cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ბორჯომი (წყარი)
„ბორჯომი“ რუსეთის
2006 წანაშ 4 მესის რუსეთიშ თარი სანიტარიშ ზოჯუათ რუსეთშა „ბორჯომიშ“ მიშაღალაქ ეკრძალჷ თითქოს თი ბაძაძით, ნამ-და თინა ვაბაღინუანდჷ სანიტარულ ნორმეფს, მარა თე გინოჭყვიდირუა ქორთულ განს პოლიტიკურო მოტივირაფილო მიოჩქჷ. თეშ ფონს რუსეთის გჷმოჩამას გორჩქინდჷ სტავროპოლს გჷმაბუნელ წყარქ, ჯოხოდვალათ – „Русский Боржомъ“ (რუსული ბორჯომი), მარა 2007 წანას ქორთული მაწარმებელიშ საჩიარიშ ოსხირშე სასამართოქ აკრძალჷ თეშნერი ჯოხოდვალაშ წყარიშ გჷმოჩამა.
რუსული
Советская геология.- 1985.- №3
სქოლიო
კატეგორია:ქორთული საბზადი კატეგორია:მინერალური წყარეფი კატეგორია:ბრენდეფი
ლინგე
ლინგე (Linge) — წყარმალუ ნიდერლანდეფს, ნიდერლანდეფიშ ისტორიულ რეგიონ ბატავიას. წყარმალუ იჭყაფუ ოფუტე დურნენბურგიშ ხოლოს. ინაკათუ წყარმალუ ბოვენ-მერვედეს. ლინგეშ სიგინძა რე 108 კმ.
რესურსეფი ინტერნეტის
www.lingelandschap.nl
მოუსონიშ ზუღა
მოუსონიშ ზუღა — ობჟათეშ ოკიანეს მადვალუ ელახიანი ზუღა, ბჟაეიოლ ანტარქტიდაშ დედოფალ მერიშ დიხაშ წყარპიჯწკჷმა. იდვალუაფუ შეკლტონოშ შელფურ ჯიშთიშ დო წიმინდე ვინსენტიშ ჸუჯიშ შქას. ოორუეშე უხურგანს დეივისიშ ზუღა, ბჟაეილშე — კოკი ბოუმენი. ზუღაშ ფართობი - 333,000 კმ², წყარპიჯიშ ღოზიშ სიგჷრძა - 800 კმ. მაქსიმალური სიტომბეეფი ონდეთ გინმანჭუ 1000 მ-ს. დიდწილო იდვალუაფუ კონტინენტური მეჩეჩიშ ფარგალეფს, სოდე სიტომბეეფი 200-500 მ-ს ონჭუ. წყარი უმენტაშო ფორილი რე მოდრეიფე ჸინეფით, ბრელი რე აისბერგი. ობჟათე წყარპიჯეფი აკმოქიმინუნა შეკლტონიშ შელფური ჯიშთეფიშ დო კონტინენტური ჸინამი ფარიშ კიდას. 1956-1958 წანეფს, მოუსონიშ ზუღაშ წყარპიჯის ხანდენდჷ სხუნუეფიშ სამენცარო დგჷმილი ოაზისი; 1957-1968 წანეფს — ავსტრალიური დგჷმილი უილქსი, 1969 წანაშე, ხანდენს ავსტრალიური დგმილი კეისი. მუჭიოთ ზოხო ზუღა გეგშართეს სხუნუეფიშ მენცარეფქ დო გიოდვეს ანტარქტიკაშ ავსტრალიარი მარკვიალიშ დაგლას მოუსონიშ ჯოხო.
რესურსეფი ინტერნეტში
კატეგორია:სამხრეთის ოკეანის ზღვები
ჭუმანიშ ლეგენდეფი (სერიალი)
ჭუმანიშ ლეგენდეფი DC's Legends of Tomorrow — ამერიკული ფანტასტიკური დო ოდუდსგინნაველე სერიალი. სერიალიშ მეჯინათ 2166 წანას უღურუ ტირანი ვანდალ სავაგი ეჭოფუნს ედომუშამ მოსოფელს. თიშ ომარცხებელო კაპიტანი რიპ ჰანთერი გუმატყობუ ბორჯიშ ოსტატეფს დო დოშაყარანს ბუნას 2016 წანაშე. თინეფიშ ღანკი იჸი დამარცხან უღურუ ტირანი ვანდალ სავაგი დო ირსხანი მოსოფელი თიშე. თინეფი იშარენა ბორჯულო დოგორან თინა დო ამარცხანინ, მარა თენა ვარე გვალო ეფი ამბე. თის ჸუნს მუში მორსხუეფი დო არმია აწმარენჯიშ ომერეხალო.
როლეფს
კატეგორია:ამერიკული ომენცარე ფანტასტიკური ტელესერიალეფი
კრისტიან ბარნარდი
კრისტიან ნეტლინგ ბარნარდი (ინგლ. Christiaan Neethling Barnard; დ. 8 გერგობათუთა, 1922, ბოფორტ-უესტი, კაპიშ პროვინცია, ობჟათე აფრიკაშ რსხუ — ღ. 2 ეკენია, 2001, პაფოსი, კვიპროსი) — ობჟათე-აფრიკალი ექიმი, კარდიოქირურგი დო ტრანსპლანტოლოგი.
ბიოგრაფია
კრისტიან ნეტლინგ ბარნარდიქ დებადჷ 1922 წანაშ 8 გერგობათუთას, ნოღა ბოფორტ-უესტის, ობჟათე აფრიკას. გურაფულენდჷ კეიპტაუნიშ უნივერსიტეტის დო მინესოტაშ უნივერსიტეტის (ააშ). 1958 წანას დირთჷ ობჟათე აფრიკაშა დო ერჩის კეიპტაუნიშ გროოტ-შურიშ ჰოსპიტალიშ ექსპერიმენტალურ ქირურგიაშ დეპარტამენტიშ უნჩაშო. 1967 წანაშ 3 ქირსეთუთას, კრისტიან ბარნარდიქ აკეთჷ გურიშ ტრანსპლანტაციაშ მაართა ოპერაცია, დონორიშ დენიზ დარვალიშ გური გინუნერგჷ 54 წანერ ლუის ვოშკანსკის, ნამუქით ოპერაციაშ 18 დღაშ უკულ დოღურჷ. გურიშ ტრანსპლანტაციაშ მაჟია ოპერაცია ბარნარდიქ აკეთჷ 1968 წანაშ დაჭყაფუს. პაციენტი რდჷ 59 წანერ ობჟათე აფრიკალი დანტისტი ფილიპ ბლაიბერგი. ბლაიბერგიქ გინასქიდჷ ოპერაციას დო ოპერაციაშ უკულ ცხოვრენდჷ 19 თუთას დო 15 დღას. გურიშ ტრანსპლანტაციაშ უკულ პაციენტეფ უმოსო ღურუდჷ. ახალ იმუნოსურპრესორიშ ციკლოსპორინიშ მეღებაშ უკულ, ოპერაციაშ შედეგეფქ ხოლო გეუჯგუშუ. კრისტიან ბარნარდი ოპერაციეფს და ტრანსპლანტაციეფს ორთუდჷ 1983 წანაშა. ბარნარდის ხელეფს ქაღოლჷ რეუმატოიდულ ართრიტიქ დო სამედიცინო პრაქტიკაქ ხოლო მიოტებელქაუ. ქირურგიულ კარიერაშ თებაშ უკულ კრისტიან ბარნარდიქ ავსტრიას დარსხუ კრისტიან ბარნარდიშ ასოციაცია, ნამუთ ოხვარუდჷ ბაღანეფს დო აფინანსენდჷ. ბარნარდიქ ღურუ 2001 წანაშ 2 ეკენიას, კვიპროსიშ ნოღა პაფოსის.
წინგეფი
კრისტიან ბარნარდი შხვადოშხვა წინგეფიშ ავტორი რე. გიშაშქჷ ჟირ ავტობიოგრაფიულ წინგი. მაართა ავტობიოგრაფიაქ One Life გიშართჷ 1969 წანას. მაჟია ავტობიოგრაფიაქ The Second Life გიშართჷჷ 1993 წანას. შხვა ომენცარე დო სამედიცინო წინგეფი რე:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ობჟათე აფრიკალეფი კატეგორია:ობჟათე აფრიკალი ექიმეფი კატეგორია:კარდიოქირურგეფი კატეგორია:ობჟათე აფრიკალი კარდიოქირურგეფი კატეგორია:დუნაბადი 1922 კატეგორია:ნაღურა 2001
ჯვ. წ. 861
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 861 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ალფრედ დიობლინი
ბრუნო ალფრედ დიობლინი (გერმ. Bruno Alfred Döblin; დ. 10 მარაშინათუთა, 1878, შტეტინი, გერმანიაშ იმპერია — ღ. 26 მანგი, 1957, ემენდინგენი, გერმანია) — გერმანალი ჭარუ, ნოველისტი, ესეისტი დო ექიმი.
დებადჷ გერმანიაშ ნოღა შტეტინს (ასეიან პოლონეთი), ასიმილირებული ურიეფიშ ფანიას. ვითი წანერი რდუნ თეშ მუმაქ ქიმიოტუ დო უმოსო დიდა რდუნდჷ. დიობლინი გურაფულენდჷ მედიცინას ბერლინიშ უნივერსიტეტის. გურაფაშ თებაშ უკული მუშენდჷ ექიმო შხვადოშხვა კლინიკეფს.
ალფრედ დიობლინიქ ჭარალუათ ორდოიანი წანეფიშე დეინტერესჷ. მაართა ნაწარმებეფი 1910-იან წანეფიშე გჷმაბჟინუ. თიში ლიტერატურული კარიერა იგინძარებუდჷ დოხოლაფირო გვერდი ოშწანურაშ გოძვენას დო იკათუანდჷ შხვადოშხვა ლიტერატურული სტილს დო ჟანრის. დიობლინი რე ავტორი ისტორიული რომანეფიშ, ომენცარე ფანტასტიკაშ ჟანრიშ ნოველეფიშ, პიესეფიშ, სცენარეფიშ, ფილოსოფიური ტრაქტატეფიშ, პოლიტიკური ესეეფიშ, მენცარული სტატიეფიშ დო შხვა. დიობლინი მერჩქინელი რე გერმანული მოდერნისტული ლიტერატურაშ ართ-ართ უკაბეტაშ წჷმმარინაფალო.
1929 წანას გიშართჷ დიობლინიშ არძაშე უმოსო შანულამი ნახანდიქ, რომანქ ბერლინი, ალექსანდერპლაცი, ნამუქჷთ ავტორს დიდი პოპულარობა მოუღჷ. უკულიანი პერიოდის წინგიშ სიუჯეტის გიარსხუ შხვადოშხვა კინოფილმეფქ. 2002 წანაშ გჷმოკითხირით, რომანი მიშაღალირი რე არძო ბორჯიშ ოში საუჯგუშო წინგიშ ერკებულშა. დიობლინიშ შხვა ნახანდეფშე ეიოშანალი რე: ისტორიული რომანეფი: ვან-ლუნიშ სუმი ნასხაპა (1916), ვალენშტაინი (1920), ომენცარე-ფანტასტიკური რომანი ზუღაშ გვალეფი დო გიგანტეფი (1924), რომანეფიშ ტეტრალოგია 1918 წანაშ გერგობათუთა: გერმანიაშ რევოლუცია (1939-1950), კომედიური რომანი ვადცეკიშ ლჷმა ორქიშ ტურბინაწკჷმა (1918) დო შხვა. დიობლინიშ ეკონია რომანი რე გინძე სერიშ ანბეეფი, ნამუქჷთ ავტორიშ ღურაშ ართი წანაშ წოხოლე გიშართჷ.
გერმანიაშ ხეშულობაშა ნაცისტეფიშ მულაშ უკულ, დიობლინიქ გერმანია ქიდიტუ დო ოცხოვრებშა საფრანგეთიშა მიდართჷ. ნაცისტური გერმანიას დიობლინიშ, თაშნეშე ბერტოლტ ბრეხტიშ, ლიონ ფოიხტვანგერიშ დო შხვა ავტორეფიშ ნაჭარეფი მერჩქინელი რდჷ მუჭოთ ასფალტიშ ლიტერატურა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალეფი კატეგორია:გერმანალი ჭარუეფი კატეგორია:გერმანალი ნოველისტეფი კატეგორია:გერმანალი ექიმეფი
კომპიუტერი
thumb|ნოუთბუქი thumb|კლასიკური კომპიუტერი, DVK-2 კომპიუტერი (computer) ინგლისური ზიტყვა რე დო გჷშმაკოროცხალს შანენს. თენა რე ელექტრონული გჷშმაკოროცხალი მანქანა, ნამუშ ჯინჯიერი დოშანულობა ინფორმაციაშ ნჭაფიერო დამუშება რე; კომპიუტერი, თეშნეშიშე მუჭოთ არძონერი მანქანა, ადამიერიშ ნება-კორინს, ზოჯუას ომორჩილჷ. კერძოთ, თინა მუშენს ადამიერიშხეშე ოწმახუშე აკოდგჷმილი პროგრამაშ მეჯინათ. დამუშებული ინფორმაციაქ ბრელნერქ შილებე იჸუას — რიცხუეფი, ტექსტი, გჷმოსახულაფა ვარა ხონარი.
კომპიუტერი მუზმარენერი ფიზიკური ფორმათ არსებენს. დოჭყაფუ კომპიუტერეფი დიდი ოთახუშ ზჷმაშ რდეს. თეცალი კომპიუტერეფი ამდღა ხოლო არსებენა სპეციალიზებულ ომენცარე გიმოკოროცხებუშო; თინეფს სუპერკომპიუტერეფს უძახჷნა. მორჩილ კომპიუტერეფს პირადი გჷმორინაფაშო პერსონალური კომპიუტერეფს უძახჷნა, დო თინეფიშ პორტაბელური ექვივალენტის ხოლო ნოუთბუქ კომპიუტერეფს (ვარა ლეპტოპის პოპულარულ ხვარებას); თე კომპიუტერეფი რინაშ დახე არძა ოფირჩას აკმოფხვადუნა, მუჭოთ ინფორმაციაშ დამუშებაშ დო კომუნიკაციაშ მეშქაშალა დო, მუჭოთ წესი, ვა-ექსპერტეფიშ უმენტაშობა თინო თინეფს უძახჷ „კომპიუტერს“. მარა, კომპიუტერიშ არძაშე უმოს გოფაჩილი ფორმა ამდღანერიშო თ.გ. აშაკიდილი კომპიუტერიე — მორჩილი ზჷმაშ კომპიუტერეფი, ნამუეფიშ ღანკი შხვა მუდგარენი ხენწყილობაშ დუდობა ვარა კონტროლიე. მუშითფურინჯეფშე დოჭყაფილი მოჸოროფულეფიშ ციფრული ფოტოკამერათ თებული არძა ათეშნერი ხენწყილობა თინეფს აშაკიდილი კომპიუტერით იდუდუაფუ.
* კატეგორია:გჷმჷმაკოროცხალი მანქანეფი კატეგორია:ტექნიკა
ფარმაკოლოგია
ფარმაკოლოგია (ბერძნ. φάρμακον - ფარმაკონ, წამალი; -λογία - ლოგია, დოგურაფა, მონძღვარუა) — წამალეფიშ გეშა დოგურაფა ანუ წამალმორჩქინჯალა წჷმარინუანს ფუნდამენტური მედიცინაშ დარგის, ნამუთ დჷთმიგურუანს ლახარეფიშ ოსქილადე (ვარ-და პროფილაქტიკური) მეშქაშალეფს (წამალეფიშ) თელ ორგანიზმიშა ქიმინჯალაშ მექანიზმეფს დო გორუნს ახალ ეფექტურ ოსქილად-ოწამალე მეშქაშალეფს. თეწკჷმა ფარმაკოლოგიაშ ეშაჩინებუ რე პრაქტიკას გჷმორინაფილი პრეპარატეფიშ ფუნდამენტური, ტომბა, მენცარული რკუალა: ორგანოშ, რშვილიშ, თოლიშ, სუბთოლური სტრუქტურეფიშ, რეცეპტორეფიშ, იონეფიშ დო ფერმენტეფიშ დონეშა.
ტერმინი ფარმაკოლოგია დუდს ეთმეჭოფჷნს ეგვიპტური ნინაშე, სოდე იეროგლიფი ფარ-მაკი შანენს მასქილადარს, სქილადაშ მემაჩამალს. ეგვიპტურიშე ტერმინქ გემშართჷ დიო გერმანულ დო უკული ბერძენულ ნინაშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
*
მექსიკაშ ნოღეფიშ ერკებული
მექსიკაშ საართო რუკა
რუკაშ ლეგენდა:
რესურსეფი ინტერნეტის
მექსიკა
ეუსებიო
ეუსებიუ და სილვა ფერეირა (პორტ. Eusébio da Silva Ferreira; დ. 25 ღურთუთა, 1942, ლორენსუ მარკეში — ღ. 5 ღურთუთა, 2014, ლისაბონი, პორტუგალია) —  მოზამბიკის დაბადებულ პორტუგალიარი მობურთე, პორტუგალიაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობაშ დო ლისაბონიშ ბენფიკაშ ფორვარდი.
კატეგორია:პორტუგალიარეფი კატეგორია:პორტუგალიარი მობურთეეფი კატეგორია:დუნაბადი 1942 კატეგორია:ნაღურა 2014
ემილია-რომანია
{{ინფოდაფა ადმინისტრაციული ართული }} ემილია-რომანია (Emilia Romagna) — რეგიონი ცენტრალური იტალიაშ ოორუეშე, ნამუთ იკათუანს წყარმალუ პოშ ლეხერს დო აკმოდირთჷ ჟირი ისტორიული რეგიონიშე — ემილიაშე დო რომანიაშე. რეგიონიშ ნანანოღა რე ბოლონია. რეგიონიშ ფართობი 22 446 კმ²-ს აკმადგინანს, მახორობა — 2019 წანაშ მუნაჩემეფით დოხოლაფირო 4 459 477 ადამიერი რე.
ასეშო, ემილია-რომანია ევროპაშ ართ-ართ უღვალიარაშ დო გივითარაფილ რეგიონო მირჩქინუაფუ, თაქ იფიქსირებუ ედპ-იშ მასუმა უმაღალაში მაძირაფალი ართ შურ მახორუშა იტალიაშ რეგიონეფს შქას. რეგიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი ბოლონია, იტალიას ართ-ართი უმაღალაში რინაშ დონეთ გიშეგორუაფუ დო ოსადიო დო თეხანური სოციალური ნინალეფი უღუ. თაშნეშე ემილია-რომანია იტალიაშ უთარაშ კულტურულ დო ტურისტულ ცენტრის წჷმარინუანს, სოდე იდვალუაფუ ბჟადალური ოქიანუშ უჯვეშაში უნივერსიტეტი დო მიარე რენესანსული ნოღა (მოდენა, პარმა, ფერარა), თაშნეშე ოჩამურიშ დო ოავტომობილე წარმებაშ თარი ცენტრეფი (Ferrari, Lamborghini, Maserati დო Ducati). რეგიონს ჩიჟიერი დო მიარეფერუამი წყარპიჯიშ ღოზი უღუ ადრიატიკაშ ზუღას, მიარემუდანამი ტურისტული კურორტეფით, ნამუეფს შქას რე რიმინი დო რიჩონე.
სქოლიო
ემილია-რომანია
კურსკიშ მაგნიტური ანომალია
კურსკიშ მაგნიტური ანომალია (Курская магнитная аномалия) რე რკინაშ მადენით დინდარი ტერიტორია რუსეთის, კურსკიშ, ბელგოროდიშ დო ვორონეჟიშ ობლასტეფს. კურსკიშ მაგნიტური ანომალია რე უდიდაში მაგნიტური ანომალია დიხაუჩას. ანომალია ძირეს 1773 წანას. თიშ უკული შხვადოშხვა მენცარეფი დო ექსპედიციეფი გურაფულენდეს ანომალიას. კურსკიშ ანომალიას რკინაშ მადეანი გოფაჩილი რე 120,000 კმ² ტერიტორიას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეთიშ გეოგრაფია კატეგორია:მაგნიტური ანომალიეფი
სენტ-ლუსია
სენტ-ლუსია (Saint Lucia) — სახენწჷფო კინე თე ჯოხოდვალაშ კოკის, კარიბიშ ზუღას, მორჩილი ანტილიშ კოკეფიშ ობჟათე-ბჟაეილი ნორთის. ქიანა ერეფიშ წორომაალობაშ მაკათური რე. ფართობი - 616 კმ². მახორობა - 160 ვითოში კოჩი. მახორობაშ უმენტაშობა უჩაკანამი დო მულატი რე. რელიგია - ქირსიანობა (85% კათოლიკე). ქიანაშ ნანანოღა - კასტრი. ოფიციალური ნინა - ინგლისური. მახორობაშ დიდი ნორთი იჩიებუ ფრანგული ნინაშ აკანურ დიალექტშა - პატუა. ერუანული დღახუ 22 ფურთუთა - ზოხორინალაშ დღა. ფარაშ ართული - ბჟაეიოლი კარიბიშ დოლარი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კარიბიშ ზუღაშ ქიანეფი კატეგორია:ინგლისურნინამი ქიანეფი კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი
დეკანიშ გაბარი
thumb|right|250px|ინდოეთიშ ტოპოგრაფიული რუკა, ცენტრის იდვალუაფუ დეკანიშ პლატო. დეკანიშ გაბარი (The Deccan Plateau) — გაბარი ინდოსტანიშ ჩქონს, თეხანურ ინდოეთიშ ტერიტორიას. გაბარი იდვალუაფუ ინდოსტანიშ ჩქონიშ დინოხოლენ ნორთის, თის ოორუეშე უხურგანს წყარმალუ ნარმადა, ობჟათეშე - კავერი. გაბარიშ ედომუშამი ფართობი 1 მლნ კმ²-ს აკმადგინანს. სუმკუნთხურაშ ფორმაშ დეკანიშ გაბარი გერთელი რე ბჟაეიოლიშჸურე, მუშ გეშათ წყარმალუეფიშ უმენტაშობა ბენგალიშ ჸუჯიშა მეურს. პლატოშ ოორუეშე იდვალუაფუ ინდ-განგიშ რზენი. დეკანი რე პრაკრიტიშ ზიტყვა დაკჰინ ანგლიფიცირაფილი ვარიანტი, პრაკრიტშა - ზიტყვაქ მუშართჷ სანსკრიტიშე, ნამუსჷთ दक्षिण (დაკშინა) ობჟათეს შანენს
სქოლიო
კატეგორია:ინდოეთიშ გეოგრაფია კატეგორია:ინდოეთიშ გაბარეფი
მლადა-ბოლესლავი
მლადა-ბოლესლავი (Mladá Boleslav), ჸოფ. იუნგბუნცლაუ (Jungbunzlau) — სტატუტური ნოღა ჩეხეთის, ცენტრალური ბოჰემიაშ აკანიშ ტერიტორიას. მლადა-ბოლესლავიშ რაიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი, მუნიციპალიტეტი გოძინელი ხემანჭუაფათ. წყარმალუ იიზერაშ კვარჩხან წყარპიჯის, პრაღაშ ოორუე-ბჟაეიოლშე 50 კილომეტრიშ მეძენას. რკინაშარაშ ნოსქვი.
ბოლივიაშ ერუანული პარკეფიშ ერკებული
მინი|250პქ|ბოლივიის დაცული ტერიტორიების რუკა თაქ წჷმორინაფილი რე ბოლივიაშ ერუანული პარკეფიშ ერკებული 2008 წანაშ მუნაჩემეფით:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლივიაშ ერუანული პარკეფი კატეგორია:ბოლივიაშ გეოგრაფია კატეგორია:ბოლივიაშ ტურიზმი
რომიშ პაპი
მინი რომიშ პაპი (ლათ. Papa < ბერძ. Papas — მუმა) — კათოლიკური ოხვამეშ დო ვატიკანიშ სახენწჷფოშ მადუდე. რელიგიური ტრადიციაშ მეჯინათ რომიშ პაპი იკოროცხუ მოჩქვაფილ პეტრეშ მონძეთ, ქირსეშ წჷმმარინაფალო („ქირსეშ ვიკარო“) დო ოხვამეშ თოლოძირე წჷმიმანჯღვერო. ასეიანი პაპი ფრანცისკე რე პეტრე მოჩქვაფილიშ 266-ა მონძე. კარდინალეფშე რომიშ პაპის კონკლავი გიშმაგორუნს ედომუშამი თელარაშ ხანით, 1523 წანაშე (კლიმენტ VII) 1978 წანაშახ (იოანე-პავლე II) რომიშ პაპო პრაქტიკულო ხვალე იტალიარეფს გიშმაგორუნდეს.
თაშნეშე ქოძირით
კატეგორია:ქირსიანობა *
პლატონი
250პქ|მინი|მარჯვნივ|პლატონი პლატონი (დოხოლაფირო 21 მესი, ?, ჯვ.წ. 427 – 347) — ართ-ართი არძაშე გოლინამი ფილოსოფოსი, ბერძენული უმაღალაში არისტოკრატიაშ გამნარყი, სოკრატეშ ნაწაფე დო არისტოტელეშ მაგურაფალი, იდეეფიშ თეორიაშ დჷმარცხუაფალი.
მუში არგუმენტეფი დო მეგორაფეფი შურიშ უღურალაშ, სიკეთეშ იდეაშ, მუჭო იფრელიშ გჷმაფორმებელიშ დო ეკონია ღანკიშ, ართური დო ზოგადიშ რინაშ წესეფიშ შხვანერობაშ, ჯარალუაშ სტრუქტურაშ შიოლებერ ფორმეფიშ დო შხვეფშე, ირ ფარანს შხვანერი ინტერპრეტაციეფიშ წყუშ და ახალიშ გორუაშ სოლიდური ბიჯგი რდჷ. ათენიშ აკადემიაშ დჷმარცხუაფალ პლატონს ბრელ ხანდას მიოჭარანდეს. ამდღა მერჩქინელი რე, ნამდა მუს ორხველჷ „სოკრატეშ აპოლოგია“, 35 დიალოგი, 13 ჭარილი დო 25 ეპიგრამა. პლატონიშ 50-წანამი ხანდაშ ბრელნერი კლასიფიკაცია რე ჩინებული. არძაშე უმოს დჷმაჯერებელო რჩქჷ თიშ ხუთ პერიოდო გორთუალა: 1. სოკრატიული პერიოდი; 2. იდეეფიშ თეორიაშ გინმაულარი პერიოდი; 3. სიმონჭაშ პერიოდი; 4. მუშითკრიტიკული პერიოდი; 5. გვიანი პერიოდი.
სახენწჷფო
„სახენწჷფო“ პლატონიშ თეიშახიანი ნახანდეფიშ მოღალირეფიშ აკოშქუმალაშ ცადა რე. თე დიალოგი არძაშე უმოსი დიდი რე. ნახანდი, ნამუსჷთ „პოლიტიკოსი“ ჯოხო, პლატონი იჭყანს იდეალური სახენწჷფოშ რეალობაწკჷმა მეხოლაფაშ შარეფიშ გორუას. მა-12 ოშწანურაშ დაჭყაფუს პლატონიშ პრობლემა აქტუალური რდჷ საქორთუოს. მუში არძაშე უმოსი გჷმორჩქინელი აწმარენჯი რდჷ არსენ იყალთოელი, არძაშე უმოსი დიდი ხეშ გინმაფორაფალი - იოანე პეტრიწი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბერძენეფი კატეგორია:ჯვეში ბერძენი ფილოსოფოსეფი
სკოშიშ ზუღა
სკოშიშ ზუღა ვარდა სკოტიაშ ზუღა (Scotia Sea) — კოკეფშქაფონი ზუღა ობჟათეშ ოკიანეს დო ატლანტიშ ოკიანეს. ზუღა გოფაჩილი რე ობჟათე გეორგიაშ, ობჟათე სენდვიჩიშ დო ობჟათე ორკეინიშ კოკეფს შქას. ბჟადალშე დრეიკიშ საროტით მითმიარსხუაფუ რჩქალი ოკიანეს. ზუღაშ ფართობი 3 მლნ. კმ²-შე მეტი რე, სიტომბა - 6022 მ. წყარიშ ტემპერატურა ჟინპიჯის 6-შე — 1°C-შახ. ზუღაშ ჯიმუამობა დოხოლაფირო 34 ‰. ზუღაშ ობჟათე ნორთი წანმოწანაშ უმენტაშ ბორჯის ფორილი რე მოდრეიფე ჸინით. ზუღას გოვითარაფილი რე ვეშაპიშ რეწუა. ზუღას ჯოხოქ გიადჷ 1932 წანაშ, შოტლანდიარეფიშ ანტარქტიდული ექსპედიციაშ ნიშიშ ჯოხოშ მეჯინათ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ობჟათეშ ოკიანეშ ზუღეფი
დაუდ-ფაშა გურჯი
დაუდ-ფაშა გურჯი, თახმი ჯოხო დავით გიორგის სქი მანველაშვილი (დ. 1767 ვარა დოხოლაფირო 1774, თუდოლენი ქართლი; ღ. 1851, მედინა) — ერაყიშ ეკონია მამლუქი მადუდე 1817-1831 წანეფს. ქორთული გამნარყიშ (მანველაშვილი). ბაღანობას ქიხვამილეს ჭკორით მოვაჭარეეფქ დო ოსმალეთის გეგმოჩეს. ქო მოხვადჷ ბაღდადიშ ფაშა სულეიმან ბუიუქწკჷმა, ნამუქჷთ თინა მამლუქეფიშ ოგურაფუს ქო მიაბარჷ. ოგურაფუშ თებაშ უკული უკებუდჷ შხვადოშხვა პოსტი(საფაშოშ მარწკინდიშ მათხილე, ხაზინადარი, დავთარდარი დო შხვა). გჷნირთჷ დო ვარი ერაყიშ მადუდეთჷნ, გეგნუდირთჷ ოსმალეთიშ სულთანს დო დუდენდჷ ზოხორინელ ოდინოხოლენე დო ოგალენე პოლიტიკას. არმია გეგნოქიმინჷ ევროპულ ყალდაშა, ერაყის 1829 წანას გონწყჷ მაართა სტამბა, გამუშეღჷ ოვაჭარე მონოპოლია ოფუტურ-ომეურნულ პროდუქტეფშა. ოცადჷდჷ რუსეთ-ოსმალეთიშ 1828-1829 წანეფიშ ლჷმა მუში ორგებაფალო გეგმურინუაფუდჷკონ დო ერაყიშ ზოხორინელობა გუმეკენჯებუდჷკონ.1830 წანას სულთანქ თშ მეხჷ ჯარი მიდაჯღონჷ, დაუდ-ფაშა გურჯიქ დემარცხჷ დო 1831 წანაშ ეკენიას თურქეფს ქაშუოლჷ ხეშა. 1832 წანას სულთანიშ ზოჯუათ ოკათჷდჷ ანატოლიაშა მიშაჭკირილ მუჰამედ ალიშ ლოშქიშ მეხჷ ლჷმას. 1834 წანას ბოსნიაშ მადუდეთ ქო დარინეს. ჟირი წანაშ უკული სტამბოლშა გეგნიჸუნეს, სოდეთ უკებუდჷ შხვადოშხვა პოსტი. 1839-1841 წანეფს ანკარაშ ვილაიეთის დუდენდჷ. 1841 წანას სახენწჷფო ომოინალეშე გეგნოდირთჷ. 1846 წანას მედინას ქო დიხორჷ დო დორხველი თხუალათ მაჰმადიშ საფულეშ გესაძინეთ ქო დირინუ. ღურჷ 1851 წანას მედინას, დასაფულებური რე ხალიფა ოსმანიშ საფულეშ ხოლოს.
ჯვ. წ. 862
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 862 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯონ ვეინი
სერ ჯონ რობერტ ვეინი (ინგლ. Sir John Robert Vane; დ. 29 მელახი, 1927, ტარდიბიგი, ვუსტერშირი, ინგლისი — ღ. 19 გერგობათუთა, 2004, კენტიშ ოგრაფე, ინგლისი) — ინგლისარი ფარმაკოლოგი. გიმირკვიუ ასპირინიშ ჭუაშ დო ანთებური პროცესეფიშ დარჩქალებაშ ეფექტეფი. ვეინიშ მენცარულ ნახანდეფს გიარსხჷ გურიშ დო ჯერღვეფიშ ლახარეფიშ კურნალუაშ ახალ მეთოდეფქ დო ანგიოტენზინ-კონვერტორ-ფერმენტეფიშ ინჰიბიტორეფიშ გოვითარაფაქ. 1982 წანას გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის, პროსტაგლანდინეფიშ რკვიებაშ გეშა. ვეინიქ პრემია მიპალჷ შვედი სუნე ბერგსტრიომი დო ამერიკალი ბენგტ სამუელსონიწკჷმა ართო.
ბიოგრაფია
ჯონ ვეინი გურაფულენდჷ კინგ-ედვარდსიშ სკოლას, ბირმინგემს. ბაღანობაშე ქიმია ოინტერესუდჷ. სკოლაშ უკულ გურაფა გაგინძორჷ ბირმინგემიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ მიპალუ ბაკალავრიშ ხარისხი. მალას ქიმიაშ გურაფა მიოტუ დო ქიდიჭყჷ ფარმაკოლოგიაშ დოგურაფა. ფარმაკოლოგიას გურაფულენდჷ ოქსფორდიშ უნივერსიტეტის. ვეინი ოქსფორდიშ უნივერსიტეტის გურაფულენდჷ შინელი ფარმაკოლოგიშ ჯოშუა ჰაროლდ ბერნიშ ხემანჯღვერობათ. ვეინიქ ოქსფორდიშ უნივერსიტეტის მიპალუ ბაკალავრიშ ხარისხი ფარმაკოლოგიას. უკულ ომუშებუშა შეფილდიშ უნივერსიტეტიშა გეგნორთჷ, მარა მალას კინჷ ოქსფორდიშ უნივერსიტეტიშა დირთჷ დო თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია 1953 წანას. ვეინიშ ომენცარე ხემანჯღვერი დისერტაციაშო მუშობაშ ბორჯის, რდჷ ინგლისარი ფიზიოლოგი ჯეფრი დოუზი. გურაფაშ თებაშ უკულ ვეინი მუშენდჷ ფარმაკოლოგიაშ ასისტენტ-პროფესორო, იელიშ უნივერსიტეტის. 1955 წანას ბრიტანეთშა დირთჷ დო მუშობა ქიდიჭყჷ ლონდონიშ უნივერსიტეტიშ ბაზისური მედიცინაშ ინსტიტუტის, ლექტორო. ლონდონიშ უნივერსიტეტის ჯონ ვეინიქ 18 წანას ქიმუშუ. ლონდონიშ უნივერსიტეტის ვეინიქ გიმირკვიუ ბიოტესტირებაშ მეთოდეფი, ასპირინი, ანგიოტენზინ-კონვერტორული ფერმენტეფი დო შხვ. 1973 წანას ომუშებუშა გეგნორთჷ Wellcome Trust-იშ ფონდიშა, მენცარული რკვიებეფიშ დირექტორო. ჸათაქ, სალვადორ მონკადაშ ხემანჯღვერობათ, ვეინიქ დო თიში ჯგუფიქ დიდი თია მიშეღჷ პროსტაციკლინიშ (პროსტაგლანდი I2) უკულიან გოვითარაფაშა. 1985 წანას ჯონ ვეინიქ წიმინდე ბართოლომეოშ ჰოსპიტალიშ მედიცინაშ კოლეჯის დარსხუ უილიამ ჰარვეიშ ჯოხონობაშ რკვიებეფიშ ინსტიტუტი. ჸათაქ ვეინიქ გიმირკვიუ COX-2-იშ სელექციური ინჰიბიტორეფი. ჯონ ვეინი რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. 1974 წანაშე რდჷ ლონდონიშ ომაფე ჯარალუაშ მაკათური. 1982 წანას ვეინის გინოჩეს ნობელიშ პრემია, 1989 წანას ომაფე მენდალი. 1977 წანას ჯონ ვეინის, პროსტაციკლინიშ ძირაფაშ დო რკვიებაშ გეშა, გინოჩეს პრესტიჟული ლასკერიშ პრემია. ვეინი რდჷ იაგელონიშ უნივერსიტეტიშ მედიცინაშ კოლეჯიშ, პარიზიშ დეკარტეშ უნივერსიტეტიშ, მაუნთ-სინაიშ მედიცინაშ სკოლაშ დო აბერდინიშ უნივერსიტეტიშ საპატიო დოქტორი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი ფარმაკოლოგეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ინგლისარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის კატეგორია:დუნაბადი 1927 კატეგორია:ნაღურა 2004
ხიანკარლო ესპოსიტო
ხიანკარლო ჯუზეპე ალესანდრო ესპოსიტო ; (დ. 26 პირელი, 1958, კოპენჰაგენი) — ამერიკალი არტისტი. არძაშე უმოსო ჩინებული რე გას ფრინგიშ როლით სერიალშე მონკა დჷნოშური.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
2056
დღახუეფი
კატეგორია:
სუბკონტინენტი
სუბკონტინენტი — ნამდგაინ კონტინენტიშ აკმადგინალი სქირონაშ კაბეტი ნორთი, ნამუსჷთ ისტორიული ვარ-და გეოტექტონიკური ბაძაძეფით გიშმაგორჷნა „დიდაშურ“ კონტინენტიშ დოსქილადირ დიხეფშე.
თიმ შვანეფს, მუჟამსჷთ ოორუე დო ობჟათე ამერიკას ვაგჷმოსხუნჷნა, მუჭოთ ზოხოიან კონტინენტეფს, თინეფშა უჯოხონა ამერიკაშ კონტინენტიშ სუბკონტინენტეფი.
ლიტერატურა
* კატეგორია:ფილაქანეფიშ ტექტონიკა
ჩატისგარჰიშ ოლქეფიშ ერკებული
ჩატისგარჰიშ შტატიშ ოლქი – შტატიშ ადმინისტრაციული ართული, ნამუთ იმართუ ჩინოვნიკით (კომისარიშ მახვარე) ინდოეთიშ ადმინისტრაციული ნინალაშე. თის მიარე მახვარებუ ოხვარუ, დეპარტამენტეფიშ მადუდეეფი, ნამუთ გამამინჯე რენა ოკათე მეურნობაშ გოთანჯილი მალობეფიშ გოვითარაფაშო. გვალო შტატის 18 ოლქი რე.
ჩატისგარჰიშ შტატიშ საართო რუკა
რუკაშ ლეგენდა:
აცეტილსალიცილიშ ბჟე
მარჯვნივ|200px მარჯვნივ|200px აცეტილსალიცილბჟე, ასპირინი, C9H8O4 — ოსქილადე პრეპარატი, სინჩხეშ დჷმაკინალი, უფუშ მჷმანტებელი, ანთებაშ სააწმარენჯე დო ჭუაკჷმაღალარი მეშქაშაფა. ჩე კრისტალური ნაკაკა. გლახათ გჷთმინწყუმუ წყარს, ჯგირო — სპირტის, კონწარ ნატრიუმიშ დო ნატრიუმკარბონატიშ გჷნანწყუმეფს, ნდღულაფაშ ტემპერატურა რე 133–136°C. გჷმირინუანა ნევრალგიაშ, შანგიტახაშ, ჩხე დო ჩხურუ ლახარეფიშ, რევმატიზმიშ დო შხვეფიშო. აცეტილსალიცილბჟე მიშმურს ბზათი კომბინირაფილი ტაბლეტეფიშ აკოდგინალუაშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოსქილადე პრეპარატეფი
ტატამაილაუ
ტატამაილაუ (Foho Tatamailau, Tatamailau) — კოკი ტიმორიშ ბჟაეიოლშე მადვალუ კონკა, გვალაშ უმაღალაში ჭურჭული რამელაუ.
ტატამაილაუ — კოკი ტიმორიშ უმაღალაში კონკა რე. თეშ მოხ, ბჟაეიოლი ტიმორიშ არძაშე უმაღალაში გვალა რე. ქიანაშ ნანანოღა დილიშ ობჟათეშე 70 კილომეტრის, ერმერაშ რაიონს იდვალუაფჷ.
კატეგორია:ბჟაეიოლი ტიმორიშ გეოგრაფია კატეგორია:ქიანეფიშ უმაღალაში კონკეფი
მუსიკა
thumb|300px|[[ნოტი (მუსიკა)|მუსიკალური ნოტეფი.]] მუსიკა რე ხელუანობაშ სახე, ნამუთ სითახმეს ეთმოსახუნს მუსიკალური ხანტურული ფორმეფით დო აქტიურო ჟიმოქმენდენს ადამიანიშ ფსიქიკაშა. მუსიკას შეულებჷ კონკრეტულო დო დუმაჯერაფალო ჷნოჩას ადამიერეფიშ ემოციური დგომარება. თინა გჷმოხანტუნს ღიაბეფშა მერსხილ განზოგადოებულ იდეეფს.
მუსიკალური სახეეფიშ შურდგუმაშ მეშქაშობა რე გოხურგილი წესით ორგანიზაფილი უსიკალური ბგერეფი. მუსიკაშ ჯინჯიერი ელემენტეფი დო გჷმოხანტუაშ მეშქაშობეფიე: რიტმი, მეტრი, ტემპი, დინამიკა, ტემბრი, მელოდია, ჰარმონია, პოლიფონია. მუსიკა იფიქსირებ ონოტე დინოჭარუათ დო შურ ადგუმუ შერსულებაშ პროცესის. რსულებაშ მეშქაშობეფიშ ოსქვებურო მუსიკას რთჷნა: ვოკალურ, ინსტრუმენტულ დო ვოკალურ–ინსტრუმენტულ სახეეფო. მუსიკა ხშირას ალმარენჯიე ხელუანობაშ შხვა დარგეფიშ: ქორეოგრაფია, თეატრალური ხელუანობა, კინო. აშხვანერენა ართხონარამი (მონოდია) დო მიარეხონარამი (ჰომოფონია, პოლიფონია, ჰეტეროფონია) მუსიკას.
ანტიკური დო ალმახანური ცივილიზაციაშ კათეფქ დორხველი მუსიკალური სისტემეფი გავითარეს. თითოეული კულტურაშ, კათაშ ხასიათიშ მუშობურობეფი კჷლმარჩქინდუ მუშ მუსიკას. ოკათაშე ქიმერონიშ ოსხირშა ჯარალუაშ გოვითარაფაშ კანონზომიერებეფიშ ოსქვებურო ივითარებუ პროფესიული მუსიკა, რჩქინდუ შხვადოშხვა სტილეფი, სკოლეფი, მიმალუობეფი. მუსიკაშო დჷმახასიათაფალიე გჷმარენჯი ტიპიური სტრუქტურეფი, ნამუეფით გჷმოხანტუნა კონკრეტული ფარანიშ მუსიკალური სჷმჷნაფაშ მუშობურობეფც.
მუსიკაში სტილეფი დო ჟანრეფი
ბლუზი — ელექტრონული მუსიკა — ვესტერნი — კამერული მუსიკა — კლასიკური მუსიკა — კომიკური ოპერა — მარში — ოპერა — ოპერეტა — პანკი — პასტორალი — პოპ–მუსიკა — რაფსოდია — რეგი — რეპი — როკ–მუსიკა — მეტალი — საესტრადო მუსიკა — სერენადა — სიმფონიური მუსიკა — სიმფონია — სიმღერა — სიუიტა — სონატა — სოული — ტანგო — ქანთრი — ოკათაშე მუსიკა — შანსონი - ჯაზი — ჰეროიკული ოპერა — ჰიმნი
მუსიკალური მიოგამალეფი
გიოშქუმალარი მიოგამალეფი - ელექტრონული მიოგამალეფი - კლავიშებიანი მიოგამალეფი - ოშურე მიოგამალეფი – სიმეფამი მიოგამალეფი – ხემამი მიოგსხვადასხვა
მუსიკალური კოლექტივეფი
ერუანული მუსიკა
ქორთული რესურსეფი ინტერნეტის
*
დაიანა როსი
დაიანა ერნესტინ როსი (Diana Ernestine Earle Ross; დ. 26 მელახი, 1944, დეტროიტი) — ამერიკალი მობირე დო არტისტი.
ლევ იაშინი
ლევ იაშინი (რუს. Лев Иванович Яшин; დ. 22 გჷმათუთა, 1929, მოსკოვი ― ღ. 20 მელახი, 1990, მოსკოვი) ― რუსი მობურთე, სსრრშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობაშ დო მოსკოვიშ დინამოშ მეკარე. იკოროცხუ XX ოშწანურაშ უდიდაშ მეკარეთ.
დაიანა როსი
ორდოიანი წანეფი
დაიანაქ ბრელსქუამი ფანიას დებადჷ. თიქ ძამი ორდოიანი ხანს გიშარჩქინჷ მუში მუსიკალური ჯან-ღვენა.
ლევ იაშინი
კატეგორია:რუსეფი კატეგორია:რუსი მეკარეეფი კატეგორია:დუნაბადი 1929 კატეგორია:ნაღურა 1990
დაიანა როსი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი მობირეეფი კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1944
შიგრი
შიგრი (Щигры́) რე ჭიჭე ნოღა რუსეთის, კურსკიშ ოლქის. 2002 წანაშ მუნაჩემეფით ნოღას ოხორანს 19,582 მახორუ.
კატეგორია:რუსეთიშ ნოღეფი კატეგორია:კურსკიშ ოლქიშ ნოღეფი
ჯვ. წ. 863
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 863 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჰიპატია
ჰიპატია ალექსანდრიალი (ჯვ. ბერძნ. Ὑπᾰτία ἡ Ἀλεξάνδρεῖα; დ. დოხოლაფირო 350-370, ალექსანდრია, ეგვიპტე, ბიზანტიაშ იმპერია — ღ. მელახი, 415, ალექსანდრია, ეგვიპტე, ბიზანტიაშ იმპერია) — ნეოპლატონისტი ფილოსოფოსი, მათემატიკოსი დო ასტრონომი.
დებადჷ დო ცხოვრენდჷ ნოღა ალექსანდრიას, ნამუთ ჸათე პერიოდის ბიზანტიაშ იმპერიაშ აკოდგინალუაშა მიშმეშჷ. რდჷ მუში ბორჯიშ ართ-ართი უდიდაში მოარზუანე. მუმაშ თეონ ალექსანდრიალიშ ინიციატივათ დეინტერესჷ ფილოსოფიათ, ასტრონომიათ, მათემატიკათ. ჰიპატიაქ ეიოგჷ გაუჯგუშებული ასტროლაბი, ჰიდრომეტრი. ჰიპატია რდჷ პოპულარული მაგურაფალი. ოგურუანდჷ პლატონიშ, არისტოტელეშ ფილოსოფიას, მათემატიკას. ჰიპატია რე ავტორი ჯვეში ბერძენი მენცარეფიშ აპოლონიუს პერგალიშ დო დიოფანტე ალექსანდრიალიშ ნახანდეფიშ კომენტარეფიშ. ართ-ართი ვერსიათ ჰიპატიაქ არედაქტირჷ პტოლემეშ ალმაგესტი ხოლო.
ჰიპატია რდჷ ტოლერანტი ქირსიანეფიშ მეხჷ დო ჸუნდჷ ბრელი ქირსიანი სტუდენტი, მაგალთო სინეზიუსი. რინაშ ეკონია პერიოდის ჰიპატია რდჷ ეგვიპტეშ პრეფექტიშ ორესტიშ ალმაჩამალი. 415 წანას ჰიპატია ქირსიანეფს დუჸვილუნა.
ვენეციაშ ლაგუნა
ვენეციაშ ლაგუნა (Laguna di Venezia) — ინოკილერი ლუბა ადრიატიკაშ ზუღას, ნამუსჷ ნოღა ვენეცია იდვალუაფუ. ლუბა გინოზინდილი რე წყარმალუ სილეშე (ოორუე) წყარმალუ ბრეტანაშახ (ობჟათე) დო იკათუანს დოხოლაფირო 550 კმ²-ს. მუშ 8%-ს სქირონა წჷმარინუანს, ნამუთ ნოღა ვენეციათ დო მიარე ჭიჭე კოკით რე წჷმორინაფილი. დოხოლაფირო 11% კუნტახანურო იფორუ წყარით, 80% თხჷთხჷდუდამი, ჯიმუამი ონტყოლაშეთ რე ფორილი. ლაგუნა სქირონაშქა ზუღაშ აუზიშ უდიდაშ ვეთლენდის წჷმარინუანს.
ლაგუნა ადრიატიკაშ ზუღაწკჷმა წყარიშ ინწრო ზოლით რე მერსხუაფილი. ლუბას წყარიშ დონე ძალამი მათირე რე. მუჟამს წყარი არძოშე მაღალ დონეს ოჭირინდუანს, აბანობურეფი თე მოლინას აკუა-ალტას (acqua alta - მაღალი წყარი) უძახჷნა, ნამუშ ბორჯისჷთ თელი ვენეცია წყარით იფორუ.
ვენეციაშ ლაგუნა თი ესტუარეფიშ სისტემაშ უშანულამაშ ნოსქილედის წჷმარინუანს, ნამუეფით ჯვეშ რომაულ ფარანს რავენაშე ტრიესტიშახ რდჷ გინოზინდილი. VI ოშწანურას თინა შანულამ დუდიშოთხილუს წჷმარინუანდჷ ჰუნეფშე დო შხვა კათეფიშ გენთხაფაშე. თინა ამდღარშა სქიდუ ონიშოლიშ დო მეჩხომობაშ ბაზათ.
ლაგუნაქ დოხოლაფირო 6-7 ვითოში წანაშ წოხოლე, აკოჸინალუაშ პერიოდის მიმალ ტრანსგრესიაშ შედეგო წჷმიქიმინჷ, მუჟამსჷთ ადრიატიკაშ ზუღაშ ჟინ წყარპიჯიშ ზოლქ წყარით დიფორჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ვენეცია კატეგორია:იტალიაშ გეოგრაფია კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი იტალიას
ამედეო ავოგადრო
thumb|right|ამედეო ავოგადრო ამედეო ავოგადრო  (Avogadro) (დ. 9 მარაშინათუთა. 1776, ტურინი — ღ. 9 კვირკვე. 1856,თექინეშეს), იტალიარი მენცარი. განათლებათ იურისტი. ზოხორინელო ქიდიგურუ ფიზიკა, მათემატიკა დო ქიმია. ტურინიშ აკადემიაშ მ.-კორ.(1804), ორდინალური აკადემიკოსი (1819), ტურინიშ უნივერსიტეტიშ პროფესორი (1820-22, 1834-50). მუშენდჷ ფიზიკაშ დო ქიმიაშ შხვადოშხვა დარგის. 1811 წჷმარინუ ჰიპოთეზა, მუდგაშ ალებათ ძაკი აირეფიშ მოლეკულეფი აკმოდირთუ ართი ვარა მუსხირენი ატომშე. თე ჰიპოთეზაშ ოსხირს გიორცხუ იდეალური აირეფიშს ართ-ართი ჯინჯიერი კანონი (ავოგადროშ კანონი) დო აკოქიმინჷ აირეფიშ მოლეკულური დო ატომური მასეფიშ გოთანჯუაშ მეთოდი. მუში ჯოხოქ გიადჷ უნივერსალური ირიათონს (ავოგადროშ რიცხუ). ავტორიე ორიგ. ფიზ. კურსიშ ოთხტომამიშ, ნამუთ მოლეკულური ფიზიკაშ მაართა ოხემანჯღვერე რე.
ლიტერატურა
კატეგორია:იტალიარეფი კატეგორია:იტალიარი ფიზიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1776 კატეგორია:ნაღურა 1856
ანორგაზმია
ანორგაზმია, რე სექსუალური დისფუნქციაშ ართ-ართი ტიპი, ნამუშ ბორჯის ადამიანერს ვემიაჭირინე ორგაზმიშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სექსოლოგია კატეგორია:სექსუალური დისფუნქციეფი
გორდონ ბენქსი
კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი მობურთეეფი კატეგორია:დუნაბადი 1937 კატეგორია:ნაღურა 2019
ფილანთროპი
ფილანთროპი (, „წამებიერი“) — სოლომო მოწყარე, კოჩი. ასეიანი ენწყუმათ შანენს „ჯარალუაშ მარგებელო ნაქიმინა ღალა, ნამუთ ქიმინელი რე რინაშ გიშანწყუალაშო“. ანტიკურ პერიოდის ტერმინი გიმირინუაფუდჷ ჩხოლარეფიშ ყარულუა ჸურე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფილანთროპია
კაბალო
კაბალო (Kabalo) — ნოღა-ონიშოლი წყარმალუ ლუალაბას, კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ტანგანიიკაშ პროვინციას. ზუღაშ დონეშე 530 მეტრაშ სიმაღალას იდვალუაფუ.
სქოლიო
კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ნოღეფი
ჯონათან ბენკსი
ჯონათან რეი ბენკსი (Jonathan Ray Banks; დ. 31 ღურთუთა, 1947, ვაშინგტონი) — ამერიკალი არტისტი. ჩინებული რე მაიკ ეჰრმენტრაუთიშ როლით სერიალშე მონკა დჷნოშური (2008-2013).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
პანამა (ნოღა)
პანამა (Panamá) — პანამაშ ნანანოღა დო ქიანაშ უკაბეტაში ნოღა. იდვალუაფჷ პანამაშ არხიშ დაჭყაფუს, რჩქალი ოკიანეშ წყარპიჯის. 2013 წანაშ მუნაჩემეფით, ნოღაშ მახორობა 880,691 ადამიერს აკმადგინანს, აგლომერაციას 1 500 000-ს. ნოღა პანამა ქიანაშ პოლიტიკური, ადმინისტრაციული დო კულტურული ცენტრი რე, თეშ მუჭოთ ოერეფოშქაშე ვაჭარუაშ დო კომერციაშ ნოსქვი. ფასებული რე ბეტა რანგიშ გლობალური ნოღათ.
ნოღა, 1519 წანაშ 15 მარაშინათუთას, ესპანალ კონკისტადორქ პედრო არიას დე ავილაქ დარსხჷ. თეშ უკული, ნოღა ინკეფიშ იმპერიაშ (პერუ) ოემაჭოფე ექსპედიციეფიშ დაჭყაფურ ჭურჭულს წჷმარინუანდჷ. პანამას გინმიშჷ ამერიკაშ კონტინენტიშ ისტორიას არძაშე შანულამი ოვაჭარე რზეფი, ნამუეფიშ მუკულათ ესპანეთიშა აბანობურ ინდიალეფს ნახირა ორქო-ვარჩხილიშ უკაბეტაში ნორთი მიშჷ.
1673 წანაშ 21 ღურთუთას, ნოღა მერეთ დაჩხირქ მოჯალაგჷ, ნამუთ კორსანტი ჰენრი მორგანქ გარჩქინჷ. მარა, 2 წანაშ დუდს, 1675 წანაშ 21 ღურთუთას, პანამაქ ოფიციალურო კჷნ აკინწყჷ, დუდმაართა ხორუაშე 8 კილომეტრის მადვალუ ჩქონს. თე აბანსჷთ ნანოღუ რდჷ, ნამუშ აკნაცჷმეფი ასე ხოლო რე დოსქილადირი დო პანამა-ვიეხოშ ჯოხოთ რე ჩინებული, ნამუთ 1997 წანას იუნესკოქ მოსოფელიშ მონძალაშ ძეგლეფიშ ერკებულშა გენშიონჷ.
ბიბლიოგრაფია
Mellander, Gustavo A.; Nelly Maldonado Mellander (1999). Charles Edward Magoon: The Panama Years. Río Piedras, Puerto Rico: Editorial Plaza Mayor. ISBN 1-56328-155-4. OCLC 42970390.
Mellander, Gustavo A. (1971). The United States in Panamanian Politics: The Intriguing Formative Years. Danville, Ill.: Interstate Publishers. OCLC 138568.
სქოლიო
კატეგორია:პანამაშ ნოღეფი კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ძეგლეფი პანამას კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ ნანანოღეფი კატეგორია:ცენტრალური ამერიკაშ ნანანოღეფი
მალი
მალი (Mali), ედომუშამი ოფიციალური ჯოხოდვალა — მალიშ რესპუბლიკა (République du Mali) — სახენწჷფო ბჟადალ აფრიკას. ქიანას ზუღაშა გიშალი ვაუღუ. მალის ბჟადალშე უხურგანს სენეგალი, ოორუეშე — მავრიტანია დო ალჟირი, ბჟაეიოლშე — ნიგერი, ობჟათე-ბჟაეიოლშე — ბურკინა-ფასო, ობჟათეშე — კორ-დ’ივუარი დო გვინეა. მალიშ რესპუბლიკაშ ოორუე-ბჟაეიოლ ნორთის აკონტროლენა ისლამისტეფი, ნამუთ მერსხილჷ რენა „ალ-ყაიდაწკჷმა“ ბუნა „ანსარ-ად-დინწკჷმა“, კინოხ თაქ გჷმოცხადაფილი რდჷ ვაღიარაფილი ზოხორინელი სახენწჷფო აზავადი, ნამუშ თარობაქ, თე ტერიტორიაშე კონტროლიშ დინაფაშ უკული, გაცხადჷ ავტონომიურ რეგიონიშ იდეაშა გინულა.
ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დორთუალა
მარცხნივ|thumb|200px|მალიშ რუკა
მალი გორთილი რე 8 ოლქო დო გიშაკერზაფილი ადმინისტრაციული ართული ბამაკო (დისტრიქტი).
სქოლიო
კატეგორია:აფრიკაშ ქიანეფი კატეგორია:ფრანგულნინამი ქიანეფი კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი
მარი (თურქმენეთი)
მარი (Mary; კინოხ — მერვი) — ნოღა თურქმენეთის, მარიშ ველაიათიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ჯოხოქ გიადჷ ჯვეში ნოღა მერვიშ პატიოცემელო.
მახორობა — 126 ვთშ. ადამიერი (2010). ოხორანა თურქმენეფი, რუსეფი, ყაზახეფი, აზერბაიჯანალეფი, სპარსალეფი, სომეხეფი, უზბეკეფი, თათარეფი დო შხვეფი.
სქოლიო
კატეგორია:მარიშ ველაიათი კატეგორია:თურქული ოქიანუშ კულტურული ნანანოღეფი კატეგორია:თურქმენეთიშ ნოღეფი
ვალე-დ’აოსტა
ვალე-დ'აოსტა (Valle-d'Aosta, Vallée-d'Aoste, აბანურ დიალექტშა Val d'Ota) — ავტონომიური რეგიონი იტალიაშ ოორუე-ბჟადალშე. ჯვეშო თაქ სალასეფიშ კელტური ტომი ოხორანდჷ. რომაალეფქ ვალეშ ლეხერი ჯვ. წ. 25 წანას ქჷდიჸუნეს. უკული თის მართუნდეს გოთეფი, ლომბარდიარეფი, ბურგუნდიალეფი, ბოლოს — სავოიაშ ჸუდე.
რეგიონს ბჟადალშე უხურგანს საფრანგეთი, ოორუეშე — შვეიცარია, ობჟათეშე დო ბჟაეიოლშე — პიემონტიშ რეგიონი. რეგიონიშ ფართობი 3 263 კმ² რე, მახორობა — დოხოლაფირო 125 332 ადამიერი რე(2019) და წჷმარინუანს იტალიაშ უჭიჭაშ დო უნარკაშო დოხორელ რეგიონს. ვალე-დ'აოსტა თეწკჷმა ართო ქიანაშ აკა რეგიონი რე, ნამუსჷთ აკა პროვინცია ვაუღუნ. რეგიონი დორთილი რე 74 კომუნათ. პროვინციულ ადმინისტრაციულ ფუნქციეფს ახორციელენს რეგიონული თარობა.
სქოლიო
ვალე-დ'აოსტა
ჯვ. წ. 864
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 864 წანა.
ვილჰელმი (გვალა)
ვილჰელმი (Mount Wilhelm, Wilhelmsberg) — პაპუა-ახალი გვინეაშ უმაღალაში გვალა.
რეაურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პაპუა-ახალი გვინეაშ გვალეფი კატეგორია:ოკიანეთიშ გვალეფი კატეგორია:ქიანეფიშ უმაღალაში კონკეფი
ლაფანყური
ლაფანყური — ოფუტე თელავიშ მუნიციალიტეტის, იდვალუაფუ წყარმალუ ლოპოტაშ კვარჩხანი ოძგალეს. 1905 წანაშე თაქ გიმოხორინი დიჭყეს ფშავარეფქ არაგვიშ დო იორიშ ლეხერშე დო ამუდღა 450-შახ ფანია ოხორანს. ოფუტე თელავიშე მუკოჩილათირი რე 36 კილომეტრით. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 620 ადამიერი.
ლიტერატურა
კატეგორია:თელავიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
ბოლივიაშ ტობეფიშ ერკებული
მინი|250პქ|[[ტიტიკაკა]] მინი|250პქ|[[სალარ-დე-უიუნი]]
სქოლიო
კატეგორია:ბოლივიაშ გეოგრაფია
ჰავლიცკუვ-ბროდიშ რაიონი
ჰავლიცკუვ-ბროდი (ჩეხ. Okres Havlíčkův Brod) — რაიონი ვისოცინაშ აკანს, ჩეხეთის. მუში ნანანოღა რე ჰავლიცკუვ-ბროდი. რაიონიშ ფართობი აკმადგინანს 1 264,95 კმ²-ს. 2009 წანაშ მუნაჩემეფით, რაიონიშ მახორობა აკმადგინანს 96 011 ადამიერს. მახორობაშ მეჭედალა კვადრატულ კილომეტრის აკმადგინანს 75,9 ადამიერს.
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:ჩეხეთიშ რაიონეფი
ქორეოგრაფია
ქორეოგრაფია (ბერძნულო choreia - სხაპუა დო ...გრაფია) რე სხაპუაშ ხელუანობა. თიში დუდშეიანი შანულობა რდჷ დინნაჭარა სხაპუაშ გეშა, უკულნეშის – სხაპუაშ, ბალეტიშ დორსხუაფაშ ხელუანობა,დო მა–19 ოშწანურაშ ლიაშე ალმახანური შანულობათ იხვარებაფუაფუ.
ქორეოგრაფიაშ, სხაპუაშ ხელუანობაშ დუმაგურაფალი მენცარობას ქორეოლოგიას უძახუნა.
ქორთული რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ხელუანობა
მაგადჰა
მინი|250პქ|მაგადჰაშ სახენწჷფოშ ხურგეფი [[ჯვ. წ. 500 წანას.]] მაგადჰა (मगध) — ისტორიული ოლქი დო სახენწჷფო თეხანურ ინდოეთიშ ტერიტორიას. იდვალუაფუდჷ წყარმალუ განგიშ შქა წელიშ ობჟთეშე. თიშ გოპეულუაქ დიჭყჷ ჯვ. წ. VII ოშწანურაშე, გიშაკერძაფილო გემანგარ ჯვ. წ. VI ოშწანურას, ბამბისარაშ დო აჯატაშატრიშ მაფობაშ პერიოდის. თე პერიოდის ძალიერას გეფართუ სახენწჷფშ ხურგეფქ დო წჷმარინუანდჷ ნანდეფიშ იმპერიაშ (ჯვ. წ. IV ო.), მაურიეფიშ (ჯვ. წ. IV-II ოო.) დო გუპტეფიშ სახენწჷფოშ ბირთვის. მაგადჰა ჯვეში ინდოეთიშ უდიდაში ეკონომიკური დო კულტურული ცენტრი, ბუდიზმიშ დო ჯაინიზმიშ გოფაჩუაშ აბანეფი. X ოშწანურას ჯოხოდვალა „მაგადჰაქ“ გჷმორინაფაშე გეგშართჷ.
სახენწჷფოშ ნანანოღა რდჷ რაჯაგრიჰა, უკული - პატალიპუტრა.
ლიტერატურა
კატეგორია:მაგადჰა კატეგორია:ინდოეთიშ ისტორია კატეგორია:ჸოფილი იმპერიეფი კატეგორია:აზიაშ ისტორიული სახენწფოეფი კატეგორია:სახენწფოეფი ინდოეთიშ ისტორიას
ჯერონიმო
ჯერონიმო (ინგლ. Geronimo; თაშნეშე გუიაჰლე, ჩირიკაჰუა Goyaałé; დ. 16 მანგი, 1829 – ღ. 17 ფურთუთა, 1909) — ამერიკალი ინდიარეფიშ ლიდერი ჩირიკაჰუაშ აპაჩეფიშ ტომიშე, ნამუთ 25 წანას ოლიმუდჷ ამერიკალ კოლონიზატორეფს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1829 კატეგორია:ნაღურა 1909
ჯვ. წ. 865
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 865 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
პრაკრიტი
პრაკრიტი (სანსკ. प्रकृति prakṛti ”აკნაქიმინუ”) — ჩინება ინდუიზმის, მატერიალური ორენი დო თიშ ბაძაძი, თაშნეშე ირფელი თინა, მუთ თის არსებენსინ.
პრაკრიტი ანუ ორთა დადული რე, თოშ გონოჸოფიერებაშო ირზუნჷ მუმულ დაჭყაფუქ პურუშაქ - ღორონთიქ ვიშნუქ, მუშ უკული უშურე ორთას თელარაქ ინისახჷ.
კატეგორია:ინდუისტური ფილოსოფიაშ კონცეფციეფი კატეგორია:სანსკრიტული ზიტყვეფი დო ფრაზეფი
ლაურა ფრესერი
ლაურა ფრესერი (Laura Fraser; დ. 23 ივანობა, 1976, გასგო) — შოტლანდიარი არტისტი. ჩინებული რე ლიდია როდარტე-ქუალეშ როლით სერიალშე მონკა დჷნოშური.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შოტლანდიარი არტისტეფი
ლაგოდეხი
ლაგოდეხი — ნოღა საქორთუოს, კახეთიშ აკანს ლაგოდეხიშ მუნიციპალიტეტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ნოღათ გიმიცხადუ 1962 წანას. მახორობა 5918 ვითოში (2014 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:კახეთიშ აკანიშ ნოღეფი კატეგორია:საქორთუოშ ნოღეფი
2057
დღახუეფი
კატეგორია:
სიკიმიშ ოლქეფიშ ერკებული
სიკიმიშ შტატიშ ოლქი – შტატიშ ადმინისტრაციული ართული, ნამუთ იმართუ ჩინოვნიკით (კომისარიშ მახვარე) ინდოეთიშ ადმინისტრაციული ნინალაშე. თის მიარე მახვარებუ ოხვარუ, დეპარტამენტეფიშ მადუდეეფი, ნამუთ გამამინჯე რენა ოკათე მეურნობაშ გოთანჯილი მალობეფიშ გოვითარაფაშო. გვალო შტატის 4 ოლქი რე.
სქოლიო
*
BMW E30
BMW E30 — კომპანია BMW-შ კომპაქტური ავტომობილი. „მასუმა სერიაშ“ მაჟირა მოდელი რე, ნამუქჷთ დოთირუ BMW E21 დო მუქ იჸუ თირელქ BMW E36-ით 1993 წანას. კაბრიოლეტეფი E30 გიშეშქუმალუაფუდჷ 1993 წანაშახ, უნივერსალეფი — 1994 წანაშახ.
E30
ჰაიტი
ჰაიტიშ რესპუბლიკა (კრეოლ. Repiblik d Ayiti) — კოკი ჰაიტიშ (თაშნეშე ისპანიოლა) ბჟადალ ნასუმორს მადვალუ ქიანა რე, ნამუსჷთ თაშნეშე მუსხირენ მორჩილი კოკი უღუ - ლა გონავი, ლა ტორტიუ, ლე კაიემიტი დო ილ-ა-ვაში კარიბიშ ზუღას, კუბაშ ბჟაეიოლშე; კოკის ჰაიტი დომინიკარეფიშ რესპუბლიკაწკჷმა ირთჷნს. ქიანაშ ედომუშამი ფართობი რე 27.750 კვ. კმ. ნანანოღა - პორტ-ო-პრენსი იდვალუაფუ თარ კოკის გონავიშ ჸუჯიშ ობჟათე-ბჟაეიოლშე.
სქოლიო
კატეგორია:კარიბიშ ზუღაშ ქიანეფი კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ ქიანეფი კატეგორია:ფრანგულნინამი ქიანეფი კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი
კაბინდა (კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა)
კაბინდა (Kabinda) — ნოღა კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკას. ლომამიშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ნოღეფი
უშქური
უშქური (ლათ. Malus) — ჯა დო ქვერჩხამი ჩანარეფიშ გვარი ვარდიშობურეფიშ (Rasaceae) ფანიაშე. მიშმურს 33 ტყარი სახეობა, ნამუთ მოსოფელიშ შხვადოშხვა ქიანასიე გოფაჩილი. ჭიჭე აზიას დო კავკაციას ფართოთიე კულტივირებული ბჟაეიოლური უშქური (მაჟალო) (Malus Orientalis).
ლიტერატურა
კატეგორია:ხილი კატეგორია:ვარდიშობურეფი
ჯვ. წ. 866
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 866 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჰრადეც-კრალოვე
რესურსეფი ინტერნეტის
* კატეგორია:ჩეხეთიშ ნოღეფი კატეგორია:ჩეხეთიშ სტატუტური ნოღეფი კატეგორია:ჩეხეთიშ აკანეფიშ ცენტრეფი კატეგორია:ჰრადეც-კრალოვეშ აკანიშ ნოღეფი
ართი
ართი რე მაართა ნატურალური რიცხუ. თიში ოწოხლერენჯი ნული (0), ოდო გეჸვენჯი — ჟირი (2). ართიშა გომიარუაფათ არძონერი რიცხუ უთირუ სქიდუ. რიცხუ ართი ვართ ძაკი რე დო ვართ რთული.
1
უილიამ ალფრედ ფაულერი
უილიამ ალფრედ ფაულერი (ინგლ. William Alfred Fowler; დ. 9 მარაშინათუთა, 1911, პიტსბურგი, პენსილვანია, ააშ — ღ. 14 მელახი, 1995, პასადენა, კალიფორნია, ააშ) — ამერიკალი ასტროფიზიკოსი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ფიზიკაშ დარგის, 1983 წანას (სუბრაჰმანიან ჩანდრასეკარიწკჷმა ართო). უილიამ ფაულერქ გიმირკვიუ მურიცხეფიშ დინახალენი ბირთვური რეაქციეფი დო ენერგეტიკული ელემენტეფი, ნამუთ წჷმიქიმინუ რეაქციეფიშ პროცესიშ ბორჯის. გურაფულენდჷ ოჰაიოშ შტატიშ უნივერსიტეტის, უკულ გურაფა გაგინძორჷ კალიფორნიაშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტის, სოდეთ მიპალუ მენცარობაშ დოქტორიშ ხარისხი ბირთვურ ფიზიკას, 1936 წანას. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ კალიფორნიაშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტის, სოდეთ რდჷ დიო ასისტენტ-პროფესორი, უკულ ასოცირებული პროფესორი დო 1946 წანაშე პროფესორი. ფაულერი რდჷ კალიფორნიაშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტიშ კელოგიშ რადიაციული ლაბორატორიაშ დირექტორი. ფაულერი რდჷ შინელი მენცარული სტატიაშ B²FH-შ ართ-ართი ავტორი. სტატიაქ იჭარუ კალიფორნიაშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტის, 1955-1956 წანეფს დო თიში ორიგინალური ჯოხოდვალა რდჷ ელემენტეფიშ სინთეზი მურიცხეფს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ასტროფიზიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიკას კატეგორია:დუნაბადი 1911 კატეგორია:ნაღურა 1995
ეკერი
ეკერი (ნიდერლ. Jeker, ფრანგ. Geer) — წყარმალუ ბელგიას დო ნიდერლანდეფს, წყარმალუ მაასიშ კვარჩხან ნადუ. იჭყაფუ ბელგიას, გერიშ ხოლოს დო გიშმურს ლიეჟიშ დო ლიმბურგიშ პროვინციეფს (ბელგია) დო ნიდერლანდეფიშ ლიმბურგიშ პროვინციას. წყარმალუშ სიგინძა რე 54 კმ. თაჸურეშე 50 კმ. ბელგიას რე, 4 კმ. ნიდერლანდეფს. ეკერიშ აუზიშ ფართი რე 474 კვ.კმ.
ხელუანობა
thumb|[[ვენერა მილოსარი, ლუვრი, პარიზი.]] მინი|[[ვინსენტ ვან გოგი. მურიცხამი სერი, 1889 წ.]] მინი|[[პოლ სეზანი. ბიბემუსი, ჭითა კირდე, 1897 წ.]] thumb|ავსტრალიარ აბორიგენეფიშ ხელუანობა, [[ავსტრალიაშ ნაციონალური გალერეა, ქანბერა.]] ხელუანობა — ფირჩა სვენათ, ადამიერიშ ქიმერონიშ დო აწოსახუაშ ფიზიკური გჷმოხანტუა რე ნაწარმეფსჷთ, ნამუთ აკმაშქვანს ალობას დო ვარ მუნაგონაშ ხანტუშური გჷმოხანტუაშ შხვადოშხვა ფორმეფც. ზიტყვა ხელუანობა ეთმიჩამუ მუჭოთ ორთაშ მოპიჯე ჩჷნაფა.თე არზით ხელუანობას ორხველჷ ირფელი, ნამუთ ვაორთაშური ბადებაშ რე, ანუ აკოქიმინელჷ რე ადამიერიშით (ავტორიშ, ხელუანიშ). თეხანური ინტერპრეტაციით, ხელუანობაშ გოხურგუეფი ეთმოსახუნა ესთეტიკურ კრიტერიუმეფც, დო ტერმინი ართნერო ოწაწჷ ლიტერატურას, მუსიკას, სხაპუას, დრამატურგიას, ხანტურუას, სკულპტურას დო არქიტექტურას.
კონსეპსიონი (ჩილეშ პროვინცია)
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩილე
ხელუანობა
ონჭირე სვენათ, ხელუანობას გურიშხონარენა ხვალე მეჯინურ ხელუანობას, ანუ ფერჭარუას, გრაფიკას დო ხუროთმონძღვარუას. ზიტყვა ხელუანც მეტაფორულიმენორსით ხოლო ირინუანა დო თინა ეთმოშანუნც რჩქინაშ, ორსანტობაშ მაღალი ოკუჩხალეს ნამდგარდია საქვარუაშ დინოხალე.
შქა ოშწანურეფც ტერმინი ხელუანობა გჷმირინუაფუდჷ გურაფაშ ეიოშანალო, გჷმისხუნუდჷ მუჭოთ ეთოჩნებაშ ინსტრუმენტი. თე ფარანიშ შქვით დუდიშული ხელუანობას ორხველუდ: გრამატიკა, ლოგიკა, რიტორიკა, არითმეტიკა, მუსიკა, გეომეტრია დო ასტრონომია. ბჟადაჸალური კულტურას ვიზუალურ ხელუანობეფიშ შქას ოშწანურეფიშ განწხანს სქიდუდ ხვალე ფერჭარუა დო სკულპტურა. ისლამურ კულტურაას ჯინჯიერი ფორმა ორნამენტი რდჷ, რახან თე რელიგია შურდგუმილი სქჷლედეფიშ გჷმოსახუას კრძალუნდჷ. ნამთინე კულტურაშ ნიღაბეფი, ტატუირაფა, კერამიკა დო ლითონიშ ნაქიმინეფი რდეს მეჯინურ ხელუანობაშ ჯინჯიერი ფორმეფი. ტექნიკური პროგრესიქ შელებუანო გინაშქუ ხელუანობაშ ახალი ფორმეფიშ გორჩქინა, მუნერეფით რე: ფოტოგრაფია დო კინო,ოდო ალმახანური ელექტრონული ტექნოლოგიეფი ძირაფონი სახეეფიშრსუალოშ ახალი ფორმეფიშ ქიმინუაშ დო წჷმორინაფაშ მეშქაშალეფც ირზენც.
ხელუანობაშ დარგეფი
ხელუანობაქ შილებე გიარსხუას ფორმას, ფიგურას (ფერჭარუა, სკულპტურა), ზიტყვას (ლიტერატურა), ბგერას (მუსიკა), ყარაფის (სხაპუა) ვარა თინეფიშ ჰიბრიდის (თეატრი, კინო).
იიჰლავაშ რაიონი
იიჰლავა (ჩეხ. Okres Jihlava) — რაიონი ვისოცინაშ აკანს, ჩეხეთის. მუში ნანანოღა რე იიჰლავა. რაიონიშ ფართობი აკმადგინანს 1199,32 კმ²-ს. 2009 წანაშ მუნაჩემეფით, რაიონიშ მახორობა აკმადგინანს 112 950 ადამიერს. მახორობაშ მეჭედალა კვადრატულ კილომეტრის აკმადგინანს 94,18 ადამიერს.
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:ჩეხეთიშ რაიონეფი
ფრანცისკე
ფრანცისკე (Franciscus; ერიშკოჩობას ხორხე მარიო ბერგოლიო, Jorge Mario Bergoglio; დ. 17 ქირსეთუთა, 1936, ბუენოს-აირესი) — რომიშ 266-ა პაპი 2013 წანაშ 13 მელახშე. წჷმარინუანს კათოლიკური ოხვამეშ დო ვატიკანიშ სუვერენული სახენწჷფოშ მადუდეს. ჯოხოქ ფრანცისკე მიაჩჷ ესპანალი მისიონერიშ, „იოსეშ ჯარალუაშ“ წოროდჷმარსხუაფალ ფრანსისკო ხავიერიშე. თინა მაართა იეზუიტი პაპი რე, მაართა ამერიკაშ სუბკონტინენტშე დო მაართა ობჟათე გვერდოსფეროშე. თეშ მოხ, რე მაჟირა ვაევროპალი პაპი სირიალი გრიგოლ III-აშ უკული (პაპი 731-741 წწ.)
სქოლიო
კატეგორია:რომიშ პაპეფი კატეგორია:იტალიარი არგენტინალეფი
ჸვინთელი ზუღა
ჸვინთელი ზუღა (ჩინ. - 黄海 - Huanghai, იკითხირუაფუ "ხუან-ხაი", 황해, იკითხირუაფუ "ხვან-ხე") — გვერდო-დინოხოლენი ზუღა რჩქალ ოკიანეს, აზიაშ ბჟაეილ წყარპიჯის, კორეაშ ჩქონიშ ბჟადალშე. ზუღას ჯოხოქ გიადუ წყარიშ ფერიშ გეშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩინეთიშ გეოგრაფია კატეგორია:ოორუე კორეაშ გეოგრაფია კატეგორია:ობჟათე კორეაშ გეოგრაფია კატეგორია:რჩქალი ოკიანეშ ზუღეფი კატეგორია:ზუღეფი ანბანიშ მეჯინათ
ყორნისი
ყორნისი (1931-91 წანეფს ჯოხოდჷ ზნაური) — დაბა საქორთუოს, თიღვაშ მუნიციპალიტეტის. ასე ოკუპირაფილი რე რუსეთიშით.
ისტორია
1933 წანას, დაბას ჯოხოქ გიადჷ ოსი რევოლუციონერიშ, სხუნუეფიშ ხეშულობაშო მალიმორი ზნაურ აიდაროვიშ პატიოცემელო. 1936-1991 წანეფს რდჷ ზნაურიშ რაიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. 1972 წანას მიაჩჷ დაბაშ სტატუსიქ დო რდჷ ჸოფილი ოდაბე სხუნუშ ცენტრი (მიშმეშჷ: ალიბარი, ახალსოფელი, ზემო ოქონა, თიღვა, ისაკყაუ, ნაბაკევი, ნედლათი, სუნისი, ქვემო ოქონა, შინდარა, ხუნდისუბანი). 1991 წანას გიადჷ ყორნისიქ დო მიოდინჷ რაიონული ცენტრიშ სტატუსი, თიშ გეშა, ნამჷ-და ზნაურიშ რაიონქ ქაკათჷ ქარელიშ რაიონს. . 1990-იანი წანეფიშ დაჭყაფუშე ოკუპირაფილი რე რუსეთიშით დო დე-ფაქტო აკონტროლენს თ.ჯ. „ობჟათე ოსეთიშ რესპუბლიკა“. „ობჟათე ოსეთიშ რესპუბლიკაშ“ ადმინისტრაციული დორთუალათ მიშმურს ზნაურიშ რაიონშა, თაშნეშე თე რაიონიშ დო ოდაბე სხუნუშ (12 ოფუტე) ცენტრი რე. საქორთუოშ კანონდვალათ, ყორნისი მიშურს თიღვაშ მუნიციპალიტეტიშ თიღვაშ ადმინისტრაციულ ართულშა.
სქოლიო
კატეგორია:საქორთუოშ დაბეფი კატეგორია:თიღვაშ მუნიციპალიტეტიშ დაბეფი კატეგორია:საქორთუოშ ოკუპირაფილი ოფუტეეფი
წკურუმია აიარი: ეულა
წკურუმია აიარი: ეულა (The Dark Knight Rises) — რეჟისორ კრისტოფერ ნოლანიშ ფილმი, ნამუშ სცენარი ჭარუ ჯიმაწკჷმა, ჯონათან ნოლაწკჷმა, დო ისტორია დევიდ ს. გოიერწკჷმა ართო. ფილმი დორსხილი რე DC კომიქსეფიშ პერსონაჟ ბეტმენს დო რე გოგინძორაფა ფილმიშ „ბეტმენი: დაჭყაფური“ დო „წკურუმია აიარი“. წკურუმია აიარი: ეულა რე ნოლანიშ ბეტმენიშ ფილმეფიშ სერიაშ დათებუ. თის ოკათუნა არტისტეფი კრისტიან ბეილი, მაიკლ კეინი, გერი ოლდმენი დო მორგან ფრიმენი. ფილმის მოქიმინუა მეურს ფილმ „წკურუმია აიარიშ“ მოლინეფშე ბრუო წანაშ უკული. ფილმის რე ჟირი უბადოშმაქიმინალი ბეტმენიშ მითოლოგიაშე, სელინა კაილი (ენ ჰეთეუეი) დო ბეინი (ტომ ჰარდი).
ფილმიში გინოღალა მიშჷ შხვადოშხვა აკანეფს, ინდოეთის, ლონდონის, ნოტინგემის, გლაზგოს, ლოს ანჯელესის, ნიუ-იორკის, ნიუ ჯერსის დო პიტსბურგიშ მიკოროცხუათ. ნოლანქ გიმირინუ IMAX კამერეფი გუმოსახუაშ მაღალი ხარისხიშო. ვირუსულ მარკეტინგიქ, წკურუმია აიარიშ მოხვალამაცალო მოახვამილუ რეკლამეფშო ხეშშენწყუალა. გინოღალეფიშ თებაშ უკული კომპანიაქ Warner Bros. ოძირუ ფილმიშ მაართა ამშვი წუნი. წკურუმია აიარი: ეულა-შ პრემიერაქ მინწყუ გოართიანაფილი ომაფეს, აკოართაფილი შტატეფს დო კანადას 2012 წანაშ 20 კვირკვეს
არტისტეფი
ტომ კონტის დო ჯოი კინგს ხოლო უღუნა როლეფი.
ღოლამა
ლოს-ანჯელეს თაიმსწკჷმა მეჩამილ ინტერვიუშ კითხირს გინიღანდუო დო ვარი ბეტმენიშ მასუმა ფილმისჷნ, ნოლანქ გაცხადჷ, ნამდა წორი სიუჟეტიშ მიკორჩქინაშ მოხვალამას თინა გინიღანდ მასუმა სურათის, მორო ხოლო კითხირი დახუნუ მუსხი ჯგირი მასმა სერიაშ დოძახალა რდჷ შესალებერი. 2009 წანაშ სან-დიეგოშ ოერეფოშქაშე კომიკ-კონს დოჭიშაფას გერი ოლდმენქ დადასურჷ, ნამდა ნოლანი მასმა სერიას გინიღანდჷ დო ოეგებიეთ გინოღალეფი მუმალ წანას დიჭყაფუდჷ.
ნოლანქ თქუ, ნამდა მასმა სურათის რობინი ვეგმორჩქინდუდ. კრისტიან ბეილიქ გაცხადჷ, ნამდა თინა დიტენდჷ ფილმის, ეთი მოხვალამას თის რობინი გეგშარჩქინდუდჷ-და. ნოლანიშ ნარაგადით უარყოფით გერგეზი პინგვინი ვემუმალუდეს, თიშენ, ნამდა თიში არზით ძნელი იჸიდჷ ათე პერსონაჟიშ მოლება რეალური ბეტმენიშ ვერსიას, მუჭომსჷთ თინა იღენდჷნ. თიქ ხოლო ივარუ ფილმის მისტერ ფრიზიშ გუმორჩქინა.
ნოლანქ დადასურჷ, ნამდა მაართა ჟირი ფილმიშე ჯინჯიერი არტისტეფი დირთუნა მასუმა ფილმის მუში გერგეზეფიშ გასასახიერებელო. 2011 წანაშ 19 ღურთუთას Warner Bros.-იშე გოფაჩილი პრეს-რელიზიშ თახმო ენ ჰეთეუეი არსულენს სელინა კაილიშ, ტომ ჰარდი ბეინიშ როლს. ჰარდიწკჷმა ართო, ნოლანიშ წოხოლენი სურათის დაჭყაფურიშ ხოლო ართი მურიცხი, ჯოზეფ გორდონ-ლევიტი დო ჯუნო ტემპლი აკათეს არტისტეფიშ ბუნას. მალას სტუდიაქ ოფიციალურო დიძახუ ლევიტიშ როლი დო ხოლო გუმაცხადჷ, ნამდა ფილმის მარიონ კოტიარი ილაჸაფუდუნ. გორდონ–ლევიტი კომისარ გორდონწკჷმა მამუშე პოლიციარიშ ჯონ ბლეიკიშ როლს არსულენს, დო კოტიარი Wayne Enterprises–იშ დირექტორეფიშ სხუნუშ მაკათურს, მირანდა ტეიტის ლაჸაფენს.
კატეგორია:2012 წანაშ ფილმეფი კატეგორია:კრისტოფერ ნოლანიშ ფილმეფი კატეგორია:ფილმეფი ბეტმენიშ გეშა
პორტ-ოვ-სპეინი
პორტ-ოვ-სპეინი (Port of Spain) — ტრინიდადი დო ტობაგოშ ნანანოღა, ქაინაშ ეკონომიკური, პოლიტიკური დო კულტურული ცენტრი. იდვალუაფჷ კოკი ტრინიდადიშ ოორუე-ბჟადალ ნორთის, პარიაშ ჸუჯის. პორტ-ოვ-სპეინი ქიანაშ სიკაბეტათ მაჟირა ნოღა რე სან-ფერნანდოშ უკული, მუნიციპალიტეტეფს შქას ტე ეკონია დო ჩაგუანასიშ უკული მასუმა აბანს იკენს. 2011 წანაშ მუნაჩემეფით ნოღაშ მუნიციპალური მახორობა 37,074, დო ურბანული – 81,142 ვითოში რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ტრინიდადი დო ტობაგოშ ნოღეფი კატეგორია:კარიბიშ ზუღაშ ღანჩოშ ქიანეფიშ ნანანოღეფი კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ ნანანოღეფი კატეგორია:კარიბიშ ზუღაშ ონიშოლი ნოღეფი
ჯესი პლემონსი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
ჯვ. წ. 867
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 867 წანა.
ნაღურა
კატეგორია: