cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
სერვანტესიშ პრემია
2021 წანას მუნაჩემეფით პრემიას ჸუნს 47 ლაურეატი. ჸათავრეშე სუმი ლაურეატი (ოქტავიო პასი, მარიო ვარგას ლიოსა, კამილო ხოსე სელა), თაშნეშე რე ნობელიშ პრემია ლაურეატი ლიტერატურაშ დარგის. მაართა ავტორი ნამუქჷთ მიპალუ სერვანტესიშ პრემია რდჷ ხორხე გილიენი, 1976 წანას. მაართა ოსური ლაურეატი რდჷ მარია სამბრანო. სერვანტესიშ პრემიაშ ლაურეატეფი რდეს გიშარჩქინელი ჭარუეფი: ალეხო კარპენტიერი, ხორხე ლუის ბორხესი, ოქტავიო პასი, ერნესტო საბატო, კარლოს ფუენტესი, აუგუსტო როა ბასტოსი, ადოლფო ბიოი კასარესი, მიგელ დელიბესი, მარიო ვარგას ლიოსა, კამილო ხოსე სელა, გილერმო კაბრერა ინფანტე, ალვარო მუტისი, გონსალო როხასი, ფერნანდო დელ პასო დო შხვეფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სერვანტესიშ პრემია კატეგორია:ლიტერატურული პრემიეფი კატეგორია:ლიტერატურული ჯილდოეფი კატეგორია:ესპანური ლიტერატურაშ პრემიეფი კატეგორია:ესპანეთიშ პრემიეფი
913
კატეგორია:
შუმერეფი
შუმერეფი — ერი, ნამუქჷთ შუმერული ცივილიზაცია გაჭყჷ ობჟათე მესოპოტამიას. შუმერეფი მესოპოტამიაშ ჯინჯარი მახორუეფი ვარდეს, ოეგებიეთ, თინეფქ მესოპოტამიაშა ჯვ. წ. VI - ჯვ. წ. V ვითოშწანურეფს გჷნიხორეს. თინეფიშ დუდმაართა ოდაბადე უჩინებუ რე. შუმერეფი რაგადანდეს შუმერულ ნინაშა, მენცარეფქ მანჯეს აზიაშ არძა ნინაშ ანალიზი, მარა შუმერული ნინაშ მოგვენშა ვეგიაგორეს, ასე უჩინებუ რე თე ნინაშ მოჯგირე ნინეფი. შუმერეფიშ მუშჯოხოდვალა რე "უჩადუდამეფი". თინეფს უჩა თუმეფი უღუდეს დო თეშ გეშა გიადვეს ჯოხოთ "უჩადუდამეფქ". შუმერული არქიტექტურაშე დო ნინაშ ანალიზიშე გიშნაველი მენცარეფი ვარაუდენა, ნამჷ-და თინეფქ ედომუშამი რეგიონშე გჷნიხორეს, კინ თე ბორჯის თინეფი ჯგირი მეზუღეეფი რდეს, ნამუთ თაშნეშე მოფირქებუანა, ნამჷ-და თინეფი ზუღაპიჯიშ რეგიონშე რდესჷნ, თეშენ თინეფიშ მითოლოგიათ მეუწურუანს. კანკალე მოარზაფათ, შუმერეფქ ზუღათ მორთეს შქაწყარმალონაშა. უმოსო სავარაუდე რე, ნამჷ-და შუმერეფქ ობჟათეშე მორთეს, თიშ გეშა, ნამჷ-და შქაწყარმალონაშ ობჟათეს დოხორუაშ უკულ თინეფქ ოორუეშ ექსპანსია დიჭყეს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ეთნიკური ბუნეფი კატეგორია:ეშალაფირი ერეფი კატეგორია:ჯვეში შქაწყარმალონაშ კათეფი კატეგორია:შუმერეფი კატეგორია:ისტორია კატეგორია:ჯვეში შქაწყარმალონა კატეგორია:უჯვეშაში ისტორია
რიჩარდ გირი
რიჩარდ გირი (Richard Gere; 31 მარაშინათუთა, 1949 ) — ამერიკალი არტისტი. კარიერა დიჭყჷ 1970-იან წანეფს მაჟირახარისხამი როლეფით. 1980-იან წანეფს გინირთჷ თარი როლეფიშ მარსულებერო დო სექს-სიმბოლოთ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1949
ასირიოლოგია
XIX ოშწანურაშ შქახანეფს მუსხირენ მენცარი აცხადენდჷ პრეტენზიას მარჭვალური ჭარალუაშ ეშაკითხირშე, მარა ომენცარე ჯარალუა თაკილიშ თოლით უჯინედჷ თე გჷნაცხადეფს. 1857 წანას, ინგლისიშ ოაზიე ჯარალუაქ ოთხ შხვადოშხვა მენცარს - ჰინკსის, ოპერტის, ტალბოტის, რაულინსონს, ნამუეფით მარჭვალური ჭარალუაშ ეშაკითხირს იჩემენდესჷნ, სუმი დღაშ ვადას ეშაკითხირალო გჷნოჩჷ თი ხანეფს მეგორაფილი ფართე მარჭვალური ტექსტი (ასურეთიშ მაფა ტიგლათფილესერ I-იშ მატიანე - თიში თ.ჯ. "მიკნაჭარა პრიზმას"). ოთხოლოქ ართიანშე ზოხოთ, ტექსტი დოხოლაფირო ართნერო იკითხეს. ომენცარე ჯარალუაქ თეთ აღიარჷ, ნამჷ-და მარჭვალური ჭარალუა ნანდულას ეშაკითხირელი ჸოფე. თე ფაქტიქ ნერჩი გუჭყჷ ასირიოლოგიაშ, მუჭოთ მენცარობაშ გჷმოქიმინუას.
რესურეფი ინტერნეტის
*
პირს ბროსნანი
პირს ბრენდან ბროსნანი (ინგლ. Pierce Brendan Brosnan. დ. 16 მესი, 1953, დროედა, ირლანდია) — ირლანდიარი არტისტი დო პროდიუსერი. ჯეიმზ ბონდიშ როლიშ შემარსულებერი 4 ფილმის, ათე ჯოხონობაშ ფილმეფიშ სერიას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1953 კატეგორია:ირლანდიარი არტისტეფი
ჰელმუტ კოლი
ჰელმუტ იოზეფ მიხაელ კოლი (Helmut Josef Michael Kohl; ; დ. 3 პირელი 1930, ლუდვიგსჰაფენი, რაინლანდ-პფალცი, გერმანია, — ღ. 16 მანგი 2017, კინ თექ) — გერმანალი პოლიტიკური მოღალე, გერმანიაშ ბუნდესკანცლერი 1982-1998 წანეფს. თიშ 16 წანიანი მოღალობა არძაშე მიარეხანიანი რე გერმანიაშ კანცლერეფს შქას ოტო ფონ ბისმარკიშ უკული. თინა რე არქიტექტორი გერმანიაშ გოართოიანაფაშ დო საფრანგეთიშ პრეზიდენტ ფრანსუა მიტერანწკჷმა ართო მაასტრიხტიშ ხეჭკურუაშ, ნამუთ აკიქიმინჷ ევროპაშ რსხუქ. 1969-1976 წანეფს რდჷ რაინლანდ-პფალციშ მინისტრ-პრეზიდენტი. ქრისტიან-დემოკრატიული რსხუშ დუდმახვენჯი 1973-1998 წანეფს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანიაშ კანცლერეფი კატეგორია:გერმანალი პოლიტიკოსეფი კატეგორია:რგილი ლჷმაშ ლიდერეფი
ბენ სტილერი
ბენჯამინ სტილერი (Benjamin Stiller; დ. 30 გერგობათუთა 1965, ნიუ იორკი) — ურიული დო ირლანდიური გორჩქინაშ ამერიკალი კომედიანტი, არტისტი დო რეჟისორი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1965 კატეგორია:დუნაბადი 30 გერგობათუთა კატეგორია:ნიუ-იორკალეფი
კილოგრამი
კილოგრამი — გჷთმითანჯუ, მუჭოთ საირქიანო ეტალონი კილოგრამიშ მასა, ნამუთ იჩუალუაფუ ზჷმეფიშ დოა წონეფიშ საირქიანო ბიუროს (ნ. სერვი, პარიზწკჷმა) დო წჷმარინუანს პლატინა-ირიდიუმიშ მინასვარეფიშ (90% პლატინა, 10% ირიდიუმი) ცილინდრის, ნამუშ დიამეტრი დო სიმაღალა რე 39 მმ. დუდმაართაშე კილოგრამს გჷთმოთანჯნდეს, მუჭოთ ართი ლიტრი სუფთა წყარიშ მასას 4 °C ტემპერატურას სტანდარტული ატმოსფერული წნევაშ გიმე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფიზიკა კატეგორია:მასიაშ ოზჷმალი ართულეფი
914
კატეგორია:
Bluetooth
მინი|მარჯვნივ|120 პქ|ბლუთუზიშ ლოგოტიპი ბლუთუზი (ინგ. Bluetooth — ლენი კიბირი) — მუნაჩემეფიშ გჷნოჩამაშ ურსინე ტექნოლოგიას წჷმარინუანს. თინა საშუალებას ირძენს მუნაჩემეფიშ 720 კბ/წმ სიჩქარათ გჷნოჩამას, ირნერი მიმასხუაფალი რსინაშ უმუშო შხვადოშხვა ტიპიშ მონწყილობეფს შქას, მუჭომეფით რე: მობილური ტელეფონეფი, ლუბაშ კომპიუტერეფი, პერსონალური კომპიუტერეფი, პრინტერეფი, ცირფული ფოტოაპარატეფი, მარგილარეფი, კონდიციონერეფი, მიკრორეღმამი ღუმელეფი დო შხვა.
აპარატურულო ბლუთუზი მორჩილი ზჷმაშ, მაღალი სიმალაშეშ მიმაღებე-გჷნმაჩამუ მონწყილობა რე, ნამუთ 2.4465-2.4835 გჰც დიაპაზონს მუშენს.
პროფილეფი
ბლუთუზ ტექნოლოგია მიარეპროფილამი რე. ირი პროფილიშ აზარა ბლუთუზით ანჯარელ მონწყილობას ხოლო უმოსი შილებუამობას არზენს მაქსიმალურო გჷმორინაფილქ იჸუას ტექნოლოგიაშ შილებუამობეფინ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კომპიუტერული რშვილეფი
მარტინ რაილი
მარტინ რაილი (ინგლ. Sir Martin Ryle; დ. 27 ეკენია, 1918, ბრაიტონი, ინგლისი — ღ. 14 გჷმათუთა, 1984, კემბრიჯი, ინგლისი) — ინგლისარი რადიოასტრონომი. გიმიგონჷ რევოლუციური რადიოტელესკოპური სისტემეფი დო თინეფიშ გიმორინაფათ დადგინჷ დაღარი რადიო წყუეფიშ ლოკაციეფი. 1946 წანას დერეკ ვონბერგიწკჷმა ართო გჷმაბჟინუ ინტერფორომეტრულ-ასტრონომიული რკვიებეფი. გაუჯგუშებული ინსტრუმენტეფით რაილიქ მიოგორუ არძაშე შორს მადვალუ გალაქტიკეფს.
დერმატოლოგია
დერმატოლოგიაშ ისტორია ანტიკური პერიოდიშე იჭყაფჷ. ჩინურ მანუსკრიპტეფს დო ეგვიპტურ პაპირუსეფს შეთმოფხვადუთჷ ინფორმაციეფს დერმატოლოგიური ლახარეფიშ დო თინეფიშ სქილადაფაშ პრიმიტიული მეთოდეფიშ გეშა. ართ-ართი მაართა მენცარი, ნამუქჷთ ეჭარჷ შხვადოშხვა დერმატოლოგიური ლახარეფი რდჷ ჯვეში ბერძენი ექიმი დო ფილოსოფოსი ჰიპოკრატე.
მარტინ რაილი
მარტინ რაილი გურაფულენდჷ ოქსფორდიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია. გურაფაშ თებაშ უკული მუშენდჷ კემბრიჯიშ უნივერსიტეტის (კავენდიშიშ ლაბორატორია). ჸათაქ რაილიქ მიშეღჷ დიდი თია ასტრონომიული ინტერფერომეტრიშ დო აპერტურული სინთეზიშ დორსხუაფაშა დო გოვითარაფაშა. 1946 წანას რაილიქ ეიონწუ პირველი მიარე-ელემენტური ასტრონომიული რადიო ინტერფერომეტრი.
მარტინ რაილიშ ინიციატივათ დო ხემანჯღვერობათ რადიოასტრონომიულ ბუნაქ აკადგინჷ შხვადოშხვა რადიოწყუეფიშ კატალოგეფი. რადიოწყუეფიშ კემბრიჯიშ მასუმა კატალოგიშ გიმორინაფათ, მენცარეფქ მიოგორეს პირველ კვაზი-მურიცხულ ობიექტის (კვაზარი), 1959 წანას.
დერმატოლოგია
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მედიცინა კატეგორია:მედიცინაშ დარგეფი
მარტინ რაილი
მარტინ რაილი რდჷ კემბრიჯიშ უნივერსიტეტიშ რადიოასტრონომიაშ პირველი პროფესორი დო მალარდიშ რადიოასტრონომიული ობსერვატორიაშ დუმარსხუაფალი-მაკათური. 1972-1982 წანეფს რაილი რდჷ რანწკით მავითოჟირა ომაფე ასტრონომი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი ასტრონომეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიკაშ დარგის კატეგორია:ინგლისარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
გრივნა
left|30px|გრივნაშ სიმბოლო გრივნა, თაშნეშე ჰრივნა (гривня) — უკრაინაშ ერუანული ფარაშ ართული 1996 წანაშე. გრივნაქ დოთირუ კარბოვანეცი, კუნტახანური ფარაშ ართული, ნამუთ მიშაღალირჷ რდჷ სხუნუეფიშ რსხუშ აკოცჷმაშ უკული (კარბოვანეცი რუბლიშ ექვივალენტი რე უკრაინულ ნინაშა). 1 გრივნა აკმოდირთუდჷ 100.000 კარბოვანეცშე. გრივნა აკმოდირთუ 100 კაპიკშე.
2006 წანაშ 21 ფურთუთას გრივნაშ კურსი რდჷ 5.05 გრივნა 1 დოლარწკჷმა, ვარდა 6.01253 გრივნა 1 ევროწკმა უკრაინაშ ერუანული ბანკიშ ოფიციალური მუნაჩემეფით.
სქოლიო
კატეგორია:ფარაშ ართურეფი კატეგორია:უკრაინაშ ეკონომიკა
916
კატეგორია:
რადიოტელესკოპი
რადიოტელესკოპი — ასტრონომიული ინსტრუმენტი, ნამუთ ანტენაშ დო რადიორესივერიშ გიმორინაფათ ღებულენს რადიორეღმეფს ასტრონომიული რადიო წყუეფიშე. რადიოტელესკოპეფი რე თარი ინსტრუმენტეფი რადიოასტრონომიაშ დისციპლინას. რადიოასტრონომია გურაფულენს ასტრონომიულ ობიექტეფის, თინეფიშ რადიორეღმეფიშ რკვიებათ.
ასტრონომიული ობიექტეფი, მაგალთო: პლანეტეფი, მურიცხეფი, ნირსეულეფი დო გალაქტიკეფი დიხაუჩაშე შორს იდვალუაფჷ დო თინეფიშე მუნაულა რეღმეფი დაღარი რე. ჸათეშ გეშათ რადიოტელესკოპეფს ოსაჭირჷ დიდი ანტენეფი რადიორეღმეფიშ ოშაყარალო დო სენსიტივური რესივერეფი, რადიორეღმეფიშ მიოღებელო.
პირველი მენცარი, ნამუქჷთ მიოგორუ კოსმოსიშე მუნაულა რადიორეღმეფს რდჷ ამერიკალი ინჟინერი კარლ იანსკი (1932 წანას). პირველი რადიოტელესკოპი ეიოგჷ გროუტ რებერქ 1937 წანას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რადიოტელესკოპეფი კატეგორია:რადიოასტრონომია კატეგორია:ასტრონომიული ინსტრუმენტეფი
ერესუნიშ ხინჯი
thumb|250px|ერესუნიშ ხანჯი, ელმაშარეშ სურათი. thumb|250px| მიოჯინი [[მალმოშე]] thumb|250px| მიოჯინი [[ერესუნიშ საროტიშე]] მინი thumb|250px|მიოჯინი [[კოპენჰაგენიშე. კვარჩხანშე — კოკი საკტჰოლმი, მარძგვანშე — ხელუანური კოკი პებერჰოლმი. ჰორიზონტის იძირებე მალმო.]] ერესუნიშ ხინჯი (Øresundsbroen, Öresundsbron) — კომბინირაფილი ხინჯი-გვირაბი, ნამუშათ მიშმურს ჟირჸურენი რკინაშარაშ ღოზის დო ოთხღოზამ მაგისტრალს, გიდვალირი რე ერესუნიშ საროტის. თენა არძაშ უგჷნძაში  კომბინირაფილი მაგისტრალი დო რკინაშარა რე ევროპას, ნამუთ ართიანს მეთმურსხუანს დანიაშ ნანანოღა კოპენჰაგენს დო შვედეთიშ ნოღა მალმოს.
ხინჯი დო გვირაბი ოერეფოშქაშე ევროპული ოავტომობილე მაგისტრალი E20-შ დო ერესუნიშ რკინაშარაშ ნორთი რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დანიაშ ხინჯეფი კატეგორია:შვედეთიშ ხინჯეფი კატეგორია:დანიაშ ფასიანი ხინჯეფი კატეგორია:შვედეთიშ ფასიანი ხინჯეფი კატეგორია:ოხურგე ხინჯეფი კატეგორია:კოპენჰაგენიშ ხინჯეფი კატეგორია:მალმოშ ტრანსპორტი
კავენდიშიშ ლაბორატორია
კავენდიშიშ ლაბორატორია — კემბრიჯიშ უნივერსიტეტიშ ფიზიკაშ დეპარტამენტი (ფაკულტეტი), ნამუთ ფიზიკური მენცარობეფიშ სკოლაშ ნორთი რე. ლაბორატორიაქ გინწყჷ 1874 წანას დო თის უღუდჷ დო უღჷ დიდი გოლინა ფიზიკაშ დო ბიოლოგიშ დისციპლინეფიშ რკვიებეფიშო.
ლაბორატორია გიშარჩქინელი ინგლისარი მენცარიშ დო ფილოსოფოსიშ ჰენრი კავენდიშიშ ჯოხონობაშ რე. ლაბორატორიაქ ასეიან ორენიშა - ბჟადალი კემბრიჯიშა გინორთჷ 1974 წანას.
2019 წანაშ მუნაჩემეფით, კავენდიშიშ ლაბორატორიაშ 30 მარკვიებელქ მიპალუ ნობელიშ პრემია. ლაბორატორიას იძირუ ელექტრონქ, ნეიტრონქ, დნბ-შ სტრუქტურაქ დო შხვა.
ინფრაჭითა გოსინთაფა
მინი|250პქ|ინფრაჭითა დიაპაზონს მეღებული ადამიერიშ გჷმოხანტუალა მინი|250პქ|ინფრაჭითა გჷმოხანტუალა ინფრაჭითა გოსინთაფა (IrDa) — ელექტრომაგნიტური გოსინთაფა, ნამუთ იკათუანს სპექტრულ ინტერვალს თოლოძირე რე ჭითა ხურგიშ დო რადიოგოსინთაფაშ შქას. პიჯობურო თე სპექტრულ ინტერვალს გჷთმორთჷნა არხო, ოშქაშე დო შორ ინფრაჭითა განობეფო. ინფრაჭითა გოსინთაფას მიოგორუ ინგლისარ მენცარქ უილიამ ჰერშელქ 1800 წანას.
კავენდიშიშ ლაბორატორია
კავენდიშიშ ლაბორატორიაშ ართ-ართი დუმარსხუაფალი დო პირველი ხემანჯღვერი რდჷ ჯეიმზ კლერკ მაქსველი.
ინფრაჭითა გოსინთაფა
ლიტერატურა
კატეგორია:ელექტრომაგნიტური სპექტრი
კავენდიშიშ ლაბორატორია
კავენდიშიშ ლაბორატორიაშ მენცარეფი, ნამუეფქჷთ მიპალეს ნობელიშ პრემია (2019 წანაშ მუნაჩემეფით)
1. ჯონ უილიამ სტრეტი (ფიზიკა, 1904) 2. ჯოზეფ ჯონ თომსონი (ფიზიკა, 1906) 3. ერნესტ რეზერფორდი (ქიმია, 1908) 4. უილიამ ლორენს ბრეგი (ფიზიკა, 1915) 5. ჩარლზ გლოვერ ბარკლა (ფიზიკა, 1917) 6. ფრენსის ასტონი (ქიმია, 1922) 7. ჩარლზ ვილსონი (ფიზიკა, 1927) 8. ართურ კომპტონი (ფიზიკა, 1927) 9. ოუენ რიჩარდსონი (ფიზიკა, 1928) 10. ჯეიმზ ჩედვიკი (ფიზიკა, 1935) 11. ჯორჯ პაჯეტ ტომსონი (ფიზიკა, 1937) 12. ედვარდ ეპლტონი (ფიზიკა, 1947) 13. პატრიკ ბლეკეტი (ფიზიკა, 1948) 14. ჯონ კოკროფტი (ფიზიკა, 1951) 15. ერნესტ უოლტონი (ფიზიკა, 1951) 16. ფრენსის კრიკი (ფიზიოლოგია დო მედიცინა, 1962) 17. ჯეიმს უოტსონი (ფიზიოლოგია დო მედიცინა, 1962) 18. მაქს პერუცი (ქიმია, 1962) 19. ჯონ კენდრიუ (ქიმია, 1962) 20. დოროთი ჰოჯკინი (ქიმია, 1964) 21. ბრაიან ჯოზეფსონი (ფიზიკა, 1973) 22. მარტინ რაილი (ფიზიკა, 1974) 23. ენტონი ჰიუიში (ფიზიკა, 1974) 24. ნევილ ფრენსის მოტი (ფიზიკა, 1977) 25. ფილიპ უორენ ანდერსონი (ფიზიკა, 1977) 26. პეტრე კაპიცა (ფიზიკა, 1978) 27. ალან კორმაკი (ფიზიოლოგია დო მედიცინა, 1979) 28. აბდუს სალამი (ფიზიკა, 1979) 29. აარონ კლუგი (ქიმია, 1982) 30. დიდიე კელო (ფიზიკა, 2019)
Smart TV
Smart TV, ვარდა Connected TV  — თეხანურ ტელევიზორეფს დო ცირფულ ტელევიზიაშ რესივერეფიშ, თაშნეშე ტექნიკურ სიმბიოზის, კომპიუტერეფს დო ტელევიზორეფს / ცირფული ტელევიზიაშ რესივერეფს (ნამუსჷთ კინოხ ჯოხოდჷ „Connected TV“, (ვეშქოჩირთან Internet TV დო WebTV-შა)) შქას ინტერნეტიშ დო ცირფული ინტერაქტიული სერვერეფიშ ინტეგრაციაშ ტექნოლოგია.
სქოლიო
კატეგორია:ცირფული ტელევიზია კატეგორია:ინტელექტუალური ირდღარი ტექნიკა კატეგორია:კინოშ დო ვიდეოშ ტექნოლოგიეფი კატეგორია:ინტერნეტ-უჭყაფა კატეგორია:ინტერნეტ-ტელევიზია კატეგორია:მულტიმედია კატეგორია:Video on demand სერვისეფი
917
კატეგორია:
მარგილარი
მინი|200px|მარგილარიშ ინტერიერი მარგილარი — ირდღარი ტექნიკა, ნამუთ გჷმირინუაფჷ შხვადოშხვა ნიფთეფიშ ვარ-და ნიფთაირობეფიშ, რჩქვანელობურო ოჭკომალიშ, მედიკამენტეფიშ, დაბალ ტემპერატურას ჩუალაშ ღანკით. ტიპიურ მარგილარს ტემპერატურა 2-8 °C რე, თიშ ართ-ართ გიმნართის — ოჸინურეს 0 °C–შე დაბალი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ირდღარი ტექნიკა
ტიბეტური ნინა
ტიბეტური ნინა (ტიბ. བོད་སྐད་ Bod skad, Bhö kä ) — ტიბეტარეფიშ ნინა. გოფაჩილი რე ჩინეთის ტიბეტიშ ავტონომიურ რეგიონიშ დო შხვა რაიონეფს, თაშნეშე ინდოეთის, ნეპალს დო ბჰუტანს.
ორხველჷ ჩინურ-ტიბეტური ნინეფიშ ტიბეტურ-ბირმულ ჸას.
კატეგორია:ტიბეტურ-ბირმული ნინეფი
ტიბეტიშ ავტონომიური რეგიონი
right|250px ტიბეტიშ ავტონომიური რეგიონი (ტარ), თაშნეშე ჩინებული რე მუჭოთ ქსიზანგიშ ავტონომიური რეგიონი (ტიბ. བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་; ლექინ ჩინურო 西藏自治区; ტრადიციულ ჩინურო 西藏自治區), ავტონომიური რეგიონი ჩინეთიშ ბჟადალ ნორთის, ნამუქჷთ აკიქიმინჷ 1965 წანას.
ისტორია
1912–1950 წანეფს, აასეიანი ტიბეტიშ ავტონომიური რეგიონიშ ტერიტორია (უ-ცანგი დო ბჟადალი კამი) იმართუდჷ ტიბეტიშ თარობაშით დალაი-ლამაშ დუდალათ. ეთნო-კულტურული ტიბეტიშ დოსქილადირი ნორთი, – ბჟაეიოლი კამი დო ამდო, – ტიბეტიშ თარობას XVIII ოშწანურაშ შქა ხანეფშე ვამორჩილუდჷ; ასე თე ტერიტორიეფი გინორთილი რე ცინხაიშ, განსუშ, სიჩუანიშ დო იუნანიშ პროვინციეფშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ტიბეტი კატეგორია:ჩინეთიშ ავტონომიური რაიონეფი
919
კატეგორია:
ოჭკომალი
ოჭკომალი თაშნეშე ოჩამური — ირფელი, მუთ გჷმოდირთუ თელი ორგანიზმეფიშ ოჭკომალო.
ოჭკომალეფიშ თარი დოშანაფა რე ენერგიაშ გიმომუშება, მარა ადამიერეფი კანკალეშა ოჭკომალს გჷმირინუანა ჭკომუათ სიამნებაშ მიოღებელო.
ოჭკომალი იკათუანს თიჯგურა ნიფთიარობეფს, მუჭომეფით რე: ნოშქერწყარეფი, ციმუ, ცილეფი, ვიტამინეფი დო მინერალეფი, ნამუეფით ზჷმიერ დოზათ მეღება მორგე რე ორგანიზმიშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოჭკომალი
920
კატეგორია:
კოსმოსური ნტვერი
კოსმოსური ნტვერი — ნტვერი ნამუთ არსებენს უქიანოშ დინახალე. კოსმოსური ნტვერიშ წილაკეფიშ უმენტაშობაშ ზომა 0.1 მმ-შე (100 მიკრომეტრი) მოლეკულაშ ზომაშახჷ რე. უმოს დიდი წილაკეფს მეტეოროიდეფს უძახჷნა. კოსმოსური ნტვერი, თიში ლოკაციაშ მეჯინათ ირთუ: გალაქტიკეფოშქაშე ნტვერო, მურიცხეფოშქაშე ნტვერო, პლანეტეფოშქაშე ნტვერო დო პლანეტური რულეშ ნტვერო. კოსმოსური ნტვერიშ ოზიმალო არსებენს შხვადოშხვა მეთოდეფი.
ბჟაშ სისტემას, პლანეტეფოშქაშე ნტვერით წჷმიქიმინუ ზოდიაქური სინთე. ბჟაშ სისტემაშ ნტვერო ითვალუ: კომეტეფიშ ნტვერი, ასტეროიდული ნტვერი, კოიპერიშ ორტყაფუშ ნტვერი, დო მურიცხეფოშქაშე ნტვერი, ნამუთ ბჟაშ სისტემას გიშმურს. ირ წანას ანთასობათ ტონა კოსმოსური ნტვერი მუთმაჭირინუანს დიხაუჩაშ ჟინპიჯიშა.
კოსმოსური ნტვერი იკათუანს ორგანულ ნიფთიერებეფს ხოლო.
921
კატეგორია:
ლიხნი
ლიხნი (Лыхны) — ისტორიული ოფუტე აფხაზეთის, გუდაუთაშ მუნიციპალიტეტის, ზუღაშ დონეშე 50 მ სიმაღალას, გუდაუთაშე 5 კმ-ს. შქა ოშწანურეფიშ ქორთულ წყუეფს ჯოხოდჷ ზუფუ, თაშნეშე ჩინებული რე თიშ თურქული ჯოხოდვალეფი: სოუქსუ ვარდა სუუქსუ. ლიხნიშ ტერიტორიას იდვალუაფუ ჟირი ფაქვა
სქოლიო
კატეგორია:საქორთუოშ ისტორიული ოფუტეეფი კატეგორია:აფხაზეთი ავტონომიური რესპუბლიკაშ ოფუტეეფი კატეგორია:გუდაუთაშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
451º ფარენჰაიტით
„451º ფარენჰაიტით“ — ამერიკალი ჭარუშ, რეი ბრედბერიშ რომანი. თის ეჭარილიე მუმალიშ ჯარალუა, სოდეთ ვაშინერს წინგეფი, ჯარალობურ წესრიგის მეხანძარეეფი თხილანა. 451 გრადუსი ფარენჰაიტით რე ტემპერატურა, ნამუსჷთ ქაღარდი იჭუ. 1966 წანას გჷშართჷ წინგიშ ეკრანიზაციაქ, ნამუშ რეჟისორით რე ფრანსუა ტრიუფო.
ლიტერატურა
კატეგორია:1953 წანაშ რომანეფი კატეგორია:ამერიკული რომანეფი კატეგორია:ფილმეფო ადაპტირაფილი რომანეფი კატეგორია:დისტოპიური რომანეფი კატეგორია:ომენცარე ფანტასტიკური რომანეფი კატეგორია:სოციალური ომენცარე ფანტასტიკა კატეგორია:რეი ბრედბერიშ ნაწარმებეფი
ვერნერ ფონ ბრაუნი
ვერნერ მაგნუს მაქსიმილიან ფრაიჰერ ფონ ბრაუნი (გერმ. Wernher Magnus Maximilian Freiherr von Braun; დ. 23 მელახი, 1912, ვიჟისკი, პრუსია, გერმანიაშ იმპერია — ღ. 16 მანგი, 1977, ალექსანდრია, ვირჯინია, ააშ) — გერმანალი-ამერიკალი მენცარი. რდჷ ნაციონალ-სოციალისტური გერმანული მუშეფიშ პარტიაშ დო  შუცშტაფელიშ (SS) მაკათური, თაშნეშე გერმანული რაკეტული ტექნოლოგიეფიშ გოვითარაფაშ თარი ფიგურა დო ამერიკული კოსმოსური დო რაკეტული ტექნოლოგიეფიშ პიონერი.
ვერნერ ფონ ბრაუნი გურაფულენდჷ მექანიკურ ინჟინერიას ბერლინიშ ტექნიკურ უნივერსიტეტის, ნამუთ გათუ 1932 წანას. ბრაუნიქ უკულ გურაფა გაგინძორჷ ბერლინიშ ფრიდრიხ ვილჰელმიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ მიპალუ დოქტორიშ ხარისხი ფიზიკას 1934 წანას. ბრაუნი ართ პერიოდის, 1931 წანაშ მანგიშე გჷმათუთაშა, გურაფულენდჷ ციურიხიშ ფედერალური ტექნოლოგიეფიშ ინსტიტუტის ხოლო. გურაფაშ თებაშ უკული 1930-იან დო 1940-იან წანეფს ბრაუნი მუშენდჷ გერმანიაშ რაკეტეფიშ გოვითარაფაშ პროგრამაშო. მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ბორჯის, ბრაუნიშ ინიციატივათ დო დიზაინით იკეთინჷ მოსოფელიშ მაართა ბალისტიკური რაკეტა ფაუ-2-ქ. მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ უკულ, ამერიკალეფქ ბრაუნი ოჭოფეს დო მუში ბუნაწკჷმა ართო, დოხოლაფირო 1600 მენცარი დო შხვა პერსონალი, ამერიკაშა მიდეჸონეს. ამერიკას, ბრაუნიქ ქიდიჭყჷ ოშქაშე რადიუსიშ ბალისტიკური რაკეტეფიშ გოვითარაფა. ბრაუნიქ ეიოგჷ რაკეტა ნამუქჷთ 1958 წანას კოსმოსიშა გიშეჸონჷ ხელუანური ალმაშარე Explorer 1. 1960 წანაშე ბრაუნი დო თიში ბუნა ნასას მუშენდეს. ჸათაქ ბრაუნი რდჷ მარშალიშ კოსმოსური ცენტრიშ დირექტორი დო ლონჩერიშ (launch vehicle) სატურნ V-შ თარი არქიტექტორი.
ვერნერ ფონ ბრაუნი რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. 1967 წანაშე ბრაუნი რდჷ ამერიკაშ ინჟინერიაშ ასოციაციაშ მაკათური. 1962 წანას მიპალუ ელიოტ კრესონიშ მენდალი დო 1975 წანაშ მენცარობაშ ერუანული მენდალი.
ვერნერ ფონ ბრაუნი მერჩქინელი რე კოსმოსური შარალუაშ მუმათ, რაკეტული ტექნოლოგიეფიშ მუმათ დო ამერიკაშ თუთაშ პროგრამაშ მუმათ. ფონ ბრაუნი თაშნეშე რდჷ პლანეტა მოროხიშ კოლონიზაციაშ პროპონენტი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალი-ამერიკალეფი კატეგორია:გერმანალი-ამერიკალი მენცარეფი
ჟაკ კარტიე
ჟაკ კარტიე (Jacques Cartier; დ. 7 მანგი, 1491 — ღ. 1 ეკენია, 1557) — ფრანგი მეშარე, ნამუქჷთ გაჭყჷ ოორუე ამერიკაშ ფრანგული კოლონიზაცია.
ფრანსუა I-აშ დოვალაფათ კარტიექ ახალ ორენშა მიდეშარუ დო 1534 წანას ლაბრადორიშ წყარპიჯეფს ქიმიოჭირინუ, 1535 დო 1541 წანეფს ევროპალეფშე მაართაქ გენჩურჷ წმ. ლავრენტიშ წყარმალუ. კაბოტი დო შამპლენწკჷმა ართო, კანადაშ ართ-ართ მაართამიმაგორალო იკოროცხუ. კარტიექ ურთიართობა გაჭყჷ ლავრენტიშ იროკეზეფიშ თემწკჷმა, ნამუშ ნინაშე ზიტყვა კანადაქ (ოფუტე) გჷნირთჷ თე ტერიტორიაშ დო უკული ქიანაშ ჯოხოდვალათ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგი მეშარეეფი კატეგორია:ნაღურა 1557
პორტ-სუდანი
პორტ-სუდანი (بورتسودان, Būr Sūdān) — ნოღა დო ონიშოლი ჭითა ზუღაშ ბჟადალ წყარპიჯის, იდვალუაფუ სუდანიშ ოორუე-ბჟაეიოლშე, ჭითა ზუღაშ შტატიშ ადმინისტრაციული ცენტრი, ქიანას სიკაბეტაშ მეჯინათ მაჟირა ნოღა რე ხარტუმიშ აგლომერაციაშ უკული, თაშნეშე — სახენწჷფოშ აკა ონიშოლი. პორტ-სუდანშე გიშმურს ქიანაშ ექსპორტიშ უმენტაში ნორთი: ბამბე, შურდგუმილი ორინჯი, მონტყორი დო ტყები, გუმიარაბიკი. ნოღას რე ოერეფოშქაშე აეროპორტი.
ჰენრიეტა სვონ ლივიტი
ჰენრიეტა სვონ ლივიტი (ინგლ. Henrietta Swan Leavitt; დ. 4 კვირკვე, 1868, ლანკასტერი, მასაჩუსეტსი, ააშ — ღ. 12 ქირსეთუთა, 1921, კემბრიჯი, მასაჩუსეტსი, ააშ) — ამერიკალი ასტრონომი.
პორტ-სუდანი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სუდანიშ ნოღეფი კატეგორია:სუდანიშ ონიშოლეფი კატეგორია:აფრიკაშ ონიშოლეფი კატეგორია:ჭითა ზუღაშ ონიშოლეფი
ჰენრიეტა სვონ ლივიტი
გურაფულენდჷ რედკლიფიშ კოლეჯის. გურაფაშ თებაშ უკული მუშენდჷ ჰარვარდიშ უნივერსიტეტიშ ობსერვატორიას. 1908 წანას, მათირუ მურიცხეფიშ რკვიებაშ ბორჯის, ლივიტიქ დადგინჷ ნამდა ცეფეიდეფიშ პულსაცია მერსხილი რე თინეფიშ ბარჩხალიშ პერიოდულობაწკჷმა. ცეფეიდეფს ასტრონომიაშო დიდი შანულობა უღუ, მუშენდა მენცარეფი თინეფს გიმირინუანა გალაქტიკური დო ექსტრაგალაქტიკური დისტანციეფიშ ოზიმალო.
ლივიტიშახ, მურიცხეფშახ დისტანციეფიშ ოზიმალო მენცარეფი ირინუანდეს პარალაქსის დო ტრიანგულაციას. ჸათე მეთოდიშ გიმორინაფათ შილებედჷ დისტანციაშ ზიმუა ხვალე ოშობათ სინთეშ წანაშ მაშორას. ლივიტიშ რკვიებეფით მენცარეფს შეულებუნა დისტანციაშ ზიმუა 20 მილიონი სინთეშ წანაშახ.
უკულიან პერიოდის, ლივიტიშ ჸათე დო ვესტო სლაიფერიშ რკვიებათ ჭითა ზარუეფიშ (ინგლ. Redshift) გეშა, ედუინ ჰაბლიქ დადგინჷ ნამდა ოქიანუ იფართინუაფჷ (ჰაბლიშ კანონი).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ასტრონომეფი
პლანეტური რულე
პლანეტური რულე — ნტვერიშ, ჭიჭე თუთეფიშ დო შხვა მატერიეფიშ დისკი ვარდა რულე, ნამუთ ასტრონომიული ობიექტიშ მუკი-მუკი ირთანს. ბჟაშ სისტემას, არძაშე უმოსო შინელი რე პლანეტა მარსქულიშ რულეეფი. რულეეფი უღჷ ბჟაშ სისტემაშ შხვა პლანეტეფს ხოლო, მაგალთო: დიას, ურანს დო ნეპტუნს.
რულეეფი, პლანეტეფიშ გარდა, შილებე უღუდას შხვა ასტრონომიულ ობიექტეფს ხოლო, მაგალთო: ჭიჭე პლანეტეფს, ალმაშარეეფს, ჯუჯა პლანეტეფს დო შხვა.
გალერეა
კატეგორია:პლანეტური რულეეფი
922
კატეგორია:
923
კატეგორია:
ალბანური ლეკი
ალბანური ლეკი (lek, მიარ. რიცხ. (lekë)) — ალბანეთიშ აფარაშ ართული 1926 წანაშე (ალბანურ ფრანკწკჷმა ართო), ქიანაშ თარი ვალუტა — 1947 წანაშე. 1 ლეკი აკმოდირთუ 100 ქინდარკაშე (qindarka).
ვალუტაშ ISO 4217 კოდი — ALL.
ჯოხოდვალა lek ალექსანდრე დიდიშ მერკე ჯოხოშე მოურს (Leka i Madh).
ჯოხოდვალა qindarka ალბანურ ზიტყვა ოშიშე მოურს (qind).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ალბანეთიშ ეკონომიკა კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
რუალ ამუნდსენი
რუალ ამუნდსენი (Roald Engelbregt Gravning Amundsen; დ. 16 კვირკვე 1872 — ღ. 18 მანგი 1928) — ნორვეგიალი მეშარე, პოლარეთიშ მარკვიალი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნორვეგიალი მეშარეეფი კატეგორია:პოლარეთიშ მარკვიალეფი კატეგორია:ნაღურა 1928 კატეგორია:ანტარქტიკაშ მარკვიალეფი კატეგორია:არქტიკაშ მარკვიალეფი კატეგორია:კანადაშ მარკვიალეფი
პავლე ინგოროყვა
პავლე იესეშ სქი ინგოროყვა (ქორთ. პავლე იესეს ძე ინგოროყვა; დ. 1 გერგობათუთა, 1893, ფუთი, რუსეთიშ იმპერია — ღ. 20 გერგობათუთა, 1983, ქართი, საქორთუოშ სსრ, სსრრ) — ქორთუ ისტორიკოსი დო ფილოლოგი.
პავლე ინგოროყვა გურაფულენდჷ სანქტ-პეტერბურგიშ სახენწჷფო უნივერსიტეტის, ნამუთ გათუ 1916 წანას. რდჷ საქორთუოშ ჭარუეფიშ რსხუშ ართ-ართი დუმარსხუაფალი 1917 წანას. 1917-1919 წანეფს რდჷ "საქორთუოშ ერუანული სხუნუ"-შ მაკათური. 1918 წანაშ 26 მესის, ინგოროყვაქ ხე მაჭარჷ საქორთუოშ ზოხორინელობაშ აქტის. ინგოროყვა აპროტესტენდჷ საქორთუოშ 1921 წანაშ ოკუპაციას. 1921-1923 წანას ოკათუდჷ "შავჩოხიანები"-შ ("უჩაღართიანეფი") ბუნას. 1924-1925 წანეფს ინგოროყვა მუშენდჷ ქორთული მენცარული დო ლიტერატურული ჟურნალიშ "კავკასიონი" რედაქტორო. ჟურნალი დოკილუ ბოლშევიკურ რეჟიმქ.
1925 წანას ინგოროყვაქ დარსხუ გიშაშქუმალა "ქართული წიგნი", ნამუქჷთ 1926-1928 წანეფს გიშაშქჷ ილია ჭავჭავაძეშ ნაჭარეფი XI ტომო. "ქართული წიგნი"-ქ დიკილჷ 1933 წანას.
1929-1940 წანეფს მუშენდჷ საქორთუოშ სახენწჷფო მუზეუმიშ (ასეიან საქორთუოშ ერუანული მუზეუმი) ხეშნაჭარეფიშ დეპარტამენტიშ მადუდეთ. 1940-1950 წანეფს რდჷ ისტორიაშ ინსტიტუტიშ უნჩაში მარკვიებელი. 1958 წანას, ინგოროყვა რდჷ ხეშნაჭარეფიშ ინსტიტუტიშ (ასეიან საქორთუოშ ხეშნაჭარეფიშ ერუანული ცენტრი) ართ-ართი დუმარსხუაფალი. თაშნეშე, ინგოროყვა რდჷ ჸილოშტყებამიშ რკვიებეფიშ კომისიაშ მაკათური.
პავლე ინგოროყვაშ ომენცარე ინტერესეფიშ სფერო რდჷ: ქორთული ლიტერატურაშ ისტორია, საქორთუოშ ისტორია, რუსთველოლოგია, ქორთული ხეშნაჭარეფიშ ისტორია დო შხვა. ბჟადალიშ მენცარეფიშ აზრით ინგოროყვაშ ნაჭარეფიშ ომენტაშობა ტენდენციური დო ეთნო-ნაციონალისტური ხასიათიში რე, გიშაკერზაფილო ჸეთი ოკითხეფი ნამუეფით ორხველჷ ქორთუეფიშ დო აფხაზეფიშ ეთნოგენეზის.
პავლე ინგოროყვაქ ღურუ 1983 წანაშ 20 გერგობათუთას, 90 წანერქ. დასაფულებური რე დიდუბეშ პანთეონს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ქორთუეფი კატეგორია:ქორთუ ისტორიკოსეფი კატეგორია:ქორთუ ფილოლოგეფი
924
კატეგორია:
ბაღი
ბაღი — ხელუანობაშ მინუში რე, ნამუსჷთ გჷთმოსხუნუნა გოვითარაფაშ ისტორიაშ ოგანაგე წყუთ. ბაღი კულტურაქ ცივილიზაციაშ გოჭყაფას ადამიერიშ ხორუაშ რინაშის დიჭყჷ. ბაღიშ დუდმაართა დოშანაფა რდჷ ოხორინალწკჷმა ორგებელი ჩანარეფიშ მოჸონაფა, კულტურაშ გოვითარაფაშ გემაჸვენჯობას, ჭიე-ჭიეთ ნარგუეფს მოხუჯურ სახეს არზენა.
925
კატეგორია:
ბაღი
ასეშო ბაღეფს ადამიერიშ რინას უკაბეტაში შანულობა უღჷ. თეხანურობას დახე არძა ქიანას რე ბაღეფი, თინეფშე ძალამ ბრელი რე ბრიტანეთის. ბაღიშ ართ-ართი სახე რე ბოტანიკური ბაღი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბაღეფი
ჯეიმზ კუკი
კაპიტანი ჯეიმზ კუკი (დ. 27 გჷმათუთა, 1728 — ღ. 14 ფურთუთა, 1779) — ინგლისარი მეშარე დო მარკვიალი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარი მეშარეეფი კატეგორია:ნაღურა 1779
ბულგარული ლევი
ბულგარული ლევი (лев) — ბულგარეთიშ ფარაშ ართული, 1 ლევი აკმოდირთუ 100 სტოტინკაშე. კოდი ISO 4217 — BGN.
კატეგორია:ბულგარეთიშ ეკონომიკა კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
დონგოლა
thumb|right|[[ჯებელ-ბარკალიშ პირამიდეფი]] დონგოლა (دنقلا) — ნოღა სუდანიშ ოორუეშე, ოორუე შტატიშ ადმინისტრაციული ცენტრი, იდვალუაფუ ნუბიაშ ტიოზის, წყარმალუ ნილოსიშ შქა მალობას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სუდანიშ ნოღეფი კატეგორია:სუდანიშ შტატეფიშ ადმინისტრაციული ნოღეფი
კრისტენ სტიუარტი
კრისტენ ჯეიმზ სტიუარტი (Kristen Jaymes Stewart; დ. 9 პირელი, 1990, ლოს-ანჯელესი, კალიფორნია, ააშ) — ამერიკალი არტისტი, ნამუსჷთ დიდი პოპულარობა მოუღჷ თიში როლქ "ბინდის". თის ხოლო ოკათუდჷ თიჯგურა ფილმეფს, მუჭომეფით რე : შქურენჯიშ ოთახუ (2002), იჩი (2004), ზატურა (2005) , მეჯღონელეფი (2007) , ფიფქია დო ჯინორი (2012) ,შარას (2012). თინა ხოლო ოკათუ ბანაკი იქს-რეის (2014) დო სილს მარიაში (2014).
ბიოგრაფია
კრისტენქ ორდოიან ასაკის დიჭყჷ კარიერა. თინა რდჷ 8 წანერი, მუჟამსჷთ თიქ ჭიჭე როლი არსულჷ ფილმის Thirteen. ათეს მაჸუნჷ მაჟირა ხარისხამ როლქ ფილმის the safety of objects. 2002 წანას თიქ ილაჸაფჷ ჯოდი ფოსტერწკჷმა ართო ფილმის „შქურენჯიშ ოთახუ“. ათეშ უკული შერონ სტოუნწკჷმა დო დენის ქუეიდწკჷმა ართო ილაყაფჷ ფილმის Cold Creek Manor 2003 წანას. 2004 წანას გიშართჷ ფილმიქ Speak, სოდეთ თინა თარი როლს არსულენდჷ.
ორდოიანი რინა
სტიუარტიქ დებადჷ დო მირდჷ ლოს-ანჯელესის. მუამუში, ჯონ სტიუარტი, რეჟისორი რე, ნამუთ მუშენდჷ Fox-ის. დიიამუში, ჯულზ სტიუარტი, ავსტრალიარი სცენარისტი რე. თის ჸუნს უნჩაში ჯიმა, კამერონ ბ. სტიუარტი დო 2 ეჭოფილი ჯიმა, დანა დო ტეილორი. სტიუარტიქ იგურუ სკოლას მაშკვითა კლასიშა დო უკული უდუჭიშაფუო გურაფულენდჷ ჸუდეს თეიშა, სოიშა გათენდჷ სკოლასჷნ.
რობერტ გოდარდი
რობერტ გოდარდი გურაფულენდჷ ვუსტერიშ პოლიტექნიკურ ინსტიტუტის. უკულ გურაფა გაგინძორჷ კლარკიშ უნივერსიტეტის. რაკეტული ტექნოლოგიეფით ორდოიანი წანეფიშე დეინტერესჷ. გოდარდიშ 214-შე ჟირი პატენტის, მიარე დონიანი რაკეტას (1914) დო რაკეტას, თხევადი ოჭვალიშ ქვარქვანტით (1914) დიდი შანულობა უღუდჷ კოსმონავტიკაშო. 1919 წანაშ გოდარდიშ მონოგრაფია "ექსტრემალური სიმაღალაშ მეჭირინაფაშ მეთოდეფი" მერჩქინელი რე კლასიკათ მაეჩა ოშწანურაშ რაკეტული ტექნოლოგიეფიშ დარგის. გოდარდიშ ჟირი-ღერძიშ კონტროლიშ მექანიზმი რდჷ პიონერული მეთოდი რაკეტეფიშ ტექნოლოგიაშო. ჸათე მეთოდით რაკეტეფს შეულებუდჷ ფურინუაშ ეფექტური კონტროლი.
რობერტ გოდარდიშ ტექნიკა, მეთოდეფი დო მექანიზმეფი რდჷ რევოლუციური, მარა გოდარდის მუში პროექტეფიშ გოვითარაფაშო ფინანსეფი მითინშე ვემუღებჷ. მორალურო ხოლო მითინ ვალურდჷ. პრესა დო შხვა მენცარეფი გოდარდის დო თიშ იდეეფს გაციგანუდეს. გოდარდიქ ღურაშ უკული მიპალუ დიდი რეპუტაცია მუჭოთ რაკეტული ტექნოლოგიეფიშ ართ-ართ დუმარსხუაფალქ. გოდარდი, რუსი კონსტანტინე ციოლკოვსკი, გერმანალი ჰერმან ობერთი დო ფრანგი რობერ ესნო-პელტრიწკჷმა ართო, მერჩქინელი რე რაკეტული ტექნოლოგიეფიშ დუმარსხუაფალ-მუმათ.
რობერტ გოდარდი, ღურაშ უკული, რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. 1959 წანას გინოჩეს კონგრესიშ ორქოშ მენდალი, 1960 წანას ლენგლიშ ორქოშ მენდალი დო 1964 წანას დენიელ გუგენჰაიმიშ მენდალი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ფიზიკოსეფი კატეგორია:ამერიკალი ინჟინერეფი
ორტვინი
ორტვინი (სპარს. باغ - ბაღ, ბაღჩე) — ხაბურზაკიშ, შინკაშ, კოპეშიაშ დო შხვა ორგებელი ჩანარიშ ნათასა დიხაურყ ვარ-და ნაშხვენ დიხეფს, თასმორთაფაშ მინდორს, ნამუთ რჩქვანელობურო მოჩილათირი რე ოხორუე აბანშე. საქორთუოს ორტვინშა მორჩული ბაღით უჯოხონა, სოდწ რგუნა პეულეფს ვარ-და მოყუნა ორტვინობა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ოფუტეშ მეურბობა
926
კატეგორია:
კვირკვი
გოშხუარაფილი გურიშგიმენი ბირგულიშ სახეს კვირკვი უღჷ კვარაკუჩხის, კანკალე ქორგამეფს — ბუჩქისძირას, ღიმს დო შხვა. დიხაშჟილენი კვირკვი წვანე რე დო ნორმალური ფურცელეფი უღჷ (კოლრაბი, კანკალე ტროპიკული ორქიდეა დო შხვა), დიხაშგიმენ კვირკვის — ფურცელეფი მორჩილ ზჷმაშ ქერქლეფო რე რედუცირაფილი. კვირკვი იკათუანს ოჭკომურ ნიფთიარობეფს, უმენტაშო ცაცლაბის დო შხვა. ნოშქერწყარეფს, ოშა-გოშათ — ციმუს. კვირკვი ვეგეტატიური გომიარაფაშ ორგანო რე.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჩანარეფიშ მორფოლოგია
927
კატეგორია:
ედ-დამერი
ედ-დამერი (الدامر) — ნოღა სუდანს, ნილოსიშ შტატიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სუდანიშ ნოღეფი კატეგორია:აფრიკაშ ნოღეფი კატეგორია:სუდანიშ შტატეფიშ ადმინისტრაციული ნოღეფი
928
კატეგორია:
929
კატეგორია:
თამარ ჩუგოშვილი
თამარ ჩუგოშვილი (დ. 11 მარაშინათუთა, 1984, გურჯაანი, საქორთუოშ სსრ) — ქორთუ პოლიტიკოსი. საქორთუოშ მა-9 მოჭანაფაშ პარლამენტიშ მადუდეშ საღალობაშ მარსულებერი 2019 წანაშ 21 მანგიშე 25 მანგიშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1984 კატეგორია:ქორთუ პოლიტიკოსეფი კატეგორია:საქორთუოშ მა-9 მოჭანაფაშ პარლამენტიშ მაკათურეფი კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მადუდეეფი
ავტოკეფალია
ავტოკეფალია (ბერძენ. ავტოს – კინ მუ დო კეფალე – დუდი), მართლმადიდებლობას: ართი აბანური ოხვამეშ ზოხორინალა მაჟირაშე; მაართა ავტოკეფალიური ოხვამეეფქ წჷმიქიმინჷ რომიშ იმპერიას დო თიშ მეძობელ ქიანეფს. IV ოშწანურას აკიქიმინჷ ოთხი ავტოკეფალიური ოხვამექ: კონსტანტინოპოლიშ, ალექსანდრიაშ, ანტიოქიაშ, იერუსალიმიშ, მოგვიანაფათ ანტიოქიაშე გეგშერთჷ კვიპროსიშ დო ქორთული ოხვამეეფქ. ასე არსებენს 15 ავტოკეფალიური მართლმადიდებლური ოხვამე: ალბანეთიშ, ალექსანდრიაშ, ამერიკაშ, ანტიოქიაშ, ბულგარეთიშ, საქორთუოშ, იერუსალიმიშ, კვიპროსიშ, კონსტანტინოპოლიშ, პოლონეთიშ, რუმინეთიშ, რუსეთიშ, სერბეთიშ, ჩეხეთიშ დო ელადაშ (ბერძრნული) ოხვამეეფი. ქორთული ავტოკეფალია ოხვამური დიფტიქით მაამშვა რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ქირსიანობა
930
კატეგორია:
მაკედონიური დენარი
მაკედონიური დენარი (македонски денар) (კოდი ISO 4217 — MKD) — მაკედონიაშ ერუანული ფარაშ ართული. 1 დენარი აკმოდირთუ 100 დენშე.
კატეგორია:მაკედონიაშ ეკონომიკა კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
ჯეიმზ სტიუარტი
ჯეიმზ სტიუარტი (James Stewart; დ. 20 მესი, 1908 — ღ. 2 მანგი, 1997) — ამერიკალი კინოშ დო თეატრიშ არტისტი. ოკათუდჷ ანდა ამერიკულ კლასიკურ ფილმის. შხირას ასახიერენდჷ ოშქაშე კლასიშ გამა კოჩეფს. ამერიკაშ კინოინსტიტუციაქ დასახელჷ მასმა აკანს კოჩიშ კინოლეგენდეფიშ შქას. ოარტისტე მოღალობაშ უმოსი, უღუდჷ შანულამი ოურდუმე კარიერა, ოკათუდჷ მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმას დო ვიეტნამიშ ლჷმას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1908 კატეგორია:ნაღურა 1997 კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
დოქტორი სტრეინჯი (ფილმი)
დოქტორი სტრეინჯი (Doctor strange) — ფანტასტიკაშ ჟანრიშ ფილმი. ტრილოგია Marvel-იშ კინოოქიანუს რანწკით მავითაანთხა ფილმი. ფილმი გინიღეს 2016 წანას. ფილმი რე დორსხუაფილი მარველიშ სუპერგერგეზის. თიში უკული მუთი დოქტორი სტრეინჯიშ კარიერა აკოცენს, ფარსაკი მარა დუდძიკალი ექიმი ახალ გიშაწვიას იღენს რინაშე, მიჟამსჷთ ჯადოქარი თის თხილუას ეჭოფუნს დო წვართუნს, თიშენ ნამდა ოქიანუ დეცვას უბადობაშე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:2016 წანაშ ფილმეფი კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი კატეგორია:Marvel-იშ კინოოქიანუშ ფილმეფი
ჟირონა
ჟირონა (კატალ Girona ; Gerona)  — ნოღა ესპანეთის, კატალონიაშ. ჟირონას ოხორანს 100 266 მახორუ, ფართობი 39,1 კმ². ჟირონა ესპანეთიშ ართ-ართი უდიდაში კულტურული, ეკონომიკური, ფინანსური, ისტორიული დო ტურისტული ცენტრი რე. ჟირონა ჩინებული რე ოკუჩხბურთე კლუბით: ჟირონა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ესპანეთიშ ნოღეფი
931
კატეგორია:
ერნან კორტესი
ერნანდო კორტეს დე მონროი ი პისარო ალტამირანო (Hernando Cortés de Monroy y Pizarro Altamirano), ჩინებული მუჭოთ ერნან კორტესი (Hernán Cortés; დ. 1485, მედელინი, ბადახოსიშ პროვინცია – ღ. 2 ქირსეთუთა 1547, კასტილიეხა-დე-ლა-კუესტა, სევილიაშ პროვინცია) — ესპანარი კონკისტადორი. მექსიკაშ ემაჭოფალი დო აცტეკეფიშ იმპერიაშ მუმაჯალიგარი. იმპერატორ კარლ V ჰაბსბურგიქ თიშ ემჩჷ ოახაკაშ ლეხერიშ მარკიზიშ ტიტული. თიშ რინაშ გეშა ძალამ მერკე ინფორმაცია რე ასქილადირი, თეშენ კორტესიშ პიჯობუაშ დო მონძეშ გეშა ისტორიკოსეფი ობაღინე გინორთელ ვარაუდეფს გჷმორაგადანა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კონკისტადორეფი
კასალა
კასალა (كسلا, Kassala) — მახორობაშ სიკაბეტაშ მეჯინათ მახუთა ნოღა სუდანს, ქიანაშ ართ-ართი უჯვეშაში ნოღა. კასალაშ შტატიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
სქოლიო
კატეგორია:სუდანიშ ნოღეფი კატეგორია:სუდანიშ შტატეფიშ ადმინისტრაციული ნოღეფი
932
კატეგორია:
ოჭკომალი გჷნაძინეფი
ოჭკომალი გჷნაძინეფი — ნივთიარობეფი ვარდა ნივთიარობეფიშ ნოლასუეფი, ნამუთ მითმიაჩამუ  პროდუქტის ზადუაშ შხვადოსხვა ეტაპის, პროდუქტიშ ხარისხის გაუჯგუშებელო, ოჩუალარო დო ოკონსერვებელო. გჷნაძინეფი დუთმოჸუნს ერკებულს, ნამუშ პრინციპი გეჸვენჯიშობური რე: ირ გჷნაძინი კოდირებული რე ლათინური ასო "E"-თ დო გეჸვენჯი სუმი ცირფიშ მეშქაშობათ.
თენეფი რე:
ოღაფალეფი
რე ჟირი ტიპიშ ოღაფალიშ გჷნაძინი: ორთაშობური (სამანგათ E120, E102) დო სინთეზური, ნამუთ მიღებუაფ ქიმიური რეაქციეფით. თინეფიი ნატურალური ოღაფალეფიშ ზუსტი  ანგეფი რე.
კონსერვანტეფი
რე ჟირნერი კონსერვანტი: ნატურალური (ნამუთ ვა რე კოდირებული): ჯიმუ, სპირტი, შანქარი, ძმარი დო ქონი. მაჟირა რე ქიმიური წჷმოულობაშ ვანატურალური გჷნაძინი: Sorbic acid E200 დო შხვა.
ანტიოქსიგენეფი
ანტიოქსიგენეფი გჷმირინუაფუ უსიამნე შურიშ გაქარებელო, არომატიზატორეფო დო უსიამნე ფერიშ ოთირალო. სამანგათ, ანტიოქსიგენეფს გჷმირინუანა ბანანიშ პიურეშ წარმებას.
არძაშე უმოსო გჷმორინაფონი ანტიოქსიგენეფი რე:
რაჭაშ ოერიშდუდე
რაჭაშ ოერიშდუდე — ფეოდალური საქორთუოშ ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული გჷნართი რდჷ, ნამუქჷთ X ოშწანურაშ ეკონია ნაანთხალს დირსხუ. ჭარალუაფონი წყუეფიშ მეჯინათ, რაჭაშ მაართა ოერიშმადუდე რდჷ რატი ბაღვაში. რატიშ უკული რაჭაშ ოერიშმადუდე რდჷ მუში სქი კახაბერი. ნამუშ ჯოხოშე მოურს გვარჯოხო კახაბერისძე. რაჭაშ ოერიშმადუდეეფი კაბეტ როლს ლაჸაფენდეს ფეოდალური საქორთუოშ პოლიტიკურ რინას X-XIII ოშწანურეფს. X-XIII ოშწანურეფს, რაჭაშ ოერიშმადუდეეფი მაფაშ მოხელეეფი რდეს. თინეფს ოვალჷდეს ოერიშდუდეშ ომაფე გინაგაფალეფიშ ეკორობუა, ჯარიშ გჷშაჸონაფა დო აწოჸუნა. თე პერიოდეფს რაჭაშ ოერიშმადუდეეფიშ დუდი რეზიდენცია მინდაციხეს რდჷ. დიდ ჯიხა-დარბაზ რდჷ კვერიშ ჯიხა ხოლო. XIII ოშწანურაშ 80-იან წანეფს, დავით ნარინქ გაუქვჷ ოერიშდუდე დო თე ტერიტორია ომაფე დიხეფო გჷნართინუ. მუჭოთ რჩქჷნი, კახაბერისძეეფიშ გვარქ გეშაჭყორდჷ. XIV ოშწანურაშ 30-იან წანეფს, გიორგი ბრწყინვალექ საქორთუო აკაშქუ დო რაჭაქ ართამ საქორთუოშა აკოდგინალუაშა მიშელჷ. უკული საქორთუოშ მაფეფქ რაჭა კჷნ ოერიშდუდეთ გინაშქვეს. დუდშე რაჭაშ ოერიშმადუდეეფი ჭარელისძეეფი რდეს, უკულ მეხოლაფირო 1488 წანაშე ცხეტიძეეფი. XV ოშწანურას, საქორთუოშ ომაფე-ოთაროეფო ფაჩუაშ უკული რაჭაქ სამარგალოშ ოთარეშა მიშელჷ. XV ოშწანურაშ 30-იან წანეფს, იმერეთიშ მაფა ბაგრატ III-ქ რაჭაშ ერიშმადუდეეფს მინდაჯიხა-დარბაზი გეგნოჩჷ დო იმერეთიშ ახალდჷნარცხუეფი ოშილუშ სარდალობა ქიმეჩჷ. XV-XVII ოშწანურეფს იმერეთიშ მაფეფს ორხველჷდეს რაჭაშ ოერიშდუდეშ ჭკორეფი დო დიხეფი. რაჭაშ ერიშმადუდეეფი აქტიურო ოკათუდეს იმერეთიშ დინოხოლენ ლჷმეფს დო ოცადჷდეს რაჭაშ ოერიშდუდეშ ზოხორინელ ოთარეთ გინოშქუმალას.
1725 წანას, იმერეთიშ მაფაქ რაჭაშ ოერიშდუდე ანტონიშ მანგიორო მუშ მუმა, გიორგი ქჷდახუნუ. ბერი წულუკიძექ დო პაპუნა წერეთელქ ახალციხეშა ინტეს დო 1786 წანაშ ღურთუთას 500 ლეკშე დო 1000 თურქშე აკოდგინელ ჯარით რაჭაშა გემშეჭკირეს. იმერეთიშ მაფაქ ოდიშიშ ჯარი ქიმიხვარუ დო რაჭას იბურჯუ. გინმაჭყვიდირალ ლჷმაქ 1786 წანაშ 26 ღურთუთას მოხვადჷ ოფუტე სხვავაწკჷმა, სოდეთ დავით გიორგიშ სქიქ გიმორძგუ, 1787 წანას, გიორგი რაჭაშ ერიშმადუდექ ლჷმას დოღურჷ დო მუშ აბანს დავით გიორგიშ სქიქ კჷნ ანტონ გიორგიშ სქი ქჷდახუნუ. 1789 წანას, იმერეთის გემაფუ სოლომონ II-ქ, ნამუქჷთ საბოლოთ გაუქვუ რაჭაშ ოერიშდუდე.
თარეფი
1120–1175 — ? 1210–1245 — უჩინებუ თარფი''
933
კატეგორია:
ვიტამინეფი
ვიტამინიმუნდი, ორგანული ღვანდი, ნამუსჷთ ორგანიზმი ვასინთეზირენს (ვარდა მორჩილ მუდანობათ ასინთეზირენს) დო თიში მეღება უციო რე დიეტათ. ომანგეთ კონკრეტული ღვანდი კანკალე ორგანიზმიშ შილებე ორდას ვიტამინი, კანკალეშო ვარი. სამანგათ C ვიტამინი, ასკორბინბჟე: ნამუთ ადამიერეფშო ვიტამინი რე, შხვა დოსქილადირი ორგანიზმიშ უმენტაშობაშო ვარი, თიშ გეშა ნამჷ-და თინეფიშ ორგანიზმის მუთმოხვადუ თე ვიტამინიშ სინთეზი.
ვიტამინეფი ირთუნა ჟირ დიდ ბუნათ: წყარ- დო ციმუგჷმანწყუმეთ. წყარგჷმანწყუმე ვიტამინეფს ორხველჷ B ბუნაშ არძა ვიტამინი დო ვიტამინი C, ციმუგჷმანწყუმე ვიტამინეფს — A,D,E დო K ვიტამინეფი.
B ბუნაშ ვიტამინეფი: თიამინი (ანუ ანევრინი), რიბოფლავინი (B2), ნიაცინი (ანუ ნიკოტინ ბჟე), პანტოთენიშ ბჟე(B5), პირდოქსინი(B6), ციანკობალამინი (ანუ კობალამინი)(B12), ფოლიუმიშ ბჟე(B9), ბიოტინი (B7), ლეციზინი.
B ბუნაშ ვიტამინეფი მიარე პროდუქტის, ორტვინობას, ბწკარამეფს, ხორცპროდუქტეფს, ბჟაშ პროდუქტეფს დო შხვეფს მუთმოფხვადჷნა. ვიტამინი B12 მუთმოფხვადჷნა ხვალე ჩხოლარულ პროდუქტეფს, B ბუნაშ კანკალე ვიტამინს იკათუანს ბწკარამი კულტურეფი - მარა ვა B12-ს. B12 გამამინჯე რე ზისხირს ჭითა კურთხუეფიშ წჷმოქიმინუას, თიან თარ როლს არსულენს ტვინიშ დო ცენტრალური ნერვული სისტემაშ ნორმალურ ფუნქციონირებას. B12-იშ ნარკობა ორგანიზმის იჭანუანს ანემიას დო ნერვული სისტემაშ ცხალუას, თი ადამიერეფშო, ნამუეფით ვაღებულენა ჩხოლარულ პროდუქტეფს, კონწარას რეკომენდაფილი რე B12-ს ტაბლეტეფიშ სახეთ ვარდა B12-ით ხელუანურო გოდიდარაფილი პროდუქტეფიშ მეღება. B12 -ით გიშაკერძაფილო დიდარი რე ხორცპროდუქტეფი (ჩხოუშ ხორცი, ჩხონჩხი, ჩხომი დო თ.უ.), თინა თაშნეშე რე მარქვალს დო ბჟაშ პროდუქტეფს. B ბუნაშ ვიტამინეფიშ უმენტაშობას თაშნეშე იკათუანს ბწკარამი კულტურეფი, ნეძი დო კარტოფილი.B6-ს აკეთენა თაშნეშეე ჭჷეფს მილმახვენი ბაქტერიეფი. გჷმირინუაფუ: თარო ოხვილური რე ძინაშ დო სინთელუანობაშ ასქილიდაფარო. თინეფი თაშნეშე ოკათჷნა ოჭკომალიშ დორცუაფას ენერგიაშ მიოღებელო. თაშნეშე B12 დო ფოლიუმიშ ბჟე უციო რე ზისხირიშ კურთხუეფიშ წჷმაქიმინალო, B5 დო B6 უციო რე ზისხირიშ კურთხუეფიშ წჷმაქიმინალო.
ვიტამინი C (ასკორბინიშ ბჟე) ოხვილური რე ძინაშ დო ნორშვეფიშ სინთელუანობაშ ასქილადაფარო, გიშაკერძაფილო კანიშ, ზისხირძარღვეფიშ, ჸვილეფიშ დო კიბირეფშო. უციო კოფერმენტს წჷმარინუანს მიარე მეტაბოლურ რეაქციაშა, გიშაკერძაფილო ცილეფიშ დორცუაფას დო ახალი ცილებიშ წჷმოქიმინუას. თაშნეშე ამაღალენს რეზისტენტობას ინფექციაშ სააწმარენჯოთ დო ხეს უნწყუნს ნაჭკირაშ აკორდუალას.
ვიტამინი D (კალციფეროლი) წყუ: ჩხონჩხი, ჩხომიშ ჩხონჩხიშ ციმუ, ბჟაშ პროდუქტეფი, მარქვალიაშ გური, მარგარინი, სპეციალური ღვანდი (პროვიტამინი D3)კანიშ კურთხუეფს გინმოქიმინუნს D ვიტამინო ბჟაშ სინთეშ ჟიგოლინათ. გჷმორინაფა: უციო რე კალციუმიშ დო ფოსფორიშ მიოღებელო დო თინეფიშ გინაულარო ჸვილეფშა დო კიბირეფშა. შილებე ქიმინჯენდას პარათჰორმონწკჷმა ართო.
E ვიტამინი(ტოკოფეროლი) წყუ: ხორცი, მარქვალიაშ გური, ფურცელამი ორტვინობა, ნეძი, ბჟაშ პროდუქტეფი, ქობალკაკალიშ ჯღალი, თასიშ დო ორტვინობაშ ზეთი. თაშნეშე E ვიტამინი თხილანს კანკალე მემბრანეფს, ნამუეფსჷთ კიბოშ გჷმოჭანაფა შეულებჷნა.
K ვიტამინი (ფილოქვინონი ანუ მელაქვინონი) წყუ: ჩხონჩხი, ხილი, ნეძი, პამინდორი, წვანე ორტვინობა, გიშაკერძაფილო ლუყუ. თაშნეშე თე ვიტამინს აკეთენა ჭჷეფს მილმარინე ბაქტერიეფი. K ვიტამინი უციო რე ჩხონჩხის პროტრომბინიშ სინტეზიშო (ოხვილური რე ზისხირიშ ეკვათუაშო)
ლიტერატურა
''„ბიოლოგიის ლექსიკონი" ავტორი:ქორინ სტოკლი.„ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა" თბილისი 2005წ,"
რესურსეფი ინტერნეტის
ვიტამინი B12
*
კაროლინა ჰერშელი
კაროლინა ლუკრეცია ჰერშელი (გერმ. Caroline Lucretia Herschel; დ. 16 მელახი, 1750, ჰანოვერი, წიმინდე რომიშ იმპერია — ღ. 9 ღურთუთა, 1848, ჰანოვერი, ჰანოვერიშ ომაფე, გერმანიაშ რსხუ) — გერმანალი ასტრონომი. მიოგორუ შხვადოშხვა კომეტეფს. ართ-ართი რდჷ პერიოდული კომეტა 35P/ჰერშელი–რიგოლე, ნამუთ თიშ ჯოხონობაშ რე. კაროლინა რდჷ გიშარჩქინელი ასტრონომიშ უილიამ ჰერშელიშ უკულაში და დო თიწკჷმა ართო მუშენდჷ ბრიტანეთის, მუში მენცარული კარიერაშ ბორჯის.
კაროლინა ჰერშელი რდჷ პირველი ოსური, ნამუსჷთ უკინებუდჷ თარობული პოსტი ინგლისის, პირველი ოსური მენცარი, ნამუქჷთ გჷმაბჟინუ მენცარული სტატია ლონდონიშ ომაფე ჯარალუაშ პერიოდულ გიშაშქუმალას დო თაშნეშე, რდჷ პირველი ოსური მენცარი, ნამუქჷთ მიპალუ ასტრონომიაშ ომაფე ჯარალუაშ ორქოშ მენდალი (1828 წანას). პრუსიაშ მაფა ფრიდრიხ ვილჰელმ IV-ქ კაროლინა ჰერშელს, 1846 წანას გინოჩჷ მენცარობეფიშ ორქოშ მენდალი. კაროლინა ჰერშელი რდჷ ასტრონომიაშ ომაფე ჯარალუაშ (1835, მერი სომერვილიწკჷმა ართო) დო ირლანდიაშ ომაფე აკადემიაშ (1838) საპატიო მაკათური.
კაროლინა ჰერშელიშ ჯოხონობაშ რე ართი ასტეროიდი დო მურიცხეფიშ გვართეფი: NGC 2360 (კაროლინაშ გვართა) დო NGC 7789 (კაროლინაშ ვარდი).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალეფი კატეგორია:გერმანალი ასტრონომეფი
ბალდვინ ლონსდეილი
ბალდვინ ჯაიკობსონ ლონსდეილი (Baldwin Jacobson Lonsdale; დ. 1950, მოტა-ლავა, ტორბა, ახალი ჰებრიდეფი — ღ. 17 მანგი 2017, პორტ-ვილა, შეფა, ვანუატუ) — ვანუატუარი სახენწჷფო დო ოჯარალე მოღალე, ანგლიკანი პაპა, ვანუატუშ 8-ო პრეზიდენტი 2014 წანაშ 22 ეკენიაშე 2017 წანაშ 17 მანგიშე.
934
კატეგორია:
ბენედიქტ ვონგი
ბენედიქტ ვონგი (დ. 3 მანგი, 1971, მანჩესტერი) — ინგლისარი არტისტი. ჩინებული რე Netflix-შ სერიალშე მარკო პოლო (2014-2016), ფილმეფშე მარსიალი (2015) დო დოქტორი სტრეინჯი (2016).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი
ენტონი ჰოპკინზი
სერ ენტონი ჰოპკინზი (Anthony Hopkins; დ. 31 ქირსეთუთა, 1937) — უელსარ–ამერიკალი არტისტი, ნამუთ სრულენს როლეფს ფილმეფს, თეატრეფს დო ოტელევიზიე შოუეფს. ჰოპკინზი აღიარებული რე ართ-ართ უდიდაშ არტისტო. თინა ჩინებული რე კანიბალიზმიშ მიმათხოზინალი სერიული მაჸვილარიშ, ჰანიბალ ლექტერიშ გასახიერებათ 1991 წანაშ ფილმის კირიბეფიშ შურიშქალი, ნამუშოთ თიქ მიღჷ ამერიკული კინოაკადემიაშ ოსკარიშ ჯილდო ნომინაციას საუჯგუშო კოჩი არტისტი. თიში ფილმეფიშე ოშინალი რე ადამიერი მუნჭყვი, დრაკულა, დამორჩილიშ ლეგენდეფი, დღაშ გინასქილედეფი, ზოროშ მარშიმი, მოსოფელიშ უცხვანტაში ინდიანი, გოჸინილი გურეფი, ნიქსონი, გინოტახუა დო შხვა. ჰოპკინზი დებადჷ დო მირდჷ უელსის, 2000 წანაშ 12 პირელს მიღო ააშ-იშ მონოღერობა. 2003 წანას თის გოუნწყეს მურიცხი ჰოლივუდიშ დიდებუაშ ოჯალე. ოსკარიშ ჯილდოწკჷმა ართო, ჰოპკინზის მობებული აფჷ გეჸვენჯი პრიზეფი: სუმი ბრიტანული აკადემიაშ ფილმეფის ჯილდო, ჟირი ემი, ორქოშ გლობუსი დოშხვა.
ორდოიანი წანეფი
ჰოპკინზიქ დებადჷ მარგამის, პორტ ტალბოტი, უელსი. მასქერეფი მურიელ ანი დო რიჩარტ არტურ ჰოპკინზი - ქობალიშ მაჭვალი. სკოლაშ პერიოდი ენტონიშო რდჷ უგამაგე. ჭიჭე ხანიშ უკული თიქ მეხვად, ნამდა თის უღუდ ნიჭი ხელუანობას, მუჭომით რე ხანტუა, პიანინოს მეგამა დო თ.უ. 1949 წანას მასქერეფიშ დაჟინებული თხუალათ ენირიცხჷ ჯოუნსიშ ბჟადალურ მონმაუზიშ ბოშეფიშ სკოლას პონტიპულს, უელსი. ჰოპკინზიქ ჯოუნსიშ სკოლას იგურუ ხუთი სემესტრი, უკული ქოთ გაგინძორჷ გურაფა ქოუბრიჯიშ ოშქაშე სკოლას, ქოუბრიჯი, უელსი.
15 წანაშ ხანს ჰოპკინზიქ შეხვდჷ რიჩარდ ბარტონს. წორო თიქ ქალუჭვათუ დო ხე უნწყუ ჰოპკინზის არტისტობაშე. საბოლოთ, 1957 წანას, ჰოპკინზიქ გათუ მუსიკაშ დო დრამაშ ომაფე ვალიური კოლეჯი, კარდიფის, უელსი. ჟირწანიანი არმიას ინალობაშ უკული, თინაქ მიდეშარჷ ლონდონშა, სოდეთ დიჭყჷ ხაზირუა დრამატული ხელუანობაშ ომეფე აკადემიას.
კარიერა
1965 წანას, რეპერტუარიშ უკული, ჰოპკინზის მიოგორუ ლოურენს ოლივიექ, ნამუქჷთ მიარზიუ თის ერუანული ომეფე თეატრიშ კათინი. ჰოპკინზი მუ რაგად ოკოჰოია თქჷ მერზიას, უკული ოლივიერიშ მათირექჷთ იჸუ.
935
კატეგორია:
ენტონი ჰოპკინზი
კარიერა
თეატრის მენჭაფილი წჷმოძინეფიშ უმიკუჯინუო (ოშინალი რე ერუანულ თეატრის რსულებური ლამბერტ ლე როუქსიშ როლი დევიდ ჰეირიშ დო ჰოვარდ ბრენტონიშ სპეკტაკლის პრავდა, ხოლო ენტონიშ როლი ენტონი დო კლეოპატრას ჯუდი დენჩწკჷმა ართო), თინა ჭიი-ჭიეთ ანებენდჷ დუდს თეატრალურ არტისტუას დო გინიშჷ ტელე დო კინო ოქიანუშა. თიში დებიუტიქ იჸუ 1967 წანას ბი-ბი-სიშ ტელეგინოჩამას – ჭანდი თიშ ჸუჯის, სოდეთ თიქ ილაჸაფჷ კუნტა ეპიზოდის. ჰოპკინზიშ ოტელევიზიე კარიერაშ მაართა ნაბიჯგეფიშე გჷშაკერძაფილო ოშვენალი რე პიერ ბეზუხოვიშ როლი ოტელევიზიე სერიალს ლჷმა დო შვიდობა (1972), ნამუთ გინოღალირი რე ლევ ტოლსტოიშ ათე ჯოხონობაშ რომანიშ მეჯინათ. ათეშ უკული თის აჸუ მიოხუჯაფალქ დიდ კარიერაწკჷმა, მიარე ოვაციაშ დო გომორძგვილ ჯილდოეფწკჷმა. ჰოპკინზის მეჩეს ბრიტანული იმპერიაშ სარდალიშ ჯოხონუა 1987 წანას, 1993 წანას რაინდ-ბაკალავრიშ ჯოხონობა. 1996 წანას ჰოპკინზი დაჯილდეს ოპატიე ომაჸალეშო უელსიშ უნივერსიტეტიქ, ლამპეტერი.
2006 წანას ჰოპკინზიქ იჸუ ორქოშ გლობუსიშ სესილ ბ. დემილიშ ჯილდოშ მაღვენჯიქ რინას მენჭაფილი წჷმოძინაშო. 2008 წანას თინაქ დეჯილდუ ბრიტანული აკადემიაშ ფილმეფიშ დოჯილდაფაშ მაჸალობაშ ჯილდოთ.
არტისტალაშ სტილი
thumb|220px|ანგუს ბარიშ როლს ფილმ [[თანდუ (ფილმი)|თანდუს]] ჰოპკინზი ჩინებული რე მუში როლეფიშო საწმოხონო ოსხირული ზადაფათ. გვალო თენა არზენს თის ანჯას როლი გასახიერას დახე გვალო ორთაშობურო, მუთ მარშიმუნს თიშე ოწმახეთ მიკოკინელ მაზადაფალი სამუშაშ მასშტაბის. ათეშ გეშა თის შხირას მორთუმ კონფლიქტი რეჟისორწკჷმა, ნამუთ სცენარიშე გინორთას იკორინუანს, ვარდა არტისტიშე გინოწუმილი მუდანობაშ დუბლეფიშ გინოღალას ითხინს. ჰოპკინზიშ ნარაგადით, სცენას მუშობაშ სრულებაშ უკული, თინა უბრალეთ სრულას იჭყოლიდუანს თიში დიალოგიშ რანწკეფს. რიჩარდ ატენბოროშ, ნამუქჷთ ჰოპკინი ხუთ შხვადოშხვა ფილმის გინიღჷ, 1993 წანას ფილმის "ოროეფიშ ქიანა" გინოღალეფს ღობერძგულო გაუჭირდჷ ჰოპკინზიშ დო დებრა უინგერიშ ჭკობაშ ართიანწკჷმა მეხუჯაფას.
ათეწკჷმა ართო, ჰოპკინზის მეგურაფაშ ნიჭი უღჷ. თინა მიშუძინანს მუშ ვალიურ აქცენტის თი აქცენტწკჷმა, ნამუსჷთ პერსონაჟი ითხინსჷნ. თიქ დუბლირაფა უღოლჷ თიში ბოლო დუმარიგებელიშ, ლოურენს ოლივიერიშ ხონარს, გეძინელ სცენეფს ფილმ სპარტაკის 1991 წანაშ რემეიკის.
პიჯული რინა
2007 წანას ჰოპკინზიქ ხეახალშო გინორთჷ ოხორალო ააშ-შა. მაართათ თინაქ იდჷ ამერიკაშა 1970–იან წანეფიშ ფილმეფიშ კარიერაშ გაუჯგუშაფალო, მარა 1980–იან წანეფიშ ბრიტანეთშა დირთჷ. 1990–იან წანეფს მენჭაფილი წჷმოძინაშ გეშა, ჰოპკინზიქ გინოჭყვიდჷ კინ ამერიკაშა დორთინა. 2000 წანაშ 12 პირელს ჰოპკინზიქ იჸუ ამერიკაშ სრულნებამი მენოღალექ, მუთ ქიანაშ მუკ-მუკი 3000 მილიანი სქირონაშ შარალუათ ოშინჷ.
ჰოპკინზი ნაგურგინა რე სუმშა. თიში მაართა ჟირი ჩილი ივნენ პეტრონელა ბარკერი (1967–1972) დო ჯენიფერ ლინტონი (1973–2002). ამდღარშო ჰოპკინზი გურგინელი რე კოლუმბიას დუნაბადი სტელა აროიავიწკჷმა. მაართა ჩილშე ჸუნს ცირასქუა, აბიგაილ ჰოპკინზი (დ. 20 მარაშნათუთა, 1968), ნამუთ რე არტისტი დო მობირე.
თის აფჷ მერზიებული თიში ხუჯი შხვადოშხვა ჩეჟქიმინუეფს დო ელაჩამეფს. თინა ხოლო რე მოხალისე მაგურაფალი რუსკინიშ არტისტალაშ სკოლას სანტა მონიკას, კალიფორნია, სოდეთ თინა ოხორანსჷნ.
ჰოპკინზი გოხვალამირი ალკოჰოლიკი რე. თინა გილეშჷ 12-ეტაპიან აკოხვალამეფშა ალკოჰოლი ჸურე მისით უდირკუ ხენ თინეფიშ გაჩერებელო. წორო ათეშ მოხვარათ, 1975 წანას, ჰოპკინზიქ მიოტუ ალკოჰოლიშ შუმა. ჰოპკინზიშ ნარაგადით TMZ-წკჷმა 2010 წანაშ გჷმათუთასს, თინა რე ვეგეტარიანელი. 2008 წანას თინა დაკინებული რდჷ წონაშ დარკებაშ პროგრამათ დო უკვე 2010 წანაშო თიქ დირკჷ 80 გირვანქა (დახოლ. 36 კგ)
1992 წანას თიქ მაართათ დაჭყაფუ ინტენსიური ნარკოტიკეფიშ დო ალკოჰოლიშ რეაბილიტაცია დაუნვაივიშ ჯიხაშ პატიმარეფს.
შხვა ნახანდეფი
ჰოპკინზი რე ნიჭიერი პიანისტი. 1986 წანას, თიქ გიშაშქჷ სინგლი, ჯოხონუათ "დათხიებული მუხირცხი". სინგლიქ ეჭოფჷ 75-ა აბანი ბრიტანეთის ჩარტის. 2007 წანას ჰოპკინზიქ გაცხადჷ, ნამდა კუნტახანურო ოკოდ სცენას დეხიუკონ დო მოსოფელიშ მუკ-მუკი იშარალუკონ. თის უღჷ ნაჭარა მუსიკა ოკონცერტე დარბაზეფიშო სტეფან ბარტონწკჷმა ალმახანდუათ. ათე კომპოზიციეფი იკათუანს "ბორჯიშ მარშიმს", ნამუშ მოსოფელიშ პრემიერაქ იჸუ დალასიშ სიმფონიურ ორკესტრის 2008 წანაშ გჷმათუთას. ხოლო ოშინალი რე კომპოზიცია "შიზოიდური სალსა".
1996 წანას, ჰოპკინზიქ გიშაშქჷ მაართა ფილმი მარაშინათუთა, ნამუთ გინოღალირი რე მუშ რეჟისორალათ. ფილმიშ სცენარი რე ჩეხოვიშ ნახანდეფიშ, ბიძი ვანიაშ ვერსია. თიქ მაართაქ ჭარჷ სცენარი ექსპერიმენტული დრამაშ, პროპელერიშ მარჩხალშო, ნამუშ პრემიერაქ იჸუ სანდენსიშ ფილმეფიშ ფესტივალს 2007 წანას..
ჰოპკინზის ნალაჸაფინა აფჷ ბრელი ჩინებული ისტორიული დო გჷმოგონილი პერსონაჟი, თინეფ შქას:
(ჰანიბალი, 2001) (ჭითა დრაკონი, 2002)
ჯილდოეფი
კირიბეფიშ შურიშ ქალით მუნაგებ ოსკარწკჷმაართო, ჰოპკინზი ნომინირებული რე გეჸვენჯი ფილმეფიშო: დღაშ ნასქილადუეფი (1993), ნიქსონი (1995) დო ამისტადი (1997).
ჰოპკინზიქ მიღჷ ბრიტანული აკადემიაშ ფილმეფიშ დაჯილდოებაშ ჯილდო საუჯგუშო მაართახარისხმი კოჩიშ როლიშო 1973 წანას პიერ ბეზუხოვიშ სრულებათ ბი-ბი-სიშ ტელესერიალს ლჷმა დო მშვიდობა, ათეწკჷმა თის 1991 დო 1993 წანეფს აფჷ მუნაგებჷ ჯილდოეფი კინ თი კატეგორიას ფილმეფიშო კირიბეფიშ შურიშ ქალი დო ოროეფიშ ქიანა.
ჰოპკინზიქ მიგჷ ემიშ პრემია თიში როლიშო ფილმეფს The Lindbergh Kidnapping Case დო ბუნკერი, ხოლო აფჷ მინაღებჷ ემიშ ნომინაციები ფილმეფიშო პარიზიშ ნანაღორონთიშ ოხვამერი დო დიდი პერსპექტივეფი. თიქ მიგუ ჯილდო რეჟისორობაშო დო არტისტალაშო ფილმით პროპელერიშ მარჩხალი, შვეიცარიას, ლოკარნოშ ოერეფოშქაშე ფილმეფიშ ფესტივალს.
1979 წანას ენტონი იჸუ მუსიკაშ ომეფე აკადემიაშ ოპატიე მაკათური.