cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
უიპლიშ პრემია
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკული ჯილდოეფი კატეგორია:ამერიკაშ გეოფიზიკური რსხუშ პრემიეფი
კოტაპატიშ ერუანული პარკი
კოტაპატიშ ერუანული პარკი დო ორთაშობური არანი (Parque Nacional y Área Natural de Manejo Integrado Cotapata) — თხილერი ტერიტორია ბოლივიას, ლა-პასიშ დეპარტამენტის. იდვალუაფუ დეპარტამენტიშ ოორუე-ბჟადალ ნორთის, ნორ-იუნგასიშ დო მურილიოშ პროვინციეფიშ ტერიტორიას, ნოღა ლა-პასიშე 50 კმ-იშ დოშორაფათ. ფართობი აკმადგინანს 60 000 ჰა-ს. დირსხუ 1993 წანას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლივიაშ ერუანული პარკეფი
მიკიო იკემოტო
მიკიო იკემოტო (池本 幹雄) იაპონარი მანგაკა. თინა დუდშე მუშენდჷ მუჭოთჷ მასაში კიშიმოტოშ მოხვარე მანგაშ სერიას ნარუტო 1999 წანაშე 2014 წანაშა. თიში თებაში უკული, იკემოტოქ 2016 წანას დიჭყჷ მუშობა თიში გეჸვენჯის, ბორუტო: ნარუტოშ გეჸვენჯი გამნარყი, ჭარუ უკიო კოდაჩიწკჷმა ართო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1977
მანჩესტერი
thumb|მანჩესთერი thumb| thumb|მანჩესტერიშ კათედრალი
მანჩესტერი (Manchester) — ნოღა ინგლისის, გოართოიანაფილ ომაფეს. ქიანაშ ართ-ართი უდიდაში კულტურული, ეკონომიკური, ფინანსური, კომერციული ცენტრი. 2007 წანაშ მუნაჩემეფით ნოღას ოხორანს 458,100 კოჩი. მანჩესტერს რე დორსხუაფილი ევროპაშ ართ-ართი ოკუჩხბურთე სუპერ კლუბი ”მანჩესტერ იუნაიტედი”.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისიშ ნოღეფი კატეგორია:გოართოიანაფილი ომაფეშ ნოღეფი
მაიკლ ფასბენდერი
მაიკლ ფასბენდერი (Michael Fassbender დ. 2 პირელი, 1977, ჰაიდელბერგი) — გერმანული წჷმოულობაშ ირლანდიარი არტისტი. თინა ჩინებული რე ლეიტენანტ არჩი ჰიკოქსიშ როლიშ გოსახიერაფათ კვენტინ ტარანტინოშ „უსახელო ნაფეშერა“ (2009), Marvel Comicsშ პერსონაჟიშ, მაგნეტოშ როლიშ ლაჸაფით ფილმს „იქს-ადამიერეფი: მაართა კლასი“ (2011). 2001 წანაშე ფასბენდერი ლაჸაფენდჷ ოტელევიზიე სერიალეფს დო ფილმეფს, თინეფ შქას „ჯარიშკოჩეფიშ ოჯიმაკათეს“ დო „ჰექსის“. თინა ხოლო ოკათუდჷ ზაკ სნაიდერიშ „300-ს“ (2007) დო სტივ მაკ-კუინიშ ფილმეფს.
სქოლიო
კატეგორია:ირლანდიარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1977
სოციალური რშვილი (ფილმი)
სოციალური რშვილი — 2010 წანაშ ამერიკული დრამა სოციალურ რშვილ „Facebook“-იშ დორსხუაფაშ დო თინაწკჷმა მერცხუაფილ სასამართლო პროცესეფიშ გეშა. ფილმიშ რეჟისორი რე დევიდ ფინჩერი. აარონ სორკინიშ სცენარი დორსხუაფილი რე ბენ მეზრიჩიშ წინგის მოხუამილაფირი მილიარდერეფი. ფილმის მუ სორკინსის, მუჭოთ ართ-ართი შინერი ინვესტორს, უღუ კამეო. Facebook-იშ პერსონალიშე, მარკ ცუკერბერგიშ მეკოროცხუათ, მითინ ვაჸაფე ჩართული პროექტის, ედუარდო სავერინიშ მეტი, ნამუთ რდჷ მეზრიჩიშ კონსულტანტი.
ჯილდოეფი
ააშ-ს ფილმიშ პრემიერაქ იჸუ 1 გჷმათუთას, მუსით მაჸუნჷ კრიტიკოსეფიშ პოზიტიური ფასებაქ. ორქოშ გლობუსიშ 68-ო დოჯილდაფას ფილმიქ მიღჷ არძაშე უმოსი, სუმი ჯილდო, თინეფ შქას ნომინაციას საუჯგუშო სურათი - დრამა. ხოლო თიქ დეინალჷ 8 ნომინაცია ოსკარს, თინეფ შქას საუჯგუშო სურათიშ კატეგორიას.
ოსკარი
BAFTA
ოქროს გლობუსი
სეზარი
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი კატეგორია:2010 წანაშ ფილმეფი კატეგორია:დევიდ ფინჩერიშ ფილმეფი კატეგორია:ბიოგრაფიეფშა გერსხუაფილი ფილმეფი კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი
ენდრიუ ჯექსონი
ენდრიუ ჯექსონი (ინგლ: Andrew Jackson; დ. 15 მელახი, 1767 — ღ. 8 მანგი, 1845) — ააშ-იშ რიგით მა-7 პრეზიდენტი (1829-1837), დემოკრატიული პარტიაშ მაკათური. ჯექსონიშ პორტრეტი რე გეხანტილი 20 დოლარიან ბანკნოტის.
ლიტერატურა
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ააშ-იშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1767 კატეგორია:დუნაბადი 15 მელახი კატეგორია:ნაღურა 1845 კატეგორია:ნაღურა 8 მანგი კატეგორია:ღურელი კათა
საქსონიაშ შვეიცარიაშ ერუანული პარკი
მინი|290პქ|მიოჯინი კარლოლაფელზენიშე საქსონიაშ შვეიცარიაშ ერუანული პარკი (Nationalpark Sächsische Schweiz) — ერუანული პარკი გერმანიას, დუდიშულ შტატ საქსონიაშ ნანანოღა დრეზდენიშ გოხოლუას. იკენს 93,5 კმ² ფართობის ელბაშ ქვიშაქუაშ გვალეფიშ გერმანულ ნორთის, ნამუშათ საქსონიაშ შვეიცარია უჯოხონა.
პარკი უხურგანს ჩეხეთის მადვალუ ბოჰემიაშ შვეიცარიაშ ერუანულ პარკის.
გეოგრაფია
ერუანული პარკი დოხოლაფირო 710 კმ² ტერიტორიაშ ორთაშ არეალიშ ცენტრი რე. მიარე აკანს კულტივირაფილი რე ადამიერეფიშით. რეგიონს ორხველჷ მუსხირენ მორჩილი ოხორე დო ოფუტე.
ერუანული პარკიშ შქაგური, დოხოლაფირო 40% ედომუშამო ტყათი რე ფორილი. ერუანული პარკიშ სტატუსი, ნამუთ ონინალჷ ორთაშ უმაღალაში თხილუას გერმანიას, ტერიტორიას 1990 წანას მიენიჭჷ.
ჩატტაჰუჩი
ჩატტაჰუჩი (ინგლ. Chattahoochee River) რე წყარმალუ ააშს, ჯორჯიაშ, ალაბამაშ დო ფლორიდაშ შტატეფს, აპალაჩიკოლაშ ართ-ართ ოდუდე წყარმალუ (მაჟია რე ფლინტი). ჩატტაჰუჩიშ სიგინძა რე 690 კმ. ღანჩოშ ფართობი 22,700 კვ.კმ. ჩატტაჰუჩიშ უდიდაშ ნადუეფ რე: ბლუ, სმიტი, ჩიკამაუგა, როტენვუდი, უილეო, ვიკერი, ფიჩთრი, აკორნი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ჯორჯიაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ალაბამაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ფლორიდაშ წყარმალუეფი
ტამბოპატა (პროვინცია)
thumb|right|150px|ტამბოპატაშ პროვინცია ტამბოპატა — პასკოშ რეგიონიშ (პერუ) პროვინცია. ტამბოპატას ოორუეშე ომძღჷ უკაიალიშ რეგიონი, ობჟათეშე კუსკოშ რეგიონი, ბჟაეიოლშე – ბოლივია. ტამბოპატაშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა პუერტო-მალდონადო. 2005 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით პროვინციაშ მახორობა აკმადგინანს 67,298 ადამიერს, ოშქარი მეჭედალა კმ²-ს რე 1.9 ადამიერი. ტამბოპატაშ ფართობი რე 36,268.49 კმ². პროვინცია ირთუ 4 რაიონო.
საქსონიაშ შვეიცარიაშ ერუანული პარკი
გეოგრაფია
საქსონიაშ შვეიცარია გჷშმერთუ ინტენსიური ქირთეეფიშ დო კანიონეფიშ ლანდშაფტით. უმაღალაში ჭურჭული ზუღაშ დონეშე 556 მეტრი რე, მარა გვალო მორჩილ გოძვენას, წყარმალუ ელბაშ ლეხერს სიმაღალე 110 — 120 მეტრას აკმადგინას.
ტამბოპატა (პროვინცია)
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი
ჯვ. წ. 504
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 504 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
საქსონიაშ შვეიცარიაშ ერუანული პარკი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანიაშ ერუანული პარკეფი
4 გჷმათუთა
4 გჷმათუთა (ოქტომბერი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 277-ა დღა (ნარკი წანეფს — 278-ო დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
მაქს მინგელა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1985
გლაზგო
thumb|გლაზგო thumb|გლაზგოშ პანორამა
გლაზგო (Glasgow) — ნოღა შოტლანდიას, გოართოიანაფილ ომაფეს. ნოღას ოხორანს 580,690 კოჩი.
რესუსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნოღეფი კატეგორია:შოტლანდიაშ ნოღეფი კატეგორია:გოართოიანაფილი ომაფეშ ნოღეფი
ტრინიდადი დო ტობაგო
ტრინიდადი დო ტობაგოშ რესპუბლიკა — არქიპელაგიშ ქიანა, ობჟათე კარიბეფს. რესპუბლიკა გოჭყაფილიე ჟირი კოკიშ, ტრინიდადიშ დო ტობაგოშ გოართამაფათ. ქიანაშ ფართობი რე 5,131 კმ², მახორობა — 1,305,000 კოჩი. ქიანაშ ნანანოღა რე პორტ-ოვ-სპეინი.
უოლ სტრიტი
thumb|300px|უოლ-სტრიტი 1867 წანას. უოლ-სტრიტი (ინგლ. Wall Street) — მორჩილი ზჷმაშ ინწრა შოშეშ ჯოხო მანჰეტენი-შ თუდონ ნორთის ნოღა ნიუ-იორკის, ნამუთ ბროდვეიშ ისტ-რივერიშ წყარპიჯიწკჷმა მიორცხუანს. მიოჩქუნა ნოღაშ ფინანსური რაიონიშ ისტორიულ ცენტრო. შოშეშ თარი ფარსაკი რე ნიუ-იორკიშ ოფონდე ოფაფური. გინოღალირი შანულობათ თაშ უძახჷნა მუჭო ოფაფურს, ხოლო ააშ-იშ ედომუშამ ოფონდე ბაზარს.
ნიუ-იორკიშ შხუ ოფინანსე ინსტიტუტეფიშ უმოსობას მუში შტაბ-ბინა უოლ-სტრიტის ასე ვაუღჷ. ათე ინსტიტუტეფქ ანწი თუდონ დო მიდთაუნ მანჰეტენიშ შხვა რაიონეფშა გინორთეს, ხოლო კონექტიკუტიშ დო ნიუ-ჯერსიშ შტატეფშა. ართ-ართი ბოლო ოფინანსე მასტოდონტიქ, ნამუსჷთ შტატ-ბინა ათე შოშეს უღუდჷნ, JPMorgan Chase, მუში დგჷმილი უოლ-სტრიტიშ №60-ს გერმანულ ბანკის Deutsche Bank მეჸიდჷ 2001 წანაშ გერგობათუთას.
ლიტერატურა
* კატეგორია:მანჰეტენი
ტიპუანიშ მუნიციპალიტეტი
ტიპუანშს მუნიციპალიტეტი (Tipuani) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიას, ლა-პასიშ დეპარტამენტიშ ლარაკეხაშ პროვინციას. 2010 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 6 155 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 276 კმ² რე.
მუნიციპალიტეტი მუშ ჸურეშე კანტონეფო ირთუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლივიაშ მუნიციპალიტეტეფი
ჯვ. წ. 1128
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1128 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
კორმაკ მაკკარტი
ჩარლზ ჯოზეფ მაკარტი უკულაში (ინგლ. Charles Joseph McCarthy Jr.; დ. 20 კვირკვე, 1933, პროვიდენსი, როდ-აილენდი, ააშ — ღ. 13 მანგი, 2023, სანტა-ფე, ნიუ-მექსიკო, ააშ), უმოსო შინელი რე მუჭოთ კორმაკ მაკკარტი, ინგლ. Cormac McCarthy — ამერიკალი ჭარუ, ნოველისტი, დრამატურგი დო სცენარისტი. მერჩქინელი რე ართ-ართ უდიდაშ ამერიკალ ნოველისტო. თიში ნაჭარეფიშ უმენტაშობა ორხველჷ ობჟათეშ გოთიკაშ, ვესტერნიშ დო პოსტაპოკალიპტიკაშ ჟანრეფს. მაკკარტი რე ავტორი ვითოჟირი რომანიშ, ჟირი პიესაშ, ხუთი სცენარიშ დო სუმი კუნტა თხობელუაშ.
დებადჷ როდ-აილენდიშ ნოღა პროვიდენსის, კათოლიკე ირლანდიარეფიშ ფანიას. გურაფულენდჷ ფიზიკას დო ინჟინერიას ტენესიშ უნივერსიტეტის. 1953 წანას მაკკარტიქ ამერიკაშ ოურდუმე ოჰეერე ნძალეფს ქაკათჷ. ჸათე პერიოდიშე დეინტერესჷ ჭარალუათ. 1957 წანას გჷმაბჟინუ მაართა თხობელუეფი უნივერსიტეტიშ ლიტერატურულ ჟურნალს.
1965 წანას გიშართჷ მაკკარტიშ ოდებიუტე რომანქ "ბაღჩაშ მათხილარი", ნამუშ გეშათ მაკკარტის გინოჩეს უილიამ ფოლკნერიშ პრემია 1966 წანას. მალას მაკკარტიქ მიპალუ ლიტერატურული სტიპენდია დო ევროპაშა მიდართჷ, სოდეთ გვარიან ხანს ქოცხოვრენდჷ. ევროპას რინაშ ბორჯის ჭარუ მუში მაჟირა რომანი "გალენი უკუმელა" (1968). 1979 წანას გიშართჷ რომანქ "სატრი", ნამუქჷთ ავტორს დიდი პოპულარობა მოუღჷ, მარა თის ავტორიშა დიდი ფინანსური მოგება ვამუღალუ.
შხვადოშხვა ექსპერტეფს მაკკარტიშ შედევრო მიოჩქუნა რომანი "ზისხირიშ მერიდიანი" (1985). ნამთინე კრიტიკოსიშ აზრით ჸათე ნაწარმები დიდი ამერიკული რომანი რე.
მაკკარტი, თაშნეშე შინელი რე "სანძღოშ ტრილოგია"-თ, ნამუთ იკათუანს რომანეფს: "სკვამი ცხენეფი" (1992), "გინალუ" (1994) დო "რზენიშ ნოღეფი" (1998). მაკკარტი რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. 2007 წანას მიპალუ პულიცერიშ პრემია, რომანიშო "შარა". მაკკარტიშ წინგეფი რდჷ ბესტსელერეფი დო ითანგჷ მოსოფელიშ ბრელი ნინაშა.
მაკკარტიშ რომანეფიშ სიუჟეტეფს გერსხილი რე ბრელი კინოფილმი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ჭარუეფი კატეგორია:ამერიკალი ნოველისტეფი კატეგორია:ამერიკალი სცენარისტეფი კატეგორია:ამერიკალი დრამატურგეფი
ჯვ. წ. 505
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 505 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ინიაოშ ერუანული პარკი
ინიაოშ ერუანული პარკი დო თხილერი არანი (Parque Nacional y Área Natural de Manejo Integrado Serranía del Iñao) — თხილერი ტერიტორია ბოლივიას, ჩუკისაკაშ დეპარტამენტში.
ტერიტორიაშ ედომუშამი ფართობიშ 2 630,9 კმ²-შე 1 422,4 კმ² ერუანულ პარკის უკინებუ, შხვა — „ინტეგრირაფილი მენეჯმენტიშ ორთაშობურ არეალს“.
ოპიუმი
ოპიუმი  — „კაკაჩაშ წვენი“, ხაშხაშიშ კობუ გუმნაღელიშ ბჟალამი წვენიშე მეღებულო ჸონიერი ნარკოტიკული ნიფთიარობა; იკათუანს შხვადოშხვა ალკალოიდეფს (მორფინს დო შხვ.). მედიცინას გჷმირინუანა ჭუაშ მუკოღალაშ საშუალებათ. აზიაშ რანწკ ქიანეფს გოფაჩილი რე ოპიუმიშ მოპაპაფა დო ღანძგუა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ალკალოიდეფი კატეგორია:ოსქილადაფარი ჩანარეფი
ედუარდ ჰოპერი
ედუარდ ჰოპერი (ინგლ. Edward Hopper, დ. 22 კვირკვე, 1882 - ღ. 15 მესი, 1967) — ამერიკალი ხანტუ, ამერიკული რეალიზმიშ ართ-ართ უდიდაშ ფიგურა.
ართიანი ოსეთი
ართიანი ოსეთი — პოლიტიკური პარტია ობჟათე ოსეთიშ. დირსხუ 2012 წანაშე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პოლიტიკური პარტიეფი ანბანიშ მეჯინათ
რობერტ რობინსონი
რობერტ რობინსონი (ინგლ. Robert Robinson; დ. 13 ეკენია, 1886, დერბიშირი, ინგლისი — ღ. 8 ფურთუთა, 1975, გრეით-მისენდენი, ინგლისი) — ინგლისარი ქიმიკოსი, ჩანარეფიშ ანტოციანეფიშ დო ალკალოიდეფიშ მენცარული რკვიებაშ გეშა გინოჩეს ნობელიშ პრემია ქიმიაშ დარგის 1947 წანას. გურაფულენდჷ ქიმიას მანჩესტერიშ უნივერსიტეტის. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ შხვადოშხვა ინსტიტუტეფს. 1945-1950 წანეფს რობინსონი რდჷ ლონდონიშ ომაფე საზოგადოებაშ პრეზიდენტი. 1957 წანას დარსხუ მენცარული ჟურნალი Tetrahedron.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი ქიმიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ინგლისარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1886 კატეგორია:ნაღურა 1975
მარტინ ვან ბურენი
მარტინ ვან ბურენი (ინგლ: Martin Van Buren; დ. 5 ქირსეთუთა 1781 — ღ. 24 კვირკვე 1862) — ამერიკალი პოლიტიკოსი, ააშ-იშ რიგით მა-8 პრეზიდენტი 1837-1841 წანეფს, ააშ-იშ ვიცე-პრეზიდენტი (1833–1837) დო სახენწჷფო მელამოსე 1829-1831 წანეფს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ააშ-იშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:ააშ-იშ ვიცე-პრეზიდენტეფი კატეგორია:ააშ-იშ სახენწჷფო მელამოსეეფი კატეგორია:ააშ-იშ სენატორეფი კატეგორია:ნიუ-იორკიშ გუბერნატორეფი კატეგორია:დუნაბადი 1781 კატეგორია:ნაღურა 1862
ნიასა
მინი|300პქ ნიასა (თაშნეშე მალავიშ ტობა) — ტობა აფრიკას. აშახვილჷ მალავიშ, მოზამბიკიშ დო ტანზანიაშ თანჯას. ფართობი აკმადგინანს 29 600 კმ²-ს. აფრიკას სიდიდათ მასუმა ტობა რე, მოსოფელიშ მასშტაბით — მაბრუო. სიტომბათ აფრიკაშ ტობეფს შქას მაჟირა რე. თე უდიდაში ტობაშ ტროპიკულ წყარეფს მიარე ჩხომიშ ბუნა ინოხე.
გეოგრაფია
ტობაშ სიგინძა რე 560-580 კილომეტრეფს შქას, სიგანას არძაშე ფართო აბანი 75 კილომეტრი რე. ტობაშ წყარპიჯეფი იდვალუაფუ ბჟადალ მოზამბიკიშ, ბჟაეიოლ მალავიშ დო ობჟათე ტანზანიაშ ტერიტორიეფს. უდიდაში ინმალი წყარმალუ რე რუჰუჰუ. ტობაშე გუშმურს წყარმალუ შირე, ნამუთ უკული წყარმალუ ზამბეზის აკათუ.
ტობა იდვალუაფუ ტანგანიკაშ ტობაშე 350 კილომეტრით ბჟაეიოლშე.
ევროპული კოლონიზაცია
პირველი ევროპალი მარკვიაფალი, ნამუქჷთ ტობაშ წყარპიჯეფს მიოჭირინდუ, რდჷ დეივიდ ლივინგსტონი 1859 წანას დო გიოდუ ტობას „ნიასა“. თეშ უკული, გვალო მალას, ტობაშ გოხოლუას დვალირი ტერიტორიეფი ბრიტანეთიშ იმპერიაქ ქიმკიართჷ დო დარცხუ კოლონია ნიასალენდი, მარა მალას ტობაშ ბჟაეიოლ წყარპიჯიშა პორტუგალიარეფქ გეჭოფეს კონტროლი.
სახენწჷფო თანჯეფი
ტობაშ უდიდაში ნორთი მალავიშ ტერიტორიას გეხვილჷ. დოხოლაფირო ნაოთხარი ორხველჷ მოზამბიკის. ტობაშ მოზამბიკიშ დორხველ ნორთის აშაძჷ ჟირი ჭიჭე დოხორელი კოკი — ლიკომა დო ჩიზუმულუ, ნამუეფით მალავის ორხველჷ. თე კოკეფს დიდი მუდანობათ ბაობაბი ირდუ.
მალავი დო ვარ ნიასა?
ტობაშ გეოგრაფიული ჯოხოდვალა ამდღარშახ ონირზებელი რე. მალავი ჯინიანო თხულენს, ნამდა ტობას ქიგიადვას „მალავიშ ტობაქ“, მა ტანზანია დო შხვა ქიანეფიშ უმიარეშობა, თაშნეშე ოერეფოშქარე რუკეფი თე ტობას მიშინუანა, მუჭოთ „ნიასა“. ჯოხოდვალაშე ნირზის დავას გეოპოლიტიკური სარჩული უღუ დო მოურს 1964 წანაშე, მუჟამსჷთ მალავიქ ზოხორინელობა მიპალუ. ტერიტორიას თი ბორჯიშო კინე ნიასალენდი ჯოხოდჷ.
ტანზანია-მალავიშ გადარი
ტობას თანჯეფი მალავის დო ტანზანიას შქას ამდღარშა ნირზიშ საგანი რე. ტანზანია ითხინს, ნამდა სახენწჷფო თანჯაქ გინილას ტობაშ შქა ღოზის, მუჭოთ თენა გინმიშჷ 1914 წანას გერმანულ დო ბრიტანულ ტერიტორიეფს შქას. საგამოთ, მალავი ითხინს ტანზანიაშ წყარპიჯიშე ჭიჭეთ მოშორაფილ, ტობაშ დინოხოლენ წყარეფს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ტობეფი ანბანიშ მეჯინათ კატეგორია:აფრიკაშ ტობეფი კატეგორია:მალავიშ გეოგრაფია კატეგორია:ტანზანიაშ ტობეფი კატეგორია:მოზამბიკიშ გეოგრაფია
დოვერი (დელავერი)
სქოლიო
კატეგორია:ააშ-იშ ნოღეფი კატეგორია:დელავერი
მონ-სენ-მიშელი
მონ-სენ-მიშელი (Mont Saint-Michel - წიმინდე მიქაელიშ გვალა) — საფრანგეთიშ ოორუე-ბჟადალ ნორთის დვალირი წიმინდე მიქაელიშ გვალა, ჯიხასიმანგარათ გინორთელი ჭიჭე კირდეამი კოკი.
1874 წანას კოკიქ არქიტექტურაშ ობიექტო იუ მერჩქინელქ, 1979 წანაშე — იუნესკოშე მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საფრანგეთიშ კოკეფი კატეგორია:ნორმანდია კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი საფრანგეთის
კონაკრი
კონაკრი (Conakry/Conakry; სუსუ Kɔnakiri) — გვინეაშ ნანანოღა დო ართ-ართი უდიდაში ნოღა. ნოღა იდვალუაფუ ატლანტიშ ოკიანეშ წყარპიჯის დო წჷმარინუანს გვინეაშ ეკონომიკურ, ფინანსურ დო კულტურულ ცენტრის. 2014 წანაშ მუნაჩემეფით, ნოღაშ მახორობა 1 667 864 ადამიერს აკამდგინანს. დუდმაართაშე ნოღა კოკი ტომბოს ოდვალუაფუდჷ, მარა უკულ გიკინჷ დო კალუმიშ ჩქონი ხოლო დეკინჷ.
კონაკრიშ მახორობაშ ზუსტი მუდანობაშ დოდგინა ვა რე ლექინი, მარა ააშ-იშ აფრიკაშ საქვარეფიშ სანინალეშ მუნაჩემეფით თინა 2 მილიონშახ ოკო ონჭუდას. ათე შვანს, კონაკრის იშაყარუ გვინეაშ მახორობაშ ნაანთხალი.
სქოლიო
კატეგორია:გვინეაშ ნოღეფი კატეგორია:აფრიკაშ ნანანოღეფი
უდმურტული ნინა
200პქ|მინი|მარჯვნივ|უდმურტული ნინაშ ოხემანჯღვერე, 1898, (რუსულო) უდმურტული ნინა — უდმურტეფიშ ნინა რე, ნამუეფით ოხორანა უდმურტეთის, ბაშკოროსტანს, თათრსტანს, მარიი ელს, პერმიშ აკანს, კიროვს დო სვერდლოვსკიშ აკანს. უდმურტული ნინაშ ჭარალუაშ სისტემა ეგაფილი რე რუსული კირილიცაშ ჭარალუაშა.
ოართე მახასიათე
რუსეთის უდმურტულ ნინაშა მარაგადეშ მუდანობა რე — 324 ვითოში კოჩი (2010აშ ეჭარუათ).
ნინაშ ფუნქციონირებაშ სტატუსი
უდმურტული ნინა რე უდმურტეთიშ რესპუბლიკაშ სახენწჷფო ნინა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პერმული ნინეფი კატეგორია:უდმურტეთი კატეგორია:აგლუტინაციური ნინეფი კატეგორია:რუსეთიშ ნინეფი
5 გჷმათუთა
5 გჷმათუთა (ოქტომბერი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 278-ო დღა (ნარკი წანეფს — 279-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
ჰარიანაშ ოლქეფიშ ერკებული
ჰარიანაშ შტატიშ ოლქი – შტატიშ ადმინისტრაციული ართული, ნამუთ იმართუ ჩინოვნიკით (კომისარიშ მახვარე) ინდოეთიშ ადმინისტრაციული ნინალაშე. თის მიარე მახვარებუ ოხვარუ, დეპარტამენტეფიშ მადუდეეფი, ნამუთ გამამინჯე რენა ოკათე მეურნობაშ გოთანჯილი მალობეფიშ გოვითარაფაშო. გვალო შტატის 21 ოლქი რე.
ჰარიანაშ საართო რუკა
რუკაშ ლეგენდა:
*
ანრი დიუნანი
ჟან ანრი დიუნანი (ფრანგ. Jean Henri Dunant; დ. 8 მესი, 1828, ჟენევა, შვეიცარია — ღ. 30 გჷმათუთა, 1910, ჰაიდენი, შვეიცარია) — შვეიცარიალი ბიზნესმენი დო სოციალური აქტივისტი, ორგანიზაცია "ჭითა ჯვარი"-შ დუმარსხუაფალი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი შვიდობაშ დარგის (1901). შინელი რე მუჭოთ ჭითა ჯვარიშ მუმა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შვეიცარიალეფი კატეგორია:შვეიცარიაშ ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი შვიდობაშ დარგის კატეგორია:დუნაბადი 1828 კატეგორია:ნაღურა 1910
სიცილიური ნინა
სიცილიური ნინა (სიცილიურო lu sicilianu, იტალიურო lingua siciliana, თაშნეშე ჩინებული მუჭოთ Siculu ვარა Calabro-Sicilian) — რომანული ნინეფიშ ფანიაშ ნინა. სიცილიურო იჩიებუნა სიცილიას დო მუშ გოხოლუაშ კოკეფს, ცენტრალურ დო ობჟათე კალაბრიას, აპულიაშ ობჟათე ნორთის, სალენტოს დო კამპანიას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სიცილიური ნინა კატეგორია:იტალიაშ ნინეფი
ჯანთუგანი (ჸალაიბონი)
ჯანთუგანი — ჸალაიბონი შონეშ კავკაციონიშ თარ ქჷნდჷრს. სიმაღალა 3483 მეტრა. დჷმახასიათაფალი რე ნივალური ლანდშაფტი. მიორსხუანს ლეხზირიშ დო ადილსუშ ჯიშთეფიშ გოულათ, წყარმალუ მესტიაჭალაშ (ენგირიშ ღანჩო) დო ადილსუშ (ბაქსანიშ ღანჩო) ლეხერეფს.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქორთუოშ ჸალაიბონეფი
ჯვ. წ. 506
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 506 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
დიხაშნწალუა მიანმარს (მარაშინათუთა, 2016)
2016 წანაშ 24 მარაშინათუთას, მიანმარიშ ნოღა ჩაუშ ბჟადალშე 25 კილომეტრის 6.8 მაგნიტუდაშ, ჭყანიერ დიხაშნწალუაქ მოხვადჷ. ორთაშობურ სტიქიაქ აბანობურ ბორჯით 5:04 სთ-ს (10:34 UTC) მოხვადჷ. დიხაშნწალუაშ ეპიცენტრიშ დოხოლაფირი სიტომბა რდჷ 84.1 კმ. დიხაშნწალუაშ ბიჯგეფი იგინაფედჷ იანგონს, ინდოეთიშ ბჟაეიოლ ნოღეფს - პატნას, გუვაჰატის დო კოლკატას, ტაილანდიშ ნანანოღა ბანგკოკის დო ბანგლადეშიშ ნანანოღა დაკას. არსებული ინფორმაციათ, უჯვეშაშ ნოღა პაგანიშ გოხოლუას მადვალუ მუსხირენ ოხიდაქ დეზიანჷ დო ოთხ ადამიერქ გოჭყორდჷ.
დადრა დო ნაგარ-ჰაველი
დადრა დო ნაგარ-ჰაველი (दादर और नगर हवेली; გუჯ. દાદરા-નગરહવેલી}}, Dādrā-Nagarhavelī, Dadra and Nagar Haveli) — ინდოეთიშ მორსხუე ტერიტორია დადრა დო ნაგარ-ჰაველი დო დამანი დო დიუშ სუმი ოლქიშე ართ-ართი. ადმინისტრაციული ცენტრი — სილვასა, უდიდაში ნოღა — ამლი. მახორობა 342 853 ადამიერი (5-ა აბანი მორსხუე ტერიტორიეფს შქას; მუნაჩემეფი 2011 წ.).
გეოგრაფია
thumb|left|დადრა დო ნაგარ-ჰაველიშ დვალუა. ტერიტორიაშ ფართობი - 491 კმ² (4-ა აბანი მორსხუე ტერიტორიეფს შქას). ტერიტორია იდვალუაფუ ინდოეთიშ ბჟადალშე დო აკმოდირთუ ჟირი ნორთიშე. ნაგარ-ჰაველი იდვალუაფუ გუჯარათიშ დო მაჰარაშტრაშ შტატეფს შქას, დადრა უმოს ოორუეშე იდვალუაფუ დო გუჯარათიშ ტერიტორიას ანკლავს წჷმარინუანს.
ისტორია
XVIII ოშწანურაშ ეკონიაშე, დიდი ბორჯიშ განობას,თე ტერიტორიეფი პორტუგალიაშ კოლონია რდჷ. 1954 წანას, დადრა დო ნაგარ-ჰაველქ მუშითმართუალა მიღეს, დო შილებედჷ მერჩქინელი ჸოფედესკონჷ მუჭოთ de jure ზოხორინელი ტერიტორიეფი, მარა ფაქტიურო ინდოეთიშ დო პორტუგალიაშ ძალიერი გოლინაშ თუდო რდეს. 1961წანას, ინდოეთიშ ჯარქ, დადრა დო ნაგარ-ჰაველიშ ტერიტორიაშ ოკუპაციათ, თე ტერიტორიეფიშ ინდოეთიშ აკოდგინალუაშა მიშულაშ პროცესი გათუეს.
სქოლიო
*
ჯვ. წ. 1129
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1129 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჩილკოტინი (წყარმალუ)
ჩილკოტინი (ინგლ. Chilcotin River) რე წყარმალუ კანადას, ბრიტანეთიშ კოლუმბიას. ჩილკოტინი იჭყაფუ იჩაშ ტობას დო ინაკათუ წყარმალუ ფრეიზერს. ჩილკოტინიშ სიგინძა რე 241 კმ. ღანჩოშ ფართობი 19,300 კვ.კმ.
უდიდაშ ნადუეფი
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:კანადაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ბრიტანეთიშ კოლუმბიაშ წყარმალუეფი კატეგორია:წყარმალუ ფრეიზერიშ ნადუეფი
მეგიდო
მეგიდო (ური. מגידו‎) — გუძუბა ისრაელიშ ტერიტორიას, მეგიდოშ კიბუციშ გოხოლუას, იერუსალიმიშე 90 კმ-ით ოორუეშე. ჩინებული რე მუში ისტორიული, გეოგრაფიული დო თეოლოგიური შანულობათ, მარა ჯინჯიერო ბერძენული ჯოხოთარმაგედონი.
უჯვეშაშ ბორჯის, მეგიდო შანულამ ნოღა-სახენწჷფო რდჷ. თინა აკნაცჷმეფიშ 26 ფინაშე აკმოდირთუ დო იდვალუაფუ სტრატეგიულო შანულამ აბანს, კარმელიშ გვალაჸურე მიმალ შარას, გინმაჯინე ისრაელიშ ვეს. ათე აბანს გჷშაკერძაფილ სტრატეგიულ გეხარგუა ჯვეშბორჯის უღურდჷ, რახან ათაქ გჷშმეშჷ ოვაჭარე დო ოურდუმე შარეფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ისრაელს
ჯეიმზ მაკევოი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შოტლანდიარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1979
რუნი მარა
რუნი მარა (Rooney Mara; დ. 17 პირელი, 1985) — ამერიკალი არტისტი. კარიერა დიჭყჷ 2005 წანას. თიში არძაშე ჩინებული როლი რე ლიზბეთ სალანდერიშ როლი სტიგ ლარსონიშ რომანიშ „ძღაბი დრაკონიშ ტატუთი“ ამერიკულ ეკრანიზაციას. ჩინებული რე ხოლო აფრიკას, ნაირობის ჩეშქიმინჯალათ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1985
უნგრეთიშ ნოღეფიშ ერკებული
უნგრეთიშ კაბეტი ნოღეფი
გიმე მოჸონაფილი რე ნოღეფი 100 000-შე უმოსი (კაბეტი ნოღეფი) მახორობათ.
უნგრეთიშ ართამი რუკა
რუკაშ ლეგენდა:
უნგრეთი
შონეფი
thumb|250px შონეფი — ქორთუეფიშ ეთნოგრაფიული ბუნა. ჯინჯიერო ოხორანა შონეს, მესტია დო ლენტეხიშ რაიონეფს, თაშნეშე აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ გულრიფშიშ მუნიციპალიტეტიშ ოორუე ნორთის (დალიშ ლეხერი, ისტორიული მისიმიანეთი, კინე აფხაზეთიშ შონე). შონი ეკომიგრანტეფი ამდღა საქორთუოშ მიარე რეგიონს რე დინოხორაფილი: იმერეთი, თუდოლენი ქართლი, კახეთი. შონური ტომეფს კჷნოხ ქვერსემი ტერიტორია უკებდეს დიდი კავკაციონიშ მუჭოთ ობჟათე კართეს, თაშნე ოორუეს (წყარმალუ ყუბანიშ ჟინი წელს). შონური ტომეფი ართ-ართი თარი კომპონენტი რდჷ, ნამუშ ოსხირს მოხვადჷ ალმახანური ქორთუ კათაშ ფორმირაფაქჷნ. კჷნოხ შონეფს ახასიათენდეს კულტურაშ დო ჸოფაშ ლოკალური მუშობურობეფი, მუნერეფით რდჷ ჸორშური არქიტექტურაშ ორიგინალური ფორმეფი, ალპური მეურნობაშ გოვითარაფა, ოურდუმე დემოკრატიაშ გჷმნასქილედეფი დო შხვა. შონეფიშ დიდი ნორთი ჟირნინამი რე: თინეფი რაგადანა ქორთული ნინაშა დო ირდღური ჸოფას ირინუანა შონურს, ნამუთ ქართველური ნინეფს ორხველჷ. თეხანო საქორთუოს მახორუ დოხოლაფირო 3 600 000 ქორთუშე დოხოლაფირო 80 000 ქორთუ, შონური ეთნოგრაფიული ბუნაშ წჷმმარინაფალი რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ქორთუეფი კატეგორია:ეთნოგრაფია კატეგორია:შონე კატეგორია:მოსოფელიშ კათეფი
კოდეინი
250 px|thumb|კოდეინიშ მოლეკულაშ გრაფიკული ფორმულა 250 px|thumb|კოდეინიშ მოლეკულაშ სტრუქტურა კოდეინი (მეთილმორფინი) — ალკალოიდი, ნამუსჷთ იკათუანს ოპიუმი. ქიმიური აკოდგინალუათ არხოს რე მორფინწკჷმა, მარა ჭუამუკმაღალარი ქიმინუა უმოს მერკეთ რე გჷმოხსნტილი. ურკენს ხვალუაშ ცენტრიშ მონტებას. ხვალუაშის არზენა კოდეინს ვარ-და კოდეინიშ ფოსფატიშ ტაბლეტეფს ვარ-და ხვნილეფს შანქარწკჷმა, ნატრიუმიშ ჰიდროკარბონატწკჷმა, ტერპინჰიდრატწკჷმა, თერმოფსიწკჷმა ვარ-და ზორმეხწკჷმა ართო. დარულაფარ პრეპარატეფწკჷმა დო ბრომწკჷმა ართი კოდეინს გჷმირინუანა დუმარჩქალაფე საშუალებათ. ჩქჷჩქჷ ბაღანეფს კოდეინს ვარზენა. კოდეინიშ შხირ ხვარებაქ შილებე გჷმიჭანუას კოდეინიზმი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ორგანული ნაკათეფი
ჯვ. წ. 507
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 507 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
6 გჷმათუთა
6 გჷმათუთა (ოქტომბერი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 279-ა დღა (ნარკი წანეფს — 280-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
ჯვ. წ. 1130
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1130 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ტიტო-იუპანკიშ მუნიციპალიტეტი
ტიტო-იუპანკიშ მუნიციპალიტეტი (Tito Yupanqui) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიას, ლა-პასიშ დეპარტამენტიშ მანკო-კაპაკიშ პროვინციას. 2010 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 3 160 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 16 კმ² რე.
მუნიციპალიტეტი მუშ ჸურეშე კანტონეფო ირთუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლივიაშ მუნიციპალიტეტეფი
ბოსვაში
ბოსვაში, ოორუე-ბჟაეიოლი მეგაპოლისი, ოორუე-ბჟაეიოლი კორიდორი, თაშნეშე Acela კორიდორი, თაშნეშე ბოსტონი-ვაშინგტონიშ კორიდორი (ინგლ. Boswash, Northeast megalopolis, Northeast Corridor, Acela Corridor, Boston–Washington corridor) — მახორობაშ მუდანობათ უდიდაში მეგაპოლისი ააშ-ს. მეგაპოლისი იდვალუაფჷ ატლანტიშ ოკიანეშ წყარპიჯის, ოორუე-ბჟაეიოლ აკოართაფილ შტატეფს. მეგაპოლისი იჭყაფჷ ნოღა ბოსტონიშე დო ითებჷ ვაშინგტონს. ბოსვაშიშ მეგაპოლისი იკათუანს უშხუაშ ნოღეფს: ბოსტონს, პროვიდენსის, ჰარტფორდის, ნიუ-ჰეივენს, ნიუ-იორკის, ჯერსი-სიტის, ნიუარკის, ტრენტონის, ფილადელფიას, ბალტიმორს დო ვაშინგტონს. მინშა ბოსვაშიშ მეგაპოლისიშა მიშმეჸონანა უმოს ჭიჭე ურბანულ აგლომერაციეფს ხოლო: რიჩმონდის, ნორფოლკის, პორტლენდის დო ჰარისბერგის. ბოსვაშიშ მეგაპოლისი იკათუანს მენიშ, ნიუ-ჰემპშირიშ, მასაჩუსეტსიშ, როდ-აილენდიშ, კონექტიკუტიშ, ნიუ-იორკიშ, ნიუ-ჯერსიშ, პენსილვანიაშ, დელავერიშ, მერილენდიშ დო ვირჯინიაშ შტატეფიშ ტერიტორიეფს. ბოსვაშიშ მეგაპოლისიშ ფართობი დოხოლაფირო 146,000 კმ² რე. მახორობაშ მუდანობა 52 მილიონიშ უმოსი რე. მახორობაშ მეჭედალა რე 359.6 ადამიერი კმ²-ის. სპეციალისტეფიშ აზრით ბოსვაშიშ მახორობაშ მუდანობა მიოჭირინუანს 58.1 მილიონს 2025 წანაშო.
ბოსვაშიშ მეგაპოლისი ტერიტორიულო მეთხოზჷ US-1-იშ დო I-95-იშ ბიწორ ავტომაგისტრალეფს. ფრანგი გეოგრაფი ჟან გოტმანი (1915-1994) რდჷ ართ-ართი გიშარჩქინელი მენცარი, ნამუქჷთ მენცარული დიგურუ დო გიმირკვიუ ბოსვაშიშ ურბანული რეგიონი.
ბოსვაშიშ მეგაპოლისის იდვალუაფჷ ამერიკაშ დო მოსოფელიშ რეიტინგეფიშ ლიდერი კოლეჯეფი დო უნივერსიტეტეფი: ჰარვარდიშ უნივერსიტეტი, იელიშ უნივერსიტეტი, ფრინსთონიშ უნივერსიტეტი, კოლუმბიაშ უნივერსიტეტი, მასაჩუსეტსიშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტი, პენსილვანიაშ უნივერსიტეტი, ბრაუნიშ უნივერსიტეტი, ნიუ-იორკიშ უნივერსიტეტი დო ჯონ ჰოპკინსიშ უნივერსიტეტი.
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ მეგაპოლისეფი კატეგორია:ააშ-იშ მეგაპოლისეფი კატეგორია:მეგაპოლისეფი
პიერ ოგიუსტ რენუარი
პიერ ოგიუსტ რენუარი (Pierre-Auguste Renoir, დ. 25 ფურთუთა, 1841, ლიმოჟი, საფრანგეთი — ღ. 3 ქირსეთუთა, 1919, კან-სიურ-მერი) — ფრანგი ხანტუ დო სკულპტორი, იმპრესიონიზმიშ ართ-ართ უდიდაშ ფიგურა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგეფი კატეგორია:ფრანგი ხანტუეფი
ისიბორო-სეკურეშ ერუანული პარკი
ისიბორო-სეკურეშ ერუანული პარკი დო აბანობური ტერიტორია (Parque Nacional y Territorio Indígena Isiboro-Secure or Territorio Indígena y Parque Nacional Isiboro Secure) — თხილერი ტერიტორია ბოლივიას. იდვალუაფუ კოჩაბამბაშ დეპარტამენტიშ ოორუე დო ბენიშ დეპარტამენტიშ ობჟათე ნორთეფს. მუში ფართობი დოხოლაფირო 12 363 კმ² რე. დირსხუ 1965 წანაშ 22 გერგობათუთას.
პარკიშ ტერიტორიას ოშქაშე წანმოწანური ტემპერატურა 15 ° C -ს აკმადგინანს, ნოლექეფი — 1 900 მმ-ს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლივიაშ ერუანული პარკეფი
შალკე 04 (ოკუჩხბურთე კლუბი)
შალკე 04 (გერმ.FC Schalke 04) — გელზენკირხენიშ ოკუჩხბურთე კლუბი.
ბარსელონა
ბარსელონა (კატალ Barcelona [bəɾsəˈɫonə; Barcelona)  — ნოღა ესპანეთის, კატალონიაშ ნანანოღა დო ესპანეთიშ მაჟირა უკაბეტაში ნოღა მახორობათ მადრიდიშ უკული. ბარსელონას ოხორანს 1 621 537 მახორუ, ფართობი 101,4 კმ². ბარსელონა ესპანეთიშ ართ-ართი უკაბეტაში კულტურული, ეკონომიკური, ფინანსური, ისტორიული დო ტურისტული ცენტრი რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ზარხულიშ ოლიმპიური ლაჸაფეფიშ მენძელი ნოღეფი კატეგორია:ბარსელონა კატეგორია:ესპანეთიშ ნოღეფი
ფრანკ-ვალტერ შტაინმაიერი
ფრანკ-ვალტერ შტაინმაიერი (Frank-Walter Steinmeier; დ. 5 ღურთუთა 1956, დეტმოლდი, ოორუე რაინ-ვესტფალია, გერმანია) — გერმანალი პოლიტიკოსი, გერმანიაშ გალენური საქვარეფიშ მინისტრი 2005-2009 დო 2013-2017 წანეფს, ვიცე-კანცლერი 2007-2009 წანეფს. გერმანიაშ სოციალ-დემოკრატიული პარტიაშ მაკათური. 2009 წანაშ გიშაგორუეფს, კანცლერობაშ კანდიდატი სოციალ-დემოკრატიული პარტიაშე. 2017 წანაშ 12 ფურთუთას, გეგშაგორეს გერმანიაშ პრეზიდენტო.
კატეგორია:გერმანალი პოლიტიკოსეფი კატეგორია:გერმანიაშ გალენური საქვარეფიშ მინისტრეფი კატეგორია:გერმანიაშ პრეზიდენტეფი
ალექსანდერ ჰამილტონი
thumb|200px|ალექსანდრ ჰამილტონიშ პორტრეტი, ავტ. ჯონ თრამბალი, 1792 ალექსანდერ ჰამილტონი (ინგლ. Alexander Hamilton) (დ. 11 ღურთუთა, 1755 ვარდა 1757 — ღ. 12 კვირკვე, 1804) — ამერიკალი პოლიტიკოსი, სახენწჷფო მოღალე, ჭარუ, იურისტი დო ოურდუმე პიჯი. ჰამილტონი „ფედერალისტეფიშ ჭარუეფიშ“ ართ–ართი ავტორი რე (ინგლ. Federalist Papers). ათე დოკუმენტით დეცვეს ააშ–იშ ახალი კონსტიტუცია სკეპტიკოსი ნიუ–იორკალეფიშე. ჰამილტონიშ ნასამართუ რე არხო დორსხუაფილი სახენწჷფოშ ეკონომიკური რდუალა, თინა რდჷ ფინანსეფიშ მინისტრი, თიქ დარსხუ მაართა ამერიკული ბანკი, სახარხო კრედიტი დო ოფონდე ოფაფური. მუში პოლიტიკური მეჯინეფიშ თომას ჯეფერსონიშე დო ჯეიმზ მედისონიშე ოთხილარო, ჰამილტონქ დარსხუ მაართა პოლიტიკური პარტია, ფედერალისტეფიშ პარტია, ნამუშ ლიდერით რდჷ სოიშა აარონ ბურწკჷმა დუელიშ ბორჯის ვაღურუნ.
კატეგორია:ააშ-იშ ხაზნაშ მელამოსეეფი კატეგორია:ამერიკალი პოლიტიკოსეფი კატეგორია:ნაღურა 1804
ჯვ. წ. 508
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 508 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 1131
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1131 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
გუიდო გონძაგა
გუიდო გონძაგა (Guido Gonzaga; დ. 1291 — ღ. 22 ეკენია, 1369) — მანტუაშ გრაფი 1362—1369 წანეფს.
ბიოგრაფია
გუიდო მანტუიშ მაზოჯალიშ ლუიჯი I-იშ ბოში რდჷ დო მუმაშ ღურაშ უკული 1360 წანას თიში მონძე გთინირთჷ. 1362 წანას იმპერატორქ კარლ IV თის მანტუაშ გრაფიშ ტიტული უჭყოფლოფუ.
ალმასქუეფი
∞ 1) აგნეს პიკო, ფრანჩესკო პიკო დელა მირანდოლაშ ოსურსქუა.
სქუალეფი
მაართა ქორწინებაშე:
მასუმა ქორწინებაშე:
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:დუნაბადი 1291 კატეგორია:ნაღურა 1369 კატეგორია:იტალიარეფი კატეგორია:გონძაგა
8 გჷმათუთა
8 გჷმათუთა (ოქტომბერი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 281-ა დღა (ნარკი წანეფს — 282-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
ხორტანისღელე
მიორსხუანს წყარმალუეფიშ ასაშ დო არაგვიშ ლეხერეფს.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქორთუოშ ჸალაიბონეფი
ნილოსი
ნილოსი (არაბ. النيل‎ - ელ-ბაჰრ; ლათ. Nilus, ბერძენ. Neilos) — წყარმალუ აფრიკას. მერჩქინელი რე მოსოფელიშ უგჷნძაშ წყარმალუთ. გჷთმიჭყაფუ ჩე ნილოსიშ დო ცაშფერი ნილოსიშ აკართაფუთ. წყარმალუშ სიგჷრძა კაგერაშ ოდუდეშე 6671 კილომეტრი რე. ღანჩოშ ფართობი - 2870 ვითოში კმ2. ინმაკათუ სქირონაშქა ზუღას, აკაკათაფუწკჷმა გჷთმაჭყანს დასაბაღე დიდი დელტას.
ნილოსიშ ოორუე ნორთი, სუდანიშე ეგვიპტეშა გჷნულაშ უკული, ედომუშამო ტიოზის მეურს. წორას ნილოსიშა რდჷ ედომუშამო მიკობუნაფილი ჯვეში ეგვიპტეშ ცივილიზაცია. თეხანური ეგვიპტეშ არძაშე დიდი ნოღეფი წორას ნილოსიშ თე ნორთის იდვალუაფუ, ასუანიშ კაშხალიშ ოორუეჸურე, ისტორიული, ჯვეში ეგვიპტეშ ძეგლეფიშ გოხოლუას.
ჯვეში ეგვიპტარეფი ნილოსის იტერუს უძახუდეს, მუთ „დიდი წყარმალუს“ შანენდჷ. (გჷმოხანტილი რე იეროგლიფის კვარჩხანშე)
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:აფრიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:წყარმალუეფი ანბანიშ მეჯინათ
მორფინი
მინიატიურა|მორფინიშ მოლეკულაშ სტრუქტურა. ბურთულიეფით ეშანილი რე ატომეფი: უჩა_ნოშქერბადი, ჭითა_ჟანგბადი, ლენი_აზოტი, ჩე_წყარბადი. მორფინი, მორფიუმი — ოპიუმიშ ალკალოიდი, ჭუამუკმაღალარი საშუალებეფიშ ბუნაშ ოსქილადე პრეპარატი. სამედიცინე პრაქტიკას გჷმირინუაფუ (ხვალე ექიმიშ გიშნაჭარათ) მორფინიშ ჰიდროქლორიდი ტრავმაშ დო თიჯგურა ლახარეფიშის, ნამუსჷთ წორო გეჸუნს მანგარი ჭუეფი, ხვარენა თაშნეშე ოპერაციაშ მახაზირებელო დო ოპერაციაშ უკულიან პერიოდეფს; კანკალეშა გჷმირინუანა გურიშ უბაღერობაწკჷმა მერსხილ ჸონიერ ქეთელუაშის. მორფინიშ განწეხანიშ ხვარებაქ შილებე გიმიჭანუას მორფინიშა გლახა ნჭაფა ანუ მორფინიზმი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ორგანული ნაკათეფი
გენერალ-გუბერნატორი
კატეგორია:წოდებეფი
კლაიპედა
კლაიპედა  — ნოღა ლიეტუვაშ ბჟადალშე, სიკაბეტაშ მეჯინათ ქიანას მასუმა აბანს რე, ნანანოღა ვილნიუსიშ დო ნოღა კაუნასიშ უკული; კლაიპედაშ მაზრაშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ნოღა იდვალუაფუ ბალტიაშ ზუღაპიჯის, კურშიშ ჸუჯიწკჷმა. ორზოლრთაფაშ მეჯინათ ბალტიაშ ქიანეფიშ უშხუაში ონიშოლი რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კლაიპედაშ მაზრა კატეგორია:ლიეტუვაშ ნოღეფი კატეგორია:ლიეტუვაშ ონიშოლეფი კატეგორია:გერმანიაშ ისტორია კატეგორია:ოურდუმე ონიშოლეფი კატეგორია:ბალტიაშ ზუღაშ ონიშოლეფი კატეგორია:ჸოფილი გერმანული ნოღეფი კატეგორია:ჰანზა
შარლ დე გოლიშ ჯოხოდვალაშ საირქიანო აეროპორტი
შარლ დე გოლიშ ჯოხოდვალაშ ოერეფოშქაშე აეროპორტი ვარ-და პარიზი — შარლ დე გოლიშ აეროპორტი (L'aéroport de Paris-Charles-de-Gaulle, თაშნეშე გჷმირინუაფუ ჯოხოდვალა რუასი — შარლ დე გოლი (Roissy-Charles-de-Gaulle)) — აეროპორტი, ნამუთ პარიზშე 25 კმ. ოორუ-ბჟაეიოლი მალობათ იდვალუაფუ, ილ-დე-ფრანსიშ რეგიონს, საფრანგეთის. აეროპორტიქ გინწყჷ 1974 წანაშ 8 მელახის.
საფრანგეთიშ თარი აეროპორტი რე. მოშარეეფიშ მუდანობაშ მეჯინათ მიშმურს მოსოფელიშ ვითი უშხუაშ აეროპორტშა. აეროპორტის ჯოხო გიოდვეს, საფრანგეთიშ პრეზიდენტიშ დო გენერალიშ შარლ დე გოლიშ პატიოცემელო (1890—1970).
აეროპორტის ბრუო ტერმინალი უღუ: 1, 2A, 2B, 2C, 2D, 2F, 2E, 3. მაჟირა ტერმინალი აკოგაფილი რე ავიაკომპანია Air France-შო, მარა ასეიანი მომენტშო შხვა კომპანიეფიშ მაფურინალეფს ხოლო ღებულენს. მასუმა ტერმინალი უთარაშო გმირინუაფუ ჩარტერული დო ბიუჯეტური ავიაკომპანიეფშო, ნამუსჷთ გოხურგელი ნინალა უღუ დო ვაუღუ ტელეტრაპეფი. ტერმინალეფი ართიანწკჷმა მერსხილი რენა ავტობუს-შატლეფით (Navettes Aeroport), ნამუთ ირ შკვით წუთის ჸარენან, დო ავტომატური მეტროპოლიტენიშ ღოზით ხოლო. აეროპორტის ანდა ბარი, რესტორანი დო მაღაზია რე.
საფრანგეთიშ ერუანული ავიაკომპანია Air France-იშ თარი გინახუნალი რშვილი (ჰაბი) რე. აეროპორტი ირდღას ღებულენს დო გჷთმუტენს 100-შე უმოსი ავიაკომპანიაშ 1400 რეისის. ირ დღას ონინალჷ 150 000 მოშარალეს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:აეროპორტეფი ანბანიშ მეჯინათ კატეგორია:საფრანგეთიშ აეროპორტეფი
ჟორჟ სერა
ჟორჟ სერა (Georges Seurat; დ. 2 ქირსეთუთა, 1859 — ღ. 29 მელახი, 1891) — ფრანგი ფერჭარუ და გრაფიკოსი, ნეოიმპრესიონიზმიშ დუმარსხუაფალი დო ლიდერი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგეფი კატეგორია:ფრანგი ხანტუეფი კატეგორია:ფრანგი ფერჭარუეფი კატეგორია:ფრანგი გრაფიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1859 კატეგორია:ნაღურა 1891
დატემ-დელ-მარანიონი (პროვინცია)
thumb|right|150px|დატემ-დელ-მარანიონიშ პროვინცია დატემ-დელ-მარანიონი – ლორეტოშ რეგიონიშ პროვინცია (პერუ). დატემ-დელ-მარანიონის ოორუეშე ომძღჷ ეკვადორი, ობჟათეშე სან-მარტინის რეგიონი, ბჟადალშე – ამასონასიშ რეგიონი. დატემ-დელ-მარანიონიშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა სან–ლორენცო. 2005 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით პროვინციაშ მახორობა აკმადგინანს 49,446 ადამიერს, ოშქარი მეჭედალა კმ²-ს რე 1.1 ადამიერი. დატემ-დელ-მარანიონიშ ფართობი რე 46,609.9 კმ². პროვინცია ირთუ 6 რაიონო. დატემ-დელ-მარანიონს პროვინციაშ სტატუსი უღუ 2005 წანაშ 2 მარაშინათუთაშე.
რაჯკოტი
რაჯკოტი (राजकोट) — ნოღა ინდოეთიშ შტატი გუჯარათის. მახორობაშ მეჯინათ შტატიშ მაანთხა ნოღა რე, აჰმადაბადიშ, სურატიშ დო ვადოდარაშ უკული. რაჯკოტი ინდოეთიშ სიდიდათ 35-ა ონოღე აგლომერაციას აკმოქიმინუნს, ნამუშ მახორობა 1,28 მილიონშე უმოსი მახორობას ინტირუანს (2012). რაჯკოტი — მოსოფელიშ ართ-ართი არძოშე მარდუ ნოღა რე. რაჯკოტიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე. შტატიშ ნანანოღა განდინაგარიშ ბჟადალშე 245 კმ. მალობას იდვალუაფუ, წყარმალუეფიშ აჯიშ დო ნიარიშ წყარპიჯის. 1960 წანაშ 1 მესიშე — შტატი გუჯარათიშ აკოდგინალუას რე.
კულტურა
რაჯკოტის კათა უმენტაშო ვეგეტარიანალეფი რენა დო არძო გვარობაშ ჯინუას აწმურენა, ნამუქჷთ დიდი გოლინა იღვენუ ნოღაშ ტერიტორიაშ ელმოლს დო გოხოლუას დიდარი ფაუნაშ თხილუაშ საქვარს.
ნოღას ანდა ოქინაფუეფი იდვალაუფუ. საიუბილეე ბაღეფი — დიდი პარკი ნოღაშ ცენტრის, სოდეთ ანდა მუდანობაშ კოლონიარული პერიოდიშ ძეგლეფი, ნოჭახნაკუეფი იდვალაუფუ. თაშნეშე პარკის ქანაჰატეფიშ დარბაზი დო უოტსონიშ მუზეუმი რე.
სქოლიო
კატეგორია:გუჯარათიშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ მილიონიანი ნოღეფი
უმალაშ მუნიციპალიტეტი
უმალაშ მუნიციპალიტეტი (Umala) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიას, ლა-პასიშ დეპარტამენტიშ არომის პროვინციას. 2010 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 13 430 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 849 კმ² რე.
მუნიციპალიტეტი მუშ ჸურეშე კანტონეფო ირთუ.
ყარაყორუმი
მინი|280პქ|ცენტრალური ყარაყორუმი ყარაყორუმი (喀喇昆仑山脉; ურდ./سلسلہ کوہ قراقرم; काराकोरम; თურქ. უჩაქუა გვალეფი) — გვალეფიშ სისტემა ცენტრალურ აზიას. პაკისტანიშ, ჩინეთიშ დო ინდოეთიშ ტერიტორიეფს. ყარაყორუმი ჰიმალაიშ გვალეფიშ უკული, სიმაღალათ მაჟირა გვალეფიშ სისტემა რე დიხაუჩას. ყარაყორუმი ინდიშ დო ტარიმიშ ღანჩოეფიშ წყარგჷმართუ რე.
ორთაშობური პიჯალეფი
ყარაყორუმიშ სიგჷრძა დოხოლაფირო 500 კილომეტრი რე. ჩანგჩენმოშ დო პანგონგიშ ქჷნდჷრეფწკჷმა ართო — 800 კმ. სიგანა — 150-კმ-შე 250 კმ-შახ. ყარაყორუმი მუსხირენი პარალელური ქჷნდჷრეფშე აკმოდირთჷ. ყარაყორუმიშ ოშქაშე სიმაღალა დოხოლაფირო 6000 მეტრი რე, მაქსიმალური - 8611 (ჩოგორი, სიმაღალათ მაჟირა რე ევერესტიშ უკული). ხოლო სუმი კონკაშ სიმაღალა 8000 მეტრაშ უმოსი რე, ხოლო ბრუო კონკაში - 7500 მეტრის. მიარე ჸალაიბონი 4600-4800 მ სიმაღალას იდვალუაფჷ.
ყარაყორუმი წჷმარინუანს ალპური დახუჭუჭუაშ დიდ ანტიკლინორიუმს, ნამუშ ლირული ზონა აკოგაფილი რე გნაისეფით, კრისტალური ფიქალეფით, გრანიტეფით დო მარმარილოთ. ოორუე-ბჟაეიოლ ზონა - ჟილენი პალეოზოური დო მეზოზოური კარბონატული დო დიხაჭაბუშ ქანეფით, ობჟათე-ბჟადალი ზონა - ვულკანოგენური დონოლექი ქანეფით.
ყარაყორუმიშ დინოხურიშეფშე ეიოშინალი რე მოლიბდენიშ, ორქოშ, წურწუფაშ ობადეეფი.
ჰეერი გვერდოტიოზიში რე, კვათირო კონტინენტური. ობჟათე კართეს გიოხე ინდოეთიშ ოკიანეშ მუსონიშ გოლინა. ყარაყორუმს ჰეერიშ ოშქაშე წანმოწანური ტემპერატურეფი უარჸოფითი რე. მაღალგვალამ ღოზის ნოლექეფი თირიშ სახეთ მოურს. წორობორჯული გოჸინუაშ ფართობი რე დოხოლაფირო 17,8 ვთშ. კვ.კმ. ჯიშთეფშე ეიოშინალი რე : სიაჩენი, ბალტორო დო ჰისპარი.
თირიშ ხურგა ობჯათე კართეს 4700 მ სიმაღალას გიმურს, ოორუე კართეს - 5900 მ-ის. ცენტრალური ნორთიშ გვალეფოშქაშე ქვიბიეფს აფხვადჷნა წყითე ტობეფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩინეთიშ ქჷნდჷრეფი კატეგორია:პაკისტანიშ ქჷნდჷრეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ქჷნდჷრეფი
ვეზლეშ სააბატო
ვეზლეშ სააბატო, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ ვეზლეშ წიმინდე მარია მაგდალინარიშ ბაზილიკა — ბენედიქტური ჸოფილი მონასტერი საფრანგეთის, იონაშ დეპარტამენტიშ კომუნა ვეზლეს. სააბატოშ თარი — წიმინდე მარია მაგდალინარიშ ოხვამე, მუში სკულპტურეფით მერჩქინელი რე ბურგუნდიული რომანული არქიტექტურაშ გოსოფურ შედევრო. სკულპტურეფიშ უმიარაშობა საფრანგეთიშ რევოლუციაშ ბორჯის მოჯალაგეს. 1979 წანაშე, ოხვამე მიშულირი რე იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ერკებულშა.
ვეზლეშ სააბატოშე პირველი ინნაჭარეფი IX ოშწანურას ორხველჷ. დუდშე, თე დიხა პარიზიშ გრაფ ჟერარ II-ს ორხველჷდჷ დო თაქ იდვალუაფუდუ ჟირი მონასტერი, ნამუთ დიო არაბეფქ დო უკული ნორმანეფქ მოჯალაგეს VIII-IX ოშწანურეფს. IX სოშწანურაშ შქა ხანეფს, ჩინებულო გინირთჷ, ნამდა წიმინდე მარიაშ მონასტერქ წიმინდე დიხას მარია მაგდალინარიშ ნორთეფი ქიჸიდჷ. თეშ უკული, ვეზლეს მოხვამეეფიშ ბუნეფქ ეყარჷ თელი ევროპაშე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საფრანგეთიშ ეკლესიეფი კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი საფრანგეთის
დამორჩილიშ ლეგენდეფი (ფილმი)
დამორჩილიშ ლეგენდეფი (Legends of the Fall) — 1994 წანაშ დრამა, ნამუთ დორსხუაფილი რე 1779 წანას ჯიმი ჰარისონიშ ნაჭარა ნოველას. ფილმიშ რეჟისორი რე ედვარდ ცვიკი. თარი როლეფს რენა: ბრედ პიტი, ენტონი ჰოპკინზი, ეიდენ ქვინი. ფილმის მეღებული აფუ ოსკარი საუჯგუშო ოპერატურაშო.
სიუჟეტი
რომანტიკული ისტორია თიშ გეშა, მუჭო დოთირჷ გურუგუჩამუო ლადლოუს ფანიაშ არძა ქომოლკოჩიშ ბედი ართი სქვამი ოსურქ. სუმი ჯიმაშე ართიქ, სამუელი მაართა მოსოფელიშ ლჷმაშ ბორჯის ღურუ, მაჟირა კონგრესმენი იჸი, მასუმა დუდსგინალუეფიშ მაგორალი რე. თინეფს არძას სუზანა უჸორს. ფილმიშ თარი თემეფი რე ჸოროფა, დათხიება დო უმუკინდაფუ ნჭაფა გიღუდას საუჯგუშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:1994 წანაშ ფილმეფი კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი კატეგორია:ედვარდ ცვიკიშ ფილმეფი კატეგორია:რომანეფს გერსხუაფილი ფილმეფი
ჯვ. წ. 510
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 510 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ფრედერიკ პასი
ფრედერიკ პასი (ფრანგ. Frédéric Passy; დ. 20 მესი, 1822, პარიზი, საფრანგეთი — ღ. 12 მანგი, 1912, პარიზი, საფრანგეთი) — ფრანგი ეკონომისტი, პაციფისტი, პოლიტიკოსი დო ავტორი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი შვიდობაშ დარგის (1901).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგეფი კატეგორია:ფრანგი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1822 კატეგორია:ნაღურა 1912
ჯვ. წ. 1132
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1132 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
პუშკინი (ნოღა)
პუშკინი (Пушкин, 1918 წანაშახ — ცარსკოე-სელო, 1937 წანაშახ — დეტსკოე-სელო) — ნოღა რუსეთიშ ფედერაციას, ფედერალური შანულობაშ ნოღა სანქტ-პეტერბურგიშ აკოდგინალუას. ნოღა ორხველჷ პუშკინიშ რაიონს. წჷმარინუანს შხუ ტურისტულ, ოკმენცარე, ოგურაფე დო ოურდუმე-ოვაჭარე ცენტრის, იკათუანს ნთელ რანწკი ძეგლეფს, ნამუთ თხილერი რე იუნესკოშით, აკმიართიანებუ სანქტ-პეტერბურგიშ ისტორიულ ცენტრის დო თიწკჷმა მერსხილი ძეგლეფიშ კომპლექსეფს. 2010 წანაშ დაჭყაფუს ნოღაშ მახორობა 99 388 ადამიერს, 2020 წანაშ ეჭარუათ, 112 674 ადამიერს აკმადგინანს.
სქოლიო
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგიშ იურისდიქციაშ გიმე მარენჯი ნოღეფი კატეგორია:რუსეთიშ ნოღეფი
მარტინ სკორსეზე
მარტინ მარკანტონიო ლუჩიანო სკორსეზე (Martin Marcantonio Luciano Scorsese დ.17 გერგობათუთა, 1942) — უჯგუშო ჩინებული მუჭოთ მარტინ სკორსეზე რე ამერიკაშ კინოაკადემიაშ ოსკარიშ მაღვენი რეჟისორი, არტისტი, ჭარუ დო პროდიუსერი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იტალო-ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:ამერიკალი კინორეჟისორეფი კატეგორია:ამერიკალი კინოპროდიუსერეფი კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენი კინორეჟისორეფი კატეგორია:დუნაბადი 1942
9 გჷმათუთა
9 გჷმათუთა (ოქტომბერი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 282-ა დღა (ნარკი წანეფს — 283-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
ჯვ. წ. 511
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 511 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ვიწე
285px|მინი|მარჯვნივ|ვიწეშ გვალეფი ვიწე (ლაზ. ვიწე / Viwe, ბღეთი / Bğeti, თურქ. Fındıklı) — ნოღა დო რაიონი თურქეთიშ რიზეშ პროვინციას, ქიანაშ ოორუე-ბჟაეიოლს, უჩა ზუღაშ ობჟათე-ბჟაიეოლ ძგას, ისტორიულ ლაზონას. თენა ართ-ართი არძოშე დიდი ლაზური ნოღა რე თურქეთიშ ტერიტორიას.
ეტიმოლოგია
ვიწე ლაზური ზიტყვა რე დო ნოჸელას, შქერს შანენს. ლაზეფი თე ნოღას ბღეთის ხოლო უძახჷდეს. თურქეთიშ ნაციონალურ პოლიტიკაშ გეშა შხვა ტოპონიმეფწკჷმა ართო ვიწეშა ხოლო ჯოხოქ იჸუ თირელქ დო თის ფჷნდჷკლჷ ქოგიოდვეს, მუთ ითანგუ მუჭოთ ოთხირე, რთხინა.
გეოგრაფია
მუჭოთ ლაზონაშ ნოღეფიშ უმენტაშინ, ვიწეს ხოლო ჭიფე ზუღაოძგაშე უღჷ, დოსქილადირ აკანი გვალას მეუღჷ, ნამუთ ობჟათეჸურე, კაჩკარიშ გვალეფიშ მასივშა გინმურს. ჰავა ლიბჷ დო ტიბჷ რე, ჩანს უჩა ზუღაპიჯიშ კლიმატშო ოსქვებური ჯალეფი დო ტყალეფი. ბჟაეიოლშე არქაბი უხურგანს, ბჟადალშე არტაშენი დო ოორუეჸურე იუსუფელი. ვიწეშ რაიონიშ ტერიტორიას სუმი თარი ღალი მოურს: სუმლა, ფიცხალა დო აბუწყარი.
ისტორია
ვიწე კოლხეთიშ დო ეგრისიშ ომაფეეფშა, უკული ტრაპიზონიშ იმპერიაშა მიშმეშჷ. 1509 წანას ოსმალეთიშ იმპერიაშ ხეშა გინილჷ. 1916 წანაშ 15 ღურთუთას ვიწე რუსეფქ ქიდეკინეს, მარა ბრესტ-ლიტოვსკიშ ზეშ გეშა 1918 წანაშ 11 მელახის კინ ოსმალეთის დართჷ.
მახორობა
2011 წანაშ ეჭარუაშ მეჯინათ ვიწეს 15 927 შური ოხორანს, თაჸურეშე 90% ლაზიე, დოსქილადირი 10% ჰემშინი. ნოღაშ მახორობა 10 000 შურს ანჭუ.
ტერიტორიული მონწყუალა
ვიწეშ ნოღა 8 ჭიჭე რაიონშე აკმოდირთუ:
ვიწეშ რაიონი მიშმეკოროცხანს 22 ოფუტეს
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:თურქეთიშ ნოღეფი
ჯვ. წ. 1133
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1133 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ვისბადენი
ვისბადენი (Wiesbaden) — ნოღა გერმანიას, ჰესენიშ ნანანოღა. ნოღას ოხორანს 275, 976 ადამიერი. ვისბადენი ჩინებული რე ვისბადენიშ მუზემი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანიაშ ნოღეფი კატეგორია:ევროპაშ ნოღეფი
კარლ ფერდინანდ კორი
კარლ ფერდინანდ კორი (ინგლ. Carl Ferdinand Cori; დ. 5 ქირსეთუთა, 1896, პრაღა, ავსტრია-უნგრეთიშ იმპერია — ღ. 20 გჷმათუთა, 1984, კემბრიჯი, მასაჩუსეტსი, ააშ) — ამერიკალი ბიოქიმიკოსი დო ფარმაკოლოგი, გლიკოგენიშ კატალიტიკური კონვერსიაშ მენცარული რკვიებაშ გეშა გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის 1947 წანას (გერტი კორი დო ბერნარდო ალბერტო უსაიწკჷმა ართო).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ბიოქიმიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1896 კატეგორია:ნაღურა 1984
ხარაგაული
ხარაგაული — დაბა, ხარაგაულიშ მუნიციპალიტეტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი, იმერეთიშ აკანს, საქორთუოს.
გეოგრაფია
ხარაგაული წყარმალუ ჩხერიმელაშ ჟირხოლო წყარპიჯიშ ინწრო დო ტომბა ლეხერს იდვალუაფუ, ზუღაშ დონეშე 280―400 მეტრის. ქართიშე მოჩილათირი რე 198 კილომეტრით. (რკინაშარათ 160 კმ.)
ხარაგაულს ზუღაშ სუბტროპიკული ლამე ჰეერი რე, ზჷმიერო რგილი ზოთონჯი დო ელაზჷმაფათ სქირე ჩხე ზარხული უჩქჷ. ოშქაშე წანმწანური ტემპერატურა რე 13,2 °C, ღურთუთას — 3,2 °C, კვირკვეს — 22,6 °C., აბსოლუტური მინიმუმი -22 °C, აბსულუტური მაქსიმუმი — +40 °C. ნოლექეფიშ მუდანობა წანმოანას — 1360 მმ.
დემოგრაფია
2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით, დაბას 1965 ადამიერი ოხორანდჷ.
ისტორია
ხარაგაულქ გიჭყჷ, მუჭოთ რკინაშარაშ დგჷმილქ XIX ოშწანურაშ 70-იან წანეფს ფუთი-ქართიშ რკინაშარაშ გოჸუნაფაშ გეშა დო ადმინისტრაციული სტატუსი მიპალუ, უკული ომეურნე ფუნქცია უღუდჷ. წიმოხი ჯოხოდჷ ბელაგორი, უკული მიღჷ ჯოხო ხარაგაული. ხარაგაული თემიშ ცენტრი რდჷ, ნამჷშათ მიშმეშჷ ოფუტეეფი დორხველი ხარაგაული, პატარა ხარაგაული, ჯაფარაული, ჩხერი, თეთრაწყარო. დაბაშ სტატუსი მიღჷ 1944 წანას. 1949 წანაშე ჯოხოდჷ ორჯონიკიძე. 1976 წანას მახორობაშ მუდანობა აკმადგინანდჷ 3,2 ვითოშ ადამიერს. 1989 წანას, დართჷ კინოხიანი ჯოხო ხარაგაულქ. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, დაბას ოხორანდჷ 1965 ადამიერი.
ეკონომიკა
ხარაგაულს მუშენს ჸვალ-კარაქიშ, ღვინიშ დო ხილ-კანკარიშ ღვინიშ ქარხანეფი. დაბას რე კულტურაშ დო მოსვანჯაშ პარკი, საჯარო სკოლა 2 საბაღანო ბაღი, მაგურაფუეფიშ ჸუდე, ოსქილადე, პოლიკლინიკა, ბიბლიოთეკა, კულტურაშ ჸუდე, მუსიკაშ სკოლა, პოლიციაშ გიმნართი, ავტოტრანსპორტე ოწარმე, არქივი, კინოთეატრი. ხარაგაულს გიშმურს რკინაშარაშ ცენტრალური მაგისტრალი დო იდვალუაფუ რკინაშარაშ დგჷმილი.
სპორტი
ხარაგაულს რე ოკუჩხბურთე კლუბი „ჩხერიმელა“, ნამუქჷთ 1983 წანას დირსხუ. 2010 წანაშე გიშმურს საქორთუოშ ჩემპიონატიშ მაართა ლიგას, ნამუთ ბუნაშო დორხველი ისტორიაშ გოძვენას საუჯგუშ შედეგი რე. „ჩხერიმელაშ“ დინოხოლენი არენა რე ხარაგაულიშ ოკუჩხბურთე მოედანი.
ოქინაფუეფი
ხარაგაუს იდვალუაფუ ხუროეფიშმონძღვარუაშ ძეგლი კახორი. დაბას იდვალუაფუ ხარაგაულიშ ისტორიული მუზეუმი, ნამუთ 1978 წანაშ დჷნარხუა რე.
ლიტერატურა
კატეგორია:იმერეთიშ აკანიშ დაბეფი კატეგორია:ხარაგაულიშ მუნიციპალიტეტი
ხიხათა (ჸალაიბონი)
ლიტერატურა
კატეგორია:საქორთუოშ ჸალაიბონეფი
დე-მოინი (წყარმალუ)
დე-მოინი (ინგლ. Des Moines River) რე   წყარმალუ ააშს, მინესოტაშ, აიოვაშ დო მისურიშ შტატეფს. დე-მოინიშ თარი ოდუდე იჭყაფუ შეტეკიშ ტობას, მინესოტაშ შტატიშ მიურეიშ ოლქის. დე-მოინიშ მაჟია ოდუდე გიშმურს ოკამანპეედანიშ ტობაშე, ემეტიშ ოლქის. ჟირხლო ოდუდეშ აკოართაფაშ აბან რე ჰუმბოლტიშ ოლქის, აიოვას. დე-მოინი ინაკათუ წყარმალუ მისისიპის. სიგინძა რე 845 კმ. ღანჩოშ ფართობი 38,340 კვ.კმ. წყარმალუშ წყარპიჯის რე ნოღა დე-მოინი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:მინესოტაშ წყარმალუეფი კატეგორია:აიოვაშ წყარმალუეფი კატეგორია:მისურიშ წყარმალუეფი კატეგორია:მისისიპიშ ნადუეფი
კაა-ლიაშ ერუანული პარკი
კაა-ლიაშ ერუანული პარკი დო ორთაშობური არეალი (Parque Nacional y Area Natural de Manejo Integrado Kaa-Iya del Gran Chaco) — ბოლივიაშ დო ზოგადო თელი ობჟათე ამერიკაშ ართ-ართი უდიდაში ერუანული პარკი. წჷმარინუანს გრან-ჩაკოშ რეგიონს თხილერ ტერიტორიას, ნამუთ ფართობით ბელგიაშ უმოსი რე (34,411 კმ²).
კეოლადეოშ ნაციონალური პარკი
კეოლადეოშ ნაციონალური პარკი, ჩინებული მუჭოთ ბჰარადპურიშ მაფურინჯეფიშ ტყაჩირი — ნაციონალური პარკი დო მაფურინჯეფიშ ჩინებული ტყაჩირი ინდოეთიშ რაჯასტანიშ შტატიშ ნოღა ბჰარადპურიშ გოხოლუას. თე ტერიტორიას გოფაჩილი რე მაფურინჯეფიშ ვითოშობათ უვანაფერაში დო საფრთხეშ თუდო მარენჯი გვარობა, თინეფ შქას ციმბირული ნწერო, ნამუთ თაქ ზოთონჯიშ სეზონიშ მალობას მოფურინჷნს. მაფურინჯეფიშ 230 გვარობაშო პარკი ირალი ოხორე აბანი რე.
კაა-ლიაშ ერუანული პარკი
იდვალუაფუ სანტა-კრუსიშ დეპარტამენტის, ზურაშ დონეშე 100 - 839 მეტრას. უხურგანს პარაგვაის. ნოლექეფიშ ოშქაშე წანმოწანური მაძირაფალი აკმადგინანს 400 - 1 400 მმ-ს.
კეოლადეოშ ნაციონალური პარკი
პარკი შანულამი ტურისტული ცენტრი რე, მუს ფშხირას სუმარენა ორნითოლოგისტეფი. 1971 წანას ტერიტორიას ქიმეჩეს ტყაჩირიშ სტატუსი, 1985 წანას იუნესკოქ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტიშ ერკებულშა გემშეღჷ.
კაა-ლიაშ ერუანული პარკი
პარკი გჷშეგორუ მოსოფელს ართ-ართი უდიდაში ტროპიკული ტყაშ მასივეფით. თაქ გოფაჩილი რე მუდმაზმარენი უვანაფერაში ძუძუშმაწუალი, შილებე თინეფიშ ბოლო წჷმმარინაფალი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლივიაშ ერუანული პარკეფი
უილიამ ჰენრი ჰარისონი
უილიამ ჰენრი ჰარისონი (ინგლ: William Henry Harrison; დ. 9 ფურთუთა, 1773 — გ. 4 პირელი, 1841) — ააშ-იშ რიგით მაჩხორა პრეზიდენტი 1841 წანაშ 4 მელახიშე – 4 პირელიშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი პოლიტიკოსეფი კატეგორია:ააშ-იშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:ააშ-იშ სენატორეფი კატეგორია:ააშ-იშ წჷმმარინაფალეფიშ პალატაშ მაკათურეფი კატეგორია:ინდიანაშ გუბერნატორეფი კატეგორია:ამერიკალი ოურდუმე მოღალეეფი კატეგორია:დუნაბადი 1773 კატეგორია:ნაღურა 1841
პიემონტი
პიემონტი (Piemonte) — რეგიონი იტალიაშ ოორუეშე. რეგიონიშ ფართობი 25 402 კმ² რე, მახორობა — 2019 წანაშ მუნაჩემეფით 4 356 406 ადამიერს აკმადგინანს. რეგიონიშ ნანანოღა რე ტურინი. თარი აბანობური ნინა რე პიემონტური. კუნეოშ დო ტურინიშ პროვინციეფს მადვალუ ოქსიტანიშ ლეხერს თაშნეშე ოქსიტანურ ნინაშა რაგადანა.