cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
1960-იანეფი
1900-იანი (ვითოშ ჩხოროშ სუმონეჩიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 1960-იანეფი ვარ-და უბრალეთ სუმონეჩიანეფი — გრიგორიანული კალენდარიშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 1960 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 1969 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
მოლინეფი
კატეგორია:
ესტერგიოტლანდიშ პროვინცია
ესტერგიოტლანდი (Östergötland) — ისტორიული პროვინცია შვედეთიშ ობჟათე ნორთის, გიოტალანდიშ რეგიონს.
კატეგორია:შვედეთიშ პროვინციეფი კატეგორია:შვედეთიშ ისტორია
კირიბეფიშ შურიშქალი (ფილმი)
„კირიბეფიშ შურიშქალი“ (The Silence of the Lambs) — 1991 წანაშ ამერიკული ფსიქოლოგიური თრილერი, ნამუთ გინოღალირი რე ჯონათან დემიშ გეშა. ფილმის ოკათუნა ჯოდი ფოსტერი, ენტონი ჰოპკინზი, სკოტ გლენი, ტედ ლივინი, ენტონი ჰილდი დო ბრუკ სმიტი. ფილმი გინოღალირი რე ტომ ჰარისიშ ათე ჯოხონობაშ ნოველაშ მეჯინათ. ფილმის ოშინალი რე პერსონაჟი ჰანიბალ ლეკტერი, კანიბალიზმიშ გემაჸვენჯი სერიული მაჸვილარი. ჩუალირი რე ფილმეფიშ ერუანულ რეესტრის (2011).
სიუჟეტი
ბჟადალი ამერიკას ფსიქოპატი იხვამილუანს დო კლავს ახალი ოსურეფს. გუმორკვიებაშ ფედერალური ბიურო დარწუმებული რე, ნამდა ათეს ართი და იგივე ადამიერი ორთუ. ათეშენ აგენტ კლარისა სტარლინგის ავალენა შეხვადას მანიაკ დუნახუნას, ნამჷთ შილებე სერიული მაჸვილარიშ ფსიქოლოგიური სამანძელეფიშ ენწყუმას. დუნახუნა – ფსიქიატრიაშ მენცარობეფიშ დოქტორი ჰანიბალ ლექტერი რე, ნამჷთ ჸვილუეფიშ დო კანიბალიზმიშო დახუნეს. თინა ჰოიას იჩიებუ სტარლინგიშ მოხვარაშენ, მორო მანგიორო თხინს, ნამდა აგენტიქ პასუხი მეჩას კითხირეფს მუში რინაში დო მონკა ბაღანობაშ გეშა. კლარისა ჰოიას თქუანსჷ მერზიებულშე დო ლექტერიშ დოხვარათ სერიული მაჸვილარიშ ნოქურს გიოდირთუ.
ჯილდოეფი
ოსკარი
BAFTA
ჯაინიზმი
მინი|ჯაინიზმიშ სიმბოლო, ნამუთ 1974 წანას არძა ჯაინისტური სექტაშე იჸუ აღიარარაფილქ. ჯაინიზმი (სანსკრ.: जैन - „გომორძგვილი“) — რელიგიურ-ფილოსოფიური გურაფა, ნამუქჷ გჷმორთჷ ინდოეთშე ძვ. წ. VI ოშწანურას. დჷმარსხუაფალო იკოროცხუ ჯინო მაჰავირა. ასე დოხოლაფირო 6 მილიონი გემაჸვენჯი ჸუნს, ნამუშეთ 3,5 მილიონი ინდოეთის ოხორანს.
ჯაინიზმიშ, მუჭოთ დჰარმული რელიგიაშ, ოსხირს წჷმარინუანს რწუმა გინოსახუობეფიშ გეჸვენჯობას (დჰარმაჩაკრა), სამსარაშე (მოკშა) გოდუდიშულობაშ შელუამობა, კონწარი ასკეტიზმი, თელარაშ არძა ფორმაშ უთირუე ღირებულება (ფასეულობა) თიშ ირნერ გჷმოსახობას, დო შედეგო, თინეფშო ნებაშ ვაშინერობას, ანუ ძალათობაშ ვარაფას (აჰისიმა).
ჯაინიზმი ქადაგენს, ნამჷ-და არძონერი სქილედი (ჯივა, სანსკრ.: जीव) ინდივიდუალური რე დო იროიან შურს წჷმარინუანს დო ზოხორინელო რე გამამინჯე მუში ქიმინჯეფშენი. თეშნერო, დითმირსხუ რინაშ თიჯგურა წესი, სოდე თელარაშ არძო ფორმას უკიდაში პატჷცემა მიაჩამუ. ღორონთი ჯაინეფიშო გომანგაფილი რე თიჯგურა ჩინებეფწკჷმა, მუჭოთი რე უთებუ რჩქინა (სანსკრ.: अनन्त ज), უთებუ დოგურაფა (სანსკრ.: अनन्त दर्शन्), უთებუ გოთვითცნობიერება (სანსკრ.: अनन्त चरित्र, ananta caritra?) დო უთებუ ბედინერობა (სანსრკ. अनन्त सुख, ananta sukha?). თეშნერო, ჯაინიზმი ვეკათუანს მუშ ფლოსოფიას ღორონთიშ, მუჭოთ ირიშმოქიმინჯე ჟისქილედიშ ჩინებას, ღორონთის წჷმირინუანს მუჭოთ უთებუ ორენმოქიმინჯეს, ნამუსჷთ ორთაშ კანონეფი მართჷნს, ნამუთ, მუშჸურე, მებუნილი რე ორენიშ აკმადგინალ არსებითობეფიშ (გუნი) ურთიართქიმინჯუას.
ჯაინიზმიშ ხოლო ართ გჷმაშხვავაფალი ასპექტო იკოროცხუ ანეკანტავადა — გურაფა ობიექტეფიშ დო ფენომენეფიშ შხვადოშხვა სუბიექტეფშე გიშაკერძაფილი მეჯინაშ არსებობაშ გეშა.
სქოლიო
კატეგორია:რელიგიეფი
კირიბეფიშ შურიშქალი (ფილმი)
ჯილდოეფი
ორქოშ გლობუსი
ბერლინალე
სქოლიო
კატეგორია:1991 წანაშ ფილმეფი კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი კატეგორია:ააშ-შ ფილმეფიშ ერუანული რეესტრიშ ფილმეფი კატეგორია:ჯონათან დემიშ ფილმეფი
1950-იანეფი
1970-იანი (ვითოშ ჩხოროშ ჟარნეჩდოვითიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 1950-იანეფი ვარ-და უბრალეთ ჟარნეჩდოვითიანეფი — გრიგორიანული კალენდარიშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 1950 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 1959 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
მოლინეფი
კატეგორია:
ჰაიკოუ
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩინეთიშ ნოღეფი
ავსტრალაზია
მინი|მარჯვნივ|250px|ავსტრალაზია ავსტრალაზია (Australasia) — მოსოფელიშ რეგიონი, ნამუთ მიშმურს ბჟაეიოლი აზიაშ ნორთი, ავსტრალიაშ, ახალ ზელანდიაშ დო ოკიანეთიშ კოკეფს.
რეგიონიშ აკოდგინალუაშა მიშმურს ინდონეზიაშ, ახალი ზელანდიაშ დო ახალი გვინეაშ კოკეფი. შხირ შვანს, ავსტრალაზიას მირჩქინანა ხვალო ავსტრალიას დო ახალ ზელანდიას. თე ტერიმინიქ გიჭყჷ 1756 წანაშე.
კატეგორია:ოკიანეთი
უი
უი (რუს. Уй, ბაშკ. Уй) — წყარმალუ რუსეთის, ჩელიაბინსკიშ ოლქის დო ბაშკირეთის. წყარმალუ უი იჭყაფჷ ობჟათე ურალიშ გვალეფს, გიშმურს ნოღეფს ტროიცკის, პლასტის დო ინაკათუ წყარმალუ ტობოლს. უიშ სიგჷნძა რე 462 კმ. ღანჩოშ ფართობი 58,900 კვ.კმ. უი ბაშკირულ ნინაშა შანენს ლეხერს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეთიშ წყარმალუეფი კატეგორია:ტობოლიშ ნადუეფი
არკადიუშ მილიკი
არკადიუშ მილიკი (Arkadiusz Krystian Milik; დ. 28 ფურთუთა, 1994, ტიშუ) — პოლონარი მობურთე, პოლონეთიშ ერუანული ნაკორობაშ დო ოკუჩხბურთე კლუბ „აიაქსიშ“ მაკათური.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პოლონარი მობურთეეფი კატეგორია:დუნაბადი 1994 კატეგორია:გერმანიაშ ბუნდესლიგაშ მობურთეეფი
აბდულა გიული
აბდულა გიული (თურქ.:Abdullah Cumhur Gül), (დ. 29 გჷმათუთა, 1950) — თურქეთიშ პრეზიდენტი 2007 წანაშე 2014 წანაშ 28 მარაშინათუთაშახ. 2002–2003 წანეფს თურქეთიშ პრემიერ-მინისტრი. 2003–2007 წანეფს გალენური საქვარეფიშ მინისტრი დო პრემიერ-მინისტრიშ მოაბანე. თურქეთიშ ევროინტეგრაციაშ მოხუჯე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:თურქეთიშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:თურქეთიშ პრემიერ-მინისტრეფი კატეგორია:თურქი პოლიტიკოსეფი
2132
დღახუეფი
კატეგორია:
ზაქარი ქუინთო
ზაქარი ჯონ ქუინთო (Zachary John Quinto; დ. 2 მანგი, 1977, პენსილვანია) — ამერიკალი არტისტი დო პროდუსერი. ჩინებული რე საილერიშ როლით NBC-იშ სერილშე გერგეზეფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1977
რაშიზმი
რაშიზმი (Rashism/Ruscism, рашизм), თაშნეშე გჷმირინუაფუ ტერმინი რუსიზმი — ნეოლოგიზმი, ნამუთ თარო გჷმირინუაფუ უკრაინული მედიაშით XXI ოშწანურაშ პირველ ნაანთხალს ვლადიმერ პუტინიშ მართუალაშის რუსეთიშ პოლიტიკური იდეოლოგიაშ დო პრაქტიკაშ ეიოჭარალო, ნამუთ გერსხჷ იდეეფს რუსეთიშ „გიშაკერზაფილ ცივილიზაციურ მისიას“, მუჭოთ რე „მოჯიმალე ერეფიშ უნჩაშალა“ ვარ-და „მოსკოვი მუჭოთ მასუმა რომი“. თინა გერსხჷ რუსეთიშ იმპერიულ დო სხუნუეფიშ მონძალას, თინეფს შქას სხუნუეფიშ რსხუშ როლს მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმას გერმანიაშ გერჯგინას, რუსული მართლმადიდებელური ოხვამეშ ზნეობურ დოქტრინას დო „რუსული ოქიანუშ“ კონცეფციას. ტერმინქ აქტუალურო გინირთჷ უკრაინაშ ოურდუმე დო პოლიტიკურ ელიტეფს 2022 წანაშ 24 ფურთუთას, ვლადიმერ პუტინიშით „სპეცილური ოურდუმე ოპერაციაშ“ დოჭყაფაშ გჷმოცხადაფაშ უკული, ნამუშ ღანკი უკრაინაშ „დემილიტარიზაცია“ დო „დენაციფიკაცია“ რდჷ.
სქოლიო
კატეგორია:პოლიტიკური იდეოლოგიეფი კატეგორია:პროპაგანდა რუსეთის კატეგორია:რუსული ნაციონალიზმი
ტულაშ ოლქი
ტულაშ ოლქი (Тульская область) — ოლქი რუსეთის, ნამუთ ქიანაშ ცენტრალურ ფედერალურ ოკრუგიშ აკოდგინალუაშა მიშმურს.
გეოგრაფია
ტულაშ ოლქი შქა რუსეთიშ სუბეშ ოორუე-ბჟაეიოლ ნორთის იდვალუაფჷ, უხურგანს ლიპეცკიშ, მოსკოვიშ, რიაზანიშ, ორიოლიშ დო კალუგაშ ოლქეფი.
მახორობა
2002 წანაშ მუნაჩემეფიშ მეჯინათ, ოლქის ოხორანს:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი
ერნესტ ლოურენსი
ერნესტ ორლანდო ლოურენსი (ინგლ. Ernest Orlando Lawrence; დ. 8 მარაშინათუთა, 1901, კანტონი, ობჟათე დაკოტა, ააშ — ღ. 27 მარაშინათუთა, 1958, პალო-ალტო, კალიფორნია, ააშ) — ამერიკალი ბირთვული-ფიზიკოსი. ციკლოტრონიშ გჷმოგონაფაშ გეშა, გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიკაშ დარგის, 1939 წანას. მუჭოთ მანჰეტენიშ პროექტიშ მაკათური, გურაფულენდჷ ურანიშ იზიტოპიშ გორთუალას (სეპარაციას).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ფიზიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიკას კატეგორია:მანჰეტენიშ პროექტიშ მაკათური მენცარეფი კატეგორია:დუნაბადი 1901 კატეგორია:ნაღურა 1958
ჯვ. წ. 1239
წანა — ჯვ. წ. XIII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1230-იანეფიშ რანწკო 1-ლი წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1239 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
მაროკოული დირჰამი
დირჰამი (Dh; درهم) — მაროკოშ ფარაშ ართული. ვალუტას ქიანაშ ცენტრალური ბანკი, ალ-მაღრიბიშ ბანკი (დირსხჷ 1959 წანას) გიშმაშქვანს. მაროკოული დირჰამი 100 სანტიმო (سنتيم) იხურდუ. დირჰამიშ მაართა ემისიაქ, ნამუთ მერსხილი რდჷ ფრანგულ ფრანკწკჷმა, 1960 წანას მოხვადჷ. თეიშახ მაროკოშ თარი ვალუტა მაროკოული ფრანკი რდჷ.
კატეგორია:ფარაშ ართურეფი კატეგორია:დირჰამი კატეგორია:აფრიკაშ ვალუტეფი
1940-იანეფი
1940-იანი (ვითოშ ჩხოროშ ჟარნეჩიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 1940-იანეფი ვარ-და უბრალეთ ჟარნეჩიანეფი — გრიგორიანული კალენდარიშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 1940 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 1949 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
მოლინეფი
კატეგორია:
ადიამანიშ პროვინცია
გეოგრაფია
პროვინცია იდვალუაფჷ წყარმალუ ევფრატიშ ძგალეფს. უხურგანს გაზიანთეფიშ, ურფაშ, ქაჰრამანმარაშაშ, მალათიაშ დო დიარბაქირიიშ პროვინციეფი.
მახორობა
მახორობა 677,518 ადამიერი (2007), უდიდაში ნოღა რე :ადიამანი (178 ვითოში კოჩი, 2000). მახორობაშ ჯინჯიერი ნორთის აკმადგინანა ქურთეფი.
ისტორია
ადიამანიშ პროვინციაქ დირსხჷ 1954 წანას, თეიშახ მუში ტერიტორია მიშმეშჷ მალათიაშ პროვინციაშ აკოდგინალუაშა. მუშ ტერიტორიას იდვალუაფუ ნემრუტ-დაღიშ გვალა, ნამუთ მიშმურს იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა.
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:თურქეთიშ პროვინციეფი
ფრიზიული ნინეფი
ფრიზ(ი)ული ნინეფი, ვარდა ფრიზ(ი)ული ნინა მუშ ჯოხოდვალა Fryske talen) წჷმარინუანს რაგადუაშ, ვარდა დიალექტეფიშ საართო ნაკორობაშ ჯოხოდვალას.
ლიტერატურა
კატეგორია:გერმანიკული ნინეფი
ჩერნივცი
ჩერნივცი (Чернівці) — ჩარნივციშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი ბჟადალ უკრაინას.
მაჸალე ნოღეფი
ჩერნივციშ მაჸალეეფი რე გეჸვენჯი ნოღეფი:
შკოდრან მუსტაფი
შკოდრან მუსტაფი (ალბ. Shkodran Mustafi; დ. 17 პირელი 1992, ბად-ჰერსფელდი) — ალბანური წჷმოულობაშ გერმანალი მობურთე, ოკუჩხბურთე კლუბ ვალენსიაშ დო გერმანიაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობაშ მათხილე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალი მობურთეეფი კატეგორია:მოსოფლიშ კუჩხბურთიშ ჩემპიონეფი კატეგორია:დუნაბადი 1992
1930-იანეფი
1930-იანი (ვითოშ ჩხოროშ ეჩდოვითიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 1930-იანეფი ვარ-და უბრალეთ ეჩდოვითიანეფი — გრიგორიანული კალენდარიშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 1930 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 1939 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
1921
დღახუეფი
კატეგორია:
უშქურანჯი გური
უშქურანჯი გური — მელ გიბსონიშ ფილმი. ფილმი ესახუნს XIII ოშწანურაშ შოტლანდიარეფიშ დო თინეფიშ ერუანული გერგეზიშ, უილიამ უოლესიშ ლჷმას დუდიშულაშო ინგლისიშ აწმარენჯო.
ჯილდოეფი
ოსკარი
BAFTA
ორქოშ გლობუსი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი კატეგორია:ისტორიული ფილმეფი კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი კატეგორია:1995 წანაშ ფილმეფი კატეგორია:მელ გიბსონიშ ფილმეფი
ჯვ. წ. 1240
წანა — ჯვ. წ. XIII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1240-იანეფიშ რანწკო 10-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1240 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ანატოლ ფრანსი
ანატოლ ფრანსი (ფრანგ. Anatole France; დაბადებაშ ჯოხო: ფრანსუა-ანატოლ ტიბო, ფრანგ. François-Anatole Thibault; დ. 16 პირელი, 1844, პარიზი, საფრანგეთი — ღ. 12 გჷმათუთა, 1924, ტური, საფრანგეთი) — ფრანგი ჭარუ, პოეტი, ნოველისტი, ჟურნალისტი დო ლიტერატურული კრიტიკოსი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ლიტერატურაშ დარგის, 1921 წანას. რდჷ საფრანგეთიშ აკადემიაშ მაკათური. რე შხვადოშხვა ნოველეფიშ, პოემეფიშ, ისტორიული ბიოგრაფიეფიშ, ლიტერატურული კრიტიკეფიშ დო მემუარეფიშ ავტორი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგეფი კატეგორია:ფრანგი ჭარუეფი კატეგორია:ფრანგი ნოველისტეფი კატეგორია:ფრანგი პოეტეფი კატეგორია:ფრანგი ჟურნალისტეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ლიტერატურაშ დარგის კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ფრანგი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ფრანგი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ლიტერატურაშ დარგის კატეგორია:დუნაბადი 1844 კატეგორია:ნაღურა 1924
საკმარა
საკმარა (რუს. Сакмара; ბაშკირ. Һаҡмар) რე წყარმალუ რუსეთის. წყარმალუ საკმარა იჭყაფჷ ბაშკირეთის, ურალთაუს, ობჟათე ურალიშ გვალეფს დო ინაკათუ წყარმალუ ურალს, ნოღა ორენბურგიშ ტერიტორიას. საკმარაშ წყარპიჯის იდვალუაფჷ ნოღა კუვანდიკი. საკმარაშ სიგჷნძა რე 798 კმ. ღანჩოშ ფართობი 32,200 კვ.კმ. უდიდაშ ნადუეფ რე: სალმიში დო დიდი იქი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეთიშ წყარმალუეფი კატეგორია:ბაშკირეთიშ წყარმალუეფი კატეგორია:ურალიშ ნადუეფი
მარი მეინარდ დეილი
მარი მეინარდ დეილი (ინგლ. Marie Maynard Daly; დ. 16 პირელი, 1921, ნიუ-იორკი, ააშ — ღ. 28 გჷმათუთა, 2003, ნიუ-იორკი, ააშ) — ამერიკალი ბიოქიმიკოსი, მაართა აფრიკალი-ამერიკალი ამერიკას, ნამუქჷთ მიპალუ ფილოსოფიაშ დოქტორიშ ხარისხი ქიმიას. მარი მეინარდ დეილი გურაფულენდჷ ქუინსიშ კოლეჯის. უკულ დეილიქ გურაფა გაგინძორჷ დიო ნიუ-იორკიშ უნივერსიტეტის დო უკულ კოლუმბიაშ უნივერსიტეტის. კოლუმბიაშ უნივერსიტეტის დეილიქ მიპალუ დიო მაგისტრიშ დო უკულ დოქტორიშ ხარისხი. გურაფაშ თებაშ უკულ, 1947-1948 წანეფს დეილი მუშენდჷ ჰოვარდიშ უნივერსიტეტის, მენცარ-ინსტრუქტორო. 1949 წანას დეილიქ გეგნორთჷ როკფელერიშ უნივერსიტეტიშა. 1955 წანას მარი დეილიქ მუშობა ქიდიჭყჷ კოლუმბიაშ უნივერსიტეტიშ ექიმეფიშ დო ქირურგეფიშ კოლეჯის. 1960 წანაშე მარი დეილი რე იეშივაშ უნივერსიტეტიშ ალბერტ აინშტაინიშ ჯოხონობაშ მედიცინაშ ინსტიტუტის ბიოქიმიაშ პროფესორი. 1958-1963 წანეფს მარი დეილი რდჷ ამერიკაშ გურიშ ასოციაციაშ ინსტრუქტორი. მარი დეილი რდჷ ამერიკაშ ონკოლოგიური ასოციაციაშ დო ნიუ-იორკიშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ მაკათური. მარი მეინარდ დეილიქ გიმირკვიუ ჰისტონეფი, ცილეფი, ცილაშ ბიოსინთეზი, ქოლესტეროლი, კრეატინი დო შხვ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ბიოქიმიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1921 კატეგორია:ნაღურა 2003
ავსტრალია-საქორთუოშ ურთიართობეფი
ავსტრალია-საქორთუოშ ურთიართობეფი — წჷმარინუანს ურთიართობეფს ავსტრალიაშ დო საქორთუოშ შქას. ავსტრალიას დო საქორთუოს დიპლომატიური რსხუ უღჷნა 1992 წანაშ 16 კვირკვეშე.
წოროხანდაშ თარი სფეროეფი
ავსტრალია წჷმარინუანს საქორთუოშ შანულამ პარტნიორ სახენწჷფოს, მუჭოთ რჩქალ ოკიანეთიშ რეგიონს, თეშ გლობალური მასშტაბით. ეკონია პერიოდის აქტიურო იოვითარებუ ჟირურენი ურთიართობეფი საქორრთუოს დო ავსტრალიას შქას პოლიტიკაშ, ეკონომიკაშ, ოფუტეშ მეურნალაშ, ტურიზმიშ, გონათუაშ დო შხვა სფეროეფს, ნამუსჷთ შანულამო ქეშუნწყუ ხე 2011 წანას საქორთუოშ ოჸენჯეშ გონწყუმაქ ნორა კანბერას.
გროსერ-არბერი
გროსერ-არბერი (Großer Arber) — გვალა გერმანიას. შუმავაშ გვალეფიშ უმაღალაში კონკა. სიმაღალა 1 456 მ. გერმანიაშ ართ-ართი არძაშე ჩინებული საგვალო კურორტი. კონკას რე ჟირი ოურდუმე რადიოლოკაციური გიორენჯი, ნამუქჷთ ეგაფილქ იჸუ რგილი ლჷმაშ პერიოდის. გოხოლუას ეპონილიე გვალა კლეინერ-არბერი (1384 მ).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანიაშ გვალეფი
ცენტრალური ბანკი
ცენტრალური ბანკი (central bank) — ორგანიზაცია, ნამუთ ოფინანსე-ოკრედიტე პოლიტიკაშ დო გჷნოგაფაშ სისტემეფიშ მუშობაშ უნარღელჸუაშ გამამინჯე რე, თაშნეშე რანწკ შვანეფს რანწკი ქიანეფიშ ვარ-და ერუანული ეკონომიკაშ ფინანსური სექტორეფიშ გინოჯინა დო რეგულირაფა ოვალჷ. ცენტრალური ბანკი ფინანსური ხეშუულობაშ ართ-ართი ფორმა რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ცენტრალური ბანკეფი კატეგორია:ოვალუტე რთაფა კატეგორია:ოვალუტე კონტროლი
გიოტალანდი
thumb|გიოტალანდი right|thumb|შვედეთიშ სუმ ისტორიულ დიხაშ რუკ, ჸოფილი შვედეთიშ პროვინცია ესტერლანდი ფინეთიშ აკოდგინალუას დო ჸოფილი იდტორიული დანიური დიხა (სკონე, სკანია) შვედეთიშ ობჟათეშე
გიოტალანდი (Götaland, Gothia, Gothland, Gothenland, Gotland, Gautland, Geatland) — შვედეთიშ ართ-ართი ისტორიული რეგიონი, აკმოდირთუ 10 პროვინციაშე. გეოგრაფიულო შვედეთიშ ობჟათეშე იდვალუაფუ, ოორუეშე სველანდიშ ისტორიულ რეგიონს უხურგანს.
სქოლიო
კატეგორია:შვედეთიშ რეგიონეფი კატეგორია:შვედეთიშ ისტორია
ვალსადი
ვალსადი (Valsad, વલસાડ) — ნოღა დო მუნიციპალიტეტი ინდოეთის, გუჯარათიშ შტატის, ვალსადიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
კატეგორია:გუჯარათიშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი
ჯვ. წ. 1241
წანა — ჯვ. წ. XIII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1240-იანეფიშ რანწკო 9-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1241 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ამერიკა
ამერიკა  (América, América, Amérique, Amirika, გუარ. Amérika, აიმ. Amërika, Amerika) — ქიანაშ ნორთი ბჟადალ გვერდოსფეროს, თაშნეშე რჩქინელი, მუჭოთ ახალი მოსოფელი. აკმაართიანენს ჟირ კონტინენტის, ობჟათე დო ოორუე ამერიკას, გოხოლუას მადვალუ კოკეფწკჷმა ართო (თინეფს შქას, გრენლანდიას). ამერიკა დიხაუჩაშ ჟინპიჯიშ ედომუშამი ფართობიშ 8,3% იკენს (სქირონაშ 28,4%), თაქ იშაყარუ მოსოფელიშ მახორობაშ 13,5% (დოხოლაფირო 900 მლნ ადამიერი).
სქოლიო
* კატეგორია:ქიანაშ ნორთეფი
ოორუე აზია
thumb|250px|ოორუე აზია
ოორუე აზია - რეგიონი აზიას, ნამუთ იკათუანს ცჷნდჷრს დო რუსეთიშ შორიან ბჟაეიოლს, რუსეთიშ აზიურ ნორთის – ურალიშ გვალეფიშ ბჟაეიოლი ტერიტორიეფი.
კატეგორია:აზიაშ რეგიონეფი კატეგორია:რუსეთიშ რეგიონეფი
მაჭყვიდალი
მაჭყვადალი — ოლჷმერი ფურენჯი, ნამუთ თარი შანულობა რე აწმარენჯიშ ოფურინალი აპარატეფიშ ჰეერს ჭყვადუა. თინა ხოლო გჷმირინუაფჷ სქირეფიშ ღანკეფიშ (ობიექტეფიშ) ოჭყვადალო დო ოჰეერე თოლორუაშო. მაჭყვადალი რე რეაქტიულ უსიმუაში ფურენჯი, ნამჷშ გჷმორინაფა შილებე მუდგა ტაროსის დო ჭურილი რე ორაკეტე, ბომბი მუმანჭაფალი დო ოარტილერიე მოქანჩუათ, რადიოელექტრონული დო შხვა კომპლექსით.
მაჭყვადალიშ სპეციალიზებული ბუნეფი რე მაჭყვადალ-ბომბ-მუმანჭაფალი დო მაჭყვადალ-მახვამლაფარი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოურდუმე გილმაფურინეეფი
ჯვ. წ. 1242
წანა — ჯვ. წ. XIII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1240-იანეფიშ რანწკო 8-ო წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1242 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
გვინეა-ბისაუშ ნოღეფიშ ერკებული
გვინეა-ბისაუშ ნოღეფი — გვინეა-ბისაუშ შხუ დოხორინელი პუნქტეფიშ ერკებული. ქიანაშ ნანანოღა რე ნოღა ბისაუ, ნამუთ ატლანტიშ ოკიანეშ წყარპიჯის იდვალუაფჷ. კოკის მადვალჷ ნოღა ბოლამა ნანანოღაწკჷმა ართო თაშნეშე ონიშოლი რე. შხვა ელაზჷმაფათ შხუ ნოღა ქიანაშ დინოხოლე იდვალუაფჷ.
გვინეა-ბისაუშ ოართე რუკა
რუკაშ ლეგენდა:
რესურსეფი ინტერნეტის
გვინეა-ბისაუ გვინეა-ბისაუ
ფურინჯი
thumb|right|[[P-38 Lightning - ნაჟირალი ქვერქვენტიშ მაღვენჯი, ფიქსირაფილ-ფსუალეფამი კონფიგურაციათ.]] მინი|მარჯვნივ|250px|ომაშარე (ომენოღალე) ფურინჯი [[ტუ-214]] thumb|right|[[F-16 Fighting Falcon - ა.ა.შ.-იშ ფიქსირაფილ-ფსალეფამი ოურდუმე ფურინჯი]] thumb|right|[[NASA Pathfinder|ჰელიოსი ფურინუაშ ფორჯის]] ფურინჯი (მოჯვეშაფილი ჯოხოდვალა. (ჰ)აეროპლანი) თაშნეშე ოჰეერე ხვამარდი — ატმოსფეროს ოფურინალო დორხველური ჰეერშე მონკა ოფურჷნალი აპარატი, ნამუთ ჭყანიერი დჷნადგარიშ დო უყარუ ფსუაშ მოხვარათ აკმოქიმინუნს აეროდინამიურ ემაკინალ ჭყანას. გიშმართჷნა ოურდუმე (ოლჷმე ფურინჯეფი დო სპეციალური ავიაციაშ ფურინჯეფი) დო ომენოღალე ფურინჯეფს; ხრახნიანს დო რეაქტიულს; ბგერაშახიანს, ჟიბგერითის დო ჰიპერბგერითის; ოსქირონე დო ოხვამარდე ბაზირაფაშ, ჰიდროფურინჯეფს დო ფურინჯ-ამფიბიეფს.
თეხანური ფურინჯეფი დაჭყაფუს ეთმეჭოფჷნა ჯიმალეფი რაიტეფიშ გჷმოგონებაშე, ნამუეფით ავიაციაშ საირქიანო ფედერაციაშით აღიარაფილ რენა სტანდარტეფიშ დჷმადგინალო დო რეკორდეფიშ ემაჭოფალო ავიაციას, კინ მუ გჷმოგონაფა — „მაართა სტაბილურ დო კონტროლირებაფონ ჰეერშე მონკა ეიოჯუმალით ანჯარელ ფურინუათ.“ 1905 წანას თინეფიშ აკნაქიმინა Wright Flyer III-ქ შილებუ ედომუშამო კონტროლირებაფონი, სტაბილური ფურინუა ფორჯიშ შანულამი ხანგჷნძალათ. 1906 წანას უკვე აეროპლანიშ წარმება ლეგალურო გჷნართინეს ააშ-იშ პატენტით ნომერი 821,393.
ეტიმოლოგია
მაფურინე ობიექტეფიშ მაართა ჯოხოდვალაქ XIX ოშწანურას გორჩქინდჷ. ზიტყვა აეროპლანს უღუ ბერძენული გოჭყაფა ἀήρ (აერ), „ჰეერი“ და πλάνος (პლანოს), „ტანტალი“. თე ჟირი ანტიკური ბერძენული ზიტყვაშ ესვარუათ გიშმურს ἀερόπλανος (აეროპლანოს), მუთ „ჰეერს (ცას) ტანტალს“ შანენს. ინგლისის, ამერიკაშ აკოართაფილ შტატეფს, კანადას დო თაშნეშე მოსოფელიშ უმენტაშ ქიანას ოფურჷნალი აპარატეფიშ ეიოშინალო გჷმირინუაფუ ტერმინი „airplane“. დინნაჭარა „airplane“ მაართათ 1907 წანას გჷმირინეს.
ბჟაშ ენერგიაშა მოხანდე ფურინჯი
ბჟაშ ენერგიაშა მოხანდე ფურინჯეფი ენერგიას ღებულენა ფოტოელემენტიშე. 2010 წანაშ 8 კვირკვეს სოლარ იმპულსიშ ეკიპაჟი რდჷ მაართა, ნამუქჷთ ბჟაშ ენერგიაშა მოხანდე ფურინჯით სერით ფურინჷნ.
სქოლიო
* კატეგორია:ოფურჷნალი აპარატეფი
ნეფროლოგია
ნეფროლოგია (ჯვ.ბერძნ. nephros - ჭაჭა) რე დინახალენი მედიცინაშ დო პედიატრიული მედიცინაშ სპეციალობა, ნამუთ გურაფულენს ჭაჭეფს, ჭაჭეფიშ ფუნქციეფს, ლახარეფს დო ლახარეფიშ დიაგნოსტიკას დო კურნალობაშ მეთოდეფს. ტერმინი ნეფროლოგიაქ მედიცინაშა მიშართჷ 1960-იან წანეფს, ადრეიან წანეფს გიმირინუაფუდჷ ტერმინი "ჭაჭაშ მედიცინა".
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნეფროლოგია კატეგორია:მედიცინა
სვეალანდი
thumb|300px|სვეალანდი სვეალანდი (Svealand) — შვედეთიშ ართ-ართი ისტორიული რეგიონი, ნამუშ აკოდგინალუაშა მიშმულა სიოდერმანლანდიშ, ნერკეშ, ვერმლანდიშ, ვესტმანლანდიშ, უპლანდიშ დო დალარნაშ პროვინციეფი.
რეგიონიშ ფართობი 80 839 კმ², მახორობაშ მუდანობა — 3 610 400 ადამიერი (2007).
სქოლიო
კატეგორია:შვედეთიშ რეგიონეფი კატეგორია:შვედეთიშ ისტორია
შვენტინე
შვენტინე (გერმ. Schwentine) რე წყარმალუ გერმანიას, შლეზვიგ-ჰოლშტაინიშ დიხას. წყარმალუ შვენტინე იჭყაფჷ შლეზვიგ-ჰოლშტაინიშ უმაღალაშ აბანს, ბუნგსბერგის, ოფუტე კასედორფიშ ხოლოს დო გიშმურს შხვადოშხვა ტობეფს დო ნოღეფს: კილი, ოიტინი, პრეცი, შვენტინენტალი დო ინაკათუ კილიშ ფიორდის, ბალტიაშ ზუღას. წყარმალუ შვენტინეშ სიგჷნძა რე 62 კმ. ღანჩოშ ფართობი 1,160 კვ.კმ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანიაშ წყარმალუეფი კატეგორია:შლეზვიგ-ჰოლშტაინიშ წყარმალუეფი
1920-იანეფი
1920-იანი (ვითოშ ჩხოროშ ეჩიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 1920-იანეფი ვარ-და უბრალეთ ეჩიანეფი — გრიგორიანული კალენდარიშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 1920 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 1929 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
მოლინეფი
კატეგორია:
გუანჯოუ
გუანჯოუ (კანტ. 廣州, 广州, Gwong2jau1|Gwong2zau1, კუონჩაუ, Guǎngzhōu, გუანჯოუ; უწმოხ ჩინებული რდჷ მუჭოთ კანტონი) — სუბპროვინციული შანულობაშ ნოღა ჩინეთის, გუანდუნიშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი, ედომუშამი ობჟათე ჩინეთიშ პოლიტიკური, ეკონომიკური, ომენცარე-ტექნიკური, ოგონათუე, კულტურული დო ოტრანსპორტე ცენტრი. გუანჯოუს 15 მილიონშე უმოსი ადამიერუ ოხორანს, დო თე მაძირაფალით ჩინეთის მასუმა ნოღა რე შანხაიშ დო პეკინიშ უკული. ნოღაშ ფართობი 7434,4 კმ² სქირონას დო 744 კმ² ზუღას. ედპ აკმადგინანს 411 მილიარდ იუანს, ვარ-და 47 053 იუანს ართ შურ მახორუშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩინეთიშ ნოღეფი კატეგორია:ჩინეთიშ მილიონიანი ნოღეფი კატეგორია:გუანდუნიშ პროვინციაშ ნოღეფი
ჯვ. წ. 1243
წანა — ჯვ. წ. XIII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1240-იანეფიშ რანწკო 7-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1243 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯორჯ ველა
ჯორჯ უილიამ ველა (George William Vella, დ. 24 პირელი, 1942 ზეიტუნი, ბრიტანეთიშ კოლონია მალტა) — მალტარი პოლიტიკოსი დო ქიანაშ მოქიმინჯე 10-ა პრეზიდენტი. მალტაშ გალენური საქვარეფიშ მინისტრი რდჷ 1996-1998 დო 2013-2017 წანეფს, პრემიერ-მინისტრეფი ალფრედ სანტიშ დო ჯოზეფ მუსკატიშ მინისტრეფიშ კაბინეტის. 2019 წანას ქიანაშ პრეზიდენტო გეგშაგორეს, ნამუთ აკა ოპრეზიდენტე კანდიდატი რდჷ.
სქოლიო
კატეგორია:მალტაშ პრეზიდენტეფი
აქსარაიშ პროვინცია
აქსარაი – პროვინცია (ილი) ცენტრალურ თურქეთის, ცენტრალური ანატოლიაშ რეგიონს. ადმინისტრაციული ცენტრი – ნოღა აქსარაი. ფორუნს 7 რაიონს.
გეოგრაფია
პროვინციას ბჟაეიოლშე უხურგანს ნევშეჰირიშ დო ნიგდეშ, ოორუეშე – ანკარაშ დო ქირშეჰირიშ, ბჟადალუშე დო ობჟათეშე – კონიაშ პროვინციეფი. აქსარაიშ ტერიტორია წჷმმარინუანს ისტორიულ-გეოგრაფიული პროვინციაშ კაპადოკიაშ ნორთის.
პროვინციაშ ოორუე-ბჟადალუშე იდვალუაფჷ ჯიმუამი ტობა თუზი.
მახორობა 425,612 ადამიერი (2007), უდიდაში ნოღა რე:აქსარაი (130 ვითოში კოჩი, 2000).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:თურქეთიშ პროვინციეფი
სუდანური გირვანქა
სუდანური გირვანქა (არაბ. جنيه سوداني; ჯუნაიჰ სუდანი) — სუდანიშ ერუანული ფარაშ ართური, თაშნეშე ობჟათე სუდანს გჷმირინუაფუდჷ ობჟათე სუდანური გირვანქაშ მიშაღალაშახ. მუჭოთ ბანკნოტეფს, თეშ მონეტეფს, ეხანტილი რე ვალუტაშ არაბული დო ინგლისური ჯოხოდვალეფი.
სქოლიო
კატეგორია:ფარაშ ართურეფი კატეგორია:გირვანქა კატეგორია:აფრიკაშ ვალუტეფი
ტიუმენიშ ოლქი
ტიუმენიშ ოლქი (Тюменская область) — რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტი, ნმუთ ქიანაშ ურალიშ ფედერალური ოკრუგიშ აკოდგინალუაშა მიშმურს.
გეოგრაფია
ტიუმენიშ ოლქის უხურგანს ომსკიშ, კურგანიშ დო სვერდლოვსკიშ ოლქეფი დო ყაზახეთი.
მახორობა
2002 წანაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, ოლქის ოხორანდჷ:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ტიუმენიშ ოლქი კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი
ლანა როუდსი
ლანა როუდსი (დაბადებაშ ჯოხო: ამარა მეიპლი; Lana Rhoades; დ. 6 ეკენია, 1996, ჩიკაგო, ააშ) — ამერიკალი პორნოგრაფიაშ არტისტი დო ბლოგერი.
ფილმეფი
...
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1996 კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:შურდგუმილი კათა
2019
ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:
2133
დღახუეფი
კატეგორია:
ნორლანდი
thumb|200px|ნორლანდიშ რეგიონი
ნორლანდი (Norrland) — შვედეთიშ ოორუეშე მადვალი ართ-ართი ისტორიული რეგიონი. რეგიონს ობჟათეშე უხურგანს სვეალანდი. უწმოხ ტერმინი გჷმირინუაფუდჷ ბოტნიაშ ჸუჯიშ მანგას არსებულ არძა ტერიტორიაშო, ფინეთიშ ოორუეშამო, ასე რჩქვანელობურო ხვალე შვედეთიშ ოორუე პროვინციაშ ეიოშანალო გჷმირინუაფუ, რეგიონს ქიანაშ ტერიტორიაშ 60% უკებუ. მაჟირაჸურე, ემტლანდიშ დო ჰერედალენიშ პროვინციეფი, ნამუთ ასე ნორლანდის ორხველუნ, კინოხ ნორვეგიაშ დორხველობას რდჷ დო ნორლანდიშურო ვეკოროცხუდჷ.
კატეგორია:შვედეთიშ რეგიონეფი კატეგორია:შვედეთიშ ისტორია
სტელსი
thumb|[[F-117 Nighthawk სტელსიშ სისტემაშ მაჭყვადალ-ბომბ-მუმანჭაფალი]]
სტელსი ვარდა სტელსიშ ფურინჯი — ფურინჯი, ნამჷთ ხვარენს სტელსიშ ტექნოლოგიას, თიშენ ნამდა ვამოხვადას რადიოლოკაციური დეტექტირეფიშ გიმე, აკოჭიჭიხუას ახვილაფა ინფრაჭითა გოსინთაფაში, გოჯინელი, აუდიო დო რადიო პოპორეფიშ დიაპაზონეფს. სტელსიშ ტექნოლოგიაშ გოვითარაფა გერმანიას დიჭყჷ მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ბორჯის. სტელსიშ ფურინჯიშ ასეიანი ჩინებული მაგალითეფი რე ააშ-შ F-117 Nighthawk (1981–2008), B-2 Spirit Stealth Bomber, F-22 Raptor, და F-35 Lightning II, ოშინალი რე ინდო/რუსული ПАК ФА.
უმკუჯინუო თიში, ნამდა ნამთინი ფურინჯი რადარს გვალო ვა „დაჸვერენს“, სტელსიშ ფურინჯი ახერხენს თის, ნამდა რადარქ ვადაფიქსირას თინა ეფექტურო დო მიაჸუნას თიში ნოქურს, მუთით აჭიჭარენს გენთხაფაშ შქურენჯის. სტელსი დორსხუაფილი რე რთულ ფილოსოფიას, თიშენ ნამდა აკოჭიჭიხუას აწმარენჯიშ სენსორეფიშ დაფიქსირაფაშ, ნოქურიშ გეგორუაშ დო გენთხაფაშ ჭყანა სტელსიშ ფურინჯეფს. ათე ფილოსოფია თოლწონენს ხოლო სინჩხეს, რაბადის დო ფურინჯიშ არძა შხვა გჷსინთაფას, ნამუეფით ხოლო შჷლებე გჷმორინაფილქ იჸას ნოქურიშ გიოგორაფალო.
სქოლიო
კატეგორია:ოურდუმე გილმაფურინეეფი
ბიდჰია დევი ბჰანდარი
ბიდჰია დევი ბჰანდარი (विद्यादेवी भण्डारी; დ. 19 მანგი 1961, მანე ბჰანჯიანგი, ბჰოჯპური, ნეპალი) — ნეპალარი სახენწჷფო მოღალე, 1997 წანაშ 25 მელახშე კომუნისტური პარტიაშ (გოართოიანაფილი მარქსიზმ-ლენინიზმი) მაკათური, 1997 წანაშ 25 მელახშე 5 გჷმათუთაშახ ნეპალიშ კათაშ დოხორუაშ დო ელმოლი ორთაშ ოკითხეფიშ მინისტრი, 2009 წანაშ 25 მესშე 2011 წანაშ 6 ფურთუთაშა ნეპალიშ დუდთხილუაშ მინისტრი, 2015 წანაშ 29 გჷმათუთაშე ნეპალიშ პრეზიდენტი.
მუში რინა
ჸუდე უღუ ბანეშვორს, კატმანდუს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნეპალიშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:ნეპალიშ პოლიტიკოსეფი
1910-იანეფი
1910-იანი (ვითოშ ჩხოროშ ვითიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 1910-იანეფი ვარ-და უბრალეთ ვითიანეფი — გრიგორიანული კალენდარიშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 1910 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 1919 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
მოლინეფი
კატეგორია:
ბასტიან შვაინშტაიგერი
ბასტიან შვაინშტაიგერი (Bastian Schweinsteiger; დ. 1 მარაშინათუთა, 1984, კოლბერმორი, გერმანია) — გერმანალი მობურთე, „მანჩესტერ იუნაიტედიშ“ დო გერმანიაშ ერუანული ნაკორობაშ ოშქაშემათხილე. თინა ასპარეზენს 31 ნომერამი ჟინმუკაქუნალით. 2014 წანას გერმანიაშ ნაკორობაშე ფილიპ ლამიშ ულაშ უკულ ნაკორობაშ კაპიტანო გჷნირთჷ. შვაინშტაიგერი 13 წანაშ გოძვენას ოდაბადურ კლუბის, „ბაიერნს“, ასპარეზენდჷ. 30 წანაშ ხანს - „მანჩესტერ იუნაიტედშა“ გეგნორთჷ.
ბერნი მაკი
ბერნარდ ჯეფრი მაქკალოუ (Bernard Jeffrey McCullough; დ. 5 გჷმათუთა, 1957 — ღ. 8 მარაშინათუთა, 2008) — ამერიკალი არტისტი. ოკათუდჷ შხვადოშხვა ფილმეფს.
ბასტიან შვაინშტაიგერი
პიჯური რინა
შვაინშტაიგერს ჩილი ვაჸუნს, მაჸალე ძღაბი სარა ჸუნს. თიშ ჰობი რე მუსიკა, პლეისტეიშენი, თხილამურეფი, ჩოგბურთი.
ბერნი მაკი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1957 კატეგორია:ნაღურა 2008
ბასტიან შვაინშტაიგერი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალი მობურთეეფი კატეგორია:დუნაბადი 1984 კატეგორია:გერმანიაშ ბუნდესლიგაშ მობურთეეფი კატეგორია:მიუნხენიშ ბაიერნიშ მობურთეეფი კატეგორია:2006 წანაშ მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატიშ მობურთეეფი კატეგორია:2010 წანაშ მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატიშ მობურთეეფი კატეგორია:2014 წანაშ მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატიშ მობურთეეფი
ვიარა
ვიარა (Vyara, વ્યારા) — ნოღა ინდოეთის, გუჯარათიშ შტატის, ტაპიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი, ნოღაქ დირსხუ 2007 წანას, გუჯარათიშ თარ მინისტრიშ ნარენდრა მოდიშით. მუმბაიშ ოორუეშე 300 კმ-შ გოძვენას იდვალუაფუ.
კატეგორია:გუჯარათიშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი
ჯვ. წ. 1244
წანა — ჯვ. წ. XIII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1240-იანეფიშ რანწკო 6-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1244 წანა.
ჯვ. წ. 3
ნაღურა
*
გუიანი
გუიანი (贵阳) — ნოღა ჩინეთის, გუიჯოუშ პროვინციაშ ადმიმისტრაციული ცენტრი.
ჯვ. წ. 2
ნაღურა
*
ოჯარალე მენცარობეფი
ოჯარალე ჯოხო მენცარობას, ნამუთ გურაფულენს ადამიერეფიშ ჯარალობურ ურთიართობეფიშ ანდაურენ ასპექტეფს. რკვიებიშ მეთოდი დოჸუნს დისციპლინაშ მუშობურობეფს.
ოჯარალე მენცარობეფიშ თარი მეკონი რე:
*
ფილოსოფიაშ დოქტორი
thumb|[[ოქსფორდიშ უნივერსიტეტიშ ფილოსოფიაშ დოქტორი]] ფილოსოფიაშ დოქტორი (Philosophiæ Doctor, Ph.D., PhD, რჩქვანელობურო, გჷმირაგადუ მუჭოთ ფი-ეიჩ-დი) — აკადემიური ხარისხი. ააშ-ს რე მენცარობეფიშ დოქტორიშ ხარისხი, ნამუთ ფილოსოფიაშ დოქტორიშ წორო წოდებათ იკოროცხუ.
ხარისხიქ პირველაშე გჷმიქიმინჷ XII-XIII ოშწანურეფს, გოართოიანაფილ ომაფეს, საფრანგეთის დო იტალიას. პირველი ოსური, ნამუსჷთ თე წოდებაქ მიაჩჷნ, რდჷ იტალიარი მათემატიკოსი ელენა კორნარო პისკოპია.
კანკალე ქიანას (სამანგათ ააშ დო კანადა), თე ხარისხი უმაღალაში რე, კანკალესჷთ (სამანგათ, გერმანია დო საფრანგეთი) რე უმოსი მაღალი ხარისხეფჷთ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ომენცარე ხარისხეფი
ჯვ. წ. 1245
წანა — ჯვ. წ. XIII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1240-იანეფიშ რანწკო 5-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1245 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ფერტ-ოფ-ტეი
ფერტ-ოფ-ტეი (ინგლ. Firth of Tay, შოტლ. Linne Tatha) — წყარმალუ ტეიშ ესტუარი ბჟაეიოლ შოტლანდიას. ესტუარიშ მაქსიმალურ სიგანა რე 4,8 კმ.
იაკუბ ბლაშჩიკოვსკი
იაკუბ (კუბა) ბლაშჩიკოვსკი — პოლონარი მობურთე, პოლონეთიშ ერუანული ნაკორობაშ კაპიტანი, ოკუჩხბურთე კლუბ „ფიორენტინაშ“ მაკათური. ოკათუდჷ ევრო 2012-ის დო ევრო 2016-ის.
ოორუე მარიანაშ კოკეფი
ოორუე მარიანაშ კოკეფიშ წორომაჸალობა (ჩამორო: Sankattan Siha Na Islas Mariånas, Commonwealth of the Northern Mariana Islands) — ორგანიზებული დო უკათუობაშ სტატუსიშ მაღვენი ამერიკაშ აკოართაფილ შტატეფწკჷმა დუდიშულო ასოცირებული ტერიტორია რჩქალ ოკიანეშ ბჟადალ ნორთის მადვალუ მარიანაშ არქიპელაგის. უხურგანს კოკი გუამს (ააშ) დო კაროლინაშ კოკეფს (მიკრონეზიაშ ფედერაციული შტატეფი). აკმოდირთუ ვითოხუთი კოკშე. თე ტერიტორიაშ ედომუშამი ფართობი აკმადგინანს 463,63 კმ²-ს.
ჯვ. წ. 1246
წანა — ჯვ. წ. XIII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1240-იანეფიშ რანწკო 4-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1246 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ტუნისური დინარი
ტუნისური დინარი — ტუნისიშ ფარაშ ართური. 1 ტუნისური დინარი 1000 მილიმს ომანგჷ. ვალუტაშ ოერეფოშქაშე შანი: TND. გჷმირინუაფუ სიმბოლო — TD.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფარაშ ართურეფი კატეგორია:დინარი კატეგორია:აფრიკაშ ვალუტეფი
ტეი (წყარმალუ)
ტეი (შოტლ. Tatha, ინგლ. River Tay) რე წყარმალუ გოართოიანაფილ ომაფეს, შოტლანდიას, შოტლანდიაშ უგინძაშ წყარმალუ დო გოართოიანაფილ ომაფეშ სიგინძათ მაშკვითა წყარმალუ. ტეი იჭყაფჷ ბჟადალ შოტლანდიას, ბენ-ლუიშ გვალას, გიშმურს შხვადოშხვა ტობეფს. ინაკათუ ფერტ-ოფ-ტეის, ოორუეშ ზუღას. ტეიშ წყარპიჯის იდვალუაფჷ ნოღეფი: პერტი, დანდი. წყარმალუ ტეიშ სიგჷნძა რე 188 კმ. ღანჩოშ ფართობი 4,970 კვ.კმ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გოართოიანაფილ ომაფეშ წყარმალუეფი კატეგორია:შოტლანდიაშ წყარმალუეფი
აღრიშ პროვინცია
აღრი – პროვინცია (ილი) თურქეთის  ბჟაეიოლ ანატოლიაშ  რეგიონს,  ადმინისტრაციული ცენტრი აღრი. ფორუნს 8 რაიონს.
გეოგრაფია
პროვინციას ბჟაეიოლუშე უხურგანს ირანი, ობჟათეშე ვანიშ დო ბითლისიშ,  ოორუეშე ყარსიშ დო იგდირიშ ბჟადალუშე მუშიშ  პროვინციეფი.
მახორობა
მახორობა 571.243 ადამიერი (2007), უდიდაში ნოღა რე: აღრი (97 ვითოში ადამიერი, 2007). მახორობაშ ჯინჯიერი ნორთი რე ქურთი.
ისტორია
1927-1930 წწ. პროვინციაშ ტერიტორიას ორდ ქურთეფიშ არარატიშ რესპუბლიკა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:თურქეთიშ პროვინციეფი
განდჰიდჰამი
კატეგორია:გუჯარათიშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი
დემი მური
დემი ჟენე გუინესი (Demi Gene Guynes; დ. 11 გერგობათუთა, 1962, ნიუ-მექსიკო) — ამერიკალი არტისტი დო მოდელი. ჩინებული რე შხვადოშხვა ფილმეფს ნალაჸაფინა როლეფით.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1962 კატეგორია:ამერიკალი მოდელეფი
ჯვ. წ. 1247
წანა — ჯვ. წ. XIII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1240-იანეფიშ რანწკო 3-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1247 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
აიმაკი
თაშნეშე ქოძირით
კატეგორია:მონღოლეთი კატეგორია:მონღოლეთიშ აიმაკეფი
ავსტრალიაშ ნოღეფიშ ერკებული
right|thumb|250px|ავსტრალიაშ რუკა
სტატიას მოჩამილი რე ავსტრალიაშ ნოღეფიშ ერკებული.
თარი ნოღეფი
* - ნოღეფი, ნამუთ აშაძჷ სიდნეიშ აგლომერაციაშ არანს
ვიქტორია
* - ნოღეფი, ნამუთ აშაძჷ მელბურნიშ აგლომერაციაშ არეალს
ბჟადალი ავსტრალია
* - ნოღა პერთი დო თიში მეტროპოლიტეფი
საართო რუკა
პოჯობური შანეფი: ხვილაფა:რუკას ვარე მოჩამილი ნოღეფი: კალაუნდრა, ნამბორი, მერიბორო, რედკლიფი (ქუინსლენდი) დო ვაიონგი (ახალი ობჟათე უელსი).
რაიფ ბადავი
რაიფ მუჰამედ ბადავი (კანკალეშა - რაეფ ბადავით იშინუაფუ رائف محمد بدوي; დ.13 ღურთუთა, 1984) — არაბი ჭარუ დო აქტივისტი. არაბული ვებ-ხასჷლა Free Saudi Liberals-იშ აკმახანდალი.
რაიფ ბადავი 2012 წანას ჭოფეს თიშე საუდიშ არაბეთიშ რელიგიურ საქვარეფიშ პოლიციაშ სააწმარენჯოთ გჷმოჟინაფილი კრიტიკული პუბლიკაციეფიშ გეშა. თის მეჩეს 7 წანა პატიმარობა დო 600-შა ლახუა. 2014 წანას კინ დუდშე მეჩეს 10 წანა დო 1000-შა ლახუა. ბადავიშ მაარტა ოჯარალე ლახუა 2015 წანაშ ღურთუთას რდჷ.
2015 წანას რაიფის მეჩეს სახაროვიშ პრემია.
სქოლიო
კატეგორია:არაბი ჭარუეფი კატეგორია:დუნაბადი 1984 კატეგორია:სახაროვიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
ედგარ ლორენს დოქტოროუ
ედგარ ლორენს დოქტოროუ (ინგლ. Edgar Lawrence Doctorow; დ. 6 ღურთუთა, 1931, ნიუ-იორკი, ააშ — ღ. 21 კვირკვე, 2015, ნიუ-იორკი, ააშ) — ამერიკალი ჭარუ დო ნოველისტი. რე ავტორი ვითოჟირი რომანიშ, კუნტა თხობელუეფიშ სუმი კათელიშ, პიესეფიშ დო ესეეფიშ. პოპულარობა მოუღჷ რომანეფქ: რეგთაიმი (1975), ბილი ბათგეიტი (1989) დო მარში (2005). დოქტოროუშ შხვა ნახანდეფიშე ეიოშინალი რე: დანიელიშ წინგი (1971), მოსოფელიშ გჷმოფინუა (1985), ღორონთიშ ნოღა (2000), ჰომეროსი დო ლენგლი (2009). დოქტოროუშ ნაჭარეფიშ უმენტაშობა იხასიათებუ ისტორიული კონტექსტით. დოქტოროუშ ნამთინე თხობელუაშ დო რომანიშ სიუჯეტის გერსხილი რე შხვადოშხვა კინოფილმეფიშ სცენარი.
დებადჷ ნიუ-იორკის, ურიეფიშ ფანიას. გურაფულენდჷ კენიონიშ კოლეჯის. უკულ გურაფა გაგინძორჷ კოლუმბიაშ უნივერსიტეტის. დუდშე მუშენდჷ რედაქტორო, უკულ ლექტორო. ლიტერატურული კარიერა 1960-იანი წანეფიშე დიჭყჷ. ოდებიუტე რომანი 1960 წანას გჷმაბჟინუ.
ედგარ ლორენს დოქტოროუ რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. დოქტოროუშ რომანი "რეგთაიმი" მიშაღალირი რე Modern Library-შ მაეჩა ოშწანურაშ ოში საუჯგუშო რომანიშ ერკებულშა. ააშ-იშ პრეზიდენტი ბარაკ ობამა დოქტოროუს მიშინუანდჷ მუჭოთ ამერიკაშ ართ-ართი უდიდაში ნოველისტის.
ე. ლ. დოქტოროუქ ღურუ 2015 წანაშ 21 კვირკვეს, ფიჟვიშ კიბოთ. დასაფულებური რე ბრონქსიშ ვუდლონიშ სასაფლას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ჭარუეფი კატეგორია:ამერიკალი ნოველისტეფი
ჯვ. წ. 1248
წანა — ჯვ. წ. XIII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1240-იანეფიშ რანწკო 2-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1248 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ულიანოვსკიშ ოლქი
ულიანოვსკიშ ოლქი (Ульяновская область) — რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტი, ნამუთ ქიანაშ ვოლგაშპიჯეთიშ ფედერალური ოკრუგიშ აკოდგინალუაშა მიშმურს. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი — ულიანოვსკი. ოლქიქ 1943 წანაშ 19 ღურთუთას დირსხჷ.
გეოგრაფია
ულიანოვსკიშ ოლქის ბჟაეიოლშე უხურგანს სამარაშ, ობჟათეშე — სარატოვიშ, ბჟადალშე — პენზაშ ოლქეფი დო მორდვეთი, ოორუშე — ჩუვაშეთი დო თათარეთი.
მახორობა
2002 წანაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, ოლქის ოხორანს:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი
2134
დღახუეფი
კატეგორია:
ალან პერლისი
ალან ჯეი პერლისი (ინგლ. Alan Jay Perlis; დ. 1 პირელი, 1922, პიტსბურგი, პენსილვანია, ააშ — ღ. 7 ფურთუთა, 1990, ნიუ-ჰეივენი, კონექტიკუტი, ააშ) — ამერიკალი ინფორმატიკოსი, პერდიუშ უნივერსიტეტიშ, კარნეგი-მელონიშ უნივერსიტეტიშ დო იელიშ უნივერსიტეტიშ პროფესორი, ტიურინგიშ პრემიაშ მაართა ლაურეატი. მიშეღჷ დიდი თია პროგრამირაფაშ ნინეფიშ გოვითარაფაშა.
ბიოგრაფია
ალან პერლისიქ დებადჷ 1922 წანაშ 1 პირელს, ნოღა პიტსბურგის, ურიეფიშ ფანიას. გურაფულენდჷ კარნეგიშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტის (ასეიან კარნეგი-მელონიშ უნივერსიტეტი), სოდეთ მიპალუ ბაკალავრიშ ხარისხი 1943 წანას. მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ბორჯის მსახურენდჷ ამერიკაშ არმიას. ჸათე პერიოდის დეინტერესჷ მათემატიკათ. უკულ პერლისიქ გურაფა გაგინძორჷ მასაჩუსეტსიშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტის. 1949 წანას პერლისიქ მიპალუ მაგისტრიშ ხარისხი. 1950 წანას თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია. გურაფაშ თებაშ უკული მონაწილენდჷ Whirlwind კომპიუტერიშ გოვითარაფაშ პროექტის. მალას პერლისიქ ომუშებუშა გეგნორთჷ პერდიუშ უნივერსიტეტიშა. 1956 წანაშე მუშენდჷ კარნეგიშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტის, სოდეთ რდჷ მათემატიკაშ დო კომპიუტერული მენცარობეფიშ დეპარტამენტიშ დირექტორი. 1962 წანაშე პერლისი რდჷ კომპიუტერული ტექნიკაშ ასოციაციაშ პრეზიდენტი. 1966 წანას ალან პერლისიქ მიპალუ ტიურინგიშ პრემია, პროგრამირაფაშ ტექნიკაშ დო კომპილატორიშ გოვითარაფაშ გეშა. 1971 წანას პერლისიქ ომუშებუშა გეგნორთჷ იელიშ უნივერსიტეტიშა, სოდეთ ღურაშახ მუშენდჷ. 1977 წანას პერლისიქ გინირთჷ ამერიკაშ ინჟინერიაშ ერუანული აკადემიაშ მაკათურო. 1985 წანას პერლისის გინოჩეს კომპიუტერული ტექნიკაშ პიონერიშ პრემია.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ინფორმატიკოსეფი კატეგორია:ამერიკალი მათემატიკოსეფი კატეგორია:ტიურინგიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1922 კატეგორია:ნაღურა 1990
რობერტ აბელა
რობერტ აბელა (Robert Abela; დ. 7 ქირსეთუთა, 1977) — მალტარი იურისტი დო პოლიტიკური მოღალე, მალტაშ ჸოფილი პრეზიდენტი ჯორჯ აბელაშ ქომოლსქუა. ქიანაშ პარლამენტიშ მაკათური 2017 წანაშე, თიქ პოსტის დორთირჷ ჯოზეფ მუსკატი მუჭოთ ლეიბურისტული პარტიაშ ლიდერი დო პრემიერ-მინისტრი 2020 წანაშ 13 ღურთუთაშე.
კატეგორია:მალტაშ უნივერსიტეტნათებუეფი კატეგორია:მალტაშ პრემიერ-მინისტრეფი კატეგორია:მალტარი პოლიტიკოსეფი კატეგორია:მალტაშ ლეიბორისტული პარტიაშ ლიდერეფი კატეგორია:მალტარეფი
ააშ-იშ ოურდუმე-ოჰეერე ნძალეფი
ააშ-იშ ოურდუმე-ოჰეერე ნძალეფი (United States Air Force (USAF)) — ამერიკაშ აკოართიანაფილი შტატეფიშ აკოანჯაფილი ნძალეფიშ ართ-ართი გვარობა. პიჯური აკოდგინალუაშ დო ოფურინალი აპარატეფიშ მუდანობაშ მეჯინათ მოსოფელს არძაშე უშხუაში ოურდუმე-ოჰეერე ნძალა რე.
ოურდუმე-ოჰეერე კატეგორია:ოურდუმე-ოჰეერე ნძალეფი ქიანეფიშ მეჯინათ
F-15 Eagle
McDonnell Douglas (ასე Boeing) F-15 Eagle — ჟირი ქვარქვანტამი, არძანერ ტაროზიშო ტაქტიკური მაჭყვადალი, დაპროექტებული ოჰეერე რჯგვენობაშ ოშიბელო. თინა მიოჩქჷნაა ართ-ართ არძაშე წჷმოძინელ ასეიანი მაჭყვადალო, რსულებური 100-შე უმოსი ოჰეერე ლჷმაშე ნამთინი ვაწუგებჷ. ზიტყვასქივილეფიშ გინოჯინაშ უკული ააშ-შ ოურდუმე-ოჰეერე ნძალეფქ გჷშაგორჷ McDonnell Douglas-შ დიზაინი 1967 წანას, თიშენ ნამდა მოხუჯური ქოჸოფედუკო თინეფიშ მოთხუალეფწკჷმა ოჰეერე ჯგვენობაშ მაჭყვიდალეფწკჷმა. Eagle-ქ მაართა ფურინუა 1972 წანაშ კვირკვეს ღოლჷ,მოქანჩუას 1976 წანას მიღეს. F-15-შ მოქანჩუას დოტებას ააშ-შ ოურდუმე-ოჰეერე ნძალეფს 2025 წანაშა ულამუ.
1970-იანეფიშ უკული Eagle-შ ექსპორტირაფაქ მოხვადჷ ისრაელს, იაპონიას დო საუდიშ არაბეთის. დუდშე F-15 თოლწონაფილი რდჷ ოჰეერე ჯგვენობაშ მაჭყვიდალო, თიქ დანტკიცჷ მუში კონსტრუქციაშ მორქიებულობა მუდგანერ ტაროზის ლჷმაშო. გვიანო გევითარჷ თიში გაუჯგუშებული ვარიანტიქ F-15E Strike Eagle დო მოქანჩუას მიღეს 1989 წანას.
სქოლიო
კატეგორია:ოურდუმე გილმაფურინეეფი
როდრიგო სანტორო
როდრიგო ჟანქუეირა დოს რეის სანტორო (დ. 22 მარაშინათუთა, 1975, რიო დე ჟანეირო) — ბრაზილიარი არტისტი. ოკათუდჷ მიარე ჩინებული ფილმის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბრაზილიარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1975
ჯვ. წ. 1249
წანა — ჯვ. წ. XIII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1240-იანეფიშ რანწკო 1-ლი წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1249 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
გოდჰრა
კატეგორია:გუჯარათიშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი
რონალდ მაკნეირი
რონალდ ერვინ მაკნეირი (ინგლ. Ronald Erwin McNair; დ. 21 გჷმათუთა, 1950, ლეიკ-სიტი, ობჟათე კაროლინა, ააშ — ღ. 28 ღურთუთა, 1986, კეიპ-კანავერალი, ფლორიდა, ააშ) — ამერიკალი ფიზიკოსი დო ასტრონავტი, ნამუქჷთ ღურუ კოსმოსური შატლიშ ჩელენჯერიშ კატასტროფაშ ბორჯის, NASA-შ STS-51-L მისიას. მაკნეირი 7 ღურელ ასტრონავტიშე ართ-ართი რდჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი მენცარეფი კატეგორია:ამერიკალი ფიზიკოსეფი კატეგორია:ამერიკალი ასტრონავტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1950 კატეგორია:ნაღურა 1986
მორის უილკსი
სერ მორის ვინსენტ უილკსი (ინგლ. Sir Maurice Vincent Wilkes; დ. 26 მანგი, 1913, დადლი, ვუსტერშირი, ინგლისი — ღ. 29 გერგობათუთა, 2010, კემბრიჯი, კემბრიჯშირი, ინგლისი) — ინგლისარი ინფორმატიკოსი, ნამუქჷთ მიშეღჷ დიდი თია EDSAC-იშ გოვითარაფაშა დო დარსხუ მიკროპროგრამირაფაშ მეთოდი.
უილკსი გურაფულენდჷ კემბრიჯიშ უნივერსიტეტის 1931-1934 წანეფს. ოდოქტორე დისერტაცია თხილუ 1936 წანას, ფიზიკაშ დარგის. გურაფაშ თებაშ უკული მუშენდჷ შხვადოშხვა ომენცარე ინსტიტუტეფს. რდჷ ომაფე ჯარალუაშ მაკათური, ტიურინგიშ პრემიაშ, ფარადეიშ მენდალიშ, ჰაროლდ პენდერიშ პრემიაშ დო შხვა ჯილდოეფიშ ლაურეატი. 1957-1960 წანეფს მორის უილკსი რდჷ ბრიტანეთიშ კომპიუტერული ჯარალუაშ პრეზიდენტი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი ინფორმატიკოსეფი კატეგორია:ტიურინგიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1913 კატეგორია:ნაღურა 2010
მარიო გომესი
მარიო გომესი (Mario Gómez; დ. 10 კვირკვე, 1985) — გერმანალი მობურთე, გერმანიაშ ერუანული ნაკორობაშ დო ოკუჩხბურთე კლუბ „ბეშიქთაშიშ“ მაკათური. 2007 წანას მირჩქინეს გერმანიაშ წანაშ საუჯგუშო მობურთეთ. 2011 წანას ბუნდესლიგაშ ბომბარდირო გჷნირთჷ. თიშ ოჸიდეთ „ბაიერნიქ" შტუტგარტის დოხოლ. 35 მილიონი ევრო გჷნუგჷ, მუთ ბუნდესლიგაშო თიმ ბორჯის რეკორდული მაძირაფალი რდჷ. ოკათუს მოსოფელიშ 2010 წანაშ, ევროპაშ 2008 წანაშ, 2012 დო 2016 წანეფიშ ჩემპიონატეფს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალი მობურთეეფი კატეგორია:დუნაბადი 1985 კატეგორია:მიუნხენიშ ბაიერნიშ მობურთეეფი კატეგორია:გერმანიაშ ბუნდესლიგაშ ფმობურთეეფი კატეგორია:შტუტგარტიშ მობურთეეფი
პუერტო-რიკო
პუერტო-რიკო — სუვერენული სახენწჷფო კარიბიშ ზუღაშ ოორუე ნორთის, პუერტო-რიკოშ კოკის, ნამუთ ორხველჷ დიდ ანტილიშ არქიპელაგის. კოკის ბჟაეიოლშე უხურგანს ვირჯინიაშ კოკეფი, ბჟადალშე - დომინიკარეფიშ რესპუბლიკა. პუერტო-რიკო რე ზოხორინელი ააშ-შე დო უღუ „ვაინკორპორირებული ორგანიზებული ტერიტორიაშ“ სტატუსი, ნამუთ შანენს, ნამჷ-და მოჩამილი ტერიტორია რე ააშ-იშ მართუალაშ გიმე (ანუ ვაწჷმარინუანს ამერიკა შტერიტორიას), ტერიტორიას გოთანჯილო ქიმინჯენს ააშ-იშ კონსტიტუცია, ცენტრალური ხეშუულებაშ ორგანო რე ააშ-იშ კონგრესი. მარა ტერიტორიას მუში მართუალაშ სისტემა ხოლო უღუ.
იალუძიანგი
იალუძიანგი (ჩინ. 鸭绿江) — წყარმალუ ჩინეთის დო ოორუე კორეას, ჩინეთიშ დო ოორუე კორეაშ სახენწჷფო ხურგი. წყარმალუშ სიგჷნძა რე 790 კმ.
კატეგორია:ჩინეთიშ წყარმალუეფი კატეგორია:ოორუე კორეაშ წყარმალუეფი
პუერტო-რიკო
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ცენტრალური ამერიკაშ ქიანეფი კატეგორია:ააშ კატეგორია:ინგლისურნინამი ქიანეფი კატეგორია:ესპანურნინამი ქიანეფი
ემანუელე ჯაკერინი
ემანუელე ჯაკერინი (დ. 5 მესი, 1985; ბიბიენა) — იტალიარი მობურთე, ოკუჩხბურთე კლუბ ბოლონიაშ დო იტალიაშ ერუანული ნაკორობაშ ოშქაშემათხილე. თაშნეშე ლაჸაფი შეულებუ მარძგვან დო კვარჩხან ფლანგურ პოზიციეფს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1985 კატეგორია:იტალიარი მობურთეეფი კატეგორია:სერია A-შ მობურთეეფი კატეგორია:იუვენტუსიშ მობურთეეფი
შტამი
thumb|[[იერსინია|Yersinia ბაქტერიაშ შტამიშ კოლონია აგარ-აგარიშ ჟინპიჯის]] შტამი (Stamm-შე — ზიტყვაზიტყათ „სჷმეტი; გვარობა“) — ვირუსეფიშ, ბაქტერიეფიშ დო შხვა მიკროორგანიზმეფიშ წიმინდე კულტურა, ვარ-და თოლეფიშ კულტურა, ნამუთ იზოლირაფილი რე გოთანჯილ ბორჯის დო გოთანჯილ აბანს. თიშ გეშა, ნამჷ-და ანდა მიკროორგანიზმი იმიარებუ ბინარულ დორთუალათ (თოლეფიშ ლექინი დორთუალა, ნამუთ ბაქტერიეფს ახასიათენს) ვარ-და მიტოზით (ევკარიოტული მიკროორგანიზმეფი, სამანგათ: სოკოეფი, წყარჩანარეფი), სქესობური პროცესიშ უმუშო, სინანდულეს, თეჯგურა მიკროორგანიზმეფიშ გვარობეფი აკმოდირთჷ კლონური ღოზიშე, გენეტიკური დო მორფოლოგიური მოგვენი გაჭყაფური თოლშე. შტამი ტაქსონომიური კატეგორია ვა რე, არძა ორგანიზმიშ უდაბალაში ტაქსონი ბიოლოგიური გვარობა რე, ართნერი შტამი ართნერი წყუშე შხვა ბორჯიშ ვეშილებე მაჟირაშა ორდას გიშართილინ.
სქოლიო
კატეგორია:მიკრობიოლოგია
კლაიდი (წყარმალუ)
კლაიდი (შოტლ. Abhainn Chluaidh, ინგლ. River Clyde) რე წყარმალუ გოართოიანაფილ ომაფეს, შოტლანდიას. კლაიდი იჭყაფჷ წყარმალუეფიშ დერ-უოტერიშ დო პოტრეილ-უოტერიშ აკოართაფაშ აბანს, ობჟათე ლანარკშირს, გიშმურს შოტლანდიაშ ნანანოღა გლაზგოს დო ინაკათუ ფერტ-ოფ-კლაიდიშ ჸუჯის (ირლანდიაშ ზუღა). კლაიდიშ სიგჷნძა რე 170 კმ. ღანჩოშ ფართობი 4,000 კვ.კმ. კლაიდი სიგინძათ გოართოიანაფილ ომაფეშ მაბრუო დო შოტლანდიაშ მაჟია წყარმალუ რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გოართოიანაფილ ომაფეშ წყარმალუეფი კატეგორია:შოტლანდიაშ წყარმალუეფი
ჯვ. წ. 1250
წანა — ჯვ. წ. XIII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1250-იანეფიშ რანწკო 10-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1250 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ოლიგოსპერმია
ოლიგოსპერმია, ოლიგოზოოსპერმია — სპერმატოზოიდეფიშ დაბალ კონცენტრაცია (მუდანობა) ეაკულატის (სპერმას). ქომოლკოჩიშ უსქუალობაშ ართ-ართ ბაძაძი რე.
დიაგნოსტიკა
დიაგნოსტიკა რე სპერმაშ ანალიზით. კინოხ, 20 მილიონშე ნარკი სპერმატოზოიდი ეაკულატიშ ართ მილიგრამს, იკოროცხუდჷ ოლიგოსპერმიათ, მარა ჭყანთხილუაშ მოსოფელიშ ორგანიზაციაშ ასეიან გაიდლაინით, ოლიგოსპერმია რე 15 მილიონშე ნარკი სპერმატოზოიდი ართ მილიგრამს. ოლიგოსპერმიაშ ბაძაძი ანდანერი რე: ალკოჰოლი, სიგარეტი, ნარკოტიკეფი, ტრავმა დო შხვადოშხვა პათოლოგიეფი: ჰიპოგონადიზმი, ვარიკოცელე, კრიპტორქიზმი, ჰიდროცელე, კლაინფელტერიშ სინდრომი, Y ქრომოსომაშ მიკროდელაცია, ინფექციეფი დო შხვეფი. ოლიგოსპერმიაშ 30%-იშ ბაძაძი იდიოპატური რე.
ამერიკაშ აკოართაფილი შტატეფიშ ვირჯინიაშ კოკეფი
ამერიკაშ აკოართაფილი შტატეფიშ ვირჯინიაშ კოკეფი, თაშნეშე უძახჷნა ვირჯინიაშ კოკეფი ამერიკაშ აკოართოიანაფილ შტატეფს — კოკეფიშ ბუნა კარიბიშ ზუღას დო წჷმარინუანს ააშ-იშ კოკი ტერიტორიას. თე ტერიტორია გეოგრაფიულო იდვალუაფუ ვირჯინიშ არქიპელაგის, თაქ იდვალუაფუ დიდი დო მორჩილი ანტილიშ კოკეფი. ვირჯინიშ კოკეფიშ ბჟაეიოლი წყარპიჯი იდვალუაფუ ატლანტიშ ოკიანეშ წყარპიჯი ღოზის.
2018
ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:
ამერიკაშ აკოართაფილი შტატეფიშ ვირჯინიაშ კოკეფი
კატეგორია:ააშ-იშ კოკეფი
იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი იაპონიას
2009 წანაშ მუნაჩემეფით იაპონიას 14 იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტი რე.
მახორობაშ მეჭედალა
მახორობაშ მეჭედალა რე სიდიდა, ნამუთ ეთმოჭარუნს მოჩამილი ტერიტორიული ართურს (ქიანა, რეგიონი, ნოღა) დოხორინელი ადამიერეფიშ ოშქაშე სიდიდას ფართობიშ ართურს (მუჭოთ წესინ კვადრატული კილომეტრი, უმოს მორჩილი ტერიტორიეფშო - ჰექტარი). თე ართურიშ გჷშაკოროცხალო ტერიტორიული ართურიშ მახორობაშ ოართე მუდანობას რთუნა თიშ ოართე ფართობშა.
იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი იაპონიას
სტატისტიკა
იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა მოსოფელიშ მსაშტაბით 981 ობიექტი რე მიშაღალირი, თენეფ შქას 1,2% იაპონიაშ ობიექტეფი რე.
მახორობაშ მეჭედალა
ფაქტეფი მახორობაშ მეჭედალაშ გეშა:
კატეგორია:დემოგრაფია კატეგორია:გეოგრაფია კატეგორია:ჯარალუობური გეოგრაფია
სიანი
სიანი (西安) — სუბპროვინციული შანულობაშ ნოღა ჩინეთის, შენსიშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
სიანი 3100 წანაშ უმოსი ხანერობაშ რე, გორკვიაფილჷ ბორჯის მოსოფელიშ უშხუაში ნოღა რდჷ (მუჭოთ ფართობით, თეშ მახორობაშ მუდანობაშ მეჯინათ). სიანი — ჩინეთიშ ართ-ართი შანულამი ისტორიული დო კულტურული ცენტრი რე; ქიანაშ ისტორიას 13 სახენწჷფოშ ნანანოღა რდჷ — კერზოთ, ჯოუშ, ცინიშ, ხანიშ, სუიშ დო ტანიშ დინასტიეფიშ პერიოდის (თე სახენწფოეფიშ ნანანოღეფი თეხანური სიანიშ ცენტრიშ გოხოლუაშ შხვადოშხვა აბანს იდვალუაფუდჷ).
ნოღაშ ჯვეში ჯოხოდვალა — ჩანანი (長安), ითანგჷ მუჭოთ — ხანგჷრძე თინჩალა. ნოღა სიანი (ჩანანი) ღი ოვაჭარე ქერვანედიშ დოშანაფაშ აბანი რდჷ, ნამუთ აბრეშუმიშ კაბეტი რზათ ჩინეთშა მიშჷნ. ნოღაშ გოხოლუას იდვალუაფჷ ჯვეში ჩინეთიშ ყირული საფულეფი, თინეფს შქას ცინ შიჰუანდიშ მავზოლეუმი ტერაკოტაშ არმიათ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩინეთიშ ნოღეფი კატეგორია:ჩინეთიშ ჸოფილი ნანანოღეფი კატეგორია:შენსიშ პეოვინციაშ ნოღეფი
იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი იაპონიას
სტატისტიკა
თენეფ შქას:
4 კულტურული ობიექტი აღიარებული რე ადამიერული გენიაშ შედევრო (კრიტერიუმი i).
ცხირი
ცხირშა მიშაღალირი რე ობიექტეფი იუნესკოშე მოსოფელიშ მონძალაშ ეკრებულშა გეძინაშ თარიღიშ მეჯინათ.
ამასიაშ პროვინცია
ამასია – პროვინცია (ილი) ოორუე–ბჟაეიოლ თურქეთის, უჩა ზუღაშ რეგიონს. ადმინისტრაციული ცენტრი – ნოღა ამასია. ფორუნს 7 რაიონს.
იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი იაპონიას
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი იაპონიას იაპონია
ამასიაშ პროვინცია
გეოგრაფია
ამასიაშ პროვინციას უხურგანს თოქათიშ, იოზგათიშ, სამსუნიშ დო ჩორუმიშ პროვინციეფი. პროვინცია იდვალუაფჷ წყარმალუ იეშილ-ირმაქიშ შქა მალუს.
მახორობა
მახორობა 352,452 ადამიერი (2007). უდიდაში ნოღეფი რე: ამასია (74 ვითოში ადამიერი, 2000), მერზიფონი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:თურქეთიშ პროვინციეფი
დიდი ხურალი
ხურალიშ 76 მაკათური წჷმარინუანს დორხველ გიშმაგორალეფიშ ბუნას დო გიშეგორუაფუ უბრალე უმენტაშობათ ოთხი წანაშ ხანით. გიშაგორუეგი ნძალას რე ხვალე თი შხვანს დო გიშმაგორალეფიშ მინიმუმ 50% მეჩანს ხონარსჷნ. მონღოლეთიშ მენოღალეეფს გიშაგორუეფს ხონარიშ მჩამაშ ნება 18 წანაშ ხანშე უღჷნა დო თინეფი თე ბორჯის მონღოლეთიშ ტერიტორიას ოხორანან ოკო. ოკანონმადვალე ორგანოს კალიშრღვაფაშ ნება 25 წანაშე ერძიებჷნა.