cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
უინიპეგი (წყარმალუ)
უინიპეგი (ინგლ. Winnipeg River) რე წყარმალუ კანადაშ ონტარიოშ დო მანიტობაშ პროვინციეფს. წყარმალუ უინიპეგი იჭყაფჷ ტყაშ ტობას, ონტარიოშ ტერიტორიას დო ინაკათუ უინიპეგიშ ტობას, მანიტობაშ ტერიტორიას. უინიპეგიშ სიგჷნძა რე 235 კმ. ღანჩოშ ფართობი 106,500 კვ.კმ. უინიპეგიშ უდიდაშ ნადუეფ რე: მეფლ-კრიკი, სვით-კრიკი, კოპერმაინ-კრიკი, უაითმაუსი, უაითშელი, ინგლიშ-რივერი, მაკფარლენი, ბლეკ-სტარჯენი დო შხვეფი. უინიპეგი გიშმურს შხვადოშხვა ტობეფს: მიდლ-ლეიკი, გან-ლეიკი, პისტოლ-ლეიკი, ნატალიშ ტობა, ნუმაოშ ტობა დო შხვა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:კანადაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ონტარიოშ წყარმალუეფი კატეგორია:მანიტობაშ წყარმალუეფი
იერუსალიმიშ რაიონი
კატეგორია:ისრაელიშ რაიონეფი
ნოტავეი
ნოტავეი (ინგლ. Nottaway River) რე წყარმალუ კანადას, კვებეკიშ პროვინციას. წყარმალუ ნოტავეი იჭყაფჷ მატაგამიშ ტობას დო ინაკათუ ჯეიმზიშ ჸუჯის. ნოტავეიშ სიგჷნძა რე 200,2 კმ. ღანჩოშ ფართობი 65,800 კვ.კმ. უდიდაშ ნადუეფ რე: კიჩიგამა, იროკეზი, რიჩერვილი, დავოსტი, ნესტიპუკუ-კრიკი, მუსკიკი დო შხვეფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:კანადაშ წყარმალუეფი კატეგორია:კვებეკიშ წყარმალუეფი
მანჰეტენიშ პროექტი
მანჰეტენიშ პროექტი (ინგლ. Manhattan Project) — ბირთვული ანჯარიშ გოვითარაფაშო დორსხუაფილი პროექტიშ კოდური ჯოხოდვალა. პროექტი იკათუანდჷ ამერიკალ, ინგლისარ, გერმანალ დო კანადარ მენცარეფს. პროექტის 1942-1946 წანეფს ხემანჯღვერენდჷ ამერიკაშ არმიაშ ინჟინერული კორპუსიშ გენერალ-მაიორი ლესლი გროვსი. ლოს-ალამოსიშ ერუანული ლაბორატორიაშ დირექტორი რდჷ გიშარჩქინელი ფიზიკოსი რობერტ ოპენჰაიმერი. დუდშე პროექტიშ შტაბ-ბინა რდჷ ნიუ-იორკიშ ართ-ართი რაიონი მანჰეტენი. უკულიან წანეფს პროექტიქ ხოლო ჸათე ჯოხოდვალათ იჸუ შინელქ დო თიქ დოთირუ ოფიციალური ჯოხოდვალა: Development of Substitute Materials. პროექტიქ დიჭყჷ 1939 წანას, უკულ თიქ გეფართინუ. პროექტი იკათუანდჷ 130,000 მეტ ადამიერს დო თიშ ფინანსურო ხარჯი რდჷ დოხოლაფირო ჟირი მილიარდი ამერიკული დოლარი (2020 წანაშ მეჯინათ 23 მლრდ. დოლარიშ ექვივალენტი). მანჰეტენიშ პროექტის მიარსხუ ბრიტანეთიშ დო კანადაშ ატომური პროგრამაქ Tube Alloys-იქ. მანჰეტენიშ პროექტით იკეთინჷ ატომურ-ბომბეფქ: პლუტონიშ ტრინიტი, ურანიშ ლითლ-ბოი დო პლუტონიშ ფეტ-მენი. ლითლ-ბოი დო ფეტ-მეტი ამერიკალეფქ გიმირინეს იაპონიაშ ნოღეფიშ ჰიროსიმაშ დო ნაგასაკიშ ობომბალო, 1945 წანაშ 6 დო 9 მარაშინათუთას. ტრინიტი ამერიკალეფქ აფეთქეს ოტესტალო, 1945 წანაშ 16 კვირკვეს, ხორნადა-დელ-მუერტოშ ტიოზის, ნიუ-მექსიკოშ შტატის. მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ თებაშ უკული, მანჰეტენიშ პროექტი ტესტირაფაშო გიმირინუანდჷ ბიკინიშ ატოლს. მანჰეტენიშ პროექტიქ ოფიციალურო ითუ 1947 წანაშ 15 მარაშინათუთას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მანჰეტენიშ პროექტი კატეგორია:ატომური პროგრამეფი
შვედეთიშ პროვინციეფი
შვედეთიშ პროვინციეფი — ისტორიული, გეოგრაფიული დო კულტურული რეგიონეფი. პოლიტიკური თოლწონუათ, შვედეთიშ პროვინციეფს ვაუღჷნა ადმინისტრაციული ფუნქციეფი, მარა ისტორიულ-კულტურული მუშობურობეფიშ გეშა თინეფიშ გიშართუალა ტრადიციულო რე მიშაღალირი.
კანკალე შვანს, ადმინისტრაციული ართული ლენი დო ისტორიული პროვინცია თახე ართიანს უხვადუ, სამანგათ ბლეკინგეშ პროვინცია დო ბლეკინგეშ ლენი. მარა კანკალე შვანს თაშ ვახვადუ, თაშნეშე 1990-იან წანეფს პროვინციეფიშ ისტორიული ხურგეფიშ უგუთოლიშწორაფეთ აკიქიმინ მუსხირენ ახალ ლენქ.
შვედეთიშ პროვინციეფი ამდღარშახ გჷმირინუაფუ ორაგადე ნინას დო ხელუანობას, მარა თინეფს ვაუღჷნა თიჯგურა დორზოლუა, მუნერით ისტორიულო უღუდესინ. პროვინციას მახორუ კათა მუნეფიშ დუდს კანკალეშა ვა პროვინციაშ ვარინ ლანიშ მახორუთ მირჩქინუანს.
ჰერალდიკა
1560 წანას, გუსტავ ერიქსონ ვაზაშ ბორჯის წჷმორინაფილქ იჸუ 23 პროვინციაშ გერბეფიშ მაარტაფონ ვერსიეფქ. წჷმორინაფილი პროვინციეფი გეგჷნორთეს სუმ ოშილეთ: სვეალანდი, გიოტალანდი დო ვენდი. მუჭოთ თენა გუსტავიშ ტიტულს რდჷმოშინაფილი: ”მაფა შვედეფიშ, გოთეფიშ დო ვენდეფიშ″.
გიოტალანდი
გიოტალანდი აკმოდირთუ ობჟათეშე არსებული ისტორიული პროვინციეფშე. 1645 წანაშახ გოტლანდი დო ხალანდი დანიაშ დორხველობას რდჷ, თაშნეშე 1658 წანაშახ ბლეკინგე დო სკონე დანიაშ, ბოხუსლენი — ნორვეგიაშ აკდგინალუაშა მიშმეშეს.
სვეალანდი
სვეალანდი აკმოდირთუ შვედეთიშ ცენტრალური ამშვი პროვინციაშე. 1812 წანაშახ, ვერმლანდი რდჷ გიოტალანდიშ ნორთი.
ნორლანდი
ნორლანდი აკმოდირთუ ცენტრალური დო ოორუე შვედეთიშ 9 პროვინციაშე. 1645 წანაშახ, პროვინციეფი ემტლანდი დო ხერედანელი ნორვეგიაშ დორხველობას რდჷ. 1809 წანაშახ, შვედეთიშ ლაპლანდია გოართოიანაფილი რდჷ ფინეთიშ ლაპლანდიაწკჷმა. ნორბოტენი ვესტერბოტენშე XIX ოშწანურას გეგშერთჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შვედეთიშ პროვინციეფი
ბურსაშ პროვინცია
ბურსაშ პროვინცია (Bursa ili) — პროვინცია (ილი) ოორუე-ბჟადალ თურქეთის, მარმარილოშ ზუღაშ რეგიონს. ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოღა ბურსა. პროვინციას უხურგანს იალოვაშ, ქოჯაელიშ, საქარიაშ, ქუთაჰიაშ დო ბალიქესირიშ პროვინციეფი, ოორუეშე — მარმარილოშ ზუღა.
დალარნაშ პროვინცია
სქოლიო
კატეგორია:შვედეთიშ პროვინციეფი კატეგორია:შვედეთიშ ისტორია
ბურსაშ პროვინცია
მახორობა 2,994,521 ადამიერი (2018), უდიდაში ნოღეფი: ბურსა (1194 ვთშ. ადამიერი, 2000), ენიშეჰირი, მუსტაფა-ქემალფაშა.
ბრიჩენი
ბრიჩენი (Briceni) — ნოღა მოლდოვას, ბრიჩენიშ რაიონიშ ცენტრი. იდვალუაფჷ ქიანაშ ოორუეშე, უკრაინაწკჷმა ხურგიშ გოხოლუას, კიშინიოვიშ ოორუე-ბჟადალშე 230 კილომეტრიშ მეძენას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოლდოვაშ ნოღეფი კატეგორია:მოლდოვაშ ჸოფილი ურიული ხორუეფი
2120
დღახუეფი
კატეგორია:
ჩამბეში
ჩამბეში (Chambeshi River) — წყარმალუ ზამბიას. სიგინძა 480 კმ. ინაკათუ წყარმალუ ლუაპულას.
ზაპორიჟია
ზაპორიჟია (უკრ. Запоріжжя) — ნოღა ობჟათე უკრაინას. ზაპორიჟიაშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ნოღა დოხოლაფირო 70 კილომეტრიშ მოჩილითაფათ იდვალუაფუ დნიპროშე.
კატეგორია:ზაპორიჟია კატეგორია:ზაპორიჟიაშ ოლქიშ ნოღეფი კატეგორია:უკრაინაშ ნოღეფი კატეგორია:უკრაინაშ ადმინისტრაციული ცენტრეფი
ევანჯელისტა ტორიჩელი
ევანჯელისტა ტორიჩელი (იტალ. Evangelista Torricelli; დ. 15 გჷმათუთა, 1608, რომი, პაპიშ ოლქი — ღ. 25 გჷმათუთა, 1647, ფლორენცია, ტოსკანაშ დიდი ოჰერცოგე) — იტალიარი ფიზიკოსი დო მათემატიკოსი, შინელი რე მუჭოთ ბარომეტრიშ გჷმმაგონებელი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იტალიარეფი კატეგორია:იტალიარი ფიზიკოსეფი კატეგორია:იტალიარი მათემატიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1608 კატეგორია:ნაღურა 1647
საკარაშ გერი
საკარაშ გერი“ (გერმ. Der Steppenwolf) — ჰერმან ჰესეშ რომანი, ნამსჷთ “ ჭარუ ეჭარუნს მაართა მოსოფელიშ ლჷმაშ უკულიანი პერიოდიშ გერმანიას გომაფაფილ გენწყუაფას დო არძაშოულო მეღებულ შურიშ ღირეფეფიშ გინოფასებაშ რთულ პროცესეფს. ავტორი ეჭარუნს კოჩიშ ტრაგედიას, ნამუთ ვართ გეყიყინაფილი ბიურგერიშ რინას მეუხუჯუ დო ვართ მაღალი იდეალეფიჸურე ულაშო გიოხვილაფარი ჭყანა ასქილადჷ. კოჩიშ გაჟირებათ გჷშაჭანაფილი ათე ტრაგედია დაჭყაფურს ჭარუშ თიმწკჷმაიანი გუნება-გენწყუაფაშე იჭყანს დო, ათეშენ, ნახანდჷს ხვეიანო რე გჷმორინაფილი ავტობიოგრაფიული მომენტეფი.
„საკარაშ გერი“ ქორთულო სუმშა რე გჷშაშქუმალირი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:1927 წანაშ რომანეფი კატეგორია:ჰერმან ჰესეშ ნახანდეფი კატეგორია:გერმანული რომანეფი კატეგორია:ფილოსოფიური რომანეფი
სარატოვიშ ოლქი
გეოგრაფია
სარატოვიშ ოლქი თუდოლენი ვოლგაშპიჯეთის იდვალუაფჷ, მარძგვანწყარპიჯონაშ უმენტაში ნორთი ვოლგაშპიჯეთიშ სუბეეფს უკებჷ, ოლქიშ ობჟათე-ბჟაეიოლ ნორთის კასპიაშპიჯიშ რზენი რე. ოლქიშ ბჟაეიოლი ხურგი ობშჩი-სირტიშ კართეეფს რე. ოლქიშ თარი წყარმალუ რე ვოლგა (420 კილომეტრი ოლქიშ ფარგილს), ნამუსჷთ აკოგაფილი რე ვოლგოგრადიშ დო სარატოვიშ წყაროჩუაშეეფი. ოლქიშ ბჟადალ ნორთის მეურს წყარმალუეფი ხოპიორი, მედვედიცა, ილოვლია (დონიშ კვარჩხანი ნადუეფი). ტერიტორიაშ დიდი ნორთი სტაპიშ ზონას რე, ტყას ოლქიშ ტერიტორიაშ 5% უკებჷ. ოლქის ობჟათეშე უხურგანს ყაზახეთი, ბჟადალშე — ვოლგოგრადიშ, ვორონეჟიშ დო ტამბოვიშ ოლქეფი, ოორუეშე — სამარაშ, ულიანოვსკიშ დო ორენბურგიშ ოლქეფი.
მახორობა
2002 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფიშ მეჯინათ, ოლქის ოხორანდჷ:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი
ზამბეზი
მინი|300პქ|წყარგელაფუ [[ვიქტორია (წყარგელაფუ)|ვიქტორია]] ზამბეზი — წყარმალუ აფრიკას. კონტინენტიშ სიგჷრძათ მაანთხა წყარმალუ რე. უდიდაში რე ინდოეთიშ ოკიანეშა ინმაკათე წყარმალუეფს შქას. წყარმალუშ სიგჷრძა რე 3540 კმ, ღანჩოშ ფართობი — 1 390 000 კმ². დუდს ეთმეჭოფჷნს ზამბიას, უკული მეურს ანგოლაშ ტერიტორიას, გიშმურს ნამიბიაშ დო ბოტსვანაშ სახენწჷფო ხურგის, გჷნმოჭკირუნს ზიმბაბვეს დო უკული მოზამბიკის ინმაკათუ ინდოეთიშ ოკიანეს.
ზამბეზი არძაშე უმოსო ჩინებული თით რე, ნამჷ-და თე წყარმალუს იდვალუაფჷ წყარგელაფუ ვიქტორია.
ვენერნი
ვენერნი (შვედ. Vänern) — შვედეთიშ დო ევროპაშ რსხუშ უდიდაშ ტობა. ფართობით ვენერნი ევროპაშ კონტინენტის მასუმა რე ლადოგიშ დო ონეგიშ ტობეფიშ უკული. ვენერნი იდვალუაფჷ შვედეთიშ ვესტერგიოტლანდიშ დო ვერმლანდიშ პროვინციეფს. ვენერნიშ ტობაშ ფართობი 5,650 კვ.კმ. რე, ოშქაშე სიტომბა 27 მ., მაქსიმალური სიტომბა 106 მ. რე. ტობა იდვალუაფჷ ზუღაშ დონეშე 44 მეტრაშ სიმაღალას. ტობას რე ჭიჭე კოკეფი: ბრომე, იურე, კოლანდსე დო შხვეფი. ტობას შხვადოშხვა წყარმალუეფი ინაკათუ. უდიდაში წყარმალუ კლარელვენი რე. ვენერნიშ გიშმურს წყარმალუ გეტა-ელვი.
ჯელალ ბაიარი
მაჰმუდ ჯელალ ბაიარი (Mahmut Celâl Bayar; დ. 16 მესი, 1883 — ღ. 22 მარაშინათუთა, 1986) — თურქი პოლიტიკური დო სახენწჷფო მოღალე. თურქეთიშ მა–3 პრეზიდენტი.
ბიოგრაფია
მაჰმუდ ჯელალ ბაიარქ დებადჷ 1883 წანას, ოფუტე უმურბეის (ბურსაშ პროვინციას), რელიგიური მოღალეშ დო მარწაფალიშ ფანიას, სკოლაშ თებაშ უკული ბაიარქ მუშობა დიჭყჷ ნოღა გემლიკიშ სასამართალოს კლერკო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:თურქეთიშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:თურქეთიშ პრემიერ-მინისტრეფი კატეგორია:თურქი პოლიტიკოსეფი
დაკარი
დაკარი — სენეგალიშ ნანანოღა, შხუ ოზუღე ონიშოლი დო უშხუაში ნოღა, ნამუთ წვანე კოდმეშ ჩქონს იდვალუაფუ, ატლანტიშ ოკიანეშ წყარპიჯის. დაკარი აფრიკაშ არძაშე უკიდაში ბჟადალი მადვალი ნოღა რე. დაკარიშ მახორობაშ მუდანობა აკმადგინანდჷ 1 030 594 კოჩის (2005), აგლომერაციას — 2 450 000 ადმ. დაკარქ 1857 წანას დირსხუ მუჭოთ ფრანგულ ფორტინ თეშ.
* კატეგორია:სენეგალიშ ნოღეფი კატეგორია:აფრიკაშ ნანანოღეფი
ოკნიცა
ოკნიცა (Ocnița) — ნოღა მოლდოვას, ოკნიცაშ რაიონიშ ცენტრი. იდვალუაფჷ ქიანაშ ოორუეშე, უკრაინაწკჷმა ხურგიშ გოხოლუას, კიშინიოვიშ ოორუე-ბჟადალშე 242 კილომეტრიშ მეძენას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოლდოვაშ ნოღეფი
ბჟადალი რეგიონი (განა)
ბჟადალი რეგიონი (Western Region) — განაშ რესპუბლიკაშ 10 რეგიონშე ართ-ართი, იდვალუაფუ ქიანაშ ობჟათეშე. ფართობი — 23 921 კმ². ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოღა სეონდი-ტაკორადი.
კატეგორია:განაშ ადმინისტრაციული დორთუალა
პალერმო (ოკუჩხბურთე კლუბი)
პალერმო (იტალ. Palermo FC) - იტალიური ოკუჩხბურთე კლუბი, ნამუქჷთ სიცილიაშ ნოღა პალერმოს გიჭყჷ.
2019 წანაშ 18 გჷმათუთას კლუბიქ ფინანსური პრობლემეფიშ გეშა გეუქვუ.
სქოლიო
კატეგორია:იტალიაშ ოკუჩხბურთე კლუბეფი კატეგორია:პალერმო (ოკუჩხბურთე კლუბი)
აჭარისწყალი (წყარმალუ)
აჭარისწყალი — წყარმალუ საქორთუოს, აჭარაშ ავტონომიურ რესპუბლიკაშ ტერიტორიას, ჭოროხიშ მარძგვანი ნადუ. თინა ოდუდეს ეთმეჭოფუნს არსიანიშ ქჷნდჷრშე, გეჸუნს ინწრო, ტომბა ლეხერს; მიშაკათაფუწკჷმა იფართინებუ. აჭარისწყალიშ სიგჷრძა 90 კმ. რე, ღანჩოშ ფართობი — 1540 კმ². წყარმალუ ეთმიჯუმუაფუ შხვადოშხვა წყუეფით, უმენტაშო ჭვემაშ წყარით. ახასიათენს ადიდარება ედომუშამ წანაშ მალობას. აჭარისწყალს გერცხუაფილი რე აწჰესი - აჭარისწყალიშ ჰიდროელექტროსადგჷმი.
ლიტერატურა
კატეგორია:აჭარაშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ წყარმალუეფი
რუპერტი (წყარმალუ)
რუპერტი (ინგლ. Rupert River) რე წყარმალუ კანადას, კვებეკიშ ართ-ართ უდიდაშ წყარმალუ. რუპერტი იჭყაფჷ მისტასინიშ ტობას დო ინაკათუ ჯეიმზიშ ჸუჯის. რუპერტიშ სიგჷნძა რე 763 კმ. ღანჩოშ ფართობი 43,400 კვ.კმ. უდიდაშ ნადუეფ რე: კაუპუშუნ-კრიკი, ნასტიმისტეჩი, ტორდუ-კრიკი, ლა-მარტ-რივერი, კანეუსტეკო, ჯოლიეტი, ლიმარი დო შხვეფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:კანადაშ წყარმალუეფი კატეგორია:კვებეკიშ წყარმალუეფი
ერდენეტი
ერდენეტი (Өрдэнэт — „ანდაღებული") — სიკაბეტათ მაჟირა ნოღა მონღოლეთის, უწმოხ ცენტრალური დოჸუნალაშ ადმინისტრაციული ართული, 1992 წანაშე ორხონიშ აიმაკიშ ადმინისტრაციული ცენტრი, ნამუშა, დორხველ ნოღაწკჷმა ართო, მიშმურს აკა სომონი (ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ართული, ნამუშათ ირთჷნა აიმაკეფი).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მონღოლეთიშ აიმაკეფიშ ადმინისტრაციული ცენტრეფი კატეგორია:ორხონიშ აიმაკი
ბლეკინგეშ პროვინცია
ბლეკინგე (Blekinge) — ისტოირიული პროვინცია, შვედეთიშ ობჟათეშე, ისტროიული რეგიონი გიოტლანდიშ აკოდგინალუას. პროვინციაშ ფართობი — 2 941 კმ², მახორობა — 151 899 ადამიერი (2007).
სქოლიო
კატეგორია:შვედეთიშ პროვინციეფი კატეგორია:შვედეთიშ ისტორია
შაუმიანოვკა
შაუმიანოვკა — ოფუტე საქორთუოს, აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ გულრიფშიშ მუნიციპალიტეტის, დრანდაშ თემს, წყარმალუ სკურჩაშ წყარპიჯის. ზუღაშ დონეშე 120 მ, გულრიფშიშე 18 კმ. 2008 წანაშე ოკუპირაფილი რე რუსეთიშ ფედერაციაშით.
სქოლიო
კატეგორია:დრანდაშ თემიშ ოფუტეეფი კატეგორია:გულრიფშიში მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი კატეგორია:აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ ოფუტეეფი კატეგორია:საქორთუოშ ოფუტეეფი კატეგორია:რუსეთიშით ოკუპირაფილი საქორთუოშ ოფუტეეფი
პენელოპე კრუსი
პენელოპე კრუს სანჩესი (Penélope Cruz Sánchez; დ. 28 პირელი, 1974, მადრიდი) — ესპანარი არტისტი.
ბიოგრაფია
პენელოპეშ მუმა ავტოფარეხიშ მაღვენჯი რდჷ, დიდა - ოსურეფიშ სტილისტი. 5 წანაშ ასაკიშე 9 წანაშ გოძვენას პენელოპე სხაპუას ორხველუდჷ ერუანულ კონსერვატორიას. ათე ხანიშ გოძვენას თინა გიშეშჷ ესპანეთიშ დო ნიუ-იორკიშ სცენეფს. უკული მანეკენიშ კარიერა დიჭყჷ დო ჟურნალეფიშ კაბრას გიშარჩქინდჷ. გინოღალირი რე კლიპეფსით. 14 წანერი პენელოპეს მეჸუნდჷ ობაღანე ოტელევიზიე გინოჩამა La Quinta Marcha.
პენელოპე კრუსიქ ოარტისტე კარიერაშ დაჭყაფურს ოშინალი როლი არსულ რაფაელ ალკაზაშ ფილმის „ბერძენული ლაბირინთი“. თიში მაართა წჷმოძინათ იკოროცხუ ბიგას ლუნაშ „ლორი, ლორი“ (1992), ნამუშოთ კრუზი ნომინირაფილი რდჷ გოიაშ ჯილდოს საუჯგუშო არტისტი ოსურიშო.
პენელოპე კრუსიშ ოერეფოშქაშე კარიერა მერცხუაფილი რე პედრო ალმოდოვარიშ ფილმის „იფრელი დიაჩქიმიშ გეშა“. ათეში უკული არტისტის იჭანუანა ინგლისარი, ამერიკალი დო ნორვეგიალი რეჟისორეფი. 2001 წანას კრუსიქ ტომ კრუზწკჷმა ართო ილაჸაფჷ ფილმის „ვანილიშ ცა“ დო თინეფი შქას რომანქ დიჭყჷ, ნამქჷთ გეგინძორჷ 2004 წანაშა. 2006 წანაშ კანიშ კინოფესტივალს პენელოპე კრუსიქ მიღჷ პრიზი ოსურიშ როლიშ საუჯგუშო რსულებაშო პედრო ალმოდოვარიშ ფილმის „დორთინა“.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ესპანარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1974 კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
ტუგელა (წყარმალუ)
ტუგელა - წყარმალუ კვაზულუ-ნატალიშ პროვინციას, ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკას. იჭყაფჷ დრაკონიშ გვალეფს დო ინმაკათუ ინდოეთიშ ოკიანეს. წყარმალუ ტუგელას რე წყარგელაფუ ტუგელა. ტუგელაშ სიგჷნძა რე 502 კმ. ღანჩოშ ფართობი 29,100 კვ.კმ.
ჩარლზ ბრენტონ ჰაგინსი
ჩარლზ ბრენტონ ჰაგინსი (ინგლ. Charles Brenton Huggins; დ. 22 ეკენია, 1901, ჰალიფაქსი, ახალი შოტლანდია, კანადა — ღ. 12 ღურთუთა, 1997, ჩიკაგო, ილინოისი, ააშ) — კანადარი-ამერიკალი ექიმი, ფიზიოლოფი დო ონკოლოგი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის (1966). ჩარლზ ჰაგინსიქ დანტკიცჷ ნამდა ჰორმონეფიშ გიმორინაფა შილებედჷ შხვადოშხვა კიბოშ კურნალობაშო დო ოკონტროლებერო. უმოსო გურაფულენდჷ პროსტატაშ კიბოს დო თიშ კურნალობაშ მეთოდეფს.
ბოხუსლენიშ პროვინცია
ბოხუსლენი (Bohuslän) — შვედეთიშ ისტორიული პროვინცია, ნამუთ სკაგერაკიშ საროტიშ წყარპიჯის იდვალუაფუ. ფართობი — 4473 კმ², მახორობა — 282 949 ადამიერი (2007).
ტრიუმვირატი
ტრიუმვირატი — ართმანგი ნძალიერი სუმი პოლიტიკური ვარდა ოურდუმე ფიგურაშ აკოკათუა.
ეტიმოლოგია
ზიტყვა ტრიუმვირატი მოურს ტრიუმვირიშე, მუთ ტრიუმვირატიშ მაკათურეფს შანენს (ლათინურო trium virum რე tres viri (სუმი კოჩი)-შ ძინული მოჯგირული რთაფა).
რომაული ტრიუმვირატეფი
გვიანიშ რესპუბლიკაშ პერიოდის ჟირშა დირსხჷ ათეცალი ტრიუმვირატეფქ, მუჟამსჷთ ართი ღანკით სუმი ალობური დო ჭყანიერი პოლიტიკური ფიგურაქ აკიკათჷ დო მართუნდეს სახენწჷფოს. ჯირხოლო ტრიუმვირატიქ ძალამ მალას აკოცუ, მუსჷთ ჟირხოლოშა ონოღერი ლჷმაქ მაჸუნჷ.
კროპივნიცკი
კროპივნიცკი (Кропивницький; 2016 წანაშახ — კიროვოგრადი (Кіровоград) — ნოღა უკრაინას, კიროვოგრადიშ ოლქიშ დო კროპივნიცკიშ რაიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ნოღა იდვალუაფუ დნეპრიშპიჯეთიშ ეშქეთის, წყარმალუ ინგულიშ (ობჟათე ბუგიშ ნადუ) ლეხერს.
მაჸალე ნოღეფი
კატეგორია:კიროვოგრადიშ ოლქიშ ნოღეფი კატეგორია:უკრაინაშ ადმინისტრაციული ცენტრეფი კატეგორია:უკრაინაშ ნოღეფი
ტრიუმვირატი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რომიშ სახენწჷფო ინსტიტუტეფი
2121
დღახუეფი
კატეგორია:
დონდუშენი
კატეგორია:მოლდოვაშ ნოღეფი კატეგორია:მოლდოვაშ ჸოფილი ურიული ხორუეფი
დოდომა
დოდომა  — ტანზანიაშ ნანანოღა, დოდომაშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
სქოლიო
კატეგორია:ტანზანიაშ ნოღეფი კატეგორია:აფრიკაშ ნანანოღეფი
ოორუე რეგიონი (განა)
ოორუე რეგიონი (Northern Region) — განაშ რესპუბლიკაშ 10 რეგიონშე ართ-ართი, იდვალუაფუ ქიანაშ ობჟათეშე. ფართობი — 70,384 კმ². ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოღა ტამალე.
კატეგორია:განაშ ადმინისტრაციული დორთუალა
უკრაინაშ ადმინისტრაციული დორთუალა
380პქ|thumb|right|უკრაინაშ რუკა უკრაინა იკათუანს 24 ოლქის (პროვინცია), ართ ავტონომიურ რესპუბლიკას დო ჟირ სპეციალური სტატუსიშ მაღვენ ნოღას.
ოლქეფი
უკრაინაშ ოლქეფიშ უმეტაშობას ჯოხო აფუ გედვალირი მუნეფიშ ნანანოღეფიშ ჯოხოეფიშ მეჯინათ.
ყირიმიშ ავტონომიური რესპუბლიკა
ყირიმიშ ავტონომიური რესპუბლიკა (უკრაინ. Автономна Республіка Крим, Avtonomna Respublika Krym, ყირიმ. Qırım Muhtar Cumhuriyeti), ჯვეშო უკრაინაშ სხუნუეფიშ სოციალისტური რესპუბლიკაშ ყირიმიშ ოლქი, რე გეოგრაფიულო ყირიმიშ ჩქონიშ თარი ნორთი ობჟათე უკრაინას. მუში ნანანოღა რე სიმფეროპოლი.
მუნიციპალიტეტეფი
მუნიციპალიტეტეფი, თინეფს შქას კიევი (ქიანაშ ნანანოღა) დო სევასტოპოლი.
რაიონეფი
რაიონეფი რე უკრაინაშ არძაშე ჭიჭე ადმინისტრაციული დორთუალაშ ართური. გვალო ქიანაშ 24 ოლქის დო ყირიმს რე 490 რაიონი. უკრაინაშ რაიონეფიშ ოშქარული ფართობი რე 1,200 კმ², ოშქარული მახორობა - 52,000.
კატეგორია:უკრაინაშ გეოგრაფია კატეგორია:ადმინისტრაციული გორთუალა ქიანეფიშ მეჯინათ
ატავაპისკატი
ატავაპისკატი (ინგლ. Attawapiskat River) რე წყარმალუ კანადაშ ონტარიოშ პროვინციას. წყარმალუ ატავაპისკატი იჭყაფჷ ატავაპისკატიშ ტობას, ზუღაშ დონეშე 241 მ. სიმაღალას დო ინაკათუ ჯეიმზიშ ჸუჯის. ატავაპისკატიშ სიგჷნძა რე 748 კმ. ღანჩოშ ფართობი 50,500 კვ.კმ. უდიდაშ ნადუეფ რე: მისისა (მარძგვანი), მუკეტეი (კვარჩხანი), სტრიტფილდი (მარძგვანი), ნორზ-ჩენელი (კვარჩხანი) დო შხვეფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:კანადაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ონტარიოშ წყარმალუეფი
ედგარ ჰუვერი
ჯონ ედგარ ჰუვერი (John Edgar Hoover; დ. 1 ღურთუთა 1895, ვაშინგტონი — ღ. 2 მესი 1972) — ამერიკალი სახეწჷფო მოღალე, ფედერალური ონაკვერალი ბიუროშ პოსტი უკინებუდჷ დახე გვერდი ოშწანურაშ გოძვენას 1924 წანაშე 1972 წანაშა. ონაკვერალი ბიუროს (1935 წანაშე გიადჷ ფობ) დუდს გეურდჷ 29 წანაშ ხანშე დო ათე პოსტის რდჷ დიდი დეპრესიაშ ფრანკლინ დელანო რუზველტიშ რეფორმეფიშ, მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ, რგილი ლჷმაშ მაართა ეტაპიშ, კორეაშ, ვიეტნამიშ ლჷმეფიშ პერიოდის დო რდჷ ართ-ართი არძაშე გოლინამი ფიგურა ააშ-ს. თიში ღურაშ უკული ფობ-შ დირექტორიშ მაქსიმალური მაჯღვერუაშ ვადა სანძღურელი რე 10 წანათ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფედერალური ონაკვერალი ბიუროშ დირექტორეფი კატეგორია:დუნაბადი 1895 კატეგორია:ნაღურა 1972
კარინა ვამლინგი
კარინა ვამლინგი (შვედ. Karina Vamling) — შვედი კავკაციოლოგი დო ქართველოლოგი, მალმიოშ უნივერსიტეტიშ პროფესორი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შვედეფი კატეგორია:კავკაციოლოგეფი კატეგორია:ქართველოლოგეფი კატეგორია:შვედი კავკაციოლოგეფი
კოლუმბია
კოლუმბია, ოფიციალურო კოლუმბიაშ რესპუბლიკა (República de Colombia) — უნიტარული კონსტიტუციური რესპუბლიკა ობჟათე ამერიკას; აკმოდირთუ 32 დეპარტამენტშე. იდვალუაფუ კონტინენტიშ ოორუე-ბჟადალ ნორთის. ოორუე-ბჟაეიოლ განშე უხურგანს პანამა, ოორუეშ განშე — კარიბიშ ზუღა, ბჟაეიოლ განშე — ვენესუელა და ბრაზილია, ობჟათეშ განშე — ეკვადორი დო პერუ , ბჟადალ განშე — რჩქალი ოკიანე. კოლუმბია ფართობით მოსოფელიშ 26-ა უდიდაში ქიანა რე, ობჟათე ამერიკას მაოთხა, ბრაზილიაშ, არგენტინაშ დო პერუშ უკული. 46 მილიონ მახორუთ, კოლუმბია მოსოფელს 27-ა ქიანა რე, ესპანურნინამ ქიანეფს შქას მაჟირა, მექსიკაშ უკული. კოლუმბია განვითარებადი სახენწჷფო რე; თეჟამშო გაჩქჷ მაოთხა უდიდაში ეკონომიკა ლათინურ ამერიკას დო მასუმა ობჟათე ამერიკას.
გეოგრაფია
სახენწჷფო ობჟათე ამერიკას. თის მუჭოთ ჩილეს ომძღჷ ჟჷრი ოკიანე: რჩქალი, დო ატლანტიშ ოკიანეეფი. კოლუმბიას ომძღჷ 5 ქიანა: ვენესუელა დო ბრაზილია ბჟაიოლშე, პანამა ოორუე-ბჟაეიოლშე, პერუ დო ეკვადორი ობჟათეშე.
კოლუმბიას ობჟათეშე ომძღჷ რჩქალი ოკიანე, ოორუე–ბჟადალუშე კარიბიშ ზუღა. ქიანაშ ბჟადალ ნორთის ოორუეშე ობჟათეშა გინოზინდილი რე ანდეფი, ნამუსჷთ კვათჷნს წყარმალუეფი: მაგდალენა, კაუკა დო შხვა. ბჟაეიოლს იდვალუაფუ გვალონა, ნამუთ გოჭკირელი რე ამაზონიშ მიშაკათუეფით.
ისტორია
ზოხორინალა ესპანეთიშე ქიმიღჷ 1819 წანას, მარა თეს ვამაღინ ქიანაშა სითინჩექ. 1899-1902 დო 1948-1958 წანეფს დიდი პოლიტიკური აწარინუეფით ეშეკერძებუდუ. 80-ამ წანეფშე თარობაქ აწუდირთჷ მაფიოზურ კლანეფს, ნამუეფით ნარკოტიკეფიშ ვალეგალური ექსპორტით რენა დაკინებული.
სქოლიო
კატეგორია:ობჟათე ამერიკაშ ქიანეფი კატეგორია:ესპანურნინამი ქიანეფი
არღუნი (წყარმალუ)
არღუნი — წყარმალუ საქორთუოს დო რუსეთის (ჩეჩნეთის), წყარმალუ სუნჯაშ მარძგვანი ნადუ. სიგირძა 148 კმ, ღანჩოშ ფართობი 3,4 ვითოში კმ2. იჭყაფუ საქორთუოს, პირიქითა ხევსურეთიშ, კავკაციონიშ თარი წყარგჷმართალი ქჷნდჷრიშ ოორუე კართეს, დათვისჯვარიშ ჸალაიბონიშ გოხოლუას. ჟინი წელს არღუნი გვალაშ ფეიკარი წყარმალუ რე, შქაწელს არღუნიშ ლეხერი იგანიერებუ, თუდონ წელს ტიოზიშა გიშმურს. ეთმიჯუმუაფუ თირიშ, ჭვემაშ დო დიხაშ თუდონი წყარეფით. წყარალა უჩქჷ აფუნს, წყარიშ სიჭიჭარე – ზოთონჯის. თარი ნადუეფი რე: ანდაქი (საქორთუოშ ტერიტორიას) და შაროარღუნი.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქორთუოშ წყარმალუეფი კატეგორია:რუსეთიშ წყარმალუეფი
მადლენ ოლბრაიტი
მადლენ ოლბრაიტი (Madeleine Albright; დ. 15 მესი 1937 — ღ. 23 მელახი, 2022) — ამერიკალი პოლიტიკური მოღალე. ააშ-იშ სახენწჷფო მელამოსე 1997-2001 წანეფს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ააშ-იშ სახენწჷფო მელამოსეეფი კატეგორია:ამერიკალი პოლიტიკოსეფი
ჯემალ გიურსელი
ჯემალ გიურსელი (Cemal Gürsel, დ. 13 გჷმათუთა, 1895, ერზრუმი — ღ. 14 ეკენია, 1966, ანკარა) — თურქეთიშ ოურდუმე დო ოჯარალე მოღალე, თურქეთიშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი (1961-1966 წწ.), გენერალი.
ჰობიტი: სმაუგიშ ნაპანჯა
ჰობიტი: სმაუგიშ ნაპანჯა (The Hobbit: The Desolation of Smaug) — რეჟისორ პიტერ ჯექსონიშ კინოტრილოგია „ჰობიტიშ“ მაჟირა ფილმი. თინა დორსხუაფილი რე ჯ.რ.რ. ტოლკინიშ რომანს „ჰობიტი“ (1937). თისი მოჸუნს ფილმი „ჰობიტი: ხუთი ურდუმიშ ლჷმა“ (2014), კინოტრილოგიაშ დათებუ. მაართა ფილმი, „ჰობიტი: მუკორჩქინელი შარობუაქ“, გიშართჷ 2012 წანას.
ჯემალ გიურსელი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:თურქეთიშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:თურქეთიშ პრემიერ-მინისტრეფი კატეგორია:თურქი პოლიტიკოსეფი კატეგორია:თურქი ოურდუმე მოღალეეფი
ჰობიტი: სმაუგიშ ნაპანჯა
ფილმიშ სიუჟეტი ეჭარუნს „მუკორჩქინელ შარობუას“ დოჭყაფილი ჸოფიერებაშ გაგინძორებას. ჰობიტი ბილბო ბეგინსი შარულენს ჯადოსან განდალფი, გაჯა თორინ ჭყონიშბონიშ დო თიში ალმაჸვენჯი გაჯეფიშ კომპანიას ხვალახე გვალაჸურე, ტებენეშშ, ესგაროთიშ დო ვეეშ მიკოლუაფათ. თინეფიშ ღანკი რე დრაკონ სმაუგიშ გეშა ხვამლაფირი განძიშ დორთინა.
ფილმის თარი როლეფს არსულენნა იენ მაკ-კელენი, მარტინ ფრიმენი, რიჩარდ არმიტიჯი, ჯეიმზ ნესბიტი, კენ სტოტი, კეიტ ბლანშეტი, იენ ჰოლმი, კრისტოფერ ლი, ჰუგო უივინგი, ენდი სერკისი, ევანჯელინ ლილი, ბენედიქტ კამბერბეჩი, ლუკ ევანსი, მიკაელ პერსბრანდტი, სტივენ ფრაი, ლი პეისი დო კონან სტივენსი.
„ჰობიტი: სმაუგიშ ნაპანჯაქ“ გიშართჷ 2013 წანაშ 13 ქირსეთუთას. ხოლო, მუჭოთ „მუკორჩქინელი შარობუაქ“, თინა გერმანიას ჯინჯიერ პრემიერაშა ართი დღათ ორდო გიშართჷ. თეში, მუჭოთ წოხოლენი, ათე ფილმიქ გინოღალირქ იყუ წამს 48 კადრიშ სიშხირათ.
როლეფს
ფილმიშ ჯინჯიერი პერსონაჟეფი დო თინეფიშ მარსულებერეფი:
წარმება
ფილმიშ დიდი ნორთიქ გინოღალირქ იჸუ 2012 წანას. გინოღალეფი 2012 წანაშ კვირკვეს გეთუ, მარა 2013 წანაშ მესიშა მიშუ გეძინელი კადრეფიშ გინოღალა, თეში, მუჭოთ მასმა ფილმიშ, ჰობიტი: ხუთი ურდუმიშ ლჷმა სცენეფიშ გინოღალას. გვალო 10 თუთას მიშჷ.
მუსიკა
ფილმიშ საუნდტრეკიშ ავტორი რე ჰოვარდ შორი. ფილმიშო თისი არსულენს ახალი ზელანდიაშ სიმფონიური ორკესტრი. ორიგინალური ალბომი საუნტრეკით გიშართჷ 2013 წანაშ ბოლოს, ფილმიშ გიშულაშახ.
ფილმიშო თარი ბირა, "I See Fire", დოჭარჷ ედ შირენიქ. სიმღერის გამოვიდა iTunes-ზე, 2013 წლის 5 ნოემბერს.
მარკეტინგი
მაჟირა ფილმიშ დეტალეფიშ გეშა პიტერ ჯექსონქ იჩიუ 2013 წანაშ 24 მელახის, სპეციალურ ონლაინ გინოჩამეფს. ფილმიშ ჰობიტი: მუკოლაფირი შარობუა DVD გიშაშქუმალეფს ოხოლუდ კოდი. ტრანსლირებას ჩინებულქ იყუ სიუჟეტიშ დეტალეფ.
ფილმიშ მაართა ტრეილერქ გიშართჷ 2013 წანაშ 11 მანგის. 2013 წანაშ 4 გერგობათუთას გიშართჷ 3 წუნამი ფირჩა ტრეილერი/ნატვიტვა, ნამუსჷთ მიშაღალირი რდჷ ახალი კადრეფი. გიმიბჟინჷ სიუჟეტიშ ჯინჯიერი მომენტეფქით.
სქოლიო
კატეგორია:3D ფილმეფი კატეგორია:პიტერ ჯექსონიშ ფილმეფი კატეგორია:Warner Bros.-შ ფილმეფი კატეგორია:ჰობიტი (ფილმეფიშ სერია) კატეგორია:MGM-შ ფილმეფი კატეგორია:ოდუდსგინალე ფილმეფი კატეგორია:ფენტეზი ფილმეფი კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი კატეგორია:Wingnut Films-შ ფილმეფი კატეგორია:New Line Cinema-შ ფილმეფი კატეგორია:2013 წანაშ ფილმეფი
ალბერტი (ტობა)
ალბერტი (ჸოფილი ჯოხოდვალა მვიტანზიგე, თაშნეშე მობუტუ-სესე-სეკო) — ტობა უგანდას დო კონგოშ დემოკრატიულ რესპუბლიკას. თინა ფართობით აფრიკაშ მავითაართა ტობა რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ტობეფი კატეგორია:აფრიკაშ ტობეფი კატეგორია:უგანდაშ ტობეფი კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ტობეფი
ფილიპ ჰენჩი
ფილიპ შოუოლტერ ჰენჩი (ინგლ. Philip Showalter Hench; დ. 28 ფურთუთა, 1896, პიტსბურგი, პენსილვანია, ააშ — ღ. 30 მელახი, 1965, ოჩო-რიოსი, იამაიკა) — ამერიკალი ექიმი. ჰენჩიქ დო ბიოქიმიკოს ედუარდ კენდალქ, ძირეს დო დიგურეს ჰორმონი კორტიზონი დო გიმირინეს რევმატოიდული ართრიტიშ კურნალობაშო. 1950 წანას, მენცარეფს, ჰენჩის, ედუარდ კენდალს დო ტადეუშ რაიხშტაინს გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის.
ბიოგრაფია
ფილიპ შოუოლტერ ჰენჩიქ დებადჷ 1896 წანაშ 28 ფურთუთას, პიტსბურგის, პენსილვანიას. გურაფულენდჷ ლაფაიეტიშ კოლეჯის დო პიტსბურგიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია. 1928-1929 წანეფს ჰენჩი გურაფულენდჷ გერმანიას, ფრაიბურგიშ უნივერსიტეტის. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშობა დიჭყჷ მაიოშ კლინიკას, რევმატოიდულ ართრიტიშ დეპარტამენტის. რევმატოიდულ ართრიტის კურნალუბდჷ, ჰენჩიქ ძირუ ნამდა სტეროიდეფს შეულებუდჷ ჭუაშ დარჩქალება. ჰენჩიქ დო ბიოქიმიკოს ედუარდ კენდალქ (ნამუქით შელებუ შხვადოშხვა სტეროიდეფიშ იზოლაცია) აკეთეს ექსპერიმენტეფ დო გიმირინეს სტეროიდული ჰორმონი კორტიზონი რევმატოიდულ ართრიტიშ კურნალობაშო 1948-1949 წანეფს. 1950 წანას ჰენჩის დო კენდალს, ტადეუშ რაიხშტაინწკჷმა ართო, გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის. ფილიპ ჰენჩი რდჷ ამერიკაშ რევმატიზმიშ ასოციაციაშ ართ-ართ დუმარსხუაფალი დო 1940-1941 წანეფს, თიში პრეზიდენტი. ჸუნდუ ჩილი მერი კელერი (1905-1982) დო ოთხი სკუა. ფილიპ ჰენჩიქ ღურუ 1965 წანას, იამაიკას, პნევმონიათ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ექიმეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1896 კატეგორია:ნაღურა 1965
ბაღმარანი (გულრიფშიშ მუნიციპალიტეტი)
ბაღმარანი — ოფუტე საქორთუოს, აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ გულრიფშიშ მუნიციპალიტეტის, თემიშ ცენტრი (ოფუტეეფი: ალექსანდროვკა, პოლტავა-ალექსანდროვსკოე), წყარმალუ კელასურიშ კვარჩხანშე. ზუღაშ დონეშე 80 მ, გულრიფშიშე 10 კმ. 2008 წანაშე ოკუპირაფილი რე რუსეთიშ ფედერაციაშით.
სქოლიო
კატეგორია:დრანდაშ თემიშ ოფუტეეფი კატეგორია:გულრიფშიში მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი კატეგორია:აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ ოფუტეეფი კატეგორია:საქორთუოშ ოფუტეეფი კატეგორია:რუსეთიშით ოკუპირაფილი საქორთუოშ ოფუტეეფი
კვანზა (წყარმალუ)
კვანზა, კუანზა (Rio Kwanza) — წყარმალუ ანგოლას. სიგჷნძა — 965 კმ, ღანჩოშ ფართობი — 152,570 კმ². ინმაკათუ ატლანტიშ ოკიანეს.
წყარმალუ ანგოლაშო ჰიდროელექტროენერგიაშ წყუ რე; ჰიდროელექტროდგჷმილი კაპანდა, ნამუთ აკოგაფილი რე მელანეჟის, აკოგაფაქ 2007 წანას გეთუ. თაშნეშე, კაშხალი კვანზაშ ლეხერიშ გიმენი ნორთის უნარღელჸვენს ჭაშანქარიშ პლანტაციეფიშ დო შხვა კულტურაშ ოწყარალო გჷმორინაფას. წყარმალუშ გიმენი ნორთი, დოხოლაფირო 240 კილომეტრიშ მეძენას სანიშოლი რე.
კატეგორია:ატლანტიშ ოკიანეშა ინმაკათე წყარმალუეფი კატეგორია:აფრიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ანგოლაშ წყარმალუეფი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:აფრიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ანგოლაშ წყარმალუეფი
დალსლანდიშ პროვინცია
დალსლანდი (Dalsland) — შვედეთიშ ისტორიული პროვინცია.
კატეგორია:შვედეთიშ პროვინციეფი კატეგორია:შვედეთიშ ისტორია
ბრაზილიაშ შტატეფი
ბრაზილიაშ შტატეფი (estados brasileiros) – ბრაზილია ფედერაციული რესპუბლიკა რე, ნამუთ აკმოდირთუ 26 შტატშე (estados) დო ართი ფედერალური ოლქიშე, ნამუთ იკათუანს ნანანოღა ბრაზილიას. შტატეფი თარო ისტორიული რე, მარა კანკალე ხურგა თე წესის ვადოჸუნს. 1955 წანას, პრეზიდენტი ჟუან კაფე ფილიუქ გოიასიშ შტატიშე გეგშართჷ ტერიტორია ფედერალური ოლქიშო. ოლქის უხურგანს გოიასი დო მინას-ჟერაისი.
მაართა ადმინისტრაციული დჷნართი ბრაზილიას რდჷ მონძალაფონი საკაპიტანოეფი.
იბერიაშ უნიაშ (1580-1640) უკული, პორტუგალიაშ ოპატჷნალეფი ობჟათე ამერიკას ხოლო უმოსო მიძინჷ დო ტერიტორიეფქ დირთჷ საკაპიტანოეფო, ომაფე საკაპიტანოეფო დო პროვინციეფო.
1822 წანას, ზოხორინალაშ მეღებაშ უკული, ბრაზილიაქ გჷნირთჷ იმპერიათ დო არძა საკაპიტანო პროვინციათ გჷნართინუ. კოლონიურ პერიოდის არსებული დახე არძა ხურგა ხეუმუთხუმო ქჷდოსქიდუ. 1889 წანას, ბრაზილიაშ რესპულიკათ გჷმოცხადებაშ უკული არძა პროვინციას შტატიქ გიადჷ ჯოხოთ.
ბრაზილიაშ შტატეფიშ ერკებული
გიმე მოჩამილ რცხის, ეკოროცხილი რე ბრაზილიაშ შტატეფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბრაზილიაშ შტატეფი კატეგორია:ბრაზილია
ცენტრალური რეგიონი (განა)
ცენტრალური რეგიონი (Central Region) — განაშ რესპუბლიკაშ 10 რეგიონშე ართ-ართი, იდვალუაფუ ქიანაშ ობჟათეშე. ფართობი — 9 826 კმ². ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოღა კეიპ-კოსტი.
კატეგორია:განაშ ადმინისტრაციული დორთუალა
საქორთუო 2020 წანაშ ზარხულიშ ოლიმპიურ ლაჸაფეფს
საქორთუო, ზარხულიშ ოლიმპიურ ლაჸაფეფს მაშკვითათ 2021 წანას, იაპონიაშ ნანანოღა ტოკიოს გიშმურს. დუდმაართაშე ღონისძიებეფი 2020 წანაშ 24 კვირკვეშე 9 მარაშინათუთაშ პერიოდის მანჯებედჷკო-ოკო, მარა მოსოფელს COVID-19-იშ პანდემიაშ გეშა 2020 წანაშ ოლიმპიური ლაჸაფეფი 2021 წანაშ 23 კვირკვეშე 8 მარაშნათუთაშ პერიოდის იმანჯებჷ.
მაკათურეფი
თაქ მოჩამილი რე მიმალი ოლიმპიურ ლაჸაფეფს მაკათურეფიშ მუდანობა:
სქოლიო
კატეგორია:ქიანეფი 2020 წანაშ ზარხულიშ ოლიმპიურ ლაჸაფეფს 2020
ბურკინა-ფასოშ ნოღეფიშ ერკებული
ბურკინა-ფასოშ ნოღეფი — ბურკინა-ფასოშ შხუ დოხორინელი პუნქტეფიშ ერკებული.
ბურკინა-ფასოშ ოართე რუკა
რუკაშ ლეგენდა:
სქოლიო
ბურკინა-ფასო ბურკინა-ფასო
ჯევდეთ სუნაი
ჯევდეთ სუნაი (Cevdet Sunay; დ. 10 ფურთუთა, 1899, ტრაპიზონი, თურქეთი — ღ. 22 მესი 1982, სტამბოლი, თურქეთი) — თურქეთიშ ოურდუმე დო პოლიტიკური მოღალე. ახალნორდობას ოკათუდჷ I მოსოფელიშ ლჷმას დო ქიანაშ ზოხორინალაშ ლჷმას, ნამუშ შედეგო აკიქიმინჷ ოურდუმე კარიერა.
პოსტიშე გინორინაშ უკული იროიანი სენატორო გჷნირთჷ.
ედინეცი
ედინეცი (Edineț) — ნოღა მოლდოვას, ედინეციშ რაიონიშ ცენტრი. იდვალუაფჷ ქიანაშ ოორუეშე, კიშინიოვიშ ოორუე-ბჟადალშე 174 კილომეტრიშ მეძენას.
კატეგორია:მოლდოვაშ ნოღეფი კატეგორია:მოლდოვაშ ჸოფილი ურიული ხორუეფი
სემლიკი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:აფრიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:უგანდაშ წყარმალუეფი
კარანტინი
thumb|ლიმაშ შილა ნამუთ, შანენს, ნამჷ-და კარანტინი რენ
კარანტინი (quarantaine quarantena-შე — „ჟარნეჩი დღა დო სერი“) — აკმახურგალი დო ეპიდემიაშ აწმარენჯი ქიმინჯეფიშ რეჟიმიშ კომპლექსი, ნამუთ მეწურაფილი რე ინფექციური ვარ-და ორჩანიეთ ინფიცირაფილი პიჯეფწკჷმა (ადამიერეფიშ ბუნა), ჩხოლარეფწკჷმა, ორზოლწკჷმა, მეკონწკჷმა, ოტრანსპორტე მეშქაშობაწკჷმა, დოხორელი პუნქტწკჷმა, ტერიტორიაწკჷმა, რაიონწკჷმა, ოლქწკჷმა დო თ.უ. კონტაქტეფიშ გოხურგუაშა (იზოლაციაშა). კანკალე შვანს, კარანტინიშ გიმე იგურიშხონარებჷ ეპიდემიური კერიაშ ედომუშამი იზოლაცია პერიმეტრიშ აკოანჯარაფილი თხილუათ.
სქოლიო
კატეგორია:ინფექციური ლახარეფი კატეგორია:ჭყანთხილუა
ჯორჯ მაქკეი (არტისტი)
'''ჯორჯ ენდრიუ ჯ. მაქკეი''' (George Andrew J. MacKay; დ. 13 მელახი, 1992, ლონდონი) — ბრიტანალი არტისტი. თიქ გიშარჩქინდჷ ფილმის ბოშეფქ დირთეს (2009), მუჭო ვორექ დორინელი ასე (2013), 1917 (2019) დო შხვას. 2014 წანას წჷმორინაფილი რდჷ BAFTA-შ ეულირი მურიცხიშ ნომინაციას, 2017-ის მიგჷ Trophée Chopard-იშ ნომინაციას კანიშ კინოფესტივალს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი
კანდი
კანდი (სინჰალ.මහ නුවර,ტამილ. கண்டி) — ნოღა ცენტრალურ შრი-ლანკას. იდვალუაფჷ კანდიშ ლაკადაშ შქაგურს, ნამუთ ჩაიშ პლანტაციეფით რე ფორილი. კანდი შრი-ლანკაშ ცენტრალური პროვინციაშ ნანანოღა, შანულამი ადმინისტრაციული დო რელიგიური ცენტრი რე. 2011 წანაშ მუნაჩემეფით, ნოღაშ მახორობა 125,400 ადამიერს აკმადგინანს.
ნოღაქ XIV ოშწანურას დირსხჷ დო კოკიშ ართ-ართ უჯვეშაშ ნანანოღაშ წჷმარინუანს.
ნოღას იდვალუაფჷ ბუდაშ კიბირიშ ოხიდა - ედომუშამი მოსოფელიშ ბუდისტური ჯარალუაშ ართ-ართი უწიმინდაში აბანი.
1988 წანას, იუნესკოქ ნოღა მოსოფელიშ მონძალაშ ერკებულშა გემშიღჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ძეგლეფი შრი-ლანკას კატეგორია:შრი-ლანკაშ ნოღეფი კატეგორია:შრი-ლანკაშ პროვინციეფიშ ადმინისტრაციული ცენტრეფი
გოტლანდიშ პროვინცია
გოტლანდი — შვედეთიშ ისტორიული პროვინცია, ნამუთ კინ თე ჯოხოშ კოკის იკენს, თიშ არხლოს მადვალი მორჩილი კოკფიშამო: ფორიო, სტურა-კარლსიო დო რანწკი უმოსი მორილეფშე. უხვადუ გოდლანდიშ ლანიშ ტერიტორიას, მიშმურს გიოტლანდიშ რეგიონიშ აკოდგინალუაშა.
კატეგორია:შვედეთიშ პროვინციეფი კატეგორია:შვედეთიშ ისტორია
ნოდარ მელაძე
ნოდარ მელაძე (დ. 4 ღურთუთა, 1985) — ქორთუ ჟურნალისტი.
კატეგორია:დუნაბადი 1985 კატეგორია:ქორთუ ჟურნალისტეფი
2122
დღახუეფი
კატეგორია:
ვინდჰუკი
ვინდჰუკი ქიანაშ სოციალური, ეკონომიკური დო კულტურული ცენტრი რე. ირი ნამიბიური ერუანული საწარმოშ, სახენწჷფო ორგანოშ, ოგონათუე დო კულტურული დჷნაწესებუეფიშ შტაბ-ორენი თაქ იდვალუაფუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნამიბიაშ ნოღეფი კატეგორია:აფრიკაშ ნანანოღეფი კატეგორია:ჰომასი
გრანდ-ბალენი
გრანდ-ბალენი (ფრანგ. Grande rivière de la Baleine, ინგლ. Great Whale River) რე წყარმალუ კანადას, კვებეკიშ პროვინციას. წყარმალუ გრანდ-ბალენი იჭყაფჷ სენტ-ლუსონიშ ტობას, გიშმურს ბენვილიშ ტობას დო ინაკათუ ჰუდსონიშ ჸუჯის. წყარმალუ გრანდ-ბალენს რე შხვადოშხვა ტობეფი დო წყარგელაფუეფი. წყარმალუშ სიგჷნძა რე 724 კმ. ღანჩოშ ფართობი 42,700 კვ.კმ. გრანდ-ბალენიშ წყარპიჯიშ ხოლოს ოხორანა ოორუე ამერიკაშ აბორიგენეფი: ინუიტეფი, კრიეფი დო შხვეფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:კანადაშ წყარმალუეფი კატეგორია:კვებეკიშ წყარმალუეფი
ხერსონი
ხერსონი (უკრ. Херсон) — ნოღა ობჟათე უკრაინას. ნოღა ხერსონიშ ოლქიშ დო რაიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე. ხერსონი — დნეპრიშ დო უჩა ზუღაშ შანულამი ონიშლი ნოღა რე.
ხერსონესი
ზიტყვა ხერსონესი ბერძენულო ჩქონს შანენს. ბერძენული ნოღა -სახენწჷფო თაქ ჯვ. წ. V ოშწანურას დარსხჷ დორიული ნოღა ჰერაკლეაშე გინოხორელი კოლონისტეფიშით. თინა აკა დორიული კოლონია რდჷ უჩა ზუღაშ წყარპიჯის. თიქ მიშართჷ მითრიდატე ევპატორიშ ოპალუეშა, მუჟამსჷთ თიქ ბოსფორიშ ომაფე დარსხჷნ, უკული — თაქ პატჷნენდეს რომაალეფი. ბიზანტიაშ პატჷნალაშ ეპოქას ხერსონი გჷნმირთჷ იმპერატორიშით გინოხორილეფიშ დუდმიკაფორალო. თეჯგურა რდჷ მარტინ I, იუსტინიანე II.
მახორობა
2001 წანაშ ეჭარუათ, ხერსონს ოხორანს გეჸვენჯი ეთნიკური ბუნეფი:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ხერსონიშ ოლქიშ ნოღეფი კატეგორია:უკრაინაშ ადმინისტრაციული ცენტრეფი კატეგორია:უკრაინაშ ნოღეფი
უორენ კრისტოფერი
უორენ მაინორ კრისტოფერი (Warren Minor Christopher; დ. 27 გჷმათუთა 1925, სკრენტონი, ოორუე დაკოტა — 18 მელახი 2011, ლოს-ანჯელესი) — ამერიკალი იურისტი დო დიპლომატი. ააშ-იშ სახენწჷფო მელამოსეშ პოსტი უკებუდჷ პრეზიდენტ ბილ კლინტონიშ მოღალობაშ ბორჯის.
სქოლიო
კატეგორია:ააშ-იშ სახენწჷფო მელამოსეეფი კატეგორია:ამერიკალი პოლიტიკოსეფი
ჰობიტი: ხუთი ურდუმიშ ლჷმა
მოსოფელიშ მასშტაბით ფილმიშ მიშმალუქ 955 მილიონი ააშ დოლარი აკადგინჷ.
სქოლიო
კატეგორია:3D ფილმეფი კატეგორია:პიტერ ჯექსონიშ ფილმეფი კატეგორია:Warner Bros.-შ ფილმეფი კატეგორია:ჰობიტი (ფილმეფიშ სერია) კატეგორია:MGM-შ ფილმეფი კატეგორია:ოდუდსგინალე ფილმეფი კატეგორია:ფენტეზი ფილმეფი კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი კატეგორია:ბრიტანული ფილმეფი კატეგორია:Wingnut Films-შ ფილმეფი კატეგორია:New Line Cinema-შ ფილმეფი კატეგორია:2014 წანაშ ფილმეფი
ნორვეგიაშ საგრაფოეფი
ნორვეგია გორთილი რე 19 ადმინისტრაციულ ართურო (ნორ.fylke) ნამუეფსჷთ 1918 წანაშახ ამტე ჯოხოდეს. საგრაფოეფი ირთუ 430 მუნიციპალიტეტო (ნორ.kommune). ნანანოღა ოსლოს უღუ მუჭოთ საგრაფოშ, თაშნე მუნიციპალიტეტიშ სტატუსი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნორვეგიაშ საგრაფოეფი
Административное деление Норвегии 挪威行政區劃
ჯეკ კილბი
ჯეკ კილბი (ინგლ. Jack Kilby; დ. 8 გერგობათუთა, 1923, გრეით-ბენდი, კანზასი — ღ. 20 მანგი, 2005, დალასი, ტეხასი) — ამერიკალი ელექტრო-ინჟინერი. რობერტ ნოისიწკჷმა ართო გიმიგონჷ ინტეგრირებული მიკროსქემა 1958 წანას. ჯეკ კელბის 2000 წანას გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიკაშ დარგის. კილბი რდჷ კალკულატორიშ დო თერმული პრინტერიშ ართ-ართ გიმმაგონებელი.
ბიოგრაფია
ჯეკ კილბი გურაფულენდჷ ილინოისიშ უნივერსიტეტის (ურბანა-შამპეინი) დო ვისკონსინიშ უნივერსიტეტის (მადისონი), სოდეთ მიპალუ მაგისტრიშ ხარისხი ელექტრონულ ინჟინერიას. გურაფაშ თებაშ უკულ კილბი მუშენდჷ ამერიკულ ტექნოლოგიურ კომპანიას Texas Instruments-ის. 1978-1984 წანეფს რდჷ ტეხასიშ უნივერსიტეტიშ პროფესორი. ჯეკ კილბი რდჷ ნობელიშ პრემიაშ, ჩარლზ სტარკ დრეიპერიშ პრემიაშ, კიოტოშ პრემიაშ, ჰაროლდ პენდერიშ პრემიაშ დო შხვა პრემიეფიშ ლაურეატი. ღურჷ 2005 წანაშ 20 მანგის, 81 წანერქ, დალასის, ტეხასის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ელექტრო-ინჟინერეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1923 კატეგორია:ნაღურა 2005
ანტიგუა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ანტიგუაშ დო ბარბუდაშ გეოგრაფია კატეგორია:მორჩილი ანტილიშ კოკეფი
პელი (წყარმალუ)
პელი (ინგლ. Pelly River) რე წყარმალუ კანადას, იუკონიშ ტერიტორიას, იუკონიშ ოდუდე წყარმალუ. პელი იჭყაფჷ სელუინიშ გვალეფს, ზუღაშ დონეშე 1,400 მ. სიმაღალას. ინმაკათუ შხვადოშხვა ნადუეფი. სიგჷნძა რე 530 კმ. ღანჩოშ ფართობი 49,000 კვ.კმ. იუკონს აკათუ ფორტ-სელკერკიშ ხოლოს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:კანადაშ წყარმალუეფი კატეგორია:იუკონიშ წყარმალუეფი
ედუარდი (ტობა)
ედუარდი, რუტანზიგე — ტობა ბჟაეიოლ აფრიკას, უგანდას დო კონგოშ დემოკრატიულ რესპუბლიკას. იდვალუაფჷ წყარმალუ ნილოსიშ აუზის, ბჟაეიოლი აფრიკაშ რიფტულ სისტემას. ედუარდიშ ტობაშ ფართობი 2,325 კვ.კმ., მაქსიმალური სიგირძა 77 კმ., მაქსიმალური სიგანა 40 კმ., ოშქაშე სიტომბა 17 მ. დო მაქსიმალური სიტომბა 112 მ. რე. ტობა იდვალუაფჷ კონგოშ დემოკრატიულ რესპუბლიკაშ დო უგანდაშ სახენწჷფო ხურგის, ზუღაშ დონეშე 912 მეტრაშ სიმაღალას. ედუარდიშ ტობას ინაკათუ წყარმალუეფი: ნიამუგასანი, იშაშა, რუტშურუ, რვინდი, ნტუნგვე, ლუბილია. ტობაშე გიშმურს წყარმალუ სემლიკი. ტობაშ ღანჩოშ ფართობი 12,096 კვ.კმ. რე. ედუარდიშ ტობა ორხველჷ ვირუნგაშ ერუანული პარკიშ (კონგო) დო დიაფალი ელიზაბეტიშ ერუანული პარკიშ (უგანდა) ტერიტორიეფს. ტობაშე არძაშე უხოლაში ნოღეფი რე: კასესე დო ბუტემბო. ტობას ჯოხოქ გიადჷ დიდი ბრიტანეთიშ მაფაშ ედუარდ VII-შ პატიოცემელო. 1973-1977 წანეფს ტობას ჯოხოდუ ზაირიშ (კდრ) დიქტატორიშ იდი ამინიშ სახელი. ამინიშ გინორაგვაფაშ უკულ, ტობას კინ მუშ ჯოხოდვალაქ დართჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ტობეფი კატეგორია:აფრიკაშ ტობეფი კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ტობეფი კატეგორია:უგანდაშ ტობეფი
სოროკა
სოროკა (Soroca, Сороки, Soroki, סאָראָקע) — ნოღა მოლდოვას, სოროკაშ რაიონიშ ცენტრი. იდვალუაფჷ ქიანაშ ოორუეშე, კიშინიოვიშ ოორუეშე 134,6 კილომეტრიშ მეძენას, წყარმალუ დნესტრიშ მარძგვან წყარპიჯის.
კატეგორია:მოლდოვაშ ნოღეფი კატეგორია:მოლდოვაშ ჸოფილი ურიული ხორუეფი
ისლანდიაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა
ისლანდიაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა (Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu) წჷმარინუანს ისლანდიას საირქიანო ტურნირეფს დო ახვალამეფს კუჩხბურთის. ნაკორობაშ კონტროლს დო დუდალას ახორციელენს ისლანდიაშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია.
აკოდგინალუა
2016 წანაშ 22 მანგიშო
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ევროპაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობეფი კატეგორია:ისლანდიაშ ერუანული სპორტული ნაკორობეფი კატეგორია:ისლანდიაშ კუჩხბურთი
ჟან-ფრანსუა შამპოლიონი
ჟან-ფრანსუა შამპოლიონი (ფრანგ. Jean-François Champollion; დ. 23 ქირსეთუთა, 1790, ფიჟაკი, საფრანგეთი — ღ. 4 მელახი, 1832, პარიზი, საფრანგეთი) — ფრანგი ფილოლოგი, ლინგვისტი დო ეგვიპტოლოგი, ეგვიპტოლოგიაშ დუმარსხუაფალი. როზეტაშ ქუაშ (ნამუთ სუმი ჭარალუამი რე: ჯვეში ეგვიპტური იეროგლიფეფი, ეგვიპტური დემოტური დო ჯვეში ბერძენული) მენცარული რკვიებაშ უკული, შამპოლიონიქ აკიმუშუ ჯვეში ეგვიპტური იეროგლიფეფიშ გოშიფრუაშ მეთოდი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგეფი კატეგორია:ფრანგი ფილოლოგეფი კატეგორია:ფრანგი ეგვიპტოლოგეფი კატეგორია:დუნაბადი 1790 კატეგორია:ნაღურა 1832
ირლანდიაშ საგრაფეეფი
საგრაფე (County) — ირლანდიაშ რესპუბლიკაშ თარი ადმინისტრაციული ართული — თენა იკათუანს მუჭოთ ირლანდიაშ რესპუბლიკას, თეშ ოორუე ირლანდიასჷთ. ასე ირლანდიაშ კოკის რე 32 საგრაფე, ნამუშეთ 26 მიშმურს ირლანდიაშ რესპუბლიკაშ აკოდგინალუაშა, დო 6 — ოორუე ირლანდიაშა.
ისტორია
საგრაფეეფქ გიჭყჷ ანგლო-ნორმანული პატჷნალაშ ბორჯის, XII ოშწანურაშ უკული.
უოლ-სტრიტიშ გერი (2013 წანაშ ფილმი)
უოლ-სტრიტიშ გერი (The Wolf of Wall Street) — მარტინ სკორსეზეშ 2013 წანაშ ამერიკული ბიოგრაფიული ფილმი. ფილმი დორსხუაფილი რე ჯორდან ბელფორტიშ ათე ჯოხონობაშ საშინეფს. მუ ბელფორტი წორას უოლ-სტრიტიშ გერიშ ჯოხოთ რდჷ ჩინებული. ფილმი გინმოჩანს ნიუ-იორკალი ბროკერიშ გოდიდარაფაშ ისტორიას. დიკაპრიოქ მიღჷ ორქოშ გლობუსი საუჯგუშო არტისტი კოჩიშო მიუზიკლის ვარდა კომედიას.
სქოლიო
კატეგორია:2013 წანაშ ფილმეფი კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი კატეგორია:მარტინ სკორსეზეშ ფილმეფი კატეგორია:Paramount Pictures-იშ ფილმეფი კატეგორია:ავტობიოგრაფიეფს დორსხილი ფილმეფი
პოლტავა-ალექსანდროვსკოე
პოლტავა-ალექსანდროვსკოე — ოფუტე საქორთუოს, აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ გულრიფშიშ მუნიციპალიტეტის, ბაღმარანიშ თემს, წყარმალუ კელასურიშ კვარჩხანშე. ზუღაშ დონეშე 200 მ, გულრიფშიშე 15 კმ, კელასურიშე (უახოლაში რკინაშარაშ დგჷმილი) 12 კმ. 2008 წანაშე ოკუპირაფილი რე რუსეთიშ ფედერაციაშით.
სქოლიო
კატეგორია:ბაღმარანიშ თემიშ ოფუტეეფი კატეგორია:გულრიფშიში მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი კატეგორია:აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ ოფუტეეფი კატეგორია:საქორთუოშ ოფუტეეფი კატეგორია:რუსეთიშით ოკუპირაფილი საქორთუოშ ოფუტეეფი
სან-პაულუ
250პქ|მინი|მარჯვნივ|სან-პაულუ სან-პაულუ (პორტ.: São Paulo) — ნოღა ბრაზილიას, შტატ სან-პაულუს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სან-პაულუ კატეგორია:ბრაზილია
გესტრიკლანდიშ პროვინცია
გესტრიკლანდი (Gästrikland) — ისტორიული პროვინცია (ლანდსკაპი) შვედეთიშ ცენტრალურ ნორთის, ისტორიულ რეგიონი ნორლანდიშ უკიდაშ ობჟათეშე.
კატეგორია:შვედეთიშ პროვინციეფი კატეგორია:შვედეთიშ ისტორია
რედ-დირი (წყარმალუ)
რედ-დირი (ინგლ. Red Deer River) რე წყარმალუ კანადას, გიშმურს ალბერტაშ პროვინციას, წყარმალუშ ჭიჭე ნორთი მეურს სასკაჩევანს ხოლო. რედ-დირი იჭყაფჷ კანადაშ კირდეამ გვალეფს, ბანფიშ ერუანული პარკის დო ინაკათუ წყარმალუ ობჟათე სასკაჩევანს. რედ-დირიშ სიგჷნძა რე 724 კმ. ღანჩოშ ფართობი 45,100 კვ.კმ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:კანადაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ალბერტაშ წყარმალუეფი
კოლომბო
კოლომბო (სინჰალ.කොළඹ, ტამილ. கொழும்பு) — შრი-ლანკაშ უდიდაში ნოღა დო ჸოფირი ნანანოღა. იდვალუაფჷ კოკიშ ბჟადალ წყარპიჯის დო ასეიანი ნანანოღა შრი-ჯაიავარდენეპურა-კოტეს უხურგანს. კოლომბო საქვარამი, თრლი ნოღა რე, სოდე თეხანური რინა დო კოლონიური არქიტექტურა დო აკნაცჷმეფი ართიანს რე მესვარილი. 2011 წანაშ მუნაჩემეფით, ნოღაშ მახორობა 752,993 ადამიერს აკმადგინანდჷ. კოლომბოშ მეტროპოლიური არანი, ნამუთ თაშნეშე გამპაჰაშ დო კალუტარაშ რაიონეფსჷთ იკათუანს, 3 694.20 კმ²-ის რე გჷნოზინდილი დო თიში მახორობა5 648 000-შახ რე.
ფართო ლიმენიშ გეშა, კოლომბო ბჟაეიოლ-ბჟადალიშ ოვაჭარე რზეფს სტრატეგიულ აბანს იდვალუაფჷ დო ჩინებული რდჷ დიო ხოლო უჯვეშაში ვაჭარეფშო, დოხოლაფირო 2 000 წანაშ კინოხ.
1978 წანას, ადმინისტრაციული ნანანოღაქ კოლომბოშე შრი-ჯაიავარდენეპურა-კოტეშა გეგნორთჷ, დო ქიანაშ კომერციულ ნანანოღათ ასეშა კოლომბო სქიდუ.
სქოლიო
კატეგორია:შრი-ლანკა კატეგორია:შრი-ლანკაშ ნოღეფი კატეგორია:შრი-ლანკაშ პროვინციეფიშ ადმინისტრაციული ცენტრეფი კატეგორია:ჸოფილი ნანანოღეფი
გოგი წულაია
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი კატეგორია:დუნაბადი 1963
ფაჰრი კორუთურქი
ფაჰრი კორუთურქი (Fahri Korutürk, დ. 3 მარაშინათუთა, 1903, სტამბოლი — ღ. 12 გჷმათუთა, 1987, კინ თექ) — თურქეთიშ ოურდუმე–ოზუღე ოფიცერი, დიპლომატი, თურქეთიშ მა–6 პრეზიდენტი.
1960 წანაშე ეჩი რდჷ დიო სსრრ–ს, უკული ესპანეთის. 1973 წანას, თურქეთიშ პარლამენტიქ პრეზიდენტო გეგშაგორჷ. თე პოსტის ზუსტას 7 წნას მოღალენდჷ, გინორინაშ უკული სენატიშ იორიან მაკათურო გჷნირთჷ.
1987 წანაშ 12 გჷმათუთას დოღურჷ. ნთხორჷ ანკარას, თურქეთიშ სახენწჷფო პანთეონს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:თურქეთიშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:თურქი პოლიტიკოსეფი კატეგორია:თურქი ოურდუმე მოღალეეფი
დროკია
დროკია (Drochia) — ნოღა მოლდოვას, დროკიაშ რაიონიშ ცენტრი. იდვალუაფჷ ქიანაშ ოორუეშე, კიშინიოვიშ ოორუე-ბჟადალშე 138,6 კილომეტრიშ მეძენას.
კატეგორია:მოლდოვაშ ნოღეფი
არაგვი
არაგვი — წყარმალუ ბჟაეიოლ საქორთუოს, ყაზბეგიშ, დუშეთიშ დო მცხეთაშ მუნიციპალიტეტეფს. სიგირძა 112 კმ, ღანჩოშ ფართობი 2724 კმ2. არაგვიშ სისტემას მუწმოქიმინჷნა წყარმალუეფი - მთიულეთიშ (ჩე) არაგვი, გუდამაყარიშ (უჩა) არაგვი, ხევსურეთიშ არაგვი დო ფშავიშ არაგვი. თარი რე არაგვი, ნამუთ იჭყაფუ კისერიშ ვულკანური გვალეფიშ ბუნაშ ოორუე-ბჟადალ ნორთის. არაგვი ჟინი დო შქა წელს გვალაშ წყარმალუ რე, თუდონ წელს იფაჩუ მუხრან-საგურამოშ ტიოზის. მიშაკათაფუწკჷმა გჷთმორთუნს სხალტბაშ დო საგურამოშ ქჷნდჷრეფს. ნოღა მცხეთაწკჷმა მიშმაკათუ მტკვარს კვარჩხან განშე.
არაგვი ეთმიჯუმუაფუ დიხაშთუდონი, ჭვემაშ დო თირიშ, თაშნეშე ჯიშთიშ დო ირიათონი თირიშ წყარეფით. დიხაშთუდონი წყარი წყარმალუშ შხვადოშხვა ნაწილს წანური გიმნაკათაშ 40-70 პროცენტის აკმადგინანს, ჭვემაშ დო თირიშ წყარეფი - ცალ-ცალკე 16-შე 30 პროცენტიშა მითმიონჭირნუანს.
არაგვის წყარალა უჩქჷ აფუნს დო შქა მარაშინათუთაშახ იგინძორებუ. დამორჩილს ფხშირი რე წყარიშ მოლაფა. ზოთონჯის წყარიშ სიჭიჭარე უჩქჷ. არაგვიშ გუმნაკათაშ 39,3 %-ის მოურს აფუნშა, ზარხულშა 30,8 %, დამორჩილშა - 19,5 %, ზოთონჯიშა - 10,4 %. მუჭოთ წესინ ვეჸინუ.
არაგვის მტკვარიშა წანაშ მალობას ირწანიერო 1,5 მლრდ.მ3 წყარი მიშმუღჷ. არაგვიშ წყარს გჷმირინუანა მუხრან-საგურამოშ ტიოზიშ ოწყარალო. არაგვიშ თუდონი წელიშ ფარგალეფს გჷშმურს ბულაჩაურიშ, ნატახტარიშ დო საგურამოშ წყარეფი, ნამუეფსჷთ გჷმირინუანა ნოღა ქართიშ ოშუმალი წყარით ეიოჯუმაფალო. არაგვიშ ლეხერშა გიშმურს საქორთუოშ ოურდუმე შარა.
წყარმალუ არაგვიშ საეგებიო ურცხოული ჯოხოდვალა რე პელორი. ზიტყვა "პელორი"-ს ბერძენული კილოთა უღჷ ჯინჯო - pelo - ნამუთ შანენს: "აყარებულ ვორექ, მივანჭაფუქ". თეს შინანს II-III ოშწანურეფიშ ბერძენი ისტორიკოსი დიონ კასიუსი ჯვ. წ. 65 იბერიას რომალეფიშ ლაშქარუაწკჷმა მეწაწაფილო (ქოძირით პომპეუსიშ ლაშარუა საქორთუოს).
ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთიშ აკანიშ წყარმალუეფი
ინდიანა ჯოუნსი დო ჸვაიჭარაშ ოხვამე
ინდიანა ჯოუნსი დო ჸვაიჭარაშ ოხვამე (Indiana Jones and the Temple of Doom) — მაჟირა რსულმეტრაჟიანი ფილმი ინდიანა ჯოუნსიშ დუდსგინულეფიშე. თინაქ გიშართჷ 1984 წანაშ 23 მესის. ფილმიშ რეჟისორი რე სტივენ სპილბერგი.
სქოლიო
კატეგორია:1984 წანაშ ფილმეფი კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი კატეგორია:სტივენ სპილბერგიშ ფილმეფი
ვიქტორია (სეიშელიშ კოკეფი)
thumb|left|ვიქორტიაშ მიოჯინი ვიქტორია (პორტ-ვიქტორია; Victoria) — სეიშელიშ კოკეფიშ ნანანოღა დო უდიდაში ნოღა. კოკი მაეშ ოორუე-ბჟაეიოლი წყარპიჯის იდვალუაფუ. მახორობა — 24 970 ადმ. (2002).
ნოღაქ დირსხუ XVIII ოშწანურას მუჭოთ ონიშოლი დო ჯოხოქ გიადჷ ინგლისიშ დიაფალიშ ვიქტორიაშ პატიოცემელო —პორტ-ვიქტორია. 1960 წანაშე — რეხანური ჯოხოდვალა უღუ.
ვიქტორია აფრიკა — ინდოეთიშ შარეფს მაულარი ნოშეფიშ ნავთობიშ დინობუნაშ ბაზა რე.
ნოღას რე პოლიტექნიკუმი, უნივერსიტეტი, ოლეხე, აეროპორტი, ნამუქჷთ აკიგჷ 1971 წანას, ისტორიაშ დო ორთაშმეტყველუაშ მუზეუმი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სეიშელიშ კოკეფიშ ნოღეფი კატეგორია:აფრიკაშ ნანანოღეფი
2123
დღახუეფი
კატეგორია:
ლოურენს იგლბერგერი
ლორენს სიდნი იგლბერგერი (Lawrence Sidney Eagleburger, დ. 1 მარაშინათუთა 1930, მილუოკი — ღ. 4 მანგი 2011, შარლოტსვილი ) — ამერიკალი სახენწჷფო მოღალე დო დიპლომატი, ააშ-იშ სახენწჷფო მელამოსეშ პოსტის იკენდჷ პრეზიდენტ ჯორჯ ბუში უნჩაშიშ ადმინისტრაციას.
სქოლიო
კატეგორია:ააშ-იშ სახენწჷფო მელამოსეეფი კატეგორია:ამერიკალი პოლიტიკოსეფი
კივუშ ტობა
კივუ (ინგლ. Lake Kivu) — ტობა ნამუთ იდვალუაფჷ ალბერტინიშ რიფტის, კონგოშ დემოკრატიულ რესპუბლიკაშ დო რუანდაშ სახენწჷფო ხურგის. კივუშ ტობა აფრიკაშ დიდი ტობეფიშე ართ-ართი რე. კივუ წყარმალუ რუზიზით მითმიარსხუაფუ ტანგანიიკაშ ტობას. კივუშ ფართობი 2,700 კვ.კმ. რე, მაქსიმალური სიგინძა 89 კმ., მაქსიმალური სიგანა 48 კმ., მაქსიმალური სიტომბა 480 მ. რე. ტობა იდვალუაფჷ ზუღაშ დონეშე 1,460 მეტრაშ სიმაღალას. ტობაშ წყარპიჯის რე დორსხუაფილი ურბანული ცენტრეფი: გომა, ბუკავუ, კიბუე დო ჩიანგუგუ. კივუშ უდიდაში კოკი იჯვი რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ტობეფი კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ტობეფი კატეგორია:რუანდაშ ტობეფი კატეგორია:აფრიკაშ ტობეფი
გვადელუპა
გვადელუპა (Guadeloupe) — არქიპელაგი ობჟათე კარიბიშ ზუღას, კოორდინატეფით 16.25°N, -61.58333°W. გვადელუპაშ ფართობი — 1628 კვ. კმ რე. გვადელუპა საფრანგეთიშ ზუღაშმელეიანი დეპარტამენტი რე, თაშნეშე საფრანგრთიშ 26 რეგიონშე ართ-ართი. 2007 წანაშე, გვადელუპა რესპუბლიკაშ ხეუმშულე ნორთი რე.
კატეგორია:საფრანგეთიშ რეგიონეფი კატეგორია:საფრანგეთიშ კოკეფი
აფიონ-ყარაჰისარიშ პროვინცია
აფიონ-ყარაჰისარი – პროვინცია (ილი) ბჟადალ თურქეთის, ეგეოსიშ რეგიონს. ადმინისტრაციული ცენტრი – ნოღა აფიონ-ყარაჰისარი. ფორუნს 18 რაიონს.