cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
440-იანეფი
440-იანი (ოთხოშ ჟარნეჩიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 440-იანეფი — გრიგორიანული კალენდარიშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 440 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 449 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
მოლინეფი
კატეგორია:
ესპანეთიშ ავტონომიური გოართოიანაფეფი
ესპანეთიშ ავტონომიური გოართოიანაფეფი (comunidad autónoma) — ესპანეთიშ ომაფეშ ჯინჯი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიულ ართური. თეხანო ქიანას 17 ავტონომიური გოართოიანაფა რე. ავტონომიური გოართოიანაფეფი ირთუნა პროვინციეფო. პროვინციეფი ირთუნა კომარკეფო, კომარკეფი — მუნიციპალიტეტეფო.
ავტონომიური გოართოიანაფეფი დო ნანანოღეფი
380px|thumb|right|ესპანეთიშ ავტონომიეფი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ესპანეთიშ ავტონომიური გოართოიანაფეფი კატეგორია:ადმინისტრაციული გორთუალა ქიანეფიშ მეჯინათ
კარლ გუსტავ იუნგი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შვეიცარიალეფი კატეგორია:შვეიცარიალი ფსიქიატრეფი კატეგორია:შვეიცარიალი ფსიქოლოგეფი კატეგორია:დუნაბადი 1875 კატეგორია:ნაღურა 1961
პრუსია
პრუსია (Preußen, Borussia, Prussia, Prutenia; Prusy; Пруссия; Prūsija) — ცენტრალურ დო ბჟაეიოლ ევროპას გერმანალ ფეოდალეფიშ ოურდუმე ექსპანსიაშ შედეგო დორსხუაფილი სახენწჷფო, ნამუთ გერმანიას მილიტარიზმიშ დო რეაქციაშ გიოპონი რდჷ. საბოლათ მიჯალაგჷ მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმას ფაშისტური გერმანიაშ მოჯალაგუაშ შედეგო.
ლიტერატურა
* კატეგორია:გერმანიაშ ისტორია კატეგორია:ისტორიული გერმანული სახენწჷფოეფი კატეგორია:ისტორიული სახენწჷფოეფი
მართლმადიდებლობა
მართლმადიდებლური ოხვამეეფი დიპტიხიშ მეჯინათ
ავტონომიური ოხვამეეფი:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ქირსიანობა
იაპონიაშ პრემიერ-მინისტრი
იაპონიაშ პრემიერ-მინისტრი რე იაპონიაშ თარალაშ მადუდური. თინა ირინუაფუ პარლამენტიშ ხეშე პარლამენტარეფშე დო უკული იმპერატორი უნტკიცენს თის ალობაქუნალას. მუჭოთ მინისტრეფიშ კაბინეტიშ უნჩაში, თინა მინისტრეფს ორნუანს დო მუთმონწყუნს თანამდებობაშე. იაპონიაშ ასეიანი პრემიერ-მინისტრი რე ნაოტო კანი, 2010 წანაშე.
რესურსეფი ინტერნეტის
* კატეგორია:პრემიერ-მინისტრეფი
430-იანეფი
430-იანი (ოთხოშ ეჩდოვითიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 430-იანეფი — გრიგორიანული კალენდარიშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 430 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 439 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
მოლინეფი
კატეგორია:
420-იანეფი
420-იანი (ოთხოშ ეჩიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 420-იანეფი — გრიგორიანული კალენდარიშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 420 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 429 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
მოლინეფი
კატეგორია:
სანტა-კრუს-დე-ტენერიფე
სანტა-კრუს-დე-ტენერიფე (Santa Cruz de Tenerife) — ესპანეთიშ ავტონომიური გოართოიანაფა კანარიშ კოკეფიშ ტენერიფეშ კოკიშ სანტა-კრუს-დე-ტენერიფეშ პროვინციაშ ნანანოღა, ავტონომიური პარლამენტიშ ორენი.
410-იანეფი
410-იანი (ოთხოშ ვითიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 410-იანეფი — გრიგორიანული კალენდარიშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 410 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 419 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
მოლინეფი
კატეგორია:
ჰოკაიდო
thumb|250px|კოკი დო პრეფექტურა ჰოკაიდო ჰოკაიდო (北海道 Hokkaidō, "ოორუეშ ზუღაშ წირერთა"), ორდოიანი ჯოხო ოზე, სიდიდათ მაჟირა კოკი დო უდიდაში პრეფექტურა რე იპონიას. კოკის ჰონსიუშე ცუგარუშ სარუტი რთჷნს, მორო ჰონსიუწკჷმა თინა წყართუდონი გვირაბით რე მერცხილი. ჰოკაიდოშ უდიდაში ნოღა პრეფექტურაშ ნანანოღა საპორო რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იაპონიაშ კოკეფი კატეგორია:იაპონიაშ პრეფექტურეფი კატეგორია:იაპონიაშ გეოგრაფია
მიაგიშ პრეფექტურა
thumb|მიაგი იაპონიაშ რუქას მიაგიშ პრეფექტურა (იაპ. 宮城県 — მიაგი-კენ) — იაპონიაშ პრეფექტურა, იდვალუაფჷ ტოჰოკუშ რეგიონს. პრეფექტურაშ ცენტრი რე ნოღა სენდაი.
კატეგორია:იაპონიაშ პრეფექტურეფი
400-იანეფი
მოლინეფი
კატეგორია:
სიკოკუ (რეგიონი)
სიკოკუ (Shikoku - ჯოხო “ოთხი პროვინციას” შანენს) - რეგიონი იაპონიას. იდვალუაფჷ კინ თე ჯოხოშ კოკის, ნამუთ არძაშე ჭიჭე რე იაპონიაშ კოკეფს შქას. რეგიონი ფორუნს 4 პრეფექტურას: ეჰიმე, კაგავა, კოჩი, ტოკუშიმა.
კატეგორია:იაპონიაშ რეგიონეფი
ჰიროსიმაშ პრეფექტურა
thumb|300px|ორენი იაპონიაშ რუქას ჰიროსიმაშ პრეფექტურა (広島県 ჰიროშიმა-კენ) იდვალუაფჷ ჩუგოკუშ რეგიონს ჰონსიუშ კოკის, იაპონია. პრეფექტურაშ ნანანოღა რე ჰიროსიმა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იაპონიაშ პრეფექტურეფი
ახალი აპიანი
მინიატიურა|ვატიკანიშ კოდექსი, ნამუთ ითარიღებუ 4 ოშწანურათ
ახალი აპიანი, "ოღორონთე წინგეფიშ" ნაკორობა, ბიბლიაშ ნორთი, ნამუსჷთ გჷნოჩამილი რე იოსე ქირსეშ მონძღვარუა. ახალი აპიანიშ წინგეფიშ (გვალო 27) მაართა დუდი რე "ოთხდუდი", ანუ 4 სახარება - მათეში, მარკოზიშ, ლუკაში დო იოანეში. თიშ უკული "საქმე მოჩიქულეფიში", "კათოლიკე ეპისტოლეეფი" (7), "ეპისტოლეეფი წიმინდე მოჩიქულიში პავლეში" (14) დო "გჷმოცხადაფა იოანეში", ანუ "აპოკალიფსისი".
რესურსეფი ინტერნეტის
* კატეგორია:ქირსიანობა კატეგორია:მართლმადიდებლობა კატეგორია:ქირსიანობაშ ისტორია კატეგორია:კათოლიციზმი კატეგორია:პროტესტანტიზმი
ფედერალური ერუანული სხუნუ
ფედერალური ერუანული სხუნუ (المجلس الوطني الإتحادي, al-Majlis al-Watani al-Ittihadi) — არაბეფიშ გოართოიანაფილი საამიროეფიშ ართპალატამი კანონმადვალუ ორგანო (პარლამენტი), ნამუშ აკოდგინალუაშა ირი საამიროშ წჷმმარინაფალი მიშმურს, ნამუეფიშ მუდანობა კონსტიტუციათ რე გოთანჯილი დო მახორობაშ მუდანობას დოჸუნს, თაშნეშე თე დო თი საამიროშ პოლიტიკური დო ეკონომიკური სიტუაციაშ მეჯინათ. ირ ამირს ნება უღუ ერუანულ სხუნუშ წჷმმარინაფალი დორხველი გიშაგორუაშ მეთოდით გიშაგორასჷნ. ასეშო ფედერალური ერუანული სხუნუშ აკოდგინალუას 40 დეპუტატი რე (8-8 — აბუ-დაბიშე დო დუბაიშე, 6-6 — რას-ელ-ხაიმაშე დო შარჯაშე, 4- 4 — ელ-ფუჯაირაშე, უმ-ელ-ქაივაინშე დო აჯმანშე).
სქოლიო
კატეგორია:არაბეფიშ გოართოიანაფილი საამიროეფიშ პოლიტიკა
იუდაიზმი
left|100px|დავითიშ მურიცხი thumb|right|250px|შკვითჸამი [[მენორა - იუდაიზმიშ უჯვეშაში სიმბოლო]] იუდაიზმი (ური. ɳיהדות – იაჰადუთ) — ურია ერიშ რელიგია; ისტორიას ეკოროცხილი მაართა მონოთეისტური რწუმა დო ანტიკური ხანშე ასქილადირი ართ-ართი რელიგია. იუდაიზმიშ დოქტრინა დო ისტორია შანულამი ნორთი რე შხვა მონოთეისტურ, კერზოთ: სამარიულ, ქირსიანულ დო მუსლიმურ რელიგიეფიშ ნერჩეფიში.
ეკონია, დოხოლაფირო 2000 წანაშ გოძვენას, იუდაიზმიშ პრაქტიკული ეკოჸუნა მონოლითური ვაჸოფე: თის ვაჸუნდჷ ცენტრალური შურიელი მართუალა; ვაუღუდჷ გჷმახურგე დოგმა. თეშ უმკუჯინალო, ირ ვარიაციას იუდაიზმიქ მეჭედელო მერსხილქ ქჷდოსქიდჷ მუსხირენ რელიგიურ პრინციპწკჷმა, ნამუეფშეთ უშანულამაში რე აკა, ირიშმორჩქინე, ირიშშემალებე, ირიშ მოჭყოლოფე დო უძირაფე (ტრანსცენდენტული) ღორონთიშ რწუმა; ღორონთიში, ნამუქჷთ ოქიანუ აკოქიმინუ დო ნამუთ აგჷნძორენს თიშ მართუალას. ურიული არზუანობაშ მეჯინათ, ოქიანუშ აკმაქიმინალ ღორონთქ უძვეშაში აპიანით ქიმკარსხჷ ურიალ ერწკჷმა, მუჟამსჷთ თინეფს თორაშ სახეთ თიშით დჷნადგინა კანონეფი დო მცნებეფი უსქილიდუ. ურიული ღორონთიშნინალა არძაშე დიდ აბანს მეთმეჩანს თე კანონეფიშ დო მცნებეფიშ დოგურაფას დო ირდღარ რინას თეშ გოხორციალაფას, მუჭოთ რე ინტერპრეტირაფილი რელიგიაშ კანონიკურ წინგეფს დო რაბინულ ლიტერატურას.
რესურსეფი ინტერნეტის
* კატეგორია:რელიგიეფი
ბჟაეიოლი ტიმორიშ პარლამენტი
ბჟაეიოლი ტიმორიშ ერუანული პარლამენტი (Parlamentu Nasionál, Parlamento Nacional) — ბჟაეიოლი ტიმორიშ ართპალატამი კანონმადვალუ ორგანო (პარლამენტი). პარლამენტიშ დგჷმილი, ნოღა დილიშ ცენტრის, ტაივან-სტრიტის იდვალუაფჷ.
სქოლიო
კატეგორია:ბჟაეიოლი ტიმორიშ პოლიტიკა
390-იანეფი
მოლინეფი
კატეგორია:
ბრუცელოზი
ბრუცელოზი, მალტაშ ჩხე დო ჩხურუ, ბანგიშ ლახარა — ადამიერიშ დო ჩხოლარეფიშ ინფექციურ-ალერგიული ლახარა. მეურს განწეხანს (3 თუთაშე 2 წანაშახ დო უმოსისჷთ), უმენტაშო გავალს მეთმიორინუანს ნერვულ სისტემას, ყვილეფს, ორსხუაფუეფს (სამანეფს). ბრუცელოზიშ გჷმმაჭანაფალი მიკროორგანიზმეფი — ბრუცელეფი სუმი სახეშ რე: შხურიშ (Brucella melitensis), ხოჯიშ (Brucella abortus) დო ღეჯიშ (Brucella suis). ინფექციაშ თარი წყუ რე დალახებული ჩხოლარი (თხა, შხური, ღეჯი, შხუ ქალამი ორინჯი), ნამუსჷთ გუმუღუ ბრუცელეფი აბორტიშ (გოჸოთამაშ) ვარ-და ხალაშ ბორჯის, თაშნეშე ბჟაწკჷმა, ბჟღერწკჷმა დო ნაკელწკჷმა ართო. ადამიერს აღოლე ბრუცელოზით დალახებული ორინჯიშ ბჟაშ შუმათ, ბჟაშ ნაწარმიშ, გლახათ ხაშილი ვარ-და უგშუჭუ ხორციშ ჭკომუაშ შედეგო. ორგანიზმიშა ბრუცელეფქ შილებე მოხვადან თაშნეშე დაშებული ცქირცქამი დაცხიშე ვარ-და კანშე (ნაჭკირა, ნაცხაბარა), შუროღალი რზეფშე (ბრუცელეფამი ტვერიშ ინოშურაფა) დო თ. უ. ილახებჷნა უმოსო დალახებულ ჩხოლარეფწკჷმა კონტაქტიშ მოღვენეფი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ინფექციური ლახარეფი კატეგორია:ჩხოლარეფიშ ლახარეფი
კოკი (გეოგრაფია)
thumb|280px|კოკი [[ფერნანდუ-დი-ნორონია]] კოკი (ქორთ. კუნძული) — სქირონაშ მუნაკვათა, ნამუთ ირი ჸურე გოხურგელიე ოკიანეშ, ზუღაშ, ტობაშ ვარა წყარმალუშ წყარით. კონტინენტწკჷმა მეზიმაფილო მორჩილი ზჷმაშიე. აფხვადუნა მუჭოთ ზოხოამი კოკეფი, თეშ კოკეფიშ ბუნეფი — არქიპელაგეფი.
ოკიანეეეფი დო ზუღეფს შქას გჷშმაგორუნა კონტინენტურ, გინმალი ზონაშ  დო ოკიანურ კოკეფს.
კონტინენტური კოკეფი რე სამანგათ, გრენლანდია, კალიმანტანი, მადაგასკარი, ნამუეფით კონტინენტიშ წყართუდონი ძგაშ ფარგალეფს ოკიანეშ ჟიპიჯიშა ეშმულა დო კვირდი ქანეფით რენა კიდილი. კანკალე ჭიჭე კოკი პოპორნთხაფაშ აკუმულაციური ქიმინუაშ მოღალუთ ხოლო გითმიჭყაფუ.
გინმალი ზონაშ კოკეფი ჯინჯიერო ვულკანური გოჭყაფაშ რე, მინ ჸურე მარჯანიშ კოკეფი რე.
ოკიანური კოკეფი გოფაჩილიე ოკიანეშ ქვინჯიშ ფარგალეფს დო შქაოკიანური ქჷნდჷრეფს. წყარმალუს დო ტობას გჷშმაგორუნა ეკნაჸათემით დო ეროზიაშ გეშა გოჭყაფილი კოკეფს.
ლიტერატურა
კატეგორია:კოკეფი კატეგორია:გეოგრაფია
ჩქონი
thumb|250px|[[არაბეთიშ ჩქონი, მოსოფელიშ უკანეტაში ჩქონი.]] thumb|250px|მორჩილი ჩქონი [[ხორვატიას]]
ჩქონი — სქირონაშ ნორთი, ნამუთ სუმი ჸურეშე წყარით რე გოხურგელი, ოდო მანთხათ სქირონას არცხუაფუ.
მოსოფელიშ უკაბეტაში ჩქონი რე არაბეთიშ ჩქონი, იდვალუაფუ აზიაშ ობჟათე-ბჟადალ ნორთის. ჩქონიშ ფართობი 3 მლნ. კმ2-ის ოჭირინუანს.
მოსოფელიშ უკაბეტაში ჩქონეფიშ ერკებული:
*
ტეიდეშ ერუანული პარკი
thumb|250px|ტეიდეშ ერუანული პარკი
380-იანეფი
380-იანი (სუმოშ ოთხონეჩიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 380-იანეფი — გრიგორიანული კალენდარიშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 380 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 389 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
ტეიდეშ ერუანული პარკი
ტეიდეშ ერუანული პარკი (Parque Nacional del Teide) — ერუანული პარკი ოკი ტენერიფეს (კანარიშ კოკეფი, ესპანეთი). დირსხჷ 1954 წანას. არძაშე კაბეტი დო ჯვეში ერუანული პარკი რე კანარიშ კოკეფს. პარკიშ ტერიტორიას რე ვულკანური გვალა ტეიდე (3718 მ; კანარიშ კოკეფიშ უმაღალაში ჭურჭული). 2007 წანაშ 28 მანგუს იუნესკოქ გენშიღჷ მოსოფელიშ მონძალაშ ძეგლეფიშ ერკებულშა.
380-იანეფი
მოლინეფი
კატეგორია:
ტეიდე
ტეიდე (Teide) — მოქიმინე ვულკანი კოკი ტენერიფეს. წჷმარინუანს ესპანეთიშ უმაღალაშ კონკის (ზუღაშ დონეშე 3718 მ). აკმოდირთჷ უჯვეშაში კალდერაშ დო ელაზჷმაფათ ახალნორდი დინოხოლენი კონუსიშე. ვულკანი იკენს კოკიშ 2/3-ს. კონკის იდვალუაფჷ მორჩილ ზჷმაშ კრატერი, დო კართეფს პარაზიტული კონუსი რე. წკვაფანეფშე გიშმურს ოთართალაია აირეფი.
ტეიდე რე შხუ ტურისტულ ობიექტი. თექ იდვალუაფჷ ერუანული პარკი (ფართობი 18,990 ჰა), ნამუთ იუნესკოქ 2007 წანაშ 28 მანგის კულტურული მონძალაშ ძეგლეფიშ ერკებულშა გენშეღჷ.
სქოლიო
კატეგორია:ესპანეთიშ გვალეფი კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ძეგლეფი ესპანეთის
370-იანეფი
370-იანი (სუმოშ სუმონეჩდოვითიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 370-იანეფი — გრიგორიანული კალენდარიშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 370 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 379 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
მოლინეფი
კატეგორია:
საბერძნეთიშ ნომეფი
ნომი (მუნიციპალიტეტი; ბერძნ. νομοί — მაჟირა დონეშ ადმინისტრაციული ართური საბერძნეთის. thumb|right|400px|საბერძნეთიშ ნომეფი thumb|200px|ატიკააშ პროვინცია
ატიკა
1. ატიკა — :
ცენტრალური საბერძნეთი
2. ევბეია
3. ევრიტანია
4. ფოკიდა
5. ფთიოტიდა
6. ბეოტია
ცენტრალური მაკედონია
7. ქალკიდიკი
8. იმათია
9. კილკისი
10. პელა
11. პიერია
12. სერე
13. სალონიკი
კრეტა
14. ხანია (ნომი)
16. ლასითი (ნომი)
17. რეთიმნო (ნომი)
ბჟაეიოლი მაკედონია დო თრაკია
18. დრამა (ნომი)
19. ევროსი
20. კავალა (ნომი)
21. როდოპი (ნომი)
22. ქსანთი (ნომი)
ეპიროსი
23. არტა (ნომი)
24. იანინა (ნომი)
25. პრევეზა (ნომი)
26. ტესპროტია
იონიაშ კოკეფი
27. კერკირაშ ნომი (კორფუ)
28. კეფალონია (ნომი)
29. ლეფკასი (ნომი)
30. ზაკინფი (ნომი)
ოორუე ეგეოსიშ კოკეფი
31. ხიოსი (ნომი)
32. ლესბოსი (ნომი)
33. სამოსი (ნომი)
პელოპონესი
34. არკადია
35. არგოლიდა
36. კორინთია
37. ლაკონია
ობჟათე ეგეოსიშ კოკეფი
39. კიკლადი (ნომი)
40. დოდეკანესი (ნომი)
თესალია
42. ლარისა (ნომი)
43. მაგნისია
44. ტრიკალა (ნომი)
ბჟადალი საბერძნეთი
45. აქაია
46. ეტოლია და აკარნანია
47. ელიდა
ბჟადალი მაკედონია
48. ფლორინა (ნომი)
49. გრევენა (ნომი)
50. კასტორია
51. კოზანი (ნომი)
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საბერძნეთიშ ადმინისტრაციული დორთუალა კატეგორია:საბერძნეთიშ ნომეფი
360-იანეფი
360-იანი (სუმოშ სუმონეჩიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 360-იანეფი — გრიგორიანული კალენდარიშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 360 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 369 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
მოლინეფი
კატეგორია:
ტრიქომონიაზი
ტრიქომონიოზი — ადამიერიშ ბჟღერ-ოსქესე სისტემაშ ორგანოეფიშ ინფექციური ლახარა. გჷმმაჭანაფალი — აფსოშ ტრიქომონადა.
კატეგორია:სქესობური რზათ გინმადვალუ ინფექციეფი კატეგორია:პროტოზოური ინფექციეფი
ჰარვარდიშ უნივერსიტეტი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკაშ უნივერსიტეტეფი კატეგორია:ამერიკული უნივერსიტეტეფი
350-იანეფი
350-იანი (სუმოშ ჟარნეჩდოვითიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 350-იანეფი — გრიგორიანული კალენდარიშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 350 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 359 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
მოლინეფი
კატეგორია:
330-იანეფი
330-იანი (სუმოშ ეჩდოვითიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 330-იანეფი — გრიგორიანული კალენდარიშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 330 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 339 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
მოლინეფი
კატეგორია:
ჯატიო შონგშოდი
ჯატიო შონგშოდი, თაშნეშე ერუანული ასამბლეა (জাতীয় সংসদ, ჯატიო შონგშოდი) — ბანგლადეშიშ ართპალატამი კანონმადვალუ ორგანო (პარლამენტი).
რეზიდენცია იდვალუაფჷ, জাতীয় সংসদ ভবন).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბანგლადეშიშ პოლიტიკა
ლეიკემია
ლეიკემია თაშნეშე ლეიკოზი (λευκός — ჩე დო αἷμα — ზისხირი) — კიბოშ ლახარეფიშ ბუნა, ნამუთ მუჭოთ წესი ყვილიშ ტვინს იჭყაფუ დო გჷმიჭანუანს ანომალიური ლეიკოციტეფიშ (ჩე თოლეფიშ) კაბეტი მუდანობათ გოჭყაფას. თე ლეიკოციტეფი რსულას მოულირი ვა რე დო ბლასტეფიშ ვარ-და ლეიკემიური თოლეფიშ ჯოხოთ რე ჩინებული. სიმპტომეფი გჷმოჭანაფილი რე ზისხირიშ ნორმალური თოლეფიშ დეფიციტით დო შილებე იკათუანდას ზისხირნტინას დო ზისხირლებეფს, შულადაშ გინაფას, ტემპერატურულ რეაქციაშ დო ინფექციური პროცესეფიშ გოვითარაფაშ მაღალი რისკის. დიაგნოზი გეთმიაპონჷ ზისხირიშ ანალიზის დო ყვილიშ ტვინიშ ბიოფსიას.
ლეიკემიაშ გჷმმაჭანაფალი ზუსტი ბაძაძი უჩინებუ რე. იკოროცხუ, ნამჷ-და ლეიკემიაშ შხვადოშხვა სახეეფი შხვადოშხვა ბაძაძწკჷმა რე მერსხილი. ლახარაშ ხემანწყუ ფაქტორეფშე აქტუალური რე მუჭოთ ელმოლი, თაშნეშე მონძალური ფაქტორეფი. რისკ-ფაქტორეფშა მიშმურს პაპუა, მაიონაფალი გუმოჩხორიაფა, შხვადოშხვა ქიმიკატეფი (სამანგ. ბენზოლი), ქიომოთერაპია დო დაუნიშ სინდრომი. ლეიკემიაშ ფანიური ისტორიაშ მოღვენი პიჯეფს ათე ლახარაშ გოვითარაფაშ მაღალი რისკი უღჷნა. ლეიკემიაშ 4 თარი სახე რე — კონწარი ლიმფობასტური ლეიკემია, კონწარი მიელოიდური ლეიკემია, ქრონიკული ლიმფოციტური ლეიკემია დო ქრონიკული მიელოიდური ლეიკემია — თაშნეშე მუსხირენ მერკეთ მოდვალირი სახე. ლეიკემია დო ლიმფომა კიბოშ ლახარეფიშ ფართო ბუნა რე, ნამუთ გავალს მეთმიონინუანს ზისხირს, ყვილიშ ტვინს დო ლიმფურ სისტემას.
ოკურნალეთ გჷმირინუანა ქიმიოთერაპიაშ, გჷმოჩხორიაფაშ თერაპიაშ, ოღანკე თერაპიაშ დო ყვილიშ ტვინიშ გინორგუაფაშ კანკალე კომბინაცია, გეძინელ ოხვილობაშ მეჯინათ ომანგე კურნალუა დო პალიატური მუკოლუაფა. კურნალუაშ წჷმოძინა დოჸუნს ლეიკემიაშ სახეს დო პაციენტიშ ხანერობას. შედეგეფი იუჯგუშებუ გოვითარაფილჷ ქიანეფს.
300-იანეფი
300-იანი (სუმოშიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 300-იანეფი — IV ოშწანურაშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 300 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 309 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
340-იანეფი
340-იანი (სუმოშ ჟარნეჩიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 340-იანეფი — გრიგორიანული კალენდარიშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 340 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 349 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
მოლინეფი
კატეგორია:
გუანშეფი
მინი|გუანშიშ სტატუა გუანშეფი — ასეშო ეშალაფირი მუჭოთ ზოხო ეთნოსი. რდეს კანარიშ კოკეფიშ პირველი მახორუეფი. საეგებიოთ ჯვ. წ. 1000–100 წანეფს გჷნიხორეს აფრიკაშ კონტინენტიშე. თინეფიშ კულტურული დო ომენცარე მეჭირინაფეფშე ასეშა ხვალე მორჩილ ნოსქილადეფქ მანჭჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ეშალაფირი ერეფი კატეგორია:ჯვეში კათეფი კატეგორია:კანარიშ კოკეფი
320-იანეფი
მოლინეფი
კატეგორია:
თურქმენეთიშ მეჯლისი
თურქმენეთიშ მეჯლისი (Türkmenistanyň Mejlisi) — თურქმენეთიშ ართპალატამი პარლამენტი, ნამუთ 125 დეპუტატშე აკმოდირთჷ, ქიანაშ აკა უმაღალაში წჷმმარინაფალი ორგანო, ნამუთ ოკანონმადვალე ხეშულობას არსულენსჷნ. მეჯლისი 5 წანაშ ხანით, ართმანდატამ ოლქეფიშ დო ელაზჷმაფათ წორწო გიშმაგორალეფიშ მუდანობაშ მეჯინათ გიშმეგორჷ.
კატეგორია:თურქმენეთიშ პოლიტიკა
310-იანეფი
310-იანი (სუმოშ ვითიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 310-იანეფი — გრიგორიანული კალენდარიშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 310 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 319 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
მოლინეფი
კატეგორია:
270-იანეფი
270-იანი (ჟიროშ სუმონეჩდოვითიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 270-იანეფი — გრიგორიანული კალენდარიშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 270 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 279 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
მოლინეფი
კატეგორია:
260-იანეფი
260-იანი (ჟიროშ სუმონეჩიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 260-იანეფი — გრიგორიანული კალენდარიშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 260 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 269 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
მოლინეფი
კატეგორია:
290-იანეფი
290-იანი (ჟიროშ ოთხონეჩდოვითიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 290-იანეფი — გრიგორიანული კალენდარიშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 290 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 299 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
მოლინეფი
კატეგორია:
280-იანეფი
280-იანი (ჟიროშ ოთხონეჩიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 280-იანეფი — გრიგორიანული კალენდარიშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 280 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 289 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
მოლინეფი
კატეგორია:
მალდივეფიშ ნოღეფიშ ერკებული
გიმე მოჸონაფილი რე მალდივიშ რესპუბლიკაშ ნოღეფიშ დო ოფუტეეფი ერკებული მახორობაშ მეჯინათ. ერკებული აკოდგინელი რე მახორობაშ 1995, 2000 დო 2006 წანეფიშ ოფიციალური ეჭარუაშ მეჯინათ.
წყუ: მალდივიშ რესპუბლიკაშ დოგეგმარაფაშ დო ერუანული გოვითარაფაშ ომინისტრე
მალდივიშ რესპუბლიკაშ საართო რუკა
რუკაშ ლეგენდა:
რესურსეფი ინტერნეტის
მალდივიშ რესპუბლიკა
წყარი
დიხაუჩაშ გალე წყარიშ ჸოფა დოდასურაფილიე მუსხირენ შხვა ცაშური სხეულს (ევროპა, ევკლიდე).
ლიტერატურა
კატეგორია:ორთაშობური რესურსეფი კატეგორია:ჰიდროლოგია კატეგორია:ოქსიდეფი კატეგორია:წყარი
240-იანეფი
240-იანი (ჟიროშ ჟარნეჩიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 240-იანეფი — III ოშწანურაშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 240 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 249 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
მოლინეფი
კატეგორია:
250-იანეფი
250-იანი (ჟიროშ ჟარნეჩდოვითიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 250-იანეფი — III ოშწანურაშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 250 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 259 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
ნაღურა
კატეგორია:
ეგეოსიშ ზუღა
thumb|250px|ეგეოსიშ ზუღაშ ალმაშარული ფოტო ეგეოსიშ ზუღა — სქირონაშქა ზუღაშ ნოჸელა, იდვალუაფჷ პელოპონესიშ ჩქონს დო ანატოლიაშ შქას. თინა მარმარილოშ დო უჩა ზუღეფს არცხუაფჷ დარდანელიშ დო ბოსფორიშ საროტეფით.
ზუღაშ ფართობი 214 000 კმ-ის აკმადგინანს, გრძედიშ გეზათ გინოზინდილიე მეხოლაფირო 610 კმ-ის, ოდო განედიშ 300 კმ-ის. მაქსიმალური სიტომბა 3 543 მეტრა რე (კრეტაშ ბჟაეიოლშე).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ზუღეფი სქირონაშქა ზუღას კატეგორია:საბერძნეთიშ გეოგრაფია კატეგორია:თურქეთიშ გეოგრაფია კატეგორია:ატლანტიშ ოკიანეშ ზუღეფი კატეგორია:ზუღეფი ანბანიშ მეჯინათ
230-იანეფი
230-იანი (ჟიროშ ეჩდოვითიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 230-იანეფი — გრიგორიანული კალენდარიშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 230 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 239 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
მოლინეფი
კატეგორია:
220-იანეფი
220-იანი (ჟიროშ ეჩიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 220-იანეფი — III ოშწანურაშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 220 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 229 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
მოლინეფი
კატეგორია:
ქერმანი
thumb|upright|სასანიდური ეპოქაშ ცხენიშ დუდი, ნამუსჷთ ქერმანს მიოგორეს thumb|upright|ქერმანული ნოხი ქერმანი (کرمان) — ნოღა ირანიშ ობჟათე-ბჟაეიოლშე, ქერმანიშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
ჰავაი (შტატი)
ჰავაი (Hawaii, Hw) — შტატი ააშ-ს, იდვალუაფუ რჩქალი ოკიანეშ რეგიონს. კოკეფს 1778 წანას მიოგორუ ჯეიმზ კუკიქ. ჩინებული რდჷ სენდვიჩიშ კოკეფიშ ჯოხოთ. 1843 — ფრანკო-ბრიტანული კონვენციათ გარანტირაფილი რდჷ თიში ზოხორინალა კამეჰამეჰაშ დინასტიაშ მართუალათ. მაფეფი: კამეჰამეჰა IV (1863-შახ); კამეჰამეჰა V (1872-შახ); უილიამ ლუნალილო (1874-შახ); დევიდ კალაკაუა (1891-შახ); დიაფალი ლილიუოკალანი (1893-შახ). 1887 — მიღეს კონსტიტუცია. 1894 — გჷმიცხადჷ რესპუბლიკათ. 1898 — ქჷნკარსხჷ ააშ-ს. 1900 — ტერიტორია. 1959 — გჷნიღთჷ ააშ-იშ 50-ა შტატო.
ლიტერატურა
კატეგორია:ააშ-იშ შტატეფი
პალესტინა
thumb|300px|1759 წანაშ რეგიონიშ რუკა პალესტინა (Παλαιστίνη, ური. פלשתינה პალესთინა, فلسطين ფილასტინ ვარდა ფალასტინ, თაშნეშე ქოძირით ქანაანალი) ართ-ართი ისტორიული ჯოხო რე დიხაში სქირონაშქა ზუღაშ დო წყარმალუ იორდანეშ შქას, მუსხირენ მოხურგე ტერიტორიეფწკჷმა ართო ბჟაეიოლშე დო ობჟათეშე. thumb thumb რეგიონიშ ჯოხო უწოხოლეში სუმი ვითოშწანურაშ გოძვენას გინორთელი ფორმეფით არსებენდჷ. პალესტინაშ ტერიტორიას მახორუ სემიტური ნოგორიშ ტომეფს რეგიონშა უჯოხოდეს ქანაანი. პალესტინა ბერძენული წჷმოულობაში რე. მაართათ თე ჯოხომიშინუ ანტიკური ხანიშ ბერძენ ისტორიკოსიქ ჰეროდოტექ. მუჟამსჷთ თე დიხეფქ რომიშ იმპერიაშ ნორთო გჷნირთჷნ, პროვინციას თიში ბერძენული ჯოხოთ მიშინუანდეს (პალესტინა) დო თე ჯოხოქ ქჷასქიდჷ დო გიფაჩჷ ედომუშამი რომიშ იმპერიას დო თიშ ფარგალეფიშ გალე. რომიშ იმპერიაშ ჟირ ნორთო გორთუალაშ უკული, პალესტინა ბჟაეიოლ რომიშ იმპერიაშ აკოდგინალუაშა მიშმეშჷ (უკული ბიზანტიის იმპერია). უკული თინა არაბეფიშ პატჷნალაშ გიმე რდჷ. თე პერიოდის მოხვადჷ არაბული მახორობაშ მოჭყანიარაფაქ ეშანილ რეგიონშა. არაბეფიშ უკული, პალესტინას ახალი მაპალუეფქ გეგმურჩქინდეს თურქ–სელჩუკეფიშ სახეთ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არხო ბჟაეიოლი *
ალფრედ რასელ უოლესი
ალფრედ რასელ უოლესი (ინგლ. Alfred Russel Wallace; დ. 8 ღურთუთა, 1823, ლანბადოკი, მონმუტშირი, უელსი — ღ. 7 გერგობათუთა, 1913, ბროდსტონი, დორსეტი, ინგლისი) — ბრიტანალი ბოტანიკოსი, ბიოლოგი, გეოგრაფი, ანთროპოლოგი დო ილუსტრატორი, ჩარლზ დარვინიწკჷმა ართო, ორთაშობური სელექციაშ თეორიაშ დუმარსხუაფალი.
ალფრედ რასელ უოლესიქ გიმირკვიუ ამაზონიშ აუზი დო უკულ მალაიშ არქიპელაგი, სოდეთ აკეთჷ უოლესიშ ღოზიშ იდენტიფიკაცია. უოლესიშ ღოზი ინდონეზიაშ არქიპელაგის გუთმორთჷნს ჟირო: ბჯადალი რეგიონო, სოდეთ ჩხოლარეფი ჯინჯიერო უმოსო აზიური რე დო ბჟაეიოლი რეგიონო, სოდეთ ფაუნა ავტრალაზიურს მოგენს. უოლესი მერჩქინელი რდჷ XIX ოშწანურაშ უდიდაშ ექსპერტო ჩხოლარეფიშ გეოგრაფიული გოფაჩუაშ რკვიებაშ დარგის დო უოლესის ბიოგეოგრაფიაშ მუმას ხოლო უძახუდეს. უოლესიქ მიშეღჷ დიდი მენცარული კონტრიბუცია ევოლუციური თეორიაშ გოვითარაფაშა. უოლესიქ წჷმარინუ აპოსემატიზმიშ დო უოლესიშ ეფექტიშ კონცეფციეფი. 1904 წანაშ უოლესიშ წინგი "ადამიერიშ აბანი ოქიანუს", ეთმოჭარუნს თელარაშ არსებობაშ იდეეფს შხვა პლანეტეფს. უოლესი რდჷ ართ-ართი მაართა მენცარი, ნამუთ სერიოზულო რდჷ დაინტერესებული მოროხის თელარაშ არსებობაშ იდეეფით. ალფრედ რასელ უოლესი მენცარული აქტივობეფიშ გარდა დაინტერესებული რდჷ სოციალური აქტივობათ ხოლო დო რდჷ XX ოშწანურაშ ბრიტანეთიშ კაპიტალისტური სისტემაშ ოპონენტი. უოლესის სპირიტუალიზმიშ წანდჷ დო ჸათეშ გეშაშ შხვა მენცარეფიწკჷმა კონფლიქტეფი ხოლო უღუდჷ. უოლესი რდჷ შინელი ავტორი დო თიშ არძაშე უმოსო პოპულარულიე წინგი რდჷ მალაიშ არქიპელაგი, სოდეთ უოლესი ეთმოჭარუნს მუშ მენცარულ რკვიებეფს სინგაპურს, ინდონეზიას დო მალაიზიას. უოლესი რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. 1866 წანას უოლესი რდჷ ბრიტანეთიშ მენცარობაშ ასოციაციაშ ანთროპოლოგიაშ სექციაშ პრეზიდენტი დო 1870 წანაშე ლონდონიშ ენტომოლოგიური ჯარალუაშ პრეზიდენტი. 1893 წანაშე უოლესი რდჷ ბრიტანეთიშ ასოციაციაშ ბიოლოგიაშ სექციაშ დირექტორი. უოლესიშ ჯოხონობაშ რე კრატერეფი თუთას დო პლანეტა მოროხის. 1895 წანას უოლესიშ ჯოხოქ გიადჷ ართი გვალას სიერა-ნევადაშ გვალეფიშ სისტემას, კალიფორნიაშ შტატის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბრიტანალეფი კატეგორია:ბრიტანალი მენცარეფი კატეგორია:დუნაბადი 1823 კატეგორია:ნაღურა 1913
210-იანეფი
210-იანი (ჟიროშ ვითიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 210-იანეფი — III ოშწანურაშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 210 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 219 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
მოლინეფი
კატეგორია:
აჰვაზი
სქოლიო
კატეგორია:აზიაშ ნოღეფი კატეგორია:ირანიშ ნოღეფი კატეგორია:ხუზისტანიშ ნოღეფი კატეგორია:ირანიშ მილიონიანი ნოღეფი
არქიპელაგი
thumb|270px|[[მალაიშ არქიპელაგი|ინდონეზიაშ არქიპელაგი]] არქიპელაგი (იტალ. Arcipelago – თაშ გიოდვეს ვენეციარეფქ XIII ოშწანურას ეგეოსიშ ზუღას) — ართიანწკჷმა ხოლოსრენჯი, ართნერი გოჭყაფაშ დო მეთე გეოლოგიური ეგაფილაფაშ კოკეფიშ ბუნა, ნამუთ მირჩქინუაფჷ მუჭოთ ართამი ედომუშამი დო უღუ ოართე ჯოხო. გჷშმაგორუნა კონტინენტური (ახალი დიხა), მარჯანიშ (მარშალიშ კოკეფი) დო ვულკანური (ჰავაიშ კოკეფი) გოჭყაფაშ კოჯეფს.
მოსოფელს უთარაში ხუთი უდიდაში არქიპელაგი რე: იაპონიაშ, ფილიპინეფიშ, ახალი ზელანდიაშ, დიდი ბრიტანეთიშ დო ინდონეზიაშ. თაჸურეშე ფართობით უდიდაში რე ინდონეზიაშ არქიპელაგი.
2). საბერძნეთიშ არქიპელაგი, ეგეოსიშ ზუღაშ კოკეფიშ მოჯვეშაფილი ოართე ჯოხოდვალა.
ლიტერატურა
კატეგორია:გეოგრაფია კატეგორია:არქიპელაგეფი
200-იანეფი
200-იანი (ჟიროშიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 200-იანეფი — III ოშწანურაშ რანწკო 1-ლი ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 200 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 209 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
სქოლიო
კატეგორია:
190-იანეფი
190-იანი (ოშ ოთხონეჩდოვითიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 190-იანეფი — II ოშწანურაშ რანწკო 10-ა ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 190 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 199 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
სქოლიო
კატეგორია:
იასუჯი
იასუჯი  — ნოღა ცენტრალურ ირანს, ქოჰგილუიე დო ბოიერაჰმადიშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი. 2016 წანას, ნოღაშ მახორობა 134,532 ადამიერს აკმადგინანდჷ.
ნოღას გოვითარაფილი რე ოკათე ნოხელუეფიშ კუსტარული წარმება — ნოხეფი, კარაჩხეფი, მოზაიკა. თაქ რე შხუ ანგურაშ ქარხანა.
სქოლიო
კატეგორია:აზიაშ ნოღეფი კატეგორია:ირანიშ ნოღეფი კატეგორია:ქოჰგილუიე დო ბოიერაჰმადიშ ნოღეფი
სარფი
სარფი — ოფუტე ხელვაჩაურიშ მუნიციპალიტეტის. იდვალუაფუ წყარმალუ ტობაშიშ წყარპიჯეფს. ოფუტე ოერეფოშქაშე შანულობაშ რზათ E70, ს 2 მეთმიარსხჷ ნოღა ფუთის. სარფი იდვალუაფუ საქორთუოშ დო თურქეთიშ ხურგის, ოფუტეს რე საბაჟო-გჷმათებელი პუნქტი. ოფუტეს საჯარო სკოლა რე. ეკონია ვითწანურას გევითარჷ ოკურორტე ინფრასტრუქტურაქ.
სქოლიო
კატეგორია:ხელვაჩაურიშ მუნიციპალიტეტიშ კურორტეფი კატეგორია:აჭარაშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ კურორტეფი კატეგორია:საქორთუოშ კურორტეფი კატეგორია:უჩაზუღაპიჯიშ კურორტეფი კატეგორია:ხელვაჩაურიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი კატეგორია:აჭარაშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ ოფუტეეფი კატეგორია:საქორთუოშ ოფუტეეფი
180-იანეფი
180-იანი (ოშ ოთხონეჩიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 180-იანეფი — II ოშწანურაშ რანწკო 9-ა ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 180 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 189 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
სქოლიო
კატეგორია:
170-იანეფი
170-იანი (ოშ სუმონეჩდოვითიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 170-იანეფი — II ოშწანურაშ რანწკო 8-ო ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 170 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 179 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
სქოლიო
კატეგორია:
სქესობური რზათ გინმადვალუ ინფექციეფი
სქესობური რზათ გინმადვალუ ინფექციეფი (სრგი), კჷნე ვენერიული ლახარეფი — ინფექცია, ნამუთ გინიდვალუაფუ ართი ადამიერიშე მაჟირაშა სქეაობური კონტაქტიშ/წორორინაშ ბორჯის. ასეშო ჩინებული რე 30-შე უმოსი სრგი, თინეფშე არძაშე უმოსო მოდვალირი რე სიფილისი, გონორეა (ტრიპერი), ტრიქომონიაზი, ქლამიდიოზი, გენიტალური ჰერპესი, გენიტალური მეჭეჭი, მიკოპლაზმოზი, სოკოამი ინფექცია, აივ/შიდსი დო შხვა.
სიმპტომეფი
სრგი-ეფიშ უმენტაშობა დოინფიცირაფაშე 3-10 დღაშა მუკარჩქინანს სიმპტომეფს დო თინეფი შხვადოშხვანერო მუკმურჩქინდჷ ოსურეფს დო ქომოლკოჩეფს. არძაშე შხირ სიმპტომეფს შქას რე:
ეშანილი სიმპტომეფიშ ჸოფა ობაღე სამანჯელი რე, ექიმს უწაიათ მუკართათინ.
გინოდვალაშ რზეფი
გინმიდვალუაფუ არძა სახეშ სქესობური კონტაქტით – ჰეტეროსექსუალური, ჰომოსექსუალური (ანალური, ვაგინალური, ორალური). შილებე ადამიერქ დეინფიცირას ოჸოფარინე რზათ (სამანგ. დოინფიცირაფილიშ ნორჩალობაშ, სარწყეშ ხვარებათ), სამანგათ, გინოდვალაშ თე რზა ოშა-გოშა რე. შილებე სრგი-შ გინოდვალა ვაგინალური ანუ ქომოლკოჩიშ სასქესე ორგანოშ თარაგუდაშა მიშანჭაფათ; ანალური ანუ ქომოლკოჩიშ სასქესე ორგანოშ დახვენჯიშ დუდიშ გვამშა მიშანჭაფათ; ორალური; დალახებული ნანაშე ერჩქიშა უხენობაშ, ბადებაშ ვარ-და კიდირით ჩამაშ ბორჯის.
დო ომანგე კურნალუა ვა რე მანჯაფილი-და, სრგი-შ მალობა განწეხანიშ დო რეღმაშობური რე, შხირას გალენური შანეფიშ უმუშო. დო ადამიერქ დეინგიცირჷ ნამდგა სახეშ სრგი-თ-და, მუშითკურნალუა უშულებუ რე, ანუ სპეციალური კურნალუაშ უმუშო ადამიერი მუშით ვამკმოსქიდჷ.
მუთ უმოს ორდოშე მიკართუ დოინფიცირაფილი ადამიერი ექიმსინ, თით უმოს ლექინი რე სქილადა დო მუთ შანულამი რე, დუდშე იჸუაფუ აღებული შხვადოშხვა გაბანძღებეფი, ნამუქჷთ შილებე მაჸუნას სრგი-ს.
გაბანძღებეფი
სქესობური რზათ გინმადვალუ ინფექციეფი მინშა ფულირო მეურს ანუ ადამიერი ვაგინაფულენს, ნამჷ-და თინა დოინფიცირაფილი რე ნამდგაინ კონკრეტული ლახარათინ. შანეფი მუკმორჩქინდუ უკვე გაბანძღებეფიშ პერიოდის. ლახარაქ შილებე გეგნორთას ქრონიკულ სტადიაშა, ნამუთ აბანძღენს კურნალუას, ლახარაქ შილებე გეგნორთას ბჟღერ–სასქესე სისტემაშა დო გეგმიჭანუას ანთებური ლახარეფი, იმპოტენცია მუჭოთ ოსურეფს, თეში ქომოლკოჩეფს, შილებე გჷნირთას უსქეობაშ თარ სამანჯელო, ნამუთ გინეკოლოგიური პრობლემეფიშ 40%-ის აკმადგინანს, ნამუეფჷთ ოხვილჷნა სტაციონარული კურნალუას (გინეკოლოგიური ლახარა, უხენობაშ მეჭყორიდუა, სასქუოგალე უხენობა დო თ.უ.) წჷმარინუანს აივ-იშ დო B ჰეპატიტიშ გინოდვალაშ ართ-ართ რისკ-ფაქტორს.
მუშით კურნალუა ხვალე გაბანძღენს დგომარობას.
სქოლიო
კატეგორია:სექსუალობა კატეგორია:სქესობური რზათ გინმადვალუ ინფექციეფი კატეგორია:სქესობური ჭყანთელუა
140-იანეფი
140-იანი (ოშ ჟარნეჩიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 140-იანეფი — II ოშწანურაშ რანწკო 5-ა ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 140 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 149 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
სქოლიო
კატეგორია:
130-იანეფი
დუნაბადი
კატეგორია:
160-იანეფი
მოლინეფი
კატეგორია:
ობჟათე სუდანიშ ნოღეფიშ ერკებული
ობჟათე სუდანიშ საართო რუკა
რუკაშ ლეგენდა:
რესურსეფი ინტერნეტის
* ობჟათე სუდანი ობჟათე სუდანი
სან-მარინო (ნოღა)
სან-მარინო (Città di San Marino) — სან-მარინოშ რესპუბლიკაშ ნანანოღა, ნამუთ იდვალუაფუ აპენინიშ ჩქონს, ადრიატიკაშ ზუღაშ გოხოლუას. ნოღაშ მახორობა — 4 040 (2018 წანაშ მუნაჩემეფით). ნოღაქ დირსხჷ 301 წანას.
სან-მარინოს იდვალუაფჷ სახენწჷფო დჷნაწესებუეფი, სტამბეფი, ოგაზეთე რედაქციეფი დო თ.უ. ომედიცინე ნინალა დო სკოლა უფასო რე. ნოღას მუსხირენი დაჭყაფური დო ოშქაშე სკოლა, გიმნაზია დო უმაღალაშ ოგურაფუე რე.
სქოლიო
კატეგორია:სან-მარინო კატეგორია:ევროპაშ ნანაოღეფი კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ძეგლეფი სან-მარინოს კატეგორია:სან-მარინოშ ნოღეფი
ავიაცია
right|thumb|[[Boeing 747]]
ავიაცია (aviation, avis-შე — მაფურინჯე) — ადამიერიშ საქვარუაშ სფერო, ნამუთ იკათუანს ოჰეერე ხვამარდეფიშ გოჭყაფა დო გჷმორინაფას, თეშო ოხვილური ინფრასტრუქტურას დო სპეციალისტეფს (აეროდრომეფიშ დო აეროპორტეფიშ სისტემა, ფურინუეფიშ უნარღელჸუაშ მეშქაშალეფი დო თ.უ.), თაშნეშე რჩქინაშ სპეციალიზირაფილ დარგეფს (აეროდინამიკა, ფურინუაშ მექანიკა, აერონავიგაცია დო თ.უ.).
ოჰეერე ხვამარდეფი
ოჰერრე ხვამარდეფიშ სამანგეფს წჷმარინუანს გეჸვენჯი ატმოსფეროშა ოფურჷნალი მანქანეფი:
ომენოღალე ავიაცია
thumb|260px|თარი ავიაღოზეფიშ ერკებული [[2009|2009 წანაშო ]] ომენოღალე ავიაცია — ავიაცია, ნამუთ გჷმორონაფაშ ღანკიშ მეჯინათ ირთჷ სატრანსპორტე დო ართამ დონიშულაფაშ ავიაციათ. ომენოღალე ავიაცია, ნამუთ გჷმირინუაფუ ოჰეერე გინოჸონაფა-გინოღალაშ გახორციაფალო, ორხველჷ სატრანსპორტე ავიაციას. ომენოღალე ავიაცია, ნამუთ ვეგჷმირინუაფჷ სატრანსპორტე ავიაციაშ ღანკეფშო, ორხველჷ ართამ დანიშულობაშ ავიაციას. ომენოღალე ავიაცია, ნამუქჷთ ასეშო ვა ხვალე დინოხოლენ, თაშნეშე ოერეფოშქაშე მიმოულაშ შანულამ მეშქაშაფათ, ქიანეფს დო კათეფს შქას პოლიტიკური, ეკონომიკური, კულტურული დო შხვა რსხუეფიშ გოჭყაფას ჸოფურ როლს ასრულენს. ოერეფოშქაშე ავიაციაშ მეშქაშაფათ გიმიქიმინჷ ოერეფოშქაშე ოჰეერე მიმოულაშ მოსოფელიშ რშვილი, ნამუთ სახენწჷფოეფს შქას თონჩალი ურთიართობაშ უგურთუ ელემენტო გინირთჷ. თეშ გეშა, ოერეფოშწაშე ოჰეერე მიმოულაშ უკულიანი გოვითარაფაშო ხეშენწყუალა მეჭედელო რე მერსხილი თეხანურალაშ შანულამ ეშაჩინებუწკჷმა — ოერეფოშქაშე თინჩალაშ თხილუაშ დო გამანგარაფაშო. ომენოღალე ავიაცია გიშმურს მუჭოთ ოერეფოშქაშე ოჰეერე ტრანსპორტი. ათე საქვარუაშ შედეგო, სახენწჷფოეფიშ შქას თონეფიშ ტერიტორიაშ ჟი რეგულარული დო ვარეგულარული ოერეფოშქაშე ფურინუეფიშ ორგანიზაციაშ გალეჩა, გიჭყჷ სპეციფიკურ სახენწჷფოეფოშქაშე საავიაციე ურთიართობეფქ. თეჯგურა ფურინუეფიშ რსულაფა ირეგულირებჷ სპეციალური აეროსანავიგაციე წესეფით, ნამუეფჷთ აკმოქიმინჷნს ოერეფოშქაშე ფურინუეფიშ რეჟიმს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ავიაცია კატეგორია:ტრანსპორტი
110-იანეფი
110-იანი (ოშ ვითიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 110-იანეფი — II ოშწანურაშ რანწკო 2-ა ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 110 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 119 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
სქოლიო
კატეგორია:
90-იანეფი
90-იანი (ოთხონეჩდოვითიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 90-იანეფი — I ოშწანურაშ რანწკო 10-ა ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 90 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 99 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
100-იანეფი
კულტურა დო ხელუანობა
კატეგორია:
სეიშელიშ კოკეფიშ ნოღეფიშ ერკებული
სეიშელიშ კოკეფიშ ნოღეფი — სეიშელიშ კოკეფიშ შხუ დოხორინელი პუნქტეფი. სეიშელიშ კოკეფიშ მახორობაშ მუნაჩემეფი მოჸონაფილი რე 1997 დო 2002 წანეფიშ მახორობაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით, თაშნეშე 2005 წანაშ ფასებათ.
სეიშელიშ კოკეფიშ საართო რუკა
რუკაშ ლეგენდა:
რესურსეფი ინტერნეტის
სეიშელიშ კოკეფი სეიშელიშ კოკეფი
80-იანეფი
80-იანი (ოთხონეჩიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 80-იანეფი — I ოშწანურაშ რანწკო 9-ა ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 80 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 89 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
სქოლიო
კატეგორია:
70-იანეფი
70-იანი (სუმონეჩდოვითიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 70-იანეფი — I ოშწანურაშ რანწკო 8-ო ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 70 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 79 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
სქოლიო
კატეგორია:
60-იანეფი
60-იანი (სუმონეჩიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 60-იანეფი — I ოშწანურაშ რანწკო 7-ა ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 60 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 69 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
სქოლიო
კატეგორია:
120-იანეფი
120-იანი (ოშ ეჩიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 120-იანეფი — II ოშწანურაშ რანწკო 3-ა ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 120 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 129 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
მოლინეფი
thumb|ადრიანეშ კიდა
სქოლიო
კატეგორია:
მიანმარიშ ნოღეფიშ ერკებული
გიმე მოჩამილი ერკებული იაკთუანს მიანმარიშ ნოღეფს 5,000-შე უმოსი მახორობათ. მიანმარიშ შტატეფიშ დო ოლქეფიშ ადმინისტრაციული ცენტრეფი მოჩამილი რე რუმეთ.
სქოლიო
* მიანმარი
ავსტრალიაშ ნანანოღაშ ტერიტორია
ავსტრალიაშ ნანანოღაშ ტერიტორია, ACT (Australian Capital Territory,ACT) — ტერიტორია ავსტრალიაშ რსხუშ აკოდგინალუას, ნამუთ იკათუანს ნოღა კანბერას, თაშნეშე მორჩილ ოფუტე-ომეურნე ზონას დო ნამაჯიშ ერუანულ პარკის. მახორობა — 431,826 ადამიერი (7-ა აბანი, 2021 წ.). ოფუტეეფშა დო თემეფშა, ნამუთ იდვალუაფჷნა АСТ-ს, მიშმურს უილიამსდეილი (Williamsdale), ტოპ ნაასი (Top Naas), ურიარა (Uriarra), თარვა (Tharwa), ოაქს ესტეიტი (Oaks Estate), პირსეს კრიკი (Pierces Creek), ჰოლი (Hall), თაშნეშე ჯერვის ბეიშ რაიონიშ (Jarvis Bay territory) წყარპიჯიშ მორჩილი ტერიტორია
სქოლიო
* კატეგორია:ავსტრალიაშ შტატეფი დო ტერიტორიეფი
50-იანეფი
50-იანი (ჟარნეჩდოვითიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 50-იანეფი — I ოშწანურაშ რანწკო 6-ა ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 50 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 59 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
შანულამი პერსონეფი
კატეგორია:
ახალი ობჟათე უელსი
ახალი ობჟათე უელსი (New South Wales, NSW) — შტატი ავსტრალიაშ ობჟათე-ბჟაეიოლშე, ქიანაშ არაძაშე ჯვეში დო მეჭედელი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ართული. მახორობა — 8,176,368 ადამიერი (2021). ნანანოღა დო უშხუაში ნოღა — სიდნეი. შხვა კაბეტი ნოღა — ნიუკასლი, ვულონგონგი, ვაგა-ვაგა, ოლბერი, ტამუერტი.
დევიზი: „Orta Recens Quam Pura Nites“ („კჷნ ეშულირი, მუჭო ბარჩხალანქ სი!“). ოფიციალური მეტჯოხო — „პირველი შტატი“, „შტატი-პრემიერი“.
სქოლიო
კატეგორია:ავსტრალიაშ შტატეფი დო ტერიტორიეფი
სენეგალიშ ნოღეფიშ ერკებული
სენეგალიშ ნოღეფი (Cities in Senegal) — სენეგალიშ დოხორინელი პუნქტეფიშ ერკებული. ინტერნეტ-რესურსიშ World Gazeteer მეჯინათ, სენეგალსი 59 ნოღა რე, ნამუსჷთ 1 700-შე უმოსი ადამიერი ოხორანსჷნ.
სენეგალიშ საართო რუკა
რუკაშ ლეგენდა:
სქოლიო
სენეგალი სენეგალი
30-იანეფი
30-იანი (ეჩდოვითიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 30-იანეფი — I ოშწანურაშ რანწკო 4-ა ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 30 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 39 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
პერსონეფი
კატეგორია:
40-იანეფი
40-იანი (ჟარნეჩიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 40-იანეფი — I ოშწანურაშ რანწკო 5-ა ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 40 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 49 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
შანულამი პიჯეფი
კატეგორია:
სარაევო
სარაევო (Sarajevo, Сарајево) — ბოსნია დო ჰერცეგოვინაშ ნანანოღა დო უდიდაში ნოღა, სარაევოშ კანტონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. 2013 წანაშ ეჭარუათ, მახორობა 275.524 ადამიერი რდჷ, მორო სერბეფიშ რესპუბლიკაშით კონტროლირაფილი ბჟაეიოლ სარაევოს დო შხვა გოხოლუაშ ოხორუეფიშამო, ორჩანიეთ მახორობა 600 000-შახ რე.
ნოღაქ დირსხჷ 1461 წანას, ოსმალეფიშით. 1914 წანას, სარაევოს ჸვილირქ იჸუ ავსტრია-უნგრეთიშ იმპერიაშ ხვისტაშ მონძე ერცჰერცოგი ფრანც ფერდინანდი, ნამუქჷთ გაჭყჷ მაართა მოსოფელიშ ლჷმა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოსნია დო ჰერცეგოვინაშ ნოღეფი კატეგორია:ევროპაშ ნანანოღეფი კატეგორია:ზოთონჯიშ ოლიმპიური ლაჸაფეფიშ მენძელი ნოღეფი
20-იანეფი
20-იანი (ეჩიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 20-იანეფი — I ოშწანურაშ რანწკო 3-ა ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 20 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 29 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
ჯერვის ბეიშ ტერიტორია
ჯერვის ბეიშ ტერიტორია (Jervis Bay Territory) — იდვალუაფჷ ავსტრალიაშ ობჟათე-ბჟაეიოლ წყარპიჯის, თაქ რე ოურდუმე-ოზუღე ბაზა დო ნანანოღაშ ოვაჭარე ონიშოლი.
1915 წანას, ავსტრალიაშ თარობაქ დიხა გიწოჸიდჷ ახალი ობჟათე უელსიშ შტატის, ნანანოღა კანბერას ზუღაშა გიშალიშ ოღვენეთ. 1989 წანაშახ, ავსტრალიაშ ნანანოღაშ ტერიტორიაშ ნორთი რდჷ. ტერიტოტიას სუმი მორჩილი დაბა იდვალუაფჷ. მახორობა — 391 ადამიერი. ფართობი — 73 კმ².
ტასმანიაშ შტატი
ტასმანია (Tasmania) — ავსტრალიაშ შტატი. ოდვალუაფჷ კოკი ტასმანიას მატერიკიშ ობჟათეშე 240 კმ-ის, ნამუშეთ გიშართილი რე ბასიშ საროტით. 1642 წანას თის მიოგორჷ აბელ ტასმანქ დო ვან დიმენიშ დიხა გიოდჷ. 1856 წანას ჯოხოთ გიადჷ ტასმანიაქ. 1876 წანას დოღურჷ ეკონია ტასმანიალი ტრიგანინქ. 1901 წანაშე შტატი რე. ადმინისტრაციულო შტატიშა თაშნეშე მიშმულა გოხოლუაშ კოკეფი (კინგი, ფლინდერსი დო შხვა) დო მოჩილათერი კოკი მაკუორი.
ჯერვის ბეიშ ტერიტორია
ჯერვის ბეიშ ტერიტორიას იდვალუაფჷ, თაშნეშე ერუანული პარკი დო ბოტანიკური ბაღი ბუდერი.
სქოლიო
კატეგორია:ავსტრალიაშ შტატეფი დო ტერიტორიეფი
ტასმანიაშ შტატი
სქოლიო
კატეგორია:ავსტრალიაშ შტატეფი დო ტერიტორიეფი
ქუინსლენდი
ქუინსლენდი (Queensland, ზიტყვაზიტყვათ — დიაფალიშ დიხა) — შტატი ავსტრალიაშ ოორუე-ბჟაეიოლშე. მახორობა — 5,206,400 ადამიერი (ქიანაშ შტატეფს შქას 3-ა აბანი). ნანანოღა დო უშხუაში ნოღა — ბრიზბენი. დევიზი: Audax at Fidelis („ქომოლური, მარა ართგური"). ოფიციალური მეტჯოხო — „ბჟაშ ბარჩხალუაშ შტატი" დო „ჭკვერი შტატი“ (Sunshine State, Smart State).
სქოლიო
* კატეგორია:ავსტრალიაშ შტატეფი დო ტერიტორიეფუ
დურესი
დურესი (ალბ. Durrës, Durrësi; Δυρράχιο; Durazzo) — უჯვეშაში დო დიდი ეკონომიკური შანულობაშ ნოღა ალბანეთის. იდვალუაფუ ტირანაშ ბჟადალშე 33 კმ-ს. 2011 წანაშ მუნაჩემეფით, ნოღაშ მახორობა 175,110 ადამიერს აკმადგინანდჷ.
სქოლიო
კატეგორია:ალბანეთიშ ნოღეფი
0-იანეფი
0-იანი (ნულიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 0-იანეფი — I ოშწანურაშ რანწკო 1-ლი ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 1 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 9 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
სიერა-ლეონეშ ნოღეფიშ ერკებული
სიერა-ლეონეშ ნოღეფი (Cities in Sierra Leone) — სიერა-ლეონეშ შხუ დოხორინელი პუნქტეფიშ ერკებული. ვებ-ხასჷლაშ World Gazeteer მუნაჩემეფით, სიერა-ლეონეს 97 რე, ნამუსჷთ 2 000 ადამიერშე უმოსი ოხორანსჷნ.
სქოლიო
სიერა-ლეონე სიერა-ლეონე
10-იანეფი
10-იანი (ვითიანი) წანეფი, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ 10-იანეფი — I ოშწანურაშ რანწკო 2-ა ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 10 წანაშ 1 ღურთუთას დო გეთჷ 19 წანაშ 31 ქირსეთუთას.
კულტურა
კატეგორია:
ობჟათე ავსტრალია
ობჟათე ავსტრალია (South Australia) — შტატი ავსტრალიაშ ცენტრიშ ობჟათეშე. ნანანოღა დო უშხუაში ნოღა — ადელაიდა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ავსტრალიაშ შტატეფი დო ტერიტორიეფი
ჯვ. წ. 10-იანეფი
— ჯვ. წ. I ოშწანურაშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ ჯვ. წ. 19 წანას დო გეთჷ ჯვ. წ. 10 წანას.
ტოგოშ ნოღეფიშ ერკებული
ტოგოშ ნოღეფი — ტოგოშ შხუ დოხორინელი პუნქტეფიშ ერკებული:
რესურსეფი ინტერნეტის
ტოგო ტოგო
ჯვ. წ. 30-იანეფი
— ჯვ. წ. I ოშწანურაშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ ჯვ. წ. 39 წანას დო გეთჷ ჯვ. წ. 30 წანას.
მოლინეფი
კატეგორია:
ჯვ. წ. 20-იანეფი
— ჯვ. წ. I ოშწანურაშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ ჯვ. წ. 29 წანას დო გეთჷ ჯვ. წ. 20 წანას.
ჯვ. წ. 0-იანეფი
— ჯვ. წ. I ოშწანურაშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ ჯვ. წ. 9 წანას დო გეთჷ ახ. წ. 1 წანას.
ჯვ. წ. 20-იანეფი
მოლინეფი
კატეგორია:
ჯვ. წ. 0-იანეფი
იულიანურ დო გრიგორიანულ კალენდარეფს ვა რე ნულამი წანა. ჯვ. წ. 1 წანას გეჸუნს 1|ახ. წ. 1 წანა.
მოლინეფი
კატეგორია:
სომალიშ ნოღეფიშ ერკებული
სომალიშ ნოღეფი — სომალიშ შხუ დოხორინელი პუნქტეფიშ ერკებული. სომალის ასეშო ომენოღალე ლჷმა მეურს, თეშენი ნოღეფიშ მახორობაშ გეშა მეხოლაფირი მუნაჩემეფი რე. დოსქილადირი ნოღეფი შხვადოშხვა აკოანჯარაფილი ბუჯგუაშ კონტროლირაფონ ტერიტორიას იდვალუაფჷ დო თი ნოღეფიშ მახორობაშ გეშა მუნაჩემეფი მეხოლაფირი რე.
სომალიშ ნოღეფი
thumb|right|250px|ომენოღალე ლჷმაშით გორთილი სახენწჷფო thumb|right|250px|[[მოგადიშო, სომალიშ ნანანოღა]]
სქოლიო
სომალი სომალი
ჯვ. წ. 40-იანეფი
— ჯვ. წ. I ოშწანურაშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ ჯვ. წ. 49 წანას დო გეთჷ ჯვ. წ. 40 წანას.
მოლინეფი
კატეგორია:
ჯვ. წ. 50-იანეფი
— ჯვ. წ. I ოშწანურაშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ ჯვ. წ. 59 წანას დო გეთჷ ჯვ. წ. 50 წანას.
მოლინეფი
კატეგორია:
ტირანა
ტირანა (Tiranë) — ალბანეთიშ ნანანოღა დო ქიანაშ თარი პოლიტიკური, ეკონომიკური დო კულტურული ცენტრი.
მუჭოთ არქეოლოგეფი ანტკიცენა, თეხანური ტირანაშ ტერიტორია დიო ხოლო 10,000 წანაშ კინოხ დოხორელი რდჷ. მორო თიში, მუჭოთ ნოღათ გჷმოქიმინუაქ 1614 წანას მოხვადჷ დო ოსმალეთიშ იმპერიაშ გენერალ სულეიმან ბარჯინიშ (იგივე სულეიმან ფაშაშ) ჯოხოს არსხუაფუ.
მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმა დო კომუნიზმი
1939 წანაშე ტირანა ფაშისტეფიშით დორინაფილი ალბანეთიშ მარიონეტული თარობაშ ორენს წჷმარინუანდჷ. 1941 წანაშ გერგობათუთას ენვერ ხოჯაქ გჷმაქიმინჷ ალბანეთიშ ხანდაშ პარტია, ნამუთ აქტიურო ოწიუდ კომუნისტურ პროპაგანდას. ზუსტას სუმი წანაშ უკული, 1944 წანაშ 17 გერგობათუთას ტირანას სხუნუეფიშ არმიაქ გათუ ნაცისტური რეჟიმი დო ქჷდიჭყჷ მუში, ნამუთ 1992 წანაშახ იგჷნძორებუდჷ.
მახორობა
ტირანა — ალბანეთიშ არძაშე დიდი ნოღა დო მა-6 ბალკანეთის.
ეთნიკური ბუნეფი
ალბანარეფი წჷმარინუანა მახორობაშ 84,1%-ის, ბერძენეფი - 0.35%-ის, არომუნეფი - 0.11%-ის, მაკედონარეფი - 0.07%-ის, 0.03% — იტალიარი რე.
რელიგია
ისლამი — თარი რელიგია რე ნოღას (65%). ქირსიანობა — მაჟირა არძაშე დიდი რელიგია რე დო გორთილი რე კათოლიკეეფს დო მართლმადიდებელეეფს შქას.
ტირანაშ მახორობაშ 52.9 % ისლამიშ გემაჸვენჯი რე. დოსქილადირი — ათეისტი დო ქირსიანული უმორჩილაშობები ართო ეჭოფილი, 47.1%-ის აკმადგინანა.
კულტურა
ტირანას იდვალუაფუ ალბანეთიშ ერუანული თეატრი, ალბანეთიშ ოპერაშ დო ბალეტიშ ერუანული ცენტრი, ალბანეთიშ ერუანული ოხანტურე გალერეა. ირწანას ნოღას იმანჯებუ ტირანაშ ჯაზ ფესტივალი, ნამუთ ადრიატიკაშ დო ბალკანეთიშ ქიანეფშე მოჭანაფილ ჯაზ მარსულებერეფს მენძელენს.
სპორტი
ტირანა რე თარი სპორტული ცენტრი ალბანეთის. ნოღას სუმი ოკუჩხბურთე ბუნა რე, თენეფი რე ფ.კ. ტირანა, პარტიზანი დო დინამო
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ალბანეთიშ ნოღეფი კატეგორია:ევროპაშ ნანანოღეფი
ჯვ. წ. 60-იანეფი
— ჯვ. წ. I ოშწანურაშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ ჯვ. წ. 69 წანას დო გეთჷ ჯვ. წ. 60 წანას.
მოლინეფი
კატეგორია:
ტანზანიაშ ნოღეფიშ ერკებული
ტანზანიაშ ნოღეფი (Сities in Tanzania) — ტანზანიაშ შხუ დოხორინელი პუნქტეფიშ ერკებული. რცხილიშ ფორმაშ ერკებულს მოჩამილი რე ქიანაშ ვითი უდიდაში ნოღა. ვებ-ხასჷლაშ World Gazeteer მუნაჩემეფით, ტანზანიას 200 ნოღა რე, ნამუსჷთ 12 000-შე უმოსი ადამიერი ოხორანსჷნ.
შხვა ნოღეფი
thumb|right|300px|ტანზანიაშ ნოღეფი
სქოლიო
ტანზანია ტანზანია
ჰობარტი
ჰობარტი (Hobart) — ავსტრალიაშ ტასმანიაშ შტატიშ ნაბანოღა. დირსხჷ 1804 წანას — სოჯვეშათ ავსტრალიაშ მაჟირა ნოღა (პირველი — სიდნეი, 1788). მახორობა 2020 წანაძ მუნაჩრმეფით აკნადგინანდჷ 232,670 ადამიერს. ნოღა — ტასმანიაშ ფინანსური დო ადმინისტრაციული ცენტრი, თაშნეშე ნინალენს მუჭოთ ავსტრალიური დო ფრანგული ანტარქტიდული ექსპედიციეფიშ დაჭყაფური პუნქტი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ტასმანიაშ ნოღეფი კატეგორია:ავსტრალიაშ ნოღეფი
ჯვ. წ. 70-იანეფი
მოლინეფი
კატეგორია:
ბჟადალი ავსტრალია
ბჟადალი ავსტრალია (Western Australia; აბრევიატურა WA) — ავსტრალიაშ არძაშე უშხუაში შტატი, ნამუთ კონტინენტიშ ტეროტორიაშ ნასუმორს იკენს. მახორობა — 2,675,797 აფამიერი (ქიანაშ შტატეფს შქას 4-ა აბანს რე; 2021 წანაშ მუნაჩემეფი). შტატიშ ნანანოღა დო უშხუაში ნოღა — პერთი. თარი ოზუღე ონიშოლი ფრიმანტლი. შხვა ნოღეფი — მანდურა, ბანბერი, კალგურლი, ოლბანი. ბჟადალი ავსტრალია — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ართულიშ ფართობიშ მეჯინათ მოსოფელს მაჟირა აბანს რე. ფართობით ონდეთ მორჩილი რე გრენლანდიაშე — მოსოფელიშ უშხუაშ კოკშე.
დევიზი: „Cygnis Insignis“ („ოლორიშ შანიშ მოღალე“). ოფიციალური მეტჯოხო — „ტყარი პეულიშ შტატი“.
სქოლიო
კატეგორია:ბჟადალი ავსტრალია კატეგორია:ავსტრალიაშ შტატეფი დო ტერიტორიეფი
უგანდაშ ნოღეფიშ ერკებული
უგანდაშ ნოღეფი (Cities in Uganda) — უგანდაშ შხუ დოხორინელი პუნქტეფიშ ერკებული. ვებ-ხასჷლაშ World Gazeteer მუნაჩემეფით, უგანდას 90 ნოღა რე, ნამუსჷთ 1 600-შე უმოსი მახორუ ჸუნსჷნ.
უგანდაშ ნოღეფი
thumb|right|300px|უგანდაშ რუკა
სქოლიო
უგანდა უგანდა
ჯვ. წ. 90-იანეფი
— ჯვ. წ. I ოშწანურაშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ ჯვ. წ. 99 წანას დო გეთჷ ჯვ. წ. 90 წანას.
ჯვ. წ. 80-იანეფი
— ჯვ. წ. I ოშწანურაშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ ჯვ. წ. 89 წანას დო გეთჷ ჯვ. წ. 80 წანას.
ჯვ. წ. 120-იანეფი
— ჯვ. წ. II ოშწანურაშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ ჯვ. წ. 129 წანას დო გეთჷ ჯვ. წ. 120 წანას.
მოლინეფი
კატეგორია:
ბრიზბენი
ბრიზბენი (Brisbane) — ნოღა ავსტრალიას. ქუინსლენდიშ შტატიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. მახორობა — 2,560,700 (2020).
ნოღა იდვალუაფჷ ავსტრალიაშ ბჟაეიოლშე, წყარმალუ ბრიზბენიშ წყარპიჯის (თაურეშე მოურს ნოღაშ ჯოხო) დო რჩქალ ოკიანეშ მორტონიშ ჸუჯის. კლიმატი — ლამე სუბტროპიკული. მოსოფელიშ გლობალურ ნოღეფიშ პირველ ოში ნოღაშ ერკებულშა მიშმურს. კაბეტი ბრიზბენი ქიანაშ ედპ-შ 9%-ის გუთმაჭყანს.
ნოღაქ დირსხჷ რდენგლასიშ (Edenglassie) ჯოხოთ 1825 წანას. 1859 წანაშე — ქუინსლენდიშ შტატიშ ნანანოღა.
მაჸალე ნოღეფი
ბრიზბენს 9 მაჸალე ნოღა ჸუნს, ნამუშე 8 აზიას იდვალუაფჷ:
სქოლიო
კატეგორია:ავსტრალიაშ ნოღეფი კატეგორია:ავსტრალიაშ მილიონიანი ნოღეფი კატეგორია:ქუინსლენდიშ ნოღეფი
ჯვ. წ. 110-იანეფი
მოლინეფი
კატეგორია:
ოორუე ტერიტორია (ავსტრალია)
ოორუე ტერიტორია (Northern Territory) — ავსტრალიაშ ტერიტორია, ქიანაშ მატერიკული ნორთიშ ოორუეშე, ტერიტორიაშ სტატუსი ონდეთ დაბალი რე ვინდარო შტატიში. ოორუე ტერიტორია უხურგანს ბჟადალ ავსტრალიას ბჟადალშე (129-ა ბჟაეიოლ მერიდიანით), ობჟათე ავსტრალიას — ობჟათეშე (26-ა ობჟათე პარალელით) დო ქუინსლენდის — ბჟაეიოლშე (138-ა ბჟაეიოლ მერიდიანით), ტერიტორიაშ აკოდგინალუაშა მიშმურდ ალექსანდრეშ დიხა (ჯოხოქ გიადჷ 1862 წანას). .
thumb|left|250px|ერუანული პარკი [[ნიტმილუკი]] თე რეგიონს აბორიგენეფქ დოხორაფა დიჭყეს 40 ვითოშ წანაშ კინოხ. ტერიტორიაშ წყარპიჯის ევროპალეფქ მიოგორეს XVII ოშწანურას. XIX ოშწანურას, პირველო მოულირჷ ევროპალეფი (ბრიტანალეფი) ოცადჷდეს თაქ წყარპიჯიშ ხორუაშ დორსხუაფას, მარა 1869 წანას დარვინიშ ონიშოლიშ დორსხუაფაშახ აკას ვაგუმართებჷ. ასეშო ტერიტორიაშ ეკონომიკაშ ოსხირი რე ტურიზმი (ერუანული პარკი კაკადუ ტერიტორიაშ უკიდაშ ოორუეშე დო ულურუ-კატა-ტიუტაშ ერუანული პარკი ულურუშ უნიკალური კჷრდეთ ცენტრალურ ავსტრალიას) დო ორგებელი დინოხურიშეფიშ მოპალუა.
ოორუე ტეტიტორიაშ ნანანოღა დო უშხუაში ნოღა — დარვინი. მახორობა უმოსო კონცენტრირაფილი რე ვა წყარპიჯიშ რაიონს, უმოსო სტიუარტის რზატკაცილიშ მანგას. შხვა კაბეტი დოხორელი პუნქტი — ალის-სპრინგსი, კეტრინი, ნჰულუნბაი, ტენატ-კრიკი.
ოორუე ტერიტორიაშ მახორუეფშა შხირას უჯოხონა ტერიტორიალეფი (Territorians).
სქოლიო
კატეგორია:ავსტრალიაშ შტატეფი დო ტერიტორიეფი