cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
.vg
რესურსეფი ინტერნეტის
vg
ნიანგეფი
ნიანგეფი თაშნეშე ნიანგერეფი, ნიანგვერეფი (Crocodilia) — ჩხოლარეფი ქვერქვენწეფიშ რანწკიშე. თინეფიშ სიგჷნძა 2-5 მეტრი რე, ოშა-გოშათ (ნილოსიშ ნიანგეფი, ჯიქალი ნიანგეფი) — 7 მეტრშახ რე. უღჷნა გჷნძე, ხასჷლეფშე ეკობირტყელი კუდელი, წჷმოგჷნძარსფილი ნიჩვი, კუნტა კუჩხეფი, უკახალენი ბორჯეფს შქას გინოზინდილი რე დსცხი. პინჩეფი დო თოლეფი (ვერტიკალური თოლნსკაკათ) ჟილეშე რე ეკინელი, ნამუთ თინეფს საშველს არზენს წყარშე ხვალე თოლეფი დო პინჩეფი უჩქუდანი. პინჩეფი დო ჸუჯიშ რხვილეფი თხილერი რე ოფორალეფით. რსხული, კუდელი დო ბორკეფი ფორილი რე თინკუნთხუამი ბაკა ფარეფით. ჩხვინდი დო ნოჸორი გიშართილი რე პიჯიშ გვამშე მაჟირაშული ყვილამი სასათ. „ქვარაშ ხასჷლაშ ყვილეფი“ უღჷნა, ლაბერწი — ვარი. დუდიშ ტვინი ძალამ გოვითარაფილი რე. გუშეგორუაფჷნა ჯგირი რჩქილათ დო რწყებათ. გურიშ ლაგუჯეფი ედომუშამო გინოკიდელი რე, მარა აორტაშ მიკეფი ართოანწკჷმა რხვილეფით რე მერსხილი, ნამუშ გეშა არტერიული დო ვენური ზისხირი ართიანს აწყორუ. ბჟღერიშ ბუშტი ვა უღჷნა. ფიჟვეფი ჯგირო რე გოვითარაფილი. ნინა უყარუ რე. კონუსური კიბირეფი ფოსვეფს ინოხე. ნიანგეფი ხე ტროპიკულ ორტყაფუს. შეულებჷნა ართი წყარინოხვილშე მაჟირაშა კაბეტი მეძენაშა გინულა. აქტიურეფი რენა სერით. ჭკომჷნა უმენტაშო ჩხომეფს, წყარიშ შხვა ჩხოლარეფს, რსხულით კაბეტი ნიანგეფი გეთმიანთხჷნა კაბეტ ჩხოლარეფს (ორინჯეფსჷთ) დო ადამიერს (გიშაკერზაფილო ოშქურანჯი რე ჯიქალი ნიანგეფი). დადული ნიანგეფი ქვიშას (უმენტაშო მეჩეჩის) დვანს 20-100 მანგარხეჭამ მარქვალს, გჷთმარზუნა 80-100 წანას. ნიანგეფიშ ხორცის ოჭკომალო გჷმირინუანა, ტყების — შხვადოშხვა საგალანტერეე ნოკეთობეფიშ ოკეთებელო. ასე ნიანგეფქ ოგჷნაფკეთ მიჯალაგჷ. ხე თეხანური ნიანგეფიშ 21 გვარობა, ნამუეფჷთ აკოკათელი რე 3 ფანიას: გავიალეფი, ნანდული ნიანგეფი დო ალიგატორეფი.
ლიტერატურა
*
1171
კატეგორია:
შეკჰარ კაპური
შეკჰარ კაპური (Shekhar Kapur, शेखर कपूर; დ. 6 ქირსეთუთა 1945) — ინდოარი რეჟისორი, ჭარუ, არტისტი დო პროდიუსერი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1945 კატეგორია:ინდოარი არტისტეფი
.va
რესურსეფი ინტერნეტის
va
აკშაი კუმარი
აკშაი კუმარი (Akshay Kumar; დ. 9 ეკენია 1967) — ინდოარი არტისტი დო პროდიუსერი. ნანდული ჯოხო რაჯივ ჰარიომ ბჰატია.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1967 კატეგორია:ინდოარი არტისტეფი
ალ-კინდი
აბუ იუსუფ იაკუბ იბნ ისჰაკ ას-საბაჰ ალ-კინდი (არაბ. أبو يوسف يعقوب بن إسحاق الصبّاح الكندي; დ. დოხოლაფირო 801, ქუფა, აბასიდეფიშ ხალიფატი — ღ. დოხოლაფირო 873, ბაღდადი, აბასიდეფიშ ხალიფატი) — არაბი ფილოსოფოსი, მათემატიკოსი, ექიმი დო მუსიკაშ თეორიტიკოსი, ორდოიანი ისლამური ფილოსოფიაშ ცენტრალური ფიგურა. შინელი რე მუჭოთ არაბული ფილოსოფიაშ მუმა.
ალ-კინდიქ დებადჷ ქუფას, გურაფულენდჷ ბაღდადის. რდჷ ინტელექტუალური ცენტრიშ "სიჭკვერეშ ჸუდე"-შ გიშარჩქინელი მაკათური. ალ-კინდი (აბასიდეფიშ ხალიფეფიშ ინიციატივათ), თანგუნდჷ ჯვეში ბერძენულ მენცარულ დო ფილოსოფიურ ტექსტეფს არაბულ ნინაშა. ალ-კინდი რდჷ ელინური დო პერიპატეტიკური ფილოსოფიაშ პოპულარიზატორი ისლამური ოქიანუს.
ალ-კინდი რე ავტორი ოშობათ ნახანდიშ დო ნაჭარეფიშ, ნამუეფით ორხველჷ შხვადოშხვა დისციპლინეფის: მეტაფიზიკას, ეთიკას, ლოგიკას, მედიცინას, მათემატიკას, მეტეოროლოგიას, ფიზიკას, ოპტიკა, ასტრონომიას, ასტროლოგიას დო შხვა ოკითხეფს.
ალ-კინდი რდჷ ართ-ართი პირველი ნამუქჷთ მიშეღჷ ინდური ციფრეფი ისლამურ ოქიანუშა.
ალ-კინდი რდჷ კრიპტოგრაფიაშ პიონერი. თაშნეშე, თიქ მიშეღჷ დიდი თია კრიპტოანალიზიშ გოვითარაფაშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არაბეფი კატეგორია:არაბი ფილოსოფოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 801 კატეგორია:ნაღურა 873
ადამ სმითი
ადამ სმითი (Adam Smith); (დ. სავარაუდეთ 5 მანგი, 1723, კერკოლდი, შოტლანდია ― ღ. 17 კვირკვე, 1790, ედინბურგი) — შოტლანდიარი პოლიტიკური ეკონომისტი დო ფილოსოფოსი. თეხანური ეკონომიკური თეორიაშ ართ-ართი დჷმარხუაფალი. სმითიშ მიარე ნახანდიშ შქას არძაშე ჩინებული რე: „თეორია მორალური გინაფეფიშ გეშა“ (1759) დო „გჷმორკუალა კათეფიშ სიდიდარეშ ორთაშ დო ბაძაძეფიშ გეშა“ (1776), ნამუსჷთ 9 წანაშ გოძვენას აკმოქიმინუნდჷ. უკული ზუსტას თე ეკონიაქ თიშ უდიდაშ ნახანდო გჷნირთჷ (Magnum opus).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შოტლანდიარი ეკონომისტეფი კატეგორია:კლასიკური ეკონომისტეფი კატეგორია:გჷნმანათებელი ფილოსოფოსეფი კატეგორია:შოტლანდიარი ფილოსოფოსეფი კატეგორია:ნაღურა 1790
.uz
.uz — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) უზბეკეთიშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
uz
.us
.us — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) ამერიკაშ აკოართაფილი შტატეფიშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
us
.uy
.uy — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) ურუგვაიშო.
ასტრიდ ლინდგრენი
ასტრიდ ანა ემილია ლინდგრენი (შვედ. Astrid Anna Emilia Lindgren; დაბადებაშ გვარი: ერიქსონი, შვედ. Ericsson; დ. 14 გერგობათუთა, 1907, ვიმერბიუ, კალმარი, შვედეთი — ღ. 28 ღურთუთა, 2002, სტოკჰოლმი, შვედეთი) — შვედი ჭარუ. შინელი რე ბაღანეფიშ ლიტერატურაშ ჟანრიშ წინგეფიშ სერიათ, ნამუეფიშ თარი პერსონაჟეფიე: "პეპი გინძეთათმანი", "ლიონებერგალი ემილი", "კარლსონი",  "ბიულერბიუარი ბაღანეფი", დო თაშნეშე ბაღანეფი ფენტეზიშ ჟანრიშ რომანეფით: "მიო, ჩქიმი მიო", "რონია, აბრაგიშ ცირასქუა" დო "ნჯილოშგურამი ჯიმალეფი". ლინდგრენი 30-შე უმოსი წინგიშ ავტორიე. თიში ნაჭარეფი თანგილი რე მოსოფელიშ 95 ნინაშა დო გიმოჩამილი რე წინგეფიშ დოხოლაფირო 167 მილიონი ეგზემპლარი.
ასტრიდ ლინდგრენი რდჷ ბრელი პრესტიჟული ჟილდოშ დო პრემიაშ ლაურეატი. შხვადოშხვა ბორჯის მიპალუ ლიტერატურაშ დო ხელუანობეფიშ მენდალი, სელმა ლაგერლიოფიშ პრემია, ჰანს ქრისტიან ანდერსენიშ პრემია დო შხვა. 1994 წანას გინოჩეს პრემია თინუ რინაშ გეშა.
1967 წანას დირსხუ ასტრიდ ლინდგრენიშ პრემიაქ. 2002 წანას შვედეთიშ თარობაქ დარსხუ ასტრიდ ლინდგრენიშ მემორიალური პრემია. ლინდგრენიშ ჯოხონობაშ რე ართი ასტეროიდი. ლინდგრენიშ ნახანდეფიშ სიუჟეტეფს გერსხილი რე ბრელი კინო-ფილმი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შვედეფი კატეგორია:შვედი ჭარუეფი
ალბერტო მორავია
ალბერტო მორავია (იტალ. Alberto Moravia; თახმი ჯოხო ალბერტო პინჩერლე, იტალ. Alberto Pincherle; დ. 28 გერგობათუთა, 1907, რომი, იტალია — ღ. 26 ეკენია, 1990, რომი, იტალია) — იტალიარი ჭარუ, ნოველისტი, დრამატურგი, ესსეისტი დო ჟურნალისტი. თიში ნაჭარეფიშ თარი თემეფიე: თეხანური სექსუალურობა, სოციალური გაურცხოაფილაფა დო ეგზისტენციალიზმი. მორავია შინელი რე ოდებიუტე რომანით "გაურცხოაფილეფიშ ბორჯი" (1929) დო ანტიფაშისტური რომანით "კონფორმისტი". ჸათე რომანიშ სიუჟეტის რე გერსხილი იტალიარი კინორეჟისორიშ ბერნარდო ბერტოლუჩიშ 1970 წანას გინოღალირი ფილმი. მორავიაშ შხვადოშხვა ნაწარმებეფს რე გერსხილი მაურო ბოლონინიშ, ჟან-ლიუკ გოდარიშ, დამიანო დამიანიშ, ვიტორიო დე სიკაშ დო შხვა რეჟისორეფიშ კინო-ფილმეფი.
ალბერტო მორავიაქ, ჩხორო წანერი რდუნ თეშ, ქიდელახჷ ძვალიშ ტუბერკულოზით დო ჸათე ლახარაშ გეშათ თიქ დეინვალიდჷ. მაჟირა თარი ასპექტი ნამუქჷთ მორავიაშ ცხოვრებას დიდი ნეგატიური როლი ილაჸაფჷ რდჷ ფაშიზმი, ნამუშ კრიტიკოსი მორავია ირო რდჷ.
მორავიაქ ჭარალუათ ორდოიანი წანეფიშე დეინტერესჷ. უმოსო ოინტერესჷდჷ ჯოზუე კარდუჩიშ, ჯოვანი ბოკაჩოშ, თეოდორ დოსტოევსკიშ, ჯეიმზ ჯოისის, ლუდოვიკო არიოსტოშ, კარლო გოლდონიშ, უილიამ შექსპირიშ, მოლიერიშ, ნიკოლაი გოგოლიშ დო სტეფან მალარმეშ ნაწარმებეფი. მორავიაქ ახალობას ქიდიგურუ ფრანგული ნინა დო ლერსეფს ფრანგულო ხოლო ჭარუნდჷ. მაართა ნაჭარეფი 1920-იან წანეფს გჷმაბჟინუ.
ალბერტო მორავია რდჷ შხვადოშხვა იტალიური პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. 1952 წანას მიპალუ სტრეგაშ პრემია, 1957 წანას მარძოტოშ პრემია, 1961 წანას ვიარეჯოშ პრემია დო 1982 წანას მონდელოშ პრემია. მორავია 13-შა რდჷ ნომინირაფილი ნობელიშ პრემიაშა, 1949-1965 წანეფს. 1959-1962 წანეფს უკინებუდჷ ავტორეფიშ საირქიანო ასოციაციაშ პენ-კლუბი-შ პრეზიდენტიშ პოსტი.
ალბერტო მორავიაქ ღურუ 1990 წანაშ 26 ეკენიას, 82 წანერქ. ნთხორილი რე რომიშ კამპო-ვერანოშ სასაფლას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იტალიარეფი კატეგორია:იტალიარი ჭარუეფი კატეგორია:იტალიარი ნოველისტეფი
სოკრატე
სოკრატე (Σωκράτης) (დ. ჯვ. წ. 470/ჯვ. წ. 469 — ღ. ჯვ. წ. 399) — ბერძენი, ათენარი ფილოსოფოსი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჯვეში ბერძენი ფილოსოფოსეფი კატეგორია:დუნაბადი ჯვ. წ. 470 კატეგორია:ნაღურა ჯვ. წ. 399
სუპერგვართა
სუპერგვართა — გალაქტიკეფიშ გვართეფიშ ვარდა გალაქტიკეფიშ ბუნეფიშ კაბეტი ბუნა. სუპერგვართეფი მერჩქინელი რე ოქიანუშ უდიდაშ სტრუქტურეფო. ჩქინი გალაქტიკა რე მაკათური გალაქტიკეფიშ ლოკალური ბუნაშ, ნამუთ რე მაკათური სუპერგვართაშ, ნამუსჷთ აზაპიშ სუპერგვართას უძახჷნა. აზაპიშ სუპერგვართა ოკათჷ უმოს უდიდაშ ლანიაკეაშ სუპერგვართას.
მენცარეფიშ აზრით ოქიანუს არსებენს დოხოლაფირო ვითი მილიონი სუპერგვართა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სუპერგვართეფი
.kn
.kn — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) სენტ-კიტსი დო ნევისიშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
kn
.km
.km — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) კომორიშ კოკეფიშ რსხუშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
km
იბნ რუშდი
აბუ ლ-ვალიდ მუჰამად იბნ აჰმად იბნ რუშდი, ლათინიზებული ჯოხოდვალა ავეროესი (არაბ. أبو الوليد محمد ابن احمد ابن رشد, დ. 14 პირელი, 1126, კორდობა, ალ-ანდალუსია, ალმორავიდეფიშ იმპერია — ღ. 11 ქირსეთუთა, 1198, მარაქეში, ალმოჰადეფიშ ხალიფატი) — ანდალუსიარი არაბი მენცარი, ფილოსოფოსი, თეოლოგი.
იბნ რუშდი რე ავტორი დოხოლაფირო 100 წინგიშ დო ომენცარე ნახანდიშ. ბჟადალს, რუშდი შინელი რდჷ მუჭოთ რაციონალიზმიშ მუმა დო კომენტატორი.
თიში ფილოსოფიური ნახანდეფი იკათუანს ნაჭარეფს არისტოტელეშ გეშა. იბნ რუშდი რდჷ არისტოტელიზმიშ ნძალიერი პროპონენტი დო ოპონირენდჷ მუსლიმი ფილოსოფოსეფიშ ალ-ფარაბიშ დო იბნ სინაშ ნეოპლატონისტურ ტენდენციეფს.
იბნ რუშდი მოღალენდჷ მენცარობაშ შხვადოშხვა დარგეფს: ასტრონომიას, მათემატიკას, ფიზიკას, ლინგვისტის დო მედიცინას ხოლო. მუშ ნაჭარეფს რუშდი ეთმოჭარუნს ინსულტის, პარკინსონიშ ლახარას დო თინეფიშ შანეფს დო სიმპტომეფს. იბნ რუშდიშ სამედიცინო წინგეფი გიმირინუაფუდჷ ევროპას ხოლო შქა ოშწანურეფიშ პერიოდის.
იბნ რუშდი ბჟადალი ევროპაშ ქიანეფს შინელი რე ლათინიზებული ჯოხოთ ავეროესი. ფილოსოფიური ჸარაფის ნამუთ იბნ რუშდის იდეეფს რე გერსხილი ავეროიზმის უძახჷნა.
ალმოჰადეფიშ ხალიფატის იბნ რუშდის უკინებუდჷ ყადიშ პოსტი, თაშნეშე რდჷ ხალიფატიშ კარიშ ექიმი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არაბეფი კატეგორია:არაბი ფილოსოფოსეფი
გალაქტიკეფიშ ბუნა
გალაქტიკეფიშ ბუნა-ს უძახჷნა გრავიტაციულო ართიანს მერსხილ გალაქტიკეფს, ნამუეფიშ ბარჩხალი ჩქინი გალაქტიკაშ მანგური რე. ბუნაშ მაკათურეფიშ მუდანობა რე 50, ვარდა ნაკლები. გალაქტიკეფიშ ჸეთი აკოშაყარუეფს, ნამუეფით ბუნეფიშე უმოს დიდი რე გალაქტიკეფიშ გვართეფი ჯოხო. გალაქტიკეფიშ გვართეფი დო ბუნეფი ართო აფორმირენა უმოს მასიურ სტრუქტურას, ნამუსჷთ უძახჷნა სუპერგვართას.
გალაქტიკეფიშ ბუნა იკათუანს დოხოლაფირო 50 ვარდა ნაკლები მუდანობათ გალაქტიკეფს, ნამუეფიშ დიამეტრი 1-2 მეგაპარსეკი რე. თინეფიშ მასა უდრენს დოხოლაფირო 1013 ბჟაშ მასას. მაკათური ინდივიდუალური გალაქტიკაშ სიჩქარე 150 კმ/მქ. რე.
არსებენს გალაქტიკეფიშ ბუნეფიშ შხვადოშხვანერი ტიპეფი:
შანულამი ბუნეფი
კატეგორია:გალაქტიკეფიშ ბუნეფი
გირინი (ჩინეთი)
მინი|300 პქ|წყაროჩუაშე გირინს გირინი (吉林; პინ-ინი Jílín) — პროვინცია ოორუე-ბჟაეიოლ ჩინეთის. პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი დო უდიდაში ნოღა — ჩანჩუნი. მახორობა — 27,462,297 ადამიერი (21-ა აბანი პროვინციეფს შქას, 2010 წანაშ მუნაჩემეფით.)
გეოგრაფია
გირინიშ პროვინციაშ ფართობი — 187 400 კმ².
ადმინისტრაციული დორთუალა
გირინიშ პროვინცია ადმინისტრაციულ 9 მუნიციპალიტეტო ირთუ:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩინეთიშ პროვინციეფი
მარტინ ჰაიდეგერი
მარტინ ჰაიდეგერი (Martin Heidegger; დ. 26 ეკენია, 1889, მესკირხი, ბადენი — ღ. 26 მესი, 1976, თექ) — გერმანალი ფილოსოფოსი, XX ოშწანურაშ ეგზისტენციალიზმიშ ართ-ართი დჷმარსხუაფალი. გურაფულენდჷ იეზუიტეფიშ სკოლას, უკული ჰაინრიხ რიკერტიწკჷმა ფრაიბურგიშ უნივერსიტეტის (ბრაისგაუ). 1916 წანას რდჷ ედმუნდ ჰუსერლიშ ასისტენტი, პროფესორი მარბურგიშ (1922-1928), ფრაიბურგიშ (1928-1945) უნივერსიტეტეფს. 1933-1934 წანეფს ფრაიბურგიშ უნივერსიტეტიშ რექტორი. 1945 ნაცისტეფწკჷმა ალახანდალაშ გეშა უნივერსიტეტშე გოუტუეს. თელარაშ ბოლო წანეფს ოხორანდჷ ოფუტე ტოდტნაუბერგის. ჰაიდეგერიშ მონძღვარუაშ ეშალიე სერენ კიერკეგორიშ ეგზიტენციალური განცდეფი დო ფრიდრიხ ნიცშეშ ირაციონალიზმი, მეთოდი — ედმუნდ ჰუსერლიშ ფენომენოლოგია დო ვილჰელმ დილთაიშ ჰერმენევტიკა, დორხველი ფილოსოფიაშ ოხემანჯღვერე არზიშა მეულას თინა ფრანც ბრენტანოს უმარდჷ.
სირიაშ ნოღეფიშ ერკებული
სირია ირთუ 14 მუხაფაზათ. მუხაფაზეფი ირთუნა 64 რაიონო. ირ მუხაფაზას დო რაიონს მუში ნანანოღა უღუ, რიფ დიმაშქ მუხაფაზაშ დო მარქაზ რიფ დემაშქიშ რაიონიშ მოხ.
.lc
.lc — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) სენტ-ლუსიაშო.
მარტინ ჰაიდეგერი
ლიტერატურა
კატეგორია:გერმანალი ფილოსოფოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1889 კატეგორია:ნაღურა 1976
სირიაშ ნოღეფიშ ერკებული
სირიაშ არძა რაიონს, კინე თი ჯოხოდვალა უღჷნა მუთ თინეფიშ ნანანოღას. ართი გჷმნარკი რე მაუნთ-სიმეონიშ რაიონი, სოდე ნანანოღა რე ნოღა ალეპო.
.lc
რესურსეფი ინტერნეტის
lc
სირიაშ ნოღეფიშ ერკებული
thumb|250პქ|სირიაშ რუკა
სქოლიო
სირია *
დევიდ ბექჰემი
დიევიდ რობერტ ჯოზეფ ბექჰემი (David Robert Joseph Beckham; დ. 2 მესი 1975) — ინგლისარი მობურთე. 2000-2006 წანეფს ინგლისიშ ერუანული ბუნაშ კაპიტანი. 2005 წანაშ ქირსეთუთაშე ბექჰემი ართ-ართი რდჷ გვალო თი ოთხი მობურთეშე, ნამუეფქჷთ უეფაშ ჩემპიონეფიშ ლიგას 100-შა ილაჸაფეს. თინა ხოლო აკა ინგლისარი რე, ნამუსჷთ გოლი აფუ მითოღალირი სუმ შხვადოშხვა მოსოფელიშ ჩემპიონატის. ბექჰემიშ პოპულარალა ოკუჩხბურთე მოედანს ჩირთუ; თიში ჯოხო ხოლო ოკათუ მიარეერუანული კომპანიეფს პეპსიშ დო IBM-იშ ორეკლამე სახეს.
სქოლიო
კატეგორია:დუნაბადი 2 მესი კატეგორია:ინგლისარი მობურთეეფი კატეგორია:პრემიერ ლიგაშ მობურთეეფი კატეგორია:მანჩესტერ იუნაიტედიშ მობურთეეფი
.lk
.lk — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) შრი-ლანკაშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
lk
.li
.li — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) ლიხტენშტაინიშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
li
გენოციდი
მინი|[[ბუხენვალდიშ საკონცეტრაციე კარე]] გენოციდი (γένος — ჯიში, თემი დო caedo — ბჸვილჷნქ) — რასობური, ეროუანული დო რელიგიური მოტივეფით მახორობაშ ზოხოიანი ბუნეფიშ ფიზიკური ეშაჸოთამა ვარ-და რინაშ თიჯგურა პიჯალეფიშ აკოქიმინუა, ნამუთ თინეფიშ გოჭჸვიდუას გჷმიჭანუანსჷნ. გენოციდი კოჩიშობაშ სააწმარენჯოთ მეწურაფილი ართ-ართი უმონკაში დჷნოშებუ რე. თინა ორგანულო მითმიარსხუ რეაქციულ „თეორიეფს“, ნამუეფით ქადაგენა რასობურ დო ერუანულ გოჯოგაფას, თ. ჯ. „უმაღალაში“ რასაშ გოპატჷნალას „დაბალ“ რასაშა დო შხვა. 1948 წანაშე ოერეფოშქაშე დჷნოშებუთ იკოროცხუ. მოსოფელიშ კოჩობურობაშ ისტორიას რე გენოციდიშ მიარე მოხვალამა დოჭყაფილი უჯვეშაში ბორჯიშე ასეიან ბორჯიშა. არძაშე უმოსო გენოციდი დჷმახასიათაფალი რე მუმაჯალიგარი ლჷმეფშო დო გენთხაფეფშო, დჷმაჸნაფალეფშო, დინოხოლენი ეთნიკური დო რელიგიური აწორინალეფშო, ქიანაშ გორთუალაშ პერიოდის, გორთილი მოსოფელიშ გინოშხვაფერებაშ პროცესიშო უკონწარაშ ბურჯაფეფს, ნამუეფქჷთ ჟირ მოსოფელიშ ლჷმაშახ გიშართჷ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საირქიანო ზისხირიშ სამართალი კატეგორია:ადამიერიშ ნებეფი  კატეგორია:მახორობა კატეგორია:დჷნოშური
1172
კატეგორია:
1173
კატეგორია:
.lr
.lr — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) ლიბერიაშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
lr
ჰარი პოტერი დო ფილოსოფიური ქუა (ფილმი)
ჰარი პოტერი დო ფილოსოფიური ქუა (Harry Potter and the Philosopher's Stone) — რეჟისორ კრის კოლამბუსიშ ფილმი, ნამუთ გინოღალირი რე ჯოან როულინგიშ გეშა ჭარილი ჰარი პოტერიშ დუდსგინნაველეფიშ მაართა წინგიშ მეჯინათ.
1174
კატეგორია:
ჰარი პოტერი დო ფილოსოფიური ქუა (ფილმი)
სქოლიო
კატეგორია:ფილმეფი ჰარი პოტერიშ გეშა კატეგორია:ბრიტანული ფილმეფი კატეგორია:2001 წანაშ ფილმეფი კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი
1175
კატეგორია:
დენიელ რედკლიფი
დენიელ რედკლიფი (Daniel Radcliffe; დ. 23 კვირკვე, 1989) — ინგლისარი არტისტი, ნამჷქჷთ ჯოხო მიპალუ ჰარი პოტერიშ ფილმეფიშ სერიაშ თარი პერსონაჟიშ, ჰარი პოტერიშ ლაჸაფით.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1989
.sz
.sz — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) სვაზილენდიშო.
ლიტლ-როკი
ლიტლ-როკი (ინგლ. Little Rock) — ნოღა ააშ-იშ ობჟათეშე, არკანზასიშ შტატიშ ნანანოღა დო უდიდაში ნოღა. 2017 წანაშ მუნაჩემეფეით, ლიტლ-როკს 198,606 ადამიერი ოხორანდჷ.
მაჸალე ნოღეფი
ლიტლ-როკიშ მაჸალე ნოღეფი რე:
კატეგორია:ააშ-იშ შტატეფიშ ნანანოღეფი კატეგორია:არკანზასიშ ნოღეფი კატეგორია:ააშ-იშ ნოღეფი
სუნ ძი
სვენ ძძი (გოლექინაფილი ჩინური): 孙子 ტრადიციული ჩინური: 孫子；ფინინი: sūnzi (დაბადებაშ ჯოხო სვენ უ გოლექინაფილი ჩინური: 孙武 ტრადიციული ჩინური: 孫武; ფინინი: sūnwǔ) — ჩინარი ცხენენჯმადუდე დო ოურდუმე თეორეტიკოსი. დებადჷ ციშ ომაფეს. ოურდუმე ხელუანობაშ ტრაქტატიშ — „ლჷმაშ ხელუანობაშ“ ავტორი. ლჷმას მირჩქინანდჷ უშანულამაშ მოლინათ, ნამუშათ მებუნელი რე სახენწჷფოშ ჭარა. ლჷმაშ ზადებას დიდ როლს მითმეჩანდჷ პოლიტიკას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩინარი ფილოსოფოსეფი კატეგორია:დუნაბადი ჯვ. წ. 544 კატეგორია:ნაღურა ჯვ. წ. 496
.tc
.tc — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) ტერქსიშ დო კაიკოსიშ კოკეფიშო.
.td
რესურსეფი ინტერნეტის
td
ავღანეთიშ ადმინისტრაციული დორთუალა
ავღანეთი — უნიტარული სახენწჷფო, ნამუთ ადმინისტრაციულო დორთილი რე 34 ვილაიეთო. ვილიეთეფი მუშჸურე, 398 რაიონო ( ირთჷნა, „ვოლასვალეი“).
450px
დაიკუნდიშ დო ფანჯშირიშ პროვინციეფქ აკიქიმინეს 2004 წანაშ აფუნს, უროზგანიშ დო ფარვანიშ პროვინციეფიშ გორთუალაშ შედეგო. ხოსტიშ დო ნურისტანიშ პროვინქიეფქ აკიქიმინეს 1995 წანას, სარიპულიშ პროვინციაქ — 1988 წანას, ფაქთიკაშ პროვინციაქ — 1982 წანას.
ოსვალდ შპენგლერი
გურაფულენდჷ მიუნხენიშ დო ბერლინიშ უნივერსიტეტეფს. 1904 წანას მიაჩჷ დოქტორიშ ხარისხიქ. მუშენდჷ მაგურაფალო ჰამბურგის.
ოსვალდ შპენგლერიშ ნოარზუშ პოპულარიზაციას კონსტანტინე გამსახურდია უწენდ XX ოშწანურაშ მაართა გვერდის ქორთული პრესაშ ფურცელფს.
ლიტერატურა
კატეგორია:გერმანალი ისტორიკოსეფი კატეგორია:გერმანალი ფილოსოფოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1880 კატეგორია:ნაღურა 1936
1176
კატეგორია:
ლებარდე (კურორტი)
ლებარდე — აბანობური შანულობაშ გვალაშ კლიმატურ-ბალნეოლოგიური კურორტი ეგრისიშ ქჷნდჷრს, მარტვილიშ მუნიციპალიტეტის, ზუღაშ დონეშე 1600 მ. ახასიათენს ზჷმირეო ლიბუ ზოთონჯი (ღურთუთაშ ოშქაშე ტემპერატურა - 4,1°C) დო ზჷმიერო რგილი ზარხული (მარაშინათუთაშ ოშქაშე ტემპერატურა 16°C). ნოლექეფი 1500 მმ წანმოწანას. თარი ოკურნალე ფაქტორი რე ოშქაშე გვალაშ კლიმატი, ნოშქერბჟე მინერალური წყარი (წყარიშ ტემპერატურა 7-13°C, მინერალიზაცია - 0,6-1,0გ/ლ; საართო დებიტი დღა-სერს 41 ვთშ. ლ). ომედიცინე მაძირაფალეფი: შურიშღალაშ დო ოჭკომალიშ მანელებერი ორგანოეფიშ ქრონიკული ლახარეფი. სეზონი - მანგი-გჷმათუთა.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ კურორტეფი
პარიზიშ კომუნა
პარიზიშ კომუნა (ფრანგ. Commune de Paris) — ფრანგული რევოლუციური თარობა, ნამუქჷთ ეჭოფუ ხეშულობა პარიზის, 1871 წანაშ 18 მელახიშე 28 მესიშახ.
საფრანგეთ-პრუსიაშ ლჷმაშ ბორჯის, 1870-1871 წანეფს საფრანგეთიშ ერუანულ გვარდიას გენძალიერჷ მოხანდე კლასიშ რადიკალიზმიქ. საფრანგეთიშ მასუმა რესპუბლიკაშ დორსხუაფაშ დო გერმანალეფიშე ფრანგული არმიაშ მარცხებაშ უკული, ერუანული გვარდიაშ ნორთეფქ გეჭოფეს ნოღა პარიზიშ კონტროლი 1871 წანაშ 18 მელახიშე. თინეფქ დოჸვილეს საფრანგეთიშ არმიაშ ჟირი გენერალი, ვაღიარენდეს საფრანგეთიშ მასუმა რესპუბლიკას დო ქჷდარსხუეს მუნეფიშ ზოხორინელი თარობა.
კომუნა პარიზის აკონტროლენდჷ ჟირი თუთაშ, ართი მარაშ დო სუმი დღაშ გოძვენას. ჸათე პერიოდის კომუნარეფქ მიშეღეს მუნეფიშ კანონეფი, ნამუეფით რდჷ უმოსო პროგრესული დო ანტი რელიგიური. დიკილჷ არძო კათოლიკურ ეკლესიაქ დო სკოლაქ. კომუნაქ გამათხოზუ პაპეფს.
კომუნას დიდ როლს არსულენდეს სოციალისტური, კომუნისტური, ფემინისტური დო ანარქისტული ბუნეფი.
პარიზიშ კომუნაქ დო თიში იდეეფქ დიდი გოლინა იღვენუ კარლ მარქსიშა დო ფრიდრიხ ენგელსიშა. ენგელსი პარიზიშ კომუნას უძახჷდჷ პროლეტარიატიშ მაართა დიქტატურას.
.tf
.tf — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) საფრანგეთიშ ობჟათური დო ანტარქტიდული ტერიტორიაშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
tf
გუსტავ ლე ბონი
შარლ-მარი გუსტავ ლე ბონი (ფრანგ. Charles-Marie Gustave Le Bon; დ. 7 მესი, 1841, ნოჟან-ლე-როტრუ, საფრანგეთი — ღ. 13 ქირსეთუთა, 1931, მარნ-ლა-კოკეტი, საფრანგეთი) — ფრანგი მენცარი ნამუთ მოღალენდჷ მენცარობეფიშ შხვადოშხვა დისციპლინეფს: ანთროპოლოგიას, ფსიქოლოგიას, სოციოლოგიას, მედიცინას დო ფიზიკას. თიში არძაშე უმოსო შანულამი ნახანდი რე "აგვართაშ ფსიქოლოგია", ნამუქჷთ 1895 წანას გიშართჷ დო ნამუთ მერჩქინელი რე აგვართაშ ფსიქოლოგიაშ დარგის ართ-ართ გოლინიან დო მონუმენტურ ნახანდო.
დებადჷ ნოჟან-ლე-როტრუს, ოორუე საფრანგეთის. გურაფულენდჷ მედიცინაშ პარიზიშ უნივერსიტეტის. გურაფაშ თებაშ უკული ქაკათჷ საფრანგეთიშ არმიას დო მონაწილენდჷ საფრანგეთ-პრუსიაშ ლჷმას მუჭოთ ოურდუმე ექიმი. ლჷმაქ, თიში შედეგეფქ დო პარიზიშ კომუნაქ დიდი გოლინა იღვენუ ლე ბონიშ უკულიან არზუანობაშა. ლჷმაშ თებაშ უკული შარალენდჷ ევროპას, აზიას, ოორუე აფრიკას. ჸათე შარალუეფიშ ბორჯის ლე ბონიქ გიმირკვიუ შხვადოშხვა ხარხეფი, ცივილიზაციეფი დო აკეთ თინეფიშ ანთროპოლოგიური ანალიზი დო გიმიგონჷ პორტაბელური კეფალომეტრი.
1890-იან შანეფიშე ლე ბონიქ დეინტერესჷ ფსიქოლოგიათ დო სოციოლოგიათ. ლე ბონიშ იდეათ აგვართა, თიში ინდივიდუალური მაკათურეფიშ ჯამი ვარე.
ლე ბონიქ აკიმუშუ შხვადოშხვა ფსიქოლოგიური, სოციოლოგიური თეორიეფი დო ფიზიკაშ დარგის ატარენდჷ ექსპერიმენტეფს, ნამუეფით ორხველუდჷ მასა-ენერგიაშ ექვივალენტურობას.
მუში ცხოვრებაშ ბორჯის, ლე ბონის ფშხირას აკრიტიკენდეს დო აიგნორენდეს მუში კონსერვატორული დო რეაქციული იდეეფიშ გეშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგეფი კატეგორია:ფრანგი ფსიქოლოგეფი კატეგორია:ფრანგი სოციოლოგეფი კატეგორია:ფრანგი ფიზიკოსეფი კატეგორია:ფრანგი ანთროპოლოგეფი
1177
კატეგორია:
ედმუნდ ჰუსერლი
thumb|ედმუნდ ჰუსერლი, 1900 წანას ედმუნდ ჰუსერლი (Edmund Husserl) (დ. 8 პირელი, 1859, პროსნიცი — ღ. 26 პირელი, 1938, ფრაიბურგი) — გერმანალი ფილოსოფოს-იდეალისტი, ტრანსცენდენტალური ფენომენოლიგიაშ დჷმარსხუაფალი.
ლიტერატურა
კატეგორია:გერმანალი ფილოსოფოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1859 კატეგორია:ნაღურა 1938
.tg
.tg — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) ტოგოშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
tg
1178
კატეგორია:
1179
კატეგორია:
.sl
.sl — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) სიერა-ლეონეშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
sl
1180
კატეგორია:
1181
კატეგორია:
ტომას ტრანსტრიომერი
ტომას იოსტრა ტრანსტრიომერი (შვედ. Tomas Gösta Tranströmer; დ. 15 პირელი, 1931, სტოკჰოლმი, შვედეთი — ღ. 26 მელახი, 2015, სტოკჰოლმი, შვედეთი) — შვედი პოეტი, მათანგალი დო ფსიქოლოგი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ლიტერატურაშ დარგის 2011 წანას. თიში ლერსეფი ეთმოხანტუნს შვედეთიშ ორთაშობურ სისქვამეს.
ორდოიანი რინა
ტომას ტრანსტრიომერქ დებადჷ სტოკჰოლმის, 1931 წანაშ 15 პირელს. გურაფულენდჷ სტოკჰოლმიშ ლათინურ გიმნაზიას. ჸათე პერიოდიშე პოეზიათ დეინტერესჷ დო დიჭყჷ ლერსეფიშ ჭარუა. მუში მაართა პოეტური ნაჭარეფი გჷმაბჟინუ სტოკჰოლმიშ ლიტერატურულ ჟურნალეფს. მაართა პოეტურ კათელქ "17 ლერსი", გიშართჷ 1954 წანას. გიმნაზიაშ თებაშ უკულ, ტრანსტრიომერქ სტოკჰოლმიშ უნივერსიტეტიშა გემშართჷ, სოდეთ ფსიქოლოგიას გურაფულენდჷ. 1960-იან წანეფშე მუშენდჷ შხვადოშხვა ომენცარე ცენტრეფს, ფსიქოლოგო.
პოეზია
1990 წანას, ინსულტიშ მეღებაშ უკულ, ტრანსტრიომერქ პარალიზებულო გინირთჷ დო დეინვალიდჷ, მარა ლიტერატურული კარიერა იშენ გაგინძორჷ 2000-იან წანეფშა. ტომას ტრანსტრიომერქ ღურუ 2015 წანაშ 26 მელახის, 83 წანერქ.
ჯილდოეფი დო პრემიეფი
ტომას ტრანსტრიომერი რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. 1966 წანას მიპალუ ბელმანიშ პრემია (შვედეთი), 1981 წანას პეტრარკაშ პრემია (გერმანია), 1990 წანას ნეიშტადტიშ საირქიანო ლიტერატურული პრემია (ააშ) დო ოორუე სხუნუშ ლიტერატურული პრემია (ოორუე ევროპაშ ქიანეფი), 1991 წანას შვედეთიშ აკადემიაშ ლიტერატურული პრემია (შვედეთი), 1992 წანას ჰორსტ ბინეკიშ პოეტური პრემია (გერმანია), 1996 წანას ავგუსტიშ პრემია (შვედეთი), 1998 წანას იან სმერკიშ პრემია (სლოვაკეთი), 2004 წანას ნონინოშ საირქიანო პრემია (იტალია) დო 2001 წანას ნობელიშ პრემია ლიტერატურაშ დარგის (შვედეთი).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შვედეფი კატეგორია:შვედი პოეტეფი კატეგორია:შვედი ფსიქოლოგეფი
.sg
.sg — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) სინგაპურიშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
sg
რუპერტ გრინტი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1988
სქური
სქური — აბანობური შანულობაშ ბალნეოლოგიური კურორტი ეგრისიშ ქჷნდჷრს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ წალენჯიხაშ მუნიციპალიტეტის, ზუღაშ დონეშე 450-500 მ. ახასიათენს ზჷმიერო ლიბუ ზოთონჯი დო ზჷმიერო რგილი ზარხული. ნოლექეფიშ ოშქაშე მუდანობა 1800-2000 მმ. წანმოწანას. თარი ორთაშობური ოკურნალე ფაქტორი რე დაბალი გვალაშ ჰავა დო ქლორიდულ-სულფატურ, კალციუმიან-ნატრიუმიანი მინერალური წყარეფი, საართო მინერალიზაციათ 1,7 გ/დმ3; საართო დებეტი დღა-სერი — 70-80 ვითოში ლ. ომედიციმე მაძირაფალეფი: ოჭკომალიშ მანელებერი ორგანოეფიშ, გიოპონ-მაყარაფალი დო პერიფერიული ნერვული სისტემეფიშ ლახარეფი; ჩხონჩხიშ, ობჟღერე დო ონე (ოწალე) რზალეფიშ ქრონიკული ლახარეფი.
ლიტერატუტა
კატეგორია:სამაგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ კურორტეფი
.sh
.sh — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) წიმინდე ელენე, ემაღალაფა დო ტრისტანი-და-კუნიაშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
sh
1182
კატეგორია:
1183
კატეგორია:
.si
.si — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) სლოვენიაშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
si
1184
კატეგორია:
ჯულიან ჰაქსლი
thumb|ჯულიან სორელ ჰაქსლი, 1922 წანას ჯულიან სორელ ჰაქსლი (დ. 22 მანგი, 1887, ლონდონი — ღ. 14 ფურთუთა, 1975) — ინგლისარი ბიოლოგი, ფილოსოფოსი, ევოლუციაშ ალმახანური სინთეზური თეორიაშ ართ-ართი აკმაქიმინალი. ლონდონიშ სამაფო ჯარალუაშ მაკათური (1938). გათუ ოქსფორდიშ უნივერსიტეტი (1909). სამაფო კოლეჯიშ (ლონდონი) ზოოლოგიაშ პროფესორი (1925-1935). თიში ჯინჯიერი ნახანდეფი რე ევოლუციაშე, ექსპორტული ემბრიოლოგიაშ, ეთიკაშ ზოგად ოკითხეფშე. 1946-1948 წანეფს რდჷ იუნესკოშ მაართა გენერალური დირექტორი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ინგლისარი ბიოლოგეფი კატეგორია:ინგლისარი ფილოსოფოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1887 კატეგორია:ნაღურა 1975 კატეგორია:იუნესკოშ გენერალური დირექტორეფი
.sk
.sk — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) სლოვაკეთიშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
sk
აჯმანი
აჯმანი (عجمان) — არაბეფიშ გოართოიანაფილი საამიროეფიშ ნოღა, აჯმანიშ საამიროშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
ნოღა სპარსეთიშ ჸუჯიშ წყარპიჯის იდვალუაფუ, ნოღა შარჯაშე მუზმარენ კილომეტრიშ გოძვენას, ნამუთ შარჯა დო დუბაიწკჷმა აკმოქიმინჷნს აგლომერაციას დოხოლაფირო 3 მილიონიანი მახორობათ. აჯმანიშ მახორობა — 225 ვითოში ადამიერი (2003): ქიანას მახორობაშ მეჯინათ 5-ა ნოღა რე.
.se
.se — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) შვედეთიშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
se
ბურცხალე
ბურცხალე თაშნეშე გინიშ ჯღონჯღო (Sonchus) — ჩანარეფიშ გვარი რთულპიოლამეფიშ ფანიაშე. ართ, ჟირ ვარდა მიარეწანიანი ოდიარე რე, კანკალე გვერდო ბართვი რე. ბურცხალე იკათუანს ბჟაწვენს. ედომუშამო ვარდა სუაშობურო დორთილი ფურცელეფი უღუ. კარაჩხას არძა პიოლი ჟირსქესამი რე, ნინაშობური პიოლი, კარაჩხეფს საართო ბიბლას აკმოქჷმინჷნს, გუმნაღელი ქვიჩინამი თასამია რე. 70-შახ გვარობა ევრაზიას დო აფრიკას რე გოფაჩილი. საქორთუოს გოფაჩილი რე 4 გვარობაშე ჟირი ართწანიანი ოდიარე; ბაღეფიშ, ორტვინეფიშ, ოშა-გოშათ ნათასეფს ფართას გოფაჩილი ჟვერი ჩანარი რე. თინეფიშ ურდუ (ჭყინტი) ფურცელეფი დო გიშაწიმინდელი ღერი იჭკომუ. ბურცხალე ჯგირი თოფურამი ჩანარი რე.
ლიტერატურა
კატეგორია:რთულპიოლამეფი
ემილია კლარკი
ემილია კლარკი (Emilia Clarke, დ. 1 მესი, 1986) — ინგლისარი არტისტი. ჩინებული რე დენერის ტარგარიენიშ როლიშ სრულებათ HBO-შ ტელესერიალს ოხვისტეეფიშ ლაჸაფი. კლარკიქ ილაჸაფ სარა კონორიშ როლი 2015 წანაშ ფილმის ტერმინატორი: გერჩქინა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1986
ოორუე კორეაშ ნოღეფიშ ერკებული
ოორუე კორეას ნოღაშ სტატუსი 27 დოხორელ პუნქტის უღუ. ქიანაშ ნანანოღა დო უდიდაში ნოღა რე ფხენიანი, ნამუთ პირველ დონეშ (ჩიკხალსი) ზოხო ადმინისტრაციულ ართულს აკმოქიმინუნს. ხოლო ჟირ ნოღას მაართა დონეშ სპეციალური სტატუსი უღუ, კესონს სპეციალურ სტატუსი უღუ, მარა პროვინციაშა მიშმურს. ოორუე კორეაშ მახორობაშ მუდანობა მოჩამილი რე 2008 წანაშ მუნაჩემეფით.
ობჟათე კორეაშ საართო რუკა
ოორუე კორეა
1187
კატეგორია:
ჯუმენია
ჯუმენია თაშნეშე ჯუმენე დო ჯიჯალე (Amaranthaceae) — ჩანარეფიშ გვარი ჟირლებერამი ჩანარეფიშ ფანიაშე. ართწანიანი, ოშა-გოშათ მიარეწანიანი ჩანარი რე. დუდელეშობურ ვარდა ფენჯგირეშობურ ბიბლეფო აკოშაყარელი ჭიფე პიოლეფი უღუ. 55-შახ გვარობა გოფაჩილი რე ტიბუ დო ზჷმიერ ჰეერიშ ოლქეფს. საქორთუოს ჯუმენიაშ 9 გვარობა თარო ირდუ რუდერალურ აბანეფს, მუჭოთ ჟვერი – ორტვინეფს დო ნათასეფს. კანკალე ურდუ (ჭყინტი) ფურცელეფს გჷმირინუანა წვანერო, ჩანარს ედომუშამო – სასილოსეთ, თასის – ჸუდეშ მაფურინჯეეფიშ ოჩამალო; კანკალეს – დეკორატიულ მებაღობას.
გვარობეფი
The Plant List-შ მუნაჩემეფიშ ბაზაშ მეჯინათ (2013), ჩანარიშ თე გვარი 105 გვარობას იკათუანს :
.sd
.sd — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) სუდანიშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
sd
ავსტრალიაშ შილა
ავსტრალიაშ შილა — ავსტრალიაშ ართ-ართი ერუანული სიმბოლო. თიშ დუდმაართა დიზაინქ გიშეგორჷ 1901 წანას დო პირველაშე ეიფიორჷ მელბურნს თიმ წანაშ 3 ეკენიას. 1902 წანას, მაფა ედუარდ VII-ქ მიწონჷ დუდმაართაშე ონდეთ გინორთელი დიზაინიშ შილა. გეჸვენჯი მუსხირენი წანაშ გოძვენას, შილაშ ზუსტი დეტალეფქ დითირჷ მუზმარენშახ, მუჭოთ ზრახებულო, თაშნეშე ალაბრანძილო. ასეიან დეტალეფქ ოფიციალურო თარობაშ ბიულეტინს გიმიბჟინჷ 1934 წანას დო 1954 წანას, პარლამენტიჭ სტატუტიშით შილაქ მერჩქინელქ იჸუ, მუჭოთ „ავსტრალიაშ ერუანული შილა“.
შილაშ ლენ ფონს ეხანტილი რე გიართოიანაფილი ომაფეშ შილა (ჟილენი კვარჩხან კუნთხუს), თიშ გიმე – ფართო შკვითაქრამი მურიცხი, მუჭოთ ბრიტანეთიშ წორომაჸალობაშ სიმბოლო. მარძგვან კუნთხუს იდვალუაფუ ხუთი მურიცხი, ნამუეფშე ართი მორჩილი ხუთაქრამი, დოსილადირი ოთხი – ელაზჷმაფათ კაბეტი, შკვითაქრამი, გჷმოხანტუნს მურიცხეჭაჭილ ობჟათეშ ჯვარს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოაოფელიშ ქიანეფიშ შილედი კატეგორია:ავსტრალიაშ ერუანული სიმბოლოეფი კატეგორია:ავსტრალიაშ შილეფი
1188
კატეგორია:
.to
რესურსეფი ინტერნეტის
to
ემა უოტსონი
ემა შარლოტ დიურე უოტსონი (Emma Watson, დ. 15 პირელი 1990) — ინგლისარი არტისტი, მოდელი. ნამჷქით ჯოხო მიპალუ ჰერმიონ გრეინჯერიშ როლიშ სრულებათ ჰარი პოტერიშ ფილმეფიშ სერიას, ნამუეფიშ გინოღალაქ ვით წანა მიკორინუ (2001-2011). ფილმეფიშ სერიას ემა უოტსონიშ პარტნიორეფი რდეს დენიელ რედკლიფი (ჰარი პოტერი) დო რუპერტ გრინტი (რონ უისლი).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი კატეგორია:ინგლისარი მოდელეფი კატეგორია:დუნაბადი 1990
სოფი ტერნერი (არტისტი)
სოფი ტერნერი (Sophie Turner, დ. 21 ფურთუთა, 1996 ) — ინგლისარი არტისტი. ჩინებული რე სანსა სტარკიშ როლიშ სრულებათ HBO-შ ტელესერიალს ოხვისტეეფიშ ლაყაფი, ნამუქით მოღჷ ნომინაცია ახალი არტისტეფიშ ჯილდოს.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1996
1189
კატეგორია:
ინჭირია
ინჭირია (Sambucus) — პიოლამ ჩანარეფიშ გვარი ჩხოროტყეფიშობურეფიშ ფანიაშე. ინჭირია ბართვი ვარდა მორჩილი ჯა რე, ოშა-გოშათ მიარეწანიანი ოდიარე რე. ინჭირიაშ ფურცელეფი სუაშობური რე, ართიანიშ სააწმარენჯოთ მიკოჩანა ღერს, პიოლეფი ხუთწვანდამი რე, აქტინომორფული, ფარიშ ვარდა ქორგაშ მოგვენო აკოკორობილი. გუმნაღელი წვენამი რე, უჩა ვარდა ჭითა კანკარი. ინჭირია გოფაჩილი რე ჟირხოლო გვერდოსფეროშ ზჷმიერ დო სუბტროპიკულ ზონეფს (ცენტრალურ დო ობჟათე აფრიკაშ მოხ). ჩინებული რე ინჭირიაშ 40 გვარობა. თინეფს შქას საქორთუოს 2 - ინჭირია (თახვანტკია) (Sambucus nigra) დო დორხველი ინჭირია (Sambucus ebulus), ნამუთ ბელეშია ოდიარამი ჩანარი რე. ინჭირიას თინი 0,5-1,5 მ სიმაღალაშ დოღარილი ღერი უღუ, ფენჯგირეშობურ ბიბლეფო აკოშაყარელი პიოლეფით, რგვალი უჩა გუმნაღელი. ინჭირია ჩანს ტყაშ ორტყაფუს - ფურცელამ ტყალეფს. ტყაშ პიჯეფს დო შხვა აბანეფს, კანაკლე აკმოქჷმინუნს რაყას. ინჭირიაშ პირი იკათუანს ეთერუან ზეთის; ინჭირიაშ დუნადგინას მედიცინას გჷმირინუანა.
1190
კატეგორია:
დუბაი
დუბაი (دبيّ) — არაბეფიშ გოართოიანაფილი საამიროეფიშ უშხუაში ნოღა, დუბაიშ საამიროშ ადმინისტრაციული ცენტრი, ქიანაშ დო ედომუშამი არხო ბჟაეიოლიშ შანულამი ოვაჭარე დო ფინანსური ცენტრი. ნოღა სპარსეთიშ ჸუჯიშ წყარპიჯის იდვალუაფუ. ტომბაწყარამი დუბაიშ ონიშოლი, ჯღონუეფიშ დაბალი ოგაფურშენი, რეგიონს მაჸვენჯი აბანი უკებჷ შხვადოშხვა მეკონ-მოკონეფიშ რეექსპორტის, თინეფს შქას რე ორქო ხოლო. დუბაის იმანჯებუ შხვადოშხვა საირქიანო კონფერენციეფი, ფესტივალეფი, გჷმოფინუეფი დო თ.უ.
.tn
რესურსეფი ინტერნეტის
tn
რას-ელ-ხაიმა
რას-ელ-ხაიმა (رأس الخيمة, შათრიშ კონკი) — ნოღა არაბეფიშ გოართოიანაფილ საამიროეფს, რას-ელ-ხაიმაშ საამიროშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
* კატეგორია:არაბეფიშ გოართოიანაფილი საამიროეფიშ ნოღეფი
ერნსტ ჰეკელი
ერნსტ ჰენრიხ ფილიპ ავგუსტ ჰეკელი (გერმ. Ernst Heinrich Philipp August Haeckel; დ. 16 ფურთუთა, 1834, პოტსდამი, პრუსიაშ ომაფე — ღ. 9 მარაშინათუთა, 1919, იენა, გერმანია) — გერმანალი ზოოლოგი დო ფილოსოფოსი.
ჰეკელი რდჷ ევოლუციონისტი დო ჩარლზ დარვინიშ იდეეფიშ პროპონენტი. ჰეკელიქ მუში მენცარული კარიერაშ გოძვენას გიმირკვიუ ჩხოლარეფი, ზუღაშ ჩხოლარეფი, ეჭარუ გვარობეფი, მიშეღჷ ახალი ტერმინეფი: ეკოლოგია, ტიპი (ლათ. Phylum), ფილოგენია დო პროტისტეფი. ჰეკელიქ მიშეღჷ დიდი თია ბიოგენეტიკური კანონიშ გოვითარაფაშა, ნამუთ თეხანური მენცარობას მეღებული ვარე. ბიოგენეტიკური კანონიშ (ნამუსჷთ რეკაპიტულაციაშ თეორიას ხოლო უძახჷნა) მეჯინათ თელი ორგანიზმეფი გოჭყაფაშე - ემბრიონული სტადიაშე, მუკმულა გოვითარაფაშ ჸეთი ეტაპეფს, ნამუ ეტაპეფით მიკორთეს წიმოხონი ორგანიზმეფქ.
ერნსტ ჰეკელი რდჷ მენცარული რასიზმიშ დო სოციალური დარვინიზმიშ პროპონენტი დო პოპულარიზატორი.
ჰეკელი რე ავტორი ოშიშე უმოსი ილუსტრაციაშ - ჩხოლარეფიშ დო ზუღაშ ჩხოლარეფიშ. ჰეკელიშ ჸათე ნახანდიქ, ნამუშ ჯოხოთ რე "ორთაშ არტისტული ფორმეფი", დიდი გოლინა იღვენუ ხელუანობაშ, არქიტექტურაშ დო დიზაინიშ სტილიშ არტ-ნუვოშ გოვითარაფაშა.
ჰეკელიქ დებადჷ პოტსდამს. გურაფულენდჷ მედიცინას ბერლინიშ დო ვიურცბურგიშ უნივერსიტეტეფს. 1857 წანას მიპალუ მედიცინაშ დოქტორიშ ხარისხი. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ იენაშ უნივერსიტეტის, ზოოლოგიაშ პროფესორო. 1860-1870-იან წანეფს შარალენდჷ სქირონაშქა ზუღაშპიჯეთის, კანარიშ კოკეფს, ნორვეგიას, ხორვატიას, ეგვიპტეს, თურქეთის, საბერძნეთის. 1866 წანას ლონდონშა მიდართჷ, სოდეთ შეხვადუ ჩარლზ ლაიელის, ტომას ჰენრი ჰაქსლის დო ჩარლზ დარვინს.
ერნსტ ჰეკელი რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. თიში ჯოხონობაშ რე ართ-ართი კონკა სიერა-ნევადაშ ქჷნდჷრს დო ართი ასტეროიდი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალეფი კატეგორია:გერმანალი ზოოლოგეფი კატეგორია:გერმანალი ფილოსოფოსეფი
.tm
.tm — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) თურქმენეთიშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
tm
1191
კატეგორია:
1192
კატეგორია:
ტყარი ბჟადალიშ ოქიანუ (ტელესერიალი)
ტყარი ბჟადალიშ ოქიანუ (Westworld) — ამერიკული ომენცარე ფანტასტიკური ვესტერნული თრილერიშ ჟანრიშ ტელესერიალი, დარსხის HBO-შო ჯონათან ნოლანქ დო ლიზა ჯოიქ. თინა დორსხუაფილი რე კინ თი ჯოხოშ 1973 წანაშ ხანტურულ ფილმის, ნამუშ სცენარიშ ავტორი დო რეჟისორი რე ამერიკალი ჭარუ მაიკლ კრაიტონი დო ექი-აქო - თიში 1976 წანაშ გოჸუნას „მუმალი ოქიანუ“. ათენა რე რანწკით მაჟირა სერიალი, ნამუთ ათე ჟირი ფილმის რე გერსხუაფილი, 1980 წანაშ სერიალიშ „ტყარი ბჟადალიშ ოქიანუშ მელეშ“ უკული. ნოლანი დო ჯოი რენა სერიალიშ ემაჸონაფალი პროდიუსერეფი, ჯეი ჯეი აბრამსიშ, ჯერი უაინტრაუბიშ დო ბრაიან ბერკიშ კათაფით. ნოლანი ხოლო რე საპილოტე ეპიზოდიშ რეჟისორი. მაართა სეზონიშ პრემიერაქ იჸუ 2016 წანაშ 2 გჷმათუთას, ძირაფაქ იჸუ 4 ქირსეთუთას ითუ დო გვალო, 10 ეპიზოდშე აკოდირთუ. გერგობათუთას HBO-ქ დავალ ვითი ეპიზოდი მაჟირა სეზონიშო, ნამუქჷთ 2018 წანას გიშართჷ.
სერიალს ამბე მეურს გუმოგონებულ „ტყარი ბჟადალიშ ოქიანუს“, ტექნოლოგიურო ძნელი, ტყარი ბჟადალიშ თემას დოგაფილ ართუაფილ პარკის, ნამუთ დოხორინელი რე ანდროიდი პერსონაჟეფით. პარკიშ სტუმარეფს თიშ ტერიტორიას ირფელიშ ღოლამაშ ნება უღუნა.
„ტყარი ბჟადალიშ ოქიანუშ“ დებიუტის მაჸუნ HBO-შ ეთერიშ მაჯინეეფიშ არძაშე დიდი მუზმაიანობა სერიალი „ნანდული დეტექტივიშ“ მაართა ეპიზოდიშ პრემიერაშ ბორჯიშე. თის ხოლო HBO-შ ისტორიას მაართა სეზონეფს შქას მაჯინეეფიშ არძაშე დიდი მუზმაიანობა ჸუნდჷ. „ტყარი ბჟადალიშ ოქიანუს“ ვიზუალურ გინოჭყვადინს, ამბეს დო რსულებას მაჸუნჷ კრიტიკოსეფიშ მაღალი ფასებეფქ.
სქოლიო
კატეგორია:2016 წანას დოჭყაფილი ამერიკული ტელესერიალეფი კატეგორია:ტყარი ბჟადალიშ ოქიანუ კატეგორია:HBO-შ პროგრამეფი
აქონდროპლაზია
აქონდროპლაზია (α — ვარებაშ წულუკი + χόνδρος — ხინტკი + πλάσσω — გოჭყაფა) — გენეტიკური აკორცუაფა, ნამუშ თარი გუმოლინაფა რე დვორფიზმი. აქონდროპლაზიაშ მოღვენი ადამიერეფიშ ხელეფი დო კუჩხეფი კუნტა რე, დო ტანი, რჩქვანელობური, ნორმალური სიგჷნძაშ რე.
აქონდროპლაზია გჷთმოპიჯანს ვაპროპორციულ ძინას დო კუნტა ბორკეფს. თის გჷმიჭანუანს ართ-ართი გენიშ სტრუქტურაშ თირუათ, ნამუთ იჭანუანს თე გენით კოდირაფილი ცილაშ მონძალებურ წჷმოქიმინუას. თენა, მუშჸურე, ბაღანაშ ძინაშ პროცესის ხინტკიშ ყვილო გჷნოქიმინუას აკმონჩალუნს, ბორკეფიშ ყვილეფიშ გერკებულ ძინაშ იჭანუანს დო თეწკჷმა, მერსხილი რე ანდა შხვა სიმპტომწკჷმა.
აქონდროპლაზიაშ მოღვენი ძინათებულ ქომოლკოჩიშ ოშქაშე სიმაალა ოშქაშეთ 131 სანტიმეტრი რე, ოსურიშ - 123 სანტიმეტრი რე. შხვა გჷმოლინებეფი შილებე იკათუანდას დუდიშ ზჷმაშ გოძინას დო გიშაკვათილ ჸვას. გორთულაფეფი შილებე იკათუანდას ლურიშ აპნოეს ვარ-და ჸუჯიშ გომაჟირაფონ ინფექციეფს. აქონდროპლაზიას თაშნეშე ახასიათენს კუნტა ბორკეფიშ ჩონჩხიშ დისპლაზია მონკა კომბინირაფილი იმუნოდეფიციტით.
კურნალუა შილებე იკათუანდას დჷმახვარე ბუნეფს დო ძინაშ ჰორმონიშ თერაპიას. შილებე უციო ორდას თიჯგურა გორთულაფეფიშ კურნალუა ვარ-და პრევენცია, მუჭოთ რე სიგვანიე, ჰიდროცეფალია, ობსტრუქციული ლურიშ აპნოე, შქა ჸუჯიშ ინფექციეფი ვარ-და გაგაჩიშ სტენოზი. აქონდროპლაზია დვორფიზმიშ არძაშე მოდვალირი ბაძაძი რე დო 27 500-შე დოხოლაფირო 1 ადამიერს გჷმურჩქინდუ.
სქოლიო
კატეგორია:გენეტიკური ლახარეფი
1193
კატეგორია:
ყირგიზეთიშ სხუნუეფიშ სოციალისტური რესპუბლიკა
ყირგიზეთიშ სხუნუეფიშ სოციალისტური რესპუბლიკა (Кыргыз Советтик Социалистик Республикасы) — სხუნუეფიშ რსხუშ აკოდგინალუაშა მიშმალი რესპუბლიკა. ასე ყირგიზეთი.
1924 წანაშ 14 გჷმათუთას აკიქიმინჷ, მუჭოთ ყარა-ყირგიზეთიშ (1925 წანაშე ყირგიზეთიშ) დო გემშართჷ რუსეთიშ სფსრ-შ აკოდგინალუაშა. 1926 წანაშე ჯოხოდჷ ყირგიზეთიშ ასსრ, 1936 წანაშ 5 ქირსეთუთაშე — ყირგიზეთიშ სსრ დო მორსხუ რესპუბლიკაშ სტატუსით ქაკათჷ სსრრ-ს. ყირგიზეთიშ სსრ იდვალუაფუდჷ შქა აზიაშ ობჟათე-ბჟაეიოლ ნორთის. უხურგანდჷ ყაზახეთიშ სსრ, უზბეკეთიშ სსრ,  ტაჯიკეთიშ სსრ დო ჩინეთი. ფართობი 198,5 ვთშ. კმ². მახორობა 3 074 ვთშ. ადამიერი (1972). ნანანოღა - ნ. ფრუნზე.
ყირგიზეთიშ სსრ ირთუდჷ 3 ოლქო დო 8 რაიონო. რესპუბლიკას რდჷ 15 ნოღა დო 35 დაბა.
რესურსეფი ინტერნეტის
* კატეგორია:ყირგიზეთიშ ისტორია კატეგორია:სსრრ-იშ რესპუბლიკეფი
.tl
.tl — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) ბჟაეიოლი ტიმორიშო.
1194
კატეგორია:
ვესტფალიაშ ზე
thumb|ვესტფალიაშ ზე მინი|ზებაშ უკული ევროპაშ დოხოლაფირი რუკა ვესტფალიაშ ზე (თაშნეშე ვესტფალიაშ თინჩალა) — ოთინჩალე აპიჯალა დოდვალირი 1648 წანაშ 24 გჷმათუთას მიუნსტერს დო ოსნაბრიუკის, ნამუქჷთ ბოლო მუღჷ ეჩდოვითწანიანი ლჷმას.
მუჭოთ წესი, ვესტფალიაშ თინჩალა უჯოხონა ოთინჩალე ხეკულუეფშა, ნამუეფსჷთ ხე მაჭარჷ კაიზერი ფერდინანდ III-ქ საფრანგეთი დო შვედეთწკჷმა, თინეფიშით ვეფელინგჰოფენწკჷმა წაგებული ბურჯაფიშ შედეგო (1648 წანაშ 4-5 მანგი). აპიჯალაქ შილებუამქ იჸუ ოთინჩალე კონგრესით, ნამუთ მიუნსტერს დო ოსნაბრიუკის იმანჯჷ 1643-49 წანეფს, ნამუშ ოართე ღანკი რდჷ ევროპას მიმალი ლჷმეფიშ თება, გიშაკერზაფილო ეჩდოვითწანიანი ლჷმაშ.
ევროპას დომინირაფილი ქიანეფშე დახე არძა რდჷ კათაფილი ოურდუმე ქიმინჯეფს: დუდმაართაშე კონფლიქტიქ, 1618 წანას რელიგიური ბაძაძეფიშ გეშა დიჭყჷ, ნამუქჷთ გოპიჯალჷ კათოლიკურ დო პროტესტანტულ ოქიანუს შქას რსებული აპიჯალაქ, მორო მალას ფართემასშტაბამ ოურდუმე ქიმინჯალეფშა გეგნორთჷ, სოდე მუხურეფი უმენტაშო პოლიტიკური ინტერესეფშე გიშულირი ქიმინჯენდეს თიშენ, ნამჷ-და დომინირაფილი პოზიცია ქჷმუპალდესკო ევროპასჷნ. ლჷმაშ თებაშ უკული, 1648 წანას, აპიჯალეფს ხე მოუჭარუდესკო ოკო ვესტფალიურ ნოღეფს, მუნსტერს დო ოსნაბრიუკის. გორკვიაფილი ბაძაძეფი რსებენდჷ თიშენ, ნამჷ-და ხეკულუეფი ართ ნორას ვადოდვედკონ.თე ირფელი გოპიჯალაფირი რდჷ საფრანგეთიშ დო შვედეთიშ შქას რსებული უგუგებობა, ნამუთ გჷმიხანტუდჷ კათოლიკურ (საფრანგეთი) დო პროტესტანტულ (შვედეთი) აწორინალეფს. აკანეფს გჷნოჭყვიდეს ხეკულუეფი ზოხო-ზოხოთ ქჷდუდვალდესკო, პროტესტანტულ (ისნაბრიუკი) დო კათოლიკურ (მიუნსტერი) ნოღეფს, სამართლებური თოლწონუათ — თინეფი ართ ედომუშამი საირქიანო დოკუმენტო იკროცხუდჷ.
ვესტფალიაშ ზეთ შვედეთიქ მიღჷ ბჟადალი პომერანია შტეტინიშ ონიშოლით, ბჟაეიოლ პომერანიაშ გორკვიაფილი ნორთი, ნება პომერანაშ ჸუჯის ზუღაპიჯიშ ნოღეფიშამო. შვედეთიშ ფაქტობური კონტროლიშ გიმე ქჷმოხვადჷ ოორუე გერმანიაშ უშხუაში წყარმალუეფიშ ნადუეფქ. გორკვიაფილ ბორჯით შვედეთიქ დიდ ევროპულ ჟისახენწჷფოთ გჷნირთჷ, დო თიშ გოლინაშ გიმე ქუმოხვადჷ ბალტიაშ რეგიონქ და გერმანულ სახენწჷფოეფქ. საფრანგეთიქ მიღჷ ელზასი (სტრასბურგიშ მოხ) დო კანკალე ნოღაშ მაფორალა.
გოართოიანაფილი პროვინციეფიშ რესპუბლიკაქ აღიარაფილქ იჸუ ზოხორინელ სახენწჷფოთ. ხოლო აღიარეს შვეიცარიაშ რსხჷთ. ვესტფალიაშ ზექ გათუ მოსოფელიშ ისტორიას ართ-ართი არძაშე რუმე ლჷმუაშ პერიოდი, ნამუქჷთ "სარიკო ქირსიანული ზისხირწკჷმა დო დიხეფიშ დოწეწუა მუღჷ კოჩობურობას" (მიუნსტერიშ აპიჯალაშ პრეამბულა).
ვვესტფალიაშ ზეშ დოდვალაქ, ოერეფოშქაშე ჯარალუას ფაქტობურო ახალი ერა გაჭყჷ, ნამუქჷთ დახე მაართა მოსოსფელიშ ლჷმაშ თებაშახ იჸუ. ეშანილი თით რდჷ გოპიჯალაფირი, ნამჷ-და ჟიშინელი საირქიანო აპიჯალეფიშ დოდვალათ წყარს გიოჸოთჷ რომიშ პაპიშ გოლინაქ ევროპაშ ოურდუმე დო პოლიტიკურ წეს დო რიგშა, ნამუქჷთ უმოსი მეტი ასა-გასა მეჩჷ თიმბორჯიანი ჭყანიერი ქიანეფიშ პოტენციალს. თეშ მოხ, დოდვალირი ხეკულუეფით, რომიშ ოღორონთე იმპერიაშა მიშმალი ტერიტორიულ ართულეფს (დოხოლაფირო სუმოშშახ ართული) "მიაჩეს თ.ჯ. jus foederationis - ნებაქ გინირთესკო შხვა პოლიტიკურ ნძალეფიშ მორსხუეეფქ თი წჷმიპიჯალათ, ნამჷ-და თინეფიშ ალიანსი ვაწუდირთიდჷ იმპერიაშ დო აპიჯალეფით დჷნადგინა ინტერესეფს" (მიუნსტერიშ ხეკულუა, ბირგული 65). თეთ, ფაქტობურო გეხორციელჷ საირიქანო ხემანჭუობაშ დოწეწუაქ, ნამუქჷთ ხე უნწყუ თ.ჯ. "პმორჩილი ქიანეფიშ" გოვითარაფას დო ნძალეფიშ დობალანსაფას საირქიანო დონეშა, მორო თე დიდი პროგრესიშ უმკუჯინალო, კოჩობურობაქ კინ გემშანთჷ ლჷმუობაშ დაჩხირბორიას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ევროპაშ ისტორია კატეგორია:ეჩდოვითწანიანი ლჷმაშ ხეკულუეფი კატეგორია:XVII ოშწანურაშ ოთინჩალე ხეკულუეფი
ლეონი (მექსიკა)
ლეონი (León) — ნოღა ცენტრალურ მექსიკას. ნოღა გუანახუატოშ შტატის იდვალუაფუ. 2015 წანაშ მუნაჩემეფით, ნოღას 1,578,626 ადამიერი ოხორანს.
ამბროზია
ამბროზია (Ambrosia) — ართწანიანი დო მიარეწანიანი ჩანარეფიშ გვარი რთულპიოლამეფიშ ფანიაშე. ამბროზიას დოჸალერი ღერი დო მორანწკეთ ვარდა სააწმარენჯოთ მიკოჩანელი ფურცელეფი უღუ. ამერიკას, ამბროზიაშ 30-შახ გვარობა ტყას ირდუ. კანკალე მიშაღალირი რე ატლანტიშ დო რჩქალი ოკიანეეფიშ კოკეფშა, თაშნეშე ოორუე ავსტრალიაშა, ობჟათე აზიაშა, ევროპაშა დო აფრიკაშა. უბადოუჩაფურცელამი ამბროზია (Ambrosia artemisiifolia) მუთმოფხვადჷნა ქობალკაკალმა დო ოხაჩქალ კულტურეფს; სუმღარამი ამბროზია (Ambrosia trifida) - აფხაზეთის, კახეთის, გიშაკერძაფილო ლაგოდეხიშ მუნიციპალიტეტის, გერანიშ დო თუთუმიშ პლანტაციეფს დო ლაწკარამ კულტურეფს; მიარეწანიანი ამბროზია (Ambrosia psilostachya) - კულტურულ ჩანარეფს შქას რე. სუმხოლო გვარობა უდუთხინაფუ საკარანტინე ჟვერი რე, ოჟვერუანს დახე არძა ოფუტე-ომეურნე კულტურას, გიშმასქირუანს დო მაბიჭენს დიხას, აჭიჭარენს მოსალიანობას, მუში შხუ დო ჩირქოლა ღერეფით ხეს ვაუნწყუნს ქობალობაშ ეჭოფუას.
ლეონი (მექსიკა)
თაშნეშე ქოძირით
კატეგორია:მექსიკაშ ნოღეფი
მორდია (რომანი)
მორდია (ინგლ. The Godfather) — მარიო პიუზოშ დეტექტივური რომანი, გიშაშქუმალირი 1969 წანას. რომანი ამერიკალ-იტალიარი მაფიოზური ფანიაშ ისტორია რე. ფანიაშ მადუდე რე გჷმოგონილი პერსონაჟი ვიტო კორლეონე, ნამუსჷთ მორდიას უძახჷნა. წინგიშ სიუჟეტით, კორლეონეშ მაფიოზური ფანია ნიუ-იორკის ოპერირენს. წინგი ეთმოჭარუნს 1945 წანაშე 1955 წანაშახ პერიოდის.
ამბროზია
სააწმარენჯო ქიმინჯეფი: ნაწვერუშ ეჩაჩუა, დიხაშ ტომბას ხონუა, ჰერბიციდეფიშ გჷმორინაფა დო შხვა. ამბროზიაშ ტვერი ლახარას გჷმიჭანუანს, ნამუთ ჩინებული რე თივაშური ლახარაშ ჯოხოთ.
ლიტერატურა
კატეგორია:რთულპიოლამეფი
მორდია (რომანი)
რომანი მორდია ნაწარმებეფიშ ციკლიშ მაართა სერია რე. უკულიან წანეფს გიშართჷ სერიაშ შხვა წინგეფქ ხოლო. პიუზოქ ჸათე რომანს გიმირინუ დო ინგლისურო მაჩიებელ აუდიტორიას გაჩინებაფუ იტალიური ტერმინეფი: კონსილიერი, კაპორეჯიმე, კოზა ნოსტრა დო ომერტა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკული რომანეფი კატეგორია:მარიო პიუზოშ რომანეფი
.tk
.tk — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) ტოკელაუშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
tk
ჯეისონ მომოა
ჯოზეფ ჯეისონ ნამაკაეჰა მომოა (დ. 1 მარაშინათუთა, 1979) — ამერიკალი არტისტი დო მოდელი. ომოდელე კარიერა დიჭყჷ 1998 წანას, 2005-2009 წანეფს ომენცარე ფანტასტიკურ სერიალს მურიცხეფიშხიბა: ატლანტისი ასრულენდჷ რონონ დექსიშ როლს. 2011 წანას აკათჷ HBO-შ ტელესერიალს ოხვისტეეფიშ ლაჸაფი, სოდეთ კჰალ დროგო გასახიერჷ. ათე წანას თარი როლი ილაჸაფჷ ფილმის კონანი ბარბაროსი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1979
უმ-ელ-ქაივაინი
უმ-ელ-ქაივაინი (أم القيوين, ჭყანეფიშ წყუ) — ნოღა არაბეფიშ გოართოიანაფილ საამიროეფს, უმ-ელ-ქაივაინიშ საამიროშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
ნანდული ნიანგეფი
ნანდული ნიანგეფი (Crocodylidae) — ჩხოლარი ქვერქვენწეფიშ ფანიაშ ნიანგეფიშ რანწკიშე. ნიანგეფიშ სუმი ფანიაშე ართ-ართი. აკმოკათჷნს 3 თეხანურ გვარს დო 15 გვარობას. ნანდული ნიანგეფი ხე აფრიკაშ, აზიაშ, ოკიანეთიშ დო ამერიკაშ ტროპიკულ რეგიონეფს.
უმ-ელ-ქაივაინი
კატეგორია:არაბეფიშ გოართოიანაფილი საამიროეფიშ ნოღეფი
ნანდული ნიანგეფი
ლიტერატურა
კატეგორია:ნიანგეფი
ჯეისონ სტეითემი
ჯეისონ სტეითემი (Jason Statham) — ინგლისარი არტისტი დო პროდიუსერი. სტეითემი რე ჸოფილი მანწყუალი დო ოლიმერი ხელუაუაშ მარჩქინჯე. შხირას ეჭოფუნს ანტიგმირიშ როლს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1967
მარიო პიუზო
მარიო პიუზო (ინგლ. Mario Puzo; დ. 15 გჷმათუთა, 1920, ნიუ-იორკი, ნიუ-იორკი, ააშ — ღ. 2 კვირკვე, 1999, უესტ-ბეი-შორი, ნიუ-იორკი, ააშ) — ამერიკალი ჭარუ, ნოველისტი, სცენარისტი დო ჟურნალისტი. შინელი რე დეტექტივური ჟანრიშ რომანეფით იტალიურ-ამერიკული დო სიცილიური მაფიაშ გეშა. პიუზოშ არძაშე უმოსო პოპულარული რომანი რე "მორდია", ნამუშ სიუჟეტის რე გერსხილი ფრენსის ფორდ კოპოლაშ ფილმეფიშ ტრილოგია. პიუზოქ ჟირშა მიპალუ ოსკარი საუჯგუშო ადაპტირებული სცენარიშო.
ბიოგრაფია
მარიო პიუზოქ დებადჷ 1920 წანაშ 15 გჷმათუთას, იტალიარი იმიგრანტეფიშ ფანიას. მარიო 15 წანერი რდუნ თეშ, მუმაქ შიზოფრენიათ ქიდელახჷ დო მარიოს დო თიშ და დო ჯიმას უმოსო დიდა რდუნდჷ. მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ბორჯის, მსახურენდჷ ამერიკაშ არმიას, გერმანიას. ლჷმაშ თებაშ უკულ გურაფულენდჷ ნიუ-იორკიშ სიტი-კოლეჯის.
პიუზოქ ლიტერატურული კარიერა 1950-იან წანეფს დიჭყჷ. მაართა თხობელუა გჷმაბჟინუ ლიტერატურულ ჟურნალს, 1950 წანას. მაართა რომანქ "რუმე არენა" გიშართჷ 1955 წანას. 1960-იან წანეფს პიუზო მუშენდჷ შხვადოშხვა ბულვარული ჟურნალეფიშ რედაქტორიშ ასისტენტო.
1969 წანას გიშართჷ პიუზოშ რომანქ "მორდია", ნამუქჷთ ავტორს დიდი პოპულარობა მოუღჷ. წინგი, 67 მარას რდჷ ნიუ-იორკ ტაიმსიშ ბესტსელერეფიშ ერკებულიშ ლიდერი დო გიმიჩინჷ წინგიშ ჩხორო მილიონ ეგზემპლარქ. პიუზოშ ჸათე რომანიშ სიუჟეტის უკულ გიარსხუ ფრენსის ფორდ კოპოლაშ ფილმიქ "მორდია". ფილმიქ მიპალუ 3 ჯილდო ოსკარიშ 11 კატეგორიაშე.
მარიო პიუზო თაშნეშე რდჷ 1978 წანას გინოღალირი ფილმი სუპერმენიშ დო თიში გოგინძორაფაშ სცენარიშ ავტორი.
1991 წანას პიუზოქ გჷმაბჟინუ რომანი "მანთხა კენედი", ნამუშ თარი, გჷმოგონილი პერსონაჟიე ფრენსის ქსავიე კენედი - რომანიშ სიუჟეტით, ჯონ ფიცჯერალდ კენედიშ ჯიმასქუა.
მარიო პიუზოშ ღურაშ უკულ, 2001 წანას გიშართჷ პიუზოშ ეკონია რომანქ "ფანია".
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ჭარუეფი კატეგორია:ამერიკალი ნოველისტეფი კატეგორია:ამერიკალი სცენარისტეფი კატეგორია:ამერიკალი ჟურნალისტეფი
ჰარი პოტერი (ფილმეფიშ სერია)
ჰარი პოტერი (Harry Potter) — ფენტეზიშ ჟანრიშ ფილმეფიშ სერია. დორსხუაფილი რე ჯოან როულინგიშ ათე ჯოხონობაშ 7 წინგს. გიმიშჷ 2001-2012 წანეფს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფილმეფი ჰარი პოტერიშ გეშა კატეგორია:ფილმეფიშ სერიეფი
1195
კატეგორია:
.tj
.tj — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) ტაჯიკეთიშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
tj
1196
კატეგორია:
1197
კატეგორია:
.th
.th — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) ტაილანდიშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
th კატეგორია:კომუნიკაციეფი ბრუნეის
ელ-ფუჯაირა
ელ-ფუჯაირა (ფუჯეირა; الفجيرة, გოთანა) — ნოღა არაბეფიშ გოართოიანაფილ საამიროეფს, ელ-ფუჯაირაშ საამიროშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
კატეგორია:არაბეფიშ გოართოიანაფილი საამიროეფიშ ნოღეფი
ბოლივუდი
250px|right|thumb|ბოლივუდიშ ბირეფი დო სხაპუეფი ბოლივუდი (Bollywood) — ააშ-შ კინემატოგრაფიაშ, ჰოლივუდიშ (Hollywood) ანალოგიაშა აკოქიმინელი ჯოხოდვალა, ნამუქჷთ ინდოეთიშ ნოღა ბომბეიშ (ასე მუმბაი) კომერციულ კინემატოგრაფიას მიაჩჷ.
მაართათ ჰოლივუდიშ დო ბომბეიშ თე აკოსვარილი ჯოხოდვალეფით ბომბეიშ კინომატოგრაფია ართ-ართ ინდოარ კინოკრიტიკოსიქ 1970-იან წანეფს დონათჷ, ნამუთ თიქ ბოლივუდიშ კომერციულ-ბორჯიშ ოღალი პოლიტიკა კალიფორნიულ ჰოლივუდის ცინიკურო ალუზჷმუ, მარა თე ჯოხოდვალაქ ქჷდოსქიდჷ დო ინდური კინოშ სინონიმო გჷნირთჷ. ინდოარი პატრიოტეფი ჯოხოდვალა „ბოლივუდიშ“ აწმარენჯეფი რენა, თიშ გეშა, ნამჷ-და თინეფიშ მოარზებათ ინდურ ფილმეფს ჰოლივუდწკჷმა საართო მუთუნი ვაუღუ.
ირ წანმოწანას ბოლივუდის დოხოლაფირო 250 თარო ბორჯიშოღალი, უხარისხო, ნოჩქარებო გჷნოღალირი კომერციული ფილმი იკეთებუაფუ, ნამუქჷთ ინდურ კინომატოგრაფიას, ნამუთ ვარე ხვალე ბოლივუდი, მოსოფელს ჯოხო გუტახჷ.
ბოლივუდიშ ფილმეფს მუსხირენ დჷმახასიათაფალი მუშობურობეფი უღუნა: თინეფიშ უმენტაშობა მიუზიკლი რე — ფილმიშ სიუჟეტის ინმიხუნუაფუ მუსიკალური კლიპეფი (კანკალეშა თინეფიშ მუდანობა ვითშახ რე), ჟირ სერიათ გორთილი ფილმი დოხოლაფირო ოთხი სათი იგჷნძორებუ. მარა ფილმეფიშ სიუჟეტეფი შხვადოშხავნერი რე, თინეფს გჷმირინუაფუ ინდური კლასიკური თეატრიშო დჷმახასიათაფალი თემეფი - სიჯგირეშ სიგლახეწკჷმა ლჷმა, ავი დიანთილი დო დოდარელი ნოსა, დაღარი დო დიდარი, მუსლიმან დო ინდუისტ გერგეზეფს შქას ჸოროფაშ გომორძგუალა, ადამიერიშ ღირსებაშ ამარდებელი ტრადიცეფიშ გჷნოღალა დო კასტური სისტემაშ ბორკილეფიშ ვადიჸუნაფა დო შხვა.
ბოლივუდი გოვითარაფონ ინდოეთის, ნამუშ მახორობაშ უმენტაშობა სიდაღარაშ ხურგას არსებენსჷნ, სქვამი, ჩეკანამი, წჷმოძინელი ადამიერიშ კულტის ონინალჷ, თაშნეშე ჩე დო უჩაკანამ მახორობას, შილებე — უნებური, ართიანშოთ უწამებუობას თასჷნს, ნამუთ თინა იროთ ბჟადალიშ კინოკრიტიკაშ ნოტას იინალუანს.
ეიოშანალი რე, ნამჷ-და მიარე ნარჯიშ უმკუჯინალო, ბომბეიშ კინომატოგრაფიაშ წჷმოძინელი მინუშეფი (სამანგ. „დევდასი“) დუბლირაფილი რე ევროპაშ მიარე ნინაშა დო რეგულარულო გჷნმიჩამუაფუ ბჟადალიშ ეთერს.
კატეგორია:კინოსტუდიეფი კატეგორია:ბომბეი კატეგორია:ინდური კინო
1198
კატეგორია:
.fj
.fj — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) ფიჯიშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
fj
1199
კატეგორია:
ლოლიტა (რომანი)
ლოლიტა (ინგლ. Lolita) — ვლადიმერ ნაბოკოვიშ რომანი, ნამუქჷთ გიშართჷ ინგლისურ ნინაშა, 1955 წანას, საფრანგეთის. რომანიშ თარი პერსონაჟიე ფრანგი პროფესორი ჰუმბერტ ჰუმბერტი, ნამუსჷთ 12 წანერი ცირა დოლორეს ჰეიზი უჸორს დო თიწკჷმა ინტიმურ ურთიართობას იჭყანს.