cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ჯვ. წ. 832
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 832 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
იინდრჟიხუვ-ჰრადეციშ რაიონი
220პქ|მინი|მარჯვნივ|ნოღა იინდრჟიხუვ-ჰრადეცი 220პქ|მინი|მარჯვნივ|რაიონიშ აბანდვალა [[ობჟათე ბოჰემიაშ აკანი|ობჟათე ბოჰემიაშ აკანს, ჩეხეთის]] იინდრჟიხუვ-ჰრადეცი (ჩეხ. Okres Jindřichův Hradec) — რაიონი ობჟათე ბოჰემიაშ აკანს, ჩეხეთის. მუში ნანანოღა რე იინდრჟიხუვ-ჰრადეცი. რაიონიშ ფართობი აკმადგინანს 1 943,69 კმ²-ს. 2007 წანაშ მუნაჩემეფით, რაიონიშ მახორობა აკმადგინანს 92 752 ადამიერს. მახორობაშ მეჭედალა კვადრატულ კილომეტრის აკმადგინანს 48 ადამიერს.
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:ჩეხეთიშ რაიონეფი
შჩავნიცა
შჩავნიცა რე წყარმალუ სლოვენიას, შტირიაშ რეგიონს, მურაშ ნადუ. წყარმალუშ სიგინძა რე 56 კმ. აუზიშ ფართი 288 კვ.კმ.
მუმია ირთუ
მუმია ირთუ (ინგ. The Mummy Returns) — 2001 წანაშ ოდუდსგინნაველე ფილმი, ნამუთ გინიღჷ სტივენ სომერსიქ. ფილმი რე 1999 წანას გინოღალირი ფილმიშ მუმიაშ გეჸვენჯი. ათე ფილმის, ხოლო მუჭთ მაართა სერიას თარი როლს არსულენს ბრენდან ფრეიზერი.
სიუჟეტი
დუდსგინალუეფიშ მაგორალი რიკ ო'კონელი, ასე დიდარი რე, ბედინერი რე მუშ ჩილი ეველინწკჷმა დო ბრუო წანერ სქუა ალექსწკჷმა ართო. მარა უბადო ჸვაშჭარა ვარზენს ბედინერ ო'კონელეფიშ ფანიას შვიდი რინას. უბადო იმჰოტეფი კინ გეთანდუ! ასე რიკის, ეველინს დო ჭიჭე ალექსის ხვალე შკვითი დღა უღუნა ოქიანუშ გინასქილიდაფარო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:2001 წანაშ ფილმეფი კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი კატეგორია:ფილმეფი მუმიაშ გეშა
აირიშ გვალეფი
აირიშ გვალეფი თაშნეშე ჩინებული მუჭოთ აირიშ მასივი — გვალეფიშ სუმკუნთხუამ მასივი ოორუე ნიგერს, საჰარაშ ტიოზიშ ტერიტორიას. წჷმარინუანც ჩანარეფით ფორილ ეკორეგიონს, ნამუშ სიმაღალეთ ზუღაშ დონეშე 1 830 მეტრა რე, ოდო ედომუშამი ფართობი 84 000 კმ². ტიოზიშ შქაგურც, ზუღაშ დონეშე 500 - 900 მეტრას დვალირ აირიშ პლატო გჷთმაჭყანც კოკის, ნამუდგაშ კლიმატით შურდგჷმაშ მიარენერი ფორმაშ გოფაჩუას უნწყჷნც ხეს. თაქ მიარეთიე მეორინჯალაშ დო ფერმერული გოართოიანაფეფი, თაშნეშე გეოლოგიური დო არქეოლოგიური ობიექტეფი. ოშინალიე რეგიონს მიმალი არქეოლოგიური გონთხორუეფი, ნამუეფქჷთ ნათერო გჷნაშქვჷ თიში პრეისტორიული ულირბორჯი. აირიშ რეგიონც ართი ბორჯის ხედჷ საფჷრთხეშ თუდო რენჯი მოხანტილ ოჯინუ ჯოღორი (Lycaon pictus), ნამუთ ადამიერეფიშ დოხორინიშ გეშა თეჟამო თე რეგიონშე ედომუშამო ეშალაფირიე.
1991 წანაშე, აირიშ გვალეფიშ დო ტენერეშ ტიოზიშ ტერიტორიეფც გოჭყაფილ ორთაშ ტყაჩირი მიშულირიე იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ერკებულშა.
ნიკარაგუაშ ვულკანეფიშ ერკებული
ერკებულს მოჩამილი რე მოქიმინჯე დო შქირატილი ვულკანეფიშ ერკებული ნიკარაგუაშ ტერიტორიას:
კატეგორია:ნიკარაგუაშ ვულკანეფი
ბინგა (ნოღა)
კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ნოღეფი
ოფაჩხაფუ
ოფაჩხაფუ – ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტის, ოდიშიშ რზენს. წყარმალუ ჯუმიშ კვარჩხან ოძგაშე, ზუღაშ დონეშე 100 მეტრა, ზუგდიდიშე 4 კმ. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 81 ადამიერი.
კატეგორია:ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
20 მესი
20 მესი რე გრიგორიანული კალენდარიშ 140-ა დღა (ნარკი წანეფს — 141-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
საქორთუოშ ოურდუმე წოდებეფი
სქოლიო
წოდებეფი კატეგორია:ოურდუმე წოდებეფი
შერლოკი (ტელესერიალი)
შერლოკი (Sherlock) — ბრიტანული ოტელევიზე სერიალი, ნამუთ წჷმარინუანს ართურ კონან დოილიშ შერლოკ ჰოლმზიშ დეტექტიური თხობელუეფიშ ალმახანურ ვერსიას. სერიალი აკოქიმინეს სტივენ მოფატიქ დო მარკ გატისიქ. შერლოკ ჰოლმზიშ როლს არსულენს ბენედიქტ კამბერბეჩი, ჯონ უოტსონიშის — მარტინ ფრიმენი. 2009 წანას გოტებული პილოტიშ უკული, მაართა სეზონიშ სუმი 90-წუნიან ეპიზოდიქ იდჷ BBC One–ს დო BBC HD–ს 2010 წანაშ კვირკვეს დო მარაშნათუთას. მაჟირა სეზონქ BBC One–ს დიჭყჷ 2012 წანაშ 1 ღურთუთას, მასუმაქ 2014 წანაშ 1 ღურთუთას. გინოღალეფი მიშჷ მუდგაზჷმარენ აკანს, თენეფ შქას ლონდონს დო კარდიფის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბრიტანული ტელესერიალეფი კატეგორია:ფილმეფი შერლოკ ჰოლმზიშე
ფათიჰი
thumb|310px|[[აკვედუკი ვალენტა ფათიჰის]] 310px|thumb|[[შეჰზადეშ მეჩეთი]] ფათიჰი (Fatih) — სტამბოლიშ პროვინციაშ რაიონი თურქეთის, ნოღა სტამბოლიშ ნორთი, ნამუშ ტერიტორია უხვადუ ჸოფირი კონსტანტინოპოლიშ კიდალეფიშ დინოხლენ არანს. რაიონს იდვალუაფუ ნოღაშ თარი ისტორიულ დო კულტურულ ოქინაფუეფიშ უმენტაშობა.
ოქინაფუეფი
რაიონიშ ტერიტორიას იდვალუაფუ სტამბოლიშ ანდა ჩინებული ისტორიული ოქინაფუ. 1985 წანას, სულთანაჰმეტიშ მოედანი დო თექ მადვალუ არქიტექტურული ძეგლეფი იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ერკებულშა მიშეღეს.
მუზეუმეფუ
მეჩეთეფი
ისტორიული ბაზრობეფი
სქოლიო
* კატეგორია:სტამბოლიშ პროვინციაშ რაიონეფი კატეგორია:თურქეთიშ რაიონეფი
კირა ნაიტლი
კირა კრისტინა ნაიტლი (ინგლ. Keira Christina Knightley) (დ. 26 მელახი, 1985), უჯგუშო ჩინებული, მუჭოთ კირა ნაიტლი, რე ორქოშ გლობუსიშ, ბაფტაშ დო ოსკარიშ ნომინანტი ინგლისარი კინოში დო ტელევიზიაშ არტისტი. თიქ მუში კარიერა ბაღანობას დიჭყუ დო მიანჭუ ოერეფოშქაშე წჷმოძინას 2003 წანას, ფილმეფით „გიაშკვი მუჭოთ ბექჰემქ“ დო „კარიბიშ ზუღაშ მეკობრეეფი: უჩა მარგალიტიშ ჭყალა“. ათეშ უკული ნაიტლიქ გინირთჷ ართნერი ლიდერ არტისტიქ, მუკორჩქინდჷ ჰოლივუდიშ ფილმეფს დო მიპალუ ოსკარიშ ნომინაცია ელიზაბეტ ბენეტიშ როლიშ ლაჸაფშო ჯო ვრაიტიშ ფილმის „სიპეკე დო ცრურწმენა“, ნამუთ ჯეინ ოსტინიშ თიმ ჯოხოდვალაშ რომანიშ მეჯინათ რე გინოღალირი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1985
მორენა ბაკარინი
მორენა სილვა დე ვაზ სეტა ბაკარინი (დ. 2 მანგი, 1979, რიო-დე-ჟანეირო) — ბრაზილიარი არტისტი. თინა ლაჸაფენს ლესლი ტოპკინსიშ როლს სერიალს გოთემი. ვანესას ნალაჸაფინა აფუ შხვადოშხვა სერიალს დო ფილმის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბრაზილიარი არტისტეფი
სავა ბოჰინკა
სავა ბოჰინკა რე წყარმალუ სლოვენიას, წყარმალუ სავაშ ართ-ართ ოდუდე. სიგინძა 41 კმ. აუზიშ ფართი 388 კვ.კმ.
ტაურაგეშ მაზრა
ტაურაგეშ მაზრა (ლიეტუ. Tauragės apskritis) — მაზრა ლიეტუვაშ ბჟადალშე, ნამუთ იკათუანს ჟემაიტიაშ ეთნოგრაფიული რაიონიშ ობჟათე ნორთის. მაზრა უხურგანს რუსეთის, კალინიგრადიშ ოლქის, ტაშნეშე კლაიპედაშ, ტელშიაიშ, შიაულიაიშ დო კაუნასიშ მაზრეფს. წყარმალუ ნემანი ტაურაგეშ მაზრას მარიამპოლეშ მაზრაშე გიშმართჷნს.
ადმინისტრაციული დორთუალა
მაზრა გეჸვენჯი ტერიტორიეფო ირთჷ:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ლიეტუვაშ მაზრეფი
უაიტ-რივერი (მისისიპიშ ნადუ)
უაიტ-რივერი (ინგლ. White River) რე წყარმალუ ააშს, არკანზასიშ დო მისურიშ შტატეფს. უაიტ-რივერი იჭყაფჷ არკანზასიშ შტატის, ბოსტონიშ გვალეფიშ ეკორეგიონს, უკულ გიშმურს ობჟათე მისურიშ შტატის დო ოკულ კინ არკანზასიშ შტატის, სოდეთი ინაკათუ წყარმალუ მისისიპის. უაიტ-რივერიშ სიგჷნძა რე 1,162 კმ. ღანჩოშ ფართობი 71,910 კვ.კმ. უდიდაშ ნადუეფ რე: ჯეიმზი, ნორს-ფორკი, ბლექ-რივერი (კვარჩხანი), ბუფალოუ, ლიტლ-რედ-რივერი, ბაიოუ-დე-არკი (მარძგვანი). უაიტ-რივერიშ წყარპიჯის რე ნოღეფი: ნიუპორტი დო ბეიტსვილი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:არკანზასიშ წყარმალუეფი კატეგორია:მისურიშ წყარმალუეფი კატეგორია:მისისიპიშ ნადუეფი
სიმბოლო
ლიტერატურა
* კატეგორია:ბერძენული ზიტყვეფი დო ფრაზეფი
ჯვ. წ. 833
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 833 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
რ. კელი
რობერტ სილვესტერ კელი (დ. 8 ღურთუთა, 1967), უმოსო ჩინებული სასცენო ჯოხოთ '''რ. კელი (R. Kelly''') — ამერიკალი რიტმ-ენდ-ბლუზ მობირე, არტისტი, ობირეშეფიშ ავტორი დო მუსიკალური პროდიუსერი; პოპულარობას 1990-იანი წანეფიშ ლიას მიოჭირინუ. ამდღანერშო, მოსოფელიშ მასშტაბით მეხოლაფირო 30 მილიონი დინნაჭარა აფუ გჷმოჩამილი. მეღებული აფუ 3 გრემიშ ჯილდო 24 ნომინაციაშე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:დუნაბადი 1967 კატეგორია:ამერიკალი მობირეეფი კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:ამერიკალი მუსიკოსეფი
სავა დოლინკა
სავა დოლინკა რე წყარმალუ სლოვენიას, წყარმალუ სავაშ ართ-ართ ოდუდე. სიგინძა 45 კმ.
დანიელ კარლტონ გაიდუზეკი
დანიელ კარლტონ გაიდუზეკი (ინგლ. Daniel Carleton Gajdusek; დ. 9 ეკენია, 1923, იონკერსი, ნიუ-იორკი, ააშ — ღ. 12 ქირსეთუთა, 2008, ტრომსე, ნორვეგია) — ამერიკალი ექიმი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის 1976 წანას (ბარუხ სამუელ ბლამბერგიწკჷმა ართო). გიმირკვიუ კურუშ ლახარა დო თიში მიზეზეფი.
ბიოგრაფია
დანიელ კარლტონ გაიდუზეკიქ დებადჷ 1923 წანაშ 9 ეკენიას, ნიუ-იორკიშ შტატიშ ნოღა იონკერსის, სლოვაკეფიშ ფანიას. გურაფულენდჷ როჩესტერიშ უნივერსიტეტის. როჩესტერიშ უნივერსიტეტიშ უკულ გურაფა გაგინძორჷ ჰარვარდიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ მიპალუ მედიცინაშ დოქტორიშ ხარისხი 1946 წანას. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ კოლუმბიაშ უნივერსიტეტის დო კალიფორნიაშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტის. 1951-1953 წანეფს მსახურენდჷ ამერიკაშ არმიას. 1954 წანას ავსტრალიაშა მიდართჷ, სოდეთ მუშენდჷ ვოლტერ დო ელიზა ჰოლიშ მედიცინაშ რკვიებაშ ინსტიტუტის, მელბურნის. ჸათე პერიოდის გაიდუზეკიქ დეინტერესჷ კურუშ ლახარათ დო დიჭყჷ თიში მენცარული რკვიება. კურუშ ლახარა გოფაჩილი რდჷ 1950-1960-იან წანეფს, ახალი გვინეას, უმოსო ფორეშ ნაცია ოხორანდუნ თექ. ფორეშ კათას უღუდჷ კანიბალიზმიშ ტრადიცია. კოჩი დოღურუდუნ, ღურელიშ მოჯგირეეფი ღურელს დოხაშუნდეს დო თიში ორგანოეფს დო ტვინს ჭკომუნდეს. ჸათე პროცესიშ უკულ, თინეფი კურუშ ლახარათ ილახებუდეს, უმოსო თინეფი ნამუთ კოჩიშ ტვინს ჭკომუნდუნჷ. გაიდუზეკიქ კურუშ ლახარაშ მიზეზო კანიბალიზმი, ღურელიშ ტვინიშ ჭკომუა, მირჩქინჷ. გაიდუზეკიქ ართ-ართი ექსპერიმენტით ღურელი კოჩიშ ტვინი შიმპანზეშ დუდიშა გემშიღჷ დო ოკვირუდჷ მაიმუნეფს კურუშ ლახალა ქაღოლედესო. მუდგარენ პერიოდიშ უკულ მაიმუნეფს კურუშ სიმპტომეფქ გემკურჩქინდეს. გაიდუზეკიშ აზრით კურუშ ლახარაშ მიზეზი რდჷ ვირუსი, ნამუსჷთ შეულებუდ ლახარაშ გჷმოჭანაფა. მენცარეფიშ უკულიან რკვიებეფქ დანტკიცჷ ნამდა კურუშ ლახარაშ მიზეზი ვირუსი ვარდჷ დო ლახარაშ მიზეზი პრიონეფი რდჷ.
გაიდუზეკის ამერიკაშა გვიანეაშე ბაღანეფი მოჸუნდო დო თინეფ სკოლეფშა დო კოლეჯეფშა მიშმაჸუნდჷ, ოგურუანდჷ. გაიდუზეკიქ ამერიკაშა მიჸონ 56 ბაღანა. 1997 წანას გაიდუზეკი ბაღანეფიშ სექსუალური ექსპლუატაციაშ დო პედოფილიაშ გეშა ოჭოფეს დო 12 თუთას ციხეს ქუდახუნეს. მუჭოთ გიმირკვიუნ, გაიდუზეკის ბაღანეფწჷმა სექსი უღუდჷ. ციხეშ თებაშ უკული, გაიდუზეკიქ ევროპაშა მიდართჷ ოცხოვრებშა დო ამერიკაშა დღას ვადურთინჷ. დიო ამსტერდამს ცხოვრენდჷ დო უკულ ტრომსეს, ნორვეგიას. ღურუ 2008 წანაშ 12 ქირსეთუთას, ტრომსეს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ექიმეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის კატეგორია:დუნაბადი 1923 კატეგორია:ნაღურა 2008
პისეკიშ რაიონი
პისეკი (ჩეხ. Okres Jindřichův Hradec) — რაიონი ობჟათე ბოჰემიაშ აკანს, ჩეხეთის. მუში ნანანოღა რე ჩესკე-ბუდეიოვიცე. რაიონიშ ფართობი აკმადგინანს 126,84 კმ²-ს. 2007 წანაშ მუნაჩემეფით, რაიონიშ მახორობა აკმადგინანს 92,752 ადამიერს. მახორობაშ მეჭედალა კვადრატულ კილომეტრის აკმადგინანს 70.14 ადამიერს.
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:ჩეხეთიშ რაიონეფი
ახალციხეშ მაზრა
ახალქალაქიშ მაზრა (Ахалкалакский уезд) — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ართული რუსეთიშ იმპერიას. დირსხუ 1874 წანას (გეგშერთჷ ახალციხეშ მაზრას). ადმინისტრაციული ცენტრი — ახალქალაქი, იკათუანდჷ ასეიან ახალქალაქიშ, ნინოწმინდაშ დო ნორთობურო ასპინძაშ მუნიციპალიტეტეფიშ ტერიტორიეფს. ფართობი — 2739 კმ² (1905), დოხორელი პუნქტი — 111, მახორობა — 84,2 ვთშ. კოჩი (1906) — ქორთუეფი, სომეხეფი, ბერძენეფი, ქურთეფი დო შხვეფი. ქორთუეფიშ მუდანობაქ თაქ დიო ხოლო რუსეთ-ოსმალეთიშ 1828-1829 ლჷმაშ ბორჯის დეთხითხარჷ, უკული მუშპატჷნალას ანტიერუანული პოლიტიკაშ შედეგო ხოლო უმოსო დირკჷ. მაჰმადიან ქორთუეფიშ დიდი ნორთიქ ოსმალეთშა გეგნიხორჷ. თინეფიშ აბანს ქჷნიხორეს თურქეთშე რაჸილ ქირისან სომეხეფქ, ბერძენეფქ დო შხვეფქ. ახალქალაქიშ მაზრაქ გეუქვუ 1930 წანას.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართიშ გუბერნია
21 მესი
21 მესი რე გრიგორიანული კალენდარიშ 141-ა დღა (ნარკი წანეფს — 142-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
სკანდინავიური ნინეფი
სკანდინავიური ნინეფიშ გოფაჩუაშ არეალი: ლურჯი — სქირონაშ ნინეფი, წვანე — კოკიშ ნინეფი|thumb|right|150px სკანდინავიური ნინეფი (ოორუეგერმანიკული ნინეფი, ოორუეშ ნინეფი) ჯოხოდვალა გერმანული წჷმოჭყაფაშ ნინეფიშ ბუნაშ. თე ნინეფშა ამდღა ხოლო იჩიებუნა სკანდინავიას, ისლანდიას, ნორვეგიას, ფარერიშ კოკის დო ფინეთიშ რეგიონს. სკანდინავიური ნინეფი აკმადგინანს გერმანიკული ნინეფიშ ართ-ართი ბუნას დო მეხოლაფირო 20 მილიონი კოჩი აღიარენს თე ნინეფიშე ართ ნამდგარენს ოდაბადური ნინათ.
სკანდინავიური ნინეფი რე დანიური, ფარერული, ისლანდიური, ნორვეგიული, შვედური.
მერჩქინელიე, ნამუდა ედას (Edda) აშაჩუალირი ჯვეში ისლანდიური ოკო წჷმარინუანდას სკანდინავიური ნინეფიშ უჯვეშაშ ტიპის, მარა არძაშე ჯვეშო იშენით თაშნეგედვალირი ჯვეში ოორუეშ ნინა იკოროცხუ.
ქირსეშ დაბადებაშა ოორუეგერმანული გჷმორთელე ბჟადალგერმანულშე, დო IX ოშწანურაშე თინა გორთელე ბჟადალნორდულო დო ელახნორდულო, იგივე ოორუენორდულო.
ლიტერატურა
კატეგორია:გერმანიკული ნინეფი
ოქტომბერი (ცაიშიშ კახათი)
კატეგორია:ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
ყაჯარეფი
მინი|ყაჯარეფიშ დინასტიაშ გერბი ყაჯარეფი — დინასტია ირანს 1796-1925 წანეფს. დინასტიაშ დუმარსხუალი რე აღა-მაჰმად-ხან ყაჯარი, ნამუთ გჷმოხანტუნდჷ ირანიშ ფეოდალური არისტოკრატიაშ ინტერესეფს. ყაჯარეფიშ დინასტიაშ შაჰეფი ხეს უნწყუნდეს ირანს უცხოური კაპიტალიშ მიშულას, მუთ ქიანას საგვერდოთ კოლონიურ დგომარეობას ინმარინუანდჷ. შაჰეფიშ მუშობურობაქ დო მონკა ოღალქ გიმიწუ მასობური ოკათე ჸარაფეფი, ნამუქჷთ დოდაღარუ დინასტიაშ ხეშუულება დო მამზადჷ თიშ გჷმოჸოთამაშ პიჯალეფი. 1907 წანას, ყაჯარეფიშ წჷმმარინაფალქ, მუჰამედ ალი შაჰიქ, დეთხინუ პარლამენტი. 1925 წანაშ გჷმათუთას, მეჯლისიშ გინოჭყვიდირით, 12 ქირსეთუთაშე ირანს ფეჰლევინეფიშ დინასტიაქ გიპატჷინჷ.
ჯვ. წ. 834
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 834 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ყაჯარეფი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დინასტიეფი კატეგორია:ირანიშ ისტორია
ფილია
ფილია (ბერძ.φιλíα) — ჯვეში ბერძნული ზიტყვა, ნამუთ არისტოტელეშ ნიკომაქეაშ ეთიკას ხშირას ითანგუ, მუჭოთ „მაჸალობა“, ვარა „ჸოროფა“, მორო თე ტერმინი უმოსი ფართას გჷმირინუაფუ. მუჭოთ ჟერარ ჰუგი ეთმოშანუნცჷნ, არისტოტელეშ წიგნის მოჸონაფილი ფილიას უღუ გეჸვენჯი შანულობეფით:
სქოლიო
კატეგორია:ჸოროფა კატეგორია:არისტოტელე კატეგორია:ბერძენული ზიტყვეფი დო ფრაზეფი
თეოდორ მომზენი
კრისტიან მათიას თეოდორ მომზენი (გერმ. Christian Matthias Theodor Mommsen; დ. 30 გერგობათუთა, 1817, გარდინგი, შლეზვიგი – ღ. 1 გერგობათუთა, 1903, შარლოტენბურგი, ბერლინი, გერმანიაშ იმპერია) — გერმანალი ისტორიკოსი, იურისტი, ჟურნალისტი, პოლიტიკოსი დო არქეოლოგი. მერჩქინელჷ რე ანტიკურ პერიოდიშ ართ-ართ უკაბეტაშ ისტორიკოსო. მომზენიშ მონუმენტურ ნახანდი რე რომიშ ისტორია, ნამუქით გიშართჷ 1854-1856 წანეფს სუმ ტომო (უკულ გიაძინჷ შხვა ტომეფქ ხოლო). 1868 წანას მომზენს გინოჩეს Pour le Mérite-იშ მენდალი, 1902 წანას მიაჩჷ ნობელიშ პრემიაქ ლიტერატურაშ დარგის. ოგურუანდჷ ლაიფციგიშ, ციურიხიშ, ბრესლაუშ, ბერლინიშ უნივერსიტეტეფს. თეოდორ მომზენი მუჭოთ პოლიტიკოსი, რდჷ პრუსიაშ ლანდტაგიშ (1863-1866; 1873-1879) დო გერმანიაშ რაიხსტაგიშ (1881-1884) დეპუტატი პროგრესისტეფიშ პარტიაშე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალეფი კატეგორია:გერმანალი ისტორიკოსეფი კატეგორია:გერმანალი იურისტეფი კატეგორია:გერმანალი პოლიტიკოსეფი კატეგორია:გერმანალი არქეოლოგეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:გერმანალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1817 კატეგორია:ნაღურა 1903
პრახატიცეშ რაიონი
პრახატიცე (ჩეხ. Okres Prachatice) — რაიონი ობჟათე ბოჰემიაშ აკანს, ჩეხეთის. მუში ნანანოღა რე პრახატიცე. რაიონიშ ფართობი აკმადგინანს 1 375,03 კმ²-ს. 2007 წანაშ მუნაჩემეფით, რაიონიშ მახორობა აკმადგინანს 51 470 ადამიერს. მახორობაშ მეჭედალა კვადრატულ კილომეტრის აკმადგინანს 37 ადამიერს.
ერუანული პარკი
მინი|მუნჭყვეფიშ საფარი [[ჯალდაპარაშ ერუანული პარკი|ჯალდაპარაშ ერუანულ პარკში, ბჟადალი ბენგალი, ინდოეთი]] მინი|[[ტეიდეშ ერუანული პარკი, ტენერიფე, ესპანეთი]] მინი|[[მანუელ ანტონიოშ ერუანული პარკი, კოსტა-რიკა. ფორბსიშით ჯოხოიდვალჷ 12 უსქვამაშ ერუანულ პარკეფს შქას. ]] ერუანული პარკი — თხილერი ტერიტორიაშ ართ-ართი სახე, ნამუშათ მეჩამილი რე სპეციალური სტატუსი. ომანგჷ IUCN-შ II კატეგორიას.
ერუანული პარკი აკმიქიმინუ ერუანული დო ოერეფოშქაშე შანულობაშ, ელაზჷმაფათ კაბეტი დო ორთაშობური სისქვამეთ გიშაგორილი ეკოსისტემეფიშ ოთხილარო ოთელარე დო რეკრეაციული საქვარუაშო.
ერუანული პარკიშო შილებე გეგშიგორას ელაზჷმაფათ კაბეტი ორშაშობური ოსქირონე ტერიტორია ვარ-და/დო აკვატორია, სოდე წჷმორინაფილი რე უნიკალური, ოშაგოშა ვარ-და ოშქურანჯალაშ გიმე მარენჯი ართი ვარ-და მუსხირენი უდუცხალჷ ვარ-და მერკეთ გავალმერინაფილი ეკოსისტემა, ბიოცენოზი დო „ჭითა ერკებულშა“ მიშაღალირ, ეშალაფაშ კარს გემარენჯი ტყარი ჩხოლარეფიშ დო ჩანარეფიშ გვარობა.
ოჩხამური (დაბა)
სქოლიო
კატეგორია:ქობულეთიშ მუნიციპალიტეტიშ დაბეფი კატეგორია:აჭარაშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ დაბეფი
ჰოლივუდი
thumb|300px|ჰოლივუდიშ გოლაფირ ნიშანი ჰოლივუდი (Hollywood) — ლოს-ანჯელესიშ საგანო (კალიფორნია, ააშ), ნამუთ დაუნტაუნიშ ოორუე-ბჟადალუშე იდვალუაფუ. თიში ჯოხოგოლაფირობაშ დო კულტურული იდენტურობაშ გურშენი კინო სტუდიეფწკჷმა დო მურიცხვეფწკჷმა, სიტყვა „ჰოლივუდი“ ამერიკაშ კინო დო სატელევიზიო ინდუსტრიაწკჷმა რე ასოცირაფილი. ამდღანერიშო კინო ინდუსტრია გოხოლუა საგანოეფს რე მოფაჩილი, მუჭომოთიე ბერბანკი დო ვესტსაიდი, მარა  ინდუსტრიეფი (მუჭოთიე სამონტაჟო, ეფექტეფიშ, პოსტ-წარმოებაშ, დო განათებაშ კომპანიეფი) ჰოლივუდის სქიდუ.
ჰოლივუდის ბრელ ისტორიული თეატრი საკონცერტო სცენეფო დო ჯინჯიერი თეატრალური პრემიერეფიშო გიმირინუაფუ, თინეფი ქოთ მენძელენა კინოაკადემიაშ დაჯილდოებას ცერემონიას. თინა პოპულარული ტურისტული ოქინაფუ რე დო თიწკჷმა რე გოდვალირი ჯოხოგოლაფირი დიდებაშ ხეივანი.
თიშა უმუჯინალუო, ნამუდა ლოს-ანჯელესის ვა რე მეღებული ნამთინე საგანოშო ვარა ოხორეშის თანჯეფიშ დოდგინაფა, ჰოლივუდი თაქ გჷმჷნარკებუ რე.
კარლოვი-ვარი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩეხეთიშ ნოღეფი კატეგორია:ჩეხეთიშ კურორტეფი კატეგორია:ჩეხეთიშ სტატუტური ნოღეფი კატეგორია:ჩეხეთიშ აკანეფიშ ცენტრეფი
2048
დღახუეფი
კატეგორია:
საურმაგ I
საურმაგ I — იბერიაშ მაფა. ფარნავაზიანეფიშ დინასტიაშე.
ლიტერატურა
კატეგორია:იბერიაშ მაფეფი კატეგორია:ფარნავაზიანეფი
თოლი
thumb|right|300px|ინოხეფი კულტურას, ღაფილი რე [[კერატინი (ჭითა) დო დნმ (წვანე)]] თოლი — თელი ორგანიზმიშ სტრუქტურული დო ფუნქციური ართული. კანკალე ორგანიზმი (მაგ. ბაქტერიეფი) ედომუშამო ართი თოლშე აკმოდირთუ. თინეფს ართთოლამ ორგანიზმეფს უძახჷნა. შხვა ორგანიზმეფი მიარე თოლეფშე აკმოდირთუ, თინეფი ბრელთოლამი ორგანიზმეფი რე.
ადამიერიშ ორგანიზმის 100 ტრილიონი (1014) თოლი რე. ტიპიური თოლიშ ზჷმა დოხოლაფირო 10 მიკრონი (µm), მასა 1 ნანოგრამი რე. არძაშე დიდი ზჷმაშ თოლს სირაქლემაშ მარქვალი წჷმარინუანს.
თოლური თეორია 1839 წანას შლეიდენქ დო შვანქ დარსხის. ათეშ მეჯინათ არძა ორგანიზმი თოლშე აკმოდირთუ დო თიში რინული პროცესეფი თოლეფს ვარდა თოლეფიშ საშუალებათ იხორციელებუ. არძა თოლი თოლეფიშე ივითარებუ დო არძა თოლი მიშიკათუანს გეჸვენჯურ ინფორმაციას მიში ფუნქციონირაფაშ რეგულირაფაშო დო თოლეფიშ გეჸვენჯურ მოთირაშო გინაჩამალო.
თოლური თეორია
ამდღარშო თოლეფიშ დო თინეფიშ ორგანოიდეფიშ ენწყუალას, ფუნქციეფს დო ქიმიურ აკოდგინალუას, ხოლო, თოლის მაულარ პროცესეფს, თინეფიშ გომიარაფას დო გალენოწკჷმა რცხუს ბიოლოგიაშ დარგი - ციტოლოგია აკმიგურუანს.
თოლურ ენწყუალაშ მეჯინათ ჩქინ ბიოსფეროს არსებული არძა თელი ორგანიზმი ბუნათ რე პროკარიოტეფწკჷმა ვარდა ეუკარიოტეფწკჷმა. პროკარიოტეფს პრიმიტიული ეგაფილობა უღჷნა. თინეფს ვაუღჷნა კარაკანო დორსხილი გვირზილი. ათეშ გეშა თინეფს ბირთვშახიან თოლეფს უძახჷნა. პროკარიოტეფს ვაუღჷნა ორგანოიდეფიშ უმოსობა დო ინოხის ორინალ პროცესეფი უშქაშუროთ ციტოპლაზმას მეურს. პროკარიოტეფიშ ბუნაშა მიშმულა ჯინჯიერო ართინოხამ ორგანიმეფი — ბაქტერიეფი დო ლენიშფერი-წვანე წყარჩანარეფი. ეუკარიოტეფს უღჷნა რთული ენწყუალაშ თოლეფი კარაკანო გჷმოხანტილი გვირზილით დო ორგანოიდეფით, ნამუეფით სპეციპიკურ ფუქნციეფს არსულენა. თინეფს ბირთვამი ინოხეფი ჯოხონა. ეუკარიოტეფიშ ბუნას მერცხუაფილი რე ბრელინოხამი დო მინი ართთოლამი ორგანიზმი, კერძოთ უმარტივაშეფი, სოკოეფი, ჩანარეფი დო ჩხოლარეფი. ზოხო ბუნათ რენა გუმორთილი ვირუსეფი, თიშენ ნამდა თინეფი რინაშ უინოხე ფორმას წჷმარინუანა. თინეფს თოლი, მუჭოთ თეჯგჷან, ვაპალუნა.
თოლიშ მუშებეფი
არძა თოლს უღჷ მუშითასქილიდაფაშ უნარი. ათეშო თინა გალემოშე ოდიარე ნიბთიერებეფს, ენერგიას, არსულენს გარკვიებულ ფუნქციეფს, იმიარებუ. ზოხ-ზოხო არძა თოლს უღჷ „ინსტრუქციეფიშ ედომუშამი კათელი“ არძა ათე მოქიმჯალაშ ორსულებერო.
თოლიშ დინოხლენი ჯირსხი ლიპიდური ფაშ მაკათური მემბრანას რე მორთელი. თეში მეტი, ეუკარიოტულ თოლეფს დინახლენი განით მემბრანეფით უღჷნა გორთილი, მუთ თოლიშ დინახლე ნიბთიერებეფიშ ქანცაფის რეგულირაფაშ საშუალებას ირზენს.
თოლიშ ტიპეფი
თოლიშ ჟირი ტიპი არსებენს: პროკარიოტული დო ეუკარიოტული თოლეფი.პროკარიოტული თოლეფი რჩქვანებულო ართთოლამი ორგანიზმეფი რე, ბრელთოლამი ორგანიზმეფი მუჭოთ წესინ ეუკარიოტულ თოლეფშე აკმოდირთუ.
პროკარიოტული თოლეფი
პროკარიოტეფს ეუკარიოტეფშე თოლიშ გვირზილიშ ენწყუალა უღჷნა გინორთო. კერძოთ, თინეფს გვირზილიშ მემბრანა ვაპალუნა. პროკარიოტეფს ხოლო ვაპალუნა ეუკარიოტეფშო დჷმახასიათაფალი თოლიშ ორგანელეფი დო სტრუქტურეფი (მეტი რიბოსომეფიშ). თოლიშ თიჯგურა ორგანელეფიშ ფუნქცია, მუჭომით რე მიტოქონდრია, ქლოროპლასტეფი დო გოლჯიშ აპარატი პლაზმურ (გალენ) მემბრანას ოვალჷ.
უმენტაშ პროკარიოტეფს პლაზმური მემბრანაშ მეტი უღჷნა ხოლო თოლიშ კიდალა (გუმორკებული რე მიკოპლაზმა დო თერმოპლაზმა). ბაქტერიეფს თოლიშ კიდალა პეპტიდოგლიკანიშე აკმოდირთუ. თინა გალენ ჟიმოქიმინჯალაშე მათხილარ ბარიერს წჷმარინუანს. კიდალაშ თოლის ხოლო ჰიპოტონურ აკანს ოსმოსური წნევაშ ჟიმოქიმინჯალაშ გეშა „ხარცქუაშე“ (ციტოლიზი) თხილანს. თოლიშ კიდალა კანკალე ეუკარიოტეფსით უღჷნა, მაგალთო სოკოეფს, მარა თიში აკოდგინა გინორთელი რე.
პროკარიოტული ქრომოსომა მუჭოთ წესინ ქართალ მოლეკულა რე (გამორკებული რე ბაქტერია Borrelia burgdorferi). თიშ უმიკუჯინალუო, თახმი გვირზილი (ნუკლეუსი) ვროკარიოტის ვაპალუ, ნმდ ჸურუმაფილი რე დო ნუკლეოიდის წჷმოქიმინჷნს. პროკარიოტული თოლი დნმ-შ ხვალე ართ ანგის იკათუანს, ანუ თინა ჰაპლიოდური ორგანიზმი რე.
პროკარიოტეფს შილებე აპალუდან ექსტრაქრომოსომული დნმ პლაზმიდაშ სახეთ, ნამუთ რჩქვანელობურო კვარკვალია რე. პლაზმეფი შილებე გილაჸუნდან თიჯგჷრა ფუნქციას, მუჭომით რე, მაგალითო, ანტიბიოტიკეფშე გერინა.
ეუკარიოტული ინოხეფი
thumb|300px|ტიპიური [[ეუკარიოტი|ეუკარიოტული ინოხიშ დიაგრამა.ინოხიშ ორგანელეფი: (1) ბირთვაკი, (2) გვირზილი, (3) რიბოსომა, (4) ვეზიკულა, (5) გრანულარული ენდოპლაზმური ბადე, (6) გოლჯიშ აპარატი, (7) ციტოპლაზმური გოდოლი, (8) სარსალაია ენდოპლაზმური ბადე, (9) მიტოქონდრია, (10) ვაკუოლი, (11) ციტოპლაზმა, (12) ლიზოსომა, (13) ცენტრიოლი]]
ეუკარიოტული თოლი პროკარიოტულშე ზჷმათ 10-შა დიდი რე, გოძვენათ 1000-შა. ჯინჯიერი გინორთი პროკარიოტეფს დო ეუკარიოტეფს შქას თის რე, ნამდა ეუკარიოტული თოლეფი მემბრანაშ მუკოხურგელ კომპარტმენტეფს მიშეკათუანა, ნამუსჷთ შხვადოშხვა მეტაბოლური რეაქციეფი მეურს. ათე კომპონენტეფს შქას არძაშე თარი რე თოლიშ გვირზილი (ნუკლეუსი), ნამუსჷთ თოლიშ დნმ რე ინოხუნაფილი.
ეუკარიოტულ გვირზილის ინოხუნაფილი დნმ ართ ვარდა მუსხირენ წირფულ მოლეკულას (ქრომოსომას) წჷმარინუანს, ნამუთ ტისტონეფს რე მეჭედას გერთელი. დნმ-ს მინი შხვა ორგანელათ იკათუანს.
თოლიშ აკმადგინალი ნორთეფი
არძა თოლს აპალუ მემბრანა, ნამუთ გიმორთუნს თოლიშ დინახლენს გალენ ოქიანეშე. თეში მეტი მემბრანა არეგულირენს ნიბთიერებეფიშ თირუას გალენოს დო თოლს შქას. მემბრანა ხოლო მიკაჯინე თოლიშ ელექტრული პოტენციალიშ ასქილადუას.
თოლი იკათუანს შხვადოშხვა ფუნქციაშ მაჸონაფალ ორგანელეფს: თოლიშ გვირზილი ქრომოსომეფიშ ოსადიო რე; მიტოქონდრია დო ქლოროპლასტეფი თოლიშ „ელექტროსადგჷმეფი“ რე; ენდოპლაზმური ბადე სინთეზირებულ თოლეფიშ ოტრანსპორტე სისტემას წჷმარინუანს; რიბოსომეფი ცილეფიშ სინთეზიშ დჷნოდგჷმეფი რე; ფერმენტეფი, ნამუთ ციტოპლაზმაშო ოშქურანჯი რე სპეციალურ ლიზოსომეფს ინწყჷმუ; ვაკუოლეფი თოლიშ დანწყუალი რე. თინეფს იჩუალუაფჷ ოჭკომალი, წყარი, დუნასქილედი.
არძა თოლს რე მონძალური ინფორმაციაშ მაღალარი მოლეკულა, დეზოქსირიბონუკლეინიშ მჟავა (დნმ). თოლი მიშიკათუანს ხოლო რიბონუკლეინიშ მჟავეფს (რნმ), ნამუეფით ფერმენტეფიშ დო შხვა ცილეფიშ სინთეზის მიკაჯინენა.
თოლი აკმოდირთუ შხვადოშხვა ელემენტეფშე. თის არძაშე უმოსი მუდანობათ რე ჟანგბადი-70%, უკული მოურს ნოშქერბადი-16%, უკული წყარბადი-9%, აზოტი-2.5%, კალციუმი-1%,ფოსფორი-0.5%,კალიუმი-0.3%, იოდი-0.000001% დო თ.უ.
მეტაბოლიზმი
მეტაბოლიზმი რე თოლიშე ოდიარეშ გინომუშებაშ პროცესი, ნამუშ შედეგო თოლიშო ოხვილური ნიბთიერებეფი დო ენერგია წჷმიქიმინუ. მეტაბოლიზმიშ ჟირი ნორთის გჷმორთუნა: კატაბოლიზმი რე ნიბთიერებეფიშ აკორღვაფა თინეფშე ენერგიაშ მეღებაშ თანჯო, ანაბოლიზმი სააწმარენჯო პროცესი რე, მუჟამით ენერგია ახალი ნიბთიერებეფიშ სინთეზიშო გიმირინუაფუ.
რთული ნიბთერებეფიშ აკორღვაფას ენერგიაშ მიოღებელო თოლს ჟირი გინორთელი პროცესი გიმირინუაფუ: გლიკოლიზი დო ლიონმჟავაშ ციკლი. გლიკოლიზი ნიბთიერებეფიშ უჟანგბადეთ აკორღვაფაშ (ანაერობული) პროცესი რე, ლიმონმჟავაშ ციკლი ჟანგბადის ოხვილუ. ლიმონმჟავაშ ციკლი მიტოქონდრიას მეურს. თინა გლიკოლიზშე უმოსი ეფექტური რე.
ცილაშ სინთეზი
ცილეფი თარი როლს ლაჸაფენა თოლიშე თიში ფუნქციეფიშ ორსულებერო. ცილეფს თოლეფი მუშით აწარმენა, ამინომჟავეფშე. ცილეფიშ სინთეზი დნმ-ს კოდირაფილი ინფორმაციაშ ოსხირს მოხვადუ. პროცესი ჟირი სტადიას იკათუანს: ტრანსკრიპციას დო ტრანსლაციას.
ტრანსკრიფციაშ ბორჯის თოლიშ გვირზილის ხვადუ დნმ-შ გარკვიებულ მუნაკვათიშ (გენიშ) ოსხირშე თიში კომპლემენტარული რნმ მოლეკულაშ სინთეზი. ათე რნმ-ს ოინფორმაციე (ი-რნმ) ჯოხო. თინა ალაზიმაფათ ჭიჭე მოლეკულა რე, ნამუსჷთ (დნმ-შე გინორთით) შეულებუ გვირზილიშ მემბრანაშ დონოლახუა დო ციტოპლაზმას მოხვალამა. თაქ თინა მიარცხუაფუ რიბოსომეფს ნამუეფით ი-რნმ-ს ნუკლეინიშ მჟავეფიშ გეჸუნელობას ამინომჟავეფიშ მანგი გეჸუნალას „გინოთანგჷნს“ დო მანგი ცილას წჷმოქიმინჷნს. ათე ეკონია პროცესის ტრანსლაცია ჯოხო. თის ხოლო ართი ტიპიშ რნმ-ეფი, ე.წ. ოტრანსპორტე რნმ-ეფი ტ-რნმ ოკათუნა.
თოლიშ მიარება
არსებენს ციტოპლაზმაშ გორთაშ უმოს რთული მექანიზმით, ნამუთ ორგანიზმეფიშ სქეესობური მიარებას გიმირინუაფჷ. ათე შვანს დიპლოიდური თოლიშ გენომი ჟირი თისხით გინმირთუ, უკული ოთხი მანგი ჰაპლოიდურ გენომო ირთუ. ათეჯგურა გორთაშ (მეიოზიშ) შედეგო წჷმოქიმინელი თოლეფი გამეტეფს წჷმარინუანა. ჭკობა გამეტაშ აკოშქუმალათ კინი ჰაპლოიდური თოლი (ზიგოტა) წჷმიქიმინუ.
თოლეფიშ ბადება
ასეიანი ევოლუციურ თეორიაშ მეჯინათ ორთული სხუნუა გენეფ შქას ხვადუ, თოლი თინეფიშ მათხილარ დაცხი რე. ათეჯგურა დაცხით თხილირი დნმ-იშ ჯაჭვეფი უთხილუეფწკჷმა მეჯინათ უჯგუშ აბანს რენა. თახმო თენა შილებე რდჷკონ თოლეფიშ გოვითორაფაშ დო გართულებაშ მაქანცაფალი ნძალა.
მუთ ოხუ თის, შესალებერი რდუო დო ვარინ თოლიჯგჷრა დაცხიქ დნმ-შ (ცარდა რნმ-შ) მუკ-მუკი სპონტანურო წჷმიქიმინუკონ, ლაბორატორიულო ნაძირეფი რე, ნამდა ამინომჟავეფიშ დო ფოსფორმჟავაშ მიშნაფაჩა ტიბაფას დასურო წჷმიქიმინუ ცილუანი მოლეკულეფი, ნამუეფით თოლჯგურა სფეროეფო იბუნუ. ათე წჷმნაქიმინეფს თოლიშ ჯინჯიერი შანეფი აპალუნა. ოეგებიეთ, მაართა თოლეფი დიხაუჩას თახმას თეჯგურა, ცილუან გლობულეფი რდჷ, ნამუთ რნმ-იშ მოლეკულაშ მუკ-მუკი რდეს ბუნაფილი. იკოროცხუ, ნამდა მემბრანა თოლიქ უკული მიძინუ, მუჭოთ ხოლო ართი სხუნაფილი მუშება დნმ-შ ოთხილარო.
ეუკარიოტულ თოლეფიშ ბადება
ამდღა გოფაჩილი თეორიათ, ეუკარიოტულ თოლქ პროკარიოტული თოლეფიშ სიმბიოზიშ შედეგო წჷმიქიმინჷ. დახე უეჭველი რე, ნამდა დნმ-შ მათირე ორგანელეფი, მუჭომით რე მიტოქონდრია დო ქლოროპლასტი, არქაული პროკარიოტული თოლიშ დო წორო ჟანგბადით შურიშ მაღალარ ბაქტერიაშ დო ციანობაქტერიაშ ალარინაშ შედეგო წჷმიქიმინუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბიოლოგია *
ღაზა
ოდა {ინფოდაფ დოხორინი კიანა = პალესტინა დუდალაშ თუდო = პანორამის სიგანე = შილაშის სიგანე = }} ღაზა (غزة, עזה) — პალესტინაშ დო ღაზაშ სექტორიშ უდიდაში ნოღა, ღაზაშ მუჰაფაზაშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ნოღაშ მახორობა გვერდი მილიონშე უმოსი რე, თარო პალესტინარეფი. ვაოფიციალურო იკონტროლებჷ რადიკალური ისლამური ორგანიზაცია ჰამასიშით.
სქოლიო
კატეგორია:პალესტინაშ ნოღეფი
22 მესი
22 მესი რე გრიგორიანული კალენდარიშ 142-ა დღა (ნარკი წანეფს — 143-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
კინაბალუ
კინაბალუ (Gunung Kinabalu) — ობჟათე-ბჟაეიოლი აზიაშ სიმაღალეშ მეჯინათ მაანთხა გვალა, სიმაღალა — 4095 მეტრი. გვალა კინაბალუშ ერუანული პარკიშ (იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ერკებულშა მიშმურს) აკოდგინალუაშა, მიშმურს მალაიზიაშ ბჟაეიოლშე საბაჰიშ შტატის, კალიმანტანიშ კოკის, ტროპიკული ჯუნგლეფიშ შქას.
სტელან სკარშგორდი
სტელან სკარშგორდი (Stellan Skarsgård; 13 მანგი, 1951, ჰონოლულუ) — შვედი არტისტი. ჸუნს ბრუო სქუა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შვედი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1951
ჯვ. წ. 835
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 835 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჰენრიკ სენკევიჩი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პოლონარეფი კატეგორია:პოლონარი ჭარუეფი კატეგორია:პოლონარი ნოველისტეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:პოლონარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
ჯვ. წ. 1240-იანეფი
— ჯვ. წ. XIII ოშწანურაშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ ჯვ. წ. 1249 წანას დო გეთჷ ჯვ. წ. 1240 წანას.
მოლინეფი
კატეგორია:
მუმია: დრაკონეფიშ იმპერატორიშ ონთხორუ
მუმია: დრაკონეფიშ იმპერატორიშ ონთხორუ (The Mummy: Tomb of the Dragon Emperor) — 2008 წანაშ ოდუდსგინნაველე ფილმი, ნამუთ გინიღჷ რობ კოენიქ. ფილმი რე 1999 წანას გინოღალირი მუმიაშ დო 2001-ის გინოღალირი თიში მაჟირა ნორთიშ გეჸვენჯი. თეში მუჭოთ, წოხოლენი ჟირი ნორთის, ათაქით თარი როლს ბრენდან ფრეიზერი არსულენს.
სიუჟეტი
ჯადოქარიშ მოჯადოებულ ტირან იმპერატორ–დრაკონს უსაბოლე გოჭყოლადას რინა უჭარუ... თიში 10000 მალჷმორი ტერაკოტიშ მალჷმორებო გინირთეს... მარა დუდსგინნაველეფიშ მაგორალი ალექს ო'კონელი მოხვალამათ ოკურცხინუანს იმპერატორს დო ასე მიკოხვილირი რე მუში მასქერეფშეე მოხვარა ითხუას, თიშენ ნამდა ღურელო ედგინელი იმპერატორი დოჸვილას... მუმია მზათ რე ედომუშამი აზია გიორინუას კუჩხის მოსოფელიშ პატონობაშ ხეშა აშაჸოთამალო... ხვალე ო'კონელეფი აჩემენა თის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:2008 წანაშ ფილმეფი კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი კატეგორია:ფილმეფი მუმიაშ გეშა
ბოენდე
ბოენდე (Boende) — ნოღა დო ტერიტორია კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ჩუაპაშ პროვინციას.
კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ნოღეფი
ტელშიაიშ მაზრა
ტელშიაიშ მაზრა (Telšių apskritis) — მაზრა ლიეტუვაშ ოორუე-ბჟადალშე დო იკენს ეთნოგრაფიული რეგიონიშ ჟემაიტიაშ ნორთის. მაზრა უხურგანს ლატვიას, თაშნეშე კლაიპედაშ, ტაურაგეშ დო შიაულიაიშ მაზრეფს. დირსხჷ 1994 წანაშ 19 კვირკვეს მიეღებული, ლიეტუვაშ რესპუბლიკაშ კანონით ტერიტორიულ-ადმინისტრაციული ართულეფიშ გეშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ლიეტუვაშ მაზრეფი
მარტინ ფრიმენი
მარტინ ჯონ ფრიმენი (დ. 8 ეკენია, 1971 ) — ინგლისარი არტისტი, ნამუთ ჩინებული რე მუში ოტელევიზიე როლეფით BBC-იშ ორქოშ გლობუსიშ მაღვენჯი სერიალ „ოფისის“ დო „შერლოკის“, სოდეთ ექიმი უოტსონი ასახიერჷ. 2010 წანას ფრიმენი გიშაგორეს ჯ. რ. რ. ტოლკინიშ „ჰობიტიშ“ თარი პერსონაჟ ბილბო ბეგინსიშ როლს რეჟისორ პიტერ ჯექსონიშ სუმ-ნორთიან ეკრანიზაციას.
ოქუმი (გალიშ მუნიციპალიტეტი)
ოქუმი — ოფუტე ბჟადალ საქორთუოს, აფხაზეთიშ ავტონომიურ რესპუბლიკას, გალიშ მუნიციპალიტეტის, წყარმალუ ოქუმიშ წყარპიჯის. ოფუტე ზუღაშ დონეშე 200 მ-ს, გალიშე 25 კილომეტრის. ოკუპირაფილი რე რუსეთიშ ფედერაციაშე.
მარტინ ფრიმენი
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1971
ოქუმი (გალიშ მუნიციპალიტეტი)
ლიტერატურა
ქორთული სხუნუეფიშ ენციკლოპედია, ტ. 7, ხს 301, ქართი, 1984 წანა.
სქოლიო
კატეგორია:გალიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
ბრაიან კრენსტონი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
სერეკუნდა
სერეკუნდა — გამბიაშ უდიდაში ნოღა დო ოსაქვარე ნანანოღა, ნამუთ ქიანაშ ნანანოღა ბანჯულიშ ობჟათე-ბჟადალშე იდვალუაფუ. ატლანტიშ ოკიანეშ წყარპიჯიშ არხოს იდვალუაფუ, ოწყარპიჯე კურორტეფშე მუსხირენ კილომეტრიშ მალობას. 2006 წანაშ მუნაჩემეფთ, ნოღაშ მახორობა 335 733 ადამიერს აკმადგინანდჷ, ასეიან ბორჯიშო — 350 ვითოშშე უმოსი რე. ნოღაშ ჯოხოდვალა „სერეშ ფანიაშ ჸუდეს“ შანენს. სერეკუნდაშ აკოდგინალუაშა 9 ოფუტე მიშმურს, ნამუეფქჷთ ბორჯიშ მალობას ართ ნთელუამობათ გეგმიქიმინეს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გამბიაშ ნოღეფი
ჯვ. წ. 836
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 836 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 1250-იანეფი
— ჯვ. წ. XIII ოშწანურაშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ ჯვ. წ. 1259 წანას დო გეთჷ ჯვ. წ. 1250 წანას.
ბაალბექი
ბაალბექი (عنجر) – ჯვეში ნოღა ლიბანს. იდვალუაფუ ბეირუთშე ოორუე-ბჟაეიოლჸურე 80 კილომეტრის, ზუღაშ დონეშე 1160 მეტრას. მახორობა აკმადგინანს 82 000 კოჩის.
თიშ უმკუჯინუო, ნამდა ნოღა მითაჟამშე რე დოხორელი, თიშე ისტორიული წყუეფი ვამიპალუაფუ ალექსანდრე მაკედონელიშ ფარანშახ. მუში ღურაშ უკული სირიაქ დო ლიბანიშ ამდღარ ტერიტორიაქ გინილჷ პტოლემე I სოტერიშ ხეშა დო ნოღას ქიგიოდვეს ჰელიოპოლი ეგვიპტური ჰელიოპოლიშ პატიშოჩამალო. თე პერიოდის თინა უკვე დიდი რელიგიური ცენტრი რე, სოდეთ ხვადუ ბაალიშ (თაჸურეშე გიადუ ნოღას ჯოხოქ) – სემიტური ღორონთიშ დო დიონისეშ თაყვანიშჩამა. ჯვ.წ. 200 წანას ნოღა გეჭოფუ ანტიოქე დიდიქ.
ოქტავიანე ავგუსტუსიშ მართუალაშ ბორჯის (ჯვ.წ. 27 - ჯვ.წ. 14) მიშმეშჷ რომიშ ართ-ართ პროვინციაშა, I–III ოშწანურეფს ნოღას ეკიდეს მიარე რომაული ოხვამე.
VII ოშწანურას ნოღა გეჭოფეს არაბეფქ.
1984 წანაშე მიშაღალირი რე იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა.
სტრაკონიცეშ რაიონი
220პქ|მინი|მარჯვნივ|ნოღა სტრაკონიცე 220პქ|მინი|მარჯვნივ|რაიონიშ აბანდვალა [[ობჟათე ბოჰემიაშ აკანი|ობჟათე ბოჰემიაშ აკანს, ჩეხეთის]] ჩესკე-ბუდეიოვიცე (ჩეხ. Okres Strakonice) — რაიონი ობჟათე ბოჰემიაშ აკანს, ჩეხეთის. მუში ნანანოღა რე ჩესკე-ბუდეიოვიცე. რაიონიშ ფართობი აკმადგინანს 1 375,03 კმ²-ს. 2007 წანაშ მუნაჩემეფით, რაიონიშ მახორობა აკმადგინანს 51 470 ადამიერს. მახორობაშ მეჭედალა კვადრატულ კილომეტრის აკმადგინანს 37 ადამიერს.
ბაალბექი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ლიბანს კატეგორია:ლიბანიშ ნოღეფი
გიორგი მარგველაშვილი
გიორგი მარგველაშვილი (დ. 4 ეკენია, 1969, ქართი) — საქორთუოშ პრეზიდენტი 2013 წანაშ 17 გერგობათუთაშე 2018 წანაშ 16 ქირსეთუთაშა. ქორთუ პოლიტიკოსი, ფილოსოფოსი.
ბიოგრაფია
გიორგი მარგველაშვილქ დებადჷ ქართის, ინჟინერ თეიმურაზ მარგველაშვილიშ (დ. 1938) დო ფსიქოლოგ მზეანა გომელაურიშ (დ. 1933) ფანიას.
გათუ ქართიშ N1 საჯარო სკოლა. 1987-1992 წანეფს გურაფულენდჷ ივანე ჯავახიშვილიშ ჯოხონობაშ ქართიშ სახენწჷფო უნივერსიტეტის. 1993-1994 წანეფს გურაფულენდჷ ცენტრალური ევროპაშ უნივერსიტეტის (Central European University), დიპლომიშ უკულიან კურსის სოციოლოგიას (პრაღა, ჩეხეთი). მუშენდჷ: 1992-1995 წანეფს ტურისტულ კომპანიას საგვალო ტურიზმიშ გიდო; 1994-1995 წანეფს „ბიზნეს დღიურებიშ“ მარკეტინგიშ დეპარტამენტიშ უნჩაშო; 1996-1997 წანეფს რდჷ ქართიშ ზოხორინელი უნივერსიტეტიშ ლექტორი ფილოსოფიას დო კულტურას. 1995-2000 წანეფს ოერეფოშქაშე ურთიართალეფიშ ერუანულ დემოკრატიული ინსტიტუტიშ აბანობური ხემანჯღვერალაშ - პროგრამაშ კონსულტანტი. 1998 წანას მიაჩჷ დოქტორიშ ხარისხიქ ფილოსოფიას.
2000-2006 დო 2010-2012 წანეფს საქორთუოშ ოჯარალუ საქვარეფიშ ინსტიტუტიშ რექტორი რდჷ. 2006-2010 წანეფს საქორთუოშ ოჯარალუ საქვარეფიშ ინსტიტუტიშ ორკვიე დეპარტამენტიშ უნჩაში.
პოლიტიკა
2011 წანაშე აქტიურო მიშელჷ პოლიტიკაშა. გჷშმეშჷ ბიძინა ივანიშვილიშ დო „ქორთული ოცნებაშ“ ალმარინჯეთ. ოპარლამენტე ეშაგორუეფს კოალიციაშ გომორძგუაშ უკული, 2012 წანაშ 25 გჷმათუთას დარინეს განათებაშ მინისტრო. 2013 წანაშ 11 მესის კოალიცია ქორთულ ოცნებაქ პრეზიდენტალაშ კანდიდატო წჷმარინუ. ეშაგორუეფს კათინიშ გეშა გიორგი მარგველაშვილქ ქიდიტუ მინისტრიშ პოსტი 2013 წანაშ 18 კვირკვეს. 27 გჷმათუთაშ ოპრეზიდენტე ეშაგორუეფს თიქ ხონარეფიშ 62% ეჭოფჷ დო ეშაგორილქ იჸუ საქორთუოშ პრეზიდენტო.
დორხველი რინა
ოდაბადური ქორთულიშ მოხ უჩქჷ ინგლისური დო რუსული. მუში ჰობი რე ფელური დო ცხენენდობა. ჸუნს ოსურსქუა ანა, ნამუთ დაბადებული რე 1993 წანას დო გურაფულენს საქორთუოშ ოჯარალუ საქვარეფიშ ინსტიტუტის. მუში მაჸალე ოსური რე არტისტი დო ხანტუ მაკა ჩიჩუა.
სქოლიო
კატეგორია:ქორთუ ფილოსოფოსეფი კატეგორია:საქორთუოშ განათებაშ დო მენცარობაშ მინისტრეფი კატეგორია:დუნაბადი 1969 კატეგორია:საქორთუოშ პრეზიდენტეფი
გენერალ-ლეიტენანტი
გენერალ-ლეიტენანტი — ოურდუმე წოდება, ნამუთ გაჭყაფუს შქა ოშწანურეფს ეთმეჭოფუნს, მუჟამსჷთ გენერალ-ლეიტენანტი ობურჯაფე ვეს ზოჯუათ მაჟირა რდჷ დო კაპიტანს დოჸუნდჷ. თეხანურ არმიას გენერალ-ლეიტენანტი რანგით არმიაშ გენერალიშ გიმე რე, გენერალ-მაიორშე — ჟილე რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოურდუმე წოდებეფი
სკანდინავია
სკანდინავია — ისტორიული დო კულტურული რეგიონი ევროპას. ტერიტორიულო იკათუანს სკანდინავიაშ ჩქონს, იუტლანდიაშ ჩქონს დო არხოს მადვალუ კოკეფს. ტრადიციულ ენწყუმათ სკანდინავია რე სუმი სახენწჷფო: დანია, შვედეთი დო ნორვეგია. ომენცარე ლიტერატურას რეგიონს, ნამუთ სკანდინავიას დო ფინეთის იკათუანსჷნ, ფენოსკანდია ჯოხო.
კანკალეშა სკანდინავიას თაშნეშე მიორხველუანა ფინეთის, ისლანდიას დო ფარერიშ კოკეფს. თე შვანს სკანდინავია ედომუშამ ოორუე ევროპას იკენს.
ჯოხოდვალაშ ეტიმოლოგია
ჯოხოდვალა სკანდინავია მოურს Scandinavia-შე, შქაოშწანურ ლათინურშე. კანკალე მარკვიალეფი კოროცხჷნა, ნამჷ-და თე ჯოხოდვალას გერმანულ გოჭყაფა უღჷ დო თის მიორხველანა პროტოგერმანულს *skadinaujo „კოკი სკადი“. შვედეთიშ ობჟათეშე მადვალუ ისტორიულ კუნთხუს ჯოხო სკონე (Scania, Skåne). ჯოხოდვალა სკონე ჯვეშისლანდიურ ნინაშა — Skaney, დჷმახასიათაფალ კომპონენტით -ey („კოკი“).
ნინეფი
სკანდინავიაშ ქიანეფიშ ნინეფი — შვედური, დანიური დო ნორვეგიული — მოურს საართო ჯვეშისლანდიურ ნინაშე დო ორხველჷ გერმანულ ნინეფიშ ბუნაშ ოორუე ნოჸელას. ნორვეგიულ დო დანიურ ნინეფიშ უმენტაში დიალექტი ართიანს მოგენს.
სკანდინავიაშ ოორუეშე ოხორანა ფინურ დო საამურ ნინეფშა მორაგადეეფი.
გეოგრაფია
thumb|ოორუე ევროპაშ ქიანეფი სკანდინავიაშ გეოგრაფია მიარეფერუამი რე. სქვამი ნორვეგიული ფიორდეფი, სკანდინავიური გვალეფი, კირდეამი, ორზენუამი აკანეფით დანიას, შვედეთიშ დო ნორვეგიაშ არქიპელაგეფით. შვედეთის მიარე ტობა დო მორენა რე, ნამუთ ჸინუამი პერიოდიშ მონძალა რე.
23 მესი
23 მესი რე გრიგორიანული კალენდარიშ 143-ა დღა (ნარკი წანეფს — 144-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
მილტონ ფრიდმანი
მილტონ ფრიდმანი (ინგლ. Milton Friedman; დ. 31 კვირკვე, 1912, ბრუკლინი, ნიუ-იორკი, ააშ — ღ. 16 გერგობათუთა, 2006, სან-ფრანცისკო, კალიფორნია, ააშ) — ამერიკალი ეკონომისტი დო სტატისტიკოსი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ეკონომიკაშ დარგის 1976 წანას. გიმირკვიუ პროდუქტეფიშ მოხვარებაშ ანალიზი, მონეტარული ისტორია, სტაბილიზაციაშ პოლიტიკაშ თეორია დო კომპლექსურობა. ფრიდმანი, ჯორჯ სტიგლერიწკჷმა ართო, რდჷ ჩიკაგოშ ეკონომიკაშ სკოლაშ ართ-ართი ინტელექტუალური ლიდერი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ეკონომისტეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ეკონომიკაშ დარგის კატეგორია:დუნაბადი 1912 კატეგორია:ნაღურა 2006
გიორგი I დადიანი
გიორგი I დადიანი ( ღ. 1323) — ოდიშიშ თარი, ბედან დადიანიშ სქუა. მაართათ იშინუაფჷ  1293 წანას ოდიშიშ ერიშდუდო, მარა მუჟამშე რდჷ ოდიშიშ ერიშდუდინი ვარე რჩქინელი. თინა მონაწილენდჷ ბჟადალ საქორთუოშ დინახალენ ფეოდალურ ლჷმეფს, ნამუქჷთ დიჭყჷ  დავით VI ნარინიშ (1245-1293) ღურაშ უკული. გიორგი I დადიანქ მუშ ოთარეშ თანჯეფს გოუძინჷ ანაკოფიაშახ.
ბოიანა
ბოიანა (Bunë, Buna; Бојана / Bojana) რე წყარმალუ ალბანეთის დო მონტენეგროს. ბოიანაშ ოდუდე რე სკადარიშ ტობა. ინაკათუ ადრიატიკაშ ზუღას. წყარმალუშ სიგინძა რე 41 კმ. აუზიშ ფართი 19,582 კვ.კმ.
შარლიზ ტერონი
200პქ|მინი|მარჯვნივ|შარლიზ ტერონი შარლიზ ტერონი (Charlize Theron, დ. 7 მარაშინათუთა 1975, ბენონი, ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკა) — ობჟათე აფრიკული მუმალობაშ ამერიკალი მოდელი დო არტისტი, ნამუქჷთ 1990-ამ წანეფიშ ბოლოს გინირთუ ჩინებულქ როლეფით თიშნერ ფილმეფს, მუჭომითიე „ჟირი დღა ლეხერს“, „ძალიერი ჯო იანგი“, „მაზაკვალიშ ადვოკატი“ დო „მედირფეეფიშ წესეფი„.
ბიოგრაფია
ტერონიქ დებადჷ ბენონს, პროვინცია ტრანსვაალი, ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკას, დო აკა რდჷ გერდა ჯეიკობ ალეტიშ დო კარლ ჯეიკობ ტერონიშ ფანიას. დიდაშ განიშე ტერონი გერმანული მუმალობაშ, დო მუმაშგანიშე — ფრანგული დო ჰოლანდიური ჯინჯი უღუნა. ტერონიშ მასქერეფს ფერმა დო შარეფიშ კიდანჯალაშ ფირმა უღუდეს, ნამუსით გერდა ტერონი დუდენდჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1975 კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:ამერიკალი მოდელეფი
ნასაუ
ნასაუ (Nassau) — ბაჰამიშ კოკეფიშ ნანანოღა დო უკაბეტაში ნოღა, ქიანაშ კომერციული, კულტურული დო ეკონომიკური ცენტრი. 2016 წანაშ მუნაჩემეფით, ნოღაშ მახორობა 274,400 ადამიერს აკმადგინანს, ნამუთ ედომუშამი ბაჰამიშ კოკეფიშ მახორობაშ 70% რე. ნოღაშ ცენტრიშე 16 კმ-ით ბჟადალშე იდვალუაფჷ ლინდელ-პინდლინგიშ ოერეფოშქაშე აეროპორტი, ნამუთ უდიდაში რე ედომუშამ ბაჰამეფს. აეროპორტიშე იმანჯებჷ ოერეფოშქაშე რეისეფი ააშ-იშ თარი ნოღეფიშ, გოართოიანაფილი ომაფეშ დო კარიბიშ ზუღაშ ღანჩოშ ქიანეფიშ მალობათ. ნანანოღა იდვალუაფჷ კოკი ნიუ-პროვიდენსის, ნამუთ ფინანსურ რაიონს წჷმარინუანს. ნასაუს იდვალუაფჷ ქიანაშ ასამბლეა დო ოსასამართალე დეპარტამენტეფი. ისტორიულო, ნოღა კორსანტეფიშ თარ გიოპონო მირჩქინუაფუდჷ.
მაჸალე ნოღეფი
მმოსოფელიშ მასშტაბით ნასაუს ხუთი მაჸალე ნოღა ჸუნს:
რიჩარდ ბახი
მინი|რიჩარდ ბახი დო ლინ გარისონი, 1970 რიჩარდ ბახი (Richard Bach) — პილოტი დო ოავიაციე ჭარუ, დებადჷ 1936 წანაშ 23 ივანობას ააშ-ს. ნანა — რუთ ჰელენ შოუ, მუმა — როლანდ რობერტ ბახი. რიჩარდი ჩინებული კომპოზიტორიშ, იოჰან სებასტიან ბახიშ შორიშიან მოითირი რე. 1955 წანას გაათუ ლონგ-ბიჩიშ სახენწჷფო კოლეჯი. თის ორხველჷ ანდა თხობელუა, თინეფ შქას: „ართი“, „ილუზია“, „ათაჸურე ჩქიმი არზი“, „თოლია ჯონათან ლივინგსტონი“ დო შხვა. თიშ ნაჭარეფი ჯინჯიერო ფილოსოფიურიე დო ფურინუაშენ რე. თის დიდი წჷმოძინა მოუღჷ ნახანდიქ „მათირია ჯონათან ლივინგსტონი“ (1970), 2 წანმოწანაშა გიმიჩინჷ მილიონ ეგზემპლარქ. თიშა თაშნეშე გინიღეს ფილმი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი ჭარუეფი კატეგორია:დუნაბადი 1936
კორეკა
კორეკა (Coreca) — ოფუტეშ დოხორინი იტალიას, კალაბრიაშ რეგიონს, კოზენცაშ პროვინციაშ ამანტეაშ კომუნას. იდვალუაფუ კამპორა-სან-ჯოვანიშ მოხურგეთ.
ტერიტორია დო თანჯეფი
ბჟადალგანშე დო ობჟათეშე უხურგანს სქირონაშქა ზუღა, ობჟათეშე ნოღა ამანტეა, სოდეთ იჭყაფუ სანძღო კამპორა-სან-ჯოვანიწკჷმა. ტერიტორია ჯინჯიერო აკმოდირთუ კირდეამ ფორმაციეფშე. თინა თაშნეშე იკათუანს ლაკადა აბანეფს დო ფართო პლაჟეფს. ჰავა ლიბუ რე.
ეკონომიკა
კორეკაშ ეკონომიკაშ ჯინჯიერ წყუ რე ტურიზმი, მუთ თაშნეშე პეულანს ელჷ-მოლუშ ოფუტე კამპორა-სან-ჯოვანის. ტურიზმიშ დო სასუმარო სექტორიშ წიმოძინაშ ბაძაძი ჯინჯიერო ზუღაპიჯიშ სისქვამა რე. თაშნეშე რე ოჭკომალეფიშ რეწუალაშ დო მექანიკაშ მუსხირენ მორჩილ ქარხანა.
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:იტალიაშ ნოღეფი
ჯვ. წ. 837
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 837 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
სტამბოლიშ რაიონეფიშ ერკებული
thumbnail|400px| სტამბოლიშ რაიონეფი სტამბოლიშ რაიონეფი, სტამბოლიშ პროვინციაშ რაიონეფი (İstanbul'un ilçeleri) — სტამბოლიშ პროვინციაშ ტერიტორიული ართულეფი, წჷმორინაფილი რაიონეფო. 2017 წანაშ 31 ქირსეთუთაშო რაიონეფიშ მუდანობა 39-ს აკმადგინანს.
სქოლიო
კატეგორია:სტამბოლიშ რაიონეფი კატეგორია:თურქეთიშ რაიონეფი
ჯვ. წ. 1260-იანეფი
— ჯვ. წ. XIII ოშწანურაშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ ჯვ. წ. 1269 წანას დო გეთჷ ჯვ. წ. 1260 წანას.
ვლადისლავ რეიმონტი
ვლადისლავ სტანისლავ რეიმონტი (პოლ. Władysław Stanisław Reymont; დ. 7 მესი, 1867, კობელე-ველკე, პოლონეთიშ ომაფე, რუსეთიშ იმპერია — ღ. 5 ქირსეთუთა, 1925, ვარშავა, პოლონეთი) — პოლონარი ჭარუ დო ნოველისტი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ლიტერატურაშ დარგის (1924). რდჷ სოციალისტი ჭარუ, აკრიტიკენდჷ კაპიტალიზმიშ იდეეფს. შინელი რე რომანით "კოჩეფი".
ბრი ლარსონი
ბრიენ სიდონიე დესაულნიერსი (Brianne Sidonie Desaulniers; დ. 1 გჷმათუთა, 1989, კალიფორნია) — ამერიკალი არტისტი, მობირე დო რეჟისორი. ლარსონქ დებადჷ საკრამენტოს, კალიფორნიას. თინა რე მაართა ცირასქუა ჰითენი (ნიე ედუარდსი) სო სილვენ დესაულნიერსიშო. თიში მასქერეფქ დეთხის, მუჟამსით თინა ჭიჭე რდჷნ დო გინორთჷ ლოს-ანჯელესიშა დიდა დო დაწკჷმა ართო. არტისტალას გურაფლენდჷ სან-ფრანცისკოს ამერიკულ კონსერვატორულ თეატრის. 2015 წანას ილაჸაფჷ ფილმის ოთახუ, მუშოთ თიქ მიგჷ ოსკარი, BAFTA, ორქოშ გლობუსი დო გილდიაშ ჯოლდო. 2018 წანას იჸი ფილმის ნჯარიშ ეშმაღალარეფი: უსაბოლე ლჷმას კეროლ დენვერსი/კაპიტანი მარველიშ როლით.
ვლადისლავ რეიმონტი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პოლონარეფი კატეგორია:პოლონარი ჭარუეფი კატეგორია:პოლონარი ნოველისტეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ლიტერატურაშ დარგის კატეგორია:დუნაბადი 1867 კატეგორია:ნაღურა 1925
ბრი ლარსონი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:ამერიკალი მობირეეფი კატეგორია:ამერიკალი რეჟისორეფი
ტაბორიშ რაიონი
220პქ|მინი|მარჯვნივ|ნოღა ტაბორი 220პქ|მინი|მარჯვნივ|რაიონიშ აბანდვალა [[ობჟათე ბოჰემიაშ აკანი|ობჟათე ბოჰემიაშ აკანს, ჩეხეთის]] ტაბორი (ჩეხ. Okres Tábor) — რაიონი ობჟათე ბოჰემიაშ აკანს, ჩეხეთის. მუში ნანანოღა რე ჩესკე-ბუდეიოვიცე. რაიონიშ ფართობი აკმადგინანს 1 375,03 კმ²-ს. 2007 წანაშ მუნაჩემეფით, რაიონიშ მახორობა აკმადგინანს 51 470 ადამიერს. მახორობაშ მეჭედალა კვადრატულ კილომეტრის აკმადგინანს 37 ადამიერს.
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:ჩეხეთიშ რაიონეფი
ჯვ. წ. 1270-იანეფი
— ჯვ. წ. XIII ოშწანურაშ ვითწანურა, ნამუქჷთ დიჭყჷ ჯვ. წ. 1279 წანას დო გეთჷ ჯვ. წ. 1270 წანას.
მოლინეფი
კატეგორია:
24 მესი
24 მესი რე გრიგორიანული კალენდარიშ 144-ა დღა (ნარკი წანეფს — 145-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
ენა განი
ენა განი (Anna Gunn; დ. 11 მარაშინათუთა, 1968, ნიუ-მექსიკო) — ამერიკალი არტისტი. ჩინებული რე სკაილერ უაითიშ როლით AMC-შ დრამაშე მონკა დჷნოშული.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
ბრიკამა
ბრიკამა (Brikama) — ნოღა გამბიას, ნამუთ ქიანას სიდიდაშ მენჯინათ მაჟრა რე, ბჟადალი რაიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გამბიაშ ნოღეფი
ბედან დადიანი
ბედან (ბედიან) დადიანი, ოდიშიშ (სამარგალოშ) ერიშდუდი XIII ოშწანურაშ ეკონიას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სამარგალოშ (ოდიშიშ) თარეფი
მაზრა
მაზრა (уезд) — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ართული („უეზდი“) ჯვეში რუსეთის, რუსეთიშ ომაფეს, 1721 წანაშე — რუსეთიშ იმპერიას, 1918 წანაშე — რუსეთიშ ფედერაციას, 1922 წანაშ ქირსეთუთაშე — სხუნუეფიშ რსხუს. გჷმიქიმინჷ რუსეთიშ ერთოიანი სახენწჷფოშ დორსხუაფაშ პროცესის. XVIII ოშწანურაშ დაჭყაფუს გემშართჷ გუბერნიაშ აკოდგინალუას.
ლატვიაშ, ლიეტუვაშ დო ესტონეთიშ სხუნუეფიშ სოციალისტურ რესპუბლიკეფს მაზრეფი 1949–1950 წანაშახ რსებენდჷ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ართულეფი
2049
დღახუეფი
კატეგორია:
ჯეტ ლი
ჯეტ ლი (ნანდ. ჯოხო: ლი ლიანძი 李連杰/李连杰 Li Lianjie; დ. 26 პირელი, 1963, პეკინი), ჩინარი არტისტი, პროდიუსერი დო უშუშ ჩემპიონი.
ჯეტ ლიქ შკვითი წანაშ ხანს დეინტერეს უჯვეშაში ჩინური რკინებაშ ხელუანუათ დო ჩინებულ უშუშ მაწვართალწკჷმა ვუ ბინწკჷმა მორქიაშ დოჭყაფაშე სუმი წანაშ უკული, თიქ მაართაშა მიგჷ უშუშ ნაციონალური ჩემპიონატი პეკინიშ უშუშ ბუნაწკჷმა ართო. 1981 წანას თინა იჭანეს ფილმის შაოლინიშ ოხვამეშ გინოღალეფს, მუქით თის დიდი პოპულარობა მოუღჷ ედომუშამი ქიანაშ მასშტაბით დო ართართი არძაშე მოთხუალი არტისტიქ იჸუ ჩინურ კინობაზარს. 1998 წანას ჯეტ ლიქ მაართათ ილაჸაფჷ ჰოლივუდურ ფილმის: თის თარი უარყოფითი გერგეზიშ როლი ონდეს ფილმის ომაღურე ანჯარი 4, სოდეთ თის პარტნიორეფი რდეს ჰოლივუდიშ მურიცხეფი: მელ გიბსონი, დენი გლოვერი, რენე რუსო დო კრის როკი. თიქ ილაჸაფჷ ფილმეფს: უგუჩემებუეფი (2010) სილვესტერ სტალონეწკჷმა ართო, დინაფილი ომაფე (2008) ჯეკი ჩანწკჷმა ართო დო მუმია: დრაკონეფიშ იმპერატორიშ ონთხორუ (2008).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩინარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1963 კატეგორია:ოლჷმარი ხელუანებაშ ორსანტეფი
მონიკა ბელუჩი
მონიკა ანა მარია ბელუჩი (Monica Anna Maria Bellucci; დ. 30 ეკენია 1964, ჩიტა-დი-კასტელო, იტალია) — იტალიარი კინოარტისტი დო ფოტომოდელი.
სქოლიო
კატეგორია:იტალიარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1964 კატეგორია:იტალიარი მოდელეფი
ჯენიფერ ლოპესი
thumb|right|ჯენიფერ ლოპესი ჯენიფერ ლინ ლოპესი (Jennifer Lynn Lopez) (24 კვირკვე, 1969), თაშნეშე ჩინებული მუჭოთ J.Lo. (ჯეი ლო), ამერიკალი არტისტი, მაბირე, კომპოზიტორი, მასხაპალი, დო დიზაინერი. თინა ჰოლივუდიშ უდიდარაში ჰისპაიკიე ვებსაიტ "A Socialite's Life".
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი მობირეეფი კატეგორია:დუნაბადი 1969 კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
ინდოეთიშ ნინეფიშ ერკებული
thumb|ინდუოეთიშ შტატეფს ჰინდი, ინგლისური დო რეგიონული ნენეფი მუჭოთ ოფიციალური სახენწჷფო ნინეფი თეში
ინდოეთის 447 შხვადოშხვა ნინაშა დო 2000 დიალექტშა რაგადანა. ინდოეთიშ კონსტიტუციას ჭარჷ, ნამჷ-და ჰინდი დო ინგლისური ნაციონალური თარობაშ ჟირი ოხანდე ნინა რე, ანუ სახენწჷფო ნინეფი რე. თეშ მოხ, ოფიციალური სტატუსი ხოლო უღჷ 22 ნინას (scheduled languages), ნამუსჷთ გჷმირინუანა ინდოეთიშ შტატეფიშ თარობეფი, შხვადოშხვა ადმინისტრაციულ ღანკეფშო.
დოგეგმილი რდჷ, ნამჷ-და 1965 წანას, ინგლისურ ნინას სახენწჷფო ნინაშ სტატუსი ვაღვენუდჷ დო "გეძინელი სახენწჷფო ნინაშ" სტატუსი აღვენუაფუდჷ თიმ ბორჯიშა, სოიშახ ჰინდიშა გინულა ედომუშამასშტაბურო ვეთებუდუნჷ. მარა კანკალე შტატიშ პროტესტიშ გეშა, თექ სოდე ჰინდი ვეგჷმირინუაფუდუ, სიტუაცია ვათირელე, დო კინე ჟირი ნინაქ ქჷდოსქიდჷ სახენწჷფო ნინათ. მალასიანი ინდუსტრიალიზაციაშ დო ეკონომიკას მიარენაციონალური გოლინაშ გეშა, ინგლისური ნინა სახენწჷფო მართუალას დო ბიზნესის პოპულარულ დო გოლინამი ოურთიართობე საშვალებათ დუთმოსქჷდუ.
ნაციონალური ნინეფი
ორხველჷ ხუთი ნინაშობურ ფანიას:
შხვა პოპულარული ნინეფი
ნინეფი, ნამუსჷთ ოფიციალური ნაციონალური ნინაშ სტატუსი ვაუღუნა, მარა მორაგადეეფიშ მუდანობა 5 მილიონშე მეტი რე. თინეფშე კანკალე შტატის მიშაღალირი რე მუჭოთ ნინა, მარა ინდოეთიშ თარობაშე ვარე აღიარაფილი.
სქოლიო
ინდოეთი  კატეგორია:ერკებულეფი:ინდოეთი
ჯვ. წ. 838
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 838 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ბლანსკოშ რაიონი
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:ჩეხეთიშ რაიონეფი
გიორგი II დადიანი
გიორგი II დადიდანი-გურიელი ოდიშიშ დო გურიაშ ერიშდუდი 1345-1384 წანეფს. გიორგი დადიანიშ თანჯეფშა მიშმეშუ შონე. რდჷ საქორთუოშ ომაფეშ მანდატურთუხუცესი. გიორგი II ნთხორჷ ხობიშ ოხიდას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სამარგალოშ (ოდიშიშ) თარეფი კატეგორია: გურიაშ თარეფი
ბაგერჰათიშ მეჩეთი
ბაგერჰათიშ მეჩეთი – ისტორიული ნოღა ბანგლადეშიშ ობჟათე-ბჟადალს, ბაგერჰათიშ რაიონს. თინა დარსხუ თურქ გენერალ ულუგ ხან ჯაჰანქ XV ოშწანურას. დუდშე თე უჯვეშაში ნოღა ჩინებული რდჷ მუჭოთ ხალიფატაბადი. ნოღა ჩინებული რე ისლამური ობიექტეფიშ დო მეჩეთეფიშ დიდი კონცენტრაციათ. 50-შ უმოსი მონუმენტი იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა რე მიშაღალირი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ბანგლადეშის
პოლკოვნიკი
პოლკოვნიკი (полковник, полковник, pułkownik, полковник) — მაღალი საოფიცერე აკოდგინალუაშ ოურდუმე წოდება მიარე ქიანაშ არმიას.
ქორთულ არმიას პოლკოვნიკი არძაშე მაღალი საოფიცერე ოურდუმე წოდება რე, ნამუშ უკული მოჸურს გენერალიშ ოურდუმე რანგი. პოლკოვნიკი წესიშობურო პოლკიშ მადუდე რე.
ნატოშ ჯარეფს პოლკოვნიკიშ ოურდუმე რანგიშ კოდირაფა რე "OF-5".
ფრანგულ დო ინგლისურნინამ ქიანეფს პოლკოვნიკის ჯოხო — კოლონელი (Colonel); გერმანულნინამ ქიანეფს — ობერსტი (Oberst).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოურდუმე წოდებეფი