალუაფუ.
გეოგრაფია
2005 წანაშ საკონსტიტუციო რეფორმაშახ ლომამიშ პროვინცია რდჷ ჸოფილი ბჟაეიოლ კასაიშ პროვინციაშ ნორთი. ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოღა კაბინდა. პროვინციაშ ტერიტორიას მეურს წყარმალუ ლომამი.
მახორობა
პროვინციაშ მახორობა — 2 048 839 ადამიერი (2005 წანა). პროვინციას ოხორანს სუმი ეთნიკური ბუნა — სონგიე, კანიოკი დო ლუბა.
სქოლიო
კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პროვინციეფი
სტივენ სპილბერგიშ ფილმოგრაფია
სტივენ სპილბერგიშ ფილმოგრაფია იკათუანს თიშე გინოღალირ ფილმეფს, ხოლო ფილმეფს, ნამუსჷთ სპილბერგიქ აკათჷ მუჭოთ პროდიუსერქ, სცენარისტიქ ვარდა არტისტიქ.
კატეგორია:სტივენ სპილბერგი სპილბერგი
მაჭახელისწყალი
მაჭახელისწყალი — წყარმალუ ხელვაჩაურიშ მუნიციპალიტეტის, ოდუდე უღჷ თურქეთის, შავშეთიშ ქჷნდჷრიშ ობჟათე კართეს, ზუღაშ დონეშე 2285 მ. აკათუ წყარმალუ ჭოროხის მარძგვანშე ოფუტე მაჭახლისპირწკჷმა. სიგჷრძა 37 კმ, ღანჩოშ ფართობი 369 კმ2. ეთმიჯუმუაფუ ჭვემაშ, თირიშ დო დიხაშთუდონი წყარით. წყარალა უჩქჷ აფუნს, წყარმოლაფა - დამორჩილს, წყარმარჩხობა - ზოთონჯის. ოშქაშე წანური ხარჯი აკაკათაფუწკჷმა 20,8 მ3/წმ.
ლიტერატურა
კატეგორია:აჭარაშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ წყარმალუეფი
აჭავჭარა
აჭავჭარა (აჩაშვჩარა) — ჸალაიბონი ბზიფიშ ქჷნდჷრს, ზუღაშ დონეშე 1795 მ. გინაულარი წყარმალუ ბჟადალი გუმისთაშ ლეხერშე ბზიფიშ ლეხერშა.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქორთუოშ ჸალაიბონეფი
ჯვ. წ. 700
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 700 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
არაბული ნინა
არაბული ნინა — არაბეფიშ ოდაბადური ნინა. არაბული რე აფრაზიული ფანიაშ სემიტური ბუნაშ ნინა. რე მუსლიმეფიშ საკულტო ნინა.
სტატუსი
ოფიციალური ნინა:
ნინაშ ტერიტორია:
ეგვიპტე, ალჟირი, მაროკო, ერაყი, საუდიშ არაბეთი, სუდანი, იემენი, სირია
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არაბული ნინა კატეგორია:სემიტური ნინეფი კატეგორია:არაბისტიკა
მაროკო
მაროკო (المغرب ალ-მაღრიბი — „ბჟადალი“, თაშნეშე მაღრიბ ალ-აკსა — „შორიშიანი ბჟადალი“, ბერბ. Lmaɣrib ), ედომუშამი ოფიციალური ჯოხოდვალა — მაროკოშ ომაფე (المملكة المغربية ალ-მამლიაკა ალ-მაღრიბია, ბერბ.  Tagldit n Lmaɣrib, ტამაზიხტი (მუჭოთ ართ-ართი ბერბერულ ნინეფშე) 130px) — სახენწჷფო ოორუე აფრიკას.
მაროკო ასე აკა აფრიკული ქიანა რე, ნამუთ ვაკათუ აფრიკაშ რსხუს (რსხუშე გიშართჷ 1984 წანას). მარა თე სახენწჷფო მიშმურს არაბული ქიანეფიშ ლიგაშა, არაბეთიშ მაღრიბიშ რსხუშა, ისლამიშ წორომაჸალობაშ ორგანიზაციაშა, ფრანკოფონიაშა, სქირონაშქაზუღური დიალოგიშ ბუნაშა, ბუნა 77-შა.
გეოგრაფია
thumb|left|[[ატლასიშ გვალეფი|ატლასიშ გვალა მაროკოშ ცენტრალურ ნორთის]] მაროკოშ ომაფე მაღრიბიშ რეგიონშა (ოორუე აფრიკა) მიშმალი არძოშე ბჟადალშე მადვალუ ქიანა რე. ქიანას ჟირჸურე ომძღჷ სქირონაშქა ზუღა დო ატლანტიშ ოკიანე, კონტინენტიშჸურე კირდეამი გვალეფი. მაროკოშ მახურგე ქიანეფი რე: ალჟირი, ბჟადალი საჰარა. ფართობი: 446 550 კვ.კმ.
მაროკო გვალამი ქიანა რე. ობჟათე-ბჟადალშე ოორუე-ბჟაეიოლშა გინოზინდილი რე ატლასიშ გვალეფი (ზურგა 4165 მეტრაშახ). ქიანაშ ბჟადალ დო ოორუე-ბჟაეიოლ ნორთეფს რზენეფი დო პლატოეფი რე. ობჟათეშე დო ობჟათე-ბჟაეიოლშე - საჰარაშ ქვიშამი დო ქუამი ტიოზეფი. სასარგებელო დინოხურიშეფშე მიპალუაფუ ფოსფორიტეფი, რკინაშ, ტყვიაშ, თუთიაშ, მანგანუმიშ, კობალტიშ, ლინჯიშ მადანი, ქუანოშქერი, მარმარილო დო შხვა.
ჰავა
ჰავა ქიანაშ უმენტაშ ნორთის სუბტროპიკული რე, სქირონაშქა ზუღაშ ოორუეშე. ზარხული სქირე უჩქჷ, ზოთონჯი - ლამე, ლექინი. კვირკვეშ ოშქაშე ტემპერატურა 24-28, ღურთუთაშ - 10-12. წყარპიჯშე მოშორაფათ, გიშაკერძაფილო გვალეფიშ დინოხოლენ რზენეფს, ჰავა უმოს კონტინენტური რე. გვალას დოხოლაფირო 100 დღა წანმოწანას ჸინუეფი რე. მაროკოშ ობჟათე დო ობჟათე-ბჟაეიოლ ნორთის ჰავა ჩხე რე. ნოლექეფი ქიანაშ ოორუე ნორთის დო გვალას დოხოლაფირო 1000 მმ წანმოწანას, ობჟათეშე - 200 მმ-შე მერკე.
სქოლიო
კატეგორია:არაბულნინამი ქიანეფი კატეგორია:ფრანგულნინამი ქიანეფი კატეგორია:კონსტიტუციური მონარქიეფი კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი
სტეფანწმინდა
სტეფანწმინდა (ჸოფილი ყაზბეგი) — დაბა საქორთუოს, ყაზბეგიშ მუნიციპალიტეტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი, ისტორიული ხევიშ დო სტეფანწმინდაშ დო ხევიშ ეპარქიაშ ცენტრი. დაბას რე ადმინისტრაციული, კულტურაშ, გონათუაშ დო ჭყანთხილუაშ დჷნაწესებუეფი, მორჩილი ოწარმეეფი, ოსუმარეეფი.
სტეფანწმინდას დუდს გიორე გერგეტიშ სუმელაშ ოხვამე.
სქოლიო
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთიშ აკანიშ დაბეფი კატეგორია:ყაზბეგიშ მუნიციპალიტეტი
ოორუე კავკაციაშ გვალარეფიშ რესპუბლიკა
ოორუე კავკაციაშ გვალარეფიშ რესპუბლიკა ჯოხოდჷ მელენკავკაციას რსებულ რესპუბლიკას, ნამუთ აკიქიმინჷ რუსეთიშ გჷმათუთაშ რევოლუციაშ უკულ მალას ანექსირაფილქ იჸუ რუსული ჭითა ჯარეფიშით. თე რესპუბლიკაქ გიზიარჷ საქორთუოშ ჭარა დო თე ჟირ ქიანაშ ეჭოფუაშ უკული თინეფქ გეართიანეს კავკაციაშ სხუნუეფიშ სოციალისტურ რესპუბლიკას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ისტორიული სახენწჷფოეფი კატეგორია:ოორუე კავკაციაშ ისტორია
ები კორნიში
ები კორნიში (Abbie Cornish; 7 მარაშინათუთა, 1982) — ავსტრალიარი კინო დო ტელეარტისტი. მეღებული აფუ ავსტრალიაშ ფილმიშ ინსტიტუტიშ შხვადოშხვა ჯილდოეფი. ოერეფოშქაშე ასპარეზის ჯოხო მიპალჷ 2009 წანაშ ფილმით „კაკაჩია მურიცხი“.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ავსტრალიარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1982
კა'პეზარო
კა' პეზარო (იტალიურო Ca' Pesaro) — პომპეზური ბაროკოშ სტილიშ დოხორე ვენეციას, სანტა-კროჩეშ რაიონს, დიდ არხის.
შენობაშ დუდშეიანი პროექტი ორხველჷ არქიტექტორ ბალდასარ ლონგენას (XVII ოშწანურა), კიდანჯალა გასურუ ჯან-ანტონიო გასპარიქ 1710 წანას. სჷმეტეფიშ სიმიარე კონტრასტული რე ლონგენაშ ალაზიმაფათ ელეგანტური კა' რეცონიკოშ დოხორეშე. თეჟამო შენობას ვენეციაშ ალმახანური ხელუანობაშ მუზეუმი რე დვალირი. ნამუსჷთ იჩუალუაფუ კლიმტიშ, ბონარიშ, შაგალიშ, კანდინსკიშ, კლეეშ, რუალიშ, მატისიშ, მურიშ, მორანდიშ დო შხვეფიშ ნახანდეფი.
მაკედონია (საბერძნეთი)
მაკედონია  (Μακεδονία) — საბერძნეთიშ გეოგრაფიული დო ისტორიულ-გეოგრაფიული აკანი, ნამუთ ობჟათე-ბჟაეიოლი ევროპას იდვალუაფჷ. მაკედონია უდიდაში დო მახორობაშ მუდანობაშ მეჯინათ მაჟირა რეგიონი რე საბერძნეთის. მაკედონიაშა დო ბჟადალი თრაკიაშა ვაფორმალურო შხირას ოორუე საბერძნეთი უჯოხონა.
1916
დღახუეფი
კატეგორია:
მაკედონია (საბერძნეთი)
სქოლიო
კატეგორია:საბერძნეთიშ გეოგრაფია კატეგორია:საბერძნეთიშ რეგიონეფი კატეგორია:საბერძნეთიშ პოლიტიკა კატეგორია:მაკედონია (საბერძნეთი)
ოვიდიუ ჰაცეგანი
ოვიდიუ ჰაცეგანი (Ovidiu Alin Hațegan; 17 კვირკვე 1980, არადი, რუმინეთი) — რუმინალი ოკუჩხბურთე არბიტრი. 2005 წანაშე რუმინეთიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატიშ მატჩეფს ონინალჷ. 2008] წანაშ ფიფაშ არბიტრიშ სტატუსი უღუ. მაართა სპეციალობათ — ექიმი რე, სამედიცინო უნივერსიტეტი აფჷ თებული.
სქოლიო
კატეგორია:დუნაბადი 1980 კატეგორია:რუმინეთიშ ოკუჩხბურთე არბიტრეფი
ჯუზეპე ჯუდიჩე
ჯუზეპე ჯუდიჩე მილანარი ( ღ.  1646, კონსტანტინოპოლი),  პატრი, თეატინარეფიშ საჯიმალოშ მაკათური, მისიონერი.
1631 არქანჯელო ლამბერტიწკჷმა ართო ქართლშა, გორშა, ქომორთჷ. 1633 ჟირხოლოქ ახალციხეშ დო გურიაშ გულათ სამარგალოშა ინილჷ. თაქ დიჭყჷ ჯუდიჩექ ომისიონერე საქვარუა, გურაფულენდჷ მარგალურ ნინას დო ექიმიშ საქვარუას მეჸუნდჷ. ლევან II დადიანიშ დავალებათ ჯუდიჩექ 1643 რომშა პაპ ინოკენტი X-შა დინილჷ სარწუმობურ-პოლიტიკური სიხოლაშ გონძალიარაფაშ ღანკით. დორთაბორჯის ალმაშარეეფწკჷმა ართო ოსმალეთის ჭკორო ქენოლჷ დო თექინეშეს დოღურჷ.
სამარგალოს რინაშ პერიოდის აკადგინჷ რელაციონეფი დო რომშა მიდაჯღონჷ. ლამბერტიშ „სამარგალოშ ეჭარუაწკჷმა“ ართო ჯუდიჩეშ ჭარილეფი ქვერსემი ძივთუან წყუ რე XVII ოშწანურაშ სამარგალოშ დო საართოთ საქორთუოშ პოლიტიკური, ეკონომიკური დო კულტურაშ ისტორიაშ დაგურაფალო.
ლიტერატურა
კატეგორია:იტალიარეფი კატეგორია:იტალიარი მისიონერეფი კატეგორია:თეატინარეფი
ოსკარი
* კატეგორია:კინემატოგრაფიული ჯილდოეფი
პულკე
პულკე, ვარდა ოქტლი (pulque, octli) — მექსიკური ტრადიციული ალკოჰოლური ოშუმალი აგავაშ ვარდა მაგეიშ ფერმენტირაფილი წვენშე (Agave salmiana). ღვინიშობურო, პულკე ხოლო მიღებუაფუ ფერმენტაციათ დო ვართ დისტილაციათ. სიმანგარე — 6%-შე 18%-შახ.
თაშნეშე ქოძირით
კატეგორია:ალკოჰოლური ოშუმალეფი კატეგორია:აცტეკეფი კატეგორია:მექსიკური საგესკუ
პედრო-ვისენტე-მალდონადოშ კანტონი
პედრო-ვისენტე-მალდონადოშ კანტონი (Cantón Pedro Vicente Maldonado) — კანტონი ეკვადორს, პიჩინჩაშ პროვინციას. ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა პედრო-ვისენტე-მალდონადო. 2001 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 9 965 ადამიერს აკმადგინანდჷ.
სქოლიო
კატეგორია:ეკვადორიშ კანტონეფი
ჯვ. წ. 701
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 701 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
უნა (სავა)
უნა რე წყარმალუ ბოსნია დო ჰერცეგოვინაშ დო ხორვატიაშ შქას, სავაშ ნადუ. სიგინძა 212 კმ. აუზიშ ფართი 10.200 კვ.კმ. ათავრეშე 8.080 კმ² ბოსნია დო ჰერცეგოვინას დო 2.120 კმ² ხორვატიას რე.
ჰერეფი
250px|thumb|მუსულმანი ინგილო ჰერეფი, ინგილოეფი — ქორთუეფიშ ეთნოგრაფიული ბუნა. ოხორანა ისტორიული ჰერეთიშ ტერიტორიას. თე მუხური ასე აზერბაიჯანიშ რესპუბლიკაშ აკოდგინალუაშა მიშმურს დო იკათუანს სუმ რაიონს: ბელაქანიშ, ზაქათალაშ დო კახიშ რაიონეფს. კახიშ რაიონს მახორუ ინგილოეფქ ქეიტის ქირსიანული რწუმა, დოსქილადირ ჟირ რაიონს მახორუ ინგილოეფქ — გემუსულმანეს. გომუსულმანაფირ ქორთუს „იანგილოს“ უძახჷდეს, მუდგა თურქულო „ახალ მორჯულებურს“ შანენს. თაჸურეშე მოურს ჯოხოეფი „ინგილო“ დო „საინგილო“. ინგილოეფი რაგადანა ქორთულ ნინაშ ინგილოურ დიალექტიშა, ნამუთ ხოლოს გერე კახურ-ქიზიყურწკჷმა, თაშ ხოლო ფერეიდანალი ქორთუეფიშ რაგადიწკჷმა.
აზერბაიჯანიშ ქორთუ მახორობაშ გოდიდაფაშ დინამიკა
ოფუტე ალიბეილი (თურქულო Əlibəyli), რე კახიშ სახენწჷფო ქორთული დრამატული თეატრი. 2009 წანას, დოკუმენტური კინო „ინგილოეფი“ გინიღეს, ნამუთ ეთმოხანტჷნდჷ „ინგილოეფიშ“ ისტორიას, კულტურას, ტრადიციეფს. კინო გინიღჷ „აზერბაიჯანფილმიქ“ (თურქულო Azerbaijanfilm).
სქოლიო
კატეგორია:ქორთუეფი კატეგორია:ეთნოგრაფია
ბუდაპეშტი
ბუდაპეშტი (უნგრ. Budapest) — უნგრეთიშ ნანანოღა დო ქიანაშ თარი პოლიტიკური, ინდუსტრიული, კომერციული დო ოტრანსპორტე ცენტრი. ასე 1.7 მილიონშე უმოსი ადამიერი ოხორანს, მუთ 80-იანი წანეფიშ კონკაშ უკულიანი (2.07 მლნ.) დოლაფაშ შედეგი რე. 1873 წანას მარძგვანი წყარპიჯის ბუდაშ (გერმ. ოფენი) დო ობუდაშ (ჯვეში ბუდა ვარდა ალტ-ოფენი) ესვარუათ პეშტწკჷმა კვარჩხანი (ბჟაეი.) წყარპიჯის. ბუდაპეშტიქ აკა ნოღათ გჷნირთჷ, ნამუთ წყ. დუნაიშ ჟირხოლო წყარმალუს იდვალუაფუნ. ნოღა ევრორსხუშ სიდიდათ მაამშვა ნოღა რე.
გაგიდა (წყარმალუ)
გაგიდა — წყარმალუ აფხაზეთიშ ავტონომიურ რესპუბლიკას, გალიშ მუნიციპალიტეტის, სამურზაყანოშ რზენს. გაგიდა რჩქინდუ წყარმალუეფიშ, ხუმუშკურიშ დო კირიშ აკოართაფათ; სიგირძა რე 6,3 კმ, ღანჩოშ ფართობი 270 კმ2. გაგიდა მიშმაკათუ უჩა ზუღას ოფუტე გაგიდაწკჷმა. ეთმიჯუმუაფუ ჭვემაშ წყარით. გაგიდაშ თარი ნადუეფი რე: ოჯგორა (მარძგვანშე) დო ოკვინორე (კვარჩხანშე).
ლიტერატურა
კატეგორია:აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ წყარმალუეფი
სან-ფერნანდოშ დეპარტამენტი
სან-ფერნანდოშ დეპარტამენტი (Departamento San Fernando) — დეპარტამენტი არგენტინას, ჩაკოშ პროვინციას.
არგენტინაშ სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფით, 2001 წანას დეპარტამენტიშ მახორობა 365 637 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 3 489 კმ² რე.
დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა რესისტენსია.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ დეპარტამენტეფი
ჰენრი ადამსი
ჰენრი ბრუკს ადამსი (ინგლ. Henry Brooks Adams; დ. 16 ფურთუთა, 1838, ბოსტონი, მასაჩუსეტსი - ღ. 27 მელახი, 1918, ვაშინგტონი) — ამერიკალი ჭარუ დო ისტორიკოსი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ისტორიკოსეფი კატეგორია:ამერიკალი ჭარუეფი კატეგორია:დუნაბადი 1838 კატეგორია:ნაღურა 1918
იუნას ერიქსონი
კატეგორია:დუნაბადი 1974 კატეგორია:შვედეთიშ ოკუჩხბურთე არბიტრეფი
ბადიში
ბადიში (ჭიდილა) — ჸალაიბონი აჭარას, ხულოშ მუნიციპალიტეტის, მესხეთიშ ქჷნდჷრს. სიმაღალა 2372 მ. გოქუნილი რე სუბალპური დოლოეფით. ბადიშის გინმურს ჭიდილასწყალიშ (ბახვისწყალიშ ღანჩო) დო ნაღვარევისწყალიშ (აჭარისწყალიშ ღანჩო) ლეხერეფიშ მიმარსხუაფალი ოურემე შარა.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქორთუოშ ჸალაიბონეფი
ჯვ. წ. 702
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 702 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯეინ ოსტინი
ჯეინ ოსტინი (ინგლ. Jane Austen; დ. 16 ქირსეთუთა, 1775 - ღ. 18 კვირკვე, 1817) — ინგლისარი ჭარუ დო ნოველისტი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი ჭარუეფი კატეგორია:ინგლისარი ნოველისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1775 კატეგორია:ნაღურა 1817
აუგუსტუს დე მორგანი
აუგუსტუს დე მორგანი (ინგლ. Augustus De Morgan; დ. 27 მანგი, 1806, მადურაი, ბრიტანეთიშ ინდოეთი — ღ. 18 მელახი, 1871, ლონდონი, ინგლისი) — ბრიტანალი მათემატიკოსი დო ლოგიკოსი.
კუნტა ბიოგრაფია
აუგუსტუს დე მორგანიქ დებადჷ ბრიტანეთიშ ინდოეთიშ ნოღა მადურაის, 1806 წანაშ 27 მანგის. გურაფულენდჷ კემბრიჯიშ ტრინიტი-კოლეჯის, სოდეთ გეჩინებაფუ გიშარჩქინელი მენცარეფი: უილიამ უეველი დო ჯორჯ პიკოკი. გურაფაშ თებაშ უკული მუშენდჷ ლონდონიშ ოუნივერსიტეტე კოლეჯის, სოდეთ რდჷ მათემატიკაშ პროფესორი. დე მორგანიქ ლონდონიშ ოუნივერსიტეტე კოლეჯის იმუშუ 1866 წანაშა. აუგუსტუს დე მორგანიქ აკიმუშუ დე მორგანიშ კანონეფი, ხვარებაშა მიშეღჷ ტერმინი მათემატიკური ინდუქცია. დაინტერესებული რდჷ სპირიტუალიზმით ხოლო. აუგუსტუს დე მორგანიშ სკუა რდჷ შინელი ინგლისარი კერამიკოსი დო ნოველისტი უილიამ დე მორგანი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბრიტანალეფი კატეგორია:ბრიტანალი მათემატიკოსეფი კატეგორია:ბრიტანალი ლოგიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1806 კატეგორია:ნაღურა 1871
ორქოშ გლობუსი
ორქოშ გლობუსი (ინგლ. Golden Globe) — ამერიკული კინოპრემია, ნამუსთ ჰოლივუდიშ ურცხოური პრესაშ ასოციაცია აწესენს 1944 წანაშე კინო- დო ტელეფილმეფშო.
ლაურეატეფი
კატეგორია:კინემატოგრაფიული ჯილდოეფი კატეგორია:ორქოშ გლობუსი
მერისი (წყარმალუ)
მერისი , აკავრეთა — წყარმალუ აჭარას, ქედაშ მუნიციპალიტეტის. ოდუდე უღჷ შავშეთიშ ქჷნდჷრიშ ოორუე კართეს, ზუღაშ დონეშე 2236 მ. აკათუ წყარმალუ აჭარისწყალს დაბა ქედაშ გოხოლუას. სიგჷრძა 19 კმ, ღანჩოშ ფართობი 134 კმ2, ეთმიჯუმუაფუ ჭვემაშ, თირიშ დო დიხაშთუდონ წყარით. წყარალა უჩქჷ აფუნს, წყარმარჩხობა — ზარხულს დო ზოთონჯის. ოშქაშე წანური ხარჯი 6,86 მ3/წმ.
ლიტერატურა
კატეგორია:აჭარაშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ წყარმალუეფი
ჰაინრიხ ბიოლი
ჰაინრიხ თეოდორ ბიოლი (გერმ. Heinrich Theodor Böll; დ. 21 ქირსეთუთა, 1917, კელნი, პრუსიაშ ომაფე, გერმანიაშ იმპერია — ღ. 16 კვირკვე, 1985, კროიცაუ, გერმანია) — გერმანალი ჭარუ დო ნოველისტი, მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ უკულიან წანეფიშ არძაშე უმოსო ჩინებული დო პოპულარული გერმანალი ავტორი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ლიტერატურაშ დარგის 1972 წანას.
სერგეი კარასიოვი
მინი|250პქ|სერგეი კარასიოვი სერგეი გენადიშ სქი კარასიოვი (დ. 12 მანგი, 1979, მოსკოვი) — რუსი ოკუჩხბურთე არბიტრი, ჸოფილი მობურთე, მათხილე.
ვაიშაკჰა
ვაიშაკჰა (ჰინდი वैशाख), ვარდა ბაისაკჰა (ჰინდი बैसाख) — თუთა ინდუისტურ კალენდარს, ნეპალურ დო ბენგალურ კალენდარეფიშ მაართა თუთა. ინდოეთიშ ართამ ერუანულ კალენდარს ვაიშაკჰა წანაშ მაჟირა თუთა რე, ნამუთ იჭყაფუ 21 პირელს დო ითებუ 21 მესის. ვაიშაკჰას 31 დღა რე. მუჭოთ თუთაშ, თეშ ტამილურ რელიგიურ კალენდარი შ მეჯინათ ვაიშაკჰა რჩქვანელობურო იკოროცხუ წანმოწანაშ მაჩხორა თუთათ.
ვაიშაკჰაშ თუთაშ გოფშა თუთაშ დღას (ვაიშაკჰა-პურნიმა) ეიშანუაფუ ბუდჰა-პურნიმა, ვარდა ბუდა შაკიამუნიშ დაბადებაშ დღა. სინგალურ ნინაშა დღახუშ ჯოხოდვალა ირაგადუაფუ მუჭოთ ვესაკი, თუთა ვაიშაკჰაშ ჯოხოშ გეშა.
კატეგორია:ინდუისტური კალენდარიშ თუთეფი
ოორუე ამერიკაშ შილეფი
მარჯვნივ|250პქ თუდო მოჩამილი რე ოორუე ამერიკაშ საირქიანო დო ერუანული შილეფიშ გალერეა.
ცენტრალური ამერიკა
ოორუე ამერიკა კატეგორია:სახენწჷფო სიმბოლოეფი კატეგორია:მოსოფელიშ ქიანეფიშ შილეფი
დემონი
დემონეფი — ღორონთიერი რინუეფიშ გარკვიული ბუნა, შურეფი, ნამუეფსჷთ ღორონთეფშე ხვალე თი გინორთი უღჷნა, ნამჷ-და თინეფს მუჭოთ ღორონთეფს, ადამიერიშ მეჯინა ვა უღჷდეს. ჯვეშო ადამიერეფი ირნერი ორთაშობურ მოლინას, ნამუშ ენწყუმათ მუნეფს ვეშულებდესჷნ, დემონეფს მიოჭარანდეს. ჰომეროსიშ მეჯინათ, ირნერი ეუნწყუმუ, უგუგებუ დო მერეთი მოლინა „დემონური“ რე. დემონეფით რე გოფშა ედომუშამი ოქიანუ დო ადამიერეფიშ რინა. გარკვიული, გიშაკერზაფილი ხურგი დემონეფს, ღორონთეფს დო გერგეზეფს შქას ვა რდჷ. შხირას დემონეფი გარკვიული ხანიშ უკული მინშა ღორონთეფო გჷნმირთუდეს დო მინოთ, ღორონთეფით მინშა გერგეზეფო დო დემონეფო გჷნმირთუდეს.
ჰომეროსიშ მეჯინათ, დემონეფი უმოსო ნტერულო მეურენა ადამიერეფს. შხირას თინეფი ადამიერს გონებას მეთმუდინუანა, მინშა აჸვერენა დო შხვა. მოგვიანაფათ გიშმართჷნდეს, ჯგირი დო უბადო დემონეფს. ბერძენი იდეალისტი ფილოსოფოსეფიშ მონძღვარუაშ მეჯინათ, ირი ადამიერს ბადებაშე ღურაშახ დორხველი დემონი ჸუნს, ნამუთ თიშ ირნერ რინას დუდენს. უკული ბერძენეფს დემონეფი უჯოხოდეს მუდგაინ ჟიორთაშობურ ნძალეფშა, ნამუეფიშ კულტი ვა რდჷ. რომს დემონეფი გენიუსწკჷმა გამანგეს. ოლიმპიური რელიგიაშ გჷთორაგვაფაშ უკული ანდა კათას დემონეფიშ გეშა წჷმორინეფქ ქუდასქიდჷ. ქირსიანულ რელიგიაქ დემონეფი უბადო რინუთ მირჩქინჷ.
თაშნეშე ქოძირით
* * კატეგორია:მისტიკა
სიდრი
სიდრი|thumb|270px სიდრი (ფრანგ. cidre) — მორჩილალკოჰოლიანი (5-7%-იანი სპირტი) ხილკანკარანი ღვინი, ნამუსჷთ ღებულენა უშქურიშ წვენიშ ფუნაფათ (დო ვართ ეფუნაფათ). სიდრის უღუ უშქურიშ გემო დო არომატი, გოფშა რე ნოშქეროჟანგით. გიშმაშქვანა სუმი სახეშ სიდრის: გემუანს (იკათუანს 10 გ/ლ შანქარს), გვერდო სქირეს (5 გ/ლ) დო სქირეს (შანქარს ვეკათუანს). სიდრიშ ოდაბადე რე საფრანგეთი. თაშნეშე ზადჷნა ბელარუსის, უკრაინას დო ყაზახეთის.
კატეგორია:ალკოჰოლური ოშუმალეფი კატეგორია:ღვინეფი
კაშასა
thumb|220px|კაშასაშ ბოთილეფი კაშასა (cachaça) — მანგარი ალკოჰოლური ოშუმალი, ნამუთ შანქარიშ ლარჭემიშ სუფთა ექსტრაქტიშ დისტილაციათ მიღებუაფუ (შანქარიშ ლარჭემიშ ფუნაფილი წვენიშ მორთაფა). სიმანგარე — 39—40 გრადუსი.
კატეგორია:ალკოჰოლური ოშუმალეფი
ვუკა
ვუკა რე წყარმალუ ხორვატიას, დუნაიშ მარძგვან ნადუ. სიგინძა 112 კმ. აუზიშ ფართი 644 კვ.კმ. წყარმალუ მეურს სლავონიაშ რეგიონს. მიშმურს დუნაიშა ნოღა ვუკოვარს.
მენსფილდ-პარკი
მენსფილ-პარკი (ინგლ. Mansfield Park) — ინგლისარი ნოველისტიშ ჯეინ ოსტინიშ რომანი, გიშაშქუმალირ 1814 წანაშ კვირკვეშ თუთას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჯეინ ოსტინიშ რომანეფი
ქოთომი
ქოთომი — ქოთომიშნერეფიშ რანწკიშ ჸუდეშ ფურინჯი. მოურს ტყარი ბანკივური ქოთომშე. ოფუტე-ომეურნეობე ფურინჯეფს შქას ყუდეშ ქოთომი არძოშე გოფაჩილი რე. ქოთომს ამიარენა ხორციშო დო მარქვალშო, თეშ მოხ გჷმირინუანა ბურდღას დო გერმას. თარი პროდუქციაშ მეჯინათ ქოთომიშ ჯიშეფი ირთუ მემარქვალეთ, მემარქვალე-სახორცეთ, სახორცე-მემარქვალეთ დო სახორცეთ. თე გეჸვენჯოფეფიშ ჯიშეფს კონსტიტუციური დო ექსტერიერული მუშობურობეფი უღჷნა.
thumb|მეხოლაფირო 4 დღერი [[წიწილა]]
მემარქვალე ქოთომს გოვითარაფილი აფჷ ფურჩელიშობური თიკი, ნამუთ მაჟირა-მასუმა კიბირაშ უკული ელახ აფჷ გჷნოზირილი, ნინძგი ონდეთ მოღულე უღჷ.
ჸუდეშ ქოთომეფიშ ნინძგიშ ფერი მეხოლაფირო ართნერი რე, ბურდღაში - შხვადოშხვა.
ქოთომი რეპროდუქციაშო 5-6 თუთას ირდუ. მემარქვალე ჯიშეფიშ მარქვალისქუალა წანმოწანას 200-220 მარქვალი რე, სარეკორდო 365. ქოთომიშ მარქვალიშ ოშქაშე მასა 55-65 გრამი. ქოთომიშ მარქვალიშსქუალა დოხოლაფირო 10 წანაშახ იგჷნძორებუ.
თაშნეშე ქოძირით
კატეგორია:ქოთომიშნერეფი კატეგორია:ჸუდეშ ფურინჯეფი
ზურაბ ჭიაბერაშვილი
ზურაბ ჭიაბერაშვილი — ქორთუ პოლიტიკოსი დო დიპლომატი, საქორთუოშ პარლამენტიშ ართ-ართი მაკათური რე.
ფარიშ თემი
ფარიშ თემი (ფარიშ ადმინისტრაციული ართული) — თემი ჟიმოლენ შონეს, მესტიაშ მუნიციპალიტეტის, აკმაართიანენს 14 ოფუტეს: ფარი (თემიშ ცენტრი), ზაგარი, ჟიმოლენი ლუჰა, კაცხი, ლამხერი, ლაყვრი, სვიფი, ფალედი, თუდოლენი ლუჰა, ღეშდერი, ყვანა, ხოსრარი.
ზურაბ ჭიაბერაშვილი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
ფარიშ თემი
კატეგორია:მესტიაშ მუნიციპალიტეტიშ თემეფი კატეგორია:სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ თემეფი კატეგორია:საქორთუოშ თემეფი
უტარ-პრადეში
უტარ-პრადეში (उत्तर प्रदेश; اتر پردیش; Uttar Pradesh) — შტატი ინდოეთიშ ოორუეს. შტატიშ ნანანოღა — ლაქნაუ, უკაბეტაში ნოღა — კანპური. შხვა უკაბეტაში ნოღეფი — აგრა, ალიგარჰი, აიოდჰია, ვარანასი (ბენარესი), გორახპური, ალაჰაბადი. მახორობა 199 581 477 ადამიერი (1-ა აბანი შტატეფს შქას; 2011 წ.). "უტარი" ჰინდიშე გჷნოთანგუათ შანენს "ოორუეს"", "პრადეში" — "ოლქი", "ქიანა".
ალბორანიშ ზუღა
right|250px|thumb ალბორანიშ ზუღა — არძაშე ბჟადალური ზუღა სქირონაშქა ზუღას. აშახვილჷ გიბრალტარიშ საროტიშ წოხლე დო მუში სიგინძა დოხოლაფირო 400 კმ-ს ოჭირინდუანს, საიგანე სიგანა — 200 კმ-ს, ალბორანიშ ზუღაშ ოშქარი სიტომბა ოჭირინდუანს 1000-1500 მ-ს, მაქსიმალური სიტომბა ზუღაშ ბჟაეიოლ ნორთის რე დო თინა აკმადგინანს 2000 მეტრას. ზუღაშ სიტომბას რე მუდგაზმარენი წყარიშთუდონი ქჷნდჷრი. თენეფ შქას უდიდაში რე ალბორანიშ ქჷნდჷრი, ნამუთ გინოზინდილი რე ოორუეშე ბჟადალიშ ჸურე, თე ნორთის იდვალუაფუ ალბორანიშ ჭიჭე ვულკანური კოკეფი ხოლო. ქჷნდჷრი ზუღას რთჷნს სუმ ნორთო: ბჟადალ, ობჟათე დო ბჟაეიოლ ალბორანო.
ჟიპიჯიშ ტემპერატურა ზოთონჯის აკმადგინანს 15 °C, ზარხულს — 24 °C. დიდარი რე ალბორანიშ ზუღაშ ეკოსისტემა, თაქ ბრელი რე დელფინი დო ზუღაშ კუ. ზუღაშ წყარპიჯიშ ზოლს გოვითარაფილი რე მეჩხომალა.
ლუალაბაშ პროვინცია
ლუალაბაშ პროვინცია (Lualaba) — კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პროვინცია, ნამუთ ქიანაშ ობჟათეშე იდვალუაფუ.
2005 წანაშ საკონსტიტუციო რეფორმაშახ ლუალაბაშ პროვინცია რდჷ ჸოფილი კატანგიშ პროვინციაშ ნორთი. ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოღა კოლვეზი.
მახორობა
პროვინციაშ მახორობა — 1 677 288 ადამიერი (2005 წანა).
ეკონომიკა
პროვინციას იდვალუაფუ ლინჯიშ, კობალტიშ, ურანიშ, რადიუმიშ დო კირქუაშ საბადოეფი.
სქოლიო
კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პროვინციეფი
მეხადირი (წყარმალუ)
მეხადირი — წყარმალუ გაგრაშ მუნიციპალიტეტის. ოდუდე უღჷ გაგრაშ ქჷნდჷრიშ ობჟათე-ბჟადალ კართეს, ზუღაშ დონეშე 965 მ, აკათუ უჩა ზუღას დაბა განთიადწკჷმა. სიგჷრძა 15 კმ, ღანჩოშ ფართობი 23,1 კმ2. ეთმიჯუმუაფუ ჭვემაშ, დიხაშთუდონ დო თირიშ წყარით. წყარალა უჩქჷ აფუნს, შხირი რე წყარმოლაფა. ოშქაშე წანური ხარჯი 1,04 მ3/წმ.
ლიტერატურა
კატეგორია:აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ წყარმალუეფი
ხეუხებუეფი (2011 წანაშ ფილმი)
ხეუხებუეფი (The Intouchables) — 2011 წანაშ ფრანგული ფილმი. თინა დორსხუაფილი რე ფილიფე პოზო დი ბორგაშ დო თიშ მიკმალუშ, აბდელ სელუშ რეალურ ისტორიაშა. ფილმი ვითურ ჯილდოშა რდჷ ნომინირებული.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგული ფილმეფი კატეგორია:ფრანგულნინამი ფილმეფი კატეგორია:2011 წანაშ ფილმეფი კატეგორია:ფილმეფი ინვალიდობაშ გეშა კატეგორია:რეალურ მოლინეფშა გერსხუაფილი ფილმეფი
ჰერალდიკა
ჰერალდიკა — გერბეფიშ, სიმბოლოეფიშ, დიზაინიშ მაგურაფალი მენცარობა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჰერალდიკა
ჯვ. წ. 703
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 703 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
გრან პალე
გრან პალე (ფრანგულო Grand Palais — დიდი დოხორე) — იდვალუაფუ პარიზის, მა-8 ოლქის, შანზ-ელიზეშ ოძგაშეს. მუში ფართობი რე 40 000 კვ.მ. ირალი დარბაზეფიშ მოხ მუზეუმს ინწყუაფუ კუნტახანური გჷმოფინუეფი.
ისტორია
"ხელუანობაშ დიდი დარბაზიქ" დიკიდჷ 1897 წანას ფართო, მარა ვაკომფორტული ინდუსტრიაშ დოხორეშ აბანს. თინა მეზიმაფილი რდჷ 1900 წანაშ 15 პირელშე 12 გერგობათუთაშახ ტარებული მოსოფელიშ უნივერსალური ექსპოზიციაშო. დგჷმილიშ ართ-ართი ფრონტონიშ მიკნაჭარა მოჩინებაფუანა, ნამდა თე ობიექტის რესპუბლიკა უჯღუნს ფრანგული ხელუანობაშ სიდიადას. დუდშე თინა მერჩქინელი რდჷ ნანანოღას მონწყილი დიდი ოფიციალური მანიფესტაციეფშო.
1975 წანას შენობაშ ნეფიქ მერჩქინელქ იჸუ ისტორიულ მონუმენტაო, 2000 წანას ედოშამო დგჷმილქ იკოროცხჷ ისტორიულ ობიექტო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პარიზი კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი საფრანგეთის კატეგორია:საფრანგეთიშ მუზეუმეფი
დანტე ალიგიერი
thumb|დანტე ალიგიერი, ჯოტო დი ბონდონეშ ნახანტა დანტე ალიგიერი (დ. 1265, – ღ. 14, ვარა 13 ეკენია, 1321) — იტალიარი ჭარუ. პოეტი ფლორენციაშე. თიში თარი ნაწარმეფი „კომედია“ (უკულნეშის გიაძინჷ ეპითეტიქ „ღორონთიელი“) ნამუთ ოირკოჩეთ მიარზებაფუაფუ, მუჭოთ იტალიურ ნინაშა ქიმინელი უდიდაში ლიტერატურული ნახანდი დო მოსოფელიშ ლიტერატურაშ შედევრი. იტალიურო თის შინანა მუჭოთ „უჟინაშ პოეტის“.
ბიოგრაფია
დანტე ალიგიერიშ დაბადებაშ ზუსტი თარიღი უჩინებუ რე, მორო 1265 წანას ვარაუდენა. თეს ავტობიოგრაფიული ინფორმაცია ხოლო რე აწათოლორაფალი. ეჭარილი La Vita Nuova-ს (1300 წანაშო დოჭარილ ფრაზას „წუნოფუტეშ გვერდი შარა მუსჷთ მუკმურთ“, ფხვადუთ, ნამდა დანტე 35 წანერი ოკო რდჷკო, რახან შურდგჷმაშ ბიბლიური ხანგინძარობა 70 წანა რე (ფსალმუნეფი, 89,10) დო თე მუწოსახაფათ შარალუა 1300 წანას ოკო ჸოფედჷკო.
სამოთხეშ მუდგაზმარენი ვერსია ხოლო მითმიოწურუანს დანტეშ დაბადებაშ დღაშა დო შინანს, ნამდა თინაქ ნაჟირაშ შინით დებადჷ, ანუ მესიშ 21-იშ დო მანგიშ 21-იშ შქას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იტალიარეფი კატეგორია:ფლორენციალეფი კატეგორია:იტალიარი პოეტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1265 კატეგორია:ნაღურა 1321
დობრა (წყარმალუ)
დობრა რე წყარმალუ კარლოვაციშ ოლქის, ხორვატიას, კუპაშ ნადუ. წყარმალუშ სიგინძა 104 კმ. აუზიშ ფართი 1,428 კვ.კმ.
დეპორ-ბილი
დეპორ-ბილი, თაშნეშე გჷმირაგადუ დიპორ-ბილი (Pron: dɪpɔ:(r) bɪl) (দীপৰ বিল) (ბილ ვარდა ბელი აბანურ ასამურ ნინაშა "ტობას" შანენს) — ტობა ინდოეთის, ასამიშ შტატიშ კამრუპიშ ოლქის, ნოღა გუვაჰატიშ ობჟათე-ბჟადალშე
სქოლიო
კატეგორია:ასამიშ ტობეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ტობეფი
ნუმიზმატიკა
ნუმიზმატიკა (ლათ. Numisma - მონეტა) — ისტორიული მენცარობაშ ართ-ართი მახვარე დისციპლინა, ნამუთ გურაფულენს მონეტეფს, მედალეფს, ორდენეფს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნუმიზმატიკა კატეგორია:ისტორია
კოლუმბიაშ ნოღეფიშ ერკებული
რუკა
ლეგენდა:
კოლუმბია
პუერტო-კიტოშ კანტონი
პუერტო-კიტოშ კანტონი (Cantón Puerto Quito) — კანტონი ეკვადორს, პიჩინჩაშ პროვინციას. ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა პუერტო-კიტო. 2001 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 17 100 ადამიერს აკმადგინანდჷ.
სქოლიო
კატეგორია:ეკვადორიშ კანტონეფი
ჯოან როულინგი
ჯოან როულინგი (დ. 31 კვირკვე, 1965) – ინგლისარი ჭარუ, ავტორი ჰარი პოტერიშ თემაშე ჭარილი წიგნეფიშ სერიაშ. ამდრარ დღაშა ჯოან როულინგიშ წიგნეფი გინოთანგილი რე 65 ნინაშა, გიმოჩამილი რე წიგნეფიშ 400 მილიონშე უმოსი ეგზემპლარი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარი ჭარუეფი კატეგორია:ინგლისარი ავტორეფი კატეგორია:ჰარი პოტერი კატეგორია:დუნაბადი 1965
ოტო ვალახი
ოტო ვალახი (გერმ. Otto Wallach; დ. 27 მელახი, 1847, კენიგსბერგი, პრუსიაშ ომაფე — ღ. 26 ფურთუთა, 1931, გეტინგენი, ვაიმარიშ რესპუბლიკა) — გერმანალი ქიმიკოსი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი. გურაფულენდჷ გეტინგენიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ მიპალუ დოქტორიშ ხარისხი 1869 წანას. გურაფაშ თებაშ უკული მუშენდჷ ბონიშ უნივერსიტეტის. 1870–89 წანეფს რდჷ ბონიშ უნივერსიტეტიშ პროფესორი დო 1889–1915 წანეფს გეტინგენიშ უნივერსიტეტიშ პროფესორი. უმოსო გურაფულენდჷ ალიციკლურ ნაერთეფს დო თინეფიშ ქიმიურ სტრუქტურას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალეფი კატეგორია:გერმანალი ქიმიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:გერმანალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1847 კატეგორია:ნაღურა 1931
სარხენტო-კაბრალიშ დეპარტამენტი
სარხენტო-კაბრალიშ დეპარტამენტი (Departamento Sargento Cabral) — დეპარტამენტი არგენტინას, ჩაკოშ პროვინციას.
არგენტინაშ სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფით, 2001 წანას დეპარტამენტიშ მახორობა 15 030 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 1 651 კმ² რე.
დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა კოლინა-ელისა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ დეპარტამენტეფი
ჯვ. წ. 704
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 704 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ევანესენსი
ბილბორდიშ ერკებულს „ვითწანულიშ მარსულებერეფი“ Evanescence-ს უკინებჷ #71 პოზიცია.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული როკ-ბუნეფი კატეგორია:1990-ამი წანეფიშ მუსიკალური ბუნეფი კატეგორია:2000-ამი წანეფიშ მუსიკალური ბუნეფი კატეგორია:2010-ამი წანეფიშ მუსიკალური ბუნეფი კატეგორია:გრემიშ ჯილდოშ მაღვენჯეფი კატეგორია:1998 წანას დორსხუაფილი ბუნეფი
მეჯუდა
მეჯუდა, წყარმალუ გორიშ მუნიციპალიტეტის, ოდუდე უღჷ ხარულიშ ქჷნდჷრიშ ბჟადალ კართეს, ზუღაშ დონეშე 1940 მ. აკათუ ლიახვის კვარჩხანშე ნოღა გორწკჷმა. სიგჷრძა 46 კმ, ღანჩოშ ფართობი 651 კმ². ეთმიჯუმუაფუ თირიშ, ჭვემაშ დო დიხაშთუდონ წყარით. წყარალა უჩქჷ აფუნს, დოსქილადირ ბორჯის — წყარმარჩხობა. ოშქარი წანური ხარჯი 6,5 მ3/წმ. თუდოლენი მალობას ირინუანა ოწყარალო, წყარუნს 1400 ჰა დიხას.
ლიტერატურა
კატეგორია:დინოხოლენი ქართლიშ აკანიშ წყარმალუეფი
ფატი ხალვაში
ფატი ხალვაში — ქორთუ პოლიტიკოსი, რე საქორთუოშ პარლამენტიშ ართ-ართი დეპუტატი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
პაველ კრალოვეცი
მინი|250პქ|ვიქტორ კარლოვეცი პაველ კრალოვეცი (Pavel Královec; 16 მარაშინათუთა 1977, დომაჟლიცე, ჩეხოსლოვაკია) — ჩეხი ოკუჩხბურთე არბიტრი. ახალნორდობას კუჩხბურთის ლაჸაფენდჷ, მარა 1993 წანას მინაღებჷ ტრავმაშ გეშა მობურთეშ კარიერაქ ვაკანწყუ. მუამუშიშ ელაჩამათ, თიქ გეგნორთჷ არბიტრეფიშ კორპუსშა. ინჟინერიშ სპეციალობა უღუ.
სქოლიო
კატეგორია:დუნაბადი 1977 კატეგორია:ჩეხეთიშ ოკუჩხბურთე არბიტრეფი
1917
დღახუეფი
კატეგორია:
შიმონ მარცინიაკი
კატეგორია:დუნაბადი 1981 კატეგორია:პოლონეთიშ ოკუჩხბურთე არბიტრეფი
შარლოტ ბრონტე
შარლოტ ბრონტე (ინგლ. Charlotte Brontë; დ. 21 პირელი, 1816 — ღ. 31 მელახი, 1855) — ინგლისარი ჭარუ, ნოველისტი დო პოეტი. შინელი რე რომანეფით: ჯეინ ეარი დო ვილეტი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი პოეტეფი კატეგორია:ინგლისარი ჭარუეფი კატეგორია:ინგლისარი ნოველისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1816 კატეგორია:ნაღურა 1855
სეტინა
სეტინა რე წყარმალუ ობჟათე ხორვატიას. სიგინძა 101 კმ. აუზიშ ფართი 1,463 კვ.კმ. იჭყაფუ დინარაშ გვალეფს, ოფუტე სეტინაშ ხოლოს. წყარმალუ სეტინა მიშმურს ადრიატიკაშ ზუღაშა.
სექსოლოგია
სექსოლოგია (ლათ: sexus — სექსი; ბერძენ.: λόγος — გურაფა) — მენცარობა, ნამუთ გურაფულენს ადამიერიშ სექსუალობას, სექსუალურ ინტერესეფს, სექსუალურ ორიენტაციას, პათოლოგიეფს დო ფუნქციეფს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სექსი კატეგორია:სექსოლოგია
ნამიბიაშ ტიოზი
ნამიბიაშ ტიოზი — ტიოზი აფრიკას, ნამიბიაშ დო ნორთობურო ანგოლაშ ტერიტორიას. წჷმარინუანს ნამიბ-ნაუკლუფტიშ ნაციონალური პარკიშ ნორთის. ჯოხო მუთმოურს ნამაშ ნინაშე დო შანენს „ფირჩა აბანს". ბოლო 55 მლნ წანაშ მეძენას, თე აბანი უგურზებუო სქჷრე დო გოლოფამი რე. მერჩქინელი რე მოსოფელიშ არძოშე ჯვეშ ტიოზო.
ნამიბიაშ ტიოზი ობჟათე აფრიკაშ პლატფორმაშ ართ-ართ ფიზიოგრაფიულ რეგიონს წჷმარინუანს დო გინოზინდილი რე 80,900 კმ²-ის.
სინიტირო ტომონაგა
სინიტირო ტომონაგა (იაპ. 朝永 振一郎; დ. 31 მელახი, 1906, ტოკიო, იაპონია — ღ. 8 კვირკვე, 1979, ტოკიო, იაპონია) — იაპონარი ფიზიკოსი, კვანტური ელექტროდინამიკაშ ბაზისური პრინციპეფიშ გოვითარაფაშ გეშა გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიკაშ დარგის 1965 წანას (რიჩარდ ფეინმანი დო ჯულიან შვინგერიწკჷმა ართო).
ნამიბიაშ ტიოზი
სქოლიო
კატეგორია:აფრიკაშ ტიოზეფი კატეგორია:ნამიბიაშ ტიოზეფი
სინიტირო ტომონაგა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იაპონარეფი კატეგორია:იაპონარი ფიზიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:იაპონარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიკას კატეგორია:დუნაბადი 1906 კატეგორია:ნაღურა 1979
ლაშა დამენია
ლაშა დამენია — ქორთუ პოლიტიკოსი, რე საქორთუოშ პარლამენტიშ ართ-ართი დეპუტატი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
კიმ იო ჩჟონი
კიმ იო ჩჟონი (김여정, ხოლო კიმ იო ჯონი; დ. 26 ეკენია, 1987, ფხენიანი, ოორუე კორეა) — ოორუეკორეალი პოლიტიკოსი, სახენწჷფო დო პარტიული მოღალე, 2014 წანაშე კორეაშ ხანდაშ პარტიაშ (კხპ) ცენტრალური კომიტეტიშ პროპაგანდაშ დო აგიტაციაშ გუმნართიშ დირექტორიშ მაართა მოაბანე, 2017 წანაშე კორეაშ ხანდაშ პარტიაშ ცენტრალური კომიტეტიშ პოლიტბიუროშ მაკათურობაშ კანდიდატი. ოორუე კორეაშ უმაღალაშ მადუდე კიმ ჩენ ინიშ უკულაში და, ოორუე კორეაშ ჸოფილი მადუდე კიმ ჩენ ირიშ ცირასქუა დო ოორუე კორეაშ დჷმარსხუაფალი დო იროიანი პრეზიდენტი კიმ ირ სენიშ მოთა.
კატეგორია:ოორუე კორაშ ოსური პოლიტიკოსეფი კატეგორია:კიმეფი (ოორუე კორეაშ მამართალეფი)
ონი
ონი — ნოღა ბჟადალ საქორთუოს, წყარმალუ რიონიშ კვარჩხან ძგას. ონიშ მუნიციპალიტეტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ზუღაშ დონეშე 830 მ, ქართიშე 210 კმ. ოხორანს 2656 მახორუ (2014). ონს ზომიერო შიმე ჰავა რე, უჩქჷ ზომიერო რგილი ზოთონჯი დო ხანგინძე ტჷბუ ზარხული. ოშქაშე წანამოწანური ტემპერატურა რე 10 °C, ღურთუთას — 1 °C, კვირკვეს 20,4 °C, აბსოლუტური მინიმალური - 27 °C, აბსოლუტური მაქსიმალური 38 °C. ნოლექი 1000—1100 მმ წანამოწანას.
ონი ისტორიულ წყუეფს მაართათ იშინუაფუ XV-XVI ოშწანურეფს. მენცარობას გიშარაგადელი რე აზრი, ნამუდა ონი დარსხუ იბერიაშ მაფა ფარნაჯომქ (ჯვეში წანათეკოროცხუაშ II ოშწანურას). შქა ოშწანურეფს მირდუ ფეოდალური ნოღა ონიშ ეკონიმიკურ შანულობაქ. თაქ აკმოხვადუდჷ ოორუე კავკაციაშე, ქართლიშე, იმერეთიშე დო თუდონ რაჭაშე მუმაულარი შარეფი. იმერეთიშ ომაფეშ რუსეთიშა მიკოართაფაშ (1810) უკული ონი რდჷ დაბა; ონი წჷმარინუანდჷ რაჭაშ შანულამ ოვაჭარე პუნქტის, გოვითარაფილი რდჷ ხეშსაქვარი. 1846 წანაშე რდჷ ქუთეშიშ გუბერნიაშ რაჭაშ მაზრაშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ონიშ ტერიტორიას ძირაფილი რე ბრონზეშ კვაღა (ბრონზეშ ხანა), თაშ ხოლო კოლხური თეთრიშ (ჯვეში წანათეკოროცხუაშ VI-III ოშწანურეფი) არხამა.
ნოღას რე საწარმოეფი, ჭყანათხილუაშ, განათლებაშ დო კულტურაშ დაწესებულებეფი. ონს რე ნიკორწმინდაშ ეპარქიაშ რეზიდენცია.
ნოღას უკებუ ხორგულიშ ონჭირე ღოზი რიონიშ კვარჩხან ნადუეფს — ჯეჯორაშ დო ღარულაშ შქას. ნოღაში ტერიტორიაქ შანულამო გეფართჷ რიონიშ კვარჩხანი ძგაშ გოჸუნაფას კიდალაშ ეგაფაშ უკული. გოჸუნაფილი რე წყარიშოლუ. ნოღაშა გინმურს ოსეთიშ ოურდუმე შარა. ნოღას მიკოსქილადირი რე შქა ოშწანურეფიშ ჯიხაშ ხორგი დო სინაგოგა.
სქოლიო
კატეგორია:საქორთუოშ ნოღეფი კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმიშ დო თუდოლენი შონეშ აკანიშ ნოღეფი
ფასანაური
ფასანაური — დაბა დუშეთიშ მუნიციპალიტეტის. იდვალუაფუ წყარმალუეფიშ მთიულეთიშ დო გუდამაყარიშ არაგვიშ ნადუწკჷმა, საქორთუოშ ოურდუმე რზას (ზუღაშ დონეშე 1050 მ, დუშეთიშე 47 კმ). დაბაშ სტატუსი უღუ 1966 წანაშე. ფასანაური ტურიზმიშ ართ-ართი შანულამი ჭურჭული რე, გოხოლუაშ რაიონს არქიტექტურაშ დო კულტურაშ შანულამი ძეგლეფი რე. ფასანაური მთიულეთიშ ცენტრო რე მერჩქინელი, ნამჷშ აკოდგინალუაშათ 12 ოფუტე მიშმურს: ვეშაგურნი, ზემო ამირნი, მეჯილაურნი, უკანამხარი, ჩადისციხე, ჩირიკი, ცხვედიეთი, წინამხარი, წინკობანი, წიფორი, ჭიკაანი დო ხევშა. აბანური მახორუეფი, აიწორო დაბა ფასანაურიშ ოორუეშე ჸოფუ ტერიტორიას მიშინუანს მთიულეთო. ფასანაური ოკურორტე ზონა რე, ნამუთ გასაჩემე ორთათ, ანდანერი ფლორათ დო ფაუნათ, ანდა ისტორიული აბანით დო ოინტერესე ლეგენდეფით რე ჩინებული.
სქოლიო
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთიშ აკანიშ დაბეფი
ჯვ. წ. 705
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 705 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ლემიქავე
ლემიქავე - ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ მარტვილიშ მუნიციპალიტეტის, (აბედათიშ თემი), ოდიშიშ დჷკის, წყარმალუ ტეხირიშ კვარჩხან ჸურე. ზუღაშ გეეშე 180 მეტრა, მარტვილიშე 14 კმ. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 424 კოჩი.
ლიტერატურა
კატეგორია:მარტვილიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
მოზამბიკი
მოზამბიკი, ედომუშამი ოფიციალური ჯოხოდვალა - მოზამბიკიშ რესპუბლიკა (República de Moçambique) — სახენწჷფო ობჟათე-ბჟაეიოლ აფრიკას. პორტუგალიაშ ჸოფილი კოლონია. ქიანა ზოხორინელი რე 1975 წანაშე. ქიანას ბჟაეიოლშე უხურგანს ინდოეთიშ ოკიანე, ოორუეშე - ტანზანია, ოორუე-ბჟადალშე - ზამბია დო მალავი, ბჟადალშე — ზიმბაბვე, ობჟათეშე - ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკა დო ესვატინი. ქიანაშ ნანანოღა - მაპუტუ (ზოხორინალაშახ ჯოხოდჷ - ლორენსუ-მარკიში).
მოზამბიკი ოკათუ აფრიკაშ რსხუს, ერეფიშ წორომაჸალობას, პორტუგალიურნინამი ქიანეფიშ წორომაჸალობას, ობჟათე აფრიკაშ გოვითარაფაშ ჯარალუას, აფრიკაშ, კარიბიშ ღანჩოშ დო რჩქალი ოკიანეშ რეგიონიშ ქიანეფს, ლათინურ რსხუს, ისლამური წორომაჸალობაშ ორგანიზაციას დო ფრანკოფონიას.
ადმინისტრაციული დორთუალა
thumb|მარცხნივ|200px|მოზამბიკიშ პროვინციეფიშ რუკა მოზამბიკი ირთუ 11 პროვინციათ.
სქოლიო
კატეგორია:პორტუგალიურნინამი ქიანეფი კატეგორია:აფრიკაშ ქიანეფი  კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი
ბუქარესტი
ბუქარესტი (București /bu.ku'reʃtʲ/) — რუმინეთიშ ნანანოღა დო ქიანაშ ინდუსტრიული დო კომერციული ცენტრი რე. იდვალუაფუ ქიანაშ ობჟათე-ბჟაეიოლშე, 44°25′N 26°06′E-ს, წყარმალუ დიმბოვიცაშ წყარპიჯის.
სქოლიო
კატეგორია:რუმინეთიშ ნოღეფი კატეგორია:ევროპაშ ნანანოღეფი
ვირჯინია ვულფი
ადელაინ ვირჯინია ვულფი (ინგლ. Adeline Virginia Woolf, დ. 25 ღურთუთა, 1882 - ღ. 28 მელახი, 1941) — ინგლისარი ჭარუ, ნოველისტი დო ესეისტი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი ჭარუეფი კატეგორია:დუნაბადი 1882 კატეგორია:ნაღურა 1941
სპორტი
სპორტი — ფიზიკური კულტურაშ აკმადგინალი ნორთი, ფიზიკური რდუალაშ მეთოდი დო მეშქაშობა, შხვადოშხვა ფიზიკურ ვარჯიშეფს რკინალეფიშ ორგანიზაფაშს, ზადებაშ დო ჩატარებაშ სისტემა. გიშმაღტუნა მასობურ, ომაჸოროფე დო პროფესიულ სპორტის.
მილორად მაჟიჩი
მინი|250px|მილორად მაჟიჩი მილორად რაჟიჩი (Милорад Мажић; 23 მელახი 1973, ვრბასი, იუგოსლავია) — სერბი ოკუჩხბურთე არბიტრი. 2009 წანაშე ფიფაშ არბიტრი.
კატეგორია:დუნაბადი 1973 კატეგორია:სერბეთიშ ოკუჩხბურთე არბიტრეფი
მადჰია-პრადეში
მადჰია-პრადეში (मध्य प्रदेश; Madhya Pradesh) — შტატი ინდოეთიშ ცენტრალურ ნორთის. "მადჰია" ჰინდიშე გჷნოთანგუათ "ცენტრალურს" შანენს, "პრადეში" — "ოლქის", "რეგიონს". მახორობა 72 597 565 ადამიერი (6-ა აბანი ქიანას). ნანანოღა — ბჰოპალი. შხვა უდიდაში ნოღეფი — გვალიორი, ინდორი, ჯაბალპური. შტატიშ თარი ნინა — ჰინდი.
რესურსეფი ინტერნეტის
* კატეგორია:ინდოეთიშ შტატეფი დო ტერიტორიეფი
გლინა
გლინა რე წყარმალუ ცენტრალურ ხორვატიას დო ბოსნია დო ჰერცეგოვინას, კუპაშ მარძგვან ნადუ. სიგინძა 112 კმ. აუზიშ ფართი 1,427 კვ.კმ.
კვირის პალიტრა
კვირის პალიტრა — ქორთულნინამ ირმარული გაზეთი. დირსხუ 1995 წანაშ 18 პირელს. გჷშმურს ირი თუთაშხას. კვირის პალიტრაშ აპლიკაციაშ გჷნოჭარუა შილებე IPad-შა დო IPhone-შა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ გაზეთეფი კატეგორია:ქორთულნინამი გაზეთეფი
გოდერძი ჩანქსელიანი
გოდერძი ჩანქსელიანი — ქორთუ პოლიტიკოსი, რე საქორთუოშ პარლამენტიშ ართ-ართი დეპუტატი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
შნაპსი
შნაპსი (Schnaps) — მანგარი ალკოჰოლური ოშუმალეფიშ საართო ჯოხოდვალა. ტერმინი შნაპსი რჩქვანელობურო ორხველჷ შხვადოშხვა სუფთა (გენაძინუეფიშ უმუშო) დისტილატეფს, ბწკარშე, ხილშე დო თ.უ ბრაგაშ მორთაფათ მეღებაშ შარათ. დუდმაართაშე შნაპსი იზადუდჷ კარტოფილშე, კარტოფილიშ ბრაგაშ მორთფაშ შარათ.
ეთილიშ სპირტიშ საართო აკოდგინალუა შნაპსის — დოხოლაფირო 40%.
კატეგორია:ალკოჰოლური ოშუმალეფი
მთიულეთიშ არაგვი
მთიულეთიშ არაგვი, თეთრი არაგვი — წყარმალუ დუშეთიშ დო ყაზბეგიშ მუნიციპალიტეტეფს. ოდუდე უღჷ ყელიშ ვულკანური გაბარიშ ოორუე-ბჟაეიოლ ნორთის, ზუღაშ დონეშე 3180 მეტრას. დაბა ფასანაურწკჷმა ახოლუ გუდამაყარიშ (შავი) არაგვი. სიგჷრძა 41 კმ, ღანჩოშ ფართობი 339 კმ². ეთმიჯუმუაფუ დიხაშთუდონ, თირიშ, ჭვემაშ დო ჯიშთური წყარით. წყარალა უჩქჷ პირელშე მარაშინათუთაშა, წყარმარჩხობა - ზოთონჯის. წყარალაშ პერიოდშა მოურს წანური გჷმნაველიშ 60-65 %, დამორჩილს - 19-20 %, ზოთონჯის - 17-18 %. ოშქაშე წანური ხარჯი ფასანაურწკჷმა 12,2 მ³/წმ. ქირსეთუთაშ მაჟირა გვერდიშე ფურთუთაშ ბოლოშახ უჩქჷ ელაჸინუა, შალამა დო ცქვიფი.
წყარმარჩხობაშ ბორჯის წყარი წკონდა რე დო ოშუმალო გუმორენჯი.
ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთიშ აკანიშ წყარმალუეფი
ლელა ქებურია
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი კატეგორია:დუნაბადი 1976
ბაკხი
ბაკხი — ჸალაიბონი შონეშ ქჷნდჷრიშ ოორუე-ბჟადალ ჸაშ — ბაკხილიშ (ბაკხილდაღიშ) ქჷნდჷრს. სიმაღალა 2723 მ. გინაულარი ინგირიშ ლეხერშე ლაჰლაშ ლეხერშა. ბაკხიშ ტერიტორია ეგაფილი რე ტრიასული დო ჟინპალეოზოური ხანიშ თიხაფიქალეფით, ქვიშაქუალეფით, კირქუალეფით დო კონგლომერატეფით. კართეეფი ფორილი რე სუბალპური დო ალპური დოლოეფით.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქორთუოშ ჸალაიბონეფი
კიტოშ კანტონი
კიტოშ კანტონი (Distrito Metropolitano de Quito) — კანტონი ეკვადორს, პიჩინჩაშ პროვინციას. ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა კიტო. 2001 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 1 839 853 ადამიერს აკმადგინანდჷ.
სქოლიო
კატეგორია:ეკვადორიშ კანტონეფი
ჯვ. წ. 706
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 706 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯიხაიში
ჯიხაიში – სამტრედიაშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეშ - დიდი ჯიხაიშიშ დო ხონიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფიშ ჭიჭე ჯიხაიშიშ დო გოჩაჯიხაიშიშ ჯვეში ჯოხოდვალა.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამტრედიაშ მუნიციპალიტეტი კატეგორია:ხონიშ მუნიციპალიტეტი
სლივოვიცა
thumb|250px|შხვადოშხვა ქიანაშ სლივოვიცაშ ბოთილეფი სლივოვიცა (თაშნეშე სლივიანკა) — მაცქაშ ბრენდი (რახია), ფართოთ გოფაჩილი რე ბალკანეთიშ ქიანეფს, თაშნეშე სლოვაკეთის, ჩეხეთის დო უნგრეთის. სერბეთიშ, მაკედონიაშ, ბულგარეთიშ, ბოსნია დო ჰერცეგოვინაშ, მონტენეგროშ დო ხორვატიაშ ერუანული ოშუმალი.
ოორუე კავკაცია
ოორუე კავკაცია — გეოგრაფიული აკანი ევროპაშ დო აზიაშ სანძღოწკჷმა, კავკაციაშ ნორთი. თიში ტერიტორიაშ უდიდაში ნორთი რუსეთიშ აკოდგინალუაშა მიშმურს. ოორუე კავკაცია ადმინისტრაციულო ირთუ გეჸვეჯ ართულეფო:
ჯოხოდვალას ოორუე კავკაცია შხირას ჩილათირო გჷმირინუანა რუსეთიშ ობჟათე ფედერალური ოლქიშ ეიოშინალო.
სლივოვიცა
სლივოვიცაშ მიოღებელი წყუ რე ფუნაფილი (დო ვართ ეფუნაფილი) მაცქაშ წვენი.
ოორუე კავკაცია
სავიზო რეჟიმი საქორთუოწკჷმა
2006 წანაშე 2010 წანაშ მელახშახ ყაზბეგი–ჟიმოლენი ლარსიშ აკა კანონიერი ოხურგე–გჷმატებელი პუნქტი საქორთუოშ დო რუსეთიშ ხურგას კილერი რდჷ რუსეთიშ ცალჸურეიანი ინიციატივათ.
სლივოვიცა
სლივოვიცაშ სიმანგარე 45%-შახ ანჭუ (52% — „უდეშური“ ვერსია), ჟირშა მორთაფაშ უკული 75%-შახ.
ოორუე კავკაცია
სავიზო რეჟიმიშ გოუქვაფა საქორთუოშით
თიჟამიან პრეზიდენტ მიხეილ სააკაშვილქ, 2010 წანაშ 11 გჷმათუთას ხემაჭარჷ ზოჯუალას, ნამუშ მეჯინათ 13 გჷმათუთაშე ჩეჩნეთიშ, ინგუშეთიშ, ოორუე ოსეთიშ, დაღესტანიშ, ყაბარდო-ბალყარეთიშ, ყარაჩაი-ჩერქეზეთიშ დო ადიღეშ რესპუბლიკეფს ინოჭარილი რუსეთიშ მენოღალეეფშო 90 დღარი უვიზო რეჟიმი მანჯაფილ იჸიდჷ საქორთუოშ ხურგაშ გინოჭკირუაშ ბორჯის.
სლივოვიცა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ალკოჰოლური ოშუმალეფი კატეგორია:ბრენდი კატეგორია:ალბანური საგესკუ კატეგორია:ბულგარული ოშუმალეფი კატეგორია:უნგრული ოშუმალეფი კატეგორია:პოლონური ოშუმალეფი კატეგორია:რუმინული ოშუმალეფი კატეგორია:სერბული ოშუმალეფი კატეგორია:სლოვაკური ოშუმალეფი კატეგორია:ხორვატული ოშუმალეფი კატეგორია:ჩეხური ოშუმალეფი