cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ჟინოსქუა
ჟინოსქუა  — ფეოდალური ჯარალუაშ გოპატჷნაფილი კლასიშ წჷმმარინაფალი. ტერმინი ურცხოული ბადებაშ რე. კანკალე მარკვიებელი ტერმინიშ გორჩქინას ზანას (გვარუანებეფიშ რსხუ, ერი) მიორსხუანს, მინი — სპარსულ აზნას (წარჩინებული).
18 კვირკვე
18 კვირკვე რე გრიგორიანული კალენდარიშ 199-ა დღა (ნარკი წანეფს — მა-200-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
GNU Free Documentation License
GNU Free Documentation License (მარგ: GNU დუდიშული დოკუმენტაციაშ ლიცენზია, GNU FDL (GFDL)) — რე "Free Software" ფონდიშ აკოდგინელი ლიცენზია GNU GPL ლიცენზიაშ მეთე დოკუმენტეფიშო.
თი პროექტეფიშე ნამუთ ხვარენა GNU FDL-ისჷნ, არძაშე მასშტაბური რე ვიკიპედია.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ლიცენზიეფი
რორაიმა (გვალა)
thumb|250პქ|რორაიმა რორაიმა (Roraima) — გვალა ვენესუელაშ, ბრაზილიაშ დო გაიანაშ თანჯას, იდვალუაფუ 2 774 მეტრაშ სიმაღალას. რორაიმაშ ნაციონალური პარკი გეოლოგიური თოლწონუათ დიხაუჩაშ ართ-ართი უჯვეშაში აბანი რე: თიში ხანი 2 მილიარდ წანას აკმადგინანც. რორაიმაშ დუც ირო მუნაფა მუნარე. 1884 წანას გვალაშ კოთაკონკაშა მაართათ ეშართჷ ექსპედიციაქ სერ ევერარდ თარნიშ ხემანჯღვერალათ. თე ექსპედიციაშ მაკთურეფიშ მუნათხობელაქ მილუჩჷ ჩინებულ ჭარუს, სერ ართურ კონან დოილც, მუში ოდუდიშგინალე რომანიშ, „დინაფილი ქიანაშ“ ჭარუა.
გულრიფში
დაბაშ სტატუსი გინოჩეს 1975 წანას. გულრიფში ოზუღე კლიმატური კურორტი რე. თაქ კლიმატი ლამე სუბტროპიკული რე, ლიბუ ზოთონჯით (ღურთუთას ოშქაშე ტემპერატურა 6 გრადუსი რე) დო ძალამი ტიბუ ზარხულით (კვირკვეშ ოშქაშე ტემპერატურა 24 გრადუსი რე). ნოლექეფიშ ოშქაშე წანური მუდანობა აკმადგინუანს 1460 მმ-ს. დაბას რე ადმინისტრაციული, განათლებაშ, კულტურაშ დო სინთელეშ (სანატორიუმეფი, პანსიონატეფი) ობიექტეფი.
რორაიმა (გვალა)
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბრაზილიაშ გვალეფი კატეგორია:ვენესუელაშ გვალეფი კატეგორია:გაიანაშ გვალეფი
გულრიფში
სქოლიო
კატეგორია:გულრიფშიშ მუნიციპალიტეტიშ დაბეფი
საგურამო
საგურამო — ოფუტე ბჟაეიოლ საქორთუოს, მცხეთა-მთიანეთიშ აკანიშ მცხეთაშ მუნიციპალიტეტის. თემიშ ცენტრი. ზუღაშ დონეშე 550 მეტრას. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩამეფით ოფუტეს ოხორანს 1921 კოჩი.
აჭყვა (წყარმალუ)
აჭყვა — წყარმალუ ბჟადალ საქორთუოს, აჭარაშ ავტონომიურ რესპუბლიკას. ოდუდე უღჷ მესხეთიშ ქჷნდჷრიშ გვალა ილიასციხეშ ბჟადალ კართეს, ზუღაშ დონეშე 1014 მეტრას, აკათუ უჩა ზუღას ნოღა ქობულეთიწკჷმა. წყარმალუშ სიგინძა რე 19 კილომეტრი, ღანჩოშ ფართობი - 37 კმ².
8 კვირკვე
8 კვირკვე რე გრიგორიანული კალენდარიშ 189-ა დღა (ნარკი წანეფს — 190-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
აჭყვა (წყარმალუ)
ლიტერატურა
კატეგორია:აჭარაშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ წყარმალუეფი
8 კვირკვე
დღაშ მონახვამილეფი
1889 – გიშართუ „The wall street Journal“-იშ   მაართა   ნომერქ.
საგურამო
სქოლიო
კატეგორია:მცხეთაშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
ყინწვისიშ მონასტერი
ყინწვისი — ქორთული ხუროეფიშმანჯღვერუაშ ძეგლი, ოფუტე ყინწვისშე 10 კილომეტრიშ დოშორაფას — ომონასტერე ანსამბლი, ნამუშ ნოდგჷმეფშე ამუდღარდღაშა დახე დუდიშეიანი სახეთ მოჭორინდაფილი რე XIII ოშწანურაშ დაჭყაფუშ წმ. ნიკოლოზიშ ჯვარუან-გულბანდამი, გეგმათ თინკუნთხუამი ოხვამე.
ავსტრალია
ავსტრალია (Australia; ოფიციალურო ავსტრალიაშ რსხუ Commonwealth of Australia) — სახნწჷფო ავსტრალიაშ კონტინენტის. უშუალო ოსქირონე მეძობელი ვა ჸუნს, ზუღაშე ომძღჷ: ინდონეზია, ბჟაეიოლი ტიმორი დო პაპუა-ახალი გვინეა ოორუეჸურე, სოლომონიშ კოკეფი, ვანუატუ დო ახალი კალედონია ოორუე-ბჟაეიოლჸურე დო ახალი ზელანდია ობჟათე-ბჟაეიოლჸურე.
ყინწვისიშ მონასტერი
ოორუეშ კიდალაშე მანცხვარიშ თანაფაშ კომპოზიციაშე ეიოშანალი რე ანგელოზიშ ფრესკა. ფონიშო გჷმორინაფილი რე მოცაშფერო-მოლენიშფერო ტონი, შარავანდეფიშო — ორქო. ფიგურეფი პლასტიკური რე, მუკაქუნალიშ ხუნჭეფი ქექე, სახეეფი — მორაგადე. კომპლექსიშ ნოდგჷმეფშე მუკოსქიდჷ თაშნეშეთ XIII ოშწანურაშ ღორონთიშ ნანაშ ოხვამეშ აკნაცჷმეფქ, გოვითარაფილი რე შქა ოშწანურეფიშ მორჩილი ოხვამე დო გვიანი შქა ოშწანურეფიშ შხვა ნოდგჷმეფი.
მიკროპროცესორი
200პქ|მინი|მარჯვნივ|მიკროპროცესორი 80486dx2 მიკროპროცესორი (ბერძ. mikros დო შანენს „ჭეს“) მინიატურული ელექტრონულ-გჷშმაკოროცხალი მანქანა რე, რეალიზაფილი ართი ჟიდიდი ინტეგრალური სქემათ. ჟისუფთა სილიციუმიშ ართ კრისტალშა რთული, ანდაოკუჩხურამი დო ზუსტი ტექნოლოგიათ დოღალირიე მუზმარენ მილიონი ტრანზისტორი დო შხვა სქემური ელემენტეფი. თაშნეშე მიორინაფალი გამტარეფი დო გალე მონწყილიბეფიშ მიორცხუაფალი ჭურჭულეფი. თინეფიშ ართიანალა გაჭყანს ლოგიკურ ბლოკის: არითმეტიკულ მონწყილობას, მართუალაშ მონწყილობას, რეგისტრეფს დო შხვა. მოსოფელს შხვადოშხვა ფირმეფიშით გჷშეშქუმალუ შხვადოშხვა კილიდანიშ ცენტრალური მიკროპროცესორეფიშ ტიპეფი.
ავსტრალია
ისტორია
ადამიერქ მაართათ ავსტრალიაშ კონტინენტის დიხორჷ მეხოლაფირო 42,000-48,000 წანეფიშ წოხლე. ოეგებიეთ, კონტინენტიშ მახორუეფი რდეს ავსტრალიაშ ამდღარი აბორიგენეფიშ კჷნოხონეფი. მაართა ჰომო საპიენსიქ ავსტრალიაშა მორთჷ ობჟათე-ბჟაეიოლ აზიაშე.
ობჟათე აფრიკა
right|thumb|350px| {{legend|#00a000|ობჟათე აფრიკა ([[სუბრეგიონი|გოეროშ სუბრეგიონი)}} {{legend|#00d000|გეოგრაფიული, თინეფც შქას ჟიშე}} {{legend|#00ff00|ობჟათე აფრიკაშ გოვითარაფაშ რსხუ (SADC)}}]] ობჟათე აფრიკა — გეოგრაფიული რეგიონი, აფრიკაშ კონტინენტიშ ობჟათე ნორთი. აკმაშქვანც მუჭოთ კონტინენტიშ მუსხირენ სახენწჷფოს, თაშნეშე კოკამ სახენწჷფოეფს, ნამუეფით აფრიკაშ ნორთეფო ისხუნუ.
13 კვირკვე
13 კვირკვე რე გრიგორიანული კალენდარიშ 194-ა დღა (ნარკი წანეფს — 195-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
ყინწვისიშ მონასტერი
ლიტერატურა
კატეგორია:ქარელიშ მუნიციპალიტეტიშ ოხვამეეფი კატეგორია:დინოხოლენი ქართლიშ ხუროეფიშმანჯღვერუაშ ობიექტეფი კატეგორია:კუპელჰალე საქორთუოს
15 კვირკვე
15 კვირკვე რე გრიგორიანული კალენდარიშ 196-ა დღა (ნარკი წანეფს — 197-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
ავსტრალია
ისტორია
ავსტრალიაშ კონტინენტის მაართათ მიოჭირინდუ ჰოლანდიარ ნავიგატორქ, უილემ ჯენსზუნიქ, ნამუქჷთ 1606 წანას იორკიშ ჩქონიშ წყარპიჯის მიოგორუ. 1770 წანას ინგლისარ ჯეიმს კუკიქ გეგნონჩურჷ ავსტრალიაშ მანგის დო დოხანტჷ ავსტრალიაშ ბჟაეიოლ წყარპიჯიშ რუკა, ნამუსჷთ ახალი ობჟათე უელს ქიგიოდვჷ დო ბრიტანეთიქ გეჭოფუ თექიანობა.
მიკროპროცესორი
ანგარია
მიკროპროცესორიშ თარი პარამეტრეფიე: ოსრულაფარი ზოჯუეფიშ ართიანალა, თანრიგიანობა დო ტაქტიკური სიფშხირე. მიკროპროცესორეფიშ თარი პარამეტრი ტაქტიკური სიფშხირე რე. თინა მოძირანა მერქას (წამს) მუზმა ელემენტარულ ოპერაცია-ტაქტის ასრულენს მიკროპროცესორი. ტაქტიკური სიფშხირე იზჷმუ მეგაჰერცეფს (1 მეგაჰერცი მანგი რე 106 ჰერციშ). ალმაუნალა მოძირანა, ართ ტაქტის მუზმა ჟირობით თანრიგიშ დამუშებას, ვარა გინოჩამას ახორციელენს მიკროპროცესორი, თაშნეშიშე მუზმა ჟირობით თანრიგიშ გიმორინაფაქ შილებე იჸუასოხვლურქ მიკროპროცესორიშ ოპერატიული შვენაშ ოწურაფალო. ეკაღანკალიე, ნამუდა ტაქტიკური სიფშხირე პროცესორი წარმოებლურობაშ შეფარდებათ მახასიათაფალი რე თიშენ, ნამუდა პროცესორიშ სქემური გინოჭყვადუეფიშ გურშენ კანკალე პროცესორი ართ ტაქტის ასრულენს თიზმა ოპერაციას, ნამუშ შესრულებაშო შხვა პროცესორის ოკო მუზმარენი ტაქტი. გალეშე მიკროპროცესორი ოთხკუნთხამი პლასმასიშ ფირფიტა რე — 5x5x05 სანტიმეტრიშ ზიმუშ, 940-შახ „კუჩხით“. მიკროპროცესორეფს ორგილაფარო ურინუანა ჭიჭე ვენტილიატორეფს, მიკროპროცესორიქ ვა გეგნოფურასინ თიშენ.
ავსტრალია
ისტორია
ამდღა ავსტრალია პოსტინდუსტრიული ქიანა რე. ეკონია წანეფს მოხვადჷ სტრუქტურულ თირუეფქ ეკონომიკას. ეკონომიკაშ ართ-ართი დუდი დარგი რე ინალობაშ სფერო. აწოკინელი დარგი რე ოფუტეშ მეურნობა ხოლო. უღჷ ენერგეტიკული დო მინერალური ნედლეულიშ რესურსეფი.
ობჟათე აფრიკა
გოეროშ გეოგრაფიული რეგიონეფიშ სქემა დო SACU
ობჟათე აფრიკაშ ობაჟე რსხუ (SACU), დირსხუ 1969 წანას, მუჭოთ გოეროშ სუბრეგიონი თინა ხოლო თაშნეშე აკმოდირთუ ხუთი მაკათური ქიანაშე.
მიკრონეზიაშ ფედერაციული შტატეფი
მიკრონეზიაშ ფედერაციული შტატეფი (Federated States of Micronesia) — სახენწჷფო ოკიანეთის. იდვალუაფჷ კაროლინაშ კოკეფს, კოკი ახალი გვინეაშ ოორუეშე.
რადიშ თორდია
დებადჷ აბაშას 1936 წანაშ 21 მარაშინათუთას. ხანტუას გურაფულენდ ქართის, დიო იაკობ ნიკოლაძეშ ჯოხონობაშ სახელოსნოს დო უკული ქართიშ წკანტილი ხელუანობეფიშ სახენწჷფო აკადემიას. 1979 წანას "საქაორთუოშ დოინალაფილი ხანტუშ" ტიტული მეჩეს, 1990 წანას "საქორთუოშ საკათო მახანტალო" გინირთჷ დო 1997 წანაშ "დიდებაშ ორდენით" დაჯილდოვეს.
გუმოფინუეფი მუნანწყუა აფჷ საქორთუოს, რუსეთის, ტუნისის, გერმანიას (კიოლნი), ააშ-ს (ვაშინგტონი) დო დიდი ბრიტანეთის (ლონდონი). რადიშ თორდიაშ ნახანდეფი ბრელი კოლექციას იძირე, მუჭოთ დორხველური (ნიდერლანდეფიშ დიაფალი, ედუარდ შევარდნაძე, ჰელმუტ კოლი, რომან ჰერცოგი), თაშ საკათოს (საქორთუოშ ერუანული მუზეუმი, მოსკოვიშ ტრეტიაკოვიშ გალერეა, სანქტ-პეტერბურგიშ მუზეუმი, კიოლნიშ პეტერ ლუდვიგიშ მუზეუმი).
9 კვირკვე
9 კვირკვე რე გრიგორიანული კალენდარიშ 190-ა დღა (ნარკი წანეფს — 191-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
ნავდარაანთკარი
ნავდარაანთკარი — ოფუტე ბჟაეიოლ საქორთუოს, მცხეთა-მთიანეთიშ აკანიშ მცხეთაშ მუნიციპალიტეტის, გალავანიშ თემს. ზუღაშ დონეშე 750 მეტრას. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩამეფით ოფუტეს ოხორანს 333 კოჩი.
აბასთუმანი (ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტი)
აბასთუმანი — ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტის, წყარმალუ ჯუმიშ კვარჩხანი ოძგაშეს, ზუღაშ დონეშე. ზუგდიდიშე. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს. ოფუტეს ბჟაეიოლშე უხურგანს ოფუტე ნარაზენი, ოფუტე ურთა, ობჟათეშე კოლხიდა (ახალსოფელი) დო ოორუეშე ხობიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი.
ისტორია
აბასთუმანი სუმი ოფუტეს აკმაშქვანს – აბასთუმანი, ხეცერა და მენჯის. არძო თე ტოპონიმს ოკათაშე გჷნოჩამა ოსქვებურ ეტიმოლოგიურ ენწყუმას უგორუნს. მუჭოთ რაგადანან, დადიანს უთხუ კინტირია ფაჟავაშა ალმახანური აბასთუმანიშ ტერიტორიაშო ჯოხოშ გჷშაგორუა. ოდო თის უგამუ ,,სით სუმარი, მათ სუმარი, სქან დოხორე აბასთუმანი“.
ოდო ხეცერაშ ეტიმოლოგიას ათაშ ეთმონწყუნა ,,თაქ, ოჭყონეს, ოჯინუშა მურთუმუ დადიანს, ართგან გერთელი ჯა უძირუ დო უთქუალუ ,,ხეცერა’’ ჸოფენია. უკული თე აბანი დუდო გიორგი გვათუაშა უჭყოლოფუ.
მუთ ოწაწუ მენჯისჷნ, თინა მარგალური ზიტყვა რე დო შანენს ბჟე მინერალურ, წყჷთე წყარც. აბანი, სოდეთ წყჷთე, ჯიმუამი წყარი ეშმურს. თაშ ნამდა, მენჯი ქორთული ვეძა ზიტყვაშ კანონზომიერი ფონეტიკურ–სემანტიკური მანგი რე.
ჯონათან სვიფტი
ჯონათან სვიფტი (დ. 30 გერგობათუთა, 1667, დუბლინი, ირლანდია – ღ. 19 გჷმათუთა, 1745, ირლანდია) ირლანდიარი ჭარუ. შინელი რე მუჭო ფანტასტიკური ტეტრალოგია გულივერიშ შარალუაშ ავტორი.
აბასთუმანი (ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტი)
ისტორია
ოფუტე აბასთუმანი რე ღმალიერი ტრადიციეფიშ მაღვენი, თაქ დებადეს დო გარკვიებული ხანით მოღალენდეს თიშნერი გჷშარჩქინელი ადამიერეფი, მუნერეფით რდეს დო რენა: კონდრატე თათარიშვილი (უიარაღო). ჩინებული პოეტი დო პუბლიცისტი, თეჟამო უკრაინას მოღალე რაულ ჩილაჩავა. სხუნუეფიშ რსხუშ გერგეზი აკაკი ბუკია დო მიარე შხვა.
ნავდარაანთკარი
სქოლიო
კატეგორია:მცხეთაშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
გამელსტადიშ ეკლესიაშ ოფუტე
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი შვედეთის
ნატახტარი (მცხეთაშ მუნიციპალიტეტი)
სქოლიო
კატეგორია:მცხეთაშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
იტატაშ დეპარტამენტი
იტატაშ დეპარტამენტი (Departamento Itatí) — დეპარტამენტი არგენტინას, კორიენტესიშ პროვინციას.
რამაზ კუპრავა
რამაზ კუპრა — გჷშარჩქინელი ქორთუ (მარგალი) პოეტი; დებადჷ ნოღა ზუგდიდს, სოდეთ გურაფლენდჷ დო ათუ III ოშქაშე სკოლა. თიმ წანას მიშართჷ ივანე ჯავახიშვილიშ ჯოხონობაშ ქართიშ სახენწჷფო უნივერსიტეტიშა, ნამუთ ათუ ჟურნალისტიშ დიპლომით.
სტუდენტალაშ წანეფს რამაზ კუპრაქ დემაჸალჷ პოეტი შოთა ჩანტლაძეს. უნივერსიტეტწკჷმა ართო იგურუ უნივერსიტეტიშ ოზეს „შოთაშ აკადემიას“. მისჷთ „ისტმატ“, „დიამატ“, „პარტ. ისტორიაშ“ გურაფაშა გურ ვემიალედესჷნი, ათაქ, „შოთაშ აკადემია“ უსხუნუდეს „გურაფა“. თაქ, შხვა პოეტეფი დო ჭარუეფწკჷმა ართო, გეჩინებაფუ გჷმორჩქინელი ქორთჷ ჭარუ - გურამ დოჩანაშვილი.
ლეჟვანიე
ლეჟვანიე - ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ მარტვილიშ მუნიციპალიტეტის, (დოშაყეშ თემი), ოდიშიშ დჷკის, წყარმალუ ჩხოუშიაწყარიშ (ტეხირიშ მარძგვანი ნადუ) კვარჩხანი ჸურე. ზუღაშ დონეშე 320 მ, მარტვილიშე 32 კმ. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 64 კოჩი.
აბაშა
აბაშა მიშურს ჭყონდიდიშ ეპარქიაშა დო რე ეპისკოპოსიშ რეზიდენცია.
ირიშენი ჩინებური აბაშური რე კონსტანტინე გამსახურდია, დიდი ქორთუ ჭარუ, საქორთუოშ მაართა პრეზიდენტიშ ზვიად გამსახურდიაშ მუმა.
სქოლიო
კატეგორია:საქორთუოშ ნოღეფი კატეგორია:სამარგალოშ ნოღეფი კატეგორია:სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ ნოღეფი
აზე-ლიო-რიდოშ ჯიხაზურგა
ჯიხა-ზურგა ეკიდილიე 1510 წანას ფრანცისკ I-იშით. თინა ფრანგული რენესანსიშ შედევრი რე.
რამაზ კუპრავა
ჟურნალისტიშ დიპლომიშ ეჭოფუაშ უკული, სოხუმს, „საბჭოთა აფხაზეთიშ“ (აფხაზეთის ხმა), რედაქციას ქიდიჭყჷ ხანდა. 30 წანაშ უკული, აფხაზეთის, რუსეთ-საქორთუოშ ლჷმაშ პერიოდის გეგნიჸონეს აფხაზეთიშ ტელე-რადიო კომპანიაშ ქორთული პროგრამეფიშ რედაქტორო.
ლეჟვანიე
ლიტერატურა
კატეგორია:მარტვილიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
აზე-ლიო-რიდოშ ჯიხაზურგა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალა ანბანიშ მეჯინათ კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი საფრანგეთის
იტატაშ დეპარტამენტი
არგენტინაშ სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფით, 2001 წანას დეპარტამენტიშ მახორობა 8 774 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 890 კმ² რე.
16 კვირკვე
16 კვირკვე რე გრიგორიანული კალენდარიშ 197-ა დღა (ნარკი წანეფს — 198-ო დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
იტატაშ დეპარტამენტი
დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა იტატი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ დეპარტამენტეფი
რამაზ კუპრავა
აკოქიმინჯალა
რამაზ კუპრას ართიანს მინონწკარილი ტომეფით ვეგნუშულიდჷ მუში მაკითხირალეფი. გიშაშქუმალირი აფჷ - „ლექსები“, „ლურჯი ბორანი“, „მონოლოგი“, „მიხაკები მთვარეზე“, „ირიათონი“ თიში ოთეატრე რეცენზიეფი დო შხვადოშხვა სტატიეფი უმუხარცქუო ენიწკიპატუდ პრესაშ ხიმფორეფს. რამაზ კუპრას მუში ჟურნალისტური ბიოგრაფიაშ ართ-ართ ოსარკალაია ხიმფორო მიოჩქუდ მარგალური (კოლხური) ნინაშა გაზეთ „მაფშალიაშ“ გიშაშქუმალა. ქორთული ნინაშა ჭარილი დო გიშაშქუმალარო გახაზირებული აფჷდ „გიშნაგორა“ დო პუბლიცისტური წიგნი „მეგრელთა სულიერი და ფიზიკური გენოციდის მცდელობა“. 71 წანერი რამაზ კუპრაქ რინა გასურჷ 2010 წანაშ 11 ეკენიას. დასუფულებური რე ზუგდიდს, მანცხვარკარიშ სასაფულას.
რესურსეფი ინტერნეტის
რამაზ კუპრავაშ ლერსეფი ვიკიწყუ-ს
რამაზ კუპრავაშ ლერსეფი Youtube-ის კატეგორია:ქორთუ პოეტეფი
წყუ
რამაზ კუპრავა, ლაზონა დო მარგალონა, 2009 წ.
12 კვირკვე
12 კვირკვე რე გრიგორიანული კალენდარიშ 193-ა დღა (ნარკი წანეფს — 194-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
11 კვირკვე
11 კვირკვე რე გრიგორიანული კალენდარიშ 192-ა დღა (ნარკი წანეფს — 193-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
პოლიკარპე ხუბულავა
პოლიკარპე ხუბულავა (დ. 8 მარაშინათუთა, 1924; ღ. 1 ღურთუთა, 2015) — ქორთუ ფოლკლორისტი, ლოტბარი. დებადჷ ამდღანერი ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტე ჯიხაშკარს, რკინაშარაშ მოხანდე ერასტო ხუბულავაშ ფანიას. 1948-50 წანეფს ჯიხაშკარიშ ოფუტეს აკანწყუ 70-კოჩიანი ანსამბლი, სოდეთ ხვალე ჩონგურიშ მიმაგამალი 18 კოჩი რდჷ.
დანიელ ფიფია
დანიელ ფიფია (დ. 1896 წანა, წალენჯიხაშ რაიონიშ ოფუტე ობუჯი – ღ.1924 წანა) — პოეტი, მარგალ ბაირონო ჯოხოდვალირი. დებადჷ პავლე ფიფია დო ქეთევან კვირკველიაშ ფანიას. ჩილი დო ქომონჯის დანიელშახ ჟირი ბოშეფი დოღურუნა დო დანიელიშ გორჩქინა თინეფშო დიდ ხიოლი ჸოფე. მარა დანიელქ ბაღანობაშე ქჷდელახჷ. მუმაქ ქიანა ექიმეფშა გილეჸონჷ, მორო იშენ მუთუნქ ვემეხვარჷ. ჟირი წანერი დო გვერდი რდჷნ თეშ მუმაქ დუღურჷ, შკვით წანერი რდჷნ თეშ დიდაქ დო ქაშასქიდჷ თაშ დალეფიშ ხეს. თიქ ჟირ კლასამი სკოლა გაათუ ოფუტე ობუჯის დო მაჟირა სკოლაშა მიშელჷ, მარა უფარობაშ გეშა მიოტებელქ აჸუ გურაფაქ. უკული ქუთეშიშ გიმნაზია გაათუ დო ობუჯის ქჷდიჭყჷ მაგურაფალო ხანდა. თე ბორჯის გეჩინებაფუ შხვა დიდი კათა: კალისტრატე სალია, ლეო ქიაჩელი, ეგნატე ფიფია დო თინეფწკჷმა ართო ქიანა საქვარეფი ქიმინჷ მუშ ოფუტეშო.
პოლიკარპე ხუბულავა
პოლიკარპე ხუბულავაშ აკონწყილი ანსამბლი "ოდოია" გიშნაულა რე ჩქინ პლანეტაშ ბრელ ქიანას. ანსამბლიშ ობირუეფშე არძაშე ჯოხოშინელეფი რე: "თუთა ახალი", "ზესკვი უჩა", "სატრფიალო", "აი პირი გაშლილ ვარდი", "მაჸალეფი წიმე იბდათ", "ვახტანგური", "მაგნოლია" დო შხვეფი.
დანიელ ფიფია
მოღალობა
დანიელი მარგალურ ნინაშა ჭარჷნდჷ. თის ჭარილი აფუ გჷმორჩქინელი ნაჭარა "ხუმლა კოჩი", ისტორიული პოემა "ბულათია", ნამუთ 1855 - 1856 წანეფიშ მარგალეფიშ არყაფაშენ რე. დანიელ ფიფია სოციალ-დემოკრატიული პარტიაშ მაკათური დო ზუგდიდიშ მაზრას მადუდალე პროპაგანდისტი რდჷ.
პოლიკარპე ხუბულავა
გალენი რცხუეფი
კატეგორია:ქორთუეფი კატეგორია:საქორთუოშ ლოტბარეფი
დანიელ ფიფია
ღურა
1924 წანაშ მარაშინათუთას, ქართიშ უნივერსიტეტიშ III კურსიშ სტუდენტი, 27 წანერი დანიელ ფიფია, მუჭოთ პოლიტიკურო ვასტაბილური კოჩინ, ბოლშევიკეფქ გვალო უდჷნოშურეთ გორხვეს დო 80-იან წანეფშა თიშ არგამათ შინა ფაქტობურო ვეშილებედჷ. დანიელიშ ნაჭარეფი დოჭვეს. ჩქინდა მაჭირინუ პოემა ,,ბულათიაქ, არიკი ,,ხუმლა კოჩიქ, მარგალურ–ქორთულ ლერსიკონიშ ჭიჭე ნორთიქ დო ხოლო მუზმარენი ლერსიქ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1896 კატეგორია:ნაღურა 1924 კატეგორია:ქორთუ პოეტეფი
20 კვირკვე
20 კვირკვე რე გრიგორიანული კალენდარიშ 201-ა დღა (ნარკი წანეფს — 202-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
10 კვირკვე
10 კვირკვე რე გრიგორიანული კალენდარიშ 191-ა დღა (ნარკი წანეფს — 192-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
14 კვირკვე
14 კვირკვე რე გრიგორიანული კალენდარიშ 195-ა დღა (ნარკი წანეფს — 196-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
მშრალხევი
მშრალხევი — ოფუტე ბჟაეიოლ საქორთუოს, მცხეთა-მთიანეთიშ აკანიშ მცხეთაშ მუნიციპალიტეტის, გლდანიშ თემს. ზუღაშ დონეშე 830 მეტრას. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩამეფით ოფუტეს ოხორანს 14 კოჩი.
ლორინი (მობირე)
ლორინი (Loreen; დ. 16 გჷმათუთა, 1983, სტოკჰოლმი) — შვედი მობირე. თინა წჷმარინუანდჷ შვედეთის ევროვიზიაშ ბირაშ 2012 წანაშ კონკურსის ოკონკურსე ბირას „Euphoria“, მუქუთ 372 კვალათ გემორძგუ.
სქოლიო
კატეგორია:ევროვიზიაშ კონკურსანტეფი კატეგორია:შვედეფი კატეგორია:შვედი მობირეეფი კატეგორია:დუნაბადი 1983
თოუმიში (წყარმალუ)
ლიტერატურა
კატეგორია:აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ წყარმალუეფი
17 კვირკვე
17 კვირკვე რე გრიგორიანული კალენდარიშ 198-ო დღა (ნარკი წანეფს — 199-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
იტუსაინგოშ დეპარტამენტი
არგენტინაშ სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფით, 2001 წანას დეპარტამენტიშ მახორობა 30 565 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 8 613 კმ² რე.
თურდო
თურდო — წყარმალუ თელავიშ მუნიციპალიტეტის. ოდუდე უღუ გომბორიშ ქჷნდჷრიშ ბჟაეიოლ კართეს, მიშმაკათუ წყარმალუ ალაზანს მარძგვანშე. სიგირძა 32 კმ, გოჸორიშ ფართობი 114 კმ2. ეთმიჯუმუაფუ თირიშ დო ჭვემაშ წყარით. წყარალა უჩქჷ აფუნს, წყარიშ მოლაფა — ზარხულ-დამორჩილს.
იტუსაინგოშ დეპარტამენტი
დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა იტუსაინგო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ დეპარტამენტეფი
თურდო
ლიტერატურა
კატეგორია:კახეთიშ აკანიშ წყარმალუეფი
ჟინვალიშ წყაროხვილუ
ჟინვალიშ წყაროხვილუ (შხვანერო წყაროჩუაში, ვარა წყაროტიე) (ქორთულო ჟინვალის წყალსაცავი) — წყაროხვილუ ბჟაეიოლ საქორთუოს, დუშეთიშ მუნიციპალიტეტის, დაბა ჟინვალიშ ოორუე ჸურე. იდვალუაფუ წყარმალუ არაგვიშ შერგოთქანთ ქოლებქაროლ ჟღვლამბერძუკვა ექტროსადგურიშ კიდანჯალაწკჷმა მერსხილო წყარმალუ არაგვიშ ლეხერს. ჰესიშ მაართა აგრეგატიქ ემუშუ 1985 წანას. საქორთუოშ წყაროხვილუეფშე ჟინვალიშ წყაროხვილუ არძოში უმოს ახალი რე. არლანდიქუმ ბულბულოღლი ვრასტანი და გედიორლუმ. წყარიოხვისირბრინდოლა ნს ნოღა ქართიშ წყარით მოხაზირებაშ ოკითხუს.
ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ეკონომიკას
thumb|320px|ეკონომიკაშ დარგის, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფიშ გჷმოცხადაფა. 2008 წანა შვედეთიშ სახენწჷფო ბანკიშ ეკონომიკურ მენცარობას, ალფრედ ნობელიშ გასაშინე პრემია (შვდ. - Sveriges Riksbanks pris i ekonomisk vetenskap till Alfred Nobels minne), თაშჷნეშე რჩქინელიე მუჭოთ ნობელიშ პრემია ეკონომიკაშ დარგის (შვდ. - Nobelpriset i ekonomi), — არძაშე პრესტიჟული პრემია ეკონომიკურ მენცარობეფს, ნამუთ დარსხუ შვედეთიშ ბანკიქ 1968 წანას, ბანკიშ დორსხუაფაშე 300 წანაშ გასაშინეთ. მაართა პრემიაქ გინიჩჷ 1969 წანას.
ჟინვალიშ წყაროხვილუ
ლიტერატურა
კატეგორია:დუშეთიშ მუნიციპალიტეტი
ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ეკონომიკას
ირი წანაშ გჷმათუთას, შვედეთიშ მენცარობეფიშ ომაფე აკადემია გჷმაცხადენს პრემიაშ ლაურეატეფიშ ჯოხოეფს, ნამუსჷთ ოწმოხ გიშმაგორჷნა კანდიდატეფშე .ირ ლაურეატის გინაჩამუ მედალი, დიპლომი დო ფარამი ჯილდო.
პუმა
300px|thumb|პუმა არძაშე უდიდაშ კატუ კატუშობურეფიშ ფანიეფიშ (ოჯახეფიშ) ნანდული კატუეფიშ გიმენფანიაშ ჭიჭე კატუეფიშ გვარეფიშ ბუნას. ხე თელ ამერიკაშ კონტინეტის, კანადაშე დოჭყაფილი, პატაგონიათ თებული. სიგინძა 1,6 მეტრაშახ, წონა - 30 კილო, ნამთინე 105 კილოშახ. კოჩის ვაცილუ, ჭიე-ჭიე ცხოველეფს გილათხოზუ დო კანკალეშა ორინჯის ხოლო გითმიანთხუ დუს.
პორფილე გაბელია
პორფილე გაბელია (დ. 1891 – ღ. 1938 ) — ქორთუ ფოლკლორისტი, ლოტბარი.
პუმა
ლიტერატურა
კატეგორია:კატუშობურეფი
დენიშ წყუ
კატეგორია:კომპიუტერი
პორფილე გაბელია
გალენი რცხუეფი
კატეგორია:ქორთუეფი კატეგორია:საქორთუოშ ლოტბარეფი
სლოვენიაშ წყარმალუეფიშ ერკებული
thumb|300px|სლოვენიაშ წყარმალუეფიშ რუკა თუდო მოჩამილი რე სლოვენიაშ წყარმალუეფიშ ერკებული:
სათოვლე
სათოვლე — ოფუტე ბჟაეიოლ საქორთუოს, მცხეთა-მთიანეთიშ აკანიშ მცხეთაშ მუნიციპალიტეტის, ძეგვიშ თემს. ზუღაშ დონეშე 920 მეტრას. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩამეფით ოფუტეს ოხორანს 1 კოჩი.
სლოვენიაშ წყარმალუეფიშ ერკებული
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სლოვენიაშ გეოგრაფია
პოლონეთი
პოლონეთი (პოლ. Polska), ოფიციალურო პოლონეთიშ რესპუბლიკა (პოლ. Rzeczpospolita Polska) — ქიანა ცენტრალურ ევროპას.
სათოვლე
სქოლიო
კატეგორია:მცხეთაშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი შვედეთის
შვედეთის იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულს 14 ართური რე (2011 წ.), მუთ ედომუშამი მუდანობაშ 1,5%-ს აკმადგინანს (2011 წანაშ მუნაჩემეფით 936 რე). 12 ობიექტი კულტურული კრიტერიუმით რე ერკებულშა მიშაღალირი, თენეფშე, ართი მოსოფელიშ გენიაშ შედერვო რე მერჩქინელი (კრიტერიუმი i). თეშ მოხ, შვედეთიშ ომაფეს ხოლო ჟირი ობიექტი რე შინელ ერკებულს მოხვალამაშ კანდიდატო. შვედეთიშ სახენწჷფოშ მაართა შვედურ ობიექტიქ მოსოფელიშ მონძალაშ ერკებულშა 1991 წანას იჸუ მიშაღალირქ.
ჭიჭე ქანდა
ჭიჭე ქანდა — ოფუტე ბჟაეიოლ საქორთუოს, მცხეთა-მთიანეთიშ აკანიშ მცხეთაშ მუნიციპალიტეტის, მუხრანიშ თემს. ზუღაშ დონეშე 530 მეტრას. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩამეფით ოფუტეს ოხორანს 432 კოჩი.
იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი შვედეთის
ერკებული
ერკებულშა მიშაღალირი რე ობიექტეფი, იუნესკოშე მოსოფელიშ კულტურული მონძალაშ ერკებულშა გეძინაშ თარიღიშ მეჯინათ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საგებიო მონძეობაშ ქილინჯეფი შვედეთის
ჭიჭე ქანდა
სქოლიო
კატეგორია:მცხეთაშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
ჯიმი უეილსი
ჯიმი უეილსიქ დებადჷ ჰანტსვილს, ალაბამას. ოშქაშე გონათუა მიღჷ რენდილფიშ სკოლას, ბაკალავრიშ დო მაგისტრიშ ხარისხეფი - ალაბამაშ უნივერსიტეტის. 1994 წანას, უელსიქ ჩიკაგოშა გინილჷ, სოდეთ მუშობა დიჭყჷ ანდაღებული ქარღადეფიშ გჷმმაჩამალ ფირმას Chicago Options Associates. 2002 წანას, უელსიქ დექირჷ ფილოსოფიაშ დოქტორი ლარი სენგერი, ნამუქჷთ გინირთჷ უელსიშ ახალი პროექტიშ - უფასო ენციკლოპედია ნუპედიაშ თარი რედაქტორო. 2001 წანას უელსიქ დო სენგერქ გჷნოჭყვიდეს უფასე, რედაქტირაფაშო დუდიშული ენიკლოპედიაშ გოჭყაფა. "ვიკიპედიაშ" ძინაწკჷმა ართო უელსიქ გჷნირთჷ პროექტიშ თარი სპიკერო დო პოპულარიზატორო. ჯიმი უელსის უკინებჷ „ფონდი ვიკიმედიაშ“ ომეურვე სხუნუშ საპატიე მაკათურიშ წოდება.
რაჭა
thumb|300px|ისტორიული რაჭაში ხურგეფი
რაჭა — საქორთუოშ ისტორიულ-გეოგრაფიული მუხური. იდვალუაფუ ბჟადაალ საქორთუოშ ოორუე-ბჟადაალ ნორთის, წყარმალუ რიონიშ დო მუშ ნადუეფიშ ლეხერს. ოორუეშე რაჭა ომძღჷ ოსეთის, ოორუე-ბჟადაალშე თუდოლენ შონეს, ობჟათეშე იმერეთის, ელახშე დინოხოლენ ქართლის, ბჟადალშე ლეჩხუმს. ისტორიულ-გეოგრაფიული რაჭა სუმ კუნთხუთ ირთუუდჷ: გვალაშ რაჭა, ჟიმოლენრაჭა დო თუდოლენრაჭა. ამდღარი მონწყილობათ იკათუანს რაჭა-ლეჩხუმ-თუდოლენ შონეშ აკანიშ ონიშ დო ამბროლაურიშ მუნიციპალიტეტეფიშ ტერიტორიეფს. ორდოიან პერიოდეფს რაჭა თაკვერწკჷმა ართო მიშეშჷ საერისთავოშა, ნამუთ ეგრისიშ ომაფეშა მიშეშჷ. უკულ მიშეშჷ ლეჩხუმწკჷმა ართო რაჭა-ლეჩხუმიშ საერისთავოშა. X ოშწანურაშ ეკონიაშე იქიმინჷ რაჭაშ საერისთავოქ, ნამუშ მაართა მამართვალი (ერისთავი) რდჷ რატი ბაღვაში. XIII ოშწანურაშ 80-იან წანეფს დავით ნარინქ გაუქვჷ საერისთავო დო თე ტერიტორია ომაფე დიხეფო გინაშქუ. იმერეთიშ ომაფეშ რუსეთიშ სანძღოეფშა მიშულაშ უკული, რაჭაშ ტერიტორია ქიმინჷნდჷ დიო რაჭაშ ოკრუგის, უკული რაჭაშ მაზრას. ვახუშტი ბაგრატიონიშ „აღწერა სამეფოსა საქართველოსაშ“ მეჯინათ, რაჭაშ აკანს შხვადოშხვა ბორჯის მართუნდეს მუდგაზმარენი პატჷნური ოგვარეულე: წულუკიძე, იაშვილი, ჯაფარიძე, ინასარიძე, ლაშხისშვილი.
რაჭაშ საერისთავო
რაჭაშ საერისთავო ფეოდალურ საქორთუოშ ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული გჷნართა რდჷ, ნამუქჷთ მავითა ოშწანურაშ ეკონია ნაოთხარს დირცხუ. ჭარილობით წყუეფიშ მეჯინათ, რაჭაშ მაართა ერისთავი რდჷ რატი ბაღვაში. რატიშ უკული რაჭაშ ერისთავი რდჷ მუში სქი კახაბერი. მუშ ჯოხოშე მოურს გვარჯოხო კახაბერისძე. რაჭაშ ერისთავეფი კაბეტ როლს ლაჸაფენდეს ფეოდალური საქორთუოშ პოლიტიკურ რინას X-XIII ოშწანურეფს.
ფინასტერიდი
ფინასტერიდი (პროსქარი, პროპეცია) რე პრეპარატი, ნამუთ გიმირინუაფუ ანდროგენული ალოპეციაშ ბორჯის. ფინასტერიდი რე 5 ალფა რედუქტაზაშ ინჰიბიტორი, ენზემაშ ნამუთ გინმართინუანს ჰორმონ ტესტოსტერონს დიჰიდროტესტოსტერონო. ფინასტერიდი გიმირინუაფუ პროსტატაშ ჰიპერპლაზიაშ ბორჯის ხოლო. ალოპეციაშ ბორჯის კოჩეფიშ 48%-ის ნამუთ გიმირინუანდეს ფინასტერიდის უღუდეს ნორმალური ეფექტი, 42%-ის მეუტუ თუმაშ რცუალაქ. ფინასტერიდი ეფექტური რე მარა, ოკო დიდი პერიოდით გიმორინაფა. გიმორინაფაშ მეტებაშ უკული 6-12 თუთას მეღებული თუმა ხოლო დინუ.
ავსტრალია
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოკიანეთიშ ქიანეფი კატეგორია:ავსტრალია კატეგორია:ინგლისურნინამი ქიანეფი კატეგორია:კონსტიტუციური მონარქიეფი კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი
ფინასტერიდი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ალოპეცია კატეგორია:მედიცინა კატეგორია:სამედიცინო პრეპარატეფი კატეგორია:5 ალფა რედუქტაზაშ ინჰიბიტორეფი
ჯიმი უეილსი
2006 წანას ჟურნალ Time-ქ, მოსოფელს უკაბეტაში ენციკლოპედიაშ გოჭყაფას მუში როლიშ გეშა, ჯიმი უელსი აკირჩქინჷ მოსოფელიშ ართ-ართი არძოშე უმოსი გაულამ პერსონათ.
სქოლიო
კატეგორია:დუნაბადი 1966 კატეგორია:ამერიკალი ბლოგერეფი კატეგორია:ამერიკალეფი
ობჟათე აფრიკა
SADC-იშ მაკათურეფი
ობჟათე აფრიკაშ გოვითარაფაშ რსხუ (SADC) დირსხუ 1980 წანას რეგიონული წორომოხანდალაშო. თინა აკმოდირთუ:
ოპერატიული შვენა
არსებენს ჟირი დონეშ ქეშ შვენა: მაართა დონეშ 32 ბაიტიშ ნტირაფათ (ასე უკვე 64), ნამუთ ინოკიდილიე უშქაშმალუო მიკროპროცესორს დო მაჟირა დონეშ 512 დო უმოსი ნტირაფათ. თინა გირინუაფუ სისტემური პლატას.
ნავაზი
ნავაზი — ოფუტე ბჟაეიოლ საქორთუოს, მცხეთა-მთიანეთიშ აკანიშ მცხეთაშ მუნიციპალიტეტის, მისაქციელიშ თემს. ზუღაშ დონეშე 590 მეტრას. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩამეფით ოფუტეს ოხორანს 573 კოჩი.
ოპერატიული შვენა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კომპიუტერი
ნავაზი
სქოლიო
კატეგორია:მცხეთაშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
მბურუკუიაშ დეპარტამენტი
მბურუკუიაშ დეპარტამენტი (Departamento Mburucuyá) — დეპარტამენტი არგენტინას, კორიენტესიშ პროვინციას.
რემა შელეგია
რომანოზ (რემა) შელეგია (დ. 1883 – ღ. 1955) — ქორთუ ფოლკლორისტი, ლოტბარი.
რადიშ თორდია
კატეგორია:ქორთუეფი კატეგორია:ქორთუ ხელუანეფი კატეგორია:ქორთუ ხანტუეფი კატეგორია:დუნაბადი 1936
მბურუკუიაშ დეპარტამენტი
არგენტინაშ სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფით, 2001 წანას დეპარტამენტიშ მახორობა 9 012 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 961 კმ² რე.
რემა შელეგია
გალენი რცხუეფი
კატეგორია:ქორთუეფი კატეგორია:საქორთუოშ ლოტბარეფი
მბურუკუიაშ დეპარტამენტი
დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა მბურუკუია.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ დეპარტამენტეფი
სხალტბა (მცხეთაშ მუნიციპალიტეტი)
სხალტობა — ოფუტე ბჟაეიოლ საქორთუოს, მცხეთა-მთიანეთიშ აკანიშ მცხეთაშ მუნიციპალიტეტის, წეროვანიშ თემს. ზუღაშ დონეშე 900 მეტრას. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩამეფით ოფუტეს ოხორანს 2 კოჩი.
სქოლიო
კატეგორია:მცხეთაშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
ტარიელ ჭანტურია
ტარიელ ჭანტურია (დ. 11 კვირკვე, 1932 წანა, სუფსა, ლანჩხუთიშ მუნიციპალიტეტი) — ქორთუ ჭარუ.
19 კვირკვე
19 კვირკვე რე გრიგორიანული კალენდარიშ მა-200-ა დღა (ნარკი წანეფს — 201-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
მიკრონეზიაშ ფედერაციული შტატეფი
ფორმალურო ზოხორინელი რე 1986 წანაშ 3 გერგობათუთაშე, ააშ-წკჷმა „ასოცირაფილი ქიანაშ“ სტატუსი უღუ დო ამერიკულ ეკონომიკურ მოხვარას დოჸუნს. ასოცირაფაშ გეშა დოდვალირჷ აპიჯალაშ ოსხირშა, ააშ ვალდვალირი რე უნარღელჸუას მიკრონეზიაშ ფედერაციული შტატეფიშ დუდთხილუა დო თიში ფინანსური დოტაცია.
კატეგორია:ინგლისურნინამი ქიანეფი კატეგორია:ოკიანეთიშ ქიანეფი კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი კატეგორია:კოკი სახენწჷფოეფი
ენგელსბერგიშ რკინაშგინმამუშებელი ქარხანა
ენგელსბერგიშ რკინაშგინმამუშებელი ქარხანა (შვედ. Engelsbergs bruk) — ქარხანა შვედეთიშ ვასტმანლანდიშ პროვინციაშ ოფუტე ენგელსბერგის. თინა 1681 წანას ლარსენ გილენბიოკიქ ეკიდჷ დო გვალო მალას XVII-XVIII ოშწანურეფიშ მოსოფელიშ სუპერალმახანურ რკინაშგინმამუშებელ ქარხანათ გინირთჷ. თინა მაღალი ხარისხიშ რკინას აწარმენდ, მუთ შვედეთის მუშ განშე თე რეგიონს ლიდერო გინმაშქვანდ. ქარხანაქ 1919 წანას დიკილჷ. 1993 წანაშე მიშულირი რე იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი შვედეთის
კავთურა
კავთურა — წყარმალუ ბჟაეიოლ საქორთუოს, დინოხოლენ ქართლის. ოდუდე უღჷ თრიალეთიშ ქჷნდჷრიშ ოორუე კართეს 1910 მეტრაშ სიმაღალას, მიშმაკათუ წყარმალუ მტკვარს მარძგვანშე ოფუტე ქვემო ხანდაკწკჷმა. სიგჷრძა 26 კილომეტრი, ღანჩოშ ფართობი 129 კმ2. ეთმიჯუმუაფუ ჭვემაშ, თირიშ დო დიხაშთუდონი წყარეფით. წყარალა უჩქჷ აფუნს. ოშქაშე წანური ხარჯი მიშაკათაფუწკჷმა 0,96 მ3/წმ. გჷმირინუანა ოწყარალო (935 ჰა) დო ოქუმეფშო.
პაკსმაიო (პროვინცია)
პაკსმაიო — ლა-ლიბერტადიშ რეგიონიშ პროვინცია პერუს. პროვინციაშ ნანანოღა რე ნოღა სან-პედრო-დე-ლოკი. პროვინციაშ ფართობი რე 1,126.67 კმ², მახორობა აკმადგინანს 93,973 ადამიერს.
კავთურა
ლიტერატურა
კატეგორია:დინოხოლენი ქართლიშ აკანიშ წყარმალუეფი
პაკსმაიო (პროვინცია)
პროვინცია ადმინისტრაციულო ირთუ ხუთ რაიონო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ლა-ლიბერტადიშ რეგიონიშ პროვინციეფი კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი
ვისბიუ
ვისბიუ – ნოღა შვედეთის, კოკი გოტლანდის. 2005 წანაშ მუნაჩემეფით ოხორანს 22 236 ადამიერი. გოტლენდიშ კოკის ხვალე ვისბიუს გაჩქჷ ისტორიული ნოღაშ სტატუსი. თინა მერჩქინელი რე ჯგირო მუკოჩუალირ შქა ოშწანურეფიშ ნოღათ სკანდინავიას. არძოშე ჩინებული ისტორიული ნოსქილედი რე 3.4 კმ სიგირძაშ ქუაშ „კვარკვალია კიდალა“, ნამუთით გოხურგილი რე ნოღა დო ჯვეში ეკლესიაშ აკნაციმეფი. ჯოხოდვალა ვისბიუ შანენს სასხვერპლო აბანს.
1994 წანას ვისბიუ იუნესკოქ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა გემშეღჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი შვედეთის
მუხათწყარო
სქოლიო
კატეგორია:მცხეთაშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
კენიაშ გვალაშ ნაციონალური პარკი
კენიაშ გვალაშ ნაციონალური პარკი – ნაციონალური პარკი კენიას. დირსხუ 1949 წანას კენიაშ გვალაწკჷმა დვალირი ტერიტორიაშ ოთხილარო. იდვალუაფუ კენიაშ ბჟაეიოლ დო ცენტრალური პროვინციეფიშ ტერიტორიას.
პარკიშ ფართობი რე 715 კმ², მუში დიდი ნორთი იდვალუაფუ ზუღაშ დონეშე 3 000 მეტრაშე ჟი. ტყაშ რეზერვატიშ ფართობი რე 705 კმ², საერთო ჯამს თხილერი ტერიტორიაშ ფართობი რე 1420 კმ².
1997 წანას ნაციონალური პარკი გემშეღეს იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
* კატეგორია:კენიაშ ნაციონალური პარკეფი
პოლონეთი
მონძეობა
კატეგორია:პოლონეთი კატეგორია:ევროპაშ ქიანეფი კატეგორია:სლავური ქიანეფი
რაჭა
რაჭაშ საერისთავო
X-XIII ოშწანურეფს რაჭაშ ერისთავეფი მაფაშ მოხელეეფი რდეს. თინეფს ოვალჷდეს საერისთავოს ომაფე გინაგაფალეფიშ ეკოროფუა, ჯარიშ გჷშაჸონაფა დო აწოჸუნა. თე პერიოდეფს რაჭაშ ერისთავეფიშ დუდი რეზიდენცია მინდაციხეს რდჷ. დიდ ჯიხა-დარბაზ რდჷ კვერიშ ჯიხა ხოლო. XIII ოშწანურაშ 80-იან წანეფს დავით ნარინქ გაუქვჷ საერისთავო დო თე ტერიტორია ომაფე დიხეფო გინაშქუ. მუჭოთ რჩქჷნი, კახაბერისძეეფიშ გვარქ გეშაჭყორდჷ. XIV ოშწანურაშ 30-იან წანეფს გიორგი ბრწყინვალექ საქორთუო აკაშქუ დო რაჭაქ ართამ საქორთუოშა მიშელჷ. უკული საქორთუოშ მაფეფქ რაჭა კჷნ საერისთავოთ გინაშქვეს. 1789 წანას იმერეთის გემაფუ  სოლომონ II-ქ, ნამუქჷთ საბოლოთ გაუქვუ რაჭაშ საერისთავო.
21 კვირკვე
21 კვირკვე რე გრიგორიანული კალენდარიშ 202-ა დღა (ნარკი წანეფს — 203-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
რაჭა
რაჭაშ საერისთავო
კატეგორია:საქორთუოშ ისტორიულ-გეოგრაფიული მუხურეფი
მერსედესიშ დეპარტამენტი
მერსედესიშ დეპარტამენტი (Departamento Mercedes) — დეპარტამენტი არგენტინას, კორიენტესიშ პროვინციას.
ტარიელ ჭანტურია
გათუ ქართიშ სახენწჷფო უნივერსიტეტიშ ფილოლოგიაშ ფაკულტეტიშ ჟურნალისტიკაშ გჷნართი (1956). მაართა ლერსი "ნადირობა" გჷმაბჟინუ 1951 წ. მაართა პოეტური კათელი „ლტოლვა“ — 1964 წ. ლიტერატურულ ასპარეზშა გიშარჩქინაწკჷმა ართო გებენი ექსპერიმენტეფიშ გეშა ჯარალუაქ მალას ქიჸუჯუ ახალნორდი პოეტიშ გჷშარჩქინა, გჷშაკერძაფილო თიში ნჭუაფა სიახალაშა. პატონ ტარიელი მუშ ლერსეფს ხშირას გჷმირინუანს ირონიას, პაროდიას, პარადოქსის, გროტესკის, სლენგის. თიშ თარი კათელეფი რე: "ოკვანწაია" (ქორთ. „საქანელა“ (1965)), "ქუა დო ლჷმა" (ქორთ. „ქვა და ომი“ (1967)), "ახალი თუთა" (ქორთ. „ახალი მთვარე“ (1970)), "ჟირი" (ქორთ. „ორნი“ (1972)), "ოკოხარცქილი სერპანტინი" (ქორთ. „დაწყვეტილი სერპანტინი“ (1973)), "წყჷნარი ბჟაში წანა" (ქორთ. „წყნარი მზის წელიწადი“ (1975)), "თოფურობაში ოშწანურა" (ქორთ. „თაფლობის საუკუნე“ (1978)), "პოემეფი" (ქორთ. „პოემები“ (1979)), "სტრესეფი დო ზიტყვეფი" (ქორთ. „სტრესები და სიტყვები“ (1980)), "გიშნაგორა" (ქორთ. „რჩეული“ (1982)), „ბოლთა“ (1893), "ჭარუშ ჭითა წიგნი" (ქორთ. „მწერლის წითელი წიგნი“ (1985)) დო შხვა. ჭანტურიას თაშნეშე ორხველჷ ბაღანეფიშ ლერსეფიშ კათელია, კრიტიკული ჭარილეფი, ნათანგეფი დო შხვა. თიში ლერსეფი თანგილი რე ბრელ ნინაშა.
აბასთუმანი (ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტი)
ოფუტე ამდღა
ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტიშ გამგეობაშით აკონწყილქ იჸუ წყარგოჸუნაფალობაშ სისტემაქ, ნამუთ ოინალჷ 250–შახ ფანიას. დოგეგმაფილიე დო მიმალი წანას იკეთებაფუაფუ შარეფი. სქვამას მანწყუნა ოფუტეშ ცენტრისჷთ.
გჷმორინაფილი ლიტერატურა
ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტიშ გამგეობაშ ვებ-ხასჷლა
სქოლიო
კატეგორია:ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
ავსტრია
ავსტრია (გერმ. Österreich) — ქიანა ცენტრალურ ევროპას. ნანანოღა რე ვენა. ოფიციალური ნინა ავსტრიას რე გერმანული. ავსტრია რე ევრორსხუშ ართ-ართი მაკათური. ქიანას ოხორანს 8,150,000 კოჩი. ავსტრიას უხურგანს ბრუო ქიანა: გემანია, ჩეხეთი, სლოვაკეთი, უნგრეთი, სლოვენია, იტალია, შვეიცარია დო ლიხტენშტაინი. ქიანაშ თარი წყარმალუ რე დუნაი.
ისტორია
ავსტრიაშ დო უნგრეთიშ ტერიტორიას XIX ოშწანურას არსებენდ ავსტია-უნგრეთიში იმპერია. 1918 წანაშ უკული არსებენს ავსტრიაშ რესპუბლიკა. ასე ავსტრია, მუჭოთ გერმანია, ფედერაციული რესპუბლიკა რე დო თის რე ჩხორო დიხა. თე დიხეფი რენა (მუშ ნანანოღეფით):
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ევროპაშ ქიანეფი კატეგორია:ავსტრია კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი
ჯონათან სვიფტი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ირლანდიარეფი კატეგორია:ირლანდიარი ჭარუეფი კატეგორია:ინგლისარი ჭარუეფი კატეგორია:ინგლისარი პოეტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1667 კატეგორია:ნაღურა 1745
მერსედესიშ დეპარტამენტი
არგენტინაშ სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფით, 2001 წანას დეპარტამენტიშ მახორობა 39 206 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 9 588 კმ² რე.
დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა მერსედესი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ დეპარტამენტეფი
22 კვირკვე
22 კვირკვე რე გრიგორიანული კალენდარიშ 203-ა დღა (ნარკი წანეფს — 204-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
გრიგოლ რობაქიძე
ბიოგრაფია
დებადჷ 1882 წანაშ 28 გჷმათუთას, სვირს, თიწკჷმაიან ქუთეშიშ გუბერნიას. ქუთეშიშ გიმნაზიაშ თებაშ უკული, გურაფულენდჷ ტარტუშ უნივერსიტეტის, (ესტონეთის), უკული ფილოსოფიაშ დოქტორიშ ხარისხით გათუ ლაიფციგიშ უნივერსიტეტი (გერმანია).
1908 წანას გერმანიაშე დირთჷ დო ქორთუ სიმბოლისტეფიშ ართ-ართ ლიდერო გინირთჷ. 1915 წანას რდჷ "ცაშფერყანწარეფიშ" ართ-ართი დჷმარსხუაფალი. თე ლიტერატურულ ბუნაქ, ნამუსჷთ ოკათჷდეს თი ბორჯიშო პროგრესული სიმბოლისტი ჭარუეფი დო პოეტეფი, შანულამი როლი ილაჸაფუ ქორთული სიტყვა-კაზმული ჭარუობაშ უკულიან გავითარებას. 1917 წანას გრიგოლ რობაქიძეშ აქტიური კათაფათ დირსხუ საქორთუოშ ჭარუეფიშ რსხუქ.
საქორთუოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ წანეფს (1918-1921) რობაქიძე აქტიურო ოკათჷდჷ ზოხორინელი საქორთუოშ ოჯარალუ-პოლიტიკურ დო ლიტერატურულ რინას. მაგალითო, 1919 მუ რდჷ პარიზიშ საშვიდობო კონფერენციას კათაფაშ მიოღებელო ჯღონელი საქორთუოშ ოპარლამენტე დელეგაციაშ მაკათური. თიმ წანას მუშ კათაფათ დირსხუ ქორთულ ლეგაციაქ სტამბოლს.
ბოლშევიკური რუსეთიშე საქორთუოშ ოკუპაციაშ დო ანექსიაშ უკული (1921 წანაშ ფურთუთა-მელახი) რდჷ საქორთუოშ ნაციონალურ-გჷმადუდიშულაფარ ყარაფის, მუშ გეშათ თხოზჷდეს ბოლშევიკურ-კომუნისტური იდეოლოგიაშ წჷმმარინაფალეფი. 1931 წანაშე ღურაშახ რდჷ პლოიტიკური ემიგრანტი. 1946 წანაშახ ოხორანდჷ დო მოღალენდჷ გერმანიას, 1946 წანაშე - შვეიცარიას. რობაქიძე რდჷ ქორთული პოლიტიკური ემიგრაციაშ ართ-ართი გჷშაგორილი მოღალე. 1942 წანას მუშ მოღალობათ დირსხუ ემიგრაციას ქორთუ ტრადიციონალისტეფიშ რსხუქ დო რდჷ თე ორგანიზაციაშ ართ-ართი ლიდერი. ორგანიზაციაშ დუდმახვენჯი რდჷ ევროპას ბაგრატიონეფიშ ჸუდეშ მადუდური ირაკლი ბაგრატიონ-მუხრანელი. რობაქიძე რდჷ ხოლო ანტიბოლშევიკი ნაციეფიშ ლიგაშ ართ-ართი გჷშაგორილი მოღალე.
რობაქიძეშ პროზაშე უდიდაში გოლინა იღვენუ ფრიდრიხ ნიცშეშ ნახანდეფქ. მუშ აკოქიმინჯალას შხვადოშხვა ბორჯის უმაღალაში ფასება მეჩეს შტეფან ცვაიგიქ, რომენ როლანქ, ნიკოს კაზანძაკისიქ დო მოსოფელიშ ლიტერატურაშ შხვა გჷშარჩქინელ წჷმმარინაფალეფქ. რობაქიძე გჷშაგორილი რდჷ ევროპაშ მუდგაზმარენი ლიტერატურული ჯარალუაშ მაკათურო. 1960-იანი წანეფიშ დაჭყაფუს გინოჭყვადილი რდჷ მუში წჷმორინაფა ლიტერატურაშ დარგის ნობელიშ პრემიას, მუქჷთ ვეღოლინჷ ჭარუშ ღურაშ გეშა.
ღურა
ჭარუქ 1962 წანაშ 19 გერგობათუთას დოღურჷ ნოღა ჟენევას დო თექინეშეს დასაფულეს. 1976 წანას ქორთუ ემიგრანტეფიშ ნინო დო კალისტრატე სალიეფიშ დუდობათ გინოსვანჯაფილქ იჸუ საფრანგეთშა, ლევილიშ სასაფულეშა. მუში ბინა პოლიციაქ დოლუქჷ, მუშ არქივქ ლიკვიდაციას შვეიცარიალი მაჸალეეფიშ ჭყოლოფათ გინასქიდჷ.
„ჩქიმი ნარტი რე: მუჟამს მა თე ქიანას ვეპუაფუქჷნ, მიშას მიდგა ქორთუ დიდა ირი წანას მცხეთაშა, წიფობაშ, ჩქიმი დაბადებაშ თუთას, სანთელს ეიორზანდას ჭიჭე ოხვამერიშ წოხოლე დო ხვამათ შინანდას ჩქიმ ჯოხოს, მეტის მუთუნს ვაფთხულენქ საქორთუოს."
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ქორთუეფი კატეგორია:ქორთუ ჭარუეფი კატეგორია:ქორთუ პუბლიცისტეფი კატეგორია:ქორთუ ოჯარალუ მოღალეეფი კატეგორია:სიმბოლისტი ჭარუეფი კატეგორია:დუნაბადი 1882 კატეგორია:ნაღურა 1962 კატეგორია:ცაშფერყანწარეფი
ლავო
ლავო (ფრანგ. Lavaux) — რეგიონი შვეიცარიაშ ვოშ კანტონს, ლავოშ რაიონს. თიშ უმკუჯინუო, ნამდა კანკალე მუნაჩემეფი თე ტერიტორიას მებინეხობაშ რინას დიო ხოლო რომაულ ხანას უჭყაფულენს, რინელი ალმახანური ბინეხეფიშ ტერასეფი XI ოშწანურაშე ეთმეჭოფუნს ოდუდეს, მუჟამსჷთ თე არეალს ბენედიქტარეფიშ დო ცისტერიანალეფიშ მონასტერეფი აკონტროლენდეს, ლავო უკათუანს 830 ჰა დოტერასაფილ ბინეხეფს, ნამუეფით გინოზინდილი რე ჟენევაშ ტობაშ ოორუე წყარპიჯისი, ობჟათეჸურე მერინელ კართეეფშამ 30 კილომეტრიშ სიგინძას. კლიმატი ზომიერი რე, მუთ მებინეხობაშო ძალამი მოხუჯური რე, თაშნეშე, ტერასეფიშ ობჟათური გეზა გოპიჯალანს თის, ნამდა ტობაშე ესხილატირ ბჟაშ ჩხორიეფს ხოლო ღებულენა, მუთ რეგიონს სქირონაშქაზუღურ ხასიათის არზენს. ჸურძენიშ თარი ჯიში რე ჩასელა.
კანტონიშ კანონდვალათ, ბინეხეფი თხილერი რე ირნერ ამდღარ გოვითარაფაშე. 2007 წანაშე თინეფი მიშულირი რე იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი შვეიცარიას კატეგორია:შვეიცარიაშ გეოგრაფია
23 კვირკვე
23 კვირკვე რე გრიგორიანული კალენდარიშ 204-ა დღა (ნარკი წანეფს — 205-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
ოპტიკური დისკი
thumb|კომპაქტ დისკი 1996 წანაშე ფართე გოფაჩუა ძირეს კომპაქტ-დისკეფქ. დისკიშ ნტირალა 700 მეგაბაიტიე. თიშა ენოჭარილო ინფორმაცია იკითხირუაფუ დიდი სიჩქარათ. თინეფი მოხუჯურფი რენა დიდი ინფორმაციაშ გაფაჩალო.
ბაზარს გოფაჩილიე გეჸვენჯი ტიპიშ კომპაქტ დისკეფი დო თიში მაკითხეეფი : CD-R, CD-RW, DVD-R, DVD-RW.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კომპიუტერი
ტაბარუკი
ტაბარუკი — ოფუტე ბჟაეიოლ საქორთუოს, მცხეთა-მთიანეთიშ აკანიშ მცხეთაშ მუნიციპალიტეტის, ლისიშ თემს. ზუღაშ დონეშე 960 მეტრას.
სქოლიო
კატეგორია:მცხეთაშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
ოტუსკო (პროვინცია)
200პქ|მინი|მარჯვნივ|პროვინციაშ აბანდვალა ლა-ლიბერტადიშ რეგიონს ოტუსკო — ლა-ლიბერტადიშ რეგიონიშ პროვინცია პერუს. პროვინციაშ ნანანოღა რე ნოღა ოტუსკო. პროვინციაშ ფართობი რე 2,110.77 კმ², მახორობა აკმადგინანს 89,056 ადამიერს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ლა-ლიბერტადიშ რეგიონიშ პროვინციეფი კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი
ართვინიშ პროვინცია
ართვინი – პროვინცია (ილი) ოორუე–ბჟაეიოლ თურქეთის, უჩა ზუღაშ რეგიონს. ადმინისტრაციული ცენტრი – ნოღა ართვინი. ფორუნს 8 რაიონს.
მახორობა
მახორობა 191,934 ადამიერი (2007), უდიდაში ნოღეფი რე: ართვინი (23 ვითოში ადამიერი, 2000), ხოფა. თურქეფიშ გალე ოხორანა ლაზეფი დო აჭარალეფი (ქორთუ მუსულმანეფი), თაშნეშე ჰემშინეფი (სომეხი მუსულმანეფი).
ისტორია
პროვინციაშ ტერიტორია წანეფიშ განწხანს გინმიშჷ ხეშე ხეშა. ორხველუდჷ საქორთუოს, ოსმალეთიშ იმპერიას, რუსეთის (1828 წანაშე; პროვინციაშ ტერიტორიას დირცხუ ქუთეშიშ გუბერნიაშ, ბათუმიშ ოლქიშ ართვინიშ ოკრუგიქ).
1921 წანას ყარსიშ აპიჯაფაშ უკული არტაანიშ, ყარსიშ დო იგდირიშ პროვინციეფწკჷმა ართო გეგნაჩჷ თურქეთის.
საქორთუოშ წყარმალუეფიშ ერკებული
საქორთუოშ წყარმალუეფიშ ანბანური ერკებული
24 კვირკვე
24 კვირკვე რე გრიგორიანული კალენდარიშ 205-ა დღა (ნარკი წანეფს — 206-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
ჷ
ჷ — (IPA გიმოთქვინუა ) გეძინელი ქორთული ასო. ჯოხო ჷნ. ემანგებუ ოერეფოშქარე ფონეტიკური ანბანიშ [ə]-ს. გიმირინუაფუ შონურს დო მარგალურიშ ზუგდიდურ-სამურზაყანურ დიალექტის.
გალენი რცხუეფი
კატეგორია:ქორთული ასოეფი
დანიელ დეფო
thumb|დანიელ დეფო
დანიელ დეფო (ინგლ. Daniel Defoe; დ. 1659-1661 — ღ. 1731, 24 პირელი) ინგლისარი ჭარუ, ჟურნალისტი დო პამფლეტერი. შინელი რე ნოველეფით: რობინზონ კრუზო, მოლ ფლანდერსი. დეფოს ჭარილი აფუ ხუთოშშე უმოსი წიგნი, პამფლეტი დო სტატიეფი შხვადოშხვა ჟურნალეფს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი სატირისტეფი კატეგორია:ინგლისარი ესეისტეფი კატეგორია:ინგლისარი ჟურნალისტეფი კატეგორია:ინგლისარი ნოველისტეფი კატეგორია:ინგლისარი საბაღანო ჭარუეფი კატეგორია:ნაღურა 1731
აზერბაიჯანი
ახალი ისტორია
გვალამი ყარაბაღიში გეშა მეძობელ სომხეთიწკჷმა კონფლიქტით ქიანას იჸუუ ბუძოლიაქ 1988—89 წანეფს. აზერბაიჯანი 1991 წანაშა ორდ სხუნუეფიშ რსხუშ ართ-ართ მაკათური. 1991 წანაშ უკულ დუდიშული სახენწჷფო დო დსთ-ში მაკათური რე. 1992 წანაშ უკული — გაეროში მაკათური. 1992 წანას აზერბაიჯანს ხეახალშო დიიჭყუ ყარაბაღიშ ლიმაქ. თე ლიმაშ გეშა ამდღა ქიანას 800 თხოზინელ ჸუნს. 2001 წანას აზერბაიჯანქ ევროპაშ სხუნუშ მაკათურო გინირთჷ.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანი კატეგორია:ევროპაშ ქიანეფი კატეგორია:აზიაშ ქიანეფი კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი
მონტე-კასეროსიშ დეპარტამენტი
მონტე-კასეროსიშ დეპარტამენტი (Departamento Monte Caseros) — დეპარტამენტი არგენტინას, კორიენტესიშ პროვინციას.
არგენტინაშ სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფით, 2001 წანას დეპარტამენტიშ მახორობა 33 684 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 2 287 კმ² რე.
დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა მონტე-კასეროსი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ დეპარტამენტეფი
იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი თურქეთის
2011 წანაშ მუნაჩემეფით თურქეთის 11 იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტი რე.
სტატისტიკა
იუნესკოშ მოსოფელიშ კულტურული მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა მოსოფელიშ მასშტაბით 981 ობიექტი რე მიშაღალირი, თენეფშე 1,1% თურქეთიშ ობიექტეფი რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:თურქეთი კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი თურქეთის კატეგორია:იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალა
ადამ მიცკევიჩი
thumb|ადამ მიცკევიჩი ადამ მიცკევიჩი (პოლ. Adam Mickiewicz) (დ. 1798 24 ქირსეთუთა, ზავოსე, რუსეთიშ იმპერია - ღ. 1855 26 გერგობათუთა, სტამბოლი, თურქეთი) — პოლონარი პოეტი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პოლონარეფი კატეგორია:პოლონარი პოეტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1798 კატეგორია:ნაღურა 1856
ხულკანი (პროვინცია)
200პქ|მინი|მარჯვნივ|პროვინციაშ აბანდვალა ლა-ლიბერტადიშ რეგიონს ხულკანი — ლა-ლიბერტადიშ რეგიონიშ პროვინცია პერუს. პროვინციაშ ნანანოღა რე ნოღა ხულკანი. პროვინციაშ ფართობი რე 1,101.39 კმ², მახორობა აკმადგინანს 35,438 ადამიერს.
პროვინცია ადმინისტრაციულო ირთუ ოთხ რაიონო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ლა-ლიბერტადიშ რეგიონიშ პროვინციეფი კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი
ბითლზი
thumb|ბითლზი
ბითლზი (The Beatles) — ინგლისური როკ-ბუნა, დორსხუაფილი გოართოიანაფილი ომაფეს, ნოღა ლივერპულს. ბითლზი რსებენდჷ 1960-1970 წანეფს, ბუნას გიმოჩამილი აფუ ართი მილიარდშე უმოსი ალბომი. ბითლზიშ სოლისტეფი რდეს: ჯონ ლენონი, პოლ მაკ-კარტნი, რინგო სთარი დო ჯორჯ ჰარისონი.
დისკოგრაფია
კატეგორია:ბითლზი კატეგორია:ინგლისური როკ-ბუნეფი კატეგორია:როკ-ბუნეფი კატეგორია:როკ-ბუნეფი დორსხუაფილი 1960
ბერჯეკი დისკი
thumb|150px|მარჯვნივ|ბერჯეკ დისკიშა მუკოწონაფაშ მონწყილობა ბერჯეკ დისკის მუკოწონაფაშ მონწყილობა ართი ედომუშამი მონწყილობა რე თიში კონსტრუქციული სქემა ღირიკონი დისკეფიშ მაყარე მონწყილობაშ სქემაშნერი რე. ბერჯეკი დისკიშა მუკაწონაფალი მონწყილობაშ ნტირალა დო ინფორმაციაშ გოთირაფა მუზმარენ ოშარშა უმოსი რე ღირიკონი დისკიწკჷმა ალაზჷმაფათ. ინფორმაცია მუზმარენ ბერჯეკო მერინაფილ დისკეფს დინიჭარუაფჷ. დისკეფი ფერომაგნიტური ფათ ფორილი ფირფიტეფი რე. ინფორმაციაშ დინოჭარუა/კითხირი იხორციელებჷ ჟირხოლო ჸურე (ოძგაშე ფირფიტეფიშ გალე).
ართამი დინოჭარუა დო კითხირი იხორციელებჷ მაგნიტური დუდიეფიშ ართიანალათ. დისკეფიშ პაკეტი ირთანს 7500-10000 რთაფა/წმ-ს (წმ-ს კუნტარაფა - წამს) ბიწორით. მაკითხე დუდიეფი "ნჩურუნა" დისკიშ ჟიპიჯიშე 0.5-0.13 მიკრომეტრიშ გოძვენას. მუკოწონაფაშ მონწყილობეფს მუზმარენ ვითარ ფირმა გიშმაშქვანს მერინაფუალაშ ღანკით აკომუშებული რე სპეციალური სტანდარტეფი, ნამუეფით რე: SATA, IDE, EIDE, SCSI.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კომპიუტერი
25 კვირკვე
25 კვირკვე რე გრიგორიანული კალენდარიშ 206-ა დღა (ნარკი წანეფს — 207-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
Nightwish
250პქ|მინი|მარჯვნივ|Nightwish Nightwish — ფინური როკ ბენდი, ნამუქჷთ დირსხუ 1996 წანას. ბუნა დარსხუ ფინარ მუსიკოსიქ — ტომას ჰოლოპაინენქ. ბუნაშ შხვა მაკათურეფი რენა: ემპუ ვიურინენი, იუკა ნევალაინენი, მარკო ჰიეტალა დო ანეტე ოზლონი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:Nightwish
კომპოზიტორი
კომპოზიტორი – ხელუანი ადამიერი, ნამუთ ჭარუნს მუსიკალურ კომპოზიციეფს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კომპოზიტორეფი კატეგორია:მუსიკა
პასო-დე-ლოს-ლიბრესიშ დეპარტამენტი
პასო-დე-ლოს-ლიბრესიშ დეპარტამენტი (Departamento Paso de los Libres) — დეპარტამენტი არგენტინას, კორიენტესიშ პროვინციას.
არგენტინაშ სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფით, 2001 წანას დეპარტამენტიშ მახორობა 46 326 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 4 700 კმ² რე.
დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა პასო-დე-ლოს-ლიბრესი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ დეპარტამენტეფი
ლუდვიგ ვან ბეთჰოვენი
thumb| ლუდვიგ ვან ბეთჰოვენი (1820) thumb|ლუდვიგ ვან ბეთჰოვენიშ ხეშმოჭარუა ლუდვიგ ვან ბეთჰოვენი (Ludwig van Beethoven; დ. 16 ქირსეთუთა, 1770, ბონი; დუნათუნა 17 ქირსეთუთა, 1770, ბონი ― ღ. 26 მელახი, 1827, ვენა) — გერმანალი კომპოზიტორი, პიანისტი დო დირიჟორი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალეფი კატეგორია:გერმანალი კომპოზიტორეფი კატეგორია:გერმანალი დირიჟორეფი კატეგორია:დუნაბადი 1770 კატეგორია:ნაღურა 1827
ფრეზეთი
ფრეზეთი — ოფუტე ბჟაეიოლ საქორთუოს, მცხეთა-მთიანეთიშ აკანიშ მცხეთაშ მუნიციპალიტეტის, მისაქციელიშ თემს. ზუღაშ დონეშე 920 მეტრას. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩამეფით ოფუტეს ოხორანს 725 კოჩი.
სქოლიო
კატეგორია:მცხეთაშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
აიდინიშ პროვინცია
აიდინი – პროვინცია (ილი) ობჟათე-ბჟადალ თურქეთის, ეგეოსიშ რეგიონს. ადმინისტრაციული ცენტრი – ნოღა აიდინი. ფორჷნს 17 რაიონს.
გეოგრაფია
აიდინიშ პროვინციაშ ბჟადალუშე უხურგანს ეგეოსიშ ზუღა, 2 კილომეტრამი საროტი გჷმორთჷნს საბერძნეთიშ კოკი სამოსიშე. უხურგანს მუღლაშ, დენიზლიშ, მანისაშ დო იზმირიშ პროვინციეფი. პროვინციაშ უდიდაში ნორთი იდვალუაფჷ წყარმალუ დიდი მენდერესიშ ლეხერს.
მახორობა
მახორობა 998,621 ადამიერი 2007 წანაშ ეჭარუათ. უდიდაში ნოღა რე: აიდინი (143 ვითოში ადამიერი, 2000).
ჯვეშო პროვინციაშ ტერიტორია მიშმეშჷ ფრიგიაშ დო ლიდიაშ ფარგალეფშა. პროვინციაშ ნანანოღა აიდინი დარცხის უჯვეშაში მახორობაქ დო გიოდვეს ტრალისი. თიშ გეშა ნამდა ნოღა იდვალუაფჷ სეისმოაქტიურ ზონას, თინაქ მუსხიშარენი აკირღუ. ნოღა წანეფიშ განწხანს რდჷ ფრიგიალეფიშ, ლიდიარეფიშ, სპარტალეფიშ, სპარსალეფიშ, მაკედონიარეფიშ, რომალეფიშ დო ბიზანტიარეფიშ ხეს. 1186 წანას თურქ-სელჩუკეფქ თინა გეგლანწყეს ბიზანტიაშ იმპერიას დო 1466 წანაშე ოსმალეთიშ იმპერიაშ აკოდგინალუას რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:თურქეთიშ პროვინციეფი
26 კვირკვე
26 კვირკვე რე გრიგორიანული კალენდარიშ 207-ა დღა (ნარკი წანეფს — 208-ო დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
პიანისტი
მინი|მარჯვნივ|[[ფერენც ლისტი, ართ-ართ უდიდაში პიანისტი დო კომპოზიტორი ]] პიანისტი — მუსიკოსი, ნამუთ მიოგანს ფორტეპიანოს.
კატეგორია:მუსიკა კატეგორია:პიანისტეფი
აკაკი ხარებავა
აკაკი ხარებავა ( ხობიშ რაიონიშ ოფუტე პირველი მესის –  ოფუტე კოხორას) — ქორთუ ფოლკლორისტი, ლოტბარი.
27 კვირკვე
27 კვირკვე რე გრიგორიანული კალენდარიშ 208-ო დღა (ნარკი წანეფს — 209-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
სალადასიშ დეპარტამენტი
სალადასიშ დეპარტამენტი (Departamento Saladas) — დეპარტამენტი არგენტინას, კორიენტესიშ პროვინციას.
არგენტინაშ სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფით, 2001 წანას დეპარტამენტიშ მახორობა 21 470 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 1 981 კმ² რე.
დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა სალადასი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ დეპარტამენტეფი
გროზნო
230პქ|მინი|მარჯვნივ|გროზნოშ გერბი thumb| გროზნოშ პანორამა გროზნო (რუსულო - Грозный, ჩეჩენურო - Соьлжа-ГIала, ГIалитIа, Sölƶa-Ġala, Жовхар, Ƶovxar) — ნოღა რუსეთის, ჩეჩენეთიშ რესპუბლიკაშ ნანანოღა. 2010 წანაშ მუნაჩემეფით ნოღას ოხორანს 271,596 მახორუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩეჩნეთი კატეგორია:რუსეთიშ ნოღეფი კატეგორია:ოორუე კავკაციაშ ნოღეფი
დირიჟორი
დირიჟორი — ორკესტრიშ ხემანჯღვერი. ჩინებული ქორთუ დირიჟორეფი რენა: ივანე ფალიაშვილი (ზაქარია ფალიაშვილიშ ჯიმა), ევგენი მიქელაძე, ჯანსუღ კახიძე დო შხვეფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მუსიკა კატეგორია:პროფესიეფი კატეგორია:მუსიკალური ტერმინეფი
პოეტი
thumb|200px|right|[[ჰომეროსი, ართ-ართი მაართა ევროპალი პოეტი]] პოეტი — ადამიერი ნამუთ ჭარუნს ლერსეფს, პოემეფს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პოეზია კატეგორია:ლიტერატურა
ჩეპენი (პროვინცია)
200პქ|მინი|მარჯვნივ|ჩეპენიშ პროვინციაშ აბანდვალა ლა-ლიბერტადიშ რეგიონს ჩეპენი — ლა-ლიბერტადიშ რეგიონიშ პროვინცია პერუს. პროვინციას ოორუეშე უხურგანს ლამბაიკესშ რეგიონი, კახამარკასშ რეგიონი ბჟაეიოლშე, პაკასმაიოშ პროვინცია ობჟათეშე, რჩქალი ოკიანე — ბჟადალშე. პროვინციაშ ნანანოღა რე ჩეპენი.
პროვინციაშ ფართობი რე 1,142.43 კმ². 2005 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით, პროვინციაშ მახორობა აკმადგინანს 71,954 ადამიერს.
პროვინცია ადმინისტრაციულო ირთუ 3 რაიონო.