cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Radio Studio 54 Network
დორსხუაფა
1991 წანას რადიოსადგჷმი მაართა რდჷ, ნამუქჷთ კალაბრიას Radio Data -შა გინულა გჷნოჭყვიდჷნ.
1994 წანას სიგნალიშ გჷნოჩამაქ კომპიუტერიზაფილო გჷნირთჷ, თეშ ოსქვებურო, ხარისხიქჷთ ბრელაშო უმოსო გეუჯგუშჷ. რადიოშ ანალოგური სისტემა კომპიუტერულქ დოთირუ.
1996 წანას Studio54network-ქ კალაბრიაშ თანჯეფი გეგნოლახჷ დო მეძობელ რეგონეფს გიფაჩჷ.
1998 წანას რადიოსადგჷმს მუკუჸონეს კაპიტალური რემონტი.
2000 წანას დირსხუ მობილური სადგჷმქ, ნამუქჷთ ჯინჯიერაშო დოთირუ ორედაქციე პოლიტიკა.
ღონისძიებეფი
thumb|Radio Studio 54-იშით მონწყილ ავტოშოუ 2012 წანას რადიოსტუდია 54 შხირას ონწყუნს ღონისძიებეფს ედომუშამი იტალიაშ მასშტაბით, სოდეთ ავტოშოუეფიშ დო ლაივშოუეფიშ მეშქაშალათ ხვადუ ახალნორდი მარჩქილეშ მიკოჭოფუა დო დოინტერესაფა. ირი ღონისძიება კათამიარე დო პოლიმანდი რე, ოკათუნა მუჭოთ რადიოშ მაჸონაფალეფი დო მუშაკეფი, თაშნეშე პერიოდულო ალმურენა დაქირებულ სახიობეფი.
სქოლიო
კატეგორია:იტალიაშ მასმედია
ასკია
ასკია (Askja) — მოქიმინჯე სტრატოვულკანი ისლანდიაშ სუკიშ ცენტრალურ ნორთის. იდვალუაფუ ზუღაშ დონეშე 1510 მეტრას.
1875 წანას ვულკანიშ ეშაგორგოთიშ გეშა გორჩქინდჷ ჟირ ტობაქ 45 კმ² ფართობით: იოსკიუვათნი დო ვიტიქ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ისლანდიაშ ვულკანეფი
მინგეჩაური
მინგეჩაური თაშნეშე მინგეჩევირი (Mingəçevir) — აზერბაიჯანიშ, სიდიდაშ მეჯინათ მაანთხა ნოღა, ნამუთ წყარმალუ მტკვარიშ ჟირხოლო წყარპიჯის იდვალუაფჷ. 2018 წანაშ ფასებათ, ნოღას 104,955 ადამიერი ოხორანს.
ისტორია
ნოღა მინგეჩაურქ, 1945 წანას, მინგეჩაურიშ ჰიდროელექტროდგჷმილიშ აკოგაფაშ გეშა დირსხჷ. ნოღაშ სტატუსი 1948 წანაშე უღუ.
მინგეჩაურიშ რაიონს მეგორაფილი რე მიარეფერუამი არქეოლოგიური კომპლექსი (ჯვ. წ. III ვითოშწანურა - ახ. წ. XVII ოო.), ნამუშ დოგურაფაქ XIX ოშწანურაშ დალიაშე დიჭყჷ. სისტემატიური გონთხორუეფი 1946-1953 წანეფს მიშჷ (მადუდე ს. გაზიევი). არძაშე ორდოშიანი რე ჯვ. წ. III ვითოშწანურაშ №1 ნოხორიშ გიმენი ფა დო ონთხორუეფი, ნამუეფჷთ მტკვარ-არაქსიშ კულტურას ორხველჷ. 250px|მინიატიურა|მარცხნივ|ქუა ალბანური მუკნაჭარეფით კინ თე ნონოხორიშ შქა ფა, ორომეონთხორუეფი დო გაონთხორუეფი ორხველჷ ხოჯალი-გოდაბეიურ კულტურას (ჯვ. წ. II ვითოშწანურა - I ვითოშწანურაშ დაჭყაფუ). დოგურაფილი რე თე ხანიშ ნოხორეფი, ომეურნე ორომეფი, კერამიკული ოფურაშეფი დო 200-შე უმოსი ონთხორუ. მეგორაგილი რე ყვილიშ მიოგამალეფშა (სტვირი-ფლეიტეფი). ორდოშიანი რკინაშ ხანიშ რე (ჯვ. წ. VIII-II ოშწანურა) კინ თე ნოხორიშ ჟილენი ფა დო მუსხირენი ონთხორუშ კომპლექსი. გიშაკერძაფილ ბუნას აკმოქიმინჷნს ჯვ. წ. II- ახ. წ. I ოშწანურაშ 300-შე უმოსი ქუაშ ონთხირუე. თაშნეშე გონთხორილი რე 30-შე უმოსი ოკიცე ოფურაშე.
შქა ოშწანურეფიშ ძეგლი რე №2-3 (III-XIII ოშწანურეფი) დო №4 (XIV-XVII ოშწანურეფი) ნოხორეფი, V-VIII ოშწანურეფიშ ალბანურ-ქირსიანული ოხიდა, ქირსიანული დო მუსლიმანური ონთხორუეფი დო შხვ.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანიშ ნოღეფი
ნიდერლანდარეფი
ნიდერლანდარეფი — კათა, ნიდერლანდეფიშ თარი მახორობა (17.2 მლნ). თინეფს უღჷნა ართიანი კულტურა დო რაგადანა ნიდერლანდურო. ნიდერლანდარეფიშ დიასპორეფი გიშაკერზაფილო დიდი რე: სურინამს, ჩილეს, ბრაზილიას, კანადას, ავსტრალიას, ობჟათე აფრიკას, ახალ ზელანდიას დო ააშ-ს.
სქოლიო
კატეგორია:მოსოფელიშ კათეფი კატეგორია:ნიდერლანდეფი
სტოკლეშ დოხორე
სტოკლეშ დოხორე (Palais Stoclet, ჰოლ. Stocletpaleis) — კერძო ნოგაფუ ბრიუსელს, ნამუთ 1905—1911 წანეფს არქიტექტორ ჯოზეფ ჰოფმანქ ბანკირიშ დო უბრალეთ ხელუანობაშ მოჸოროფეშ — ადოლფ სკოტლეო ეკიდჷ. მერჩქინელი რე ჰოფმანიშ შედევრო, სტოკლეშ დოხორე XX ოშწანურაშ ართ-ართი არძაშე ხალიწერი დო დიდარული კერძო ოხორე რე.
ნოგაფუ იდვალუაფუ ბრიუსელს, ტერვერენიშ პროსპექტის. მარმარილოშ ფასადი მუს უბრალობას დო ალმახანურობას არზენს. დოხორეშ წოხოლენ დო უკოხოლენ განშე ებიჯილი რე ლინჯიშ ოთხი სკულპტურა. დჷმაკვათალქ არქიტექტორი მუთუნნერი მეწურაფათ ვაკობორკჷ დო კიდანჯალა ედომუშამო თიშ ფანტაზიას დო მოხუჯაფას ქიმიანდჷ.
დოხორე ამდღარშახ სტოკლეშ ფანიას ორხველჷ, თეშენი თინა მაძირაფუეფშო კილერი რე. 2009 წანას იუნესკოქ თინა მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა გემშეღჷ.
სქოლიო
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ბელგიას
კორპენ-აიკეშ დეპარტამენტი
კორპენ-აიკეშ დეპარტამენტი (Departamento Corpen Aike) — დეპარტამენტი არგენტინას, სანტა-კრუსიშ პროვინციას.
არგენტინაშ სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფით, 2010 წანას დეპარტამენტიშ მახორობა 11 093 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 26 350 კმ² რე.
დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა პუერტო-სანტა-კრუსი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ დეპარტამენტეფი
რონალდ ფიშერი
რონალდ ეილმერ ფიშერი (ინგლ. Sir Ronald Aylmer Fisher; დ. 17 ფურთუთა, 1890, ისთ ფინჩილი, ლონდონი, გოართოიანაფილი ომაფე - ღ. 29 კვირკვე, 1962, ადელაიდა, ავსტრალია) — ინგლისარი სტატისტიკოსი, ბიოლოგ-ევოლუციონისტი დო გენეტიკოსი. რიჩარდ დოკინსიშ აზრით არძოშ უდიდაში ბიოლოგი ჩარლზ დარვინიშ უკული.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი ბიოლოგეფი კატეგორია:დუნაბადი 1890 კატეგორია:ნაღურა 1962
არაბეთიშ ჩქონი
გეოგრაფია
არაბეთიშ ჩქონს ელ-მოლს ომძღჷ გეჸვენჯი ზუღეფი: ბჟადალშე - ჭითა ზუღა დო აკაბიშ ჸუჯი, ოორუე-ბჟაეიოლშე - სპარსეთიშ ჸუჯი, ჰორმუზიშ საროტი დო ომანიშ ჸუჯი. ობჟათეშე - არაბეთიშ ზუღა (ინდოეთიშ ოკიანეშ ნორთი), ადენიშ ჸუჯი დო ჩქონიშ ობჟათე-ბჟადალშე კუნთხუს მადვალუ ბაბ-ელ-მანდებიშ საროტი, ნამუთ ართიანს მითმიორსხუანს ჭითა ზუღას დ ადენიშ ჸუჯის.
ჩქონიშ ოორუე ნორთის, იდვალუაფუ სირიაშ ტიოზი (200,000 კვადრატული მილი). ჩქონიშ არძაშე რეალური სახე ტიოზი რე, მარა ობჟათე ნორთის იდვალუაფუ გვალეფიშ სისტემა, სოდეთ ფხშირიე ჭვემეფი.
პოლიტიკური ხურგეფი
მინი|left|250პქ|პოლიტიკური [[სახენწჷფო ხურგა|ხურგეფი ჩქონს]] არაბეთიშ ჩქონს იდვალუაფუ სახენწჷფოეფი: ბჟაეიოლშე - ბაჰრეინი, კატარი, არაბეფიშ გოართოიანაფილი საამიროეფი, ობჟათე-ბჟაეიოლშე - ომანი, ომჟათეშე - იემენი, ცენტრალურ ნორთის - საუდიშ არაბეთი, ოორუეშე, სქირონაშქა ზუღას ისრაელი დო პალესტინაშ ტერიტორიეფი. ოორუეშე იდვალუაფუ სირიაშ ტიოზი, ნამუთ თაშნეშე ოორუე-ბჟადალ იორდანიას, ობჟათე-ბჟაეიოლ სირიას, ობჟათე ქუვეითის დო ბჟადალ ერაყის.
არძა ქიანა, იემენიშ მოხ, მიშმურს სპარსეთიშ ჸუჯიშ წოროხანდაშ სხუნუშა დო რჩქინელი რენა მუჭოთ სპარსეთიშ ჸუჯიშ არაბული ქიანეფი. ჩქონიშ უდიდაში ნორთის იკენს საუდიშ არაბეთიშ ომაფე. მახორობაშ უდიდაში ნორთი შაყარელიე საუდიშ არაბეთის დო იემენს. არაბეთიშ ჩქონს იდვალუაფუ მოსოფელიშ უდიდაში ნაფთობიშ საბადოეფი. რეგიონიშ ეკონომიკურო არძაშე გოვითარაფილი ქიანეფი რენა - საუდიშ არაბეთი დო არაბეფიშ გოართოიანაფილი საამიროეფი. ჩქონიშ მერკე, სპარსეთიშ ჸუჯის მადვალი კატარიშ ჩქონს იდვალუაფუ სახენწჷფო - კატარი, ნამუთ ნთელ მოსოფელს რჩქინელიე არაბულ დო ინგლისურნინამი ტელეკომპანია ალ-ჯაზირათი.
მახორობა
2008 წანაშ მუნაჩამეფით, არაბეთიშ ჩქონის მახორობა აკმადგინანს 77 983 36 ადამიერს. სპარსეთიშ ჸუჯიშ ქიანეფს, გჷშაკერძაფილო დიდიე ემიგრანტეფიშ მუდანობა. სამანგათ, საუდიშ არაბეთის თინეფი მახორობაშ 20%-ს აკმადგინანა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:აზიაშ ჩქონეფი კატეგორია:არაბული სახენწჷფოეფი
უდმურტეთი
300პქ|მინი|მარჯვნივ|უდმურტეთიშ აბანდვალა რუსეთის უდმურტეთიშ რესპუბლიკა, უდმურტეთი(რუს.: Удму́ртская Pеспу́блика; უდმ.: Удмурт Республика) — რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტი, ნამუთ მიშმურს ვოლგაშპიჯეთიშ ფედერალური ოკრუგიშ აკოდგინალუაშა. ოორუეშე დო ბჟადალშე ომძღჷ კიროვიშ ოლქი, ბჟაეიოლშე — პერმიშ აკანი, ობჟათეშე — ბაშკირეთი დო თათარეთი. ოლქიქ დირსხჷ 1920 წანაშ 4 გერგობათუთას. უდმურტეთიშ რესპუბლიკაშ ნანანოღა რე – იჟევსკი
გეოგრაფია
უდმურტეთი იდვალუაფუ ბჟაეიოლ ევროპაშ რზენიშ უძგაშაშ ბჟაეიოლ ნორთის, წყარმალეფს კამაშ დო ვიატკაშ მალობეფს. ტერიტორიაშ უდიდაში ნორთი უკინებუ არკე-რზენეფს. ჰავა კონტინენტური რე, რგილი, თირამი ზოთონჯით დო ტიბუ ზარხულით. რესპუბლიკაშ ჰიდროგრაფიული ბონდღი ჯგირო რე გოვითარაფილი. კამაშ დო ვიატკაშ მოხ, შხვა წყარმალუეფი რე იჟი, ჩეპცა, სივა და თ.უ. უდმურტეთიშ ტერიტორიას იდვალუაფუ ვოტკისკიშ წყარხვილუშ ნორთი. დინოხურიში (წიაღისეული) რესურსეფშე მიპალუაფუ ნაფთობი, ტორფი, არსებენს მინერალური წყარეფიშ გიშაულარეფი.
ისტორია
ამდღანერი უდმურეთიშ ტერიტორიას ოხორანდეს ფინურ-უნგრული მოდგუმაშ კათეფი - ამდღანერი უდმურტებიშ კჷნოხონეფი. შქა ოშწანურეფს უდმურტეფიშ დიხეფი რუსულ სათაროეფიშ დო ყაზანიშ სახანოშ შქას ნირზიშ საგანს წჷმარინუანდჷ. 1552 წანას, სახანოშ დონთხაფაშ უკული, უდმურტეთიშ ტერიტორიაქ ყაზანიშ დო ვიატკიშ გუბერნიეფს შქას გირთჷ. უდმურტეფი ვოლგიაშპიჯიშ შხვა კათაწკჷმა ართო აქტიურო მონაწილენდეს სტეფანე რაზინიშ დო ემელიან პუგაჩოვიშ ყაზახეფიშ არყებეფს. მა-20 ოშწანურაშ დაჭყაფუს დიჭყჷ რეგიონიშ ოხერეჭუე ემუშაფაქ (ათვისება), მუსჷთ მახორობაშ შანულამ მიგრაციაქ მაჸუნჷ. რუსეთიშ ოდუდეშა სხუნუეფიშ ხეშუულობაშ მოულაშ უკული, 1920 წანაშ 4 გერგობათუთას გეგმიცხადჷ უდმურტეთიშ (ვოტეფიშ) ავტონომიურ ოლქიშ გოჭყაფაშე, ნამუქჷთ 1934 წანაშ 28 ქირსეთუთაშე ავტონომიურ სხუნუეფიშ სოციალისტურ რესპუბლიკათ გეგმიცხადჷ. მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ პერიოდის უდმურტეთშა ევაკუირებულქ იჸუ ბჟადალ ფრონტიშპიჯი საწარმოეფიშ ნორთიქ, ნამუქჷთ რეგიონიშ ოხერეჭუე გოვითარაფა აკობორკჷ. სხუნუეფიშ რსხუ აკოცჷმაშა ჭიჭეთ ორდო, 1990 წანაშ 20 ეკენიას, უდმურტეთიქ რუსეთიშ ფედერაციაშა მიშულირ რესპუბლიკათ გეგმიცხდჷ.
დემოგრაფია
2009 წანაშ მუნაჩამეფით, რესპუბლიკაშ მახორობა რე 1 528 500 მლნ. კოჩი. ეთნიკური კუნუთხუთ, უმენტაშობა რე რუსეფი (60,1%) დო უდმურტეფი(29,3%), თენეფწკჷმა ართო ოხორანა თათარეფი (6,9%), უკრაინალეფი დო თ.ჲ. მახორობაშ 69,7% ნოღეფს რე ეკოშაყარელი.
ეკონომიკა
უდმურტეთის გოვითარაფილი რე ხერეჭუაშ თიჯგუა შანულამი დარგეფი, ნამუეფით რე მანქანაშენწყუალა, ქიმიური, გაზიშ დო ნაფთობიშ ხერეჭუა. რესპუბლიკაშ ტერიტორიას, ნოღა იჟევსკის იდვალუაფუ ”იჟმაშიშ” ქარხანა - ჩინებულ ოწარმე, ნამუთ ქექე დო სპეციალურ დოშანულაფაშ ავტომანქანეფიშ მოხ, აწარმენდჷ ჩინებულ ავტომატურ ანჯარს აკ-47-ს; ამღა უტენს კალაშნიკოვიშ ტიპიშ და შხვა დაჩხირმაჸოთამუ ანჯარს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეთიშ რესპუბლიკეფი
ჰაუსა (ნინა)
ჰაუსა — ჩადური ჸაშ უშხუაში ნინა მორაგადეეფიშ მუდანობაშ მეჯინათ. გოფაჩილი რე ბჟადალ აფრიკას, ფართოთ გჷმირინუაფუ მუჭოთ ეთნიკეფოშქაშე ორაგადე ნინა, გიშაკერზაფილო მუსულმანეფს შქას.
thumb|center|ჰაუსა
კატეგორია:მოსოფელიშ ნინეფი
შვეიცარიალეფი
შვეიცარიალეფი — შვეიცარიაშ მახორობაშ საართო ჯოხო. თიში კომპონენტეფი რე: გერმანო-შვეიცარიალეფი (4,22 მლნ), ფრანკო-შვეიცარიალეფი (1,16 მლნ), იტალო-შვეიცარიალეფი (230 ვთშ.) დო რეტორომანალეფი (60 ვთშ.). რაგადანა ომანგეთ გერმანულ, ფრანგულ, იტალიურ დო რეტორომანულ ნინეფშა.
კატეგორია:მოსოფელიშ კათეფი კატეგორია:შვეიცარია
ლოძი
thumb|ოხვამე ლოძის ლოძი (Łódź  — ნიში) — ართ-ართი უშხუაში ნოღა ცენტრალურ პოლონეთის. იდვალუაფჷ ვარშავაშ ობჟათე-ბჟადალშე 120 კილომეტრიშ მეძენას. ლოძიშ სავოევოდეშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ლოძი რე ქიანაშ ელექტრონულ ინდუსტრიაშ ცენტრი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პოლონეთიშ ნოღეფი კატეგორია:პოლონეთიშ სავოევოდე ცენტრეფი
კოლონია-დელ-საკრამენტო
კოლონია-დელ-საკრამენტო (Colonia del Sacramento) — ნოღა დო ონიშოლი ობჟათე ურუგვაის, ლა-პლატაშ ჸუჯიშ წყარპიჯის. კოლონიაშ დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ნოღა წჷმარინუანს დუდიშულ ეკონომიკურ ზონას.
კოლონია-დელ-საკრამენტო ჩინებული რე მუში ისტორიული რაიონით, ნამუთ 1995 წანაშე მიშაღალირი რე იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ძეგლეფიშ ერკებულშა.
გეოგრაფია დო კლიმატი
ნოღა ლა-პლატაშ ჸუჯიშ წყარპიჯის იდვალუაფუ, ქიანაშ ნანანოღა მონტევიდეოშ ბჟაეიოლშე დოხოლაფირო 177 კმ-შ მალობას. აბსოლუტური სიმაღალე — 27 მერტი ზუღაშ დონეშე.
კლოლონია-დელ-საკრამენტოშ კლიმატი იხასიათებუ მუჭოთ ლამე სუბტროპიკული, ტიბუ ზარხულით დო მორილე ზოთონჯით. ნოღაშ ოშქაშეწანმოწანური ტემპერატურა რე 17°C. ნოლექეფიშ ოშქაშეწანური მუდანობა — 1039 მმ.
მახორობა
2011 წანაშ მუნაჩემეფით, ნოღაშ მაზორობაშ მუდანობა აკმადგინადჷ 26 231 ადამიერს.
წყუ: Instituto Nacional de Estadística de Uruguay
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ურუგვაიშ ნოღეფი კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ძეგლეფი ურუგვაის
ბერლინი
ბერლინი (გერმ. Berlin) — გერმანიაშ ნანანოღა დო ფართობით დო მახორობათ არძაშე უდიდაში გერმანული ნოღა. ბერლინს უღჷ ნოღა-სახენწჷფოშ დო ავტონომიური ნებეფი, რე ფედერაციული დიხა.
რინაშ ისტორიას ბერლინი ბრელ გერმანული სახენწჷფოშ ნანანოღა რდჷ: ბრანდენბურგიშ სამარკგრაფო/საპატნოშ, პრუსიაშ ომაფეშ, გერმანიაშ იმპერიაშ დო გერმანიაშ დემოკრატიულ რესპუბლიკაშ. 1990 წანაშ 3 გჷმათუთაშე ბერლინი გერმანიაშ ფედერაციული რესპუბლიკაშ ნანანოღა რე.
ბერლინი რე მაგისტრალური ნოსქვი. ბერლინი ართ-ართ თარ ეკონომიკური დო კულტურული ცენტრი რე. ბერლინს ბრელი რე უნივერსიტეტეფი, თეატრეფი, მუზეუმეფი დო კულტურული ძეგლეფი.
გეოგრაფიული დვალაფა
ბერლინს ომძღჷ ბრანდებურგიშ ფედერაციული დიხა დო იდვალუაფუ გერმანიაშ ელახის, პოლონეთიშ სამძღოშე 70 კილომეტრიშ სიშორას, ბარნიმიშ დო ტერტოშ გაბარეფს. ნოღაშ ისტორიული ცენტრი იდვალუაფუდუ წყარმალუ შპრეეშ ოპიჯეეფს, ნამუსჷთ ნოღაშ ბჟადაალშე (შპანდაუ) აკათუ წყარმაალ ჰაველი. ბერლინიშ ბჟადალუ აკანეფი რაინიკენდორფი დო პანკო იდვალუაფუნა ბარნიმიშ, არლოტენბურგ-ვილმერსდორფი, შტეგლიც-ცელენდორფი, ტემპელჰოფ-შიონებერგი და ნოიკიოლნი - ტელტოშ გაბარეფს.
ბერლინიშ არძაშე უმაღალაშ პუნქტეფი რენა: ტოიფელსბერგი (115 მ. ზუღაშ დონეშე) შარლოტენბურგ-ვილმერსდორფის დო მიუგელბერგე (115 მ.) ტრეპტო-კიოპენიკის.
ადმინისტრაციული გორთუალა
1998 წანაშ 10 მანგიშ კანონით ბერლინიშ 23 რაიონქ 12-შა იუ დოჸონაფილქ:
კლიმატი
ბერლინი ზომიერ კლიმატურ ორტყაფუს იდვალუაფუ. ოშქაშე წანომოწანური ტემპერატურა რე - +9,4 °C, ოშქარი წანმოწანური ნოლექი - 578 მილიმეტრი. არძაშე უტიბაში თუთეფი რე მანგი, კვირკვე დო მარაშინათუთა - +17,4° - +18,7° ოშქაშე ტემპერატურათ. არძაშე რგილი თუთეფი რე ქირსეთუთა, ღურთუთა დო ფურთუთა - -0,2° - +1,4° ოშქაშე ტემპერატურათ.
მახორობა
ბერლინს ოხორანს 4 416 123 ადამიერი (2011 წანაშ 5 მარაშინათუთაშ მუნაჩემეფით), 891,85 კმ²-ს. ბერლინიშ მახორობაშ 60% ათეისტი რე, 23% - პროტესტანტი, 9% - კათოლიკე დო 6% - მუსულმანი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ევროპაშ ნანანოღეფი კატეგორია:გერმანია კატეგორია:გერმანიაშ აკანეფი კატეგორია:გერმანიაშ ნოღეფი კატეგორია:ზარხულიშ ოლიმპიური ლაჸაფეფიშ მენძელეფი
19 ქირსეთუთა
19 ქირსეთუთა (დეკემბერი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 353-ა დღა (ნარკი წანეფს — 354-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
GEOnet ჯოხოეფიშ სერვერი
GEOnet ჯოხოეფიშ სერვერი (GEOnet Names Server) — ჯოხოეფიშ ბაზა, ნამუთ იკათუანს გეოგრაფიული ხორუეფიშ ჯოხოს ააშ-შ გალე. სერვერი ჩუანს გეოგრაფიული აბანეფიშ ოფიციალურ ჯოხოეფს, ნამუთ დადგინჷ ააშ-შ გეოგრაფიული ჯოხოეფიშ სხუნუქ. GNS მუნაჩემეფიშ გჷმორინაფა ვეგმიხურგუ ლიცენზიეგით დო ოავტორე ნებეფით.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნავიგაცია კატეგორია:გეოკოდეფი
ორხონიშ ლეხერი
ორხონიშ ლეხერი — ლეხერი მონღოლეთის, ნამუთ გინოზინდილი რე წყარმალუ ორხონიშ მანგის, ნანანოღა ულან-ბატორშე დოხოლაფირო 360 კილომეტრით ბჟადალჸურე. 2004 წანას იუნესკოქ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა გემშეღჷ, მუჭოთ გეგია ტრადიციეფიშ მაღვენი ტერიტორია უკვე ჟირი ვითოში წანაშ მალობას.
ტერიტორია მუდგაზმარენ არქეოლოგიურ ობიექტის იკათუანს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი მონღოლეთის
Pentium 4
პროცესორი Pentium 4 2000 წანას დემუშუ. თინა პროცესორეფიშ ახალ მოითრჷს (80786) წჷმმარინუანს. თიში ტექნიკური მახასიათებელეგიე:
არძა გჷმოკოროცხილი კომპონენტიშე გჷშაკერძაფილო საინტერესო რე სისტემური სალტეშ სიხშირეშ შანულამი რდუალა. ტექნიკურო სალტე 100/133/200 მჰც სიხშირეს მუშენს, მორო ართ ტაქტის ართიშ გამათ ოთხი მუნაჩემი გინიჩამუაფუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინტელიშ x86 მიკროპროცესორეფი კატეგორია:კომპიუტერული ტექნოლოგია
სინდჰი (ნინა)
სინდჰი ნინა (დევანაგარი: सिन्धी, არაბული ანბანით: سنڌي) — ინდოევროპული ფანიაშ ინდოარიული ბუნაშ ნინა. სინდჰი ნინა ოდაბადური ნინა რე 20 მილიონი სინდჰიშო, ნამუთ უმენტაშო პაკისტანს ოხორანა. თაშნეშე სინდჰი ნინაშა მორაგადეეფიშ შანულამი მუდანობა ოხორანს ინდოეთის. ნინაშ ჭარალუა დევანაგარიშ (ინდოეთის) დო არაბულ-სპარსული (პაკისტანს) შრიფტეფიშ ოსხირს რე.
კატეგორია:ინდოეთიშ ნინეფი კატეგორია:პაკისტანიშ ნინეფი კატეგორია:ინდოარიული ნინეფი
კეროშ კანტონი
კეროშ კანტონი (Cantón Quero) — კანტონი ეკვადორს, ტუნგურაუაშ პროვინციას. ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა კერო. 2001 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 18 187 ადამიერს აკმადგინანდჷ.
სქოლიო
კატეგორია:ეკვადორიშ კანტონეფი
ვიურცბურგიშ რეზიდენცია
დოხორე ევროპული ბაროკოშ სტილიშ თახმი შედევრი რე დო მუს ვენაშ შენბრუნიშ დოხორეშ დო ვერსალიშ ხასჷლას გიორინუანა.
კომპლექსიქ შანუალმო დეზიანჷ მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ბორჯის. 1981 წანას იუნესკოქ თინა მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა გემშეღჷ.
სპარსეთიშ ჸუჯი
thumb|სპარსეთიშ ჸუჯიშ ელმაშარეშ გინნაღელი სპარსეთიშ ჸუჯი (, الخليج الفارسی — არაბეთიშ ჸუჯი ) — ჸუჯი ბჟადალ აზიას. იდვალუაფუ ირანს დო არაბეთიშ ჩქონს შქას. ორმუზიშ ჸუჯით მერსხილიე ომანიშ ჸუჯწკჷმა, არაბეთიშ ზუღათ დო ინდოეთიშ ოკიანეთ. ჰიდროლოგიური რეჟიმით, სპარსეთიშ ჸუჯი - ზუღა რე.
თე წყაროჩუაშეშ ჯოხოდვალაშენი ართიანს ოდაუ მუსხირენ არაბული ქიანა, ნამუეფსჷთ ოკონა გიოდვანი „არაბეთიშ ჸუჯი“.
სპარსეთიშ ჸუჯი, დიდარი ნავთობიშ საბადოეფიშ გეშა, შანულამი გეოპოლიტიკური რეგიონი რე.
ჰიდროლოგიური, ჰიდროქიმიური დო შხვა პარამეტრეფით სპარსეთიშ ჸუჯი ორხველჷ ზუღეფს.
სპარსეთიშ ჸუჯიშ ფართობი — 239 000 კმ², სიგჷრძა — 926 კმ, სიფართა — 180—320 კმ, ოშქაშე სიტომბარე — 50 მეტრაშე მერკე, მაქსიმალური — 102 მ.
ავსტრიალეფი
ავსტრიალეფიი (ვარდა უმოს ზუსტას ავსტრიაშ გერმანალეფი; გერ. Österreicher) — გერმანულნინამი ბუნაშ კათა, აკმოქიმინუნა ავსტრიაშ თარ მახორობას.
კატეგორია:ავსტრია კატეგორია:მოსოფელიშ კათეფი
აახენიშ ოხვამე
აახენიშ ოხვამე (Aachener Dom, Aachener Münster, Kaiserdom), ხშირას მოშინაფილი მუჭოთ „იმპერიული ოხვამე“ — რომანულ-კათოლიკური ოხვამე გერმანიაშ ნოღა აახენც. ოხვამე უჯვეშაშიე ედომუშამ ოორუე ევროპას. შქა ოშწანურეფს თის ჩინებულენდეს მუჭოთ „აახენიშ ღორონთიშნანაშ ომაფე ოხვამე“. 600 წანაშ დინოხ, 936 - 1531 წანეფს, ოხვამე წჷმარინუანდჷ გერმანალი მაფეფიშ კორონაციაშ აბანც, თე ბორჯიშ მალობას, თაქ გერმანიაშ 30 მაფა დო 12 დიაფალქ იკურთხჷ. თეჟამო ოხვამე აახენიშ ეპარქიაშ ცენტრიე.
დუდშენო, თე აბანც ჭიჭე ოხვამე 1792 წანას კარლოს დიდიქ კიდჷ. ოდო 805 წანას თიშ არდგილც ლეო III-ქ კიდჷ ოხვამე ღორონთიშნანაშ ჯოხოშა. დახე ედომუშამო გეახალჷ X ოშწანურას. თაშნეშე ფართო რეკონსტრუქციაქ ეტარჷ 1881 წანას. ამდღა კარლოს დიდიშ ოხვამე ოხვამეშ შქაგურსიე მორთინაფილი.
გოთიკურ პერიოდის, პილიგრიმეფიშ ქვერსემი მუდანობათ მუშაკათინიშ გეშა, ოხვამეს ქჷგიაძინჷ მობირეეფიშ დარბაზიქ დო კარლოს დიდიშ ღურაშე 600 წანაშდუდს - ჟირნორთამი კაპელა.
1978 წანას, იუნესკოქ ოხვამე მოსოფელიშ მონძალაშ ერკებულშა გემშეღჷ, მუჭოთ მაართა გერმანული დო ართ-ართი სუმი მაართა ევროპული ისტორიული ანსამბლიშე.
სქოლიო
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალა ანბანიშ მეჯინათ კატეგორია:გერმანიაშ ოხვამეეფი კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი გერმანიას
გოა
გოა (गोआ, Goa) — შტატი ინდოეთიშ ობჟათე-ბჟადალს, ფართობით შტატეფს შქას არძაშე ჭიჭე დო ართართი ბოლო რე მახორობაშ მეჯინათ. ჸოფილი პორტუგალიაშ კოლონია ინდოეთის. მახორობა — 1 457 723 ადამიერი (26-ა აბანი შტატეფს შქას; 2011 წანაშ მუნაჩემეფით). შტატიშ ნანანოღა — პანაჯი. უდიდაში ნოღა — ვასკო-და-გამა.
21 ქირსეთუთა
21 ქირსეთუთა (დეკემბერი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 355-ა დღა (ნარკი წანეფს — 356-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
ჩიტა
ჩიტა — ნოღა რუსეთიშ ფედერაციას, მელენბაიკალეთიშ აკანიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. 2010 წანაშ მუნაჩემეფით ნოღას ოხორანს 323,964 მახორუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეთიშ ნოღეფი კატეგორია:აზიაშ ნოღეფი
მორნინგტონი (ჩილე)
მორნინგტონი (Isla Mornington) — კოკი რჩქალ ოკიანეს, ჩილეშ წყარპიჯიწკჷმა, პატაგონიაშ არქიპელაგის, მიშმურს ჩილეშ მაგალიანესი დო ჩილეშ ანტარქტიკაშ რეგიონიშ აკოდგინალუაშა. მუში ფართობი რე 529 კმ.კვ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩილეშ კოკეფი
დესეადოშ დეპარტამენტი
დესეადოშ დეპარტამენტი (Departamento Deseado) — დეპარტამენტი არგენტინას, სანტა-კრუსიშ პროვინციას.
არგენტინაშ სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფით, 2010 წანას დეპარტამენტიშ მახორობა 107 630 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 63 784 კმ² რე.
დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა პუერტო-დესეადო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ დეპარტამენტეფი
ტისალეოშ კანტონი
ტისალეოშ კანტონი (Cantón Tisaleo) — კანტონი ეკვადორს, ტუნგურაუაშ პროვინციას. ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა ტისალეო. 2001 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 10 525 ადამიერს აკმადგინანდჷ.
სქოლიო
კატეგორია:ეკვადორიშ კანტონეფი
ნავი მუმბაი
ნავი მუმბაი (नवी मुंबई, IAST: ) — ნოღა ინდოეთიშ შტატი მაჰარაშტრაშ ბჟადალ წყარპიჯის. ნოღაქ დირსხუ 1972 წანას მუჭოთ მუმბაიშ ნოღა-ალმაშარეთ. მოსოფელს არძაშე დიდი „ხელუანური“ ნოღა , ფართობი - 344 კმ², თაჸურეშე 163 კმ² ნავი მუმბაიშ მუნიციპალური კორპორაციაშ იურისდიქციაშ გიმე რე.
სქოლიო
კატეგორია:მაჰარაშტრაშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ მილიონიანი ნოღეფი კატეგორია:მუმბაი
საშა გეგეჭკორი
მინი|საშა გეგეჭკორი საშა გეგეჭკორი — რევოლუციონერი, ბოლშევიკი. დებადჷ 1887 წანას ქუთეშიშ გუნერნიაშ სანაკიშ მაზრაშ ოფუტე ნაოღალევს (ამდღანერი მარტვილიშ მუნიციპალიტეტის), ჟინოსქუა გეგეჭკორეფიშ ფანიას. 1902 წანაშე რევოლუციuრ ყარაფის ოხოლჷ. 1908 წანას კომუნისტურ პარტიაშა მიშმურს. რევლუციაშ უკული, 1918 წანაშე საქორთუოშ მენშევიკურ თარობას დო რუსეთიშ ჩე ყარაფის ონირზუდჷ. რდჷ ბჟადალ საქორთუოშ პარტიულ კომიტეტიშ მალჷმორი შტაბიშ ხემანჯღვერი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქორთუ პოლიტიკოსეფი
ვისიშ ეკლესია
ვისიშ ეკლესია (Wieskirche) - როკოკოშ სტილის ოვალური ეკლესია, ნამუთ 1740-იან წანეფს გერმანალ არქიტექტორ დომინიკუს ზიმერმანქ ეკიდჷ. იდვალუაფუ გერმანიას, ალპეფიშ გვალაშწჷმოხონს, ბავარიაშ შტაინგადენიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტე ვისის.
1738 წანას ქოძირეს, ნამდა ქირსეშ გომართახაფაშ სცენაშ ემასახალ ართ-ართ ჯაშ ფიგურას ჩილამურეფი მიშჷ. თე სასწაულქ მიარე პილიგრიმიშ მოულა გჷმიჭანუ. 1740 წანას, ფიგურაშ დაზოჯაფალო ჭიჭე ოხვამალი ეკიდეს, ნამუთ მიარე პილიგრიმს ვენტირინუანდჷ, თეშენი შტაინგადენიშ სააბატოქ ზოხო ოხვამალიშ ეკიდუა დაფინანსჷ. საკურთხეველს დოზოჯაფილი ნოჭახნაკუშ წოხოლე მიარე ლეხი სქიდუდუ ლახარეფშე, მუქჷთ ეკლესია უდიდაშ პილიგრიმულ ცენტრო გინაშქუ.
1983 წანას, იუნესკოქ ეკლესია მოსოფელიშ მონძალაშ ერკებულშა გემშეღჷ, 1985-1991 წანეფს ატარეს ფართომასშტაბამი რესტავრაცია.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი გერმანიას
კიევი
კიევი (უკრ. Київ) — უკრაინაშ ნანანოღა დო უკაბეტაში ნოღა. მახორობა 2 679 653 კოჩი. კიევი უკრაინაშ ფინანსური, კულტურული დო კომერციული ცენტრი რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:უკრაინაშ ნოღეფი კატეგორია:ევროპაშ ნოღეფი კატეგორია:ევროპაშ ნანანოღეფი
ბესარიონ ქებურია
ბიოგრაფია
დებადჷ 1870 წანაშ 15 ფურთუთას ჩხოროწყუშ რაიონიშ ოფუტე თუდოლენი ჩხოროწყუს, ხურო სავლე ქებურიაშ ფანიას. მუში ოფუტეს ჟირი წანაშ გურაფაშ უკული, დეკანოზ ანტონ ვეკუაწკჷმა გაგჷნძორჷ. 14 წანერი რდჷნ ჩხოროწყუშე ჭყიშეფს მიდაჸუნჷ ფუთიშა. თექ დინულირქ მაართათ ძირჷ მატარებელი, მუქჷთ თინერი ნძალიერი ინოჩამა მახვამილუ ბაღანაშა, ნამუდა რკინაშარაშ კიდანჯუას დოსქილადა გეგნოჭყვიდჷ. ინჟინერ სლივიცკიშ მოხვარათ, ნამუთ ელდარ დო გიორგი შენგელაიეფიშ ჯიმადი რდჷნ, ახალი პროფესიაშ დოგურაფას ქიგეუდირთჷ. 1898 წანას პეტერბურგის ექსტერნას ჩაბარჷ გამორსეფი დო ქიმეჩეს რკინაშარაშ უნჩაში ტექნიკოსიშ ჯოხოდვალა. თე პერიოდის ჩილო მიჸონჷ უსქვამაში გორალი ცირა – სოფიო შიუკაშვილიშა, ნამუეფსჷთ აშის სუმი ქომოლ-სქუაქ.
ოავიაციე კარიერა
1908 წანას მუში ხეთ ეთმიოგანს პლანერს დო ეფურინუაშ მორსებეფს ამანჯენს საბურთალოშ გვალეფშე. 1909 წანას, მუჟამცჷთ მოსოფელს გისიმჷ სენსაციაშ ხონარქ, ნამუდა ფრანგი ავიატორი ლუი ბლერიოქ, დორხველი კონსტრუქციაშ მონოპლანით გჷნოფურინჷ  საფრანგეთიშე  ინგლისიშან, ბესარიონქ გეგმოჩჷ ირფელი, მუთუნი ქოუღუდჷ-და დო აკოშაყარელი თანხათ პარიზშა მიდეშარჷ. უსქვამაშ ალმასქუ დო სუმი ქომოლ-სქუა ხვალე ქოდუტებჷ. 1909 წანას ოავიაციე სკოლა  გვალო 16 კოჩქ ათუ დო  1910 წანაშ მარაშინათუთას, ბესარიონ ქებურიაქ გჷნირთჷ 209-ა მაფურინალი ავიატორო. ზოხორინელი ფურინუეფშო უციო რდჷ ოფურინჯაშე სკოლაშ თება. პარიზიშ ლუი ბლერიოშ ოფურინჯაშე სკოლას გურაფას დიდი თანხა (2600 ფრანკი) ოკოდჷ. თეწკჷმა ირი ავარიაშ შვანს მოგურაფუეფს აჯარიმენდეს. თეშ მოხ, თინეფს აეროპლანიშ ოჸიდე თანხა ხოლო ოკო დოსქილადჷდესკონ, ოდო ავარიეფი შხირას მუთმოხვადუდჷ. ბესარიონქ პრობლემა ათაშ გამანჯჷ: დუდშეშე ქიჸიდჷ ბლერიოშ X-ტიპიშ მონოპლანი (25 ცხენიშნძალამი მატორით. უმოსი ნძალიერი ქვარქვანტიშო ფარაქ ვა უბაღჷ) დო რსულაშო უმუხაზირებუო ამანჯჷ პროგრამა — ბრუოშა აკოფურინჷ აეროდრომი დო აიწორო ოში მეტრა დიამეტრიშ წირეს ქოდაფურინჷ.
ფსუაჩანაფილ ბლერიოქ თის ქვარქვანტიშ ომათირე ნორთეფი ქაჩუქჷ. ხოლო უმოსი, თიქ კურსთებული ქაწურინუ საფრანგეთიშ პრეზიდენტ ფალიერს, მიქჷთ ქებურიას შარა დოუხვამჷ.
ბესარიონ ქებურიას ჟირხოლო მასქერიშ ხელუაქ გაგმადირთჷ — პროპელერს მუში ხეთ ეთმიოგანდჷ დო მიარე კატასტროფას მონახვამილა ტრავმასჷთ მუშით ისქილიდუანდჷ.
1913 წანაშ დაჭყაფუს, ქებურიაქ ეკონიათ მანწყუ ოძირაფალი ფურინუა ბათუმს. დიდ სიმაღალას ქვარქვანტიქ გაჩენდჷ დო ბესარიონქ პლანირაფათ ზუღას ქაშადოხოდჷ. მუჟამს მაზუღალეფქ მიოჭიშესჷნ, ქებურია უკვე იშქვიდუდჷ, მარა ფურინჯის ხეს ვა უტალენდჷ. თიშო თარი რდჷ ქვარქვანტიშ გინოსქილადა. თის შურდგჷმა ფურინუაშ უმუშო ვა აფუდჷ აწორინაფილი თოლშა, მარა ლჷმაშ დოჭყაფაქ თიში გეგმეფს ხე დუნჩალჷ. რე ვერსია, ნამუდა ბესარიონ ქებურიაქ გამორსაშ ბარებაშ ბორჯის მაართაქ აკოფურინჷ ეიფელიშ ჸორშინ... 20-იან წანეფს, ქებურია არსხუაფუ ეიფელიშ ფირმას დო თინეფშე რკინაშ ეიოკოროფალი ხინჯიშ კონსტრუქციას ჸიდულენს. ცემს დო ლიკანს რკინაშ ხინჯეფქ, საფრანგეთიშე მოჯღონელი კონსტრუქციათ, ქებურიაშ ჭყოლოფათ იჸუ ეგაფილქ. ბესარიონ ქებურიაშ უკული ლუი ბლერიოშ ოფურინჯაშე სკოლა, ხოლო მუსხირენი ქორთუქ ათუ.
1923 წანას ქებურია ოჰეერე ფლოტიშ დუდმახვენჯო გეგშაგორეს. დაჯილდოებული რე ლენინიშ ორდენით. მოგვიანაფილო ქართიშ ართ-ართ შოშეს თიში ჯოხო გიოდვეს. ქებურიაშ ძეგლეფი გედგჷ ჩხოროწყუს დო ქართიშ აეროპორტის.
ღურჷ 1957 წანას 88 წანაშ ხანს, ქართის. ნთხორილი რე ოდაბადურ რაიონს.
მობი დიკი
thumb|[[მობი დიკი]]
მობი დიკი რე ჰერმან მელვილიშ რომანი, გიშაშქუმალირი 1851 წანას.
კატეგორია:ჰერმან მელვილი კატეგორია:ჰერმან მელვილიშ წიგნეფი კატეგორია:წიგნეფი გიშაშქუმალირი 1851
ჰავაიური ნინა
ჰავაიური ნინა (‘Ōlelo Hawai’i) — ავსტრონეზიული ნინეფიშ ფანიაშ ართ-ართი ნინა, კინოხ ჰავაიშ კოკეფიშ თარი ნინა რდჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პოლინეზიული ნინეფი კატეგორია:ჰავაიარეფიშ კულტურა კატეგორია:ააშ-იშ ნინეფი
გუალაკისაშ კანტონი
სქოლიო
კატეგორია:ეკვადორიშ კანტონეფი
ნორვეგიალეფი
ნორვეგიალეფი — ოორუე გერმანული ეთნიკური ბუნა, ნორვეგიაშ თარი მახორობა.
ინწობა (წყარმალუ)
ინწობა — წყარმალუ ბჟაეიოლ საქორთუოს, წყარმალუ ალაზანიშ კვარჩხანი ნადუ. ოდუდე უღჷ კახეთიშ კავკაციონიშ ობჟათე კართეს. სიგირძა 22 კმ, ღანჩოშ ფართობი 83 კმ2. ეთმიჯუმუაფუ თირიშ, ჭვემაშ დო დიხაშთუდონი წყარეფით. წყარალა უჩქჷ აფუნს, წყარიშ სიჭიჭარე - ზოთონჯის. ზარხულს დო დამორჩილს უჩქჷ წყარიშმოლაფა, ოშქაშე წანიერი ხარჯი საბუეწკჷმა რე 1,26 მ3/წმ. თუდონი ლინას გჷმირინუანა ოწყარალო.
ლიტერატურა
კატეგორია:კახეთიშ აკანიშ წყარმალუეფი
იჰოსი (წყარმალუ)
იჰოსი (ინგლ. Ihosy River) - წყარმალუ ფიანარანცუაშ პროვინციას, ცენტრალურ მადაგასკარს. წყარმალუ იჭყაფჷ ბეკისოპაშ გვალეფს, გიშმურს ნოღა იჰოსის.
პატრისიო-ლინჩი
პატრისიო-ლინჩი (Isla Patricio Lynch) — კოკი რჩქალ ოკიანეს, ჩილეშ წყარპიჯიწკჷმა, პატაგონიაშ არქიპელაგის, მიშმურს ჩილეშ აისენიშ რეგიონიშ აკოდგინალუაშა. მუში ფართობი რე 561 კმ.კვ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩილეშ კოკეფი
ჟერონიმუშიშ მონასტერი
ჟერონიმუშიშ მონასტერი (პორტუგალიურო Mosteiro dos Jerónimos) — მანუელინოშ სტილიშ გრანდიოზული მონასტერი პორტუგალიას. ორხველჷ იერონიმიტეფიშ ორდენს, დირსხუ 1450 წანას. 1983 წანაშე მონასტერი მიშაღალირი რე იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა.
2007 წანაშ 13 ქირსეთუთას მონასტერს აკოდირთჷ ევროპაშ რსხუშ ქიანეფიშ ლიდერეფიშ აკოხვალამაქ, სოდეთ ხე მაჭარეს ლისაბონიშ ხეშაკოკირუას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი პორტუგალიას
23 ქირსეთუთა
23 ქირსეთუთა (დეკემბერი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 357-ა დღა (ნარკი წანეფს — 358-ო დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
Metacritic
Metacritic — ინგლისურნინამი საიტი, ნამუთ შაყარანს მუსიკალური ალბომეფიშ, ლაჸაფეფიშ, ფილმეფიშ, ტელეგინოჩამეფიშ, DVD-ეფიშ დო, წოხოლე, წინგეფიშ გოჯინეფს. არძა პროდუქტიშო გიშეკოროცხუ ოშქაშე რიცხული ლიშანი არძა გუმობჟინაფილი გოჯინაშე. თინა დარსხუესჷ ჯეისონ დიეტზიქ, მარკ დოილმქ დო ჯული დოილ რობერტსიქ. არძა გოჯინაშ ეშნაჭკირა მეჭირინაფილი რე წყუშ მებუნაფილწკჷმა ართო. სუმი ფერიშ კოდი — წვანე, ჸვინთელი დო ჭითა — ათეშნერო აკუძინანს კრიტიკოსიშ რეკომენდაციას, წარმოდგენას მარზენა პროდუქტიშ ედომუშამი მიკოჭოფუაშ გეშა რეცენზენტეფს დო, უმოსო ნარკებო, კათაშ შქას.
Metacritic-იშ ფასებაშ მეთოდიშ მეჯინათ ოშქაშე რეიტინგიშ გიშაკოროცხუაშა არძა გოჯინა გინოჸუნა პროცენტულ აპონიშა, ნამუსჷთ საიტი, წყუ ისხუნუანს მუშით. გოჯინაშ „წონა“ ოშქაშეშ გიშაკოროცხუას შხირო აპონი რე კრიტიკოსიშ რეპუტაციას, შანულობას დო შხვა სუბიექტურ ფაქტორეფს. უმკუჯინუო თიში, ნამდა Metacritic ვარიას იჩიებუ კრიტიკოსეფიშ გოულაშ გუმოარგამებაშ გეშა, თიში გიშაკოროცხუა ეფი რე წირფელი ალგებრაშ მოხვარებათ.
მიარე გოჯინაშ საიტი არზენს გოჯინას ლიშანს ხუთიშე, ვითიშე, ოშიშე ვარდა ხოლო ანბანურ ლიშანს. Metacritic გინოქიმინუნს ათეჯგურა ლიშანეფს პროცენტულ აპონო. გინოჯინეფს, ნამუეფსჷთ ვაპალუნა ზუსტი, ზუსტი ლიშანი (მაგალითო, ნიუ-იორკ ტაიმზიშ გოჯინეფი), Metacritic ხელუანურო აფასენს დო არზენს რელევანტურ რეიტინგის.
ლაჸაფეფიშ ფასება
გიმე წჷმორინელი რე ვითი ლაჸაფი, ნამუსჷთ არძაშე უმოსი ქულა მეუღებჷ Metacritic-შე (2014 წანაშ ქირსეთუთაშა ).
სქოლიო
კატეგორია:მუსიკალური გოჯინეფიშ საიტეფი კატეგორია:ონლაინ მუნაჩემეფიშ ბაზეფი კატეგორია:ვიდეო ლაჸაფეფიშ გუმაჯინალი აგრეგატორეფი
სტოში
სტოში (Isla Stosch) — კოკი რჩქალ ოკიანეს, ჩილეშ წყარპიჯიწკჷმა, პატაგონიაშ არქიპელაგის, მიშმურს ჩილეშ აისენიშ რეგიონიშ აკოდგინალუაშა. მუში ფართობი რე 561 კმ.კვ.
ბჰოჯპური
ბჰოჯპური (𑂦𑂷𑂔𑂣𑂳𑂩𑂲, Bhojpuri) — ინდოარიული ნინა, ნამუთ გოფაჩილი რე ინდოეთიშ ბიჰარიშ დო, ჯარხანდიშ შტატეფს, თაშნეშე შტატი უტარ-პრადეშიშ კანკალე ოლქის. თეშ მოხ, თე ნინაშა იჩიებუ გაიანაშ, სურინამიშ, თაშნე  ფიჯიშ, ტრინიდადი დო ტობაგოშ დო მავრიკიშ მორჩილობეფი. ჰინდიწკჷმა სიახოლაშ გეშა, კანკალე ლინგვისტი ბჰოჯპურს მუჭოთ ჰინდიშ დიალექტო მირჩქინანს.
კატეგორია:ინდოეთიშ ნინეფი კატეგორია:ინდოარიული ნინეფი
ასტარა (აზერბაიჯანი)
ასტარა (Astara) — ნოღა აზერბაიჯანს, ასტარაშ რაიონიშ ადმისტრაციული ცენტრი.
ნოღა აზერბაიჯანიშ ობჟათეშე კასპიაშ ზუღაშ პიჯის, ირანიშ ისლამური რესპუბლიკაშ ხურგიწკჷმა იდვალუაფჷ.
კატეგორია:აზერბაიჯანიშ ნოღეფი კატეგორია:ასტარაშ რაიონიშ ნოღეფი
პოტსდამიშ დო ბერლინიშ დოხორეეფი დო პარკეფი
პოტსდამიშ დო ბერლინიშ დოხორეეფი დო პარკეფი — დოხორეეფიშ დო პეიზაჟური ბაღეფიშ კომპლექსი გერმანიაშ ნანანოღა ბერლინს დო ნოღა პოტსდამს. თე ტერმინით ეთმეშანჷნა თი კულტურულ ანსამბლის, ნამუთ 1990 წანას იუნესკოქ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა მიშეღჷ. ობიექტიქ აღიარებულქ იჸუ პრუსიაშ მონარქიული იდეეფიშ კონტექსტის დოპროექტაფილ უნიკალურ ბაღეფიშ მაგალითო.
1730-1916 წანეფს ტერიტორია იკათუანდ 500 ჰექტარს, 150 ნოდგჷმს დო ბაღის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანიაშ ნოდგჷმ-ნოგაფუეფი კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი გერმანიას
გუერ-აიკეშ დეპარტამენტი
გუერ-აიკეშ დეპარტამენტი (Departamento Güer Aike) — დეპარტამენტი არგენტინას, სანტა-კრუსიშ პროვინციას.
არგენტინაშ სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფით, 2010 წანას დეპარტამენტიშ მახორობა 113 267 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 33 841 კმ² რე.
დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა რიო-გალიეგოსი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ დეპარტამენტეფი
24 ქირსეთუთა
24 ქირსეთუთა (დეკემბერი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 358-ო დღა (ნარკი წანეფს — 359-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
დონიშ როსტოვიშ აეროპორტი
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთიშ აეროპორტეფი
ტყაია
250px|thumb|right|ტყაია ტყაია – ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტის, აძაძჷ ზუგდიდიშე 17 კილომეტრიშ დაშორებით. წყარმალუ ინგირწყარიშ კვარჩხანი ოძგაშეს, ზუღაშ დონეშე 125 მ. 2014 წანაშ ეჭარუათ ოფუტეს ოხორანს 683 ადამიერი.
ეტიმოლოგია
ოფუტეშ ამდღანერი ტერიტორია დადიეფიშ დუდალაშ ჟამს ედომუშამო ტყათ ჸოფედ დოფორილი დო თინა თარ­ეფიშ საყვარელი ოჯინორუ აბანს წჷმარინუანდჷ. მითმიოწურუანა ოფუტეშ ჯოხოდვალაქჷთ თაჸურეშე გიჭყუა – „ტყაია“ მარგალური – ტყალამი აბანი.
ოფუტეს გედგჷ XIX ოშწანურაშ ოხვამე.
კატეგორია:ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
ტუსონი (არიზონა)
ტუსონი — ნოღა ააშს, არიზონაშ შტატის, პიმაშ ოლქიშ ცენტრალური ნოღა. მახორობა 543,910 კოჩი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ააშ-იშ ნოღეფი კატეგორია:არიზონა
გდანსკი
thumb|გდანსკი გდანსკი (, Gduńsk, Gedanum, Dantiscum, 1308—1466 დო 1793—1945 წანეფს ჯოხოდჷ დანციგი, Danzig) — ნოღა პოლონეთიშ ოორუეშე, პომერანიაშ სავოევოდეშ ნანანოღა, არძოშე უდიდაშ ინოღა პომერანიაშ რეგიონს. გდანსკი იდვალუაფჷ წყარმალუ მოტლავაშ წყარპიჯის.
გდანსკი — ბალტიაშ ზუღაშ შხუ ონიშოლი, ხერეჭუაშ ცენტრი, კერზოთ ნაფთობქიმიაშ დო მანქანაშაკოგაფაშ (გოვითარაფილი რე ხვამარდაკოგაფა ფო ხვამარდენწყუალა).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პოლონეთიშ ნოღეფი კატეგორია:პოლონეთიშ სავოევოდე ცენტრეფი კატეგორია:ბალტიაშ ზუღაშ ონიშოლეფი კატეგორია:პოლონეთიშ ონიშოლეფი
ბერნარდო ბერტოლუჩი
ბერნარდო ბერტოლუჩი (დ. 16 მელახი, 1941, პარმა) — იტალიარი კინორეჟისორი დო ჭარუ. ააშ–შ კინოაკადემიაშ პრემია ოსკარიშ მაღვენი ფილმიშო „ეკონია იმპერატორი“.
ბაღანობა დო ფანია
ბერნარდო ბერტოლუჩიქ დებადჷ იტალიაშ ნოღა პარმას, ემილია რომანიაშ რეგიონს. მუამუში, ატილიო, რდჷ ხელუანებაშ ისტორიკოსი, პოეტი დო კინო კრიტიკოსი. ბერნარდოს უღუდჷ პროფესიულ ურთიართობა ჩინებული იტალიარ კინორეჟისორეფწკჷმა: პიერ პაოლო პაზოლინწკჷმა დო სერჯო ლეონეწკჷმა. ლეონექ სცენარიშ ჭარუა თხუ ახალი ბერნარდოს, მარა უკული დიწონჷ გორკვიაფილი სამანჯელეფიშ გურშენ.
ბერტოლუჩის ჸუნს ართი ჯიმა, თეატრიშ დირექტორი დო დრამატურგი ჯუზეპე. ბერტოლუჩიშ მაართა ჩილი რდჷ ადრიანა ასტი, ნამჷთ ოკათუდჷ მუში ორდოიანი ფილმის „რევოლუციაშ წოხოლე“. 1978 წანას ოსურო მიჸონჷ კლერ პეპლოუ, ბრიტანალი სცენარისტი.
მაართა ფილმი
1962 წანას თიქ ქჷდიტუ უნივერსიტეტი დო თიმ წანას გჷნიღჷ მუში მაართა ფილმი „La Commare Secca“. ფილმი ჯუაშ ჸვილუაშ გეშა. ათეში უკული თიქ გჷნიღჷ ფილმი „რევოლუციაშ წოხოლე“ (1964), ნამჷთ ძამი ჯგირო მიღჷ კინო კრიტიკაქ.
კინოაკადემიაშ ჯილდო
1987 წანას ბერნარდო ბერტოლუჩიქ გინიღჷ ფილმი „ეკონია იმპერატორი“, ბიოგრაფიული ფილმი ჩინეთიშ ეკონია იმპერატორიშ პუ იშ გეშა. ათე ფილმი ოსკარეფიშ გინოჩამაშ ცერემონიალს დეჯილდუ თი ჩხორო პრიზით, ნამუსჷთ წჷმორინაფილი რდჷ: საუჯგუშო ფილმი, საუჯგუშო რეჟისორი, საუჯგუშო ადაპტირაფილი სცენარი, საუჯგუშო ოპერატორული ნახანდი, საუჯგუშო მონტაჟი, საუჯგუშო კოსტუმეფიშ დიზაინი, საუჯგუშო ხანტურული გოფორმაფა, საუჯგუშო ორიგინალური მუსიკა, საუჯგუშო ხონარიშ ეფექტეფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იტალიარი კინორეჟისორეფი კატეგორია:დუნაბადი 1940 კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენი კინორეჟისორეფი კატეგორია:იტალიარი სცენარისტეფი
ლუსაკა
ლუსაკა (Lusaka) — ზამბიაშ ნანანოღა, თიში პოლიტიკური, ინდუსტრიალური დო კულტურული ცენტრი. იდვალუაფუ ქიანაშ ცენტრალურ ნორთის, კირქუამ პლატოს, ზუღაშ დონეშე 1279 მ სიმაღალეს. ლუსაკა შანულამი ოტრანსპორტე ნოსქვი რე, საირქიანო შანულობაშ აეროპორტით დო დიდი ოფუტე-ომეურნე რაიონიშ ოვაჭარე გჷნმართალი ცენტრი რე. 2010 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით, ნოღას ოხორანდჷ 1 742 979 ადამიერი. ოორუეშე, ობჟათეშე, ბჟადალშე დო ბჟაეიოლშე იჭყაფუ ზამბიაშ ოთხი თარი მაგისტრალი. რაგადანა 3 თარ ნინაშა: ინგლისურ, ნიანჯა დო ბემბიშ ნინეფშა. ოფიციალური ნინა რე ინგლისური. ლუსაკა წჷმარინუანს ობჟათე აფრიკაშ რეგიონიშ ართ-ართ არძაშე დინამიურო გოვითარაფონ ნოღას. ნოღაქ დირსხუ რკინაშშარაშ დგჷმილიშ აბანს, ნამუთ 1910 წანაშ აკიგჷ.
სქოლიო
კატეგორია:ზამბიაშ ნოღეფი კატეგორია:აფრიკაშ ნანანოღეფი
მოტლავა
thumb|ნოღა გდანსკი დო წყარმალუ მოტლავა მოტლავა (გერმანულო: Mottlau) — წყარმალუ პოლონეთის, პომერანიაშ რეგიონს. სიგჷნძა 64,7 კილომეტრი. წყარმალუშ პიჯიწკჷმა დორსხუაფილი რე პოლონეთიშ ართ-ართი უდიდაში ნოღა გდანსკი.
კატეგორია:პოლონეთიშ წყარმალუეფი
სანტა-კლარა
მინი|250პქ სანტა-კლარა (Isla Santa Clara) — კოკი რჩქალ ოკიანეს, ხუან-ფერნანდესიშ არქიპელაგიშ არძაშე უჭიჭაში კოკი. ორხველჷ ჩილეს. იდვალუაფუ რობინზონ-კრუზოშ კოკიშე 1,5 კმ–ით ობჟათეშე. კოკი რე სქირე. კოკიშ ძირითად მაფალურ ოფორუს წჷმარინუანს ჭიჭე ბართვეფი დო ტყალეფი.
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:ჩილეშ კოკეფი
ჰმონგი (ნინა)
ნინა მიაო ვარდა ჰმონგი — დიალექტეფიშ ბუნაშ ჯოხოდვალა, ნამუშათ რაგადანს მიაოშ კათა (მეო, ჰმონგეფი) ჩინეთის (სიჩუანი, იუნანი, გუიჩჟოუ, გუანსი), ოორუე ვიეტნამს, ტაილანდის დო ლაოსის. ორხველჷ მია-იაოს (ჰმონგ-მიენი).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩინეთიშ ნინეფი კატეგორია:ვიეტნამიშ ნინეფი კატეგორია:ლაოსიშ ნინეფი კატეგორია:ტაილანდიშ ნინეფი
უამბოიაშ კანტონი
უამბოიაშ კანტონი (Cantón Huamboya) — კანტონი ეკვადორს, მორონა-სანტიაგოშ პროვინციას. ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა უამბოია. 2001 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 5 965 ადამიერს აკმადგინანდჷ.
სქოლიო
კატეგორია:ეკვადორიშ კანტონეფი
მაართა მესიშ სტადიონი
thumb|მაართა მესიშ სტადიონი ფხენიანსthumb|სტადიონი გალეშე მაართა მესიშ სტადიონი (ინგლისურო: Rŭngrado May First Stadium, May Day Stadium) — არძოშე უდიდაში სტადიონი მოსოფელს. სტადიონქ გინწყჷ 1989 წანას, 1 მესის, ოორუე კორეას, ნანანოღა ფხენიანს. სტადიონი ინტირინუანს 150,000 კოჩის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ერუანული სტადიონეფი
25 ქირსეთუთა
25 ქირსეთუთა (დეკემბერი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 359-ა დღა (ნარკი წანეფს — 360-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
ბორჯღალა
ბორჯღალა — სვასტიკაშ კვარკვალიაკილეამი ვარიანტი. ართ-ართი არძაშე უმოს ჯვეში დო გოფაჩილი ორნამენტული სიმბოლო რე მოსოფელს. აფხვადუნა უჯვეშაში კულტურაშ კერეფს: შქაწყარმალონა, ირანი, ინდოეთი, კავკაციას. თინეფშე უჯვეშაში კავკაციური ართმურთეფიე (ტკვარ-არაქსიშ კულტურა, თაშნეშე შუმერული, ინდო დო ირანული-არიული, თრიალეთიშ კულტურა, ელამი დო შხვა).
ეტიმოლოგია
“ბორჯღალი” რე ქართველური გოჭყაფაშ დო თიში მანგი რე მარგალური “ბარჩხალი”. ამდღანერი ოჩიებელ მარგალურს “ბჟა ბარჩხალია” – ს თქუანა გოვარვალერი, ჩხორიეფგეფინილი ბჟაშენ, საართოთ მაფალუეფშენ. ნამთინე კილმაგორუ “ბორჯღალ”-იშ გოშხვანერაფილი ინტერპრეტაციას ირზენს: “ბორჯ” მარგალურო “დრო”-ს, “ჟამს” შანენც, ოდო “ღალ” (ა) მარგალურო ღალას, ულას შანენს. თე ინტერპრეტაციათ, თელობას, “ბორჯღალ” ბორჯიშ ულას, ჟამიშ მაღალარს, ირიათონს შანენც. ბორჯი ირთუ თეშ მუჭოთ დიხაუჩა ბჟაშ მუკი-მუკი დო თე წირერთაფათ ბორჯი მეურს უგუთებუო. ირიათონიშ გოსახიარაფა რე. თაქნე ორაგადე რე, ნამდა “ღალ” (ი) მარგალურო წყარმალუსჷთ ეთმოშანჷნს, ანუ მალუ რე, ნამუთ იროიან რთაფას რე...
ნამთინე კილმაგორუშ მეჯინათ ბორჯღი ჯვეში ქორთული ზიტყვა რე დო შანენც “ფოსვის, ორსხუს”, თაჸურეშე რე გიშულირი თიში ცხადინელი ფორმა “ბურჯი”. ზიტყვა “ღალ” შანენც „წკონდა (ჯანსაღ) ნაყოფის”, „მუნაწიის“, ფენდას, „ხვეს“. თაშნე ბორჯღალო ზიტყვა-კომპოზიტიე დო შანენც — ბურჯის (ბორჯი), იგივე ფოსვის — გამოსავალს, „წიმინდე ნაყოფის“, ბარაქას. იკითხირუაფჷ, მუჭოთ ბურჯიშე (ბორჯი), იგივე წიმინდე ფოსვიშე ეშაფალირი „წკონდა“ (ჯანსაღი) ნაყოფი. თეწკუმა ართო „ბორჯღალი“ ჯოხო ირემიშ ქას დო ჯაშ თიშნერ შხუ ჸას, ნამუთ დინდარიე შედარებათ ჭიფე ჸალეფით. ირემიშ ქა ოდოშენ მირჩქინუაფუდ შურდგუმაშ ჯაშ სიმბოლოთ, ოდო თიში თირაფა ქორთულ მითოლოგიას უღურალაფაშ მეშანაფა რდჷ.
ბორჯღალა საქორთუოს
ბორჯღალა საქორთუოშ ტერიტორიას ოდოშენ წიმინდე ჩუქურთმათ იკოროცხჷდ დო ართ-ართი არძაშე უმოს საკრალური ლოგოგრამა რდჷ. თის აქტიურო გჷმირინუანდეს ჯვეში ჸუდეეფიშ,ჸებურეფიშ დო დარბაზეფიშ  მოჩუქურთმაფაშ ბორჯის. თინა რე უთარაში დო ცენტრალური სიმბოლო ნანაძეკვენიშ ხატოვანი დოჭარილაფაშ, ნამუშ შინეფს ქორთული არქიტექტურა ტკვარ-არაქსიშ კულტურაშე იჩინენს. თეშ გალე, ბორჯღალაშ ორნამენტის ფხშირას შეფხვადუთ ჯვეში ქორთული ჸუდეეფიშ აბარწეფს, კარიბჭეს, ხანდაშ დო ოლიმუ ანჯარეფს. ბორჯღალას ურცხუანა ბჟას, ბარბალს.
ქორთული 7 ჩხორიამი ბორჯღალა
ბორჯღალა იშხვანერებჷ წკვენტეფიშ მუდანაფათ, საქორთუოს არძაშე უმოსო გოფაჩილი 7 წკვენტიანი  ბორჯღალა რდჷ, ნამუთ  სიმბოლურო განასახიერენდ  კოსმოსის დო კინომუშ ქორთულ პანთეონს რსაფილი შკვითი წკონდა მაფალუშ ხატოვანი ნიმუში რდჷ. კონცენტრაციაშ ცენტრი, ანუ „ბურჯი“, სოჸურეშეთ თითოკაკალია „ღალა“ (სქვისქვირი) გიშმურს, ღორონთიშ სავანეშ სიმბოლოთ მირჩქინუაფუდ, მიდგათ თიშვანსჷთ ირი ძირაფადი დო უძირაფუშ შემოქმენდო მირჩქინუაფჷდ.
7 წკონდა მაფალუშ ქორთული ჯოხოეფიე:
ბორჯღალა ამდღა
ბორჯღალა კინე შიბულენს საქორთუოს  დიდ გჷმორნაფას.
თინა გჷმოსახაფილიე საქორთუოშ ნაციონალურ ვალუტა — ქორთული ლარს დო პასპორტის.
თაშნეშე გჷმოსახაფილიე ქორთული პასპორტიშ კაბრას.
საქორთუოშ მორაგბეეფიშ ნაციონალურ ნაკორობას ზედმეტ ჯოხოთ ბორჯღალამეფს უძახუნა.
საქორთუოშ რაგბიშ რსხუშ ლოგოს გჷმოსახაფილი რე თაშნეშე ბორჯღალა.
გჷმორინაფილი ლიტერატურა
კატეგორია:სიმბოლოეფი
კინჩაო
კინჩაო (Isla Quinchao) — კოკი რჩქალ ოკიანეს, ჩილეშ წყარპიჯიწკჷმა, კოკი ჩილოეშ ბჟაეიოლ წყარპიჯიწკჷმა, ორხველჷ ჩილეს. კოკი ჩილოეშე კინჩაოს გჷშმართჷნს დალკაუეშ არხი. მუში ფართობი რე 135 კვ.კმ. მახორობა აკმადგინანს 12,000 ადამიერს. კოკიშ თარი ნოღეფი რე აჩაო დო კურასო-დე-ველესი.
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:ჩილეშ კოკეფი
ლაგო-არხენტინოშ დეპარტამენტი
ლაგო-არხენტინოშ დეპარტამენტი (Departamento Lago Argentino) — დეპარტამენტი არგენტინას, სანტა-კრუსიშ პროვინციას.
არგენტინაშ სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფით, 2010 წანას დეპარტამენტიშ მახორობა 18 864 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 37 292 კმ² რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ დეპარტამენტეფი
სანგაიშ ნაციონალური პარკი
სანგაიშ ნაციონალური პარკი (ესპანურო Parque Nacional Sangay) — ნაციონალური პარკი ეკვადორს. იდვალუაფუ მორონა-სანტიაგოშ, ჩიმბორასოშ დო ტინგურაუაშ პროვინციეფიშ ტერიტორიეფს. 1993 წანას მიშეღეს იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა, მარა 1992-2005 წანეფს რდჷ ერკებულშე ეშაღალაშ საფრთხე. მორო, 2005 წანას მოსოფელიშ მონძალაშ კომიტეტიქ მუშ 31-ა სესიაზ თინა საფრთხეშ თუდო მარენჯ ობიექტეფიშ ერკებულშე გეშეღჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ეკვადორს კატეგორია:ეკვადორიშ ნაციონალური პარკეფი
ურთა (ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტი)
250px|thumb|right|ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტი ურთა – ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტის, ოდიშიშ რზენს. წყარმალუ ჯუმიშ ძგას, ზუღაშ დონეშე 70 მეტრა. ზუგდიდიშე 13 კმ, ცხაცხუშე 6 კმ. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 752 ადამიერი.
ოფუტეშ გოხოლუას ურთაშ გვალაშ კართეს გედგ ოხვამე "ჯუმათი" (XVII ოშწანურა), წყარმალუ ჯუმიშ კვარჩხანი ჸურე რე ურთაშ ფოქვი.
კატეგორია:ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
ბაკი (კომიქსი)
ბაკი (Bucky) — კომპანია მარველ კომიქსეფიშ პერსონაჟი, თინა ჭარუ ჯო საიმონიქ დო ხანტუ ჯეკ კირბიქ  ღოლის. მაართათ გიშარჩქინდჷ კომიქსის Captain America Comics #1 (მელახი 1941წ.), მუჭოთ კაპიტანი ამერიკაშ პარტნიორქ. ათე კომიქსიქ 75-შა ქიჸანაშა იჸუ გიშულირქ. 2005 წანას, ორიგინალური ბაკი დართინეს, მუჭოთ ზოთონჯიშ ჯარიშკოჩი (Winter Soldier), 2008 წანას სტივ როჯერსიშ ღურაში უკული თიქ იჸუ უკულიანი კაპიტან ამერიკაქ (Captain America).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კომიქსეფიშ პერსონაჟეფი კატეგორია:გუმოგონილი პერსონაჟეფი
26 ქირსეთუთა
26 ქირსეთუთა (დეკემბერი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 360-ა დღა (ნარკი წანეფს — 361-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
ბარი ლევინსონი
ბარი ლევინსონი (Barry Levinson დ. 6 პირელი, 1942) — ოსკარიშ მაღვენი ამერიკალი სცენარისტი, რეჟისორი, არტისტი დო პროდიუსერი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი კინორეჟისორეფი კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენი კინორეჟისორეფი კატეგორია:დუნაბადი 1942
ედუარდო პალომო
ედუარდო ისტრადა პალომო (დ. 13 მესი, 1962, მეხიკო, მექსიკა - ღ. 6 გერგობათუთა, 2003, ლოს-ანჟელესი, კალიფორნია, ააშ) შინელი მექსიკარი არტისტი. პოპულარულო გინირთჷ მექსიკას დო ლათინური ამერიკას კინო სერიალით Corazón salvaje (ტყარი გური).
კატეგორია:მექსიკარეფი კატეგორია:მექსიკარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1962 კატეგორია:ნაღურა 2003
ეწერი (აბაშაშ მუნიციპალიტეტი)
ეწერი — ოფუტე ბჟადალ საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ აბაშაშ მუნიციპალიტეტის. ივდალუაფუ ოდიშ-გურიაშ რზენს, აბაშაშე დოშორაფილი რ 8 კილომეტრით. ზუღაშ დონეშე 45 მეტრას, 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 629 ადამიერი.
სქოლიო
კატეგორია:აბაშაშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
ვლადიკავკაზიშ აეროპორტი
რეურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეთიშ აეროპორტეფი კატეგორია:კავკაციაშ აეროპორტეფი
იგბო (ნინა)
იგბო (იბო) — იგბოშ კათაშ ნინა. გოფაჩილი რე ნოგერიაშ ობჟათე-ბჟაეიოლშე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნიგერიაშ ნინეფი კატეგორია:ბენუე-კონგოლეზიური ნინეფი
წყარმალუ
მინი|წყარმალუ [[დუნაი (ულმი, გერმანია)]] მინი|ორთაშობური ნადუშ სამანგა მინი|წყარმალუ ინი მინი|წყარმალუ პოლონეთის წყარმალუ — წყარიშ ნადუ, ნამუთ ორთაშობური კალაპოტის მეურს დო მუშ ღანჩოშ ჟიდოხური დო დიხაშთუდოლენი გიმნაველით ირდუ.
წყარმალუეფს მენცარულო გურაფულენს დიხაუჩაშ ჰიდროლოგიაშ ართ-ართი დარგი - წყარმალუეფიშ ჰიდროლოგია.
წყარმალუს უღუ  ოდუდე — აბანი, სოჸურეშეთ იჭყაფუ, დო აკაკათაფუ — აბანი, სოდეთ თინა ზუღას, ტობას ვარა შხვა წყარმალუს ახოლუ. წყარმალუ, ნამუთ უოშქარუეთ აკათუ ზუღას, ტობას, ჭყონჭყოს ვარა ქვიშეფს მიშმადინუ —  თარი წყარმალუ რე. წყარმალუს აკათუ ნოჸელეფი.
თარი წყარმალუ მუში ნადუეფწკჷმა ართო აკმოქიმინჷნს წყარმალუეფიშ სისტემას. სქირონაშ ჯიდოხი, სოჸურეშეთ წყარმალუშ სისტემა წყარს ეკოროფუნს, რე წყარმაშაყარუ ღანჩო. თენა დო ვარ თი წყარმალუშ სისტემაშ წყარმაშაყარუ ღანჩოს, ნამუთ შხვა წყარმალუეფიშ სისტემეფშე გჷმორთილიე წყარგჷმართალეფით, ჯოხო წყარმალუშ ღანჩო.
წყარმალუ გარემოშ შანულამი ელემენტეფიე: სიგჷრძა, სიგანა, სიტომბა, წყარიშ დონე, ხჷრჩუაშ ნჭება, წყარიშ დო ნაღელიშ ხარჯი. რელიეფიშ ოსქვებურო რსებენს გვალაშ დო დჷკიშ წყარმალუ. გვალაშ წყარმალუ მეურს ცორქო დო ტომბა ლეხერს, გჷშმეგორუ ჩხორჩხოლი დინაფათ, კალაპოტი ჭოროამი უღუ დო ორჩქინანს წყარგელაფუეფს. დჷკიშ წყარმალუ განიერი, ჯგირო გჷმომუშებულ ლეხერს მეხჷრჩანს, კალაპოტი ღიროკილი დო ჩხვინჩხვალი უღუ, გეკინალა — უშანულამე, ულა — წყჷნარი.
წყარმალუშ ხასიათი დო გოვითარაფა მებუნაფილი რე კლიმატი, რელიეფი, გეოლოგიური სტრუქტურა დო ღანჩოშ სიდიდაშა. კუნტახანური, სეზონური წყარმალუეფს უედეფს უძახჷნა (არაბულო Wadi). თინეფი აშაძუნა საჰარას დო მეთე კლიმატური პიჯალეფიშ რეგიონეფს. თინეფიშ კალაპოტეფი სქჷრიე, იფშაფუ ხვალე გემანტირე ჭვემეფიშ უკული.
დიხაუჩაშ ჟიდოხის წყარმალუეფი ვაართმანგურო რე გორთილი. წყარმალუეფიშ რშვილი შხირი რე მირყას ლამე აკანეფს დო იმარჩხებუ ჰავაშ სისქირუეშ რდუალაშ ოსქვებურო. ტიოზის ხვალე კუნტახანური (ეპიზოდური) დო ტრანზიტული წყარმალუეფი რე. დიხაუჩაშ თარი წყარგჷმართალი კონტინენტეფიშ ჟიდოხის ჟირ ჯინჯიერი ღანჩოთ რთჷნს: ატლანტიკურ-არქტიკული ღანჩოშ წყარი აკათუ ატლანტიშ დო ოორუეშ ჸინუამ ოკიანეეფს, წყჷნაროკიანური ღანჩოშ — წყჷნარი დო ინდოეთიშ ოკიანეეფს.მაართა ღანჩოშ გიმნაველი ბრელით უმოსი რე, ვინდარო მაჟირაშ.
წყარმალუეფი ირდუ ჭვემაშ თჷრიშ, ჯიშთური დო დიხაშთუდოლენი წყარით, წყარმალუეფიშ რდუალა უმოსო აკოწყორილიე (სამანგათ, წყმ. რიონი თუდოლენს ჭვემაშ წყარით ირდუ, ჟიმოლენს — თჷრიშ დო ჯიშთური წყარით). რდუალაშ მუშობურობაშ მეჯინათ დოდგინელი რე წყარმალუშ წყარიშ რეჟიმიშ სუმი ჯინჯიერი ფაზა: წყარალა — ჯიშთური წყარით მარდუ წყარმალუეფიშ ზარხულიშ ხანდარა, მაღალი დონეეფი, კანკალეშა თინეფიშ ძგალეფშა გინულა; წყარმოლაფა — თქორშოთ ვარა თჷრიშ ნჭებულ წირიდუათ გიშაჭანაფილი წყარმალუშ წყარიანობაშ ართი ჰალამო რდუალა; წყარმორჩილობა — წყარიშ რგილი პერიოდის უმოსო დიხაშთუდონი წყარით რდუალაშა გინულათ გოპიჯალაფირი წყარიშ დაბალი დონე დო მორჩილი ხარჯი (ვანორკებუ 10 დღა-სერიშ მალობას). ზომიერი დო რგილი ორტყაფუშ წყარმალუეფს ახასიათენს ჸინუამი მოლინეფი: გაძგიფვა; სალარჩიხილი, ჸინიშულა დო შხვა.
ძალამ კაბეტი რე წყარმალუეფიშ როლი ოკათე მეურნობას. თინა რე ოშუმალი დო ინდუსტრიული წყარიშ მიმაჭირინაფალი, ორთაშობური წყარიშ შარა, ჰიდროენერგიაშ წყუ, ჩხომეფიშ დო შხვა ორგანიზმეფიშ ოხორინალი. წყარმალუეფიშ ართი ნორთი, უმოსო გოვითარაფილ ქიანეფს, დანძვარებული რე. თე ქიანეფიშ თარობეფი აკმოგორუნა არძო ღარჯილს - კანონმადვალუს, სანიტარულს, ტექნიკურს, ნამდა მურკანი ვარა დუდშე გეიჩილითუანი წყარმალუეფიშ ორეწუალე ნოსქილედეფიშ მოხვამილაფა. წყარმალუეფი, ნამუეფით მუდგაზმარენი ქიანაშ ტერიტორიას მიხვარჩალჷნან (დუნაი, რაინი, კონგო) გაკინებულეფი რენა კომერციული ხვამარდეფიშ მეულა-მოულაშო. თაქ ნავიგაციაშ წესეფი დოდგინელი რე ოერეფოშქაშე აკოალებათ. წყარმალუშ ალუვიონს ფხვადუთ ორგებაფალი ნაგურაშ (ორქო, პლატინა, ალმასი დო შხვა) ქვიშონური ობადაშეეფს.
საქორთუოს გჷმმალი უკაბეტაში წყარმალუეფი
* - წყარმალუშ კაბეტი თია საქორთუოშ ფარგანეფს გალე აშაძჷ.
მოსოფელიშ უდიდაშ წყარმალუეფი
* - წყარმალუეფიშ სიგინძეფი ძირაფილიე ნადუეფამო.
* კატეგორია:გეოგრაფიული ობიექტეფი
ნოკია
thumb|ნოკიაშ ოფისიthumb|ტელეფონი ნოკიაthumb|ნოკიაშ ლოგო ნოკიაშ კორპორაცია (ინგლისურო: Nokia Corporation) — ფინური ოკომუნიკაციე კორპორაცია, დორსხუაფილი ფინეთის. ნოკიაშ ოფისი რე ჭიჭე ნოღა ესპოოს. კორპორაცია დარსხუ ინჟინერ ფედრიკ იდესტამქ 1865 წანას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფინეთიშ კომპანიეფი კატეგორია:Nokia
ფინარეფი
ფინარეფი — ერი, ფინეთიშ თარი მახორობა (4,65 მლნ). მასქერული ჯოხო „სუომალაისეტ“ (ფინ. suomalaiset). თაშნეშე ოხორანა ააშ-ს —300 000, შვედეთის — 300 000, კანადას — 50 000-შე უმოსი, რუსეთის — 34,1 ვითოში, ნორვეგიას — 20 ვითოში, ესტონეთის — 16,6 ვითოში, უკრაინას დო ყაზახეთის— ვითოშ-ვითოშშახ. რაგადანა ფინურ ნინაშა. ჭარალუა ლათინური ანბანით. მორწუმეეფიშ უმენტაშობა ლუთერანეფი რენა, რე მართლმადიდებელეფიშ დიდი მუდანობა ხოლო.
ფინარი კათაშ გოჭყაფა ჯვეში ბალტიურ-ფინური ტომეფიშ ჩქ.წ.ეე-შახ მაჟირა ვითოშწანურას თეხანური ფინეთიშ ტერიტორიაშა მიშაჭკირუა დო კვიდრი მახორობაშ საამეფიშ ოორუეშა გინორაჸუა დო ნორთობურ ასიმილაციას მითმიარსხუ. უკვე მა-7 ოშწანურას ფინარეფი ფინეთ-კარელიაშ ტერიტორიაშ უდიდაშ ნორთის იკენდეს. ფინარ ერქ გჷმიქიმინჷ ჟირ თარი ტომიშ — სუომიშ დო ჰიამეშ ესვარუათ, ნამუსჷთ მოგვიანაფათ კარელეფქ ხოლო ქჷგიაძინეს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ კათეფი *