cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
მაქსიმ გორკი
ბიოგრაფია
1932 წანას გორკიქ რუსეთიშა დირთჷ. კომუნისტურ თარობაქ გორკის ლენინიშ ორდენი გეგნოჩჷ. გორკიშ ჯოხო ქიგიოდვეს ნოღა ნიჟნი ნოვგოროდის დო მოსკოვიშ ხელუანობეფიშ თეატრის. გორკი გეგშაგორეს ახალ დუნარსხუეფ სსრრ-შ ჭარუეფიშ რსხუშ პრეზიდენტო. უკულიან წანეფს გორკის სტალინიზმიწკჷმა კონფლიქტიქ აშუ.
მაქსიმ გორკი უმოსო შინელი რე კუნტა თხობელუეფით: "ჩელკაში", "რჩინუ იზერგილი", "ეჩდოამშვი დო ართი", თაშნეშე პიესეფით: "ფილისტიმარეფი", "ქვინჯი", "ბჟაშ სქუალეფი". მაქსიმ გორკი რე ავტორი ავტობიოგრაფიული ტრილოგიაშ "ჩქიმი ბაღანობა. კათაწკჷმა. ჩქიმი უნივერსიტეტეფი" დო რომანეფიშ: "დიდა", "არტამონოვიშ საქმე" დო "კლიმ სამგინიშ რინა". კლიმ სამგინიშ რინა გორკიშ შედევრო რე მერჩქინელი დო თის ლიტერატურული კრიტიკოსეფი მოდერნისტულ ნახანდო თვალუნა.
მაქსიმ გორკი სსრრ-ს მერჩქინელი რდჷ სოციალისტური რეალიზმიშ დუმარსხუაფალო. გორკი რდჷ გრიბოედოვიშ პრემიაშ ლაურეატი 1903 დო 1904 წანეფს. ხუთიშა რდჷ ნომინირაფილი ნობელიშ პრემიაშა ლიტერატურაშ დარგის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეფი კატეგორია:რუსი ჭარუეფი კატეგორია:რუსი ნოველისტეფი კატეგორია:რუსი პოეტეფი კატეგორია:რუსი დრამატურგეფი კატეგორია:რუსი ჟურნალისტეფი
1236
კატეგორია:
.pr
.pr — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) პუერტო-რიკოშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
pr კატეგორია:კომუნიკაციეფი პუერტო-რიკოს
1238
კატეგორია:
ყაზახეთიშ პრეზიდენტი
ყაზახეთიშ პრეზიდენტი — ყაზახეთიშ სახენწჷფოშ მადუდე დო აკოანჯარაფილი ნძალეფიშ თარსარდალი. პრეზიდენტიშ პოსტიქ დირსხუ 1990 წანაშ 24 პირელს. პრეზიდენტის მახორობა გიშმაგორუნს 7 წანაშ ხანით.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ყაზახეთი კატეგორია:აზიაშ ქვეყნეფიშ პრეზიდენტეფი *
ედ-დაიიანი
ედ-დაიიანი თაშნეშე ელ-დაიიანი — კატარიშ ომაფეშ ნოღა, ედ-დაიიანიშ მუნიციპალიტეტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
სქოლიო
კატეგორია:კატარიშ ნოღეფი
.ps
.ps — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) პალესტინაშ სახენწჷფოშო.
მარინა ცვეტაევა
მარინა ცვეტაევა (რუს. Марина Ивановна Цветаева; დ. 8 გჷმათუთა [26 ეკენია], 1892, მოსკოვი, რუსეთიშ იმპერია — ღ. 31 მარაშინათუთა, 1941, ელაბუგა, რსფსრ, სსრრ) — რუსი პოეტი, ჭარუ დო მათანგალი, მერჩქინელი რე რუსეთიშ მაეჩა ოშწანურაშ ართ-ართ უკაბეტაშ პოეტო. ცვეტაევას ტრაგიკული რინა უღუდჷ. ბაღანაქ შქირენათ დუღურჷ. 1922 წანას ცვეტაევაქ რუსეთი ქიდიტჷ დო ემიგრაციაშა მიდართჷ. დაღარულო ცხოვრენდჷ პარიზის, ბერლინს დო პრაღას.
მარინა ცვეტაევაქ რუსეთიშა 1939 წანას დირთჷ. ცვეტაევაშ ალმასქუს, სერგეი ეფრონს სსრრ-შ კომუნისტურ თარობაქ შპიონაჟი ქეკაწამჷ. მალას ეფრონი ოჭოფეს დო გორხვეს. თაშნეშე, ოჭოფეს ცვეტაევაშ ცირასქუა არიადნა. ჸათე ტრაგედიეფიშ გეშა მარინა ცვეტაევაქ 1941 წანაშ 31 მარაშინათუთას დუდი დიჸვილჷ.
ცვეტაევა რე ავტორი შხვადოშხვა ლერსეფიშ, პოემეფიშ დო ნათანგეფიშ. თიში ნაჭარეფი ორხველუდჷ უმოსო რუსული სიმბოლიზმიშ გემაჸვენჯობას. ცვეტაევაქ ლიტერატურული კარიერა 1900-იან წანეფს დიჭყჷ. მაართა პოეტური კათელი "ონჯუაშ ალბომი" 1910 წანას გჷმაბჟინუ. 1914 წანას ცვეტაევაქ გეჩინებაფუ მათანგალი სოფია პარნოკი, ნამუწკჷმა ინტიმური ურთიართობა უღუდჷ. პარნოკიწკჷმა ურთიართობაშ ეპიზოდეფი ეჭარილი რე ცვეტაევაშ ნამთინე ლერსის.
მარინა ცვეტაევაშ ლიტერატურული ტალანტის აღიარენდეს დო აფასენდეს გიშარჩქინელი პოეტეფი: ვალერი ბრიუსოვი, ოსიპ მანდელშტამი, ბორის პასტერნაკი, რაინერ მარია რილკე, ანა ახმატოვა, იოსიფ ბროდსკი დო შხვეფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეფი კატეგორია:რუსი პოეტეფი კატეგორია:ლგბტ პოეტეფი კატეგორია:რუსი ლგბტ პოეტეფი
მარქვალი (გამეტა)
მარქვალი — ადამიერეფიშ, ჩხოლარეფიშ, უმაღალაში ჩანარეფიშ, თაშნეშე წყარჩანარეფიშ დო შხვა პროტისტეფიშ მდედრი რეპროდუქციული გამეტა, ნამუთ იხასიათებუ ოოგამიათ.
მარქვალს აჸოფიერენს სპერმა, იფორმირებუ ზიგოტა დო ბორჯის გოძვენას ივითარებჷ ახალი ორგანიზმი.
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:რეპროდუქციული სისტემა
.pt
რესურსეფი ინტერნეტის
pt კატეგორია:კომუნიკაციეფი პორტუგალიას
ყასიმ-ჟომართ თოყაევი
ყასიმ-ჟომართ თოყაევი (Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев; დ. 17 მესი, 1953, ყაზახეთიშ სსრ, სსრრ) — ყაზახი პოლიტიკოსი, ყაზახეთიშ ობორჯე პრეზიდენტი 2019 წანაშ 20 მელახშე.
ბიოგრაფია
ყასიმ-ჟომართ ტოყაიევქ დებადჷ 1953 წანაშ 17 მესის, თიშ მუმა ქემელ ტოყაიევი (დ. 1923 — ღ. 1986) მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ვეტერანი რდჷ, ნანა — ჩინებული ყაზახი ჭარუ ტურარ შაბარბაიევა (1931–2000). 1970 წანას, ტოყაიევქ ენირიცხჷ მოსკოვიშ სახენწჷფო უნივერსიტეტის, ოერეფოშქაშე ურთიართობეფიშ ფაკულტეტის. 1975 წანას, მიდეჸონეს ჩინეთიშ საელჩოშა ამშვთუთიანი პრაქტიკაშო. კინ თიმ წანას თიქ დესაქვარჷ სსრრ-იშ გალენური საქვარეფიშ სამინისტროს. 1983 წანას, თიქ მიდართჷ ჩინეთშა, პეკინშა, სოდე ჩინური ნინაშ კურსეფშა გილეშჷ. თიქ 1991 წანაშახ ქჷდოსქიდჷ ჩინეთის. 1992–2002 წანეფს ყაზახეთიშ 4-ა პრემიერ-მინისტრო გჷნირთჷ. თინა თაშნეშე რდჷ ყაზახეთიშ პარლამენტიშ მადუდე 2013-2019 წანეფს, თაშნეშე ყაზახეთიშ ტაბაკიშ ჩოგანბურთიშ ფედერაციაშ პრეზიდენტი რდჷ 13 წანაშ გოძვენას.
პიჯული რინა
ყასიმ-ჟომართ ტოყაიევს უჩქუ ყაზახური, რუსული, ინგლისური, ჩინური დო ფრანგული ნინეფი. ჸუნს ფანია. ჸუნს ართი სქუა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ყაზახეთიშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:ყაზახი პოლიტიკოსეფი კატეგორია:ყაზახი დიპლომატეფი კატეგორია:პოლიგლოტეფი
რორი კინერი
რორი კინერი (Rory Kinnear; დ. 17 ფურთუთა, 1978, ლონდონი) — ინგლისარი არტისტი დო სცენარისტი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი
გაი რიჩი
მინი|გაი რიჩი დო მადონა, 2005 წქნა გაი სტიუარტ რიჩი (Guy Stuart Ritchie; დ. 10 ეკენია, 1968) — ინგლისარი სცენარისტი, რეჟისორი დო პროდიუსერი. გინოღალირი აფჷ ფილმეფი „დიდი ფსონი“, „რევოლვერი“, „შერლოკ ჰოლმზი“ დო შხვა.
ბიოგრაფია
გაი სტიუარტ რიჩიქ 1968 წანაშ 10 ეკენიას, ჰარტფორდშირიშ ოგრაფეს ნოღა ჰატფილდის დებადჷ. ბაღანობას დისლექსიათ რდჷ დალახებური. 15 წანაშ ხანს სკოლაშე ნარკოტიკეფიშ მოხვარებაშ გეშა გიშაჸოთეს. უკული, გაი რიჩიქ თოლჸუჯი კინოშა გინიღჷ დო 1995 წანას მუში მაართა კუნტამეტრაჟამი ფილმი, — „The Hard Case“, — გინიღჷ.
1998 წანეფს დადებითი ფასებაქ ხვადჷ თიათ გაი რიჩის მაართა სრულმეტრაჟიან ფილმის „კარტი, ფარა დო ჟირი სვირი“. 2000 წანას გინიღჷ ხოლო ართი წჷმოძინელი ფილმი, — „დიდი ფსონი“, — ნამუსჷთ ჩინებული ჰოლივუდელი არტისტეფი, ბრედ პიტი, ბენისიო დელ ტორო დო დენის ფარინა, ოკათჷდეს.
2000 წანას გაი რიჩიქ ამერიკელ მაბირეწკჷმა, მადონასწკჷმა, დეგურგინჷ. თინეფს ბოშ როკო ჯონ რიჩიქ (დ. 2000) მაძინეს დო დევიდ ბანდა რიჩი ეჭოფეს (დ. 2005). გაი რიჩი დო მადონაქ 2008 წანას დეთხის. 2011 წანას რეჟისორს მოდელ ჯეკი ეინსლიშე ხოლო ართი ბოშიქ — რაფაელ რიჩიქ მაძინჷ.
სიმა ციანი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩინარი ისტორიკოსეფი კატეგორია:ჩინარი ჭარუეფი კატეგორია:დუნაბადი ჯვ. წ. 145 კატეგორია:ნაღურა ჯვ. წ. 90
საირქიანო კოსმოსური დგჷმილი
thumb|350px|საირქიანო კოსმოსური დგჷმილი 2007 წანაშ მარაშინათუთას საირქიანო კოსმოსური დგჷმილი — კოსმოსის აკონწყილი საირქიანო ორბიტული დგჷმილი, ნამუსჷთ მიარეღანკური კოსმოსური ლაბორატორიაშ სახეთ გჷმირინუანა. დგჷმილი დიხაუჩაშ დაბალ ორბიტას ყარენს დო თიში ძირაფა დიხაუჩაშე უაკოანჯარაფე თოლეფით შილებე: თიში სიმაღალა იძანძჷ 319,6 კმ-შე 346,9 კმ-შახ დიხაუჩაშ ჟინპიჯშა. საირქიანო კოსმოსური დგჷმილიშ ყარებაშ ოშქაშე სიჩქარა რე 27.744 კმ/სთ დო 15,7 ორბიტას არსულენს დღას. სკდ ართობური პროგრამა რე ააშ-შ (ნასა), რუსეთიშ (რკს), იაპონიაშ (იახა), კანადაშ (კკა) დო მუსხირენ ევროპული ქიანაშ (კა) კოსმოსურ სააგენტოშ შქას. მინი|250პქ|მარცხნივ|საირქიანო კოსმოსური დგჷმილიშ გერბი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საირქიანო კოსმოსური დგჷმილი კატეგორია:ორბიტული დგჷმილეფი კატეგორია:ხელუანური ალმაშარეეფი
1239
კატეგორია:
ელ-ხორი
ელ-ხორი — კატარიშ ომაფეშ ნოღა ქიანაშ ოორუეშე, ნანანოღა დოჰაშ ოორუეშე 50 კილომეტრიშ გოძვენას. ელ-ხორიშ მუნიციპალიტეტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
კატეგორია:კატარიშ ნოღეფი
1240
კატეგორია:
1241
კატეგორია:
1242
კატეგორია:
ერმოსილიო
ერმოსილიო (Hermosillo) — ნოღა ოორუე მექსიკას. სონორაშ შტატიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ნოღას 812,229 ადამიერი ოხორანს (2015).
კატეგორია:მექსიკაშ ნოღეფი
ბრენდან გლისონი
ბრენდან გლისონი (Brendan Gleeson; დ. 29 მელახი, 1955, ლონდონი) — ირლანდიარი არტისტი. მეღებული აფჷ ემიშ ჯილდო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ირლანდიარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1955
ინდოეთიშ ერუანული კონგრესი
ინდოეთიშ ერუანული კონგრესი (भारतीय राष्ट्रीय कांग्रेस) — ინდოეთიშ არძაშე დიდი პოლიტიკური პარტია. დირსხუ 1885 წანას დო ინდოეთიშ არძაშე გჷრძეხანიშ პოლიტიკურ გოართოიანაფას წჷმარინუანს. მა-15 მოჭანაფაშ ლოკ საბჰას პარტიას უკებჷ 206 მანდატი, რაჯია საბჰას - 71.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინდოეთიშ პოლიტიკური პარტიეფი
არისტოფანე
არისტოფანე (ჯვ. ბერძ. Ἀριστοφάνης, დ. დოხოლაფირო ჯვ.წ. 446, ათენი, საბერძნეთი — ღ. დოხოლაფირო ჯვ.წ. 386, დელფო, საბერძნეთი) — ჯვეში ბერძენი პოეტი დო დრამატურგი, შინელი რე მუჭოთ "კომედიაშ მუმა".
1243
კატეგორია:
არისტოფანე
არისტოფანეშ ბიოგრაფიაშე ბრელი მუთი ვარე რჩქინელი. თინა რდჷ ავტორი დოხოლაფირო 40 პიესაშ. ჩქინი ბორჯიშა მაჭირინუ ხვალე ვითაართიქ. თიში ნაჭარეფი სატირული ხასიათიში რე. ჸათეშ გეშათ არისტოფანეს პრობლმეფქ ხოლო ქაშუ დო სასამართალოს ხოლო ნოღვე საქმე. მარა დეტალეფი ვარე რჩქინელი.
არისტოფანე მუში პიესეფით მონაწილენდჷ შხვადოშხვა ფესტივალეფს დო ჯილდოეფი ხოლო ეუჭოფჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჯვეში ბერძენეფი კატეგორია:ჯვეში ბერძენი დრამატურგეფი კატეგორია:ჯვეში ბერძენი პოეტეფი
.pw
რესურსეფი ინტერნეტის
pw კატეგორია:კომუნიკაციეფი პალაუს
პატრიკ სტეპტო
პატრიკ კრისტოფერ სტეპტო (ინგლ. Patrick Christopher Steptoe; დ. 9 მანგი, 1913, ოქსფორდი, ინგლისი — ღ. 21 მელახი, 1988, კენტერბერი, ინგლისი) — ინგლისარი გინეკოლოგი, რეპროდუქციული მედიცინაშ დო ლაპაროსკოპიული ქირურგიაშ პიონერი, ფიზიოლოგი რობერტ ედვარდსი დო მედდა ჯინ პერდიწკჷმა ართო ინ ვიტრო გაჸოფიერაფაშ პროცედურაშ ართ-ართი დუმარსხუაფალი. მაართა ბაღანა, ნამუქჷთ ჸათე პროცედურათ დებადჷ, რდჷ ლუიზა ბრაუნი, 1978 წანას. ინ ვიტრო გაჸოფიერაფაშ გოვითარაფაშ გეშა ედვარდსიქ 2010 წანას მიპალუ ნობელიშ პრემია ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის. ვართ სტეპტოს და ვართ პერდის პრემია ვემუღებჷ, მუშენდა ნობელიშ პრემია ღურაშ უკული ვეგნიჩამუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი გინეკოლოგეფი
1244
კატეგორია:
ჩოხატაურიშ მუნიციპალიტეტი
მინი|250პქ|ჩოხატაურიშ მუნიციპალიტეტიშ ორენი [[გურიაშ აკანი|გურიაშ აკანს]] ჩოხატაურიშ მუნიციპალიტეტი — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ართული გურიაშ აკანს. მუნიციპალიტეტიშ ტერიტორია 1917 წანაშახ ოზურგეთიშ მაზრაშა მიშმეშჷ, 1930-1963 წანეფს - ზოხო რაიონი რდჷ, 1963-1964 წანეფს მახარაძეშ რაიონშა მიშმეშჷ, 1965 წანაშე ზოხო რაიონი რე. 2006 წანაშე ჯოხო ჩოხატაურიშ მუნიციპალიტეტი. დომაჸალაფირი რე ლიტვაშ პასვალისიშ რაიონწკჷმა. ჩოხატაურიშ მუნიციპალიტეტის ოხორანს — 19 001 კოჩი (2014).
რესურსეფი ინტერნეტის
* კატეგორია:საქორთუოშ მუნიციპალიტეტეფი
1245
კატეგორია:
ლეო შტრაუსი
ლეო შტრაუსი (გერმ. Leo Strauss; დ. 20 ეკენია, 1899, კირხჰაინი, ჰესენ-ნასაუშ პროვინცია, პრუსიაშ ომაფე, გერმანიაშ იმპერია — ღ. 18 გჷმათუთა, 1973, ანაპოლისი, მერილენდი, ააშ) — გერმანალი-ამერიკალი პოლიტიკური ფილოსოფოსი.
ბიოგრაფია
ლეო შტრაუსიქ დებადჷ 1899 წანაშ 20 ეკენიას, გერმანალი ურიეფიშ ფანიას. გურაფულენდჷ მარბურგიშ უნივერსიტეტის, ნამუთ გათუ 1917 წანას. მაართა მოსოფელიშ ლჷმაშ ბორჯის შტრაუსი მსახურენდჷ გერმანიაშ არმიას, 1917 წანაშ კვირკვეშე 1918 წანაშ ქირსეთუთაშახ.
ლჷმაშ თებაშ უკულ, შტრაუსიქ გურაფა გაგინძორჷ ჰამბურგიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია 1921 წანას, ერნსტ კასირერიშ ხემანჯღვერობათ. ოდოქტორე თეზისიშ თემა რდჷ "რჩქინაშ პრობლემაშ გეშა ფრიდრიხ ჰაინრიხ იაკობიშ ფილოსოფიურ დოქტრინას".
ართი პერიოდის შტრაუსი გურაფულენდჷ ფრაიბურგიშ უნივერსიტეტის ხოლო, სოდეთ თიში მაგურაფალეფი რდეს: ედმუნდ ჰუსერლი დო მარტინ ჰაიდეგერი.
1932 წანას როკფელერიშ ფონდიშ სტიპენდიათ შტრაუსიქ პარიზიშა მიდართჷ. გერმანიაშ თარობაშა ნაცისტეფიშ მულაშ უკულ, შტრაუსის გერმანიაშა ვადურთინჷ დო ოცხოვრებშა ბრიტანეთიშა გეგნორთჷ დო მუშობა ქიდიჭყჷ კემბრიჯიშ უნივერსიტეტის. 1937 წანას ლეო შტრაუსიქ ოცხოვრებშა ამერიკაშა გინილჷ. ჸათაქ თიქ იმუშუ შხვადოშხვა ომენცარე ინსტიტუტეფს: დიო კოლუმბიაშ უნივერსიტეტის, უკულ ჰამილტონიშ კოლეჯის დო უკულ ჩიკაგოშ უნივერსიტეტის.
ფილოსოფია
შტრაუსიშ აზრით პოლიტიკა დო ფილოსოფია რე ართიანს მერსხილი დო პოლიტიკურ ფილოსოფიაქ გიჭყჷ ჸეთი ბორჯის, მუჟამს სოკრატე გასამართლეს დო დოჸვილეს. შტრაუსიშ აზრით ფილოსოფიაშ ისტორიას არძაშე უმოსო შანულამი რდჷ სოკრატეშ არგუმენტეფი, ნამუეფიშ მეჯინათ სოკრატე თვალუნდჷ ნამდა ფილოსოფოსეფს ვეშულებუნა ორთაშ რკვიება ადამიერეფიშ ორთაშ გჷმორკვიებაშ უმუშო.
აზაპი (მურიცხეჭაჭილი)
აზაპი (ლათ. Virgo) — ზოდიაქოშ ართ-ართი მურიცხეჭაჭილი. ასტრონომიული სიმბოლო —. აზაპიშ მურიცხეჭაჭილი იდვალუაფჷ ნჯილოშ დო სასწორიშ მურიცხეჭაჭილეფს შქას. აზაპი რე ზოდიაქოშ უდიდაში დო ცაშ მაჟირა უდიდაში მურიცხეჭაჭილი.
ლეო შტრაუსი
ფილოსოფია
შტრაუსი, მუში ართი ნახანდის "ორთაშობური ნება დო ისტორია", აკრიტიკენს მაქს ვებერიშ ეპისტემოლოგიას, ეთმოჭარუნს მარტინ ჰაიდეგერიშ რელატივიზმის დო ორთაშობური ნებეფიშ ევოლუციას ტომას ჰობსიშ დო ჯონ ლოკიშ ანალიზით. შტრაუსი, თაშნეშე აკრიტიკენს ჟან-ჟაკ რუსოს დო ედმუნდ ბერკის. წინგის, შტრაუსი ციტირენს პლატონს, არისტოტელეს დო ციცერონს.
აზაპი (მურიცხეჭაჭილი)
აზაპიშ მურიცხეჭაჭილიშ არძაშე ბარჩხალა მურიცხი რე სპიკა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:აზაპიშ მურიცხეჭაჭილი კატეგორია:მურიცხეჭაჭილეფი
ლეო შტრაუსი
ფილოსოფია
შტრაუსი ჭარუნს ნამდა ჰაიდეგერიშ აზრეფი გაგებულქ დო თაშნეშე გაკრიტიკებულქ ოკო იჸუას თეხანური პოლიტიკური თეორიაშ ფორმულაციაშახ. თენა შანენს თის ნამდა პოლიტიკური აზრი ოკო მეჸუნდას ონტოლოგიურ პროცესეფს დო მეტაფიზიკაშ ისტორიას.
ლეო შტრაუსის ფრიდრიხ ნიცშე მიოჩქუდჷ პირველ ფილოსოფოსო ნამუთ სწორას გებულენდჷ ისტორიზმის.
შტრაუსიქ 1953 წანას მიშეღჷ ტერმინი Reductio ad Hitlerum, ნამუთ შანენს ჸეთი არგუმენტიშ ნიველირებას, ნამჷ არგუმენტით შილებე უღუდუკონჷ ადოლფ ჰიტლერს ვარდა ნაცისტურ პარტიას.
ლეო შტრაუსი რე ავტორი 15 წინგიშ, შხვადოშხვა სტატიეფიშ დო ფილოსოფიური პუბლიკაციეფიშ. დიდი პოპულარობა მიპალუ ჸეთი წინგეფქ დო სტატიეფქ ნამუეფით ორხველუდჷ სპინოზას, ჰობსის, მაიმონიდის დო ალ-ფარაბის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალეფი კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ფილოსოფოსეფი
.py
.py — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) პარაგვაიშო.
უმ-სალალ მუჰამედი
უმ-სალალ მუჰამედი (أم صلال محمد; თაშნეშე უმმ-სალალ-მუჰამედი) — კატარიშ ომაფეშ ნოღა, უმ-სალალიშ მუნიციპალიტეტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. .
სქოლიო
კატეგორია:კატარიშ ნოღეფი
1247
კატეგორია:
ჰიდრა (მურიცხეჭაჭილი)
ჰიდრა (ლათ. Hydra) — თეხანური 88 მურიცხეჭაჭილიშე უდიდაში. ჰიდრა ომძღჷ სასწორიშ, კენტავრიშ დო კიბოიაშ მურიცხეჭაჭილეფს. ჰიდრა ართ-ართი რდჷ ჸეთი 48 მურიცხეჭაჭილეფიშე, ნამუეფიშ ერკებული მაჟირა ოშწანურას აკადგინჷ ბერძენი ასტრონომქ პტოლემექ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მურიცხეჭაჭილეფი
კრაისტჩერჩი
კრაისტჩერჩი (Christchurch, მაორ. Ōtautahi) — ნოღა ახალ ზელანდიას. კენტერბერიშ რეგიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. იდვალუაფუ ობჟათე კოკის. ინგლისური ნინაშე ნოღაშ ჯოხო ითანგუ, მუჭოთ „იოსეშ ოხვამე“.
ნოღაშ ჯოხო მაორულ ნინაშა რე ტე ფენუა ო ტე პოტიკი-ტაუტაჰი (მაორ. Te Whenua o Te Potiki-Tautahi), მარა კუნტა ჯოხოდვალა ოტაუტაჰი (მაორ. — Ōtautahi) უმოს ფართოთ რე გოფაჩილი.
სქოლიო
კატეგორია:ახალი ზელანდიაშ ნოღეფი
შენგენიშ ზონა
შენგენიშ ზონაშა მიშმურს ევროპაშ 26 სახენწჷფო, ნამუეფქჷთ 1985 წანას ოფუტე შენგენს (ლუქსემბურგი) ხე მაჭარეს ხეკულუას. შენგენიშ ზონა მოგენს ართგვარ სახენწჷფოს, ნამუქჷთ აკიქიმინჷ საირქიანო ტურისტულ ზონაშო, ნამუშ გალენი ხურგეფი კონწარო იკონტროლებუ, დინოხოლს — ოპასპორტე დამოწება ვერსულებუ.
თე წესეფი აკიმუშუ 1999 წანაშ ევრორსხუშ ქიანეფიშ ამსტერდამიშ ახვალამაქ. თეშ მოხ, შენგენიშ ხეკულუა ქიმინჯენს სუმ ევრორსხუშ ვამაკათურ ქიანას: ისლანდიას, ნორვეგიას დო შვეიცარიას დო დე-ფაქტოთ სუმ მიკრო-სახენწჷფოს: მონაკოს, სან-მარინოს დო ვატიკანს. ევრორსხუშ არძა ქიანაქ, გოართოიანაფილი ომაფეშ დო ირლანდიაშ მოხ, არსულჷ დჷნაპიჯებუ დო გემშართჷ შენგენიშ ზონაშა. გიმნარკი რდჷ კვიპროსი, რუმინეთი დო ბულგარეთი, ნამუეფით უახოლაშ მუმალს გემშულა რსხუშა. თე ბორჯიშო შენგენიშ ხეკულუა იკათუანს: 26 ქიანას, 4 312 099 კვ. კმ. დო 400 მილიონ მახორობას.
შენგენიშ ხეკულუაქ დადგინჷ, ნამჷ-და დინოხოლენი, სახენწჷფოეფს შქას ხურგეფი გოუქვაფედკონ, გალენური ხურგეფი — გამანგარებედკონ. თაშნეშე ქიანეფი ვალდვალირეფი რენა, ნამჷ-და ართამი პილიტიკა აკიმუშუან მიგრანტეფშო, ნამუთ მითმითხინს მუნაჩემეფიშ საართო ბაზაშ დო საართო ოპოლიციე-სასამართალო სისტემაშ აკოქიმინუას.
კატეგორია:ვიზეფი კატეგორია:ევროპაშ რსხუ
1250
კატეგორია:
1251
კატეგორია:
ტყურა
thumb|[[პინოქიო, ნამუშ ჩხვინდი ტყურაშ რაგადით ირდჷ, ფუშქინუაშ სიმბოლოთ გჷნირთუ.]] ტყურა — ემეთიშ სმებული გაკვარჩხება, ნამუთ ოინალჷ მიდგაინიშ ღორებას დო მეჩილითაფას.
ლოგიკას
ლოგიკას ტყურა — ჟირ შილებუამ დგომარობაშე ართ-ართი რე. ტყურა ემეთიშ აწმარენჯი რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ღორება
ლუის ზლოტინი
ლუის ალექსანდერ ზლოტინი (ინგლ. Louis Alexander Slotin; დ. 1 ქირსეთუთა, 1910, უინიპეგი, მანიტობა, კანადა — ღ. 30 მესი, 1946, ლოს-ალამოსიშ ერუანული ლაბორატორია, ლოს-ალამოსი, ნიუ-მექსიკო, ააშ) — კანადარი ფიზიკოსი დო ქიმიკოსი, მანჰეტენიშ პროექტიშ მაკათური.
ლუის ზლოტინიქ დებადჷ უინიპეგის, ურიეფიშ ფანიას. გურაფულენდჷ მანიტობაშ უნივერსიტეტის, სოდეთ 1932 წანას მიპალუ ბაკალავრიშ ხარისხი გეოლოგიას. 1933 წანას მიპალუ მაგისტრიშ ხარისხი. უნივერსიტეტის გურაფაშ ბორჯის ზლოტინის გინოჩეს უნივერსიტეტიშ ორქოშ მენდალი ფიზიკაშ დო ქიმიაშ დარგეფს. მანიტობაშ უნივერსიტეტიშ უკული ზლოტინიქ გურაფა გაგინძორჷ ლონდონიშ ომაფე კოლეჯის, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია 1936 წანას, ფიზიკურ ქიმიას.
გურაფაშ თებაშ უკული, ზლოტინი მუშენდჷ ჩიკაგოშ უნივერსიტეტის, სოდეთ ციკლოტრონიშ ეგაფაშ პროექტის მონაწილენდჷ. 1942 წანას ზლოტინიქ მანჰეტენიშ პროექტის ქაკათჷ დო მუშობა ქიდიჭყჷ ლოს-ალამოსიშ ერუანულ ლაბორატორიას. ჸათაქ თინა ოკათუდჷ ურანიშ დო პლუტონიუმიშ ექსპერიმენტეფს დო ირკვიენდჷ თინეფიშ კრიტიკულ მასას. 1946 წანაშ 21 მესის ზლოტინიქ ართ-ართი ექსპერიმენტიშ ბორჯის იონიზებული რადიაციათ მიწამალჷ დო ჩხორო დღაშ უკული, 1946 წანაშ 30 მესის დოღურჷ. ზლოტინი რდჷ მაჟირა მენცარი (ჰარი დაგლიანიშ უკული) ნამუქჷთ ჸათეცალ შენთხოვათ ღურუნჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კანადარეფი კატეგორია:კანადარი ფიზიკოსეფი კატეგორია:კანადარი ქიმიკოსეფი
ერ-რუეისი
ერ-რუეისი (اَلرُّؤَيْس), თაშნეშე ერ-რუვაისი — კატარიშ ომაფეშ ონიშოლი ნოღა, ეშ-შამალიშ მუნიციპალიტეტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
კატეგორია:კატარიშ ნოღეფი
ქედაშ მუნიციპალიტეტი
ქედაშ მუნიციპალიტეტი — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ართული საქორთუოს, აჭარაშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ აკოდგინალუას. ქედაშ მუნიციპალიტეტის ოხორანს — 16 760 კოჩი (2014); მეჭედალა — 37,08 კოჩი კვ.კმ-ს. მუნიციპალიტეტის 64 დოხორელი პუნქტი რე: 1 ნოღა, 63 ოფუტე.
გალერეა
* კატეგორია:საქორთუოშ მუნიციპალიტეტეფი კატეგორია:აჭარაშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ მუნიციპალიტეტეფი
.sm
.sm — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) სან-მარინოშო.
პეპსი
thumb|250px|პეპსი-კოლაშ ასეიანი ლოგო, ნამუთ 2008 წანაშ გჷმათუთას მიღეს პეპსი (ხოლო ჩინებულ მუჭთ პეპსი-კოლა, Pepsi-Cola) — პოპულარული უალკოჰოლე მარგილაფარი ოშუმალი, ნამუთ ედომუშამი მოსოფელს გჷმიჩამუ. მიარე წანას „კოკა-კოლაშ“ თარი კონკურენტი, ნამჷწკჷმა ართო გჷმოჩამუეფიშ მინშა მაართა, მინშა მაჟირა აკანს ირთჷნს. „პეპსი-კოლაშ“ ოვაჭარე შანიშ ნება ამერიკულ კომპანია PepsiCo-ს უღჷ.
კომპანიაქ 1898 წანას დირსხჷ „Brad's Drink“-იშ ჯოხოთ. 1903 წანაშ 16 მანგის „პეპსი-კოლა“ ქეგიოდვეს, 1961 წანას — „პეპსი“.
დიუსელდორფიშ უნივერსიტეტი
thumb|უნივერსიტეტიშ მენზა thumb|დიუსელდორფიშ უნივერსიტეტიშ ბიბლიოთეკა ჰაინრიხ ჰაინეშ ჯოხოდვალაშ დიუსელდორფიშ უნივერსიტეტი (Heinrich-Heine-Universität Düsseldorf) — სახენწჷფო უნივერისტეტი გერმანიაშ ნოღა დიუსელდორფის.
პეპსი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კოლა კატეგორია:უალკოჰოლე ოშუმალეფი
.sn
.sn — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) სენეგალიშო.
1252
კატეგორია:
.sn
რესურსეფი ინტერნეტის
sn კატეგორია:კომუნიკაციეფი სენეგალს
ჯონათან ნოლანი
ჯონათან ნოლანი (დ. 1976) — ბრიტანალ-ამერიკელი ავტორი, სცენარისტი დო პროდიუსერი. თიში არძაშე ჩინებული ნახანდი რე თხობუა „Memento Mori“, ნამუსით დორსხუაფილი სცენარით ჯონათანიშ ჯიმაქ, კრისტოფერ ნოლანქ 2000 წანას გინიღჷ ფსიქოლოგიური თრილერი „მემენტო“. ჯიმალეფი ფილმიშ სცენარიშო ოსკარს რდესჷ ნომინირაფილი. თინა ჯიმაწკჷმა ართო ხოლო მუშენდჷ პრესტიჟის, წკურუმია აიარს დო წკურუმია აიარი: ეულაშ სცენარეფს. 2011 წანაშ დამორჩილშე CBS-ის მეურს ნოლანიშ ნახანდა ტელესერიალი Person of Interest.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1970 კატეგორია:ამერიკალი სცენარისტეფი კატეგორია:ინგლისარი სცენარისტეფი
1253
კატეგორია:
1254
კატეგორია:
1255
კატეგორია:
კულიაკანი
კულიაკანი (Culiacán) — ნოღა დო მუნიციპალიტეტი მექსიკას. სინალოაშ შტატიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ნოღას ოხორანს 785,800 ადამიერი (2015).
თაშნეშე ქოძირით
კატეგორია:მექსიკაშ ნოღეფი
ჰეილ-ბოპიშ კომეტა
ჰეილ-ბოპიშ კომეტა (ორდოიანი ჯოხოდვალა - C/1995 O1) — მაეჩა ოშწანურაშ ართ-ართი ბარჩხალა კომეტა.
კომეტას, ბჟაშ დისკოშ გოხოლუას მიოგორეს ართიანშე ზოხორინელო მოჸოროფე ასტრონომეფქ ალან ჰეილიქ დო ტომას ბოპიქ, 1995 წანაშ 23 კვირკვეს. უკულ, კომეტაშ სინათლექ თეშ ქიმიძინუ, თინა უტელესკოპეთ ხოლო იძირედჷ, დოხოლაფირო 18 თუთაშ გოძვენას. ჸათე მუნაჩემეფით თინა რეკორდული კომეტა რე. ეიშახ რეკორდული რდჷ 1811 წანაშ დიდი კომეტა, ნამუქჷთ ცას 1811 წანას მუკორჩქინდჷ დო ნამუთ უტელესკოპეთ 260 დღას იძირედჷ.
ჰეილ-ბოპიშ კომეტაშ პერიოდულობა 2380 წანა რე დო თინა კინ მუკორჩქინდუ დოხოლაფირო 4377 წანას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კომეტეფი კატეგორია:დიდი კომეტეფი
ნჯილო (მურიცხეჭაჭილი)
ნჯილო (ლათ. Leo) — ზოდიაქოშ ართ-ართი მურიცხეჭაჭილი, ნამუთ იდვალუაფჷ ცაშ ოორუე გვერდოსფეროს დო ომძღჷ კიბოიაშ დო აზაპიშ მურიცხეჭაჭილეფს.
ნჯილო ართ-ართი რდჷ ჸეთი 48 მურიცხეჭაჭილეფიშე, ნამუეფიშ ერკებული მაჟირა ოშწანურას აკადგინჷ ბერძენი ასტრონომქ პტოლემექ.
ნჯილო იკათუანს ბრელი ბარჩხალა მურიცხის.
ნჯილოშ ჯვეში ასტრონომიული სიმბოლო რე (♌︎).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მურიცხეჭაჭილეფი
აქბარი
მინი|აქბარი მოგოლეფიშ მასუმა იმპერატორი მინი|მარცხნივ|220პქ.|მოგოლეფიშ იმპერია აქბარ I-შ ბორჯის ჯალალ-ად-დინ მუჰამად აქბარი (დ. 14 გჷმათუთა 1542, ამარკოტი (სინდი) — ღ. 15 გჷმათუთა 1605, აგრა) — დიდი მოგოლეფიშ იმპერიაშ მამართალი 1556 წანაშე. თინა რდჷ დიდი მოგოლეფიშ იმპერიაშ მასუმა ფადიშაჰი თემურიდეფიშ დინასტიაშ წჷმმარინაფალი, თემურლენგიშ ბონი გამნარყი, ბაბურიშ მოთა, იმპერატორ ჰუმაიონიშ ქომოლსქუა - გიშარჩქინელი სახენწჷფო მოღალე დო ცხენენჯმადუდე. თიქ დებადჷ ნოღა ამარკოტის, სოდე მუშ მაართა რინაშ 12 წანა გატარჷნ. 1555 წანას, მუამუშწკჷმა, ჰუმაიონწკჷმა ართო დელიშა დირთჷ, ნამუქჷთ ლიტერატურაშ დო ეჸონუაშ ცენტრო გჷნირთჷ. 1556 წანას, ჰუმაიონიქ დოღურჷ დო 14 წანაშ ხანს აქბარქ ქიანაშ მამართალო გჷნირთჷ. 4 წანაშ უკული, თიქ გეგნორაუ რეგენტი ბაირამ ხანი დო ქემუდირთჷ იმპერიაშ ხურგეფიშ გოფართინაფას. თიქ აკაართიანჷ რაჯპუტანი, გუჯარათი, ბენგალია დო ქაშმირი. თის გონათუა ვააფუდჷ მეღებული, მარა ჭკვერი მამართალი რდჷ. ცადენდჷ სავაჭარო ურთიართობეფიშ გოვითარაფას, გატარჷ შანულამ ოურდუმე დო ფინანსური რეფორმეფი. ქჷდარსხუ ახალი რელიგია „დინი-ილაჰი“ (ღორონთიერი რწუმა), ნამუთ ისლამიშ, ინდუიზმიშ, ფარსიზმიშ, ჯაინიზმიშ ეკლექტიკურ ნასვარას წჷმარინუანს. აქბარქ თე რელიგიაშ მადუდეთ იჸუ აღიარაფილქ. თინა წჷმარინუანდჷ მუჭოთ ოშურიელე, თეშ საერო ხეშშულას. მოგოლეფიშ იმპერიაშ სახენწჷფო ნინას წჷმარინუანდჷ თურქული ნინა დო ჰინდი. დინოხოლენ რეფორმეფიშ თებაშ უკული, აქბარქ მენცარობაშ დო ხელუანოფაშ მაფორალო გჷნირთჷ. თიქ ელახ აკიშაყარუ უუჯგუშაში მენცარეფი, პოეტეფი, მუსიკოსეფი, ხანტუეფი. თიშ უახოლაშ წორომალიმორექ - ვეზირქ, მიარეჸურე გონათაფილქ დო მიარე ნინაშა მორაგადე პიჯიქ აბუ-ლ ფაზლიქ დომიჩუეს დინნაჭარეფი აქბარიშ მართუალაშ გეშა. თე დინნაჭარეფით გეთმებგენთ, ნამჷ—და აქბარიშ მართუალაშ ბორჯის აკოქიმინჷ ფერჭარუაშ სკოლაქ იმპერიას, აკიშაყარჷ უდიდარაშ ბიბლიოთეკაქ, ნამუთ 24 000 ტომს იკათუანდჷ. 1569 წანას, ნოღა აგრაშ გოხოლუას ქჷდიჭყჷ ახალი ნოღაშ - ფატეხპურ-სიკრიშ აკოგაფა, მუთ მარგალურ ნინაშა შანენს "გომორჯგუაშ ნოღას". 1605 წანას, იმპერატორქ დოღურჷ. ომაფეშ ხვისტა დეკუ აქბარიშ ქომოლსქუაქ სელიმქ ჯოხოდვალათ იმპერატორი ჯაჰანგირი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1542 კატეგორია:ნაღურა 1605 კატეგორია:დიდი მოგოლეფიშ იმპერატორეფი კატეგორია:თემურიდეფი
.st
.st — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) სან-ტომე დო პრინსიპიშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
st კატეგორია:კომუნიკაციეფი სან-ტომე დო პრინსიპი
მეგი სმითი
მეგი სმითი (Maggie Smith დ. 28 ქირსეთუთა, 1934) — ინგლისარი კინოშ, თეატრიშ დო ტელევიზიაშ არტისტი. 60-წანიანი კარიარაშ გოძვენას 50-შე უმოს ფილმის აკათჷ. ჩინებული რე სნობური დო დუდძიკალური როლეფიშ სრულებათ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1934 კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
მოსკოვიშ კრემლი
მოსკოვიშ კრემლი (რუს. Московский Кремль) — მოსკოვიშ გეოგრაფიული დო ისტორიული ცენტრი, იდვალუაფუ წყარმალუ მოსკოვიშ კვარჩხანი წყარპიჯის, ნოღაშ უჯვეშაშ ნორთის. ასე რუსეთიშ თარობაშ უმაღალაში ორგანოეფიშ რეზიდენცია დო ქიანაშ ართ-ართი უთარაში ისტორიულ-ხანტურული კომპლექსი რე.
1990 წანაშა მიშაღალირი რე იუნესკოშ მოსოფელიშ კულტურული მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსკოვი კატეგორია:რუსეთიშ არქიტექტურა კატეგორია:კრემლეფი კატეგორია:ომაფე რეზიდენციეფი კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი რუსეთის
.sr
.sr — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) სურინამიშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
sr კატეგორია:კომუნიკაციეფი სურინამს
ტიტუს ლივიუსი
ტიტუს ლივიუსი (ლათ. Titus Livius; დ. ჯვ.წ. 59, პატავიუმი, რომიშ რესპუბლიკა (ასეიან პადუა, იტალია) — ღ. ახ.წ. 17, პატავიუმი, რომიშ იმპერია) — რომაალი ისტორიკოსი, მონუმენტური ნახანდიშ "ისტორია ნოღაშ დორსხუაფაშე" ავტორი.
ტიტუს ლივიუსი დაბადებე პატავიუმს, დოხოლაფირო ჯვ.წ. 59 წანას. დოხოლაფირო ჯვ.წ. 30 წანას ლივიუსის რომშა მიდურთუმ სოდეთ თისი ჯგირი გონათაფა მეუღებუ. დაინტერესბული ჸოფე ისტორიათ, ფილოსოფიათ დო რიტორიკათ.
ტიტუს ლივიუსი რდჷ ავგუსტუსიშ მაჸალე, მარა ლივიუსი პოლიტიკას ვამონაწილენდჷ დო მუთუნნერი პოსტი ხოლო დღას ვაუკებუდჷ.
ლივიუსი რინაშ ბოლო წანეფს პატავიუმს ცხოვრენდჷ, სოდეთ დოღურე ახ. წ. 17 წანას.
ტიტუს ლივიუსიშ უდიდაში ნახანდი რე "ისტორია ნოღაშ დორსხუაფაშე" (ლათ. Ab urbe condita), სოდეთ ეჭარილი რე ანტიკური რომიშ ისტორია, თიში ლეგენდარული დორსხუაფაშე (ჯვ.წ. 753 წანა), ნერონ კლავდიუს დრუზუსიშ (ჯვ.წ. 9 წ.) ღურაშახ. ნახანდი იკათუანს 142 წინგის, ჸათავრეშე ჩქინი ბორჯიშა მაჭირინუ 35-ქ. გინოსქილადირი წინგეფს ეჭარილი რე პერიოდი ჯვ.წ. 293 წანაშა (წინგეფი 1-10) დო ჯვ.წ. 219-შე 166 წანაშახ პერიოდი (წინგეფი 21-45).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რომაალი ისტორიკოსეფი
1256
კატეგორია:
ფანტა
ფანტა  — უალკოჰოლე გაზამი ოშუმალი.
ისტორია
ოშუმალქ იღოლჷ 1940 წანას, მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ბორჯის, გერმანიას. ხემანჯღვერანს Coca-Cola, ნამუქჷთ ოშუმალი 1860 წანას ეშეჸიდჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კოლა კატეგორია:გერმანიაშ კომპანიეფი კატეგორია:მარგილაფარი ოშუმალეფი
1257
კატეგორია:
კოკა-კოლა
კოკა-კოლა (Coca-Cola) — უალკოჰოლე გაზამი ოშუმალი, ნამუსჷთ კომპანია „კოკა-კოლა“ გიშაშქვანს.
ისტორია
ოშუმალი „კოკა-კოლაქ“ დირსხჷ ნოღა ატლანტას (ჯორჯიაშ შტატი, აკოართაფილი შტატეფი) 1886 წანაშ 8 მესის ჯონ სტიტ პემბერტონიშ გეშა. ოშუმალს ჯოხო პემბერტონიშ ბუღალტერქ გიდჷ. თის მუში კალიგრაფია უღუდჷ დო სქვამას გიშაჸონაფილი ასოეფით დოჭარჷ ზიტყვა „Coca-Cola“, მუთ ამდღარშა კოკა-კოლაშ ლოგოტიპი რე.
კოკა-კოლაშ უთარაში ინგრედიენტი რდჷ კოკაინიშ ფურცელეფიშ სუმი მილიგრამი ჩანარი კოლაშ თხირიშ ართ ნორთის.
დუდშე კოკა-კოლაშ ირდღას ჸიდულენდჷ ოშქაშეთ გვალო 9 კოჩი. პირველი წანაშ ზარალქ გვალო 20 დოლარქ იჸუ. ჭიი-ჭიეთ კოკა-კოლაქ პოპულალურქ იჸუ. 1888 წანას პემბერტონქ ბრენდი გიმოჩჷ, ოთხი წანაშ უკული, 1892 წანას, ასა გრიგს კენდლერქ დარსხჷ კომპანია „კოკა-კოლა“.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კოლა კატეგორია:უალკოჰოლე ოშუმალეფი
The Coca Cola Company
ჯვეში წანეფიშეჭარუა
ჯვეში წანეფიშეჭარუა [ლათ.Julianus] — "ჯვეში სტილი", წანეფიშეჭრუაშ სისტემა, ნამუქჷთ მიშაღალირქ იჸუ რომიშ იმპერატორი იულიუს კეისარიშ ბორჯის (46 წ. ჩქ ეე.); ქიმინჯალა "ახალი სტილიშ" მიშაღალაშახ (ქძ. გრიგორიანული კალენდარი).
ალექსანდრე მაკედონარი
ალექსანდრე დიდი, მაკედონარი (დ. 20/21 კვირკვე, ჯვ. წ. 356, პელა — ღ. 11 მანგი, ჯვ. წ. 323, ბაბილონი), თაშნეშე ალექსანდრე III — მაკედონიაშ მაფა (ჯვ. წ. 336-323), ართ-ართი არძაშე წჷმოძინელი ცხენენჯმადუდე ისტორიას, ღურაშახ გეჭოფუ დო ქჷდიჸუნუ თიმ ბორჯიშ რჩქინელი დახე ედომუშამი მოსოფელი; თის შხირას მიშინუანა ჩინგის ყაენიშ, ნაპოლეონ ბონაპარტი, სიმონ ბოლივარიშ, ტიპუ სულთანიშ, გუსტავ II ადოლფიშ, ჰანიბალიშ დო იულიუს კეისარიშ ხასჷლას, მუჭოთ უდიდაში ოურდუმე სტრატეგისტის დო ტაქტიკოსის, ნამუთ ნამდგარენ ბორჯის არსებენდჷნ.
პოლიბიოსი
პოლიბიოსი (ბერძ. Πολύβιος, ლათ. Polybius, დ. დოხოლაფირო ჯვ.წ. 200, მეგალოპოლისი, არკადია — ღ. დოხოლაფირო ჯვ.წ. 118, რომაული საბერძნეთი) — ბერძენი ისტორიკოსი, შინელი რე ნახანდით "ისტორია", სოდეთ ეჭარილი რე ჯვ.წ. 264-146 წანეფიშ პერიოდი დო პუნიკური ლჷმეფი.
ალექსანდრე მაკედონარი
საინტერესო ფაქტეფი
— „სიამნებათ“ — უგამჷ ალექსანდრექ — „ჩქიმი აწმარენჯეფი მაფეფი ქიჸუაფუნა-და“.
პოლიბიოსი
შანულამი რე პოლიბიოსიშ ანალიზი ხეშულებაშ გორთუალაშ დო ბალანსიშ გეშა, ნამუქჷთ დიდი გოლინა იღვენუ მონტესკიეშა, ჯონ ლოკიშა დო ააშ-იშ კონსტიტუციაშ ავტორეფიშა.
ალექსანდრე მაკედონარი
საინტერესო ფაქტეფი
კატეგორია:მაკედონიაშ მაფეფი კატეგორია:ჯვეში ბერძენი ცხენენჯმადუდეეფი კატეგორია:დუნაბადი ჯვ. წ. 356 კატეგორია:ნაღურა ჯვ. წ. 323 კატეგორია:ალექსანდრე მაკედონარი კატეგორია:გოღორონთაფილი ადამიერეფი კატეგორია:ნოღეფიშ დჷმარსხუაფალეფი
პოლიბიოსი
პოლიბიოსიქ დებადჷ მეგალოპოლისის, არკადიას, დოხოლაფირო ჯვ.წ. 200 წანას. პოლიბიოსიშ მუმა რდჷ ლიკორტი, აქაარეფიშ ლიგაშ გიშარჩქინელი პოლიტიკოსი. პოლიბიოსი ბაღანობაშე მონაწილენდჷ აქაარეფიშ პოლიტიკურ დო ოურდუმე საქმეეფს. თიქ, ჯვ. წ. 169 წანას გიშაგორილქ იჸუ ჰიპარქოსო. მასუმა მაკედონური ლჷმაშ ბორჯის ლიკორტი დო პოლიბიოსი ნეიტრალიტეტიშ პოლიტიკას მეთხოზუდეს. მარა რომაალეფი თენეფიშ ჸათე პოლიტიკას ქეჭვით უჯინიდეს. ჸათეშ გეშათ, ჯვ. წ. 167 წანას რომაალეფქ 1000 აქაარი ოჭოფეს დო რომშა გეგნახორეს. თენეფიშე ართ-ართი პოლიბიოსი რდჷ.
1258
კატეგორია:
პოლიბიოსი
რომს, პოლიბიოსიქ გეჩინებაფუ რომიშ გიშარჩქინელი პოლიტიკოსი დო ოურდუმე მოღალე ლუციუს ემილიუს პაულუსი დო რდჷ თიში სქუალეფიშ ფაბიუსიშ დო სციპიონიშ მაგურაფალი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბერძენეფი კატეგორია:ბერძენი ისტორიკოსეფი
ირვინგ ლენგმიური
ირვინგ ლენგმიური (ინგლ. Irving Langmuir; დ. 31 ღურთუთა, 1881, ბრუკლინი, ნიუ-იორკი, ააშ — ღ. 16 მარაშინათუთა, 1957, ვუდს-ჰოული, მასაჩუსეტსი, ააშ) — ამერიკალი ქიმიკოსი, ფიზიკოსი დო ინჟინერი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ქიმიაშ დარგის 1932 წანას.
ირვინგ ლენგმიურიქ დებადჷ ბრუკლინს. გურაფულენდჷ შხვადოშხვა ომენცარე ინსტიტუტეფს დიო ამერიკას დო უკულ პარიზის. ბაკალავრიშ ხარისხი მიპალუ კოლუმბიაშ უნივერსიტეტის 1903 წანას. ოდოქტორე დისერტაცია თხილუ 1906 წანას, გეტინგენიშ უნივერსიტეტის, ფრიდრიხ დოლეჟალეკიშ ხემანჯღვერობათ. გურაფაშ თებაშ უკულ ლენგმიური მუშენდჷ სტივენსიშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტის (ნიუ-ჯერსი). 1909 წანას ომუშებუშა გინილჷ General Electric-იშ რკვიებეფიშ ლაბორატორიაშა.
1919 წანას ლენგმიურიქ გჷმაბჟინუ მენცარული სტატია "ელექტრონეფიშ აკონწყუალა ატომეფს დო მოლეკულეფს". ჸათე სტატიას ლენგმიურიქ გილბერტ ნიუტონ ლუისიშ კუბიკური ატომიშ დო ვალტერ კოსელიშ ქიმიური რსხუშ თეორიეფიშ გჷმორინაფათ, წჷმარინუ ატომური სტრუქტურაშ კონცენტრიული თეორია. ჸათე თეორიაშ გეშათ, ლენგმიურის უღუდჷ მენცარული კონფლიქტი ლუისიწკჷმა.
General Electric-ის მუშობაშ ბორჯის ლენგმიურიქ გიმიგონჷ აირით ეფშა ნოთე დო დარსხუ წყარბადიშ აკონდღულაფაშ ტექნიკა.
ირვინგ ლენგმიური რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. 1918 წანას მიპალუ ჰიუზიშ მენდალი, 1920 წანას რუმფორდიშ პრემია, 1928 წანას პერკინიშ მენდალი, 1930 წანას უილარდ გიბსიშ პრემია, 1932 წანას ნობელიშ პრემია ქიმიაშ დარგის, 1934 წანას ფრანკლინიშ მენდალი, 1937 წანას ჯონ სკოტიშ მენდალი, 1944 წანას ფარადეიშ მენდალი, 1950 წანას ჯონ კარტიშ პრემია. ირვინგ ლენგმიური რდჷ ლონდონიშ ომაფე ჯარალუაშ დო ამერიკაშ მენცარობეფიშ დო ხელუანობეფიშ აკადემიაშ მაკათური. ლენგმიურიშ ჯოხონობაშ რე ატმოსფეროშ რკვიებეფიშ ასოციაცია დო ამერიკაშ ქიმიური ჯარალუაშ ჟურნალი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ფიზიკოსეფი კატეგორია:ამერიკალი ქიმიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ქიმიაშ დარგის კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
1259
კატეგორია:
აკოანჯარაფილი კონფლიქტი
აკოანჯარაფილი კონფლიქტი წჷმარინუანს ქიანაშ დინოხოლე ვარდა სახენწჷფოეფს შქას აკოანჯარაფილი აწმარენჯობაშ ფორმას პოლიტიკურ, ეკონომიკურ, ერუანულ, ეთნიკურ, რელიგიურ თუ შხვა სახეშ მერინაფეფიშ გჷნაჭყვიდირალო,ნამუშ ბორჯისჷთ კონფლიქტიშ მაკათურეფიშჸურე აბანი უღუ ოურდუმე ნძალაშ გოხურგელ გჷმორინაფას. ლჷმაწკჷმა ალაზჷმაფათ აკოანჯარაფილი კონფლიქტიშ ღანჯეფი დო ტერიტორიული მასშტაბეფი უმოსო გოხურგელი რე. თეწკჷა, აკოანჯარაფილი კონფლიქტი შილებე ორდას პერიოდული, ნამუშ ბორჯისჷთ ობურჯაფე ქიმინჯეფს ვაუღუ სისტემატურ ხასიათი.
კატეგორია:პოლიტიკური ტერმინეფი კატეგორია:ლჷმა
1260
კატეგორია:
1261
კატეგორია:
.sv
.sv — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) სალვადორიშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
sv კატეგორია:კომუნიკაციეფი სალვადორს
ლჷმა
მინი|ლჷმაშ აპოთეოზი, [[ვასილი ვერეშჩაგინი, (1871)]]
ლჷმა — სახენწჷფოეფს შქას რსებული კონფრონტაციაშ გჷნოჭყვიდირი ოურდუმე ნძალებაშ რზათ. ლჷმაშ წარმებას უთარაშ როლს არსულენა სახენწჷფოშ აკოანჯარაფილი ნძალეფი დო გოურდუმაფილი ფორმირაფეფი, ნამუშ პარალელურო მალიმორი განეფი აწარმენა დიპლომატიურ, იდეოლოგიურ დო ეკონომიკურ ბურჯაფეფს აკორინაფილ განეფწკჷმა. ლჷმაშ წარმებაშ ბაძაძო შილებე გჷნირთას უგნუჭკირუ ოკითხეეფქ ეკონომიკურ, იდეოლოგიურ, ტერიტორიულ, რელიგიურ დო შხვა სფეროეფს. ლჷმა – თენა რე პოლიტიკაშ გოგჷნძარაფა. მუში მასშტაბეფით ლჷმა შილებე ლოკალური, რეგიონული, მოსოფელიშ. საირქიანო კანონეფიშ მეჯინათ ლჷმაშ წჷმოჭყაფა უგმუცხადაფუო, დჷნოშურო იკოროცხუ. აკოანჯარაფილი კონფლიქტიშე გინორთათ, ლჷმაშ მასშტაბეფი უმოსი დიდი რე, მუჭოთ გეოგრაფიული თოლწორუათ, თეშ ხანგჷრძალაშე გიშნაველი. თეშ უმკუჯინალო, პრაქტიკას ვაარსებენს ზუსტი კლასიფიკაცია თიშ, თუ მუთ რე გინორთელი ლჷმა აკოანჯარაფილ ლჷმაშე. ლჷმა შილებე ორდას კუნტახანიშ (მუსხირენ დღამი) დო ხანგჷნძე (მუსხირენ ვითობათ წანაშა).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ტერმინეფი კატეგორია:ოურდუმე ისტორია
1262
კატეგორია:
დიალოგი
დიალოგი რე ზიტყვებაშ ფორმა, ნამუსჷთ გჷნოჩამილი რე ადამიერიშ მოთირუებაფონი რაგადუა. ირიშ ნარაგადუს, ნამუსჷთ რეპლიკა ჯოხონ, მორადაგეშა რე მეწურაფილი.
დიალოგური ზიტყვებაშო დჷმახასიათაფალი რე რეპლიკეფიშ მეჭედელო დინორებური რსხუ, ნამუთ არძაშე შხირას კითხირ–გამაშ ფორმათ გჷნიჩამუაფუ. დიალოგური ზიტყვება შხირას ვარე რსული, თიშენ ნამჷ-და მორაგადეფშო სიტუაცია ნაჩინებუ რე დო რჩქინათ საართო რე. დიალოგური ზიტყვებაშ უთებუობა თაშნეშე გითმიფშაფუ ინტონაციათ, ჟესტებათ დო მიმიკეფით.
კატეგორია:ლიტერატურული ჟანრეფი კატეგორია:კომუნიკაცია კატეგორია:რიტორიკა
ქობულეთიშ მუნიციპალიტეტი
მინი|250პქ|ქობულეთიშ მუნიციპალიტეტიშ ორენი [[აჭარაშ ავტონომიური რესპუბლიკას]] ქობულეთიშ მუნიციპალიტეტი — დუდმამართალი ართული საქორთუოს, აჭარაშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ აკოდგინალუას. ქობულეთიშ მუნიციპალიტეტის ოხორანს — 74 794 კოჩი (2014); მეჭედალა — 105,08 კოჩი კვ.კმ-ს.
რესურსეფი ინტერნეტის
* კატეგორია:საქორთუოშ მუნიციპალიტეტეფი კატეგორია:აჭარაშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ მუნიციპალიტეტეფი
.sy
.sy — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) სირიაშო.
1264
კატეგორია:
ლადაქური ნინა
ლადაქური ნინა ვარდა ლადახური ნინა (ལ་དྭགས་སྐད), თაშნეშე ჯოხო ბოდჰი, დო ომენცარეთ — ბჟადალური არქაული ტიბეტური ნინა (ნამუშა თაშნეშე მიშმურს ბალტი, ბურიგი ვარდა პურიგი (პურკი)), ორხველჷ ჩინურ-ტიბეტური ფანიაშ ნინეფს. ლადაქური ნინა გჷმირინუაფუ ინდოეთიშ ჯამუ დო ქაშმირიშ შტატიშ ლადაქიშ რეგიონს დო თაშნეშე ბალტისტანს, პაკისტანი.
.sy
რესურსეფი ინტერნეტის
sy კატეგორია:კომუნიკაციეფი სირიას
ლადაქური ნინა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოდოური ნინეფი კატეგორია:პაკისტანიშ ნინეფი კატეგორია:ჯამუ დო ქაშმირიშ ნინეფი კატეგორია:ლადაქური ნინა
1265
კატეგორია:
1266
კატეგორია:
ჭუკეფიშ დო ადამიერეფიშ გეშა
ეკრანიზაცია
რომანიშ მუსხირენ ეკრანიზაცია რსებენს. თიქ მუსხირენშახ დიდგინ ბროდვეის სპექტაკლიშ სახეთ. ჰოლივუდის — სუმი ფილმი გჷნიღეს თე რომანიშ მეჯინათ. თინეფშე არძაშე პოპულარული რე 1992 წანას გჷნოღალირი ფილმი, სოდე თარი პერსონაჟის – ლენი სმოლიშ როლს ჯონ მალკოვიჩი არსულენს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკული რომანეფი კატეგორია:1937 წანაშ რომანეფი კატეგორია:სოციალური რომანეფი კატეგორია:ალეგორიული რომანეფი
1267
კატეგორია:
მაჩეტე
thumb|250px|მაჩეტე მაჩეტე (machete) — გჷრძე ხამუ (50 სმ-შე უმოსი). გჷმირინუანა ლათინური ამერიკაშ ქიანეფს აჭირფანაშ ეიოჭოფალო. (თაჸურეშე "მაჩეტერო" აჭირფანაშ ემაჭოფალი), შხირი შამბონაშ გაჭვარალო დო შხვა. რუანდაშ გენოციდიშ ბორჯის ჸვილუეფიშ თარი ანჯარი რდჷ.
დუიმი
დუიმი (ინგლ. Inch, საირქიანო კუნტარაფათ in, ვარდა კანკალეშა ჟირფა პრიმი  "  ) — ბრიტანული დო ამერიკული სიგჷრძაშ ოზჷმალი ართული, ომანგჷ 2,54 სანტიმეტრის.
დუიმი აქტიურო გჷმირინუაფუ ამერიკაშ აკოართაფილ შტატეფს, გოართოიანაფილ ომაფეს, კანადას, ავსტრალიას დო რანწკ შხვა ქიანას.
კატეგორია:სიგჷრძაშ ოზჷმალი ართულეფი
სტრაბონი
სტრაბონიქ დებადჷ დოხოლაფირო ჯვ.წ. 64 წანას, ნოღა ამასიას. სტრაბონი ახალობაშე შარალენდჷ ანატოლიას, ეგვიპტეს, ქუშის, ტოსკანას, ეთიოპიას. უკულ, დოხოლაფირო ჯვ.წ. 44 წანას მიდურთუმ რომშა, სოდეთ ქუდოსქიდჷ ჯვ.წ. 31 წანაშა. რომს სტრაბონს ჯგირი გონათაფა მეუღებუ. ჸათაქ თიში მაგურაფალი რდეს: ქსენარქე, ტირანიონი, ათინოდორე. რომს რინაშ ბორჯის, სტრაბონიქ ჯგირო ქიდიგურუ ფილოსოფია, გრამატიკა, გეოგრაფია.
სტრაბონიშ არძაშე უმოსო გიშარჩქინელი ნახანდი რე "გეოგრაფია". ჸათე ნახანდიშო სტრაბონი ბრელ წანას ნომუშებუე, მარა ჭარუაშ ზუსტი თარიღი ვარე რჩქინელი. ართი ვერსიათ სტრაბონს გეოგრაფიაშ ჭარუა იმპერატორი ტიბერიუსიშ ბორჯის ოკო უთებუდუკო. სტრაბონიშ გეოგრაფია, ნამუთ აკმოდირთუ 17 წინგიშე, ენციკლოპედიური ხასიათიშე რე დო იკათუანს პოლიტიკურ, ეკონომიკურ, სოციალურ, კულტურულ, გეოგრაფიულ ინფორმაციას ევროპაშ დო სქირონაშქა ზუღაშ გოხოლუაშ ტერიტორიეფიშ გეშა. წინგის ეჭარილი რე: ბრიტანეთიშ კოკეფი, იბერიაშ ჩქონი, გალია, გერმანია, ალპეფი, იტალია, საბერძნეთი, უჩა ზუღაშ ოორუე რეგიონი, ანატოლია, არხო ბჟაეიოლი, ცენტრალური აზია დო ოორუე აფრიკა.
სტრაბონიშ პირველი ნახანდი რდჷ "ისტორიული ნარკვიებუეფი", ნამუთ დინაფილი რე დო ჩქინი ბორჯიშა ვამუჭირინუაფჷ.
სტრაბონიშა დიდი გოლინა იღვენუ ჰომეროსიქ, ჰეკატეოს მილეტარქ დო არისტოტელექ.
1268
კატეგორია:
აშოკა
აშოკა (დევანაგარი: अशोक IPA: aˈɕoːkə; ჯვ.წ. 304-232) — ინდოეთიშ იმპერატორი მაურიაშ დინასტიაშე, ნამუთ მართუნდჷ დახე ედომუშამ ინდოეთიშ ჩქონს ჯვ. წ. 269-232 წანეფს. მუსხირენ ოურდუმე ეჭოფუეფიშ უკული, ინდოეთიშ ართ-ართი უდიდაში იმპერატორი, თეხანიშ ინდოეთშე უმოს დიდ სახენწჷფოს მართუნდჷ. თიშ იმპერია გჷნოზინდილი რდჷ თეხანური პაკისტანიშე ბანგლადეშშახ დო კერალაშე ანდჰრაშახ. თიქ გეჭოფუ კალინგიშ ომაფე, ნამუშ ეჭოფუა ჩანდრაგუპტა მაურიაშ დინასტიაშე მოჸუნაფილი მითინს ვეშიალებუ. თიში ომაფე ცენტრი რდჷ მაგადჰას (თეხანური ბიჰარი). კალინგიშ ლჷმას მასობურ ჸვილუეფიშ მეჭიშაფაშ უკული, გენშიღუ ბუდიზმი. მოგვიანეთ, აზიას ბუდიზმიშ პროპაგანდას ოწიუდჷ დო აკაგჷ ბუდდჰა შაკიამუნიშ რინაშ მაძირაფალი მუსხირენ ძეგლი. აშოკა რდჷ აჰიმსაშ (უნძალობუობაშ), ჸოროფაშ, ტოლერანტობაშ დო ვეგეტარიანალობაშ გემაჸვენჯი. ისტორიას ფილანტროპულ მამართალო რე ჩინებული.
თიში ჯოხო „აშოკა“ შანენს „უჭუალეს“. თიშ ედიქტეფს თაშნეშე მიშინუანდეს დევანამპრიჲათ („ღორონთეფშო საჸვარელი“).
აშოკას დიდი თია მიშუძჷ ბუდიზმიშ მოსოფელიშ სარწუმოებათ გჷნორთინაშ საქვარს.
პასპორტი
პასპორტი ( passus (ყარაფი) დო porta (ფარდიკარი)) — პირადობაშ დო მენოღალეშ დჷმადასურაფალი სახენწჷფო დოკუმენტი სახენწჷფოეფიშ ხურგეფიშ გინულაშ დო ხურგაშგალე რინაშ ბორჯის. პასპორტი შანენს სახენწჷფოშ მენოღალეთ ჸოფას, მარა თენა ვაშანენს, ნამჷ-და პასპორტიშ მოღვენი უციოთ ოხორანს თე პასპორტიშ მემაჩამალი ქიანაშ ტერიტორიას.
პირადობაშ დჷმადასურაფალ დოკუმენტეფს გიშმაგორჷნა ჟირ სახეშ დოკუმენტის, თენა რე კინ მუ პასპორტი დო პირადობაშ დჷმადასურაფალი მოწმობა. კანკალე ქიანას (სამანგ. კორეაშ ოკათე დემოკრატიული რესპუბლიკას, უკრაინას დო რუსეთის) პირადობაშ დჷმადასურაფალი მოწმობაშ მანგიორო, გინიჩამუ „დინოხოლენი პასპორტი“. უმენტაშ ქიანას, პასპორტი რე სახენწჷფოშ დინოხოლენი თარი პირადობაშ დჷმადასურაფალი მოწმობა (სამანგ. ბელარუსი). თიჯგურა ქიანეფს, მუჭოთ რე საქორთუო, საფრანგეთი, ლიეტუვა, სლოვაკეთი დო თ.უ. სახენწჷფოშ დინოხოლენი პირადობაშ დჷმადასურაფალი მოწმობა წჷმარინუანს პლასტიკური ბარათიშ ფორმაშ ბიომეტრიულ დოკუმენტის, პასპორტიშ ეჭოფუა — ნებაჸოფუობათ რე.
პასპორტი ვიზუალურო რე ბუკლეტიშობური დოკუმენტი, ნამუსჷთ წჷმორინაფილი რე ვიზეფი (ვარე გოფორმაფილი უვიზე რეჟიმი-და), ნამუთ ქიანაშ მინულაშ ოჸიას ირზენს, დო პიჯიშ მაიდენტიფიცერაფალი მუნაჩემეფი (მოღვენიშ ჯოხო, სურათი, დაბადებაშ თარიღი, სქესი, მენოღალობა).
პასპორტი გჷმირინუაფჷ ედომუშამი მოსოფელს, თეშ გეშა შხვადოშხვა ქიანეფიშ პასპორტეფი მაქსიმალურო უნიფიცირაფილი რე, მუკნაჭარეფი ერუანულ ნინას შხირას იდუბლირებუ ინგლისურ ნინაშა. XXI ოშწანურას მოსოფელიშ ანდა ქიანა გინმურს პასპორტეფიშ ახალ გამნარყშა — ბიომეტრიულ პასპორტშა.
საქორთუოს ბიომეტრული პასპორტეფი 2012 წანაშ პირელშე გინიჩამუ.
პასპორტიშ ტიპეფი
180px|მინიატიურა|საქორთუოშ მენოღალეშ ორდინარული ბიომეტრული პასპორტი. ოპასპორტე ტერმინოლოგია თარო სტანდარტიზაფილი რე ედომუშამ მოსოფელს, მარა ქიანეფიშ მეჯინათ პასპორტიშ ტიპეფი, ხასჷლეფიშ მუდანობა დო გოთანჯუა შილებე ართიანშე გინორთელი ორდასჷნ. პასპორტეფიშ გეჸვენჯი ტიპეფი რე: 180px|მინიატიურა|ააშ-იშ დიპლომატიური პასპორტი. 180px|მინიატიურა|გოეროშ პასპორტი, მუჭოთ ლესე-პასე პასპორტიშ სამანგა რე დოკუმენტი, ნამუთ ვარე ერუანული პასპორტი, გინიჩამუ სახენწჷფოშ ვარ-და ორგანიზაციაშით გიშაკერზაფილი დოინალობეფშო, მუჭოთ წესი, ვამენოღალეეფშა. ააშ-შ ბეჩა მენოღალეშ პასპორტი ვარ-და მოსოფელიშ პასპორტი. 250px|მინიატიურა|კომუფლირაფილი პასპორტიშ სამანგა
რელიეფი
მინი|[[ალპეფი]] მინი|[[ანდეფიშ მაღალგვალამი რელიეფი]] მინი|მაღალგვალამი რელიეფი, [[ევერესტი]] რელიეფი (relief < relevo — მაღალას ეთმებჭოფუნქ) — სქირონაშ ჟინპიჯიშ, ოკიანეშ დო ზუღაშ ქვინჯიშ უწმაწობეფიშ ართობურობა, ნამუთ წჷმიქიმინუ ენდოგენური დო ეგზოგენური ნძალეფიშ დიხაუჩაშ ქორქაშ ქიმინჯალათ დო იკათუანს გინორთელ სიდიდაშ, წჷმოულობაშ, ხანიშ დო გოვითარაფაშ ისტორიაშ მაღვენი ფორმეფს. რელიეფიშ ფორმეფი რე დადებითი დო უარყოფითი. ფორმეფიშ სიდიდაშ მეჯინათ გიშმართჷნა: მეგარელიეფის (კონტინენტი), მაკრორელიეფის (ქჷნდჷრი, ვე), მეზორელიეფის (ლეხერი), მიკრორელიეფის (კარსტული ძაბრი), ნანორელიეფის (მორჩილი ღირტუ).
ხელვაჩაურიშ მუნიციპალიტეტი
მინი|250პქ|ხელვაჩაურიშ მუნიციპალიტეტიშ ორენი [[აჭარაშ ავტონომიური რესპუბლიკას]] ხელვაჩაურიშ მუნიციპალიტეტი — დუდმამართალი ართული საქორთუოს, აჭარაშ ავტონომიურ რესპუბლიკაშ აკოდგინალუას. ხელვაჩაურიშ მუნიციპალიტეტის 37 ტერიტორიული ართური რე.
ხელვაჩაურიშ მუნიციპალიტეტიშ ფართობი რე — 356,4 კმ².
ხელვაჩაურიშ მუნიციპალიტეტის ოხორანს — 51 189 კოჩი (2014); მეჭედალა — 143,6 კოჩი კვ.კმ-ს.
სქოლიო
კატეგორია:საქორთუოშ მუნიციპალიტეტეფი კატეგორია:აჭარაშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ მუნიციპალიტეტეფი
1269
კატეგორია:
ხამუ
thumb|[[ბულათიშ ომაჯინე ხამუ]]
ხამუ — ოჭკირალი საშუალება, ნამუთ რჩქვანელობურო აკმოდირთუ ტარშე დო მაჭკირალ დუდშე. თინა გჷმირინუაფუ ქუაშ ხანაშე, წიმოხ იკეთებუაფუდჷ ქუაშე, კაჟიშე დო ობსიდიანიშე, მოგვიანაფათ — ბრონზეშე, ლინჯიშე, რკინაშე, ბულათიშე, კერამიკაშე დო ტიტანშე. მიარე კულტურას უღუ დორხველური უნიკალური სახეშ ხამუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ხამუეფი
პარმენიდე
პარმენიდე ელეიარი (ბერძ. Παρμενίδης ὁ Ἐλεάτης; დ. ჯვ.წ. VI ოშწანურაშ ეკონია პერიოდი, ელეია, დიდი საბერძნეთი — ღ. დოხოლაფირო ჯვ.წ. V ოშწანურა) — ჯვეში ბერძენი ფილოსოფოსი.
პარმენიდექ დებადჷ ელეიას. თიში ბიოგრაფიაშე ბრელი მუთუნი ვარე რჩქინელი. პარმენიდეშ ნაჭარეფიშე ჩქინი ბორჯიშა მაჭირინუ ხვალე ართი პოემაქ - "ორთაშ გეშა", ნამუშ ფრაგმენტეფი რე ასქილადირი. ჸათე პოემას პარმენიდე ეთმოჭარუნს რეალობაშ ჟირი მეჯინას. პირველი რე "ალეთია" - ჭეშმარიტი, ნანდული, ნამუშ მეჯინათ რეალობა ართი რე დო თინა ვეთირუ. მაჟირა რე "დოქსა" - აზრი, ნამუშ მეჯინა გერსხილი რე ტყურა დო რცუ კონცეფციეფს.
პარმენიდე მერჩქინელი რე ონტოლოგიაშ დუმარსხუაფალო. თიქ იღვენუ დიდი გოლინა პლატონიშა დო ბჟადალური ფილოსოფიაშ დახე არძა წჷმმარინაფალიშა. თაშნეშე, პარმენიდე რდჷ ელეიარეფიშ ფილოსოფიური სკოლაშ დუმარსხუაფალი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბერძენეფი კატეგორია:ბერძენი ფილოსოფოსეფი
ოფოსტე ინდექსი
გჷმორინაფა
შხვადოშხვა ქიანეფიშ ოფოსტე ნინალეფი თარო გჷმირინუანა ოფოსტე ინდექსიშ გოფორმაფაშ დო ინოდვალუაშ შხვადოშხვა წესეფს.
ინგლისურნინამი ქიანეფიშ უმენტაშობას ოფოსტე ინდექსი დოხორელი პუნქტიშ ჯოხოდვალაშ უკული იჭარუ, ევროპას ოფოსტე ინდექსი, თარო, წჷმი აწოჸუნს დოხორელი პუნქტიშ ჯოხოდვალას დო კანკალე იკათუანს ქიანაშ ანბანურ კოდის. ასე, სამანგათ, ევროპაშ რსხუშ ქიანეფს იჭარუ ართ-ჟირასოამი კოდი (კაბეტი ასოეფით): D-80331 München — გერმანია
A-1010 Wien — ავსტრია
თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და, მუჭოთ წესი, ოფოსტე ინდექსი კონკრეტულ გეოგრაფიულ რეგიონს მიაჩამუნ, გჷმნარკეფჷთ რე. სამანგათ, ოფოსტე ინდექსი შილებე მიაჩას თიჯგურა ორგანიზაციეფს, ნამუეფსჷთ კორესპოდენციეფიშ კაბეტი მუდანობა უღუ (ოთარობე ორგანიზაციეფს, შხუ კომპანიეფს დო თ.უ.).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოფოსტე ინდექსეფი
ჰარი მულიში
ჰარი კურტ ვიქტორ მულიში (ნიდ. Harry Kurt Victor Mulisch; დ. 29 კვირკვე, 1927, ჰაარლემი, ნიდერლანდეფი — ღ. 30 გჷმათუთა, 2010, ამსტერდამი, ნიდერლანდეფი) — ნიდერლანდარი ჭარუ, ნოველისტი, დრამატურგი, სცენარისტი დო პოეტი. მულიში რე ავტორი რომანეფიშ, პიესეფიშ, ესსეეფიშ, პოემეფიშ, ლერსეფიშ დო ფილოსოფიური ნახანდეფიშ. თიში ნაჭარეფი თანგილი რე მოსოფელიშ 30-შე უმოს ნინაშა.
მულიშიქ ლიტერატურული კარიერა 1950-იან წანეფს დიჭყჷ. მაართა რომანი 1952 წანას გჷმაბჟინუ. მულიშიშ არძაშე უმოსო შინელი რომანი რე "რალაფი", ნამუქჷთ 1982 წანას გიშართჷ დო ავტორს დიდი პოპულარობა მოუღჷ. ჸათე რომანიშ სიუჟეტის რე გერსხილი კინო-ფილმი. ფილმიქ მიპალუ ოსკარიშ დო ორქოშ გლობუსიშ ჯილდოეფი.
მულიშიშ, 1992 წანაშ რომანი "სამოთხეშ ძირაფა" მერჩქინელი რე ნიდერლანდური ლიტერატურაშ შედევრო. 2007 წანას, გაზეთი NRC Handelsblad-იშ გჷმოკითხირით ჸათე რომანი დასახელეს ნიდერლანდურ ნინაშა ჭარილ საუჯგუშო წინგო. წინგიშ სიუჟეტის რე გერსხილი ნიდერლანდარი რეჟისორიშ იერუნ კრაბეშ 2001 წანაშ ფილმი. ფილმის თარი როლს არსულენს ინგლისარი არტისტი სტივენ ფრაი.
მერეთი ჰალკი (ფილმი)
მერეთი ჰალკი (The Incredible Hulk) — 2008 წანაშ ამერიკული ფანტასტიკური ჟანრიშ ფილმი, ნამუთ Marvel comics-იშ სუპერგერგეზის რე გერსხუაფილი. ოკათუნა არტისტეფი: ედვარდ ნორტონი, ლივ ტაილერი, ტიმ როთი, უილიამ ჰარტი დო შხვეფი. ფილმიქ ეკრანეფს 2008 წანაშ 8 კვირკვეს გიშართჷ.
ფილმი რე ტრილოგია Marvel Cinematic Universe-შ რანწკით მაჟირა ფილმი, ნამუსით ნაძირეფ რე რკინაშ კოჩი 1-შ უკულიანი ამბეეფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:2008 წანაშ ფილმეფი კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი კატეგორია:Marvel-იშ კინოოქიანუშ ფილმეფი
ჰარი მულიში
ჰარი მულიში რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. არძაშე უმოსო შანულამი ჯილდოეფი ნამუეფით მულიშიქ მიპალუ რდჷ: ნონინოშ საირქიანო პრემია დო ნიდერლანდური ლიტერატურაშ პრემია. მულიში რდჷ ნიდერლანდეფიშ ნჯილოშ ორდენიშ კომანდორი (ნიდერლანდეფი), ხელუანობეფიშ დო ლიტერატურაშ ორდენიშ რაინდი (საფრანგეთი) დო გერმანიაშ ფედერაციული რესპუბლიკაშ ღრისებაშ ორდენიშ ოფიცერი. მულიშიშ ჯოხონობაშ რე ართი ჭიჭე პლანეტა.
ჰარი მულიშიქ ღურუ 2010 წანაშ 30 გჷმათუთას, 83 წანერქ. ნთხორილი რე ამსტერდამიშ ზორგვილედიშ სასაფლას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნიდერლანდარეფი კატეგორია:ნიდერლანდარი ნოველისტეფი კატეგორია:ნიდერლანდარი ჭარუეფი კატეგორია:ნიდერლანდარი დრამატურგეფი კატეგორია:ნიდერლანდარი პოეტეფი
ფერნან ბროდელი
1939-1940 წანეფს ბროდელი მონაწილენდჷ მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმას, სოდეთ მალას გერმანალეფქ ოჭოფეს დო გეგნიონეს მაინციშა დო ჯიხას ქუდახუნეს. ჸათე პერიოდის ისტორიული წყუეფიშ დო დოკუმენტეფიშ უმუშო ბროდელი ჭარუნდჷ მუში ართ-ართი უდიდაშ დო მონუმენტურ ნახანდის სქირონაშქა ზუღაშპიჯეთი დო სქირონაშქა ზუღაშპიჯეთიშ მოსოფელი ფილიპი II-შ ეპოქას, ნამუთ რდჷ დისერტაციაშ თემა 1947 წანას დო ნამუქჷთ წინგო 1949 წანას გიშართჷ.
ფერნან ბროდელი ლუსიენ ფევრი დო მარკ ბლოკიწკჷმა ართო რდჷ ანალეფიშ სკოლაშ ართ-ართი გოლინიანი წჷმმარინაფალი.
1270
კატეგორია:
1271
კატეგორია:
1272
კატეგორია:
მულტატული
ედუარდ დოუვეს დეკერი (ნიდ. Eduard Douwes Dekker, უმოსო შინელი რე ფსევდონიმით მულტატული, ლათ. multa tulī, "ბრელი გაჭირება ბძირი"; დ. 2 მელახი, 1820, ამსტერდამი, ნიდერლანდეფი — ღ. 19 ფურთუთა, 1887, რაინიშ ინგელჰაიმი, გერმანიაშ იმპერია) — ნიდერლანდარი ჭარუ დო ნოველისტი, შინელი რე რომანით "მაქს ჰაველარი", ნამუქჷთ 1860 წანას გიშართჷ დო ავტორს დიდი პოპულარობა მოუღჷ. მულტატული მერჩქინელი რე ნიდერლანდეფიშ ართ-ართ უდიდაშ ნოველისტო.
მულტატული მუშენდჷ ჰოლანდიაშ ოსტინდოეთის (ასეიან ინდონეზია), სოდეთ უკინებუდჷ შხვადოშხვა პოსტეფი კოლონიალურ თარობას. ჸათე პერიოდიშ ცხოვრებაშ ეპიზოდეფს რე გერსხილი რომანი მაქს ჰაველარი. რომანი მუში ხასიათით ანტიკოლონიალისტური ნაწარმები რე.
მულტატულიშ ლიტერატურულ ტალანტის აფასენდეს დო აღიარენდეს ზიგმუნდ ფროიდი, კარლ მარქსი, ანატოლ ფრანსი, ჰერმან ჰესე, ვილემ ელსხოტი, თომას მანი, ჰაინრიხ მანი, იოჰანა ვან გოგ-ბონგერი დო შხვეფი.
მულტატულიშ ჯოხონობაშ რე პრესტიჟული ნიდერლანდური ლიტერატურული პრემია მულტატულიშ პრემია.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნიდერლანდარეფი კატეგორია:ნიდერლანდარი ჭარუეფი კატეგორია:ნიდერლანდარი ნოველისტეფი
1273
კატეგორია:
არნოლდ ტოინბი
არნოლდ ჯოზეფ ტოინბი (ინგლ. Arnold Joseph Toynbee; დ. 14 პირელი, 1889, ლონდონი, ინგლისი — ღ. 22 გჷმათუთა, 1975, იორკი, ინგლისი) — ინგლისარი ისტორიკოსი, ლონდონიშ ეკონომიკაშ სკოლაშ დო ლონდონიშ ომაფე კოლეჯიშ პროფესორი დო ჩეთემ ჰაუსიშ ომენცარე ხემანჯღვერი.
ტოინბი მერჩქინელი რდჷ საირქიანო ურთიართობეფიშ ართ-ართ უდიდაშ სპეციალისტო. ტოინბი ავტორი რე მონუმენტური ნახანდიშ "საირქიანო ურთიართობეფიშ რკვიებეფი", ნამუთ იკათუანს 34 ტომს. ჸათე ნახანდი რე "ბიბლია" საირქიანო ურთიართობეფიშ დარგის ბრიტანეთიშ ბრელი უნივერსიტეტის.
ტოინბი გურაფულენდჷ ვინჩესტერიშ კოლეჯის დო უკულ ოქსფორდიშ ბალიოლ-კოლეჯის. გურაფაშ თებაშ უკული მუშენდჷ ლონდონიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ ბიზანტიაშ დო საბერძნეთიშ ისტორიას ოგურუანდჷ. უკულ ომუშებუშა ომაფე კოლეჯიშა გინილჷ. საბერძნეთ-თურქეთიშ ლჷმაშ ბორჯის, 1921-1922 წანეფს ტოინბი რდჷ ბრიტანული გაზეთი The Guardian-იშ ოურდუმე კორესპონდენტი. 1925 წანაშე მუშენდჷ ლონდონიშ ეკონომიკაშ სკოლაშ საირქიანო ისტორიაშ პროფესორო დო ართი პერიოდის რდჷ ჩეთემ ჰაუსიშ ომენცარე ხემანჯღვერი.