cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
მალკოლმ დევიდ კელი
მალკოლმ დევიდ კელი (Malcolm David Kelley; დ. 12 მესი, 1992, კალიფორნია) — ამერიკალი არტისტი დო მობირე. ჩინებული რე უოლტ ლოიდიშ როლით ABC-შ დრამას დინაფილეფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:ამერიკალი მობირეეფი
ვილემ ეინტჰოვენი
ვილემ ეინტჰოვენი (ნიდერლ. Willem Einthoven; დ. 21 მესი, 1860, სემარანგი, ჰოლანდიაშ ოსტინდოეთი — ღ. 29 ეკენია, 1927, ლეიდენი, ნიდერლანდეფი) — ნიდერლანდარი ექიმი დო ფიზიოლოგი, ელექტროკარდიოგრაფიაშ დორსხუაფაშ გეშა გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის, 1924 წანას. ვილემ ეინტჰოვენქ მაართა პრაქტიკული ელექტროკარდიოგრაფი გიმიგონჷ 1895 წანას დო გიმირინუ გურიშ ლახალეფიშ დიაგნოსტიკაშო. ვილემ ეინტჰოვენი გურაფულენდჷ უტრეხტიშ უნივერსიტეტის. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ ლეიდენიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ 1886 წანაშე რდჷ მედიცინაშ პროფესორი. ეინტჰოვენი 1902 წანაშე რდჷ ნიდერლანდეფიშ ხელუანობაშ დო მენცარობაშ ომაფე საზოგადოებაშ მაკათური.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნიდერლანდარეფი კატეგორია:ნიდერლანდარი ექიმეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნიდერლანდარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის კატეგორია:დუნაბადი 1860 კატეგორია:ნაღურა 1927
2158
დღახუეფი
კატეგორია:
ჯვ. წ. 1306
წანა — ჯვ. წ. XIV ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1300-იანეფიშ რანწკო 4-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1306 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯონ ნოლანი (ბრიტანალი არტისტი)
ჯონ ნოლანი (John Nolan; დ. 22 მესი, 1938, ლონდონი) — ინგლისარი არტისტი. ნალაჸაფინა აფუ ფილმეფს: ბეტმენი: დაჭყაფური (2005), წკურუმია აიარი (2008) დო წკურუმია აიარი: ეულა (2012). მუში ჯიმასქუაქ, ჯონათან ნოლანქ გინიღჷ სერიალს ინტერესიშ კოჩი. თინა ჯიჯი აფუ ჯიმალეფს ჯონათან დო კრისტოფერ ნოლანეფს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1938 კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი
ბალზამი (ოშუმალი)
ბალზამი (ოშუმალი) — სპირტიანი დუნადგინა შხვადოშხვა ოკურნებელ ჩანარეფშე.
სქოლიო
კატეგორია:ალკოჰოლური ოშუმალეფი
ავამორი
thumb|right|200px|ჩუალირი ავამორიშ ბოთილი 43 გრადუსამი სიმანგარეთ ავამორი (泡盛) — ოკინავური საგესქუოშ ალკოჰოლური ოშუმალი (იაპონია), ნამუქჷთ XX ოშწანურას საირქიანო ჩინება მიპალუ.
კატეგორია:ალკოჰოლური ოშუმალეფი კატეგორია:მანგარი სპირტიანი ოშუმალეფი კატეგორია:იაპონური ოშუმალეფი კატეგორია:ბრინჯიშე კეთებული ოშუმალეფი კატეგორია:ოკინავური საგესქუო
ჯვ. წ. 1307
წანა — ჯვ. წ. XIV ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1300-იანეფიშ რანწკო 3-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1307 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
რობერტ მილიკენი
რობერტ ენდრუს მილიკენი (ინგლ. Robert Andrews Millikan; დ. 22 მელახი, 1868, მორისონი, ილინოისი, ააშ — ღ. 19 ქირსეთუთა, 1953, სან-მარინო, კალიფორნია, ააშ) — ამერიკალი ფიზიკოსი. ზიმუ ელექტრონიშ ელემენტარული მუხტი დო გურაფულენდჷ ფოტოელექტრულ ეფექტის. გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიკას, 1923 წანას.
პერსონალური რინა
რობერტ მილიკენიშ ოსური რდჷ გრეტა ერვინ ბლანჩარდი (1876-1955). ჸუნდეს სუმი სკუა: კლარკ ბლანჩარდ მილიკენი, ნამუთ რდჷ აერონავტიკაშ პროფესორი კალიფორნიაშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტის, გლენ ალან მილიკენი, ნამუთ რდჷ ფიზიოლოგი დო მაქს მილიკენი - ეკონომისტი, მასაჩუსეტსიშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტიშ პროფესორი. რობერტ ენდრიუს მილიკენქ ღურუ 1953 წანაშ 19 ქირსეთუთას, სან-მარინოს, კალიფორნიას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ფიზიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიკას კატეგორია:დუნაბადი 1868 კატეგორია:ნაღურა 1953
H
H, h — ლათინური ანბანიშ მა(ბ)რუო ასო. სემიტური ასო ח (ḥêṯ) შილებე წჷმარინუანდკო უხონარე ფარინგულს (IPA /ħ/). ასოშ ფორმა ოეგებიეთ ღობერს ეთმეშანენდჷ. ორდოშიანი ბერძენული H შანენდჷ /h/, მარა მოგვიანაფათ თე ასო, ეტა (Η, η), გჷნძე ხონარამო გჷნირთჷ /ɛː/. (თეხანურ ბერძენულს თე ფონემიქ ქემიასვარჷ /i/, ინგლისურიშ მოგვენო, სოდე EA /ɛː/ და EE /eː/ ჟირხოლო გჷმირაგადჷ მუჭოთ /i:/.)
ეტრუსკულს დო ლათინურს უღუდეს /h/ მუჭოთ სიმსი, მარა რომანულ ნინეფს თე ხონარქ მედინჷ — რუმინულქ მოგვიანაფათ ხეახალო ქითხჷ თე /h/ სიმსი თიში მეძობელი სლავური ნინეფშე, ესპანურქა მაჟირალე /h/ გავითარჷ F-შე, უკული კინ მიოდინჷ, დო კასტილიურქ /x/ გავითარჷ [h] სიმსი კანკალე ესპანურნინამ ქიანეფს. გერმანულს, h ტიპიურო გჷმირინუაფუ მუჭოთ ხონარამიშ გჷმაგჷნძარაფალი, თეშ მუჭოთ სიმსი /h/. თენა შილებე თით რდუკო გოპიჯაფილი, ნამჷ-და /h/ მინშა დინუ ხონარამეფს შქას გერმანულს, მარა შილებე მერსხილი ორდას რომანულიშით /h/ დინაფაწკჷმა. ომანგეთ, H გჷმირინუაფუ მიარე გჷმოთქუალაშ სისტემას, დიგრაფეფს დო ტრიგრაფეფს, მუჭომით რე ch ესპანურს დო ინგლისურს /tʃ/, ფრანგულს /ʃ/ გიშმურს /tʃ/-შე, იტალიურს /k/, გერმანულს /χ/.
კლავიატურა
კომპიუტერიშ კლავიატურას წჷმარინუანს გეჸვენჯი სიმბოლოეფიშ ართობურობას:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ლათინური ასოეფი
ჯორჯ არლისი
ჯორჯ არლისი (George Arliss, დ. 10 პირელი, 1868, ლონდონი — ღ. 5 ფურთუთა, 1946, კინ თექ) — ბრიტანალი არტისტი, სცენარისტი, რეჟისორი დო დრამატურგი, ნამუქჷთ უდიდაში წჷმოძინას ააშ-ს მიოჭირინჷ. ჯორჯ არლისი მაართა ბრიტანალი არტისტი რე, ნამუქჷთ „ოსკარიშ“ პრემია მიპალჷნ.
კატეგორია:დუნაბადი 10 პირელი კატეგორია:ნაღურა 5 ფურთუთა კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი კატეგორია:ბრიტანალი არტისტეფი
ჯვ. წ. 1308
წანა — ჯვ. წ. XIV ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1300-იანეფიშ რანწკო 2-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1308 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
აკვავიტი
thumb|ნორვეგიული აკვავიტი Linie აკვავიტი (akevitt (ნორვ); akvavit (დან., შვედ.); Aquavit (ინგ.)) — სკანდინავიური ერუანული ალკოჰოლური ოშუმალი 37,5—50% სიმანგარათ  ოშუმალიშ ჯოხოდვალა მოურს ლათინური გიმორაგადინშე aqua vitae, ნამუთ ითანგუ მუჭოთ „თელარაშ წყარი“, „თალარი წყარი“.
ბიტტერი
ბიტტერი (bitter — ნწარე) — ალკოჰოლური ოშუმალეფიშ ბუნა, ნამუშა მიშმურს ნწარე დუნადგინეფი დო ვარუტეფიშ დო ლიქიორეფიშ კანკალე გვარობა.
ბიტტერეფი რჩქვანელობურო იზადუ ოკურნებელი ჩანარეფიშ, ჩანარეფიშ ჯინჯეფიშ, ჩანარეფიშ ნოჸელაშ ვარდა ჩანარეფიშ ფურცელეფიშ ექსტრაქტეფშე, შხვადოშხვა არომატით დოდგინაშ შარათ.
კატეგორია:ლიქიორეფი კატეგორია:არომატიზაფილი ღვინეფი კატეგორია:ოდიარეშ ლიქიორეფი კატეგორია:ალკოჰოლურო ოშუმალეფი
ჰვანადალსჰნუკური
ჰვანადალსჰნუკური (Hvannadalshnúkur) — კარლინგი ობჟათე ისლანდიას. სიმაღალა 2109.6 მ. ისლანდიაშ უმაღალაში კონკა. 2005 წანას იხორციელ კონკაშ სიმაღალეშ ოფიციალურ გოზჷმუაქ, მუშ შედეგო დედგინჷ თიშ ასეიან სიმაღალექ (კინოხ კონკაშ სიმაღალე 2119 მ-ით გითმითანჯუდჷ). ჰვანადალსჰნუკური ეშახე სკაფტაფელიშ ერუანული პარკიშ ტერიტორიას. ფორილი რე იროიანი თირით დო ჯიშთეფით.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ისლანდიაშ გვალეფი
დაკა
დაკა (ঢাকা) — ბანგლადეშიშ ნანანოღა დო უდიდაში ნოღა. იდვალუაფუ წყარმალუ განგიშ დელტას, ბურიგანგაშ კვარჩხანი წყარპიჯის. დაკა ბენგალიაშ ნანანოღა რდჷ 1608-1717 წწ. ბანგლადეშიშ ნანანოღა რე 1971 წანაშე. მახოროობა - 6 737 774 (2007).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბანგლადეშიშ ნოღეფი
რუმენ რადევი
რუმენ რადევი (Румен Георгиев Радев) — 2016 წანაშ 13 გერგობათუთას გიშაგორილი ბულგარეთიშ პრეზიდენტი.
ბულგარეთიშ ოჰავე-ოურდუმე ნძალეფიშ მადუდე (2014—2016), გენერალ-მაიორი.
კატეგორია:ბულგარეთიშ გენერალ-მაიორეფი კატეგორია:ბულგარეთიშ პრეზიდენტეფი
ჩესლავ მილოში
ჩესლავ მილოში (პოლ. Czesław Miłosz; დ. 30 მანგი, 1911, შეტენიე, კოვნოშ გუბერნია, რუსეთიშ იმპერია — ღ. 14 მარაშინათუთა, 2004, კრაკოვი, პოლონეთი) — პოლონარი-ამერიკალი პოეტი, ჭარუ დო დიპლომატი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ლიტერატურას (1980). მერჩქინელ რე XX ოშწანურაშ ართ-ართ უდიდაშ პოეტო.
ბიოგრაფია
ჩესლავ მილოშიქ დებადჷ 1911 წანას, ოფუტე შეტენიეს, კოვნოშ გუბერნიას, რუსეთიშ იმპერიას. გურაფულენდჷ ვილნიუსიშ უნივერსიტეტის. მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ბორჯის, მილოშიქ ვარშავას ოკუპაციას გინასქიდჷ დო ლჷმაშ თებაშ უკულ დიპლომატიურ კარიერა დიჭყჷ. რდჷ პოლონეთიშ ახალ თარობაშ კულტურული ატაშე. კომუნისტურ თარობაწკჷმა პრობლემეფიშ გეშა, ჩესლავ მილოშიქ პოლონეთი ქიდიტუ დო ოცხოვრებშა საფრანგეთშა გინორთჷ. საფრანგეთშე ამერიკაშა მიდართჷ დო მუშობა ქიდიჭყჷ კალიფორნიაშ უნივერსიტეტის (ბერკლი), პროფესორო. მილოშიშ პოეზიაქ დო პროზაქ დიდი პოპულარობა მიპალუ. მუშ ნახანდეფს მილოში ეთმოჭარუნს ისტორიას, პოლიტიკას, მორალს, რელიგიას დო შხვა თემეფს. 1980 წანას მილოშის გინოჩეს ნობელიშ პრემია ლიტერატურაშ დარგის. რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ორდერეფიშ ლაურეატი. ღურჷ 2004 წანაშ 14 მარაშინათუთას, კრაკოვს, პოლონეთის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პოლონარეფი კატეგორია:პოლონარი-ამერიკალეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ლიტერატურას კატეგორია:დუნაბადი 1911 კატეგორია:ნაღურა 2004
მერი შელი
მერი ვოლსტოუნკრაფტ შელი (ინგლ. Mary Wollstonecraft Shelley; დაბადებაშ გვარი: გოდვინი, ინგლ. Godwin; დ. 30 მარაშინათუთა, 1797, ლონდონი, ინგლისი — ღ. 1 ფურთუთა, 1851, ლონდონი, ინგლისი) — ინგლისარი ჭარუ დო ნოველისტი, ფანტასტიკური ჟანრიშ რომანიშ ფრანკენშტაინი-შ ავტორი. მერი შელიშ ქომონჯი რდჷ ინგლისარი რომანტიკოსი პოეტი პერსი ბიში შელი.
მერი შელიქ დებადჷ პოლიტიკური ფილოსოფოსიშ უილიამ გოდვინიშ დო ფილოსოფოსიშ, ფემინზმიშ აქტივისტიშ მერი უოლსტოუნკრაფტიშ ფანიას. მერის დიდაქ ადრე დუღურჷ დო უმოსო მუმა რდუნდჷ. 1814 წანას მერის მუშ მუმაშ პოლიტიკურ მაჸალექ, რომანტიკოსი პოეტიქ პერსი ბიში შელიქ ქეჸოროფჷ დო თიწკჷმა ართო საფრანგეთიშა მიდართჷ. უკულიან წანეფს ევროპას შარალენდეს. 1816 წანას, შვეიცარიაშ რინაშ ბორჯის, მერი შელის ქიდებადჷ ფრანკენშტაინი-შ ჭარუაშ იდეაქ. 1818 წანას მერიქ დო პერსიქ იტალიაშა მიდართეს. 1822 წანას პერსი ბიში შელიქ, ნოღა ვიარეჯოშ ხოლოს, წყარს დიშქვიდჷ. ართ წანაშ უკულ მერი შელიქ ინგლისიშა დირთჷ, სოდეთ ღურაშახ ცხოვრენდჷ. მერი შელიქ ღურუ 1851 წანაშ 1 ფურთუთას, ტვინიშ კიბოთ.
მერი შელი ფრანკენშტაინიშ გარდა რე ავტორი შხვადოშხვა ნოველეფიშ: ვალპერგა (1823), პერკინ უორბეკი (1830), ეკონია კოჩი (1826), ფოლკნერი (1837) დო შხვეფიშ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი ჭარუეფი კატეგორია:ინგლისარი ნოველისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1797 კატეგორია:ნაღურა 1851
თეოდორ სვედბერგი
თეოდორ სვედბერგი (შვედ. Theodor Svedberg; დ. 30 მარაშინათუთა, 1884, ვალბო, ევლებორგი, შვედეთი — ღ. 25 ფურთუთა, 1971, კოპარბერგი, შვედეთი) — შვედი ქიმიკოსი. გურაფულენდჷ კოლოიდეფს დო პროტეინეფს ულტრაცენტრიფუგაშ გიმორინაფათ. 1926 წანას გინოჩეს ნობელიშ პრემია ქიმიაშ დარგის. სვედბერგი მუშენდჷ უფსალაშ უნივერსიტეტის დო გუსტავ ვერნერიშ ინსტიტუტის. 1912 წანაშე რდჷ უფსალაშ უნივერსიტეტიშ ფიზიკური ქიმიაშ დეპარტამენტიშ დირექტორი. 1949-1967 წანეფს სვედბერგი მუშენდჷ გუსტავ ვერნერიშ ინსტიტუტიშ დირექტორო. 1920-იან წანეფს ოგურუანდჷ ვისკონსინიშ უნივერსიტეტის ხოლო. თეოდორ სვედბერგი რდჷ ლონდონიშ ომაფე საზოგადოებაშ მაკათური დო 1945 წანაშე ამერიკაშ მენცარობეფიშ ერუანული აკადემიაშ მაკათური.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შვედეფი კატეგორია:შვედი ქიმიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:შვედი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ქიმიას კატეგორია:დუნაბადი 1884 კატეგორია:ნაღურა 1971
სევილია
სევილია (Sevilla) — ნოღა ობჟათე ესპანეთის. ანდალუსიაშ ავტონომიური რეგიონიშ დო სევილიაშ პროვინციაშ ნანანოღა. იდვალუაფუ წყარმალუ გვადალკვივირს, ატლანტიშ ოკიანეშ ოძგაშეშე 87 კილომეტრით დოშორაფილო, ანდალუსიაშ რზენიშ ცენტრის. ნოღაშ მახორობა 2006 წანაშ ეჭარუათ აკმადგინანდჷ 704.414 ადამიერს. აგლომერაციაშ მახორობა 2000 წანაშ მუნაჩემეფით რდჷ 1.043.000, დო თაშ ნამდა ესპანეთიშ სიდიდათ მანთხა ნოღა რე. ობჟათე ესპანეთიშ ხელუანობაშ, კულტურაშ დო საფინანსო ნანანოღა რე.
ისტორია
სევილია (ჯვეში ჰისპალისი) იბერიული ტომეფიშ ტურდეტანეფიშ ცენტრი რდჷ. ჯვ. წ. III ოშწანურას ქჷდეკინეს რომალეფქ. 712-1248 წანეფს, არაბეფიშ პტჷნობაშ პერიოდის, სევილიას დიდი აჭყანიარაფას მიოჭირინუ ხელუანობაქ. 1026 წანაშე სევილიაშ ოამირეშ ცენტრო გინმირთუ. არაბეფიშ პატჷნობაშ თებაშ უკული კასტილიაშ დო ლეონიშ ომაფეშ აკოდგინალუაშა მიშელჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
* კატეგორია:ესპანეთიშ ნოღეფი კატეგორია:არქეოლოგიური ობიექტეფი
მაოტაი
thumb|მაოტაი Маотай (ჩინ. - 茅臺酒|茅台酒 - máo tái jiǔ- მაოტაიძუ) — ჩინური მანგარი ალკოჰოლური ოშუმალი (ბაიძუ), ოშუმალს ჯოხოქ გიადჷ ნოღა მაოტაიშ (茅台镇, პინინი: Máotái zhèn) პატიოცემელო, ნამუთ იდვალუაფუ გუიჯოუშ პროვინციას, სოდე ოშუმალი იწარმებუ. ოშუმალს აწარმენს კომპანია Kweichow Moutai Company. მაოიტაი სორგოშე იწარმებუ. ოშუმალიშ სიმანგარე ვარირენს 35%-შე 53%-შახ.
I
I, i — ლათინური ანბანიშ მაჩხორა ასო. სემიტურს, ასო Yôdh დუდმაართაშე ოეგებიეთ ხე-კილეშ პიქტოგრამა რდჷ, წარმებული მოგვენი იეროგლიფიშე,ნამუსჷთ ეგვიპტურს უღუდჷ (/ʕ/) ხონარამი შანულობა, მარა დითირჷ /j/ (მუჭოთ ინგლისურს "yoke") სემიტეფიშით, თიშ გეშა, ნამჷ-და თინეფიშ ზიტყვა "ხე"-შო კინ თი სიმსით იწამუდჷ. თე ასო შილებე თაშნეშე გიმირინუაფუდას ხონარამი სიმსიშო /i/, თარო ურცხოურ ზიტყვეფს.
ბერძენეფქ ფინიკიური yodh-იშ თე ფორმა მიღეს მუჭოთ მუნეფიშ ასო იოტა (I, ι). თინა წჷმარინუანდჷ ხონარამს /i/, თეშ მუჭოთ ჯვეში იტალიურ ანბანს. ლათინურს (თეშ მუჭოთ თეხანურ ბერძენულდ), თინა თაშნეშე გჷმირინუაფუდჷ მუჭოთ კონსონანტური სიმსი /j/. თეხანური ასო J დუდმაართაშე თე ასოშ ვარიაცია რდჷ, დო ჟირხოლო ართიანიშ მოთირუათ გჷმირინუაფუდჷ ხონარამშოთ დო წოროხონარამშოთ. თინეფიშ გოსხუნუა ხვალე მა-16 ოშწანურაშე დიჭყეს.
კლავიატურა
კომპიუტერიშ კლავიატურაა წჷმარინუანს გეჸვენჯი სიმბოლოეფიშ ართობურობას:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ლათინური ასოეფი
ჰაუარდ ფილიპს ლავკრაფტი
ჰაუარდ ფილიპს ლავკრაფტი (ინგლ. Howard Phillips Lovecraft; დ. 20 მარაშინათუთა, 1890, პროვიდენსი, როდ-აილენდი, ააშ — ღ. 15 მელახი, 1937, პროვიდენსი, როდ-აილენდი, ააშ) — ფენტეზიშ დო ჰორორიშ ჟანრიშ ამერიკალი ჭარუ, შინელი რე მუჭოთ ქთულჰუშ მითოსიშ დუმარსხუაფალი.
ჰაუარდ ფილიპს ლავკრაფტიქ დებადჷ როდ-აილენდიშ შტატიშ ნოღა პროვიდენსის, 1890 წანაშ 20 მარაშინათუთას. ჭარალუათ ადრეშე დეინტერესჷ. თიშ ნაჭარეფი უმოსო ბულვარულ პრესას იბეჭდუდჷ. ართ-ართი ათეცალი ჟურნალი რდჷ "Weird Tales", სოდეთ გიშართჷ ლავკრაფტიშ დახე არძო რომანქ დო თხობელუაქ. ლავკრაფტიშ არძაშე უმოსო ჩინებული დო პოპულარული ნაჭარეფი რე: ქთულჰუშ ძახინი (გიშართჷ 1928 წანას), სიხანგეშ გვალაწკჷმა (1936), ორო ინსმუთის (1936) დო უჩინებუ კადათიშ სისმარული გორუა (1943). ლავკრაფტიშ ნაჭარეფი ორხველჷ ჰორორიშ, ფენტეზიშ, ომენცარე ფანტასტიკაშ, ფანტასტიკაშ, გოთიკური ლიტერატურაშ ჟანრეფს. მუშ ცხოვრებაშ ბორჯის, ლავკრაფტი უჩინებუ ავტორი რდჷ დო თიშ ნახანდეფს ხოლო მითინი ვეჩინენდჷ. ლავკრაფტი ამერიკაქ 1970-იან წანეფს გეჩინებაფუ დო ასე ლავკრაფტი მერჩქინელი რე XX ოშწანურაშ ართ-ართ უდიდაშ დო გოლინიან ავტორო ჰორორიშ ჟანრის. ჰაუარდ ფილიპს ლავკრაფტიქ ღურუ 1937 წანაშ 15 მელახის, კიბოთ. ლავკრაფტი 46 წანერი რდჷ. ნთხორილი რე სვონ-პოინტიშ სასაფლას, პროვიდენსის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ჭარუეფი კატეგორია:ამერიკალი ნოველისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1890 კატეგორია:ნაღურა 1937
2159
დღახუეფი
კატეგორია:
ლუგოშ პროვინცია
thumb|250px|ლუგოშ აბანდვალა ესპანეთის ლუგო (Lugo) — პროვინცია ოორუე-ბჟადალ ესპანეთის, გალისიაშ ოორუე-ბჟაეიოლ ნორთის. მუ გოხურგილი რე ესპანეთიშ გეჸვენჯი პროვინციეფით: ორენსე, პონტევედრა, ლა-კორუნია, ასტურია დო ლეონი.
მახორობა აკმადგინანს 356.595 კოჩის (2006 წანაშ მუნაჩემეფით), ნამუშ ნაოთხარი ნორთი იდვალუაფუ მუშ ნანანოღა ლუგოს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ესპანეთიშ პროვინციეფი
დურუჯი (წყარმალუ)
დურუჯი — წყარმალუ ალაზანიშ კვარჩხანი ნადუ, გიშმურს ნოღა ყვარელშა. გჷთმიჭყაფუ კავკაციონიშ ობჟათე კართეს შავი დო თეთრი დურუჯიშ აკოართაფათ. შავი დურუჯი იჭყაფუ გვალა შავი კლდეშე, თეთრი დურუჯი — გვალა ნინიკასციხიშ ობჟათე კართეს. სიგირძა 27 კმ, ღანჩოშ ფართობი 103 კმ².
წყარმალუშ ჟინ წელს ღანჩო მარაოშობური რე. ლეხერიშ ჟინი ნორთი დო ქვინჯი აკოქუნილი რე ტკილიშ ნატახერეფიშ ფსქელი ლექით. წყარმალუშ კალაპოტი ლექის რე ენოჭკირილი. შქა წელს ლეხერს ჭკუდიშ ფორმა უღჷ დო ტყათი რე გოქუნელი. კალაპოტი კირდეამი, წყარგელაფუამი დო ჭორომამი უღჷ. თუდონი ოლუს ღანჩო ალაზიმაფათ ფართო რე. ნოღა ყვარელწკჷმა აკოშაყარელი ლექიშ გეშა წყარმალუ ინოჸელებუ დო მუსხირენ ღალუშ ფორმათ ინმაკათუ ალაზანს.
დურუჯი უმენტაშო ეთმიჯუმუაფუ თირიშ დო ჭვემაშ წყარეფით. ოშქაშე წანიერი ხარჯი რე 1,06 მ3/ წმ. ახასიათენს წყარიშ მოლაფა. დურუჯიშ ჟინ ოლუს მიწმიქიმინუ სტრუქტურული პოპორწყარი, მუდგა ბორჯის წყარიშ ხარჯიქ შილებე მიოჭირინუას 200 მ3/მქ-ას დო უმოსი. დურუჯის გვალაშე მოუღჷ კოლოსარული მუდგანობათ ლექი დო დიდ ხიფათი მოუღჷ ნოღა ყვარელშა.
ლიტერატურა
კატეგორია:კახეთიშ აკანიშ წყარმალუეფი
დეკემბრიანა
დეკემბრიანა (Δεκεμβριανά, „ქირსეთუთაშ მოლინეფი“) — ოურდუმე შონთი ათენს. ნამუთ 1944 წანაშ 3 ქირსეთუთაშე 1945 წანაშ 6 ღურთუთაშახ მიშჷ. ართიანს აწურდჷ ართჸურე სეგფ, სოგა დო სკპ, მაჟირაჸურე — გოართოიანაფილი ომაფეშ ნძალეფი დო თინეფიშ ფართო სპექტრიშ ბერძენ მორსხუეეფი, დოჭყაფილი სოციალ-დემოკრატეფით (პრემიერ-მინისტრი გეორგიოს პაპანდრეუ) დო თებული „უშქურანჯალაშ ბატალიონით“, ნამუეფით მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ პერიოდის წოროხანდენდეს გერმანალ ფაშისტეფწკჷმა.
შონთიქ 1944 წანაშ 3 ქირსეთუთას, თიშ უკული დიჭყჷ, მუთ ჩინებულქ იჸ, ნამჷ-და ოთარობე ნძალეფქ დო ბრიტანეთიშ ჯარიშ ნორთეფქ დორხვეს თინჩალი აქცია ნოღაშ ცენტრის მადვალუ უჩინებუ ჯარიშკოჩიშ ძეგლწკჷმა. აქციაშ თარი მოთხირი რდჷ არძა პარტიზანული დჷნორთიშ ანჯარიშ დორღვაფა. მიტინგიშ ცხირუაშ უკული გოჭყორდჷ 33 დო დეღამაკჷ 148 დემონსტრანტიქ. ბურჯაფეფი იგჷნძორებუდჷ 33 დღას დო 1945 წანაშ 6 ღურთუთას გეთჷ.
ეშანილი შონთიქ საბერძნეთიშ ომენოღალე ლჷმაშ პრელუდიათ გჷნირთჷ.
სქოლიო
კატეგორია:საბერძნეთიშ ისტორია კატეგორია:რგილი ლჷმა
ჯვ. წ. 1309
წანა — ჯვ. წ. XIV ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1300-იანეფიშ რანწკო 1-ლი წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1309 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 1310
წანა — ჯვ. წ. XIV ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1310-იანეფიშ რანწკო 10-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1310 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ფარიდ მარი აბრაამი
'''ფ. მარი აბრაჰამი''' (F. Murray Abraham; 24 გჷმათუთა, 1939) — ამერიკალი კინო, ოტელევიზიე დო თეატრიშ არტისტი კოჩი. ჩინებულქ იჸუ 1980-იან წანეფს რსულებური კინოროლეფით. რე ოსკარიშ მაღვენი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1939 კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენი კინოარტისტეფი
ჯვ. წ. 1311
ნაღურა
კატეგორია:
ვიქტორ მაკლაგლენი
ვიქტორ მაკლაგლენი (Victor McLaglen, დ. 10 ქირსეთუთა, 1886 — ღ. 7 გერგობათუთა, 1959) — ინგლისარი ბოქსიორი დო ამერიკალი არტისტი, „ოსკარიშ“ პრემიაშ მაღვენი საუჯგუშო არტისტ კოჩიშო (1936).
კატეგორია:დუნაბადი 10 ქირსეთუთა კატეგორია:ნაღურა 7 გერგობათუთა კატეგორია:მაართა მოსოფელიშ ლჷმაშ მაკათურეფი კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი კატეგორია:მიოკარდიშ ინფაქტით ნაღურეფი კატეგორია:ბრიტანალი ბოქსიორეფი კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
მესკალი
thumb|250px|მესკალიშ ბოთილი „მონტე ალბანი“ ჯიმუთ დო ჸანჭით მესკალი (mezcal) — მექსიკაშო ტრადიციული ალკოჰოლური ოშუმალი აგავაშ წვენიშ ფუნაფაშე. მესკალიშ არძაშე გოფაჩილი სახეგვარობა რე — ტეკილა. ასეიან ბორჯის, „მესკალიშ“ ჯოხოშ გიმე გიშმაშქვანა აგავაშე კეთებული არძა ალკოჰოლურ ოშუმალეფს, ტეკილაშ მოხ.
კატეგორია:მანგარი სპირტიანი ოშუმალეფი კატეგორია:მექსიკური ოშუმალეფი კატეგორია:ალკოჰოლური ოშუმალეფი
ბაჰამური დოლარი
ბაჰამური დოლარი (Bahamian dollar) — ფარაშ ართული ბაჰამაშ კოკეფს, ხვარებაშა მიშართჷ 1966 წანას. ხვარებას რე ხურდეფი ნომინალით 1, 5, 10, 15, 25 ცენტი დო ბანკნოტეფი ნომინალით 1, 5, 10, 20, 50 დო 100 ბაჰამური დოლარი.
ჯვ. წ. 1312
წანა — ჯვ. წ. XIV ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1310-იანეფიშ რანწკო 8-ო წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1312 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
მოდოკ-პოინტი
მოდოკ-პოინტი (ინგ. Modoc Point) რე კირდე აპერ-კლამატიშ ტობაშ ხოლოს, კლამატიშ ოლქის, ორეგონიშ შტატის, ნოღა კლამატ-ფოლსიშე 24 კმ.-შ მაშორას. მოდოკ-პოინტი უმოს დიდ კირდეშ, მოდოკ-რიმიშ ჭიჭე ნორთი რე.
სალამანკაშ პროვინცია
thumb|250px|სალამანკაშ აბანდვალა ესპანეთის სალამანკა — პროვინცია ბჟადალ ესპანეთის, ავტონომიური გოართოიანაფაშ, კასტილია და ლეონიშ ბჟადალ ნორთის. პროვინცია გოხურგილი რე ესპანეთიშ გეჸვენჯი პროვინციეფით: სამორა, ვალიადოლიდი, ავილა დო კასერესი. მუს თაშნეშე ომძღჷ პორტუგალია.
პროვინციას ოხორანს 353,110 კოჩი (2006 წანაშ მუნაჩემეფით), ნამუშ 45% ოხორანს მუშ ნანანოღა სალამანკას. პროვინციას 362 მუნიციპალიტეტი, ნამუშ გვერდიშ უმოსი ოფუტე რე 300 კოჩშე ნორკები მახორუთ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ესპანეთიშ პროვინციეფი
J
J, j — თეხანური ლათინური ანბანიშ მა-10 ასო.
კლავიატურა
კომპიუტერიშ კლავიატურას წჷმარინუანს გეჸვენჯი სიმბოლოეფიშ ართობურობას:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ლათინური ასოეფი
მარასკინი
thumb|ორიგინალური ლიქიორი „მარასკინი“ [[ზადარი|ზადარშე]] მარასკინი, მარასკინო (Maraschino) — უფერე სქირი ხილიშ ლიქიორი, ნამუთ იკეთებუ მარასკინიშ ქვიშნაბულშე, ნამუთ მუშჸურე იქუაფუ წკალამო ოშუმალშო ნწარე მინდალიშ გემოშ მიოჩამალო. ნანდული მარასკინი იჩუალუაფუ არძაშ უკულაში სუმ წანაშ გოძვენას, ალკოჰოლიშ სიმანგარე — 32%.
კატეგორია:ხილიშ ლიქიორეფი კატეგორია:ზადარი კატეგორია:კანკარიშ ლიქიორეფი კატეგორია:ალკოჰოლური ოშუმალეფი
დღამში (წყარმალუ)
დღამში — წყარმალუ აფხაზეთის, ოჩამჩირეშ მუნიციპალიტეტის. ოდუდე უღჷ კოდორიშ ქჷნდჷრიშ ობჟათე კართეს, ზუღაშ დონეშე 1003 მეტრაშ სიმაღალას. აკათუ უჩა ზუღას ოფუტე წკრიშიწკჷმა. სიგირძა 31 კილომეტრი რე, ღანჩოშ ფართობი 120 კმ2. წყარალა უჩქჷ აფუნს, წყარიშ სიჭიჭარე - ზოთონჯის. ოშქაშე წანიერი ხარჯი 4,37 მ3/წმ.
ლიტერატურა
კატეგორია:აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ წყარმალუეფი
2160
დღახუეფი
კატეგორია:
მანზინი
მანზინი (Manzini) — ნოღა ესვატინიშ ცენტრალურ ნორთის, ქიანაშ ართ-ართი შხუ ნოღა. თინა თაშნეშე ესვატინიშ თარი ორეწუალე ცენტრი რე. 2008 წანაშ მუნაჩემეფით, ნოღაშ მახორობა აკმადგინანდჷ 78 000 ადამიერს, თრო სვაზიშ კათაშ წმმარინაფალეფშე. ნოღა მანზინიშ რეგიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე.
მანზინი რდჷ ბრიტანეთ-ბურეფიშ კოლონიალური შტაბ-ორენი 1890 წანაშახ, მარა აკოცუ 1902 წანას ბურეფიშ მაჟირა ლჷმაშ შედეგო, მუჟამსჷთ ადმინისტრაციული ცენტრი გეგნიღეს მბაბანეშა. 1960 წანაშახ ნოღას ჯოხო გეძუდჷ ბრემერსდორპი. მატშაპაშ აეროპორტი იდვალუაფუ ნოღაშ გოხოლუას.
სქოლიო
კატეგორია:ესვატინიშ ნოღეფი კატეგორია:ესვატინი
ჰეფეი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩინეთიშ ნოღეფი
მანამა
მანამა — ბაჰრეინიშ ნანანოღა დო თარი ეკონომიკური ცენტრი. იდვალუაფუ კოკი ბაჰრეინიშ ოორუე წყარპიჯის. საავტომობილო შარათ მითმიარსხუ ნოღა მუჰარაკის, სოდე იდვალუაფუ ქიანაშ თარი აეროპორტი.
ეგრისწყალი
ეგრისწყალი, ეგრისის წყალი, ქორთული ოისტორიე წყუეფიშ მეჯინათ წყარმალუ ბჟადალ საქორთუოს. ისტორიკოსეფიშ ვარაუდით ოკო რდას წყარმალუ ინგირი, ვარა წყარმალუ ოხოჯა, ვარა ხოლო ღალიძგა.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ წყარმალუეფი
ჯვ. წ. 1313
წანა — ჯვ. წ. XIV ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1310-იანეფიშ რანწკო 7-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1313 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
მეტაკსა
thumb|5 მურიცხამი მეტაკსა მეტაკსა (Μεταξά) — ბერძენული მანგარი ალკოჰოლური ოშუმალი, ნამუთ ჸურზენიშ სპირტეფ დო მუსკატიშ ჸურზენიშ ღვინს გერსხუ, ნამუშა გეძინელი რე ნატურალური ექსტრაქტეფი.
ასორტიმენტი
thumb|12 მურიცხამი მეტაკსა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მანგარი სპირტიანი ოშუმალეფი კატეგორია:ბერძენული ოშუმალეფი კატეგორია:ალკოჰოლური ოშუმალეფი
ჯვ. წ. 1314
წანა — ჯვ. წ. XIV ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1310-იანეფიშ რანწკო 6-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1314 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ლეონიშ პროვინცია
thumb|250px|ლეონიშ აბანდვალა ესპანეთის ლეონი (Provincia de León რე პროვინცია ესპანეთიშ, კასტილია და ლეონიშ ოორუე-ბჟადალ ნორთის.
პროვინციაშ მახორობა აკმადგინანს 500,200 ადამიერს (2008 წანაშ მუნაჩემეფით), ნამუშ ართი ნაოთხარი ოხორანს ნანანოღა ლეონს. ტაროზი ზოთონჯიშ მალობას რგილი რე დო სქირე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ესპანეთიშ პროვინციეფი
იგორ დოდონი
იგორ დოდონი, (Igor Dodon, დ. 18 ფურთუთა 1975, სადოვა, კალარაშიშ რაიონი, მოლდოვაშ სსრ) — მოლდოვაშ პრეზიდენტი 2016 წანაშ 23 ქირსეთუთაშე 2020 წანაშ 24 ქირსეთუთაშახ.
მოლდოვაშ სოციალისტურ პარტიაშ მადუდე, მოლდოვაშ პარლამენტიშ მაკათური.
რესურსრფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოლდოვაშ პრეზიდენტეფი
ორუხო
thumb|right|260px|ართ-ართი კანტაბრიული მარკაშ ბოთილი ორუხო ორუხო (Orujo, Oruxu), შხირას აგუარდიენტე დე ოხურო — ალკოჰოლური ოშუმალი, ნამუთ ტრადიციული რე ესპანეთიშ ოორუე-ბჟადალი ოლქეფშო, ნამუშ ჯოხოდვალა იკონტროლებუ წჷმოულობაშ მეჯინათ.
კატეგორია:ალკოჰოლური ოშუმალეფი კატეგორია:მანგარი სპირტიანი ოშუმალეფი კატეგორია:ესპანური საგესქუო
აპერ-კლამატი (ტობა)
აპერ-კლამატი, კლამატი (ინგლ. Upper Klamath Lake, Klamath Lake) რე ტობა ააშს, ორეგონიშ შტატიშ კლამატიშ ოლქის. აპერ-კლამატიშ სიგჷნძა რე 40 კმ. სიგანა 13 კმ. ტობაშ ფართობ რე 24,906 ჰექტარი. ტობა იდვალუაფჷ ზუღაშ დონეშე 1,260 მ. სიმაღალას. აპერ-კლამატიშ ტობაშა მიშმურს წყარმალუეფი: უილიამსონი, ვუდ-რივერი, კრუკედ-კრიკი დო ფორმაილ-კრიკი. ტობაშე გიშმურს წყარმალუ ლინკ-რივერი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ ტობეფი კატეგორია:ააშ-შ ტობეფი კატეგორია:ორეგონიშ ტობეფი
ნადია მურადი
სქოლიო
კატეგორია:ერაყალი პოლიტიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1993 კატეგორია:სახაროვიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
ბანდარ-სერი-ბეგავანი
ბანდარ-სერი-ბეგავანი (მალაირ. Bandar Seri Begawan) — ბრუნეიშ ნანანოღა. 2008 წანაშ მუნაჩემეფით, თიში მახორობა აკმადგინანს 227,285 ადამიერს.
კატეგორია:ბრუნეიშ ნოღეფი კატეგორია:აზიაშ ნანანოღეფი
ჯორჯ მაინოტი
ჯორჯ რიჩარდს მაინოტი (ინგლ. George Richards Minot; დ. 2 ქირსეთუთა, 1885, ბოსტონი, მასაჩუსეტსი, ააშ — ღ. 25 ფურთუთა, 1950, ბრუკლაინი, მასაჩუსეტსი, ააშ) — ამერიკალი პათოფიზიოლოგი დო ჰემატოლოგი. პერნიციოზური ანემიაშ კურნალობაშ მეთოდიშ დორსხუაფაშ გეშა, გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის, 1934 წანას (ჯორჯ უიპლი დო უილიამ პარი მერფიწკჷმა ართო).
ბიოგრაფია დო პროფესიული კარიერა
ჯორჯ რიჩარდს მაინოტიქ დებადჷ 1885 წანაშ 2 ქირსეთუთას, ბოსტონს, მასაჩუსეტსის. გურაფულენდჷ ჰარვარდიშ კოლეჯის. ჰარვარდიშ მედიცინაშ სკოლას მიპალუ მედიცინაშ დოქტორიშ ხარისხი. 1913-1915 წანეფს მუშენდჷ უილიამ ჰენრი ჰაუელიშ ლაბორატორიას, ჯონ ჰოპკინზიშ მედიცინაშ სკოლას. თაქ თინა გურაფულენდჷ ზისხირიშ მათხითხარებელ ცილეფს. 1915 წანას ომუშებუშა გინორთჷ მასაჩუსეტსიშ ჰოსპიტალშა, სოდეთ დიჭყჷ ანემიაშ დოგურაფა. მაართა მოსოფელიშ ლჷმაშ ბორჯის რდჷ ქირურგი ამერიკაშ არმიას. 1917 წანაშე მაინოტი მუშენდჷ კოლის ჰანთინგტონიშ მემორიალურ ჰოსპიტალს, ბოსტონს, სოდეთ 1934 წანაშე რდჷ თარი ექიმი. მაინოტიქ ჰარვარდიშ უნივერსიტეტის გინირთჷ მედიცინაშ პროფესორო დო დიჭყჷ მუშობა ბოსტონ-სიტი-ჰოსპიტალიშ ლაბორატორიას, დირექტორო. 1930 წანას მაინოტის გინოჩეს კამერონიშ პრემია, უილიამ პარი მერფიწკჷმა ართო. 1934 წანას მიპალუ ნობელიშ პრემია (ჯორჯ უიპლი დო უილიამ პარი მერფიწკჷმა ართო). ჯორჯ მაინოტიქ დო კოლეგეფქ აკიმუშუეს ეფექტური მეთოდი პერნიციოზური ანემიაშ კურნალობაშო. პერნიციოზური ანემიაშ კურნალობა ვაარსებენდჷ. 1920 წანეფს ანემიას შხვადოშხვა მეთოდეფით დო მედიკამენტეფით კურნალენდეს, მარა ნამთინ კურნალობა ეფექტური ვარდჷ. ჯორჯ მაინოტიშო ჯორჯ უიპლიშ ადრეიან ექსპერიმენტეფ ინტერესუან რდჷ. ჯორჯ უიპლი ჯოღორეფშე ზისხერს გუტენდჷ დო თინეფს ანემიურო გინმაშკვანდჷ, უკულ შხვადოშხვა ოჭკომალეფს: ჭითა ხორცის, ჩხონჩხის ქოჩანდჷ დო უკულ ოკვირუდჷ ჯოღორეფს, გეუჯგუშებუდესო. ჯორჯ უიპლიქ ძირუ ნამდა ჩხონჩხიშ ჭკომუნდუნჷ თი ჯოღორეფ ხელათ იუჯგუშებუდეს. მაინოტიქ დო მერფიქ გინოჭყვიდეს ჩხონჩხიშ თერაპიაშ გიმორინაფა ადამიერეფშო. მაინოტიშ კოლეგეფ ექსპერიმენტის სკეპტიკურო უჯინედეს, მარა ექსპერიმენტიქ ქიმიშუ. მაინოტიქ დო მერფიქ აკურნალეს 45 პაციენტი, არძოშო კურნალობაქ ეფექტურქ იჸუ. უკულ შხვადოშხვა მენცარეფქ ქიდიგურეს ნამდა ჩხონჩხიშ თარი ინგრედიენტი რე ვიტამინი B12, ნამუსით უღუდჷ ეფექტურობა კურნალობაშ ბორჯის. უკულიან პერიოდეფს, პერნიციოზური ანემიაშ კურნალობა რდჷ B12-შ ინექციათ.
პერსონალური რინა
ჯორჯ მაინოტიშ ოსური რდჷ მარიან ლინზი (1890-1979). ჸუნდეს სუმი სკუა. 1921 წანას, 35 წანერ მაინოტის, შანქარიშ დიაბეტიქ ქაღოლჷ დო კურნალენდჷ შინელ ექიმ ელიოტ პროქტორ ჯოსლინიწკჷმა. ჸათე პერიოდის დიაბეტი ფატალურ ლახალა რდჷ, კურნალობაშ მეთოდეფ ვაარსებენდჷ დო ჯოსლინი მაინოტის აკურნალენდჷ დიეტათ, მაინოტის ხვალე 530 კალორიაშ მეღება შეულებუდჷ დღიურო. მაინოტი დიაბეტით ალბათ ართ წანაშა დოღურუდჷ, მარა 1920-იან წანეფს კანადარ მენცარეფქ ფრედერიკ გრანტ ბანტინგიქ დო ჩარლზ ჰერბერტ ბესტიქ დიჭყეს ინსულინიშ გიმორინაფა დიაბეტიშ კურნალობაშო. მაინოტი ინსულინით ცხოვრენდჷ, მარა 1947 წანაშე პარალიზებულქ იჸუ დო 1950 წანაშ 25 ფურთუთას დოღურჷ, ბრუკლაინს, მასაჩუსეტსის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1885 კატეგორია:ნაღურა 1950
ჯვ. წ. 1315
წანა — ჯვ. წ. XIV ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1310-იანეფიშ რანწკო 5-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1315 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
სამორაშ პროვინცია
thumb|250px|სამორაშ აბანდვალა ესპანეთის სამორა რე პროვინცია ბჟადალ ესპანეთის, ავტონომიური გოართოიანაფაშ, კასტილია და ლეონიშ ბჟადალ ნორთის. ომძღჷ პორტუგალია ესპანეთიშ გეჸვენჯი პროვინციეფი: ორენსე, ლეონი, ვალიადოლი დო სალამანკა.
სამორიშ პროვინციაქ გიჭყჷ 1833 წანას, მუჟამსჷთ ქიანაქ გირთჷ 49 პროვინციათ.
პროვინციაშ მახორობა აკმადგინანს 200,678 კოჩის (2002 წანაშ მუნაჩემეფით), ნამუშ ნასუმორი ოხორანს ნანანოღა სამორას. პროვინციას რე 250 მუნიციპალიტეტი.
კატეგორია:ესპანეთიშ პროვინციეფი
მადი-ბოგი
მადი-ბოგი (ინგლ. Muddy Boggy Creek, Muddy Boggy River) რე წყარმალუ ააშს, ობჟათე-ცენტრალურ ოკლაჰომას, წყარმალუ ობჟათეშ რედ-რივერიშ ნადუ. წყარმალუ გიშმურს ოკლაჰომაშ პონტოტოკიშ, ჰიუსიშ, კოულიშ, ატოკაშ დო ჩოკტოშ ოლქეფიშ ტერიტორიას. წყარმალუ მადი-ბოგიშ სიგჷნძა რე 282 კმ. მადი-ბოგიშ უდიდაშ ნადუ რე კლიარ-ბოგი-კრიკი, ნამუთ ინაკათუ მადი-ბოგის ჩოკტოშ ოლქის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:ოკლაჰომაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ობჟათე რედ-რივერიშ ნადუეფი
შოჰრე აგდაშლუ
შოჰრე აგდაშლუ (Shohreh Aghdashloo; სპარს. شهره آغداشلو ; დ. 11 მესი 1952, თეირანი, ირანი) — ამერიკალი კინოარტისტი. გორჩქინათ ირანალი. 2004 წანას თინა ნომინირაფილი რდჷ ოსკარიშ პრემიას ოსურიშ მაჟირახარისხამი როლიშ რსულებაშო ფილმის „ჸუდე ქვიშაშე დო მურუჟიშე“. 2009 წანას მიღჷ ემიშ პრემია რსულებური როლიშო სერიალს „სადამიშ ჸუდე“. ნალაჸაფინა აფჷ სერიალს 24-ს დო ფილმის იქს-ადამიერეფი: ეკონია ლჷმას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:ირანალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1952
ჰანჯოუ
ჰანჯოუ, მოჯვ. ჰანჩოუ (杭州) — სუბ-პროვინციული შანულობაშ ნკღა ჩინეთის, ჯეძიანიშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
რესურსეფი ინგერნეტის
კატეგორია:ჩინეთიშ ნოღეფი
პოლ მუნი
პოლ მუნი (Paul Muni; დ. 22 ეკენია, 1895, ლემბერგი, ავსტრია-უნგრეთი — ღ. 25 ქირსეთუთა, 1967, მონტესიტო, ააშ), ნანდული ჯოხო მეშლემ მეიერ უაიზენფროინდი (Meshilem Meier Weisenfreund) — ამერიკალი თეატრიშ დო კინოშ არტისტი. ოსკარიშ პრემიაშ ლაურეატი საუჯგუშო არტისტი კოჩიშო (1937). არტისტიშ არძაშე ჩინებული ნამუშერი რე — ჩიკაგოალი განგსტერიშ როლი ჰოვარდ ჰოუქსიშ ფილმშე „სახე გერშით“ (1932). თარი როლი ილაჸაფჷ ბიოგრაფიულ ფილმეფს: „თხობელუა ლუი პასტერიშ გეშა“ (1935), „ემილ ზოლაშ რინა“ (1937) დო „ხუარესი“ (1939).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 22 ეკენია კატეგორია:ნაღურა 25 მარაშინათუთა კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი კატეგორია:გურ-ზისხირჯერღვეფიშ ლახარათ ნაღურეფი
ჯვ. წ. 1316
წანა — ჯვ. წ. XIV ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1310-იანეფიშ რანწკო 4-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1316 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
პისკო (ოშუმალი)
thumb|პერუანული ბოთილი პისკო პისკო (ესპ. Pisco) — მანგარი ალკოჰოლური ოშუმალი, ჸურზენიშ ონტკაშ გვარობა. ოშუმალი იწარმებუ პერუს დო ჩილეს, მუსკატიშ ჸურზენიშ ჯიშშე. კოქტეილი პისკო საუერიშ თარი ინგრედიენტი.
კატეგორია:ალკოჰოლური ოშუმალეფი კატეგორია:პერუშ კულტურა კატეგორია:ჩილეშ კულტურა
ნჰლანგანო
ნჰლანგანო, კინოხ — ჰუდჰეჰუნი (გუდგეგუნი) (სვატი - Nhlangano) — ნოღა ესვატინიშ ობჟათეშე, მახორობაშ მუდანობაშ მეჯინათ ქიანაშ მაანთხა ნოღა. შისელვენიშ რეგიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე. სვატიშ ნინაშე გინოთანგუათ ნჰლანგანო „ახვალამაშ აბანს“ შანენს.
სქოლიო
კატეგორია:ესვატინი კატეგორია:ესვატინიშ ნოღეფი
ჯვ. წ. 1317
წანა — ჯვ. წ. XIV ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1310-იანეფიშ რანწკო 3-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1317 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ფოლკეტინგი
ფოლკეტინგი (Folketinget — „ოკათე ტინგი“) — დანიაშ ოკანონმადვალე ხეშულობაშ უმაღალაში ორგანო, ართპალატამი პარლამენტი. გიშმაგორუაფუ ქიანაშ მენოღალეეფშე 4 წანაშ ხანით.
პარლამენტიშ ნასხუნა საბოლა რე დო მითინიშ გინოჯინას ვადოჸუნს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დანიაშ პოლიტიკა
ლამია აჯი ბაშარი
ლამია აჯი ბაშარი (ქურთ.: لمياء حجي بشار; დ. 1998, სინჯარი, ერაყი) — იეზიდი ადამიერიშ ნებეფიშ მათხილარი. 2016 წანას დეჯლდუ სახაროვიშ პრემიათ.
სქოლიო
კატეგორია:იეზიდეფი კატეგორია:სახაროვიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
დოგ-რივერი (ალაბამა)
დოგ-რივერი (ინგლ. Dog River, ფრანგ. Riviere Au Chien) რე წყარმალუ ააშს, ალაბამაშ შტატიშ მობილიშ ოლქის. წყარმალუ დოგ-რივერიშ სიგჷნძა რე 13 კმ. ღანჩოშ ფართობი 230 კვ.კმ. ინაკათუ მობილიშ ჸუჯის (მექსიკაშ ჸუჯი).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:ალაბამაშ წყარმალუეფი
ერწყარი (წყარმალუ)
ერწყარი, დიდი ერისწყალი, ქორთულო ერისწყალი — წყარმალუ აფხაზეთის, გალიშ მუნიციპალიტეტის, ოქუმიშ კვარჩხანი ნადუ. სიგირძა 75 კმ, ღანჩოშ ფართობი 296 კმ2. იჭყაფუ ოხაჩქუეშ კარსტული მასივიშ ობჟათე-ბჟაეიოლ კართეშ ქვინჯის, ზუღაშ დონეშე 560 მეტრაშ სიმაღალას. ეთმიჯუმუაფუ ჭვემაშ დო დიხაშთუდონი კარსტული წყარეფით, აფუნს უჩქჷ ხანკუნტა წყარალა, წანმოწანაშ შხვა ბორჯის - წყარიშ მოლაფეფი. ოშქაშე წანიერი ხარჯი მიშაკათაფუწკჷმა რე 12,0 მ3/წმ. ერწყარიშ ნადუეფი რე: რთომწყარი, ჭიჭე ერწყარი დო შხვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ წყარმალუეფი
იოჰანეს ფიბიგერი
იოჰანეს ანდრეას გრიბ ფიბიგერი (დან. Johannes Andreas Grib Fibiger; დ. 23 პირელი, 1867, სილკებორგი, დანია — ღ. 30 ღურთუთა, 1928, კოპენჰაგენი, დანია) — დანიარი ექიმი, პათოლოგიური ანატომიაშ პროფესორი კოპენჰაგენიშ უნივერსიტეტის, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის, 1926 წანას.
ბიოგრაფია
იოჰანეს ფიბიგერი გურაფულენდჷ ზოოლოგიას დო ბოტანიკას კოპენჰაგენიშ უნივერსიტეტის. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ შხვადოშხვა ჰოსპიტალეფს. ართ პერიოდის მუშენდჷ ბერლინს ხოლო. 1891-1894 წანეფს ფიბიგერი მუშენდჷ კოპენჰაგენიშ უნივერსიტეტიშ ბაქტერიოლოგიაშ დეპარტამენტის, ასისტენტო. 1894 წანას ფიბიგერქ ქაკათჷ დანიაშ არმიაშ სამედიცინო კორპუსის, სოდეთ ქუდოსკიდჷ 1897 წანაშა. ჸათე ბორჯის გათუ ოდოქტორე დისერტაციაშ "დიფტერიაშ ბაქტერიოლოგიაშ რკვიება"-შ ჭარუა. 1895 წანას ფიბიგერქ მიპალუ მედიცინაშ დოქტორიშ ხარისხი კოპენჰაგენიშ უნივერსიტეტიშე. 1897 წანაშე მუშენდჷ კოპენჰაგენიშ უნივერსიტეტიშ პათოლოგიური ანატომიაშ ინსტიტუტის, სოდეთ გინირთჷ პროფესორო დო 1900 წანაშე რდჷ ინსტიტუტიშ დირექტორი. იოჰანეს ფიბიგერიშ მენცარული ინტერესეფიშ სფერო რდჷ დიფტერია, კიბო, ტუბერკულოზი დო შხვა პათოლოგიეფი. ფიბიგერქ ძირუ ნამდა არსებენს დიფტერიაშ ჟირი ბაცილა დო თინეფს უღჷნა შხვადოშხვა სიმპტომეფი. ტუბერკულოზიშ რკვიებაშ ბორჯის ფიბიგერქ კიბოთ დალახებურ ჭუკეფიშ კუჭის ძირუ ჭიეფი: ნემატოდეფი. ფიბიგერიშ აზრით შილებედჷ ნემატოდეფით კიბოშ გჷმოჭანაფა დო ანტკიცენდჷ ნამდა ნემატოდი Gongylonema neoplasticum (თაშნეშე შინელი რე Spiroptera carcinoma-შ ჯოხოთ) რდჷ კუჭიშ კიბოშ ბაძაძი. ფიბიგერქ მუშ ექსპერიმენტეფიშ მენცარული ნახანდი გჷმაბჟინუ 1913 წანას. ჸათე ექსპერიმენტიშ დო მენცარული რკვიებეფიშ გეშა ფიბიგერს 1926 წანას გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის. უკულიან მენცარულ რკვიებეფქ დანტკიცჷ ნამდა ნემატოდეფი კარცენოგენული ვარდჷ დო თინეფს ვეშულებუდჷ კიბოშ გჷმოჭანაფა. შვედეთიშ მენცარობაშ ომაფე აკადემიაშ პრეზიდენტიქ დო კაროლინსკაშ ინსტიტუტიშ (შვედეთიშ ომაფე ინსტიტუტი) ვირუსოლოგიქ ერლინგ ნორბიქ თქუ ნამდა ფიბიგერშა ნობელიშ პრემიაშ გინოჩამა რდჷ შვედეთიშ ომაფე ინსტიტუტიშ ართ-ართი უდიდაში ჩილათა.
პერსონალური რინა
იოჰანეს ფიბიგერიშ ოსური რდჷ მატილდა ფიბიგერი. ჸუნდეს ჟირი სკუა. იოჰანეს ფიბიგერქ ღურუ კიბოთ, 1928 წანაშ 30 ღურთუთას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დანიარეფი კატეგორია:დანიარი ექიმეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დანიარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის კატეგორია:დანიარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის კატეგორია:დუნაბადი 1867 კატეგორია:ნაღურა 1928
ჯვ. წ. 32
ნაღურა
*
გრაცია დელედა
გრაცია მარია კოსიმა დამიანა დელედა (იტალ. Grazia Maria Cosima Damiana Deledda; დ. 27 ეკენია, 1871, ნუორო, იტალია — ღ. 15 მარაშინათუთა, 1936, რომი, იტალია) — იტალიარი ჭარუ დო ნოველისტი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ლიტერატურაშ დარგის (1926). დელედა რდჷ მაართა იტალიარი ოსური, ნამუქით მიპალუ ნობელიშ პრემია დო მაჟირა ოსური, სელმა ლაგერლოფიშ უკული, ნამუსით მიაჩჷ ნობელიშ პრემიაქ ლიტერატურაშ დარგის.
ინოჭარილი ხონარი
გრაცია დელედაშ სიტყვა (იტალ.) ნობელიშ პრემიაშ გინოჩამაშ ცერემონიას, 1926 წანას
უელვაშ პროვინცია
thumb|250px|უელვაშ აბანდვალა ესპანეთის უელვა — პროვინცია ობჟათე ესპანეთის, ავტონომიური გოართოიანაფა ანდალუსიაშ ბჟადალ ნორთის. მუს ომძღჷ პორტუგალია დო ესპანეთიშ გეჸვენჯი პროვინციეფი: ბადახოსი, სევილია დო კადისი. თაშნეშე ომძღჷ ატლანტიშ ოკიანე. მუში ნანანოღა რე უელვა.
უელვაშ ფართობი აკმადგინანს 10,148 კმ². მახორობა რე 483,792 კოჩი (2005 წანაშ მუნაჩემეფით), ნამუშ დოხოლაფირო 30% მუშ ნანანოღას. მახორობაშ მეჭედალა რე 47.67 კოჩი/კმ². პროვინციას 79 მუნიციპალიტეტი რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ესპანეთიშ ავტონომიეფი
სამბუკა
thumb|300px|Inferno-შ მარკაშ სამბუკაშ ბოთილეფი სამბუკა (Sambuca) — იტალიური ლიქიორი ანისულიშ არომატით. რჩქვანელობურო ოშუმალი გოჭვირაფილი გემუანი ქვანთი რე სპეციფიკური არომატით დო სპირტიშ 38—42%-იანი აკოდგინალუათ. თაშნეშე რე სამბუკაშ რუმე დო ჭითა გვარობეფი ხოლო. ოშუმალი იკეთებუაფჷ ქობალკაკალიშ სპირტშე, შანქარშე, რჩქვანელობურ ანისულშე, მურიცხიშნერ ანისულშე, ინჭირიაშ კანკარეფიშ დო პიოლეფიშ ნაჯღვენჯღი დო არომატული ჩანარეფიშ ნაკორობათ, ნამუშ ზუსტი აკოდგინალუა ფულირი რე.
სქოლიო
კატეგორია:იტალიურო ლიქიორეფი კატეგორია:ალკოჰოლური ოშუმალეფი
კენიაშ ნოღეფიშ ერკებული
კენიაშ ნოღეფი (Cities in Kenya) — კენიაშ შხუ დოხორინელი პუნქტეფიშ ერკებული. ვებ-ხასჷლაშ World Gazeteer მუნაჩემეფით, კენიას 141 ნოღა რე, სოდე 150 ადამიერი ოხორანსჷნ.
კენიაშ საართო რუკა
რუკაშ ლეგენდა:
სქოლიო
* კენია კენია
ჯვ. წ. 33
ნაღურა
*
მობილიშ ჸუჯი
მობილი (ინგლ. Mobile Bay) რე ჸუჯი მექსიკაშ ჸუჯის, ალაბამაშ შტატიშ ტერიტორიას. მობილიშ ჸუჯის ინაკათუ შხვადოშხვა წყარმალუეფი.
2162
დღახუეფი
კატეგორია:
ინფორმაციული რიბონუკლეინიშ ბჟე
thumb|300px|right|ეუკარიოტეფიშ მ-რნბ-შ ოთელარე ციკლიშ თარი ეტაპეფი ინფორმაციული რიბონუკლეინიშ ბჟე (ი-რნბ, სინონიმი — მატრიცული რიბონუკლეინიშ ბჟე, მ-რნბ) — რნბ, ნამუთ იკათუანს ინფორმაციას ცილეფიშ მაართაფონ სტრუქტურაშ (ამინობჟური წოროგეჸვენჯალაშ) გეშა. ი-რნბ ისინთეზირებუ ტრანსკრიფციაშ ბორჯის დნბ-შა გეპონუათ, ნამუშ უკული, მუშჸურე, გჷმირინუაფუ ტრანსლაციაშ პროცესის ცილეფიშ სინთეზიშო, მუჭოთ მატრიცა. თეშნერო მ-რნბ შანულამ როლს ლაჸაფენს გენეფიშ „გუმოარგამენს“ (ექსპრესიას).
სქოლიო
კატეგორია:რნბ კატეგორია:ცილაშ ბიოსინთეზი
მობილი (წყარმალუ)
მობილი (ინგლ. Mobile River) რე წყარმალუ ააშს, ალაბამაშ შტატის. მობილი იჭყაფჷ წყარმალუეფიშ ალაბამაშ დო ტომბიგბიშ აკოართაფაშ აბანს დო ინაკათუ მობილიშ ჸუჯის (მექსიკაშ ჸუჯი). მობილიშ სიგჷნძა რე 72 კმ. ღანჩოშ ფართობი 115,000 კვ.კმ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:ალაბამაშ წყარმალუეფი
ჯვ. წ. 1318
ნაღურა
კატეგორია:
გროგი
thumb|გროგი გროგი (grog) — ჩხე ალკოჰოლური ოშუმალი. საართო ვარიანტის წჷმარინაუანს რომს, შანქარამ წყარით ხვეიანო წყორილს. კანკალეშა გიმირინუანა ჩხე ჩაის.
თაშნეშე ქოძირით
კატეგორია:ალკოჰოლური ოშუმალეფი კატეგორია:გოართოიანაფილი ომაფეშ საგესქუო
რობერტ დონატი
რობერტ დონატი (Friedrich Robert Donat, დ. 18 მელახი 1905, უიტინგტონი, ლანკაშირი, ინგლისი, გოართოიანაფილი ომაფე — ღ. 9 მანგი 1958, ლონდონი) — ინგლისარი თეატრიშ დო კინოშ არტისტი, პროდიუსერი, რეჟისორი, სცენარისტი. არტისტი არძაშე უჯგუშო ჩინებული რე მუშ როლეფით ალფრედ ჰიჩკოკიშ ფილმეფშე: „ეჩდოვითოჩხორო ეშალი“ დო „ჯგირო ორდა, მისტერ ჩიპსი“, ნამუშ გეშა თიქ მიპალჷ ოსკარიშ პრემია საუჯგუშო არტისტი კოჩიშო (1940).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 18 მელახი კატეგორია:ნაღურა 9 მანგი კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი კატეგორია:ასთმათ ნაღურეფი
ჩანშა
ჩანშა (长沙) — პროვინციული შანულობაშ ნოღა ჩინეთის, ჰუნანიშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი. იდვალუაფჷ წყარმალუ სიანძიანიშ წყარპიჯის. 2020 წანაშ მუნაჩემეფით, ნოღას 10,047,900 ადამიერი ოხორანს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩინეთიშ ნოღეფი
ჯვ. წ. 1319
წანა — ჯვ. წ. XIV ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1310-იანეფიშ რანწკო 1-ლი წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1319 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
იენს იაკობ ბერცელიუსი
ბიოგრაფია
იენს იაკობ ბერცელიუსიქ დებადჷ 1779 წანაშ 20 მარაშინათუთას. გურაფულენდჷ მედიცინას უფსალაშ უნივერსიტეტის, 1796-1801 წანეფს. ჸათე პერიოდის დეინტერესჷ ქიმიათ. გურაფაშ თებაშ უკულ ბერცელიუსი ჭიჭე ხანს მუშენდჷ ექიმო, უკულ მალას მუშობა ქიდიჭყჷ შვედეთიშ ომაფე ინსტიტუტის, ქიმიაშ დო ფარმაციაშ პროფესორო. 1808 წანას ბერცელიუსიქ გინირთჷ შვედეთიშ მენცარობეფიშ ომაფე აკადემიაშ მაკათურო. 1818 წანაშე 1848 წანაშახ რდჷ აკადემიაშ მელამოსე. 1827 წანაშე ბერცელიუსი რდჷ ნიდერლანდეფიშ ომაფე ინსტიტუტიშ კორესპონდენტი. ბერცელიუსი მუშენდჷ გიშარჩქინელი მენცარეფიწკჷმა. 1812 წანას ბერცელიუსიქ ბრიტანეთიშა მიდართჷ, სოდეთ გეჩინებაფუ ჰამფრი დეივი, უილიამ ჰაიდ ვოლასტონი, უილიამ ჰერშელი, ჯეიმზ ვატი დო შხვეფი. ბერცელიუსის უღუდჷ კორესპონდენცია კლოდ ლუი ბერთოლე, ჰამფრი დეივი, ფრიდრიხ ველერი, ეილჰარდ მიჩერლიხი დო კრისტიან ფრიდრიხ შენბეინი დო შხვა მენცარეფიწკჷმა. 1835 წანას 56 წანერ ბერცელიუსიქ ოსურო ქიმიჸონჷ შვედეთიშ ართ-ართი მინისტრიშ სკუა, 24 წანერი ელიზაბეტ პოპიუსი. ბერცელიუსიქ ღურუ 1848 წანაშ 7 მარაშინათუთას, სტოკჰოლმის, მუშ ჸუდეს, სოდეთ ცხოვრენდჷ 1806 წანაშე. ნთხორილი რე სოლნაშ სასაფლას.
მენცარული რკვიებეფი
ბერცელიუსიქ მიშეღჷ დიდი თია ელექტროქიმიაშ, ქიმიური რსხუშ დო სტექიომეტრიაშ გოვითარაფაშა, აკეთჷ ატომეფიშ წონაშ დეტერმინაცია, შხვადოშხვა ექსპერიმენტეფიშ გიმორინაფათ აკიმუშუ სტექიომეტრიაშ თარი პრინციპეფი, დამუშუ დო გაუჯგუშუ ქიმიური ანალიზიშ მეთოდეფი, დეტალურო გიმირკვიუ იზომერია, ალოტროპია, კატალიზი. ბერცელიუსი რდჷ ართ-ართი მაართა მენცარი, ნამუქჷთ აკეთჷ ვაორგანული დო ორგანული ნიფთიერებეფიშ დიფერენციაცია. ბერცელიუსიქ მიოგორუ ქიმიურ ელემენტეფს: ცერიუმის, სელენის დო აკეთჷ ელემენტეფიშ სილიციუმიშ დო თორიუმიშ იზოლაცია. მინერალოგიაშ დარგის ბერცელიუსიქ აკეთჷ შხვადოშხვა სუბსტანციეფიშ სინთეზი დო ეჭარუ თინეფიშ ქიმიური სტრუქტურა. იენს იაკობ ბერცელიუსის წჷმარინუ ელექტროქიმიური დუალიზმიშ თეორია, ნამუშ მეჯინათ ქიმიური ნიფთიერებეფი ოქსიდური ჯიმუეფიშ სუბსტანციეფი რენა დო ართიანს ელექტროსტატიკური ინტერაქციეფით რენა მერსხილი. ჸათე თეორია მეღებული ვარდუ. ბერცელიუსიქ მიშეღჷ ატომეფიშ ბერძენული დო ლათინური ჯოხოდვალეფი.
უზო (ოშუმალი)
right უზო (Ούζο) — ბრენდი ანისულიშ ნაჯღვენჯღაშე, ნამუთ იწარმებუ დო გოფაჩილი რე ედომუშამი საბერძნეთის. არხო მადვალუ ქიანეფს თე ოშუმალიშ მოგვენი აკოდგინალუათ ანისულიშ ოშუმალეფს ჯოხო რახი, მასტიკა დო არაკი.
იენს იაკობ ბერცელიუსი
ჯილდოეფი დო პრემიეფი
იენს იაკობ ბერცელიუსი რდჷ შვედეთიშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ მაკათური (1808) დო თიში მელამოსე. ბერცელიუსი 1820 წანაშე რდჷ ამერიკაშ ფილოსოფიური ჯარალუაშ მაკათური. 1822 წანაშე რდჷ ამერიკაშ მენცარობეფიშ დო ხელუანობეფიშ აკადემიაშ საპატიო მაკათური. 1836 წანას ლონდონიშ ომაფე ჯარალუაქ ბერცელიუსის გინოჩჷ კოპლიშ მენდალი. 1898 წანას შვედეთიშ მენცარობეფიშ აკადემიაქ დარსხუ ბერცელიუსიშ ჯოხონობაშ მუზეუმი.
უზო (ოშუმალი)
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მანგარი სპირტიანი ოშუმალეფი კატეგორია:ბერძენული ოშუმალეფი კატეგორია:ალკოჰოლური ოშუმალეფი
იენს იაკობ ბერცელიუსი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შვედეფი კატეგორია:შვედი ქიმიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1779 კატეგორია:ნაღურა 1848
ერმანისწყალი
ერმანისწყალი — წყარმალუ ჯავაშ მუნიციპალიტეტის, დიდი ლიახვიშ კვარჩხანი ნადუ. სიგირძა 16 კმ, ღანჩოშ ფართობი 75 კმ2. იჭყაფუ ხარულიშ დო ერმანიშ ქჷნდჷრეფიშ აკოხვალაწკჷმა, აკმაართაფუ დიდ ლიახვის ოფუტე ზღუბირწკჷმა. ეთმიჯუმუაფუ თირიშ, ჭვემაშ დო დიხაშთუდონი წყარეფით. წყარალა უჩქჷ მესი-მანგიშ პერიოდის, წყარიშ სიჭიჭარე - ზოთონჯის. ოშქაშე წანიერი ხარჯი მიშაკათაფუწკჷმა 3,16 მ3/წმ.
ლიტერატურა
კატეგორია:დინოხოლენი ქართლიშ აკანიშ წყარმალუეფი
კანტაბრია
frame|right|კანტაბრია კანტაბრია (Comunidad Autónoma de Cantabria) — ესპანეთიშ ავტონომიური გოართოიანაფა დო პროვინცია 1981 წანაშე. ჸუნს 39 მაკათურამი ასამბლეა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ესპანეთიშ პროვინციეფი
ჯვ. წ. 1321
წანა — ჯვ. წ. XIV ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1320-იანეფიშ რანწკო 9-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1321 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 36
ნაღურა
*
ჯვ. წ. 1320
წანა — ჯვ. წ. XIV ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1320-იანეფიშ რანწკო 10-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1320 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
თიმფუ
თიმფუ (ཐིམ་ཕུག།) — ბჰუტანიშ ნანანოღა 1961 წანაშე. მახორობაშ მუდანობა 98,676 (2005), ბჰუტანიშ უდიდაში ნოღა რე.
2005 წანაშ მუნაჩემეფით, ნოღაშ მახორობა 79 185 ადამიერს აკმადგინანდჷ, 2012 წანაშ ფასებათ — 99 021 ადამიერი. ნოღა აკოგაფილი რე წყარმალუ ვანგ ჩუშ ბჟადალ წყარპიჯის, ზუღაშ დონეშე 2400 მეტრას.
თიმფუ — ბჰუტანიშ რაიონი (ძონხაგი), ნამუშ ადმინისტრაციული ცენტრი, კინ თე ჯოხოდვალაშ ნოღა რე.
ტურიზმი
თიმფუს იდვალუაფჷ ქიანაშ უკაბეტაში ოდუმარეეფი, თიმფუშა ტურისტეფი უმენტაშო დამორჩილიშ ფესტივალეფიშ, ცეჩუშ ბორჯის მოულა.
სქოლიო
კატეგორია:ბჰუტანიშ ნოღეფი კატეგორია:აზიაშ ნანანოღეფი
ჰანოი
ჰანოი — ვიეტნამიშ ნანანოღა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ვიეტნამიშ ნოღეფი კატეგორია:აზიაშ ნანანოღეფი
ესვატინიშ ადმინისტრაციული დორთუალა
ესვატინი დორთილი რე 4 რეგიონო:
ირი რეგიონი გორთილი რე ტინხუნდლათ (ოლქო). ქიანას გვალო 55 ტინხუნდლა რე დო ირი გიშმაგორუნს ართ წჷმმარინაფალს ესვატინიშ ასამბლეაშ ჸუდეს. ტინხუნდლეფი, მუშჸურე, დორთილი რე მორჩილი უმპჰაკაცეფო.
ესვატინი
2163
დღახუეფი
კატეგორია:
ნავარა (ავტონომიური გოართოიანაფა)
280პქ|thumb|right|ნავარაშ აბანდვალა ესპანეთის ნავარა (Comunidad Foral de Navarra / Nafarroako Foru Komunitatea) რე ესპანეთიშ ავტონომიური გოართოიანაფა დო პროვინცია 1982 წანაშე. ჸუნს 50 მაკათურამი ეშასხუნილი კორტესი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ესპანეთიშ ავტონომიეფი
აბაკანი
აბაკანი (Ағбан) — ნოღა რუსეთის. ხაკასეთიშ რესპუბლიკაშ ნანანოღა. მოსკოვიშ ბჟაეიოლშე 3390კილომეტრიშ მეძენას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ხაკასეთიშ ნოღეფი კატეგორია:რუსეთიშ ნოღეფი კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტეფიშ ნანანოღეფი
ხვიჩა კვარაცხელია
ხვიჩა კვარაცხელია თაშნეშე ჩინებული მუჭოთ კვარა (დ. 12 ფურთუთა, 2001, ქართი) — ქორთუ მობურთე. საქორთუოშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობაშ დო იტალიური ოკუჩხბურთე კლუბი ნაპოლიშ ოშქაშემათხილე.
საკლუბე კარიერა
მინი|მარცხნივ|ხვიჩა კვარაცხელია [[2019 წანას]]
ორდოიანი კარიერა
2012 წანაშე ლაჸაფენდჷ ქართიშ „დინამოშ“ აკადემიას დო ახალნორდულ ბუნეფს. კვარაცხელიაქ კარიერა 2017 წანას, ქართიშ „დინამოს“ დიჭყჷ. ართი წანაშ უკული „რუსთავშა“ გეგნორთჷ.
მოსკოვიშ „ლოკომოტივი“
2019 წანაშ 15 ფურთუთას, კვარაცხელიაქ იჯარათ მოსკოვიშ „ლოკომოტივშა“ გეგნორთჷ. თიში დებიუტიქ რუსეთიშ პრემიერ ლიგას 2019 წანაშ 10 მელახის, მაჰაჩყალაშ „ანჟიშ“ სააწმარენჯოთ დიჭყჷ. ხვიჩაქ მოედანს 86 წუთის ილაჸაფუ, ჯეფერსონ ფარფანიშ მანგიორო.
2019 წანაშ 1 კვირკვეს, იჯარაშ ვადაშ გულაშ უკულ კვარაცხელიაქ ქჷდიტუ „ლოკომოტივი“. მოსკოვიშ „ლოკომოტივიშ“ მაწვართალ იური სიომინქ გაცხადჷ, ნამჷ-და გაბუსთებული რდჷ ხვიჩაშ ბუნაშე უკაშ დო „რუსთავშე“ უგშუჸიდურუაშ გეშა.
ყაზანიშ „რუბინი“
2019 წანაშ 6 კვირკვეს, კვარაცხელიაქ ხე მაჭარჷ ხუთწანიან კონტრაქტის ყაზანიშ „რუბინწკჷმა“. 2019 წანაშ 15 კვირკვეს, ხვიჩაქ გოლი გენთუღჷ ჸოფილ კლუბის, მოსკოვიშ „ლოკომოტივს“. კვარაცხელიაქ მაჟირა გოლი „რუბინიშ“ მუკაქუნალით, 2019 წანაშ 30 გერგობათუთას, გროზნოშ „ახმატიშ“ სააწმარენჯოთ გენთიღჷ. 2020 წანაშ ზარხულს გიბჟინჷ ინფორმაციაქ, ნამჷ-და „გალათასარაი“ ზად რდჷ ხვიჩაშო 15 მილიონი ევრო გეგნუგაფუდუკო, მარა ტრანსფერქ ვეგშართჷ. 2020 წანას კვარაცხელიაქ გეწ-გეწას სუმშა, გურიშმემაჭუეფქ მარაშინათუთას, ეკენიას დო გჷმათუთას ბუნაშ საუჯგუშო მობურთეთ გიშეჸონეს. 2020 წანას გიშეჸონეს საქორთუოშ წანაშ საუჯგუშო მობურთეთ.
2021 წანაშ დაჭყაფუს, L'Equipe-ქ გიმაბჟინჷ 21-ა ოშწანურას დუნაბადი 50 საუჯგუშო მობურთეშ ერკებული, ნამუსჷთ ხვიჩა რუსეთიშ პრემიერ ლიგაშ აკა წჷმმარინაფალი რდჷ.
ბათუმიშ „დინამო“
2022 წანაშ 7 მელახის, ფიფაქ გჷმაცხადუ, ნამჷ-და უკრაინაშა რუსეთიშ მინოკათუაშ გეშა, რუსეთის მარენჯი ლეგიონერეფს შეულებჷდეს ცანდჸურე მეუჭყორდესკონ კონტრაქტეფი 2022 წანაშ 30 მანგიშახ დო ნებაქ მიაჩეს ქაკათაფუდესკო რუსეთიშ გალე რინელ კლუბეფს 2022 წანაშ 30 მანგიშახ. 2022 წანაშ 24 მელახის ყაზანიშ „რუბინქ“ გაცხადჷ, ნამჷ-და კვარაცხელიაშ კონტრაქტი მეჭყორდჷ. კჷნ თიმ დღას ხვიჩაქ ბათუმიშ „დინამოს“ ქაკათჷ.
კვარაცხელიაქ ბუნაშ რანწკეფს 11 მატჩი მანჯჷ, სოდე 8 გოლიშ მითოღალა დო 2 საგოლე გინოჩამაშ კეთებაქ მაზუჯინჷ. ჯოხოთ გიადჷ ერუანული ლიგაშ მაჟირა წირეშ საუჯგუშო მოლაჸაფეთ.
ნაპოლი
2022 წანაშ 1 კვირკვეს, ხვიჩაქ ოფიციალურო გინირთჷ იტალიური ოკუჩხბურთე კლუბი „ნაპოლიშ“ მოლაჸაფეთ. 15 მარაშინათუთას, ნაპოლიშ აკოდგინალუას პირველი მატჩი მანჯჷ სერია A-ს „ელას ვერონაშ“ სააწმარენჯოთ დო მატჩიშ 37-ა წუთის გენთიღჷ მუში პირველ გოლი. 21 მარაშინათუთას, სერია А-შ მაჟირა მატჩის დუბლი არსულჷ „მონცაშ“ სააწმარენჯოთ (4:0).
პიჯური რინა
ხვიჩაშ მუმა რე ჸოფილი მობურთე ბადრი კვარაცხელია (დ. 1965). 2000 წანას ბადრი კვარაცხელიაქ მანჯჷ 3 მატჩი აზერბაიჯანიშ ნაკორობას. ლაჸაფენდჷ ქორთულ დო აზერბაიჯანულ კლუბეფს. ჸუნს უკულაში ჯიმა, თორნიკე კვარაცხელია (დ. 2010) ნამუთ „ავაზაშ“ ოკუჩხბურთე აკადემიას ლაჸაფენს. კვარაცხელია ქირსიანი რე.
სქოლიო
კატეგორია:ქართის დუნაბადი კატეგორია:ქორთუ მობურთეეფი კატეგორია:საქორთუოშ ერუანული ნაკორობაშ მობურთეეფი კატეგორია:ერუანული ლიგაშ მობურთეეფი კატეგორია:რუსთავიშ მეტალურგიშ მობურთეეფი კატეგორია:ქართიშ დინამოშ მობურთეეფი კატეგორია:რუსეთიშ პრემიერ ლიგაშ მობურთეეფი კატეგორია:მოსკოვიშ ლოკომოტივიშ მობურთეეფი კატეგორია:ყაზანიშ რუბინიშ მობურთეეფი ხვიჩა კატეგორია:სერია A-შ მობურთეეფი კატეგორია:ნაპოლიშ მობურთეეფი
ტომბიგბი (წყარმალუ)
ტომბიგბი (ინგლ. Tombigbee River) რე წყარმალუ ააშს, მისისიპიშ დო ალაბამაშ შტატეფს. წყარმალუ ტომბიგბი იჭყაფჷ ტენესი-ტომბიგბიშ უოტერვეიშ დო წყარმალუ ბლეკ-უორიერიშ აკოართაფაშ აბანს დო აკათუ წყარმალუ ალაბამას. ტომბიგბიშ დო ალაბამაშ აკოართაფათ იფორმირჷ წყარმალუ მობილი. ტომბიგბიშ სიგჷნძა რე 320 კმ.
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:მისისიპიშ წყარმალუეფი კატეგორია:ალაბამაშ წყარმალუეფი
IP-მიოწურაფუ
IP-მიოწურაფუ (აი-პი მიოწურაფუ, კუნტ. ინგლ. Internet Protocol address - ინტერნეტ დუნადგინაშ მიოწურაფუ) — ლოკალურ რშვილს ვარდა ინტერნეტის ჩართებული მონწყილობაშ (მუჭოთ წესი კომპიუტერი) უნიკალური იდენტიფიკატორი (მიოწურაფუ).