cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ენტონი ჰოპკინზი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1937 კატეგორია:უელსარი არტისტეფი კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:ვალიარ-ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:ვალიარი იმიგრანტეფი ააშ-ის კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
936
კატეგორია:
ექრემ იმამოღლუ
ექრემ იმამოღლუ (დ. 4 მანგი, 1970) — თურქი პოლიტიკოსი, 2019 წანაშ 23 მანგიშე სტამბოლიშ მერი.
ველ კილმერი
ველ კილმერი (Val Kilmer; დ. 31 ქირსეთუთა, 1959, კალიფორნია) — ამერიკალი არტისტი.
ბიოგრაფია
ველ კილმერქ 1959 წანაშ 31 ქირსეთუთას დებადჷ. 1981 წანას დიჭყჷ თეატრის მოღალობა. მაართათ კინოს 1984 წანას გიშარჩქინდჷ, მუჟამსჷთ ილაჸაფჷ ფილმის Top Secret! 1986 წანას კილმერი ოკათუდჷ ფილმის Top Gun (თარი როლს ტომ კრუზი). ფილმიშ „ვილოუშ“ გინოღალას თიქ გეჩინებაფუ მუში მუმალი ალმასქუ, ინგლისარი არტისტი, ჯოან უოლი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1959
ბისლამა
ბისლამა (bislama) — კრეოლური ნინა უმენტაშო ინგლისურიშ ოსხირშა (ქძ. უჩა ინგლისური). ვანუატუშ ართ-ართი ოფიციალური ნინა, დოხოლაფირო 200 ვითოში ვანუატუშ მახორუშო ერეფოშქაშე ურთიართობაშ ნინა (ოშ კათაშე უმოსი). ბისმალა ოდბადური ნინა რე — 6200 ადამიერშო, თარო ნანანოღა პორტ-ვილას დო ნოღა ლიუგანვილს.
937
კატეგორია:
ბისლამა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ვანუატუშ ნინეფი კატეგორია:კონტაქტური ნინეფი ინგლისურიშ ოსხირშა კატეგორია:კრეოლური ნინეფი კატეგორია:ავსტრალიაშ დო ოკიანეთიშ კონტაქტური ნინეფი
სარკო ოსური (2017 წანაშ ფილმი)
„სარკო ოსური“ (Wonder Woman) — 2017 წანაშ ამერიკული სუპერგერგეზული ფილმი. თის ნაძირებუ რე კომპანია DC Comics-იშ კომიქსეფიშ პერსონაჟიშ, სარკო ოსურიშ ისტორია. ფილმი რე DC-შ გოფაჩილი ოქიანუშ (DCEU) ფილმეფიშ სერიას. თიში რეჟისორი რე პეტი ჯენკინსი, თარი გერგეზის, სარკო ოსურიშ როლს არსულენს არტისტი გალ გადოთი. ფილმიშ ვიზუალური ეფექტეფიშ გინმაჯინეთ მუშენდჷ ბილ უესტენჰოფერი. ფილმიქ 2017 წანაშ 2 მანგის გიშართჷ, 2D, 3D დო IMAX 3D ფორმატეფს. ისტორია მეურს მაართა მოსოფელიშ ლჷმაშ პერიოდის, მუჟამსჷთ ამაზონეფიშ დიაფალიშ ცირა დიანა / სარკო ოსურიშ (ზევსიშ სქუა) მოვარიე რე ხოლო ზევსიშ სქუა ლჷმაშ ღორონთი არესის, ნამუქჷთ მაართა მოსოფელიშ ლჷმა დიჭყჷ.
2019 წანაშ 13 ქირსეთუთას გიშართჷ ფილმიშ მაჟირა ნორთიქ — „სარკო ოსური 2“.
სქოლიო
კატეგორია:2017 წანაშ ფილმეფი კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი კატეგორია:DC-შ გოფაჩილი ოქიანუშ ფილმეფი
ომდურმანი
ომდურმანი (أم درمان — უმ-დურმანი) — მახორობაშ მეჯინათ მაჟირა უკაბეტაში ნოღა სუდანს. ნოღა იდვალუაფუ ქიანაშ ნანანოღა — ხარტუმიშ სააწმარენჯოთ — წყარმალუ ნილოსიშ წყარჯიპის. ომდურამიშ მახორობა (აგლომერაციაშ უმუშო) აკმადგინანს 2,8 მილიონ ადამიერშე უმოსის (2012 წანაშ მუნაჩემეფით). ნოღა ქიანაშ კომერციული ცენტრი რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სუდანიშ ნოღეფი კატეგორია:ნილოსის მადვალუ ნოღეფი
938
კატეგორია:
პორტ-ვილა
პორტ-ვილა (Port Vila) — ვანუატუშ ნანანოღა დო ქიანაშ უშხუაში ნოღა, იდვალუაფუ რჩქალი ოკიანეშ ობჟათე-ბჟადალ ნორთის. პორტ-ვილა იდვალუაფუ კოკი ეფატეშ ობჟათე-ბჟადალშე მელეშ პლიაჟის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ვანუატუშ ნოღეფი კატეგორია:ოკიანეთიშ ნანანოღეფი
კონვერტირაფონი მარკა
კატეგორია:ბოსნია დო ჰერცეგოვინაშ ეკონომიკა კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
939
კატეგორია:
იოზეფ ფონ ფრაუნჰოფერი
იოზეფ რიტერ ფონ ფრაუნჰოფერი (გერმ. Joseph Ritter von Fraunhofer; დ. 6 მელახი, 1787, შტრაუბინგი — ღ. 7 მანგი, 1826, მიუნხენი) — გერმანალი ფიზიკოსი. გიმიგონჷ ოპტიკური მინა, აქრომატული ტელესკოპი, ობიექტივიშ ლინზეფი, სპექტროსკოპი დო დიფრაქციული მასარი. ფრაუნჰოფერქ, 1814 წანას, მიოგორუ დო გიმირკვიუ ბჟაშ სპექტრიშ აბზორფციაშ რუმე ღოზეფი, ნამუეფსჷთ ასე ფრაუნჰოფერიშ ღოზეფს უძახჷნა.
იოზეფ ფონ ფრაუნჰოფერიშ ჯოხონობაშ რე ფრაუნჰოფერიშ ჯარალუა, ნამუთ ევროპაშ უდიდაში რკვიებეფიშ ორგანიზაცია რე გჷმორინაფონი მენცარობეფიშ დარგეფს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალეფი კატეგორია:გერმანალი ფიზიკოსეფი
გურიაშ აკანი
გურიის მხარე — აკანი საქორთუოს, იკათუანს ისტორიულ–გეოგრაფიული პროვინცია გურიაშ ტერიტორიას. გურიაშ აკანშა მიშმურს ნოღა ოზურგეთი, ოზურგეთიშ, ლანჩხუთიშ დო ჩოხატაურიშ მუნიციპალიტეტეფი.
გეოგრაფია
ისტორიულო გურია აკოხურგელი რდჷ რიონით, ობჟათეშე — ჭოროხით. ბჟაეიოლშე ჭოროხ-აჭარისწყალიშ მიშნაკათაშე მესხეთიშ ქჷნდჷრიშ გოჸუნაფას აჭარას უხურგანდჷ.
ადმინისტრაციული დორთუალა
გურიაშა მიშმურს საქორთუოშ კანონდვალათ გოხურგილი გეჸვენჯი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ართულეფი:
ზოგადი ჩინებეფი
აკანიშ ფართობი აკმადგინანს 2033 კვ.კმ–ს, მახორობა — 113 350 ადამიერს (2014), მახორობაშ მეჭედალა 1 კვ.კმ-ს რე — 55,7 კოჩი. აკანიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა ოზურგეთი. აკანს 194 დოხორელი პუნქტი რე, თენეფ შქას:
სქოლიო
კატეგორია:საქორთუოშ აკანეფი *
უკრაინაშ სხუნუეფიშ სოციალისტური რესპუბლიკა
უკრაინაშ სხუნუეფიშ სოციალისტური რესპუბლიკა — 1919 წანაშ 25 მელახიშე 1991 წანაშ 25 ქირსეთუთახ, უკრაინაშ სახენწჷფოშით ზოხორინალაშ გჷმოცხადებაშახ სხუნუეფიშ სოციალისტური რესპუბლიკეფიშ რსხუშ ართ-ართი რესპუბლიკა. უჩა ზუღაშ ართ-ართ ქიანა. 1991 წანაშ 8 ქირსეთუთას უკრაინაშ რესპუბლიკათ გჷმიცხადჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სსრრ-შ რესპუბლიკეფი
940
კატეგორია:
941
კატეგორია:
გავრილოვიშ სერი
გავრილოვიშ სერი (Ночь Гаврилова) — ოპროტესტე გიშულეფი დო აკორაბადუა ქართის 2019 წანაშ 20, 21 დო 22 მანგის, ნამუთ ქართის მართლმადიდებელობაშ ოპარლამენტოშქაშე ასამბლეაშ სესიაშ ბორჯის რუსეთიშ დუმაშ დეპუტატიშ სერგეი გავრილოვიშით საქორთუოშ პარლამენტიშ მადუდეშ, ირაკლი კობახიძეშ დახვენჯიშ დაკებას დო საქორთუოშ პარლამენტის რუსულ ნინაშა ასამბლეაშ სესიაშ მანჯებას მაჸუნუ.
ოპროტესტე რეღმაშ შედეგო 21 მანგის პოსტი ქიდიტუ საქორთუოშ პარლამენტიშ მადუდექ ირაკლი კობახიძექ, ასამბლეაშ საქორთუოს მანჯებაშ ინიციატორქ, საქორთუოშ პარლამენტიშ დეპუტატ ზაქარია ქუცნაშვილქ მანდატშე ვარი თქუ.
მოლინეფიშ ვითარაფა
მართლმადიდებელობაშ ოპარლამენტოშქაშე ასამბლეაქ ქართის 2019 წანაშ 19 მანგის გინჭყუ. სახენწჷფო ცერემონიეფიშ დოხორეს (ავლაბარიშ დოხორე) ასამბლეაშ 26-ა სესიაშ ფარგალეფს მანჯაფილ მეღება საქორთუოს უკრაინაშ ელჩიქ, იგორ დოლგოვქ პროტესტიშ შანო ბორჯიშე კინოხ ქჷდიტუ. თექ ზუსტას თიმწკჷმა მოხვადჷ, მუჯამსჷთ ზიტყვათ გიშმეშუ რუსი დეპუტატი, ასამბლეაშ პრეზიდენტი სერგეი გავრილოვი. უკრაინაშ ელჩიქ გჷმაცხადჷ, ნამჷ-და თის ვაკოდუ რუსეთიშ ფედერაციაშ წჷმმარინაფალშ ზიტყვა მოურჩქილუდჷკონ.
20 მანგის რუსული დელეგაციაქ პარლამენტიშ პლენარულ დარბაზშა გემნორთუ. ასამბლეაშ პრეზიდენტი, სერგეი გავრილოვქ პარლამენტის ირაკლი კობახიძეშ დახვენჯის ქჷდოდოხოდუ დო ხუნა რუსულ ნინაშა მიდეჸონუ. ზუსტას თე ფაქტიქ გჷმიჭანუ დეპუტატეფიშ დო მენოღალეეფიშ პროტესტი. ასამბლეაშ სესიაშ დოჭყაფაშე მუსხირენ სათიშ უკული პრეზიდიუმშა გემშიჭკირეს „ევროპული საქორთუოშ“ დო „ართოიანი ნაციონალური ყარაფიშ“ დეპუტატეფქ საქორთუოშ დო ევრორსხუშ შილეფით. თინეფქ სპიკერატიშ აბანი დეკეს. ქორთუ დო რუს დეპუტატეფს შქას ზიტყვიერი მერინაქ მოხვადჷ, ნამ ბორჯისჷთ „ევროპული საქორთუოშ“ მაკათურქ აკაკი ბობოხიძექ რუსეთიშ დელეგაციას რუსულ ნინაშა უგამჷ: „მა ბჸვცილუნდჷ თქვანიანეფს, ბჸვილუნდჷ დო ხოლო დობჸვილუნქ აფხაზეთის... გეგნოლით თაურეშე“. უკულიანს აკაკი ბობოხიძექ ჟურნალისტეფწკჷმა გაცხადჷ: „ქო, მა ვორექი აფხაზეთიშ ლჷმაშ მაკათური დო ვამიღუ კორონი უკახალე დიბკინე რუსეფიშ წჷმი. მორო ვართი თიშ კორინი მიღუ, ნამჷ-და აწორინალაქ მოხვადასჷნ... იმენდი მიღუ, ნამჷ-და ჩქიმი ზიტყვეფიშ რსულებაშ უციობა ვეუაფუნ“. აკაკი ბობოხიძე რუს დეპუტატეფს წყარიშ გობუნას უპირენდჷ, მორო მეჩირთუ დო წყარი, რუსეთიშ დელეგაციაშ მანგიორო, ესტონეთიშ წჷმმარინაფალს გეგნაბუ. თიშ უკული, მუთაკაკი ბობოხიძექ ქიგეგუ, ნამჷ-და წყარი რუსი დეპუტატიშ მანგიორო, ესტონეთიშ წჷმმარინაფალკს გეგნაბუნ, თიშე ქემერთუ, ქახუტოლუ დო ბოდიშ გუნუგუ. მორაგადეფიშ შედეგო ასამბლეაქ მიოტუ საქვარუა საქორთუოშ პარლამენტის დო ოსუმარე „რედისონშა“ გეგნორთჷ.
რუსი დეპუტატი სერგეი გავრილოვიშ „რედისონიშ“ ტერიტორიაშე უშქურანჯობაშ ნინალაშ წორომახანდეეფიშ ალაჸუნათ გეგმიონეს. აქციაშ მაკათურეფქ ავტომანქანაშახ მიოულარი რზა გეგნოკლილეს დო რუს დეპუტატის წყარიტ მოფშა ბოთილეფი დო შხავდოშხვა მეკონეფი ოჸოთეს. გავრილოვიშ ტერიტორიაშე გიშაჸონაფს მენოღალეეფს დო პოლიციას შქას მერაგადინქ მაჸუნუ, აქციაშ მუსხირენი მაკათური პოლიციაქ ტერიტორიაშე გეგშიჸონუ.
2019 წანაშ 20 მანგიშ 19:00 სათის, საქორთუოშ პარლამენტიშ წჷმი ოპრპტესტე აქციაქ ქჷდიჭყუ. რუსთაველიშ გამზირს ვითოშობათ ადამიერქ დიშაყარუ. აქციაშ მაკათურეფიშ ნორთიშჸრე პარლამენტიშ დგჷმილშა ნძალთ მინულაშ ცადებაქ პოლიციაწკჷმა ნძალამერინელი აწორინალა გჷმიჭანუ. დოხოლაფირო სერიშ 12 საათშო პოლიციაქ დო სპეცრაზმიქ მომიტინგეეფიშ აკორაბადუა ქჷდიჭყეს. 5 სათიშ გოძვენას თინეფი აქციაშ რაბადუას რეზინიშ ტყვიეფით, გაზიშ დო წყარიშ ხირჩიშ საშუალებათ ოცადუდეს. აბანური დო საირქიანო ორგანიზაციეფიშ მოარზაფათ, სამართალმათხილეეფიშ ქიმინჯიქ გინაჩირთჷ კანონიშ ფარგალეფს. დაშლის შესახებ პოლიციას აქციაზე მყოფი ადამიანები არ გაუფრთხილებია.
სინთელუანობაშ სამინისტროშ ინფორმაციათ, აქციას 240 ადამიერქ დეღამაკუ. თაურეშე 80 პოლიციალი რდჷ, 31 — ჟურნალისტი, შხვა — აქციაშ მაკათურეეფი რე. კინე თე სამინისტროშ ინფორმაციათ, ართი პაციენტიშ დგომარობა მონკა რე. ჟირ ადამიერს რეზინიშ ტყვიაშ მოხვალამაშ შედეგო თოლიშ ეშაღალაქ ოხვილურქ იჸუ
აქციაქ გეჸვენჯი დღასჷთ იგჷნძორუ. ქართიშ მოხ, ოპროტესტე გიშულეფქ ქჷდიჭყჷ ქუთეშის, ფუთის დო შხვა ნოღეფს. აქციაშ მაკათურეფიშ ართ-ართი თარი მოთხირი რდჷ დინოხოლენი საქვარეფიშა მინისტრიშ, გიორგი გახარიაშ გინორინაფა. თინეფქ საქორთუოშ თარობას ულტიმატუმი წჷმურინეს.
რეაქცია
მომიტინგეეფიშ აკორაბადუაშ გეშა დორხველი პოზიცია დაფიქსირეს პოსტიშ პიჯეფქ, დიპლომატეფქ დო ვაოთარობე ორგანიზაციეფქ. მაართა ორგანიზაცია, ნამუქჷთ აკორაბადუაშ გეშა გაჷნაცხადი გაბჟინესჷნი, ევროპულ-ქართული ინსტუტი რდჷ. გჷნაცხადის ინსტიტუტიქ მუსხირენი მოთხირი წჷმარინუ. მოგვიანაფათ, ართობურ გჷნაცხადი გაბჟინუ 39 ვაოთარობე ორგანიზაციაქ.
20 მანგის საქორთუოშ პარლამენტის საქორთუოს გერმანიაშ ელჩი ჰუბერტ ქნირშიქ ქემერთუ. მუჭოთ თიქ მან ჟურნალისტეფს გუცხადჷნ, თიქ ეცადჷ ვითარაფას გორკვიაფას. ელჩიქ აქციაშ არძა მაკათურს მოუჭანუ დოთხილუან თინჩალა დო ვეგჷმირინუან ნძალაშმერინაფა.
21 მანგის, რუსეთიშ პრეზიდენტი ვლადიმირ პუტინქ ხე მაჭარუ ზოჯუას, ნამშ მეჯინათ 8 კვირკვეშე რუსულ ავიაკომპანიეფს საქორთუოშა რუსეთიშ მენოღალეეფიშ გინოჸონაფა ობორჯეთ ვაშულებჷნა. ზოჯუას ირაგადუაფუ, ნამჷ-და ეშანილი ქიმინუეფი რუსეთიშ ფედერაციაშ ერუანული უშქურანჯობაშ უნაღღელჸოფურო დო დჷნაშებუური დო უკანონე ქიმინჯეფშე რუსეთიშ ფედერაციაშ მენოღალეეფიშ თხილუაშ ღანკით იხორციელებუ.
პოლონეთიშ დო [[უკრაინა|უკრაინა]შ] გალენური საქვარეფიშ სამინისტროეფქ ქართის აქციაშ მაკათურეფს ალარინალა გჷმუცხადეს. პოლონეთიშ გალენური უჭყაფაშ გჷნაცხადიშ მეჯინათ, გასაგები რე კათაშჭ პროტესტი, ნამუთ რუსი დეპუტატეფიშ საქორთუოშა მოულაქ გჷმიჭანუ.
უკრაინაშ გალენური საქვარეფიშ სამინისტრო ილისქიდუანს ქიანაშ ხეშუულებაშ დო აქციაშ მაკათურეეფიშ მენტებას რუსული ოკუპაციაშოთ. უკრაინაშ გალენური უჭყაფაშ პრესსპიკერიშ გჷნაცხადით, „უკრაინა ადასურენს სოლიდარობას ქორთუ კათაწკჷმა თინეფიშ ბურჯაფის სუვერენიტეტიშ დო ტერიტორიული თელუანობაშო, ადასურენს ალარინას საქორთუოს დემოკრატიული ინსტიტუტეფიშ დო დემოკრატიაშ გეჸვენჯი გოვითარაფას“.
ევროპული საქორთუო
ევროპული საქორთუო — პოლიტიკური პარტია საქორთუოს. „ევროპული საქორთუოშ“ მადუდე - გიგა ბოკერია (ასეშა 10 პირელი, 2021). პარტიის დირსხუფაშეეფი: გიგი უგულავა, გიგა ბოკერია დო დავით ბაქრაძე.
პარლამენტი
პარტიას 5 მანდატი უღუ საქორთუოშ პარლამენტის.
ნიალა (სუდანი)
ნიალა (نيالا) — ნოღა სუდანს, ობჟათე დარფურიშ შტატიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სუდანიშ ნოღეფი კატეგორია:დარფური კატეგორია:სუდანიშ შტატეფიშ ადმინისტრაციული ნოღეფი
942
კატეგორია:
რუმინული ლეი
ლეი ვარდა რუმინეთიშ ახალი ლეი (რუმ. Leu, მიარ. რიცხ. Lei), — რუმინეთიშ ერუანული ფარაშ ართული. 1 რუმინული ლეი აკმოდირთუ 100 ბანშე. ვალუტაშ კოდი ISO 4217 - RON (ROmanian New Leu; რეფორმაშახ 2005 წ. — ROL, ROmanian Leu). ცირფული კოდი - 946. ასეიან ვალუტაქ წიმოხ დოთირუ რეფორმაშ მეშქაშობათ, 2005 წანაშ 1 კვირკვეს, 10.000-შა ეკოჭიჭარებული დენომინაციათ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფარაშ ართურეფი კატეგორია:რუმინეთიშ ეკონომიკა
კოპეშია
კოპეშიაშ 13 გვარობაშე ფართოთ რე კულტივირაფილი ართწანიანი 3 გვარობა:
შხუგუმნაღელამი დო მუსკატური კოპეშიაშ ოდაბადე რე ამერიკა, მანგარკანამიშ – აზია-აფრიკა. თასი ეულას იჭყანს 15°C ტემპერატურას, კოპეშიაშ ძინა-გოვითარაფაშ ოპტიმალური ტემპერატურა რე 25–28°C. ჯგირო მოურს შხუნა, ტომბა, ორგანულ დო მინერულ სასუქით ხვეიანო გოშხუნელ ქექე მექანიკური აკოდგინალუაშ დიხას. კოპეშიაშ გუმნაღელი იკათუანს მინერალურ ჯიმუეფს, ნოშქერწყარეფს, პექტინეფს, კაროტინს, ვიტამინეფს (С, B1, B2, E) დო შხვ. კოპეშიაშ თასიშე გითმოჸუნა ზეთი. კოპეშია სამკურნალე ჩანარი რე, გიმირინუანა ოჭკომალო, თაშნეშე ჩხოლარეფიშ ოჩამალო.
სერბული დინარი
სერბული დინარი (динар) — ფარაშ ართული სერბეთის.
კოპეშია
ლიტერატურა
.
სერბული დინარი
კატეგორია:სერბეთიშ ეკონომიკა კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
კოპეშია
ლიტერატურა
კატეგორია:კოპეშიაშობურეფი
მიჩაელ სტუტჰლბარგი
მიჩაელ სტუტჰლბარგი (დ. 5 მანგი, 1968, კალიფორნია) — ამერიკალი არტისტი. 2016 წანას ილაჸაფჷ ფილმის დოქტორი სტრეინჯი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
რაჭა-ლეჩხუმიშ დო თუდოლენი შონეშ აკანი
რაჭა-ლეჩხუმიშ დო თუდოლენი შონეშ აკანი — აკანი ბჟადალ საქორთუოს, იკენს ისტორიულ–გეოგრაფიული პროვინციეფიშ რაჭაშ, ლეჩხუმიშ დო შონეშ (ნორთობურ) ტერიტორიეფს. რეგიონიშ საირქიანო კოდი რე: GE-RL. რაჭა-ლეჩხუმიშ დო თუდოლენი შონეშ აკანშა მიშმურს საქორთუოშ კანონდვალათ გოთანჯილი გეჸვენჯი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ართულეფი:
ზოგადი ჩნებეფი
აკანიშ ფართობი აკმადგინანს 4 954 კვ.კმ–ს, მახორობა — 32 089, მახორობაშ მეჭედალა 1 კვ.კმ–ს — 6,4 კოჩის. აკანიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა ამბროლაური. აკანს 256 დოხორელი პუნქტი რე, თინეფს შქას:
ოქინაფუეფი
აკანიშ ტერიტორიას იდვალუაფუ ორთაშ, არქიტექტურაშ დო კულტურაშ ანდა ძეგლი, თინეფს შქას უშანულამაში რე:
ისტორია
აკანიშ ორდოიანი ისტორია ქოძირით სტატიეფს:
კატეგორია:საქორთუოშ აკანეფი *
ჩჟენ ჰე
კატეგორია:ჩინარი დიპლომატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1371 კატეგორია:ნაღურა 1435 კატეგორია:კასტრირებული ადამიერეფი
ფოსფატეფი
მინი|მარჯვნივ ფოსფატეფი — ფოსფორული ბჟეეფიშ ჯიმუეფი დო ეთერეფი, სამანგათ, კალიუმიშ ორთოფოსფატი K3PO4. გიშმაგორჷნა ორთოფოსფატეფს დო კონდენსირებულ ფოსფატეფს, ნამუეფით იკათუანა ართშე უმოს P ატომს, ნამუეფით წჷმაქიმინანა ნაკირუს P—O—P.
გჷმორინაფა
თარი გჷმორინაფა — ფოსფორული სასუქეფი. ფოსფატეფი ფართოთ გჷმირინუაფუ სინთეთიკურ ონახვალ საშუალებეფს კალციუმიშ დო მაგნიუმიშ იონეფიშ მიორსხუაფალო. თაშნეშე გჷმირინუაფუ კანკალე ოკურნალე ნიფთიარობეფიშ წარმებას.
ფიზიოლოგიური როლი
ფოსფატეფს შანულამი აბანი უკებჷა ბიოქიმიას, უმოს ზუსტას ბიოლოგიურო აქტიური მიარე ნიფთიარობაშ სინთეზის, თაშნეშე არძა თელ ორგანიზმიშ ენერგეტიკას.
ლიტერატურა
*
სახენწჷფო დუმა
thumb|მარჯვნივ|300პქ| რუსეთიშ სახენწჷფო დუმაშ ემბლემა სახენწჷფო დუმა (Госуда́рственная ду́ма) — რუსეთიშ ფედერაციაშ ფედერალური კათუაშ გიმენი პალატა; ჟილენი პალატას წჷმარინუანს რუსეთიშ ფედერალური სხუნუ. დუმაშ დგჷმილი იდვალუაფუ მოსკოვიშ ცენტრის, მანეჟიშ მოედანშე მუსხირენი მეტრის. დუმაშ მაკათურეფშა დეპუტატეფი უჯოხონა. სახენწჷფო დუმაქ დოთირუ რუსეთიშ უმაღალაში კათუა, თიშ უკული, მუთ 1993 წანაშ საკონსტიტუციო კრიზისიშ გეშა, ბორის ელცინქ ახალი კონსტიტუცია შიმუშჷნ, ნამუქჷთ საარძო რეფერენდუმით დენტკიცუ.
ისტორია
სახენწჷფო დუმაქ გჷმიქიმინჷ 1906 წანას დო თინა რუსეთიშ მაართა გიშაგორილი პარლამენტი რდჷ. მაფა ნიკოლოზ II-აშ მაართა ჟირ ცადებაქ, თინა აქტიურო გჷნურთინუაფუდჷკო, უმწუძინუქ იჸუ. ტეშ უკული, ირი დუმა შაყარუაშე მუსხირენ თუთაშა აკმოცენდჷ. 1907 წანაშ ოგიშაგორუე რეფორმაშ უკული, კინ თიმ წანაშ გერგობათუთას, გეგშაგორეს მასუმა დუმა, ნამუთ ღარო ჟილენი კლასიშ მაკათურეფშე აკმოდირთუდჷ, რადიკალური მეჯინეფიშ მოღვენი ადამიერეფი — დუმას ვათმოხვადუდჷ. 1905 წანაშ რევოლუციაშ უკული დორსხუაფილი დუმა რუსეთიშ ავტოკრატიულ სისტემას შანულამი თირუეფიშ მაუჭყაფალი რდჷ. თეშ მოხა, უკულიანს დუმაქ შანულამი როლი არსულუა რუსეთიშ ისტორიას, თიშენ ნამჷ-და, ფურთუთაშ რევოლუციაშ ართ-ართი ხემანწყუ ფაქტორო გჷნირთჷ, ნამუქჷთ რუსეთის ავტოკრატია მობოლუ.
1993 წანაშ ქირსეთუთას, ელცინიშ მოხუჯე პარტიეფქ გიშაგორუეფსი დუმაშ 175 აბანი მიპალუეს, აწმარენჯი მეკვარჩხანე ბლოკიქ — 125 აბანი.
1990-იანი წანეფიშ მაჟირა ნორთის, დუმაქ რეგიონული ლიდერეფიშ დო ბიზნესმენეფიშჸურე ლობირაფაშ მეკონო გჷნირთჷ, თიშ გეშა, ნამჷ-და თინეფი ოგინაგაფუე თირუეფს დო ოკანონმადვალე მაფორუობას ელჷდეს.
ნება გოქუნელობეფი
რუსეთიშ კონსტიტუციაშ მეჯინათ, სახენწჷფო დუმას უღუ სპეციალური ნებაგოქუნელობეფი:
რუსეთიშ დუმას შეულებუ დეკრეტეფიშ გიშაშქუმალა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეთიშ პოლიტიკა კატეგორია:რუსეთიშ ფედერალური კათუა
ოორუე ხარტუმი
ოორუე ხარტუმი (الخرطوم بحرى, ელ-ხარტუმ-ბაჰრი) — ნოღა სუდანს, წყარმალუ ცაშფერი ნილოსიშ მარძგვან წყარპიჯის, თიში ნილოსშა ინოკათაფაშ აბანს. ნოღაშ მახორობა 936 349 ადამიერი (2012 წანაშ მუნაჩემეფით). ხარტუმი დო ომდურმანწკჷმა ართო აკმოქიმინჷნს თაშ ჯოხოდვალირ „სუმელა ნოღას“ (აგლომერაციას).
კატეგორია:სუდანიშ ნოღეფი კატეგორია:ნილოსის მადვალუ ნოღეფი
944
კატეგორია:
კიფი
კიფი (Cannabis), ართწანიანი ნოჭკილი ჩანარიშ გვარი კიფიშობურეფიშ ფანიაშე. ჩინებული რე 3 გვარობა: რჩქვანელობური კიფი (Cannabis sativa), ინდური კიფი (Cannabis indica) დო ტყარი კიფი (Cannabis ruderalis). რჩქვანელობური კიფი ჟირჸუდეამი რე (მუმული დო დადული კიფი), ღერი თინი რე 0,5-4 მ სიმაღალაშ. ფოსვი თარღერძამი რე, ფურცელი — მინაკვათა, წვანე რე. მუმული კიფიშ პიოლეფი ფენჯგირე ბიბლა რე, დადული კიფი — დუდელაშნერი. გჷმნაღელი ართთასამი ჭკალამია რე. კიფი ლამე დიხას ირდუ, კიფი მოჸუნა ინჭკიშო. მუმული კიფიშე დო ტექნიკური სიმონდარეშ პერიოდიშ დადული კიფიშე ღებულენა ინჭკის (ქერელს), ნამუშე რშვილს ორთჷნა. კიფიშ ოდავადე რე ცენტრალური აზია, კიფი მიარე ქიანას მოჸუნა; რუსეთიშ ცენტრალურ უჩადიხა ზონას, ობჟათე უკრაინას, ბელარუსის, ვოლგაშპიჯეთის, ოორუე კავკაციას დო ბჟადალ ცჷნდჷრს.
კიფი მოსოფელს არძაშე შხირას გჷმორინაფონი ნარკოტიკული საშუალება რე; 2009 წანაშ მუნაჩემეფით, 15-შე 64 წანაშახ მოსოფელიშ მახორუეფიშ დოხოლაფირო 3—5 %-ის კიფი ართშა იშენით აფუ უკანონეთ გჷმორინაფილი.
ბარსელონას მანჯაფილჷ გჷმორკვიალეფიშ შედეგო გჷმორჩქინჷ, ნამჷ-და 16 წანაშ მარდუეფს შქას 3-შე 1 რეგულარულო გჷმირინუანდჷ კიფის „ვანგუარდია“ (ესპანეთი).
ჰარვარდიშ უნივერსიტეტის იმანჯჷ ცადეფქ; ალაზჷმაფილქ იჸუ ადამიერიშ ბუნეფქ, ნამუეფშე ართჸურე ირდღას გჷმირინუანდჷ მარიხუანას, მაჟირა ბუნა — ალაზჷმაფათ ოშა-გოშათ. თინეფიშ გონებაშა მანჯაფლი სტანდარტული გჷმორკვიალაშ შედეგო, თე ჟირ ბუნაშ ადამიერეფს მორჩილი მუდანობაშ გინორთიქ მიაჩჷ. მარა მერგეშუაშე მანჯაფილჷ გჷმორკვიალაქ ოძირუ, ნამჷ-და მარიხუანაშ დიდი მუდანობათ გჷმმარინაფალეფს თე რჩინა ძალამ დაბალი უღუდ.
სქოლიო
კატეგორია:კიფიშობურეფი
ხორვატული კუნა
კუნა (kuna) — ფარაშ ართული ხორვატიას.
კატეგორია:ხორვატიაშ ეკონომიკა კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
ჰემა მალინი
ჰემა მალინი (Hema Malini, ஹேமமாலினி, हेमा मालिनी; დ. 16 გჷმათუთა 1948) — ინდოარი კინოარტისტი, მასხაპალი, პროდიუსერი, რეჟისორი დო პოლიტიკოსი. საქორთუოს არძაშე უმოსო ჩინებული რე კინე თე ჯოხოშ მაღვენი ფილმიშ ნაჟირალი ზიტა დო გიტაშ როლიშ სრულებათ. არტისტიშ ედომუშამი ფილმოგრაფია 160 ფილმშე უმოსის იკოროცხუნს. ლაურეატიFilmfare Award საუჯგუშო ოსურიშ როლშო. ინდოეთიშ კინემატოგრაფიშ გოვითარაფაშო მიშნაღელითიაშ გეშა დოჯილდაფირი რე სათარობო ჯილდოთ - „პადმა შრი“.
პიჯური რინა
ჰემა მალინი ეკუხე არტისტი დჰარმენდრას. თინეფს ჟირი სქუალეფი ჸუნა — ეშა დო აჰანა. ცირასქუა დეშა ნანაშ პროფესიას ქაჸუნჷ დო კინოარტისტო გჷნირთჷ. თეშ მოხ, ჰემაშ ცირასქუალეფი, მუჭოთ ნანან თეშ, ბჰარატანატიამიშ სტილშა სხაპუას გურაფულენდეს დო ართობურ ოსხაპურ პროგრამეფს გიშმეშეს ნანაწკჷმა ვარდა ზოხოთ. დჰარმენდრაშ მაართა ქორწინებაშე ქომოლსქუალეფი — სანი დეოლი დო ბობი დეოლი — თაშნეშე კინოარტისტეფი რენა.
ჰემა მალინი ვაიშნავიზმიშ გემაჸვენჯი რე.
945
კატეგორია:
ჰემა მალინი
სქოლიო
კატეგორია:ინდოარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1948
ბრედლი ჯეიმს ალანი
ბრედლი ჯეიმს ალანი (Bradley James Allan; დ. 14 ფურთუთა, 1973, მელბურნი, ავსტრალია) — ავსტრალიარი არტისტი დო კასკადიორი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ავსტრალიარი არტისტეფი
946
კატეგორია:
მოლდავეთიშ სხუნუეფიშ სოციალისტური რესპუბლიკა
მოლდავეთიშ სხუნუეფიშ სოციალისტური რესპუბლიკა — 1940 წანაშ 2 მარაშინათუთაშე 1991 წანაშ 27 მარაშინათუთახ, მოლდოვაშ სახენწჷფოშით ზოხორინალაშ გჷმოცხადებაშახ სხუნუეფიშ სოციალისტური რესპუბლიკეფიშ რსხუშ ართ-ართი რესპუბლიკა. სახენწჷფო ბჟაეიოლ ევროპას. ნანანოღა — კიშინიოვი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სსრრ-შ რესპუბლიკეფი
ფერდინანდ მაგელანი
ფერდინანდ მაგელანი, თაშნეშე ფერნანდო მაგელანი დო ფერნან მაგალიაინში (Fernão de Magalhães, Fernando ან Hernando de Magallanes; დ. აფუნი 1480, ტრაზ-უჟ-მონტიში, პორტუგალიაშ ომაფე — ღ. 27 პირელი, 1521, კოკი მაქტანი, ფილიპინეფი) — პორტუგალიარი მეზუღე-მარკვიალი, ნამუშ დუდალათ მიხუჯინჷ მაართა წჷმოძინელ მეშარობაქ დიხაუჩაშ მუკი-მუკის. მაგელანს მუშ მეშარობაშ თებაქ ვაჭიშუ; ოღურალო დიჭყოლჷ მაქტანიშ ლჷმას ფილიპინეფს. მარა მოლუკიშ კოკეფიშ ბჟადალშე დოღურჷ დო იკოროცხუ, ნამჷ-და მაართა ადამიერი რდჷ, ნამუქთ დიხაუჩაშ არძა განედი გინოჭკირჷნ. ევროპაშე აზიაშა ბჟადალი მალობათ მიმალ ექსპედიციაქ თიშ დუდალათ მაართათ გჷნოჭკირჷ რჩქალი ოკიანე, ნამუთ ნიშალაშ პერიოდის თინერი რჩქალი რდჷ, ნამჷ-და თის რჩქალი გიოდუ.
1519 წანაშ 20 ეკენიას, ხუთი ხვამარდიქ: „ტრინიდადიქ“, „სან-ანტონიოსიქ“, „სანტიაგოქ“, „კონსეფსიონიქ“ დო „ვიქტორიაქ“ სან-პახულიანოშ ლუბაშა გემშართეს. სუმი ხვამარდიშ — „ვიქტორიაშ“, „კონსეფსიონიშ“ დო „სან-ანტონიოსიშ“ კაპიტანეფს უჩინებჷ დიხას ზოთოჯალაშა აშქურინეს დო ეარყეს. მაგელანქ „ვიქტორიაშ“ დო „კონსეფსიონიშ“ კაპიტანეფი ღურათ დასაჯჷ, „სანტიაგოშ“ კაპიტანი დო პაპა უდაბურ წყარპიჯის ქჷდახუნუ. ნიში „სანტიაგოქ“ კირდეს აკოცუ, ართ ხვამარდიქ — უკახალე ქეკატყობჷ.
947
კატეგორია:
ფერდინანდ მაგელანი
1520 წანას, მეშარეეფქ მიოგორეს რჩქალ ოკიანეშა გიშაულარი ინწრო დო დოკლაკნილი საროტი, ნამუსჷ უკული მაგელანიშ საროტის გიოდვანა. ექსპედიციაქ ქჷმიოჭირინუ ობჟათე ამერიკას დო გეგნორთჷ „უჩინებ დიდ ზუღაშა“, ნამუსჷთ რჩქალი ოკიანე გიოდესჷნ.1521 წანას, ექსპედიციაქ მარიანაშ დო ფილიპინიშ კოკეფს ქჷმიოჭირინუ. ობჟათე-ბჟაეიოლი აზიაშ წყარპიჯის მადვალუ კოკი მაკ-ტანწკჷმა ფერდინანდ მაგელანქ დინოხოლენ ლჷმეფს ქაკათჷ დო დოღურუ. ექსპედიციაშ 250 მაკათურშე ხვალე 18-ქ მახუჯინ ესპანეთშა დორთაქ დო დიხაუჩაშ ელმოლიშ გიშულაქ. თინეფს დუდენდჷ ბასკი ხუან სებასტიან ელ-კანო, ნამუქჷთ ექსპედიციაშ წჷმინჯღვერუა მაგელანიშ ღურაშ უკული იდუდჷ. თე მეშარობათ დედგინჷ დიხაუჩაშ სფერულობაქ, ართამი მოსოფელიშ ოკიანეშ არსებობა დო თინა ხოლო, ნამჷ-და დიხაუჩას ოკიანეეფს უმოს მეტი ფართობი უკებჷნა, ვინძო სქირონას.
მონსერატ კაბალიე
მარია დე მონსერატ ვივიანა კონსეპსიონ კაბალიე ი ფოლკი (Maria de Montserrat Viviana Concepción Caballé i Folc), უმოსო ჩინებული რე, მუჭოთ მონსერატ კაბალიე (Montserrat Caballé; დ. 12 პირელი, 1933, ბარსელონა, ესპანეთიშ მაჟირა რესპუბლიკა — ღ. 6 გჷმათუთა, 2018, სანტ-პაუშ ჰოსპიტალი, ბარსელონა, ესპანეთი) — ესპანარი სოპრანო. ჯოხოგოლაფირი რდჷ, არძაშ უმაართაშე, ბელკანტოშ ტექნიკათ დი როსინიშ, ბელინიშ დო დონიცეტიშ კლასიკურ იტალიურ ოპერეფს მაჸვენჯი როლეფიშ რსულებათ.
ფერდინანდ მაგელანი
800px|thumb|center|მაგელანიშ მეშარობა, ნამუქჷთ დიჭყჷ ხუთი ნოშით დო [[ვიქტორია (ხომალდი)|ვიქტორია რდჷ აკა, ნამუქჷთ შილებუ მაგელანიშ ღურაშე 16 თუთაშ უკული უკახალე დორთელედკონ.]]
მონსერატ კაბალიე
როკ-მუსიკაშ მოჸოროფეეფშო, კაბალიე, თაშნეშე ჩინებული რე ართობური ალბომით ბუნა Queen-იშ ვოკალისტ ფრედი მერკურიწკჷმა — Barcelona (1988). თე ალბომიშ ოდუდე ბირა, მენძღვიებული კაბალიეშ ოდაბადე ნოღა ბარსელონაშოთ, 1992 წანას, თე ნოღას მანჯაფილი ზარხულიშ ოლიმპიური ლაჸაფეფიშ ოფიციალური ჰიმნო გჷნირთჷ.
ფერდინანდ მაგელანი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პორტუგალიარი მარკვიალეფი კატეგორია:დუნაბადი 1480 კატეგორია:ნაღურა 1521
მონსერატ კაბალიე
მონსერატ კაბალიექ, 2018 წანაშ 6 გჷმათუთას, ოდაბადე ნოღას, ნაღველიშ ბუშტიშ ინფექციათ დოღურუ.
სქოლიო
კატეგორია:ესპანარი მობირეეფი კატეგორია:ესპანარი სოპრანოეფი კატეგორია:გრემიშ ჯილდოშ მაპალუეფი
ვასკო და გამა
ვასკო და გამა (Vasco da Gama; დ. 3 ეკენია, 1469 – ღ. 24 ქირსეთუთა, 1524) — პორტუგალიარი მეშარე, ნამუქჷთ ევროპალეფშე მაართაქ მიდანჩურჷ ევროპაშე ინდოეთშა, კეთილი იმენდიშ კოდმეშ ალალუაფათ. ვასკო და გამაქ კოდმეს ქირსეთუთას მუკულუ დო ბჟაეიოლიშ მალობათ მიდანჩურჷ აფრიკაშ ბჟაეიოლ წყარპიჯის მადვალუ მალინდიშახ. თაქ ლოცმანი გეჭოფუ დო თის ფლოტიშ ინდოეთიშ ოკიანეშა მიშაჸონაფა დავალჷ. ინდოეთის ვასკო და გამაშა დიდ პატიჩამა ვეგჷმუხანტჷნა, მარა პორტუგალიას გერგეზო მიღეს, თიშენ, ნამჷ-და ქიანაქ თე ახალ შარათ სუნელეფით სარფიანას ვაჭარობაშ დო ბჟაეიოლიშ დიხეფიშ კოლონიზაფაშ შელებუამობა მიღჷ.
მაართა მეშარობა
მარცხნივ|მინი|200 პქ|მეშარობაშ მარშრუტი 1488 წანას, პორტუგალიაშა დორთელჷ ბარტოლომეუ დიაშიქ საანგარიშო მოშინაფას დადასურჷ, ნამჷ-და რასებენდჷ ინდოეთიშა მიმალი ოზუღე შარა. თეშ უმკუჯინალო, 10 წანაქ იშენ გემკორთჷ, ვინძო ხოლო ართი ექსპედიცია მიდეჯღონუდუნ. 1497-98 წანეფს ოთხ ჯგირო ანჯარელ ნოშიქ, ნამუსჷთ ვასკო და გამა დუდენდჷ ობჟათე აფრიკაშა, უკული - ოორუეშე, ბჟაეიოლ წყარპიჯშა გეუჭოფუ გეზი. თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და წალიკონი დო ოკიანეშ ჸონიერი მალობეფი მეშარობაშ აძნელენდჷნ, ფლოტიქ იშენ ქჷმიოჭირინუ მალინდიშახ. თექ ვასკო და გამაქ დექირუ ლოცმანი. 23 დღაშ უკული, ქჷმიოჭირინუ ინდოეთიშ ბჟადალ წყარპიჯის. პორტუგალიარეფიშ იმენდიქ, ნამჷ-და კალკუტას სუნელეფს ქიჸიდენდესჷნ, ვაგამართჷ, რაჯაქ მანგიორო ორქო მითხუ. ვასკო და გამაქ აძვილებურქ იუ, უკახალე დორთელედკონ.
1515 წანას მაფა მანუელ I-ქ ვასკო და გამაშ მეშარობაშ უღურობაშ გეშა ლისაბონს ბელენიშ ჯიხა აკაგჷ. 1524 წანას ვიცე-მაფათ დარინეს, მარამეულაშე მუსხირენ თუთაშ უკული დოღურუ.
ვად-მედანი
ვად-მედანი (ود مدني) — ნოღა სუდანს, ალ-ჯაზირაშ შტატიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სუდანიშ ნოღეფი კატეგორია:სუდანიშ შტატეფიშ ადმინისტრაციული ნოღეფი
ლუკ არნოლდი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ავსტრალიარი არტისტეფი
ალოის ალცჰაიმერი
ბიოგრაფია
ალოის ალცჰაიმერქ დებადჷ 1864 წანას, ბავარიაშ ნოღა მარკბრაიტის. გურაფულენდჷ მედიცინას ბერლინიშ, ტიუბინგენიშ დო ვიურცბურგიშ უნივერსიტეტეფს. 1887 წანას მიპალუ მედიცინაშ დოქტორიშ ხარისხი. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ ფრანკფურტიშ ფსიქიატრიულ ჰოსპიტალს. ჸათაქ თიქ გეჩინებაფუ გიშარჩქინელი ფსიქიატრეფი ფრანც ნისლი დო ემილ კრეპელინი, ნამუეფიწკჷმა ართო გიმირკვიუ ნერვული სისტემაშ პათოლოგიეფი.
ალოის ალცჰაიმერქ, 1908 წანას მუშობა ქიდიჭყჷ მიუნხენიშ უნივერსიტეტის, პროფესორო. 1912 წანაშ ომუშებუშა ბრესლაუშ უნივერსიტეტიშა გინილჷ, სოდეთ იმუშუ ნევროლოგიური დო ფსიქიატრიული ინსტიტუტიშ დირექტორო.
ალოის ალცჰაიმერქ ღურუ 1915 წანაშ 19 ქირსეთუთას, 51 წანერქ. დასაფულებური რე ფრანკფურტიშ სასაფლას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალეფი კატეგორია:გერმანალი ფსიქიატრეფი კატეგორია:გერმანალი ნევროპათოლოგეფი
948
კატეგორია:
დინოხოლენი ქართლიშ აკანი
დინოხოლენი ქართლი — აკანი ბჟაეიოლ საქორთუოს, იკენს ისტორიულ–გეოგრაფიული პროვინცია დინოხოლენ ქართლიშ ცენტრალურ ნორთის. რეგიონიშ საირქიანო კოდი რე: GE-SK. აკანიშ ოორუე ნორთი იკენს თ.გ. ობჟათე ოსეთიშ ტერიტორიაშ დიდ ნორთის, ნამუშ ავტონომიაშ სტატუსიქ გეუქვუ საქორთუოშ სსრ რსხუშე გიშულაშ უკული, მუსჷთ კონფლიქტიქ დო თარობაშით თე რეგიონშა კონტროლიშ დინაფაქ მაჸუნუ. დინოხოლენი ქართლიშ აკანშა მიშმურს საქორთუოშ კანონდვალათ გოთანჯილი გეჸვენჯი ადმინისტრაციულ–ტერიტორიული ართულეფი:
ადმინისტრაციული დორთუალა
დინოხოლენი ქართლიშ აკანი იკენს გეჸვენჯ მუნიციპალიტეტეფს: ნოღა გორი, გორიშ მუნიციპალიტეტი, კასპიშ მუნიციპალიტეტი, ქარელიშ მუნიციპალიტეტი დო ხაშურიშ მუნიციპალიტეტი. აკანიშ ცენტრი რე ნოღა გორი. დინოხოლენი ქართლიშ აკანიშ ტერიტორიაშა თაშნეშე მიშმურს ახალგორიშ, თიღვაშ, ერედვიშ დო ქურთაშ მუნიციპალიტეტეფი, მორო თიშ გეშა, ნამჷ-და თე მუნიციპალიტეტეფიშ ტერიტორია ოკუპირებული რე რუსეთიშითჷნ, თე მუნიციპალიტეტეფიშ მართუალაშ ორგანოეფი იდვალუაფუ ქართის.
ზოგადი ჩინებეფი
აკანიშ თი ნორთის, ნამუსჷთ საქორთუოშ ცენტრალური ხეშუულება აკონტროლენსინ, 373 დოხორელი პუნქტი რე, თინეფს შქას:
ოქინაფუეფი
აკანიშ ტერიტორიას იდვალუაფუ ორთაშ, არქიტექტურაშ დო კულტურაშ მიარე ძეგლი, თინეფს შქას უშანულამაში რე:
ისტორია
აკანიშ ორდოშიანი ისტორია ქოძირით სტატიეფს:
სქოლიო
კატეგორია:საქორთუოშ აკანეფი კატეგორია:დინოხოლენი ქართლიშ აკანი
949
კატეგორია:
950
კატეგორია:
რადე შერბეჯია
რადე შერბეჯია (ხორვ. Rade Šerbedžija; ინგლ. Rade Serbedzija; დ. 27 კვირკვე 1946, ბუნიჩი, ხორვატია) — ხორვატი კინოარტისტი , პროდიუსერი დო კომპოზიტორი. გერჩქინათ სერბი. მუჭოთ არტისტი მოღალენს ხორვატიას დო ამერიკაშ აკოართაფილი შტატეფს. ჰოლივუდიშ ფილმეფს 1990-იანი წანეფშე ოკათჷ.
ბიოგრაფია
რადე შერბეჯიაქ დებადჷ ხორვატიაშ ოფუტე ბუნიჩის. 1969 წანას გათუ დრამატული ხელუანობაშ აკადემია ზაგრებიშ უნივერსიტეტის. მუში მოქიმინჯალაშ შარა თიქ მუჭოთ თეატრიშ არტსტიქ დიჭყჷ, უკულ მუშენდჷ ხორვატიაშ ერუანულ თეატრის დო ნოღაშ დრამატულ თეატრის (ზაგრები). იუგოსლავიას ჯოხო მიპალუ თიშ უკული, მუთ გასახიერჷ ჰამლეტიშ როლი, 1974 წანაშ დოდგჷმას. აქტიურო აგინძორენდჷ გიშულეფს თეატრის, მუშ უკულით გიმორჩქინდჷ კინოს დო ტელევიზიას. რადე შერბეჯიას ბჟადალუს პოპულარობა მოუღჷ ფილმიქ „ჰანაშ ლჷმა“. თიში კინოროლეფშე ოშინალი რე ხოლო „ფართას წკურილი თოლეფით“, „დიდი კუში“, „ევროტური“ დო შხვა.
სქოლიო
კატეგორია:ხორვატი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1946
ინგმარ ბერგმანი
ერნსტ ინგმარ ბერგმანი (Ernst Ingmar Bergman; დ. 14 კვირკვე, 1918, უფსალა — ღ. 31 კვირკვე, 2007, ფორე) — შვედი თეატრალური დო კინო რეჟისორი, ჭარუ, XX ოშწანურაშ მაჟირა ნორთიშ ართ-ართი მაჸვენჯი კინოხელუანი.
იბნ ბატუტა
იბნ ბატუტა (არაბ. أبو عبد الله محمد ابن بطوطة; ედომუშამი ჯოხო დო გვარი რე: აბუ აბდ ალ-ლაჰ მუჰამად იბნ აბდ ალ-ლაჰ ალ-ლავატი ალ-ტანჯი; დ. 24 ფურთუთა 1304, ტანჟერი — ღ. 1377, ფესი) — არაბი მეშარე დო ვაჭარი.
ინგმარ ბერგმანი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შვედი კინორეჟისორეფი კატეგორია:ნაღურა 2007
იბნ ბატუტა
1325 წანას, მაროკოშე მიდართჷ ჰაჯიშ ოსრულებერო (ოხვამერო); იშარუ ეგვიპტეშა, არაბეთშა, ირანშა, მესოპოტამიაშა, სირიაშა, მორჩილ აზიაშა, ყირიმშა დო რუსეთიშ ობჟათე ნორთშა (მიოჭირინუ ვოლგაშახ), შქა აზიაშა, ავღანეთშა, ინდოეთშა, ინდონეზიაშა დო ჩინეთშა. 1349 წანას დირთჷ მაროკოშა. დაოხოლაფირო 1349 დო 1352 წანეფიშ შქას, მუსულმანურ ესპანეთშა, 1352-1353 წანეფს ბჟადალ დო ცენტრალურ სუდანშა.
საინტერესო რე იბნ ბატუტაშ დინნაჭარეფი ორქოშ ურდოშ გეშა; ნამუთ იკათუანს ეკონომიკურ, ეთნოგრაფიულ დოა კულტურულ-ორინე ხასიათიშ მიარე ჩინებას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნაღურა 1377 კატეგორია:არაბი მეშარეეფი კატეგორია:ბერბერეფი კატეგორია:შქა ოშწანურეფიშ მეშარეეფი
951
კატეგორია:
952
კატეგორია:
UTC+10:00
450px|right|thumb| UTC+10 მოსოფელიშ ბორჯიშ ორტყაფუშ რუკას: ღილე ჸვინთელი — UTC+10 ზონა ედომუშამ წანას, იკათუანს [[ვლადივასტოკიშ ბორჯი; ლენი — UTC+10 ზონა ოკიანეთის; ნარინჯიშფერი — ბჟაეიოლ-ავსტრალიური ბორჯი ზოთონჯის (პირელ-გჷმათუთა) ობჟათე გვერდოსფეროს — UTC+10 (ზარხულს, გერგობათუთა-მელახის — UTC+11); ]]
UTC+10 — ბორჯიშ ორტყაფუ გეჸვენჯი ტერიტორიეფშო:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბორჯიშ ორტყაფუეფი
ციურიხი
ციურიხი (Zürich, Zurich, Zurigo) — შვეიცარიაშ უდიდაში ნოღა (მახორობა: 409,241, 2017 წანაშ ქირსეთუთაშ მუნაჩემეფით) დო ციურიხიშ კანტონიშ ნანანოღა. იდვალუაფუ ოორუე-ცენტრალურ შვეიცარიას, ციურიხიშ ტობაშ ოორუე-ბჟადალჸურე. ნოღა შვეიცარიაშ თარი კომერციული დო კულტურული ცენტრი რე დო მოსოფელიშ ართ-ართ გლობალურ ნოღეფს შქასი რე. 2006 დო 2007 წანეფს მანჯაფილი მუსხირენ ოჯარალე გჷმოკითხირეფიშ შედეგო, ციურიხი მოსოფელს "საუჯგუშო რინაშ ხარისხიშ" ნოღათ ჯოხოიდვალუ.
სქოლიო
კატეგორია:შვეიცარიაშ ნოღეფი
953
კატეგორია:
ახალი კალედონია
ახალი კალედონია (Nouvelle-Calédonie) — საფრანგეთიშ ზუღაშმელენი ტერიტორია, გიშაკერძაფილი სტატუსიშ მოღვენი ზუღაშმელენი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული გჷნაჭყა, იდვალუაფჷ რჩქალ ოკიანეს, მელანეზიას. ობჟათე-ბჟადალშე უხურგანს ავსტრალიაშ ეკონომიკური ზონა, ოორუეშე — ვანუატუ, ობჟათე-ბჟაეიოლშე — ფიჯი. ნანანოღა დო უდიდაში ნოღა რე — ნუმეა.
გეოგრაფია
thumb|230px|left|ახალი კალედონიაშ რუკა ახალი კალედონიაშ უდიდაში კოკი რე გრანდ-ტერი, თიში რელიეფის უდიდაში ნორთი გვალამი რე (უმაღალაში კონკი — გვალა პანე, 1628 მ). წყარპიჯი ძალამ დოწეწილი რე დო უღუ ზუღაშ მიარე ლუბა, ნამუშათ მერინა გორთულაფირი რე მარჯანიშ რაქეფით. კოკი ელმოლშე გოხურგელი რე არძაშე გჷრძე ახალი კალედონიაშ ბარიერული რაქათ. კოკი თარო აკოგაფილი რე ოფიოლითური კომპლექსეფით. გრანდ-ტერიშ კოკის ბჟაეიოლშე უხურგანს ლუაიოტეშ კოკეფი, ოორუეშე ბელეპიშ კოკეფი, ოორუე-ბჟადალშე ჩესტერფილდიშ კოკეფი, ობჟათეშე — კოკი ილ-დე-პენი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ახალი კალედონია კატეგორია:საფრანგეთიშ კოკეფი კატეგორია:ოკიანეთიშ ქიანეფი
მანდაკინი (არტისტი)
მანდაკინი (मन्दाकिनी, Mandakini, დაბადებაშ ჯოხო — იასმინ ჯოზეფი (Yasmeen Joseph), დ. 7 ღურთუთა 1969, მერათი, უტარ-პრადეში, ინდოეთი) — ინდოარი არტისტი.
954
კატეგორია:
ერიკ ბანა
კინოკრიტიკოსეფიშ მაართა აღიარაფა მიპალუ 2000 წანას, ბიოგრაფიული ტრილერს „გინოჯინა დინოხოლეშე“ რსულებულ როლით.
ერიკ ბანაშ არძაშე უმოსო ჩინებული რსულებულ როლეფი რე — „უჩა ქირეფი“ (2001), „ჰალკი“ (2003), „ტროა“ (2004), „მიუნხენი“ (2005), „მურიცხული რზალეფი“ (2009).
სქოლიო
კატეგორია:ავსტრალიარი არტისტეფი
955
კატეგორია:
ელ-ყადარიფი
ელ-ყადარიფი (القضارف) — ნოღა სუდანიშ ბჟაეიოლშე, ალ-ყადარიფიშ შტატიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. მახორობა — 354 927 ადამიერი (2005 წანაშ მუნაჩემეფით).
ელ-ყადარიფიქ დირსხჷ 1820-იან წანეფს ეგვიპტეშე მოულირი ლტოლვილეფიშით. ნოღაშ თარ მახორუეფი რე არაბეფი, ნუბიალეფი დო ბეჯა.
სქოლიო
კატეგორია:სუდანიშ ნოღეფი კატეგორია:სუდანიშ შტატეფიშ ადმინისტრაციული ნოღეფი
ოგიუსტ პიკარი
ოგიუსტ პიკარი (ფრანგ. Auguste Antoine Piccard; დ. 28 ღურთუთა, 1884, ბაზელი, შვეიცარია — ღ. 24 მელახი, 1962, ლოზანა, შვეიცარია) — შვეიცარიალი ფიზიკოსი დო გჷმმაგონებელი.
პიკარი გურაფულენდჷ ციურიხიშ ფედერალური ტექნოლოგიეფიშ ინსტიტუტის. გურაფაშ თებაშ უკული მუშენდჷ ბრიუსელიშ დუდიშული უნივერსიტეტიშ ფიზიკაშ პროფესორო. 1922, 1924, 1927, 1930 დო 1933 წანეფს მონაწილენდჷ სოლვეშ კონფერენციეფს. პიკარიქ 1930-იან წანეფს ბალუნინგით დო ჟინი ატმოსფეროშ რკვიებეფით დეინტერესჷ. ჸათე პერიოდის პიკარიქ ეიოგჷ ალუმინიშ სფერული გონდოლა. თარი მოტივაცია ჟინი ატმოსფეროშ რკვიებეფით დაინტერესებაშო რდჷ კოსმოსური რადიაციაშ ზიმუა, ნამუქჷთ შილებედჷ იჸუკო ექსპერიმენტული ნტკიცებაქ ალბერტ აინშტაინიშ თეორიეფიშო. 1931 წანაშ 27 მესის პიკარიქ დო პაულ კიფპერიქ აუგსბურგიშე გეფურინეს წყარბადიშ ბურთით დო მიოჭირინეს რეკორდულ სიმაღალას - 15,781 მეტრას. ჸათე მისიაშ ბორჯის თინეფქ გინირთეს მაართა ადამიერეფო, ნამუეფქჷთ მიშართეს სტრატოსფეროშა. 1932 წანაშ 18 მარაშინათუთას, პიკარიქ დო მაქს კოსინსიქ მანწყის ოჰეერე ბურთით ფურინუაშ მაჟირა მისია დო მიოჭირინეს 16,201 მეტრაშ სიმაღალას.
1930-იანი წანეფიშ ოშქაშე პერიოდის, პიკარიქ ინტერესეფიშ სფერო დითირუ. პიკარიშ აზრით ბურთიშ კაბინაშ მოდიფიკაციათ, შილებედჷ ოკიანეშ სიტომბაშა ინულა ხოლო. 1937 წანას თიქ აკიმუშუ დიზაინი მაართა ბატისკაფიშ, ნამუთ რდჷ რკინაშ გონდოლა, ნამუსჷთ შეულებუდჷ გურზუკო დიდ, გალენ წნევას. პიკარიქ ჸათე პროექტიშ კეთება ქიდიჭყჷ, მარა საქვარქ ბოლოშა ვემიჸაონინუ. მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ უკულ ითუ ბატისკაფიშ ეგაფაქ. ბატისკაფიშ ჯოხოდვალა რდჷ FNRS-2. უკულიან წანეფს, ჸათე ბატისკაფიშ გიმორინაფათ, პიკარიქ გიმირკვიუ ოკიანეშ სიტომბა. ოგიუსტ პიკარიქ დო მუში სქუა ჟაკიქ ეიოგეს ახალი ბატისკაფი დო 1953 წანას თინეფქ ჸათე ბატისკაფით თიხანური პერიოდიშ რეკორდული სიტომბას - 3,150 მეტრას ქიმიოჭირინეს.
ოგიუსტ პიკარი რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. 1959 წანას მიპალუ რუდოლფ დიზელიშ მენდალი. საფრანგეთიშ თარობაქ პიკარის გინოჩჷ საპატიო ლეგიონიშ ორდენი. ოგიუსტ პიკარიქ ღურუ 1962 წანაშ 24 მელახის, 78 წანერქ.
957
კატეგორია:
სენარი
კატეგორია:სუდანიშ ნოღეფი კატეგორია:სუდანიშ შტატეფიშ ადმინისტრაციული ნოღეფი
956
კატეგორია:
ანარია (გალიშ მუნიციპალიტეტი)
ანარია — ოფუტე აფხაზეთიშ ავტონომიურ რესპუბლიკას, გალიშ მუნიციპალიტეტის. ოფუტე იდვალუაფუ წყარმალუ ოქუმიშ კვარჩხანი წყარპიჯის. ზუღაშ დონეშე 20 მ, გალიშე 10 კმ. 2008 წანაშე ოკუპირაფილი რე რუსეთიშ ფედერაციაშით
ლიტერატურა
კატეგორია:გალიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
UTC+09:30
450px|right|thumb| UTC+9:30 ზონა მოსოფელიშ ბორჯიშ ორტყაფუეფიშ რუკას: ნარინჯიშფერი — UTC+9:30 ზონა [[ზოთონჯიშ ბორჯი|ზოთონჯის (პირელი-გჷმათუთა) ობჟთე გვერდოსფეროს; ღილე ჸვინთელი — UTC+9:30 ზონა ედომუშამ წანას]]
UTC+9:30 — ბორჯიშ ორტყაფუ გეჸვენჯი ტერიტორიეფშო:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბორჯიშ ორტყაფუეფი
პოლისექსუალობა
პოლისექსუალობა — ნონ-ბინარული სექსუალური ორიენტაცია, ნამუთ მოიარზენს მენტებას მუსხირენ გენდერშა. ადამიერეფი, ნამუეფით მუნეფიშ დუდს აიდენტიფიცირენა მუჭოთ პოლისექსუალეფინ, მაძირენა მენტება ჟირ ვარდა უმოს გენდერშა, მარა ვართ არძა გენდერშა (მუჭოთ პანსექსუალეფი), დო ვართ ქომოლკოჩეფს ოსურეფწკჷმა (ნუჭოთ ბისექსუალეფი).
ირ ადამიერშო, პოლისექსუალური ორიენტაცია გენდერეფიშ თი ნაკორობა, ნამუეფით თის მიკმიჭოფანსჷნ, ინდივიდუალური რე.
სქოლიო
კატეგორია:ლგბტ ტერმინეფი კატეგორია:სექსოლოგია კატეგორია:სექსუალური ორიენტაცია
მცხეთა-მთიანეთიშ აკანი
მცხეთა-მთიანეთიშ აკანი — აკანი ბჟეიოლ საქორთუოს, იკენს ისტორიულ-გეოგრაფიული პროვინციეფიშ დინოხოლენი ქართლიშ, ერწო-თიანეთიშ, ფშავიშ, ხევსურეთიშ, მთიულეთიშ, გუდამაყარიშ, ქსნისხევიშ ტერიტორიეფს. რეგიონიშ საირქიანო კოდი რე: GE-MM. მცხეთა-მთიანეთიშ აკანშა მიშმურს საქორთუოშ კანონდვალათ გოთანჯილი გეჸვენჯი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ართულეფი:
ზოგადი ჩინებეფი
აკანიშ ფართობი აკმადგინანს 6785 კვ.კმ-ს, მახორობა – 94 573, მახორობაშ მეჭედალა 1 კვ.კმ-ს – 13,9 კოჩის (2014). აკანიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა მცხეთა. აკანს 411 დოხორელი პუნქტი რე, თინეფს შქას:
მართუალა
აკანს 5 მუნიციპალიტეტი რე: დუშეთიშ მუნიციპალიტეტი, თიანეთიშ მუნიციპალიტეტი, მცხეთაშ მუნიციპალიტეტი, ყაზბეგიშ მუნიციპალიტეტი დო ნოღა მცხეთა.
ეკონომიკა
მცხეთა-მთიანეთი თარო ოფუტე-სამეურნო აკანს წჷმარინუანს, სოდე გიშერთუ მეჩხოლარობაშ (ახალგორი, თიანეთი, დუშეთი, ყაზბეგი) დო მეორტვინ-მებაღობაშ რაიონეფი (მცხეთა, ნორთობურო დუშეთი). საქორთუოშ ოურდუმე შარა თე რეგიონს გიშმურს, რუსეთ-საქორთუოშ მიმარსხუაფალი აკა მაგისტრალი რე ასე. ორეწუალე ობიექტეფი უმენტაშო აკოშაყარილი რე მცხეთას დო დუშეთის. აკანს იდვალუაფუ ქიანაშ თარი ოგვალე-ოათხილამურე კურორტი გუდაური.
ოქინაფუეფი
აკანიშ ტერიტორიას იდვალუაფუ ორთაშ, არქიტექტურაშ დო კულტურაშ ანდა ძეგლი, თინეფს შქას უშანულამაში რე:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ აკანეფი *
ალფრედ ჰიჩკოკი
სერ ალფრედ ჰიჩკოკი (Sir Alfred Joseph Hitchcock; დ. 13 მარაშინათუთა, 1899, ლონდონი - 29 პირელი, 1980, ლოს-ანჯელესი) — ინგლისარი კინორეჟისორი დო პროდიუსერი, ნამუქჷთ გაჭყჷ მიარე ტექნიკა თრილერიშ ჟანრის. ჰიჩკოკიქ მიშეღჷ სასპენსიშ დო მაკგაფინის ჩინებეფი. თიშ ფილმეფშო დჷმახასიათაფალი შიში, დაშებაშ გინაფა, იდენტობაშ დინაფა, დოძაბულობაშ მერსხუაფა იუმორწკჷმა; შხირას ხვარენდჷ დჷნოშურე თხოზინელეფიშ თემას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარი კინორეჟისორეფი კატეგორია:ამერიკალი კინორეჟისორეფი კატეგორია:ნაღურა 1980
ვანუატუშ ვატუ
ვალუტა მიშაღალირი რე 1982 წანას, ზოხორინალაშ გმოცხადაფაშ უკული დო ოფიციალურ რთაფას ავსტრალიური დოლარი დოთირუ.
ბარბრა სტრეიზანდი
ბარბრა ჯოან სტრეიზანდი (Barbra Joan Streisand; დ. 24 პირელი, 1942) — ამერიკალი მობირე, თეატრიშ დო კინოშ არტისტი, ლიბერალური პოლიტიკური აქტივისტი, კინოპროდიუსერი დო რეჟისორი. დოჯილდაფილი რე ამერიკაშ კინოაკადემიაშ „ოსკარით“ საუჯგუშო არტისტი ოსურიშ დო საუჯგუშო ბირაშ ნომინაციეფით, ხოლო მეღებული აფუ მიარე ემიშ ჯილდო, გრემი დო ორქოშ გლობუსი. სტრეიზანდი ართ-ართ არძაშე წუმოძინელ ოსურო იკოროცხუ ასეიანი ართუაფაშ ბიზნესის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:ამერიკალი მობირეეფი კატეგორია:ამერიკალი კინორეჟისორეფი კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1942
958
კატეგორია:
959
კატეგორია:
ნორფოლკი (კოკი)
ნორფოლკი (Norfolk Island) — მორჩილი კოკი რჩქალ ოკიანეს. კოკი იდვალუაფუ ავსტრალიაშ, ახალ ზელანდიაშ დო ახალ კალედონიაშ შქას. ჟირ მეძობელ კოკწკჷმა ართო, კოკი იკოროცხუ ავსტრალიაშ ართ-ართ გალენურ ტერიტორიათ.
კატეგორია:ავსტრალიაშ შტატეფი დო ტერიტორიეფი კატეგორია:ავსტრალიაშ კოკეფი კატეგორია:1979 წანას დუნარსხუა შტატეფი დო ტერიტორიეფი
ქიმიური ელემენტეფიშ პერიოდული სისტემა
thumb|300px|ცხრილი
ქიმიური ელემენტეფიშ პერიოდული სისტემა მენდელეევიშით 1869 წანაშ 1 მელახის ახვილაფირი პერიოდულობაშ კანონიშ გრაფიკული ეხანტუა რე.
ლიტერატურა
*
ალექსანდრე ჩიქავა
ალექსანდრე ხიტუშ სქუა ჩიქავა (დ. 1882, შამგონა, ზუგდიდიშ მაზრა — ღ. 28 მარაშინათუთა,  1924) — ქორთუ პედაგოგი, პოლიტიკოსი დო ოჯარალე მოღალე; საქორთუოშ რესპუბლიკაშ დუმარსხუაფალი კათუაშ მაკათური.
ბიოგრაფია
ალექსანდრე ჩიქავაქ დებადჷ 1882 წანას, ზუგდიდიშ მაზრაშ ოფუტე შამგონას.
1902 წანაშე მუშენდჷ მაგურაფალო. 1905 წანაშე რდჷ რუსეთიშ სოციალ-დემოკრატიული მუშეფიშ პარტიაშ „მენშევიკეფიშ ფრაქციაშ“ მაკათური; პარტიაშ სამარგალოშ კომიტეტიშ მაკათური დო აქტიური ორგანიზატორი. მაფაშ რეჟიმიშ ბორჯის, რევოლუციური საქვარუაშ გეშა ოჭოფეს 1905, 1906 დო 1913 წანეფს. ხვილუაშე გოტებაშ უკული, 1917 წანას გილეშჷ ზუგდიდიშ პოლიციაშ არგამა თოჸუჯიშ თუდო, რევოლუციური საქვარუაშ დო ოხვილაშეშე ნტებაშ გურშენ. 1917 წანას რდჷ საქორთუოშ სოციალ-დემოკრატიული მუშეფიშ პარტიაშ ზუგდიდიშ მაზრაშ კომიტეტიშ მაკათური. 1919 წანაშ 12 მელახიშე გიშაგორილი რდჷ საქორთუოშ რესპუბლიკაშ დუმარსხუაფალი კათუაშ მაკათურო საქორთუოშ სოციალ-დემოკრატიული მუშეფიშ პარტიაშ ერკებულით. რდჷ მუშითდუდალაშ კომისიაშ მაკათური. 1921 წანას, სხუნუეფიშ რუსეთშე საქორთუოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ოკუპაციაშ უკული ქოდოსქიდჷ საქორთუოს დო ოკათუდჷ აწორინჯალაშ ყარაფის; პარალელურო გურაფულენდჷ ქართიშ სახენწჷფო უნივერსიტეტის პედაგოგიურ ფაკულტეტის. ანტისხუნუფიშ აკოანჯარაფილი არყებაშ დოჭყაფაშ უკული შხვა პოლიტხვილირეფწკჷმა ართო გორხვეს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1882 კატეგორია:ნაღურა 28 მარაშინათუთა კატეგორია:გარდაცვლილი 1924 კატეგორია:საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრები
ავსტრალიური დოლარი
ავსტრალიური დოლარი (შანი: $; კოდი: AUD) — ავსტრალიაშ რსხუშ ოფიციალური ვალუტა, ქირსეშ, ქოქოსიშ დო ნორფოლკიშ კოკეფიშ ინოკოროცხუათ. ვალუტა თაშნეშე გოფაჩილი რე რჩქალი ოკიანეშ კოკი სუვერენულ სახენწჷფოეფს ხოლო: კირიბატი, ნაურუ დო ტუვალუ. ავსტრალიური დოლარი შხირას რე აბრევიატურებული დოლარიშ შანიით ($), ვარდა ალტერნატიულო A$ ვარდა AU$. 1 ავსტრალიური დოლარი აკმოდირთუ 100 ცენტიშე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფარაშ ართულეფი კატეგორია:ავსტრალიაშ ეკონომიკა კატეგორია:ავსტრალიაშ ვალუტეფი კატეგორია:აზიაშ ვალუტეფი კატეგორია:ხვარებას რინელი ვალუტეფი კატეგორია:დოლარი კატეგორია:ოკიანეთიშ ვალუტეფი
რაბაკი
რაბაკი (ربك) — ნოღა სუდანს, ჩე ნილოსიშ შტატიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
კატეგორია:სუდანიშ ნოღეფი კატეგორია:სუდანიშ შტატეფიშ ადმინიატრაციული ნოღეფი
საიმონ ბეიკერი
საიმონ ბეიკერი (Simon Baker, თაშნეშე ჩინებული რე მუჭოთ საიმონ დენი (Simon Denny); დ. 30 კვირკვე 1969, ლონსესტონი, ტასმანია) — ავსტრალიარი დო ამერიკალი ტელე- დო კინოარტისტი, რეჟისორი. არძაშე უმოსო ჩინებული რე პატრიკ ჯეინიშ როლიშ რსულებათ სერილას „მენტალისტი“ დო კრისტიან ტომპსონიშ როლით ფილმს „ეშმაკის გილაჸუნს Prada“. „ორქოშ გლობუსიშ“ ჟირზალი ნომინანტი, „ემიშ“ პრემიაშ ნომინანტი.
საქორთუოშ კანონი ოკუპირაფილი ტერიტორიეფიშ გეშა
thumb|right|270px|რუსეთიშით ოკუპირაფილი საქორთუოშ დორხველი ტერიტორიეფი — აფხაზეთი დო ცხინვალიშ რეგიონი საქორთუოშ კანონი ოკუპირაფილი ტერიტორიეფიშ გეშა — გჷთმოთანჯჷნს თი ტერიტორიეფიშ სტატუსის, ნამუეფით ოკუპირაფილი რე რუსეთიშ ფედერაციაშ ოურდუმე აგრესიაშ შედეგო დო ოდგინანს თე ტერიტორიეფიშ გიშაკერზაფილ სამართალებურ რეჟიმს. კანონქ მეღებულქ იჸუ 2008 წანაშ 23 გჷმათუთას.
დინოხი
საქორთუოშ კანონი ოკუპირაფილი ტერიტორიეფიშ გეშა აკმოდირთუ პრეამბულაშე დო ვითაართი ბირგულშე.
უილიამ ლასელი
უილიამ ლასელი (ინგლ. William Lassell; დ. 18 მანგი, 1799, ბოლტონი, ინგლისი — ღ. 5 გჷმათუთა, 1880, მეიდენჰედი, ინგლისი) — ინგლისარი ასტრონომი.
საქორთუოშ კანონი ოკუპირაფილი ტერიტორიეფიშ გეშა
პრეამბულა
კანონიშ პრეამბულაშ მეჯინათ, საქორთუო რე სუვერენული, ართოიანი დო უგურთუ სახენწჷფო დო თიშ ტერიტროიას ირნერი შხვა სახენწჷფოშ აკოანჯარაფილი ნძალეფიშ რინა საქორთუოშ სახენწჷფოშ კარაკანო დო ნებაჸოფურო გოცხადაფილი ოჸიაშ უმუშო, 1907 წანაშ ჰააგაშ რეგულაციეფის, 1949 წანაშ ჟენევაშ IV კონვენციაშ დო საირქიანო რჩქვანელი სამარათლიშ ნორმეფიშ მანგურო, რე სუვერენული სახენწჷფოშ ტერიტორიაშ უკანონე ოურდუმე ოკუპაცია.
უილიამ ლასელი
უილიამ ლასელი გურაფულენდჷ ბოლტონიშ დო როჩდეილიშ აკადემიეფს. მუმაშ ღურაშ უკულ, 1814-1821 წანეფს ლივერპულს მუშენდჷ. უკულიან წანეფს ასტრონომიათ დეინტერესჷ დო ეიოგჷ მუში კერზო ობსერვატორია. 1846 წანას ლასელიქ მიოგორუ ტრიტონს, პლანეტა ნეპტუნიშ უდიდაშ ალმაშარეს, 1848 წანას მარსქულიშ ალმაშარე ჰიპერიონს, 1851 წანას ურანიშ ალმაშარეეფს: არიელს დო უმბრიელს.
საქორთუოშ კანონი ოკუპირაფილი ტერიტორიეფიშ გეშა
ოკუპირაფილი ტერიტორიეფი დო ოზუღე ზონეფი
თე კანონიშ ღანკურობაშო ოკუპირაფილი ტერიტორიეფი დო ოზუღე ზონეფი რე (უკულიანს — ოკუპირაფილი ტერიტორიეფი):
უილიამ ლასელი
1855 წანას ეიოგჷ 1,200 მმ.-იანი ტელესკოპი მალტას. უკულიან პერიოდეფს კინ ინგლისიშა დირთჷ დო ასტრონომიული რკვიებეფი მეიდენჰედის გაგინძორჷ. 1880-იან წანეფს ლასელიშ ტელესკოპეფი გრინვიჩიშ ომაფე ობსერვატორიაშა გეგნიღეს.
უილიამ ლასელი რდჷ ასტრონომიაშ ომაფე ჯარალუაშ, ლონდონიშ ომაფე ჯარალუაშ, ედინბურგიშ ომაფე ჯარალუაშ დო ლიტერატურაშ ომაფე ჯარალუაშ მაკათური. 1839 წანას ლასელიქ მიპალუ ასტრონომიაშ ომაფე ჯარალუაშ ორქოშ მენდალი დო 1858 წანას ომაფე მენდალი.
საქორთუოშ კანონი ოკუპირაფილი ტერიტორიეფიშ გეშა
დუდიშული ყარაფიშ გოხურგუა
ურცხო ქიანაშ მენოღალეეფშო დო მენოღალობაშ უღვენი პიჯეფშო აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ ტერიტორიეფშა მიშულა შინერებული რე ხვალე ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტიშ მალობაშე, ცხინვალიშ რეგიონშა — გორიშ მუნიციპალიტეტიშ მალობაშე. არძა შხვა მალობაშე ოკუპირაფილ ტერიტორიეფშა მიშულა ურცხო ქვიანაშ მენოღალეეფშო დო მენოღალობაშ უღვენი პიჯეფშო ვარებული რე დო ისაჯებუ საქორთუოშ ზისხირიშ სამართალიშ კოდექსით.
უილიამ ლასელი
ლასელიშ ჯოხონობაშ რე ართ-ართი კრატერი თუთას დო ართი ასტეროიდი. თაშნეშე, თიში ჯოხონობაშ რე პლანეტა ნეპტუნიშ ართ-ართი რულე.
საქორთუოშ კანონი ოკუპირაფილი ტერიტორიეფიშ გეშა
დოსაქანცეშა დორხველობაშ ნება
ოკუპირაფილ ტერიტორიეფს დოსაქანცეშ გეშა საქორთუოშ კანონდვალაშ მოთხირეფით აკორციებათ დოდვალირი ირნერი გარიგა დოდვალაშ მომენტშე გოუქვაფილო იკოროცხუ დო სამართალებურ შედეგეფს ვეგმიჭანუანს. ოკუპირალფი ტერიტორიეფს დორხველობაშ ნება თხილერი რე დო ირეგულირებუ საქორთუოშ კანონდვალათ.
უილიამ ლასელი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი ასტრონომეფი
საქორთუოშ კანონი ოკუპირაფილი ტერიტორიეფიშ გეშა
ეკონომიკური საქვარუაშ ვარება
ოკუპირაფილ ტერიტორიეფს ვარებული რე გეჸვენჯი სახეშ საქვარი: თე მოთხურეფიშ აკორციება იჭანუანს საქორთუოშ კანონდვალათ დჷნადგინა გამამინჯალას.
უკანონე ორგანოეფი (პოსტიშ პიჯეფი)
უკანონე რე ირნერი ორგანო (პოსტიშ პიჯი), ნამუთ აკოქიმინელი (დორინაფილიი/გიშაგორილი) ვა რე საორთუოშ კანონდვალათ დჷნადგინა წესით ვარდა მუთუნნერი ფორმათ ფაქტობურო ახორციელენს ოკუპირაფილ ტერიტორიეფს ოკანონმადვალე, ემაჸონაფალი ვარდა ოსასამართალე ფუნქციეფს ვარდა შხვა საქვარს, ნამუთ ორხველჷ საქორთუოშ სახენწჷფო ვარდა აბანობური დუდმართუალაშ ორგანოეფიშ ფუნქციეფს. თე ორგანოეფიშით გიშაშქუმალირი ირნერი აქტი მუთუნო ვეკოროცხუ დო სამართალებურ შედეგის ვეგმიჭანუანს, თიმ შვანიშ მოხ, მუჟამსჷთ ეშანილი აქტი გჷმირინუაფუ საქორთუოშ კანონდვალათ დჷნადგინა წესით პიჯულობაშ ნეიტრალური მოწმობუაშ ვარდა ნეიტრალური ოშარალე დოკუმენტიშ გიშაშქუმალაშ ღანკეფშო.
საქორთუოშ ხეშუულებაშ ვალდვალუა
საქორთუოშ ხეშუულება თე კანონიშ მოთხირეფიშ აკორციებაშ ბორჯის ვალდვალირი რე ქიმინას საქორთუოშ კანონდვალათ დო საირქიანო სამართალით გოთოლიშწორაფილი არძა მექანიზმი საქორთუოშ კანონიერი ინტერესეფიშ დო უშქურანჯალაშ თხილუაშ ღანკით. საქორთუოშ თარობა ვალდვალირი რე უნარღელჸუას ჟირჸურენი ხეკულუეფიშ გოფორმაფა ხეკულუაშ მაკათური სახენწჷფოშით თე კანონიშ მოთხირეფიშ აკმარცუე პიჯიშოთ კინ თე სახენწჷფოშ კანონდვალათ დოდგინელი ომანგე სანქციეფიშ გჷმორინაფაშ უნარღელჸოფაშ ღანკით.
სქოლიო
კატეგორია:საქორთუოშ კანონეფი კატეგორია:რუსეთ-საქორთუოშ ურთიართობეფი
ურსინე ლოკალური რშვილი
ურსინე ლოკალური რშვილი (Wireless Local Area Network; Wireless LAN; WLAN) — ლოკალური რშვილი, ნამუთ აკოგაფილი რე ურსინე ტექნოლოგიაშ ოსხირიშით.
რშვილეფიშ თეჯგურა საშუალებათ აკოგაფაშ ბორჯის მუნაჩემეფიშ გინოჩამა იხორციელებუ რადიოეთერიშ მეშქაშობათ; რშვილშა მონწყილობეფიშ გოართოიანაფა მუთმოხვადუ რსინამი მერსხუაფაშ უმუშო.
ამდღანერ ბორჯიშო რშვილეფიშ მერსხუაფაშ არძაშე უმოსო გოფაჩილი საშუალება რე Wi-Fi.
თაშნეშე ქოძირით
კატეგორია:კომპიუტერული რშვილეფი კატეგორია:ურსინე რშვილეფი
სერგეი ეიზენშტეინი
სერგეი მიხეილიშ სქი ეიზენშტეინი (Сергей Михайлович Эйзенштейн; ლატ. Sergejs Eizenšteins; დ. 23 ღურთუთა, 1898, რიგა, ლატვია ― ღ. 11 ფურთუთა, 1948, მოსკოვი) — რევოლიუციური სხუნუეფიშ თეატრალური სცენური დიზაინერი, კინორეჟისორი დო კინო თეორეტიკოსი ჯოხოგოლაფირი მუში მუნჯი ფილმეფით „გოფიცუა“, „ჯაშთანამი პოტიომკინი“ დო „გჷმათუთა“, ნამუქჷთ გოთანჯჷ ორდოიანი დოკუმენტური ფილმიშ გოვითარაფაშ მალობა თიშით მონტაჟშა ინოვაციური მოხუჯეფიშ გოჭყაფაშ შედეგო.
ეიზენშტეინქ დებადჷ რიგას, ლატვია. მუამუში, მიხეილ ეიზენშტეინი, ურიულ წჷმოულობაშ გერმანალი ინჟინერი რდჷ; ნანა, ჯულია, რუსი ჸუნდჷ. გათუ რიგაშ რეალური ოგურაფუ, უკული გურაფულენდჷ პეტროგრადიშ ომენოღალე ინჟინერეფიშ ინსტიტუტის, პრაქტიკა მუკორთჷ სახენწჷფო უმაღალაშ სარეჟისორო სახელუანოეფს (ГВЫРМ); რჷ თეატრიშ „პროლეტკულტურა“ რეჟისორი; ედომუშამო რუსეთიშ კინოსარეჟისორო ინსტიტუტიშ (ВГИК) პროფესორი; კინოშ თეორიას ფუნდამენტალურ ნახანდეფიშ ავტორი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსი კინორეჟისორეფი კატეგორია:ნაღურა 1948
961
კატეგორია:
ელიზაბეთ ტეილორი
დოღურჷ 2011 წანაშ 23 მელახის, ლოს-ანჯელესის გურიშ უბაღინლობათ.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1932 კატეგორია:ნაღურა 2011 კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
963
კატეგორია:
მარჯანიშ კოკი
thumb|მარჯანიშ კოკიშ სამანგა, იაპიშ ატოლიშ ართ-ართი მორჩილი კოკი მარჯანიშ კოკი — კოკი, ნამუქთ გიჭყჷ ტროპიკურ ორტყაფუშ ზუღეფს დო ოკიანეეფს რაქააკმაგე ორგანიზმეფიშ ქიმინჯალაშ შედეგო. მარჯანიშ კოკი, ნამუთ მეჯინელო ბირტყა ვარდა აკოწეწილ რგოლს მოგენსჷნ ატოლი ჯოხო. მარჯანიშ კოკეფიშ უმენტაშობა რჩქალ ოკიანეს იდვალუაფუ.
ლიტერატურა
კატეგორია:კოკეფი კატეგორია:ტროპიკეფი