cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
კულტურული მონძალაშ ძეგლი
ძეგლი ფართე გაგებით — ნამდგაინი ობიექტი, ნამუთ ქიანაშ, ერიშ კულტურული მონძალაშ ნორთი რე. ტიპოლოგიური შანეფიშ მეჯინათ შილებე გირთას ოთხ თარ კატეგორიათ: არქეოლოგიაშ, არქიტექტურაშ დო სახუაფონი ხელუანობაშ ძეგლეფი, თაშნეშე ჭარუაფონი ძეგლეფი, ნამუეფსჷთ ისტორიულ-ოგაგებე ვარდა ისტორიულ-ხანტურული შანულობა უღუ. ინწრო გაგებათ — ხელუანობაშ (სკულპტურული ვარდა არქიტექტურული) ნაწარმეეფი, ნამუთ აკოქიმინელი რე მიდგაინიაშ ვარდა მუგდაინიშ შვენაშ უღურალობაშო. ძეგლიშო დჷმახასიათაფალი რე აქტიური ჯარალუაშ ჟიქიმინჯეფიშ ფუნქცია, ნამუთ იძირებე მუჭოთ იდეურ პროგრამას, თეშ ხანტურულ გოხორციალაფას. ძეგლი თეშ იდგჷმუ, ნამჷ-და თიში ჯირაფა მიარე ადამიერს შეულებდასჷნ. ძეგლი შანულამ როლს არსულენდას ოკო ელმოლიშ ორგანიზაფას. ძეგლიშ პროტოტიპეფს დიო ხოლო მაართაჸოფურ ჯარალუას დო უჯვეშაში ბჟაეიოლიშ ცივილიზაციეფს აბხვადუთ (მეგალითეფი, პირამიდეფი, ობელისკეფი დო შხვა), მაართა მემორიალური დოშანაფაშ ძეგლიქ ანტიკურ ოქიანუს აკიქიმინჷ. გჷმიქიმინჷ ძეგლიშ თარი კომპოზიციური ტიპეფქ — ალეგორიული დო პორტრეტული ნოჭახნაკეფი, სკულპტურული ბუნეფი, ცხენენჯეფიშ ნოჭახნაკეფი, სატრიუმფო ორგალეფი, სჷმეტეფი, სტელეფი. შქა ოშწანურეფიშ უკული ქირსიანულ ოქიანუს ძეგლიშ არძაშე გოფაჩილი გვარობა რდჷ ჯვარი. რენესანსიშ ეპოქაშე — არზა ტიპიშ ძეგლიქ ხეახალო გიფაჩჷ ედომუშამ ევროპას. ქჷდიდგჷ ოერე ხასიათიშ ძეგლეფქ. XIX ოშწანურაშე გიფაჩჷ ძეგლიშ თემატიკაქ. მონარქეფიშ დო ცხენეჯმადუდეფიშ ელახ გორჩქინდჷ ხელუანეფიშ, მენცარეფიშ, ლიტერატურულ გერგეზეფიშ ძეგლეფქ. XX ოშწანურას გიშაკერზაფილო აქტუალური რე არქიტექტურაშ მემორიულ დგჷმილეფიშ იდეა. იდეური დო ხანტურული თოლწონუათ შანულამი რე დიდი ომუმალე ლჷმაშ (1941—1945) გომორძგუაშო მენძღვიებული მონუმენტეფი ჸოფილ სსრ რსხუშ მიარე ნოღას.
რაჯ კაპური
რანბირ რაჯ კაპური (राज कपूर, Raj Kapoor; დ. 14 ქირსეთუთა, 1924, პეშავარი, ბრიტანეთიშ ინდოეთი, ასე პაკისტანი — ღ. 2 მანგი, 1988, დელი, ინდოეთი) — რეჟისორი, სცენარისტი, პროდიუსერი, თეატრიშ დო კინოშ არტისტი. მუშ ოდაბადეს რაჯ კაპურქ არძა არსებული ჯილდო დო რელიგია დოშაყარუ, ნამუსჷთ ასე ხოლო ღურაშ უკული აგჷნძარენს ჯილდოეფიშ მეღებას. ჩინებული რე მუჭოთ „ინდოარი ჩარლი ჩაპლინი“, „ინდური კინოშ მუმა“ დო არძაშე ჩინებული „ლენფერთოლამი ბჟაეიოლიშ მაფა“.
კულტურული მონძალაშ ძეგლი
საქორთუოს მაართა ნოჭახნაკეფქ XIX ოშწანურაშ II გვერდის დიდგჷ. უთარაში მეჭირინაფეფი თე სფეროს მერსხილი რე ქორთული მეჭახნაკეფიშ (იაკობ ნიკოლაძე, ვალენტინ თოფურიძე, შოთა მიქატაძე, გიორგი ოჩიაური, გურამ კორძახია, ჯუანშერ მიქატაძე დო შხვეფი) ნახანდეფწკჷმა.
ბადრიჯანი
ბადრიჯანი ვარ-და რუმე გუმნაღელამი ჯოღორიშ მაჸურზენაია (Solanum melongena) — მიარეწანიანი ჩანარი ჯოღორიშ მაჸურზენაიაშობურეფიშ ფანიაშე. სიტიბაშ (20-30 °C) დო სილამეშ მოჸოროფე კულტურა.
ბადრიჯანიშ ოდაბადე რე ბჟაეიოლი ინდოეთი. ტყას ჩანს ობჟათე-ბჟაეიოლ აზიას (ინდოეთი, მიანმარი დო შხვა), ტროპიკულ ორტყაფუს კულტივირაფილი რე ანდაწანიან ჩანარო. მოლენკავკაციაშ რესპუბლიკეფს, რუსეთიშ დო უკრაინაშ ობჟათეშე, მოლდოვას დო მორჩილ აზიას მოჸუნა ღილე გრუნტის.
გუმნაღელი იკათუანს (%-ობათ): 7,1-11 სქირე ნიფთიარობას, 2,7 - 4 შანქარს, 0,6-1,4 ცილას, 0,1-0,4 ციმუს, თაშნეშე კალციუმიშ, ფოსფორიშ, რკინაშ დო შხვა ჯიმუეფს. ბადრიჯანს გიმირინუანა საკონსერვე წარმებას დო კულინარიას. მოფვალირი რე ჯიშეფი: დელიკატესი 163, დონური 14, გირძე იაიაშფერი 239, სიმფეროპოლური 105, საკონსერვე 10 დო შხვა.
მოსალობა 1530 ტ/ჰა. სუბტროპიკულ დო ზომიერი ჰეერიშ ქიანეფს ბადრიჯანი მოჸუნა მუჭოთ ართწანიანი კულტურა ნერგიშ გიშაჸონაფაშ მეთოდით. ივანე ჯავახიშვილიშ ჩინებათ, საქორთუოს ბადრიჯანი ჩინებული ჸოფე XII ოშწანურაშახ. ოკათე სელექციათ გოჭყაფილი რე აბანობური ჯიშები. რესპუბლიკას დორაიონაფილი ჯიშეფი რე: გარდაბანული, ბულგარული 014, შავგვრემანი. ბადრიჯანიშ მანებელეფი რე: მინდორიშ ბაღლინჯო, მახრაშობურეფი დო შხვა. ლახარეფი: სქირე სიჸორადე, ფილტოფთორა, ბჟღირაფა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჯოღორიშმაჸურზენაიაშობურეფი კატეგორია:ორტვინობა
ედ-დამაზინი
ედ-დამაჲნი (الدمازين) — ნოღა სუდანს, ცაშფერი ნილოსიშ შტატიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
კატეგორია:სუდანიშ ნოღეფი კატეგორია:სუდანიშ შტატეფიშ ადმინისტრაციული ნოღეფი
ნათანიელ ბუზოლიჩი
ნათანიელ ბუზოლიჩი (Nathaniel Buzolic; დ. 4 მარაშინათუთა, 1983, სიდნეი, ავსტრალია) — ავსტრალიარი არტისტი დო ტელემაჸვენჯი. ფართო აღიარაფა მიპალუ კოლ მაიკოლსონიშ როლიშ რსულებაშ ჭყოლოფუათ ტელესერიალს „ვამპირიშ დღარეფი“.
გვარი ბუზოვიჩი — ხორვატული რე, დო მუ კინ თეშნერო გიმორაგადანს. მარა შხირას თიშ გვარს გიმორაგადანა დო ჭარჷნა შხვანერო: ბუზოლიკი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ავსტრალიარი არტისტეფი
964
კატეგორია:
ადამ გარსია
ადამ გარსია (Adam Garcia; დ. 1 მანგი, 1973, სიდნეი) — ავსტრალიარი არტისტი, რეჟისორი, სტეპიშ მასხაპალი დო მაბირე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ავსტრალიარი არტისტეფი
5G
5G (fifth generation-შე — მახუთა გამნარყი; ხუთი ჯი), IMT2020/5G — მობილური რსხუშ მახუთა გამნარყი, ქიმინჯენს თი ტელეკომუნიკაციაშ სტანდარტეფიშ ოსხირშა, ნამუეფით გეჸუნა გეჸვენჯი 4G/IMT-Advanced სტანდარტეფსჷთჷნ. ახალი გამნარყიშ რსხუშ ოტელეკომუნიკაციე სტანდარტი.
5G ტექნოლოგიაქ 4G ტექნოლოგიაწკჷმა ელაზჷმაფათ მაღალი მიკოშქუმალა უნარღელჸუას ოკო, ნამუთქჷთ ფართოღოზამი მობილური რსხუშ ხემეჭირინაფა უნარღელჸუას ოკო, თაშნეშე (ზტყზ. „მონწყილობა მონწყილობაშა“, აბონენტეფს შქას ბონო მერსხუაფა) რეჟიმეფიშ გჷმორინაფა, მონწყილობეფს შქას კომუნიკაციაშ უონდებელაში მასშტაბური სისტემეფი, თაშნეშე ცადინიშ კუნტა ბორჯი, ინტერნეტიშ ბიწორა 1—2 გბიტ/წმ, ბატარეაშ ენერგიაშ მერკე ხარჯება, ვინდარო 4G-მონწყილობა, ნამუთ ჯგირო გიოდოხოდუ ინტერნეტ მეკონეფიშ (IoT) გოვითარაფას.
5G სტანდარტიშ მოთხირეფი
წყუ: Emerging Trends in 5G/IMT2020, 2016, ITU.
NGMN წჷმმარინაფალეფიშ ფასებათ, 5G-რშვილეფი ბიზნეს-აუდიტორიაშო დო რანწკი მახვარებუეფშო დიო ხოლო 2018 წანაშო მიშუღალდესკონ ოკო.
სქოლიო
კატეგორია:მობილური ტელეფონიაშ სტანდარტეფი
965
კატეგორია:
ისმაილიზმი
ისმაილიტეფი — VIII ოშწანურას, არაბეფიშ ხალიფატიშ ტერიტორიას გჷნაჭყა მუსლიმანურ-შიიტური სექტაშ გემაჸვენჯეფი. ჯოხოქ გიადჷ შიიტეფიშ მაამშვა იმამიშ, ჯაფარ სადიკიშ უნჩაში ქომოლსქუაშ, ისმაილიშ ჯოხოშ მეჯინათ.
ისტორია
"ისმაილიტეფიშ სექტაქ" დიო ხოლო, VIII ოშწანურას გიჭყჷ დო მეჭედელო რდჷ მერსხილი მაზდაქურ-ხურამიტულ ყარაფეფწკჷმა. ისმაილიზმი", მუჭოთ მონძღვარება "ასასინეფიშ ღურაშ ორდენიშ" თარი იდეოლოგიური ანჯარო გჷნირთჷ.
VIII ოშწანურაშ მაჟირა ნორთის, შიიტეფქ სექტეფო გირთეს: ზეიდიტეფი, იმამიტეფი (ზჷმიერი შიიტეფი), ნამუეფით მაშქვითა იმამო (შურიელი მონძღვარი) იჩნენდეს ხალიფა ალიშ გამნარყი მუსა ყაზიმს დო ისმაილიტეფი, ნამუეფით იმამო ჩინებულენდეს თიშ ჯიმა — ისმაილს.
IX ოშწანურაშ მაჟრა ნორთის გჷმიქიმინჷ ისმაილიტეფიშ ჭყანიერ დო ნოფულ ორგანიზაციაქ, ნამუშ გოლინაქ გიფაჩუ ედომუშამ არხო ბჟაეიოლს, ცენტრალურ აზიას, ოორუე აფრიკას დო შხვადო. ისმაილიტობაქ წჷმორთჷ ჯარალობური კლასეფიშ დაბალ ფალეფშე, მოხელობა დო ყაზახობას. არაბეფიშ ხალიფატიშ შხვადოშხვა რეგიონეფს ისმაილიტეფქ გეგნითირეს დო მიარენერი რელიგიურ მონძღვარებათ გეგმიქჷმინეს. თინეფშე ართ-ართი რდჷ კარამიტეფიშ ოკათე-რელიგიურიყარაფი, ნამუქჷთ უკული ზოხო სექტათ გჷნირთჷნ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რელიგია კატეგორია:ნოფული ორგანიზაციეფი
ლაჸაფი
მინი|250px|[[პოლ სეზანი, კარტიშ მოლაჸაფეეფი, 1895.]] ლაჸაფი — ადამიერიშ საქვარუაშ ვაპროდუქტიული გვარობა, ნამუშ მოტივაცია დგომარენს თიშ შეეგეფს ვარჷნ, თიშ პროცესის. კოჩობურობაშ ისტორიას თინა გინორსხილი რდჷ მაგიაწკჷმა, ოკულტე რჯებეფს, მეჭედელო მითმიარსხუ სპორტის, ოურდუმე დო შხვა ვარჯიშეფს, ხელუანობაშ ზოხოიან დარგეფს. ლაჸაფის დიდი შანულობა უღუ ბაღანეფიშ რდუალაშ, გურაფაშ დო გოვითარაფაშ საქვარს, მუჭოთ მუმალი რინაშური სიტუაციეფშო თინეფიშ ფსიქოლოგიური ზადებაშ საშუალებას. ლაჸაფი დჷმახასიათაფალი რე თაშნეშე ჩხოლარეფშო.
ლაჸაფიშ გვარობეფი
მინი|[[ნარდიშ მოლაჸაფეეფი]]
ლიტერატურა
*
ჟენევა
ჟენევა (Genève, Genf, Genava) — შვეიცარიაშ სიდიდათ მაჟირა დო რომანდიაშ უდიდაში ნოღა, ჟენევაშ კანტონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი, იდვალუაფუ ჟენევაშ ტობაშ ობჟათე-ბჟადალ წყარპიჯის. წყარმალუ რონაშ ჟირხოლო წყარპიჯის.
ისტორია
ჟენევას მაართა იულიუს კეისარი მიშინუანს ჯვ. წ. I ოშწანურას. შქა ოშწანურეეფს დუდიშმართუალაშ დო შხვა პრივილეგიეფს მიოჭირინუ. XIV-ოშწანურეფს ჯოხოგოლაფირი რდჷ მუში ბაზარუეფით, მოგვიანაფათ საბანკე-საკრედიტე ოპერაციეფიშ ცენტრო გჷნირთჷ. XVI ოშწანურას რდჷ შვეიცარიაშ კონფედერაციაშ "მორსხუე აკანი". 1536 წანას იმანჯჷ ცვინგლიშ, უკული - კალვინისტური რეფორმაციაქ, ნამუშ ბორჯის კალვინიზმიშ ევროპულ ცენტრო გჷნირთჷ. 1584 წანას გაჭყჷ "ოშწანურაშ რსხუ" ბერნწკჷმა დო ციურიხწკჷმა. 1798-1814 წწ. საფრანგეთის ორხველუდჷ. 1815 წანას წჷმარინუანდჷ შვეიცარიაშ 22-ა კანტონს.
ნირსეული
ნირსეული — მურიცხეფოშქაშე ოფირჩაშ ნორთი, ნამუთ იკათუანს იონიზებულ, ნეიტრალურ ვარდა მოლეკულურ წყარბადის დო თაშნეშე კოსმოსურ ნტვერს. ნირსეულეფი რე რეგიონეფი, სოდეთ მურიცხეფი იფორმირებჷ. ნირსეულეფიშ აირეფი, ნტვერი დო შხვა კომპონენტეფი ართიანს მიკმაჭაბუ დო თაში თინეფი უმოს პისკვინურ რეგიონეფს აფორმირენა, სოდეთ უკულიანი პროცესი მურიცხეფიშ ფორმირაფა რე. დჷნოსქილედი მატერიათ იფორმირჷ პლანეტეფი დო შხვა პლანეტარული სისტემაშ ობიექტეფი.
ჟენევა
ისტორია
ჟენევა ოერეფოშქაშე კონფერენციეფიშ მოჭანუეფიშ ტრადიციული აბანი დო საირქიანო ორგანიზაციეფიშ დო დჷნაწესებუეფიშ ორენი რე (გოერო, ჭითა ჯვარი...). ნოღა ტურიზმიშ შანულამი ცენტრი რე.
ნირსეული
დუდშე ნირსეულს უძახჷდეს არძა დიფუზიურ ასტრონომიული ობიექტის (მაგალთო გალაქტიკეფს), ნამუეფით ჩქინი გალაქტიკაშ გალე იდვალუაფუდეს. მაგალთო: ანდრომედაშ გალაქტიკას ორდოიანი პერიოდიშე უძახჷდეს ანდრომედაშ ნირსეულს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნირსეულეფი
ჟენევა
ოქინაფუეფი
კატეგორია:შვეიცარიაშ ნოღეფი
იბადიტეფი
thumb|მარცხნივ|თეხანური არტისტეფი, მალიმორი ხარიჯიტეფიშ როლს იბადიტეფი, აბადიტეფი (არაბ.: الاباضية, ალ-იბადია) — ხარიჯიტეფიშ მუსლიმანური სექტაშ ზჷმიერი სუაშ გემაჸვენჯეფი. იბადიტეფიშ სექტაქ გორჩქინდჷ ერაყის VII ოშწანურას, ჯოხოდვალა მიღჷ აბდ ალ-ლაჰ იბნ იბადიშე, ნამუქჷთ გჷმოქიმინჷ აბადიტეფიშ მოსოფელიშმეჯინალა. იბადიტეფი ობურჯუდეს ტაჰირთიშ იმამატის (761-909). ასე იბადიტეფქ ქჷდოსქიდეს ომანს, კოკი ზანზიბარს დო ოორუე აფრიკაშ კანკალე ქიანას (ალჟირი, ტუნისი, ლიბია).
ლიტერატურა
კატეგორია:ისლამი
Lockheed Martin
Lockheed Martin Corporation — ამერიკული აეროკოსმოსური, ოურდუმე დო ინფორმაციულ-ტექნოლოგიური კორპორაცია, ნამუქჷთ დირსხუ 1995 წანას, ჟირი კომპანიაშ Lockheed Corporation-იშ დო Martin Marietta-შ გოართოიანაფათ. Lockheed Martin-იშ ცენტრალური შტაბ-ბინა იდვალუაფჷ მერილენდიშ შტატიშ ნოღა ნორთ-ბეტესდას. 2022 წანას მუნაჩემეფით კორპორაციას ჸუნს 115,000 პერსონალი.
ელ-ჟენეინა
ელ-ჟენეინა (الجنينة (مدينة)) — ნოღა სუდანს, ბჟადალი დარფურიშ შტატიშ ადმინიატრაციული ცენტრი.
Lockheed Martin
Lockheed Martin რე მოსოფელიშ მასშტაბით ართ-ართი უდიდაში კომპანია აეროკოსმოსური, ოურდუმე დო ტექნოლოგიური ინდუსტრიაშ დარგეფს. 2014 წანაშ მუნაჩემეფით Lockheed Martin რე მოსოფელიშ უდიდაში ოურდუმე კონტრაქტორი კომპანია. 2013 წანაშ მუნაჩემეფით კომპანიაშ ფინანსური მოგებაშ 78 % აკმადგინანდჷ ოურდუმე გიმოჩამეფით მეღებულ მუშნალს, Lockheed Martin რდჷ ააშ-იშ თარობაშ ფედერალური კონტრაქტორეფიშ ლიდერი დო ღებულენდჷ პენტაგონიშ ფონდეფიშ დოხოლაფირო 10 %-ის.
ელ-ჟენეინა
კატეგორია:სუდანიშ ნოღეფი კატეგორია:სუდანიშ შტატეფიშ ადმინისტრაციული ნოღეფი კატეგორია:დარფური
Lockheed Martin
2009 წანაშ მუნაჩემეფით ააშ-იშ თარობაშ კონტრაქტეფი აკმადგინანდჷ 85 %-ს (38.4 მლრდ. ააშ დოლარი), ურცხოალი ქიანეფიშ კონტრაქტეფი 13 %-ის (5.8 მლრდ. ააშ დოლარი), კომერციული დო შხვა კონტრაქტეფი 2 %-ის (900 მლნ. დოლარი).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკული კომპანიეფი კატეგორია:ამერიკული აეროკოსმოსური კომპანიეფი კატეგორია:ამერიკული ოურდუმე კომპანიეფი კატეგორია:ამერიკული ტექნოლოგიური კომპანიეფი
სუფიზმი
მინი|მარცხნივ|[[ჯალალედინ რუმიშ აკლდამა კონიას, თურქეთი.]] სუფიზმი (არაბ.: تصوف “თასავუფ”) — ისლამიშ დინოხოლენი, მისტიკურ, ფსიქო-შურიელი გჷნზჷმილება. სუფიზმიშ გემაჸვენჯის სუფი ჯოხო. ასიანი მუნაჩემეფით, მოსოფელს 70 სუფიური საჯიმალო რე დო თინეფს ოშობათ ვითოში გემაჸვენჯი ჸუნს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ისლამი *
კიბო
[[ფაილი:Malignant neoplasms world map - Death - WHO2004.svg|მინი|300პქ|უბადო კიბოთ ღურელეფიშ მუდანობა 100,000 მახორობას, 2004 წანაშ მუნაჩემეფთ.
]] კიბო — ბლასტომა, ახალწჷმნაქიმინა, რშვილეფიშ ვანორმალურო ძინა.
სიმპტომეფი
სიმპტომეფი იძანძჷ კიბოშ ორენიშ მეჯინათ. რჩქვანელობურო ჭუა იჭყაფუ ხვალე გვიანიშ სტადიეფს. კიბო ორდოიანი სტადიეფს შხირას ვეგმიჭანუანს მუთუნნერი უხუჯური გინაფას. სიმპტომეფიშ შხირი შვანეფშა მიშურს:
ფსიქოლოგიური დგომარობაშ თირუა შილებე გჷმოჭანაფილი ორდას მუსხირენი ფაქტორეფით:
სქოლიო
კატეგორია:ონკოლოგია კატეგორია:პათოლოგია კატეგორია:კიბოშ ტიპეფი
967
კატეგორია:
ჯესიკა ტენდი
ჯესიკა ტენდი (Jessica Tandy; დ. 7 მანგი, 1909 — ღ. 11 ეკენია, 1994) — ბრიტანარ-ამერიკალი თეატრიშ დო კინოშ არტისტი. 67 წანიანი კარიერაშ გოძვენას არსულჷ 100-შე უმოსი როლი თეატრის დო 60-შე უმოსი კინოს დო ტელევიზიას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1909 კატეგორია:ნაღურა 1994
968
კატეგორია:
სტენლი კუბრიკი
სტენლი კუბრიკი (Stanley Kubrick; დ. 26 კვირკვე, 1928, მანჰეტენი, ნიუ-იორკი, ააშ — ღ. 7 მელახი, 1999, ჰერპენდენი, ჰერტფორდშირი, ინგლისი) — ამერიკალი კინორეჟისორი, სცენარისტი დო პროდიუსერი, ჩინებული მუჭოთ XX ოშწანურაშ ართ-ართი არძაშე გოლინამი დო ნოვატორი კინემატოგრაფისტი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი კინორეჟისორეფი კატეგორია:ნაღურა 1999
მაფა (ჭარდაკი)
მაფა (იუნიკოდი ♔ ♚) — ჭარდაკიშ თარი ფიგურა. ლაჸაფის თარი ფიგურა რე მაფა დი თიშ ჭოფუა, თ. ჯ. შამათუა, ლაჸაფიშ თებას შანენს. გებულენს თინა, მით მახერხენს აწმარენჯიშ მაფაშ შამათუას.
მაფაშ ასა-გასა, შხვა ფიგურეფწკჷმა ალაზჷმაფათ, ძალამ გოხურგელი რე. თის შეულებუ გინულა არძანერ მეძობელ კურთხუშა, მარა თი პიჯალათ, თუ თის ნამთინ ფიგურა ვეგერე-და, ვარდა თი კურთხუს ვეგჷნმურს აწმარენჯიშ ფიგურაშ ჩხე ღოზი.
კატეგორია:ჭარდაკიშ ფიგურეფი
969
კატეგორია:
ანტისექსუალიზმი
ანტისექსუალიზმი — ტერმინი, ნამუთ ონინალჷ შანულობას დო ეთმეჭარჷნს: ადამიერიეფი, ნამუეფით თაშ დო თეში უხუჯანა ანტისექსუალიზმის ვარდა თიში პროპაგანდისტეფი რენან, შილებე ჯოხოიდვალუას დო იხასიათინას ზიტყვათ „ანტისექსუალი“. მარა შილებე ეიშანას, ნამჷ-და ტერმინს „ანტისექსუალიზმი“, კინე ანტისექსუალეფი ძალამ ოშა-გოშათ გჷმირინუანა. შხირას აბხვადჷნა სიტყვეფიშ „ანტისექსუალი“ დო „ანტისექსი“ გჷმორინაფა.
რესურსეფი ინტერნეტი
კატეგორია:ნებაჸოფური ვარდა აძვილებური სექსუალობაშ ვარება კატეგორია:ასექსუალობა
ზალინგეი
ზალინგეი (زالنجي, Zalingei ვარ-და Zalinjay) — ნოღა სუდანს, ცენტრალური დარფურიშ შტატიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ნოღაშ მახორობა 2009 წანაშ მუნაჩემეფით — 27 258 ადამ.
ნოღას რე ზალინგეიშ უნივერსიტეტი (University of Zalingei).
სქოლიო
კატეგორია:სუდანიშ ნოღეფი კატეგორია:სუდანიშ შტატეფიშ ადმინიატრაციული ნოღეფი კატეგორია:დარფური
სატიაჯიტ რაი
სატიაჯიტ რაი (সত্যজিত রায় ან সত্যজিৎ রায়; დ. 2 მესი 1921 — ღ. 23 პირელი 1992) — ინდოარი რეჟისორი, სცენარისტი, ობარანე ჭარუ, კომპოზიტორი, პროდიუსერი, გიშმაშქუმალარი, კინოკრიტიკოსი, ილუსტრატორი. ოსკარიშ პრემიაშ მაართა ინდოარი ლაურეატი რე. ხელუანობა დიგურუ შანტინიკეტანს. თიში მოსოფელიშმეჯინაშ გჷმოქიმინუაშა გოლინა იღვენუ რაბინდრანათ თაგორქ. 1961 წანას რაიქ გჷნიღჷ ფილმი „სუმი ცირასქუა“, ნამუშ ოსხირი რდჷ რაბინდრანათ თაგორიშ ნოთხობელუეფი. ეიოშინალი რე თიშ ფილმი „შარაშ ბირა“ (1955). თაშ გედავლირი კალკუტაშ კინოსკოლაშ გჷმაჭყაფალი რე. მუშ ფილმეფშო ჭარილჷ აფუ მიარე ბირა. 1979 წანას მოსკოვიშ ოერეფოშქაშე კინოფესტივალს რაი საპატიო პრიზით დაჯილდოვეს. 1964 წანას ვენეციაშ კინოფესტივალს ეჭოფჷ „ორქოშ ნჯილო“, 1964-1965 წანეფს, ბერლინიშ ოერეფოშქაშე კინოფესტივალს ჟირშა მიპალუ „ვარჩხილიშ თუნთი“, 1973 წანას — „ორქოშ თუნთი“. 1992 წანას კინოხელუანობაშა მიშნაღელ თიაშო მიპალუ ოსკარიშ პრემია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ინდოარი რეჟისორეფი კატეგორია:ნაღურა 1992
970
კატეგორია:
საქორთუოშ სხუნუეფიშ სოციალისტური რესპუბლიკა
საქორთუოშ სხუნუეფიშ სოციალისტური რესპუბლიკა — 1921 წანაშ 25 ფურთუთაშე 1991 წანაშ 1 პირელშახ, საქორთუოშ სახენწჷფოშით ზოხორინალაშ გჷმოცხადებაშახ სხუნუეფიშ სოციალისტური რესპუბლიკეფიშ რსხუშ ართ-ართი რესპუბლიკა. 1990 წანაშ 15 გერგობათუთას საქორთუოშ რესპუბლიკათ გჷმიცხადჷ.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქორთუოშ ისტორია კატეგორია:სსრრ-შ რესპუბლიკეფი
971
კატეგორია:
სპენსერ ტრეისი
სპენსერ ტრეისი (Spencer Tracy, 5 პირელი, 1900 – 10 მანგი, 1967) — ამერიკალი არტისტი, ჰოლივუდიშ ორქოშ ხანაშ მურიცხი. მეღებული აფუ ოსკარიშ რეკორდული 9 ნომინაცია.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1900 კატეგორია:ნაღურა 1967
ლუყუ
ლუყუშ ოდაბადეთ იკოროცხუ ჩინეთი დო სქირონაზუღაპიჯეთი. ტყარი ფორმეფი მოდვალირი რე ევრაზიას. კულტურული გვარობეფი რე ორტვინიშ დო ოჭკომალი ლუყუ, დიხაშხული, რაფსი, თალგამი, შალგი, დონგი დო სხვა. ორტვინიშ დო ოჭკომალი ლუყუშ ბუნაშ მიშმურს ორტვინიშ ლუყუ, ჩინური ლუყუ, პეკინური ლუყუ. ლუყუშ არძა გვარობა, პეულამი დო პეკინური ლუყუშ მოხ, ჟირწანიანი ჩანარი რე.
ლუყუს ხვარენა ლადირო, ხაშილო, მოთუშილო, დაზმარებულო, ჯიმოლირო, სქირაფილო, გოყინილო დო შხვა. ლუყუ იკათუანს ნოშქერწყარეფს, ცილეფს, მინერალურ ჯიმუეფს, ვიტამინეფს (C, B ბუნაშ დო შხვა). უღუ დიეტური დო სამკურნალე მუშობურობეფი. გიშაკერზაფილო კაბეტი ომეურნე შანულობა უღუ დუდამ ლუყუს.
ვიტამინი A
მინი|250პქ| ვიტამინი A
ჯგირი მუშობურობეფი
ვიტამინი A დიდი ხანი რე ექიმეფშოჩინებული რენ, მუჭოთ ჭყანიერი ანტიოქსიდანტი. ანტიოქსიდანტეფი ორგანიზმის ოხვარუნა დუდიშული რადიკალეფწკჷმა ობურჯაფეთ დო თეთ ონკოლახარეფშე ბთხილანა. თე უმკუჯინალო ბრიტანალ მენცარეფქ ქემიოგორეს, ნამჷ-და A ვიტამინიშ მაკათური გენაძინეფეფიშ მეღება სააწმარენჯო ეფექტის ირზენს. ადამიერიშ ორგანიზმის A ვიტამინი გჷნიქიმინუ ორგანოეფიშ ჭყანთხილუაშ უციო ბეტა-კაროტინო. ორთაშობური სახეთ A ვიტამინი აბხვადჷნა ფურცელამ ორტვინობას დო სტამფილოს. თეშ მოხ, თე ვიტამინი მიშმურს პრაქტიკულო არძა ვიტამინურ კომპლექსშა. პრეპარატეფშე წარმაფილი ბეტა-კაროტინი, მუჭოთ თაიშახ იკოროცხუდჷნ, ძალამ მარგე რე პაპროსიშ მაშუმალეფშო. რკუალეფქ ოძირუ, ნამჷ-და პაპროსიშ მაშუმალი ოჭკომალშე ღებულენს ბრელ ბეტა-კაროტინს, თიში ორგანიზმიშ ბურსაფმოერინალა კიბოშ კურთხუეფიშოთ ძინულენს.
წყუეფი
ვიტამინი A ორგანიზმის ოჭკომალიშ საშუალებათ მუთმოხვადუ.
ჩანარული
A ვიტამინიშა მოთხირობაქ შილებე გუმორძღაფილქ იჸუას თი ჩანარული ოჭკომალეფით, ნამუეფით პიგმენტ კაროტინს იკათუანსჷნ. ადამიერიშ ორგანიმის კაროიტინი A ვიტამინო გჷნიქიმინუ
ისტორია
დუდმაართაშე ვიტამინი A სტამფილოშე მიღეს დო თიში ბუნაშ წჷმმარინაფალეფს, კაროტინოიდეფს, სტამფილოშ ინგლისურიშ ომანგე - carrot გიოდვეს. კაროტინოიდეფი ჩანარეფს, კანკალე სოკოს დო ზუღაშ წყარჩანარეფს არსებენს, ორგანიზმის ჟანგუაშ პროცესიშ შედეგო A ვიტამინო გჷნიქიმინუ. გვალო ხუთოშშახ რანწკიშ კაროტინოიდი რე ჩინებული. თინეფს შქას არძაშე ჩინებულ კაროტინოიდის ორხველჷ b - კაროტინი, ნამუთ A ვიტამინიშ პროვიტამინს წჷმარინუანს.
სინთეზი ორგანიზმის
წჷმიქიმინუ ჟანგუაშ პროცესიშ შედეგო. А ვიტამინიშ საუჯგუშო წყუ დიო ჩხომიშ ქონი დო ჩხოჩხი რე, უკული - კარაქი, მარქვალიშ გური, ოსირსალი დო უმნუღალუ ბჟა. ლაწკარული პროდუქტეფი დო ფუნაფილი ბჟა (ვიტამინიზირაფილჷთ) А ვიტამინს ვეკათუუანს.
პერმიშ აკანი
გეოგრაფია
პერმიშ აკანი იდვალუაფუ ურალიშ გვალეფიშ ბჟადალ კართეეფს. აკანიშ ფართობიშ 99,8 % იდვალუაფუ ევროპას, 0,2% - აზიას. პერმიშ აკანი უხურგანს სვერდლოვსკიშ დო კიროვიშ ოლქეფს, თანშეშე უდმურტეთიშ, ბაშკირეთიშ დო კომიშ რესპუბლიკეფს.
მახორობა
2002 წანაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, პერმიშ აკანიშ ერუანული აკოდგინალუა თეჯგურა რე:
2008 წანაშ 1 ღურთუთაშ მუნაჩემეფიშ მეჯინათ, უდიდაში ნოღეფი რე: პერმი (987,2 ვთშ. კოჩი), ბერეზნიკი (166 ვთ. კოჩი), სოლიკამსკი (97,3 ვთ. კოი).
რესურსეფი ინტერნეტის
* კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტეფი
972
კატეგორია:
პრიმორიეშ აკანი
მინი|350px|პრიმორიეშ აკანი. პრიმორიეშ აკანი — რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტი.
პრიმორიეშ აკანქ დირსხუ 1938 წანაშ 20 გჷმათუთას სსრრ-იშ უმაღალაში სხუნუშ პრეზიდიუმიშ ზოჯუათ „შორი ბჟაეიოლიშ აკანიშ დორთუალაშ გეშა ხაბაროვსკიშ დო პრიმორიეშ აკანეფიშ გეშა“ (პრიმორიეშ აკანიშ აკოდგინალუაშა გემშართჷ შორი ბჟაეიოლიშ აკანიშ პრიმორიეშ დო უსურიისკიშ ოლქეფქ, ომანჯეთ გეუქვუ 1939 დო 1943 წანეფს).
აკანიშ ადმინისტრაციული ცენტრი — ნ. ვლადივოსტოკი.
პრიმორიეშ აკანიშ ფართობი აკმადგინანს 165,9 ათ. კმ²
მახორობა — 1995,8 ვთშ. კოჩი (2008). მახორობაშ მეჭედალა 12,3 ად./კმ² (2005), ნოღაშ მახორობაშ თია — 75,4% (2005)
ლიტერატურა
კატეგორია:პრიმორიეშ აკანი კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტეფი
973
კატეგორია:
ელ-ფაშირი
კატეგორია:სუდანიშ ნოღეფი კატეგორია:სუდანიშ შტატეფიშ ადმინიატრაციული ნოღეფი კატეგორია:დარფური
დიაფალი (ჭარდაკი)
დიაფალი, თაშნეშე ფერზი ვარდა ლაზიერი (იუნიკოდი ♕ ♛) — ჭარდაკიშ არძაშე ჭყანიერი ფიგურა. ჭარდაკიშ პარტიაშ დოჭყაფაშ ბორჯის ირ მოლაჸაფეს ართი ლაზიერი უღუ. ლაზიერეფი გერენა d1 დო d8 კურთხუეფს.
ლაჸაფიშ მალობაშ ბორჯის, ლაზიერს შეულებუ ვერტიკალურო, ჰორიზონტალურო დო დიაგონალურო ირნერი მუდანობაშ კურთხუშა ყარაფი თი პიჯალათ, თიშ შარას შხვა ფიგურა ვეგერედა.
კატეგორია:ჭარდაკიშ ფიგურეფი
ჟაკარანდა
ჟაკარანდა (Jacaránda) — ბიგნონიაშობურეფიშ ფანიაშ ჩანარიშ გვარი.
ჩანარიშ გვარშა დოხოლაფირო ჟარნეჩდოვითი გვარი მიშმურს. უმენტაშ შვანს ჩანარი დიდი ვარდა ოშქაშე სიმაღალაშ იროწვანე ჯა რე, ნამუთ უმენტაშო ტროპიკულ დო სუბტროპიკულ ზონეფს ირდუ. ჩანარეფიშ უმენტაშობაშ ოდაბადე რე ობჟათე ამერიკა, კერზოთ, ბრაზილია.
სქოლიო
კატეგორია:ბიგნონიაშობურეფი კატეგორია:დეკორატიული ჯალეფი კატეგორია:ოთაღუშ ჩანარეფი კატეგორია:ობჟათე ამერიკაშ ფლორა
974
კატეგორია:
ხამურაბი
ხამურაბიშ მაფობაშ მაართა წანეფს, ბაბილონი ლარსაშ მაფას რიმსუენს დო ასურეთიშ მაფა შამშიადად I-ს დთმოჸუნდუ. თეჯგურა ვითარაფასჷთ თიქ რთხილი დიპლომატიაშ ჭყოლოფუათ გაჭყჷ ობჟათე შქაწყარმალონაშ ნოღეფი ურუქი, ური დო ისინი.
შამშიადად I-აშ ღურაშ უკული, ხამურაბი აქტიურ გალენურ პოლიტიკას ოწიუდჷ — მარიშე გეგნაჸათუ ასურალი მაფა იასმახადადი დო თექ მუში კოჩი ზიმრილიმი ქჷდარინუ; მაფობაშ 30-ა წანას, ოორუე შქაწყარმალონაშა ილესქერუ, ეშნუნაშ ომაფე ქჷდიჸუნუ დო ელამს გიორჯგინუ. მუმალ წანას ლარსათ ქიმკირსხუ. ზიმრილიმიშჸურე ღალატის თაკილერ ხამურაბიქ მაფობაშ 32-ა წანას გემიშეჭკირჷ თიშ ომაფეშა დო მოჯალაგუ. მაჟირაშა მონწყილი დჷმასაჯებელი ექსპედიციაშ ბორჯის, მარი საბოლოოთ ქჷკირსხუ. მალას ხამურაბიქ ასურეთიშ ნანანოღა აშურით ქჷდიჸუნუ. ხამურაბიშ ბორჯის, ბაბილონიშ სახენწჷფოქ პოლიტიკურო დო ეკონომიკურო მიჭყანიერჷ, კულტურაქ ეჸონჷ. ხამურაბიშ პერიოდის ორხველჷ მიარე ადმინისტრაციული დო დიპლომატიური მეჭარ-მოჭარუეფიშ საბუთეფი, ოაკოგაფე მიკნაჭარეფი დო იურიდიული დოკუმენტეფი. ჩქინ ბორჯიშა მაჭირინუ ხამურაბიშ ჯოხოთ აკოდგჷმილი კანონეფიშ ნაკორობაქ, ნამუთ ჯვეში ბჟაეიოლიშ ოკანონმადვალე საქვარუაშ შანულამ ძეგლის წჷმარინუანს.
ჯეიმზ პრიტჩარდიშ წინგის ერკებული რე ხამურაბიშ 300-შახ კანონი, ნამუეფით ჯვეში ბაბილონს ქიმინჯენდჷ. თე კანონეფიშ მეჯინათ, თი ბორჯის უციო რდჷ ბურჯაფი ამაშონთაფალ უპატიოსანებაწკჷმა, ნამუსჷთ, მუჭოთ ჩქჷნ, კუჩხ აფუდჷ გოდგჷმილი თიმბორჯიან ოვაჭარე სისტემას. ართ-ართ კანონს ჭარჷ: „თუ დიხამაპალუ მოწამეეფიშ დო ჭარუაფონი აპიჯალაშ უმუშო ქიჸიდენს ვარდა ოჸიდეთ ქჷდიტენს ვარჩხილს ვარდა ორქოს, ჭკოლას ვარდა ჭკორ ოსურსჷნ, ხოჯის, შხურს ვარდა გირინს ვარდა ირნერ ნიფთის შხვა დიხაშმაპალუშ ქომოლსქუაშ ვარდა ჭკოლაშ ხეშე, თინწკჷმა თე დიხამაპალუ მახინჯი რე დო ღურათ ოკო დისაჯას.“
ლიტერატურა
კატეგორია:ბაბილონიშ მაართა დინასტია კატეგორია:დუნაბადი ჯვ. წ. 1810 კატეგორია:ნაღურა ჯვ. წ. 1750
გიორგი გოგიჩაიშვილი
გიორგი გოგიჩაიშვილი (დ. 28 პირელი, 1968, ქართი, საქორთუოშ სსრ, სსრრ — ღ. 4 კვირკვე, 2019, სტამბოლი, თურქეთი) — ქორთუ არტისტი, შოუმენი დო ტელემაჸვენჯი.
გიორგი გოგიჩაიშვილქ დებადჷ 1968 წანაშ 28 პირელს ქართის, მარჯანიშვილიშ თეატრიშ არტისტი, იოსებ გოგიჩაიშვილიშ დო რუსთაველიშ თეატრიშ არტისტი ნანა დათუნაშვილიშ ფანიას. საარძო პოპულარობა მიპალუ ოტელევიზიე ოფირჩას, უმენტაშო ორჩქინე-ბორჯოღალი პროექტეფს მოღალობათ. შხვადოშხვა ბორჯის რდჷ საქორთუოშ ჯარალობური მაუჭყაფალიშ, ტელეკომპანია იმედიშ, რუსთავი 2-იშ დო შხვა ტელერადიოკომპანიეფიშ წორომახანდე. შხვადოშხვა შოუეფიშ პარალელურო რეგულარულო ოკათუდჷ ომორდუალე-ობაღანე სტუდია ბასტი-ბუბუშ პროექტეფს, მუჭოთ ოტელევიზიე სახე, თაშნეშე მუჭოთ ართ-ართი ორგანიზატორი.
გიორგი დოგურგინაფილი რდჷ ჟურნალისტ ნათია ბანძელაძეშა, ნამუშ ჟირხოლო სქუა მოდელი რე, ნანუკა ვიცე მის-საქორთუ 2015-იშ, ნინი — მის-საქორთუო 2018-იშ ტიტულიშ მაპალუ რე.
გიორგი გოგიჩაიშვილქ 2019 წანაშ 4 კვირკვეს დოღურუ კიბოწკჷმა მუსხირენწანიანი ბურჯაფიშ უკული.
სქოლიო
კატეგორია:დუნაბადი 28 პირელი კატეგორია:ნაღურა 4 კვირკვე კატეგორია:ქორთუ არტისტეფი
შაჰ რუხ ხანი
შაჰ რუხ ხანი (თაშნეშე შაჰრუხ ხანი, शाहरुख़ ख़ान; დ. 2 გერგობათუთა, 1965) — ინდოარი კინოარტისტი, კინორეჟისორი დო სატელევიზიო მაჸვენჯი. „ბოლივუდიშ მაფათ“ ჯოხოდვალირს როლეფი 70-შე უმოს ინდურ ფილმს აფუ სრულებური.
შაჰ რუხ ხანიშ კარიერაქ გვიან 1980-იან წანეფს, მუსხირენ სატელევიზიო სერიალს მორჩილი როლეფიშ სრულებათ დიჭყჷ. თიში კინოდებიუტიქ ფილმს დივანა (1992) იჸუ. თიშ უკული თიქ მიარე კომერციულო წაჷმოძინელ ფილმს ოკათუდჷ დო მიარე როლშო კრიტიკოსეფიშ ცქვაფა დეინალუ. მეღებულჷ აფუ ვითაანთხი „ფილმფერიშ ჯილდო“ თიშ დოინალაფაშოთ ინდურ კინოინდუსტრიას, ნამუშეთ ბრუო — საუჯგუშო არტისტიშ კატეგორიას. 2005 წანას ინდოეთიშ თარობაქ თინა პადმა შრით დაჯილდუ ინდოეთიშ კინემატოგრაფიაშა მიშნაღელი თიაშ გეშა.
შაჰ რუხ ხანიშ ფილმეფი, მუჭომით რე დილვალე დულჰანია ლე ჯაიენგე (1995), კუჩ კუჩ ჰოტა ჰაი (1998), ჩაკ დელ ინდია (2007), ომ შანტი ომ (2007) დო რაბ ნე ბანა დი ჯოდი (2008) ბოლივუდიშ უდიდაშ ჰიტეფს შქას რე, ფილეფი კაბჰი ხუში კაბჰი ღამ... (2001), კალ ჰო ნაა ჰო (2003), ვეერ-ზაარა (2004), კაბჰი ალვიდა ნაა კეჰნა (2006) დო მა ბჯოხო ხანი (2010) ინდოეთიშ ხურგეფს გალე არძაშე მომგებიანი პროდუქტეფი რდჷ, მუთ თის ინდოეთიშ არძაშე წჷმოძინელ არტისტო გინმართინუანს.
2000 წანაშე შაჰ რუხ ხანქ კინორეჟისორალა დო ტელემაჸვენობა ქჷდიჭყჷ. თინა რე ჟირი საპროდიუსორო კომპანიაშ, დრიმზ ანლიმიტედ დო რედ ჩილიზ ენტერტეინმენტ, დჷმარხუაფალი/მინჯე. გლობალურო, შაჰ რუხ ხანი ართ-ართ უდიდაშ კინოარტისტო იკოროცხუ დო თიშ თაყვანიშმემაჩამალეფიშ რიცხუ მილიარდის უკინდუანს. 2008 წანას, ჟურნალქ ნიუსუიკი თინა მოსოფელიშ 50 უჭყანიერეშ ადამიერეფს შქას დასახელჷ.
სქოლიო
კატეგორია:დუნაბადი 1965 კატეგორია:ინდოარი არტისტეფი კატეგორია:ინდოარი რეჟისორეფი კატეგორია:ინდოარი ტელემაჸვენჯეფი
975
კატეგორია:
ნარცისიზმი (სექსოლოგია)
მინი|150პქ|მარცხნივ|ნარცისიზმი ნარცისიზმი (აუტოფილია, აუტოეროტიზმი, აუტო ერასთია, აუტოსექსუალობა) — სექსუალური ქციება, ნამუშ ბორჯის სექსუალური მენტება იგინაფუაფუ კინე მუშ დუდშა. ნარცისიზმიქ შილებე გითანჯას, მუჭოთნ ფეტიშიზმიშ სახეშხვაობა, სოდე ფეტიშო გიშმურს დორხველი რსხული (ანაგი).
ჯოხოშ გოჭყაფა
thumb|150პქ|მარცხნივ|ნარცისი ინმაჯინე მუში ამნახანტის. ჯოხოდვალა წჷმოურს ბერძენულ მითოლოგიაშ გერგეზი ნარცისშე, ნამუქჷთ, ლეგენდაშ მეჯინათ, მუში ამნახანტი ქოძირჷნ, თიშ სისქვამას ქჷდაჸუნუ დო ვეშულებუდუ მუში სისქვამეშ ძირაფაშე დუდიშ არიდება, შედეგო ქოთ დოღურუ მუში დუდიშ ჸოროფათ. ღურაშ ული ღორონთეფქ პიოლი ნარცისო გჷნართინეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:სექსუალური ქციებეფი კატეგორია:სექსუალური ფეტიშიზმი
ვალტერ ბაადე
ვალტერ ბაადე (გერმ. Walter Baade; დ. 24 მელახი, 1893, შრეტინგჰაუზენი, გერმანიაშ იმპერია — ღ. 25 მანგი, 1960, გეტინგენი, გერმანია) — გერმანალი ასტრონომი.
ვალტერ ბაადე გურაფულენდჷ მათემატიკას, ფიზიკას დო ასტრონომიას მიუნსტერიშ დო გეტინგენიშ უნივერსიტეტეფს. ოდოქტორე დისერტაცია თხილუ 1919 წანას. გურაფაშ თებაშ უკულ, 1919-1931 წანეფს მუშენდჷ ჰამბურგიშ ობსერვატორიას. ჸათაქ მუშობაშ ბორჯის, ბაადექ, 1920 წანას მიოგორუ კენტავრის (944) იდალგოს.
1931-1958 წანეფს ბაადე მუშენდჷ მაუნთ-ვილსონიშ ობსერვატორიას. ჸათაქ თიქ გიმირკვიუ ანდრომედაშ გალაქტიკა, დო აკეთჷ მურიცხული პოპულაციეფიშ (პოპულაცია I დო პოპულაცია II) დეფინიცია. თაშნეშე, ბაადექ გიშართჷ ცეფეიდური მურიცხეფიშ ჟირი ტიპი. ჸათე რკვიებეფით ბაადექ აკეთჷ რჩქინელი ოქიანუშ ზომაშ რეკალკულაცია დო თიში მეჯინათ თინა ჟირშა უმოს დიდი რდჷ, ვიდრე ედუინ ჰაბლიშ გჷმოთვალირი ზომეფი. ჸათე კალკულაციეფი ბაადექ წჷმარინუ 1952 წანაშ საირქიანო ასტრონომიული რსხუშ რომიშ კონგრესის.
მუში მენცარული კარიერაშ ბორჯის, ბაადექ მიოგორუ 10 ასტეროიდის.
ვალტერ ბაადე რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. 1954 წანას მიპალუ ასტრონომიაშ ომაფე ჯარალუაშ ორქოშ მენდალი დო 1955 წანას ბრიუსიშ მენდალი. რდჷ ნიდერლანდეფიშ ხელუანობეფიშ დო მენცარობეფიშ ომაფე აკადემიაშ მაკათური. ბაადეშ ჯოხონობაშ რე ართ-ართი კრატერი თუთას დო ართი ასტეროიდი.
ნეკროლოგეფი
კატეგორია:გერმანალეფი კატეგორია:გერმანალი ასტრონომეფი
ამიტაბჰ ბაჩანი
ამიტაბჰ ბაჩანი (Amitabh Bachchan, अमिताभ बच्चन, დ. 11 გერგობათუთა 1942) — ინდოარი კინოარტისტი, პოლიტიკოსი, პროდიუსერი დო ტელემაჸვენჯი. სუმი ერუანული კინოპრემიაშ დო 11 Filmfare Awards ჯილდოშ მაღვენი. დაჯილდაფირი რე ინდოეთიშ უმაღალაში ომენოღალე ჯილდოეფით: პადმა შრი - 1984 წანას, პადმა ბჰუშანი _ 2001 წანას დო პადმა ვიბჰუშანი - 2015 წანას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1942 კატეგორია:ინდოარი არტისტეფი
ანიმიზმი
მინი|ედვარდ ტაილორი ანიმიზმი (anima — შური) — ზოგადო შურიშ დო შურიელობაშ რსებაშ რწუმა, თაშნეშე უშურე მეკონეფიშ დო ორთაშობურ მოლინეფშო შურიშ რსებაშ შინერება.
ტერმინი მაართათ გჷმირინუ გერმანალ მენცარქ გ. შტალქ. ნახანდის "Theoria medica" (1708) თიქ ანიმიზმი გიოდუ თიშ გურაფას შურიშ გეშა, მუჭოთ მუდგაინ უპიჯალე რინაშურ დაჭყაფუს, ნამუთ ედომუშამი თელი პროცესეფიშ ოსხირს წჷმარინუანდჷ. არისტოტელეშ მოგვენო შტალი შურს რსხულიშ მაყარე ნძალათ მიოჩქუდჷ.
1871 წანას, ანთროპოლოგ ედვარდ ტაილორქ გიშაშქჷ წინგი, სოდე ანთროპოლოგიას ასეშა მეღებული ანიმიზმიშ შანულობა გოსხუნუ: "თარი დოქტრინა შურიშ დო ზოგაფო, შხვა შურიელ რსებეფშე".
ისტორია
ანიმიზმი, დიო ხოლო ანტიკურ ხანს რსებენდჷ, ქირსიანობაშ გოფაჩუაშახ. ადამიერეფქ დიო ღორონთეფო აღიარეს შხვადოშხვა უშურე მეკონი დო მოლინა დო უკული თინეფიშ შურიშ რსებაშ ვარდა თინეფს შურიშ რსებაშ ფაქტით შინერეს. ქორთულ ეთნოგრაფიულ ჸოფას რსებენდჷ ანიმიზმიშ მიარე სამანგა: ქუაშ კულტი, ხოჯიშს კულტი დო შხვა.
976
კატეგორია:
ედ-დაეინი
ედ-დაეინი ვარ-და ედ-დუეინი (الضعين) — ნოღა სუდანიშ ობჟათე- ბჟადალშე, ბჟაეიოლი დარდურიშ შტატიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
კატეგორია:სუდანიშ ნოღეფი კატეგორია:სუდანიშ შტატეფიშ ადმინიატრაციული ნოღეფი კატეგორია:დარფური
ზოოფილია
კატეგორია:პარაფილიეფი კატეგორია:ზოოსექსუალობა
977
კატეგორია:
978
კატეგორია:
ჯონ უეინი
ჯონ უეინი (John Wayne; დ.26 მესი, 1907, უინტერესტი — ღ. 11 მანგი, 1979, ლოს-ანჯელესი) — ამერიკალი არტისტი, რეჟისორი დო პროდიუსერი. სუმი დეკადაშ გოძვენას რდჷ ართ-ართი არძაშე მაღალმუშნალამი არტისტი. შხირო ოკათუდჷ ვესტერნეფს. უეინიშ ბიოგრაფიშ, მაიკლ მენიშ ნტკიცებათ, უეინიშ, მუჭოთ დუდიშ გინმადვალარი ანტიკომუნისტიშ ჸვილუა ულამუდჷ სტალინს, ნამუქჷთ ლოს-ანჯელესშა დაქირებული მაჸვილარეფით მიდაჯღონჷ, მარა სტალინიშ ღურაშ გეშა ათე ამბექ აკოციუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1907 კატეგორია:ნაღურა 1979 კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
979
კატეგორია:
ერტი (ჭარდაკი)
ერტი (იუნიკოდი ♖ ♜) — ჭარდაკიშ ფიგურა. სიჭყანიერეთ მაჟირა ფიგურა ლაზიერიშ უკული. დოხოლაფირო ომანჰჷ ართ ქექე ფიგურას დო 1-2 პაიკის. ჭარდაკიშ პარტიაშ დოჭყაფაშ ბორჯის, ირ მოლაჸაფეს ჟირი მოლაჸაფე ჸუნს. პარტიაშ დაჭყაფუს ჩე ერტეფი გერენა a1, h1, უჩა ერტეფი — a8 დო h8 კურთხუეფს.
ლაჸაფიშ მალობაშ ბორჯის, ერტის შეულებუ ვერტიკალურო დო ჰორიზონტალურო კურთხუეფიშ არძანერი მუდანობათ ყარაფი, თი პიჯალათ, თიშ შარას შხვა ფიგურა ვაგერედა. აწმარენჯიშ ფიგურას ღებულენს თაშნეშე ვერტიკალურ დო ჰორიზონტალურ ღოზეფს.
კატეგორია:ჭარდაკიშ ფიგურეფი
980
კატეგორია:
არქიმედე
არქიმედე (დ. დოხოლ ჯვ. წ. 287 — ღ. ჯვ. წ. 212) — ჯვეშბერძენი მენცარი, მათემატიკოსი დო მექანიკოსი, დებადჷ დო რინაშ უმენტაშ ნორთი გატარჷ კოკი სიცილიას მადვალუ ნოღა სირაკუზას, სოდე რომაალეფიშით ნოღაშ ეჭოფუაშ ბორჯის დოღურჷ.
უზურენა, ნამჷ-და არქიმედეშ მუმა, ფიდია, ასტრონომი რდჷნ, ნამუთ დუდენდჷ სქუაშ მაართა ომენცარე ბიჯგეფს, უკული არქიმედექ დოგურაფა-გონათუუა გაგჷნძორჷ თიმ ბორჯიშ უდიდაშ კულტურულ ცენტრის – ალექსანდრიას, სოდე თიქ დეახოლჷ ევკლიდეშ მოგუაფუეფს, ერატოსთენეს დო კონონს. არქიმედეშ ნახანდეფიშ ნორთიქ ჩქინდა თე მენცარეფწკჷმა მიმოჭარუაშ სახეთ მაჭირინჷ. არქიმედეშ რინაშ ორდოშია პერიოდის ორხველჷ თიში ასტრონომიული ნახანდეფი, ცაშ სფეროშ მოდელი – გლობუსი, ბჟაშ დიამეტრიშ ოზჷმალი ხეჭკუდი დო თაშნეშე მაართა თხობელუეფი მექანიკას, ნამუეფსჷთ ჩქინდა ვამუჭირინაფჷ. ასქილადირი ეე ფიზიკაო ძალამ შანულამი ნახანდა: „ბირტყეიშ წორწალაშ გეშა“, ნამუთ აკოგაფილი რე ევკლიდეშ „დაჭყაფურეფიშ“ მოგვენო. პოსტულატეფიშ გჷმოქიმინუას მოჸუნს ბერკეტიშ კანონიშ მათემატიკური გჷმოჸონაფა დო დოგურაფა სიმონკაშ ცენტრიშ გეშა. არქიმედეშ მაართა მათემატიკური თხობელუა რდჷ „პარაბოლაშ კვადრატურიშ გეშა“, სოდე გჷმორინაფილი რე ფართობიშ გჷმოკოროცხუაშ „მექანიკური“ მეთოდი. უმოს გვიანიშ ნახანდის „სფეროშ დო ცილინდრიშ გეშა“ გჷნოჩამილი რე სფეროშ, სფერული სეგმენტიშ, ცილინდრიშ ჟინპიჯიშ დო ნტირაშ გქმაკოროცხალ ფორმულეფი. თაქ რე მოჸონაფილი კუბური გონჩაფაშ გეომეტრიული ეშანწყჷმა. დორხველი მეთოდიშ მეშქაშალათ, ნამუთ ჟირი ვითოში წანაშ უკული ინტეგრალურ კოროცხუას გევითარჷ, არქიმედექ გოთანჯჷ შხვადოშხვა რსხულიშ ჟინპიჯიშ ფართობი დო ნტირა. სტატიკურ დო ჰიდროსტატიკურ ნახანდეფს ორთაშრაგადუაშ დო ტექნიკური ეშაჩიმებუეფიშ გჷნაჭყვიდირალო თიქ მაართათ გჷმირინჷ ფიზიკური დო მათემატიკური მეთოდეფი. ხანდაშ გვიანიშ პერიოდის არქიმედექ დეინტერეს ზუსტი გჷმოკოროცხუეფით, ნამუთ შხვაშთური რე ანტიკური მათემატიკაშო. არქიმედეშ ეკონია გჷმორკუალეფშე გიშაკერძაფილო ეიოშინალი რე ხანდა „მოფაფინე რსხულეფიშ გეშა“, ნამუსჷთ გჷნოჩამილი რე არქიმედეშ კანონი.
არქიმედეშ ანდამუდანამ მეგორაფეფქ გოპიჯჷ ანდა ლეგენდაშ გოჭუაფა. ლეგენდარული გოჭყაფა უღუ ამაყ ფრაზასჷთ: „ქომუჩით გიოპონალი ჭურჭული დო მა ავაყარენქ დიხაუჩას!“ დო გეძახინსჷთ „ევრიკა!“. არქიმედე იზიარენდჷ დემოკრიტეშ დო არისტარქეშ მატერიალისტურ მეჯინეფს. გენიალურ თეორიულ მეგორაფეფწკჷმა ართო არქიმედეშ დორხვლუას რე შანულამი ოინჟინერე გჷმოგონებეფჷთ, მუჭოთ რე არქიმედეშ ხარხენი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჯვეში ბერძენი მათემატიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი ჯვ. წ. 287 კატეგორია:ნაღურა ჯვ. წ. 212
ხული
ხული თაშნეშე კოლრაბი (Brassica oleracea var. gongylodes) — ლუყუშ გვარიშ ჟირწანიანი ოჭკომალო ორგებელი ოდიარე ჩანარი ლუყუშობურეფიშ ფანიაშე; ორტვინიშ ლუყუშ ართ-ართი გიმენგვარობა.
სამარგალოს აკეთენა ჯვეშ მარგალურ ოჭკომალს — ლეჭკერეს, ნამუსჷთ ზადჷნა დაზმარებულ ხულშე, ნეძიშე, ქინძიშე, მორჩილ ხვარხვიშე დო ჯიმუშე გემოშ მეჯინათ. თაშნეშე ხულშე აკეთენა უგემუანაშ კაჭაბეს.
გეოგრაფიული არანი
მარჩხნივ|მინი|150px|ჭითაყერწამ ჯიშიშ ხული ხულიშ ოდაბადეთ იკოროცხუ ბჟაეიოლი სქირონაშქა ზუღა. კულტურას ჯგირო რე ჩინებული დიო ხოლო ჯვეშ რომშე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ლუყუშობურეფი კატეგორია:ხული
ელ-ობეიდი
ელ-ობეიდი (الأبيض, Al-Ubayyid ვარ-და El Obeid) — ნოღა სუდანს, ოორუე კორდოფანიშ შტატიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
კატეგორია:სუდანიშ ნოღეფი კატეგორია:სუდანიშ შტატეფიშ ადმინიატრაციული ნოღეფი კატეგორია:კორდოფანი
ტიმ ბერნერს-ლი
სერ ტიმოთი ბერნერს-ლი (Tim Berners-Lee) (დ. 8 მანგი, 1955, ლონდონი) — ინგლისარი კომპიუტერული მენცარი, ნამუქჷთ გჷმიგონჷ ინტერნეტ-რესურსეფიშ ადრესაციაშ სისტემა. თინა მიშულირი რე მარენჯი 100 არძაშე გენიოს ადამიერშა. ბერნერს-ლი თეხანო რე მოსოფელიშ რშვილიშ კონსორციუმი-შ (W3C) დირექტორი, ნამუთ თოლს უჸუნუანს World Wide Web-იშ გოვითარაფას.
სქოლიო
კატეგორია:ინტერნეტიშ ისტორია კატეგორია:ბრიტანალი კომპიუტერიშ მენცარეფი კატეგორია:ბრიტანალი გჷმმაგონებელეფი კატეგორია:ბრიტანალი ბლოგერეფი კატეგორია:დუნაბადი 1955 კატეგორია:მოსოფელიშ რშვილიშ კონსორციუმი
981
კატეგორია:
ფემტომეტრი
ფემტომეტრი (სიმბოლო ფმ) — სიგინძაშ ართული რე ართულეფიშ საირქიანო სისტემას. ტერმინი ფემტომეტრი მოურს დანიური დო ნორვეგიული ზიტყვა femten-შე ('ვითოხუთი') დო ჯვეში ბერძენულიშე μέτρον, metrοn - 'ზიმუაშ ართული'. ფემტომეტრი უდრენს 10−15 მეტრას. ფემტომეტრის მინჩა ფერმი-ს ხოლო უძახჷნა.
დეფინიცია დო ექვივალენტეფი
1000000 ზეპტომეტრი = 1 ფემტომეტრი = 1 ფერმი = 0.000001 ნანომეტრი = 10−15 მეტრა
1000000000000 ფემტომეტრი = 1 მილიმეტრი
მაგალთო, პროტონიშ მუხტიშ რადიუსი დოხოლაფირო უდრენს 0.831 ფემტომეტრის, ორქოშ ატომიშ ბირთვიშ რადიუსი 8.45 ფემტომეტრი რე.
ისტორია
ფემტომეტრი მიშეღჷ მავითაართა ზომაშ დო წონაშ გენერალურ კონფერენციაქ, 1964 წანას.
ტერმინი ფერმი მიშეღჷ ამერიკალი ფიზიკოსიქ რობერტ ჰოფშტადტერიქ, 1956 წანას, მუში ომენცარე სტატიას "ელექტრონეფიშ მოფაჩუა დო ბირთვული სტრუქტურა". ტერმინი ფერმი გიშარჩქინელი იტალიარი მენცარიშ ენრიკო ფერმიშ ჯოხონობაშ რე დო თინა ფშხირას გიმირინუაფჷ ბირთვული დო წილაკეფიშ ფიზიკაშ დარგეფს.
კატეგორია:ფემტომეტრი კატეგორია:სიგინძაშ ართულეფი
ანგლიკანიზმი
მინიატიურა|კენტერბერიშ ოკათედრე ოხიდა ანგლიკანიზმი — ქირსიანობაშ მასუმა მიარემუდანამი გემაჸვენჯობა (კათოლიციზმიშ დო მართლმადიდებელობაშ უკული), ნამუთ აკმაართიანენს 80 მილიოშახ მორწუმეს. ანგლიკანიზმიქ გიჭყჷ ინგლისის, XVI ოშწანურას, მაფა ჰენრი VIII-შ პერიოდის. მაფა ჰენრი კათოლიციზმიშ მათხილარ პოზიციას აკმოჭოფუნდჷ დო ნებას ვარძენდჷ პროტესტანტიზმის ინგლისიშ დიხეფს გოფაჩელედკონ, მარა მუჟამსჷთ მაფას დო პაპს შქას ურთიართობაქ გიღინჭჷნ, მაფა ჰენრი VIII-ქ ინგლისიშ ოხვამე ზოხორინელო გჷმაცხადჷ. თაჸურეშე იჭყაფუ ანგლიკანიზმიშ გოჭყაფა. ანგლიკანურ ოხვამეს რსებენს სუმი ფსუა: მაღალი ოხვამე (ანგლო-კათოლიციზმი - რომიშ კათოლიციზმწკჷმა გოხოლუათ დო რიტუალიშ მიარემუდანობათ გიშეგორუაფუ), დაბალი ოხვამე (კინე ევანგელიკალური ფსუა, თინეფშო დჷმახასიათაფალი რე რიტუალური მინიმალიზმი) დო ოშქაშე ოხვამე (ნამუთ ხინჯიშ დო გამარიგეშ ფუნქციას არსულენს თე ჟირ ფსუაშ შქას). ანგლიკანარეფიშ სიმიარეთ გიშეგორუაფუ ინგლისი, უელსი, ააშ, კანადა, ავსტრალია, ირლანდია. ანგლიკანური ოხვამე დუდს „ართი წიმინდე კათოლიკე დო ომოჩიქულე ოხვამეშ“ მაკათურო მირჩქინანს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პროტესტანტიზმი კატეგორია:კათოლიციზმი კატეგორია:ქირსიანობა
რიტიკ როშანი
რიტიკ ნაგრათჰ როშანი (ऋतिक रोशन, Hrithik Roshan, დ. 10 ღურთუთა 1974, ბომბეი, ინდოეთი) — ინდოარი კინოარტისტი, საუჯგუშო ქომოლკოჩიშ როლიშ გეშა Filmfare Award-იშ მიარე ჯილდოშ მაღვენჯი, ინდური კინოშ ართ-ართი სექს-სიმბოლო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1974 კატეგორია:ინდოარი არტისტეფი კატეგორია:ინდოარი არტისტი ბაღანეფი
კამბეშეფი
კამბეშეფი — მანკორუ ბჟაშუმუ ჭკობაჩორქოამეფიშ რანწკიშ ჩხოუშობურეფიშ ფანიაშე. მიშაღალირი რე პლანეტაშ არძაშე კაბეტრსხულამ დო ჭყანიერ ჩხოლარეფიშ ხუთურშა. უღჷ მასიური რსხული, კუნტა კინჩხი, დაბალი დო ჸონიერი ბორკეფი, განიერი დუდი, ნიჩვიშ წვანდიშ ჟილენ ოსარსალაია ნორთი, 4 ძუძუშ კინთი, გჷნძე კუდელი, ნამუთ გჷნძებოწოწამი ფენჯგით იბოლებჷ. კამბეშეფი რე დოჭყანაფილი დო ტყარი. კამეჩეფი ტყარ ორთას ხე ობჟათე აზიას დო ობჟათე აფრიკას, ბუნათ ხენა. მაკობუა 12 თუთაშახ იგჷნძორებუ. აფრიკული კამბეში, ნამუთ სავანეფს ხენ, სპორტული მაჯინუაშ ობიექტი რე დო ანდა აბანს უკვე გეშალჷ.
კლასიფიკაცია
ჩინებული რე კამბეშეფიშ ჟირი გვარი: აზიური (Bubalus) დო აფრიკული (Sincerus).
სქოლიო
კატეგორია:ჩხოუშობურეფი *
კანადაშ ნოღეფიშ ერკებული
ონტარიო
thumb|300px|King Street South is the heart of Uptown უოტერლუ, ონტარიო. thumb|300px|Stratford City Hall
ალბერტა
thumb|300px
თაშნეშე ქოძირით
კანადა
მორჩილი კავკაციონი
thumb|300px|დიდი დო მორჩილი კავკაციონიშ სატელიტური სურათი მორჩილი კავკასიონი (Փոքր Կովկաս; Kiçik Qafqaz Dağları) — გვალეფიშ სისტემა მოლენკავკაციას, ნამუთ იდვალუაფუ კავკაციონიშ ონდეთ პარალელურო დო თიშე გიშართილი რე მოლენკავკაციაშ რზენით (კოლხეთიშ დო მტკვარიშ რღამილეფი). ოორუეშე დო ოორუე-ბჟაეიოლშე უხურგანს ობჟათე კავკაციაშ ვულკანურ გვალონას.
ლიტერატურა
*
983
კატეგორია:
982
კატეგორია:
984
კატეგორია:
კუ (ჭარდაკი)
კუ, ოფიცერი (იუნიკოდი ♗♝) — ჭარდაკიშ ფიგურა. მოლაჸაფეეფი იჭყანა პარტიას ჟი-ჟირი კუთ. პარტიაშ დაჭყაფუს ჩე კუეფს უკებჷნა c1, f1, უჩა კუეფს — c8, f8 კურთხუეფი.
კუს შეულებუ დიაგონალს ირნერი კურთხუშა ყარაფი, თი პიჯალათ, თუ თიშ შარას შხვა ფიგურეფი ვეგერენადა. კუ იკოროცხუ ერტშე მერკეთ, მარა ცხენენჯშე უმოსო ფასეულ ფიგურათ.
კატეგორია:ჭარდაკიშ ფიგურეფი
ვივეკ ობეროი
ვივეკ ანანდ ობეროი (Vivek Oberoi; დ. 3 ეკენია 1976) — ინდოარი არტისტი. ჩინებული რე გლახა პერსონაჟეფიშ როლეფიშ სრულებათ. მიარე კინემატოგრაფიული პრემიაშ ლაურეატი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1976 კატეგორია:ინდოარი არტისტეფი
ხაბაროვსკიშ აკანი
ხაბაროვსკიშ აკანი (Хабаровский край) — რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტი, მიშმურს შორი ბჟაეიოლიშ ფედერალური ოკრუგიშ აკოდგინალუაშა. ადმინისტრაციული ცენტრი — ხაბაროვსკი. დისხუ 1938 წანაშ 20 გჷმათუთას, შორი ბჟაეიოლიშ აკანიშ ხაბაროვსკიშ დო პრიმორიეშ აკანო გორთუალაშ შედეგო.
მახორობა
2002 წანაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, ხაბაროვსკიშ აკანს ოხორანა:
2008 წანაშ 1 ღურთუათაშ მუნაჩემეფიშ მეჯინათ, უდიდაში ნოღეფი რე: ხაბაროვსკი (577,3 ვთშ. კოჩი), ამურიშ კომსომოლსკი (272,4 ვთშ. კოჩი), ამურსკი (46,1 ვთშ. კოჩი).
რესურსეფი ინტერნეტის
* კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტეფი
რჩქვანელობური კიფი
რჩქვანელობური კიფი (Cánnabis satíva) — კიფიშობურეფიშ ფანიაშ კიფიშ გვარობაშ აკა გვარიშ ჩანარი.
თეჟამშო, რჩქვანელობური ჩანარიშ მოჸონაფა კონწარო რე რეგლამენტირაფილი (გოხურგილი) მოსოფელიშ უმენტაშ ქიანას, ნარკოტიკეფიშ გოფაჩუაშ სააწმარენჯო ღანკეფიშ გეშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კიფიშობურეფი კატეგორია:კიფი
დავიდ სასოლი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 30 მესი კატეგორია:იტალიაშ ჟურნალისტეფი კატეგორია:იტალიაშ ტელეჟურნალისტეფი კატეგორია:XXI ოშწანურაშ პოლიტიკოსეფი კატეგორია:იტალიაშ დემოკტრაიული პარტიაშ მაკათურეფი კატეგორია:ევროპაშ პარლამენტიშ პრეზიდენტეფი
კადუგლი
ელ-ობეიდი (كادقلي, Kadugli) — ნოღა სუდანს, ობჟათე კორდოფანიშ შტატიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
კატეგორია:სუდანიშ ნოღეფი კატეგორია:სუდანიშ შტატეფიშ ადმინიატრაციული ნოღეფი კატეგორია:კორდოფანი
მაგადანიშ ოლქი
მაგადანიშ ოლქი (Магаданская область) — ოლქი რუსეთის. მიშმურს შორი ბჟაეიოლიშ ფედერალური ოკრუგიშ აკოდგინალუაშა. დირსხუ 1953 წანაშ 3 ქირსეთუთას. ადმინისტრაციული ცენტრი - მაგადანი.
გეოგრაფია
მაგადანიშ ოლქის უხურგანს ჩუკოტკა, კამჩატკაშ დო ხაბაროვსკიშ აკანეფი.
მახორობა
2002 წანაშ მუნაჩემეფიშ მეჯინათ, ოლქის ოხორანა:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტეფი კატეგორია:მაგადანიშ ოლქი
985
კატეგორია:
ააშ-იშ ეკონომიკა
ააშ-იშ ეკონომიკა — მოსოფელიშ უშხუაში ეკონომიკა ედპ ნომინალით, ნამუთ მოსოფელიშ დოხოლაფირო ნაანთხალ ედპ ნომინალს აკმადგინანს (ააშ დოლარეფს), მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ თებაშე. ჸიდირიშ უნარიშ პარიტეტიშ მეჯინათ, ააშ — მოსოფელიშ მაართა ეკონომიკა რე, ედპ-შ მაძირაფალით, 2015 წანაშ ფასებათ, ედომუშამი მოსოფელიშ ედპ-შ დოხოლაფირო 15%-იანი წილით. ააშ-იშ ეკონომიკა, მოსოფელიშ ეკონომიკაშ ართ-ართი არძაშე დივერსიფიცირებული ერუანული ეკონომიკა რე. თეწკჷმა ართო, მოსოფელიშ ართ-ათი ინოკილერი ეკონომიკა რე, მოსოფელს არძაშე მაღალი მაძირაფალი უღუ გალენურ ვალიშ მეჯინათ. ქიანაშ ედპ 2014 წანაშ მეჯინათ $17,4 ტრლნ. აკმადგინანდჷ
რობერტ ჰოფშტადტერი
რობერტ ჰოფშტადტერიქ დებადჷ პოლონეთიშე ემიგრირებული ურიეფიშ ფანიას. გურაფულენდჷ ნიუ-იორკიშ სიტი-კოლეჯის, ნამუთ გათუ 1935 წანას. უკულ გურაფა გაგინძორჷ პრინსთონიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ მიპალუ მაგისტრიშ დო დოქტორიშ ხარისხი. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ დიო პენსილვანიაშ დო უკულიან პერიოდეფს სტენფორდიშ უნივერსიტეტეფს. ჰოფშტადტერი სტენფორდის ლექციეფს კითხულენდჷ 1950-1985 წანეფს.
რობერტ ჰოფშტადტერი ნობელიშ პრემიაშ გარდა, რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. 1958 წანას გიშაგორილქ იჸუ ამერიკაშ მენცარობეფიშ ერუანული აკადემიაშ დო 1970 წანას ხელუანობეფიშ დო მენცარობეფიშ ამერიკული აკადემიაშ მაკათურო.
რობერტ ჰოფშტადტერიშ სქუა რე შინელი ამერიკალი ფიზიკოსი, ინფორმატიკოსი დო ავტორი, პულიცერიშ პრემიაშ ლაურეატი დუგლას ჰოფშტადტერი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ფიზიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიკაშ დარგის კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
986
კატეგორია:
988
კატეგორია:
987
კატეგორია:
მოსკოვიშ ოლქი
მოსკოვიშ ოლქი — ოლქი რუსეთის. მიშურს რუსეთიშ ფედერაციაშ ცენტრალური ფედერალური ოკრუგიშ აკოდგინალუაშა. დირსხუ 1929 წანაშ 14 ღურთუთას. სახენწჷფო ხეშუულებაშ ორგანოეფი იდვალუაფუ მოსკოვს დო კრასნოგორსკის. ოლქიქ ჯოხო მიპალუ ნოღა მოსკოვშე, ნამუთ წჷმარინუანს რუსეთიშ ფედერაციაშ ზოხო სუბექტის დო ვემშმურს ოლქიშ აკოდგინალუაშა.
გეოგრაფია
ოორუე-ბჟადალშე დო ოორუეშე უხურგანს ტვერიშ, ოორუეშე — იაროსლავლიშ, ოორუე-ბჟაეიოლშე დო ბაეიოლშე — ვლადიმირიშ, ობჟათეშე — კალუგიშ, ობჟათე-ბჟადალშე — სმოლენსკიშ, რიაზანიშ დო ტულაშ ოლქეფი.
მახორობა
2002 წანაშ მუნაჩემეფიშ მეჯინათ, ოლქის ოხორანა:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტეფი კატეგორია:მოსკოვიშ ოლქი
ევკლიდე
ევკლიდეშ დორხველობას რე ნახანდეფი პერსპექტივეფშე, კონუსურ კვათუეფშე, სფერულ გეომეტრიაშე დო შილებუამ მაჟირა რანწკიშ ჟინპიჯეფშე. თიში დაბადებაშ წანაშ ვარდა აბანიშ ვარდა ღურაშ პიჯოფონეფიშ გოთანჯუაქ ვემიხუჯუ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჯვეში ბერძენი მათემატიკოსეფი
989
კატეგორია:
ცხენენჯი (ჭარდაკი)
ცხენენჯი (იუნიკოდი ♘ ♞) — ჭარდაკიშ ფიგურა. ქექე ფიგურა. სიჭყანიერეთ დოხოლაფირო კუშ ვარდა სუმ პაიკიშ მანგი რე. ჭარდაკიშ პარტიაშ დაჭყაფუს ირ მოლაჸაფეს ჟირი ცხენენჯი ჸუნს. პარტიაშ დაჭყაფუს ჩე ცხენენჯეფი გერენა b1, g1, უჩა ცხენენჯეფი — b8 დო g8 კურთხუეფს.
ცხენენჯი აკა ფიგურა რე ნამუსჷთ შეულებუ გეგნოსხაპას მუჭოთ მუში, თეშ აწმარენჯიშ ფიგურეფს. ცხენენჯი გილურს ლათინური ,,L’’-შ ფორმათ. დუდშე ჟირი კურთხუ ჰორიზინტალურო ვარდა ვერტიკალურო დო უკული ართი კურთხუ ვერტიკალურო ვარდა ჰორიზონტალურო.
კატეგორია:ჭარდაკიშ ფიგურეფი
ენრიკო ფერმი
ენრიკო ფერმი (დ. 29 ეკენია, 1901, რომი — ღ. 28 გერგობათუთა, 1954, ჩიკაგო) — იტალიარი ფიზიკოსი, ნამუქჷთ შანულამი თია მიშეღჷ კვანტურ მექანიკაშ გოვითარაფაშა. 1938 წანას მიღჷ ნობელიშ პრემია ფიზიკაშ დარგის. ენრიკო ფერმის არხო კონტაქტი უღუდჷ ინგლისარ თეორეტიკოს-ფიზიკოსწკჷმა პოლ დირაკწკჷმა.
990
კატეგორია:
ენრიკო ფერმი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იტალიარი ფიზიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიკაშ დარგის კატეგორია:ნაღურა 1954
ანტიგუა დო ბარბუდაშ ნოღეფიშ ერკებული
გიმე მოჩამილი რე ანტიგუა დო ბარბუდაშ 10 უდიდაში ნოღაშ ერკებული.
რუკა
ლეგენდა:
ანტიგუა დო ბარბუდა
ბერინგიშ საროტი
მინი|250პქ|ბერინგიშ საროტიშ ელმაშარული ფოტო ბერინგიშ საროტი (Берингов пролив) — საროტი აზიაშ კონტინენტიშ ბჟაეიოლიშ, დეჟნევიშ კოდმეშ დო ოორუე ამერიკაშ ბჟადალი — ალასკაშ კოკიშ უელსიშ პრინციშ კოდმეეფიშ ძგოპეფს შქას. საროტი პოლარული ქართაშე ონდეთ ობჟათეშე იდვალუაფჷ.
ბერინგიშ საროტი ანდაშა ჸოფე მენცარეფიშ გოჯინაშ ობიექტი, თიშენ, ნამჷ-და აზიაშე ოორუე ამერიკაშა ადამიერეფი კონდაკო საროტიშ მიკულათ, თ. ჯ. „დიხაშ ბოგათ“ გინორთეს, მუჟამსჷთ თაქიანობაქ ჸინით გიჩიხჷ დო ოკიანეშ ოკუჩხალექ მანგარო დანთხჷნ.
საროტიშ სიგანა სოდგარენ 85 კმ. რე, ოშქაშე სიტომბა 30-49 მეტრი. ართიანს მეთმურსხუანს ჩუკოტკაშ ზუღას (ოორუე ჸინუამი ოკიანეშ ნორთი) დო ბერინგიშ ზუღას (რჩქალი ოკიანეშ ნორთი). თიშ უმკუჯინუო, ნამჷ-და საროტის მაართათ სიმონ დეჟნიოვქ მიკორთჷ 1648 წანასჷნ, თიში ჯოხო იშენით დანიარი მარკვიაფალიშ, ვიტუს ბერინგიშ პატჷოცემელო გიოდვეს, ნამუქჷთ თაქ 1728 წანას მიკორთჷნ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეთიშ საროტეფი
ელ-ფულა
ელ-ფულა (الفولة) — ნოღა სუდანიშ ობჟათეშე, ბჟადალი კორდოფანიშ შტატიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. 2005-2013 წანეფს, ობჟათე კორდოფანიშ შტატიშ აკოდგინალუაშა მიშმეშჷ.
კატეგორია:სუდანიშ ნოღეფი კატეგორია:სუდანიშ შტატეფიშ ადმინიატრაციული ნოღეფი კატეგორია:კორდოფანი
ამრიშ პური
ამრიშ ლალ პური (अमरीश पुरी, Amrish Lal Puri;, ჯალანდჰარი, პენჯაბი, ბრიტანეთიშ ინდოეთი — , მუმბაი, ინდოეთი) — ინდოარი თეატრიშ დო კინოშ არტისტი. ინდური კონოშ ართ-ართი ჩინებული არტისტი უბადომოქიმინჯეშ ამპულას. გინოღალირი რე ფილმეფს 30 წანაშ უმოს ხანს (მაართა ფილმი 1970 წანას, ეკონიაქ - თიშ კათაფათ გიშართჷ 2006 წანას), შხვადოშახვა წყუეფიშ მეჯინათ, არტისტიშ ფილმოგრაფიაშ მუდანობა 275-შე 400-შა ფილმშახ რე. პრემია Filmfare Award-იშ სუმრზა ლაურეატი (1986, 1997, 1998).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინდოარი არტისტეფი კატეგორია:ნაღურა 2005
მანდარინი
მანდარინი — იროწვანე სუბტროპიკული ხილიშ ჩანარი ციტრუსეფიშ გვარიშ ტეგანიშობურეფიშ ფანიაშე.
მახასიათაფალეფი
ციტრუსოვან კულტურეფს შქას მანდარინი უნშიუ გიშეგორუაფუ ალაზჷმაფათ მაღალი ჸინგარზებათ. მანდარინი გჷმოღალას იჭყანს ოკულირებაშე (გვიგვილით ჸონუა) მა-4 წანას. 10-12 წანერ ჯალეფიშ მოსალქ შილებე მიოჭირინუას 50 ტ ჰა-შა. მანდარინიშ თარი ნერგვარობა აკოშაყარელი რე საქორთუოშ უჩა ზუღაშ წყარპიჯიშ სუბტროპიკულ რაიონეფს. უმენტაშო კულტივირაფილი რე უნშიუშ ჯიში, მორჩილ მუდანობათ საორდო ჯიში — კოვანოვასე. მანდარინს უმენტაშო ამიარენა ოკულირებათ, ოშა-გოშათ — ჸარშუათ. თარი ოჯინჯე რე ტრიფოლიატა.
საქორთუოშა 1885 წანას მაართაშე მიშეღეს იტალიაშე მანდარინი, ნამუქჷთ ორეწუალე შანულობა ვამიპალუ, თიშ გეშა ნამჷ-და დაბალი ჸინგარზებაშიქ იჸუ დო გუმნაღელი მუშ ბორჯის ვაჭიშუანდჷ მონდინაფას. თინა დოთირუ უნშიუქ, ნამუთ 1896 წანას მიშეღეს იაპონიაშე დო მალას გიფაჩჷ. ასე 19 ვთშ. ჰა ფართობი უკებუ დო ირწანურო 100-120 ვთშ. ტ-შე უმოს მოსალ ირზენს. მანდარინიშ პლანტაციეფს ჭყანიერო აზიანენს მანებელეფი — ფარიანეფი დო რცუფარიანეფი; ლახარეფშე ეიოშინალი რე გუმოზი, ქლოროზი, ანთრაკნოზი, ციტრუსეფიშ ბაქტერიული ნეკროზი დო შხვა. ოკურნალეთ გჷმირინუანა ბორდოშ სითხაშ 1% გჷნანწყუმას დო ცინების.
ლიტერატურა
კატეგორია:ციტრუსეფი
საროტი
მინი|180პქ|[[გიბრალტარიშ საროტი|გიბრალტარიშ საროტიშ ალმაჸვენჯური ფოტო]] საროტი — სქირონაშ ჟირი დიხაშ შქას რინელი წყარიშ ელმოლი, ნამუთ მეურცხუანს წყარიშ ოჩუეფს (ზუღეფს, ოკიანეეფს დო თ.უ.) საროტეფი რე გირძეეფი, განიერეფი, ტომბეფი, წყარიშ ულათ ჩქარეფი დო მაულარეფი. საროტიშ ჰიდროლოგიური ჯერი ითირუ თიში მუნახვამილა წყართირუათ, მობუ მერცხუაფილი წყარონტირუშ ვარდა თინეფიშ ნორთეფიშ რეჟიმეფს, საროტიშ სიგირძას, სიგანეს დო სიტომბას.
ინდური კიფი
ინდური კიფი (Cannabis indica) — კიფიშობურეფიშ ფანიაშ ჩანარი. შხვადოშხვა კლასიფიკაციაშ ისხუნუაფუ მუჭოთ დორხველი გვარობა ვარდა რჩქვანელობური კიფიშ გიმენგვარობა —.
საროტი
საროტეფს შქას მოსოფელს არძაშე გირძე რე მოზამბიკიშ საროტი. თიში სიგირძა 1 760 კმ რე, არძაშე ხუჯრდილი – დრეიკიშ საროტი 820 კმ სიგანათ.
ინდური კიფი
thumb|left|[[Фукс, Леонарт|Фукс «Das Kräuterbuch» (1543)]]
კატეგორია:კიფიშობურეფი კატეგორია:კიფი
991
კატეგორია: