cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
შანდუნი
შანდუნი (山东 პინ. Shāndōng; მარგ. — გვალეფიშ ბჟაეიოლი) — პროვინცია ჩინეთიშ ბჟაეიოლს; ადმინისტრაციული ცენტრი — ნ. ძინანი; უშხუაში ნოღა დო ონიშოლი — ცინდაო. შხვა ისტორიულო დო ეკონომიკურო შანულამი ნოღეფი რე: ტაიშანი, ბეიფანი, კურორტეფი ვეიჰაი დო იანტაი, კონფუციშ ოდაბადე, ისტორიული ნოღა ძიუფუ, შხუ ორეწუალე ცენტრი დო ორკინაშარე ნოსქვი ძიბო დო შხვა. პროვინციაშ მახორობა — 100,472,400 მილიონი ადამიერი (მაჟირა აბანს რე პროვინციეფს შქას 2018 წანაშ მუნაჩემფით.) შანდუნი ჩინეთიშ რეგიონეფს შქას მაართა რე ხორციშ, ქობალკაკალიშ დო ორზაშ წარმებათ. პროვინციაშ ტერიტორიას წყარმალუ ხუანხე ინმაკათუ ბოჰაიშ ზუღას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩინეთიშ პროვინციეფი
ანდიური ნინა
ანდიური ნინა — ანდიარეფიშ ნინა. ორხველჷ დაღესტანური ნინეფიშ ხუნძურ-ანდიურ გიმენბუნას. გოფაჩილი რე დაღესტანიშ რესპუბლიკაშ აულეფს (ოფუტეეფს): ანდი, ღუნხა, ღაღათლი, აშალი, რიკვანი, ჩანხო, ზილო, მუნიბი დო ქვანხიდათლი.
ანდიურ ნინაშა რაგადანს 21 800 კოჩი (2002). .
ანდიური ნინა უჭარალე ნინა რე. ოჭარალე ნინათ გჷმორინაფილი რე მოჯგირე ხუნძური ნინა.
სქოლიო
კატეგორია:ნახურ-დაღესტანური ნინეფი
ჰოვრაჰი
ჰოვრაჰი ვარდა ხაურა — ინდოეთიშ სამეწარმეო ნოღა, ჰოვრაჰიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი, შტატი ბჟადალი ბენგალის. იდვალუაფუწყარმალუ ჰუგლის — განგიშ ართ-ართი ნოელა.
ჰოვრაჰი ნოღა კოლკათაშ (კალკუტა) დოჯიმალაფირი ნოღა რე, ნამუთ წყარმალუშ მაჟირა წყარპიჯის იდვალუაფუ, ნორეფი ართიანწკჷმა მერსხილი რე ჟირი ხინჯით (ხოვრაჰი დო ვიდიასაგარ-სეტი) დო ონოშე რსხუეფით.
ნოღა ბჟადალ ბენგალს მაჟირა აბანს იკენს მახორობაშ მუდანობათ.
სქოლიო
კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი კატეგორია:ბჟადალალი ბენგალიშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ მილიონიანი ნოღეფი
ბედერორნი
ბედერორნი (Bäderhorn) — გვალა ბერნიშ ალპეფს, შვეიცარიას. იდვალუაფუ ბერნიშ კანტონს, იაუანიშ ჸალაიბონიშ ოორუეშე. ეპონილიე იაუანიშ დო ზიმენტალიშ ლეხერეფს შქას დვალირ ქჷნდჷრს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ალპეფი კატეგორია:შვეიცარიაშ გვალეფი
ზოოლოგია
ზოოლოგია (ბერძენ. ζῴον — „ჩხოლარი“, λόγος — „მოძნღვარუა“) — მენცარობა, ნამუთ ჩხოლარეფიშ ოქიანუს გურაფლენს. უმაღალაშ სკოლას ზოოლოგიაშ გურაფაშ პრაქტიკას მიღებული რე ზოოლოგიაშ მუჭოთ ართი ედომუშამ მენცარობაშ გორთაფა ჟირ მენცარობათ: უხირხიმალეფიშ ზოოლოგია დო ხირხიმალამეფიშ ზოოლოგიაო.
რესურსეფი ინტერნეტის
საქორთუოშ ფაუნა (რუსულ ნინაშა)
ალუმინეშ დეპარტამენტი
ალუმინეშ დეპარტამენტი (Departamento Aluminé) — დეპარტამენტი არგენტინას, ნეუკენიშ პროვინციას.
არგენტინაშ სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფით, 2001 წანას დეპარტამენტიშ მახორობა 6 308 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 4 660 კმ² რე.
დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა ალუმინე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ დეპარტამენტეფი
თათარეფი
thumb|417 x 600px|თათარი ოსური, მა-18 ოშწანურა თათარეფი — კათა, თათარეთიშ ჯინჯიერი მახორუეფი (1,765 მლნ). ოხორანა ბაშკირეთის ხოლო, მარეთიშ რესპუბლიკას, მორდოვეთის, უდმურტეთის, ჩუვაშეთის და რუსეთიშ ფედერაციაშ შხვა რეგიონეფს. თათარეფს უძახჷნა თაშნეშე შხვა თურქულნინამ კათეფსჷთ: ციმბირალი თათარეფი, ყირიმალი თათარეფი დო თ.უ.(ასე შემდეგ)
ეთნოგენეზიშ თეორიეფი
თათარეფიშ ეთნოგენეზიშე რე მუდგაზმარენი თეორია. ომენცარე ლიტერატურას არძაშე დეტალურო ეჭარილი რე 3 თეორია:
დიდი ჟამიშ ულაწკჷმა არძაშე გოფაჩილო აღიარებულო იკოროცხუდჷ ბულგარულ-თათარული თეორია. თეჟამს, მორდუ აღიარებას ეთმოჭოპუნს თურქულ-თათარული თეორია.
კატეგორია:მოსოფელიშ კათეფი კატეგორია:თათარეფი
ჯვ. წ. 641
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 641 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ურდუ ნინა
ურდუ — ჰინდუსტანიშ ართ-ართი ვარიანტი, ოჭარალუე დო ლიტერატურული ნინა, ნამუსჷთ გჷმირინუანა პაკისტანიშ დო ინდოეთიშ მუსულმანეფი. ურდუ პაკისტანიშ ოფიციალური ნინა დო ინდოეთიშს ართ-ართი თარი ლიტერატურული ნინა, ორხველჷ ინდოევროპული ფანიაშ ინდურ ბუნას. გენეტიკურო დო სტრუქტურულო წჷმარინუანს ჰინდიშ ნერსახეობას. ჰინდიშე იშხეებუ სპარსული დო არაბული ზიტყვეფიშ სიბრელეთ.
ზოგადი ჩინებეფი
ურდუშ ოსხირქ იჸუ დელიშ რაიონიშ კილოკავეფი, ნამუთ რჩქინელი რე ჯოხოდვალათ „ქჰარი ბოლი“. თინეფიშ ოსხირს XIII—XVI ოშწანურეფს გეგმიქიმინჷ ორაგადე ნინა ჰინდუსტანქ, ნამუთ ეთნოსეფოშქაშე ურთიართობეფიშ ნინაშ ფუნქციას ასრულენდჷ. თიქ გიფაჩჷ დიდ ნორეფს დო ოვაჭარე შარეფს კინე ჰინდუსტანს (ასე უტარ-პრადეში) დო პენჯაბის. XVI—XVIII ოშწანურეფს ქმოხვადჷ ჰინდუსტანიშ ეართ-ართი ნერსახეობაშ ფორმირაფა (უკულიანს ურდუ), ნამუსჷთ დიდი რდჷ სპარსულიშ დო არაბულიშ ჟიგოლინა. ურდუშ ჭარალუა არაბულ გრაფიკასი რე.
სტატუსი
ოფიციალური ნინა:
გოფაჩუაშ არეალი:
ინდოეთი, პაკისტანი, ბანგლადეში
გრამატიკა
…
ლექსიკა
ფრაზეფი და ზიტყვეფი
რიცხუეფი
რესურსეფი ინტერნეტის
* კატეგორია:ინდოეთიშ ნინეფი კატეგორია:პაკისტანიშ ნინეფი კატეგორია:ინდოარიული ნინეფი კატეგორია:ევრაზიაშ ნინეფი
ვედიდკარი
ვედიდკარი – ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ მარტვილიშ მუნიციპალიტეტის, ოდიშიშ რზენს, ზუღაშ დონეშე 80 მეტრა, მარტვილიშე 15 კმ. აბაშაშე 20 კმ. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 713 ადამიერი.
კატეგორია:მარტვილიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
ტალერი
ტალერი — ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ მარტვილიშ მუნიციპალიტეტის. თემიშ ცენტრი. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 476 ადამიერი.
პრეტორია
პრეტორია — ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკაშ ნანანოღა. გაუთენგიშ პროვინციაშ ნანანოღა. აფრიკაშ ართ-ართი უდიდაში ნოღა. პრეტორია ართ-ართი რე ობჟათე აფრიკაშ სუმი ნანანოღაშე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკაშ ნოღეფი კატეგორია:აფრიკაშ ნანანოღეფი
რაფაელ ნადალი
რაფაელ ნადალ პარერა (Rafael Nadal Parera, IPA: [rafaˈel naˈðal]; დ. 3 მანგი, 1986) — ესპანარი პროფესიონალი ჩოგანმობურთე, ნამუსჷთ ბრუო დიდი შლემიშ ტიტული აფუ მოპალაფირი. მოგებული აფუ საფრანგეთიშ ღილე ასპარეზი ოთხიშახ ჟიდოჟი (2005-08) დო მეხუთათ (2010), უიმბლდონი (2008,2010) დო ავსტრალიაშ ღილე მაართანობეფი 2009 წანას. თეჟამო რანგით მოსოფელს მაჟირა მოლაჸაფე რე ნოვაკ ჯოკოვიჩიშ უკული.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ესპანარეფი კატეგორია:ესპანარი ჩოგანმობურთეეფი კატეგორია:უიმბლდონიშ ჩემპიონეფი კატეგორია:დუნაბადი 1986
სალეხარდი
სალეხარდი (Саля' хард-შე „კოდმეშ ხორუა“,, 1933 წანაშახ — ობდორსკი) — ნოღა რუსეთის, იამალ-ნენეფიშ ავტონომიური ოკრუგიშ ადმინისტრაციული ცენტრი, ნამუთ მიშმურს ტიუმენიშ ოლქიშ აკოდგინალუაშა. იდვალუაფუ მოსკოვიშ ოორუე-ბჟაეიოლშე 2436 კილომეტრიშ მეძენას.
რესურსეფი ინტერნეტის
* კატეგორია:იამალ-ნენეფიშ ავტონომიური ოკრუგიშ ნოღეფი კატეგორია:რუსეთიშ ნოღეფი კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტეფიშ ნანანოღეფი
დანიელე ბოვე
დანიელე ბოვე (იტალ. Daniel Bovet; დ. 23 მელახი, 1907, ნევშატელი, შვეიცარია — ღ. 8 პირელი, 1992, რომი, იტალია) — იტალიარი ფარმაკოლოგი, ნეირომედიატორეფიშ ბლოკატორეფიშ გოვითარაფაშ გეშა გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის 1957 წანას. ბოვექ 1937 წანას ძირუ დო გიმირკვიუ ანტიჰისტამინური პრეპარატეფი, ნამუთ ბლოკუნს ნეირომედიატორ ჰისტამინს დო გიმირინუაფჷ ალერგიაშ კურნალობაშო. ბოვექ გიმირკვიუ სულფანილამიდური, ქიმიოთერაპიული პრეპარატეფი, სიმპატიკური ნერვული სისტემაშ მედიკამენტეფი დო შხვეფი. დანიელე ბოვე გურაფულენდჷ ჟენევაშ უნივერსიტეტის, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია 1929 წანას. გურაფაშ თებაშ უკულ, 1929-1947 წანეფს, მუშენდჷ პარიზიშ პასტერიშ ინსტიტუტის. რდჷ სასარიშ უნივერსიტეტიშ დო საპიენცაშ უნივერსიტეტიშ პროფესორი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იტალიარეფი კატეგორია:იტალიარი ფარმაკოლოგეფი კატეგორია:იტალიარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის კატეგორია:დუნაბადი 1907 კატეგორია:ნაღურა 1992
აპა (წყარმალუ)
აპა (ესპ. Río Apa, პორტ: Rio Apa) — წყარმალუ პარაგვაის დო ბრაზილიას, პარაგვაიშ  ნადუ. აპა იჭყაფუ ამამბაიშ გვალეფს, ბრაზილიშ პროვინცია მატუ-გროსუ-დუ-სულის. სიგინძა 380 კმ. აპაშ ნადუეფი რე: აროიო ესტრელა, პირაპუკუ, კარაკოლი დო პერდიდო.
კახათი
250px|thumb|right|კახათი კახათი – ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტის, ოდიშიშ რზენს. წყარმალუ ინგირწყარიშ კვარჩხანი ოძგაშეს, ზუღაშ დონეშე 40 მეტრა, ზუგდიდიშე 8 კმ, ინგირიშე 3 კმ. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 4024 ადამიერი.
ოფუტე კახათის მუწოსქილადირიე XVII ოშწანურაშ ჯიხაშ აკნაცჷმეფი. 1905 წანაშ ყაზახეფიშ არყებაშ მემორიალი.
კატეგორია:ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
ნია წივწივაძე
ნია წივწივაძე (დ. 1993) — ქორთუ მოდელი. „მის საქორთუო 2017“.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1993 კატეგორია:ქორთუ მოდელეფი
მარვარი (ნინა)
thumb მარვარი, მარვადი (मारवाड़ी) — ინდოარიული ნინა, რაჯასტანული ნინაშ ართ-ართი თარი დიალექტი, გოფაჩილი რე რაჯასტანიშ შტატიშ ბჟადალშე, მარვარიშ ისტორიულ ოლქის (რაჯასტანიშ ჯოდპურიშ ოლქი, პალიშ ოლქი, სიროჰიშ ოლქი, ჯალორიშ ოლქი, ჯაისალმერიშ ოლქი, ჩურუშ ოლქი, ბიკანერიშ ოლქი, ნაგაურიშ ოლქი, აჯმერიშ ოლქი, ბარმერიშ ოლქი), ომძღჷ რაჯასტანიშ შხვა ისტორიული რეგიონეფს: შეხავატი, მევარი, ჰადოტი, დჰუნდჰარი, ბაგრი დო შხვ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინდოეთიშ ნინეფი კატეგორია:ინდოარიული ნინეფი
თურქმენეფი
თურქმენეფი — ერი, თურქმენეთიშ ჯინჯიერი მახორობა (2,537 მლნ). ოხორანა თაშნეშე ავღანეთის, ირანს, თურქეთის დო შხვა ქიანეფს.
კატეგორია:მოსოფელიშ კათეფი კატეგორია:თურქმენეთი
უილიამ ჯეიმსი
უილიამ ჯეიმსი (ინგლ. William James; დ. 11 ღურთუთა, 1842, ნიუ-იორკი, ააშ — ღ. 26 მარაშინათუთა, 1910, ტამუორტი, ნიუ-ჰემპშირი, ააშ) — ამერიკალი ფილოსოფოსი, ფსიქოლოგი დო ისტორიკოსი. მერჩქინელი რე XIX ოშწანურაშ ამერიკაშ ართ-ართ უდიდაშ ფილოსოფოსო. შინელი რე მუჭოთ "ამერიკული ფსიქოლოგიაშ მუმა".
უილიამ ჯეიმსიქ, ჩარლზ სანდერს პირსიწკჷმა ართო დარსხუ ფილოსოფიური სკოლა, ნამუსჷთ პრაგმატიზმის უძახუნა. თაშნეშე, ჯეიმსი ითვალუ ფუნქციონალიზმიშ ართ-ართ დუმარსხუაფალო. თაშნეშე, ჯეიმსიქ მიშეღჷ კაბეტი თია ფილოსოფიური პერსპექტივა რადიკალური ემპირიზმიშ გოვითარაფაშა.
ამერიკაშ ფსიქოლოგიური ასოციაციაშ ომენცარე ჟურნალიშ Review of General Psychology-იშ ანალიზით, ნამუქჷთ გიმიბჟინუ 2002 წანას, ჯეიმსის უკინებუდჷ მავითაანთხა აბანი მაეჩა ოშწანურაშ გიშარჩქინელი ფსიქოლოგეფს შქას. ამერიკაშ რეცენზირებული ომენცარე ჟურნალიშ American Psychologist-იშ 1991 წანაშ ანალიზით, ჯეიმსის უკინებჷ მაჟირა აბანი ექსპერიმენტული ფსიქოლოგიაშ დუმარსხუაფალი ვილჰელმ ვუნდტიშ უკული.
უილიამ ჯეიმსიშ მენცარული რკვიებეფქ დიდი გოლინა იღვენუ უკულიანი პერიოდიშ ფილოსოფოსეფიშ დო ინტელექტუალეფიშ ემილ დიურკჰაიმიშ, უილიამ ედვარდ ბერგჰარდტ დიუბოისიშ, ედმუნდ ჰუსერლიშ, ბერტრან რასელიშ, ლუდვიგ ვიტგენშტაინიშ, ჰილარი პატნემიშ, რიჩარდ რორტიშ დო მერილინ რობინსონიშ არზუანობაშა.
უილიამ ჯეიმსიქ დებადჷ ამერიკალი თეოლოგიშ ჰენრი ჯეიმსიშ ფანიას. გურაფულენდჷ მედიცინას ჰარვარდიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ მიპალუ მედიცინაშ დოქტორიშ ხარისხი. გურაფაშ თებაშ უკულ ოგურუანდჷ ანატომიას, ჰარვარდიშ უნივერსიტეტის. უკულიანი პერიოდეფს დეინტერესჷ ფილოსოფიათ დო ფსიქოლოგიათ. ჯეიმსიშ ნაჭარეფი ორხველჷ შხვადოშხვა თემეფს, ეპისტემოლოგიას, გონათაფას, მეტაფიზიკას, ფსიქოლოგიას, რელიგიას, მისტიციზმის დო შხვა ოკითხეფს. ჯეიმსიშ წინგი "ფსიქოლოგიაშ პრინციპეფი" (1890) რე ფუნდამენტური დო მონუმენტური ოხემანჯღვერე ფსიქოლოგიაშ დისციპლინას. თიში შხვა ნახანდეფიშე ეიოშინალი რე "რადიკალური ემპირიზმიშ ესეეფი", ნამუთ ართ-ართი შანულამი ნახანდი რე ფილოსოფიას.
უილიამ ჯეიმსიშ ჯიმა რდჷ შინელი ამერიკალი ჭარუ დო ლიტერატურული კრიტიკოსი ჰენრი ჯეიმსი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ფილოსოფოსეფი კატეგორია:ამერიკალი ფსიქოლოგეფი
კორუფცია
რესურსეფი ინტერნეტის
*
ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2016: ბუნა A
ბუნა A-ს ქჷმოხვადეს ტურნირიშ მენძელი საფრანგეთიშ ნაკორობაქ, რუმინეთიშ დო შვეიცარიაშ ნაკორობეფქ, თაშნეშე ევროპაშ ჩემპიონატიშ დეპიუტანტი ალბანეთიშ ნაკორობაქ.
Cancer Research UK
Cancer Research UK — კიბოშ რკვიებაშ ფილანთროპული ორგანიზაცია, გოართოიანაფილ ომაფეს დო მენიშ კოკის. ორგანიზაციაქ დირსხუ 2002 წანაშ 4 ფურთუთას კიბოშ რკვიებეფიშ კამპანიაშ (დირსხუ 1923 წანას) დო კიბოშ რკვიებეფიშ იმპერიალური ფონდიშ (დირსხუ 1902 წანას) გოართოიანაფათ. Cancer Research UK რე მოსოფელიშ უდიდაში კიბოშ რკვიებეფიშ ზოხორინელი ფილანთროპული ორგანიზაცია. ორგანიზაციაშ შტაბ-ბინა ლონდონს იდვალუაფჷ. ორგანიზაცია იფინანსებჷ შხვადოშხვა გრანტეფით დო დონაციეფით. 2020 წანაშ მუნაჩემეფით ორგანიზაციაშ ბიუჯეტი დოხოლაფირო 650 მილიონი ფუნტი სტერლინგიშე უმოსი რე. ორგანიზაციას ჸუნს 4,607 წორომოხანდე. ორგანიზაცია ადმინისტრირენს მენცარული რკვიებეფიშ შხვადოშხვა ინსტიტუტეფს: Cancer Research UK-იშ ბეტსონიშ ინსტიტუტის (იდვალუაფჷ გლაზგოშ უნივერსიტეტის), კემბრიჯიშ ინსტიტუტის (იდვალუაფჷ კემბრიჯიშ უნივერსიტეტის), მანჩესტერიშ ინსტიტუტის (იდვალუაფჷ მანჩესტერიშ უნივერსიტეტის). Cancer Research UK რე პარტნიორი ფრენსის კრიკიშ ინსტიტუტიშ, რადიაციული ონკოლოგიაშ ოქსფორდიშ ინსტიტუტიშ, მანჩესტერიშ კიბოშ რკვიებეფიშ ცენტრიშ დო შხვა ორგანიზაციეფიშ. Cancer Research UK აფინანსენს მენცარულ პროექტეფს, ახალი ონკოლოგიური წამალეფიშ გოვითარაფას, კიბოშ პრევენციას შხვადოშხვა სკრინინგ-მეთოდეფიშ გიმორინაფათ, ინფორმაციულ სერვისეფს დო შხვა. ორგანიზაციაშ მენცარეფქ მიშეღეს დიდი მენცარული კონტრიბუცია ონკო-პრეპარატეფიშ: ცისპლატინიშ, კარბოპლატინიშ, ტემოზოლომიდიშ, რუკაპარიბიშ დო ტამოქსიფენიშ გოვითარაფაშა. Cancer Research UK-ის მუშენდეს გიშარჩქინელი მენცარეფი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი: ტომას ლინდალი, პოლ ნერსი, ტიმ ჰანტი დო რენატო დულბეკო.
ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2016: ბუნა A
ბუნას მაართა მატჩი იმანჯებაფჷ 10 მანგის, ოთებუე მატჩი — 19 მანგის, 2016. ამშხოლო მატჩი საფრანგეთიშ შხვადოშხვა ნოღაშ იმანჯებაფჷდას იჸი.
Cancer Research UK
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ონკოლოგიური ორგანიზაციეფი კატეგორია:ფილანთროპული ონკოლოგიური ორგანიზაციეფი კატეგორია:გოართოიანაფილი ომაფეშ ონკოლოგიური ორგანიზაციეფი
ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2016: ბუნა A
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:2016 წანა კუჩხბურთის კატეგორია:ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2016
ნეპოტიზმი
ნეპოტიზმი — მაჸალეეფშა დო მოჯგირეეფშა გიშაკერაფილი პრივილეგიეფიშ მეჩამა თინეფიშ დოინალაფაშ უმკუჯინალო. ზიტყვა ნეპოტიზმი მოურს ლათინური ზიტყვაშე „ნეპო“, ნამუთ დასქუას/ჯიმასქუას ვარ-და მოთას შანენს.
კათოლიციზმი
ნეპოტიზმიქ ჯოხოდვალა შქა ოშწანურეეფიშ ოხვამური გჷმოცადებაშე მიღჷ, მუჟანსჷთ კათოლიკური პაპეფი დო ეპისკოპოსეფი, ნამუეფქჷთ უწუკურაფაშ აპიანი დოდვეს დო მუნეფიშ სქუალედი ვაჸუნდესჷნ, დასქუალეფს/ჯიმასქუალეფს თიჯგურა პრივილეგირაფილ პოსტეფს არზენდეს, ნამუეფჷთ რჩქვანელობურო მუმაშე სქუაშა გინმიშჷნ. ჟილე ეშინელი მოჯგირეეფი შხირას პაპეფიშ ვალეგიტიმური სქუალეფი რდეს, ზუსტას თეშ გეშა კაბკალე ჯვეშ გოსხუნუათ ლექსიკონს "დასქუა/ჯიმასქუა" გოსხუნილი რე, მუჭოთ ოშურიელე პოჯეფიშ უკანონე სქუა. კანკალე პაპიქ თეჯგურა "მოჯგირეს" პოზიცია კარდინალშახ ეუკინჷ დო შხირას თეჯგურა ქიმინუეფი პაპიშ "დინასტიაშ" გაგჷნძორაფას შანენდჷ. ნეპოტოზმიშ თეჯგურა ქიმინუეფი 1692 წანას გოხურგჷ პაპ ინოკენტ XII–შით. გიმნარკიქ შილებე იჸუას ხვალე კვალიფიციური მოჯგირეეფიშ დორინაფა მაჸვენჯ პოსტეფს.
პოლიტიკური
ნეპოტიზმი დჷმახასიათაფალი რე პოლიტიკაშოთ, მუჟანსჷთ დჷთმირინუაფუ მოჯგირეეფი, პოსტეფს უბაღებუ კვალიფიკაციაშ შვანსჷთ.
აბუშ გვალა
ლიტერატურა
კატეგორია:ინდოეთიშ გვალეფი
ახვახური ნინა
ახვახური ნინა — დაღესტანური ნინეფიშ ფანიაშ ანდიური გიმენბუნაშ ნინა. გოფაჩილი რე ახვახიშ დო სოვეტსკოეშ (ჸოფილი ყაჰიბიშ) რაიონეფიშ რანწკ აულს (კუდიაბ-როსო, ლოლოღონითლი, ტად-მაღითლი, იზანი, რატლუბი, თლანუბი, წეგობი დო შხვა). ახვახურ ნინაშა რაგადანს დოხოლაფირო 6 500 კოჩი (2006). ახვახური ნინა უჭარალე ნინა რე. ოჭარალე ნინათ (აბანობური ხანდაწარმება, დაჭყაფური სკოლა, გაზეთი) გჷმორინაფილი რე არხომოჯგირე ხუნძური (თაშნეშე რუსული).
სქოლიო
კატეგორია:ნახურ-დაღესტანური ნინეფი
დისპური
დისპური (দিসপুর) — ნოღა ოორუე-ბჟაეიოლ ინდოეთის, ინდოეთიშ შტატი ასამიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
დისპურს, მაართა ოხორუეფქ ჩქ. წ. ეკ-შახ II ვითოშწანურას გიჭყჷ. XIX ოშწანურაშ ოშქაშეწანეფშახ დისპური ოფუტე რდჷ დო თაქ მახორობაშ ძინაქ ბრიტანალეფიშ კოლონიზაციაშ ბორჯის დიჭყჷ — ნოღას გინწყჸ სკოლაქ, აკიგჷ ჩაიშ, ორზაშ, რკინაშ დო ნავთობიშ გჷნმამუშაფალი საწარმეეფქ.
1973 წანას, ნოღა შილონგიშე ასამიშ შტატიშ ნანანოღაქ დისპურშა იჸუ გინოღალირქ. თიმ ბორჯიშო ნოღაშ მახორობაშ მუდანობა 1700 ადამიერს აკმადგინანდჷ, ასე (2012) დისპურს ოხორანს 10 812 ადამიერი. დისპური უხურგანს გეჸვენჯი დიდი ნოღეფს: გუვაჰატი, ჯატია, კამუპი.
ნოღას მოჸუნა ჩაი, ორზა, ჯუთი, ჭაშანქარი, ბამბე, ციტრუსი. ნოღას ფართოთი რე გოფაჩილი მონტყორიშ დო ოტყალე წარმება. ნავთობიშ დო ნოშქერიშ შება. მახორობაშ 68 % ოფუტეშ მეურნობას მეთხოზჷ.
კოლორადო (არგენტინა)
კოლორადო (ესპ. Río Colorado) — წყარმალუ არგენტინას. კოლორადო იჭყაფუ ანდეფიშ გვალეფს დო ინაკათუ ატლანტიშ ოკიანეს. წყარმალუ კოლორადოშ სიგინძა რე 1000 კმ. ღანჩოშ ფართობი 294,076 კმ².
ჯოხოდვალა
წყარმალუ კოლორადოშ დოჭყაფაშ აბანო იკოროცხუ წყარმალუეფიშ გრანდეშ დო ბარანკასიშ აკოართაფაშ აბანი. მარა ბარანკასი სიდიდათ ჭიჭე რე დო მერჩქინელ რე ნამდა წყარმალუ კოლორადოშ თარი ოდუდე რე წყარმალუ გრანდე დო ბარანკასი - მუჭოთ გრანდეშ ნადუ. ბარანკასიშ ინოკათაფაშა წყარმალუს გრანდეს უძახუნა, ბარანკასიშ ინოკათაფაშ უკულ - კოლორადოს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ობჟათე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:არგენტინაშ წყარმალუეფი
კრასნოდარი
thumb|კრასნოდარიშ გერბი thumb|კრასნოდარი კრასნოდარი (რუს: Краснода́р) — ნოღა ობჟათე რუსეთის წყარმალუ ყუბანს, კრასნოდარიშ აკანიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. მახორობა (2006 წანაშ მუნაჩემეფით) 710,400 კოჩი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეთიშ ნოღეფი კატეგორია:კრასნოდარიშ აკანი
ჟიმოლენი ხუნწი
ჟიმოლენი ხუნწი – ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ მარტვილიშ მუნიციპალიტეტის, ოდიშიშ რზენს, წყარმალუ ცხენწყარიშ მარძგვანი ოძგაშე, ზუღაშ დონეშე 200 მეტრა, მარტვილიშე 8 კმ. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 381 ადამიერი.
კატეგორია:მარტვილიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
ჯვ. წ. 642
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 642 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
კალინინგრადი (სტადიონი)
„სტადიონი კალინინგრადი“ — მუმალი ოკუჩხბურთე სტადიონი კალინინგრადის.
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთიშ ოკუჩხბურთე სტადიონეფი კატეგორია:კალინინგრადიშ სტადიონეფი
ევრაზია
200px|thumb|right|ევრაზიაშ კონტინენტი ევრაზია – დიხაუჩაშ არძოშე დიდი კონტინენტი, იდვალუაფუ ოორუე გვერდსფეროს (ნამთინე კოკიშ მოხ). საართო ფართობი ელჷ-მოლუშ კოკეფამო აკმადგინანა 53,4 მლნ კვ.კმ-ის, მახორობა- 4,1 მილიარდის. კონტინენტის მუკი-მუკი გოურე ოორუე ჸინუამი, რჩქალი, ატლანტიშ დო ინდოეთიშ ოკიანეეფი დო თინეფიშ ზუღეფი. კოკეფიშ ფართობი 2,75 მლნ კვ.კმ. რე.
ევრაზიაშა მიშმურს ჟირი კონტინენტური ნორთი: ევროპა დო აზია. თინეფს შქას თანჯა გჷშმურს გეჸვენჯ ღოზის: ურალიშ გვალეფი, წყარმალუ ვოლგა, წყარმალუ ემბა, წყარმალუ კუმა, კუმა-მანიჩიშ რღამილი, წყარმალუ მანიჩი, კავკაციონიშ ოორუე ხურგა, უჩა ზუღა, ბოსფორიშ დო დარდანელიშ საროტეფი.
ქოძირით თაშნეშე
* კატეგორია:კონტინენტეფი
ჭამალალური ნინა
ჭამალალური ნინა — დაღესტანური ნინეფიშ ფანიაშ ანდიური გიმენბუნაშ უჭარალე ნინა. გოფაჩილი რე დაღესტანიშ წუმადიშ რაიონიშ ოფუტეეფს. ჭამალალურ ნინაშა რაგადანს 2355 კოჩი, ეთნიკური ჭამალალარეფი. სალიტერატურო დო ტომეფს შქას საურთიართობო ნინა რე მოჯგირე ხუნძური ნინა. გიშმერთუ ჟირი თარი დიალექტი: ჰაქვარული დო ჰიჰატლური.
ლიტერატურა
კატეგორია:ნახურ-დაღესტანური ნინეფი
ნინი გოგიჩაიშვილი
ნინი გოგიჩაიშვილი (დ. 23 გერგობათუთა, 1993) — ქორთუ მოდელი. „მის საქორთუო 2018“.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1993 კატეგორია:ქორთუ მოდელეფი
თუდოლენი ხუნწი
თუდოლენი ხუნწი — ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ მარტვილიშ მუნიციპალიტეტის, ხუნწიშ თემს. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 511 ადამიერი.
სქოლიო
კატეგორია:მარტვილიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
ჯვ. წ. 643
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 643 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
Televisa
„გრუპო ტელევისა“ (Grupo Televisa) — მექსიკური მედიაკონგლომერატი, მოსოფელს უშხუაში ტელეკომპანია რე ესპანურნინამი ქიანეფს შქას დო სიდიდათ მაჟირა რე ლათინურ ამერიკას ბრაზილიური „ორგანიზასოიშნ გლობუშ“ (Organizações Globo) უკული.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მექსიკაშ კომპანიეფი კატეგორია:მედიაკონგლომერატეფი
იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ეთიოპიას
2011 წანაშ მუნაჩემეფით ეთიოპიას 9 იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტი რე.
სტატისტიკა
იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა მოსოფელიშშ მასშტაბით 981 ობიექტი რე მიშაღალირი, თენეფშე 0,8 % ეთიოპიაშ ობიექტეფი რე.
ერკებული
ერკებულშა მიშაღალირი რე ობიექტეფი, იუნესკოშე მოსოფელიშ კულტურული მონძალაშ ერკებულშა თინეფიშ გეძინაშ მეჯინათ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ეთიოპია
მესტია
სქოლიო
კატეგორია:საქორთუოშ დაბეფი კატეგორია:მესტიაშ მუნიციპალიტეტიშ დაბეფი
პილკომაიო (წყარმალუ)
პილკომაიო (Río Pilcomayo, კეჩუა Pillkumayu ვარ და Pillku Mayu, pillku ჭითა, mayu წყარმალუ, "ჭითა წყარმალუ") — წყარმალუ ცენტრალურ ობჟათე ამერიკას, პარაგვაის, პარაგვაიშ უგინძაშ მარძგვანი ნადუ. პილკომაიო იჭყაფუ ანდეფიშ გვალეფს, ბოლივიას, ორუროშ დეპარტამენტის. გიშმურს ჩუკისაკიშ დო ტარიხაშ დეპარტამენტეფს, უკულ მიშმურს არგენტინაშა, ფორმოსიშ პროვინციაშა, უკულ პარაგვაიშა დო აკათუ წყარმალუ პარაგვაის, ასუნსიონიშ ხოლოს. პილკომაიოშ სიგინძა რე 1.100 კმ., აუზიშ ფართი 270.000 კვ.კმ.
კენდალ ჯენერი
მინი|კენდალ ჯენერი (2019) კენდალ ჯენერი (დ. 3 გერგობათუთა, 1995) — ამერიკალი მოდელი.
კატეგორია:ამერიკალი მოდელეფი კატეგორია:დუნაბადი 1995
ანიელოშ დეპარტამენტი
ანიელოშ დეპარტამენტი (Departamento Añelo) — დეპარტამენტი არგენტინას, ნეუკენიშ პროვინციას.
დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა ანიელო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ დეპარტამენტეფი
ზევსი
ზევსი (Ζεύς) — ჯვეშბერძენული მითოლოგიას ჟინცაშ, ტყვაცი დო გურგინიშ ღორონთი, ნამუთ ედომუშამ მოსოფელს პატინენდჷ. ოლიმპიალეფიშ მადუდე, ტიტანეფიშ, კრონოსიშ დო რეაშ მასუმა სქუა. (ჰომეროსიშ მეჯინათ უნჩაში სქუა.) ჰადესიშ, ჰესტიაშ, დემეტრაშ დო პოსეიდონიშ ჯიმა. ზევსიშ ალმასქუ რე ოსურღორონთი ჰერა (თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და თინა თიშ და რენ), მარა ზევსი ჰერას შხირას ღალატენს.
ზევსიშ ატრიბუტეფი რდჷ ეგიდა (ფარი), სკიპტრა დო მინშა კიღურა. იკოროცხუდჷ, ნამჷ-და ზევსი ოლიმპოშ გვალას ოხორანდჷ. თეშ მოხ, ზევსი ფაჩჷნს ჯგირობუას დო უბადობას, მინშა თინა ასოცირაფილი რე ჭარაწკჷმა, მინშათ — კინ მუ გიშმურს მუჭოთ მოირაშ - ჭარაშ - დოჸუნაფილი. ზევსის შეულებჷ მუმალიშ ძირაფა. ზევსი ურაგადჷ ადამიერეფს თინეფიშ ჭარას სიზმარეფიშ, ვალუაშ დო ტყვაცუაშ მეშქაშობათ. სახენწჷფო მონწყუალა ზევსიშ აკნაქიმინა რე, თიქ აჩუქჷ ადამიერეფს კანონეფი, გემშეღჷ მაფეფიშ მაფობა, აკონტროლენს ტრადიციეფიშ დო რკულიშ ესულებას, თაშნეშე ფანიას დო ჸუდეს თხილანს.
ბადება
ზევსი ორხველჷ მასუმა გამნარყიშ ღორონთეფს, ნამუეფქჷთ გეგთარაგუეს მაჟირა გამნარყი — ტიტანეფი. ლეგენდაშ მეჯინათ, ზევსიშ მუმა კრონოსი მუშ სქუალეფს ჭკომუნდჷ, თიშ გეშა, ნამჷ-და ურანიაქ თის ოწმოხრაგადუ, ნამჷ-და თინა დოღურუდჷ მუში სქუაშ ხეთჷნ. თეშ გეშა დიამუში რეაქ თინა გეგნატყობინჷ. მუჟამსჷთ ზევსიქ მირდჷნ, თიქ მუამუში დოჸვილჷ დო გეურთჷ ურანიას ოწმოხნარაგადიქ.
მაფია
მინი|[[1901 წანას, პალერმოს მანჯაფილჷ მაფიოზალას ბრალიორეფიშ სასამარათლე პროცესიშ ამნახანტი]] მაფია (ხოლო ჩინებული მუჭოთ კოზა ნოსტრა) — ჯოხოგოლაფირი იტალიური კრიმინალური ნოფული ჯარალუა, ნამუქჷთ მაართაშე XIX ოშწანურაშ შქა წანეფს გჷმიქიმინჷ სიცილიას. თიში ჸაშ ბუმეფი ააშ-იშ ბჟაეიოლ წყარპიჯის დო ავსტრალიას XIX ოშწანურაშ ბოლოს სიცილიური დო ობჟათე იტალიური ემიგრაციაშ პერიოდის გორჩქინდჷ. ოორუე ამერიკას მაფია შხირას ზოგადო ორგანიზაფილ კრიმინალს გეთმუწურუანს დო ვა ხვალე სიცილიურ კრიმინალურ ბუჯგუეფშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ორგანიზაფილი დჷნაშებუ კატეგორია:მაფია კატეგორია:სიცილია
ლებაჩე
ლებაჩე – ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ მარტვილიშ მუნიციპალიტეტის, ოდიშიშ დჷკის, წყარმალუ აბაშაწყარიშ მარძგვანი ოძგაშე, ზუღაშ დონეშე 230 მეტრა, მარტვილიშე 5 კმ. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 238 ადამიერი. ოფუტეშ ტერიტორიასიე აბჰესი.
კატეგორია:მარტვილიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
ლუდჰიანა
ლუდჰიანა (ਲੁਧਿਆਣਾ, Ludhiana) — ინდოეთიშ შტატი პენჯაბიშ უშხუაში ნოღა, ნამუშ მახორობა აკმადგინანს 1 613 878 (2011 წანაშ ფასებათ). ნოღაშ ფართობი — 310 კმ². ნოღა იდვალუაფუ წყარმალუ სატლეჯიშ, ნამუთ ასე მეურს ნოღაშ ოორუეშე 13 კილომერტის, ჯვეში კალაპოტის. ნოღა ოორუე ინდოეთიშ უშხუაში ოწარმე ცენტრი რე.
ლუდჰიანა, შტატიშ ნანანოღა ჩანდიგარჰიშ ბჟადალშე 100 კილომეტრიშ გოძვენას იდვალუაფუ, ერუანული ავტომაგისტრალით № 95.
ნოღას კლიმატი ტროპიკული რე, ძალამო გიშართილი სქირე დო ჭვემამი სეზონეფით. ღურთუთაშ ოშქაშე ტემპერატურა — +13 °C, მანგიშ — + 32 °C.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი
ფუზულიშ ოერეფოშქაშე აეროპორტი
ფუზულიშ ოერეფოშქაშე აეროპორტი (Füzuli beynəlxalq hava limanı) — აკმაგაფუ ოერეფოშქაშე აეროპორტი აზერბაიჯანიშ ფუზულიშ რაიონს. თენა ქიანაშ შქვითი ოერეფოშქაშე აეროპორტიშე ართ-ართი რე.
კატეგორია:აზერბაიჯანიშ აეროპორტეფი
თხითხუ-კრისტალური მონიტორი
LCD TFT (thin film transistor — თხითხფირიანი ტრანზისტორი) — თხითხუ-კრისტალური დისპლეიშ ართ-ართი ჯოხოდვალა, ნამუსჷთ თხითხფირიანი ტრანზისტორით მართილი აქტიური მატრიცა გჷმირინუაფუ. TFT გჷმამანგარაფალი ირი სუბ-პიქსელშო მალქიმინჯალაშ ეიოკინალო, თაშნეშე დისპლეიშ გჷმოხანტუალაშ სიწკონდარეშო დო კონტრასტულობაშო გჷმირინუაფუ.
წაჩხურუ
წაჩხურუ — ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენ შონეშ აკანიშ მარტვილიშ მუნიციპალიტეტის, სალხინოშ თემს. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 408 ადამიერი.
თხითხუ-კრისტალური მონიტორი
თკ-მონიტორიშ დოშანაფა
თხითხუ-კრისტალური მონიტორიშ დოშანაფა კომპიუტერშე, TV-მემაღებეშე, ციფრული ფოტოაპარატშე, ელეტრონული მათანგალშე, კალკულატორშე დო შხვ. გრაფიკული ინფორმაციაშ გჷმოხანტუა.
აგურაი-გუასუ (პარაგვაი)
აგურაი-გუასუ რე წყარმალუ პარაგვაის, პარაგვაიშ ნადუ.
თხითხუ-კრისტალური მონიტორი
თკ-მონიტორიშ დოშანაფა
გჷმოხანტუალა შხვადოშხვა ელემენტიშ მეშქაშობათ გჷმიქიმინუ, მუჭოთ წესი, გოფაჩუაშ სისტემათ. უბრალო ხეჭკუდის (ელექტროსათი, ტელეფონი, ფლეიერი, თერმომეტრი დო შხვ) შილებე უღუდან მონოქრომული ვარდა 2-5 ფერიანი დისპლეი. მიარეფერი გჷმოხანტუალა გჷმიქიმინუ RGB-ტრიადეფიშ მოხვარათ. ასეშო (2008) TN- (კანკალეშა *VA) მატრიცეფიშ ოტაბაკე მონიტორეფს დო არძა ნოუთბუქის გჷმირინუაფუ მატრიცეფი 18-ბიტიანი ფერიშ ხარისხით (6 ბიტი ირ არხის), 24-ბიტიანობა იემულირებუ ჭვარჭვალით დო დიზერინგით.
წაჩხურუ
სქოლიო
კატეგორია:მარტვილიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
თხითხუ-კრისტალური მონიტორი
თკ-მონიტორიშ მონწყილობა
თკ-მონიტორიშ არძა პიქსელი აკმოდირთუ მოლეკულეფიშ ფენაშე ჟირი გჷმაჭვირე ელექტროდის დო ჟირი პოლარიზაციულ ფილტრის შქას, ნამუეფიშ პოლარიზაციაშ ობირტყა (მუჭოთ წესი) პერპენდიკულარული რე. თხითხუ კრისტალეფიშ ვაარსებობაშ ბორჯის მაართა ფილტრიშით გოტებულ სინთეს, მაჟირა ბლოკუნს (გინმოკილანს).
კატეგორია:მონიტორეფი
ჯვ. წ. 644
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 644 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
შატილი (დუშეთიშ მუნიციპალიტეტი)
შატილი — ოფუტე ბჟაეიოლ საქორთუოს, მცხეთა-მთიანეთიშ აკანიშ დუშეთიშ მუნიციპალიტეტის, იდვალუაფუ თუშეთ-ხევსურეთიშ კავკაციონიშ თარი ქჷნდჷრიშ ოორუე კართეს, წყარმალუ არღუნიშ ლეხერს. თემიშ ცენტრი. ზუღაშ დონეშე 1400 მ. დუშეთიშე გოძჷ 115 კმ. ოშწანურეფიშ გოძვენას თხილანდჷ ქიანაშ ოორუე გინაულარეფს.
შატილი ართ ტკუ დიხას, კირდეამ ფერდის რე აკოგაფილი. ჸუდე ჸუდეშა რე მედგუმილი, გიმენი ჸუდეშ ორთვალი ჟილენი ჸუდეშ ოზე რე დო თ.უ. თაქ ოფუტეშე გიშულაშ უმუშო არძა ჸუდეს შილებე მოხვადათჷნ. თეჯგურა ჸუდეეფშა ჩარდახამ ჸუდეეფი უჯოხონა. შატილი ოხორინე ჸუდეეფიშ კომპლექსით რე დო ჯიხა-ჸორშეფიშჷთ. შატილი ფაქტობურო ჯიხა-ოფუტე რე.
შატილიშ ჸუდეეფქ შილებე XVII ოშწანურათ ვარ-და XVIII ოშწანურაშ დაჭყაფუთ დითარიღასჷნ.
დემოგრაფია
2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით, ოფუტეს 22 ადამიერი ოხორანს.
სქოლიო
კატეგორია:დუშეთიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი კატეგორია:შატილიშ თემიშ ოფუტეეფი
თინა ხიდაშელი
თინათინ (თინა) ხიდაშელი (დ. 8 მანგი, 1973, ქართი) — ქორთუ პოლიტიკოსი, იურისტი, რესპუბლიკური პარტიაშ ართ-ართი ლიდერი. საქორთუოშ დუდთხილუაშ მინისტრი 2015-2016.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1973 კატეგორია:საქორთუოშ მა-8 მოჭანაფაშ პარლამენტიშ მაკათურეფი კატეგორია:საქორთუოშ დუდთხილუაშ მინისტრეფი კატეგორია:ქორთუ პოლიტიკოსი ოსურეფი კატეგორია:ქართის დუნაბადეეფი
იპანე
იპანე (ესპ., Río Ypané) რე წყარმალუ პარაგვაის, პარაგვაიშ ნადუ. სიგინძა 282 კმ., აუზიშ ფართი 10,305 კვ.კმ.
ჩაკ ნორისი
thumb|ჩაკ ნორისი
კარლოს რეი ჩაკ ნორისი (დ. 10 მელახი, 1942, რაიანი, ოკლაჰომა, ააშ) რე ამერიკალი არტისტი. 1972 წანას ბრიუს ლიწკჷმაართო ილაჸაფჷ შინელ კინოს დრაკონიშ შარა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1940
ტეჯონი
ტეჯონი (대전 ) — ბონი დოჸუნალაშ ნოღა ობჟათე კორეაშ ცენტრალურ ნორთის. ნოღაშ ოფიციალური ჯოხოდვალა — ნოღა მეტროპოლია ტეჯონი (대전광역시 ტეჯონ-გვანიოკსი). ქიანას სიკაბეტაშ მეჯინათ მახუთა ნოღა მახორობაშ მეჯინათ (1,508,120 მახორუთ, 2019წ.). ნოღა ობჟათე კორეაშ ომენცარე-ტექნოლოგიურ ნანანოღათ იკოროცხჷ.
სქოლიო
კატეგორია:ობჟათე კორეაშ ნოღეფი კატეგორია:ობჟათე კორეაშ ბონი დოჸუნალაშ ნოღეფი კატეგორია:ობჟათე კორეაშ მილიონიანი ნოღეფი
ატარდი
atardi (Ħ'Attard) — ნოღა მალტას. ნოღაშ მახორობა - 10,650 ადამიერი (2014 წანაშ მელახიშ ფასებათ).
კატეგორია:მალტაშ ნოღეფი
პირიბებუი
პირიბებუი რე წყარმალუ პარაგვაის.
ჯვ. წ. 645
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 645 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
კახეთიშ აკანი
კახეთიშ აკანი — აკანი ბჟაეიოლ საქორთუოს, იკათუანს ისტორიულ–გეოგრაფიული პროვინციეფიშ კახეთიშ, ჰერეთიშ (ნორთის) დო თუშეთიშ ტერიტორიეფს. რეგიონიშ ოერეფოშქარე კოდი რე: GE-KA. კახეთიშ აკანშა მიშმურს საქორთუოშ კანონდვალათ გოხურგილი გეჸვენჯი ადმინისტრაციულ–ტერიტორიული ართურეფი:
ზოგადი ჩინებეფი
აკანიშ ფართობი აკმადგინანს 11.310 კვ.კმ–ს, მახორობა — 318 583 ადამიერს (2014), მახორობაშ მეჭედალა 1 კვ.კმ-ს რე — 28,2 კოჩი. აკანიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა თელავი. აკანს 285 დოხორელი პუნქტი რე, თენეფ შქას:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ აკანეფი
ყუროშ ქჷნდჷრი
ყუროშ ქჷნდჷრი — კავკაციონიშ ოორუე მიმაჸუნე ქჷნდჷრიშ ართ-ართი აკმადგინალი სუბმერიდიანული ნოჸელა. წჷმარინუანს წყარმალუეფიშ თერგიშ დო ხდეშ წყარგჷმართუს. ყუროშ ქჷნდჷრიშ უმაღალაში კონკა რე ყუროსწვერი (4091 მ). შანულამი რე თაშნეშე კონკა შინო (3948 მ).
ჰაიდარაბადი
ჰაიდარაბადი, თაშნეშე ჰაიდერაბადი ვარდა ჰაიდრაბადი (హైదరాబాదు, حیدر آباد, Hyderabad) — ნოღა ინდოეთიშ ობჟათეშე, ინდოეთიშ 29-ა შტატი ტელანგანაშ ნანანოღა, თაშნეშე 2014 წანაშ 2 მანგშე, მინიმუმი 10 წანაშ გოძვენას სქიდუ შტატი ანდჰრა-პრადეშიშ ნანანოღათ, ნამუშ ნორთი რდჷ კინოხ ტელანგანაშ რაიონი.
ყუროშ ქჷნდჷრი
ყუროშ ქჷნდჷრი ეგაფილი რე თუდონიურული თიხაფიქალეფით. დმახასიათაფალი რე სუბალპური, ალპური დო გლაციალურ-ნივალური ლანდშაფტეფი. ყუროშ ქჷნდჷრიშ მაართა ტრავერსიშ მონაწილეეფი რდეს (1931) ლევან მარუაშვილი, შ. მაყაშვილი დო ი. იუხინი.
ჰაიდარაბადი
ნოღა იდვალუაფუ წყარმალუ მურსიშ წყარპიჯის. ნოღაშ მახორობაშ მუდანობა 3,69 მლნ ადმ. (2001; აგლომერაციას — დოხოლაფირო 6 მლნ ადმ.), მახორობაშ მეჭედალა 16 990 ადმ. კმ²-ს, ნოღაშ ფართობი - 650 კმ².
სქოლიო
* კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ მილიონიანი ნოღეფი
ყუროშ ქჷნდჷრი
ლიტერატურა
კატეგორია:საქორთუოშ ქჷნდჷრეფი
რუსული ავტოკრატია
ცარისტული ავტოკრატია (царское самодержавие), თაშნეშე ჩინებული მუჭოთ ცარისტული აბსოლუტიზმი ვარ-და რუსული აბსოლუტიზმი, რუსული ავტოკრატია ვარ-და რუსული დესპოტიზმი დო მიოწურუანს რუსეთიშ იმპერიას რინელ აბსოლუტური მონარქიაშ ფორმაშა.
ცარისტული ავტოკრატიაშ ცენტრალური ფიგურა რე ცარი, ხეშული აბსოლუტური ხემანჭუაფათ. სახენწჷფო მართუალაშ არძა ნება ცარს უღჷ. მარა ცარი არძა მუშ ნებას ბონას ვახკრხიელენს. ემაჸონაფალი ხეშუულაფა თიშით რწუმაფილ დო ონდებელ პიჯეფიშ დო ინსტიტუტეფიშ ართუანობა, ნამუეფჷთ ირჯებჷნა თინეფშო კანონით გოთანჯილი ხემანჭუაფაშ ფარგანეფს, ნამუთ კჷნე ცარიშით რე გოჭარილი.
ცარისტულ ავტოკრატიას ანდა მოხუჯე ჸუნდჷ რუსეთის. მართუალაშ თე ფორმაშ თარ პროპონენტეფს შქას რდეს ფიოდორ დოსტოევსკი, მიხეილ ნატკოვი, კონსტანტინ აკსაკოვი, ნიკოლაი კარამზინი, კონსტანტინ პობედონოსცევი დო პეტრე სემიონოვი. თინეფი ანტკიცენდეს, ნამჷ-და ჸონიერ დო ართამ რუსეთი ოხვილუდჷ ნძლიერი ცარს, მუჟანსჷთ რესპუბლიკანიზმიშ დო ლიბერალური დემოკრატიაშ ფილოსოფიეფი რუსეთიშო ვა რდჷ მეღებული. უბრალე მოღურეეფშო, მუნეფიშ რინას ირფელი ჯგირი ცარიშე მიშჷ, არძა უნადობა ბიუროკრატიაშ, თავად-ჟინოსქუალეფიშ დო შხვეფიშ ბრალი რდჷ.
კატეგორია:სახენწჷფო მართუალაშ ფორმეფი კატეგორია:რუსეთიშ ისტორია კატეგორია:ფეოდალიზმი კატეგორია:რუსეთიშ იმპერიაშ ჯარალუა
წინაკვერკვე
წინაკვერკვე — ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ მარტვილიშ მუნიციპალიტეტის, ნახუნუუშ თემს. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 282 ადამიერი.
სქოლიო
კატეგორია:მარტვილიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
სინთედიოდური მონიტორი
thumb|სინთედიოდური ეკრანი სინთედიოდური მონიტორი თაშნეშე სინთედიოდური ეკრანი (LED screen, LED display) — ვიზუალური ინფორმაციაშ (დისპლეი, მონიტორი, ტელევიზორი) გჷნოჩამაშ დო გჷმოხანტუალაშ მონწყილობა, ნამუსჷთ ირ ჭურჭულს — პიქსელს — რე ართი ვარდა მუსხირენი სინთედიოდი.
თაშნეშე ქოძირით
კატეგორია:ოპტოელექტრონიკა კატეგორია:მონიტორეფი კატეგორია:ინფორმაციაშ გჷმოხანტუალაშ მონწყილობეფი
ანტონ ვან ლევენჰუკი
ანტონ ვან ლევენჰუკი (ინგლ. Antonie van Leeuwenhoek; დ. 24 გჷმათუთა, 1632 — ღ. 26 მარაშინათუთა, 1723) — ნიდერლანდარი მენცარი, ნამუქით გიმიგონჷ მიკროსკოპი დო დიგურუ სპერმატოზოიდიშ, ერითროციტეფიშ, ბაქტერიეფიშ დო შხვადოშხვა მიკრო-ორგანიზმეფიშ სტრუქტურა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ნიდერლანდარეფი კატეგორია:ნიდერლანდარი მენცარეფი კატეგორია:დუნაბადი 1632 კატეგორია:ნაღურა 1723
სმოლენსკი
სმოლენსკი (რუს. Смоле́нск) — ნოღა რუსეთის, სმოლენსკიშ ოლქის, წყარმალუ დნეპრიშ პიჯის. სმოლენსკიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. მახორობა 316,500 კოჩი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეთიშ ნოღეფი კატეგორია:სმოლენსკიშ ოლქი
რსხული
რსხული — თელი ორგანიზმიშ უგურთჷ ფიზიკური მასალა. ზიტვყას "რსხული" შხირას გჷმირინუანა მეჯინაშ, ჭყანთელუაშ დო ღურაწკჷმა მერსხილ ოკითხირეეფს. თელი ორგანიზმიშ რსხეულს ფიზიოლოგია დჷთმიგურუანს.
კატეგორია:ფიზიოლოგია კატეგორია:ადამიანი
بدن Janchi بدن Cos (anatomia) Krop Body Korpo (biologio) Cuerpo (anatomía) Ruumis Corp Tete גופה शरीर Tubuh Ahú Líkami 死体 몸 Nzóto Vatana ശരീരം Lichaam (biologie) Legeme Corpo (anatomia) Kurku Тело (биология) Body Trupi جسم 屍體 屍
კონფუსო
კონფუსო (ესპ., Río Confuso) რე წყარმალუ პარაგვაის, პარაგვაიშ ნადუ.
ჯოლევი (მარტვილიშ მუნიციპალიტეტი)
ჯოლევი — ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ მარტვილიშ მუნიციპალიტეტის, აბედათიშ თემს. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 543 ადამიერი.
სქოლიო
კატეგორია:მარტვილიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
ანტონ ჩეხოვი
thumb|ანტონ ჩეხოვი
ანტონ პავლეშ სქი ჩეხოვი (რუს. Антон Павлович Чехов) (დ. 17 ღურთუთა/29 ღურთუთა, 1860, ტაგანროგი ― ღ. 2 კვირკვე/15 კვირკვე, 1904, ბადენვაილერი, გერმანია) ― რუსი ჭარუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეფი კატეგორია:რუსი ჭარუეფი კატეგორია:ფილატელისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1860 კატეგორია:ნაღურა 1904
ჩაჩანეფი
thumb|350px|ჩაჩან ცირეფი ჩაჩანეფი — ერი (უმოს თინაშო, ოართე ბადებაშ (წარმოშობაშ) დო ნინაშ მაღვენი ეთნიკური ბუნეფი). მუშ დუდიშა უჯოხონა „რომა“. კანკალე ბუნეფი მუშ დუდის მიშინუანა მუჭოთ „სინტის“. ჩაჩანეფი ბადებათ ინდოეთიშე მუმაულარი ეთნიკური ბუნა რე. ოხორანა ევროპაშ, აზიაშ, ამერიკაშ დო აფრიკაშ ბრელ ქიანას, თაშნეშე ავსტრალიას.
შხვადოშხვა სტატისტიკური მუნაჩემეფით ჩაჩანეფიშ რიცხუ მოსოფელს 2,5 – 12 მილიონ კოჩის შქას რე. ჸოფილ სხუნუეფიშ რსხუს თინეფიშ რიცხუ ოფიციალური მუნაჩამეფით 175,3 ვითოში რდჷ. მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ჟამს მეხოლაფირო 20 ვითოში ჩაჩანი ცენტრალურ დო ბჟაეიოლ ევროპას ნაცისტეფქ გოჭყვიდეს.
ჩაჩანეფი იჩიებუნა ჩაჩანეფიშ ნინაშა, ნამუთ მუსხირენ დიალექტო ირთუ. თაშნეშე იჩიებუნა თი ნაციეფიშ ნინაშა, ნამუეფიშ შქასჷთ იგვალარზენუანა დო ოხორანა.
კატეგორია:ჩაჩანეფი კატეგორია:მოსოფელიშ კათეფი
TV Globo
რედე გლობო ვარდა უბრალოთ გლობო (Rede Globo de Televisão) — უშხუაში ბრაზილიური ომაუჭყაფე კომპანია. დირსხუ 1965 წანაშ 2 პირელს რობერტო მარინიოშ მედია ბუნაშით. ასე თინა კონგლომერატ Organizações Globo-შ დორხველუას რე. ამდღარშო, გლობო წჷმარინუანს ედომუშამი ლათინური ამერიკაშ არძაშე შხუ დო მოსოფელს მასუმა უშხუაშ კომერციულ ოტელევიზიე რშვილს. ეკმასქიდუ ხვალე CBS-ს დო NBC-ს. ირდღას თის დოხოლაფირო 120 მილიონი ადამიერი უჯინე.
გლობოშ თარი შტაბი რიო-დე-ჟანეიროს იდვალუაფუ, ბოტანიკური ბაღიშ გოხოლუას, სოდე თაშნეშე იდვალუაფუ ტელევიზიაშ ოინფორაციე გიმნართი. გლობოშ რშვილიშ თარი მაწარმაფალი სტუდიეფი იდვალუაფუ პროჟაკიშ კომპლექსის, ნამუთ იდვალუაფუ რიო-დე-ჟანეიროშ ბარა-და-ტიჟუკაშ რაიონს. გლობოშ დორხველუას რე 122 ოტელევიზიე დგჷმილი ედომუშამი ბრაზილიაშ მასშტაბით, თაშნეშე დორხველური საირქიანო რშვილი, TV Globo Internacional დო TV Globo Portugal. 2007 წანაშე, გლობოქ ანალოგური უჭყაფაშე გეგნორთჷ მაღალი გორჩუაფონობაშ ტელევიზიაშ (HDTV) ცირფულ უჭყაფაშა.
ნიჟნი ნოვგოროდი (სტადიონი)
„სტადიონი ნიჟნი ნოვგოროდი“  — აკმაგაფუ ახალი ოკუჩხბურთე სტადიონი ნოღა ნიჟნი ნოვგოროდის, რუსეთის.
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთიშ ოკუჩხბურთე სტადიონეფი კატეგორია:ნიჟნი ნოვგოროდიშ სტადიონეფი
ჯვ. წ. 646
ნაღურა
კატეგორია:
მუთა მოლექინაფა
მუთა მოლექინაფა (Quantum of solace) (2008) — 22-ა ფილმი ჯეიმზ ბონდიშ გეშა. ფილმი გინოღალირი რე იენ ფლემინგიშ ათე ჯოხონობაშ რომანიშ მეჯინათ. თიში რეჟისორი რე მარტინ ფორსტერი. ათე ფილმის ბონდი ონირზუ დომინიკ გრინს (მატიე ამალრიკი), ორგანიზაცია კვანტუმიშ მაკათურს, ნამჷთ ოცადჷ ბოლივიას დიდი ტერიტორიას ტოტი მიკოდვას დო თიში წყარით ხაზირაფაშ კონტროლს. ათეშ მანგო, ბონდი ოცადჷ, ნჯარი ეშეღას ვესპერ ლინდიშ ჸვილუაშ გეშა. ათეწკჷმა, თის ურჩქინდუ სიმპატია კამილა მონტესიშ ჸურე (ოლგა კურილენკო). გინმაჭყვადალი მომენტის ჯეიმზი ედომუშამი ბერჯეყის გიმირინუანს, თიშენი ნამჷდა გინასქილიდუას ათე ეკონია დაჩხირშე - ათეთ თინა ითამ დუდს გუწორენს თი ფაქტის, ნამდა წოხოლენი ოპერაციაშ რსულებას მიოდინუ ვესპერი.
ფილმიქ გიშართჷ 2008 წანაშ 29 გჷმათუთას დო ართიანშე გინორთელი ფასებეფი მიღჷ. ბრელს მიოჩქჷ, ნამჷდა კრეიგიშ კათაფით გინოღალირი ათე სერია ვარე თიჯგურა ინმახანტალი, მუჭომით წოხოლენი, კაზინო როიალი. მორო, დჷმარსხუაფალეფი დაინტერესებულეფს არწუმენდეს თის, ნამჷდა თენა დიო ხოლო ბონდიშ დუდსგინალუეფიშ დაჭყაფური რე დო თინეფიშ ღანკი რე, ქაძირუანი თიში დოგაფა, ითამ ახალი დუნაბადი რე.
სქოლიო
კატეგორია:ჯეიმზ ბონდიშ ფილმეფი კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი კატეგორია:ბრიტანული ფილმეფი კატეგორია:2008 წანაშ ფილმეფი
კოლექტიური უშქურანჯალაშ აპიჯალაშ ორგანიზაცია
კოლექტიური უშქურანჯალაშ აპიჯალაშ ორგანიზაცია (ОДКБ), მერკეთ „ტაშკენტიშ აქტი“, „ტაშკენტიშ აპიჯალა“  — რეგიონალური საირქიანო ორგანიზაცია , ნამუშ თარი ღანკეფი რე „შვიდობაშ გონტკიცაფა, საირქიანო დო რეგიონალური უშქურანჯალა დო სტაბილურობა, მაკათური ქიანეფიშ ზოხორინალაშ, ტერიტორიულ თელუანობაშ დო სუვერენიტეტიშ კოლექტოური დუდთხილუათ ასქილადაფა, ნამუშ მეჭირინაფაშ პრიორიტეტი რე პოლიტიკური მეშქაშობა“. ორგანიზაციაქ დირსხუ 1992 წანაშ 15 მესის, მუჟმსჷთ სომხეთიშ, ყაზახეთიშ, ყირგიზეთიშ, რუსეთიშ, ტაჯიკეთიშ დო უზბეკეთიშ სახენწჷფოეფიშ მადუდეეფქ ხე მაჭარეს კოლექტიური უშქურანჯალაშ აპიჯალას ნოღა ტაშკენტის (უზბეკეთი). 1993 წანას ორგანიზაციას ქაკათეს აზერბაიჯანქ, ბელარუსიქ დო საქორთუოქ. მოგვიანაფათ ორგანიზაცია აზერბაიჯანქ, საქორთუოქ დო უზბეკეთიქ ქიდიტუეს. 1994 წანას, აპიჯალაშ ნძალაშა მიშულაშ ბორჯის ორგანიზაციას 9 მაკათური ჸუნდუ, ასე — 6. ორგანიზაციაშ უმაღალაში ორგანო რე კოლექტიური უშქურანჯალაშ სხუნუ (СКБ), ნამუსჷთ დუთრინუანს ორგანიზაციაშ გენერალური მელამოსე.
სქოლიო
კატეგორია:ოურდუმე-პოლიტიკური ბლოკეფი კატეგორია:საირქიანო ორგანიზაციეფი
ნეგრო (პარაგვაი)
ნეგრო რე წყარმალუ პარაგვაის.
კორეალეფი
კორეალეფი — იზოლირაფილი ეთნოლინგვისტური მახორობაშ კათა, კორეაშ ჩქონიშ ჯინჯიერი მახორუეფი. ოხორანა ოორუე კორეას (22,5 მლნ), ობჟათე კორეას (44 მლნ), რუსეთიშ ფედერაციას 107 ვითოში, უზბეკეთის 183 ვითოში, ყაზახეთის 103,3 ვითოში. ორხველჷ მონღოლოიდური რასაშ ელახაზიურ ნოჸელას. კორეალეფიშ ეთნოგენეზისის ოკათუდეს პალეოაზიური, ალთაური დო ავსტრონეზიული ტომეფი.
სქოლიო
კატეგორია:მოსოფელიშ კათეფი კატეგორია:ობჟათე კორეა კატეგორია:ოორუე კორეა
არავალი
არავალი (अरावली) — ქჷნდჷრი ინდოსტანიშ ჩქონიშ ოორუე-ბჟადალ ნორთის,ოორუე ინდოეთის. გინოზინდილი რე ობჟათე-ბჟადალშე ოორუე-ბჟაეიოლშა 560 კმ-ს, აკმოდირთუ ჟირი თარი ქჷნდჷრშე. სიმაღალე 300-900 მ. მაქსიმალური სიმაღალე 1722 მ (გვალა აბუშ გვალა). ადმინისტრაციული თოლწონუათ, არავალი გოფაჩილი რე გუჯარათიშ, რაჯასტანიშ დო ჰარიანაშ შტატეფიშ ტერიტორიეფს. ოორუე-ბჟადალშე არავალი გჷთმორთუნს თარიშ ტიოზის, ობჟათე-ბჟაეიოლშე — მალვაშ პლატოს. ინდოეთიშ უჯვეშაში ხუნჭილი ქჷნდჷრი რე. აკოგაფილი რე კრისტალური ქანეფით. დიდარი რე ორთაშობური რესურსეფით. გოპატჷნაფილი რე გვერდოტიოზი დო ტიოზი ლანდშაფტეფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინდოეთიშ ქჷნდჷრეფი
სვანებისწყალიშ ქჷნდჷრი
სვანებისწყალიშ ქჷნდჷრი — ლეჩხუმიშ ქჷნდჷრიშ ობჟათე ნოჸელა, წყარმალუეფიშ რიცეულაშ დო ჟრინევაშ (რიონიშ ღანჩო) წყარგჷმართუ. მეურს ობჟათეჸურე დო ითებუ ეშანილი წყარმლუეფიშ მიშაკათაფუშ აბანს. თე გეზათ იდაბალებუ 3000 მ-შე 1200 მ-შახ. ეგაფილი რე ჟიალიასური ქვიშაქუალეფით დო თიხაფიქალეფით.
ქჷნდჷრი თხჷთხჷ დო მობირტყელი რე. ობჟათე გვერდი ტყალეფით (წიფური, ნოჯი) რე გოქუნილი, 2000 მ ჟი სუბალპური დო ალპური დოლოეფი რე.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქორთუოშ ქჷნდჷრეფი
რალფ ჰოვარდ ფაულერი
რალფ ჰოვარდ ფაულერი (ინგლ. Sir Ralph Howard Fowler; დ. 17 ღურთუთა, 1889, როიდონი, ესექსი, ინგლისი — ღ. 28 კვირკვე, 1944, ტრამპინგტონი, კემბრიჯშირი, ინგლისი) — ინგლისარი ფიზიკოსი დო ასტრონომი.
ბიოგრაფია დო მენცარული რკვიებეფი
რალფ ჰოვარდ ფაულერი გურაფულენდჷ მათემატიკას კემბრიჯიშ ტრინიტი-კოლეჯის. გურაფაშ თებაშ უკული მონაწილენდჷ მაართა მოსოფელიშ ლჷმას, სოდეთ დოჭკირეს. 1919 წანას ფაულერიქ ტრინიტი-კოლეჯიშა დირთჷ დო მუშობა ქიდიჭყჷ მათემატიკაშ ლექტორო. ჸათე პერიოდის ფაულერიქ მუში სტუდენტი პოლ დირაკიწკჷმა ართო გიმირკვიუ ჩე ჯუჯეფიშ მურიცხეფიშ სტატისტიკური მექანიკაშ პრინციპეფი. 1927 წანას ფაულერი რდჷ სოლვეშ კონფერენციეფიშ მაკათური. 1928 წანას ფაულერიქ გჷმაბჟინუ მენცარული ნახანდი ავტოელექტრონული ემისიაშ გეშა. 1931 წანას ფაულერი რდჷ მაართა მენცარი, ნამუქჷთ წჷმარინუ თერმოდინამიკაშ ნულოვანი კანონიშ ფორმულაცია. 1932 წანაშე ფაულერიქ გიშაგორილქ იჸუ კავენდიშიშ ლაბორატორიაშ თეორიული ფიზიკაშ დეპარტამენტიშ მადუდეთ. 1942 წანას ფაულერის გინოჩეს რაინდი-ბაკალავრიშ ტიტული. რალფ ჰოვარდ ფაულერი რდჷ გიშარჩქინელი მენცარეფიშ ომენცარე ხემანჯღვერი. ფაულერიშ ხემანჯღვერობათ კემბრიჯიშ უნივერსიტეტიშ 64 სტუდენტიქ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია. ფაულერიშ სტუდენტეფიშე სუმქ (სუბრაჰმანიან ჩანდრასეკარი, პოლ დირაკი დო ნევილ ფრენსის მოტი) მიპალუ ნობელიშ პრემია ფიზიკაშ დარგის. რალფ ჰოვარდ ფაულერიქ ღურუ 1944 წანაშ 28 კვირკვეს, 55 წანერქ. ფაულერი რე შხვადოშხვა მენცარული პუბლიკაციეფიშ დო სტატიეფიშ ავტორი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი ფიზიკოსეფი კატეგორია:ინგლისარი ასტრონომეფი კატეგორია:დუნაბადი 1889 კატეგორია:ნაღურა 1944
ხეხუი-გუასუ
ხეხუი გუასუ (Rio Jejuí Guazú) რე წყარმალუ პარაგვაის.
ჯონ დალტონი
ჯონ დალტონი (ინგლ. John Dalton; დ. 6 ეკენია, 1766, იგლსფილდი, ინგლისი — ღ. 27 კვირკვე, 1844, მანჩესტერი, ინგლისი) — ინგლისარი ფიზიკოსი დო ქიმიკოსი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი ქიმიკოსეფი კატეგორია:ინგლისარი ფიზიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1766 კატეგორია:ნაღურა 1844
ანატომია
ანატომია (ἀνατομία) — მენცარობა, ნამუთ გურაფლენს ორგანიზმის დო თიში ორგანოეფიშ ენწყუალას დო ფორმას.
ძირით ხოლო
*
კატან-ლილიშ დეპარტამენტი
კატან-ლილიშ დეპარტამენტი (Departamento Catán Lil) — დეპარტამენტი არგენტინას, ნეუკენიშ პროვინციას.
არგენტინაშ სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფით, 2001 წანას დეპარტამენტიშ მახორობა 2 469 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 5 490 კმ² რე.
დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა ლას-კოლორადასი.
გაბონიშ ნოღეფიშ ერკებული
გაბონიშ ნოღეფი (Villes du Gabon) — გაბონიშ შხუ დოხორელი პუნქტეფიშ ერკებული. გიმე რცხილს მოჩამილი რე ქიანაშ ვითი შხუ ნოღა. ინტერნეტ ვებ-ხასჷლაშ World Gazeteer მეჯინათ, გაბონს 33 ნოღა რე, სოდე 1 500-შე უმოსი ადამიერი ოხორანსჷნ.
კატან-ლილიშ დეპარტამენტი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ დეპარტამენტეფი
გაბონიშ ნოღეფიშ ერკებული
რუკა
ლეგენდა:
ნარიან-მარი
ნარიან-მარი (Няръяна мар „ჭითა ნოღა“) — ნოღა რუსეთის, ნენეფიშ ავტონომიუ ოკრუგიშ ადმინისტრაციული ცენტრი დო აკა ნოღა. იდვალუაფჷ ოორუე პოლარული წირეშ მელე, წყარმალუ პეჩორაშ გიმენ მალობას, ბარენციშ ზუღაშე 110 კილომეტრიშ მეძენას. მოსკოვიშე ნარიან-მარიშა მეძჷ — 1501 კმ., არხანგელსკიშე — 660 კმ.
შანსი (ჩინეთი)
მინი|300 პქ|შანსიშ პროვინცია შანსი (山西; პინ-ინი Shānxī) — პროვინცია ოორუე ჩინეთის. ადმინისტრაციული ცენტრი დო უდიდაში ნოღა — ტაიუანი. მახორობა — 36,500,000 ადამიერი (მა-18 აბანი პროვინციეფს შქას, 2014 წანა მუნაჩემეფით.)
ნარიან-მარი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნენეფიშ ავტონომიური ოკრუგი კატეგორია:რუსეთიშ ნოღეფი კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტეფიშ ნანანოღეფი
გაბონიშ ნოღეფიშ ერკებული
სქოლიო
გაბონი
შანსი (ჩინეთი)
ადმინისტრაციული დორთუალა
შანსიშ პროვინცია ადმინისტრაციულო 11 მუნიციპალიტეტო ირთუ:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩინეთიშ პროვინციეფი
დუშეთი
დუშეთი — ნოღა საქორთუოს, მცხეთა-მთიანეთიშ აკანს, დუშეთიშ მუნიციპალიტეტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. 2014 წანაშ მუნაჩემეფით ნოღას ოხორანდჷ 6167 მახორუ.
სქოლიო
კატეგორია:საქორთუოშ ნოღეფი კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთიშ აკანიშ ნოღეფი
ტორეს-დელ-პაინეშ ერუანული პარკი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩილეშ ერუანული პარკეფი
კვარაცხელიეფი
კვარაცხელიეფი — ქორთული გვარი. ჯინჯი უღუნა დო ოხორანა უმოსო ლაკადას. ამდღანერი კვარაცხელიეფი რენა ნოღეფც: ჩხოროწყუ, ზუგდიდი, წალენჯიხა; ოფუტეეფც: ჯგალი, ნაკიფუ, ფუქი, კორცხელი, თუდოლენი ჩხოროწყუ, ინგირი, ლია, ოდიში, საჯიჯაო, ახალკახათი, ზუმი, მუხური, ნაკიანი, ახუთი, გარახა, პირველი გურფული, მაჟირა გურფული, ზენი, ოირემე, დურღენა.
ჯვეში ბორჯიშე კვარაცხელიეფი შოხოშინელი რდეს ორინჯიშ ჯოგებით. კვარაცხელიაშ ჯიშიშ ხოჯეფი დო ჩხოულეფი გჷშაგორილი რდჷ ედომუშამი კავკაციას. 1914 წანას მეჯოგე ძიკ კვარაცხელიაქ რუსეთიშ იმპერატორი ნიკოლოზ მა-2-ას 100 გჷშაგორილი ხოჯი ქაჩუქუ, ოშხოლოს ჸვას ჩე შანი გიოხედუნი ფერეფი. კვარაცხელიეფიშ ჯოგეფი იდიარდეს ბჟადაალ საქორთუოშ არძა კუნთხუს, აჭარაშე სამურზაყანოშა.
წყუეფი
კატეგორია:ქორთული გვარეფი
ელკი (წყარმალუ)
ელკი (Río Elqui) – წყარმალუ ჩილეს. წყარმალუ ელკი იჭყაფუ ბჟადალ ანდეფს დო ინაკათუ რჩქალ ოკიანეს. წყარმალუ გიშმურს ნოღა ლა სერენაშ ხოლოს. ლა სერენაშ რეგიონ ჩილეს შინელ რე ღვინით დო პისკოთ. ელკიშ სიგინძა რე 815 კმ. ღანჩოშ ფართობი 9,826 კვ.კმ.
კატეგორია:ობჟათე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ჩილეშ წყარმალუეფი
მოლენკავკაციაშ დემოკრატიული ფედერაციული რესპუბლიკა
მოლენკავკაციაშ დემოკრატიული ფედერაციული რესპუბლიკა — კონფედერაციული რესპუბლიკა, ნამუქჷთ 1918 წანაშ პირელ–მესის იარსებუ; რესპუბლიკაშა მიშმეშჷ საქორთუო, სომხეთი დო აზერბაიჯანი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ისტორიული სახენწჷფოეფი კატეგორია:მოლენკავკაციაშ ისტორია
ტენერე
მინი|260პქ|ორენი ტენერე — ტიოზი ობჟათე-ცენტრალურ საჰარას. ფორჷნს ფართო, ქვიშამ ოფირჩას, ნამუთ გინოზინდილი რე ოორუე-ბჟაეიოლ ნიგერიშე ჩადიშ ბჟადალ ნორთიშახ. ფართობი აკმადგინანს 400,000 კმ²-ის. ბჟადალშე უხურგანს აირიშ გვალეფი, ოორუეშე აჰაგარიშ გვალეფი, ოორუე-ბჟადალუშე ჯადოშ პლატო, ბჟაეიოლშე ტიბესტიშ გვალეფი, ოდო ობჟათეშე ჩადიშ ტობაშ აუზი.
ტიოზიშ ჰავა ექსტრემალურო ჩხე რე, პრაქტიკულო ვა აფხვადუნა მუთუნინერი ჩანარი. ზარხულს ტემპერატურა 42 °C-ის ოჭირინუანს. ნოლექეფიშ წანური მუდანობა 25 მმ-ის აკმადგინანს.
ჯოხოდვალა მოურს ტუარეგიშ ნინაშე დო შანენს „ტიოზის".
1991 წანას, აირიშ გვალეფიშ დო ტენერეშ ორთაშ ტყაჩირი იუნესკოქ მოსოფელიშ მონძალაშ ერკებულშა გემშეღჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:აფრიკაშ ტიოზეფი კატეგორია:ნიგერიშ გეოგრაფია კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ნიგერს კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი საფრთხეშ თუდო
ჯვ. წ. 647
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 647 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ალექსანდრე ბელიაევი
ალექსანდრე რომანიშ სქი ბელიაევი (რუს. Алекса́ндр Рома́нович Беля́ев; დ. 4 (16) მელახი, 1884, სმოლენსკი, რუსეთიშ იმპერია – ღ. 6 ღურთუთა, 1942, პუშკინი, სსრრ) — რუსი ფანტასტი-ჭარუ, სსრრ-იშ ომენცარე ფანტასტიკური ლიტერატურაშ ართ-ართი დჷმარსხუაფალი. ჩინებული რე წიგნეფით: პროფესორ დოუელიშ დუდი, ადამიერი-ამფიბია, არიელი, ეკონია ატლანტიდარი დო შხვა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეფი კატეგორია:რუსი ჭარუეფი კატეგორია:სხუნუეფიშ ჭარუეფი კატეგორია:დუნაბადი 1884 კატეგორია:ნაღურა 1942
კოლკატა
კოლკატა (কলকাতা, Kolkata; 2001 წანაშახ კალკუტა, Calcuta) — ნოღა იდვალუაფუ განგიშ დელტას, ბჟაეიოლ ინდოეთის, ბჟადალი ბენგალიშ შტატიშ ნანანოღა; 2011 წანაშ მუნაჩემეფით, ნოღაშ მახორობა 4 486 679 ადამიერს აკმადგინანს .ფართობიშ მეჯინათ, ინდოეთის სიდიდათ მაჟირა ნოღა რე მუმბაიშ უკული. ინდოეთის, მაანთხა არძაშე დოხორელი ნოღა რე მუმბაიშ, დელიშ დო ბანგალორიშ უკული, მეგაპოლისიშ მახორობა - 14 112 536 მილიონს ანჭუ (3-ა აბანი ინდოეთიშ ონოღე აგლომერაციაშ შქას) დო ინდოეთის 3 აბანს რე.
ჯოხოდვალა
left|200px|thumb|წყარმალუ ჰუგლი წოხოლეშე ნოღაშ ოფიციალური ჯოხოდვალ კალკუტა რდჷ. 2001 წანაშ 1 ღურთუთაშე, აბანობური თარობაქ ნოღას ახალი ჯოხო გიოდჷ კოლკატა, ნამუთ უხუჯანს ბენგალურო თე ჯოხოდვალაშ გჷმორაგადუას. ნანანოღაშ ჯოხო, ნორაშ თარი ოხიდაშ ჯოხოშე მოურს, ოხიდა ოსურღორონთი კალიშ პატიოცემელო რე აკოგაფილი. 30 კვირკვეშე, ნოღაშ ჯოხოქ დეკანონჷ.
გეოგრაფია
კოლკატა იდვალუაფუ ბჟაეიოლ ინდოეთის, განგიიშ დელტას, ზუღაშ დონეშე 1,9-9 მეტრას. ნოღაშ თარი ნორთი იდვალუაფუ წყარმალუ ხუგლიშ ბჟაეიოლ წყარპიჯის. ნოღა აკოგაფილი რე ჭყენჭყამ ტერიტორიას, თეშ გეშა საჭიროქ იჸუ წანეფქ, ტერიტორიაშ ოხორინეთ გიმორინაფაშო.
ისტორია
კალკუტიაშ გოხოლუეფს, დიო ხოლო 2 ვითოში წანაშ წოლოლე რდჷ ოხორუეფი, მარა ალმახანურ ოხორუეფქ, თაქ ხვალე 1960 წანას გიჭყჷ, თიშ უკული მუთ ნოღაქ ბრიტანალეფიშ ხეშა გეგნორთუნჷ. ტრადიციულო, ნოღაშ დჷმარსხუაფალო იკოროცხუ ჯობ ჩარნოკი. მარა, არსებენს შხვა მოარზებეფი.
ნოღაქ დირსხუ XVIII ოშწანურას, ოვაჭარე დო ოურდუმე ღანკეფშო, ბრიტანული კამპანიაშ ბორჯის. დუდმაართათ, ინდოეთიშ ბრიტანული ადმინისტრაციაშ ორენი ჯიხაზურგა უილიამის რდჷ, განგიშ აუზის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი
ბორმლა
კოსპიცუა თაშნეშე ბორმალა (Bormla), თაშნეშე ჩინებული რე ჯოხოთ Città Cospicua ვარდა Civitas Cottonera — ნოღა მალტას. ნოღაშ მახორობა — 5,395 ადამიერი (2014 წანაშ მელახიშ ფასებათ).
კატეგორია:მალტაშ ნოღეფი
იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ბოლივიას
2011 წანაშ მუნაჩემეფით ბოლივიას 6 იუნესკოშ იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტი რე.
სტატისტიკა
იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა მოსოფელიშ მასშტაბით 936 ობიექტი რე მიშაღალირი, თენეფშე 0,5% ბოლივიაშ ობიექტეფი რე.