cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ელიას სტეინი
ბიოგრაფია დო მენცარული რკვიებეფი
ელიას სტეინიქ დებადჷ ბელგიაშ ნოღა ანტვერპენს. გერმანული ოკუპაციაშ უკულ სტეინიშ ფანიაქ ბელგია ქიდიტუ დო ოცხოვრებშა ამერიკაშა გეგნორთჷ. სტეინი გურაფულენდჷ ჩიკაგოშ უნივერსიტეტის, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია 1955 წანას, გიშარჩქინელი პოლონარი მათემატიკოსიშ ანტონი ზიგმუნდიშ ხემანჯღვერობათ. გურაფაშ თებაშ უკულ სტეინი მუშენდჷ მასაჩუსეტსიშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტის, 1958 წანას დირთჷ ჩიკაგოშ უნივერსიტეტიშა დო 1963 წანაშე რდჷ ფრინსთონიშ უნივერსიტეტიშ მათემატიკაშ პროფესორი. სტეინიშ თარი კონტრიბუცია მათემატიკას (გიშაკერზაფილო ჰარმონიული ანალიზის) რე კალდერონი-ზიგმუნდიშ ლემაშ გოფართინაფა დო გოვითარაფა. ელიას სტეინი რე ჰარმონიული ანალიზიშ დარგის შხვადოშხვა წინგეფიშ დო პუბლიკაციეფიშ ავტორი. სტეინიშ თარი მენცარული ნახანდი რე პრინსტონიშ ლექციეფი ანალიზი-ს, ნამუქჷთ 4 წინგო, 2003-2011 წანეფს გიშართჷ. ელიას სტეინი რდჷ სტილიშ პრემიაშ, როლფ შოკიშ პრემიაშ, ვულფიშ პრემიაშ დო შხვა ჯილდოეფიშ ლაურეატი. 2001 წანას გინოჩეს ამერიკაშ პრესტიჟული ჯილდო მენცარობაშ ერუანული მენდალი. სტეინი რდჷ ამერიკაშ მენცარობეფიშ ერუანული აკადემიაშ, ამერიკაშ ხელუანობეფიშ დო მენცარობეფიშ აკადემიაშ, მენცარობაშ ერუანული ფონდიშ დო ამერიკაშ მათემატიკაშ ჯარალუაშ მაკათური. ღურუ 2018 წანას, 87 წანერქ, ნიუ-ჯერსიშ ნოღა სომერვილის.
პიჯური რინა
ელიას სტეინიშ ოსური რდჷ ელი ინტრატორი. ჸუნდეს ჟირი სკუა: კარენ სტეინი დო ჯერემი ჩეიმ სტეინი. ჯერემი სტეინი რე შინელი ეკონომისტი, ჰარვარდიშ უნივერსიტეტიშ პროფესორი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი მათემატიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1931 კატეგორია:ნაღურა 2018
ჯვ. წ. 255
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 255 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 257
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 257 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 253
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 253 წანა.
ჯვ. წ. 259
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 259 წანა.
ჯვ. წ. 260
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 260 წანა.
ჯვ. წ. 263
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 263 წანა.
ჯვ. წ. 253
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 260
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 256
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 256 წანა.
ჯვ. წ. 258
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 258 წანა.
ჯვ. წ. 261
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 261 წანა.
ჯვ. წ. 263
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 264
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 264 წანა.
ჯვ. წ. 256
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 264
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 261
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 266
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 266 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 259
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 267
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 267 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 270
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 270 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 273
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 273 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 262
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 262 წანა.
ჯვ. წ. 272
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 272 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 268
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 268 წანა.
ჯვ. წ. 274
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 274 წანა.
ჯვ. წ. 275
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 275 წანა.
ჯვ. წ. 274
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 275
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 268
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 265
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 265 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 271
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 271 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 276
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 276 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 278
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 278 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 281
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 281 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 283
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 283 წანა.
ჯვ. წ. 279
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 283
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 282
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 282 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 269
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 277
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 277 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 295
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 295 წანა.
ჯვ. წ. 291
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 291 წანა.
ჯვ. წ. 295
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 291
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 284
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 284 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 290
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 286
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 286 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 285
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 285 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 289
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 289 წანა.
ჯვ. წ. 288
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 288 წანა.
ჯვ. წ. 289
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 288
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 292
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 292 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 301
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 301 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 287
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 287 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 294
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 294 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 298
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 298 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 297
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 297 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 293
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 293 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 300
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 300 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 304
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 304 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 296
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 296 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 280
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 280 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 309
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 309 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 302
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 302 წანა.
ჯვ. წ. 303
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 303 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 305
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 305 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 312
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 312 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 313
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 313 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 308
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 308 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 311
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 311 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 310
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 310 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 306
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 306 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 316
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 316 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 315
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 315 წანა.
ჯვ. წ. 307
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 307 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 315
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 319
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 319 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 314
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 314 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 320
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 318
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 318 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
44
კატეგორია:
42
კატეგორია:
50
კატეგორია:
43
კატეგორია:
45
კატეგორია:
49
კატეგორია:
51
კატეგორია:
53
კატეგორია:
47
კატეგორია:
48
კატეგორია:
ჯვ. წ. 321
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 321 წანა.
52
კატეგორია:
57
კატეგორია:
54
კატეგორია:
56
კატეგორია:
55
კატეგორია:
58
კატეგორია:
ჯვ. წ. 317
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 317 წანა.
61
კატეგორია:
60
კატეგორია:
62
კატეგორია:
63
კატეგორია:
66
კატეგორია:
59
კატეგორია:
64
კატეგორია:
68
კატეგორია:
69
კატეგორია:
67
კატეგორია:
70
კატეგორია:
71
კატეგორია:
75
კატეგორია:
74
კატეგორია:
73
კატეგორია:
72
კატეგორია:
76
კატეგორია:
78
კატეგორია:
77
კატეგორია:
79
კატეგორია:
ალანია (თურქეთი)
ალანია (Alanya) — ნოღა თურქეთიშ ობჟათეშე, ანთალიაშ პროვინციას. ნოღა ფართოთ რე ჩინებული, მუჭოთ რსულჸოფური მოსვანჯაშ დო ბორჯიშოღალი ცენტრი. ნოღაშ მახორობა 312,319 ადამიერს აკმადგინანს (2018). ალანია იდვალუაფუ სქირონაშქა ზუღაპიჯის, ანთალიაშე 120 კილომეტრიძ მეძენას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:თურქეთიშ ნოღეფი
2005
მოლინეფი
დაბა ყაზბეგის დართჷ მუშ ჯვეში ჯოხოქ — სტეფანწმინდა (დაბა)
მამართალეფი
ბჟადალი ევროპა
ობჟათე-ბჟადალი აზია
შხვა ქიანეფი
80
კატეგორია:
რა
50px რაშ თოლი, ვარდა „ჰოროსიშ მარძგვანი თოლი“ რა (რე) — ჯვეშეგვიპტური ბჟაშ ღორონთი ნოღა ჰელიოპოლისიშე. თაშნეშე თინა რდჷ ჯვეში ეგვიპტეშ მაართა ფარაონი. თიში ჯოხო (R`) ეგვიპტურ ნინაშა შანენს "ბჟას".
კატეგორია:ეგვიპტური მითოლოგია კატეგორია:ეგვიპტური ღორონთეფი
81
კატეგორია:
ერიკ ბერნი
ერიკ ლენარდ ბერნსტაინი (ინგლ. Eric Lennard Bernstein; დ. 10 მესი, 1910, მონრეალი, კვებეკი, კანადა — ღ. 15 კვირკვე, 1970, კარმელ-ბაი-ტე-სი, კალიფორნია, ააშ) — კანადარი ფსიქიატრი, შინელი რე ტრანსაქციული ანალიზიშ თეორიათ, ნამუთ ზიგმუნდ ფროიდიშ იდეეფს რე გერსხილი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კანადარეფი კატეგორია:კანადარი ფსიქიატრეფი კატეგორია:დუნაბადი 1910 კატეგორია:ნაღურა 1970
84
კატეგორია:
86
კატეგორია:
85
კატეგორია:
აივალიქი
აივალიქი (ჯვ. ბერძ.: Κυδωνίαι, ბერძ.: Αϊβαλί Aivali ვარ-და Κυδωνίες) — ეგეოსიშ ზუღაპიჯის მადვალუ ნოღა თურქეთიშ ბჟადალშე. ნოღა იდვალუაფუ ბალიქესირიშ პროვინციას. ბერძენულ-თურქული მახორობაშ გოთირუაშახ აივალიქის თარი ეთნიკური ბერძენეფი ოხორანდეს. XIX ოშწანურაშ დალიაშო მახორობა 20,000 ადამიერს აკმადგინანდჷ, სოიშე 2%-შე მერკე რდეს ეთნიკური თურქეფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:თურქეთიშ ნოღეფი
83
კატეგორია:
2006
მამართალეფი
კავკაცია
ბჟაეიოლი ევროპა
ბჟადალი ევროპა
ობჟათე-ბჟადალი აზია
87
კატეგორია:
88
კატეგორია:
90
კატეგორია:
გები
გებიშ დო ნუტიშ სქუალეფი რე სეთი, ოსირისი, ისიდა დო ნეფთისი (ვერსია:ჰოროსი ხოლო).
91
კატეგორია:
89
კატეგორია:
გები
კატეგორია:ეგვიპტური მითოლოგია კატეგორია:ეგვიპტური ღორონთეფი
92
კატეგორია:
ჰოროსი
ჰოროსი, ჰორე (ეგვ.-ბერძ. — „შორეთი“, „ცაშ ხურგი“) — ეგვიპტურ მითოლოგიას ბჟაშ ღორონთი. ოსირისიშ დო ისიდაშ სქუა, თიშ ჩილი რდჷ ჰატჰორი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ეგვიპტური ღორონთეფი კატეგორია:ბჟაშ ღორონთეფი
94
კატეგორია:
95
კატეგორია:
სამუელ ეილენბერგი
სამუელ ეილენბერგი (ინგლ. Samuel Eilenberg; დ. 30 ეკენია, 1913, ვარშავა, პოლონეთიშ ომაფე, რუსეთიშ იმპერია — ღ. 30 ღურთუთა, 1998, ნიუ-იორკი, ააშ) — პოლონარი-ამერიკალი მათემატიკოსი, კატეგორიეფიშ თეორიაშ დო ჰომოლოგიური ალგებრაშ ართ-ართი დუმარსხუაფალი. გურაფულენდჷ ვარშავაშ უნივერსიტეტის, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია 1936 წანას, გიშარჩქინელი პოლონარი მათემატიკოსეფიშ კაზიმირ კურატოვსკიშ დო კაროლ ბორსუკიშ ხემანჯღვერობათ. გურაფაშ თებაშ უკულ ოცხოვრებშა დო ომუშებუშა ამერიკაშა მიდართჷ. მუშენდჷ კოლუმბიაშ უნივერსიტეტიშ მათემატიკაშ პროფესორო. ეილენბერგიშ მენცარული ინტერესეფიშ სფერო რდჷ ალგებრული ტოპოლოგია. ეილენბერგი რდჷ მათემატიკოსეფიშ კოლექტიური ბუნაშ ბურბაკი-შ მაკათური. 1986 წანას გინოჩეს ვოლფიშ პრემია მათემატიკაშ დარგის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პოლონარი-ამერიკალეფი კატეგორია:მათემატიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1913 კატეგორია:ნაღურა 1998
97
კატეგორია:
102
კატეგორია:
98
კატეგორია:
100
კატეგორია:
99
კატეგორია:
103
კატეგორია:
104
კატეგორია:
ChatGPT
ChatGPT (ედომუშამი ჯოხო – Chat Generative Pre-trained Transformer) — ჩეთ-ბოტი ხელუანურ ინტელექტწკჷმა, ნამუშ შემუშებული რე კომპანია OpenAI-შით დო შეულებუ დიალოგურ რეჟიმს მუშობა, ნამუსჷთ შეულებუ მუშობა გამა მეჩას ასეშო რინელ ნინეფშა. ChatGPT — კაბეტი ნინაშური მოდული, ნამუშ გუმორწაფუაშო გიმირინეს მარწაფალწკჷმა დო აზარელი გურაფაშ მეთოდეფი. მოჩამილი ჩეთ-ბოტი გერსხჷ OpenAI-შ შხვა ნინაშურ მოდელშა — GPT-3.5 — GPT-3-იშ გოუჯგუშაფალი მოდელი.
ChatGPT მასობურ მოხვარებაშა მიშაღალირქ იჸუ 2022 წანაშ 30 გერგობათუთას დო ქიმიკვირუ მუში ფართო შილებუამობეფით: კოდიშ ჭარუა, ტექსტეფიშ გოჭყაფა, თანგუაშ შილებუამობა, უღორებუ გამაშ მეღება დო დიალოგიშ კონტექსტიშ გიმორინაფა გამეფშო, მარა თიში ფაქტიური სიზუსტე კრიტიკაშ ბარბანჩიას გეგთიჸუნეს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ვირტუალური მორაგადეეფი კატეგორია:პროგრამული უნარღელჸუეფი ანბანიშ მეჯინათ კატეგორია:მანქანური გურაფა კატეგორია:გურაფა მარწაფალიშ უმუშო კატეგორია:ტომბა გურაფა
106
კატეგორია:
107
კატეგორია:
ფრედ ასტერი
ფრედ ასტერი (Fred Astaire, დ. 10 მესი, 1899 – ღ. 22 მანგი, 1987), დაბადებაშ ჯოხო ფრედერიკ აუსტერლიცი, ომაჰაშე, ნებრასკა — ამერიკალი კინო დო ბროდვეიშ მასხაპალი, ქორეოგრაფი, მობირე დო არტისტი. გიშაკერზაფილო ჩინებული რე ჯინჯერ როჯერსწკჷმა ართო რსულებური ვითი მიუზიკლით. თიში ორიგინალური ოსხაპალი ნიჭი დო ტექნიკა მიარე კრიტიკოსიშ არზით, თის ჰოლივუდიშ ისტორიას საუჯგუშო მასხაპალიშ ტიტულს არზენს.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
109
კატეგორია:
108
კატეგორია:
110
კატეგორია:
111
კატეგორია:
112
კატეგორია:
113
კატეგორია:
115
კატეგორია:
114
კატეგორია:
შარლ ბუაიე
შარლ ბუაიე (Charles Boyer; დ. 28 მარაშინათუთა, 1899 — ღ. 26 მარაშინათუთა 1978) — ფრანგული წჷმოულობაშ ამერიკალი არტისტი, ნამუთ „ოსკარი“შ პრემიას ოთხშა რდჷ ნომინირაფილი.
კოლუმბიაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა
კოლუმბიაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა — წჷმარინუანს კოლუმბიას საირქიანო ოკუჩხბურთე ტურნირეფს. მადუდე ორგანიზაცია — კოლუმბიაშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია, ნამუთ მიშმურს კონმებოლშა დო ფიფაშა. 2018 წანაშ 15 ფურთუთაშ მუნაჩემეფით, ფიფაშ რეიტინგით ნაკორობა 13-ა აბანს იკენს.
მიმალი აკოდგინალუა
კოლუმბიაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა 2018 წანაშ მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატის წჷმორინაფილი რე გეჸვენჯი მობურთეეფით.
სქოლიო
* კატეგორია:ობჟათე ამერიკაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობეფი
დიმიტრი შოსტაკოვიჩი
დიმიტრი დიმიტრიშ სქი შოსტაკოვიჩი (რუს. Дмитрий Дмитриевич Шостакович; დ. 25 ეკენია [ჯვ. სტ. 12 ეკენია], 1906, სანქტ-პეტერბურგი, რუსეთიშ იმპერია — ღ. 9 მარაშინათუთა, 1975, მოსკოვი, რსფსრ, სსრრ) — რუსი კომპოზიტორი დო პიანისტი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეფი კატეგორია:რუსი კომპოზიტორეფი
ვაშინგტონიშ უნივერსიტეტი
ვაშინგტონიშ უნივერსიტეტი (ინგლ. University of Washington, UW) — ოჯარალე უნივერსიტეტი ააშს, ვაშინგტონიშ შტატიშ ნოღა სიეტლის. ვაშინგტონიშ უნივერსიტეტიქ დირსხუ 1861 წანას დო თინა ააშ-იშ ართ-ართი უჯვეშაში უნივერსიტეტი რე. უნივერსიტეტიშ თარი კამპუსი იდვალუაფჷ სიეტლიშ ოუნივერსიტეტე რაიონს. უნივერსიტეტის, თაშნეშე უღჷ კამპუსეფი ვაშინგტონიშ შტატიშ ნოღეფს: ტაკომას დო ბოტელის. ვაშინგტონიშ უნივერსიტეტიშ ბიბლიოთეკეფიშ სისტემა ართ-ართი უდიდაში რე მოსოფელიშ მასშტაბით დო იკათუანს 26 ბიბლიოთეკას. უნივერსიტეტი თაშნეშე ადმინისტრირენს ხელუანობეფიშ დო მენცარობეფიშ ცენტრეფს, მუზეუმეფს, ლაბორატორიეფს, ოლექციე დარბაზეფს, სპორტულ მოედანეფს დო შხვა.
ვაშინგტონიშ უნივერსიტეტი ააშ-იშ ართ-ართი პრესტიჟული დო რეიტინგული უნივერსიტეტი რე. უნივერსიტეტი რე მაკათური ამერიკული უნივერსიტეტეფიშ ასოციაციაშ. მენცარობაშ ერუანული ფონდიშ მუნაჩემეფით, უნივერსიტეტიშ ფინანსეფი მენცარული რკვიებეფიშო 1.4 მლრდ. დოლარიშ უმოსი რე (2018 წ.) დო ჸათე მუნაჩემეფით თინა რე მახუთა უნივერსიტეტი ამერიკას. 2021 წანაშ მუნაჩემეფით უნივერსიტეტის ჸუნდჷ 49,025 სტუდენტი, 5,803 აკადემიური დო 16,174 ადმინისტრაციული პერსონალი.
ვაშინგტონიშ უნივერსიტეტიშ კურსნათებუეფი დო უნივერსიტეტიწკჷმა აფილირებულეფი რდეს: ნობელიშ პრემიაშ 21 ლაურეატი, პულიცერიშ პრემიაშ ბრელი ლაურეატი, თაშნეშე ბრელი ფულბრაიტიშ სტიპენდიანტი, მარშალიშ სტიპენდიანტი დო როდსიშ სტიპენდიანტი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ააშ-იშ უნივერსიტეტეფი კატეგორია:ამერიკული უნივერსიტეტეფი
სეთი
სეთი, სეტი, ზეთი (ეგვ. Sth, Seth, Suth) — ჯვეშეგვიპტურ მითოლოგიას ზარზალუაშ, ერია-მორიაშ, ქარბორიაშ, ტიოზიშ კაჭახიშ, ლჷმაშ დო ღურაშ ღორონთი. დუდშე ფარაონეფიშ ნძალანებაშ გჷმოხანტუალა, დუდიშ ნაჟირალწკჷმა, ჯიმასქუა ჰოროსწკჷმა ართო. ცაშ ღორონთიშ, ნუტიშ დო დიხაშ ოსურღორონთიშ, გებიშ სქი. გჷმოხანტუნდეს ადამიერიშ რსხულით, ნამუსჷთ ტიოზიშ ურცხო ჩხოლარიშ, ჯოღორიშ ვარდა ტურაშ მოგვენი დუდი უღუდჷ, მოდირაკილი დიდი ნინძგი დო წვანდამი მაღალი ჸუჯეფი, სუმწვანდურა კუდელი, ვარდა გირინიშ, ღეჯიშ, შარდენიშ, ჟირაფიშ, ოკაპიშ, გრიფიშ სახე. არძა შვანს ეგვიპტარეფიშ ჯვეში ერუანული ღორონთი რე, ჰოროსიშ ბიძი, ჟირული დო მონირზე. ოხვამალი ომბოსის უღუდჷ. ბიძი-ჯიმასქუაშ გჷმოხანტუალეფს ხოლო ართო დჷთმოდგჷნდეს (სესოსტრისიშ რელიეფი). გურგინი ხოლო ჟირფათ გიოდგჷდეს. ხვალე ნძალანებაშო ბურსაფი რდჷ თინეფიშ ნირზი. ჰოროსიქ დართინუ მიდაღალირი დაღამაკებული თოლი (გვერდთუთა), კინე მუქ — სეთის მიდუღჷ სათასეეფი. თოლქ გენთელუანუ დდო გოფშა თუთათ გჷნირთჷ. ჟირხოლო თოტიქ დასქილიდუ.
ლონდონიშ ომაფე კოლეჯი
ლონდონიშ ომაფე კოლეჯი (ინგლ. King's College London, King's თაშნეშე KCL) — ოჯარალე უნივერსიტეტი ლონდონს, ინგლისის. უნივერსიტეტიქ დირსხუ 1829 წანაშ ომაფე ქარტიათ, ბრიტანეთიშ მაფა ჯორჯ IV-შ დო ველინგტონიშ ჰერცოგიშ ართურ უელსლიშ პატრონაჟით. ლონდონიშ ომაფე კოლეჯი რე ლონდონიშ ოუნივერსიტეტიშ ართ-ართი დუმარსხუაფალი კოლეჯი. მაეჩა ოშწანურაშ ბორჯის, ლონდონიშ ომაფე კოლეჯის მიაძინჷ შხვადოშხვა ინსტიტუტეფქ: დიაფალი ელიზაბეტიშ კოლეჯიქ, მენცარობაშ დო ტექნოლოგიეფიშ ჩელსიშ კოლეჯიქ (1985), ფსიქიატრიაშ ინსტიტუტიქ (1997), მედიცინაშ დო სტომატოლოგიაშ გოართოიანაფილ სკოლეფქ დო ფლორენს ნაითინგეილიშ ოფერშალე სკოლაქ (1998).
117
კატეგორია:
ლონდონიშ ომაფე კოლეჯი
ლონდონიშ ომაფე კოლეჯის უღჷ ხუთი კამპუსი. ისტორიული სტრანდიშ კამპუსი იდვალუაფჷ ცენტრალურ ლონდონს. 2021 წანაშ მუნაჩემეფით კინგსიშ ფინანსური მუშნალი ართი მილიარდი ფუნტი სტერლინგი რე, ჸათავრეშე 188 მლნ. რე ფინანსური გრანტეფიშე დო კონტრაქტეფიშე. სტუდენტეფიშ მუდანობათ კინგსის, გოართოიანაფილი ომაფეშ მასშტაბით მავითოჟირა პოზიცია უკინებჷ. 2020 წანაშ მუნაჩემეფით კინგსის ჸუნდჷ 33,110 სტუდენტი, 5,220 აკადემიური პერსონალი დო 3,485 ადმინისტრაციული პერსონალი. კინგსი იკათუანს ჩხორო ფაკულტეტის, შხვადოშხვა დეპარტამენტეფს დო რკვიებეფიშ ცენტრეფს.
ბარცხვინია
ბარცხვინია თაშნეშე ბარცხინია, ბარცხი, ბარწკვინია, ქოცხოცხო, მაწკვინტია (Ruscus) (ქორთ. თაგვისარა) — ჩანარეფიშ გვარი ძარხუხუშობურეფიშ ფანიაშე. ჟირჸუდეამი, იროწვანე ღოღაიაჯინჯამი ბართოდიარეეფი რე. ბარცხვინიაშ გუმნაღელეფი ფილოკლადიუმეფო აფუ გჷნოქიმინელი, კინე მუ ფურცელი — ძალამ ჭიფე დო ქერქლიშობური რე, ინოხე ფილოკლადიუმიშ ჯინჯის. ბარცხვინია 5-6 გვარობა გოფაჩილი რე აზორიშ, კანარიშ დო მადეირაშ კოკეფს, თაშნეშე ბჟადალ ევროპას, ყირიმს დო კავკაციას. საქორთუოს შეთმეფხვადჷნა 2 გვარობა. ბარცხვინია ჩანს გვალაშ ტყაპიჯეფს, ბართონეფს, ქუამ დო კირდეამი ფერდეფს. კანკალეშა აკმოქიმინჷნს რაყატყას. არძა გვარობას დეკორატიულ ჩანარო გჷმირინუანა. კოლხური ბარცხვინიაშ (Ruscus colchicus) გუმნაღელი იჭკომე.
ლონდონიშ ომაფე კოლეჯი
კინგსი რე მაკათური შხვადოშხვა საირქიანო ორგანიზაციეფიშ: წორომაჸალობაშ უნივერსიტეტეფიშ ასოციაციაშ, ევროპული უნივერსიტეტეფიშ ასოციაციაშ დო რასელიშ ბუნაშ.
ბარცხვინია
ლიტერატურა
კატეგორია:ძარხუხუშობურეფი
ლონდონიშ ომაფე კოლეჯი
ლონდონიშ ომაფე კოლეჯი (კინგსი) გოართოიანაფილი ომაფეშ, ევროპაშ დო მოსოფელიშ ართ-ართი რეიტინგული დო პრესტიჟული უნივერსიტეტი რე. QS World University Rankings-იშ 2021 წანაშ მუნაჩემეფით კინგის უკინებჷ 31-ა პოზიცია მოსოფელიშ მასშტაბით დო U.S. News & World Report-იშ 2021 წანაშ რეიტინგეფს 34-ა პოზიცია. Sunday Times-იშ რეიტინგეფს, კინგსი რე მახუთა პოზიციას გოართოიანაფილი ომაფეშ მასშტაბით.
ლონდონიშ ომაფე კოლეჯის გურაფულენდეს დო უნივერსიტეტიწკჷმა აფილირებულეფი რდეს: ნობელიშ პრემიაშ 14 ლაურეატი, ოსკარეფიშ ჯილდოშ 3 გომორძგვილი, გრემიშ ჯილდოშ 3 გომორძგვილი, ემიშ ჯილდოშ 1 გომორძგვილი. კინგსიშ კურსნათებუეფქ მიშეღეს დიდი კონტრიბუცია დნბშ სტრუქტურაშ, C ჰეპატიტიშ, კლონირაფაშ, ინ-ვიტრო პროცედურაშ (IVF) დო შხვა დარგეფიშ რკვიებაშა დო გოვითარაფაშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გოართოიანაფილი ომაფეშ უნივერსიტეტეფი კატეგორია:მოსოფელიშ უნივერსიტეტეფი
სეხმეტი
სეხმეტი, სახმეტი (ეგვიპ. „ჭყანიერი“) — ოსურღორონთი ეგვიპტურ მითოლოგიას, გიმენი ეგვიპტეშ ნოღა ლეტოპოლისიშ ღორონთი, ირო ნჯილოშ სახეთ წჷმოხანტილი (ჯნილოშდუდამი). თიში თარი საკულტო ცენტრი რდჷ მემფისი. პტაშ დო ნეფერტემიშ ელახ გერე დო მიშმურს მემფისურ სუმელაშა. სიგლახეშ პრინციპი, ლჷმაშ დო ჭირიშ ღორონთი, ნამუთ კოჩეფიშ ტომიშ დინაფას გჷთმორსახჷნს. თებეს მუტიშ ჟირალი რე, უღუ ოხიდა კარნაკის. ჯვეშ ომაფეშ მაფაშ ნანათ დო მაფორალო იკოროცხუდჷ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ეგვიპტური ღორონთეფი
118
კატეგორია:
121
კატეგორია:
ედემიშ ბჟაეიოლიშე
ედემიშ ბჟაეიოლიშე (ინგლ. East of Eden) — ამერიკალი ჭარუშ დო ნოველისტიშ, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატიშ ჯონ სტეინბეკიშ რომანი, გიშაშქუმალირი 1952 წანას.
ჸათე რომანი მერჩქინელი რე სტეინბეკიშ არძაშე უმოსო შანულამ დო ამბიციურ ნახანდო. წინგის ეჭარილი მოლინეფი ივითარებჷ წყარმალუ სალინასიშ ლეხერიშ ტერიტორიას, კალიფორნიას დო მოჩამილი რე ჟირი ფანიაშ ტრასკეფიშ დო ჰამილტონეფიშ ურთიართობაშ ისტორიეფი. ჰამილტონიშ ფანიაშ ამბეფი გერსხილი რე სტეინბეკიშ ბაბუშ სემიუელ ჰამილტონიშ რეალურ ცხოვრებას.
რომანს უღუდჷ დიდი პოპულარობა მოსოფელიშ მასშტაბით. წინგი თანგილი რე მოსოფელიშ ბრელი ნინაშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკული რომანეფი კატეგორია:ჯონ სტეინბეკიშ რომანეფი
122
კატეგორია:
ჯესი აიზენბერგი
ჯესი აიზენბერგი (Jesse Eisenberg; 5 გიმათუთა, 1983, კუინზი) — ამერიკალი არტისტი. ჩინებულქ იჸუ ფილმი „სოციალური რშვილს“ რსულებური მარკ ცუკერბერგიშ როლით. ათე როლიშო აიზენბერგიქ მიღჷ ოსკარიშ, ბაფტაშ დო ორქოშ გლობუსიშ ნომინაციეფი კოჩიშ საუკეთესო როლიშ რსულებაშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1983
123
კატეგორია:
მიჩიგანიშ უნივერსიტეტი
მიჩიგანიშ უნივერსიტეტი (ინგლ. University of Michigan) — ოჯარალე უნივერსიტეტი ააშს, მიჩიგანიშ შტატიშ ნოღა ენ-არბორს. უნივერსიტეტიქ დირსხუ 1817 წანას, დეტროიტის. ეჩი წანაშ უკული, 1837 წანას, უნივერსიტეტიქ გინილჷ ენ-არბორიშა. უნივერსიტეტი იკათუანს 19 კოლეჯის დო 9 პროფესიულ სკოლას.
2021 წანაშ მუნაჩემეფით უნივერსიტეტის ჸუნდჷ 48,090 სტუდენტი, 6,771 აკადემიური პერსონალი დო 18,986 ადმინისტრაციული პერსონალი.
მიჩიგანიშ უნივერსიტეტი რე ამერიკული უნივერსიტეტეფიშ ასოციაციაშ ართ-ართი დუმარსხუაფალი დო მაკათური. უნივერსიტეტი ააშ-იშ ართ-ართი პრესტიჟული დო რეიტინგული უნივერსიტეტი რე. 2019 წანაშ გჷმათუთაშ მუნაჩემეფით უნივერსიტეტიშ კურსნათებუეფი დო უნივერსიტეტიწკჷმა აფილირებულეფი რდეს: ნობელიშ პრემიაშ 26 ლაურეატი, ტიურინგიშ პრემიაშ 6 ლაურეატი, ფილდსიშ მენდალიშ 1 ლაურეატი, ააშ-იშ 47 სენატორი, წჷმმარინაფალეფიშ პალატაშ 218 მაკათური, ააშ-იშ თარობაშ კაბინეტიშ 42 მელამოსე, ააშ-იშ 41 გუბერნატორი, 26 მილიარდერი დო ოლიმპიადეფიშ 155 მედალოსანი.
124
კატეგორია:
ერიკ რობერტსი
ერიკ ენტონი რობერტსი (Eric Anthony Roberts; დ. 18 პირელი, 1956, მისისიპიშ შტატი) — ამერიკალი არტისტი. ნალაჸაფინა აფუ მიარე ფილმის: წკურუმია აიარი (2008), უგუჩემებუეფი (2010) დო შხვას. თინა რე ჯულია რობერტსიშ ჯიმა.
125
კატეგორია:
მუტი
მუტი — ჯვეშ ეგვიპტეშ ოსურღორონთეფიშ დიაფალი (ნანაღორონთი), ნამუშ ანდა ასპექტი ვითოშალათ წანაშ გოძვენას ითირუდჷ. ზიტყვა მუტი ანტიკურ ეგვიპტურ ნინას შანენდჷ ნანას. თიში ალტერნატიული ჯოხოეფი რე მატი დო მოუტი. თინა მაართაჸოფურ ღორონთო მირჩქინუაფუდჷ. მუტი გჷმიხანტუდჷ ოსურიშ სახეთ, ნამუთსჷთ გედგდჷ ჟირფა გურგინი დო გინაქუნდჷ ომაფე ყურშუფიშ დუდგინაქუნალი. ეგვიპტეშ არძა დადული სქესიშ მამართლეფი დორხველური რზალეფით თაყვანს ცენდეს მუტის, თიში ნძალანებაშ ღოზიშ გასუმალარო დო თი ფაქტიშო, ნამჷ-და თინეფი მუტწკჷმა არხოს რდეს დო ომაფეს თიწკჷმა ართო მართჷნდესჷნ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გუმარჩქინე ოსურღორონთეფი კატეგორია:ეგვიპტური ოსურღორონთეფი კატეგორია:ნოჸოფიერობაშ ოსურღორონთეფი კატეგორია:ნანაა-ოსურღორონთეფი
126
კატეგორია:
ალექსანდრ კოგონია
ალექსანდრ ნოდარიშ სქი კოგონია (Александр Нодарович Когония; დ. 24 მარაშინათუთა, სოხუმი, საქორთუო) —წჷმოულობათ ქორთუ, რუსეთიშ მენოღალე მობურთე, ოშქაშემათხილე.
თიშ პროფესიონალური დებიუტიქ დიჭყუ რუსეთიშ პროფესიონალურ ოკუჩხბურთე ლიგას, „დრუჟბა მაიკოპის” დო „ტორპედო არმავირიშ” სააწმარენჯით.
არამ ხაჩატურიანი
არამ ხაჩატურიანი (სომხ. Արամ Խաչատրյան, რუს. Арам Ильич Хачатурян; დ. 6 მანგი [ჯვ.სტ. 24 მესი], 1903, ქართი, ქართიშ გუბერნია, რუსეთიშ იმპერია — ღ. 1 მესი, 1978, მოსკოვი, რსფსრ, სსრრ) — სომეხი კომპოზიტორი დო დირიჟორი, სსრრ-შ ართ-ართი უდიდაში დო გოლინიანი კომპოზიტორი.
ბიოგრაფია
ხაჩატურიანიქ დებადჷ ქართის, სომეხეფიშ ფანიას. 1921 წანას ოცხოვრებშა მოსკოვშა გეგნორთჷ, სოდეთ გურაფულენდჷ დიო გნესინიშ სახენწჷფო სამუსიკო კოლეჯის დო უკულ მოსკოვიშ კონსერვატორიას.
არამ ხაჩატურიანიშ მუსიკალურ ნაწარმებეფიშე ეიოშანალი რე: "პიანინოშ კონცერტი" (1936), "ვიოლინოშ კონცერტი" (1940), "ჩელოშ კონცერტი" (1946), თაშნეშე "მასკარადი" (1941), სომხეთიშ სსრ-შ ჰიმნი (1944), სუმი სიმფონია (1935, 1943, 1947) დო მუსიკალური კომპოზიციეფი 25 კინო-ფილმიშო. ხაჩატურიანს დიდი პოპულარობა მოუღჷ ბალეტეფქ: "გაიანე" (1942) დო "სპარტაკი" (1954). გაიანეშ ფინალური აქტის "ლეკურეფით სხაპუა" უღუდჷ დო ასე ხოლო უღუ პოპულარობა მოსოფელიშ მასშტაბით. ხაჩატურიანიშ სტილი იხასიათებუ მიარე ჰარმონიათ, რიტმით, იმპროვიზაციათ დო მელოდიურობათ.
არამ ხაჩატურიანს, მუში კარიერას გოძვენას, 1930-იან წანეფიშე უკინებუდჷ შხვადოშხვა პოსტეფი სსრრ-შ კომპოზიტორეფიშ რსხუს. 1943 წანაშე რდჷ სსრრ-შ კომუნისტური პარტიაშ მაკათური.
1948 წანას სსრრ-შ რეჟიმქ ხაჩატურიანიშ (თაშნეშე შხვა კომპოზიტორეფიშ: სერგეი პროკოფიევიშ, დიმიტრი შოსტაკოვიჩიშ) ნაწარმებეფი ანტიკომუნისტურო მირჩქინჷ, მარა მალას რეაბილიტირებულქ იჸუ.
1950-იან წანეფიშე ხაჩატურიანქ დირიჟორობა ქიდიჭყჷ დო უღუდჷ ტურნეეფი ევროპას, ააშ-ს, ლათინურ ამერიკას. 1957 წანას ხაჩატურიანქ გიშაგორილქ იჸუ სსრრ-შ კომპოზიტორეფიშ რსხუშ მელამოსეთ. ჸათე პოსტი თის ღურაშახ უკინებუდჷ. ხაჩატურიანი თაშნეშე რდჷ მოსკოვიშ კონსერვატორიაშ პროფესორი.
არამ ხაჩატურიანი რდჷ შხვადოშხვა სახენწჷფო, საირქიანო ჯილდოეფიშ დო პრემიეფიშ ლაურეატი. ხაჩატურიანიქ ღურუ 1978 წანაშ 1 მესის, 74 წანერქ. დასაფულებური რე ერევანიშ კომიტასიშ პანთეონს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სომეხეფი კატეგორია:სომეხი კომპოზიტორეფი
127
კატეგორია:
130
კატეგორია:
128
კატეგორია:
131
კატეგორია:
ნუტი
ნუტი (ნუ, ნუიტი) — ჯვეშეგვიპტური ცაშ ოსურღორონთი, შუშ დო ტეფნუტიშ ცირასქუა, გებიშ და დო ჩილი, ოსირისიშ, ისიდაშ, სეთიშ დო ნეფტიდაშ ნანა. ღორონთეფიშ ჰელიოპოლური ენეადა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ეგვიპტური ოსურღორონთეფი კატეგორია:ეგვიპტური ღორონთეფი კატეგორია:ცაშ დო ტაროსიშ ღორონთეფი კატეგორია:სერიშ ოსურღორონთეფი
პარსეკი
პარსეკი (სიმბოლო: პს) — სიგირძაშ ართული ნამუთ გიმირინუაფჷ დისტანციაშ ოზიმალუ ჸეთი ასტრონომიული ობიექტეფიშა ნამუეფით იდვალუაფჷნა ბჟაშ სისტემაშ გალე. პარსეკი დოხოლაფირო უდრენს 3.26 სინთეშ წანას, 206,000 ასტრონომიულ ართულს, თაშნეშე 30.9 ტრილიონ კილომეტრის (19.2 ტრილიონი მილი).
დიხაუჩაშე ართი პარსეკიშ სიშორათ მადვალუ ობიექტიშ წანური ტრიგონომეტრიული პარალაქსი უდრენს ართი სეკუნდის. ანუ, პარსეკი რე დისტანცია ნამუშეთ დიხაუჩაშ ორბიტაშ ოშქაშე რადიუსი რჩქუ ართი სეკუნდიშ კუნთხუთ.
უხოლაში მურიცხი პროქსიმა კენტავრი იდვალუაფჷ ბჟაშე 1.3 პარსეკიშ სიშორათ.
ასტრონომიას თაშნეშე გიმირინუაფუ ართულეფი: კილოპარსეკი (კპს, ანთასი), მეგაპარსეკი (მგპს, მილიონი), გიგაპარსეკი (გპს, მილიარდი)
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სიგინძაშ ართულეფი
პეიპუსი
პეიპუსი, პეიპსი (ესტ. Peipsi-Pihkva järv; რუს. Чудско-Псковское озеро, Псковско-Чудское озеро) რე ტობა ნამუთ იდვალუაფჷ ესტონეთიშ დო რუსეთიშ სახენწჷფო ხურგის. პეიპუსიშ ტობა ფართობით მახუთა რე ევროპას. პეიპუსიშ ფართობი დოხოლაფირო 3,555 კვ.კმ. რე, ტობაშ წყარპიჯიშ სიგინძა 520 კმ. რე დო მაქსიმალური სიტომბა 15 მ. ტობა იდვალუაფჷ ზუღაშ დონეშე 30 მეტრაშ სიმაღალას. პეიპუსიშ ტობას ბრელი კოკი რე. უდიდაში კოკეფიე: კამენკა, კოლპინა დო პიირისარი. ტობას ინაკათუ წყარმალუეფი: ემაიიგი დო ველიკაია. პეიპუსიშ ტობაშე გიშმურს წყარმალუ ნარვა (ინაკათუ ფინეთიშ ჸუჯის). პეიპუსიშ ტობაშ წყარპიჯის იდვალუაფჷ ურბანული ცენტრეფი: კალასტე დო მუსტვეე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ევროპაშ ტობეფი კატეგორია:ესტონეთიშ ტობეფი კატეგორია:რუსეთიშ ტობეფი
132
კატეგორია:
ნეფტიდა
ნეფტიდა (ბერძ.), ნებეთხეტი (ჯვ.-ეგვ. „ორენიშ ოსურპატჷნი“) — ეგვიპტურ მითოლოგიას გებიშ დო ნუტიშ სქუალეფს შქას არძაშე უკულაში რე, ნამუქჷთ წანაშ ბოლო დღას დებადჷ. ჰელიოპოლური ენეადაშ ოსურღორონთი.
იდეოლოგია
იდეოლოგია (ιδεολογία) — იდეეფიშ, თოლწონუეფიშ ართობურობა, ნამუთ ადამიერეფიშ გორკვიაფილ ბუნას (სამანგათ სახენწჷფოს) მეღებულ ნორმათ, სახემანჯღვერო იდეეფო რე აღიარაფილი, ვარდა შილებე ორდას აღიარაფილი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პოლიტოლოგია კატეგორია:სოციოლოგია
133
კატეგორია:
დევიდ ზეიესი
დევიდ ზეიესი (დ. 15 მარაშინათუთა, 1962, პონსე) — პუერტო-რიკოალი არტისტი. ჩინებული რე სალ მარონეშ როლით სერიალშე გოთემი. 2010 წანას ლაჸაფენდჷ ფილმის უგუჩემებუეფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პუერტორიკოალი არტისტეფი
გვალამი ყარაბაღიშ რესპუბლიკა
thumb|right|250px გვალამი ყარაბაღიშ რესპუბლიკა, არცახი (Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն, Արցախ) — დე-ფაქტო ზოხორინელი, მუშითგჷმოცხადაფილი რესპუბლიკა, ნამუქჷთ ზოხორინალა გჷმაცხადჷ 1991 წანაშ 2 ეკენიას, გვალამი ყარაბაღიშ ოლქიშ დო შაუმიანიშ რაიონიშ სხუნუეფიშ გოართოიანაფილ აკოხუნას. მუშითგჷმოცხადაფილ რესპუბლიკაშ ტერიტორიაშა მიშმურს აზერბაიჯანიშ გვალამი ყარაბაღიშ ოლქის დო თიშ მეძობელო მადვალუ შაუმიანიშ რაიონი. 1991 წანაშ 10 ქირსეთუთას, ჩატარებულჷ რეფერენდუმით, მაკათურეფიშ უმენტაშობაქ თიშ ზოხორინალას მეჩჷ ხონარი. 1992 წანაშ 6 ღურთუთას, გვალამი ყარაბაღიშ რესპუბლიკაშ პარლამენტიშ მაართა მოჭანაფაქ მიღჷ დეკლარაცია „გვალამი ყარაბაღიშ რესპუბლიკაშ სახენწჷფო ზოხორინალაშენი“. თე განცხადებას, შედეგო, ოურდუმე კონფლიქტიქ მაჸუნჷ აზერბაიჯანიშ სათარობო ჯარეფს დო რეგიონიშ მახორობაშ აკოანჯარაფილი ყარაფეფს შქას, ნამუსჷთ ოხვარუდჷ სომხეთიშ რესპუბლიკან.
სქოლიო
კატეგორია:მუშითგჷმოცხადაფილი ქიანეფი კატეგორია:გვალამი ყარაბაღი
134
კატეგორია:
135
კატეგორია:
136
კატეგორია:
137
კატეგორია:
138
კატეგორია:
ბესი
thumb|
ბესი (ბეს, ბესუ, ბეზა) — ჯვეშეგვიპტურ მითოლოგიას შხვადოშხვა ჯუჯა ღორონთეფიშ საართო ჯოხო, ნამუეფჷთ იკოროცხუდეს ჸუდეშ სიყურდგაშ მათხილარო, ბოროტი შურეფშე დო უბადობეფშე მაფორალო, ფანიეფიშ მათხილარო. ბაღანეფიშ მათხილარი, გიშაკერძაფილო დაბადებაშ ბორჯის დო ოშქურანჯი ჩხოლარეფშე მაფორალი. მუმალ ნანეფიშ მათხილარი. ოსურღორონთი-კათუ ბასტეტიშ ქომოლი ანალოგი.
სქოლიო
კატეგორია:ნოოფურობაშ ღორონთეფი კატეგორია:ეგვიპტური ღორონთეფი კატეგორია:ბაღანეფიშ ღორონთეფი
139
კატეგორია:
140
კატეგორია:
ოქიანუ მუთაშე
წინგის უღუდჷ დიდი პოპულარობა დო თინა ოკათჷდჷ ნიუ-იორკ თაიმსიშ ბესტსელერეფიშ ერკებულს ხოლო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ლოურენს კრაუსიშ წინგეფი
ტერი ქრეუისი
ტერი ალენ ქრეუისი (Terry Alan Crews; დ. 30 მანგი, 1968, მიჩიგანიშ შტატი) — ამერიკალი არტისტი დო კუჩხბურთიშ მოლაჸაფე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
მექსიკაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა
მექსიკაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა — წჷმარინუანს მექსიკას საირქიანო ოკუჩხბურთე ტურნირეფს დო მატჩეფს. მადუდე ორგანიზაცია — მექსიკაშ კუჩხნურთიშ ფედერაცია. კონკაკაფიშ არძაშე ტიტულამი ნაკორობა.
მიმალი აკოდგინალუა
მექსიკაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა 2018 წანაშ მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატის წჷმოარინაფილი რე გეჸვენჯი მობურთეეფით.
სქოლიო
კატეგორია:მექსიკაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობეფი
143
კატეგორია:
ჯესიკა ალბა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1981
ანდრომედაშ გალაქტიკა
ანდრომედაშ გალაქტიკა (თაშნეშე: Messier 31, M31, ვარდა NGC 224, ორდოიანი ჯოხოდვალა რდჷ ანდრომედაშ ნირსეული) — სპირალური გალაქტიკა, ნამუშ დიამეტრი 46.56 კილოპარსეკი რე (152,000 სინთეშ წანა). თინა მეშხურეშ შარაშ გალაქტიკაშ უხოლაში გალაქტიკა რე დო იდვალუაფჷ დიხაუჩაშე დოხოლაფირო 2.5 მლნ. სინთეშ წანაშ (770 კილოპარსეკი) მაშორას. გალაქტიკაშ ჯოხოდვალა მოურს ცაშ ნორთიშე (ანდრომედაშ მურიცხეფიშ ბუნა), სოდეთ თინა მუკმორჩქინდუ. ანდრომედა ბერძნული მითოლოგიური პრინცესაშ, პერსევსიშ ალმასქუშ სახელი რდჷ.
ანდრომედაშ მასაშ კალკულაცია რთული პროცესი რე. მენცარეფიშ აზრით ანდრომედა მეშხურეშ შარას გალაქტიკაშე 25-50 %-ით უმოსი დიდი რე.
ანდრომედაშ გალაქტიკა მესიეშ ობიექტეფიშე არძაშე უმოსო ბარჩხალა რე დო თინა ტელესკოპიშ უმუშო ხოლო იძირე.
რკვიებეფიშ ისტორია
964 წანას სპარსალი ასტრონომი აბდ ალ-რაჰმან ალ-სუფი რდჷ პირველი მენცარი ნამუქჷთ ეჭარჷ ანდრომედაშ გალაქტიკა. ალ-სუფი მუში "ფიქსირებული მურიცხეფიშ წინგის" ანდრომედას იშინუანს მუჭოთ ჭიჭე ნირსეულს.
უკულიანი პერიოდეფიშ მურიცხეფიშ კატალოგეფს ანდრომედა რჩქინელი რე ჯოხოდვალათ "ჭიჭე ნირსეული". მაართა ასტრონომი ნამუქჷთ ანდრომედა ტელესკოპით გიმირკვიუ რდჷ ზიმონ მარიუსი. თიქ 1612 წანას ზიმუ ანდრომედაშ დიამეტრი. 1764 წანას ფრანგი ასტრონომიქ შარლ მესიექ ანდრომედა მუში კატალოგიშა გემშეღჷ მუჭოთ ობიექტი M31. მარა მესიექ მეჩირთუ დო გალაქტიკაშ პირველ მაძირაფუო მარიუსი გეგმაცხადჷ. ასტრონომი უილიამ ჰერშელის ანდრომედა არძაშე უმოს ხოლოს მადვალუ ნირსეულო მიოჩქუდჷ.
ასტრონომი უილიამ ჰაგინსიშ აზრით ანდრომედაშ სპექტრი გვალო შხვანერი რდჷ დო თინა ნირსეულეფიშ სპექტრის ვამოგენდჷ. ანდრომედაშ სპექტრი იხასიათებუ გოგინძორაფილი სიხშირათ დო უჩა, სპექტრული ღოზეფით ნამუთ მურიცხეფიშ სპექტრის უმოსო მოგენს. 1885 წანას ანდრომედას ქიძირჷ სუპერნოვაქ.
1888 წანას ისააკ რობერტსიქ გინიღჷ ანდრომედაშ პირველი ფოტო.
არძო თე პერიოდეფს მენცარეფს ანდრომედა მიოჩქუდეს ნირსეულო, ნამუთ ჩქინი გალაქტიკაშ დინახალე იდვალუაფუდჷ.
1912 წანას ვესტო სლაიფერიქ სპექტროსკოპიშ გიმორინაფათ ზიმუ ანდრომედაშ რადიალური სიჩქარე, ბჟაშ სისტემაშ მეჯინათ.
კოკიშობური ოქიანუ
1755 წანას გერმანალი ფილოსოფოსი იმანუელ კანტიქ წჷმარინუ ჰიპოთეზა, ნამუშ მეჯინათ მეშხურეშ შარაშ გალაქტიკა შხვა, ბრელი გალაქტიკეფიშე ართ-ართი რდჷ. კანტიშ აზრით ჩქინი გალაქტიკას შილებე უღუდუკონ ცირკულარული ფორმა ჟიშეშე ქიგნაჯინედინ დო ელიპტიკური ფორმა კუნთხუშე ქიმკაჯინედინ. კანტიშ ზიტყვეფით, ანდრომედაშ ელიპტიკური ნირსეული შილებედჷ ზოხორინელი გალაქტიკა რდუკო.
1917 წანას ჰებერ კერტისიქ ანდრომედაშ დინახალე ნოვას მიოგორუ. უკულიანი რკვიებეფიშ ბორჯის, იძირუ ხოლო 11 ნოვაქ. კერტისიქ დადგინჷ ნამდა ჸათე ნოვეფი რდჷ 10 მაგნიტუდათ მურუჟი ნოვეფი, ვიდრე თინეფი ნამუეფით ცაშ შხვა ნორთეფს მუთმოხვადუდჷ. კერტისიქ ჸათე ობიექტიშახ დოხოლაფირი დისტანცია ხოლო ზიმუ (თიში გჷმოთვალუათ 500 00 სინთეშ წანა). ჸათე პერიოდიშე გორჩქინდჷ ჰიპოთეზაქ "კოკიშობური ოქიანუ"-შ გეშა, ნამუთ ანტკიცენდჷ ნამდა სპირალური ნირსეულეფი რდეს ზოხორინელი გალაქტიკეფი.
1920 წანაშ 26 პირელს სმიტსონიშ ინსტიტუტის იტარინჷ ასტრონომეფიშ ჰარლოუ შეპლიშ დო ჰებერ კერტისის მენცარული დებატიქ, ნამუსჷთ დიდი დებატის უძახჷნა. შეპლი-კერტისიშ დებატეფი ორხველუდჷ ოქიანუშ ზომას დო გალაქტიკურ სტრუქტურას, გიშაკერზაფილო სპირალურ ნირსეულეფს. შეპლიშ აზრით ჸათე ნირსეულეფი ზომათ ჭიჭე რდჷ დო თინეფი მეშხურეშ შარაშ დინახალე იდვალუაფუდჷ. კერტისიშ აზრით ნირსეულეფი ზომათ დიდი რდჷ დო თინეფი ზოხორინელი გალაქტიკა რდჷ. უკულიანი პერიოდეფიშ ერნსტ ეპიკიშ დო ედუინ ჰაბლიშ რკვიებეფით (გიშაკერზაფილო ცეფეიდური მურიცხეფიშ ზომაშ კალკულაციათ) დენტკიცინჷ ნამდა ანდრომედა ჩქინი გალაქტიკაშ გალე იდვალუაფუდჷ დო თინა რდჷ ზოხორინელი გალაქტიკა.
1950-იან წანეფს მენცარეფქ რობერტ ჰენბერი ბრაუნიქ დო სირილ ჰაზარდიქ დაფიქსირეს ანდრომედაშ რადიოჩხორიეფი. გალაქტიკაშ პირველი რადიო რუკეფი აკადგინჷ ბრიტანალი ასტრონომი ჯონ ბოლდუინქ დო თიშ კოლეგეფქ. 2009 წანას ასტრონომეფქ მიოგორეს პირველ პლანეტას ანდრომედაშ გალაქტიკაშ დინახალე.
ფორმაციაშ პროცესი
ანდრომედაშ გალაქტიკაქ იფორმირჷ დოხოლაფირო 10 მილიარდი წანაშ წოხოლე ჭიჭე პროტოგალაქტიკეფიშ გოართოიანაფათ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ანდრომედაშ გალაქტიკა კატეგორია:გალაქტიკეფი
145
კატეგორია:
147
კატეგორია:
იური გაზინსკი
იური ალექსანდრეშ სქი გაზინსკი (დ.20 კვირკვე, 1989, ამურიშ კომსომოლსკი, ხაბაროვსკიშ აკანი, სსრრ) — რუსი მობურთე, ოკუჩხბურთე კლუბი კრასნიდარიშ დო რუსეთიშ ერუანული ნაკორობაშ ოშქაშემათხილე.
კატეგორია:რუსეთიშ მობურთეეფი კატეგორია:რუსეთიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობაშ მობურთეეფი
148
კატეგორია:
149
კატეგორია:
150
კატეგორია:
უოსრეტი
thumb|right|300px|სურათის გჷმოხანტილი რე კვარჩხიშე მორძგვიშა: [[ამონი, ხატშეპსუტი ხეპრეშიშ გურგინით, ტუტმოს III ხეჯეტიშ გურგინით დო უოსრეტი. სტელა ვატიკანიშ მუზეუმშე.]]
უოსტერი (უოსერეტი) — ჯვეშეგვიპტურ მითოლოგიას თხილუაშ ოსურღორონთი. საკულტო ცენტრი რდჷ ნოღა თებეს. ოსურღორონთიშ ჯოხო შანენს „ჭყანიერს“. თიშ კულტიქ გიჭყჷ XII დინასტიაშ პერიოდის, მუჟამსჷთ სუმი ფარაონი თიშ ქომოლსქუალეფით რდჷ გჷმოცხადაფილჷნ. თეგურა ფარაონეფშე ართ-ართი რდჷ სენუსერტ I, ნამუშ ჯოხო ითანგუ მუჭოთ „ოსურღორონთ უოსერტიშ ადამიერი“ ვარდა “ჭყანიერი ადამიერი“.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ეგვიპტური ღორონთეფი
თეოდორ დრაიზერი
თეოდორ ჰერმან ალბერტ დრაიზერი (ინგლ. Theodore Herman Albert Dreiser; დ. 27 მარაშინათუთა, 1871, ტერე-ჰოტი, ინდიანა, ააშ — ღ. 28 ქირსეთუთა, 1945, ჰოლივუდი, კალიფორნია, ააშ) — ამერიკალი ჭარუ, ნოველისტი დო ჟურნალისტი, ლიტერატურული მიმალობა ნატურალიზმიშ წჷმმარინაფალი.
თეოდორ დრაიზერიქ დებადჷ გერმანალი იმიგრანტეფიშ ფანიას. დრაიზერი გურაფულენდჷ ვორსოშ უმაღალაშ სკოლას, უკულ გურაფა გაგინძორჷ ინდიანაშ უნივერსიტეტის, ნამუთ ვაუთებუ. გურაფაშ თებაშ უკული დრაიზერი მუშენდჷ ჟურნალისტო დო კრიტიკოსო ჩიკაგოშ, სენტ-ლუისიშ, ტოლიდოშ, პიტსბურგიშ დო ნიუ-იორკიშ ჟურნალ-გაზეთეფს. ჸათე პერიოდის თიქ გჷმაბჟინუ მუში მაართა ლიტერატურული ნაწარმები "გენიოსიშ დორთინა", ნამუქჷთ გიშართჷ ჩიკაგოშ ჟურნალს ჩიკაგო დეილი გლოუბი-ს.
1900 წანას გიშართჷ დრაიზერიშ რომანქ "და კერი", ნამუქჷთ ავტორს პოპულარობა მოუღჷ. და კერი მერჩქინელი რე ართ-ართ უდიდაშ ამერიკულ ურბანულ რომანო.
1925 წანას გიშართჷ რომანქ "ამერიკული ტრაგედია", ნამუშ ჭარუა დრაიზერიქ 1920 წანას დიჭყჷ. დრაიზერიშ შხვა ნაწარმებეფიშე ეიოშინალი რე "ზალამიშ ტრილოგია", ნამუთ იკათუანს რომანეფს: "ფინანსისტი" (1912), "ტიტანი" (1914) დო "სტოიკი" (გიშართჷ ავტორიშ ღურაშ უკული, 1947 წანას). ზალამიშ ტრილოგია გერსხილი რე ამერიკალი ფინანსისტიშ ჩარლზ ტაისონ იერკსიშ რეალურ ცხოვრებას.
თეოდორ დრაიზერი, თაშნეშე ავტორი რე შხვადოშხვა დრამეფიშ დო პოეტური კათელეფიშ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ჭარუეფი კატეგორია:ამერიკალი ნოველისტეფი კატეგორია:ამერიკალი ჟურნალისტეფი
საქორთუოშ მენოღალეეფიშ რსხუ
საქორთუოშ მენოღალეეფიშ რსხუ (სმრ) — მეკვარჩხანე-ცენტრისტული გეჸვენჯობაშ პარტია საქორთუოს. პარტია რსენებდჷ 1993-2003 წანეფს დო არძაშე გოლინამ პარტიას წჷმარინუანდჷ, პარტიაშ დჷმარსხუაფალი რდჷ საქორთუოშ პრეზიდენტი ედუარდ შევარდნაძე.
კატეგორია:საქორთუოშ პოლიტიკური პარტიეფი
პოპოქიშობურეფი
პოპოქიშობურეფი (Fabaceae ანუ Leguminosae) — ჩანარი ჟირლებერამეფიშ ფანაიშე. პოპოქიშობურეფს გიშმერთუ 3 გიმენფანია: მიმოზაშობურეფი (Mimosoideae), ცეზალპინიშობურეფი (Caesalpinoideae) დო ფარვანაშობურეფი (Faboideae ანუ Papilionoideae) (კანკალე სისტემატიკოსი თე გიმენფანიეფს ზოხო ფანიეფო მირჩქინანს). ბართვეფი, მიარეწანიანი დო ართწანიანი ოდიარეეფი რე. ოშა-გოშათ ჯალეფი ვარდა ლიანეფი რე. პოპოქიშობურეფი აკმაართიანენს 500-შახ გვარიშ 12000 გვარობას. პოპოქიშობურეფს ჯინჯეფს ევითარბჷნა ხოშქოშქეფი — ატმოსფერული აზოტიშ მემაღებელი ხოშქოშქიშ ბაქტერიეფიშ გუმეფი, ნამუეფით დიხას ადიდარენა აზოტით.
პოპოქიშობურეფიშ კანკალე გვარი დო ზოხოიანი წჷმმარინაფალეფი (ლებია, მუხუდო, დიხაშ თხირი, ხაჯი, ბარდონი დო შხვა) ცილეფით დიდარი მარძღაფალი ოჭკომალი რე. დიხაშ თხირიშ დო მუხუდოშ თასიშე მეღებულ ზეთის ფართეთ გჷმირინუანა ოჭკომალიშ რეწუალას (ოკონდიტერე წარმება, კულინარია) დო ტექნიკური ღანკეფშო. ორინჯიშ ოჩამური ჩანარეფს შქას გიშაკერძაფილი აბანი უკებჷ ანჯას, სუმჸუჯას, ესპარცეტის, ხანჭკის, ძიძოს დო შხვა ჩანარეფს.
კანკალე პოპოქიშბურეფიშ (ჭითა სანდალოზიშ — Pterocarpus santalinus) მარქვას ანდაღებული ხაბაკიშ ოკეთებელო გჷმირინუანა. პოპოქიშობურეფიშ ქერქა იკათუანს მათალე დო ოღაფალი ნიფთიარობეფს; მიარე გვარობა (არღავანი, მალურია, ჸურზენიშ ვარდი, სოფორა, ყურდგელბუცხა დო შხვა) დეკორატიული რე. თაშნეშე გჷმირინუანა თელი ღობერეფო დო ბორიაოთხილე ღოზეფო. პოპოქიშობურეფიშ უმენტაშობა ჯგირი მეთოფურე ჩანარი რე.
ლიტერატურა
*
151
კატეგორია:
ნარვა (წყარმალუ)
ლიტერატურა
კატეგორია:ესტონეთიშ წყარმალუეფი კატეგორია:რუსეთიშ წყარმალუეფი
152
კატეგორია:
პოპოქიშნერეფი
პოპოქიშნერეფი (Fabales) — ჟირლებერამი ჩანარეფიშ რანწკი.
კატეგორია:ჟირლებერამეფი კატეგორია:ჩანარეფიშ რანწკეფი
კუკი (მითოლოგია)
thumb|left|100px|ჰერმოპოლური ოგდოადა. კუკი გჷმოხანტილი რე გიმეშე მორძგვშა.
კუკი (კეკი, კეკუ) — ჯვეშეგვიპტური მითოლოგიაშ ღორონთი. ჰერმოპოლური ოგდოადაშ ბრუო კოსმიური ღორონთშე ართ-ართი. თიში ჯოხო შანენს „წკურუმს“, თეშ გეშა თინა გომანგაფილი რე წკურუმწკჷმა.
კუკუმი ტაბაკი - დუდიშული საქორთუო
კუკუმი ტაბაკი — დუდიშული საქორთუო — ზვიად გამსახურდიაშ მუკი-მუკი გოართოიანაფილი პოლიტიკური პარტიეფიშ ბლოკი საქორთუოს, ნამუქჷთ საქორთუოშ ზოხორინალაშ გჷმოცხდაფას გჷნმაჭყვიდირალი როლი არსულჷ. 1990-1991 წანეფს ქიანაშ მამართალი ნძალა რდჷ. გამსახურდიაშ ღურაშ უკული, ფაქტობურო, აკოცუ.
კატეგორია:ერუანულ-გჷმადუდიშულარი ჸარაფი კატეგორია:საქორთუოშ პოლიტიკური პარტიეფი
დუშანბე
დუშანბე (ტაჯიკ. Душанбе, Dushanbe, 1929 წანაშახ დუშამბე, 1961 წანაშახ სტალინაბადი) — ტაჯიკეთიშ ნანანოღა დო ქიანაშ უშხუაში ნოღა. ტაჯიკურო ზიტყვა „დუშანბე“ თუთაშხას შანენს დო ოძირანს თი ფაქტის, ნამჷ-და ნოღაქ თი ოფუტეშ აკანს აკიგჷ, სოდე ირ თუთაშხას ბაზარი რდჷნ.
2008 წანაშ მუნაჩემეფით, დუშანბეშ მახორობა 679 400 ადამიერს აკმადგინანდჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ტაჯიკეთიშ ნოღეფი კატეგორია:აზიაშ ნანანოღეფი
153
კატეგორია:
ტეფნუტი
ტეფნუტი, ოჩქვაფალი ჯოხო ნუბიური კატუ — ეგვიპტურ მითოლოგიას სილამეშ დო სინჩხეშ ოსურღორონთი. თინა გჷმიხანტუდჷ კატუშ სახეთ. თიშ დიხაშურ გჷმოქიმინუათ იკოროცხუდჷ დადული ნჯილო. ტეფნუტი ჰელიოპოლურ ენეადაშა მიშურს. ტეფნუტიშ კულტიშ ცენტრი — ჰელიოპოლი. ჰელიოპოლური მითიშ მეჯინათ, ტეფნუტი დო თიში ქომონჯი შუ — ნაჟირალ-ღორონთეფიშ მაართა ჭკობა, ნამუთ გარჩქინჷ ატუმქ (რა-ატუმქ). თინეფიშ სქუალეფი — გები დო ნუტი. კანკალეშა ტეფნუტის პტაშ ჩილო კოროცხჷნა. ტეფნუტი — თაშნეშე რაშ ცირასქუა რე, თიშ საჸოროფო თოლი რე.
კატეგორია:ეგვიპტური ღორონთეფი კატეგორია:ნოჸოფურობაშ ოსურღორონთეფი
საიმა
საიმა (ფინ. Saimaa, შვედ. Saimen) — ტობა ობჟათე-ბჟაეიოლ ფინეთის. საიმაშ ფართობი დოხოლაფირო 4,400 კვ.კმ. რე დო თინა ფართობით ფინეთიშ უდიდაში დო ევროპაშ მანთხა ტობა რე. საიმა იდვალუაფჷ ზუღაშ დონეშე 76 მეტრაშ სიმაღალას, ტობაშ წყარპიჯიშ სიგირძა 13,700 კმ. რე, მაქსიმალური სიტომბა რე 82 მ. საიმას ბრელი კოკი რე. ტობაშე გიშმურს წყარმალუ ვუოკსა. საიმაშ ტობა საიმაშ არხით მითმიარსხუაფუ ფინეთიშ ჸუჯის. ტობაშ წყარპიჯის იდვალუაფჷ ურბანული ცენტრეფი: ლაპეენრანტა, იმატრა, სავონლინა, მიკელი დო იოენსუუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფინეთიშ ტობეფი კატეგორია:ევროპაშ ტობეფი
დენის ჩერიშევი
დენის დიმიტრიშ სქი ჩერიშევი (დ. 26 ქირსეთუთა, 1990, ნიჟნი ნოვგოროდი, რსფსრ, სსრრ) — რუსი დო ესპანარი მობურთე, ოკუჩხბურთე კლუბი ვილიარეალიშ ოშქაშემათხილე. რუსეთიშ ერუანული ნაკორობაშ მობურთე.
154
კატეგორია:
სოკარი (მითოლოგია)
thumb|150px|სოკარი
კატეგორია:ეგვიპტური ღორონთეფი კატეგორია:ღურაშ დო თიქიანობაშ ღორონთეფი
155
კატეგორია:
156
კატეგორია:
157
კატეგორია:
158
კატეგორია:
ჰებერ კერტისი
ჰებერ დაუსტ კერტისი (ინგლ. Heber Doust Curtis; დ. 27 მანგი, 1872, მასკიგონი, მიჩიგანი, ააშ — ღ. 9 ღურთუთა, 1942, ენ-არბორი, მიჩიგანი, ააშ) — ამერიკალი ასტრონომი. გიმირკვიუ ბჟაშ გეუკუმელაფა, ჸათეშ გეშათ რდჷ 11 მენცარული ექსპედიციაშ მაკათური. კერტისი თაშნეშე რდჷ ოქიანუშ გალაქტიკური სტრუქტურაშ პროპონენტი.
ბიოგრაფია
ჰებერ კერტისიქ დებადჷ 1872 წანაშ 27 მანგის. გურაფულენდჷ მიჩიგანიშ უნივერსიტეტის, უკულ გურაფა გაგინძორჷ ვირჯინიაშ უნივერსიტეტის, სოდეთ მიპალუ ომენცარე ხარისხი ასტრონომიას.
1902-1920 წანეფს კერტისი მუშენდჷ ლიკიშ ობსერვატორიას, სოდეთ ნირსეულეფს ირკვიენდჷ. 1905-1909 წანეფს რდჷ ლიკიშ ობსერვატორიაშ ჩილეშ სექციაშ დირექტორი. 1912 წანას კერტისიქ გიშაგორილქ იჸუ რჩქალი ოკიანეშ ასტრონომიული ჯარალუაშ პრეზიდენტო.
1930 წანას კერტისიქ გიშაგორილქ იჸუ მიჩიგანიშ უნივერსიტეტიშ ობსერვატორიეფიშ დირექტორო, მარა დიდი დეპრესიაშ პერიოდის, ფინანსური პრობლემეფიშ გურშენ, რეფრაქტორული ტელესკოპიშ ეგაფაშ პროექტიქ ბოლოშა ვემიჸაონინუ.
ჰებერ კერტისი რდჷ ალბერტ აინშტაინიშ ფარდობითობაშ თეორიაშ ოპონენტი დო თის ხშირას აკრიტიკენდჷ.
კერტისიქ ღურუ 1942 წანაშ 9 ღურთუთას, 69 წანერქ.
ჰებერ კერტისიშ ჯოხონობაშ რე ტელესკოპი პორტეჯ-ლეიკიშ ობსერვატორიას. ტელესკოპი ასეიანი პერიოდიშო ოპერირებადი ვარე. თაშნეშე, კერტისიშ ჯოხონობაშ რე ართი კრატერი თუთას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ასტრონომეფი
ტომას იუნგი
ტომას იუნგი (ინგლ. Thomas Young; დ. 13 მანგი, 1773, მილვერტონი, სომერსეტი, ინგლისი — ღ. 10 მესი, 1829, ლონდონი, ინგლისი) — ინგლისარი ფიზიკოსი, ასტრონომი, მედიკოსი, ფილოსოფოსი დო ლინგვისტი. იუნგი მოღალენდჷ მენცარობაშ შხვადოშხვა დისციპლინეფს. თიქ წჷმარინუ სინთეშ რეღმული თეორია, ნამუქჷთ უკულიან პერიოდის, ფრანგი ფიზიკოსიშ ოგიუსტენ ჟან ფრენელიშ რკვიებეფით დენტკიცინჷ. იუნგიშახ მერჩქინელი დო მეღებული რდჷ ისააკ ნიუტონიშ თეორია, ნამუშ მეჯინათ სინთე წილაკეფიშე აკმოდირთუდჷ.
ტომას იუნგი რდჷ ეგვიპტოლოგი დო მიშეღჷ დიდი თია ეგვიპტური იეროგლიფეფიშ, გიშაკერზაფილო როზეტაშ ქუაშ გოშიფრუაშა.
ტომას იუნგიშ მენცარული რკვიებეფქ დიდი გოლინა იღვენუ უილიამ ჰერშელიშა, ჰერმან ფონ ჰელმჰოლციშა, ჯეიმზ მაქსველიშა დო ალბერტ აინშტაინიშა.
ტომას იუნგი გურაფულენდჷ ედინბურგიშ უნივერსიტეტიშ მედიცინაშ სკოლას, უკულ გურაფა გაგინძორჷ გეტინგენიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ მიპალუ მედიცინაშ დოქტორიშ ხარისხი. ბრიტანეთიშა დორთაშ უკული, ართი პერიოდის იგურუ კემბრიჯიშ ემანუილ-კოლეჯის ხოლო.
ტომას იუნგი რდჷ ბრიტანეთიშ ომაფე ინსტიტუტიშ ნატურფილოსოფიაშ პროფესორი დო ლონდონიშ ომაფე ჯარალუაშ მელამოსე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი ფიზიკოსეფი
159
კატეგორია:
160
კატეგორია:
ჰაპი
thumb|right|ჰაპი, გჷმოხანტილი რე ჟირ ღორონთიშ სახეთ, ჟილენი დო გიმენი ეგვიპტეს სიმბოლურო მითმურსხუანს ართიანს
ჰაპი — ეგვიპტურ მითოლოგიას ნილოსიშ ღორონთი დო მოსალიშ მაფორალი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ეგვიპტური ღორონთეფი კატეგორია:ოზუღე დო ოწყარმალე ღორონთეფი
161
კატეგორია:
ობჟათე პოლუსი
1819 წანაშ 31 მელახის კრუზენშტერქ ოზუღე მინისტრის დე ტრავერს ქემუჯღონჷ ნაჭარა პოლარული წყარეფიშ გჷმორკუალაშ გეშა, სოდე კრუზენშტერნი ეთმეშანენდჷ, ნამჷ-და ოხვილური რდჷ ჟირი ექსპედიციაშ ზადება, ართი — ოორუეში, მაჟირა — ობჟათეში მალობათ. ირ ექსპედიციას დოგეგმილი რდჷ ჟი-ჟირი ნიშით. გიშაკერძაფილ ხვილაფას მეთმეჩანდეს ობჟათე პოლუსიშა შარალუას, ნამუქჷთ იხორციელჷ 1819-1821 წანეფს ბელინსჰაუზენიშ დო ლაზარევიშით, ნამუშ ხარჯიშა გმორჩქინდჷ კონტინენტი ანტარქტიდაქ, მორო ობჟათე კონტინენტიშ ხურგეფიშ დო გეოლოგიაშ გეშა წმორნაფეფი მურუჟი რდჷ XIX ოშწანურაშ ბოლოშახ.
1839-1843 წანეფს, ჯეიმზ კლარკ როსი აწარმენდჷ ანტარქტიდაშ რკუალას. შედეგო მიოგორუ ზუღას დო შელფური ჯიშთის. 1841 წანას როსიქ მიოგორუ ვულკანი ერებუსი დო გვალა ტერორი. შანულამი ექსპედიციეფქ იმანჯჷ თაშნეშე 1901-1904 წანეფს, ნამუსჷთ ბრიტანული ანტარქტიდაშ ექსპედიციაქ გიადჷ ჯოხოთ.
მაარტაშე ობჟათე პოლუსის მიოჭირინუ ნორვეგიალ მარკვილაქ რუალ ამუნდსენქ 1911 წანაშ 14 ქირსეთუთას. 1912 წანაშ 18 ღურთუთას რობერტ ფოლკონ სკოტიქ 4 წორომეშარეეფწკჷმა ართო ქემიოჭირინუ ობჟათე პოლუსის (რუალ ამუნდსენშე 35 დღათ გვიან). დორთაშ ბორჯის ხუთხოლოქ დოღურჷ.
ობჟათე პოლუსი ზოთონჯიშ პერიოდის საერთოთ ვა ღებულენს ბჟაშ ჩხორიეფს. მესიშე კვირკვეშა (თუთაშ სინთეს დოპოლარულ გოსინთუას ვაბკოროცხუნთ-და) პოლუსის გოპატჷნაფილი რე იროიანი წკურიანტელა. ზარხულს ბჟა ირო ჰორიზონტიშ დუდის რე, ნამუთ სათიშ ისინდიშ სააწმარენჯო მალობათ ყარენს. მორო ბჟა დღას ვეთმიკინანს; მაქსიმალურ სიმაღალას ჰორიზონტიშ დუდს მეთმიანჭუ 23,5° ქირსეთუთას.
ობჟათე პოლუსი წჷმარინუანს ართ-ართ არძაშე რგილ დო კონწარ კლიმატურ აკანს. აქაური კლიმატი ედომუშამობას უმოსო რგილი რე ვინდარო ოორუე პოლუსიშ კლიმატი. ზარხულს ბჟა მაქსიმალურ სიმაღლეას ანჭუ — 23,5°. [ღურთუთა]]ს ტემპერატურა ომანგჷ −25,9 °C-სის. არძაშე მაღალი ტემპერატურა დოფიქსირაფილი რე ამუნდსენ-სკოტიშ დგჷმილს (2011 წანაშ 25 ქირსეთუთას, −12,3 °C). არძაშე დაბალი ტემპერატურაქ დეფიქსირჷ 1982 წანაშ 23 მანგის (−82,8 °C). ატმოსფერულ ნოლექეფს დახე ვა ღებულენს. ჰეერიშ სილამე ნულს ომანგჷ.
იუან მაკგრეგორი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შოტლანდიარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1971
ობჟათე პოლუსი
ობჟათე პოლუსი ჩანარეფი ვა ჩანს; ვა რე დჷმახასიათაფალი ფაუნა. მორო, ეიოშანალი რე, ნამჷ-და თაქ რეგისტირაფილქ იჸუ მეშღვიეშობურქ. 2000 წანას, გოფაჩილი ინფორმაციაშ მეჯინათ, ჸინს მიკრობეფს მიოგორეს.
162
კატეგორია:
163
კატეგორია:
ხანკა
ხანკა, (რუს. о́зеро Ха́нка; ჩინ. 兴凯湖 — სინკაიხუ) რე ტობა რუსეთის დო ჩინეთის. ხანკა იდვალუაფჷ რუსეთიშ პრიმორიეშ აკანიშ დო ჩინეთიშ ხეილუნძიანიშ პროვინციაშ ტერიტორიას. ხანკაშ ფართობი 4,070 კვ.კმ. რე, მაქსიმალური სიგინძა 90 კმ. დო მაქსიმალური სიგანა 45 კმ. ტობაშ წყარპიჯიშ სიგირძა 308 კმ. რე. მაქსიმალური სიტომბა 10.6 მ. რე. ხანკა იდვალუაფჷ ზუღაშ დონეშე 68-70 მეტრაშ სიმაღალას. ტობაშე გიშმურს წყარმალუ სუნგაჩა. ტობა ქირსეთუთაშე პირელიშახ გოჸინილი რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეთიშ ტობეფი კატეგორია:ჩინეთიშ ტობეფი კატეგორია:აზიაშ ტობეფი
164
კატეგორია:
ოლივია უილიამსი
ოლივია ჰეიგ უილიამსი (Olivia Haigh Williams; დ. 28 მანგი, 1968, ლონდონი) — ინგლისარი არტისტი. ნალაჸაფინა აფუ ფილმეფს: იქს-ადამიერეფი: ეკონია ლჷმა (2006), უსახელე ჭარუ (2010) დო შხვას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი
არტიომ ძიუბა
არტიომ სერგეიშ სქი ძიუბა (დ. 22 მარაშინათუთა, 1988, მოსკოვი, სსრრ) — რუსი მობურთე, ოკუჩხბურთე კლუბი ზენიტიშ დო რუსეთიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობაშ გემანთხაფალი. რუსეთიშ სპორტიშ ორსანტი (2015).
რუსეთიშ თასიშ ჟირშა გომორძგვილი (2014, 2016), რუსეთიშ სუპერ თასიშ ჟირშა მაპალუ (2015, 2016).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეთიშ მობურთეეფი კატეგორია:რუსეთიშ სპორტიშ მოხელეეფი კატეგორია:რუსეთიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობაშ მობურთეეფი
165
კატეგორია:
166
კატეგორია:
168
კატეგორია:
167
კატეგორია:
169
კატეგორია:
170
კატეგორია:
ართოიანი ნაციონალური ყარაფი
ართოიანი ნაციონალური ყარაფი — პოლიტიკური პარტია საქორთუოს, ნამუშ მადუდე დო ლიდერი დორსხუაფაშე 2015 წანაშა რდჷ საქორთუოშ მა-3 პრეზიდენტი მიხეილ სააკაშვილი. 2003 წანას რდჷ ვარდეფიშ რევოლუციაშ ართ-ართი ორგანიზატორი. 2004-2012 წანეფს ქიანაშ მამართალი პარტია რდჷ. 2012 წანას პარტიაქ დემარცხჷ საპარლამენტო გიშაგორუეფს.
სქოლიო
კატეგორია:საქორთუოშ პოლიტიკური პარტიეფი
ალექსანდრე გოლოვინი (მობურთე)
ალექსანდრ სერგეიშ სქი გოლოვინი (დ. 30 მესი, 1996, კალტანი, კემეროვოშ ოლქი, რუსეთი) — რუსი მობურთე, ოკუჩხბურთე კლუბი ცსკაშ (მოსკოვი) დო რუსეთიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობაშ ოშქაშემათხილე. რუსეთიშ სპორტიშ ორსანტი (2013).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეთიშ მობურთეეფი კატეგორია:რუსეთიშ სპორტიშ მოხელეეფი კატეგორია:რუსეთიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობაშ მობურთეეფი
172
კატეგორია:
171
კატეგორია:
ვუდი ალენი
ვუდი ალენი (Woody Allen, გორჩქინათ ალენ სტიუარტ კონიგსბერგი; Allan Stewart Konigsberg; დ. 1 ქირსეთუთა, 1935, ნიუ-იორკი) — ამერიკალი კინორეჟისორი, სცენარისტი, არტისტი, კომედიანტი, ჭარუ დო მუსიკოსი, ნამუთ მიარე ნახანდაქ დო ორიგინალურ სტილქ თის ასეიანი კინემატოგრაფიას გჷშაკერძაფილი აბანი დუკვირდჷ. რეჟისორს 48 წანაშ გოძვენას 74 ფილმი აფჷ გინოღალირი.