cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ტერენტი გრანელი
ინტერესეფი
ტერენტი გრანელი შხირას უძირჷნა რუსთაველიშ პროსპექტის პოეზიაშ მოჸოროფე ახალეფწკჷმა. ტერენტი, ეჩიებუდჷ ახალეფს პოეზიაშ დო მუსიკაშ მეშანილობაშე, ესთეთიკურ იდეალეფშე. ტერენტი ჭარჷნდჷ: „ხელუანებაშ შურდგჷმილ სინთექ ოკო განათას ჩქინ შურეფიშ უკუმელა კუნთხუეფი, შური ქინუდგას კოჩიშ აკოქიმინჯალას დო თოლიშ წოხოლე გეგნონწყას თოისერი სურათეფი სისქვამაში დო ემეთიშ. ნძალუანო ოკო ქიდირაგადუას თახმი ხელუანობაქ, ვარა, კოჩიქ ამარ-ამარი ნორტყო გინირთასინ ქიჸი უმაღალაშ ღიაბიშ გინაფეფს მორკებულქ დო უბადობაშ კოტოს ედომუშამო გინოლაფირქ.“
ტერენტი ბრელს კითხულენდჷ, გიშაგორილო პოეზიას. ჯგირო იჩინენს მოსოფელიშ ლიტერატურაშ კორიფეეფს, რუსული ჭარუობას, ფრანგი სიმბოლისტეფიშ აკოქიმინჯალას, ბაირონიშ, შელიშ, მიუსეშ, ნოვალისიშ, ომარ ხაიამიშ პოეზიას, ნიცშეშ ფილოსოფიას. ტერეტნტიშ ოჸოროფულ რუსი პოეტეფი რენა ალექსანდრე პუშკინი, ბლოკი, ტიუტჩევი, ფეტი, ნადსონი. გოსოფურო კითხულენს ბლოკიშ დო ესენინიშ ლერსეფს, გჷნაფულენს თენეფწკჷმა შურიშ ხოლობუას. დოსტოევსკის აღორონთენს, მარა იშენ უჭირს თიშ რომანეფიშ კითხირი. მინშა თქუანდჷ, მუთ ოხვილური ვარენ ეფერეფს ჩუთხინუანთჷ-და, დოსტოევსკიშ ხელუანობა დო არზეფი გენიალური რენია.
მაჸალე პოეტიშ გობრონ აგარელიშ ალაჩამათ შხირას ოკათჷ უნივერსიტეტის სერგი დანელიაშ დო გრიგოლ წერეთელიშ ლექციეფს ანტიკურ პოეზიაშე დო ფილოსოფიაშე. ტერენტიშ ეფურინას გჷშმეჭანუანდჷ ანაქსიმანდრეშ დო ანაქსაგორეშ კოსმოლოგიური თოლწონუეფი.
სოციალური რინა დო ხასიათი
ტერენტი ნაპტან მორდებუანი, ალალი, ბონი დო უოშქარე რდჷ. ხონარეკინელო ვანაფერო იჩიებუდჷ დო იძიცანდჷ. ოგორაფალ ზიტყვეფი ვეშულებუდჷ. ტერენტიშ არძაშ უმოს დიდი ოგორაფალი ზიტყვეფი რდჷ: სი პოეზიაშ მუ გარჩქილენია.
თე პერიოდის გრანელი დიდ გაჭირებას რე, სოთინ ვამუშენს. ოშქურ საქვარშა. თვითან ვაუჩქჷ მუჭო ოკო ეიჯუმუას დუდინ, ვარა სო ოკო ოთანუას სერინ. პეკი რე დო მითინს ვაგაგებაფუანს მუშ გაჭირებას. ვაუჸორს რაგადი მუში რინაშე. ჰონორარს ეჭოფუნსჷნ, ართ ჰალამო ახარჯენს, უჸორს მაჸალეეფიშ მენძელობა, მარა, თეშნერ შვანი ვანაფერო რე.
ზარხულიშ ტიბუ სერეფს ოთანუანს ორეკეშეეფს დო ოსაფულეეფს. შხირას გილურს მთაწმინდაშ დო დიდუბეშ პანთეონეფშა. უჸორს დღაშ დო სერიშ აკონთხაფა, ოსაფულეშ სირჩქალე, ხვალე რინა მუშ ფირქეფწკჷმა. შარას, შეწამაფაშ ვარა პანაშვიდიშ მუსიკაშ ხონარს გეგონენსჷნ, ალამო ქეიათხოზუ პროცესიას, გურშა ქიგიკოროფანს ხელეფს დო საფულეშახ ქიამიაჸუნუ. ვაინტერესჷ დო ვაკითხულენს მის ვარა სო ასაფულენან. არძო ართი რე თიშო. ხვალე თინა უჩქჷ ნამუდა მიდგარენს შეთმიწამუანა დო მუ ხოლო შეწამაფაშ მაკათურო გინმირთუ.
შხირას ოკათჷ წირუეფს, უჸორს ოხვამური ჭურქულუა, კათოლიკეეფიშ ორღანიშ ხონარი. გიშაგორილო, გურს მოხვადუ თანაფაშ ცერემონიალ დო გურუგუჩამუ ექსტაზიშა მიშმაჸუნს. საჩემარო გინაფულენს მუსიკას. შეულებ ბრელ ხანს გვალო ბრელ ხანს გედირთას შარას დო გორსიმინაფილქ ურჩქილას როიალიშ ხონარსჷნ. ტერენტის უჸორდჷ ფაეტონით ფელური, პეულეფი, გიშაგორილო ვარდი დო ია. გურშა ქიხუტოლუანს იეფს დო მაართა აკნახვამილა მაჸალე ძღაბის მიარზიენს. ბორჯგიშაშკუმალირო დალეფშა ხოლო მეურს სუმარო წალენჯიხაშა, მარა თექ ბრელ ხანს ვაგარზინე დო მალას ირთუ ქართიშა. ტერენტის უჸორდჷ ქართი. იალონშე შქა სერშახ ღურელიშ შურცალო გილაგაგანდჷ ქართიშ შოშეეფს, ირიათო ნერვიული დო ფერდინაფილი, თუმა ებურძგონილი; ზოთონ-ზარხულ სოფილი ბარგი მიკაქუნს. ტერენტიშ ლერსეფიშ უმენტაშობა ღილე ცაშ თუდო რე ჭარილი.
„გოჭითარაფაშ“ მოღალუეფი
1921 წანას რუსეთიქ საქორთუოშ ანექსია ქჷმახვამილუ. ქიდიჭყჷ კათაშ მასიურ რხუალაქ, რეპრესიეფქ დო იდეოლოგიურ თხოზინქ, მუდგაქ ინტელიგენციას ხოლო ქიმკაწაწჷ. ტერენტიქ ეკონიაშა ქჷდოსქიდჷ ოდაბადეშ ართგურო. თინა ხონარმაღალო ივარანს „პარტიულ“ პოეზიას. 1924 წანას ჭარილ აკა კაკალია ლერსის ტერენტი სტალინს აკრიტიკენს დო დიქტატორს გითმიოდვანს. ტერენტიშ ანტიკომუნიტური ლერსეფი რე: "1921","პოეზია", "ფიქრები ქაქუცას მკვლელობის დღეს" დო ათაშ უკული. რჩქინელი ამბე რე ნამუდა გრანელს ართი კაკალი ლერსი ხოლო ვაუჭარჷ „ჭითეფშა“. თეშ გურშენ ტერენტი გეგშიჸონეს შოვინისტო დო მანებელ პოეტო დო ქჷდიჭყეს ტერენტიშ აკონჭირა. პროლეტარ პოეტეფქ დიხას ქიმთანთხორეს თიშ პოეზია, დო 1926 წანაშე შურო ვაუბეშტუნდეს ლერსეფს. ტერენტიშ ჯოხოს სერიოზულ ტაბუ ქიგიოდვეს. უზურეფი რე ნამუდა ტერენტი უციოთ მოხვადუდჷ 1937 წანაშ რეპრესიეფსჷნ.
"MEMENTO MORI"
ტერენტი გრანელიშ პოეზიაქ კონკას მიანჭჷ 1924 წანას. თე პერიოდის თიქ გჷშაშქჷ ახალი ლერსეფიშ წინგი „Memento mori.“ დუდშე, წინგიშ დუდჯოხო ოკო რდჷკო „ფურინელი დღალეფი“ („გაფრენილი დღეები“), მარა თი დღალეფიშ საქორთუოშ სიტუაციაშ გეშა დუდჯოხო დუთირუ დო გიორთჷ „Memento mori“ - იალონს სტამბაშა მიდართჷ, კათელს ჯოხო დოუთირუ დო ქიგიოდჷ „Memento mori“ (ლათინურო: რშუდას ღურა). თე წანას ტერენტის დიდ ლიტერატურლ ონჯუა მუნწყის დო სპეციალური გაზეთი ხოლო გეგშუშქვეს, სოდგა ივანე გომართელი, გიორგი ნადირაძე, კონსტანტინე კაპანელი, ვასილ ბარნოვი, პლატონ კეშელავა დო შხვეფი მაღალი აკოფასებას არზენდეს ტერენტიშ ლერსეფს.
ეკონია წანეფი დო ღურა
1926 წანას ტერენტიქ გეგშაშქჷ ლერსეფიშ ეკონია წინგი. 1928 წანაშე იჭყაფუ პოეტიშ შურიელი დეპრესია. თე წანეფიშ ჭარილეფი, დღარეფიშ ენაჭარეფი დო ლირიკა მოწმენა ტერენტიშ შურიშ აკონთხაფას.
გოეთე ჭარუნდჷ: „კოჩის ორთას... გოხურგილი ფარდიშახ შეულებჷ მუჭოთ ხიოლიშ, თეშ ჭუაშ დო ჭიროთიშ გინოღალა; მუჭოთ თე ფარდის გეგნაჩირთჷნ, უციოთ მედინუ.“ ათაშ აღოლჷ გრანელს ხოლო. გოჩხირკინაფილ დო ღარჯილდინაფილ ძიუთ გილაგაგანდჷ. დუშქირტჷ მილაჩამილ თოლეფიშ ბარჩხალქ, გვალო მიშკჷ. გილეშ ქართიშ შარეფს - შურდგჷმილი შეწამაფა დო ჯაბი. ჯიბეთ გილუღუდჷ „ზისხირამ რვეული“ დო თიშ სახე სანთელცალო ნდღულუდჷ. ეკონია წანეფი პოეტი ქართიშ დო სურამიშ ოლეხეეფს რდჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ქორთუეფი კატეგორია:ქორთუ პოეტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1897 კატეგორია:ნაღურა 1934
ნიდერლანდური ნინა
ნიდერლანდური ნინა, ჸოფ. ჰოლანდიური ნინა — ნიდერლანდარეფიშ დო ფლანდრიალეფიშ ნინა. მაჩიებელეფიშ მუდანობა 23.5 მილიონი.
სტატუსი
გოფაჩუაშ არანი:
ნიდერლანდეფი, ბელგია, სურინამი, საფრანგეთი
ლექსიკა
ფრაზეფი დო ზიტყვეფი
რიცხუეფი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინდოევროპული ნინეფი კატეგორია:გერმანიკული ნინეფი
ისლანდიაშ პრეზიდენტი
thumb|150px|ისლანდიაშ პრეზიდენტიშ შილაისლანდიაშ პრეზიდენტი – ისლანდიაშ სახენწჷფოშ მადუდე, ნამუსჷთ მახორობა ეშმაგორუნს 4 წანაშ ვადათ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ისლანდია
ბოსფორი
thumb|300px|ბოსფორიშ საროტი, სატელიტური ფოტო, პირელი 2004 ბოსფორი (ბერძ. Βόσπορος ჩქოუშ ქა, თურქ.: Boğaziçi, სტამბოლიშ საროტი) — საროტი, ნამუთ გჷთმორთუნს თურქეთიშ ევროპულ (რუმელია) დო აზიურ (ანატოლია) ნორთეფს. მოსოფელიშ არძაშე ინწრო ყელი რე, ნამუთ საირქიანო ონოშობაშო გჷმირინუაფუ დო თინა მარმარილოშ ზუღას უჩა ზუღაწკჷმა მიორსხუანს, ნამუთ მუშჸურე დარდანელით ეგეოსიშ ზუღას აკათუ სქირონაშქა ზუღას. თიში სიგჷრძა დოხოლ. 30 კმ. რე, მაქსიმალური სიგანათ 3.700 მეტრა ოორუე ნოჸულწკჷმა, დო მინიმ. სიგანათ 700 მეტრა. სიტომბა იძანძჷ 36-124 მეტრას შქას მალობას ოშქაშეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:სტამბოლი კატეგორია:სქიორნაშქა ზუღაშ საროტეფი
ტრონადორი
მინი|250პქ მინი|250პქ|გინაჯინუ მასკარდიშ ტობაშე ტრონადორი — შქირატილი სტრატოვულკანი ობჟათე ანდეფს, არგენტინა-ჩილეშ თანჯას, არგენტინაშ ნოღა ბარილოჩეშ გოხოლუას, ზუღაშ დონეშე 3,491 მეტრას. იდვალუაფუ ვისენტე-პერეს-როსალესიშ ნაციონალურ პარკის (ჩილე) დო ნაუელ-უაპიშ ნაციონალურ პარკის შქას (არგენტინა). ტრონადორს იდვალუაფუ ბრუო უგურყელი. ნამუეფით თეხანო გლობალური დოტიბაფაშ გეშა უკოხოლე იკინანა.
ტრონადორი გვალო სუმ კონკაშე აკმოდირთუ. ჩილეშ განშე კონკა ზურაშ დონეშე 3 320 მეტრას იდვალუაფუ, არგენტინაშ განშე დვალირი 3 200 მეტრსდ დო ოთანჯე ზოლს დვალირეფშე არძაშე მაღალი რე 3 491 მ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ ვულკანეფი კატეგორია:ჩილეშ ვულკანეფი
ჩიმორეშ მუნიციპალიტეტი
ჩიმორეშ მუნიციპალიტეტი (Chimoré) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიას, კოჩაბამბაშ დეპარტამენტიშ კარასკოშ პროვინციას. 2010 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 24 331 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 2 687 კმ² რე.
მუნიციპალიტეტი მუშ ჸურეშე კანტონეფო ირთუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლივიაშ მუნიციპალიტეტეფი
პატაქსენტი
პატაქსენტი (ინგლ. Patuxent River) რე წყარმალუ ააშს, მერილენდიშ შტატის. წყარმალუ პატაქსენტი იჭყაფჷ პიდმონტიშ პლატოშ გვალეფს, პარ-სპრინგსიშე 0.97 კმ.-შ მაშორას დო ინაკათუ ჩესაპიკიშ ჸუჯის, სოლომონსიშ ტერიტორიაშ ხოლოს. პატაქსენტიშ წყარპიჯის იდვალუაფჷ ნოღეფი: ლორელი, ბუი, აპერ-მარლბორო. პატაქსენტიშ უდიდაშ ნადუეფ რე: ლითლ-პატაქსენტი, მიდლ-პატაქსენტი, უესტერნ-ბრენჩი დო შხვეფი. წყარმალუ პატაქსენტიშ სიგჷნძა რე 185 კმ. ღანჩოშ ფართობი 2,350 კვ.კმ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:მერილენდიშ წყარმალუეფი
Walt Disney Pictures
Walt Disney Pictures — ამერიკული კინოსტუდია, ნამუსჷთ უღუ უოლტ დისნეიშ კომპანია. თინა რე უოლტ დისნეიშ სტუდიეფიშ სქუალაფირი კომპანია დო ჯინჯიერი კომპანია, ნამჷთ აწარმენს ხანტურულ ფილმეფს Walt Disney Motion Pictures Group-შ ბაზას. იდვალუაფუ ბერბენკის (კალიფორნია). კომპანიაშ კომერციულო წჷმოძინელი ფილმეფქ იქიმინჷ შხვა სტუდიეფწკჷმა ართო, ნამუეფიშ შქას რენა Pixar, Caravan Pictures, Studio Ghibli, ჯერი ბრუკჰაიმერიშ ფილმეფი, Marvel Studios, Spyglass Entertainment, Starz Media, Walden Media, Mandeville Films, Gunn Films, Jim Henson Pictures დო Saturn Films.
Walt Disney Pictures-წკჷ,ა ალმახანდენა უოლტ დისნეიშ ანიმაციური სტუდია, Pixar Animation Studios, DisneyToon დო Studio Ghibli. თინეფიშ წარმებული ფილმეფიშ დისტრიბუციათ მუჭოთ წესი, Walt Disney Studios Motion Pictures უკინანს, Walt Disney Pictures-შ ჯოხოთ.
მერაია კერი
მერაია კერი (დ. 27 მელახი, 1969) — ამერიკალი მობირე, კომპოზიტორი, მუსიკალური პროდიუსერი, მუსიკალური ვიდეოშ რეჟისორი დო არტისტი. თიში, მუჭოთ მობირეშ დებიუტიქ, 1990 წანას, Columbia Records-შ ემაჸონაფალი დირექტორიშ ტომი მოტოლაშ ხემანჯღვერალათ იჸუ დო მალას თინაქ გინირთჷ მაართა მუსიკოსო, ნამუშ მაართა ხუთი სინგლიქ ააშ-შ ბილბორდიშ ჩხე 100-ულიშ დუდს მოხვადჷნ. 1993 წანას მოტოლაწკჷმა დოგურგინუაშ უკული, ჰიტ-სინგლეფიშ სერიაშ ჭყოლაფათ, თიქ Columbia Records-შ გჷმოჩამეფიშ არძაშე მაღალი მაძირაფუეფიშ მაღვენჯ მუსიკოსო გინირთჷ. ჟურნალ „ბილბორდის“ ფოხაფათ, თინა ააშ-ს 1990-იანი წანეფიშ არძაშე წჷმოძინელი არტისტი რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი მობირეეფი კატეგორია:აფრო-ამერიკალეფი კატეგორია:დუნაბადი 1969
ტრომენი
მინი|250პქ|ტრომენი ტრომენი — სტრატოვულკანი ბჟადალ არგენტინას. იდვალუაფუ ზუღაშ დონეშე 3 978 მეტრას. მიშმეკათუანს ჟირ კალდერაშ ტიპიშ კრატერს, ნამუეფიშ სიგანათ 3,5 კმ რე. ისტორიულო, ეშაგორგოთეფი დოფიქსირაფილი რე XVIII ოშწანურაშ შქა წანეფს დო 1822 წანას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ ვულკანეფი
კუსკო (პროვინცია)
200პქ|მინი|მარჯვნივ|პროვინციაშ აბანდვალა კუსკოშ რეგიონს კუსკო — კუსკოშ რეგიონიშ პროვინცია პერუს. პროვინციაშ ნანანოღა რე კუსკო. პროვინციაშ ფართობი რე 617.0 კმ², მახორობა აკმადგინანს 348,493 ადამიერს.
ქოძირით თაშნეშე
პერუშ პროვინციეფი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კუსკოშ რეგიონიშ პროვინციეფი კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი
ახალი შოტლანდია
thumb|right|ახალი შოტლანდია ახალი შოტლანდია (Nova Scotia, ns) — პროვინცია კანადაშ ბჟაეიოლს. ჯოხოქ გიადუ შოტლანდიაშ მაფაშ, ჯეიმს VI-შ პატიშოცემელო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კანადაშ პროვინციეფი დო ტერიტორიეფი
იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი პოლონეთის
2010 წანაშ მუნაჩემეფით პოლონეთის 14 იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტი რე.
სტატისტიკა
იუნესკოშ მოსოფელიშ კულტურული მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა მოსოფელიშ მასშტაბით 981 ობიექტი რე მიშაღალირი, თენეფშე 1,4 % პოლონეთიშ ობიექტეფი რე.
ერკებული
ერკებულშა მიშაღალირი რე ობიექტეფი, იუნესკოშე მოსოფელიშ კულტურული მონძალაშ ერკებულშა თინეფიშ გეძინაშ მეჯინათ.
კანდიდატეფიშ ერკებული
ერკებულშა ობიექტეფი მიშაღალირი რე ოცადებელ ერკებულშა გეძინაშ მეჯინათ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი პოლონეთის კატეგორია:იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალა
ჯორდანა ბრეუსთერი
ჯორდანა ბრეუსთერი (Jordana Brewster; დ. 26 პირელი, 1980) — პანამარი არტისტი დო მოდელი. ჩინებული რე მია თორეთოშ როლით ფილმიშე ფორსაჟი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პანამარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1980
ტროკონი
ტროკონი — დაციტ-ანდეზიტური გუმბათამი ვულკანური კომპლექსი არგენტინას, ნეუკენაშ პროვინციას. იდვალუაფუ ზუღაშ დონეშე 2 500 მეტრას. გარჩქჷ ჟირი კრატერი დო პიროკლასტური კონუსი. ხანით ორხველჷ პლეისტოცენ-ჰოლოცენიშ ხანას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ ვულკანეფი
ჰარიეთ ბიჩერ სთოუ
ჰარიეთ ბიჩერ სთოუ (Harriet Beecher Stowe; დ. 14 მანგი, 1811 — ღ. 1 კვირკვე, 1896) — ამერიკალი აბოლიციონისტი დო ჭარუ. თიში რომანქ ჯიჯი თომაშ ქოხი (1852), ნამუთ ეთმოჭარუნს აფრო-ამერიკალეფიშ თიწკჷმაიანი ჭკორულ რინასჷნ, ძალამ დიდი პოპულარობა დო გოლინა მიპალუ, მუჭოთ ამერიკაშ აკოართაფილ შტატეფსჷნ, თაშნეშე გოართოიანაფილი ომაფეს. თე რომანქ შტატეფიშ ოორუე ნორთის, ძალამ დიდ სტიმული მეჩჷ ჭკორალაშ მეხჷ მალჷმორეფიშ ძალეფს, მუქჷთ შტატეფიშ ობჟათე ნორთის ოირკოჩე აშონთება გჷშეჭანუ. თიშ კალამს ორხველჷ 20-შე უმოსი წინგი, ნამუთ იკათუანს რომანეფს, ოშარალუ მემუარეფს დო სტატიეფს დო ჭარილეფიშ კოლექციას.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკალი ნოველისტეფი
კატეგორია:დუნაბადი 1811 კატეგორია:ნაღურა 1896
კლისაშ მუნიციპალიტეტი
კლისაშ მუნიციპალიტეტი (Cliza) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიას, კოჩაბამბაშ დეპარტამენტიშ ხერმან-ხორდანიშ პროვინციას. 2010 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 21 735 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 55 კმ² რე.
მუნიციპალიტეტი მუშ ჸურეშე კანტონეფო ირთუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლივიაშ მუნიციპალიტეტეფი
სანტა-კრუსი (პერუშ პროვინცია)
200პქ|მინი|მარჯვნივ|სანტა-კრუსიშ აბანდვალა კახამარკაშ რეგიონს სანტა-კრუსი — კახამარკაშ რეგიონიშ პროვინცია პერუს. მუში ნანანოღა რე სანტა-კრუს-დე-სუჩაბაბმა. პროვინციას ოხორანს 44.571 ადამიერი, ფართობი რე 1.418 კმ².
პროვინცია ადმინისტრაციულო ირთუ 12 რაიონო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი კატეგორია:კახამარკაშ რეგიონიშ პროვინციეფი
დნესტრი
დნესტრი (Дністе́р, Τύρας, Tyras) — წყარმალუ ბჟაეიოლ ევროპას, მეურს მოლდოვაშ დო უკრაინაშ ხურგას, ოორუე-ბჟადალშე ობჟათე-ბჟაეიოლჸურე. სიგჷრძა 1352 კმ. ღანჩოშ ფართობი -72,1 კმ2. ოდუდე უღჷ კარპატეფიშ გვალეფს ზუღაშ დონეშე 900 მეტრას. ინაკათუ უჩა ზუღას. ზუღაშ მიშაკათაფუწკჷმა აკმოქიმინჷნს დნესტრიშ ლიმანს. წყარიშ ხარჯი გიმენ მალობას 310 მ3/წმ. ოშქაშე წანმოწანური გჷმნაღელი 10 მლრდ. მ3.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:უკრაინაშ წყარმალუეფი კატეგორია:მოლდოვაშ წყარმალუეფი
რიჩარდ ატენბორო
რიჩარდ ატენბორო (Richard Attenborough; დ. 29 მარაშინათუთა, 1923, კემბრიჯი — ღ. 24 მარაშინათუთა, 2014, ლონდონი) — ინგლისარი კინოარტისტი დო რეჟისორი. დებადჷ 1923 წანას. რე დევიდ ატენბოროშ დო ჯონ ატენბოროშ ჯიმა. ატენბორო ჟირი ოსკარიშ მაღვენჯი რე. თიქი ჟირხოლო ჯილდო მიღჷ ფილმ „განდიშო”, მუჭოთ რეჟისორქ დო პროდიუსერქ. ფილმიქ 8 ოსკარი დეინალჷ. რიჩარდ ატენბოროქ 90 წანაშ ხანს, დაბადებაშ დღაშა 4 დღათ ორდო დოღურჷ.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისარი კინორეჟისორეფი კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1923 კატეგორია:ნაღურა 2014 კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინორეჟისორეფი
ჯეიმზტაუნი (წიმინდე ელენეშ კოკი)
thumb|right|250px|ჯეიმზტაუნი წიმინდე ელენეშ კოკიშ რუკას ჯეიმზტაუნი (Jamestown) — ნოღა დო ონიშოლი. გოართოიანაფილი ომაფეშ ზუღაშმელენი ტერიტორიაშ — წიმინდე ელენე, ამაღლაფა დო ტრისტან-და-კუნიაშ ნანანოღა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:წიმინდე ელენე, ამაღლება დუ ტრისტან-და-კუნიაშ ნოღეფი კატეგორია:აფრიკაშ ნანანოღეფი
Walt Disney Studios Motion Pictures
Walt Disney Studios Motion Pictures — ამერიკული ფილმეფიშ დისტრიბუტორი კომპანია, ნამუშ მინჯე რე უოლტ დისნეიშ სტუდიეფი
კომპანიაქ 1953 წანას დირსხუ, მუჭოთ Buena Vista Distribution Company. თიში საქვარუა დუდშეშე რდჷ უოლტ დისნეიშ სტუდიეფიშ ფილმეფიშ დისტრიბუციას, მარკეტინგის დო ორეკლამე კამპანიას (ათე სტუდიეფს მიშულა ვარდა მიშეშეს Walt Disney Pictures, უოლტ დისნეიშ ანიმაციური სტუდიეფი, Pixar Animation Studios, DisneyToon Studios, Lucasfilm, Marvel Studios, UTV Motion Pictures, Disneynature დო Touchstone Pictures.
სქოლიო
კატეგორია:1953 წანას დორსხუაფილი კომპანიეფი კატეგორია:უოლტ დისნეიშ სტუდიეფი
ტიპასი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ ვულკანეფი
ფრედერიკ ბეგბედერი
thumb|200px|ფრედერიკ ბეგბედერი, კრაკოვი (პოლონეთი), 2004 წ. გჷმათუთა ფრედერიკ ბეგბედერი, (ფრანგ. Frédéric Beigbeder, დ. 21 ეკენია, 1965, ნეილი-სურ-სენი) — ფრანგი ჭარუ, ლიტერატურული კრიტიკოსი, გჷშმაშქუმალარი.
ბიოგრაფია
ბეგბედერქ გონათაფა ეჭოფჷ მონტენიშ დო ლუი-ლე-გრანიშ ლიცეუმეფს. უკული გათუ პარიზიშ პოლიტიკური რკვიეფიშ ინსტიტუტი. უმაღალაში გონათაფა ეჭოფილი აფჷ მარკეტინგის ხოლო.
1990 წანას გჷმაბჟინუ მუში მაართა რომანი: „გინოლასირი ახალნორდიშ მემუარეფი“, მუშ უკულით გინმირთუ ართ-ართ დიდ სარეკლამო სააგენტოშ რედაქტორო. მუჭოთ კრიტიკოსი დო ქრონიკეფიშ ავტორინ, პარალელურო ალმახანდენს თიჯგურა ჟურნალეფწკჷმა, მუჭომეფით რე Elle, Paris Match, Voici, VSD. ოკათჷ სატელევიზიო გინოჩამეფს ლიტერატურაშ გეშა.
1994 წანას გჷშმურს მუში მაჟირა რომანი „დღახუეფი კომას“. 1997 წანას ბეგბედერი ჭარჷნს რომანს „ჸოროფა იგინძორებუ სუმ წანას“, მუშეთ რეჟისორი მარკ მარონიე ტრილოგიას გინმიღანს.
1999 წანას „გალიმარი“ გჷშმაშქვანს ნოველეფიშ კათელს „ნოველეფი ექსტაზიშ ბორჯის“.
გეჸვენჯი წანას იჭარუ ბეგბედერიშ არძაშე ჩინებული რომანი „99 ფრანკი“, ნამუსჷთ მოგვიანეთ დიო „14,99 ევრო“, უკული „6,2 ევრო“ ჯოხო. რომანს სალაფართო აფჷ ენწყჷმილი სარეკლამო სფეროშ დინოხოლენ საბზადის. ნახანდიშ გჷშულაშე ჭიჭე ხანშა ავტორი სარეკლამო სააგენტოშე გოუტუეს.
თე პერიოდის ბეგბედერქ მუში ლიტერატურული გინოჩამეფი დარსხუ საფრანგეთიშ შხვადოშხვა ტელეარხეფს, ნამუეფქჷთ მალას დიკილჷ.
2003 წანაშ ღურთუთას გჷშმაშქუმალარობა „ფლამარიონი“ გიწარზიენს ჭარუს გჷშმაშქუმალარო ქოგედირთასინ. 2006 წანაშა ბეგბედერქ გჷშაშქუ 25-შახ წინგი, მუშ უკულით „ფლამარიონწკჷმა“ თიშ ალმახანდალაქ მეჭყორდჷ.
2003 წანას ჭარუ ინტერალიეშ პრემიას ეთმეჭოფუნს რომანშე „Windows on the world“, ნამუთ ოწაწჷ 2001 წანაშ 11 ეკენიაშ ტერაქტის.
2005 წანას გჷშართჷ ბეგბედერიშ „რომანტიკოს ეგოისტიქ“, ჟირი წანაშ უკული — „ამანი, მუმეხვარით“.
2005-შე 2007 წანაშახ თინა მუშენდჷ ჟურნალისტო სატელევიზიო გინოჩამას Canal+-ს. 2007 წანაშე ჟურნალ „პლეიბოიშ“ ფრანგული გჷშაშქუმალაშ ლიტერატურული კრიტიკოსიე. პარალელურო მუშენს Canal+-იშ ლიტერატურულ-კინემატოგრაფიულ გინოჩამა „წირეშ“ მაჸონაფალო. 1998 წანაშე მუშენს ლიტერატურულ ჟურნალ „Lire“-ს ხოლო.
2007 წანას გჷშართჷ „99 ფრანკიშ“ მეჯინათ აკოქიმინელ კინოფილმიქ, ნამუშ რეჟისორიე ჟან კუნენი. ფილმის ბეგბედერი ხოლო ლაჸაფენს მორჩილ ეპიზოდურ როლს.
2008 წანაშ 29 ღურთუთაშ ონჯუას ფრედერიკ ბეგბედერი ოჭოფეს მუშ მაჸალეწკჷმა ართო ნარკოტიკეფიშ ხვარებაშ გეშა. თიქ ოწმახ დაკებაშ ოკანს მუკიჸონჷ 39 სათი, მუშ უკულით თინა გოუტეს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგი ჭარუეფი კატეგორია:დუნაბადი 1965
ლექობალე (ჩხოროწყუშ მუნიციპალიტეტი)
ლექობალე — ოფუტე ბჟადალ საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ ჩხოროწყუშ მუნიციპალიტეტის, ნაფიჩხუშ თემს. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით, ოფუტეს ოხორანს 76 კოჩი.
სქოლიო
კატეგორია:ჩხოროწყუშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
თუკიდიდე
thumb|right|თუკიდიდე თუკიდიდე (დ. დოხლ. ჯვ. წ. 465/460/455 ― ღ. 400/395) ― ბერძენი (ათენარი) ისტორიკოსი, წჷმორჩქინელი დო ღმალიერი ფანიაშ სქუა. "ისტორიაშ მუმაშ" - ჰეროდოტეშ უკულაში ალმახანე. სოფისტეფიშ მორწაფე დო მათხოზინე.
თუკიდიდე დიდო აფასენდჷ თი ბორჯიშ ათენიშ პოლიტიკური დო კულტურული რინაშ ოდუდეს გემარენჯ პერიკლეს. ლჷმენდჷ პელოპონესიშ ლჷმას (ჯვ. წ. 431-404). სტრატეგოსი რდჷ დო ათენარეფიშ ნიშუობას დუდენდჷ თრაკიაშ ოძგალეშ თხილუაბორჯის. დომარცხაფაშ უკული (სპარტალეფქ ხეშა ქეშეჸოთეს ამფიპოლისი) ჯვ. წ. 424, ათენარეფქ თინა ოდაბადეშე გეგშარაჸეს 20 წანათ. ექსორიას რინაშ ბორჯის თუკიდიდე მუში ბაბათის - თრაკიას ქჷმეუდირთჷ აკნარსხიშ - "ისტორიაშ" ჭარუას. აკნარსხი აკმოდირთუ 8 წინგიშე დო ეჯღუნებუ პელოპონესიშ ლჷმეფიშ იატორიას. მაართა წინგი, თ. გ. "არქეოლოგია", მუჭოთ მიშაულარი ნორთინ, შინანც საბერძნეთიშ ისტორიას უჯვეშაში ბორჯიშე პელოპონესიშ ლჷმაშახ. თხობელუა მითმეჭყორდუ ლჷმაშ დოჭყაფაშე მა-20 წანაშ (ჯვ. წ. 411) ამბეფით; რჩქჷ, ავტორს ღურაქ ქჷმაჭიშუ დო აკნარსხიქ უგუთებუთ ქჷდასქიდჷ (გაგინძორჷ ქსენოფონტიქ).
თუკიდიდე იკოროცხუ ისტორიაშ კრიტიკაშ დოგურაფაშ დო გოაზჷრებაშ (ვარა მენცარული ისტორიაშ) ნერჩმადვალუთ. წოხოლენ ისტორიკოსეფშე (ლოგოგრაფოსეფი, ჰეროდოტე) გინორთათ, თინა ოისტორიე აკნარსხიშ ღანკო კოროცხჷნც "ჰამას ოკითხე" დო "ჰამას ორჩქილე" ამბეფიშ თხობელუას ვარინ, "სითახმუეშ გორუას". ირი ფაქტიშ დადგინალო კრიტიკულო გურაფულენც ოსქვებურ ისტორიულ მოღეს ("წყუს").
თუკიდიდექ მაართაქ მეუდირთჷ ლჷმაშ ბაძაძეფიშ დო სამანჯელიშ გორუას. მაართა ისტორიკოს-რაციონალისტიე, ნამუქჷთ ივარუ ისტორიაშ ჸოფირებეფც (ორთაშ ჸოფირებეფსჷთ) ღორონთიშ კათინიშ "ფაქტი" (მორო ღორონც ვევარანდჷ). თუკიდიდექ მაართაქ კჷლაგორჷ ისტორიულ, პოლიტიკურ ჸოფირებეფიშ ეკონომიური დო სოციალური ოსხირეფი. თინა დორხველი აკნარსხიშ შანულობას დუდო აფასენდჷ დო თის "ირიათონობაშ მუნაპალეფჷთ" მირჩქინანდჷ. პოლიტიკური ოწანაფეთ თუკიდიდე დემოკრატიაშ დო ოლიგარქიაშ "აკოკათინ-მეწყორუაშ" პოზიციას გერდჷ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჯვეში ბერძენი ფილოსოფოსეფი კატეგორია:სოფისტეფი კატეგორია:ბერძენი ისტორიკოსეფი
კეტი პერი
კეტი პერი (Katy Perry; ნანდული ჯოხო დო გვარი რე კატრინ ელიზაბეტ ჰადსონი; დ. 25 გჷმათუთა 1984) — ამერიკალი მობირე, ბირეფიშ ავტორი დო არტისტი. დებადჷ სანტა-ბარბარას, კალიფორნიაშ შტატის, ქირსიანულ ფანიას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1984 კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:ამერიკალი მობირეეფი კატეგორია:კეტი პერი
იგუასუ (წყარგელაფუ)
thumb|right|240px|
იგუასუ (Cataratas del Iguazú, Cataratas do Iguaçu) - წყარგელაფუეფიშ კომპლექსი წყარმალუ იგუასუს, არგენტინაშ (80%) დო ბრაზილიაშ (20%) თანჯას, არგენტინაშ დო ბრაზილიაშ იგუასუშ ნაციონალურ პარკეფს.
ჯოხოდვალა იგუასუ გუარანაშ ნინაშა შანენს „დიდ წყარს“. წყარგელაფუეფიშ კომპლექსი ჟირხოლო ქიანაშ ნაციონალურ პარკეფწკჷმა ართო მიშაღალირი რე იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა.
ქოძირით თაშნეშე
thumb|center|700px|იგუასუ წყარგელაფუ
მარვინ გეი
მარვინ პენც გეი, უკლაში (ინგლ. Marvin Pentz Gaye, Jr.; დ. 2 პირელი, 1939, ვოშინგთონი, ააშ - ღ. 1 პირელი, 1984, ლოს-ანჯელესი, კალიფორნია) — ამერიკალი სოულიშ დო რ&ბ-იშ ჟანრეფიშ მობირე, მუსიკოსი დო ბირეფიშ ავტორი, პროდუსერი, ინსტრუმენტალისტი. უღუდუ პოპულარობა 1960-იან დო 1970-იან წანეფს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი მობირეეფი კატეგორია:ამერიკალი კომპოზიტორეფი კატეგორია:დუნაბადი 1939 კატეგორია:ნაღურა 1984
ბრუკლინი
thumb|300px|ბრუკლინი ნიუ-იორკიშ რუკას. thumb|300px|[[ბრუკლინიშ ხინჯი 1890 წანას, გონწყჷმაშე 7 წარმოწანაშა.]] ბრუკლინი (Brooklyn) ნოღა ნიუ-იორკიშ 5 რაიონშე არძაშე უმოს მეჭედას დოხორინელი აბანიე (2,6 მილიონი მახორუ). 1898 წანაშახ ზოხორინელი ნოღა რდჷ დო ეშაფალჷ ჰოლანდიარეფითთ დოხორელ მახორობაშე ”ბრუქელენ” (Breuckelen) ლონგ-აილენდიშ წყარმალუ ისტიშ ოძგაშეს. ზოროხინელი ნოღაშ სტატუსიშ კჷნოტებაშ შვანს ბრუკლინი თეჟამიშო ააშ-შ სიდიდათ მანთხა ოხორე იჸუაფუდუ ნიუ-იორკიშ, ლოს-ანჯელესიშ დო ჩიქაგოშ გეჸვენჯო. ნიუ-იორკიწკჷმა მერსხუაფა ვენკუჯინალუო ბრუკლინს ზოროხინელი ხასიათი დო დორხველი ნოღური სტილი უღუ ბრონქსიშე გოშხვანერაფათ, ნამუთ ისტორიულო დო ხასიათობურო უმოსო მანჰეთენიშ ოორუე გეძინას გჷ. ბრუკლინი ქუინსიწკჷმა ართო ლონგ-აილენდიშ ბჟადალუ ბოლოს ისვალუ.
ქინგსიშ ქაუნთი, ნამუთ ტერიტორიულო ბრუკლინს ომთხვიუ, ნიუ-იორკიშ შტატიშ არძაშე დოხორინელი ოლქიე. თის ჯოხო ინგლისიშ მაფა ჩარლზ II-შ პატიშოჩამალო გიოდვეს. აბანური მახორობა ბრუკლინს ფშხირას ”მაფეფიშ ნოღას” (City of Kings) უძახჷ თე ჯოხოშ გურშენი.
450პქ|მინი|ცენტრი|ბრუკლინი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნიუ-იორკი
განა
განა — სახენწჷფო ბჟადალ აფრიკას. მიშმურს ბრიტანეთიშ ერეფიშ წორომაჸალობაშა. ბჟადალშე უხურგანს - კოტ-დ’ივუარი, ოორუე-ბჟადალშე დო ოორუეშე — ბურკინა-ფასო, ბჟაეიოლშე — ტოგო, ობჟათეშე — გვინეაშ ჸუჯი. ნანანოღა - აკრა.
ორთა
განაშ წყარპიჯიშ ღოზი (დოხოლაფირო 535 კმ) დაღარასიე დორთილი, ორთაშობური ონიშოლეფი ვაუღუ. ტერიტორიაშ დიდი ნორთი ვე რე. წყარპიჯიშ მანგას 15 კმ-შახ სიგანაშ ზუღაშპიჯიშ რზენიე. ცენტრალურ ნორთის გჷნოფაჩილიე აშანტიშ ფართო პლატო (სიმაღალა 300 მ-შახ); ოორუე-ბჟადალშე ობჟათე-ბჟაეიოლშა 200 კმ-ს გოძჷ კვაჰუშ პლატო. ოორუე ნორთი ველეფს უკებჷ.
ჰავა
ჰავა ეკვატორულ-მუსონურიე, ობჟათე-ბჟადალშე ეკვატორულშა გჷნმალი. არძაშე ტჷბუ თუთაშ (მელახი) ოშქაშე ტემპერატურა რე 27°C-შე (ობჟათე) 32°C-შახ (ოორუე). არძაშე რგილი თუთაშ (მარაშინათუთა), 23°C-შე 26°C-შახ. ნოლექეფი წყარპიჯიშ ბჟადალ ნორთის დო აშანტიშ პლატოს 1 500 - 2 000 მმ წანმოწანას, აკრაშ რაიონს დო წყარპიჯიშ ბჟაეიოლ ნორთის - 650 - 750 მმ, ქიანაშ ოორუეს - 1 000 - 1 200 მმ. გერგობათუთა-მარაშინათუთას საჰარაშ ტიოზიშე უბარს სქირე დო ჩხე ბორია ჰარმატანი. მინიატიურა|მორძგვიშე|ფიზიკური რუკა
დინოხოლენი წყარეფი
წყარმალუეფიშ რშვილი შხირიე. უდიდაში წყარმალუშ - ვოლტაშ ღანჩოს ქიანაშ ტერიტორიაშ გვერდშე მეტი უკებჷ. წყარმალუეფი - პრა, ანკობრა დო ტანო ჭორომიანიე, ჭვემაშ სეზონს იძინანს დო ონიშეთ გჷმირინუაფუ. განას აკა ტობა რე - ბოსუმტვი.
ფლორა დო ფაუნა
ტერიტორიაშ დიდი ნორთი სავანაშ ტყალეფით დო მაღალოდიარებამი სავანათიე ფორილი. ობჟათეშე დო ობჟათე-ბჟადალშე თენეფს ნოტიო სუბტროპიკული ტყალეფი თირანს. ტყალეფს ქვიანაშ ფართობიშ დოხოლაფირო 10% უკებჷ. ოკიანეშ წყარპიჯ ღოზის ქვერჩხამი ჩანარეფიე, ბრელიე ზეთიშ დო ქოქოსიშ პალმა. დიხეფი უმენტაშო ლატერიტულიე. ჩხოლარეფშე სავანაშ ტყალეფს მჷკოსქილადირიე - მუნჭყვი, სავანას - ნჯილო. თაშნეშე ხე კამბეში, ბეჰემოთი, ჯიქი, მაიმუნი, ანტილოპა დო შხვა. მიარეფერუამიე მაფურინჯეეფიშ დო მახოხინალეფიშ ოქიანუ.
სქოლიო
კატეგორია:აფრიკაშ ქიანეფი კატეგორია:ინგლისურნინამი ქიანეფი კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი
კოკაპატაშ მუნიციპალიტეტი
კოკაპატაშ მუნიციპალიტეტი (Cocapata) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიას, კოჩაბამბაშ დეპარტამენტიშ აიოპაიაშ პროვინციას. 2010 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 13 567 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 506 კმ² რე.
მუნიციპალიტეტი მუშ ჸურეშე კანტონეფო ირთუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლივიაშ მუნიციპალიტეტეფი
იტალიაშ პრეზიდენტი
thumb|150px|პრეზიდენტიშ დოხორეიტალიაშ პრეზიდენტი – იტალიაშ სახენწჷფოშ მოდუდე, ერუანული ართამობაშ დო იტალიაშ კონსტიტუციაშ გარანტი. ეშმაგორუნს პარლამენტი 7 წანათ. პრეზიდენტიშ რეზიდენცია იდვალუაფუ რომს, კვირინალიშ დოხორეს. პრეზიდენტი გინორინაშ უკული იღენს ირალი სენატორიშ პოსტის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იტალიაშ პოლიტიკა კატეგორია:ევროპაშ ქიანეფიშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:იტალიაშ პრეზიდენტეფი
გეპარდი
thumb|300px|right|გეპარდ გეპარდი (ქორთულო: ავაზა) — თელ გეპარდეფიშ გიმენფანიაშ კაკალია შურდგჷმილი, არძაშ უმოს ნაცა: კანკალეშა 5 წამიშ დინოხოლე საათის 120 კილომეტრი სიჩქარეშ ეჭოფუა შეულებუ. წონა 60 კილოშახ ოჭირინდუანს.
ხე აფრიკაშ სავანას დო შქა აზიაშ ქიანეფს (არაბეთიშ ჩქონი, ირანი, ერაყი, თურქმენეთი დო შხვა), ირდიხას ექიაქო დო ირდიხას გოფაჩილ აბანს, მუშენდა კატუშობურეფიშ ფანიაშ შხვა შურდგჷმილეფიშ ნერო უმოსო სერით დო მეტყობინელო ვარ, დღაშ სინთეს დო გეთხოზინით ჸვილუნს მუშ სხვერპლის. თე მუშებათ გეპარდი უმოსო ჯოღორშობურეფიშ ფანიაშ შურდგჷმილეფს მეგჷ, მარა მუში ორზოლიშ მაგალთო გერცალო ბრელხანს გეთხოზინშა ვაგარძებე, მაქსიმუმ 20 მერქაშ თხოზინით ვეკაჭიშუდა, გეპარდიშ მუსკულატურა მანგარ სიჩქარეშე გინმოფურუ დუ სხვერპლის ეთხიებუ. ქეკაჭიშუ დო დიხაშა ქეშარაგუ და უკულ მარჭვას კისერს აკმუნჭირანს დო შქვიდაფათ ჸვილუნს.
ფუჯი გეპარდი 2-4 ბოკვერს ხანს.
ლიტერატურა
კატეგორია:კატუშობურეფი
სოკომპა
მინი|250პქ|სოკომპა სოკომპა — სტრატოვულკანური კომპლექსი ობჟათე ამერიკას, არგენტინა-ჩილეშ თანჯას. იდვალუაფუ ზუღაშ დონეშე 6,051 მეტრას. კომპლექსი ჩინებული რე საუჯგუშოთ მუკოჩუალირი დოლექილი ვულკანური აკნაციმეფით, მუთ თაშნეშე გიშმეგორუ არძაშე გიმე დვალირი მიკორბული ეკოსისტემათ.
თე ტერიტორიას გოვითარაფილი რე შანულამი ოშარე სისტემა. თინეფ შქას, თაქ გინმურს ანტოფაგასტა-სალტაშ ტრანს-ანდური რკინაშშარა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ ვულკანეფი კატეგორია:ჩილეშ ვულკანეფი
ობჟათეშ ბუგი
ობჟათეშ ბუგი (Південний Буг; Южный Буг; Aksu) — წყარმალუ ბჟადალ უკრაინას, 145 კილომეტრი პოლონეთიშ ხურგაშე, ინაკათუ უჩა ზუღას, თიში სიგჷრძა რე 806 კილომეტრი, ღანჩოშ ფართობი რე 63,700 კმ².
ბჟადალი საჰარა
ბჟადალი საჰარა (Sahara Occidental; კინოხიანი ჯოხოდვალა ესპანეთიშ საჰარა, ისტორიული ჯოხოდვალა: ვადი-ზაჰაბი (რიო-დე-ორო) — „ორქოშ წყარმალუ“ დო სეგიეტ-ელ-ჰამრა — „ჭითა ხჷრჷჩი“) — ტერიტორია ოორუე-ბჟადალ აფრიკას, ნამუშ სამართალებურ სტატუსი დო სუვერენულობაშ ოკითხუ ასეშახ ვაგჷნოჭყვადელე დო კჷნ სხუნუაშ მეკონი რე. ბჟადალშე ელ-მოლს ომძღჷ ატლანტიშ ოკიანე. თიში მოხურგე ქიანეფი რე: ოორუეშე - მაროკო, ოორუე-ბჟაეიოლშე - ალჟირი დო ობჟათე-ბჟაეიოლშე - მავრიტანია.
ბჟადალი საჰარაშ ტერიტორია ურგებელი რე ოფუტეშ მეურნალაშო, ჩხე სქირე კლიმატიშ, ქუალონაშ დო ქვიშამი დიხეფიშ გეშა. თეშ უმკუჯინალო, აბანობური ჭყიშეფი ამიარენა შხურეფს, თხალეფს დო არქემეფს. ბჟადალი საჰარაშ ტერიტორიას იდვალუდჷ ფოსფატეფიშ დინდარი მადენი, გჷშაკერზაფილო ბუ-კრაას. მადენს ხანდაქ დიჭყჷ 1970-იანი წანეფს. მახორობა — 513 ვთშ. (ფასაფა 2009 წანათ), გჷშაკერზაფილო ბერბერეფი დო არაბეფი (საჰარავი).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:აფრიკაშ ქიანეფი კატეგორია:არაბულნინამი ქიანეფი კატეგორია:მუშითაღიარაფილი ქიანეფი
ნიუ-ბრანსუიკი
thumb|right|ნიუ-ბრანსუიკიშ აბანდვალა კანადას 220px|მინი|მარჯვნივ|ნიუ-ბრანსუიკი ნიუ-ბრანსუიკი (New Brunswick, nb) — ზუღაპიჯიშ პროვინცია კანადაშ ბჟაეიოლს. ჯოხოქ გიადუ ბრაუნშვაიგეფიშ ჸუდეშ წჷმმარინაფალიშ, მაფა ჯორჯ III-შ პატიშოცემელო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კანადაშ პროვინციეფი დო ტერიტორიეფი
ტრიფონ ხუხუა
ტრიფონ ხუხუა (დ. 1911 – ღ. 1975 ) — ქორთუ ლოტბარი, ფოლკლორისტი. დებადჷ 1911 წანაშ 5 გჷმათუთას მარტვილიშ რაიონიშ ოფუტე კიწიას. ტრიფონიშ ნანა ვარდო ჩავლეიშვილი, ასკანარი ოსური, გურული ბირაშ ჯგირი მარჩქენჯი დო მარსულაფარი ჸოფე, ათეშენ ტრიფონს ხვალე მარგალური ვარინ, გურული ბირათ ბაღანობაშე ჸოფჷ მიშარდილი. ხუხუეფიშ საგვარეულო შინელი ჸოფე, მუჭოთ ჯგირი მაბირეეფი დო მაგალობერეფი. ტრიფონი ოკათაშური ბირას მინშა ჸვანას გურაფულენდჷ, თის ჯგირი პირველი ხონარი უღჷდ დო ჸვანაშ მახაჩქალეფი შხირას გჷმირინუანდეს ბირას მიშახვარაფალო. 1925 წანას ოფ. კიწიას ოშქაშე სკოლას, რემა შელეგიაშ არძაშე უჯგუში მოგურაფექ - ვალიკო ჭუბაბრიაქ ბუნა ქჷდარსხჷ, ნამუსუთ ტრიფონ ხუხუა ხოლო იბირდჷ. წორეთ თე ბუნას ბირაქ ენუჸოთ ტრიფონს გურშა ოლოტბარე საქვარუაშე ინტერესი. დოღურჷ ვალიკო ჭუბაბრიაქ დო თიში ბუნაშ ლოტბარობა 15 წანერი ტრიფონ ხუხუას ქუდავალეს. 1930 წანას ტრიფონქ გურაფა გაგინძორჷ სანაკიშ პედაგოგიური ოგურაფუს, თაქ დარსხუ ბუნათ. თე ბუნაწკჷმა მუშებაშ პერიოდის ტრიფონქ ობაღინაფალო მირდჷ მუჭოთ ლოტბარი. ოგურაფუშ თებაშ უკული ეჩდოჟირი წანერი ტრიფონი ოდაბადური ოფუტეს დართჷ დო სკოლას ორსხუანს ჟირ ბუნას. ჟირხოლო ბუნაქ სერიოზული წჷმოძინას მიოჭირინუ რაიონული ოლიმპიადეფს თუ დათოლიერებეფს. ტრიფონ ხუხუა ბრელშა რდჷ რეპრესირაფილი, ჟირშა უცბაშო დერსხეს, მარა 1952 წანას "მეგრელიზაციაშ" აკნანწყუმა კამპანიაშ ჟამს ტრიფონ ხუხუა კინეშე ოჭოფეს, თის 10 წანა ქიმუსარჯეს, დო გეგნახორეს კრივოი როგიშ რკინაშ მაღაროეფშა ომუშებელო. თიქ თექჷთ ქჷდარსხუ ქორთული ოკათაშური ბირაშ ანსამბლი, 1953 წანას თინა გადუდიშალეს.
მონკა შურიელი სტრესეიშ უმკუჯინუო, თიქ ქიმიკორობ ღარჯილი დო კინე ქეშუდირთ მუში ოჸოროფული საქვარს დო სამარგალოშ შხვადოშხვა ოფუტეეფს ქჷდარსხუ ბუნეფი. ტრიფონ ხუხუას დიდი ფანია უღჷდ. თიშ ფანიას არძო იბირდჷ. თინეფს გოსოფური ოფანიე ანსამბლი უღუდეს. ტრიფონ ხუხუაშ ქარანუაშ თარი შანი-მეშება რდჷ ჯვეში ბირეფიშ აკონწყუალა დუდშეიანი სახეთ, თინეფიშ შერსულება ირინერი გინომუშებაშ დო გეძინელი გოსქვამაფაშ უმშო. თის ნაქიმინა აფჷ მუსხირენ ბირა დორხველი ტექსტშე: "მარულა", "სი ვარდისუ ვაუჯგუდე", "მუხაშგვარი", "ზარმაცი ბექია", "მარებელი", "ბურდღუ დო კესარია" დო ბრელი შხვა. 1975 წანაშ 14 მანგის ტრიფონ ხუხუაქ უნელო დოღურუ.
გალენი რცხუეფი
კატეგორია:ქორთუეფი
სან-პაბლო (პროვინცია)
სან-პაბლო — კახამარკაშ რეგიონიშ პროვინცია პერუს. მუში ნანანოღა რე სან-პაბლო. პროვინციას ოხორანს 23,513 ადამიერი, ფართობი რე 672.29 კმ².
პროვინცია ადმინისტრაციულო ირთუ 4 რაიონო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი კატეგორია:კახამარკაშ რეგიონიშ პროვინციეფი
სლოვენიაშ პრეზიდენტი
thumb|150px|სლოვენიაშ შილასლოვენიაშ პრეზიდენტი – სლოვენიაშ სახენწჷფოშ მადუდე, ნამუსჷთ მახორობა ეშმაგორუნს 5 წანათ.
რესურსეფი ინტერნეტის
სლოვენიაშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტიშ ოფიციალური საიტი
კატეგორია:სლოვენია
ტუპაკ ამარუ შაკური
ტუპაკ ამარუ შაკური (ინგლ. Tupac Amaru Shakur; დ. 16 მანგი, 1971, ნიუ-იორკი, ააშ - ღ. 13 ეკენია, 1996, ლას-ვეგასი, ნევადა) ამერიკალი რეპერი, არტისტი, ჭარუ, აქტივისტი. გიმოჩამილი რე ტუპაქიშ 75 მილიონშე უმოსი ალბომი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი მობირეეფი კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:ამერიკალი ჭარუეფი კატეგორია:ამერიკალი რეპერეფი კატეგორია:დუნაბადი 1971 კატეგორია:ნაღურა 1996
ჯეიმზ ლოურენს ბრუკსი
ჯეიმზ ლოურენს ბრუკსი (James L. Brooks) — ამერიკალი რეჟისორი, პროდიუსერი დო სცენარისტი. კარიერა დიჭყჷ ტელევიზიას, უკული გაგჷნძორჷ კინოს დო კინი დართჷ ტელევიზიას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი კინორეჟისორეფი კატეგორია:ამერიკალი კინოპროდიუსერეფი კატეგორია:დუნაბადი 1940 კატეგორია:ნიუ-იორკალეფი კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინორეჟისორეფი
სიერა-ნევადა-დე-ლაგუნას-ბრავასი
სიერა-ნევადა-დე-ლაგუნას-ბრავასი ვარა უბრალეთ სიერა-ნევადა — ვულკანური კომპლექსი ობჟათე ამერიკას, არგენტინა-ჩილეშ თანჯას. უმაღალაში კონკა ზუღაშ დონეშე 6,127 მეტრას იდვალუაფუ. კომპლექსიშ კანკალე ნორთუ ჰოლოცენიშ პერიოდის ორხველჷ დო არგენტინაშ განშე იდვალუაფუ, კანკალე პლეისტოცენიშ ხანიშ რე. კომპლექსი ანდეფიშ ართ-ართ არძაშე უმურინუ ნორთის იდვალუაფუ დო იკინენს 225 კმ²-ს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ ვულკანეფი კატეგორია:ჩილეშ ვულკანეფი
Let's Get It On
Let's Get It On — მარვინ გეიშ მავითოჟირა სტუდიური ალბომი, გჷშაშქუმალირი 1973 წანაშ 28 მარაშინათუთას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მარვინ გეიშ სტუდიური ალბომეფი კატეგორია:მარვინ გეიშ დისკოგრაფია კატეგორია:ალბომეფი გიშაშქუმალირი 1973
სადირ ჟაპაროვი
სადირ ჟაპაროვი (დ. 6 ქირსეთუთა, 1968, ყირგიზეთიშ სსრ, სსრრ) — ყირგიზი სახენწჷფო დო პოლიტიკური მოღალე, ჟოგორკუ-კენეშიშ დეპუტატი. 2020 წანაშ 10 გჷმათუთაშე ყირგიზეთიშ პრემიერ-მინისტრი რე. 2005-2013 წანეფს რდჷ ყირგიზეთიშ პარლამენტიშ მაკათური. პოლიტიკური პარტია „მეკენჩილიშ“ მაკათური რე. 2020 წანაშ 15 გჷმათუთაშე ყირგიზეთიშ პრეზიდენტიშ საღალობაშ მარსულებერი რე.
პიჯული რინა
სადირ ჟაპაროვს ჩილი დო ოთხი სქუა ჸუნს.
სქოლიო
კატეგორია:ყირგიზეთიშ პრემიერ-მინისტრეფი კატეგორია:ყირგიზეთიშ პრეზიდენტეფი
ვაზირისტანი
ვაზირისტანი (სპარ.وزيرستان) — გვალამი რეგიონი პაკისტანიშ ხურგას ავღანეთწკჷმა. რეგიონი აკმოდირთუ პაკისტანური რეგიონეფიშე: ობჟათე დო ოორუე ვაზირისტანშე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მუშითგჷმოცხადაფილი ქიანეფი კატეგორია:პაკისტანიშ რეგიონეფი კატეგორია:ვაზირისტანი
დჯიმონ ჰოუნსოუ
დჯიმონ გასთო ჰოუნსოუ (დ. 24 პირელი, 1964, ქოთონოუ) — ბენიესარი-ამერიკალი არტისტი დო მოდელი. 2000 წანას გინიღეს ფილმის გლადიატორი, 2006 წანას ზისხირამი ალმასი, 2014-ის გალაქტიკაშ ყარულეფი დო 2015 წანას ფორსაჟი 7-ს. თინა წჷმორინაფილი რდჷ ორქოშ გლობუსიშ ნომინაციას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1964
აჯმერიშ ოლქი
აჯმერი (Ajmer, अजमेर जिला) — ოლქი ინდოეთიშ შტატი რაჯასტანს. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე — ნოღა აჯმერი, შხვა დიდი ნოღა რე — კიშანგარჰი, ბეავარი, ნასირაბადი, კეკრი, ვიჯაინაგარი. 2001 წანაშ ედომუშამინდური მახორობაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, აკმადგინანდჷ 2 180 526 კოჩის. ოლქიშ ტერიტორიას ინდუიზმიშ შანულამი გჷთახვამალი აბანი იდვალუაფუ — ნოღა პუშკარი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რაჯასტანიშ ოლქეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ოლქეფი
ჰათრა
ჰათრა (არაბ. الحضر‎) — უჯვეშაში ნოღა ერაყის. ასე რჩქინელი რე მუჭოთ ალ-ჰადრი. ნოღა ბაღდადიშე 290 კმ-ით ოორუეშე იდვალუაფუ.
ჰათრა დოხოლაფირო ჯვ. წ. III ოშწანურას დარსხუეს უჯვეშაში არაბული ტომეფქ. წჷმარინუანდჷ პართიაშ იმპერიაშ რელიგიურ დო ოვაჭარე ცენტრის, გოვითარაფაშ კონკას ჯვ. წ. II-I ოშწანურეფს მიოჭირინუ. მოგვიანაფილო გჷნირთჷ საეგებიოთ მაართა არაბული ომაფეშ ნანანოღათ, ნამუთ წჷმორინელი რდჷ ნოღეფიშ რსხუთ — ჰათრათ დო თიშ ობჟათე-ბჟადალშე მადვალუ ნოღეფით: პალმირა, ბაალბექი, პეტრა. რეგიონი ჰათრაშე იკონტროლებუაფუდჷ დო თის არაბეფიშ ომაფე ჯოხოდჷ, ნამუთ პართიაშ იმპერიაშ ბჟადალშე იდვალუაფუდჷ დო გვერდო ავტონომიათ რგებაფულენდჷ.
მოგვიანეთ, ჰათრაქ ძალამი თხილერი ნოღათ გჷნირთჷ, ნამუთ წიმი აწურედჷ რომიშ იმპერიაშ მიშაკათინეფს დო შანულამ როლს ლაჸაფენდჷ მაჟირა პართიულ ლჷმას.
1985 წანას, იუნესკოქ ჰათრა მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა გემიშეჸონჷ.
2015 წანაშ მელახის, „ისლამურ სახენწჷფოშ“ ჯიჰადისტი მალიმორეფქ ჰათრაშ აკნაცჷმეფიშ მოჯალაგუა დიჭყეს. .
სქოლიო
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ერაყის
გაიანა
გაიანა (ინგ. Guyana [ɡaɪˈænə]) (ოფიციალური ჯოხოდვალა - გაიანაშ კოოპერატიული რესპუბლიკა), 1966 წანაშახ ბრიტანეთიშ გვიანა — სახენწჷფო ობჟათე ამერიკაშ ოორე-ბჟაეიოლ წყარპიჯის. ოორუეშე უხურგანს ატალანტიშ ოკიანეს, ბჟადალშე უხურგანს ვენესუელას, ობჟათეშე - ბრაზილიას, ბჟაეიოლშე - სურინამს. გაიანა — ობჟათე ამერიკაშ აკა ქიანა რე, ნამუთ მიშმურს ერეფიშ ომაჸალეშა, დო კონტინენტის აკა ინგლისურნინამი ქიანა რე.
გეოგრაფია
გაიანა იდვალუაფუ გვიანაშ ლაკადაშ ბჟაეიოლ ნორთის. ქიანაშ ბჟადალს მილარე ქიანაშ არძაშე უმოს მაღალი გვალა - რორაიმა (2772მ).
ატლანტიშ ოკიანეშ ნთელ წყარპიჯის ალმათხოზუ ჭყენჭყამი რზენი, ნამუშ ფართობი 100 კმ-ს ანჭუ.
ქიანაშ კლიმატი სუბეკვატორიალური, ჩხე დო ლენჭყამიე. ქიანაშ წყარპიჯის ოშქაშე ტემპერატურა რე - 26-შე 28-შა °C. ჭვემეფიშ ჟირი სეზონიე — პირელიშე მარაშინათუთანაშახ დო გერგობათუთაშე ღურათუთაშახ. thumb|სავანა რუპუპუნი. ქიანას მიარე წყარმალუ, ტობა დო წყარგელაფუ რე, წყარგელაფუეფშე არძაშე დიდიე - კაიეტურიშ წყარგელაფუ, 5-შახ უმოს მაღალი რე ვინდარო ნიაგარაშ წყარგელაფუ. thumb|ჰოატცინი, გაიანაშ ერუანული ფურინჯი. ქიანაშ ტერიტორიაშ დოხოლაფირო 90 % ლენჭყამი ჯუნგლეფითიე ფორილი. thumb|გაიანაშ სატელიტური სურათი 2004 წანას. ჩხოლარეფიშ ოქიანუ დიდარი დო შხვადოშხანერიე. 100-შე მეტი გვარობაშ მაღირღონალი, თენეფ შქას ჩორჩილეფი, ჭკიჭკიდიაჭკომიეფი, კაჟანამეფი, ტაპირეფი. შხვადოშხვა მაიმუნეფიშ მიარეჸოფა. წყარმალუეფს გილმანჩურუნს წვინორეფი, შხვადოშხვა ჩხომეფი (თენეფს შქას პირანიეფი), კაიმანეფი. მაფურინჯეეფი - კოლიბრი, თუთიყუშეფი, ტუკანეფი, ქილორეფი, ჸანჩეფი. მაჭანდიეფშე - გიგანტური ხოჭოეფი დო ფარფალიეფი. ოკიანეშ წყარპიჯეის ალახე მიარე კრევეტეფი.
ისტორია
ამდღანერი გაიანაშ ტერიტორიას, ევროპალეფიშ მულაშახ, ინდიალი არავაკეფი ოხორანდეს. XV ოშწანურაშ დალიას ესპანარეფქ გონწყეს გაიანაშ წყარპიჯი, მარა თინეფქ ვენკანჭეს თე აბანიშ სილენჭყეშ დო გლახა კლიმატიშ გეშა, მარა გაიანათ დეინტერესეს შხვა ევროპალეფქ.
კოლონიური პერიოდი
XVIII—XIX ოშწანურეფს გოართიანაფილი ომფეშ, ნიდერლანდეფი დო საფრანგეთიშ შქას რდჷ ლჷმა გვიანაშ გოლინაშო. მაართა გომორძგუას მიანჭუ ნიდერლანდეფქ, ნამუქჷთ 1773 წანას ქჷდარსხუ მუშ სუმი დოხორუა, წყარმალუეფიშ - იესეკიბოშ, დემერარაშ დო ბერბისიშ ნოჸელეფს.
დუდშე ჰოლანდიარეფი დოკაფილი რდეს ინდიალ ტომეფწჷკმა ვაჭარუათ. უკული ქჷდიჭყეს პლანტაციური მეურნობაშ, თუთუმიშ, ბამბეშ, ყავაშ, ჭაშანქარიშ კულტივირებაშ გოვითარაფა.თიშ ცადუაქ, ნამდა თე პლანტაციეფს ინდიელეფს უხანდებდესკონი, ვაგამართლუ, თიშ გეშა ნამდა ინდიელეფს თექ ხანდუა ვაკოდესი. XVII ოშწანურაშ ოშქაშეშე ჰოლანდიარეფქ აფრიკაშე უჩაკანამი-ჭკორეფიშ მიშაჸონაფა ქჷდიჭყეს. მარა ნეგრეფიშ ნორთი მირტებუდუ პლანტაციეფშე ჯუნგლეფშა, თენეფქ თექ ქჷდარსხუეს ჯარალუეფი თაშ ჯოხოდვალირი ,,ტყაშ ნეგრეფი".
1803 წანას გოართოიანაფილ ომფექ გეჭოფუ ჰოლანდიური დოხორუეფი, დო 1814 წანას ვენაშ აპიჯალათ ოფიციალურო მიღუ დიხეფი, ნამუთ 1831 წანას აკაართიანჷ ბრიტანეთიშ გვიანაშ ჯოხოდვალაშ თუდო.
1834 წანას დიდ ბრიტანეთშე ჭკორობუაშ გოუქვაფაშ შედეგო, უჩაკანამი ჭკორუეფიშ პლანტაციეფშე ნოღეფშაა მასობურო ულა ქიდიჭყეს. ნეგრეფიშ ნორთიქ ქუდარსხუეს მუშ დოხორუეფი. გოდუდიშულაფირი ერი ნეგრეფიშ პლანტაციეფს ხანდაშ ვაკორნებაქ, მოხანდე ნძალაშ ოკითხი კინე ქჷდახუნუ. ინგლისარეფქ ქჷდიჭყეს მახანდე-კონტრაქტორეფიშ მიშაჸონაფა. თენეფი რდეს პორტუგალიარეფი კოკი მადეირაშე, ჩინელეფი, მარა უმოს მეტი - ინდიალეფი.
1926 წანას მიშეღეს ბრიტანეთიშ გვიანაშ მაართა კონსტიტუცია, დორსხილიე აბანური კანონდუმადვალუ ორსხუე.
1950 წანას დირსხუ გაიანაშ საკათო პროგრესიულ პარტიაქ, ნამუთ მარქსისტულ-ლელინურ იდეოლოგიას გეჸუნდჷ. ფაქტობურო, 1964 წანაშე თე პარტია მართუნს თარობას.
ზოხორინალაშ პერიოდი
1966 წანაშ 26 მესის გაიანა გჷმოცხადებულიე ზოხორინელ სახენწჷფოთ, 1970 წანაშ 23 ფურთუთას ქიანა თირანს ოფიციალურ ჯოხოდვალას - გაიანაშ კოოპერატიული რესპუბლიკა.
ზოხორინაშ მეღებაშ უკული, ქიანაშ მახორობაშ უმენტაშ ნორთიქ ემიგრაციაშა მიდართჷ, უმენტაშო გოართოიანაფილ ომფეშა, ააშ-შა დო კანადაშა.
დიპლომატიური ურთიართობეფქ საქორთუოს დო გაიანაშ კოოპერატიული რესპუბლიკას შქას დიჭყჷ 2012 წანაშ 23 პირელს.
მახორობა
thumb|ორქოშ გორდი (კაიეტეური), დუმახასიათაფალიე გვინეაშო. მახორობაშ მუდანობა — 0,75 მლნ (2010 წანაშ კვირკვეშ მუნაჩმეფით).
მახორობაშ წანმოწანური რკება — 0,5 % (ქიანაშე ემიგრაციაშ მაღალი გეჸე).
დაბადება — 17,6 1000 მახორუშე.
ღურა — 7,2 1000 მახორუშე.
ემიგრაცია — 15,8 1000 მახორუშე.
მახორობაშ თელარაშ ოშქაშე მუდანობა — 63 წანა ქომოლკათაშო, 71 წანა ოსურკათაშო.
ნოღაშ მახორობა — 28 %
ეთნო-რასობური აკოდგინალუა (2002 წანაშ ეჭარუათ):
ნინეფი: რელიგიეფი (2002 წანაშ ეჭარუათ):
ეკონომიკა
ორთაშობური რესურსეფი: ბოქსიტეფი, ორქო, ალმასეფი, სამასალე ჯალეფი, ჩხომი. ქიანას რე მარგანეციშ, რკინაშ, მოლიბდენიშ, ნიკელიშ მადენეფი, მარა თენეფი ვეგინმიმუშებუაფუ. თეწჷკმა ართო მერკეთ გიმირინუაფუ ჰიდროენერგეტიკული რესურსეფი.
გაიანაშ ეკონომიკაშ ოსხირს აკმადგინანს - ოფუტეშ მეურნობა დო ოგვალე წარმება (6 თარი პროდუქტი - შანქარი, ორქო, ბოქსიტეფი, კრევეტეფი, ტყა, ორზა).
თარი პრობლემეფი — კვალიფიციური მოხანდე ნძალაშ ვაბაღება დო დაღარო გოვითარაფილი ინფრასტრუქტურა.
დიდი გალენი ვალი — 0,8 მლრდ დოლ. 2008 წანაშ დალიაშო.
წარმება (24 % ედპ) — ბოქსიტეფიშ შიბა, შანქარიშ წარმება, ორზაშ დამუშება, ტყაშ წარმობუა, ტექსტილი, ორქოშ შიბა.
ომოინალე სფერო — 51 % ედპ.
ექსპორტი (0,8 მლრდ დოლ. 2008 წანას) — შანქარი, ორქო, ბოქსიტეფი, ალუმინი, ორზა, კრევეტეფი, მოლუსკეფი, რომი (ალკოჰოლური ოშუმალი),ტყაშ მასალეფი. თარი ნაჸიდეფი — კანადა 20,8 %, ააშ 15,2 %, გოართიანაფილი ომაფე 12,3 %, ნიდერლანდეფი 7,2 %, პორტუგალია 4,7 %, ტრინიდადი დო ტობაგო 4,7 %, იამაიკა 4,5 %,უკრაინა 4,3 %.
თარი მიმაჭირინაფალეფი — ააშ 23,4 %, ტრინიდადი დო ტობაგო 22,3 %, ფინეთი 7,7 %, კუბა 6,1 %, ჩინეთი 5,7 %.
ტრანსპორტი
გაიანას ტრანსპორტიშ თარი გვარობა ავტომობილეფი რე. ავტოშარეფიშ 8 ვითოში კილომეტრიშე 590 კილომეტრი ასფალტითიე ფორილი.
2005 წანაშ მუნაჩამეფით, გაიანას რკინაშ შარაშ სიგირძა ეკმადგინანს 187 კილომეტრის.
თარი ოზუღე ონიშოლეფი: ჯორჯტაუნი, ნიუ-ამსტერდამი, ევერტონი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ობჟათე ამერიკაშ ქიანეფი კატეგორია:ინგლისურნინამი ქიანეფი კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი
კონი-აილენდი
თე ელ-მოლს ართ ბორჯის ააშ-შ ოორუე-ელახის უდიდაშ კურორტი დო ართუაფალი პარკი რდჷ, ნამუშ პოპულარობაშ პიკიქ მა-20 ოშწანურაშ ორდოულ წანეფს მიოჭირინდუ. თიში პოპულარობაქ დანთხჷ მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ უკული დო წანობათ უმკუჯინუ რდჷ. ბოლო წანეფს საგანოქ ელაზიმაფათ შური მიდგჷ კისპან პარკიშ გონწყჷმათ, სოდგათ წჷმოძინელი ბეისბოლიშ ბუნა ბრუკლინ საიკლონზი ლაჸაფენს.
კეშა
კეშა როუზ სებერტი (Kesha Rose Sebert; დ. 1 მელახი, 1987, ლოს-ანჯელესი) — ამერიკალი მობირე დო კომპოზიტორი.
კოლკაპირუაშ მუნიციპალიტეტი
კოლკაპირუაშ მუნიციპალიტეტი (Colcapirhua) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიას, კოჩაბამბაშ დეპარტამენტიშ კილიაკოლიოშ პროვინციას. 2010 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 71 204 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 25 კმ² რე.
მუნიციპალიტეტი მუშ ჸურეშე კანტონეფო ირთუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლივიაშ მუნიციპალიტეტეფი
მანიტობა
thumb|right|მანიტობაშ აბანდვალა კანადას მანიტობა (Manitoba, mb) — კანადაშ პროვინცია. კრის ტომიშ ნინაშა man-into-wah-paow შანენს „დიდი შურიშ გასალს“.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კანადაშ პროვინციეფი დო ტერიტორიეფი
ჯიბუტი (ნოღა)
ჯიბუტი (جيبوتي, სომალი: Jabuuti, Ville de Djibouti) — ჯიბუტიშ რესპუბლიკაშ ნანანოღა დო უშხუაში ნოღა, უდიდაში დოხორელი პუნქტი ტაჯურიშ ჸუჯის. აკოგაფილი რე ჩქონს, ნამუთ ტაჯურიშ უჯის ადენიშ ჸუჯშე გიშმართუნს. ფართობი — 200 კმ². მახორობა — 475 332 ადამიერი  (2009 წანა). თინა ქიანაშ ართ-ართი ადმინისტრაციული ართული რე შხვა დოსქილადირ 5 რეგიონწკჷმა ართო.
სქოლიო
კატეგორია:ჯიბუტიშ ნოღეფი კატეგორია:აფრიკაშ ნანანოღეფი კატეგორია:ჯიბუტიშ რეგიონეფი
სან-მიგელი (პროვინცია)
პროვინცია ადმინისტრაციულო ირთუ 13 რაიონო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი კატეგორია:კახამარკაშ რეგიონიშ პროვინციეფი
ყირგიზეფი
ყირგიზეფი (кыргыздар) — თურქული მოდგამიშ კათა. თეხანური ყირგიზეთიშ თარი მახორობა (4 მლნ). თაშნეშე ოხორანა უზბეკეთის – 250 ვთშ., ტაჯიკეთის – 60 ვთშ., რუსეთიშ ფედერაციას – 103 ვთშ. ; ჩინეთის – 187 ვთშ. (2010).
ოკავანგო (წყარმალუ)
ოკავანგო (ანგოლაშ ტერიტორიას კუბანგო) (Okavango River) — წყარმალუ ანგოლას, ნამიბიას დო ბოტსვანას. სიგინძა 1700 კმ. ღანჩოშ ფართობი 530 000 კვ.კმ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:აფრიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ანგოლაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ნამიბიაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ბოტსვანაშ წყარმალუეფი
მიხეილ ჩხენკელი
მიხეილ ჩხენკელი (დ. 1 პირელი, 1968) — ქორთუ პოლიტიკოსი. საქორთუოშ განათებაშ დო მენცარობაშ მინისტრი ასეშა 19 მელახი, 2021. საქორთუოშ განათებაშ დო მენცარობაშ მინისტრი 2017-2018 წანას. საქორთუოშ განათებაშ, მენცარობაშ, კულტურაშ დო სპორტიშ მინისტრი 2019-2021 წანას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1968
რობლედო (ვულკანი)
რობლედო  — კალდერაშ ტიპიშ ვულკანი არგენტინას, კატამარკაშ პროვინციას. მუში სიგანა 6 კმ რე დო იდვალუაფუ ზუღაშ დონეშე  4400 მეტრას. რობლედოს ობჟათე-ბჟადალ განშე, 80 კმ-ს იდვალუაფუ უმოსი დიდი ვულკანი გალანი. ცენტრალური ანდეფიშ ალმაშარულ გეოდეზიურ დოკვირაფეფქ ოძირუ, ნამდა რობლედოქ 1990-იან წანეფს დიკინჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ ვულკანეფი
დანაკილიშ ტიოზი
დანაკილიშ ტიოზი — ტიოზი აფრიკას. იდვალუაფუ ეთიოპიაშ ოორუე-ბჟაეიოლს დო ერითრეაშ დო ჯიბუტიშ ობჟათე ნორთეფს. ჩინებული რე თაქ მახორუ აფარიშ კათათ დო ზუღაშ დონეშე 100 მეტრას დვალირ აფარიშ გეოლოგიური დეპრესიათ.
რეგიონი გჷშმეგორუ ვულკანეფიშ სიხვეიეთ, ნამუეფ შქასით ეიოშანალი რე ერტა-ალე დო დაბაჰუ. National Geographic-იქ თე რეგიონს „დიხაუჩაშ უკონწარაში აბანი გიოდჷ“.
სქოლიო
კატეგორია:აფრიკაშ ტიოზეფი კატეგორია:ეთიოპიაშ გეოგრაფია კატეგორია:ჯიბუტიშ გეოგრაფია კატეგორია:ერიტრეაშ გეოგრაფია
კონგო (წყარმალუ)
მინი|300პქ კონგო (თაშნეშე ჩინებული რე, მუჭოთ ზაირი) — წყარმალუ ცენტრალურ აფრიკას. სიგჷნძა 4 700 კმ., მაჟირა წყარმალუ ნილოსიშ უკული აფრიკას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:აფრიკაშ წყარმალუეფი
ქალხუ
მინი|300პქ|ქალხუ ქალხუ, ქალახი — ჯვეში ნოღა ასურეთის (ასეიანი ნიმრუდი, ერაყი). წყარმალუ ტიგრიშ კვარჩხანი წყარპიჯი. ნოღა დარსხუ სალმანასარ I-ქ ჯვ. წ. XIII ოშწანურას. დოხოლაფირო ჯვ. წ. 612 წანას დიო მიდიარეფქ დოპელეტუეს, უკული — სპარსალეფქ. თეჸურეშეხ ნოღაქ შანულამ პუნქტო ქჷდოსქიდჷ. 1845 წანაშე ქალხუს არქეოლოგიური გონთხორუეფიშ მოღალუთ კჷლარჩქინდჷ ასურალი მაფეფიშ მიკნაჭარეფქ (სალმანასარ III-აშ უჩა ობელისკი), არქიტექტურაშ უსქვამაშ ობიექტეფქ: ზიკურათი, ასურნასირფალ II-აშ დო ასარხადონიშ გოსოფური რელიეფეფით.
რისკო-პლატეადო
რისკო-პლატეადო — ვულკანური კომპლექსი არგენტინას. იდვალუაფუ ვულკან კალდერა-დელ-ატუელიშე 10 კმ-ით ობჟათეშე, ზუღაშ დონეშე 4999 მეტრას. მიშმეკათუანს სტრატოვულკანს, ნამუთ კალდერაშ ტიპიშ რე, მუში სიგინძა 4 კმ რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ ვულკანეფი
უკრაინა
უკრაინა (Україна) — ქიანა ევროპას. ნანანოღა რე კიივი, ოფიციალური ნინა რე უკრაინული. უკრაინა უჩა ზუღაშ ართ-ართ ქიანა რე.
დემოგრაფია
უკრაინას ოხორანს 42,418,235 კოჩი, თინეფშე უკრაინალი 77,80%, რუსი 17,30%, ბელარუსი 0,60%, ყირიმალი თათარი 0,50%, მოლდოვარი 0,50%.
რელიგია
უკრაინაშ მახორობაშ უმენტაში ნორთი ქირსიანი რე.
უკაბეტაში ნოღეფი
უკრაინაშ უკაბეტაში ნოღა რე კიივი. თექ ოხორანს 2,588 000 კოჩი. შხვა კაბეტი ნოღა რე:
ისტორია
უკრაინა რდჷ სხუნუეფიშ რსხუშ ართ-ართი მაკათური ქიანა. 1990 წანაშ უკული თინა დუდიშული სახენწჷფო რე.
სქოლიო
კატეგორია:უკრაინა კატეგორია:ევროპაშ ქიანეფი კატეგორია:სლავური ქიანეფი
შაგრენიშ ტყები
რომანი რე ვეწებოში მარკიზიშ, რაფაელ დე ვალენტენიშ გეშა, ნამუთ ბოხოჩურ რინას მეთხოზჷ დო ბორჯი ბაღატურო დო ფარაშ გეჩხვარუათ მეჸუნს. თიში ჭიჭე მუშნალი ათეშო ბოლოშახ ვარზენს კვარზალს. თეშენი თინა, მუში შურდგჷმაშ მანგიორო, მეურს ურჩქვანჷ გარიგებაშა, ქოიას რაგადანს თილისმაშ ეჭოფუაშე, ნამუთ თიშ არძა კორინს ეთმიჸონანსჷნ. თილისმა მუშ განშე წჷმარინუანს საგარძახოთ გჷშაჸონაფილ ტყების (თ. გ. შაგრენს), ნამუთ ირი კორინიშ ეჸონაფაშ უკული ინჭირანს დო თეთ უმოსო ხანკუნტათ გინართინუანს მაღვენჯიშ დოსქილადირ რინას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგული რომანეფი კატეგორია:1831 წანაშ რომანეფი
ყიზილირმაკი
ყიზილირმაკი (Kızılırmak, „ჭითა წყარმალუ“; Ἅλυς, ჰალისი) — წყარმალუ თურქეთის, ოდუდე უღუ ყიზილ-დაღიშ გვალეფი. მეურს ანატოლიაშ გაბარს. ინაკათუ უჩა ზუღას დო აკმოქიმინუნს დელტას. სიგჷრძა 1350 კილომეტრი. ღანჩოშ ფართობი 77 ვთშ. კმ². წყარალა უჩქუ აფუნს, წყარმოკათინეფი – დამორჩილს. წყარმალუს ოწყარალო გჷმირინუანა.
იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი საბერძნეთის
2008 წანაშ მუნაჩემეფით საბერძენოს 17 იუნესკოშ მოსოფელიშ კულტურული მონძალაშ ობიექტი რე.
ერკებული
ერკებულშა მიშაღალირი რე ობიექტეფი, იუნესკოშე მოსოფელიშ კულტურული მონძალაშ ერკებულშა გეძინაშ თარიღიშ მეჯინათ.