cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
დიდი ცაშხა
თაშ მირსულჷ მაართა ზიარობაქ.
კატეგორია:ქირსიანული დღახუეფი
18
კატეგორია:
19
კატეგორია:
ალექსანდერ სიდიგი
სიდიგ ელ ტაჰირ ელ ფადილ ელ სიდიგ აბდურაჰმან მოჰამედ აჰმედ აბდულ კარიმ ელ მაჰდი (صدّيق الطاهر الفاضل الصدّيق عبدالرحمن محمد أحمد عبدالكريم المهدي Ṣiddīq aṭ-Ṭāhir al-Fāḍil aṣ-Ṣiddīq ʿAbd ar-Raḥman Muḥammad ʾAḥmad ʿAbd al-Karīm al-Mahdī; დ. 21 გერგობათუთა, 1965) ბრიტანალ-სუდანარი არტისტი. ჩინებული რე სცენაშ ჯოხოთ სიდიგ ელ ფადილით, 1990-შე ალექსანდერ სიდიგით. ჩინებულ რე დოქტორი ჯულიან ბეშირიშ როლით სერიალშე სტარ ტრეკი: ტომბა განი ჩხორო, ფილიპ ბარტონიშ როლით სერიალშე დღადუდშეიანი კათა, კართაგენალი გენერალი ჰანიბალიშ როლით სერიალშე ჰანიბალი - რომიშ არძაშ უფრაში სისმარი, მაფა მინოსიშ როლით სერიალშე ატლანტისი, მაფასქირი ნასირ ალ სუბაიშ როლით ფილმშე სირიანა (2005), იმად ად-დინ ალ-ისფაჰანიშ როლით ფილმშე ჟინიშ ომაფე (2005) დო ტარეკ ხალიფაშ როლით კაიროშ ბორჯიშე. თიქ ხოლო გიშარჩქინდჷ სერიალ 24-შ მაამშვა სეზონს, სერიალ გოთემს ასახიერენს რა'ს ალ გულს. 2015-2016 წანას ლაჸაფენდჷ დორან მარტელიშ როლს HBO-შ სერიალს ოხვისტეეფიშ ლაჸაფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია: სუდანარი არტისტეფი კატეგორია: ბრიტანალი არტისტეფი
21
კატეგორია:
22
კატეგორია:
20
კატეგორია:
ტენესი
120px|right 120px|right
გეოგრაფია
ტენესიშ ნანანოღა რე ნეშვილი. მახორობა: 6.5 მილიონი (ჩეკანამი 83 %, აფროამერიკალი 16 %, ლათინოამერიკალი 0,7 %). ტენესის ოხურგუ ოორუეშე კენტუკი დო ვირჯინია, ბჟაეიოლშე ოორუე კაროლინა, ობჟათეშე ჯორჯია, ალაბამა დო მისისიპი, ბჟადალშე არკანზასი დო მისური.
გოსინთაფა
ტენესის მოქიმინალენს ვანდერბილთიშ უნივერსიტეტი (ვენდი). ტენესიშ უნივერსიტეტი დო ტენესიშ სახენწჷფო უნივერსიტეტი.
კატეგორია:ააშ-იშ შტატეფი
23
კატეგორია:
პოლიტიკური პარტია
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პოლიტიკური პარტიეფი
.dg
.dg — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) დიეგო გარსიაშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
dg
დიდი ობიშხა
დიდი ობიშხა, მაჟირანეროჭითა ობიშხა, ნებაშ მარაშ ობიშხა დღა. დაწესჷ ქირსიანულ ოხვამექ თი დღაშ ეიოშინალო, მუჟამსჷთ იოსე ქირსე ჯვარს მაცუნესჷნ. ათე მოლინაშ სახარებაშული ინტერპრეტაცია თეჯგურა რე:
''იოსეშ მოჯოგე პაპათარეფქ იუდაშ შენწირებათ ოჭოფეს იოსე დო წჷმურინეს ურიასტანიშ მამართალს პონტოალ პილატეს დო თიში ჯვარს მოცუნაფა მითხუეს. თინა გოლგოთაშ გვალაშა გეკიჸონეს, სოდე ურიეფი დჷმაშებუეფს ღურათ ასაჯენდესჷნ. თინწკჷმა პასექიშ დღახუ რდჷ დო ართი დასაჯაფალიშ გოდუდიშულაფა შილებედჷ. პილატექ გვერი ბარაბა გაგჷშეჸონჷ დო ქოკითხჷ: ნამუ გუადუდიშულათია. კათაქ ბარაბაშ გოდუდიშულაფა მითხუ. პილატე ვარდჷ დორწუმაფილი ქირსეშ დჷნოშურს, მარა კათაშ არყებას მუთხილუ, ტაშტი ქჷმაღალაფუ, ხელეფი გიბონჷ დო თქუ: თე საქვარს მა უბრალე ვორექია. თეშ უკული, კათაშ მოთხუალათ, იოსე ქირსე ჯვარს აცუნეს.''
კატეგორია:ლიტურგიული კალენდარი კატეგორია:ქირსიანული დღახუეფი
24
კატეგორია:
25
კატეგორია:
ჰალდუნ თანერი
ჰალდუნ თანერი (თურქ. Haldun Taner, დ. 16 მელახი, 1915, სტამბოლი, ოსმალეთიშ იმპერია — ღ. 7 მესი, 1986, სტამბოლი, თურქეთი) — თურქი ჭარუ დო დრამატურგი.
ბიოგრაფია
ჰალდუნ თანერიქ დებადჷ სტამბოლს. გურაფულენდჷ გალათასარაიშ უმაღალაშ სკოლას, ნამუთ გათუ 1935 წანას. უკულ გურაფა გაგინძორჷ ჰაიდელბერგიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ პოლიტიკას დო ეკონომიკას გურაფულენდჷ. ლახარაშ გეშათ მალას კინ თურქეთიშა დირთჷ. თურქეთის თანერიქ გათუ გერმანული ლიტერატურაშ დო ლინგვისტიკაშ ფაკულტეტი 1950 წანას. 1955-1957 წანეფს გურაფულენდჷ ვენაშ უნივერსიტეტის.
ჰალდუნ თანერი რე ავტორი შხვადოშხვა თხობელუეფიშ, პიესეფიშ, ესეეფიშ დო ჟურნალისტილური სტატიეფიშ. თიში ნაჭარეფიშ უმენტაშობა იუმორისტული ხასიათიში რე. მუში ლიტერატურული კარიერაშ პერიოდის თანერიქ მიპალუ პრესტიჟული პრემიეფი: ნიუ-იორკ ჰერალდ ტრიბუნიშ პრემია (1954), საით ფაიკიშ პრემია (1954), იუმორიშ საირქიანო ფესტივალიშ პრემია (1969) დო შხვა.
ჰალდუნ თანერიშ ნაწარმებეფი თანგილი რე გერმანულ, ფრანგულ, ინგლისურ, რუსულ, ბერძენულ, სლოვენურ, შვედურ დო ურიულ ნინეფშა.
ჰალდუნ თანერიქ ღურუ 1986 წანაშ 7 მესის, 71 წანერქ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:თურქეფი კატეგორია:თურქი დრამატურგეფი კატეგორია:თურქი ჭარუეფი
26
კატეგორია:
27
კატეგორია:
ამრ დიაბი
ამრ აბდულ ბასეტ აბდულ აზიზ დიაბი (عمرو عبد الباسط عبد العزيز دياب; დ. 11 გჷმათუთა, 1961, პორტ-საიდი, ეგვიპტე) — ეგვიპტარი მობირე დო კომპოზიტორი.
პიჯული რინა
ამრ დიაბის ეკუხე მაჟირა ჩილი დო 4 ბაღანა ჸუნს:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ეგვიპტეშ მობირეეფი კატეგორია:არაბული მუსიკეფი
პანამაშ ადმინისტრაციული დორთუალა
პანამა ადმინისტრაციულო 10 პროვინციათ (provincias, არხ. რიც. — provincia) დო 3 ავტონომიურ ოლქო (კომარკეფი, comarca indígena) ირთუ.
ხოლო ჟირი კომარკა მიშმურს პროვინციაშ აკოდგინალუაშა დო თეშნერი ოლქეფიშ (distrito) იერარქიული ექვივალენტეფი.
ვოლოდიმირ ზელენსკი
ვოლოდიმირ ალექსანდრეშ სქი ზელენსკი (Володимир Олександрович Зеленський; დ., კრივოი-როგი, უკრაინაშ სსრ, სსრრ) — უკრაინალი პოლიტიკოსი დო პრეზიდენტი. თაშნეშე ჩინებული შოუმენი, კომიკოსი, რეჟისორი, პროდიუსერი, სცენარისტი რე. სტუდია „კვარტალ-95“-იშ ხანტურული ხემანჯღვერე დო უთირუ ლიდერი. 2010–2012 წანეფს — ტელეარხ „ინტერიშ“ მართუალაშ მაკათური დო თარი პროდიუსერი.
ვოლოდიმირ ზელენსკი, უკრაინაშ 2019 წანაშ საპრეზიდენტო გიშაგორუეფიშ კანდიდატი დო თარი ფავორიტი რე. წჷმიწორე მუნაჩემეფით, მაართა ტურს ხონარეფიშ დოხოლაფირო 30%-შე უმოსი მიღჷ. . უკრაინაშ 2019 წანაშ საპრეზიდენტო გიშაგორუეფიშ მაჟირა ტურს, ნამუქჷთ 21 პირელს იმანჯჷნ, ვოლოდიმირ ზელენსკიქ მოქიმინჯე პრეზიდენტი პეტრო პოროშენკოს ხონარეფიშ 70%-შე უმოსით გიორჯგინჷ დო ქიანაშ 6-ა პრეზიდენტო გჷნირთ.
სქოლიო
კატეგორია:დუნაბადი 25 ღურთუთა კატეგორია:უკრაინალი პოლიტიკოსეფი კატეგორია:უკრაინაშ პრეზიდენტეფი
28
კატეგორია:
რეფრაქტორი
რეფრაქტორი, რეფრაქტორული ტელესკოპი — ოპტიკური ტელესკოპიშ ტიპი, ნამუთ ობიექტივო ირინუანს ლინზას, სურათიშ ფორმირაფაშო. რეფრაქტორული ტელესკოპეფი უმოსო გიმირინუაფუდჷ ასტრონომიული რკვიებეფიშო დო თინეფი პოპულარული რდჷ XIX ოშწანურაშ ბოლოშახ. უკულიან პერიოდეფს ჸათე ტელესკოპეფი დოთირუ რეფლექტორულ ტელესკოპეფქ, ნამუეფსჷთ უმოს დიდი აპერტურა უღუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ტელესკოპი კატეგორია:ოპტიკური ტელესკოპი
გივი ბერიკაშვილი
სქოლიო
კატეგორია:ქორთუ არტისტეფი კატეგორია:გურჯაანიშ მუნიციპალიტეტის დუნაბადეეფი
29
კატეგორია:
პიერ ჟანსენი
პიერ ჟიულ სეზარ ჟანსენი (ფრანგ. Pierre Jules César Janssen; დ. 22 ფურთუთა, 1824, პარიზი, საფრანგეთი — ღ. 23 ქირსეთუთა, 1907, მიოდონი, საფრანგეთი) — ფრანგი ასტრონომი.
ბიოგრაფია დო მენცარული რკვიებეფი
პიერ ჟანსენიქ დებადჷ პარიზის. გურაფულენდჷ მათემატიკას დო ფიზიკას. გურაფაშ თებაშ უკული მუშენდჷ პარიზიშ ლიცეუმს დო არქიტექტურაშ სკოლას. ჟანსენიშ ინტერესეფიშ სფერო ასტრონომია რდჷ. 1860-1870-იან წანეფს გიმირკვიუ მორღაშ ტრანზიტი, ბჟაშ გეუკუმელაფა. მონაწილენდჷ შხვადოშხვა მენცარულ ექსპედიციეფს პერუს, იტალიას, შვეიცარიას, იაპონიას, ალჟირს დო შხვადო.
1874 წანას ჟანსენიქ გიმიგონჷ ფოტოგრაფიული ინსტრუმენტი ნამუსჷთ ჟანსენიშ რევოლვერის უძახჷნა დო ნამუსჷთ უკულ გიარსხუ ქრონოფოტოგრაფიაშ გოვითარაფაქ.
ჰელიუმი
1868 წანას ჟანსენიქ მიოგორუ მეთოდის ბჟაშ პროტუბერანცეფიშ დაგურაფალო, მუჟამს გეუკუმელაფა ვარე. 1868 წანაშ 18 მარაშინათუთაშ ბჟაშ გეუკუმელაფაშ რკვიებაშ ბორჯის, ჟანსენიქ ძირუ სინთუამი ღოზეფი ქრომოსფეროშ სპექტრის. ბჟაშ სპექტრის ართ-ართი ღოზი ყვინთელი რდჷ, ნამუშ რეღმაშ სიგინძა 587.49 ნანომეტრი რდჷ. ჸათე სპექტრული ღოზიშ წყუ რდჷ თიხანური პერიოდიშო უჩინებუ ელემენტი. სპექტრული ღოზეფიშ სინთუამობაშ გეშა, ჟანსენიქ დადგინჷ ნამდა ქრომოსფერული სპექტრიშ ძირაფა შილებედჷ ბჟაშ გეუკუმელაფაშ უმუშო ხოლო.
1868 წანას 20 გჷმათუთას ბრიტანალი ასტრონომიქ ნორმან ლოკიერიქ სპექტროსკოპიშ გიმორინაფათ, მიოგორუ ქრომოსფეროშ სპექტრიშ ემისიას, თაშნეშე ყვინთელ ღოზეფს. ჸათე პერიოდიშო უჩინებუ ელემენტის ლოკიერიქ დო ქიმიკოსი ედვარდ ფრანკლენდიქ გიოდვეს ჰელიუმი.
პრემიეფი დო ჯილდოეფი
1875 წანაშე ჟანსენი რდჷ მიოდონიშ ობსერვატორიაშ დირექტორი. 1895-1897 წანეფს ჟანსენი რდჷ საფრანგეთიშ ასტრონომიული ჯარალუაშ პრეზიდენტი.
ჟანსენი 1894 წანას მონაწილენდჷ საირქიანო მერიდიანულ კონფედერაციას.
პიერ ჟანსენი რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. რდჷ საფრანგეთიშ საპატიო ლეგიონიშ ორდენიშ კავალერი (1868) დო კომანდორი (1893). 1869 წანას მიპალუ ლალანდიშ პრემია დო 1876 წანას რუმფორდიშ მენდალი. პიერ ჟანსენი რდჷ ლონდონიშ ომაფე ჯარალუაშ, ამერიკაშ მენცარობეფიშ ერუანული აკადემიაშ დო საფრანგეთიშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ მაკათური.
ჟანსენიშ ჯოხონობაშ რე ჟანსენიშ პრემია დო მენდალი. თაშნეშე კრატერეფი თუთას დო პლანეტა მოროხის.
პიერ ჟანსენიქ ღურუ 1907 წანას 23 ქირსეთუთას, 83 წანერქ. ნთხორილი რე პარიზიშ პერ-ლაშეზიშ სასაფლას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგეფი კატეგორია:ფრანგი ასტრონომეფი
30
კატეგორია:
31
კატეგორია:
იაშარ ქემალი
იაშარ ქემალი (თურქ. Yaşar Kemal), თახმი ჯოხო: ქემალ სადიქ გოქჩელი (თურქ. Kemal Sadık Gökçeli; დ. 6 გჷმათუთა, 1923, გოქჩედამი, ოსმანიე, თურქეთი — ღ. 28 ფურთუთა, 2015, სტამბოლი, თურქეთი) — თურქი, ეთნიკურო ქურთი ჭარუ, პოეტი დო ნოველისტი.
იაშარ ქემალიქ დებადჷ ოსმანიეშ პროვინციაშ ოფუტე გოქჩედამს, ეთნიკური ქურთეფიშ ფანიას. 1940-იან წანეფს სტამბოლიშ უნივერსიტეტის გურაფულენდჷ. გურაფაშ თებაშ უკული მუშენდჷ ჟურნალისტო. კომუნისტური აქტივიზმიშ გეშა ქემალი 1950 წანას ოჭოფეს. 1962 წანას იაშარ ქემალიქ ქაკათჷ თურქეთიშ მუშეფიშ პარტიას დო რდჷ თიში ართ-ართი ლიდერი. 1967 წანას ქემალიქ ქუდარსხუ მარქსისტული გაზეთი, სოდეთ გჷმაბჟინუ სტატიეფი ნამუეფით ორხველუდჷ ენგელსიშ, მარქსიშ, ხო ში მინიშ დო ჩეგევარაშ პოლიტიკურ რინას. 1971 წანას თურქეთიშ თარობაქ გაზეთი დოკილუ. თურქეთის იაშარ ქემალის თხოზუდეს. ჸათეშ გურშენ მალას შვედეთიშა მიდართჷ, სოდეთ ჭიჭე ხანს ქოცხოვრენდჷ.
იაშარ ქემალი რდჷ ქურთეფიშ ნებეფიშ აქტივისტი დო აპროტესტენდჷ თურქეთიშ პოლიტიკას ქურთი დისიდენტეფიშ მეხჷ.
1943 წანას ქემალიქ გჷმაბჟინუ მუში პირველი წინგი, ნამუთ ფოლკლორული ნაწარმებეფიშ კათელი რდჷ. 1944 წანას გიშართჷ ქემალიშ პირველ თხობელუაქ "უწუნდური ანბე". უკულიან წანეფს თის მაჸუნჷ შხვა ნაწარმებეფქ: "ბაღანა", "ნოქარი", "მემეთი დო მემეთი". 1952 წანას გიშართჷ თხობელუეფიშ კათელქ "ყვინთელი სიტიბა". იაშარ ქემალის დიდი პოპულარობა მოუღჷ რომანქ "მემედი, ჩქიმი ქირი", ნამუქჷთ მოსოფელიშ ბრელი ნინაშა ითანგჷ.
მუში ლიტერატურული კარიერაშ გოძვენას ქემალიქ მიპალუ 19 საირქიანო ჯილდო დო 1973 წანას ნომინირაფილი რდჷ ნობელიშ პრემიაშა.
იაშარ ქემალიქ ღურუ 2015 წანაშ 28 ფურთუთას, 91 წანერქ. იაშარ ქემალი მერჩქინელი რე თურქული ლიტერატურაშ ართ-ართ უდიდაშ წჷმმარინაფალო. ქემალი რდჷ შხვადოშხვა უნივერსიტეტეფიშ საპატიო დოქტორი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ქურთეფი კატეგორია:თურქეფი კატეგორია:თურქი ჭარუეფი
33
კატეგორია:
ნინა
მინი|[[არნოლდ ლაკოვსკი, რაგადი, (დოხოლაფირო 1935 - წანა)]] ნინა — ნინეფიშმენცარული ჩინება-ტერმინი, ნამუთ აკუსტიკურო (= რჩქილათ) დო ოპტიკურო (= ძირაფათ) აღქმაფონი შანეფიშ სისტემას შანენს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნინეფი
დომენური ჯოხო
დომენური ჯოხო (Domain name) მიოწურუანს კონკრეტულ სერვერშა ვარდა საიტშა, ნამუსჷთ იდვალუსფუ ოგორალი დოკუმენტი. თინა აკმოდირთუ ჟირ ნორთიშე, ნამუშ მაართა ნორთი რე სერვერიშ ჯოხო, ბოლო ნორთი - რჩქაველობურო რე დომენიშ ჯოხო. კანკალე URL-ს დომენიშ ჯოხოთ მიაჭარუ სერვერიშ პორტი, მარა თეს აბანი უღუ ვასტანდარტული პორტიშ შვანს. არსებენს 6 სუმი სიმბოლოშე აკოქიმინელი თარი დომენიშ ჯოხო, ნამუთ ეთმეჭარუნს აკოართაფილი შტატეფიშ დომენური ჯოხოეფიშ სისტემას:
თინეფს გიაძინჷ ხოლო ამშვი, ხუთი, ოთხი ვარდა სუმი სიმბოლოშე აკოქიმინელი დომენიშ ჯოხო:
თეშ მოხ, არსებენს ოშშახ ჟირ სიმბოლოშე აკოქიმინელი დომენიშ ჯოხო, ნამუთ წჷმარინუანს შხვადოშხვა ქიანას, რეგიონს ვარდა კონტინენტის, სამანგ.:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დომენური ჯოხოეფიშ სისტემა კატეგორია:ინტერნეტი კატეგორია:ინტერნეტ ფორუმეფი კატეგორია:რშვილური ჟარგონეფი
პნევმონია
მინი|400პქ|მარჯვნივ|პნევმონიათ დოინფიცირაფილი ადამიერიშ თარი სიმპტომეფი პნევმონია (ფიჟვეფიშ ანთება) — ფიჟვიშ ნორშვიშ მაჭვე ანთება, ნამუთ უჭიფაში ბრონქეფს, ალვეოლეფს დო თინეფს შქას მადვალუ ნორშვეფს იკათუანს.
პნევმონიეფიშ დორთუალა ფიჟვიშ ანატომიური სტრუქტურეფიშ დოღამაკაფაშ მეჯინათ მუთმოხვადუ. ფიჟვი, მუშჸურე, აკმოდირთუ წილეშე, წილი — სეგმენტეფშე, სეგმენტი — წილაკეფშე. მარძგვანი ფიჟვი სუმი ნორთიშე აკმოდირთუ, კვარჩხანი — ჟირშე. დოღამაკაფაქ შილებე გევითარას ედომუშამ წილს - თე წილამი, ანუ კრუპოზული, პნევმონია რე; წილიშ სეგმენტის — სეგმენტური პნევმონია, წილაკის — ნერჩამი, ანუ ბრონქოპნევმონია.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პნევმონია კატეგორია:ინფექციური ლახარეფი
32
კატეგორია:
ქიანაშ კოდი
ქიანეფიშ კოდეფი — კუნტა ანბანური ვარდა ცირფული გეოგრაფიული კოდეფი (გეოკოდეფი), ნამუთ მუნაჩემეფიშ დო კომუნიკაციეფიშ დამუშებას ქიანეფიშ დო დოჸუნელი ტერიტორიეფიშ წჷმმარინაფალო რე აკოქიმინელი. აკოხანდილი რე მუსხირენი შხვადოშხვა სისტემა, თინეფშე არძაშე უმოსო ჩინებული რე — ISO 3166-1.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ქიანეფიშ ერკებული კატეგორია:კლასიფიკატორეფი კატეგორია:ISO სტანდარტეფი კატეგორია:გოსტ ქიანეფი კატეგორია:გეოკოდეფი
ხან-შაიხუნი
ხან-შაიხუნი (خان شيخون) — ნოღა სირიას, მაარათ-ელ-ნუუმანიშ რაიონს, იდლიბიშ მუჰაფაზას. იდვალუაფუ ზუღაშ დონეშე 350 მეტრის. 2012 წანაშ მუნაჩემეფით, ნოღაშ მახორობა 55 843 ადამიერს აკმადგინანდჷ. იდვალუაფუ ალეპო—დამასკოშ თარ ნაბაკის. აბანობური ეკონომიკა, მაართა რანწკის, ოფუტეშ მეურნობას გერსხჷ, თაშნეშე აქცენტი იკეთებუ მარდუ ბამბეშე დო ბწკარეულობაშე. ნოღა, კინოხ ჩინებული რდჷ ნოქარგეფიშ წარმებათ.
სქოლიო
კატეგორია:სირიაშ ნოღეფი
34
კატეგორია:
35
კატეგორია:
აბუ ჰამიდ ალ-ღაზალი
მინი|250პქ|ალ-ღაზალი აბუ ჰამიდ მუჰამად იბნ მუჰამად ალ-ღაზალი (ابو حامد محمد بن محمد الغزالى; დ. 1058, ტუსი, ირანი — ღ. 19 ქირსეთუთა 1111, ტუსი) — არაბულნინამი თეოლოგი დო ფილოსოფოსი. სუფიზმიშ უდიდაში წჷმმარინაფალი დო თეორეტიკოსი. წჷმოულობათ სპარსალი. გონათუა ნიშაბურს დო ბაღდადის მიღჷ. მუსლიმანური სამართალიშ მარწაფალი რდჷ. თიშ თხობელუეფს შქას შანულამი რე „ფილოსოფოსეფიშ ვაწოროგეჸვენჯობა“, „ფილოსოფოსეფიშ დებულებეფი“, „რელიგიაშ მენცარობეფიშ გოთელარაფა“. ალ-ღაზალს მიოჩქუდჷ, ნამჷ-და ღორონთი — დაჭყაფუ რეალურო არსებული ჭეშმარიტება რე დო თიშა მეჭირინაფა ასკეტიზმიშ შარათ გჷმოწიმინდელი ადამიერიშო შილებე ინტუიციაშ მეშქაშობათ. თინა ანტკიცენს, ნამჷ-და მოლინეფს შქას უციო ბაძაძშედეგობური რსხუ ვა არსებენს, მარა მალამუსენდჷ, ნამჷ-და გონით წოროულუობაშო ჟიგემარენჯი ინტუიციათ ვადიხაშურ მოლინეფიშ ურთიართობაშ აჩამა ხოლო მიხერხებუაფჷ. ალ-ღაზალიშ იდეეფქ გოლინა იღვენუ შხვადოშხვა მუსლიმანურ ფილოსოფიაშა, შქა ოშწანურეფიშ ურიულ ფილოსოფიაშა დო ევროპულ მისტიკურ გურაფეფშა.
ალ-ღაზალიშ თეიზმიშ სააწმარენჯოთ გიშმეშჷ არაბი მოარზოვე იბნ რუშდი. ბჟაეიოლური მისტიციზმიშ, სუფიზმიშ მეშქაშობათ ალ-ღაზალიქ გოახალჷ დო გამანგარჷ ისლამიშ ორთოდოქსალური მონძღვარობა, თეშ გეშა თინა ჩინებული რე „რელიგიაშ გჷმათელარაფალი“, „მაჟირა მაჰმად წიმიმორაგადე“.
ლიტერატურა
კატეგორია:სპარსალი ფილოსოფოსეფი კატეგორია:შქა ოშწანურეფიშ ფილოსოფოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1058 კატეგორია:ნაღურა 1111
მალერკოტლა
მალერკოტლა (პენჯაბ.: ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ (გურმუხი) ; (შაჰმუხი) ) — ნოღა ინდოეთიშ პენჯაბიშ შტატიშ სანგრურიშ ოლქის. ბრიტანეთიშ ინდოეთიშ ბორჯის, თე დოხორელი პუნქტი კინ თე ჯოხოდვალაშ მაღვენი სათაროშ ორენი რდჷ. თე სათარო-სახენწჷფოქ ინდოეთის ქჷმიარსხუ 1947 წანას დო არხოს მადვალუ სათაროეფწკჷმა აკიართიანჷ პატიალაშ დო ბჟაეიოლი ბენჯაბიშ დარსხუაფალო (PEPSU).
მუჟამსჷთ 1956 წანას, თე პოლიტიკურ ართულქ რეორგანიზაფილქ იჸუნ, ჸოფილი სახენწჷფო მალერკოტლაშ ტერიტორიაქ პენჯაბიშ ნორთო გჷნირთჷ. ნოღა იდვალუაფუ სახენწჷფო ავტომაგისტრალი სანგრური-ლუდჰიანაშ ღოზის (ნომ. 11) დო ლუდჰიანა-დელიშ მაჟირაფონი რკინაშარაშ ღოზის. ნოღა ლუდჰიანაშე 50 კმ-ს დო სანგრურშე 35 კმ-ს იდვალუაფუ.
რკინაშარა
მალერკოტლა იდვალუაფუ დელი-ჯახალი-დჰური-ლუდჰიანაშ რკინაშარაშ ღოზის. უახოლაში რკინაშარაშ რშვილი იდვალუაფუ ნოღა დჰურის (18 კილომეტრი), ნოღა ლუდჰიანას (45 კილომეტრი).
ჰეერი
მალერკოტლაწკჷმა უხოლაში აეროპორტეფი რე:
სქოლიო
კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი კატეგორია:პენჯაბიშ შტატიშ ნოღეფი კატეგორია:სანგრურიშ ოლქიშ ნოღეფი
ალმახანური მოსოფელიშ შკვითი სამანცარობა
კონკურსიშ ფინალისტეფი
thumb|center|350px|ახალი მოსოფელიშ სამანცარობეფიშ პრეტენდენტ-ფინალისტეფიშ აბანდვალუეფი
სქოლიო
კატეგორია:მოსოფელიშ სამანცარობეფი
Amazon.com
Amazon.com, Inc. — ამერიკული კომპანია, ართ-ართ უშხუაში ინტერნეტ-მაღაზია. კომპანიაშ ოდუდე ოფისი იდვალუაფუ სიეტლის, ვაშინგტონიშ შტატის, ააშ-ს. Amazon-ს ვებ-ხასჷლეფი შხვადოშხვა ნინაშა უღუ, ნამუეფსჷთ ხვალე ნინა ვარე თირელინ, ნინალათ, გიმაჩამალი მეკონ-მოკონით, ქიანეფიშ გინოზინდუაშ მოხუჯაფათ დო მიარე შხვათ. კომპანია აწარმენს ოხვარებელი ელექტროტექნიკას - Amazon Kindle დო მუნაფამი სერვისეფიშ უმაღალაში პროვაიდერი რე.
Amazon-ს ზოხო ოვაჭარებელი ვებ-ხასჷლეფი უღუ გეჸვენჯ ქიანეფს: ააშ, კანადა, გოართოიანაფილი ომაფე, საფრანგეთი, გერმანია, იტალია, ესპანეთი, იაპონია, დო ჩინეთი.
სქოლიო
კატეგორია:ინტერნეტ-კომპანიეფი კატეგორია:ინტერნეტ-მაღაზიეფი
36
კატეგორია:
37
კატეგორია:
38
კატეგორია:
39
კატეგორია:
40
კატეგორია:
მოჰამედ ნაზიმი
მოჰამედ ნაზიმი — ინდოარი მოდელი დო არტისტი. მაართა ოტელევიზიე დებიუტი რდჷ სერიალი Shaurya Aur Suhani. ჩინებული რე ეჰემიშ როლიშ რსულებათ ტელესერიალს Saath Nibhana Saathiya.
მუჰამედ ნაზიმქ დებადჷ პენჯაბიშ შტატის, ასე ოხორანს ნოღა მუმბაის. გურაფულენდჷ ნოღა კოლკატას. არტისტიშ დებიუტი ბოლივუდის რდჷ ფილმის Plot No.666.
იოჰან პალიზა
იოჰან პალიზა (გერმ. Johann Palisa; დ. 6 ქირსეთუთა, 1848, ტროპაუ, ავსტრიული სილეზია, ავსტრიაშ იმპერია — ღ. 2 მესი, 1925, ვენა, ავსტრია) — ავსტრიალი ასტრონომი. მუში მენცარული კარიერაშ ბორჯის, 1874 წანაშე 1923 წანაშახ, მიოგორუ 122 ასტეროიდის ვიზუალურო, ასტროფოტოგრაფიული მეთოდეფიშ უმუშო.
ბიოგრაფია
იოჰან პალიზაქ დებადჷ ნოღა ტროპაუს (ასეიან ოპავა), 1848 წანაშ 6 ქირსეთუთას. 1866-1870 წანეფს გურაფულენდჷ მათემატიკას დო ასტრონომიას ვენაშ უნივერსიტეტის. უნივერსიტეტის გურაფაშ პერიოდის, პალიზა მუშენდჷ ასისტენტო უნივერსიტეტიშ ობსერვატორიას. 1872 წანას, 24 წანერი პალიზა გეგშაგორეს ავსტრიაშ ოზუღე ობსერვატორიაშ დირექტორო. 1874 წანაშ 18 მელახის, პალიზაქ მიოგორუ ასტეროიდის 136 ავსტრიას. ჸათე პერიოდეფს, პალიზაქ თაშნეშე მიოგორუ 27 ჭიჭე პლანეტას დო ართი კომეტას. ავსტრიაშ ოზუღე ობსერვატორიას, პალიზაშ თარი ინსტრუმენტი რდჷ ამშვი ინჩიანი რეფრაქტორული ტელესკოპი. 1880 წანას პალიზაქ ომუშებუშა გინილჷ ვენაშ ობსერვატორიაშა. ჸათაქ მუშობაშ ბორჯის თიქ ვიზუალურო მიოგორუ 94 კომეტას.
1880-იან წანეფს პალიზა ოკათუდჷ შხვადოშხვა ექსპედიციეფს დო ირკვიენდჷ ბჟაშ გეუკუმელაფას.
პალიზა ართი პერიოდის მუშენდჷ გიშარჩქინელი გერმანალი ასტრონომი მაქს ვოლფიწკჷმა ართო. ჟირხოლო მენცარქ ართო აკადგინეს მურიცეფიშ ატლასი.
პალიზაქ 1876 წანას მიპალუ ლალანდიშ პრემია დო 1906 წანას ვალზიშ პრემია. პალიზაშ ჯოხონობაშ რე ართი ასტეროიდი, თუთაშ კრატერი დო ართი ჭიჭე პლანეტა.
რეშათ ნური გუნთექინი
რეშათ ნური გუნთექინი (თურქ. Reşat Nuri Güntekin; დ. 25 გერგობათუთა, 1889, სტამბოლი, ოსმალეთიშ იმპერია — ღ. 7 ქირსეთუთა, 1956, ლონდონი, გოართოიანაფილი ომაფე) — თურქი ჭარუ, ნოველისტი დო დრამატურგი, შინელი რე რომანეფით: გურმეჭვია (1922), ლეჩქვეფიშე გურიშახ (1925), ნწვანე სერი (1928) დო ფურცელეფიშ ციმა (1930).
გუნთექინი გურაფულენდჷ სტამბოლიშ უნივერსიტეტის. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ მაგურაფალო სტამბოლიშ დო ბურსაშ სკოლეფს. გუნთექინის შხვადოშხვა ბორჯის უკინებუდჷ სახენწჷფო პოსტეფი. მუშენდჷ თურქეთიშ გონათაფაშ სამინისტროს დო ართი პერიოდის (1933-1934) რდჷ თურქეთიშ პარლამენტიშ დეპუტატი. 1950 წანას გუნთექინი რდჷ თურქეთიშ კულტურული ატაშე პარიზის დო თურქეთიშ სახენწჷფოშ წჷმმარინაფალი იუნესკოს. რეშათ ნური გუნთექინიქ ღურუ 1956 წანაშ 7 ქირსეთუთას, ლონდონს, ფიჟვიშ კიბოთ. დასაფულებური რე სტამბოლიშ ქარაჯააჰმეთიშ სასაფლას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:თურქეფი კატეგორია:თურქი ჭარუეფი კატეგორია:თურქი დრამატურგეფი
კულტურა
thumb|300px|ჯვეშ-ქორთული [[ასომთავრული მუკნაჭარა დავითგარეჯაშ ოხიდას.]] კულტურა — ართ-ართი არძაშე ფართოთ გოფაჩილი ზიტყვა რე მუჭოთ ომენცარე ლიტერატურას, თეშ ორინე რაგადუას. თის მიარე შანულამობა უღუ, მუთ კინე კულტურაშ ფენომენიშ სირთულეთ დო მიარეფერუამობათ რე გოპიჯაფილი.
რესურსეფი ინტერნეტის
*
სლოვენიაშ ნოღეფიშ ერკებული
thumb|right|250px სლოვენიას 67 დოხორელ პუნქტის ნოღაშ სტატუსი უღუ. სლოვენიაშ რესპუბლიკაშ აბანობური დუდიშმართუალაშ აქტიშ მეჯინათ, ნოღათ იკოროცხუ დოხორელი პუნქტი, ნამუსჷთ 3000 ადამიერშე უმოსი მახორუ ჸუნსჷნ დო შხვა დოხორელ პუნქტშე გიშმერთუ მუში ზჷმეფით, მახორობაშ მეჭედალათ, ეკონომიკური სტრუქტურათ დო ისტორიულ გოვითარაფათ. დოხორელი პუნქტი ნოღაშ სტატუსის მეთმიღენს ქიანაშ თარობაშ გჷნოჭყვიდირით.
შხუ ნოღეფი
სლოვენიას, შხუ ნოღათ იკოროცხუ დოხორელი პუნქტი, ნამუსჷთ 10 000 ადამიერშე უმოსი ოხორანსჷნ. 2014 წანაშ მეჯინათ, ქიანაშ 16 ნოღას 10 000 ადამიერშე უმოსი ოხორანს.
შხუ ნოღეფიშ რუკა
ნოღეფი გეჸვენჯი მახორობაშ მუდანობათ:
რესურსეფი ინტერნეტის
[http://www.stat.si/popis2002/en/rezultati_slovenija_prebivalstvo.htm Статистические данные переписи 2002 г. ]
სქოლიო
სლოვენია
მენცარობა
კატეგორია:მენცარობა
თელარა
მინი|[[ჩანარეფი|ჩანარობა რუვენზორიშ გვალონას, უგანდა]] მინი|[[მიკრობიოლოგია|მიკრობიოლოგიური თელარა, დიდი პრიზმული წყუშ ელმოლს, იელოუსტოუნიშ ერუანული პარკი]] თელარა — მიარეშანულამი ჩინება, ნამუთ გჷმირინუაფუ შხვადოშხვა კონტექსტის. სამანგათ::
თელარაშ შანულამი, გჷმაართიანაფალი მუშობურობეფი რე: რჯება, მეტაბოლიზმი, რდუალა, გომიარაფა, გოვითარაფა, ჰომეოსტაზი.
ადამიერიშ თელარა
ქოძირით გეჸვენჯი სტატიეფი: ადამიერი, ადამიერიშ თელარაშ ეტაპეფი, თელარაშ ღანკი, თელარაშ არზი, კულტურა, ცივილიზაცია, ჯარალობური რინა, პოლიტიკა, ადამიერიშ ნებეფი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბიოლოგია კატეგორია:ბიოლოგიური სისტემეფი
ამრიტსარიშ ოლქი
ამრიტსარიშ ოლქი (ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲਾ; Amritsar) — ოლქი ინდოეთიშ პენჯაბიშ შტატის. დირსხუ 1947 წანას. ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოღა ამრიტსარი. ოლქიშ ფართობი — 5075 კმ².
კატეგორია:პენჯაბიშ შტატიშ ოლქეფი
ალეპო
ალეპო, ჰალაბი (حلب) — ნოღა ოორუე სირიას. თინა ქიანაშ არძაშე დიდი ნოღა რე მუჭოთ მახორობაშ, თეშ ფართობიშ მეჯინათ. მახორობაშ მუდანობშჸურე თის ლევანტის მაართა აბანი უკებჷ, 2011 წანაშ მუნაჩემეფით, მახორობა 2 100 000 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ნოღა ალეპოშ მუჰაფაზაშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე, ნამუსჷთ 4 507 000 მახორობათ (2009), მახორობაშ მუდანობაშჸურე მართა რე სირიას.
სქოლიო
კატეგორია:სირიაშ ნოღეფი
ჰომსი
ჰომსი (حمص) — ნოღა ბჟადალ სირიას, ელ-ასისიშ ლეხერს. ჰომსიშ მუჰაფაზაშ ადმინისტრაციული ცენტრი. მახორობა — 900 492 ადამიერი (2012). ორკინაშარე დო ოავტომობილე რზალეფიშ, ნაფთობ დო პროდუქტეფიშ რშვილი. გოვითარაფილი რე ნაფთობგინმამუშებელი, ქიმიური, ცემენტიშ, ოფეიქარე, ოჭკომალიშ ხერეჭუა. ვაჭრენა ხილით, ბწკარეულობათ, მეჩხოლარობაშ პროდუქტეფით.
ლიტერატურა
კატეგორია:სირიაშ ნოღეფი
სანგრურიშ ოლქი
სანგრურიშ ოლქი (ਸਂਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲਾ; Sangrur) — ოლქი ინდოეთიშ პენჯაბიშ შტატის. დირსხუ 2002 წანას. ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოღა სანგრური. ოლქიშ ფართობი — 5021 კმ².
ჩინებული მახორუეფი
კატეგორია:პენჯაბიშ შტატიშ ოლქეფი
ტექნოლოგია
ტექნოლოგია (ბერძენულო: τεχνολογια < τεχνη "მოხელეობა" + λογος "ზიტყვა, გურაფა" + სუფიქსი ια) რე მენცარობა თი ანჯარეფიშ, პროცესეფიშ დო მეთოდეფიშ გეშა, ნამუთ გჷმირინუაფუ შხვადოშხვა საგანეფიშ დო ობიექტეფიშ ოზადალო, მუდგაინიშ წარმებაშ ღანკით. შხვანერო, ტექნოლოგია თენა რე ნივთიარობაშ, ენერგიაშ დო ინფორმაციაშ გჷნომუშებაშ ხერხი.
კატეგორია:ტექნოლოგია
დაბლა
დაბლა თაშნეშე პარალიჩი, გილარქია (παράλυσις-შე — მერყიება დო ψεῦδος — ტყურელე), ტყურელე დაბლა — კუთური ჭყანაშ დინაფათ გიმნაჭანებუ ნებათ ყარაფეფიშ უღვენობა ნერვული სისტემაშ დოღამაკაფაშ გეშა. დაბლა დოჸუნს ლახარაშ ბაძაძეფს დო თიშ რსხუს დუდიშ დო გაგაჩიშ ტვინიშ შხვადოშხვა გუმნართეფწკჷმა, პერიფერიულ ნერვეფწკჷმა ვარ-და კუთეფწკჷმა. გინორთი უღჷ პარეზიშე.
გიშმერთჷ დაბლაშ გეჸვენჯი გვარობეფი: ბაღანეფიდ ცერებრიალური დაბლა; ლურიშ დაბლა (დგომარობა, მუჟანსჷთ ლურიშ ბორჯის ვე ფიქსირებუ დაბლა).
ცერებრული დაბლა შედეგი რე გოვითარაფონ დუდიშ ტვინიშ დოღამაკაფაშის, ნამუთ შილებე გორჩქინდას ნაყოფიშ ქვარაშრინაშ, ხალაშ ვარ-და თელარაშ პირველი ჟირი წანაშ გოვენაშ. თიში მოდვალაშ არანი დო სიშხირა უდუდასურებუ რე. სინთელუანობაშ მოსოფელიშ ორგანიზაციაშ დო შხვადოშხვა ლიტერატურული მუნაჩემეფიშ მეჯინათ, ოშქაშეთ თიში სიშხირა რე 2,5–4 ირ 1000 ჩქჷჩქჷშა.
ლურიშ დაბლაშ მენცარული ენწყუმა ასეშო ვა რე, მარა, თეხანური ნეირომენცარობა თის REM (Rapid eye movement – თოლიშ ბიწორი ყარაფიშ) ფაზას ტვინიშით ნეირონეფუშ გინოჩამაშ აკორცუაფაშ მეთმურსხუანა.
ლურიშ დაბლაშ გინორთელი გიმმაჭანაფალი ბაძაძეფი შილებე ორდას: ინსომნია, ლურიშ აპნოე, გურეშე ლური, კანკალე მედიკამენტი, ნარკოლეფსია, დეპრესია, შონთაფი, ართამი სახეშ თირუეფი ხასიაღის, ახვადოშხვა ტიპიშ ლურიშ აკორცუაფა, გენეტიკური ფაქტორი, ფსიქიკური ლახარეფი, ცირკადული რითმაშ აკორცუაფა.
ადამიერი ლურიშ დაბლაშ ბორჯის გინაფულრნს ღურათ შქურინს, კონწარ რიებაშ გინაფას. თე ირფწლი გიმიჭანუანს ტვინიშ ვიზუალური დო ორჩქილე სტიმულეფიშ გიმომუშაფას დო ამუშებას, ნამუსჷთ ჰალუცინაცია მოჸუნს. სამანგათ, რუმე ფიგურაშ მინუკა ოთახშა ვარ-და თიშ მუკორჩქინა ოსინთუშ გალე. თაანეაწ, წარმოსახული ვათექიანური რინუეფი დო თინეფშე შქურინაფა. დუდს მიკმირჩქინანს შქვიდაფიშ, მოშქვუდაფაშ გინაფა, ნამუსჷთ ახასიათენს შურღალაშ გაჭირება. ათე ბორჯის დუდს მიკმირჩქინანს დორხველი რსხულიშ ჭკორო რინაშ გინაფა, მარა, დაბლა ხვალე მუსხირენ წამს იგჷნძორებუ დო ვა რე თელარაშო ოშქურანჯი.
დიაგნოსტიკა
ლახარაშ დიაგნოსტიკას მანჯენს ქიმი-ნევროლოგი. კურნალუაშ დაჭყაფალო ოხვილური რე: ზისხირიშ ართამ, ტოქსიკოლოგიური ანალიზი; ელექტრონეირომიოგრაფია; ელექტროენცეფალოგრაფია; დუდიშ დო გაგაჩიშ ტვინიშ კომპიუტერული ტომოგრაფია; დუდია დო გაგაჩიშ ტვინიშ მაგნიტო-რეზონანსული ტომოგრაფია; მაგნიტო-რეზონანსული ანგიოგრაფია.
სქოლიო
კატეგორია:ნერვული სისტემაშ ლახარეფი კატეგორია:დიაგნოზი (მედიცინა) კატეგორია:უღვენობა
კობო აბე
კობო აბე (იაპ. 安部 公房, თახმი ჯოხო კიმიფუსა აბე, იაპ. 安部 公房; დ. 7 მელახი, 1924, კიტა (ტოკიო), იაპონია — ღ. 22 ღურთუთა, 1993, ტოკიო, იაპონია) — იაპონარი ჭარუ, ნოველისტი, დრამატურგი, პოეტი, მუსიკოსი დო ფოტოგრაფი, შინელი რე რომანეფით: "ოსური ქვიშას", "შხვაში სახე" დო "ჭვილი რუკა". რდჷ შხვადოშხვა ლიტერატურული პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იაპონარეფი კატეგორია:იაპონარი ჭარუეფი კატეგორია:იაპონარი დრამატურგეფი
ტანჟერი
ლიტერატურა
კატეგორია:მაროკოშ ნოღეფი
ჰამა
ჰამა (حماة; ჯვეშურიული: חֲמָת ჰამათ, "ჯიხა-ზურგა") — ნოღა ბჟადალ-ცენტრალურ სირიას, წყარმალუ ორონტესიშ წყარპიჯის. თინა დამასკოშ ოორუეშე 213 კილომეტრის დო ჰომსიშე 32 კილომეტრის იდვალუაფუ. ნოღა ჰამაშ მუჰაფაზაშ პროვინციულ ნანანოღას წჷმარინუანს. 854,000 (2009 წანაშ ფასებათ) მახორუთ ალეპოშ, დამასკოშ დო ჰომსიშ უკული, ჰამა სირიაშ სიდიდათ მაანთხა ნოღა რე.
სქოლიო
კატეგორია:სირიაშ ნოღეფი კატეგორია:სირიაშ ისტორია
უჯდა
უჯდა (وجدة, ⵡⴻⵊⴷⴰ) — ნოღა მაროკოშ ოორუე-ბჟაეიოლშე. ბჟაეიოლი რეგიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მაროკოშ რეგიონული ცენტრეფი კატეგორია:მაროკოშ პრეფექტურეფიშ ნანანოღეფი კატეგორია:მაროკოშ ნოღეფი
მაქს ვოლფი
ბიოგრაფია დო მენცარული რკვიებეფი
მაქს ვოლფიქ დებადჷ 1863 წანაშ 21 მანგის, ჰაიდელბერგის, ექიმიშ ფრანც ვოლფიშ ფანიას. ფრანც ვოლფის ოკოდჷ მუში სქუაქ მენცარობათ დეინტერესუკო დო ჸათეშ გეშათ, მუში ოზეს ობსერვატორია მანწყუ. 1884 წანას მაქს ვოლფიქ ჸათე ობსერვატორიაშე მიოგორუ კომეტას 14P/ვოლფი.
მაქს ვოლფი გურაფულენდჷ ჰაიდელბერგიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ 1888 წანას, 25 წანერი მაქს ვოლფიქ მიპალუ მენცარობაშ დოქტორიშ ხარისხი. 1890 წანას მუჭოთ პრივატ-დოცენტიქ მუშობა ქიდიჭყჷ ჰაიდელბერგიშ უნივერსიტეტის. 1902 წანაშე ვოლფი რდჷ ასტრონომიაშ პროფესორი დო ჰაიდელბერგ-კენიგშტულიშ ობსერვატორიაშ დირექტორი.
ობსერვატორიაშ ტელესკოპეფიშ პროექტიშ დაფინანსებელო ვოლფიქ ამერიკაშა მიდართჷ, სოდეთ გეჩინებაფუ გიშარჩქინელი ამერიკალი ფილანთროპი კეტრინ ბრიუსი, ნამუქჷთ ვოლფი ვითი ანთასი ამერიკული დოლარით დაფინანსჷ. ჸათე ფინანსეფით ვოლფიქ რეფრაქტორული ტელესკოპი ქიჸიდჷ.
მაქს ვოლფიშ ხემანჯღვერობათ ჰაიდელბერგიშ უნივერსიტეტიქ გინირთჷ ევროპაშ ასტრონომიული რკვიებეფიშ ცენტრო.
ვოლფიქ მუში მენცარული კარიერაშ პერიოდის მიოგორუ 248 ასტეროიდის, ბრელი ჭიჭე პლანეტას დო კომეტას. თიქ თაშნეშე მიოგორუ ოთხი სუპერნოვას. თაშნეშე, ვოლფიქ დიდი თია მიშეღჷ რუმე ნირსეულიშ რკვიებაშა.
1919 წანას ვოლფიქ გჷმაბჟინუ დოხოლაფირო ანთასი მურიცხიშ ლოკაციეფიშ დო ჸარაფიშ კატალოგი. ართ-ართი მურიცხი ნამუსჷთ ვოლფიქ მიოგორუ რდჷ ვოლფი 359, ნამუთ რე ბჟაშ სისტემაშ ხოლოს მადვალუ ჭითა ჯუჯა.
მაქს ვოლფი რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. თიქ 1912 წანას მიპალუ ჟანსენიშ პრემია, 1914 წანას ასტრონომიაშ ომაფე ჯარალუაშ ორქოშ მენდალი დო 1930 წანას ბრიუსიშ მენდალი. ვოლფი რდჷ ამერიკაშ მენცარობეფიშ ერუანული აკადემიაშ, პრუსიაშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ, შვედეთიშ მენცარობეფიშ ომაფე აკადემიაშ დო შხვა ორგანიზაციეფიშ დო აკადემიეფიშ მაკათური.
ვოლფიშ ჯოხონობაშ რე ართი კრატერი თუთას, ჟირი ასტეროიდი დო ართი ჭიჭე პლანეტა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალეფი კატეგორია:გერმანალი ასტრონომეფი
კარპენტარია
მინი|250პქ|კარპენტარია კარპენტარიაშ ჸუჯი (Gulf of Carpentaria) — ჸუჯი რჩქალი ოკიანეშ არაფურიშ ზუღას, ოორუე ავსტრალიაშ წყარპიჯწკჷმა. ბჟადალშე გოხურგილი რე არმენ-ლენდიშ კოკით, ბჟაეიოლშე კეიპ-იორკიში კოკით. სქირონაშა მიშაჭკირილი რე 600 კილომეტრის. ფართობი 310,000 კმ². წყარი ალაზიმაფათ მერჩხაწყარი რე. წყარიშ მაქსიმალური სიტომბა 69მ. წყარიშ ჟინპიჯიშ ოშქაშეთუთური ტემპერატურა ზოთონჯის 23-25 °C, ზარხულს 29 °C-ს ანჭუ. ჯიმუამობა 34,8‰. წყარპიჯეფწკჷმა იხასიათებუ ნძალამ ესვარილი მალუობეფი. ჸუჯის იდვალუაფუ კოკეფი, თინეფს შქას: უელსიშ კოკეფი, გრუტ-აილენდი, დო ბიკერტონი. კარპენტარიაშ ჸუჯი წჷმარინუანს ეპიკონტინენტური ზუღაშ ძალამ მერკე ალმახანურ სამანგას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ავსტრალიაშ ჸუჯეფი კატეგორია:ოორუე ტერიტორიაშ გეოგრაფია კატეგორია:რჩქალი ოკიანეშ ჸუჯეფი
იუკიო მისიმა
იუკიო მისიმა (იაპ. 三島 由紀夫, დ. 14 ღურთუთა, 1925, ტოკიო, იაპონიაშ იმპერია — ღ. 25 გერგობათუთა, 1970, ტოკიო, იაპონია), თახმი ჯოხო კიმიტაკე ჰირაოკა (იაპ. 平岡 公威) — იაპონარი ჭარუ, ნოველისტი, დრამატურგი, პოეტი, ესეისტი, კრიტიკოსი, სცენარისტი, კინორეჟისორი, არტისტი, მოდელი დო პოლიტიკური აქტივისტი, ორგანიზაცია "ტატენოკაი"-შ დუმარსხუაფალი.
იუკიო მისიმა XX ოშწანურაშ იაპონური ლიტერატურაშ ართ-ართი უდიდაში წჷმმარინაფალი რე. შინელი რე რომანეფით: "ნიღაბიში დღანება", "რეღმეფიში ხონარი", "ორქოშ ოხვამე", ტეტრალოგიათ "ჸოფიერობაშ ზუღა", ავტობიოგრაფიული ესეთ "ბჟა დო რკინა" დო შხვა ნაწარმებეფით. მისიმაშ ნაჭარეფს ართიანს რე მერსხილი ტრადიციული იაპონური დო თეხანური ევროპული ლიტერატურული სტილი. მისიმა რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი, ნომინირაფილი რდჷ ნობელიშ პრემიაშა.
მისიმაშ პოლიტიკური აქტივიზმი ასე ხოლო ოდებელი რე იაპონიას. მუჭოთ მემარძგვანე იდეოლოგი, მისიმა ოპონირენდჷ ბჟადალური სტილიშ მატერიალიზმის, დემოკრატიას, გლობალიზმის, თაშნეშე კომუნიზმის. მისიმაშ აზრით ჸათე იდეეფით, იაპონია მიოდინუანდჷ მუში ნაციონალურ ხასიათის დო კულტურას.
1968 წანას მისიმაქ დარსხუ ორგანიზაცია "ტატენოკაი", ნამუშ მაკათურეფი უმოსო სტუდენტეფი რდჷ. 1970 წანაშ 25 გერგობათუთას, მისიმაქ დო ტატენოკაიშ ოთხი აქტივისტიქ გემშიჭკირეს ართ-ართი ოურდუმე ბაზაშა, ცენტრალურ ტოკიოს დო ქეშეცადეს პუტჩიშ მონწყუალას, მარა უშედეგეთ. თიმ დღას, იუკიო მისიმაქ დო აქტივისტი მასაკაცუ მორიტაქ დუდი დიჸვილეს.
იუკიო მისიმაშ ჯოხონობაშ რე ლიტერატურული პრემია, ნამუქჷთ 1988 წანას დირსხუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იაპონარეფი კატეგორია:იაპონარი ჭარუეფი კატეგორია:იაპონარი პოეტეფი კატეგორია:იაპონარი დრამატურგეფი კატეგორია:იაპონარი სცენარისტეფი კატეგორია:იაპონარი კინორეჟისორეფი
ფესი
ფესი (არაბ. فاس‎; Fès) — სიკაბეტათ მაჟირა ნოღა მაროკოს, კასაბლანკაშ უკული, ფეს-მექნესიშ რეგიონიშ ნანანოღა. 2014 წანაშ მუნაჩემეფით, ნოღაშ მახორობა 1,112,072 ადამიერს აკმადგინანს.
ფესი, ყოფილი ნანანოღა, ართ-ართი რწ ქიანას რინელი ოთხი „იმპერიული ნოღაშე“, შხვა ნოღა რწ რაბატი, მარაქეში დო მექნესი. ნოღა იკათუანს სუმ გინორთელ რაიონს — ფეს-ელ-ბალის (ჯვეში, კიდალაგოდგუმი ნოღა), ფეს-ჯდიდის (ახალი ფესი) დო ფრანგეფიშით დუნარსხუა უახოლაშ ნორთის ახალ ნოღას (Ville Nouvelle).
ფეს-ელ-ბალი იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ძეგლეფიშ ერკებულშა რე მიშაღალირი. ფესის მადვალუ ალ-კარაუინიშ უნივერსიტეტიქ 859 წანას დირსხუ დო მოსოფელს უჯვეშაშ, ასეშა მოქიმინჯე უნივერსიტეტო მირვქინუაფუ. ნოღაშა შხირას ბჟადალიშ „მექა“ დო აფრიკაშ „ათენი“ უჯოხონა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მაროკოშ ნოღეფი კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ძეგლეფი მაროკოს
ლატაკია
ლატაკია (اللَاذِقِيَّة) — ნოღა სირიას, ნამუთ ლატაკიაშ მუჰაფაზას (რეგიონს) იდვალუაფუ. 2004 წანაშ მახორობაშ საარძო ეჭარუაშ მეჯინათ, ნოღა ლატაკიას დოხოლაფირო 383,786 ადამიერი ოხორნდჷ.
სქოლიო
კატეგორია:სირიაშ ნოღეფი
კარლ იასპერსი
კარლ თეოდორ იასპერსი (გერმ. Karl Theodor Jaspers; დ. 23 ფურთუთა, 1883, ოლდენბურგი, გერმანიაშ იმპერია — ღ. 26 ფურთუთა, 1969, ბაზელი, შვეიცარია) — გერმანალი ფსიქიატრი დო ფილოსოფოსი, ნამუქჷთ იღვენუ დიდი გოლინა თეხანური თეოლოგიაშა, ფსიქიატრიაშა დო ფილოსოფიაშა. იასპერსი სპეციალობათ ფსიქიატრი რდჷ, გურაფულენდჷ ჰაიდელბერგიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ მიპალუ მედიცინაშ დოქტორიშ ხარისხი. ფილოსოფიური რკვიებეფით უკულიან წანეფს დეინტერესჷ დო დარსხუ ინოვაციური ფილოსოფიური სისტემა. კარლ იასპერსი მერჩქინელი რე ეგზისტენციალიზმიშ უდიდაშ წჷმმარინაფალო გერმანიას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალეფი კატეგორია:გერმანალი ფსიქიატრეფი კატეგორია:გერმანალი ფილოსოფოსეფი
რაკა
რაკა თაშნეშე ერ-რაკა (الرقة) — ნოღა სირიას. იდვალუაფუ რაკაშ მუჰაფაზაშ რაკაშ მინტაკას. 2004 წანას ნოღაშ მახორობა 220 488 ადამიერს აკმადგინანდჷ.
სქოლიო
კატეგორია:სირიაშ ნოღეფი
ჯინ ჰეკმენი
ჯინ ჰეკმენი (Eugene Allen "Gene" Hackman; დ. 30 ღურთუთა, 1930) — ჟირშაიანი ამერიკული კინოაკადემიაშ ოსკარიშ მაღვენი ამერიკალი არტისტი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1930 კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენი კინოარტისტეფი
სერენ კიერკეგორი
სერენ კიერკეგორი (დან. Søren Kierkegaard; დ. 5 მესი, 1813, კოპენჰაგენი, დანია — ღ. 11 გერგობათუთა, 1855, კოპენჰაგენი, დანია) — დანიარი ფილოსოფოსი, თეოლოგი დო პოეტი, ნამუთ მერჩქინელი რე მაართა ეგზისტენციალისტ-ფილოსოფოსო. თიში რკვიებეფი დო კრიტიკული ნაჭარეფი ორხველუდჷ ორგანიზაციულ რელიგიას, ქირსიანობას, მორალს, ეთიკას, ფსიქოლოგიას, რელიგიაშ ფილოსოფიას დო შხვა თემეფს. ოპონირენდჷ დო აკრიტიკენდჷ ქირსიანულ რელიგიას, ნამუთ სახენწჷფო კონტროლიშ თუდო რდჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დანიარეფი კატეგორია:დანიარი ფილოსოფოსეფი კატეგორია:დანიარი თეოლოგეფი კატეგორია:დანიარი პოეტეფი
ჰისენ ჰაბრე
ჰისენ ჰაბრე (Hissène Habré; დ. 13 ეკენია, 1942, ფაია-ლარგო, ჩადი) — ჩადიშ ოურდუმე დო პოლიტიკური მოღალე. ქიანაშ პრეზიდენტი 1982 - 1990 წწ.
ჰისენ ჰაბრექ გონათუა პარიზის მიღჷ, ჩადშა დირთჷ 1971 წანას, თე პერიოდის ქიანას ომენოღალე ლჷმა მიშჷ ობჟათარი ქირსიანეფს დო ოორუალი არაბ მუსულმანეფს შქას. გეჸვენჯი წანას ჰისენ ჰაბრექ ტრიპოლიშა მიდართჷ დო გეგმოქიმინჷ პარტიზანული არმია, ნამუსჷთ ოორუეშ აკოანჯარაფილი ნძალეფი გიოდჷ. მალას თიშ ნძალეფქ გეგნოჭკირეშ ჩადიშ ხურგეფი. პრეზიდენტ გუკუნი უედეიქ მოხვარაშო ლიბიას მოუჭანუ, ნამუქჷთ ჰაბრე აინძულჷ უკახალე დორთედკო დო სუდანშა გეგნურთუმუდკონ, მარა მალას დირთჷ, გეჭოფუ ქიანაშ ბჟაეიოლი ნოღეფი, 7 მანგის - გეჭოფუ ნანანოღა ნჯამენა დო დუდი ქიანაშ პრეზიდენტო გეგმაცხადჷ. გუკუნი უედეიქ ოპოზიციური თარობა აკოქიმინჷ.
1983 წანას უედეაშ ხუჯიშ დაკინალო ლიბიაქ ჩადიშ მაანთხა ინტერვენცია ქოქიმინჷ. მარა საფრანგეთიშ დო ააშ-შ მოხვარათ ჰისენ ჰაბრექ გიმორძგუ, მუამარ კადაფიშ ჯარეფქ ქიანა ქჷდიტუეს.
ოურდუმე გჷნორთაფა
1989 წანას ქიანას ოურდუმე გჷნორთაფაშ ცადება რდჷ, ნამუსთ დუდენდჷ დინოხოლენი საქვარეფიშ მინისტრი ბრაჰიმ იტნო დო თიში ოურდუმე მარჩებელეფი: ჰასან ჯამუსი დო იდრის დები. იტნო ოჭოფეს, ჯამუსი დოჸვილეს, იდრის დებიქ ქიანაშე ინტუ დო მუმალ წანას იერიში წჷმიჭყჷ ჰაბრეშ ხეშუულებაშ სააწმარენჯოთ.
1990 წანაშ ბოლოს, იდრის დებიშ დებიშ დუდალათ მოქიმინჯე ჩადიშ ერუანული რსხებაშ ყარაფიშ აკოანჯარაფილ ნძალეფქ ბჟაეიოლ ჩადის მადვალუ ნოღა აბეშე გეჭოფეს. 1 ქირსეთუთას ჰისენ ჰაბრექ დიო კამერუნშა ინტუ, უკული - სენეგალშა გეგნორთჷ.
ბრალდვალუა
1991 წანას აკოქიმინელჷ კომისიაქ ჰაბრეშ ადმინისტრაციას 40 000 პოლიტიკური ჸვილუეფიშ დო 200 000 წამებაშ ფაქტიშ ქიმინუაშ გეშა გიოდჷ ბრალი. ადამიერიშ გოქუნელობეფიშ მათხილარ ბუნეფს ხეს უღუდეს 97 პოლიტიკური ჸვილუაშ, 142 წამებაშ დო 100 ადამიერიშ გოქარვაფაშ დეტალურო ეჭარილი ფაქტიშ ემახანტე მასალა. გოეროქ ხუჯი დუკინჷ თიში ზისხირიშ სამართალობურ რალუას ადამიერიშ გოქუნალობეფიშ დორღვიებაშო, მუთ ჰაბრეშ ექსტრადიციას ითოლისწორენს.
სქოლიო
კატეგორია:ჩადიშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:ჩადიშ პრემიერ-მინისტრეფი კატეგორია:დუნაბადი 1942
მათემატიკა
thumb|230px|[[ევკლიდე „ათენიშ სკოლაშ“ ფრაგმენტის, რაფაელი.]]
მათემატიკა — მენცარობა, ნამუთ გერსხილი რე აბსტრაგირაფას, დედუქციურ ჯელობას დო სიმბოლურ ლოგიკას. კანკალეშა მათემატიკას ეთმეჭარუნა მუჭოთ მენცარობას რიცხუეფიშ, გეომეტრიული ფიგურეფიშ დო გჷნოქიმინუეფიშ გეშა. უმოსი ფორმალური თოლოძირეთ მათემატიკა გურაფულენს აქსიომატურო გოსხუნილ აბსტრაქტულ მათემატიკურ სტრუქტურეფს.
ართჸურე მათემატიკა აკმიქიმინუ წიმინდე თეორიული ინტერესეფიშ გეშა – წიმინდე მათემატიკა. მაჟირაჸურე მათემატიკური რკუალა ოდუდეს ეთმეჭოფუნს ორთაშომეტყველე მენცარობეფიშე, გჷმირინუაფუ ინჟინერიას, მედიცინას დო ეკონომიკას – გჷმორინაფონი მათემატიკა.
ტერმინი მათემატიკა ბერძენული წჷმოულობაშ რე, μάθημα (máthema) „მენცარობას, რჩქინას, გურაფას“ შანენს, μαθηματικός (mathematikós) – „გურაფაშ მოჸოროფეს“.
გიშარჩქინელი მათემატიკოსეფი
ქძ. ედომუშამი ერკებული.
რესურსეფი ინტერნეტის
*
რექს ჰარისონი
რეჯინალდ კერი „რექს“ ჰარისონი  (Rex Harrison დ. 5 მელახი, 1908 — 2 მანგი, 1990) — ინგლისარი თეატრიშ დო კინოშ არტისტი დო რეჟისორი. თეატრის მოღალა დიჭყჷ 1924 წანას. მაართა ავტობიოგრაფია გიშაშქჷ 1975 წანას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1908 კატეგორია:ნაღურა 1990 კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
ლატა მანგეშკარი
ლატა მანგეშკარი (ჰინდი: लता मंगेशकर; დ. 28 ეკენია, 1929, ინდორი, მადჰია-პრადეში, ინდოეთი — ღ. 6 ფურთუთა, 2022, მუმბაი) — ინდოალი მობირე ოსური, ნამუქჷთ მუში კარიერას 20 ვითოშშე უმოსი ბირა არსულჷ, დო თეთ გინესიშ რეკორდეფიშ წინგიშა გენშართჷ, პოპ-მუსიკას მოღალობაშ უმკუჯინალო, აკა რე, ნამუქჷთ ინდოეთიშ კლასიკური ნახანდიშ გეშა უჟინაში ჯილდო მიღჷნ.
პოლიტიკა
მინი|[[ევროპაშ პარლამენტი]] მინი|[[ინგლისიშ პარლამენტი]] პოლიტიკა — თენა რე:
პოლიტიკას ულირს გჷთმოთანჯჷნდეს შხვადოშხვანერო, კერზოთ: (ა) მუჭოთ ”ომაფე ხელუანობას” არძა შხვა ხელუანობაშ (ორატორული, ოურდუმე, სასამართალო) ომართალო, (ბ) მუჭოთ უნარს ”არძა მენოღალეშ თხილუაშ დო თინეფს შქას უფურაშეფიშ უჯგუშო გჷნოქიმინუაში” (პლატონი), (გ) მუჭოთ რჩქინას სამართალიანი დო ბრძენული მართუალაშ გეშა (მაკიაველი), (დ) მუჭოთ კლასეფიშ ინტერესეფიშ ტროგებას (მარქსი).
ლატა მანგეშკარი
ლიტერატურა
კატეგორია:ინდოალი მობირეეფი
პოლიტიკა
პოლიტიკა, მუჭოთ მენცარობა
პოლიტიკა, მუჭოთ მენცარობა დითმიგურუანს სახენწჷფოშ ღანკეფიშ მეჭირინაფაშ ხერხეფს. აშხვავენა დინოხოლენ დო გალენურ პოლიტიკას. თინეფშე მაართა გჷთმითანჯუ თი ღანკიშ დინორეთ, ნამუსჷთ ისახენს თარობა დო ჯარალუაშ მამართალი კლასეფი, დო თი საშვალებეფით, ნამუთ თე ღანკეფი მიჭირინუაფუ. დინოხოლენი პოლიტიკაშ ღაკნის შილებე უღუდას ხასიათი:
გალენური პოლიტიკა იკათუანს სახენწჷფოეფოშქაშე ურთიართობეფიშ ოკითხეფს, მუნერეფით რე: ლჷმა დო შვიდობა, სახენწჷფოეფიშ რსხუეფი დო აპიჯალეფი, ოერეფოშქაშე ვაჭრუა, გოლინაშ სფეროეფიშ გჷნორთუალა, ზუღეფიშ, კოლონიეფიშ ღვენობა დო შხვა.
მუში დინოხოლენი ფორმათ სახენწჷფო პოლიტიკა შილებე ორდას:
თუ სახენწჷფო მართალას დარგეფო გობრთუნთ-და, შილებე რაგადი სახნწჷფოშ ფინანსურ, საბაჟო, სატარიფო, სავაჭრო, სარეწუალო, ფისკალურ, ორკინაშარე პოლიტიკაშენ.
პოლიტიკური ჩინებეფი დო ტერმინეფი
კლასი - მართუალაშ ფორმა - პოლიტიკური პარტია - რევოლუცია - გალენური პოლიტიკა - დინოხოლენი პოლიტიკა - სახენწჷფო - ხეშუულება
*
დიაშ ბარიერი
დიაშ ბარიერს, დია-მარსქულიშ ბარიერს უძახჷნა ეფექტის, ნამუთ უღუნა გაზიშ გიგანტეფს (გიშაკერზაფილო დიას). ჸათე პლანეტეფი, დიდი გრავიტაციული ნძალაშ გეშა, გალენი ბჟაშ სისტემაშე ვემშაშქვანა შხვადოშხვა ასტრონომიულ ობიექტეფს დინახალენ ბჟაშ სისტემაშა.
დეირ-ეზ-ზავრი
დეირ-ეზ-ზავრი თაშნეშე დაირ-ელ-ზორი (არაბ. دير الزور‎‎) — ნოღა სირიას, ნამუთ დეირ-ეზ-ზავრიშ მუჰაფაზას (რეგიონს) იდვალუაფუ. 2004წანაშ მახორობაშ საარძო ეჭარუაშ მეჯინათ, ნოღა დეირ-ეზ-ზავრის დოხოლაფირო 211 857 ადამიერი ოხორანდჷ.
სქოლიო
კატეგორია:სირიაშ ნოღეფი
შუმეიკერი–ლევი 9
შუმეიკერი–ლევი 9 — კომეტა, ნამუსჷთ 1993 წანას მიოგორეს ასტრონომეფქ იუჯინ შუმეიკერიქ, თიში ალმასქუ კეროლინ შუმეიკერიქ დო დევიდ ლევიქ.
ჸათე კომეტა პლანეტა დიას მუკი-მუკი გართანდჷ. მუჟამს კომეტაქ დიაშ როშეშ რადიუსიშა გემშართუნჷ, თიქ დიაშ გრავიტაციული ნძალაშ გეშა, ფრაგმენტეფო აკოხორცქუ. კომეტაშ ჸათე ფრაგმენტეფქ ქარაგჷ დიაშ ობჟათე გვერდოსფეროს, 1994 წანაშ 16-22 კვირკვეშ პერიოდეფს, დოხოლაფირო 216,000 კმ/სთ სიჩქარათ.
კომეტაქ იძირჷ 1993 წანაშ 24 მელახის, შმიდტიშ ტელესკოპიშ გიმორინაფათ, პალომარიშ ობსერვატორიაშე. შუმეიკერი–ლევი 9 რდჷ მაართა აქტიური კომეტა, ნამუთ პლანეტას გართანდჷ. მენცარეფიშ აზრით კომეტა დიაშ გრავიტაციაქ ოჭოფუ დოხოლაფირო 20-30 წანაშ წოხოლე.
კომეტას დიდი შანულობა უღუდჷ ასტრონომიაშო, მუშენდა თინა რდჷ მაართა ასტრონომიული ობიექტი ნამუქჷთ შხვა, მაჟირა ასტრონომიული ობიექტის არაგუნჷ დო ჸათე პროცესი მენცარეფქ დაფიქსირესინჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კომეტეფი
ტარტუსი
ტარტუსი (طرطوس) — ნოღა სირიას. იდვალუაფუ ტარტუსიშ მუჰაფაზაშ ტარტუსიშ მინტაკას. 2004 წანას, ნოღაშ მახორობა 115 769 ადამიერს აკმადგინანდჷ.
სქოლიო
კატეგორია:სირიაშ ნოღეფი
იოსტ გიპერტი
იოსტ გიპერტი  (Jost Gippert; *12 მელახი, 1956 ვინც-ნიდერვენიგერნი, ასეიანი ჰატინგენი, გერმანია) — გერმანალი ნინეფიშმენცარი დო კავკაციოლოგი, მაინიშ ფრანკფურტის იოჰან ვოლფგანგ ფონ გოეთეშ ჯოხოდვალაშ უნვერსტეტიშ, ემპირიული ნინეფიშმენცარობაშ ინსტიტუტიშ, ელაზჷმაფონი ნინეფიშმენცარობაშ პროფესორი დო ავტორი.
ბიოგრაფია
1972 წანას ოისტ გიპერტიქ გათუ ლაიბნიციშ ჯოხოდვალაშ გიმნაზია ესენი-ალტენესენს (გერმანია). 1972-1977 წანეფს, გურაფლენდჷ ელაზჷმაფონი ნინაშ მენცარობას, ინდიოლოგიას, იაპონოლოგიას დო სინოლოგიას მარბურგიშ უნვერსტეტის დო ბერლინიშ დუდიშული უნვერსტეტის. უმაღალაშ გონათუაშ თებაშ უკული, 1977 წანას, თის ფილოსოფიაშ დოქტორიშ ხარისხი მიანიჭეს, თემაშე „ინფინიტიური კონსტრუქციეფიშ სინტაქსი ინდოგერმანულ ნინეფს". 1977 წანაშე 1990 წანაშა, თინა შხვადოშხვა აკანეფს მუშენდჷ მუჭოთ მენცარი დო უმაღალაში სკოლეფიშ ასისტენტინ, თეშ მუჭოთ უნვერსიტეტიშ ლექტორინ ბერლინს, ვენას დო ზალცბურგის. მუჭოთ ბჟაეიოლური კომპიუტერული ნინეფიშმენცარობაშ მარკვიალ-ასისტენტიქჷნ, თიქ სადოქტორო დისერტაცია (ჰაბილიტაცია) დითხილუ 1991 წანას, ბამბერგიშ უნვერსტეტის თემაშე „ირანული ნოსხირი ზიტყვეფი სომეხურს დო ქორთულს". 1994 წანაშე მოჸუნაფილი, იოსტ გიპერტი ელაზჷმაფონი ნინეფიშმენცარობას ოგურუანს მაინიშ ფრანკფურტიშ იოჰან ვოლფგანგ გოეთეშ ჯოხოდვალაშ უნვერსტეტის. 1996 წანაშე მოჸუნაფილი, თენა რე გელათიშ ომენცარე აკადემიაშ ურცხოალი მაკათური; 2002 წანაშე, ტურფანიშ კომისიაშ მაკათური დო 2007 წანაშე ბერლინი-ბრანდენბურგიშ ომენცარე აკადემიაშ ცენტრიშ „ნინა"-შ მაკათური რე.
1997 წანას, ქართიშ სულხან-საბა ორბელიანიშ უნვერსტეტიშ საპატიო პროფესორო გეგშაგორეს. 2009 წანას, ივანე ჯავახიშვილიშ ჯოხოდვალაშ ქართიშ უნვერსტეტიშ საპატიო დოქტორო დო 2013 წანას, შოთა რუსთაველიშ ჯოხოდვლაშ ბათუმიშ უნვერსტეტიშ საპატიო დოქტორო გეგშაგორეს. 1994 წანას, მაინიშ ფრანკფურტიშ იოჰან ვოლფგანგ გოეთეშ ჯოხოდვალაშ უნვერსტეტიშ ელაზჷმაფონი ნინაშ მენცარობაშ პროფესორო გინორთინაშ უკული ინდოგერმანული ნინეფიშ დო თენეფიშ ისტორიაშ, ზოგადო ნინეფიშ ტიპოლოგიაშ ელახ მუშ ოხანდე სფეროს კავკციაშ ნინეფი ხოლო ორხველჷ. მუშ დუდალათ ბოლო პერიოდიშ გოძვენას მიარე შხვადოშხვა ოერეფოშქაშე პროექტეფქ იკეთინჷ თე ნინეფშო. მუჭოთ კომპიუტერული ნინაშ მენცარინ, იოსტ გიპერტი 1987 წანაშე მოჸუნაფილი დუდენს მუშ წჷმნაჭყეფუ TITUS-იშ პროექტის, ნამუშ ღანკი რე ჯვეში ინდოგერმანული დო მუში მეძობელი ნინეფიშ ტექსტეფიშ ელექტრონული დამუშება. მუშ ომენცარე ინტერესეფი რე ისტორიულ-ელაზჷმაფონი ნინეფიშმენცარობა, ნინეფიშ ტიპოლოგია, ელექტრონული კორპუსეფი, მულტიმედიალური ნინეფიშ დოკუმენტირება, ხეშ ნაჭარეფიშ ელექტრონული ანალიზი.
TITUS, ARMAZI, GNC დო LOEWE
იოსტი გიპერტი, TITUS-იშ პროექტიშ დჷმარსხუალი დო დირექტორი რე (Thesaurus Indogermanischer Text- und Sprachmaterialien), ნამუშ ღანკი რე ინდოგერმანული დო თიშ მეძობელ ნინეფს ტექსტური მასალეფიშ ელექტრონული დამუშება (1987 წანაშე მოჸუნაფილი). 1999 წანას, გიპერტიქ ქჷმწიჭყჷ ARMAZI-იშ პროექტი (კავკაციური ნინეფი დო კულტურეფი: ელექტრონული დოკუმენტირება), ნამუშ ღანკი რდჷ კავკავიური ნინეფიშ მასალეფიშ ფართე დიგიტალიზაცია. თე პროექტი მუშ მასალეფით უკვე მიშულირ რე ქორთულ ერუანულ კორპუსშა. 2010 წანაშე მოჸუნაფილი, გიპერტი დუდენს ჰესენიშ ომენცარე პროგრამას "Digital Humanities Hessen: Integrierte Aufbereitung und Auswertung textbasierter Corpora" im Rahmen der "Landes-Offensive zur Entwicklung Wissenschaftlich-ökonomischer Exzellenz (LOEWE)", ნამუთ წჷმარინუანს ფრანკფურტი დო დარმშტატიშ უნვერსტეტეფიშ დო ფრანკფურტიშ გოეთეშ მუზეუმიშ ართოიან პროექტის.
ხეშ ნაჭარეფიშ ელექტრონული ანალიზი
1990-იანი წანეფიშ ოშკაშეშე, იოსტ გიპერტი ინტენსიურო ხანდენს ბჟაეიოლური ხეშ ნაჭარეფშე შხვადოშხვა პროექტეფიშ დინოხოლე, ნამუთ ონინალ ნაჭარეფიშ დიგიტალიზაციას (სამანგათ, ბერლინიშ ტურფანი თოხარული ხეშ ნაჭარეფი) ვარდა პალიმფსესტეფიშ გჷმობჟინაფას (სამანგათ, სინაშ კავკაციური ალბანურიშ პალიმფსესტური ხეშ ნაჭარეფი). თე პროექტეფიშ დინოხოლე გიპერტი 2009 წანას მენცარეფიშ ბუნაწკჷმა "ხეშ ნაჭარეფიშ კულტურეფი" სუმარო ხანდენდჷ ჰამბურგიშ უნვერსტეტის. 2013 წანაშ ზარხულიშ სემესტრიშ მუჭოთ პეტრა კლაპერტიშ სტიპენდიანტინი თეში მაჟირაშა რდჷ ჰამბურგის (ანწი უკვე გიშაკერძაფილი ომენცარე პროგრამას, 950-იშ დინოხოლე: „ხეშ ნაჭარეფიშ კულტურეფი აზიას, აფრიკას დო ევროპას"). ღანკო უღუდჷ „აზია დო აფრიკაშ ხეშ ნაჭარეფიშ კულტურეფიშ ენციკლოპედიაშ" დო „ბჟაეიოლური ხეშ ნაჭარეფიშ ელაზჷმაფონი რკვია" დამუშებაშ კათაფა.
იუჯინ შუმეიკერი
იუჯინ შუმეიკერი (ინგლ. Eugene Merle Shoemaker; დ. 28 პირელი, 1928, ლოს-ანჯელესი, კალიფორნია, ააშ — ღ. 18 კვირკვე, 1997, ალის-სპრინგსიშ გოხოლუას, ავსტრალია) — ამერიკალი გეოლოგი. მუში ალმასქუ კეროლინ შუმეიკერი დო კანადარი ასტრონომი დევიდ ლევიწკჷმა ართო მიოგორუ კომეტას შუმეიკერი–ლევი 9-ს, ნამუქჷთ 1994 წანაშ კვირკვეს ქარაგჷ პლანეტა დიას დო ჸათე პროცესი მოსოფელიშ მასშტაბით ტელევიზიათ გინიჩამუდჷ. თაშნეშე, შუმეიკერი რდჷ კრატერეფიშ მარკვიებელი. გურაფულენდჷ მეტეორიტულ კრატერეფს დო თინეფიშ გოჭყაფაშ ბაძაძეფს. შუმეიკერი რდჷ ამერიკაშ გეოლოგიური რკვიებეფიშ ასტროგეოლოგიური პროგრამაშ მაართა დირექტორი.
იუჯინ შუმეიკერიქ დებადჷ ლოს-ანჯელესის, კალიფორნიას. გურაფულენდჷ კალიფორნიაშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტის, სოდეთ მიპალუ ბაკალავრიშ დო მაგისტრიშ ხარისხი. კალტექიშ უკულ გურაფა გაგინძორჷ პრინსთონიშ უნივერსიტეტიშ ოდოქტორე პროგრამას. ჸათე პერიოდის გეჩინებაფუ მუში მაჸალეშ და კაროლინი, ნამუთ მალას, 1951 წანას ოსურო ქიმიჸუნჷ.
1960 წანას შუმეიკერიქ პრინსტონიშ უნივერსიტეტის თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია ჰარი ჰესიშ ხემანჯღვერობათ.
იუჯინ შუმეიკერიქ 1963 წანას დარსხუ ასტროგეოლოგიური რკვიებეფიშ პროგრამა, ნამუქჷთ მიშეღჷ დიდი თია პლანეტარული გეოლოგიაშ დისციპლინაშ გოვითარაფაშა.
შუმეიკერი რდჷ აპოლოშ პროგრამეფიშ ართ-ართი კანდიდატი. თინა იჸუაფუდჷ მაართა გეოლოგი ნამუქჷთ თუთაშა ფურინუნჷ, მარა ადისონიშ ლახარაშ გეშა, შუმეიკერიშ კანდიდატურაქ დისკვალიფიცირებულქ იჸუ.
იუჯინ შუმეიკერი რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. 1992 წანას მიპალუ ააშ-იშ ართ-ართი რეიტინგული დო პრესტიჟული ჯილდო მენცარობაშ ერუანული მენდალი.
შუმეიკერიქ ღურუ 1997 წანაშ 18 კვირკვეს, ავტოკატასტროფას, ავსტრალიას, ნოღა ალის-სპრინგსიშ გოხოლუას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი გეოლოგეფი
სურინამიშ ნოღეფიშ ერკებული
სურინამიშ ნორეფი — სურინამიშ ნორეფიშ ერკებული, ნამუეფიშ მახორობა 1 500 მახორუშე იჭყაფუნ.
სურინამიშ ნორეფი
thumb|right|250px|სურინამიშ რუკა
ბრაზილიაშ ნოღეფიშ ერკებული
ბრაზილიაშ უშხუაში ნოღეფიშ ერკებული
ბრაზილიას ელაზჷმაფათ ურბანიზაციაშ მაღალი დონე რე — ბრაზილიაშ გეოგრაფიაშ დო სტატისტიკაშ ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფით (ბგსი), 10 შე 8 ბრაზილიარი ნოღეფს ოხორანს.
ბრაზილიაშ უშხუაშ ნოღეფი
thumb|200px|1 — [[სან-პაულუ]] thumb|right|200px|2 — [[რიო-დე-ჟანეირო]] thumb|right|200px|3 — [[სალვადორი (ბრაზილია)|ბრაზილია]]
thumb|right|200px|4 — [[ბრაზილია (ნოღა)|ბრაზილია]] thumb|right|200px|5 — [[ფორტალეზა]] thumb|right|200px|6 — [[ბელუ-ორიზონტი]] thumb|right|200px|7 — [[მანაუსი]] thumb|right|200px|8 — [[კურიტიბა]]
სქოლიო
ბრაზილია
მექსიკაშ ადმინისტრაციული დორთუალა
მექსიკა ადმინისტრაციულო 31 შტატო  (estados) დო ართ ფედერალურ რაიონო (Distrito Federal) ირთუ, აკოკორობილო თინეფს ფედერაციაშ სუბიექტეფი (Entidades federativas) ჯოხონა. შტატეფი მუშჸურე მუნიციპალიტეტეფო (municipios) ირთუნა.
არძა შტატის მუში კონსტიტუცია უღუ. არძა შტატის ჸუნს მუში მამართალი - გუბერნატორი, ნამუსჷთ გიშმაგორუნა საართო ბონი კალიშრღვაფაშ ოსხირით.
ფედერალური რაიონი — გიშაკერძაფილი პოლიტიკური ართული რე, ნამუთ მეხიკოშ აგლომერაციაშ ცენტრალურ ნორთის იკენს. 1997 წანაშე ნანანოღაშ მახორობა გიშმაგორუნს რაიონიშ თარობაშ მადუდეს, ნამუსჷთ მერკე ნებაგოქუნილობეფი უღუ, ვინემ შტატეფიშ გუბერნატორს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მექსიკაშ ადმინისტრაციული დორთუალა
იდლიბი
იდლიბი (ادلب) — ნოღა სირიას. იდვალუაფუ იდლიბიშ მუჰაფაზაშ იდლიბიშ მინტაკას. 2004 წანას, სნოღაშ მახორობა 97 969 ნოღაშ აკმადგინანდჷ.
ალეკ გინესი
სერ ალეკ გინესი, (Alec Guinness დ. 2 პირელი, 1914, ლონდონი - ღ. 5 მარაშინათუთა, 2000) — ინგლისარი არტისტი დო რეჟისორი.
ბიოგრაფია
თეატრალური განათება მიღჷ ფ. კომპტონიშ კერზო სტუდიას. ლონდონიშ თეატრ „ოლდ ვიკის" გინესიქ გასახიერჷ ჰამლეტიშ, რიჩარდ II-შ (შექსპირიშ "ჰამლეტი", "რიჩარდ II"), ხლესტაკოვიშ (გოგოლიშ "რევიზორი"), შხვა თეატრეფს დომიტრი კარამაზოვიშ (დოსტოევსკიშ "ჯიმალეფი კარამაზოვეფიშ" მეჯინათ) დო შხვა როლეფი. დოდგჷ სპექტაკლეფი: შექსპირიშ "მავითოჟირა სერი" დო "ჰამლეტი".