cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ადენიშ ჸუჯი
ჸუჯიშ ოშქაშე სიტომბა 500 მ.(1 600 ფუტი). მაქსიმალური სიტომბა 2 700 მ. (8 900 ფუტი). ჸუჯიშ მაქსიმალური ტემპერატურა - 28°C, მინიმალური - 15°C.
ჸუჯიშ ჯოხო მოურს იემენიშ ონიშოლი ნოღა ადენშე. ისტორიულო ადენიშ ჸუჯი რჩქინელი რდჷ მუჭოთ "ბერბერაშ ჸუჯი", ჸუჯიშ ობჟათეშე მადვალი უჯვეშაში სომალიშ ონიშოლი ნოღა ბერბერაშ პატჷოცემელო. მარა ნოღა ადენიშ შანულობაქ გიძინ კოლონიურ პერიოდის დო ჯოხო "ადენიშ ჸუჯიქ" პოპილარულქ იჸუ. ჸუჯი ბაბ-ელ-მანდეფიშ საროტიშ მეშქაშობათ მითმიარსხუ ჭითა ზუღას. ჸუჯის ეკონომიკური შანულობა უღუ, მუჭოთ სპარსეთიშ ჸუჯშე ევროპაშა ნავთობიშ ტრანსპორტირებაშ ოწყარე შარა.
XXI ოშწანურაშ დაჭყაფუს, ჸუჯის მეკობრეობაშ პრობლემაქ გორჩქინდჷ.
სქოლიო
კატეგორია:არაბეთიშ ზუღაშ ჸუჯეფი კატეგორია:იემენიშ გეოგრაფია კატეგორია:ჯიბუტიშ გეოგრაფია კატეგორია:სომალიშ გეოგრაფია კატეგორია:აზიაშ ჸუჯეფი კატეგორია:აფრიკაშ ჸუჯეფი
ისირო
ისირო (Isiro) — ნოღა კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ოორუე-ბჟაეიოლშე. ჟიმოლენი უელეშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ზუღაშ დონეშე 730 მეტრაშ სიმაღალას იდვალუაფუ.
სქოლიო
კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ნოღეფი
ულემა
მინი|214x214პქ|[[ოსმალეთიშ იმპერია|ოსმალი მორჩქინე]]
ულემეფი (علماء [ულიამა] „მორჩქინეეფი, ჭკვერეფი“ ; ხვლ. რიც.  [ალიმ]) ვარ-და ალიმი` — ისლამიშ თეორიული დო პრაქტიკული ოკითხირეეფიშ აღიარაფილჷ დო ავტორიტეტულ მორჩქინეეფიშ აკოკათელი ჯოხოდვალა. ბორჯიშ გოძვენას პატჷოცემელი მეტჯოხოთ გჷნირთჷ.
ჯვეში ტრადიციაშ მეჯინათ, ულემეფი გონათუას ღებულენა რელიგიურ დჷნაწესებუეფს (მედრესე). ყურანი დო სუნა (ემეთი ჰადისი) ტრადიციული ისლამური სამართალიშ წყუ რე.
ულემათ ჯოხოდვალაშ წესი ირო ოდებელი რდჷ ყურანიშ დო ისლამური გინოჩამეფიშ მორჩქინეეფშო, სამართალმორჩქინე-ფაკიჰამეფშო დო შხვ. ულემეფს აწურედეს ფილოსოფეფი დო სუფიეფი. თინეფი გორთილი რდეს პროფესიულო დოკაფილ ჯარალუათ, ღორონთიშნინალა-სამართალებურ სკოლეფიშ (მაზჰაბეფიშ) მეჯინათ, ხორუაშ აბანიშ მეჯინათ დო თ.უ. მარა თე ჯარალუეფს ვაუღჷდეს კვათიერი ორგანიზაციული ფორმეფი. XVI ოშწანურაშე, ულემეფქ ჭიე-ჭიეთ ართამ სოციალურ ჭყანათ გეგჷმიქიმინჷ. თე პროცესის ხე ქეშუნწყჷ ოსმალეთიშ იმპერიაშ სახეთ სუნიტური ისლამიშ კვათიერი აწორინალაქ შიიტურ ისლამწკჷმა, ნამუთ სეფემიდური ირანიშ ისლამური რწუმაშ ოფიციალური ფორმა რდჷ.
ირანს ჭიე-ჭიეთ ქჷდინწყჷ ოფიციალური ოშურიელე მოღალეეფიშ იერარქიაქ (მუჯტაჰიდეფშე მოლეფშახ), ნამუეფშა შხირას ართო ულემეფი უჯოხოდეს.
ოსმალეთიშ იმპერიას გიჭყჷ ულემეფიშ ოფიციალური მადუდეშ პოსტიქ, ნამუთ რდჷ სტამბოლიშ მუფთი, ნამუსჷთ უღუდჷ შეიჰ-ულ-ისლამიშ ტიტული.
სქოლიო
კატეგორია:ისლამური ტერმინეფი
ლიუბლიანიცა
ლიუბლიანიცა (Ljubljanica) რე წყარმალუ სლოვენიას, სავაშ ნადუ. წყარმალუშ სიგინძა რე 41 კმ. აუზიშ ფართი 1860 კვ.კმ.
იმამი
thumb|280px|იმამს მეჸუნს მახვამურეფი ოხვამშა ([[ჟან-ლეონ ჟერომიშ ნახანტას ხვამა კაიროს — ეგვიპტე, 1865 წ.). |ალტ=]] იმამი  — ისლამს:
სქოლიო
კატეგორია:მეჩეთეფი
ოლომოუციშ რაიონი
ოლომოუცი (ჩეხ. Okres Olomouc) — რაიონი ოლომოუციშ აკანს, ჩეხეთის. მუში ნანანოღა რე ოლომოუცი. რაიონიშ ფართობი აკმადგინანს 1 620,28 კმ²-ს. 2007 წანაშ მუნაჩემეფით, მახორობა აკმადგინანს 228 831 ადამიერს, მახორობაშ მეჭედალა — 141 ადამიერს კვადრატულ კილომეტრის.
კოჩიკიტოშ ვულკანური ბუნა
კოჩიკიტოშ ვულკანური ჯგუფი — ვულკანეფიშ ჭიჭე ბუნა ოორუე არგენტინას. თარი კონკა რე კოჩიკიტო, ნამუთ ჰოლოცენიშ ხანიშ რე. ბუნა გვალო იკათუანს 8 ვულკანურ კონუსის. უმაღალაში კონკაშ სიმაღალა 1 435 მეტრა რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ ვულკანეფი
საგამი
საგამი ― წყარმალუ თიანეთიშ მუნიციპალიტეტის, მცხეთა-მთიანეთიშ აკანი, საქორთუოს, წყარმალუ იორიშ კვარჩხანი ნადუ. წყარმალუს ოდუდე კახეთიშ ქჷნდჷრიშ ბჟადალ კართეს უღჷ. საგამიშ წყარპიჯის იდვალუაფჷ ოფუტეეფი: ხაიშო, ჭიაურა, ჩაბანო დო ახალსოფელი.
სქოლიო
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთიშ აკანიშ წყარმალუეფი კატეგორია:იორიშ ნადუეფი
სონი ლისტონი
'''ჩარლზ ლ. სონი ლისტონი''' (ინგლ. Charles L. "Sonny" Liston; დ. 8 მესი, 1932, სენტ-სლუ, არკანზასი, ააშ — ღ. 30 ქირსეთუთა, 1970, ლას-ვეგასი, ნევადა, ააშ) — ამერიკალი პროფესიონალი ბოქსიორი მონკა წონაშ კატეგორიას, მოსოფელიშ ჩემპიონი. ლისტონქ ჩემპიონიშ ტიტული (WBA) მიპალუ ფლოიდ პატერსონიწკჷმა მოგებათ, ნამუსით მუგუ მაართა რაუნდის, ნოკაუტით. WBC-იშ ვერსიათ მოსოფელიშ ჩემპიონიშ ტიტული მიპალუ 1963 წანას კინ ფლოიდ პატერსონწკჷმა მოგებათ. ლისტონქ ჩემპიონიშ ტიტული მიოდინუ 1964 წანაშ 25 ფურთუთას კასიუს კლეიწკჷმა წაგებათ. პროფესიონალურ კარიერას ლისტონს 54 მატჩიშე უღუდჷ 50 მოგება, ათავრეშე 39 ნოკაუტით დო 4 წაგება. ჟურნალი The Ring-იშ ვერსიათ სონი ლისტონი რე არძა ბორჯიშ მავითა ბოქსიორი მონკა წონაშ კატეგორიას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ბოქსიორეფი კატეგორია:დუნაბადი 1932 კატეგორია:ნაღურა 1970
ჟიმოლენი სორტა
სქოლიო
კატეგორია:სანაკიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
ისპაანი
thumb|სი-ო-სე პოლი ისპაანი, ისპაჰანი ვარა ესფაჰანი (ჯვ. სპარსულით ასპადანა, შქა სპარსულით სპაჰანი, ​), იდვალუაფუ თეირანიშე 340 კმ-ის, ისპაჰანიშ პროვინციაშ ნანანოღა დო ირანიშ სიდიდათ მასუმა ნოღა (თეირანიშ დო მეშჰედიშ უკული). 2000 წანას მახორობა 2.040.000 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ირანიშ ჸოფილი ნანანოღა, XVI-XVII ოშწანურეფს.
კატეგორია:ირანიშ ნოღეფი კატეგორია:ისტორიული ნოღეფი
ანგურა
მინი|ანგურაშე აკოგაფილი კიდალა ანგურა — მინერალური წჷმოულობაშ შხვადოშხვა მასალაშე დოყალიბაფილი, თინკუნთხუამი პარალელეპიპედიშ ფორმაშ ხელუანური აკაგაფალი ქუა; სიჸონიერე, ჸინორზება შხვა ტექნიკური მუშობურობეფი მეღებული აფჷ გჷშაჭუალათ, ვარდა მაღალი წნევაშ ორქით დამუშებაშ შედეგო. გიშაჭვილ ანგურაშ მასალაშო გჷმირინუანა: დიხაჭაბუს, ტრეპელს, დიატომიტის; სილიკატურაშო — კვარცის, ქვიშას დო კირს. ანგურა ძალამ გოფაჩილი აკაგაფალი მასალა რე, მარა თიშ გეშა, ნამჷ-და მერკეთ ინდუსტრიული რენ, თიში გჷმორინაფა ჭიეჭიეთ რკებულენს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:აკოგაფა კატეგორია:აკაგაფალი მასალეფი
შოტლანდიურ-გელური ნინა
მინი|შოტლანდიურო მოჩიებეეფიშ გეოგრაფიული გორთილობა, 2001 წანაშ მეჯინათ შოტლანდიური ნინა ვარა გელური (გაელური) ნინა (მუშით ჯოხო Gàidhlig; ინგლ. Gaelic ვარა Scottish Gaelic) — კელტური ნინეფიშ ართ-ართი წჷმმარინაფალი. მორაგადეეფი კელტური მუმალობაშ კათა გელეფი რენა, ნამუეფით ტრადიციულო გვალამ შოტლანდიას დო ჰებრიდიშ კოკეფს ოხორანა. გელურ ნინაშა მორაგადეეფიშ მუდანობა შოტლანდიას 58 652 ადამიერიე (2001 წანაშ ეჭარუათ), 500-1000 კოჩიშახ ოხორანს კანადას. თე ნინაქ ოკო ვაშმოჩირთანი ანგლო-შოტლანდიურ ნინაშა (Scots), ნამუთ გერმანიკული ნინა რე დო ხოლოშიანი მოჯგირე რე ინგლისური ნინაშ. წორეთ თე ნინაშა ჭარჷნდჷ რობერტ ბერნსი. თუდოლენი შოტლანდიასჷთ თე ნინაშა იჩიებუ მახორობაშ დიდი ნორთი.
ისტორია
ათეხანური შოტლანდიაშ ტერიტორიას კელტურ ნინეფშა იჩიებუდეს ბრიტეფი, ნამუეფით შოტლანდიაშ რზენიშ ობჟათეშე რდეს დოხორელი; ნოღა ედინბურგით ნორთობურო თინეფიშ დორცხუაფილიე. წორეთ ათეხანური შოტლანდიაშ ტერიტორიას გიჭყჷ ბრიტული ნინეფშა სქჷლადირი ართ-ართი უჯვეშაში ლიტერატურულ ნაწარმებიქ — ანეირინიშ „გოდოდინი“. ბრიტეფიშ რინა შოტლანდიას ალბეთ VI ბორჯიშახ მიოჭირინუანდჷ, მარა ჭიეჭიეთ ანგლოსაქსეფქ ობჟათეშ გოლინაშ თუდო მიკინეს თინეფი, დო ბჟადალშე ირლანდიარეფქ აკაინწრეს, თენეფი უმენტაშო „დალ რიადიშ“ ომაფე, ოლსტერიშე რდეს, ნამუთ კოკიშ ოორუეშე რდჷ დვალირი. ირლანდიარეფიშ ბრიტანეთშა გინოხორაფაქ დიო ხოლო IV ოშწანურას დიჭყჷ, მარა, თინეფიშ მახორობაქ უელსის ვეშიჩუალჷ, შოტლანდიას დო მენიშ კოკეფს ჯინჯიერი ეთნიკური ბირთვო გინირთჷ. შოტლანდიაშ ობჟათე-ბჟადალშე დვალირ იონიშ კოკიქ ირლანდიაშ პაპობაშ ართ-ართი ცენტრო გინირთჷ. თაქ დიდი მონასტერით გეიოგეს, ნამუთ წიმინდე კოლუმბის ვარა კოლუმ კილეშ ჯოხოს მეურე.
მეხოლაფირო XV ოშწანურაშ შქა წანეფშე გვალამ შოტლანდიას დო ირლანდიას საართო ლიტერატურული ტრადიცია გარჩქჷდეს, დო შემლებუნა მიფრჩქინათ, ნამუდა შოტლანდიური ნინათ წორეთ თე ხანეფს იჭყანს გჷმორთუალას. ოდო შოტლანდიურს მუშ განშე XVII ოშწანურას გჷმერთჷ მენიშ ნინაქ.
შოტლანდიური ნინა ამდღარშახ ხოლოს გერე ოორუეირლანდიურ დიალექტეფწკჷმა დო შოტლანდიურიშ ობჟათურ დიალექტეფი თინეფწკჷმა ართო აკმადგინანა დიალექტურ კონტინუუმს. თაშ ნამდა, კოკი რატლინიშ დიალექტშა ვართ გიმადვენა შოტლანდიური ნინა, დო ვართ ირლანდიური ნინა. ოორუეშ დო ობჟათეშ დიალექტეფი ქოთ მეურენა ართიანს, თაშ მაგალითო, შოტლანდიურს დო ოლსტერულიშ უარყოფითი ნორთია რე —cha, დო კონაქტიში დო მუნსტერიშ დიალექტეფიშ ნორთია — ní. შოტლანდიაშ რზენს ინგლისური ნინაშ გოლინათ დო ქიანაშ ედომუშამი ტერიტორიაშა (თინეფ შქას ჰებრიდეფშათ) ვიკინგეფიშ აშაკათაფაშით შოტლანდიური ნინაშ პოზიციაქ დიკინჷ. ნინაქ ინგლისურიშ გალე, სკანდინავიური ნინეფიშ გოლინა ხოლო გეგნიღჷ. ლექსიკური ნარსხებუეფიშ გალე, შოტლანდიურ ნინაქ შხვა ტიპიშ მაგურობათ მიძინჷ თე ნინეფშე. მაგალითო, მაჟღერი დო ჸუნგა თანხმოვანეფიშ ნირზიშ აბანი დეკინჷ შხვა ვარფშვინიერეფიშ დო ჸუნგა ფშვინიერეფიშ ოპოზიციაქ; ათენერი მოლინეფი ეკიღანკუაფუ ირლანდიურსჷთ, ფარერეფიშ დო კონტინენტური სკანდინავიაშ ნინეფსჷთ.
შოტლანდიურს დიდ ხანს, მუჭოთ შხვა კელტურ ნინეფს, მუთუნნერი სტატუსი ვაუღუდეს, პიჯიშო, ქოთ მოთხოზჷდეს (1872 წანას აქტი განათლებაშ გეშა კრძალენდჷ მუჭოთ შოტლანდიურო გურაფას, თეშით ჩიებას თე ნინეფშა). მორო, XX ოშწანურაშ დუს ვითარაფაქ დითირჷ დო შოტლანდიაშ პარლამენტიშ დორცხუაფაწკჷმა ართო ნინაქჷთ ქჷმიძინჷ ედომუშამი რეგიონიშ ოფიციალური ნინაშ სტატუსი. 2005 წანას გინწყჷ მაართა ოშქაშე სკოლაქ, სოდგათ გურაფა ხვალე შოტლანდიურო მეურს. გოჸუნაფილი ღონისძიებეფიშ უმკუჯინუო, 2001 წანაშ მუნაჩამეფით, შოტლანდიური ნინაშ მარჩქენჯი 11%-ით რე მორკებული, ვინდარო 1991 წანას რდჷნ. თაშ მანდა შოტლანდიური ნინა სერიოზული შქურინჯიშ თუდო გერე. სიტუაციაშ გაუჯგუშაფალო შოტლანდიური ნინაშა მეურს ტელე დო რადიოგჷნოჩამეფი, გჷშეშქუმალუაფუ წიგნეფი დო გაზეთეფი, ფორმირაფილი რე ყარაფი ოხორორინალი პიჯალეფს თიშ უმოსო გჷმორინაფაშ ღანკით. თე ეტაპის შოტლანდიური პოზიციეფს უმოსო ღირსუანო ჰებრიდიშ კოკეფს ეთმიტენს, თინა ხოლო ხანიერეფ შქას. XVII ოშწანურაშე შოტლანდიარეფიშ კანადაშა ემიგრაციაქ გიძალიერჷ. თინეფიშ უმენტაშობა ჰუძონიშ არხიშა ომუშებელო მიშჷ. ართი პერიოდი შოტლანდიური ნინაშა მორაგადეეფი კანადას ინგლისურიშ დო ფრანგულიშ უკული მასუმა აბანს იკინენდეს. ოდო ამდღანერშო კანადას შოტლანდიური ნინაშა ხვალე ხანიერეფი იჩიებუნა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კელტური ნინეფი
მეკონ-მოკონი
მეკონ-მოკონი — საწარმე დო პიჯული მოხვარაფაშ საგანეფი დო ნინალუა, ნამუეფით ორხველჷ თე თუ თი სახეშ მოთხირეფიშ დო ოხვილუეფიშ დობაღინაშო დო ბაზარს მითმიაჭირინუ, მუჭოთ მეხვილაფაშ, ჸიდირიშ, სარგებელიშ მეღებაშო ვარდა მოთხირშო. თის უღუ მუჭოთ ხემიოთხუმუ, თეში ვახემიოთხუმუ მახასიათაფალეფი. თაურეშე გოშნაველი, თინა შილებე ორდას ნივთი, ნინალუა, იდეა, ოხანდე ნძალა, აბანი, საწარმე, ორგანიზაცია დო შხვა.
მეკონ-მოკონს უღუ მუში ომეკონ-მოკონე ართული.
მეკონ-მოკონიშ არსიშ რსულჸოფილო გაგებელო დიდი შანულობა უღუ თიში თინი კლასიფიკაციას.
გჷმორინაფაშ ბორჯიშ ხანგჷნძობაშ მეჯინათ, მეკონ-მოკონი შილებე დობრთათ: კუნტაშხანიშ სარგებელობაშ მეკონ-მოკონი, ხანგჷრძე სარგებელობაშ მეკონ-მოკონი, ნინალუა.
ნინალუაშ ხასიათიშ გოთოლიშწორაფათ მეკონ-მოკონქ შილებე გირთას ჟირ ბუნათ : ფართო მოახვარებუშ მეკონ-მოკონო დო საწარმე დოშანაფაშ მეკონ-მოკონო.
რესურსეფი ინტერნეტის
Indice de precios de mercancías para los últimos 25 años, de acuerdo al FMI
თუდოლენი ნიჩბისი
თუდოლენი ნიჩბისი — ოფუტე ბჟაეიოლ საქორთუოს, მცხეთა-მთიანეთიშ აკანიშ მცხეთაშ მუნიციპალიტეტის, (ნიჩბისიშ თემი), იდვალუაფუ წყარმალუ ნიჩბისისწყალიშ ლეხერს, ნიჩბისიშ სუკიშ ჯინჯის. ოფუტეს მუკმურს სასხორი — დიდგორიშ დინოხოლენსახენწჷფობურ შანულობაშ შარა. ზუღაშ დონეშე 710 მეტრას. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩამეფით ოფუტეს ოხორანს 603 კოჩი.
სქოლიო
კატეგორია:მცხეთაშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
მაჯერღვაია
მაჯერღვაია, თაშნეშე მაჯერღვია, მაჯარღვია, მაჯარღვალაია, ჯარღვალია (Plantago) — ჩანარეფიშ გვარი მაჯარღვიაშობურეფიშ ფანიაშე. ართწანიანი ვარ-და მიარეწანიანი ოდიარეეფი, კანკალეშა ბართვოდიარეეფი.
გვარი იკათუანს 250-შახ გვარობას, ნამუთ გოფაჩილი რე დიხაუჩაშ ზჷმიერ ორტყაფუს. საქორთუოს 11 გვარობა რე. მაჯერღვაია გვალაშ გიმენი ორტაფუშე დოჭყაფილი ალპურ ორტყაფუშახ სქირე დო ოდიარამი კართეეფს, რზაპიჯეფს დო მოჩაჩანელ აბანეფს, დოლოეფს დო ქვეშხონეფს ჩანს. Plantago major, Plantago media დო Plantago lanceolata ფართოთ მოდვალირი გვარობეფი რე.
მაჯერღვაიაშ თასი იკათუანს ცქირცქის დო გლიკოზიდ აუკუბინს, ფურცელი — კაროტინს, ვიტამინს დო ფიტონციდეფს. ფურცელს გჷმირინუანა ნაკვათაშ, ნაჭკირაშ, ნაჭყოლაშ დო ჭყოლიშ დაშუშებელო, დჷნადგინას — ეკახვალარი მეშქაშალათ, წვენს — გასტრიტიშ დო ენტერიტიშ ოსქილადარო.
ლიტერატურა
კატეგორია:მაჯარღვიაშობურეფი
ჭიჭე ზაბი
ჭიჭე ზაბი (არაბ. الزاب الصغير‎, სპარს. زاب کوچک‎, ქურთ. Zêy Koya‎, Zêyê Biçûk) — წყარმალუ ირანს დო ერაყის. ჭიჭე ზაბი იჭყაფჷ ზაგროსიშ გვალეფს, ირანიშ ტერიტორიას, ზუღაშ დონეშე 3,000 მ. სიმაღალას, წყარმალუ გიშმურს ერაყიშ ქურთისტანიშ ტერიტორიას, ერბილიშ მუჰაფაზას დო ინაკათუ წყარმალუ ტიგროსის ქირქუქიშ მუჰაფაზაშ ტერიტორიას. ჭიჭე ზაბიშ სიგინძა რე 400 კმ. ღანჩოშ ფართობი 22,000 კვ.კმ.
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:ირანიშ წყარმალუეფი კატეგორია:ერაყიშ წყარმალუეფი კატეგორია:ერაყიშ ქურთისტანიშ წყარმალუეფი
შიაულიაიშ მაზრა
შიაულიაიშ მაზრა (ლიეტუ. Šiaulių apskritis) — მაზრა ლიეტუვაშ ოორუეშე, უკებჷ ჟემაიტიაშ დო აუქშტაიტიაშ ეთნოგრაფიული რეგიონეფიშ ნორთი. უხურგანს ლატვიას, თაშნეშე ტელშიაიშ, ტაურაგეშ, კაუნასიშ დო პანევეჟისიშ მაზრეფს. მაზრაქ დირსხჷ 1994 წანაშ 19 კვირკვეს მეღებული, ლიეტუვაშ რესპუბლიკაშ კანონით ტერიტორიულ-ადმინისტრაციული ართულეფიშ გეშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ლიეტუვაშ მაზრეფი
გიორგი შენგელაია
ბიოგრაფია
გიორგი შენგელაიას ნათებუ აფუ ომორსხუე კინემატოგრაფიაშ ინსტიტუტიშ ორეჟისორე ფაკულტეტი. 1962 წანქშე მუშენდჷ კინოსტუდია „ქართულ ფილმს“. მაართა ფილმი „ალავერდობა” (1963) გინიღჷ გურამ რჩეულიშვილიშ კინ თე ჯოხოდვალაშ ნოველაშ გეხ. ფილმს შენგელაიაქ გიმოხანტჷ შურიელო ამაღალაფირი ახალნორდი გერგეზიშ პროტესტი უგუჯინუ ტრადიციეფიშოთ. 1969 წანას გინიღჷ ფილმი „ფიროსმანი“ ხანტუ ნიკო ფიროსმანიშ გეშა. შენგელაიაქ ქორთული კინო გადინდარჷ ერუანულ მასალას აკოქიმინელი პოპულარული ჟანრეფჷთ. თის ორხველჷ ვესტერნი „მაცი ხვიტია” (1966), მიუზიკლი „ვერაშ განობაშ მელოდიეფი“ დო ოდუდგინალე ფილმი „ხარება დო გოგია” (1987).
ჯილდოეფი
მეღებული აფუ მოლენკავკაციაშ დო უკრაინაშ რესპუბლიკაშ კინოფესტივალიშ დიპლომი (1966), ბერგამოშ (იტალია) მა–10 ოერეფოშქაშე კინოფესტივალიშ პრიზი "დრაკონი" დო ფიპრეისიშ დიპლომი (1966), ჩიკაგოშ მა–10 ოერეფოშქაშე კინოფესტივალიშ დიდი პრიზი „ორქოშ იუგო“ (1974), დიდი ბრიტანეთიშ კინოსტუდიაშ პრემია (1973), აზოლაშ ოერეფოშქაშე კინოფესტივალიშ მაართა პრემია (1974), ფინეთიშ ხელუანობაშ აკადემიაშ პრიზი (1975), კინოხელუანობაშ მეშქაშობეფით ესთეტიკური რდუალაშ პრობლემეფიშოთ მენძღვიაფილი სიმპოზიუმიშ შინელი დიპლომი (ერევანი, 1977), ოკათე მეურნობაშ მეჭირინაფეფიშ ომორსხუე გჷმოფინუაშ ძიმძიმიშ მენდალი (1980). შოთა რუსთაველიშ ჯოხოდვალაშ პრემია (1985) დო შხვა პრიზეფი.
გიორგი შენგელაიაქ 2020 წანაშ 17 ფურთუთას, 82 წანაშ ხანს დოღურჷ.
სქოლიო
კატეგორია:ქორთუ კინორეჟისორეფი კატეგორია:ქართიშ შინელი მენოღალეეფი (2015) კატეგორია:ქორთუ არტისტეფი კატეგორია:ქორთუ სცენარისტეფი
აშანტიშ ტრადიციული ნოდგჷმეფი
აშანტიშ ტრადიციული ნოდგჷმეფი — იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტიი განას, იკათუანს აშანტიშ იმპერიაშ პერიოდის ტრადიციულო ნაკიდა 13 ნოდგჷმს.
აშანტიშ იმპერიაქ მუშ ორქოშ ხანას XVIII ოშწანურას მიოჭირინდუ, მარა ქჷდანთხჷ ბრიტანული ოკუპაციაშ ბორჯის 1806-1901 წანეფს, მუ ბორჯისჷთ აშანტიშ ნოდგჷმეფიშ უდიდაშ ნორთიქ აკოციუ. ნოდგჷმეფწკჷმა ართო, 1895 წანას ბრიტანალ გენერალქ, რობერტ ბრაიდენქ აკარღუ თაშნეშე ომაფე მავზოლეუმი ხოლო.
ნოდგჷმეფს ეჭარჷნა, მუჭოთ „ადამიერეფიშ დო ღორონთეფიშ ჸუდეეფს“ დო თინეფი წჷმარინუანა აშანტიშ კათაშ ისტორიაშ დო კულტურაშ ეკონია ნოსქილედეფს. ჸუდეეფი ეგაფილი რე ჭუბერშე, ჭაშე დო ჯაშე.
ნიგერი (წყარმალუ)
ნიგერი (Niger, Niger, Niger, Ọya) — ბჟადალ აფრიკაშ თარი წყარმალუ, თიში სიგჷრძა რე 4 180 კმ, ღანჩოშ ფართობი — 2 118 ვითოში კმ², დო თე პარამეტრეფით მასუმა წყარმალუ რე აფრიკას ნილოსიშ დო კონგოშ უკული.
წყარმალუ დუდს ეთმეჭოფუნს გვინეას, უკული მეურს მალიშა, ნიგერშა, ბენინიშ ხურგაშა, უკული გჷნმოკვათუნს ნიგერიას დო გვინეაშ ჸუჯის ინაკათუ. ნიგერიშ თარი ნადუეფი რე მილო, ბანი, სოკოტო, კადუნა დო ბენუე. წყარმალუშ გვინეაშ ჸუჯწკჷმა ინაკათაფუს იდვალუაფუ ოზუღე ონიშოლი ნოღა პორტ-ჰარკორტი.
ვარებული ნოღა
ვარებული ნოღა ვარ-და ვარებული დოხორე (ჩინ.: 紫禁城; შანენს "დინცხფერიშ ვარებულ ნოღას") — იდვალუაფჷ პეკინიშ ცენტრის დო მინიშ და ცინიშ დინასტიეფიშ ბორჯის იმპერიული დოხორეშ დოშანაფას არსულენდჷ. ასე დოხორე მუზეუმო რე ჩინებული. კომპლექსის 720.000 კვ.მ ფართობი უკებჷ, 800 ნოდგჷმუთ დო 8.000-შე უმოსი ოთახით. იუნესკოშით ფასებული რე მუჭოთ მოსოფელიშ უკაბეტაში უჯვეშაში ასქილადირი ჯაშ ნოკეთებუეფიშ კოლექცია დო 1987 წანას მოსოფელიშ კულტურული მონძალაშ ერკებულშა რე მიშაღალირი, მუჭოთ "მინიშ დო ცინიშ დინასტიეფიშ იმპერიული დოხორე".
დოხორეშ გოხოლუაშ ტერიტორია ტიანანმენიშ მოედანიშ ოორუეშე იჭყაფუ დო თიწკჷმა ტიანანმენიშ კარმინალით რე მერსხილი. თიშ მუკი-მუკი იმპერიული ნოღა იდვალუაფჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მუზეუმეფი კატეგორია:პეკინი კატეგორია:ჩინეთიშ დოხორეეფი კატეგორია:ომაფე რეზიდენციეფი კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ჩინეთის
აუდე-ეისელი
აუდე-ეისელი (თაშნეშე ალტე-ისელი; Alte Issel; Oude IJssel) — წყარმალუ გერმანიას დო ნიდერლანდის. სიგჷნძა 82 კმ, ღანჩოშ ფართობი 1208 კმ². ოდუდე უღუ გერმანიას, ზუღაშ დონეშე 56 მ სიმაღალას. მეურს ოორუე რაინ-ვესტფალიაშ აკანს დო გელდერლანდიშ პროვინციას. აკათუ წყარმალუ ეისელს.
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:გერმანიაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ნიდერლანდიშ წყარმალუეფი
გარდაბაირი
ნოღაქ დირსხუ 1876 წანას, მუჭოთ გარდაჰრეპპური (Garðahreppur). ასეიან ჯოხოქ გიადჷ 1976 წანას.
დომაჸალაფირი ნოღეფი
კატეგორია:ისლანდიაშ ნოღეფი
მავლავი
მავლავი (مولوی), მავლანა (مولانا) — არაბულშე თანგუათ შანებს მამართალს ვარ-და მაპალუს. საპატიე რელიგიური წოდება ისლამს, შარიათიშ კანონეფიშ უჟინაში გჷმასხუნალი.
თი კათაშ სამანგეფი, ნამუეფქჷთ მუნეფიშ ჯოხოს გჷმირინუეს მავლავიშ წოდება: რჩქინელი სპარსი პოეტეფი ჯალალედინ რუმი დო ჯამი, თაშნეშე მავლავი იბრაჰიმი, ბანგლადეშიშ პრეზიდენტიშ მუმა. თეშ მოხ, თე წოდებას აქტიურო გჷმირინუანა ავღანეთიშ გაულამი პოლიტიკური ფიგურეფი (სამანგ. ვაქილ აჰმად მუტავაკილი).
გაშერბრუმ I
გაშერბრუმ I (თაშნეშე Hidden Peak — „ჰიდენ პიკი“ ანუ „ტყობინელი პიკი“ ვარ-და K5) — კონკა ყარაყორუმიშ გვალეფიშ სისტემაშ ობჟათე-ბჟაეიოლ ჸას. თიში სიმაღალა რე 8080 მ. თე მაძირაფალით კონკა მოსოფელს მა-11 აბანა იკენს. ტყობინელი პიკიქ ჯოხოთ გიადჷ თიშ გეშა, ნამჷ-და ბალტოროშ ჯიშთიშ ჟილენი ნორთიშე, სოიშეთ მეურს რზა ცენტრალური ყარაყორუმიშ არშა უმაღალაშ კონკაშა, თინა, მუში სიმაღალაშ უმკუჯინალო, ვა ჩქჷ. გაშერბრუმ I იდვალუაფჷ პაკისტანიშ დო ჩინეთიშ ხურგიშ გოხოლუას, პაკისტანიშ გილგიტ-ბალტისტანიშ პროვინციას. გაშერბრუმ I-შა მაართა ეშულაქ იმანჯჷ 1958 წანაშ 5 კვირკვეს.
მავლავი
სქოლიო
კატეგორია:ისლამიშ ოშურელე წოდებეფი
გაშერბრუმ I
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პაკისტანიშ გვალეფი კატეგორია:ყარაყორუმი
გრანდ-ანსიშ დეპარტამენტი
გრანდ-ანსიშ დეპარტამენტი (département de la Grand'Anse, Grandans) — ჰაიტიშ რესპუბლიკაშ ვითი დეპარტამენტიშე ართ-ართი. ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოღა ჟერემი.
2003 წანას, დეპარტამენტიშ ტერიტორიაშ ხარჯიშა გიშართილქ იჸუ ახალ დეპარტამენტიქ — ნიპი, მირაგოანიშ დო ანს-ა-ვოშ ოლქეფით.
ახალი დეპარტამენტიშ გიშართუალაშ უკული, გრანდ-ანსიშ დეპარტამენტიშ ფართობი რე 1912 კმ², მახორობა 468,301 ადამიერი (2015).
კატეგორია:ჰაიტიშ დეპარტამენტეფი
ბრაზილიაშ სენატი
მინი|მარჯვნივ|250პქ|ბრაზილიაშ სენატიშ ხუნაშ დარბაზი ბრაზილიაშ ფედერალური სენატი (Senado Federal do Brasil) – ბრაზილიაშ  ერუანული კონგრესიშ ჟილენი პალატა. დირსხუ ბრაზილიაშ მაართა კონსტიტუციაშ მეჯინათ 1824 წანას, გოართოიანაფილი ომაფეშ ლორდეფიშ პალატაშობურო, მარა რესპუბლიკაშ გჷმოცხადაფაშ უკული 1889 წანას თინა მუშ ნებეფით უმოსო ააშ-იშ სენატის ქაგურჷ.
სენატის 81 მაკათური რე, სუ-სუმი სენატორით რე წჷმორინაფილი 26-ხოლო შტატშე დო ფედერალურ ოლქშე.
სენატიშ მოქიმინჯე პრეზიდენტი რე ქიანაშ ჸოფილი პრეზიდენტი ჟოზე სარნეი, ნამუთ 2009 წანას გიშაგორეს 2 წანაშ ხანით.
კოპაუე
მინი|250პქ|კოპაუეშ გინაჯინუ კრატერიშ ტობაშე კოპაუე — სტრატოვულკანი ობჟათე ამერიკას, არგენტინა-ჩილეშ თანჯას. 2 კილომეტრიშ სიგინძას იდვალუაფუ ჩხორო ვულკანური კრატერი. ბჟაეიოლ კრატერს იდვალუაფუ წყითე, ტუტეამი, 300 მ სიგანაშ კრატერული ტობა. თე ტობაშე XX ოშწანურას დოფიქსირაფილი რე ოწიმაია წურწუფაშ ეშაგორგოთი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ ვულკანეფი კატეგორია:ჩილეშ ვულკანეფი
სტივენ სომერსი
სტივენ სომერსი — ამერიკალი კინორეჟისორი, სცენარისტი, პროდიუსერი დო არტისტი, ნამუთ კინოტრილოგია „მუმიაშ“ აკმაქიმინალი რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი რეჟისორეფი
პრშეროვიშ რაიონი
პრშეროვი (ჩეხ. Okres Přerov) — რაიონი ოლომოუციშ აკანს, ჩეხეთის. მუში ნანანოღა რე ესენიკი. რაიონიშ ფართობი აკმადგინანს 844,74 კმ²-ს. 2007 წანაშ მუნაჩემეფით, მახორობა აკმადგინანს 134 265 ადამიერს, მახორობაშ მეჭედალა — 159 ადამიერს კვადრატულ კილომეტრის.
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:ჩეხეთიშ რაიონეფი
1680 წანაშ დიდი კომეტა
1680 წანაშ დიდი კომეტა, C/1680 V1, კირხიშ კომეტა, ნიუტონიშ კომეტა რდჷ მაართა კომეტა, ნამუქჷთ იძირუ ტელესკოპიშ გჷმორინაფათ. კომეტას 1680 წანაშ 14 გერგობათუთას მიოგორუ გერმანალი ასტრონომიქ, გოტფრიდ კირხიქ. კომეტა XVII ოშწანურაშ არძაშე უმოსო ბარჩხალა კომეტა რდჷ, უღუდჷ გინძე კუდელი დო დღაშით ხოლო იძირედჷ. მენცარეფიშ აზრით კომეტაშ ბარიცენტრული ორბიტალური პერიოდი რე 10000 წანა. 2019 წანაშ ფურთუთაშ მუნაჩემეფით კომეტა ბჟაშე 257 au-შ მაშორას იდვალუაფუდჷ. კომეტაშ კურსი ეჭარჷ ესპანარი ასტრონომიქ ეუსებიო კინოქ. ისააკ ნიუტონიქ გიმირინუ კომეტა კეპლერიშ კანონეფიშ დანტკიცებელო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კომეტეფი
ვიტოლდ გომბროვიჩი
ვიტოლდ გომბროვიჩი (პოლ. Witold Gombrowicz; დ. 4 მარაშინათუთა, 1904, მალოშიცე, პოლონეთიშ ომაფე, რუსეთიშ იმპერია — ღ. 24 კვირკვე, 1969, ვანსი, საფრანგეთი) — პოლონარი ჭარუ, ნოველისტი დო დრამატურგი. თიში ნახანდეფი იხასიათებუ ტომბა ფსიქოლოგიური ანალიზით, პარადოქსული, აბსურდული დო ანტინაციონალისტური სენტიმენტეფით. 1937 წანას გიშართჷ გომბროვიჩიშ მაართა რომანქ ფერდიდურკე, სოდეთ ეჭარილი თემეფი ორხველჷ ახალნორდობაშ პრობლემეფს, იდენტობაშ გორჩქინას შხვეფიწკჷმა ურთიართალათ, პოლონური ჯარალუას დო კულტურას კლასობური როლეფიშ ირონიული დო კრიტიკული რკვიებეფას. გომბროვიჩიშ შხვა ნახანდეფიშე ეიოშინალი რე: რომანეფი — ტრანს-ატლანტიკი (1953), პორნოგრაფია (1960),  კოსმოსი (1965) დო პიესა დიარა.
ვიტოლდ გომბროვიჩიქ პოპულარობა მიპალუ რინაშ ეკონია წანეფს დო ასე თინა მერჩქინელი რე პოლონური ლიტერატურაშ ართ-ართ უკაბეტაში ფიგურათ. გომბროვიჩიქ 1967 წანას მიპალუ ფორმენტორიშ პრემია. ოთხიშა რდჷ ნომინირაფილი ნობელიშ პრემიაშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პოლონარეფი კატეგორია:პოლონარი ჭარუეფი კატეგორია:პოლონარი ნოველისტეფი კატეგორია:პოლონარი დრამატურგეფი კატეგორია:ლგბტ ჭარუეფი კატეგორია:ლგბტ ნოველისტეფი კატეგორია:ლგბტ დრამატურგეფი
ბჟაეიოლი ტიმორიშ ნოღეფიშ ერკებული
თე სტატიას მოჩამილი რე ბჟაეიოლი ტიმორიშ ნოღეფიშ, დაბეფიშ დო ოფუტეეფიშ ერკებული.
ბჟაეიოლი ტიმორიშ საართო რუკა
რუკაშ ლეგენდა:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნოღეფიშ ერკებული ქიანეფიშ მეჯინათ
2037
დღახუეფი
კატეგორია:
ხაბური (ტიგროსი)
ხაბური, ჭიჭე ხაბური რე წყარმალუ თურქეთის დო ერაყის, წყარმალუ ტიგროსიშ ნადუ.
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:თურქეთიშ წყარმალუეფი კატეგორია:ერაყიშ წყარმალუეფი
კამიშკა ბისტრიცა
კამიშკა ბისტრიცა (Kamniška Bistrica) რე წყარმალუ სლოვენიას, წყარმალუ სავაშ კვარჩხან ნადუ. სიგინძა 33 კმ. აუზიშ ფართი 530 კვ.კმ.
ბჟადალი ბენგალიშ ოლქეფიშ ერკებული
ბჟადალი ბენგალიშ შტატიშ ოლქი – შტატიშ ადმინისტრაციული ართული, ნამუთ იმართუ ჩინოვნიკით (კომისარიშ მახვარე) ინდოეთიშ ადმინისტრაციული ნინალაშე. თის მიარე მახვარებუ ოხვარუ, დეპარტამენტეფიშ მადუდეეფი, ნამუთ გამამინჯე რენა ოკათე მეურნობაშ გოთანჯილი მალობეფიშ გოვითარაფაშო. გვალო შტატის 20 ოლქი რე.
სქოლიო
*
ნიკოლოზ ხვიტია
ნიკოლოზ ხვიტია (დ. 1905 – ღ. 1975 ) — ქორთუ ფოლკლორისტი, ლოტბარი.
გალენი რცხუეფი
კატეგორია:ქორთუეფი კატეგორია:საქორთუოშ ლოტბარეფი
ჟიმოლენი ნოქალაქუ
ჟიმოლენი ნოქალაქუ (ქორთ. ზედა ნაქალაქევი) — ოფუტე ბჟადალ საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ სანაკიშ მუნიციპალიტეტის. იდვალუაფუ წყარმალუ ტეხირიშ მარძვან ძგას ზუღაშ დონეშე 140 მ სიმაღალას. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 25 ადამიერი.
სქოლიო
კატეგორია:სანაკიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
ჟორჟ ლემეტრი
ჟორჟ ჰენრი ჯოზეფ ედუარდ ლემეტრი (დ. 17 კვირკვე, 1894, შარლერუა, ბელგია - ღ. 20 მანგი, 1966, ლიუვენი, ბელგია) — ბელგიარი ასტრონომი, ფიზიკოსი, პროფესორი, კათოლიკური ეკლესიაშ აბატი, დიდი აფეთქებაშ თეორიაშ დჷმარსხუაფალი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბელგიარეფი კატეგორია:ბელგიარი ფიზიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1894 კატეგორია:ნაღურა 1966
ტორუნი
ტორუნი (Toruń, Thorn) — ნოღა პოლონეთიშ ოორუეშე, წყარმალუ ვისლაშ წყარპიჯის. ნიკოლაი კოპერნიკიშ ოდაბადე, ნოღაშ ისტორიული ნორთი მიშმურს იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ერკებულშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პოლონეთიშ ნოღეფი კატეგორია:ჰანზა კატეგორია:გერმანიაშ ჸოფილი ნოღეფი კატეგორია:პოლონეთიშ სავოევოდე ცენტრეფი
კოსტა-რიკა
1949 წანას, კოსტა–რიკაქ კონსტიტუციურო გაუქვუ აკოანჯარაფილი ნძალეფი. კოსტა-რიკა აკა ლათინურამერიკული ქიანა რე, ნამუთ მოსოფელიშ 22 არძოშე ჯვეში დემოკრატიული სახენწჷფოშ ერკებულშა მიშმურს. კოსტა–რიკას წიმიულირი აბანი უკებჷ ლათინურ ამერიკაშ ქიანეფს შქას ადამიერული გოვითარაფაშ ინდექსიშ თოლოზირუეთ. 2011 წანაშ მუნაჩემეფით, ქიანა თე მაძირაფალით მოსოფელს 69–ა აბანსი რე.
2007 წანას, კოსტა–რიკაშ თარობაქ გაცხადჷ თი გეგმეფშენი, ნამუშ მეჯინათ 2021 წანაშო კოსტა–რიკაქ მოსოფელს მაართა კარბონ–ნეიტრალური ქიანაქ ოკო იჸუას. 2009 წანას New Economics Foundation–ქ (NEF) კოსტა–რიკა ბედინერობაშ ოერეფოშქაშე ინდექსიშ მეჯინათ კოსტა–რიკა მოსოფელს მაართა აბანს მიშინუ, კინე თეჯგურა პოზიცია ქიანაქ 2012 წანას ხოლო დეკინჷ. თაშნეშე NEF–ქ 2009 წანას, კოსტა–რიკა მიშინუ მოსოფელიშ არძოშე წვანე ქიანათ. 2012 წანას, კოსტა–რიკა მაართა ქიანა რდჷ ამერიკას, ნამუქჷთ რეკრეაციული მაჯინობა ივარუ.
გეოგრაფია
ქიანაშ დიდ ნორთი უკებჷ ვულკანურ ქჷნდჷრეფს კორდილიერა-დე-გუანაკასტეს დო კორდილიერა-სენტრალს. თე ბოლოშ ობჟათე-ბჟადალშე იდვალუაფუ ვულკანური პლატო, ნამუშ ობჟათე-ბჟადალი კირდეს ეპონილი რე კორდილიერა-დე-ტალამანკა (გვალა ჩირიპო-გრანდე, 3820 მ). ოორუეშ დო ზუღაშ მანგას რზენეფი რე.
ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დორთუალა
კოსტა-რიკა ირთუ 7 პროვინციათ:
პროვინციეფი ირთუ კანტონებო, ნამუშ ედომუშამი მუდანობა რე - 90. კანტონეფს მართუნა მერეფი, ნამუსჷთ გიშმაგორუნა 4 წანაშ ხანით.
სქოლიო
კატეგორია:ცენტრალური ამერიკაშ ქიანეფი კატეგორია:ესპანურნინამი ქიანეფი კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ ქიანეფი
ავსტრალიაშ, ახალი ზელანდიაშ დო ააშ-იშ თხილუაშ ხეკულუა
ავსტრალიაშ, ახალი ზელანდიაშ დო ააშ-იშ თხილუაშ ხეკულუა (ინგლისური აბრეავიატურა ANZUS) — ოურდუმე ალიანსი, ნამუთ ავალენს ავსტრალიას დო ახალ ზელანდიას, დო ზოხოთ, ავსტრალიას დო ააშ-ს, ნამჷ-და წოროიხანდან რჩქალი ოკიანეშ ზონაშ ოთხილარო. ხეკულუაქ დიდვჷ სან-ფრანცისკოს, 1951 წანაშ 1 ეკენიას დო ჭყანაშა მიშართჷ 1952 წანაშ 29 პირელს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რგილი ლჷმაშ ხეკულუეფი კატეგორია:ააშ-იშ ხეკულუეფი კატეგორია:ავსტრალიაშ ხეკულუეფი კატეგორია:ახალი ზელანდიაშ ხეკულუეფი კატეგორია:ოურდუმე ალიანსეფი
პროსტეჟოვიშ რაიონი
პროსტეჟოვი (ჩეხ. Okres Prostějov) — რაიონი ოლომოუციშ აკანს, ჩეხეთის. მუში ნანანოღა რე პროსტეჟოვი. რაიონიშ ფართობი აკმადგინანს 777,32 კმ²-ს. 2007 წანაშ მუნაჩემეფით, მახორობა აკმადგინანს 110 678 ადამიერს, მახორობაშ მეჭედალა — 142 ადამიერს კვადრატულ კილომეტრის.
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:ჩეხეთიშ რაიონეფი
კენია
კენია (სუაჰილი დო ინგლ. - Kenya), ედომუშამი ოფიციალური ჯოხოდვალა - კენიაშ რესპუბლიკა (სუაჰილი Jamhuri ya Kenya, ინგლ. Republic of Kenya) — ქიანა იდვალუაფუ ბჟაეიოლ აფრიკას, ინდოეთიშ ოკიანეშ წყარპიჯის, ქიანას გჷნმოკვათუნს ეკვატორი. კენიაშ მახურგე ქიანეფი რე: ეთიოპია (ოორუეშე), სომალი (ოორუე-ბჟაეიოლშე), ტანზანია (ობჟათეშე), უგანდა, თაშნეშე ტობა ვიქტორია (ბჟადალშე), ობჟათე სუდანი (ოორუე-ბჟადალშე). ქიანაშ ნანანოღა - ნაირობი. ბოლო წანეფს, ქიანაშ მახორობაქ ძალამ მალას მიძინჷ დო აკმადგინანს დოხოლაფირო 45,1 მილიონს. კენიას უღუ ტყარ ორთაშ დიდი რეზერვეფი. ქიანას გოფაჩილი რე ჩხოლარეფიშ ვითოშობათ გვარობა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:აფრიკაშ ქიანეფი კატეგორია:ინგლისურნინამი ქიანეფი კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი
კოტორაანთკარი
კოტორაანთკარი — ოფუტე ბჟაეიოლ საქორთუოს, მცხეთა-მთიანეთიშ აკანიშ მცხეთაშ მუნიციპალიტეტის, გალავანიშ თემს. ზუღაშ დონეშე 830 მეტრას. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 50 კოჩი.
სქოლიო
კატეგორია:მცხეთაშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
კორდონ-დელ-ასუფრე
კორდონ-დელ-ასუფრე (Cordón del Azufre) — ჭიჭე ვულკანური კომპლექსი ობჟათე ამერიკას, არგენტინა-ჩილეშ თანჯას, (კატამარკაშ პროვინცია, არგენტინა. ანტოფაგასტაშ რეგიონი, ჩილე). იდვალუაფუ ვულკან ლიულიაილიაკოშე 50 კილომეტრით ობჟათეჸურე.
კომპლექსშა მიშმურს 6 ვულკანური კრატერი, თინეფშე უმაღალაში ზუღაშ დონეშე 5 463 მეტრას იდვალუაფუ, თეხანო მერულაფირი რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ ვულკანეფი კატეგორია:ჩილეშ ვულკანეფი
ალიტუსიშ მაზრა
ალიტუსიშ მაზრა (Alytaus apskritis) — მაზრა ლიეტუვას, ნამუთ უხურგანს მარიამპოლეშ, კაუნასიშ დო ვილნიუსიშ მაზრეფს, თაშნეშე პოლონეთის დო ბელარუსიშ გროდნოშ ოლქის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ლიეტუვაშ მაზრეფი
კოკრა
კოკრა რე წყარმალუ სლოვენიას, წყარმალუ სავაშ ნადუ. სიგინძა 34 კმ. აუზიშ ფართი 221 კვ.კმ.
კიკვიტი
კიკვიტი (Kikwit) — ნოღა კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ კვილუშ პროვინციას. ზუღაშ დონეშე 452 მეტრაშ სიმაღალას იდვალუაფუ.
სქოლიო
კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ნოღეფი
უკრაინული ნინა
უკრაინული ნინა — უკრაინალეფიშ ნინა, ორხველჷ ინდოევროპული ნინეფიშ ფანიაშ სლავურ ნინეფს.
ზოგადი ჩინებეფი
ოლიტერატურე ნინაქ მუკილჷ გოვითარაფაშ ჟირი ეტაპი: ჯვეშუკრაინული (XIV-XVIII ოშწანურეფი) დო თეხანური ლიტერატურული ნინა (XVIII ოშწანურაშ ბოლოშე). უკრაინულ ნინას ბრელი რე პოლონური ნინაშე ნარსხებუ იტყვეფი, მარა რუსულიშ გინაწონს, ნორკები რე საეკლესიო სლავურშე მუმალი იტყვეფი. თეხანური ლიტერატურული ნინაშ ფორმირაფას დიდი როლი ილაჸაფუ ტარას შევჩენკოშ აკოქიმინჯალაქ. ჭარალუაშ სისტემა ეგაფილი რე სლავურ-კირილურ გრაფიკაშა.
სტატუსი
ოფიციალური ნინა:
გოფაჩუაშ არეალი: გოფაჩილი რე უმოსო უკრაინას, მუშ მოთანჯე რაიონეფს რუსეთის დო ბელარუსის, ყუბანს, სლოვაკეთის, თაშნეშე კანადას, ააშ-ს, არგენტინას, ავსტრალიას.
ანბანი
რიცხვეფი:
სქოლიო
კატეგორია:უკრაინაშ ნინეფი კატეგორია:უკრაინული ნინა კატეგორია:სლავური ნინეფი კატეგორია:ფილოლოგია
გრენადა
კატეგორია:კარიბიშ ქიანეფი კატეგორია:ინგლისურნინამი ქიანეფი კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი
ორტვინული კულტურეფი
მინი|ორტვინული სექცია [[სუპერმარკეტი|სუპერმარკეტის]] მინი|ორტვინობა [[ბაზარი|ბაზარს]] ორტვინული კულტურეფი — ოდიარე ჩანარეფი, ნამუეფსჷთ ოჭკომალო გჷმირინუანა. ორტვინული კულტურეფი ორხველჷ 10 ფანიას:
თელარაშ ხანგჷნძალაშ მეჯინათ გიშმართჷნა ართწანიან, ჟირწანიან დო მიარეწანიან ორტვინულ კულტურეფს. ოჭკომალო გჷმარინაფალი ორგანოფიშ მეჯინათ ორტვინული კულტურეფი 4 ბუნათ ირთჷნა: ფურცელამეფი — ლუყუ, კამა, მაკინდოლი, სალათა, ისპანახი დო შხვა; გუმნაღელამეფი — კინტირი, შინკა, ხაბურზაკი, პამინდორი, ფატიჯანი, ლებია, ლაიტი დო შხვა; ძირხვეფი — ჭახალი, ბულეკი, თუთაშ ბულეკი, სტამფილო, ჭარხალი დო შხვა; ბოქვამეფი — ხვარხვი, პურასქია, ნიორი. მიარეწანიან ჩანარეფს გიშმართჷნა ზოხო ბუნათ. ორტვინული კულტურეფი იკათუანს ვიტამინეფს, თაშნეშე ნოშქერწყარეფს, ცილებს, ციმუეფს. ხვარხვის, ნიორს, ბულეკის დო შხვა მიშმალ ფიტონციდეფს ახასიათენა ბაქტერიციდული მუშობურობეფი. დახე არძა ორტვინობა ანდაღებული ოკონსერვე მასალა რე. ორტვინული კულტურეფიშ უმენტაშობა ტროპიკული დო სუბტროპიკული წჷმოულობაშ რე, თინეფშე მიარე სიტიბაშ მოჸოროფე რე დო ოჸოფიერს (ფალიას) დო ლამე დიხას ოხვილჷ. საქორთუოს ორტვინული კულტურეფი ჯვეშშეჯვეშშე ფართოთ რე გოფაჩილი.
რესურსეფი ინტერნეტის
*
ჯულიან ასანჟი
ჯულიან ასანჟი (დ. 3 კვირკვე, 1971) — ავსტრალიარი ჟურნალისტი დო პუბლიცისტი. თინა ფართას რე ჩინებული, მუჭოთ ინტერნეტ-საიტ ვიკილიქსიშ დჷმარსხუაფალი. თე საიტი ობჟინუანს დოკუმენტურო დოდასურაფილ მოღეეფს, ნამუეფით სალამუსო ომოინალეეფიშ არქივეფშე რე ეჭოფილინ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ავსტრალიარეფი კატეგორია:ავსტრალიარი ჟურნალისტეფი კატეგორია:ავსტრალიარი პუბლიცისტეფი
კაშუბური ნინა
thumb|მიკნაჭარა კაშუბურ ნინაშა
კაშუბური (კაშუბურო: kaszëbsczi jãzëk, pòmòrsczi jãzëk, kaszëbskò-słowińskô mòwa; język kaszubski) — ლეხიტური ნინა, ნამუთ სლავურ ნინეფშა მიშმურს. თიშ უმკუჯინუო, ნამჷ-და შხირას მერჩქინელიე მუჭოთ ნინან, მინშა მირჩქინუაფუ პოლონური ნინაშ დიალექტო. პოლონეთის ოფიციალურო აღიარაფილიე მუჭოთ ეთნიკური უმორჩილაშობაშ ნინა. დოხოლაფათ 106 000 ადამიერი იჩიებუ ჸუდეს კაშუბურო. თინა რე პომერანული ნინაშ აკა გამნარყი. თინა ხოლოს გერე სტანდარტულ პოლონურწკჷმა თუდოლენგერმანულიშ დო ქჷრაფილი პოლაბური დო ჯვეში ფრიზიულიშ გოლინათ.
აკრანესი
აკრანესი (akranes) — ონიშოლი ნოღა დო ოთემე ისლანდიას, იდვალუაფუ ქიანაშ ბჟადალი წყარპიჯის, რეიკიავიკიშე 20 კილომეტრიშ გოძვენას. ნოღაშ მახორობა აკმადგინანს დოხოლაფირო 6000 ადამიერს (2009). აკრანესი თარი ოჩხომე ნოშოდგჷმუ რე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ისლანდიაშ ნოღეფი
ნიპიშ დეპარტამენტი
ნიპიშ დეპარტამენტი (Nippes, Nip) — ჰაიტიშ რესპუბლიკაშ ვითი დეპარტამენტიშე ართ-ართი. გიჭყჷ 2003 წანას, მუჟამსჷთ გიშერთჷ გრანდ-ანსიშ დეპარტამენტიშე. იდვალუაფჷ ქიანაშ ობჟათე-ბჟადალაშე, ტიბურონიშ ჩქონიშ ოორუე წყარპიჯის. ფართობი — 1 267,8 კმ, მახორობა — 342,325 ადამიერი (2015 წანაშ დგომარობათ). ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოღა მირაგოანი.
სქოლიო
კატეგორია:ჰაიტიშ დეპარტამენტეფი
გაშერბრუმ II
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პაკისტანიშ გვალეფი კატეგორია:ყარაყორუმი
შუმპერკიშ რაიონი
შუმპერკი (ჩეხ. Okres Šumperk) — რაიონი ოლომოუციშ აკანს, ჩეხეთის. მუში ნანანოღა რე ესენიკი. რაიონიშ ფართობი აკმადგინანს 1 313,06 კმ²-ს. 2007 წანაშ მუნაჩემეფით, მახორობა აკმადგინანს 124 745 ადამიერს, მახორობაშ მეჭედალა — 59 ადამიერს კვადრატულ კილომეტრის.
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:ჩეხეთიშ რაიონეფი
ჯონ ჰანაჰი (არტისტი)
ჯონ დევიდ ჰანაჰი (John David Hannah; დ. 23 პირელი 1962) — შოტლანდიარი არტისტი. ლაჸაფენდ ფილმეფს: ოთხი დიარა დო ართო ონგარუ, მუმია, მუმია ირთუ, მუმია: დრაკონეფიშ იმპერატორიშ ონთხორუ დო შხვას. ასე ლაჸაფენს სერიალს ბონიშ თხობელეფს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შოტლანდიარი არტისტეფი
ჰარიანა
გეოგრაფია
შტატიშ ტერიტორიაშ ფართობი 44 212 კმ² (20-ა აბანი). უხურგანს გეჸვენჯი შტატეფი: ჰიმაჩალ-პრადეში (ოორუეშე), პენჯაბი (ოორუე-ბჟადალშე), რაჯასტანი (ობჟათე-ბჟადალშე), უტარ-პრადეში (ბჟაეიოლშე), თაშნეშე მორსხუე ტერიტორიეფი - ჩანდიგარჰი დო დელი. ჰარიანაშ ტერიტორიაშ უმენტაში ნორთის განგ-ჯამუნაშ რზენი იკენს. შივალიკიშ ქჷნდჷრეფი შტატიშ ოორუე-ბჯაეიოლ ნორთის იკენს, ობჟათე-ბჟადალს - გვერდოტიოზური რზენი, ობჟათეს იდვალუაფუ გვალამი ქჷნდჷრი არავალი. შტატიშ ტერიტორიაშ სიმაღალე ზუღაშ დონეშე 200 მეტრაშე 1200 მეტრაშახ. შტატიშ ბჟაეიოლი ხურგა წყარმალუ ჯამუნას გოჸუნს.
მახორობა
2011 წანაშ მახორობაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, შტატიშ მახორობაშ მუდანობა 25 353 081 ადამიერი რე. მახორობაშ მეჭედალა — დოხოლაფირო 573,44 ადმ./კმ². მუჭოთ მეძობელი შტატი პენჯაბის, თეშ ჰარიანას ხოლო უმოსი მეტი ქომოლკოჩი რე ვინდარო ოსურეფი. ინდუიზმიშ მორწუმე რე მახორობაშ 89,7%, სიქხეფი აკმადგინანა - 6,2%, მუსულმანეფი — 4%. ქირსიანეფიშ დო ბუდისტეფიშ წილი ძალამი მორჩილი რე. მახორობაშ დოხოლაფირო 87,34% ჰინდი ნინაშა რაგადანს; 10,57% — პენჯაბურ ნინაშა; 1,23% — ურდუ ნინაშა. ჰარიანას ვასტანდარტული ჰინდი ნინა რე გოფაჩილი, უმოსო გჷმირინუანა ჰინდიშ დიალექტეფს — ჰარიანავი, ნამუთ ძალამი არხოს რე ბრაჯიშ დიალექტწკჷმა.
უდიდაში ნოღეფი:
ადმინისტრაციული დორთუალა
left|thumb|200px|შტატი ჰარიანაშ რუქა შტატი ჰარიანა აკმოდირთუ 4 რაიონშე, ნამუთ 21 ოლქო ირთუ.
ეკონიმიკა
ჰარიანა — ქიანაშ ართ-ართი არძაშე ინდუსტრიალიზაფილი შტატი რე. თაქ იწარმებუაფუ არძო ინდური ლექინი მანქანეფიშ დო მოტოციკლეტეფიშ დოხოლაფირო 50%, არძო ინდური მაჸინალიშ - 30%, ტრაქტორეფიშ, ველოსიპედეფიშ, სანტექნიკაშ დო ქაღარდიშ - 25%, ომენცარე მონწყილობეფიშ - 20%. შტატის იდვალუაფუ თიჯგურა საწარმეეფი, მუჭოთი რე: Honda Motorcycle & Scooter India Pvt. Ltd, Maruti Udyog Limited, Hero Honda, Alcatel, Sony, BILT, Whirlpool India, Bharti Telecom, Hindustan Machine Tools, Hindustan National Glass. თეშ მოხ, თაქ მუშენს დოხოლაფირო 80 000 ზოხო მორჩილი საწარმეე ართურეფი.
შტატიშ უდიდაში ინდუსტრიული რაიონი რე — იამუნანაგარიშ ოლქი, თაქ იდვალუაფუ შხუ ქაღარდიშ კომბინატი, შანქარიშ წარმებაშ ქარხანა, თაშნეშე რე ტყაშ წარმება ხოლო. თაშნეშე შტატის რე ტიბელექტროსადჷმი დო ჰიდროელექტროსადგჷმი, ინდოეთიშ უშხუაში რკინაშშარაშ ცეხი, ინდღულუაფუ ფოლადი დო ლატუნი. მაჟირა შანულამი ინდუსტრიული რაიონი — ფარიდაბადი, თაქ იდვალუაფუ თიჯგურა შხუ საწარმეეფი მუჭომით რე: Orient Paper & Industries, JCB India Limited, Nirigemes, Agri Machinery Group (Escorts Limited), India Yamaha Motor Pvt. Ltd., Whirlpool, ABB Group, Goodyear Tyres.
წარმებაშ მოხ, ჰარიანა შამულამი ოფუტეშ მეორნობაშ რეგიონი ხოლო რე. შტატიშ მახორობაშ დოხოლაფირო 70% თე სექტორს ხანდენს. შტატიშ შანულამი ჩანარიშ კულტურეფი — ორზა, ქობალკაკალი, შანქარიშ ლარჭემი, ბამბე, ზეთამი, კაკალამი, ფშალი, ლაიტი. შტატიშ ტერიტროიაშ 86% იმუშებუაფუ, იწყარუაფუ დიხეფიშ 70%. ქიანაშ უშხუაში ოფუტეშ მეურნობაშ უნივერსიტეტი — Chaudhary Charan Singh Haryana Agricultural University, ნოღა ჰისარს იდვალუადუ. ოფუტეშ მეურნობაშ შანულამ ნორთის წჷმარინუანს ბჟაშ დო ბჟაშ პროდუქტეფიშ წარმება.
რესურსეფი ინტერნეტის
* კატეგორია:ინდოეთიშ შტატეფი დო მორსხუე ტერიტორიეფი
პიქტეფი
thumb|პიქტეფიშ სახენწჷფობური გოართიანაფეფიშ ფორტრიაშ დო ალბიშ ოეგებიე ტერიტორიეფი მეხოლაფირო 800-900 წანეფს პიქტეფი (ოეგებიეთ ლათ. Picti — "ღაფილეფი", მუჭოთ რჩქჷნ მუშითჯოხოშე) — შოტლანდიაშ უჯვეშაში მახორობა. ართ-ართი ვერსიათ პიქტეფი კელტეფიშე ოკო მიშან, თინეფი კელტეფს ძალამი ორდო გაგმორთუნა, მეხოლაფირო ჩქ. წ. ეკოროცხუაშა I ვითოშწანურას. ბრიტანალი კჷლმარკვიაფალეფი უმოსო პიქტეფიშ იბერეფიშით გოჭყაფაშ ვერსიას იზიარენა.
პიქტეფს ომოჯგირჷდეს კრუითნეფი (Cruthin, Cruithnig, Cruithni), ნამუეფით ირლანდიაშ ტერიტორიას ოხორანდეს.
პიქტეფი შოტლანდიაშ ცენტრალური დო ოორუე ნორთის ოხორანდეს ფერტ-ოფ-ფორტიშ ჸუჯიშ ოორუეშე. პიქტეფი ბრელშა ონწყჷნდეს ბრიტანეთიშ ობჟათეშა აშაკათინს. IV ოშწანურაშ 60-იან წანეფს ლონდონშახჷთ ქჷმიოჭირინეს. დუდშე პიქტეფი ტომობური გოართიანაფას წჷმარინუანდეს, ოდო VI ოშწანურაშო მუზმარენი სახენწჷფოშნერი გოართიანაფა ქჷდარსხუეს, ნამუქჷთ უკული პიქტეფიშ ომაფეთ გჷნირთჷ. VI ოშწანურას პიქტეფქ გექირსიანეს. ახალ რჯულშა თინეფი ირლანდიარ მისიონერ კოლუმბიქ მუკართინუ. პიქტეფიშ სახენწჷფოს გოპეულუაშ ხანაქ VIII ოშწანურას დუდირთჷ, ნამუშ უკულით პიქტეფქ ქჷმახერხეს ანგლეფიშ ოორუეშა გინოაბანუაშა ხე დუნჩალუდესკონ (ლჷმა ნექტანსმერწკჷმა 685 წ.), მოგვიანაფათ ბჟადალუშე შოტლანდიარეფიშ ურდუმეფიშ აშაკათინეფი გაჩემეს.
პიქტეფიშ სახენწჷფო მონწყუალაშ მუშობურობას წჷმარინუანდჷ ხვისტაშ გჷნოჩამას მუმაშე სქუაშა ვარინ, ნანაშე სქუაშა. თეშ გეშა, შხვადოშხვა ჟამს პიქტეფიშ მაფეფი რდეს გელური დალ-რიადაშ დინასტიაშ, ბრიტეფიშ სტრატკლაიდიშ დო ანგლეფიშ ნორთუმბრიაშ წჷმმარინაფალი პრინცესეფიშ ბოშეფი. 843 წანას პიქტეფიშ მაფათ კენეთ I აკურთხეს. თიქ პიქტეფიშ დო სკოტეფიშ სახენწჷფოეფი შოტლანდიაშ ომაფეთ გჷნართინუ. ჭიე-ჭიეთ სკოტეფიშ გელურ ნინაქ პიქტეფიშ ნინაკაღუ გეგშარაჸჷ (ნამუშ გენეტიკური მუმაულობაშე ამდღარშახ მეურს გადარი), კუნტა ხანშა, უკვე ასიმილირაფილ პიქტეფქ, მუჭოთ ზოხორინელ ერქ რინა მეჭყვიდჷ.
ვალიურ ლიტერატურას პიქტეფი იჯოხობუნა მუჭოთ 'Pryden', ოდო ბრიტანეთიშ კოკი მუჭოთ — 'Prydain'. თაშ ნამდა ჯოხოდვალა "ბრიტანეთი", "ბრიტეფი" დუდშე შილებე პიქტეფს ეთმოშანჷნდჷ, დო მოგვიანაფათ ედომუშამი კოკიშ დო თექ რინელი მახორობაშ ეთმაშანალი ტერმინო გჷნირთჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შოტლანდია კატეგორია:ირლანდია კატეგორია:ევროპა
მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული ევროპას
მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული ევროპას – თენა რე გოართოიანაფილი ერეფიშ განათლებაშ, მენცარობაშ კო კულტურაშ ორგანიზაციაშ მოსოფელიშ მონძალაშ ერკებული ევროპას.
აზერბაიჯანი (2)
thumb|right|150px|აზაპიშ ჸორში
ალბანეთი (3)
thumb|rigth|150px|ბუტრინტი
ბელგია (10)
thumb|right|150px|ბრიუგე
ესტონეთი (2)
thumb|right|150px|ტალინი
თურქეთი (9)
thumb|right|150px|კაბადოკია thumb|right|150px|ნემრუტ-დაღი
რუსეთი (24)
thumb|right|150px|მოსკოვიშ კრემლი thumb|right|150px|ჭითა მოედანი
საბერძნეთი (17)
thumb|right|150px|მეტეორაშ მონასტერეფი thumb|right|150px|სალონიკი
საფრანგეთი (36)
thumb|right|150px|ვერსალიშ დოხორე thumb|right|150px|პონ-დიუ-გარი thumb|right|150px|გრან პალე thumb|right|150px|შატო შენონსო thumb|right|150px|ვილანდრაშ ჯიხაზურგა
საქორთუო (3)
thumb|150px|გელათიშ მონასტერი thumb|150px|ჯვარიშ მონასტერი
სომხეთი (3)
thumb|right|150px|ეჩმიაძინი
უნგრეთი (8)
thumb|right|150px|ბუდაპეშტი
ფინეთი (7)
thumb|right|150px|სუომენლინა
ჩეხეთი (12)
thumb|right|150px|ლიტომიშლი thumb|right|150px|ტუგენდჰატიშ ვილა
ხორვატია (7)
thumb|right|150px|პლიტვიცეშ ნაციონალური პარკი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ერკებული
დომუიო
მინი|250პქ|დომუიო დომუიო — სტრატოვულკანი არგენტინას, ნეუკენაშ პროვინციას. მუში სიმაღალა რე 4 709 მეტრა დო წჷმარინუანს პატაგონიაშ უმაღალაშ კონკას. ფშხირას თის „პატაგონიაშ ორთვალს“ უძახჷნა ("El Techo de la Patagonia").
ვულკანს უღუ ფართო, 15 კმ სიგანაშ კალდერა, სოდეთ ძირაფილი რე დაციტიშ ვულკანური გუმბათეფი. კონკეფს ბრელი რე გეიზერი დო ჩხე მაფერი.
ვულკანიშ ჯოხოდვალა მოურს მაპუჩეშ კათაშ ნინაშე დო შანენს „ცანცალს დო ბურდღინუას“, მუთ ვულკანიშ გეოთერმული აქტიურობაშე მოურს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ ვულკანეფი
ჰერმან ბროხი
ჰერმან ბროხი (გერმ. Hermann Broch; დ. 1 გერგობათუთა, 1886, ვენა, ავსტრია-უნგრეთიშ იმპერია — ღ. 30 მესი, 1951, ნიუ-ჰეივენი, კონექტიკუტი, ააშ) — ავსტრიალი ჭარუ დო ნოველისტი. მერჩქინელი რე მოდერნისტული ლიტერატურაშ ართ-ართ შანულამ წჷმმარინაფალო. თიში ლიტერატურული ნაწარმებეფიშე ეიოშანალი რე რომანეფი ლუნატიკეფი (1930–1932) დო ვირგილიუსიშ ღურა (1945).
დებადჷ ვენას, დინდარი ურიეფიშ ფანიას. ბაღანობაშე მუში მუმაშ ტექსტილიშ ქარხანას მუშენდჷ დო გურაფულენდჷ ტექსტილიშ მანუფაქტურაშ ტექნიკური კოლეჯის. 1927 წანას ჰერმან ბროხიქ ქარხანა გეგმოჩჷ დო გემშართჷ ვენაშ უნივერსიტეტიშა, სოდეთ მათემატიკას, ფილოსოფიას დო ფსიქოლოგიას გურაფულენდჷ. 40 წანერი რდუნ თეში დიჭყჷ ლიტერატურული კარიერა. 45 წანერი რდუნ თეში, 1930-32 წანეფს გიშართჷ რომანქ ლუნატიკეფი - სუმი ტომო. წინგიშ თარი თემა გერმანული ჯარალუაშ ღირვანობეფიშ დეგრადაცია რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ავსტრიალეფი კატეგორია:ავსტრიალი ჭარუეფი კატეგორია:ავსტრიალი ნოველისტეფი
დილმა რუსეფი
დილმა რუსეფი (Dilma Vana Rousseff; დ. 14 ქირსეთუთა, 1947, ბელუ-ორიზონტი) — ბრაზილიარი პოლიტიკოსი. ენერგეტიკაშ მინისტრი 2003-2005 წანეფს. ბრაზილიაშ პრეზიდენტიშ ადმინისტრაციაშ ხემანჯღვერი 2005-2010 წანეფს. ბრაზილიაშ პრეზიდენტი 2011 წანაშ 1 ღურთუთაშე. 2014 წანაშ 26 გერგობათუთას, საპრეზიდენტო გიშაგორუეფიშ მაჟირა ტურს, დილმა რუსეფიქ გიორჯგინჷ კონკურენტი სოციალ-დემოკრატიული პარტიაშე — აესიუ ნევეში დო მაჟირა ხანით გჷნირთჷ ბრაზილიაშ პრეზიდენტო.
სქოლიო
კატეგორია:ბრაზილიაშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:ოსური პრეზიდენტეფი
აცინანანიშ ტროპიკული ტყა
აცინანანიშ ტროპიკული ტყა – მადაგასკარიშ იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტი 2007 წანაშე. აკმოდირთუ 13 სპეციფიკურ ტერიტორიაშე დო მადაგასკარიშ ბჟაეიოლშე დვალირ 6 ნაციონალურ პარკიშე. თე პარკეფი რე:
2010 წანაშ იუნესკოშ 34-ა სესიას აცინანანიშ ტროპიკული ტყა გემშეღეს საფრთხეშ თუდო მარენჯ ობიექტეფიშ ერკებულშა ჯინორუაშ შედეგო ლემურეფიშ ეშალაფაშ შარაშა გერინაფაშ გეშა.
სქოლიო
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი მადაგასკარს
ვენარღა!
ვენარღა! ( ქორთ. არ იდარდო!, რუს. Не горюй!) — კომედიური ხანტილური ფილმი, გჷნოღალირი სტუდიეფს "მოსფილმი" დო "ქართული ფილმი" 1969 წანას რეჟისორ გიორგი დანელიაშით.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ქორთული ფილმეფი კატეგორია:სსრრ-იშ ფილმეფი კატეგორია:გიორგი დანელიაშ ფილმეფი კატეგორია:1969 წანაშ ფილმეფი
ლესოთო
ლესოთო (სესოთო დო ინგლ. Lesotho), ედომუშამი ოფიციალური ჯოხოდვალა — ლესოთოშ ომაფე (სესოთო Muso oa Lesotho, Kingdom of Lesotho) — სახენწჷფო ობჟათე აფრიკას, ანკლავი, ნამუსჷთ არძო კუნთხუშე უხურგანს ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკა. ქიანა ფართობით 30 355 კმ² აფრიკაშ ართ-ართი მორჩილი ქიანა რე. თაშნეშე ლესოთო — მოსოფელიშ აკა ქიანა რე, ნამუშ ედომუშამი ტერიტორია ზუღაშ დონეშე 1400 მეტრაშ სიმაღალას იდვალუაფუ. 1966 წანას, ზოხორინალაშ მეღებაშახ ბასუტოლენდიშ ჯოხოთ ბრიტანეთიშ პროტექტორატი რდჷ. ქიანაშ ნანანოღა — მასერუ.
სქოლიო
კატეგორია:აფრიკაშ ქიანეფი კატეგორია:კონსტიტუციური მონარქიეფი კატეგორია:ინგლისურნინამი ქიანეფი კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი
ლელობი
ლელობი — ოფუტე ბჟაეიოლ საქორთუოს, მცხეთა-მთიანეთიშ აკანიშ მცხეთაშ მუნიციპალიტეტის, ცხვარიჭამიაშ თემს. ზუღაშ დონეშე 1150 მეტრას. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩამეფით ოფუტეს ოხორანს 0 კოჩი.
სქოლიო
კატეგორია:მცხეთაშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
პიტაია
thumb|right|250px|[[რეღმამი ჰილოცერეუსი|Hylocereus undatus-იშ გვარობაშ პიტაია (ტაივანიშ ბაზარს)]] thumb|right|250px|[[Stenocereus queretaroensis-იშ გვარობაშ პიტაია, წიმინდელი დო ოჭკომალო ზათი]] პიტაია, თაშნეშე პიტაჰაია, — Hylocereus-იშ დო Stenocereus-იშ გვარეფიშ კაქტუსიშობურეფიშ მუსხირენი გვარობაშ გუმნაღელიშ ოართე ჯოხო. თე გუმნაღელიშ ოართე გჷმორინაფაშ ინგლისური ჯოხო  — dragon fruit ("დრაკონიშ ხილი"; პიტაიას მინშა უძახუნა "დრაგონფრუტის".
თე გვარიშ ჩანარეფი — კარკატია ეპიფიტური ლიანეფიშობური კაქტუსეფი რე, ნამუთ გოფაჩილი რე მექსიკას, ცენტრალურ დო ობჟათე ამერიკას; ჩანარიშ უმენტაშობაშო დჷმახასიათაფალი რე ფუშქურია არომატული ჩე პირეფი, ნამუეფჷთ სერით გითმიფაჩჷნა. ასეშო თე ჩანარეფი ოწარმე ღანკით მოჸუნა ობჟათე-ბჟაეიოლ აზიაშ ანდა ქიანას — სამანგათ, ვიეტნამი, ტაილანდი, ფილიპინეფი, ინდონეზია, შრი-ლანკა, მალაიზია, იაპონია (კოკი ოკინავა), ჩინეთი, ტაივანი, — თაშნეშე ააშ (ჰავაი), ისრაელი, ოორუე ავსტრალია.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ხილი *
ტერაკოტაშ არმია
ტერაკოტაშ არმია (兵馬俑) — 8099 ნატურალური მასშტაბიშ, გიშაჭვილი დიხაჭაბუშ, ტერაკოტაშე კეთებული ჯარიშკოჩეფიშ დო თინეფიშ ცხენეფიშ გიმოხანტუა ნოღა სიანიშ გოხოლუას, ჩინეთის. პირველი ნაჭახნაკუს მიოგორეს 1974 წანას, გიოხვილეს, ინჭაშ ნთხორუაშის. ტერაკოტაშ არმია იდვალუაფჷ ცინიშ დინასტიაშ იმპერატორ ცინ შიხუანდიშ საფულაშ ხოლოს, ნამუქჷთ ღურჷ ჯვ. წ. 210 წანას. ცინ შიხუანდიშ ონთხორეში კომპლექსი ნოღა სიანიშ ბჟაეიოლშე, შანსიშ პროვინციას იდვალუაფჷ დო აკიგჷ იმპერატორიშ დოხორეშ კონსტრუქციაშ მეჯინათ. კომპლექსი აკმოდირთუდჷ ანდა ჩანიშე, ნამუეფჷთ ონთხორეში გაშ მუკი-მუკი იდვალუაფუდჷ. მავზოლეუს ელმოლს გოუნდჷ ტაბაკელ დიხაშე ჸონიერო აკნაგებჷ კიდალა, ნამუსჷთ გიშაჭკირილი რდჷ კარმინალეფი. ისტორიკოსი სიმა ციანიშ (ჩინური ისტორიოგრაფიაშ ბაბადიდი. ჯვ.წ. 145-90 წწ.) მეჯინათ, ათე მავზოლეუმს მუშობა დიჭყჷ ჯვ.წ. 246 წანას, ცინ შიხუანდიშ ხვისტაშა ეშულაშე მუსხირენ ხანიშ უკული (დიო ხოლო იმპერატორო გინორთინაშახ). მუში არძაშე ჩინებული ნახანდის "შიჯი", ჭარუნდჷ, ნამჷ-და პირველი იმპერატორი ნთხორეს დოხორეეფწკჷმა, ყორშეფწკჷმა, ოფიციალურ პიჯეფწკჷმა, ანდაღებულ არტეფაქტეფწკჷმა დო სქვამ მეკონეფწკჷმა ართო. ათე ნახანდიშ მეჯინათ, ვარჩხილიშწყარიშ მეშქაშუათ, 100 წყარმალუ რდჷ იმიტირაფილი დო თინეფიშ ჟიშე ჭერი გასქვამებული რდჷ ცაშური რსხულეფიშ. ბოლობორჯიანი ომენცარე სამუშეფიშის ონთხორუე გაშ დიხას მიოგორეს ანდა მუდანობაშ ვარჩხილიშწყარს, ნამუთ ადასურენს სიმა ციანიშ ჩინებეფიშ სითინეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ჩინეთის კატეგორია:სკულპტურეფი ანბანიშ მეჯინათ კატეგორია:ცინიშ დინასტია კატეგორია:ჩინეთიშ მავზოლეუმეფი კატეგორია:ჩინეთიშ სკულპტურეფი კატეგორია:ტერაკოტაშ სკულპტურეფი
ტანგანიიკა
ტანგანიიკა (Lake Tanganyika, Lac Tanganyika, ziwa Tanganyika) — ტობა ბჟაეიოლ აფრიკას, კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ, ტანზანიაშ, ზამბიაშ დო ბურუნდიშ ტერიტორიეფს. სიგჷრძა დოხოლაფირო 650 კმ, სიგანა 40-80 კმ, ჟინპიჯიშ ფართობი — 34 ვითოში კმ². იდვალუაფუ ზუღაშ დონეშე 773 მეტრაშ სიმაღალას, ტექტონიკურ ფაქვილშე. მაქსიმალური სიტომბა — 1470 მ (ბაიკალიშ უკული მაჟრა რე მოსოფელს). წყარპიჯეფი უთარაშო თინღოზამი რე, აბან-აბან მაღალი დო გერთელი. ღანჩოშ ფართობი — 224 ვითოში კმ². ინაკათუ წყარმალუეფს მალაგარასი დო რუზიზი; წყარმალუ ლუკუგაშ საშუალებათ ტანგანიიკა მითმიარსხუ წყარმალუ ლუალაბას.
ტანგანიიკა წანმოწანას ოშქაშეთ 64,8 კმ³ წყარს ღებულენს. წყარიშ დონე მაღალი რე პირელს დო მესის, დაბალი — გჷმათუთას დო გერგობათუთას. კანკალეშა უჩქუ სეიშეფი. წყარი ლიგე რე. თიში ტემპერატურა ჟინპიჯის 23,6-23,8 °C-შე 26,5 °C-შახ რე. 400 მეტრაშ გიმე ტობაშ ქვინჯეშახ ტემპერატურა იროიანი რე, დოხოლაფირო 23 °C. იროიანი ტემპერატურული სტრატიფიკაციაშ გეშა ოთელარეთ მორგე რე ხვალე წყარიშ ჟილენი, 100-200 მ სისქაშ ფა. ფაუნაშ დოხოლაფირო 75 % ენდემური რე. ტობას ინოხე ბეჰემოთი, ნიანგი, მიარეთ რე წყარიშ მაფურინჯე. გოვითარაფილი რე მეჩხომალა დო ნიშობა. ნიშორინეფი რე: კიგომა (ტანზანია), ბუჟუმბურა (ბურუნდი), კალიმა (ზაირი). ტობას მიოგორეს 1858 წანას ინგლისარ მეშარეეფქ რ. ბერტონქ დო ჯონ სპიკიქ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ტობეფი კატეგორია:ტანზანიაშ ტობეფი კატეგორია:ზამბიაშ ტობეფი კატეგორია:ბურუნდიშ ტობეფი კატეგორია:ტობეფი ანბანიშ მეჯინათ
ხრუდიმიშ რაიონი
ხრუდიმი (ჩეხ. Okres Chrudim) — რაიონი პარდუბიცეშ აკანს, ჩეხეთის. მუში ნანანოღა რე ხრუდიმი. რაიონიშ ფართობი აკმადგინანს 1032,66 კმ²-ს. 2007 წანაშ მუნაჩემეფით, მახორობა აკმადგინანს 99 262 ადამიერს, მახორობაშ მეჭედალა — 104 ადამიერს კვადრატულ კილომეტრის.
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:ჩეხეთიშ რაიონეფი
ჯეიმს ბრედლი
ბიოგრაფია
ჯეიმს ბრედლი გურაფულენდჷ ოქსფორდიშ ბალიოლ-კოლეჯის, სოდეთ მიპალუ ბაკალავრიშ ხარისხი 1714 წანას დო უკულ მაგისტრიშ ხარისხი 1717 წანას. 1718 წანაშე რდჷ ლონდონიშ ომაფე ჯარალუაშ მაკათური. მუშენდჷ ოქსფორდიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ ასტრონომიას ოგურუანდჷ. 1742 წანას ბრედლიქ დოთირუ ედმონდ ჰალეი, ომაფე ასტრონომიშ პოსტის. 1748 წანას ლონდონიშ ომაფე ჯარალუაქ ბრედლის გინოჩჷ კოპლიშ მენდალი.