cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
შვედეთიშ ლენეფი
შვედეთიშ ლენეფი, თაშნეშე ლენი (län; თანგილს: ფეოდალური აბან-ოღვენი) — შვედეთიშ მაართა დონეშ ადმინისტრაციულ დო პოლიტიკურ დჷნართუ. შვედეთი დორთილი რე 21 ლენო. ლენეფქ დირსხუ 1634 წანას, აქსელ ოქსენშერნაშ ინიციატივათ, ნამუქჷთ თინეფქ დოთირეს შვედეთიშ ისტორიულ პროვინციეფო (landskap) დორთუალაშ სისტემა.
ირ ლენს დორხველური მართუალა (länsstyrelse) უღუ, ნამუსჷთ შვედეთიშ თარობა მუშ დო პარლამენტ - რიქსდაგიშ წჷმმარინაფალო პოსტის დჷთმარინუანს. ლენიშ მართუაშ ეშაჩინებუს აბანურ მართუალაშ კოორდინაცია წჷმარინუანს თარობაშ დო რიქსდაგწკჷმა მეხუჯაფათ, თეწკჷმა ართო, გოთოლისწორაფილი რე აბანური მუშობურობეფი დო მოთხირობეფი.
ფუნქცია
ირ ლენს დუდმართუალაშ ორგანო უღუ, ნამუსჷთ ლენიშ მახორობა გიშმაგორუნს დო ლანდსტინგი (landsting) ჯოხო. ლანდსტინგიშ თარი ეშაჩინებუ ლენიშ მახორობაშო სამედიცინო დო სოციალური მოხვარა რე.
რუკა
რეგიონეფიშ ოფიციალური კოდეფით.
ირ ლენი ირთუ მუნიციპალიტეტეფო (kommuner). 2004 წანაშო თინეფიშ მუდანობა აკმადგინანდჷ 290-ს, მუშ ოშქაშეთ აკმადგინანს 13.8 მუნიციპალიტეტის ართ ლენს (ქოძირით შვედეთიშ მუნიციპალიტეტეფი)
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შვედეთიშ ადმინისტრაციული დორთუალა
მალტაშ პრემიერ-მინისტრი
მალტაშ პრემიერ-მინისტრი (Prime Minister of Malta, Prim Ministru ta' Malta) —მალტაშ თარობაშ დო ემაჸონაფალი ხეშულობაშ მადუდე. პრემიერ-მინისტრის დჷთმარინუანს ქიანაშ პრეზიდენტი ქიანაშ წჷმმარინაფალეფიშ პალატას პოლიტიკური ნძალეფიშ ნწკარუაშ მეჯიანთ, თაურეშე გიშმურს, ნამჷ-და ჩქვანელობურო უმენტაშობაშ პარტიაშ ლიდერი რე დო პალატას ხონარეფიშ უმენტაშობა ოკო მიღას პოსტიშა გიორჷნალო.
შაია ლაბუფი
შაია საიდ ლაბუფი (Shia Saide LaBeouf; დ. 11 მანგი, 1986, კალიფორნია) — ამერიკალი არტისტი. ჩინებული რე მაიკლ ბეი-შ ფილმის ტრანსფორმერეფს სემ ვაითვიკიშ როლით.
ჯუნაგადჰი
ჯუნაგადჰი (Junagadh, જુનાગઢ) — ნოღა ინდოეთის, გუჯარათიშ შტატის, ჯუნაგადჰიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
შაია ლაბუფი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1986 კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
ჯუნაგადჰი
კატეგორია:გუჯარათიშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი
ნუესესი
ნუესესი (ესპ. Río Nueces, ინგ. Nueces River) რე წყარმალუ ააშს, ტეხასიშ შტატის. წყარმალუ ნუესესი იჭყაფჷ ედვარდსიშ პლატოს, რიელიშ ოლქის დო ინაკათუ კორპუს-კრისტიშ ჸუჯის (მექსიკაშ ჸუჯი), ნოღა კორპუს-კრისტიშ ტერიტორიას. ნუესესიშ სიგჷნძა რე 507 კმ. ღანჩოშ ფართობი 41,439 კვ.კმ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:ტეხასიშ წყარმალუეფი
გრაციანო პელე
გრაციანო პელე (Graziano Pellè; დ. 15 კვირკვე, 1985, სან-ჩეზარიო-დი-ლეჩე, იტალია) — იტალიარი მობურთე, გემანთხაფალი. ინგლისური კლუბ „საუთჰემპრონიშ“ დო იტალიაშ ერუანული ნაკორობაშ მოლაჸაფე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1985 კატეგორია:იტალიარი მობურთეეეფი კატეგორია:საუთჰემპტონიშ მობურთეეფი
ვაჭრუა
მინი|ვაჭრუა [[გერმანიას, XVI ოშწანურა]] ვაჭრუა, იგივე კომერცია — ადამიერიშ საქვარუაშ სფერო, ნამუთ ირსულებუაფუ მუდგაინ ღირებაშ ჸიდირ-გიმოჩამათ. თე ღირება შილებე ორდას მეკონ-მოკონი, ნინალა, ინფორმაცია, ფარა ვარ-და შხვა მუდგაინ. ვაჭრუას შილებე ოკათუდან ადამიერეფი, ადამიერეფიშ ბუნეფი, ფირმეფი, სახენწჷფოეფი. სახენწჷფო ვაჭრუა ჟირი ფორმაშ რე: დინოხოლენი (თინეფს შქას საცალო დო ეფას) დო გალენური. ვაჭრუა კაპიტალიზმიშ გოვითარაფაშ უშანულამაში მექანიზმი რე, თინა გერსხჷ ხანდაშ ოჯარალე დორთუალას დო კერზო დორხველუას.
ვაჭრული ტერმინეფი
მინი|[[სან-ხუან-დე-დიოშ ბაზარი, გვადალახარა]]
ლიტერატურა
კატეგორია:ბიზნესი კატეგორია:ვაჭრუა
Mathematics Genealogy Project
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მათემატიკური პროექტეფი კატეგორია:მათემატიკური მუნაჩემეფიშ ბაზეფი
სიდიდა
სიდიდა რე ართ-ართი ჯინჯიერი მათემატიკური ცნება, მუდგაშ შანულობა მათემატიკაშ გოვითარაფაწკჷმა ართო წისაფულენდჷ განზოგადებას.
დიო ხოლო ევკლიდეშ „დოჭყაფუეფს“ რდჷ არგამას დორსხილ მუშებეფი თი სიდიდარეფიშ, ნამუეფსუთ თეჟამს შხვა განზოგადებაშე გინორთათ, დადებით სკალარულ სიდიდარეფს უძახუნა. სიდიდაშ თე პირველდაჭყაფუ ცნება რე უოშქარე განზოგადება უმოსი კონკრეტული ცნებეფიშ: სიგირძაშ, ფართობიშ, გოჸეშ დო ა.უ.
უმოსი ზოგადი გაგებათ, სიდიდას უძახუნა თაშნეშე ვექტორს, ტენზორს დო შხვა ვასკალარულ სიდიდარეფს. ათეშნერი სიდიდარეფი შილებე აკობკოროფათ, მარა თინეფშო არზის ოდინუანს უნჩაფალაშ (უტოლობა) მეწურაფა.
კატეგორია:მათემატიკა
Carlsberg
Carlsberg (მარგ. გჷმირაგადუ კარლსბერგი) — მოსოფელიშ ართ-ართი შხუ დანიური ლუდოხაშუე კომპანია. შტაბ-ორენი იდვალუაფუ კოპენჰაგენს, ვალბიუშ რაიონს.
ისტორია
კომპანიაქ დირსხუ 1847 წანას, დანიარი მაწარმეშ დო ჩეჟმოქიმინჯეშ იაკობ ქრისტიან იაკობსენიშით (რჩქინელი მუჭოთ JC Jacobsen; თიშ ხელუანობეფიშ კოლექცია ასე გჷმობჟინაფილი რე Ny Carlsberg Glyptotek-იშ მუზეუმს, კოპენჰაგენიშ ცენტრის). ლუდიშ მეჭირინაფა ექსპორტით (შოტლანდიაშა) დიჭყჷ 1868 წანას, ლუდიშ მაართა ურცხოულ ქარხანაქ აკიგჷ 1968 წანას მალავის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ლუდი
დანია-ნორვეგიაშ უნია
დანია-ნორვეგიაშ უნია, თაშნეშე დანია-ნორვეგიაშ სახენწჷფო, დანია-ნორვეგიაშ ომაფე, დანია-ნორვეგია (Danmark-Norge), — დანიაშ დო ნორვეგიაშ პიჯური უნია, ნამუთ 1536 წანაშე 1814 წანაშახ არსებენდჷ; სახენწჷფოშა თაშნეშე მიშმეშჷ ფარერიშ კოკეფი, ისლანდია დო გრენლანდია. დანია-ნორვეგიაშ უნიაქ დოთირუ კალმარიშ უნია, ნამუთ აკმაართიანენდჷ სუმხოლო სკანდინავიურ ომაფეს, თიშ უკული მუთ შვედეთიშ მაფათ გჷნირთჷ გუსტავ I ვაზაქ.
კატეგორია:ისტორიული სახენწჷფოეფი კატეგორია:სკანდინავიაშ ისტორიული სახენწჷფოეფი კატეგორია:დანიაშ ისტორია კატეგორია:ნორვეგიაშ ისტორია  კატეგორია:ნორვეგიაშ სამართალი
მაიკლ ბეი
მაიკლ ბენჯამინ ბეი (Michael Benjamin Bay დ.17 ფურთუთა, 1965) — ამერიკალი რეჟისორი, არტისტი დო პროდუსერი. თიში გინოღალირი ფილმეფი რე: არმაგედონი (1998), პერლ ჰარბორი (2001), ტრანსფორმერეფიშ ფილმეფიშ სერია (2007-ასეშა) ზისხირით დო უფით (2013) დო შხვა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1965 კატეგორია:ამერიკალი რეჟისორეფი კატეგორია:ამერიკალი პროდიუსერეფი კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
იაროსლავლი
იაროსლავლი (Ярославль) — ნოღა რუსეთიშ ოორუეშე. 2020 წანაშ მუნაჩემეფით, ნოღაშ მახორობა აკმადგინანს 608 353 ადამიერს დო რუსეთიშ ნოღეფს შქას მახორობაშ მეჯინათ 25-ა აბანი უკებჷ, ოშქაშე მეჭედალა კმ²-შა აკმადგინანს 2956,04 ადამიერს. ნოღაშ ფართობი — 205.37 კმ². იაროსლავლშე 249 კილომეტრის იდვალუაფჷ ქიანაშ ნანანოღა მოსკოვი. ნოღაშ გოხოლუას იდვალუაფჷ ტოლგაშ ჩინებული მონასტერი, ნამუთ 1313 წანაშ აკნაგეფუ რე. იაროსლავლი ამშვი რეგიონო ირთჷ. ნოღა აკოგაფილი რე წყარმალუ ვოლგაშ წყარპიჯის. ნოღას არძაშე ჩხე თუთეფი რე კვირკვე დო მარაშინათუთა, არძაშე რგილი — ღურთუთა დო ფურთუთა. ატმოსფერული ნოლექეფიშ მუდანობა წანმოწანას 591 მმ. ნოღა იაროსლავლიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე.
ნოღაქ 1010 წანას დირსხჷ. ნოღაშ დორსხუაფაშ კინოხ აწოჸუნდჷ თეტერიტორიეფშა ვიკინგეფიშ მიშაკათინეფი, 1462 წანაშე იაროსლავლი მიშურს მოსკოვიშ დიდი სათაროშ აკოდგინალუაშა.
სქოლიო
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი რუსეთის კატეგორია:იაროსლავლიშ ოლქიშ ნოღეფი კატეგორია:რუსეთიშ ნოღეფი
2135
დღახუეფი
კატეგორია:
ტომას გრემი
ბიოგრაფია
ტომას გრემიქ დებადჷ 1805 წანაშ 21 ქირსეთუთას, შოტლანდიაშ ნოღა გლაზგოს. გრემი გურაფულენდჷ გლაზგოშ უნივერსიტეტის, სოდეთ დეინტერესჷ ქიმიათ. გლაზგოშ უნივერსიტეტიშ უკულ ტომას გრემიქ გურაფა გაგინძორჷ ედინბურგიშ უნივერსიტეტის. გურაფაშ თებაშ უკულ გრემი მუშენდჷ გლაზგოშ უნივერსიტეტის. 1830 წანას გრემიქ მუშობა ქიდიჭყჷ ანდერსონიშ მედიცინაშ სკოლას. მალას გრემიქ ოცხოვრებშა დო ომუშებუშა ლონდონშა გეგნორთჷ. ჸათაქ გრემი მუშენდჷ ლონდონიშ უნივერსიტეტის. 1841 წანას ლონდონს რინაშ ბორჯის, გრემიქ დარსხუ ლონდონიშ ქიმიაშ ჯარალუა დო 1841-1843 წანეფს რდჷ თიში მაართა პრეზიდენტი. 1828 წანაშე გრემი რდჷ ედინბურგიშ ომაფე ჯარალუაშ საპატიო მაკათური. ტომას გრემი რდჷ ლონდონიშ ომაფე ჯარალუაშ დო შვედეთიშ მენცარობეფიშ ომაფე აკადემიაშ მაკათური. 1837 დო 1863 წანეფს ლონდონიშ ომაფე ჯარალუაქ გრემის გინოჩჷ ომაფე მენდალი. 1862 წანას გრემიქ მიპალუ კოპლიშ მენდალი. გრემიქ ღურუ 1869 წანაშ 16 ეკენიას, ლონდონს. ნთხორილი რე გლაზგოშ ოხვამეშ სასაფლას.
მენცარული რკვიებეფი
ტომას გრემი გურაფულენდჷ აირეფს დო აკიმუშუ აირეფიშ გეშა ჟირი ფორმულაცია ("გრემიშ კანონეფი"). ართი ორხველუდჷ აირეფიშ დიფუზიას დო მაჟია ეფუზიას. გრემიქ მიშეღჷ დიდი თია დიალიზიშ გოვითარაფაშა. გრემიქ კოლოიდეფიშ რკვიებაშ ბორჯის, აკეთჷ კოლოიდეფიშ დო კრისტალოიდეფიშ გორთუალა დიალიზერიშ ტექნოლოგიაშ გიმორინაფათ. ჸათე ტექნოლოგია რდჷ ასეიან მედიცინას გიმორინაფილი ჭაჭაშ დიალიზიშ აპარატეფიშ ადრეიან ვერსია. ტომას გრემიშ კოლოიდეფიშ გეშათ რკვიებეფს, გიარსხუ კოლოიდეფიშ ქიმიაშ გოვითარაფაქ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შოტლანდიარეფი კატეგორია:შოტლანდიარი ქიმიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1805 კატეგორია:ნაღურა 1869
ავღანეთიშ ლჷმა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:XX ოშწანურაშ ლჷმეფი კატეგორია:რგილი ლჷმა
ნეჩესი
ნეჩესი (ინგლ. Neches River) რე წყარმალუ ააშს, ტეხასიშ შტატის. წყარმალუ ნეჩესი იჭყაფჷ ვან-ზანდიშ ოლქის დო ინაკათუ საბინიშ ტობას. ნეჩესიშ სიგჷნძა რე 669 კმ. ღანჩოშ ფართობი 25,930 კვ.კმ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:ტეხასიშ წყარმალუეფი
ოჰეერე ჯგვენობაშ მაჭყვიდალი
thumb|right|[[F-15 Eagle]]
ოჰეერე ჯგვენობაშ მაჭყვიდალი — მაჭყვიდალი ფურენჯი, ნამუთ რე ნტერიშ ოჰეერე ელ-მოლს მიშულაშო დო ოკონტროლებერო. ოჰეერე რჯგვენობაშ მაჭყვიდალი, მუჭოთ წესინ, უმოსო ძვირი რე დო ნარკებო გჷმიჩამუ, ვინდარო მიარეფუნქციური მაჭყვიდალი. ათე კლასის შილებე პაპაჯვარუათ ოსადიეთ ამერიკული F-15 Eagle, სხუნური მიგ-29 დო მიარე შხვა.
ხედა
ხედა (Kheda, ખેડા) — ნოღა დო მუნიციპალიტეტი ინდოეთის, გუჯარათიშ შტატის, ხედაშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
კატეგორია:გუჯარათიშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი
ტაიუანი
ტაიუანი (太原) — პროვინციული შანულობაშ ნოღა ჩინეთის, შანსიშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი, ნამუთ წყარმალუ ფენჰე წყარპიჯის იდვალუაფჷ (ხუანხეშ ღანჩო). წყარმალუშ ბჟადალი დო ბჟაეიოლი წყარპიჯი ხუთი ხინჯით რე ართიანშა მეთმურსხუაფილი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩინეთიშ ნოღეფი
ქიანა
ქიანა პოლიტიკურ გეოგრაფიას დო საირქიანო პოლიტიკას გეოგრაფიული ტერიტორია რე. ტერმინს ირინუანა, მუჭოთ ერიშ (ართგვარული კულტურული გოართამაფა), თეშ სახენწჷფოშ (პოლიტიკური ართურიშ) შანულობათ.
რე მუსხირენი ვა-სუვერენული ტერიტორია, ნამუეფით გეოგრაფიულო ქიანათ შილებე მიშინუაფუდასინ, მორო თინეფს სახენწჷფოშ სტატუსი ვა უღუნა. ნამთინე ქიანას ზუღაშმელენი დამოკიდებული ტერიტორიეფი გარჩქუ, ნამუეფსუთ დორხველი მენოღალობა დო გვერდო-სუვერენული პოლიტიკური სტრუქტურეფი გარჩქჷ. ათეშნერი ქიანეფი ხშირას ზოხო სახენწჷფოეფო მიშინუაფჷ.
კატეგორია:პოლიტიკური გეოგრაფია *
რეგიონი
რეგიონი (ლათ. regio - ქიანა, ოლქი), დიდი ტერიტორიული ართური (მაგ., ორთაშობური, ეკონომიკური, პოლიტიკური დო შხვა). რეგიონული - თე თუ თი გარკვეულ ტერიტორიაშ (რაიონიშ, ოლქიშ, ქიანაშ, ქიანეფიშ ბუნაშ) თია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ართურეფი
რიჩარდ ჰემინგი
რიჩარდ უესლი ჰემინგი (ინგლ. Richard Wesley Hamming; დ. 11 ფურთუთა, 1915, ჩიკაგო, ილინოისი, ააშ — ღ. 7 ღურთუთა, 1998, მონტერეი, კალიფორნია, ააშ) — ამერიკალი მათემატიკოსი, მიშეღჷ დიდი მენცარული კონტრიბუცია კომპიუტერული ინჟინერიაშ დო ტელეკომუნიკაციეფიშ გოვითარაფაშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი მათემატიკოსეფი კატეგორია:ტიურინგიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1915 კატეგორია:ნაღურა 1998
სარმატეფი
მინი|სარმატეფიშ საეგებიო რეგიონი, იოსე ქირსეშახ I ოშწანურას სარმატეფი (ჯვ. ბერძ. Σαρμάται, ლათ. Sarmatae) — ირანულნინამი გეგია-მეჩხოლარე ტომეფიშ (ჯვ. წ. IV — ახ. წ. IV ოო.) ოართე ჯოხოდვალა. სარმატეფი ოხორანდეს სტეპეფს ობჟათე ურალიშ დო ბჟადალი ყაზახეთიშე დუნაიშახ. ანტიკური ხანიშ ავტორეფი გიშმართჷნდეს სარმატეფიშ შხვადოშხვა ბუნეფს, მუნეფიშ ჯოხოდვალეფით — ალანეფი, აორსეფი, იაზიგეფი,  როქსოლანეფი, სირაკეფი, ნამუეფით შხვადოშხვა ბორჯის ლიდერენდეს გეგია ოქიანუს.
ლიტერატურა
კატეგორია:მოსოფელიშ კათეფი
ტონგაშ ნოღეფიშ ერკებული
thumb|right|200px|ტონგაშ ნოღეფი ტონგაშ ნოღეფი (Cities in Tonga) — ტონგაშ არძაშე უმოსო დოხორელი პუნქტეფიშ ერკებული. ინტერნეტ-სიატი World Gazeteer-იშ მუნაჩემეფით, ტონგას 9 ნოღა რე 600-შე უმოსი ადამიერით.
ტონგაშ საართო რუკა
რუკაშ ლეგენდა:
რესურსეფი ინტერნეტის
ტონგა
Windows 11
Windows 11 — პროპრიეტარული ოპერაციული სისტემა პერსონალურ კომპიუტერეფშო, ნამუთ შიმუშჷ კომპანია Microsoft-იქ Windows NT-შ ფანიაშ ფარგანეფს, ნამუქჷთ გჷნირთჷ Windows 10-იშ მონძეთ. Windows-იქ ოპერაციული სისტემა Windows 11 წჷმარინჷ 2021 წანაშ 24 მანგის. ოფიციალურო გიშართჷ 2021 წანაშ 5 გჷმათუთას.
სისტემური მოთხირეფი
Windows 11-შ სისტემური მოთხირეფი :
იუმორი
250პქ|მინი იუმორი: (ინგლ. humour – ხასიათი, ზნე < ლათ. humor – ქვანთი; ჯვეში მონჯღვარუათ - ადამიერიშ ორგანიზმის ოთხი ორინალი ქვანთიშ მერინათ იხურგუდჷ ოთხნერი ხასიათი ვარ-და ტემპერამენტი) – კომიკურიშ ართ-ართი სახე. იუმორი ძიცაშ მეშქაშაფათ ოცადჷ ობიექტიშ რსულჸოფას, წიმინდუას კილშე დო რსულქიმინელი სახეთ თიში გატკიცებას. თიში აქტიური ფორმა რე გაღიერაფა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ტერმინეფი
მალკოლმ მაკდაუელი
მალკოლმ მაკდაუელი (Malcolm McDowell; 13 მანგი, 1943, ჰორსვორთი, გოართიანაფილი ომაფე) — ბრიტანალი არტისტი. მაკდაუელქ არსულჷ მიკ ტრევისიშ როლი ლინდსი ანდერსონიშ ტრილოგიას 1968-1982 წანეფს.
საბინი (წყარმალუ)
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:ტეხასიშ წყარმალუეფი კატეგორია:ლუიზიანაშ წყარმალუეფი
მოჯაჰიდი
კატეგორია:არაბული ზიტყვეფი დო ფრაზეფი კატეგორია:ისლამი
ჰიმატნაგარი
ჰიმატნაგარი (Himatnagar, હિંમતનગર) — ნოღა დო მუნიციპალიტეტი ინდოეთის, გუჯარათიშ შტატის, საბარკანტჰაშ ოლქიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
კატეგორია:გუჯარათიშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი
ფართობი
ფართობი რე :
ფართობიშ ოზჷმალი ართურეფიე: კვადრატული მეტრა (SI-სისტემას), კვადრატული კილომეტრი, ჰექტარი დო შხვა.
ქიანეფიშ ფართობეფი
კატეგორია:გეომეტრია კატეგორია:გეოგრაფია
ესპანეთიშ სქირონაშქა ზუღაშ წყარპიჯიშ კჷრდეშ ნახანტეფი
thumb|ართ-ართი მეგორაფილ ნახანტეფს შქას. (ოეგებიეთ ქომოლკოჩიშ გჷმოსახილობა) ესპანეთიშ სქირონაშქა ზუღაშ წყარპიჯიშ კჷრდეშ ნახანტეფი ესპანეთიშ არქეოლოგიურო გჷშაგორილი აბანეფიშ ართობურობა, ნამუეფით მიშაღალირეფი რენა ესპანეთიშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა
კჷრდეშ ნახანტეფშა მეგორაფილი რე ესპანეთიშ მიარე აბანს, მარა მოსოფელიშ მონძალაშ ერკებულს თინეფი ჟირ ნორთო ირთუნა - პირველი - ოორუე ესპანეთის დვალირი ნახანტეფი დო ალტამირაშ ფოქვი; მაჟირა - იბერიაშ ჩქონიშ კჷრდეშ ნახანტეფი, ნამუეფით ობჟათეშე იდვალუაფუნა. ამდღარშო ჟირხოლო ერკებულს მეხოლაფირო შქვითოში პირველჸოფილი ნახანტეფიშ აკმაკათაფალი აბანი რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:წოხოლენისტორიული ხელუანობა კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ესპანეთის კატეგორია:კჷრდეშ ნახანტეფი
პატრიკ უაიტი
პატრიკ ვიქტორ მარტინდეილ უაიტი (ინგლ. Patrick Victor Martindale White; დ. 28 მესი, 1912, ნაითსბრიჯი, ლონდონი, ინგლისი — ღ. 30 ეკენია, 1990, სიდნეი, ავსტრალია) — ავსტრალიარი ჭარუ, დრამატურგი, პოეტი დო ნოველისტი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ლიტერატურაშ დარგის 1973 წანას. პატრიკ უაიტი რე ავტორი 13 რომანიშ, თხობელუეფიშ 3 კოლექციაშ, 8 დრამაშ, შხვადოშხვა ლერსეფიშ, პოემეფიშ დო ართი ავტობიოგრაფიაშ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ავსტრალიარეფი კატეგორია:ავსტრალიარი ჭარუეფი კატეგორია:ავსტრალიარი ნოველისტეფი კატეგორია:ავსტრალიარი დრამატურგეფი კატეგორია:ავსტრალიარი პოეტეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ავსტრალიარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ლიტერატურაშ დარგის კატეგორია:დუნაბადი 1912 კატეგორია:ნაღურა 1990
გობიშ ტიოზი
მინი|300პქ|გობიშ ტიოზიშ ორენი გობი (Говь; 戈壁(沙漠)) — ტიოზი ცენტრალურ აზიას (მონღოლეთიშ დო ჩინეთიშ ტერიტორიას, იხასიათებჷ გვერდოტიოზიშ დო ტიოზიშ ლანდშაფტით. იდვალუაფჷ, ბჟაეიოლშე ალთაიშ დო ტიან-შანიშ გვალეფშე ბჟადალშე ოორუე ჩინეთიშ ვეშახ, ოორუეშე ტიოზი გიმნურს მონღოლეთიშ სტეპის, ობჟათეშე — გოხურგელი რე ნანშანიშ დო ალტინტაგიშ გვალეფით, თაშნეშე წყარმალუ ხუანხეთ. ზიტყვა „გობი“ მონღოლური წჷმოულობაშ რე დო შანენს „უწყარე აბანს“. ცენტრალურ აზიას თე ზიტყვათ მიშინუანა გვერდოტიოზიშ დო ტიოზიშ ლანდშაფტეფს. გობი მუში ფართობით აზიაშ უდიდაში ტიოზი რე.
ბეტფაყ-დალა
მინი|305პქ|ყაზახეთიშ პროვინციეფიშ რუკა ბეთფაყ-დალა — ტიოზური რეგიონი ყაზახეთის, ყარაგანდიშ, ყიზილორდიშ დო ჯამბულიშ პროვინციეფიშ ტერიტორიას. ტიოზიშ ფართობი 75,000 კმ² რე. იდვალუაფუ ზუღაშ დონეშე 300–350 მეტრის. ობჯათე-ბჟაეიოლშე სიმაღალა იძინანს დო ზუღაშ დინეშე 974 მეტრის აკმადგინანს. ტიოზიშ კვირკვეშ ტემპერატურა 24°-26°C რე. ანდა წყარმერჩხე, უმენტაშო ჯიმუამი ტობა, ხვეიანო რე დიხაშგიმენი წყარეფით.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ყაზახეთიშ ტიოზეფი
ჰარბინი
ჰარბინი (哈尔滨) — ნოღა ჩინეთიშ ოორუე-ბჟაეიოლშე, ჰეილუნძიანიშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ნოღა დო უდიდაში ნოღა. ჰარბინი რე ქიანაშ თე რეგიონიშ მუჭოთ პოლიტიკური დო ეკონომიკური, თაშნეშე კულტურულ დო ომენცარე ცენტრი. ჰარბინი ჸინიშ ნოღათ ჯოხოიდვალუაფჷ დო ჩინებული რე ზოთონჯიშ ტურიზმით დო ირწანური ჸინიშ სკულპტურეფიშ ფესტივალით. მახორობაშ მუდანობათ ჰარბინი ჩინეთიშ მაბრუო ნოღა რე. თის სუბ-პროვინციული ადმინისტრაციული სტატუსი უღუ დო თიშ დოჸუნალაშა მიშმურს 9 მეტროპოლიური რაიონი, 2 ნოღა დო 7 ოგრაფე.
ეთიოპიაშ რეგიონეფი
thumb|right|350px|ეთიოპიაშ რეგიონეფი დო თინეფშა გომანგაფილი ნოღეფიშ დუდმართუალაშ ადმინისტრაციეფი ეთიოპია ადმინისტრაციულო ირთუ 9 რეგიონო (კილილოჩი; ხვალობური– კილილი) დო რეგიონეფწკჷმა ფომანგაფილი 2 ნოღაშ დუდმართუალაშ ადმინისტრაციათ (ასტედადერ აკაბაბივაჩი, ხვალობური– ასტედადერ აკაბიბი). რეგიონეფი ირთუ ზონეფო, თინეფი მუშჸურე - ოლქეფო (ვორედეფი). თე 9 რეგიონი (დო თინეფშა გომანგაფილი 2 ნოღა) რე:
ჰარბინი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩინეთიშ ნოღეფი
ფინეთიშ ისტორიული პროვინციეფი
ფინეთიშ ისტორიული პროვინციეფი (ვარდა ისტორიული ოლქეფი) (historialliset maakunnat, მხოლობათ რიცხუს historiallinen maakunta, historiska landskap) — თი პერიოდიშ მონძალა, მუჟამსჷთ ფინეთი შვედეთიშ ნორთი რდჷნ. პროვინციეფი მუჭოთ ადმინისტრაციული ართულეფი, 1634 წანაშა არსებენდეს, მუჟამსჷთ თინეფქ დითირეს ახალი ადმინისტრაციული ართულეფით — ლენეფო (გუბერნიეფო, ლიანეფო) (თეხანური ფინეთიშ ადმინისტრაციული დორთუალა, მიშაღალირი რე 2010 წანაშ 1 ღურთუთას, ნამუშათ მიშმურს 19 პროვინცია, ვარდა ოლქი (maakunta, landskap), ნამუქჷთ ვაშგოჩირთან ოკო ისტორიულ პროვინციეფშა). მუჭოთ შვედეთის (ქძ. შვედეთიშ პროვინციეფი), თეშ ფინეთის ხოლო, ისტორიული პროვინციეფი დჷთმოსქიდჷნა ხვალე მუჭოთ ტრადიციული ტერიტორიული ართულეფი, დო მუთუნნერი ადმინისტრაციული ფუნქციეფი ვაუღჷნა.
ისტორიულ პროვინციეფიშ ერკებული
(ჯოხოდვალა რგვალ ბირცხეფს — მაართაშე ფინურო, უკული შვედურო).
სარკაზმი
სარკაზმი — ინდივიდიშ ვარდა რინაშ გლახა მუხურეფიშ, მოცილე ჯარალური ჸოფიერებაშ ღვინძგალი გეძიცა, ზაფანამი ირონია. თის ჟღამიშ გმმახანტალ ირონიასჷთ უძახჷნა. სარკაზმი უდუნდებუო გჷმაბჟინუანს გურქუობას, უსკვამურობას, უბადობას, ინოღამურს. კომიკური ნახანდიცალო, ათაქით კრიტიკა ძიცაშ საშუალებათ გიმიხანტუ. სარკაზმი გოსიმაფილი რე მუჭოთ ხანტურულ ლიტერატურას, თეში ოორატორე ხელუანებასჷთ.
დავით ონოფრიშვილი
დავით ონოფრიშვილი — ქორთუ პოლიტიკოსი. საქორთუოშ საქორთუოშ მა-8 მოჭანაფაშ პარლამენტიშ ართ-ართი დეპუტატი (2012-2016).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
ირინე იმერლიშვილი
ირინე იმერლიშვილი — ქორთუ პოლიტიკოსი. საქორთუოშ საქორთუოშ მა-8 მოჭანაფაშ პარლამენტიშ ართ-ართი დეპუტატი (2012-2013).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
ბანკნოტი
მინი|შხვადოშხვა ბანკნოტეფი ბანკნოტი, კინე ბანკიშ ბილეთი — ფარაშ ოკრედიტე შანი, ნამუშჷთ გიშმაშქვანს ოემისიე ბანკი დო ნამუთ თირანს ლითონიშ ფარაშ მიმოულას. ბანკიშ ბილეთიქ გიჭყჷ ფარაშ, მუჭოთ გინოგაფაშ მეშქაშალაშ გოვითარაფაწკჷმა ართო; წარმაფაშ დო მეკონრთაფაშ ძინაწკჷმა ართო ლითონიშ ფარაშ მანგიორო ნორთობურო გჷმირინუანდეს კომერციულ თამასუქის, ნამუთ ჭიეჭიეთ დოთირჷ ბანკიშ ბილეთიქ. ბანკიშ ბილეთის გიშმაშქვანდჷ დახე არძა ბანკი; ბანკიშ ბილეთიშ რეგულირაფილი ემისია სახენწჷფოშით ინგლისიშ ბანკიშ დორსხუაფათ, 1694 წანას, დიჭყჷ. 1833 წანას, ბანკიშ ბილეთიქ ინგლისიშ ერუანულ ფარათ გჷნირთჷ დო გინოგაფაშ მეშქაშალაშ კანონიერი ნება მიპალჷ. საფრანგეთის ბანკიშ ბილეთიქ ერუანული ფარაშ შანო გჷნირთჷ 1800-1803 წანეფს; გერმანიას (პრუსიას) – 1846 წანას დო ნიდერლანდელეფს – 1814-1830 წანეფს. ბანკიშ ბილეთი ორქოშა გჷნახურდალი ვალდვალუა რე. ბანკიშ ბილეთიშ ორქოშა გჷნოხურდაფა კერზო პიჯის ვეშულებჷ.
2136
დღახუეფი
კატეგორია:
იელიშ უნივერსიტეტი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:უნივერსიტეტეფი კატეგორია:ამერიკაშ უნივერსიტეტეფი კატეგორია:ამერიკული უნივერსიტეტეფი
ფრენსის ასტონი
ფრენსის უილიამ ასტონი (ინგლ. Francis William Aston; დ. 1 ეკენია, 1877, ჰარბორნი, ინგლისი, გოართოიანაფილი ომაფე — ღ. 20 გერგობათუთა, 1945, კემბრიჯი, ინგლისი, გოართოიანაფილი ომაფე) — ინგლისარი ქიმიკოსი დო ფიზიკოსი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ქიმიაშ დარგის, 1922 წანას. გურაფულენდჷ მასონიშ მენცარობაშ კოლეჯის (ასეიან ბირმინგემიშ უნივერსიტეტი) დო კემბრიჯიშ ტრინიტი-კოლეჯის. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ კემბრიჯიშ უნივერსიტეტის. გურაფულენდჷ ქიმიური ელემენტეფიშ იზოტოპურ აკოდგინალუას დო მას-სპექტომეტრიშ გიმორინაფათ ძირუ დო დიგურუ შხვადოშხვა იზოტოპეფი. 1921 წანაშე რდჷ ლონდონიშ ომაფე საზოგადოებაშ მაკათური. ფრენსის ასტონიშ ჯოხონობაშ რე ართ-ართი კრატერი თუთას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი ქიმიკოსეფი კატეგორია:ინგლისარი ფიზიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ინგლისარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1877 კატეგორია:ნაღურა 1945
გუადალუპე (ესპანეთი)
გუადალუპე (ესპ. Río Guadalupe) რე წყარმალუ ესპანეთის. წყარმალუ იჭყაფჷ ნოღა გუადალუპეშ ხოლოს დო ინაკათუ წყარმალუ გვადიანას. წყარმალუ გუადალუპეშ სიგჷნძა რე 40,56 კმ.
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:ესპანეთიშ წყარმალუეფი
თამაზ ავდალიანი
თამაზ ავდალიანი — ქორთუ პოლიტიკოსი. საქორთუოშ საქორთუოშ მა-8 მოჭანაფაშ პარლამენტიშ ართ-ართი დეპუტატი (2012-2015).
ოლეგი (კიევიშ რუსეთი)
ოლეგი (ჯვ. რუს. Ольгъ, Ѡльгъ; ღ. 912) — ჯვეში რუსეთიშ თარი. მატიანეშ ჩინებათ, რიურიკიშ მოჯგირე. ნოვგოროდიშ თარო გინირთჷ რიურიკიშ ღურაშ უკული (879). 882 წანას გემშაბურსჷ კრივიჩეფიშ დიხეფშა დო გეჭოფჷ თინეფიშ ცენტრი სმოლენსკი. ობჟათეშჸურე მიდართჷ დნეპრშახ, გეჭოფჷ ლიუბეჩი, უკული კიევი, ნამუთ მუში სახენწჷფოშ ახალ ნანანოღათ გინართინჷ. 883–885 წანეფს ქიმკირსხჷ დრევლიანეფიშ, სევერიანეფიშ, რადიმიჩეფიშ დიხეფი, დო 907 წანას — ვიატიჩეფიშ, ხორვატეფიშ, დულებეფიშ, ტივერეფიშ აკანეფი, ნამუშით ქიდიჸუნჷ ბჟაეიოლ სლავეფიშ ტომეფიშ უმენტაშალა. დოჸუნადილ ტომეფს ქეგიოდჷ ხარკი, თინეფი თაშნეშე ვალდვალირი რდეს ჯარი გეგშუჸონაფუდესკო ოლეგიშ მახვარებელო. წჷმოძინელო ობირჯუდჷ ხაზარეფს. 907 წანას ქართას ქენახუნჷ კონტანტინოპოლი დო ბიზანტიაშ იმპერიას კონტრიბუციაშ გინოგაფა დანძალჷ. 911 წანას თიწკჷმა მოხუჯური ოვაჭარე ხეკულუა ქუდოდჷ. გინოჩამაშ მეჯინათ, დოღურჷ გვერიშ ნაჩამინაშე; თე ფაქტიქ გიადჷ ოსხირო ანდა ლეგენდას დო გინოჩამას.
ლიტერატურა
კატეგორია:დუნაბადი IX ოშწანურა კატეგორია:შვედეთის დუნაბადეფი კატეგორია:ნაღურა 912 კატეგორია:გვერიშ ნაჩამინაშე ნაღურეფი კატეგორია:კიევს ნაღურეფი კატეგორია:კიევს ნთხორილეფი კატეგორია:კიევიშ კაბეტი თარეფი კატეგორია:ნოვგოროდიშ თარეფი კატეგორია:ჯვეში რუსეთიშ ცხენენჯმადუდე კატეგორია:ვარიაგეფი
ჰამიშ ტიოზი
ჰამიშ ტიოზი — ტიოზი აზიას, წჷმარინუანს გობიშ ტიოზიშ ნორთის. იდვალუაფჷ ტიან-შანიშ დო ნან-შანიშ გვალეფიშ სისტემეფს შქას. ბჟადალშე მერსხილი რე ლოპიშ ტიოზწკჷმა ართო.
ტიოზი იდვალუაფჷ ზუღაშ დონეშე 1 500 მეტრის. ტიოზიშ შქაგურიშ გინოკვათუა 130 კმ სიგჷნძაშ რე.
ჰამიშ ტიოზიშ თარი მახასიათაფალი რე რეღმამი ვე, ნამუსჷთ მობარჯილი ქუა-ხვეშქი დო მერკე ჩანარალა.
1879 წანას ტიოზი გინორთჷ ნიკოლოზ პრჟევალსკიქ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩინეთიშ ტიოზეფი
ბაქტერიეფი
ბაქტერია (βακτήριον — ნჩხირი) — 0,1–10 მიკრონიშ სიგჷნძაშ, სფეროშობური, ნჩხირიშობური ვარ-და სპირალიშმოგვენი პროკარიოტული ართთოლამი ორგანიზმეფი რე, ასეშო ეჭარილი რე ვითი ვითოშშახ ბაქტერიეფიშ გვარობა დო უზურენა, ნამჷ-და ბაქტერიეფიშ მუდანობა მილიონშე უმოსი რე.
ბაქტერიეფიშ დჷმაგურაფალი მენცარობას ბაქტერიოლოგია ჯოხო, ნამუთ მიკრობიოლოგიაშ ჸას წჷმარინუანს.
ბაქტერიეფი დიხაუჩას ირდიხას რე — დიხას, ბჟე ჩხე წყუეფს, რადიოაქტიურ ნოსქილედეფს, ზუღაშ წყარს დო დიხაუჩაშ ყურყუმს. რჩქვანელობურო, დიხაშ ირი გრამი 40 მილიონშახ ბაქტერიას იკათუანს, ლიგე წყარიშ ირი მილილიტრი — მილიონს. მოსოფელს ორჩანიეთ ხუთი ნონილიონი (5x1030) ბაქტერია რე. ბაქტერიეფი შანულამ როლს ლაჸაფენა დიხაუჩას ნიფთიარობეფიშ თირუას. ატმოსფერული ჰეერიშ აზოტიშ ფიქსაცია, სამანგათ, ედომუშამო ბაქტერიეფშა რე დოჸუნელი. ხერეჭუას ბაქტერიეფს გჷმირინუანა თიჯგურა პროცესეფშო, მუჭოთ რე ოკანალიზაციე წყარეფიშ წიმინდუა, ჸვალიშ დო შხვა ბჟაშ პროდუქტეფიშ წარმება
ტრადიციულო არძა პროკარიოტშა ბაქტერიეფი უჯოხონა, მარა 90–ანი წანეფს გირკვიუ, ნამჷ-და პროკარიოტული ორგანიზმეფი ართოიანი გამნარყშე გოვითარაფილი ჟირი ზოხორინელი ბუნაშე აკმოდირთჷნა. თე ბუნეფშე ართის ქასქიდჷ ჯოხოქ ბაქტერიეფი, მაჟირას — არქეეფი ჯოხო.
თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და ბაქტერიეფი მუნეფიშ აკოდგინალუათ უკაჭულეფი რენა, თინეფს შეულებჷნა ძალამ რთული რსხუეფიშ აკოქიმინუა შხვა ორგანიზმეფწკჷმა. თე სიმბიოზურ გოართოიანაფაქ შილებე გირთას სუმ მენძელ ორგანიზმწკჷმა წორორინაშ სახეთ: პარაზიტიზმი, კომენსალიზმი დო მუტუალიზმი. თიშ გეშა,ნამჷ-და თინეფი მორჩილი ზჷმაშ რენან, კომენსალური ბაქტერიეფი ირდიხას გოფაჩილი რენა დო ირდჷნა ჩხოლარეფს დო ჩანარეფს ზუსტას თეშ, მუჭთ შხვა ჟიპიჯეფს.
მახვამილაფარეფი
ბაქტერიეფიშ გორკვიაფილი გვარობა ჸვილუნა დო უკული ჭკომუნს შხვა მიკროორგანიზმეფს. თე გვარობას მახვამილაფარი ბაქტერი ჯოხო. თინეფშა მიშმურს თიჯგურა ორგანიზმეფი, მუჭოთ რე Myxococcus xanthus (გრამ-უარყოფითი). თე ბაქტერია გჷმოქიმინჷნს გორკვიაფილ ბუნაშ თოლეფს, ნამუეფით ჸვილჷნა დო მინელენა არძონერი ბაქტერიას, ნამუთ თიწკჷმა რაგვაფის გჷნოჭყვიდჷნს. შხვა მახვამილაფარი ბაქტერიეფი ვარ-და ბონას გეთმინათხჷნა ოკიბირალს, თიშ მანგიორო, ნამჷ-და მინელანნ ვარ-და ნქოლან თინეფი, სამანგათ Vampirovibrio chlorellavorus, (გრამ-უარყოფითი) ვარ-და მიშმაბურსანა თოლშა დო ციტოზოლის ირდჷნა, სამანგათ Daptobacter. არსებენს მოარზაფა, ნამჷ-და მახვამილაფარ ბაქტერიეფქ გივითარან საპროფაგეფშე, თიშენ ნამჷ-და, თინეფს მეშქაშალა უღუდეს მუნელებდესკო შხვა ღურელი მიკროორგანიზმეფი.
სქოლიო
კატეგორია:მიკრობიოლოგია კატეგორია:ბაქტერიოლოგია *
გიგლა აგულაშვილი
გიგლა აგულაშვილი — ქორთუ პოლიტიკოსი. საქორთუოშ საქორთუოშ მა-8 მოჭანაფაშ პარლამენტიშ ართ-ართი დეპუტატი (2012-2015).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
სურენდრანაგარი
სურენდრანაგარი (सुरेन्द्रनगर, સુરેન્દ્રનગર) — ნოღა დო მუნიციპალიტეტი ინდოეთის, გუჯარათიშ შტატის, სურენდრანაგარიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. შხუ სავაშარო ცენრტი, ჩინებული რე მუჭოთ „საურაშტრაშ ჭიშკარი“. ნოღაშ მახორობა, ნოღა-ალმაშარე ვადჰვანაშ მახორობაშამო — დოხოლაფირო 400 000 კოჩი. სურანდრანაგარს იწარმებუ საპონი, სარკე, ჯიმუ, ფარმაცეპტული პრეპარატეფი, ქიმიურ ნიბთიარობეფი დო პლასტმასეფი, კერამიკა დო სინთეტიკა. თარ ოფუტეშ მეურნობაშ პროდუქციას წჷმარინუანს ბამბე.
კატეგორია:გუჯარათიშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი
ვლადიმერ აჩბა
ვლადიმერ აჩბა — ქორთუ პოლიტიკოსი. საქორთუოშ საქორთუოშ მა-8 მოჭანაფაშ პარლამენტიშ ართ-ართი დეპუტატი (2015-2016).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
გუდამაყარიშ არაგვი
გუდამაყარიშ არაგვი, უჩა არაგვი — წყარმალუ კავკაციონიშ თარი წყარგჷმართალი ქჷნდჷრიშ ობჟათე კართეს, დუშეთიშ მუნიციპალიტეტის. ოდუდე უღჷ გვალა ჭაუხიშ ბჟადალი კართეს, ზუღაშ დონეშე 2940 მეტრაშ სიმაღალას. დაბა ფასანაურწკჷმა კვარჩხანშე მიშმაკათუ წყარმალუ მთიულეთიშ არაგვის. გუდამაყარიშ არაგვიშ სიგირძა რე 30 კილომეტრი, ღანჩოშ ფართობი 240 კმ2. თარი ნადუ რე ბაკურხევი. ეთმიჯუმუაფუ თირიშ, ჭვემაშ დო დიხაშთუდონი წყარით. წყარალა უჩქჷ აფუნს დო ზარხულს, წყარიშ სიჭიჭარე - ზოთონჯის. ოშქაშე წანიერი ხარჯი 7,96 მ³/წმ. ზოთონჯობით ურჩქინდუ ჸინიშპიჯეფი, ქვინჯიშ ჸინი დო სალარი.
ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთიშ აკანიშ წყარმალუეფი
პატრისია ბატი
პატრისია ირა ბატი (ინგლ. Patricia Era Bath; დ. 4 გერგობათუთა, 1942, ნიუ-იორკი, ააშ — ღ. 30 მესი, 2019, სან-ფრანცისკო, კალიფორნია, ააშ) — ამერიკალი ოფთალმოლოგი დო მენცარი, კატარაქტაშ ლაზერული ოპერაციაშ დუმარსხუაფალი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ოფთალმოლოგეფი კატეგორია:დუნაბადი 1942 კატეგორია:ნაღურა 2019
ალფრედ მოლინა
ალფრედ მოლინა (Alfred Molina; 24 მესი, 1953) — ინგლისარი არტისტი. არტისტალა გინოჭყვიდჷ 9 წანაშ ასაკის ფილმ „სპარტაკიშ“ ძირაფაშ უკული.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1953
ჩანჩუნი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩინეთიშ ნოღეფი
გუადალუპე (ტეხასი)
გუადალუპე (ინგლ. Guadalupe River, ესპ. Río Guadalupe) რე წყარმალუ ააშს, ტეხასიშ შტატის. წყარმალუ გუადალუპე იჭყაფჷ კერიშ ოლქის დო ინაკათუ სან-ანტონიოშ ჸუჯის, (მექსიკაშ ჸუჯი). გუადალუპეშ წყარპიჯის იდვალუაფჷ ნოღეფი: კერვილი, ნიუ-ბრაუნფელსი, სეგინი, გონზალესი, კუერო დო ვიქტორია. გუადალუპეს რე შხვადოშხვა კაშხალეფი. წყარმალუ გუადალუპეშ სიგჷნძა რე 370 კმ. ღანჩოშ ფართობი 17,353 კვ.კმ.
სკვითეფი
მინი|300პქ|სკვითეფიშ დო [[სლავეფიშ ბურჯაფი]] სკვითეფი (Σκύθαι; शक) — ჯვეშირანული ტომეფი, ნამუეფით ოორუე უჩაზუღაპიჯის ოხორანდეს. ჯვ. წ. VII ოშწანურას სკვითეფქ კიმერიaლეფი გეგშარაჸეს დო თინეფიშ ტერიტორია დიკეს. ჰეროდოტეშ ჩინებათ, ოხორანდეს დნეპრიშ დო დონიშ სტეპეფს, ოწიუდეს გეგიობას, მეჩხოლარობას მეჸუნდეს. ჯვ. წ. IV ოშწანურას გჷმიქიმინჷ სკვითეფიშ სახენწჷფოქ.
გუადალუპე (ტეხასი)
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:ტეხასიშ წყარმალუეფი
სკვითეფი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჯვეში კათეფი კატეგორია:რუსეთიშ ისტორია კატეგორია:კავკაციაშ ისტორია
აკიჰიტო
იმპერატორი აკიჰიტო (明仁; დ. 23 ქირსეთუთა, 1933) — იაპონიაშ იმპერატორი 1989 წანაშე 2019 წანაშახ, მონძალაშ ტრადიციული ეკოროცხუათ, იაპონიაშ 125-ა იმპერატორი. აკიჰიტოქ ხვისტაშა ეშართჷ 1989 წანას დო ალმახანაშა მოსოფელს აკა მადუდე მონარქი რდჷ იმპერატორიშ ტიტულით.
სქოლიო
კატეგორია:იაპონიაშ იმპერატორეფი კატეგორია:დუნაბადი 1933
თემურ მაისურაძე
თემურ მაისურაძე — ქორთუ პოლიტიკოსი. საქორთუოშ საქორთუოშ მა-8 მოჭანაფაშ პარლამენტიშ ართ-ართი დეპუტატი (2012-2016).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
ნავსარი
ნავსარი (Navsari, નવસારી) — ნოღა დო მუნიციპალიტეტი ინდოეთის, გუჯარათიშ შტატის, ნავსარიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
კატეგორია:გუჯარათიშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი
სმიტი (კალიფორნია)
სმიტი (ინგლ. Smith River) რე წყარმალუ ააშს, კალიფორნიაშ შტატის. წყარმალუ სმიტი იჭყაფჷ კლამატიშ გვალეფშე, ნორზ-ფორკიშ დო მიდლ-ფორკიშ აკოართაფათ დო ინმაკათუ რჩქალ ოკიანეს. წყარმალუ სმიტიშ სიგჷნძა რე 40,4 კმ. ღანჩოშ ფართობი 1,860 კვ.კმ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:კალიფორნიაშ წყარმალუეფი
2137
დღახუეფი
კატეგორია:
ლჷმაშ რკვიებეფიშ ინსტიტუტი
ინსტიტუტი ირდღას ობჟინუანს რუსეთ-უკრაინაშ ლჷმაშ ანალიზის. ინსტიტუტიშ ანალიზის დო საინფორმაციო მუნაჩემეფს ირინუანა Reuters, Financial Times, BBC, The Guardian, The New York Times, The Independent დო შხვა ავტორიტეტული საირქიანო საინფორმაციო ორგანიზაციეფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ანალიტიკური ცენტრეფი კატეგორია:ამერიკული ანალიტიკური ცენტრეფი
ჟან ლერონ დ’ალამბერი
ჟან ლერონ დ’ალამბერი (ფრანგ. Jean le Rond d'Alembert; დ. 16 გერგობათუთა, 1717, პარიზი, საფრანგეთი — ღ. 29 გჷმათუთა, 1783, პარიზი, საფრანგეთი) — ფრანგი მათემატიკოსი, ფიზიკოსი დო ფილოსოფოსი.
ბიოგრაფია
ჟან ლერონ დ’ალამბერი გურაფულენდჷ ფილოსოფიას დო იურისპრუდენციას პარიზიშ უნივერსიტეტიშ ოთხი ნაციაშ კოლეჯის. 1735 წანას დ’ალამბერიქ მიპალუ ხელუანობეფიშ ბაკალავრიშ ხარისხი. 1751-1757 წანეფს დ’ალამბერი დენი დიდროწკჷმა ართო რდჷ "მენცარობეფიშ, ხელუანობეფიშ დო ხელობეფიშ ენციკლოპედია"-შ ართ-ართი ავტორი. დ’ალამბერიქ აკადგინჷ მატერიალური სისტემეფიშ ჸარაფიშ დიფერენციალური განტოლებეფიშ წესეფი. დ'ალამბერიშ, ლეონარდ ეილერიშ დო დანიელ ბერნულიშ თეორიეფს გიარსხუ მათემატიკური ფიზიკაშ გოვითარაფაქ. დ’ალამბერიშ ჯოხონობაშ რე ალგებრაშ ფუნდამენტური თეორემა დო დ'ალამბერიშ განტოლება. დ'ალამბერი მოღალენდჷ ფილოსოფიას დო მუსიკაშ თეორიას ხოლო. დ'ალამბერი რდჷ ლონდონიშ ომაფე ჯარალუაშ, საფრანგეთიშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ დო ბერლინიშ აკადემიაშ მაკათური. მუშენდჷ საფრანგეთიშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ მელამოსეთ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგეფი კატეგორია:ფრანგი მათემატიკოსეფი კატეგორია:ფრანგი ფიზიკოსეფი კატეგორია:ფრანგი ფილოსოფოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1717 კატეგორია:ნაღურა 1783
როზამუნდ პაიკი
როზამუნდ პაიკი (Rosamund Pike; დ. 27 ღურთუთა, 1979) — ინგლისარი არტისტი. თიში არძაშე ჩინებული როლი რე ფილმის ჯეიმზ ბონდიშ გეშა „დოღური შხვა დღას“ (2002).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1979
South Park
South Park (SP) — პოპულარული ამერიკალი ტელესერიალი კომედიური.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკული ტელესერიალეფი
ჟოზეფ-ლუი ლაგრანჟი
ჟოზეფ-ლუი ლაგრანჟი (ფრანგ. Joseph-Louis Lagrange; დ. 25 ღურთუთა, 1736, ტურინი, სარდინიაშ ომაფე — ღ. 10 პირელი, 1813, პარიზი, საფრანგეთი) — ფრანგი მათემატიკოსი დო ასტრონომი.
ბიოგრაფია დო მენცარული რკვიებეფი
ლაგრანჟი გურაფულენდჷ ტურინიშ უნივერსიტეტის. რდჷ ომაფე ოურდუმე აკადემიაშ პროფესორი. 1766 წანას ლეონარდ ეილერიშ დო ჟან ლერონ დ’ალამბერიშ რეკომენდაციათ, ლაგრანჟი გეირჩის პრუსიაშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ მათემატიკაშ დეპარტამენტიშ დირექტორო. ჸათე პოზიციას ლაგრანჟიქ იმუშუ 20 წანას. ჸათე პერიოდის ლაგრანჟიქ გჷმაბჟინუ შხვადოშხვა მენცარული ნახანდეფი დო მიპალუ საფრანგეთიშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ ჯილდოეფი. 1788 წანას გჷმობჟინაფილი წინგი "ანალიტიკური მექანიკა", XVIII ოშწანურაშ ართ-ართი თარი ფუნდამენტალური ნახანდი რე, კლასიკური მექანიკაშ დარგის. უკულიან წანეფს წინგის მოჩამილ მენცარულ რკვიებეფს, გიარსხუ მათემატიკური ფიზიკაშ გოვითარაფაქ. 1787 წანას, 51 წანერ ლაგრანჟიქ, ოცხოვრებშა დო ომუშებუშა პარიზიშა გინილჷ დო მალას გინირთჷ საფრანგეთიშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ მაკათურო. საფრანგეთის ლაგრანჟი მუშენდჷ პარიზიშ უმაღალაში ნორმალური სკოლაშ დო პოლიტექნიკური სკოლაშ პროფესორო.
ლაგრანჟიშ მენცარული ინტერესეფიშ სფერო რდჷ: მათემატიკური ანალიზი, რიცხუეფიშ თეორია, კლასიკური დო ცელესტიური მექანიკა. ლაგრანჟი რდჷ ვარიაციეფიშ კალკულუსიშ ართ-ართი დუმარსხუაფალი. ლაგრანჟიქ გიმიგონჷ დიფერენციალური განტოლებეფიშ გინოჭყვიდუაშ მეთოდი, ნამუეფსჷთ პარამეტრეფიშ ვარიაციეფს უძახჷნა. ლაგრანჟიქ გიმირინუ დიფერენციალური კალკულუსი ალბათობაშ თეორიაშო. ლაგრანჟიქ წჷმარინუ ოთხი-კვადრატიშ თეორემა. ლაგრანჟიშ რკვიებეფქ მიშეღჷ დიდი თია ჯგუფეფიშ თეორიაშ დორსხუაფაშა. ასტრონომიას, ჟოზეფ-ლუი ლაგრანჟიქ გიმირკვიუ დიხაუჩაშ, ბჟაშ დო თუთაშ სუმი-რსხულიშ პრობლემა. თაშნეშე, გიმირკვიუ პლანეტა დიაშ ალმაშარეეფიშ ჸარაფი.
ჯილდოეფი
ლაგრანჟი რდჷ პრუსიაშ აკადემიაშ, პარიზიშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ, პეტერბურგიშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ, შვედეთიშ მენცარობეფიშ ომაფე აკადემიაშ, ლონდონიშ ომაფე ჯარალუაშ დო ედინბურგიშ ომაფე ჯარალუაშ მაკათური. 1808 წანას ლაგრანჟიქ მიპალუ საპატიო ლეგიონიშ ორდენი, 1813 წანას გოართოიანაფაშ დიდი ჯვარი. ლაგრანჟი რე ართი-ართი 72 მენცარიშე, ნამუშ ჯოხოთ მიკოჭარილი რე ეიფელიშ ჸორშიშ ფასადის. ლაგრანჟიშ ჯოხონობაშ რე ართ-ართი კრატერი თუთას დო ართი ასტეროიდი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგეფი კატეგორია:ფრანგი მათემატიკოსეფი კატეგორია:ფრანგი ასტრონომეფი კატეგორია:დუნაბადი 1736 კატეგორია:ნაღურა 1813
ავღანეთიშ დემოკრატიული რესპუბლიკა
ავღანეთიშ დემოკრატიული რესპუბლიკა (ადრ) (დარი جمهوری دموکراتیک افغانستان) — ავღანეთიშ სახენწჷფოშ ოფიციალური ჯოხოდვალა 1978 წანაშ 30 პირელშე (საურიშ რევოლუციაშ გომორძგუალაშ უკული) 1987 წანაშ 30 გერგობათუთაშახ (მუჟამსჷთ ლოია-ჯიგრაშ გჷნოჭყვიდირით სახენწჷფოს ჯოხო გეგნუთირეს ავღანეთიშ რესპუბლიკაშა). 1992 წანაშ პირელს ავღანეთიშ დემოკრატიული რესპუბლიკა ავღანარი მოჯაჰედეფიშით ლიკვიდირაფილქ იჸუ.
სქოლიო
ავღანეთი კატეგორია:ავღანეთიშ ისტორია კატეგორია:რგილი ლჷმაშ ბორჯიშ ისტორიული სახენწჷფოეფი კატეგორია:ისტორიული სახენწჷფოეფი
სებასტიან კურცი
ორდოშიანი წანეფი დო გონათუა
სებასტიან კურციქ დებადჷ 1986 წანაშ 27 მარაშინათუთას, ვენას, დიამუში — მარწაფალი რე, მუამუში — ინჟინერი ; დო ირდუდჷ ნოღაშ 12-ა რაიონს მაიდლინგის, სოდე ასე ხოლო ოხორანს. თიქ მიშართჷ Bundesgymnasium und Bundesrealgymnasium Erlgasse-შა 1996 წანას დო მუში გონათუაშ ოთებელი გამოცდეფი აბარჷ 2004 წანას, ნამუშ უკული კურციქ გემკორთჷ უციო ოურდუმე ნინალა 2004—2005 წანეფს. თიშ უკული თიქ ვენაშ უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტის ქჷდიჭყჷ გურაფა, დო მუჟამსჷთ 2011 წანას თინა ინტეგრაციაშ ოკითხირეფს სახენწჷფო მელამოსეშ პოსტის დარინესჷნ, თინა გურაფაშ მავითოსუმა სემესტრის მუკმიშჷ.
სქოლიო
კატეგორია:ავსტრიალი პოლიტიკოსეფი კატეგორია:ავსტიაშ ოკათე პარტიაშ მაკათურეფი კატეგორია:ავსტრიაშ გალენური საქვარეფიშ ნინისტრეფი
სალმონი (კალიფორნია)
სალმონი (ინგლ. Salmon River) რე წყარმალუ ააშს, კალიფორნიაშ შტატიშ სისკიუშ ოლქის, წყარმალუ კლამატიშ ნადუ. სიგჷნძა 31,5 კმ. ღანჩოშ ფართობი 1,950 კვ.კმ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:კალიფორნიაშ წყარმალუეფი კატეგორია:კლამატიშ ნადუეფი
ხეთეფი
ხეთეფი — უჯვეშაში ანატოლიარი კათა, ნამუეფით ინდოევროპულ ნინეფიშ ფანიაშ ანატოლურ ჸას ორხველჷ ხეთურ ნინაშა რაგადანდეს დო ჯვ. წ. XVIII ოშწანურას ანატოლიას გიჭყჷ ხეთეფიშ ომაფეს (ცენტრალური ანატოლიაშ პლატოს). ხეთეფიშ იმპერიაქ ჭყანიერობაშ კონკის ჯვ. წ. XIV ოშწანურას მიოჭირინჷ დო თიმ ბორჯიშო თინეფს დოჸუნელი აფჷდეს ანატოლიაშ დიდი ნორთი, ოორუე-ბჟადალი სირია ლიტანიშ წყარმალუშახ დო ჟილენი მესოპოტამია (შქაწყარმალონი). ჯვ. წ. 1180 წანაშ უკული, იმპერიაქ აკოცჷ მუსხირენ ზოხორინელ სათაროეფო, კანკალე თინეფშე ჯვ. წ. VIII ოშწანურაშახ არსებენდჷ.
ტერმინი „ხეთეფი“ წჷმურს ჯვეში აპიანიშ ზიტყვაშე „ხჲვ“ (חתי ხტჲ, ან בני-חת ბნჲ-ხტ, „ხეთიშ სქუალეფი“ (ხეთი ქანაანიშ სქი რდჷ)). არქეოლოგეფქ, ნამუეფქჷთ ანატოლიაშ ხეთეფიშ კულტურას XIX ოშწანურას მიოგორესჷნ, დუდმაართაშე თინეფი თეს ბიბლიურ ხეთეფს მიორხველანდჷ. ასე თე ჰიპოთეზა დებაშ მეკონი რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
* კატეგორია:ჯვეში კათეფი
ცოდილო
thumb|left|250px|ცოდილოშ ქჷნჷდრეფი ცოდილო — კირდეშ ხანტურუათ ჩინებული აბანი ოორუე-ბჟადალ ბოტსვანას. იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ძეგლი 2001 წანაშე. იკათუანს კირდეშ ხანტურუაშ 4500 მინუშის, ნამუთ იდვალუაფუ კალაჰარიშ ტიოზიშ ტერიტორიას ფართობით დოხოლაფირო 10 კმ². რაიონიშ არქეოლოგიური ნაძირებუეფი ოძირანს ადამიერიშ რინაშ ქრონოლოგიას არძაშ უკულაში 100 ვთშ. წანაშ გოძვენაშ პერიოდის.
გეოგრაფია
ცოდილოშ ქჷნჷდრეფი შაკავეშე დოხოლაფირო 40 კმ-შ მეძენას იდვალუაფუ.
გიშეგორუაფუ ოთხი თარი ქჷნჷდრი, ნამუშე არძაშე უკაბეტაშიშ სიმაღალა რე 1400 მ. თე ოთხი ქჷნჷრშე სუმშა შხირას უჯოხონა „ქომოლკოჩი“ (არძაშე უმაღალაში), „ოსური“ დო „ბაღანა“. ჟირ კაბეტ ქჷნჷდრს შქას იდვალუაფუ ოკარე აბანი, ნამუშ გოხოლუას რე ბუშმენეფიშ არძაშე ჩინებული ნახანტა — ლორენს ვან დერ პოსტიშ პანელეფი.
კულტურული შანულობა
ცოდილოშ ქჷნჷდრეფს შანულამი კულტურული დო შურიელი როლი უღჷ კალაჰარიშ ტიოზიშ ბუშმენეფშო. ბუშმენეფს უღჷნა რწუმა, ნამჷ-და ცოდილოშ „ოსური“ ქჷნჷდრი რე აბანი, სოდე ისვანჯჷნა ღურელეფიშ შური დო ღორონთეფი, ნამუეფჷთ თეურეშე მართჷნა მოსოფელს. არძაშე ჯეგე აბანო იკოროცხჷ, „ქომოლკოჩი“ ქჷნდჷრიშ კონკა, სოდე გჷნოჩამაშ მეჯინათ პირველი შური ბირგულდოშქუმალირო იხვამანდჷ მოსოფელიშ გოჭყაფაშ უკული. ბუშმენეფს წანა, ნამჷ-და პირველ შურიშ ბირგულიშ ნოქურიშ ძირაფა კირდეს დიო ხოლო შილებე.
კირდეშ ნახანტუეფიშ უმენტაშობა რე „ოსური“ ქჷნჷდრს, მარა არძაშე ჩინებული ნახანტეფი — „ვერშაპი“, „ჟირი ხვალექა“, „ნჯილო“ — იდვალუაფუ „ქომოლკოჩი“ ქჷნჷდრიშ ბჟაეიოლშე. მერკე მუდანობაშ ნახანტა რე შხვა ქჷნჷდრეფს.
200px|thumb|left|
სქოლიო
კატეგორია:ბოტსვანაშ ისტორია კატეგორია:აფრიკაშ კულტურა კატეგორია:აფრიკაშ პერტოგლიფეფი კატეგორია:ბუშმენეფი
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული ბოტსვანას
ფილდსიშ მენდალი
ფილდსიშ მენდალი (ინგლ. Fields Medal) რე ჯილდო ნამუთ გინმიჩამუ ოთხ წანაშა ართიშა, მათემატიკაშ საირქიანო რსხუშ საირქიანო კონგრესის. კონგრესი იმანჯებჷ ირ ოთხ წანას, შხვადოშხვა ლოკაციას. ჯილდოშა ნომინირაფილი მათემატიკოსეფი ოკო რდან ხანით 40 წანაშახ. ჯილდო შილებე მიაჩას ართდროულო ჟირი, სუმი დო ვარ და ოთხ მათემატიკოსის. ფილდსიშ მენდალი ართ-ართი უპრესტიჟულესი ჯილდო რე მათემატიკაშ დარგის დო თის მათემატიკაშ ნობელიშ პრემიას ხოლო უძახუნა. მედალი გიშარჩქინელი კანადარი მათემატიკოსიშ ჯონ ჩარლზ ფილდსიშ ჯოხონობაშ რე, ნამუთ რდჷ მედალიშ დორსხუაფაშ ინიციატორი დო დჷმაფინასებელი. ფილდსიშ მენდალიშ მაართა ლაურეატეფი რდეს მათემატიკოსეფი: ფინარი ლარს ალფორსი დო ამერიკალი ჯესი დუგლასი, 1936 წანას. ფილდსიშ მენდალიშ მაართა ოსური ლაურეატი რდჷ ირანალი მათემატიკოსი მარიამ მირზახანი, 2014 წანას. ფილდსიშ მენდალს მოჸუნს ფინანსურო პრემია 15,000 კანადური დოლარიშ მუდანობათ. 2018 წანაშ მუნაჩემეფით ფილდსიშ მენდალი გინოჩამილი რე 60 მათემატიკოსიშა. ჸათნეფშე ხვალე ართი რდჷ (ედვარდ ვიტენი), ნამუსჷთ დოქტორიშ ხარისხი (PhD) მათემატიკას ვაუღუდჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მათემატიკური ჯილდოეფი
აზოვიშ ზუღა
thumb|300px|დუდთხითხუ აზოვიშ ზუღა უცმას გიშეგორუაფუ უჩა ზუღაშე. აზოვიშ ზუღა (Азо́вское мо́ре; Азо́вське мо́ре) — ატლანტიშ ოკიანეშ ღანჩოშ განიშ ზუღა, იდვალუაფუ ბჟაეიოლ ევროპაშ ობჟათე ნორთის, უჩა ზუღაწკჷმა მერსხილი რე ქერჩიშ საროტით. თის ოორუეშე უხურგანს უკრაინა, ბჟაეიოლშე - რუსეთი, ბჟადალშე - ყირიმიშ ჩქონი.
ირონია
მინი|შუმაშ მოვარიე აბრა, მაშუმალიშ გუმოსახებათ ირონია (ბერძნ. είρωνεία (eironeia) – მალანობა, მეფერიობა) – სინჯალობათ ამნახანტული გეძიცა, გაძიცალი ნაგანჩეფი (დუდშეკებული, ბაჩა, სერიოზული ტონი, გოჯინელო გუმოხანტილი პატიცემა).
სოკრატეშური ირონია
მათომაფალი ბაჩალუა აწმარენჯიშ პოზიციაშ სისუსტეშ გჷმაბჟინაფალო. ბერძენ ფილოსოფოსიქ სოკრატექ ათე მეთოდი დარსხუ, მუჭოთ დიალექტიკა, ანუ, მუჭოთ უკული უძახჷნა - "სოკრატეშური ირონია". ნირზიშ ათეჯგურა მეთოდი იკათუანდჷ მათომაფალი უკერზუ სკეპტიციზმის გარკვიებური დოგმაშ ვარდა საირქიანოთ მეღებული არზეფი ჸურე, ნამუთ მორკებული რდჷ ლოგიკაშ ვარდა არზიშ ბაზისის. სოკრატეშ მათომაფალი გუმოკითხირუა ნაბიჯგუ-ნაბიჯგუ ობჟინუანს აწმარენჯიშ არგუმენტის პოტიკის ვარდა ილოგიკურობას დიალოგიშ პარტნიორიშ მეჯინეფიშ გურგიშაჸუნელო. ირონია თის რე, ნამდა ალმაჭიშეეფს უჩქჷნა, ნამდა სოკრატე უმოსო ჭკვერი რე ვინდარო ოძირანს დუდს დო ხვალე ეტაპობურო, აწმარენჯიშ არგუმენტეფიშ მუში გამეფით კიბირიშ ენწყჷმათ ანტკიცენს მუში უმოსობას.
რომაული ირონია
რომიშ იმპერიაშ პერიოდის, ირონიას გიმირინუანდეს კათას გიშულეფს დო რიტორიკას, ნამუეფით გიმორინაფილ ზიტყვეფს აწმარენჯი შანულობა ვარდა დოშანულობა უღუდეს.
ირონია დო სარკაზმი
მონკა ირონია, ნამუსჷთ მაჩიებელი ემფატიურო სინანდულაშ აწმარენჯის აცხადენს, რსხილიშ ნინა აწმარენჯის იჩიებუ, სარკაზმო გინირთუ. სარკაზმი ირონიაშ უმოსო გიმაძიცალი ფორმა რე. სარკაზმიშ გოსიმაფილი ფორმა რე ირონიულო მუდგაინი პოზიტიურიშ თქუალა, თიმწკჷმა მუჟამსჷთ ეთიშ აწმარენჯი შანულობა რდჷ გეწურაფილი. მორო სარკაზმის ირონიაშ მუდგარენ წილით რე, ათე ჟირი ტერმინს მუჭოთ წესი უთხინუანა ართიანს.
ტრაგიკული ირონია
ტრაგედიას, ირონიას დრამატული სიტუაციაშ ინტენსიურობაშ კუჩხიშ გიორნალო ხვარენა. ტრაგიკული ირონია გიშაკერძაფილო დჷმახასიათებელი რდჷ ჯვეშ-ბერძენული დრამაშო. სოფოკლეშ "მაფა ოიდიპოსი" ტრაგიკული ირონიაშ გჷმოხანტუაშ კლასიკური მაგალითი რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ტერმინეფი
ყარაყუმი
მინი|250პქ|ყარაყუმიშ ორენი მინი|250პქ|ყარაყუმიშ ალმაშარული სურათი მინი|250პქ|ყარაყუმი ყარაყუმი (თურქმენ. Garagum, უჩა ქვიშა) — ტიოზი ცენტრალურ აზიას. ტიოზი გჷნოზინდილი რე 350,000 კმ²-ის დო იკათუანს თეხანური თურქმენეთიშ ტერიტორიაშ 70%-ის. მახორობა ძალამ ოშა-გოშათ რე დოხორელი, ართი ადამიერი 6.5 კმ²-შა. ტიოზის ნოლექეფი ძალამ ოშა-გოშა რე.
ორენი
ტიოზი იდვალუაფჷ კასპიაშ ზუღაშ ბჟაეიოლშე, არალიშ ზუღაშ ოორუეშე, ოორუე-ბჟაეიოლშე წყარმალუ ამუდარიაშ დო ყიზილყუმიშ ტიოზშახ. არალიშ ზუღაშ ესქირაფაწკჷმა ართო, ტიოზიშ ფართობი იძინანს.
არქეოლოგია
ყარაყუმსმადვალი დიდი ბალკანიშ გვალეფს, არქეოლოგეფქ მიოგორეს ქუაშ ხანაშ ადამიერიშ ნოხორეფი.
ეკონომიკა
ტიოზის მადვალი მარიშ დო ტეჯებიშ ოაზისეფს მოჸუნა ბამბე.
ტრანსპორტი
ყარაყუმიშ ტიოზის გინმურს ტრანს-კასპიური ორკინაშარე მაგისტრალი.
გეოლოგია
ყარაყუმიშ ტერიტორიას იდვალუაფუ ნაფთობიშ დო ორთაშობური გაზიშ უდიდაში ოზირუეფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
40.25233°N, 58.43975°W
სქოლიო
კატეგორია:ცენტრალური აზია კატეგორია:თურქმენეთიშ ტიოზეფი
პარადოქსი
პარადოქსი (ბერძნ. παράδοξος, რწამუაშ მელე) შილებე რდას:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ლოგიკა
რაჯპიპლა
რაჯპიპლა (Rajpipla, રાજપિપલા) — ნოღა დო მუნიციპალიტეტი ინდოეთის, გუჯარათიშ შტატის, ნარმადაშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
კატეგორია:გუჯარათიშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი
ფერტი
ფერტი (ინგლ. Firth River) რე წყარმალუ კანადაშ იუკონიშ ტერიტორიას დო ალასკას. წყარმალუ ფერტიშ სიგჷნძა რე 180 კმ. ღანჩოშ ფართობი 6,070 კვ.კმ. ფერტი იჭყაფჷ დავიდსონიშ გვალეფს დო ინმაკათუ ბოფორტიშ ზუღას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:კანადაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:იუკონიშ წყარმალუეფი კატეგორია:ალასკაშ წყარმალუეფი
მარიკა ვერულაშვილი
მარიკა ვერულაშვილი — ქორთუ პოლიტიკოსი. საქორთუოშ საქორთუოშ მა-6, მა-7 დო მა-8 მოჭანაფაშ პარლამენტიშ დეპუტატი (2004-2016).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
ელზა ჯინი
ელზა ჯინი (Elsa Jean; დ. 1 ეკენია, 1996, ოჰაიო, ააშ) — ამერიკალი პორნოგრაფიაშ არტისტი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1996 კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:შურდგუმილი კათა
კოკი (მიარეშანულამი)
კოკი შილებე შანენდას:
კონგაკუტი
კონგაკუტი (ინგლ. Kongakut River) რე წყარმალუ ააშს, ალასკას. წყარმალუ კონგაკუტი იჭყაფჷ დავიდსონიშ გვალეფს, ალასკაშ დო იუკონიშ ტერიტორიაშ ხურგიშ ხოლოს დო ინმაკათუ ბოფორტიშ ზუღას. კონგაკუტიშ სიგჷნძა რე 177 კმ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:ალასკაშ წყარმალუეფი
დიფუზია
კატეგორია:დიფუზია
იგორი (კიევიშ რუსეთი)
თაშნეშე მიშინუაფუ მუჭოთ იგორ ბადიდი, იგორ I დო იგორ რიურიკოვიჩი (რიურიკიშ სქი).
სქოლიო
კატეგორია:დუნაბადი 870-იანეფი კატეგორია:ნაღურა 945 კატეგორია:კიევიშ კაბეტი თარეფი კატეგორია:ჯვეში რუსეთიშ ცხენენჯმადუდეეფი კატეგორია:რიურიკოვიჩეფი კატეგორია:ჸვილირი მონარქეფი
ჯემილა
ასეშო ასქილადირი რე ფორუმი, ოხიდა, ქირსიანული ბაზილიკა, იმპერატორ კარაკალაშ ტრიუმფალური თაღი დო ჸუდე. ნოღას ჸოფე თერმული აბანოეფი, თეატრი დო კაპიტოლიუმი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ალჟირს
სვიატოსლავ I
ლიტერატურა
კატეგორია:რიურიკოვიჩეფი კატეგორია:კიევიშ კაბეტი თარეფი კატეგორია:ნაღურა 972 კატეგორია:ობურჯაფე ვეს ნაღურა მონარქეფი
სოხუმიშ დონთხაფა
სოხუმიშ დონთხაფა — ქორთულ-აფხაზური აკოანჯარაფილი კონფლიქტიშ (1992-93) ეკონია, გჷნმაჭყვიდირალი ბურჯაფი, ნამუსჷთ შედეგო ქორთუეფიშ ართ-ართი უდიდაში მარცხიქ მაჸუნჷ საქორთუოშ უახალაშ ისტორიას. კონფლიქტი, ნამუთ 13 თუთას დო 13 დღას იგჷნძორებუდჷ მიშჷ ქორთულ ოთარობე ჯარეფს დო აფხაზ სეპარატისტეფიშ ნძალეფს შქას, ნამუეფსჷთ თაშნეშე ალურედეს ოორუე კავკაციაშე დაქირებული მალჷმორეფი, კაზაკეფიშ მილიციაშ ნასვარეფი დო ვარაოფიციალურო, გუდაუთას რინელი რუსეთიშ ოურდუმე ბაზაშ ნასვარა.
სოხუმიშო გჷნმაჭყვიდირე ბურჯაფის წჷმი აწოჸუნდჷ აპიჯალა დაჩხირიშ მეჭყორიდაფა ოურდუმე ტექნიკაშ კონფლიქტიშ ზონაშე გიშაჸონაფაშ გეშა, ნამუქჷთ სოჭის დიდვინჷ 27 კვირკვეს ჟირ კუნთხუს შქას. აპიჯალაქ 16 ეკენიაშახ გეგჷნძორჷ. თე დღას სეპარატისტეფქ აპიჯალა აკარღვეს დო ფართომასშტაბამი მიანტუეს სოხუმს ზუღაშე, ჰეერშე დო სქირონაშ მიორინალეფშე. აპიჯალაშ მეჯინათ, საქორთუოს თი ბორჯიშო მონკა აკოანჯარაფაშ დიდი ნორთი კონფლიქტიშ ზონაშე უკვე გიშაჸონაფილი აფუდჷ. გარღვინჯებული ბურჯაფეფი 27 ეკენიაშახ იგჷნძორებუდჷ, მარა მასიურ ჩიჩხაფის დაღარი აკოანჯარაფათ ქორთულ ნორთეფქ ვაგურძეს დო ნოღაქ საბოლათ ქჷდანთხჷ.
ნოღაშ ეჭოფუაშ უკული მიშლირჷ სეპარატისტ მალჷმორეფქ დოსქილადირი მახორობაშ უძირაფუ ჟილიტუა მანწყუეს. აბანური თარობაშ მაკათურეფი, ჟიული შარტავა, გურამ გაბისკირია დო რაულ ეშბა, ნამუეფქჷთ რტებაშენ ვარი თქუესჷნ, თარობაშ ჸუდეშ წჷმი დორხვეს, ალექსანდრე ბერულავაქ — უშარ-უკარეთ მედინჷ. მუსხირენ დღაშა სეპარატისტულ ნძალეფქ აფხაზეთიშ დახე ედომუშამი ტერიტორია გეჭოფეს (კოდორიშ ლეხერიშ მოხ).
საქორთუოშ აკოანჯარაფილი ნძალეფიშ რსული მარცხის რეგიონს ქორთული მახორობაშ ეთნიკური წიმინდუაქ მაჸუნჷ. გინოსქილადირი 250 000-შე უმოსი ეთნიკურო ქორთუქ, ბერძენქ დო შხვა უჭიჭაშობეფქ აფხაზეთიშე ლტოლვილ-რაჸილო გჷნირთჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:აფხაზეთიშ კონფლიქტი კატეგორია:XX ოშწანურაშ ბურჯაფეფი
2138
დღახუეფი
კატეგორია:
ირანალი კათეფი
მინი|ირანული ნინეფიშ გეოგრაფიული გოფაჩუაშ არეალი ირანალი კათა — აკმოდირთჷ შხვადოშხვა ეთნიკური გამუნარყიშ ბუნაშე, ნამუეფით ოდაბადე ნინათ ირანულს გჷმირინუანა დო მუნეფიშ დუდშა ჯვეში სპარსეფიშ გამნარყო კოროცხჷნა. ირანალეფი თარო ოხორანა არხო ბჟაეიოლს, ცენტრალურ აზიას, კავკაციას, ობჟათე აზიას, მარა ირანულო მორაგადე კათეფი აფხვადჷნა ნთელ ევრაზიას, ბალკანეთშე ბჟადალ ჩინეთშახ. ირანალი კათა თეხანური ირანიშ ქიანაშ ხურგეფს ვა ხორანა დო თეშნერო თე ტერმინი ელაზჷმაფათ ფართო რე ვინდარო ირანიშ მენოღალეეფი.
ნავარო (წყარმალუ)
ნავარო (ინგლ. Navarro River) რე წყარმალუ ააშს, კალიფორნიაშ მენდოსინოშ ოლქის. წყარმალუ ნავაროშ სიგჷნძა რე 45,5 კმ. ღანჩოშ ფართობი 820 კვ.კმ. ინაკათუ რჩქალ ოკიანეს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:კალიფორნიაშ წყარმალუეფი
მეჰსანა
მეჰსანა (Mehsana, મહેસાણા) — ნოღა დო მუნიციპალიტეტი ინდოეთის, გუჯარათიშ შტატის, მეჰსანაშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
კატეგორია:გუჯარათიშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი
ბურუნდული ფრანკი
ბურუნდული ფრანკი — ბურუნდიშ ერუანული ვალუტა, ნამუთ იხურდუ 100 სანტიმო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანკი კატეგორია:ფარაშ ართურეფი კატეგორია:აფრიკაშ ვალუტეფი
სპერმა
250px|მინიატიურა|ადამიერიშ სპერმატოზოიდეფი სპერმა, მარგალურო: თასი (spérma — თასი; თაშნეშე ეიაკულატი) — ქომოლი ინდივიდეფიშით სქესობური აქტიშ ბორჯიშ გჷმულირი ქვანთი, ფერო მოშქირე-მორჩე, მოლანდღვე, ზისქე, დაღარი ტუტე რეაქცია უღუ. აკმოდირთჷ სპერმატოზოიდეფიშ დო ოთასე ქვანთიშე — ქომოლი ოსქესე რზეფწკჷმა მერსხილი ჯარკვალეფიშ სეკრეტიშე. სპერმაშ გოჭყაფა იჭყაფჷ სქესობური მოწიფუაშ პერიოდის, მაქსიმუმს მიოჭირინუანს მოწიფუაშ ხანს დო ორჩინუეშის რკებულენს. სპერმაშ გჷმაჸოფიარაფალი ღვენუ დოჸუნს სპერმატოზოიდეფიშ მუდანობას დო ხარისხის. სპერმას სპერმატოზოდეფიშ მუდანობა ძალამ მათირუ რე დო დოჸუნს ოსქესე ჯარკვალეფიშ დო ედომუშამი ორგანიზმიშ ფიზიოლოგიურ დგომარაფას. უგაგაჩე ჩხოლარეფიშ უმენტაშობას დო კანკალე გაგაჩამს სპერმა სეზონურო გჷმემუშებჷ. ირი სქესობური აქტიშ ბორჯის გჷმულირი სპერმაშ ნტირა გინორთელი რე: ადამიერი — 2-6 მლ, ხოჯი ოშქაშეთ 4-5 მლ, ვარყა — 60-100 მლ, კეში — 250 მლ-მდე, შხური — 1-1,5 მლ. ორგანიზმიშ კანკალე პათოლოგიური დგომარაფაშის სპერმა ვარ-და ვეკათუანს სპერმატოზოიდეფს (აზოოსპერმია), ვარ-და ნარკი მუდანობათ იკათუანს (ოლიგოსპერმია) დო შხვა.