cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ფიბონაჩი
ლეონარდო პიზარი, ფიბონაჩი (Leonardo Pisano; Fibonacci; დ. დოხოლ. 1170 — ღ. დოხოლ. 1250) — იტალიარი მათემატიკოსი. ბჟაეიოლს მეშარენდჷ, სოდე გიჩინებაფუ არაბულ მათემატიკაშ მეჭირინაფეფი; დო ხე უნწყუ თინეფიშ ბჟადალშა გინოღალას. თარ ნახანდეფი რე: „Liber Abaci“ (1202) — ტრაქტატი არითმეტიკაშე (ინდური ცირფეფი, ფიბონაჩიშ რიცხუეფი) დო ალგებრაშე (კვადრატულ განტოლებაბაშახ ომანგეთ), „Practica Geometriae“ (1220). დოგურაფილ აფუდჷ მუჰამად ბენ მუსა ალ-ხვარაზმიშ დო აბუ კამილიშ ნახანდეფი. XIX ოშწანურას ნოღა პიზას ფიბონაჩიშ ძეგლი ქჷდოდგეს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იტალიარი მათემატიკოსფი კატეგორია:ნაღურა 1250
992
კატეგორია:
იამალ-ნენეფიშ ავტონომიური ოკრუგი
იამალ-ნენეფიშ ავტონომიური ოკრუგი  (ნენ. Ямалы-Ненёцие автономной окрук), რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტი (მიშმურს ტიუმენიშ ოლქშა), ურალიშ ფედერალური ოკრუგიშ აკოდგინალუას რე.
ოკრუგის უხურგანს ნენეფიშ ავტონომიური ოკრუგის, კომიშ რესპუბლიკას, ხანტი-მანსიშ ავტონომიურ ოკრუგის, კრასნოიარსკიშ აკანს.
დირსხუ 1930 წანაშ 10 ქირსეთუთას.
ლიტერატურა
კატეგორია:იამალ-ნენეფიშ ავტონომიური ოკრუგი კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტეფი
993
კატეგორია:
გალიენუსი
გალიენუსი (ლათ:Publius Licinius Egnatius Gallienus Augustus; დოხოლ. 218 – 268) — რომიშ იმპერატორი მუშ მუმაწკჷმა, ვალერიანე I-წკჷმა ართო 253-260 წანეფს, დო ზოხორინელო მართჷნდჷ 260-268 წანეფს. თიქ იმპერატორიშ კონტროლი თინწკჷმა გინიბარჷ, მუჟამსჷთ თინა დიდ კრიზისის გჷნმიცადენდჷნ. თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და თიქ მიარე ოურდუმე გომორძგუა მიპალუნ, თინა უჭყანიე რდჷ, ნამჷ-და გაუჩერებუდუკო მუშ ოღვენჯიშ დიდ ნორთიშ იმპერიაშე გიშართუალა.
კატეგორია:რომიშ იმპერატორეფი კატეგორია:დუნაბადი 218 კატეგორია:ნაღურა 268
აკოპუროსქუა სუდანს (2023)
სუდანიშ აკოანჯარაფილ ნძალეფს (სან) დო ბიწორი რეაგირაფაშ ნძალეფს (ბრნ) შქას დოჭყაფილი აკოპუროსქუა — აკოანჯარაფილი კონფლიქტი სუდანიშ ტერიტორიას, ნამუქჷთ დიჭყჷ 2023 წანაშ 15 პირელს. გინმალ სუვერენულ სხუნუშ, ქიანაშ ასეინ თარობაშ ხუჯიშ დუმაკინე რე, — გოურდუმაფილი ორგანიზაცია, ნამუთ აშონთაფილ „ჯანჯავიდიშე“ მოურს.
11 პირელშე, ბრნ-შ გჷმნართი ნოღა მეროეს დო თაშნეშე ხარტუმს დისლოცირენდეს. ხეშუულობაქ თინეფს გიშულაშო მოუჭანჷ, მარა მალიმორეფქ იუარეს დოჸუნალა. თექ კონფლიქტიშ დოჭყაფაშ ბაძაძო გჷნირთუ.
თეშ უკული ნანანოღას ქიდიჭყჷ ობურჯაფე ქიმინუეფქ. მალას ქიანაშ შხვა ნორთეფსჷთ გეგნადჷ.
სქოლიო
კატეგორია:2023 წანაშ კონფლიქტეფი კატეგორია:15 პირელიშ მოლინეფი კატეგორია:2023 წანაშ პირელი კატეგორია:2023 წანა სუდანს
კაჯოლი
კაჯოლ დევგანი (काजोल देवगन, Kajol Devgan, ცირასქუალობას მუჰერჯი, უმოსო ჩინებული რე მონონიმიშ თუდო კაჯოლი; დ. 5 მარაშინათუთა 1974, ბომბეის) — ინდოარი არტისტი, ნამუთ ჰინდინინამ ფილმეფს გჷნმიღალუაფუ. კაჯოლი დო მუში დეი ნუთან ბეხლი (1936—1991) საუჯგუშო ოსურიშ როლშო Filmfare Award-იშ ჯილდოეფიშ მუდანობაშჸურე ირთჷნა „ჩემპიონობას“ (ირი 5-5 გომორძგუალა).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1974 კატეგორია:ინდოარი არტისტეფი
პაიკი
პაიკი (იუნიკოდი ♙♟) — ჭარდაკიშ ფიგურა. არძაშე დაღარი ფიგურა ლაჸაფის. ჭარდაკიშ პარტიაშ დაჭყაფუს ირ მოლაჸაფეს ბრუო-ბრუო პაიკი ჸუნს. პარტიაშ დაჭყაფუს პაიკეფი გერენა მაჟირა დო მაშკვითა ჰორიზონტალს.
პაიკი გილურს ხვალე წოხოლე ართი კურთხუს (ხვალე დაჭყაფუს დგომარობას შეულებუ ჟირ კურთხუშა გინულა). აწმარენჯიშ ფიგურას ღებულენს დიაგონალურო ხვალე ართ კურთხუს. მაბრუო ჰორიზონტალიშ (უჩა პაიკი მაართა ჰორიზონტალიშ) მენჭაფაშ ბორჯის, პაიკიქ შილებე გეგნირთას თი ფიგურათ, ნამუსჷთ მოლაჸაფე ოხვილურო კოროცხუნსჷნ.
კატეგორია:ჭარდაკიშ ფიგურეფი
ჟოზე სარამაგუ
ჟოზე სარამაგუშ ნაჭარეფი თანგილი რე მოსოფელიშ 25 ნინაშა. ხვალე პორტუგალიას გიმიჩინჷ სარამაგუშ წინგეფიშ 2 მილიონ ეგზემპლარქ. სარამაგუ რდჷ ლიბერტარიანული კომუნიზმიშ პროპონენტი დო ხშირას აკრიტიკენდჷ რომიშ კათოლიკური ეკლესიას, ევროპაშ რსხუს დო საირქიანო სავალუტო ფონდის. 1992 წანას რელიგიური თემეფიშ გეშა, პორტუგალიაშ თარობაქ პრემიერ-მინისტრიშ ანიბალ კავაკუ სილვაშ ხემანჯღვერობათ, არისტეიონიშ პრემიაშა ნომინირაფილი წინგეფიშ ერკებულიშე გეშეღჷ სარამაგუშ რომანი "იესო ქირსეშ ოხარებუ". ჸათე პოლიტიკური ცენზურაშ გურშენ, სარამაგუქ პორტუგალია ქიდიტუ დო ოცხოვრებშა ესპანეთიშა გეგნორთჷ. ესპანეთის, სარამაგუ ლანსაროტეშ კოკის ცხოვრენდჷ მუში ალმასქუ პილარ დელ რიოწკჷმა ართო. ჟოზე სარამაგუქ ღურუ 2010 წანაშ 18 მანგის, 87 წანერქ.
სარამაგუ რდჷ კულტურაშ თხილუაშ ერუანული ფრონტიშ დუმარსხუაფალი-მაკათური დო თურქი ნოველისტი ორჰან ფამუქიწკჷმა ართო რდჷ ევროპაშ ავტორეფიშ პარლამენტიშ დუმარსხუაფალი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პორტუგალიარეფი კატეგორია:პორტუგალიარი ჭარუეფი კატეგორია:პორტუგალიარი ნოველისტეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:პორტუგალიარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ლიტერატურაშ დარგის
994
კატეგორია:
ოზურგეთიშ მუნიციპალიტეტი
მინი|მარჯნივ|250პქ|ოზურგეთიშ მუნიციპალიტეტიშ ორენი [[გურიაშ აკანი|გურიაშ აკანს]] ოზურგეთიშ მუნიციპალიტეტი — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ართული საქორთუოს, გურიაშ აკანს. ოზურგეთიშ მუნიციპალიტეტის ოხორანს — 62 863 კოჩი (2014).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ მუნიციპალიტეტეფი *
995
კატეგორია:
თუდოლენი ქართლიშ აკანი
თუდოლენი ქართლიშ აკანი — აკანი ბჟაეიოლ საქორთუოს, იკენს ისტორიულ-გეოგრაფიული პროვინციეფიშ თუდოლენი ქართლიშ დო თრიალეთიშ ტერიტორიეფს. რეგიონიშ საირქიანო კოდი რე: GE-KK. თუდოლენი ქართლიშ აკანშა მიშმურს საქორთუოშ კანონდვალათ გოთანჯილი გეჸვენჯი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ართულეფი:
თუდოლენი ქართლიშ უმენტაში ნორთი ქართიშ ობჟათეშე იდვალუაფუ. თიშ ხურგეფი თარო უხვადუ ისტორიული პროვინციაშ ხურგეფს, მორო აკმაართიანენს გალენი კახეთიშ ნორთის ხოლო (კუხეთი დო გარდაბანი). ოორუე დო ბჟადალი ხურგეფი ალაჸუნს თრიალეთიშ დო სამსარაშ ქჷნდჷრეფს. ობჟათეშე უხურგანს - აზერბაიჯანიშ დო სომხეთიშ რესპუბლიკეფი.
ოქინაფუეფი
აკანიშ ტერიტორიას იდვალუაფუ ორთაშ, არქიტექტურაშ დო კულტურაშ ანდა ძეგლი, თინეფს შქას უშანულამაში რე:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ აკანეფი *
996
კატეგორია:
ბჟაშ შანეფი
ბჟაშ შანეფი — რუმე შანეფი, ნამუეფით პერიოდულო მუკორჩქინდჷ ბჟაშ ფოტოსფეროს. ბჟაშ დაბალი ტემპერატურაშ ჸათე რეგიონეფიშ ბაძაძი რე მაგნიტური ნადუეფიშ კონცენტრაცია, ნამუეფით ხეს უშალუნა კონვექციას. ბჟაშ შანეფი რჩქინდუ აქტიურო რეგიონეფიშ დინახალე, შხვადოშხვა მუდანობათ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბჟაშ შანეფი
ნიკოლას ბლომბერგენი
ნიკოლას ბლომბერგენი გურაფულენდჷ ფიზიკას, უტრეხტიშ უნივერსიტეტის. მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ბორჯის, გერმანალეფქ უნივერსიტეტი დოკილეს. ბლომბერგენიქ ინტჷ დო ჟირო წანას ტყობუდჷ. 1945 წანას ნიდერლანდეფი ქიდიტუ დო ოცხოვრებშა ამერიკაშა მიდართჷ, სოდეთ გურაფულენდჷ ჰარვარდიშ უნივერსიტეტის, ედუარდ მილს პერსელიშ ხემანჯღვერობათ. 1947 წანას ბლომბერგენიქ კინ ნიდერლანდეფიშა დირთჷ დო გურაფა გაგინძორჷ ლეიდენიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია 1948 წანას.
1949 წანაშე ბლომბერგენი კინ ამერიკას რე. ჸათაქ თიქ იმუშუ შხვადოშხვა ომენცარე ინსტიტუტეფს. რდჷ ჰარვარდიშ, კალიფორნიაშ დო არიზონაშ უნივერსიტეტეფიშ პროფესორი.
ჰარვარდიშ უნივერსიტეტის მუშობაშ ბორჯის, ბლომბერგენი გურაფულენდჷ მიკრორეღმულ სპექტროსკოპიას, შხვადოშხვა ექსპერიმენტეფით. ბლომბერგინიქ აკეთეჷ ჩარლზ ტაუნსიშ მაზერიშ მოდიფიკაცია 1956 წანას დო ეიოგჷ კრისტალური მაზერი, ნამუთ მაზერიშ სტანდარტული აირული ვერსიაშე უმოსი ნძალიერი რდჷ.
ნიკოლას ბლომბერგენი ოკათუდჷ ლაზერული სპექტროსკოპიაშ გოვითარაფას, ნამუშ გიმორინაფათ შილებედჷ ატომური სტრუქტურაშ უმოს ჯგირი გჷმორკვიება.
ნიკოლას ბლომბერგენი, ნობელიშ პრემიაშ გარდა რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ, ჯილდოეფიშ ლაურეატი დო საირქიანო ომენცარე ორგანიზაციეფიშ მაკათური.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნიდერლანდარეფი კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ნიდერლანდარი ფიზიკოსეფი კატეგორია:ამერიკალი ფიზიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიკაშ დარგის კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კანდი (ბენინი)
კანდი (Kandi) — ნოღა დო მუნიციპალური გოვითარაფა ბენინიშ ოორუე-ბჟეიოლშე. ნოღა კანდი — ალიბორიშ დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
კატეგორია:ბენინიშ ნოღეფი კატეგორია:ბენინიშ დეპარტამენტეფიშ ადმინისტრაციული ნოღეფი
რობინ უილიამსი
რობინ მაკლორინ უილიამსი (Robin McLaurin Williams; დ. 21 კვირკვე, 1951 — გ. 11 მარაშინათუთა, 2014 ) — ამერიკალი არტისტი დო კომიკოსი რდჷ. თიქ დუდშე ჯოხო მიპალჷ ტელესერიალით მორკი დო მინდი. ხანტურულ ფილმეფს კათაფათ აქტიურენდჷ 1980-იან წანეფშე.
თიში კინოკარიერა იკათუანს თიჯგურა გოხონარაფილჷ ფილმეფს, მუჭოთ რე: „მოსოფელი გარპიშ მეჯინათ“ (1982), „გომორძგუა, ვიეტნამი“ (1987), „ღურელი პოეტეფიშ ჯარალუა“ (1989), „გიშაკურცხინაფა“ (1990), „მაფა მაჩხომე“ (1991) დო „ნიჭიერი უილ ჰანტინგი“ (1997), ხოლო ფინანსურო წჷმოძინლქ იჸუ კინოფილმეფქ: „პოპაი“ (1980), „კაუჩა“ (1991), „ალადინი“ (1992), „მისის დაუტფაირი“ (1993), „ჯუმანჯი“ (1995), „ჩიტეფიშ ცხაური“ (1996), „სერი მუზეუმს“ (2006), დო „ბედინერი თვათვეფი“ (2006). მენაღებჷ აფჷ ოსკარი საუჯგუშო მაჟირახარისხამი არტისტიშო („ნიჭიერი უილ ჰანტინგი“, 1997). ხოლო რე ჟირი ემიშ, სუმი ორქოშ გლობუსიშ, არტისტეფიშ გილდიაშ ჟირი ჯილდოშ დო ხუთი გრემიშ მოღვენი.
2014][ წანაშ [✓11 მარაშნათუთას რობინ უილიამსი კალიფორნიას, მუში ჸუდეს ღურელი ძირეს. ღურაშ სამანჯელი დუდიშ ჸვილუა რდჷ.
ბიოგრაფია
რობინ მაკლორინ უილიამსიქ დებადჷ ილინოისიშ შტატიშ ნოღა ჩიკაგოს. დიამუში ლორი მაკლორინი რდჷ ჸოფილი მოდელი ახალი ორლეანიშე. მუამუში რობერტ ფიცჯერალდ უილიამსი რდჷ Ford Motor Company-იშ ართ-ართი ხემანჯღვერი. დიდაშ განშე თიში დიდი-დიდი ბაბუ ანსელმ მაკლორინი რდჷ მისისიპიშ სენატორი დო გუბერნატორი. უილიამსიშ გენეალოგია აკოდირთუდჷ ინგლისურ, უელსურ, ირლანდიურ, შოტლანდიურ, გერმანულ დო ფრანგულ ბირჯღეფშე. მირდჷ ოეპისკოპოსე ეკლესიაშ წესის მეჯინათ. მირდჷ მიჩიგანს, ბლუმფილდ-ჰილზის, სოდეთ დეტროიტიშ სკოლას გურაფლენდჷნ, გვიანო კალიფორნიას გურაფლენდჷ რედვუდიშ უმაღალაშ სკოლას. სკოლაშ თებაშ უკული აბარჷ კლერმონტიშ კოლეჯის პოლიტოლიგიაშ სპეციალობათ. უკული, გურაფა გაგინძორჷ ჯულიარდიშ სკოლას, სოდეთ დრამატულ ხელუანუას დეპაპაჯვარჷ. ჸუნდჷ ჟირი ჯიმაჸონერი: ტოდი დო მაკლორინი.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1951 კატეგორია:ნაღურა 2014 კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
ტყარი კიფი
ტყარი კიფი (Cánnabis ruderális) — კიფიშობურეფიშ ფანიაშ ჩანარიშ რჩქვანელობური კიფიშ გიმენგვარობა. რუდერალური ჩანარი, ოშქაშე სიმაღალაშ (60 სმ-შახ), მერკეთ დოჸალერი, ოშქაშე სიგჷრძაშ, ინწრო ფურცელეფით დო თარი ღერით. ჯგირ პიჯალეფს, ჩანარს შეულებუ 3 მეტრაშ სიმაღალაშახ რდუალა. გალენური მიოჯინით შილებე მოგენდას რჩქვანელობურ კიფის, ნამუთ თიში სპეციალიზაფილი ჟვერი ჩანარი რე. ჩანარი ძალამ ბიწორას მონდიდუ ოშა-გოშათ შქა მანგიშ თუთას, ჯგირ წყარუაშ პიჯალეფს). thumb|left|კიფიშ მიარეგვარობეფი
კატეგორია:კიფიშობურეფი კატეგორია:კიფი კატეგორია:ჟვერი ჩანარეფი
998
კატეგორია:
999
კატეგორია:
ნენეფიშ ავტონომიური ოკრუგი
მინი|ნენეფიშ ავტონომიური ოკრუგი ნენეფიშ ავტონომიური ოკრუგი (ნენ. Ненёцие автономной ӈокрук) — რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტი (არხანგელსკიშ ოლქიშ აკოდგინალუას რე), ოორუე-ბჟადალიშ ფედერალური ოკრუგიშ აკოდგინალუაშა მიშმურს. ნ. ნარიან-მარი - ოკრუგიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე. ოკრუგის ობჟატეშე უხურგანს კომიშ რესპუბლიკა, ობჟატე-ბჟადალშე — არხანგელსკიშ ოლქი, ოორუე-ბჟაეიოლშე იამალ-ნენეფიშ ავტონომიური ოკრუგი. ოკრუგიქ დირსხუ 1929 წანაშ 15 კვირკვეს.
გეოგრაფიული ორენი
ნენეფიშ ავტონომიური ოკრუგი იდვალუაფუ ბჟაეიოლ ევროპაშ ვეშ უკიდაშ ოორუე-ბჟაეიოლ ნორთის. ოკრუგიშ აკოდგინალუაშა მიშმურს კოკეფი კოლგუევი დო ვაიგაჩი, ჩქონი კანინი. ოკრუგის ომძღჷ ოორუე ჸინუამი ოკიანეშ ჩე, ბარენციშ, პეჩორაშ დო კარიშ ზუღეფი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ნენეფიშ ავტონომიური ოკრუგი კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტეფი
ფერნანდუ პესოა
ფერნანდუ ანტონიუ ნუგეირა პესოა (პორტ. Fernando António Nogueira Pessoa; დ. 13 მანგი, 1888, ლისაბონი, პორტუგალია — ღ. 30 გერგობათუთა, 1935, ლისაბონი, პორტუგალია) — პორტუგალიარი პოეტი, ჭარუ, მათანგალი დო ფილოსოფოსი. მერჩქინელი რე მაეჩა ოშწანურაშ ართ-ართი უდიდაშ პორტუგალიარ პოეტო. პესოა ჭარუნდჷ პორტუგალიურ, ინგლისურ დო ფრანგულ ნინეფშა.
ბიოგრაფია
ფერნანდუ პესოაქ დებადჷ ლისაბონს, 1888 წანაშ 13 მანგის. ფერნანდუ ხუთი წანერი რდუნ თეშ, მუმაქ ტუბერკულოზით დოღურჷ. დიდაქ მაჟირაშა გეთხუ დო ფერნანდუს უმოსო დიდა დო მუმაჸონერი რდუნდეს. მუმაჸონერი პორტუგალიაშ ოურდუმე ოფიცერი რდჷ დურბანს, ობჟათე აფრიკას. ფერნანდუ გურაფულენდჷ დურბანიშ სკოლას. ჸათე პერიოდის თიქ ჯგირო ქიდიგურუ ინგლისური ნინა დო ლიტერატურა. ჭარალუათ ორდოიანი წანეფიშე დეინტერესჷ. დუდშე ფერნანდუ ჭარუნდჷ თხობელუეფს დო ესსეეფს, ინგლისურო. თიში ნაჭარეფი დურბანიშ ლიტერატურულ ჟურნალეფს იბეჭდუდჷ.
ფერნანდუ პესოა თაშნეშე რდჷ მათანგალი ხოლო. თიქ პორტუგალიურ ნინაშა გინოთანგჷ ნათანიელ ჰოთორნიშ, ო. ჰენრიშ, ალფრედ ტენისონიშ, უილიამ ვორდსვორტიშ, ელიზაბეტ ბარეტი ბრაუნინგიშ, ედგარ ალან პოშ, უოლტ უიტმენიშ, ჯონ გრინლიფ უიტიერიშ დო შხვეფიშ ნახანდეფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პორტუგალიარეფი კატეგორია:პორტუგალიარი პოეტეფი
ოუენ უილსონი
ოუენ უილსონი (Owen Wilson; 18 გერგობათუთა, 1968, დალასი) — ამერიკალი არტისტი დო სცენარისტი. გორჩქინათ რე ირლანდიარი ამერიკალეფიშ ფანიაშე. ჩინებული რე კომედიურ ფილმეფს რსულებური როლეფით დო რეჟისორ უეს ანდერსონწკჷმა ალახანდალათ, რე თიში ფილმეფიშ სცენარეფიშ ავტორი.
1001
კატეგორია:
ოუენ უილსონი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1968
ჩუკოტკაშ ავტონომიური ოკრუგი
thumb|228px| ჩუკოტკაშ ავტონომიური ოკრუგი (ჩუკ. Чукоткакэн автономныкэн округ) — რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტი, მიშმურს შორი ბჟაეიოლიშ ფედერალური ოკრუგიშ აკოდგინალუაშა.
ოკრუგის უხურგანს რესპუბლიკა სახას (იაკუტია), მაგადანიშ ოლქის დო კამჩატკაშ აკანს.
ადმინისტრაციული ცენტრი - ნ. ანადირი.
გეოგრაფიული ორენი
ჩუკოტკაშ ავტონომიური ოკრუგი იდვალუაფუ რუსეთიშ უკიდაშ ოორუე-ბჟაეიოლ ნორთის. უკებჷ ჩუკოტკაშ ჩქონი, კონტინენტიშ გოხოლუას მადვალუ ნორთი დო კოკეფი: ვრანგელიშ, აიონი, რატმანოვიშ დო შხვა.
ომძღჷ ოორუე ჸინუამი ოკიანეშ ბჟაეიოლი ცჷნდჷრიშ, ჩუკოტკაშ ზუღეფი დო რჩქალი ოკიანეშ ბერინგიშ ზუღა.
ეთნიკური აკოდგინალუა
2010 წანაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, ოკრუგის გეჸვეჯი ეთნიკური აკოდგინალუა რდჷ:
ლიტერატურა
კატეგორია:ჩუკოტკაშ ავტონომიური ოკრუგი კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტეფი
დრეიკიშ საროტი
დრეიკიშ საროტი ვარდა ჰოკეშ ზუღა (Mar de Hoces) — საროტი ობჟათე ამერიკაშ (ჰორნიშ კორცხიწკჷმა,ჩილე) დო ობჟათე შეტლანდიაშ კოკეფს (ანტარქტიკა) შქას. თინა მეურცხუანს ატლანტიშ ოკიანეშ ობჟათე-ბჟადალი ნორთის (სკოშიშ ზუღა) დო რჩქალი ოკიანეშ ობჟათე-ბჟაეიოლი ნორთის. მეურს ობჟათეშ ოკიანეს. საროტის ჯოხოქ XVI უკუნის ინგლისარი კეპერიშ ფრენსის დრეიკიშ პატიოცემელო გიადჷ. 1578 წანაშ ეკენიას, მაგელანიშ საროტიშ მიკულაშ უკული დრეიკიშ გჷნოსქილადირი ჭკუდიქ მოხვადჷ შორიშ ობჟათეს, სოდეთ მოხვალამირო მიოგორუეს ათე გიშაულარს ატლანტიშ დო რჩქალი ოკიანეეფს შქას.
გვერდი უკუნით ორდო, 1525 წანას, შხიფიქ ესპანარი ნავიგატორიშ ფრანცისკო დე ჰოკეშ ბუნას მაგელანიშ შარაშე ობჟათეჸურე გეგნურთაფჷ, თინეფქ ძირეს დიხაშ დათებუ დო უზურო უღუდეს, ნამდა თექი შილებე გიშაულარი ქორდუკონ. ათეშ გეშა კანკალე ესპანარი დო ლათინურ ამერიკალი ისტორიკოსი თის ჰოკეშ ზუღას (Mar de Hoces) უძახჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩილეშ გეოგრაფია
1003
კატეგორია:
ხანტი-მანსიშ ავტონომიური ოკრუგი
მინი|ხანტი-მანსიშ ავტონომიური ოკრუგი ხანტი-მანსიშ ავტონომიური ოკრუგი — რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტი, ტიუმენიშ ოლქიშ აკოდგინალუას. მიშმურს ურალიშ ფედერალურ ოკრუგშა. ადმინისტრაციული ცენტრი — ნ. ხანტი-მანსიისკი.
ოკრუგი უხურგანს იამალ-ნენეფიშ ავტონომიურ ოკრუგის, კრასნოიარსკიშ აკანს, ტომსკიშ, ტიუმენიშ, სვერდლოვსკიშ ოლქეფს დო კომიშ რესპუბლიკას. დირსხუ 1930 წანაშ 10 ქირსეთუთას. თარი წყარმალუეფი რე ობი დო თიში ნადუ ირტიში.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ხანტი-მანსიშ ავტონომიური ოკრუგი კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტეფი
კიფიშობურეფი
კიფიშობურეფი (Cannabaceae) — ჩანარეფიშ ფანია ვარდიშნერეფიშ რანწკიშე. თე ფანიას გოართოიანაფილი რე 11 გვარი დო 170 გვარობა. საქორთუოს გოფაჩილი რე თე ფანიაშ 3 გვარი: კიფი (Cannabis), ფშალე (Humulus) დო ჯაქუა (Celtis).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ვარდიშობურეფი კატეგორია:კიფიშობურეფი
ჯუგუ
ჯუგუ (Djougou) — უშხუაში ნოღა ბენინიშ ოორუე-ბჟადალშე. დონგაშ დეპარტამენტიშ ადმინისტტაციული ცენტრი. იდვალუაფჷ ტოგოშ ხურგიშ გოხოლუას, ზუღაშ დონეშე 430 მეტრის. შანულამი ოვაჭარე დო ოტრანსპორტე ცენტრი.
ნოღაშ ფართობი 3966 კმ² დო 2013 წანაშ მუნაჩემეფით, 37 040 ადამიერი ოხორანს. თარი ეთნიკური ბუნა — დენდი; თაშნეშე ოხორანა ფულბე, იორუბა, ბარიბა დო ფონი. მახორობაშ უმენტაშობა ისლამიშ გემაჸვენჯი რე, თაშნეშე შანულამ მუდანობაშ კათოლიკეეფი რენა.
სქოლიო
კატეგორია:ბენინიშ ნოღეფი
ნოჭკილი ჩანარეფი
ნოჭკილი ჩანარეფი — ნოჭკილი ვარდა ოწიორალი მასალაშ მუმაჩამე ჩანარეფი. მიარე ნოჭკილი ჩანარი კულტივირაფილი რე.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჩანარეფი
კარლ ფრიდრიხ გაუსი
იოჰან კარლ ფრიდრიხ გაუსი (Johann Carl Friedrich Gauß; დ. 30 პირელი, 1777, ბრაუნშვაიგი — ღ. 23 ფურთუთა, 1855, გეტინგენი) — გერმანალი მათემატიკოსი, ასტრონომი, გეოდეზისტი დო ფიზიკოსი.
ჟან ბატისტ ჟოზეფ ფურიე
ლიტერატურა
კატეგორია:ფრანგი მათემატიკოსეფი კატეგორია:ნაღურა 1830
კარლ ფრიდრიხ გაუსი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალი მათემატიკოსეფი კატეგორია:გერმანალი ფიზიკოსეფი კატეგორია:გერმანალი ასტრონომეფი კატეგორია:ნაღურა 1855
საქორთუოშ ეკონომიკა
საქორთუოშ ეკონომიკაშ თარი დარგეფი რე ოფუტეშ მეურნობა (ჩაი, ციტრუსი, ხილი, თუთუმი, ღვინი), მანქანაშენწყუალა, მეტალურგია, ჰიდრორესურსეფი. დიდი თოლ-ჸუჯი მითმიაჩამუ საკურორტო-ტურისტული კომპლექსიშ კინე ახალშე აკოდგინუას, ნამუთ კინოხ ირწანურო 2 მლნ ადამიერს ონინალუდჷ. ოფუტეშ მეურნობაშ პროდუქცია (ჸურძენი, ჩაი, ციტრუსეფი).
საქორთუოშ ერუანულივალუტა — ქორთული ლარი (GEL).
2007 წანა „ეკონომიკური ბუმიშ“ პერიოდი რდჷ, თიშ გეშა ნამჷ-და ეკონომიკაშ 12.3%-იანი ძინაქ დეფიქსირჷ. 2008 წანაშე 2010 წანაშახ ედპ-შ ძინაშ რკებაშ ტენდენციათ იხასიათებუდჷ, მუღ რუსეთ-საქორთუოშ ლჷმაშ დო მოსოფელიშ ეკონომიკური კრიზისიშით რდჷ გიმოჭანაფილი. 2010 წანაშე 2012 წანაშახ ედპ-შ ძინაშ ტემპი კინ ძინას აგჷნძორენდჷ, 2012 დო 2013 წანეფს კინ რკებაშ ტენდენციათ იხასიათებუდჷ.
საბანკო-საფინანსო დო დოზღვევაშ სისტემეფი
ილია ჭავჭავაძე, საადგილმამულო სათავადაზნაურო ბანკიშ ხემანჯღვერობაშ პერიოდის, დიო ხოლო 1883 წანაშე გაზეთ „ივერია “-ს ობჟინუანდჷ, შინელი ორგანიზაციაშ, ჯარალობური ხანდაშ დო მოღალობაშ აკმაკორობალ ოქმეფს (რუბრიკას „დინოხოლენი მიმოჯინა“). თე ეკონია ოსხირო გჷნმირთუ მაართა ქორთული საბანკო-საფინანსო ინსტიტუტიშ — მაართა საარძო წჷმორინაფაში. ილია ღანკმეწურაფილო ხანდენდჷ საბანკო ნინალაშ კულტურაშ საქორთუოშ დაკვირდებაშ ოკითხეფშენ. ოშშე უმოსი წანაშ უკული, XX ოშწანურაშ 90-იან წანეფს, ზოხორინალაშ დორთინაფაშე — ამდღარშახ, საქორთუოშ საბანკო-საფინანსო ბუნეფი, თინეფიშ მოღალობეფი დო მეჭირინაფეფი წჷმარინუანს ხოლო ართ, შანულამ ერუანულ ფასეულობას სტაბილური, სახენწჷფობური გოვითარაფაშ შარას.
ამდღა საქორთუოშ ეკონომიკაშ სექტორს ხანდენს მუსხირენ კომერციული ბანკი დო ბანკეფიშ ასოციაცია:
ვასაბანკო საკრედიტო-სადეპოზიტო ორგანიზაციეფი დო საფინანსო-საკრედიტო აზარაშ პროგრამეფი:
დოზღვევაშ სისტემა:
სახენწჷფფო ინსტიტუტეფი:
ნორმან ფოსტერ რამზეი
ნორმან ფოსტერ რამზეი უკულაში (ინგლ. Norman Foster Ramsey Jr.; დ. 27 მარაშინათუთა, 1915, ვაშინგტონი, ააშ — ღ. 4 გერგობათუთა, 2011, ვეილენდი, მასაჩუსეტსი, ააშ) — ამერიკალი ფიზიკოსი. გორთილი ოსცილატორული ვეშ მეთოდიშ გჷმოგონებაშ გეშა, გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიკაშ დარგის 1989 წანას. ჸათე გამოგონებას უღუდჷ დიდი შანულობა ატომური საათეფიშ კონსტრუქციაშო. რამზეი რდჷ ჰარვარდიშ უნივერსიტეტიშ ფიზიკაშ პროფესორი დო უკინებუდჷ შხვადოშხვა პოსტეფი ამერიკულ დო საირქიანო ორგანიზაციეფს, მაგალთო ნატოს დო ააშ-იშ ატომური ენერგიაშ კომისიას.
ნორმან ფოსტერ რამზეი გურაფულენდჷ ინჟინერიას დო მათემატიკას კოლუმბიაშ უნივერსიტეტის. უკულიან წანეფს ფიზიკათ დეინტერესჷ დო გურაფა გაგინძორჷ კემბრიჯიშ უნივერსიტეტიშ კავენდიშიშ ლაბორატორიას, ერნესტ რეზერფორდიშ დო მორის გოლდჰაბერიშ ხემანჯღვერობათ. კემბრიჯის რამზეიქ გეჩინებაფუ გიშარჩქინელი მენცარეფი: ედვარდ ეპლტონი, მაქს ბორნი, ჯეიმზ ჩედვიკი, ჯონ კოკროფტი, პოლ დირაკი, ართურ ედინგტონი, რალფ ჰოვარდ ფაულერი, მარკ ოლიფანტი, ჯოზეფ ჯონ თომსონი დო შხვეფი. რამზეიქ ოდოქტორე დისერტაცია თხილუ კოლუმბიაშ უნივერსიტეტის, 1940 წანას.
გურაფაშ თებაშ უკულ რამზეი მუშენდჷ ილინოისიშ უნივერსიტეტის. მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ბორჯის რობერტ ოპენჰაიმერიშ ინიციატივათ, რამზეი ოკათუდჷ მანჰეტენიშ პროექტის. ლჷმაშ თებაშ უკულ კინ კოლუმბიაშ უნივერსიტეტიშა დირთჷ. ართი პერიოდის იმუშუ ჩიკაგოშ დო მიჩიგანიშ უნივერსიტეტეფს ხოლო. ნორმან ფოსტერ რამზეი ნობელიშ პრემიაშ გარდა, რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. ღურუ 2011 წანაშ 4 გერგობათუთას, 96 წანერქ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ფიზიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიკაშ დარგის
ვოლგოგრადიშ ოლქი
ვოლგოგრადიშ ოლქი — ოლქი რუსეთის, მიშმურს ობჟათეშ ფედერალურ ოკრუგიშ აკოდგინალუაშა.
მახორობა
2006 წანაშ მუნაჩემეფიშ მეჯინათ, ოლქის ოხორანდჷ 2 635 ვთშ. კოჩი.
ბაჰამიშ კოკეფიშ ნოღეფიშ ერკებული
გიმე მოჩამილი რე ბაჰამიშ კოკეფიშ ნოღეფიშ ერკებული.
რუკა
ლეგენდა:
ბაჰამიშ კოკეფი
იუნიკოდი
right|250პქ|უნიკოდიშ კონსორციუმიშ ლოგო
უნიკოდი — სიმბოლოეფიშ სტანდარტი, ნამუთ საშუალებას ირზენს გეგმობხანტათ პრაქტიკულოარძა ნინაშ ჭარალუაშ შანეფი (სიმბოლოეფი, ასოეფი). უნიკოდი წჷმორინაფილი რე მუსხირენ ფორმათ: UTF-8, UTF-16 (UTF-16BE, UTF-16LE) დო UTF-32 (UTF-32BE, UTF-32LE). თაშნეშე აკომუშებული რე UTF-7, შკვით ბიტიანი არხით ინფორმაციაშ გინოჩამაშო, მარა თე ფორმა, ASCII-წკჷმა უხუჯალობაშ გეშა, ვა რე მიშაღალირი დო ვემiშმურს უნიკოდიშ სტანდარტშა.
Microsoft-იშ Windows NT-ს, თიშა გერსხილ შხვა სისტემეფს: Windows 2000, Windows XP - (უნიკოდი Microsoft ოპერაციულ სისტემეფს) თარო გჷმირინუაფუ UTF-16LE. UNIX-ის დო მოგვენ ოპერაციულ სისტემეფს - GNU/Linux, BSD დო MacOS X მეღებული რე: ფაილეეფo - UTF-8 ფორმა; UTF-32 ვარდა UTF-8 — ოპერატიული შვენაშ მუნაჩემეფიშ დამუშებაშო.
სტადარტი მიშაღალირი რე 1991 წანას - ვაკომერციული ორგანიზაციაშ ”უნიკოდიშ კონსორციუმი”-შით, ნამუთ აკმაართიანენს უშხუაშ IT (ინტერნეტ ტექნოლოგიეფიშ) კორპორაციეფს. თე სტანდარტიშ გჷმორინაფა საშუალებას ირზენს გუკეთათ კოდირაფა არძაშე მაღალი მუდანობაშ სიმბოლოეფს - შხვადოშხვა ჭარალუეფშე: უნიკოდ დოკუმენტეფს, კოდური ხასჷლაშ გჷმორინაფაშ უმუშ, ართიანიშ ელახ ელმანტირანა ჩინური იეროგლიფეფი, მათემატიკური სიმბოლოეფი, ბერძენული ანბანიშ ასოეფი დო კირილიცა.
lang=en|thumb|250px|უნიკოდიშ რუკა უნიკოდიშ სტანდარტის კოდეფი დორთილი რე მუსხირენ ბუნათ. U+0000-შე U+007F-შახ ბუნა იკათუანს ASCII სიმბოლოეფს, ომანგე კოდეფით. გეჸვენჯი ბუნეფი იკათუანა შხვადოშხვა ჭარალუაშ შანეფს, პუნქტუაციაშ შანეფს დო ტექნიკური სიმბოლოეფს. კირილიცაშ სიმბოლოეფს უკებჷ U+0400-შე U+052F-შახ ბუნა.
უნიკოდიშ ომანგე ქორთული ფონტეფი
უნიკოდიშ ომანგე ქორთული კომპიუტერული ფონტეფი რსებენს კომერციულო, ნამუთ უთარაშო „ვინდოუზ“ სისტემას მოჸუნს (Sylfaen დო Arial Unicode MS) დო დუდიშული გჷმორნაფაშ ანუ უფასე რე.
ორიგინალური მაღალხარისხამი უფასე ქორთული უნიკოდ დელტა ჰინტირებული დო ბითმაპ ჩართული ფონტეფიშ ართო ართი მაწარმაფალი რე „BPG-InfoTech Co“, ნამუშ ფონტეფიშ არსებუაფონი ნორთი ალობამეჩამილი რე General Public License (GPL), GNU გჷმორინაფაშო დო მიშმურს თიჯგურა დისტრიბუციეფიშ აკოდგინალუაშა, მუჭომით რე „ლინუქსი“.
1004
კატეგორია:
ჯონ გრინლიფ უიტიერი
ჯონ გრინლიფ უიტიერი (ინგლ. John Greenleaf Whittier; დ. 17 ქირსეთუთა, 1807, ჰეივრილი, მასაჩუსეტსი, ააშ — ღ. 7 ეკენია, 1892, ჰემპტონ-ფოლსი, ნიუ-ჰემპშირი, ააშ) — ამერიკალი კვაკერი დო აბოლიციონისტი პოეტი. შინელი რე პოეტური კათელეფით: "დუდიშალაშ ხონარეფი", "ხანდაშ ობირეში", "მოდ მალერი", "ლჷმაშ ბორჯის", "თირს სკილადირეფი", "ახალი ინგლისიშ ბალადეფი" დო "ბჟაშ ელულას".
ჯონ გრინლიფ უიტიერიქ დებადჷ მასაჩუსეტსიშ შტატიშ ნოღა ჰეივრილს, ფერმერეფიშ ფანიას. უმაღალაში გონათაფა ვემუღებჷ. გურაფულენდჷ ჰეივრილიშ აკადემიას 1827-1828 წანეფს. ჭარალუათ ორდოიანი წანეფიშე დეინტერესჷ. უიტიერიშ ნაჭარეფი იბეჭდუდჷ ლიტერატურულ ჟურნალ-გაზეთეფს. 1830-იან წანეფს გიშაგორუეფს მონაწილენდჷ, მარა კონგრესიშ გიშაგორუეფი წაგჷ დო პოლიტიკას ხოლო ართი პერიოდის დუდი დანებუ. უიტიერი რდჷ აბოლიციონისტი დო რდჷ 1833 წანას დორსხუაფილი "American Anti-Slavery Society"-შ ართი-ართი დუმარსხუაფალი-მაკათური. უიტიერი 1830-იან დო 1840-იან წანეფს რდჷ აბოლიციონისტური გაზეთეფიშ "Pennsylvania Freeman"-იშ დო "The National Era"-შ რედაქტორი.
ამერიკაშ ომენოღალე ლჷმაშ ბორჯის უიტიერი ელურდჷ აბრაამ ლინკოლნის. უიტიერი რდჷ 1860 დო 1864 წანეფიშ ამერიკაშ ოპრეზიდენტე გიშაგორუეფიშ ელექტორი.
უიტიერიქ მაართა ნახანდეფი 1830-იანი წანეფიშ დაჭყაფუს გიშაშქჷ. 1831 წანას გიშართჷ "ახალი ინგლისიშ ლეგენდეფქ" დო 1832 წანას "მოლ პიტჩერი"-ქ. 1833 წანას ანონიმურო გჷმაბჟინუ პოემა "ვერმონტალეფიშ ობირეში, 1779". ჯონ გრინლიფ უიტიერიშ არძაშე უმოსო ჩინებული ნახანდი რე პოემა "თირს სკილადირეფი", ნამუქჷთ 1866 წანას გიშართჷ. პოემაშ მაართა გიშაშქუმალაქ ავტორს 10,000 დოლარიანი ფინანსური მოგება მოუღჷ. 1856 წანას გიშართჷ პოემაქ "მოდ მალერი", ნამუთ უიტიერიშ ართ-ართი პოპულარული პოემა რე.
1870 წანაშე უიტიერი რდჷ ამერიკაშ ფილოსოფიური ჯარალუაშ მაკათური. უიტიერიქ ღურუ 1892 წანაშ 7 ეკენიას, 84 წანერქ. ნთხორილი რე ეიმსბერიშ სასაფლას.
კრისტოფერ უოკენი
კრისტოფერ უოკენი (Christopher Walken, დაბ. 31 მელახი 1943) — ამერიკალი ოსცენე დო კინო არტისტი. ჩინებული რე 100-შე უმოსი კინოროლით დო ოტელევიზიე შოუეფს კათინით. ფილმეფიშ მეტი, ბორჯიშებორჯიშა მუსიკალურ ვიდეოკლიპეფსჷთ ოკათჷ (ფეტბოი სლიმი, მადონა, Journey, PIL, Run DMC, The Left Rights).
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1943
პავლოვნია
პავლოვნია (Paulównia), ვარდა ადამიშ ჯა, თაშნეშე შილებე ჯოხოიდვალუას „პავლონია“  — პავლოვნიაშნერეფიშ ფანიაშ ჩანარიშ გვარი.
სქოლიო
კატეგორია:დეკორატიული ჯალეფი კატეგორია:ობჟათე-ბჟაეიოლი აზიაშ ფლორა
მადამ ბოვარი
მადამ ბოვარი, ორიგინალური ჯოხოდვალა მადამ ბოვარი: პროვინციული მანერეფი (ფრანგ. Madame Bovary: Mœurs de province) — გუსტავ ფლობერიშ ოდებიუტე რომანი. რომანქ გიშართჷ 1856 წანაშ 1 გჷმათუთა-15 ქირსეთუთაშ პერიოდის, ლიტერატურული ჟურნალს Revue de Paris-ის. ცალკე წინგო რომანქ გიშართჷ 1857 წანაშ პირელს, ჟირი ტომო. ჸათე რომანქ ავტორს დიდი პოპულარობა მოუღჷ. წინგიქ გიშაშქუმალაშ უკულ, ხელათ ბესტსელერო გინირთჷ.
რომანი ემაშ, პროვინციალი ოსურიშ რინაშ ისტორია რე. რომანიშ თარი პერსონაჟი პროვინციული ცხოვრებაშ ბანალურობაშე ნტებას ოცადუ. ემა (შარლ ბოვარიშ ალმასქუ) შხვადოშხვა პერიოდეფს შხვადოშხვა ჸოროფილეფს გირჩქინანს, მარა ნამთინწკჷმა ბოლოშა ვარე ბედინერი. რომანიშ სიუჟეტით ემა ცხოვრებას ტრაგიკულო ათენს დო დუდის იჸვილუნს.
მადამ ბოვარი ფრანგული ლიტერატურაშ შედევრო რე მერჩქინელი. რომანიშ სიუჟეტის რე გერსხილი შხვადოშხვა ფრანგული დო ამერიკული კინო-ფილმეფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგული რომანეფი კატეგორია:გუსტავ ფლობერიშ რომანეფი კატეგორია:XIX ოშწანურაშ რომანეფი კატეგორია:XIX ოშწანურაშ ფრანგული რომანეფი
1005
კატეგორია:
ირინა ბილიკი
კატეგორია:უკრაინალი მობირეეფი
ისრაელიშ ნოღეფიშ ერკებული
ისრაელიშ ნოღეფი — ისრაელიშ სახენწჷფოშ დოხორელი პუნქტეფი, ნამუეფსჷთ ნოღაშ სტატუსი უღჷნან, ქიანას ნოღაშ სტატუსი 75 დოხორელი პუნქტის უღუ, ნამუთ გოართიანაფილი რე 7 ადმინისტრაციულ ოლქის. ისრაელს ონოღე მახორობაშ მეჭედალა მოსოფელს ართ-ართი არძაშე უდიდაში რე, ნოღას ქიანაშ მახორობაშ დოხოლაფირო 90% ოხორანს. ნოღაშ სტატუსი უციოთ ვაშანენს მახორობაშ მუდანობას, მორო რჩქვანელობურო დოხორელ პუნქტის ნოღაშ სტატუსი მიაჩამუ, სოდე 20 000 ადამიერშე უმოსი რენ.
ისრაელს გიშმერთუ ჟირი გიშაძირაფილი ონოღე აგლომერაცია (2010 წანაშ მუნაჩემეფით):
ისრაელს 14 ნოღას 100 000 ადამიერშე უმოსი მახორობა ჸუნს, თინეფს შქას ქიანაშ ნანანოღას 700 000 ადამიერშე უმოსი ოხორანს.
შხუ ნოღეფიშ რუკა
ნოღეფი გეჸვენჯი მახორობათ:
1006
კატეგორია:
რუსეთიშ ეკონომიკა
მინი|[[მოსკოვი-სიტი|მოსკოვიშ ოერეფოშქაშე ბიზნეს ცენტრი]] რუსეთიშ ეკონომიკა — ნომინალური ედპ-იშ მეჯინათ მახუთა ერუანული ეკონომიკა მოსოფელს (2011 წანაშ მუნაჩემეფით). რუსეთიშ თია მოსოფელიშ ედპ-ს 2006 წანას 3,09%-ს აკმადგინადჷ. ქიანაშ ედპ-ქ 2006 წანას აკადგინჷ 987,94 მლრდ დოლარი. 2007 წანას, მალასიანი ძინაშ ჭყოლოფუათ (7,8%), რუსეთიშ თიაქ მირდჷ 3,2%-შახ (ააშ-იშ თია აკმადგინანს 21%-ს).
რუსეთიშ პოსტსხუნუეფიშ ეკონომიკაშ ფორმირებაშ ოსხირს პრივატიზაცია წჷმარინუანს, ნამუქჷთ ხე უნწყუ კაპიტალიშ შაყარუას. ჸუპ-იშ მეჯინათ რუსეთიშ ედპ 2005 წანას აკმადგინანდჷ 1697,5 მილიარდ დოლარს, 2006 წანას - 1880 მილიარდშახ მირდუ (2007 წანას — 2080 მლრდ დოლ.).
სქოლიო
*
პარაკუ
პარაკუ (Parakou) — ნოღა ბენინიშ ცენტრალურ-ბჟაეიოლშე. ბორგუშ დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
thumb|250px|left|პარაკუშ ცენტრი
სქოლიო
კატეგორია:ბენინიშ ნოღეფი კატეგორია:ბენინიშ დეპარტამენტეფიშ ადმინიატრაციული ცენტრეფი
ჯარედ ლეტო
ჯარედ ჯოზეფ ლეტო (Jared Joseph Leto დ. 26 ქირსეთუთა, 1971, ლუიზიანა) — ამერიკალი მუსიკოსი, კომპოზიტორი, მობირე, პროდიუსერი, არტისტი, რეჟისორი დო პერიოდულო მოდელი. ლეტოქ გიშარჩქინდჷ ჰოლივუდიშ დიდი ბიუჯეტიშ მაღვენჯ ფილმეფს, მუქჷთ უმოს ჩინებულო გინაშქჷ. თიქ ილაჸაფჷ 1994 წანაშ 19 სერიან დრამას - „ჩქიმი თაში შინული რინა“. კინოს თიში დებიუტი იჸუ 1995 წანას ფილმის „მუჭო ბღოლათ ამერიკული შქართუნი“, მუშ უკულით ილაჸაფჷ 1997 წანას ფილმის „პრეფონტეინი“, სოდეთ თიში ლაჸაფიქ დიდი მოწონა დეინალუ, მუჭოთ კათაშე, თეში კინოკრიტიკოსეფიშე. შხვადოშხვა კინოჯილდოშ შქას 2014 წანას მეღებული აფჷ ოსკარი საუჯგუშო არტისტი კოჩიშო მაჟირახარისხამი როლს ფილმის „დალასიშ მაჸიდეეფიშ კლუბი“.
ლეტო ამერიკული როკ-ბუნაშ, 30 Seconds to Mars-იშ თარი ვოკალისტი, ინსტრუმენტალისტი დო ბირეფიშ ავტორი რე. ბუნაქ დირსხუ 1998 წანას ლოს-ანჯელესის, კალიფორნიას, ნამუშ დორსხუაფაშა დიდი თია ჯარედ ლეტოს დო თიშ ჯიმას, შენონ ლეტოს მიშუძჷნა. ბენდიქ მოსოფელიშ მასშტაბით დიდებას მაჟირა ალბომიშ A Beautiful Lie გიშაოშქუმალათ მიოჭირინუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი როკ-მუსიკოსეფი კატეგორია:ამერიკალი როკ-მობირეეფი კატეგორია:დუნაბადი 1971 კატეგორია:ამერიკალი კომპოზიტორეფი კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:ამერიკალი პროდიუსერეფი კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
ლოურენს ფიშბორნი
ლოურენს ფიშბორნი (Laurence Fishburne დ. 30 კვირკვე, 1961, დუბლინი) — ამერიკალი არტისტი. რდჷ მაართა აფროამერიკალი, ნამუქჷთ არსულჷ ოტელოშ როლი 1995 წანას. ოკათუდჷ „მატრიცაშ“ ტრილოგიას. მეღებული აფუ ტონიშ დო ემიშ ჯილდოეფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1961
გრაფი მონტე-კრისტო
გრაფი მონტე-კრისტო (ფრანგ. Le Comte de Monte-Cristo) — ალექსანდრე დიუმაშ რომანი გიშაშქუმალირჷ 1844–1846 წანეფს. რომანი გერსხილი რე ოგიუსტ მაკეშ სიუჟეტის. გრაფი მონტე-კრისტო დიუმაშ არძაშე უმოსო ჩინებული დო პოპულარული რომანი რე დო თინა ლიტერატურაშ კლასიკათ რე მერჩქინელი. დიუმაშ ჸათე რომანიშ სიუჟეტით რე გინოღალირი შხვადოშხვა ფრანგული, ამერიკული დო მექსიკური კინო-ფილმეფი.
სიუჟეტი
რომანიშ სიუჟეტი ივითარებჷ საფრანგეთის, იტალიას დო სქირონაშქა ზუღაშ კოკეფს 1815–1839 წანეფიშ ისტორიულ, ბურბონეფიშ რესტავრაციაშ პერიოდეფს. ნაწარმებიშ თარი პერსონაჟიე 19 წანერი ედმონ დანტესი, ნამუსჷთ საფრანგეთიშ ომაფეშ ღალატის ქეკაწამენა დო ჯიხას ქუდახუნუანა. ჯიხას დანტესი გეჩინებაფუანს აბატ ფარიას, ნამუთ ირ კოჩის ხანგათ მიოჩქჷ. ფარიას მონტე-კრისტოშ კოკის ნთხორილი აფჷ დიდი მუდანობათ ორქო დო ჸათე განძიშ გეშა ინფორმაციას დო კოკიშ დებარებას დანტესის ქუწინს. მალას დანტესი ჯიხაშე ინტებუ, ქიმიოგორანს კოკის დო ქოძირუნს განძის. დანტესი გრაფი მონტე-კრისტოშ ჯოხოს ქიგიდვანს დო იჭყანს ნჯარიშ ეშაღალას, ჸეთი ხარხიშ ნამუეფქჷთ დანტესი ჯიხაშ დოხუნაშო განწირეს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგული რომანეფი კატეგორია:ალექსანდრე დიუმაშ (მუმა) რომანეფი
ქვიქსილვერი
ქვიქსილვერი (პიეტრო ჯანგო მაქსიმოფი) — Marvel Comics-იშ გჷმოგონილი პერსონაჟი რე. მაართათ გუმორჩქინდჷ კომიქსის ოზარზალე იქს-ადამიერეფი №4 (1964 წანაშ მელახი). დჷმარსხუაფალი რე ჭარუ სტენ ლიშ დო ჭარუ/ილუსტრატორი ჯეკ კირბიშ გეშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:1964 წანაშ კომიქსეფიშ პერსონაჟეფი კატეგორია:კომიქსეფიშ პერსონაჟეფი კატეგორია:Marvel Comics-იშ უბადოშ მაქიმინალეფი
ჯეიმზ პრესკოტ ჯოული
ჯეიმზ პრესკოტ ჯოული (James Prescott Joule; დ. 24 ქირსეთუთა, 1818, სოლფორდი, ლანკაშირი — ღ. 11 გჷმათუთა, 1889, სეილი, ჩეშირი), ინგლისარი ფიზიკოსი, ლონდონიშ ომაფე ჯარალუაშ მაკათური (1850).
ლიტერატურა
კატეგორია:ინგლისარი ფიზიკოსეფი კატეგორია:ნაღურა 1889
1008
კატეგორია:
1007
კატეგორია:
1009
კატეგორია:
არხანგელსკიშ ოლქი
thumb|250px|არხანგელსკიშ ოლქიშ გერბიარხანგელსკიშ ოლქი — ოლქი რუსეთიშ ევროპული ნორთიშ ოორუეშე, თიშ აკოდგინალუას რე ნენეფიშ ავტონომიური ოკრუგი.
1010
კატეგორია:
არხანგელსკიშ ოლქი
ოლქიქ დირსხუ 1937 წანაშ 23 ეკენიას რსფსრ-იშ ოორუე ოლქიშ გორთუალაშ უკული. მიშმურს ოორუე-ბჟადალიშ ფედერალური ოკრუგიშ აკოდგინალუაშა. ფართობი 587 400 კმ2. მახორობა 1262 ვითოში კოჩი (2009), მეჭედალა - 2.1, ნოღაშ მახორობაშ თია - 73,4 %.
ადმინისტრაციული ცენტრი - ნოღა არხანგელსკი.
მახორობა
2002 წანაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, ოლქის ოხორანდჷ 1 294 993 კოჩი (თაქით დო უკული ნენეფიშ ავტონომიური ოკრუგიშ უმუშო). თინეფს შქას:
ისტორია
ვიკინგეფიშ ბორჯის, ტერიტორია ჩინებული რდჷ ბიარმიაშ ჯოხოთ. XII ოშწანურაშე ნოვგოროდიშ აკოდგინალუას რდჷ. XVIII ოშწანურაშ დაჭყაფუშე 1920-იანი წანეფიშ ბოლოშახ არხანგელსკიშ გუბერნიაშ აკოდგინალუას რდჷ. 1929 წანაშ 14 ღურთუთას გეუქვუ არხანგელსკიშ, ვოლოგდაშ დო ოორუეშ დვინიშ გუბერნიეფქ დო გეგმიქიმინჷ ოორუეშ აკანქ. 15 კვირკვეს აკანიშ ტერიტორიას გეგმიქიმინჷ ნენეფიშ ერუანულ ოკრუგიქ (ასე ნენეფიშ ავტონომიური ოკრუგი).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტეფი კატეგორია:არხანგელსკიშ ოლქი
ჩინეთიშ ეკონომიკა
ჩინეთიშ ოკათე რესპუბლიკაშ ეკონომიკა — მოსოფელიშ მაჟირა (ააშ-იშ უკული) უშხუაში ეკონომიკა ედპ-შ მეჯინათ, მაართა აბანს რე ჸიდირიშ უნარიშ პარიტეტიშ მეჯინათ (2014 წანაშე).
სქოლიო
კატეგორია:ჩინეთიშ ეკონომიკა
ალიშფერი ჯადოქარი
ალიშფერი ჯადოქარი (ინგ. Scarlet Witch), ნანდული ჯოხო - ვანდა მაქსიმოვა — გჷმოგონილი პერსონაჟი, ნამუთ ჩინებული რე Marvel Comics-იშ გეშა გიშაშქუმალირი კომიქსიშ წინფეფიშე. მაართათ გჷმორჩქინდჷ ოზარზალე იქს-ადამიერეფიშ მა-4 ნომერს (1964 წანაშ მელახი). დორსხუაფილი რე სტენ ლიშ დო ჯეკ კირბიშ გეშა.
კატეგორია:1964 წანაშ კომიქსეფიშ პერსონაჟეფი კატეგორია:Marvel Comics-იშ უბადოშ მაქიმინალეფი
1011
კატეგორია:
ჰელოუინი
ჰელოუინი (Halloween, პირვ. All Hallows' even - არძა წიმინდანიშ ონჯუა) — დღახუ, ნამუთ ეიშინუაფუ ირი წანაშ 31 გჷმათუთას, ბჟადალური ტრადიციათ არძა წიმინდანიშ დღაშ კინოხიან დღას. ეშანუაშის იმანჯებუ შხვადოშხვა ღონისძიება დო მიმაულობა — ლაჸაფეფი, ფოიერვერკეფი, კოსტიუმირაფილი წვიეფი, „მოძირაფამი ჸუდეეფიშ“ ძირაფა, საზარო ისტორიეფიშ რაგადუა დო ოშქურანჯე ფილმეფიშ რეტროსპექტივეფი.
ჰელოუინწკჷმა რე მერსხილი კოპეშიეფს თოლეფიშ დო პიჯეფიშ ეშაჭკირუაშ ტრადიცია.
დღახუშ ელემენტეფი ოორუე ამერიკაშა ირლანდიარ მიგრანტეფქ XIX ოშწანურას მიშეღეს. შხვა ქიანეფს თე დღახუქ XX ოშწანურას მადუ. ჰელოუინი ეიშანუაფუ გოართოიანაფილ ომაფეს, ესპანეთის, ააშ-ს, კანადას, ირლანდიას, პუერტო-რიკოს, იაპონიას, ახალ ზელანდიას დო ავსტრალიაშ შხვადოშხვა ნორთეფს. შვედეთის „არძა წიმინდანიშ“ დღახუ იმანჯებუ ირ წანაშ გერგობათუთაშ პირველ შურიშხას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დღახუეფი
მარკ ოლიფანტი
მარკუს ლოურენს ელვინ ოლიფანტი (ინგლ. Sir Marcus Laurence Elwin Oliphant; დ. 8 გჷმათუთა, 1901, ადელაიდა, ობჟათე ავსტრალია, ავსტრალია — ღ. 14 კვირკვე, 2000, კანბერა, ავსტრალიაშ ნანანოღაშ ტერიტორია, ავსტრალია) — ავსტრალიარი ფიზიკოსი, ნამუქჷთ მიშეღჷ დიდი მენცარული კონტრიბუცია ბირთვული სინთეზიშ ექსპერიმენტული დემონსტრირაფაშა დო ბირთვული ანჯარიშ გოვითარაფაშა.
მარკ ოლიფანტიქ დებადჷ ადელაიდას, ობჟათე ავსტრალიას. გურაფულენდჷ ადელაიდაშ უნივერსიტეტის, ნამუთ გათუ 1922 წანას. უკულ გურაფა გაგინძორჷ კემბრიჯიშ უნივერსიტეტიშ კავენდიშიშ ლაბორატორიას, ერნესტ რეზერფორდიშ ხემანჯღვერობათ. კავენდიშის მუშობაშ ბორჯის, ოლიფანტი ატარენდჷ ექსპერიმენტეფს წილაკეფიშ აქსელერატორიშ გიმორინაფათ. ექსპერიმენტი ორხველუდჷ მონკა წყარბადიშ ბირთვეფიშ (დეიტერიუმი) ბომბირაფას შხვადოშხვა ღანკეფიშა. ოლიფანტიქ მუში კოლეგეფიწკჷმა ართო მიოგორუ ჰელიუმი-3-ს დო ტრიტიუმს. თენეფიშ ურთიართქიმინჯალაშ პროცესიშ რკვიებაშ ბორჯის, ოლიფანტიქ ძირუ ნამდა წილაკეფს უღუდჷ უმოს დიდი ენერგია, ვიდრე პროცესიშ დოჭყაფაშახ. ოლიფანტიშ აზრით ენერგია ბირთვიშ დინახალეშე გიშმეშჷ დო თენა რდჷ შედეგი ბირთვული სინთეზიშ.
1937 წანას ოლიფანტიქ კავენდიშიშ ლაბორატორია ქიდიტუ დო ომუშებუშა გინილჷ ბირმინგემიშ უნივერსიტეტიშა. ჸათაქ თინა ოცადუდჷ 150 სმ.-იანი ციკლოტრონიშ ეგაფას, მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ დოჭყაფაშ გეშა, საქვარქ ბოლოშა ვემიაჸონინჷ. 1940-იან წანეფს ოლიფანტი რადარეფიშ გოვითარაფაშ პროექტის ხემანჯღვერენდჷ. ჸათე პროექტის ოკათუდეს მენცარეფი: ჯონ რენდალი დო ჰარი ბუთი. მენცარეფქ ართო ეიოგეს ახალი დიზაინიშ მაგნეტრონი. თაშნეშე, ოლიფანტი რდჷ MAUD-იშ კომიტეტიშ დო მანჰეტენიშ პროექტიშ მაკათური. ოლიფანტი მუშენდჷ ბერკლიშ რადიაციულ ლაბორატორიას, ერნესტ ლოურენსიწკჷმა ართო. ჸათაქ ოლიფანტიქ მიშეღჷ დიდი თია ელექტრომაგნიტური იზოტოპიშ გორთუალაშ მეთოდიშ გოვითარაფაშა, ნამუსჷთ უღუდჷ დიდი შანულობა ბირთვული ანჯარიშო.
მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ თებაშ უკულ, ოლიფანტიქ ავსტრალიაშა დირთჷ დო მუშობა ქიდიჭყჷ ავსტრალიაშ ერუანულ უნივერსიტეტის, ფიზიკური მენცარობეფიშ დო ინჟინერიაშ სკოლაშ დირექტორო. ჸათაქ თინა ხემანჯღვერენჷ მოსოფელიშ უდიდაშ უნიპოლარული გენერატორიშ დიზაინიშ დო კონსტრუქციაშ პროექტის. 1971-1976 წანეფს ოლიფანტი მუშენდჷ ობჟათე ავსტრალიაშ გუბერნატორო. თაშნეშე, ოლიფანტი რდჷ ავსტრალიაშ დემოკრატიული პარტიაშ ართ-ართი დუმარსხუაფალი. 1987 წანას ოლიფანტის ოსურქ დუღურუ. უკულიან წანეფს რდჷ ევთანაზიაშ პროპონენტი.
კერის ვან ჰოუტენი
კერის ენოუკ ვან ჰოუტენი (დ. 5 ეკენია, 1976, ლეიდერდორპი) — გერმანალი არტისტი დო მობირე. დებადჷ ლეიდერდორპის, ნოღა ბჟადალი ჰოლანდიას. აფუ ენაჭოფა შხვადოშხვა ჯილდო ფილმეფს დო სერიალეფს ლაჸაფიშენ, 2008 წანალ ილაჸაფ ბრაიან სინგერიშ ფილმის ვალკირია, 2012 წანაშე ლაჸაფენს მელისანდერიშ როლს HBO-შ სერიალს ოხვისტეეფიშ ლაჸაფი.
რესურსეფი ინეტერნეტის
კატეგორია:ნიდერლანდარი არტისტეფი
ჰერეთიშ ომაფე
ჰერეთიშ ომაფე — ქორთული ფეოდალური სახენწჷფო (IX ოშწანურაშ დალია — XI ოშწანურაშ დაჭყაფუ). ჰერეთიშ ომაფეშ დჷმარსხუაფალი რე ჰამამი, ნამუქჷთ, მოსე კალანკატუელიშ ჩინებათ, 893 წანას მაფაშ ტიტული მიღჷ.
სახენწჷფოშ ჯოხოდვალა
IX-X ოშწანურეფს კახეთიშ სათაროშ მეძობელო ჸოფური ჰერეთიშ სახენწჷფოს ქორთულ დო ურცხოურ წყუეფს „შაქი“, „კამბეჩანი“ ჯოხოდჷ. თინა თაშნეშე მიშინუაფუ ჯოხოდვალათ „რანი“, „ალბანეთი“. ქორთულ შქაოშწანურაშ წყუეფს „რანეფო“ ართ-ართი ალბანური ტომჷთ ჯოხოიდვალუაფუ. ალბანური ტომეფი კინ თი წყეუფსი ჰერეფოთ ჯოხოიდვალუაფჷნა, თეშენი „რანი“ დო „ჰერეთი“ თე წყუეფიშ მეჯინათ, ართმანგური ჩინებეფი რე. ქორთულ წყუეფს თე ჯოხოდვალა მინ „ჰერეთო“ ჯოხოიდვალუაფუ დო მინით „რანო“, თეწკჷმა ქორთული „ჰერეთიშ ომაფე“ არაბული წყუეფიშ „შაქიშ ომაფეშ“ დო სომეხური დო ბიზანტიური წყუეფიშ „ალვანეფიშ ომაფეშ“ ართმანგურით რე. თე ომაფეშ ჯოხოდვალა ქორთუეფქ მუნეფიშ უახოლაში მეძობელი, ჯვეში ალბანეთიშ ართ-ართი ტომიშ, ჰერეფიშ აწარმეს, არაბეფქ სახენწჷფოშ ნანანოღაშ - შაქიშე, სომეხეფი დო ბიზანტიარეფი თის ალბანეთის უძახუდეს, თიშენ ნამჷ-და, თიქ ჸოფილი ალბანეთიშ ომაფეშ ტერიტორიას გჷმიქიმინჷ. ქორთულს ტერმინქ „ალბანეთი“ ვედიცადჷ. თინა მუსხირენშა მუთმოფხვადჷნა სომეხურიშე ნათანგა ნაჭარა წყუეფს, სოდე, მუჭოთ ჩქუ, თინა სომეხურშე მექანიკურო რე გჷნოღალირი. ალვანეთიშ ომანგეთ IX-XI ოშწანურეფიშ ქორთულ (მუჭოთ ორიგინალურ, თეშე სომეხურშე ნათანგამნ) წყუეფს მუთმოფხვადჷნაა „ჰერეთი“. IX-X ოშწანურეფს, ჰერეთი დო ალვანეთი რეალუროთ უხვადუდჷ ართიანს, თიშენ ნამჷ-და, ალვანეთი, ნამუთც I-V ოშწანურეეფს იფაჩუდჷ იბერიაშე კასპიაშ ზუღაშახ, სასანიანეფიშ დო არაბეფიშ პატჷნალაშ შედეგო, ტერიტორიულო დეჭიჭარუ დო მუში ჸოფაშ თე ბოლო ხანს ჰერეთიშ ფარგალეფს დეკუ. თაჸურეშე ქორთულ ნაჭარა წყუეფქ, ფაქტობურო, ალვანეთიშ ეიოშინალო შხვა ტერმინი ვაუჩქჷნა ჰერეთიშ მოხ, ნამუთ ირზენს ოსხირს ვარაუდიშო, ნამჷ-და „ჰერეთის“ ვა ხვალე IX-X ოო-ს, თაშნეშე დუდშე უღუდჷ ჟირნერი შანულობა: ინწრო - დორხველი ჰერეთიში დო ფართე - ედომუშამი ალვანეთიში.
1013
კატეგორია:
ჰერეთიშ ომაფე
ჰერეთიშ („რანეფიშ“) მაფეფი
XI ოშწანურაშ დაჭყაფუს, ჰერეთი უკვე ღარჷბი სახენწჷფოს წჷმარინუანდჷ, ნამუშ დოჸუნალაშო ართიანს ობურჯუდეს მეძობელი პოლიტიკური ართულეფი. 1008 წანას, ჰერეთის იკენს ართოიანი საქორთუოშ მაართა მაფა ბაგრატ III. 1010 წანაშე, ჰერეთიშ თარო დითმირინუაფუ კვირიკე III. 1020 წანაშე — ჰერეთიქ გეგშერთჷ ართოიანი საქორთუოშ ომაფეშე დო კახეთწკჷმა ართო აკოქიმინჷ კახეთ-ჰერეთიშ ომაფე (რანეფიშ დო კახეფიშ ომაფე).
დინოხპოლიტიკური ვითარაფა
ჰამამიშ ღურაშ უკული ჰერეთიშ ომაფე ხვისტაშა ეშმურს თიში ქომოლსქუა ადარნასე. ქორთული წყუეფიშ მეჯინათ („მატიანე ქართლისაჲ“, ვახუშტი ბატონიშვილი) ადარნასე პატრიკი. თიშ ბორჯის, დოხოლაფირო 915 წანას, კახეთიშ ქორეპისკოპოსიქ კვირიკე I-ქ (892—918) აფხაზეფიშ მაფა კონსტანტინე III-წკჷმა ართო ილექსერუ ჰერეთიშ სააწმარენჯოთ. მორსხუეეფქ გეჭოფეს დო გირთეს ჰერეთიშ შანულამი პუნქტეფი: არიში (ასეიანი მთისძირი), გავაზი (ასეიანი ახალსოფელი), ორჭობი. მუსხირენი ხანიშ უკული ადარნასე პატრიკქ ირგებუ კახეთიშ სათაროშ გალენური პოლიტიკური დგომარობაშ გორთულაფათ დო დინაფილი ტერიტორიეფი დირთინუ. ადარნასე პატრიკიშ უკული, ჰერეთიშ მაფა რდჷ თიში ქომოლსქუა იშხანიკი (დოხოლაფირო 943—X ოშწანურაშ 60-იანი წანეფი). თიწკჷმა ართო ჰერეთის მართჷნდჷ დიამუში — დინარ დიაფალი (ტაო-კლარჯეთიშ ბაგრატიონეფიშ ჸუდეშ წჷმმარინაფალი, ადარნასე II-აშ ცირასქუა დო ჩინებული გურგენ IV დიდიშ, ერიშდუდეფიშერიშდუდი, მაგისტროსიშ და).
იბნ ჰაუკალიშ თხობელუაშ მეჯინათ, იშხანიკიშ მაფობაშ ბორჯის ჰერეთი დეილამიშ თარობაშ - სალარიდეფიშ სახენწჷფოშ ვასალი რდჷ. X ოშწანურაშ 50-იან წანეფს, იშხანიკიქ ირგებუ სალარიდეფიშ სახენწჷფოს დინოხფეოდალური ლჷმეფით დო ხარკიშ მეჩამა მიოტუ. ქორთული წყუეფიშ მეჯინათ, იშხანიკიშ დო დინარ დიაფალიშ მართუალაშ ბორჯის, ჰერეთიქ ივარუ მონოფიზიტალა დო აღიარჷ ქალკედონური რწუმა. თე დიდშანულამი კულტურულ-ისტორიული აქტით იხორციელჷ ჰერეფიშ საბოლა გოართოიანაფაქ ართამი ქორთულ (მცხეთაშ) ოხვამეწკჷმა.
სქოლიო
* კატეგორია:საქორთუოშ ომაფე-ოთარეეფი
თორი: რაგნაროკი
„თორი: რაგნაროკი“ — 2017 წანაშ ამერიკული სუპერგერგეზული ფილმი Marvel Comics-იშ პერსონაჟ თორიშ გეშა. თინა გინიღჷ Marvel Studios-ქ, Walt Disney Studios Motion Pictures-იშ დისტრიბუციათ. „თორი: რაგნაროკი“ რე „თორიშ“ დო „წკურუმია ოქიანუშ“ გეჸვენჯი დო რანწკით მავითოშქვითა ფილმი Marvel-იშ კინოოქიანუს. გინიღჷ ტაიკა ვაიტიტიქ, ფილმი დორსხუაფილი რე ერიკ პირსონიშ, კრეიგ კაილიშ დო კრისტოფერ იოსტიშ სცენარს. როლეფს არსულენა კრის ჰემსვორთი, ტომ ჰაიდელსტონი, კეიტ ბლანშეტი, იდრის ელბა, ჯეფ გოლდბლუმი, ტესა თომპსონი, კარლ ურბანი, მარკ რუფალო დო ენტონი ჰოპკინზი. ათე ფილმის თორი ჭოფილი პლანეტა საკაარს დო ოკო ეცადას დუს, თიშო ნამდა გჷნასქილიდუას ოდაბადე ასგარდი ჰელაშე დო ოლებერი რაგნაროკიშე.
ჰოლივუდიშ დიდებაშ ჯალონა
thumb|250px|შოშეშ მუსიკოსეფი ჰოლივუდიშ დიდებაშ ჯალონას ჰოლივუდიშ დიდებაშ ჯალონა (Hollywood Walk of Fame) — ტროტუარი ჰოლივუდიშ ბულვარს დო ვაინ-სტრიტიშ მანგას, ნამუთ იდვალუაფუ ჰოლივუდის, ლოს-ანჯელესის, კალიფორნიას, ააშ-ს. თინა მერჩქინელი რე ბორჯიშ ოღალარი ინდუსტრიაშ დიდებაშ დარბაზო. თიში დიზაინერი რე ობჟათე-კალიფორნიალი ხელუანი ოლივერ ვეისმულერი, ნამუთ ნოღაქ დექირუ 1953 წანას, ჰოლივუდშო ართგვარი იერმეჯინაშ მენიჭებაშო დო დიდებაშ ჯალონა ზუსტას წჷმარინუანს ართ-ართის თი რსულჸოფურობაშე, ნამუთ ნოღაქ თიმ პერიოდის გინიცადჷნ. ჯალონა მოჭკადილი რე 2 000-შე უმოსი ხუთქიმიანი მურიცხით, ნამუეფსჷთ აეშახინტკილი რე ვართ ხვალე ჯოხოგოლაფილი ადამიერეფიშ ჯოხოეფი, თი ფოხი გერგეზეფი ხოლო, ნამუეფით ბორჯიშოღალი ინდუსტრიას მუნეფიშ თიაშ გეშა აღიარაფილეფი რენა ჰოლივუდიშ კომერციული პალატაშით. ჯალონა იჩუაფუ მუშდოფინანსაფათ. მაართა მურიცხით, ნამუთ 1960 წანაშ 9 ფურთუთას გინწყჷნ, დეჯილდუ ჯოან ვუდვარდიქ.
კატეგორია:ჰოლივუდი კატეგორია:ლოს-ანჯელესიშ ოქინაფუეფი
თორი: რაგნაროკი
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი კატეგორია:2017 წანაშ ფილმეფი კატეგორია:Marvel-იშ კინოოქიანუშ ფილმეფი კატეგორია:IMAX-იშ ფილმეფი
ლუიზ ფლეჩერი
ლუიზ ფლეჩერი (Louise Fletcher დ. 22 კვირკვე, 1934, ბირმინჰემი, ალაბამა) — ამერიკალი არტისტი. ჩინებული რე ექთანი რეჩიდიშ როლით ფილმის „მიდგარენქ გუგულეშ ბუდეშ გინუფურინჷ“. ათე როლიშ მიღჷ ოსკარიშ, BAFTA-შ დო ორქოშ გლობუსიშ ჯილდოეფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1934 კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
1014
კატეგორია:
იოჰან გუტენბერგი
thumb|right|იოჰან გუტენბერგი იოჰან გუტენბერგი (დ. 1394-99 შქას (ვარდა 1406), მაინცი — ღ. 3 ფურთუთა. 1468, კინე თექ ) — გერმანალი გჷმმაგონებელი, ევროპაშ მაართა მესტამბე. გეგმიგონჷ დო დოზადუ ზოხოიან ასოშანეფიშ ლიტერეფი დო თინეფიშ ზჷმაშ ომანგე ოხარვეზე მასალა (მაართა სტანდარტული დეტალეფი ევროპული ტექნიკაშ ისტორიას). აკოქიმინჷ შრიფტიშ გჷმაბუნალი დო ობეშტალი დაზგეფი. შიმუშუ შრიფტიშო ლითონიშ აკოდგინალუაშ დო ობეშტალი ღაფულაშ რეცეპტურა. ოწიუდჷ ინტენსიურ ექსპერიმენტულ ხანდას ბეშტუაშ ტექნოლოგიაშ დარგის. 1438 წანას, სტრასბურგის აკოქიმინჷ ომაჸალობა, ნამუშ ღანკი რდჷ წინგიშ ბეშტუაშ ორგანიზაცია. სტრასბურგიშ საბუთეფიშ მეჯინათ, გუტენბერგის მაართა წინგი 1440 წანას გიშუშქუმალჷ, მუთ ნობეშტი პროდუქციათ ვედასურებუ. თიშ მაართა ნობეშტი პროდუქცია "მოკითხუაშ დღაშ ფრაგმენტი" (1445) ოკო რდას. უკული გიშუშქუმალჷ ელიუს დონატუსიშ (IV ო.) ლათინური ნინაშ გრამატიკა, თურქული კალენდარი (1454); კათოლიკური ეპარქიაშ ოხვამეეფიშ ერკებული, მუსხირენ ინდულგენცია (1456) დო შხვ. თის მიოჭარანა იოანე ბალბას (XIII ს.) ლათინური გოსხუნუაფონი ლექსიკონს (1460), 42-სტრიქონიანი ბიბლიას (ნამუთ პოლიგრაფიულ-ხანტურული სრულებაშჸურე XV ოშწანურაშ 50-იანი წანეფიშ შედევრი რე) დო შხვა გიშაშქუმალეფს.
ლიტერატურა
კატეგორია:გერმანალი გჷმმაგონებელეფი კატეგორია:გერმანალი მესტამბეეფი კატეგორია:დუნაბადი 1406 კატეგორია:ნაღურა 1468
სავი (ბენინი)
სავი (Savi, Savy) — ნოღა სო ოლქი ატლანტიკურ დეპარტამენტის, ბენინიშ ობჟათეშე.
სქოლიო
კატეგორია:ბენინიშ ნოღეფი
რჩქინა
მინი|რჩქინაშ გჷმოხანტუალა რჩქინა – 1). ჯარალობურ-ისტორიული პრაქტიკათ გინომოწმებული დო ლოგიკურო დოდასურაფილი სინანდულაშ ემეთი, ადეკვატური ეხანტუა ადამიერიშ სმებას წჷმორინეფიშ ჩინებეფიშ, სხუნუეფიშ დო თეორიეფიშ სახეთ. რჩქინა ობიექტური ოკო რდას რწუმაშე გინორთი, ნამუთ გმოხანტუნს ადამიერიშ სუბიექტურ დორწუმობას. გიშმართჷნა ვამენცარულ დო მენცარულ რჩქინეფს.
ბარბადოსიშ ნოღეფიშ ერკებული
გიმე მოჩამილი რე ბარბადოსიშ დიდი ნოღეფიშ ერკებული.
რჩქინა
ვამენცარული რჩქინა წჷმარინუანს თიჯგურა  რჩქინას, ნამუთ ვა რე გოჭყაფილი მენცარული მეთოდეფით. თაქ გიმერთუ ჟირი სახე – მენცარობაშახიანი დო მენცარულიშ აწმარენჯი რჩქინეფი. მენცარობაშახიანი რე თიჯგურა რჩქინა, ნამუთ ადამიერს მოპალაფირი აფუ ირდღარი გჷმოცადაფაშ ოსხირშა დო გეპონუ თარი აზრიშ ნაკას. მენცარულიშ აწმარენჯი რჩქინა ვეგეპონუ მენცარულ მეთოდეფს დო თიში მოწმება ობიექტური მეთოდეფით პრინციპულო გჷმორიცხილი რე. თინა ნანდული ვარინ, უმოსო მოძირაფონი რჩქინა რე.
მენცარული რე რჩქინა, ნამუთ მენცარული მეთოდეფით მეღება დო ობიექტურ გჷნომოწმებუობას დოჸუნს. თიში გოჭყაფა გეპონუ ცადებას ვარდა ლოგიკურ ნტკიცაფას, ომანგეთ მიღჷნა ცადებაშური ვარდა თეორიული რჩქინა.
ბარბადოსიშ ნოღეფიშ ერკებული
რუკა
ლეგენდა:
ბარბადოსი
რჩქინა
2). რჩქინა წჷმარინუანს ადამიერიშით შეძინელ დო გჷმომუშაფილ თიჯგურა ნიჭის, ნამუშ მეშქაშობათ, შილებე აკიქიმინას ახალი ოხვილური ინფორმაციაქ, ვარდა უკვე ჩინებული ინფორმაციაშე თიჯგურა ახალი მატერიალური, ონინალე, ვარდა ინტელექტუალური პროდუქტი, ნამუშეთ რე ვარდა შილებე გორჩქინდას მოთხირქ, ანუ იმატერიალიზებუას ირნერი სახეშ/კატეგორიაშ ოხვილობას (ვამატერიალურ, მატერიალური, მორალურ დო სოციალურ ღირებას).
სქოლიო
კატეგორია:რჩქინა
1015
კატეგორია:
ჩერნივციშ ოლქი
thumb|250px ჩერნივციშ ოლქი (Чернівецька область) — ოლქი ბჟადალ უკრაინას, ნამუთ რუმინეთის დო მოლდოვას უხურგანს. ოლქიშ ნანანოღა რე ჩერნივცი. 2015 წანაშ მუნაჩემეფით, ჩერნივციშ ოლქიშ მახორობა დოხოლაფირო 910 000 ადამიერს აკმადგინანდჷ.
მახორობა დო დემოგრაფია
2001 წანაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, ოლქიშ 75%–ის (689.1 ვითოში) წჷმარინუანდეს უკრაინალეფი, 12.5%–ის (114.6 ვითოში) – რუმინალეფი, 7.3%–ის (67.2 ვითოში) – მოლდავარეფი, 4.1%–ის (37.9 ვითოში) – რუსეფი.
იოჰანეს კეპლერი
იოჰანეს კეპლერი (Johannes Kepler; დ. 27 ქირსეთუთა, 1571, ვაილ–დერ–შტადტი – ღ. 15 გერგობათუთა, 1630, რეგენსბურგი) — გერმანალი ასტრონომი დო მათემატიკოსი, თეხანურ ორთაშმეტყველუაშ მენცარობეფიშ ართ–ართი ნერჩმადვალუ, XVII ოშწანურაშ ასტრონომიული რევოლუციაშ ართ–ართი თარი ფიგურა. კეპლერიშ კანონეფშა გეპონუათ ისააკ ნიუტონქ მოსოფელიშ მიზიდულობაშ თეორია აკოქიმინჷ.
ჩერნივციშ ოლქი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:უკრაინაშ ოლქეფი
იოჰანეს კეპლერი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალი ასტრონომეფი კატეგორია:გერმანალი მათემატიკოსეფი კატეგორია:ნაღურა 1630
ბუდისტური ფილოსოფია
ბუდისტური ფილოსოფია — ფიდეისტური იდეალიზმიშ სახე. თინა გიშეგორუ შანულამი სირთულათ დო აბსტრაქტულობათ. უმენტაშო ბუდისტური გეჸვენჯობეფიშ რსებას მიოჭარანა ხვალე ბუდას, მუჭოთ — „მოქიმინჯე ჭყანაშ“, მოსოფელიშ წეს დო რიგით გჷმოხანტჷნს, მატერიალურ ოქიანუს მოძირაფა მიოჩქჷნა, დჰარმეფიშ — შურიელი დაჭყაფუშ მატარებელი იროაინი უჭიჭაში ნორთეფიშ კომბინაციეფიშ ილუზირაფილ გჷმოლინაფათ. თოლოძირე ოქიანუ, ხვალე ადამიერიშ სმებაშ შედეგი რე. ბუდისტურ ფილოსოფიას რე დიალექტიკაშ ელემენტეფი, ნამუთ გურიშხონარენს ოქიანუშ იროიანი თირუას აღიარაფას, მოლინეფიშ ბაძაძური რსხუს დო შხვა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინდური ფილოსოფია
1016
კატეგორია:
მუჰამად ბენ მუსა ალ-ხვარაზმი
მუჰამად ბენ მუსა ალ-ხვარაზმი (დ. დოხოლ. 780, ხვარაზმი — ღ. დოხოლ. 850) — სპარსი მათემატიკოსი, ასტრონომი დო გეოგრაფი. წჷმოულობათ ხვარაზმიშე რდჷ. VIII ოშწანურაშ ბოლო წანეფს გინიხორჷ ბაღდადშა, სოდე 815 წანაშე დუდენდჷ „სიჭკვერაშ ჸუდეს“, — ბაღდადიშ ხენაჭარეფიშ ოთხილუეს. არითმეტიკაშ დო ალგებრაშ თიშ ნერჩმადვადვალუ ტრაქტატეფქ დიდი გოლინა იღვენუ მათემატიკაშს გოვითარაფას. თიქ მაართაქ ალგებრა ჩათხინუ არითმეტიკიშე დოახალ თინა მუჭოთ ზოხორინელი საგანი.
სქოლიო
კატეგორია:სპარსალეფი კატეგორია:სპარსალი ასტროლოგეფი კატეგორია:სპარსალი ასტრონომეფი კატეგორია:სპარსალი მათემატიკოსეფი კატეგორია:სპარსალი გეოგრაფეფი კატეგორია:ირანალი მენცარეფი