cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ქორთული კალიგრაფია
ქორთული კალიგრაფია — ქორთული ნინაშ ჭარალუას კალიგრაფიული ხელუანობა მუში სუმსახამი ქორთული ჭარალუაშ მოხვარათ. საქორთუოს უღუ დიდარი კალიგრაფიულ სკოლა დო ტრადიცია, ნამჷქით ოშწანურეფიშ გოძვენას დიგჷ. ქირსიანობაქ დო ქორთულს ნათანგა პაპაშ ლიტერატურაქ უდიდაშ როლი ილაჸაფჷ თიში ფერუას.
სქოლიო
კატეგორია:ქორთული კალიგრაფია
ხეცერა
250px|thumb|right|ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტი ხეცერა – ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენ შონეშ აკანიშ ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტის, ოდიშიშ რზენს. ზუღაშ დონეშე 80 მეტრა, ზუგდიდიშე 19 კმ, 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 261 ადამიერი.
კატეგორია:ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
ქაჩი
ქიაჩი (ჯვარი) — რე ჟირი პერპენდიკულარული ღოზით აკოდგინელი გეომეტრიული ფიგურა, ნამუსუთ ართი-ართი ღოზი შქას გინიკვათუუ. ღოზეფი უმოსო ვერტიკალური დო ჰორიზონტალური რე. ელართელი ღოზებით აკოდგინელი კონფიგურაცია შინელი რე მუჭოთ წმინდა ანდრიაშ ქიაჩი, მორო თე ახვალამას ვარე უციო ღოზები მართობულო გინიკვათუდასჷნი.
ქიაჩი კოჩიშობაშ ართი-ართი უჯვეშაში სიმბოლო რე დო ბრელი რელიგიას გჷმირინუაფუ (მაგალთო, ქირსიანობას). ქიაჩი მესქეთ გჷმოხანტჷნს ქიანაშ ოთხი კლასიკური ელემენტო გორთუალას (Chevalier, 1997), ვარ ქიანაშ ოთხი ჸურეს, ვარდა შხვანერო ღორონთულობაშ (ვერტიკალური ღოზი) დო მსოფლიოშ (ჰორიზონტალური ღოზი) გოართიანაფას (Koch, 1955).
ბოდრუმი
ბოდრუმი იკოროცხუ ეგეოსიშ ზუღაშ ზუღაპიჯის არძოშე უმოს სქვამ ნოღათ დო ტურიზმიშ დო მოსვანჯაშ პოპულარულ ცენტრო.
ლიტერატურა
კატეგორია:თურქეთიშ ნოღეფი
ლაურიკოჩა (პროვინცია)
ლაურიკოჩა — უანუკოშ რეგიონიშ პროვინცია პერუს. პროვინციაშ ნანანოღა რე ხესუსი. მუში ფართობი რე 1,860.13 კმ², მახორობა — 32,626 ადამიერი.
პროვინცია ადმინისტრაციულო ირთუ 7 რაიონო.
ქოძირით თაშნეშე
პერუშ პროვინციეფი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:უანუკოშ რეგიონიშ პროვინციეფი კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი
გრიგოლ დადიანი
გრიგოლ დადიანი (დ. 1770 — ღ. 23 ქირსეთუთა, 1804) — ოდიშიშ თარი 1788–1804 წანეფს, კაცია II დადიანიშ ქომოლსქუა. ნანა – ანა პაატაშ ცირა წულუკიძე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სამეგრელოშ (ოდიშიშ) თარეფი კატეგორია:დუნაბადი 1770 კატეგორია:ნაღურა 23 ქირსეთუთა კატეგორია:ნაღურა 1804 გ
აიანტაშ მუნიციპალიტეტი
აიანტაშ მუნიციპალიტეტი (Ayata) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიას, ლა-პასიშ დეპარტამენტიშ მუნიეკასიშ პროვინციას. 2010 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 12 125 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 556 კმ² რე.
მუნიციპალიტეტი მუშ ჸურეშე კანტონეფო ირთუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლივიაშ მუნიციპალიტეტეფი
პენინიშ გვალეფი
პენინიშ გვალეფი (Pennines) — გვალეფი დიდი ბრიტანეთიშ კოკის. სიგჷრძა დოხოლაფირო 250 კმ, სიმაღალა 893 მ-შახ (გვალა კროს-ფელი). უთარაშო ეგაფილიე კირქუალეფით დო ქვიშაქუალეფით. კუნწული პლატოშობურიე, ბჟადალი კართეეფი — გარახა, ბჟაეიოლი — უმოსო გილალაფუ. პენინიშ გვალეფს მინშა ჩილათირო უძახჷნა გვალეფიშ ჯაჭვის. გუძუბეფი დორთილიე მიარერიცხუანი ჭიფე ლეხერეფით. ფაქტობურო ქიმინჷნს ოორუე დო ობჟათე წყარგჷმართუს. წყარმალუეფიშ ერიშ დო რაიბლიშ მეშქაშალათ პენინიშ გვალეფი ირთუ ჟირ ჯინჯიერ ნორთო. ოორუე ნორთი ობჟათე ნორთიშ გინაწონს უმოსი მაღალი დო განიერიე. გოფაჩილიე მანანამი, ტორფონა დო დოლო. ქიმენ ორტყაფუს მარხა ტყა რე. გოვითარაფილიე ტურიზმი. პენინიშ გვალეფიშ გარკვეული ნორთი უკებჷ პიკ-დისტრიქტიშ ერუანულ პარკის. რე იორკშირიშ ქუანოშქერიშ ღანჩო. გოვითარაფილიე ოფუტეშ მეურნობა. ლეხერეფს რე ჭიჭე დოხორელი პინქტეფი. 1965 წანას პენინიშ გვალეფს გინწყჷ „პენინიშ რზაქ“, ნამუთ 429 კმ-ს რე გინოზინდილი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გოართოიანაფილი ომაფეშ ქჷნდჷრეფი
მიხეილ ლერმონტოვი
მიხეილ იურიშ სქი ლერმონტოვი (Михаи́л Ю́рьевич Ле́рмонтов; დ. 3 გჷმათუთა/15 გჷმათუთა, 1814, მოსკოვი, რუსეთი — ღ. 15 კვირკვე/27 კვირკვე, 1841, პიატიგორსკი) — რუსი პოეტი დო პროზაიკოსი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეფი კატეგორია:რუსი ჭარუეფი კატეგორია:რუსი პოეტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1814 კატეგორია:ნაღურა 1841
ბორის პასტერნაკი
ბორის ლეონიდიშ სქი პასტერნაკი (დ. 29 ღურთუთა/10 ფურთუთა, 1890, მოსკოვი, რუსეთიშ იმპერია — ღ. 30 მესი, 1960, პერედელკინო, მოსკოვიშ ოლქი, სსრრ) — რუსი პოეტი დო ჭარუ, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ლიტერატურაშ დარგის (1958).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეფი კატეგორია:რუსი ჭარუეფი კატეგორია:რუსი პოეტეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ლიტერატურაშ დარგის კატეგორია:დუნაბადი 1890 კატეგორია:ნაღურა 1960
ხურჩა
250px|thumb|right|ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტი ხურჩა – ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენ შონეშ აკანიშ ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტის, ოდიშიშ რზენს. წყარმალუ ინგირწყარიშ კვარჩხანი ოძგაშე, ზუღაშ დონეშე 8 მეტრა, ზუგდიდიშე 16 კმ, ინგირიშე 18 კმ. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 535 ადამიერი.
კატეგორია:ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
სლოვენური ნინა
სლოვენური ნინა (სლოვენ. slovenščina) — სლავური ნინეფიშ ობჟათე სლავური ნინეფიშ ნოჸელა. სლავური ნინეფი მუშ განშე ინდოევროპული ნინეფიშ ფანიაშა მიშმურს.
თე ნინაშა იჩიებუ 2,5 მილიონი კოჩი მოსოფელს, ნამუშ უმეტაშობა ოხორანს სლოვენიას. თენა რე თარი ნინა 1 850 000 კოჩშო დო რე ევროპაშ რსხუშ ართ-ართი სამუშა ნინა 24 ნინაშე.
კლაისიფიკაცია
სლოვენური რე ინდოევროპული ნინა, ნამუთ ორხველჷ სლავური ნინეფიშ ობჟათე სლავური ნოჸელაშ ბჟადალურ გიმენბუნას, სერბო-ხორვატულწკჷმა ართო. თინა ხოლოს რე სერბო-ხორვატული ნინაშ კაიკავურ დო ჩაკავურ დიალექტეფწკჷმა, მარა უმოს შორს რე შტოკავურ დიალექტიშე, ნამუშათ რე გერსხილი ბოსნიური, ხორვატული, მონტენეგრული დო სერბული სტანდარტული ნინეფი. თეშ მოხ, სლოვენურს უღჷ საართო ლინგვისტური მახასიათაფალეფი არძა ობჟათე სლავურ ნინეფწკჷმა, თინეფ შქას ბჟაეიოლურ სუბბუნაწკჷმა, ნამუეფშათ მიშმურს ბულგარული. თეშ უმიკუჯინუო, ნამჷ-და სლოვენური გჷ კავკავურ დიალექტისჷნ, სერბო-ხორვატულიშ შხვა ვარიანტეფწკჷმა უღჷ გინორთეფი ლექსიკას, გრამატიკას დო გჷმოთქვინუას. სლოვენურ ნინას ბრელი საართო მახასიათაფალი გაჩქჷ ბჟადალურ სლავურ ნინეფწკჷმა ხოლო.
ორდოიანი ისტორია
თეში, მუჭოთ შხვა სლავურ ნინეფსჷნ, სლოვენურიშ ჩხვიჩხვეფი მოურს პროტო-სლავური ნინეფიშ ბუნაშე, ნამუეფშათ რდჷ გერსხილი ჯვეში საეკლესიო სლავური. სლოვენურ დიალექტიშა არძაშე ორდოიანი ჩინებული ნაჭარეფი რე ფრეიზინგული მანუსკრიპტეფი, სლოვენურო ჩინებული მუჭოთ „Brižinski spomeniki“.
თინეფიშ ჭარუაშ თარიღი რე 972-1093 წანეფს შქას (უმოსო 1000 წანაშახ). თე რელიგიური ნაჭარეფი არძაშე ჯვეში რე ამდღარშახ ასქილადირ არძა სლავურ ნინაშა ჭარილ მანუსკრიპტეფს შქას.
თი ბორჯის პროტო-სლოვენურო იჩიებუდეს უმოს დიდ ტერიტორიას, ვინდარო ამდღარ სლოვენურშა. თე ნინაშა იჩებუდეს ამდღარ ავსტრიულ შტატეფს, კარინტიას დო შტირიას, მუჭოთ ბჟაეიოლ ტიროლს, პუსტერტალს, ობჟათე ტიროლს დო ავსტრიაშ შხვა კანკალე აკანს.
შქა ოშწანურეფიშ უმეტაშ ხანს, სლოვენური რდჷ ჸაზახეფიშ საკათო ნინა, თიშ უმიკუჯინუო, ნამჷ-და თე ნინაშა იჩიებუდეს სლოვენიაშ ტერიტორიას ნოღეფიშ უმეტაშობას გერმანულ დო იტალიურ ნინეფწკჷმა ართო. თიშ უმიკუჯინუო, ნამჷ-და თე პერიოდეფს გერმანული რდჷ მაღალი ფენეფიშ კათაშ ოჩიებე ნინან, სლოვენურს ხოლო უკინებუდჷ გარკვეული როლი კანკალე აკანს მაღალი ფენაშ წჷმმარინაფალეფს შქას.
მაართა ნაბეშტა სლოვენურ ტექსტიქ, „სტარა პრავდაქ“ („ჯვეში სამართალი“) მუკორჩქინდჷ 1515 წანას, ვენას.
უხოლაში ისტორია
რომანტიკული ნაციონალიზმიშ ფალუაშ ბორჯის, XIX ოშწანურას, ლირიზმიშ დო პან-სლავიზმიშ კულტურული ყარაფეფიშ მოღალუთ სერბო-ხორვატულშე დო ჩეხურშე მიშელჷ ზიტყვეფქ სტანდარტულ სლოვენურშა ორდო ნარსხებუ გერმანული ზიტყვეფიშ მანგიორო. თე ინოვაციეფიშ უმეტაშობაქ ქჷდოსქიდჷ, თიშ უმიკუჯინუო, ნამჷ-და კანკალექ გეშალჷ იშო-იშო გოვითარაფაშ უკული. XIX ოშწანურაშ მაჟირა გვერდის ბრელ ავტორქ ხვეიანო გაგჷმირინუ სერბო-ხორვატული ზიტყვეფი.
იუგოსლავიაშ სამაფოშ ბორჯის, 1920-იანეფს დო 1930-იანეფს, კინე მირდჷ სერბო-ხორვატულიშ გოლინაქ. თე პროცესის აწუდირთეს ახალი თაობეფიშ წჷმმარინაფალ მოღალეეფქ დო ინტელექტუალეფქ.
მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ბორჯის, სლოვენია აფჷდეს გორთილი ლირე ბერლინი-რომი-ტოკიოს, ფაშისტურ იტალიას, ნაცისტურ გერმანიას დო უნგრეთის. არძა საოკუპაციო ხეშულობა ოცადჷდჷ მიოტებაფესჷკო სვლოვენურო ჩიებან, ვარა გვალო აკძრალესჷკო თე ნინა.
მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ უკული, სლოვენიაქ გინირთჷ იუგოსლავიაშ სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკაშ აკმადგინალ ნორთო. სლოვენური რდჷ ფედერაციაშ ართ-ართი ოფიციალური ნინა.
1991 წანაშ უკული, მუჟამსჷთ სლოვენიაქ მიპალუ ზოხორინალა, სლოვენური ნინა გჷმირინუაფუ, მუჭოთ ოფიციალური ნინა ოჯარალუ რინაშ არძა სფეროს. 2004 წანაშე გინირთჷ ევროპაშ რსხუშ ართ-ართ ნინათ.
გეოგრაფიული არეალი
სლოვენურ ნინაშა იჩიებუ დოხოლაფირო 2,5 მილიონი კოჩი, უმოსო სლოვენიას, მარა თე ნინაშა იჩიებუნა ფრიული-ვენეცია-ჯულიას, იტალიას (დოხოლაფირო 90 000 კოჩი ვენეციაშ სლოვენიას, რეზიას დო შხვა კანკალე აკანს), ობჟათე კარინტიას დო შტირიაშ კანკალე ნორთის ავსტრიას (25 000 კოჩი). სლოვენურო იჩებუნა ხორვატიას, უმოსო ისტრიას, რიეკას დო ზაგრების (11 800-13 100 კოჩი), ობჟათე-ბჟადალ უნგრეთის (3000-3500 კოჩი), სერბეთის (5 000 კოჩი) დო სლოვენურ დიასპორას ევროპაშ დო მოსოფელიშ მასშტაბით (30 000 კოჩშახ), უმოსო ააშ-ს (უმოსო ოჰაიოშ შტატის, 3400 კოჩშახ), კანადას, არგენტინას, ავსტრალიას დო ობჟათე აფრიკას.
სქოლიო
კატეგორია:სლავური ნინეფი კატეგორია:სლოვენური ნინა კატეგორია:სლოვენიაშ ნინეფი კატეგორია:ავსტრიაშ ნინეფი კატეგორია:ხორვატიაშ ნინეფი კატეგორია:უნგრეთიშ ნინეფი
უნგრული ნინა
უნგრული ნინა (უნგრ. magyar nyelv) — აკა ვაინდოევროპული ნინა რე ცენტრალურ ევროპას. ორხველჷ ფინურ–უგრულ ნინეფიშ ბუნას, ნინეფიშ თე ფანია ურალურ ნინეფიშ ფანიაშ ართ-ართ ჸას წჷმარინუანს.
უნგრული ნინა უნგრეთიშ სახენწჷფო ნინა რე, 2004 წანაშ 1 მესიშე ევრორსხუშ ოფიციალური ნინა ხოლო.
ნინობური მოჯგირალა
უნგრულ ნინას ნინეფიშმენცარობას ხანტურ დო მანსურ ნინაწკჷმა ართო ბჟაეიოლ ცჷნდჷრიშ ნინეფიშ ფინურ-უნგრული ნინეფიშ გიმენბუნათ მირჩქინანა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ფინურ-უგრული ნინეფი
ენწერფერდი
ენწერფერდი — ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ წალენჯიხაშ მუნიციპალიტეტის, იდვალუაფუ წყარმალუ ინგირიშ ლეხერს, ზუღაშ დონეშე 320 მეტრას. წალენჯიხაშე დოჩილითაფირი რე 26 კილომეტრით, ჯვარშე 8 კმ-ით. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 260 ადამიერი.
სქოლიო
კატეგორია:წალენჯიხაშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
პარაშუტ-ჯამფი
პარაშუტ-ჯამპი (ინგლ. Parachute Jump), თეჟამშო უფუნქციო ართუაფალი ატრაქციონი კონი-აილენდის, ბრუკლინი, ნიუ-იორკი, ნამუშ ჯოხოგოლაფირი ნჯაფილ კონსტრუქციაშ ლითონიშ სტრუქტურა ამდღანერშახ ბრუკლინიშ სიმბოლოთ სქიდუ. 262 ფუტიშ სიმაღალაშ დო 170 ტონაშ კონსტრუქციას ფშხირას ბრუკლინიშ ეიფელიშ ჸორშის უძახჷნა.
კონსტრუქციაშ დუდის მიკომანგარაფილი რდჷ ფუნქციური პარაშუტეფი, ნამუეფით ლითონიშ რგოლეფით ეშკუმალა-დოშკუმალაწკჷმა ნჯაფილო სქიდუდჷ. ედომუშამო ჸორშიშ დუდის გემანგარაფილი რდჷ 12 ლითონიშ ხუჯი დო ირი კაბელით პარაშუტის იმარგინუანდჷ. მეშარეეფს ორტყაფუეფით ამანგარენდეს ჟირაბანამ გიოხუნალს ფორილი პარაშუტიშ თუდო, გეჸვენჯო ჟიდო ეჭოფუნდეს, სოდგათ გოტებაშ მექანიზმი თინეფს გიმარაგუანდჷ, დო ლაფაშ პროცესის პარაშუტი არჩქალენდჸ. ირ პარაშუტის 3 კაბელიშ ოპერატორი ოხვილჸდჷ, მუთ თიშ ოპერირაფას დასაბაღო აძვირენდჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნიუ-იორქიშ ისტორია
სტავროპოლიშ აეროპორტი
სტავროპოლიშ საირქიანო აეროპორტი — ფედერალური შანულობაშ საირქიანო აეროპორტი, იდვალუაფუ სტავროპოლიშ გოხოლუას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეთიშ აეროპორტეფი კატეგორია:კავკაციაშ აეროპორტეფი
გიშაგორუეფი
300px|მინიატიურა|ოგიშაგორუე ყუთი გიშაგორუეფი — ოგიშაგორუე პროცესი, ნამუშ დოშანაფა დო შედეგი რე საჯარო ხეშუულაფაშ წჷმორინაფონი ორგანოეფიშ დო საჯარო ხეშუულაფაშ პოსტიშ პიჯეფიშ გიშაგორუა.
შხვადოშხვა სახენწჷფოშო გიშაგორუეფიშ შხვადოშხვა პროცედურა რე. ირ გიშაგორუეფი ერუანულ სუვერენიტეტიშ ჸოფაშ შვანს, პერიოდულ დო დუდიშულ გიშაგორუეფს გჷმოხანტილ კათაშ ნებას ოკო გერსხუდას. კათაშ ნება გეჸვენჯ ფაქტორეფს იკათუანს:
გიშაგორუეფიშ სახეეფი
გიშაგორუეფიშ მუსხირენი სახე რე:
ოგიშაგორუე სისტემეფი
მოსოფელს მოქიმინჯე ოგიშაგორუე სისტემეფი რე: პლურალისტური/მაჟორიტარული, პროპორციული, ესვარილი დო შხვა სახეშ.
მაჟორიტარული ოგიშაგორუე სისტემა
მაჟორიტარული (უმენტაშობაშ) — თიჯგურა ოგიშაგორუე სისტემა, სოდე კანდიდატის მეთხუებუ, ნამჷ-და არძაშ უჭიჭაში, 50%-ის პლუს ართი დოსაბუთაფილი ხონარი მიღას, გიშაგორილქ იჸუასჷნ. მაჟორიტარული (უმენტაშობაშ) წესი გჷმირინუაფუ ოკანონმადვალე ორგანოშ გიშაგორუეფშო, დო უმოსო გოფაჩილი რე – ოპრეზიდენტე გიშაგორუეფშო. თიქ ხოლო შილებე იჸუას, ნამჷ-და ხონარეფიშ უმენტაშობაშო დჷნადგინა ფარდი აკა კანდიდატიქ ვეგნორთასჷნ. ეშანილი პრობლემაქ შილებე გინოჭყორდას რანჟირაფილი ხონარეფიშ მუსხირენი ტურიშ მეშქაშალათ.
პროპორციული ოგიშაგორუე სისტემა
პროპორციული წჷმმორინაფალობაშ არძა სისტემაშ დოსაბუთაფა პარტიაშ ხონარეფიშ თიაშ ოკანონმადვალე ხეშუულებაშ მანდატეფიშ ომანგურ პროპორციათ ინტერპრეტაცია რე. პროპორციული წჷმმორინაფალობაშ ჟირი თარი გვარობა რსებენს – ერკებულითი პროპორციული წჷმმორინაფალობა დო აკა გინოჩამაფონი ხონარიშ სისტემა. პროპორციული წჷმმარინაფალობა ართშე უმოსი მაკათურშე აკოდგინელი ოგიშაგორუე ოლქეფიშ გჷმორინაფას მითხინს: ვაშილებე ართი პროცესით მოპალირი მანდატიშ პროპორციულო გორთუალა. არძა ოგიშაგორუე სისტემას წჷმმარინაფალობაშ ბარიერი უღუ: თენა რე ხუჯიშ დაკინებაშ ინიმალური ფარდი, ნამუსჷთ პარტია ოხვილჷ ოკანონმადვალე ორგანოშ მანდატეფიშ მაპალაფარო. თე ბარიერქ შილებე კანონიშ მეშქაშობათ მიშეღინას (ფორმალური ბარიერი) ვარდა ოგიშაგორუე სისტემაშ მათემატიკური მახასიათაფალიშ სახეთ არსებენდას (ეფექტური ვარდა ორთაშობური ბარიერეფი). საქორთუოს პროპორციული სისტემაშ ოგიშაგორუე ბარიერი რე 5%.
ესვარილი ოგიშაგორუე სისტემა
ესვარილი ოგიშაგორუე სისტემეფი პლურალურ/მაჟორიტარული დო პროპორციული წჷმმორინაფალობაშ ოგიშაგორუე სისტემეფიშ დადებითი მმახასიათაფალიშ კომბინაციას წჷმარინუანს. ესვარილ სისტემას ჟირი ოგიშაგორუე სისტემა რე, ნამუთ გინორთელ ფორმულას ირინუანს. ხონარს ართი დო იგივე გიშმაგორალი არზენს დო წმმორინაფალეფს ჟირხოლო სისტემაშ მეჯინათ გიშმაგორუნს. ასე საქორთუოს გჷმირინუაფუ პარალელური სისტემა - ართმანდატამ ოლქეფს გმირინუაფუ უბრალო უმენტაშობაშ ოგიშაგორუე სისტემა ერკებულით პროპორციულ წჷმმორინაფალობაწკჷმა ართო.
გიშაგორუეფს, რეფერენდუმს დო პლებისციტის კათაფაშ ნება
აქტიური ოგიშაგორუე ნება – საქორთუოშ მენოღალეშ ნება, ხონარიშ მეჩამაშ მეშქაშალათ ქაკათას საჯარე ხეშუულაფაშ წჷმმორინაფონი ორგანოს კათაშ წჷმმორინაფალეფიშ გიშაგორალო დო საჯარო ხეშუულაფაშ პოსტიშ დაკებელო მანჯაფილჷ საარძო გიშაგორუეფს, რეფერენდუმს, პლებისციტის. პასიური ოგიშაგორუე ნება – საქორთუოშ მენოღალეშ ნება, კალი ირღვას საჯარე ხეშუულაფაშ წჷმმორინაფონი ორგანოს გიშაგორალო დო საჯარე ხეშუულაფაშ პოსტიშ დაკებელო.
გიშაგორუეფს, რეფერენდუმს დო პლებისციტის კათაფაშ ნება ვა უღუ საქორთუოშ მენოღალეს, ნამუთ სასამარათლოქ უგუნურჯებეთ იჩინჷ ვარ-და სასამართალოშ დოსხუნუათ პატიმრალაშ/დუდიშულაშ გოხურგუაშ დჷნაწესებუეფს რე, თი პიჯიშ მოხ, ნამუსჷთ ნაქიმინა აფჷ მერკეთ მონკა დჷნაშებუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
*
პრაღა
პრაღა (ჩეხ.: Praha) — ჩეხეთიშ რესპუბლიკაშ ნანანოღა დო უკაბეტაში ნოღა. მახორობა 1,223,368 კოჩი (2008).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩეხეთიშ ნოღეფი კატეგორია:ევროპაშ ნანანოღეფი
აღსუ
აღსუ (Ağsu) — ნოღა აზერბაიჯანს, აღსუშ რაიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი
მახორობაშ მუდანობა – 21 769 ადამიერი (2018).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:აზერბაიჯანიშ ნოღეფი კატეგორია:აღსუშ რაიონიშ ნოღეფი
პუერტო-ინკა (პროვინცია)
პუერტო-ინკა — უანუკოშ რეგიონიშ პროვინცია პერუს. პროვინციაშ ნანანოღა რე პუერტო-ინკა. პროვინციაშ ფართობი რე 759.71 კმ², მახორობა აკმადგინანს 31,748 ადამიერს.
პროვინციას ბჟაეიოლშე დო ოორუეშე უხურგანს უაიკალიშ რეგიონი, ობჟათეშე პასკოშ რეგიონი, ბჟადალშე — ლეონსიო პრადოშ პროვინცია.
პროვინცია ადმინისტრაციულო ირთუ ხუთ რაიონო.
ქოძირით თაშნეშე
პერუშ პროვინციეფი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:უანუკოშ რეგიონიშ პროვინციეფი კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი
გრიგოლ ორბელიანი
გრიგოლ დიმიტრიშ (ზურაბიშ) სქი ორბელიანი (დ. 2 გჷმათუთა/14 გჷმათუთა, 1804, ქართი ― ღ. 21 მელახი/2 პირელი, 1883, ქართი) ქორთუ რომანტიკოსი პოეტი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ქორთუეფი კატეგორია:ქორთუ პოეტეფი კატეგორია:ქორთუ რომანტიკოსი პოეტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1804 კატეგორია:ნაღურა 1883
ჯუმი (ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტი)
250px|thumb|right|ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტი ჯუმი – ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენ შონეშ აკანიშ ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტის, ოდიშიშ რზენს. იდვალუაფუ წყარმალუ ჯუმიშ მარძგვანი ძგაშე, ზუღაშ დონეშე 70 მეტრაშ სიმაღალას. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 1200 ადამიერი.
კატეგორია:ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
პაჩიტეა (პროვინცია)
პაჩიტეა — უანუკოშ რეგიონიშ პროვინცია პერუს. პროვინციაშ ნანანოღა რე პანაო. პროვინციაშ ფართობი რე 2,629.96 კმ², მახორობა აკმადგინანს 51,861 ადამიერს.
პროვინცია ადმინისტრაციულო ირთუ 4 რაიონო.
ქოძირით თაშნეშე
პერუშ პროვინციეფი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:უანუკოშ რეგიონიშ პროვინციეფი კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი
კაფუე
კაფუე (Kafue River) — წყარმალუ ზამბიას, ზამბეზიშ კვარჩხან ნადუ. წყარმალუ იჭყაფჷ კოპერბელტიშ პროვინციას, ზამბიას, ზუღაშ დონეშე 1350 მ. სიმაღალას, გიშმურს ზამბიაშ ნოღეფს: კიტვეს, მაზაბუკას, კაფუეს, ინაკათუ ზამბეზის. კაფუეშ სიგჷნძა რე 1,576 კმ. ღანჩოშ ფართობი 155,000 კვ.კმ. კაფუე ზამბეზიშ უდიდაში ნადუ რე.
ბაურესიშ მუნიციპალიტეტი
ბაურესიშ მუნიციპალიტეტი (Baures) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიას, ბენიშ დეპარტამენტიშ იტენესიშ პროვინციას. 2010 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 5 046 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 21 684 კმ² რე.
მუნიციპალიტეტი მუშ ჸურეშე კანტონეფო ირთუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლივიაშ მუნიციპალიტეტეფი
კურმანჯი
კურმანჯი (ქურთ. Zimanê Kurmancî) — ქურთული ნინაშ უდიდაში დიალექტი. ფაქტობურო, ცალკე ზოხორინელი ნინა. უღუ მიარე საართო შხვა ქურთულ დიალექტეფწკჷმა, მუჭომეფით რე: სორანი, ზაზაკი, გორანი, ლეკი.
ანბანი
კატეგორია:ქურთული ნინა
Blue System
thumb|Blue System-იშ ლოგი thumb|დიტერ ბოლენი Blue System-იშ ლიდერი სოლისტი
Blue System – გერმანული პოპ-ბუნა 1987–1998 წანეფს. ბუნა დარსხუ გერმანალი მობირექ დო კომპოზიტორქ დიტერ ბოლენქ. Blue System-ს გიშაშქუმალირი აფუ 13 სტუდიური ალბომი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სინთპოპ ბუნეფი კატეგორია:1987 წანას დორსხუაფილი პოპ-ბუნეფი
Yahoo!
thumb|right|Yahoo! ლოგო '''Yahoo! Inc.''' (ქორთ. იაჰუ) ამერიკული ღილე ოაქციე ჯარალუობური კორპორაცია დო ინტერნეტ-სერვისიშ პროვაიდერი რე. თიშ მოინალუაშ არანი მიარე სფეროს ონჭუ, თინეფ შქასიე, ვებ პორტალი, ოგორალი სისტემა, Yahoo! დირექტორია, Yahoo! ფოსტა, ახალი ამბეფი, დო ჰოსტინგი. თიქ დირცხუ სტენფორდიშ უნივერსიტეტიშ კურსთებულეფიშ ჯერი იანგიშ დო დევიდ ფილოშით 1994 წანაშ იანარს დო კორპორაციათ იჸონდინჷ 1995 წანაშ 2 მელახის. კომპანიაშ ოდუდე ოფისი რე სანივეილს, კალიფორნია.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოგორალი სისტემეფი კატეგორია:ვებ-სერვის პროვაიდერეფი კატეგორია:ვებ ხასჷლეფი
სომხეთი
სომხეთი (Հայաստան), ოფიციალურო სომხეთიშ რესპუბლიკა (Հայաստանի Հանրապետություն) — ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენი სახენწჷფო ობჟათე კავკაციას. იდვალუაფუ ბჟადალ აზიას. ბჟადალშე უხურგანს თურქეთი, ოორუეშე საქორთუო, ბჟაეილშე აზერბაიჯანი, ობჟათეშე ირანი დო აზერბაიჯანიშ ექსკლავი ნახიჩევანი.
ალექსანდრე ჭავჭავაძე
thumb|ალექსანდრე ჭავჭავაძე ალექსანდრე გარსევანიშ სქი ჭავჭავაძე (დ . 1786, რუსეთი, პეტერბურგი – ღ. 1846, 6 გერგობათუთა; საქორთუო, ქართი) — ქორთუ პოეტი, რუსეთიშ არმიაშ გენერალ-ლეიტენანტი.
სომხეთი
გეოგრაფია
thumb|left|200px|სომხეთიშ რესპუბლიკა
ალექსანდრე ჭავჭავაძე
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ქორთუეფი კატეგორია:ქორთუ პოეტეფი კატეგორია:ქორთუ ოურდუმე მოღალეეფი კატეგორია:დუნაბადი 1786 კატეგორია:ნაღურა 1846
სომხეთი
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთი კატეგორია:კავკაცია კატეგორია:ევროპაშ ქიანეფი კატეგორია:აზიაშ ქიანეფი
ჩხოუშიაწყარი
200პქ|მინი|მარჯვნივ|ჩხოუშია ჩხოუშია — წყარმალუ ბჟადალ საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტის, ჯუმწყარიშ მარძგვანი ნადუ. წყარმალუშ ედომუშამი სიგჷნძა რე 41 კილომეტრი, ზუგდიდიშ ტერიტორიას — 37,5 კმ.
კატეგორია:სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ წყარმალუეფი
ინგლისარი პაციენტი (ფილმი)
ინგლისარი პაციენტი (The English Patient) — 1996 წანაშ რომანტიკული დრამა. დორსხუაფილი რე მაიკლ ონდააჩიშ ათე ჯოხოშ რომანს. ამბე მეურს მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ დოჭყაფაშა დო თიშ უკული.
სიუჟეტი
ლასლო ალმაში ტიოზიშ მელამოსე დო მარკვიებელი რე. თის დაჩხირმონტებული ფურინჯიშე ყვილშა ჭვილ-გინოგვარგვალერს, ხიტაელაფირი ეშეჸონანს, თელოღურელს მუში ჯოხოთ ვაშჷ, მარა შჷ ოსური, ნამუთ უჸორდჷნ. თის იტალიას დვალირ ართ ვილას მინახორუანა, სოდეთ ჰანა ულუანს. ალმაში ინგლისარი პაციენტიშ ჯოხოთ რე ჩინებული. მუკმალუაფარი ჰანა ართ სიქჰის უჸორს. სიქჰის მაჸალე დოუღურუ, ინაკილანს ოთახუშ კარს, რგუალანს დო ჰანას, თხუალაშ უმიკუჯინუო, ვამინაშქვანს. ათეშ უკული სიქჰი ურსჷ დო მიოტენს ინგლისარ პაციენტის დო ჰანას.
ჯილდოეფი
ოსკარი
BAFTA
ორქოშ გლობუსი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი კატეგორია:1996 წანაშ ფილმეფი კატეგორია:რომანტიკული დრამეფი კატეგორია:რომანეფს გერსხუაფილი ფილმეფი
სანსკრიტი
სანსკრიტი (სანსკრ. संस्कृत (სამსკრტა) — დამუშებული, რსულქიმინელი, „აკოდგინელი“) — ინდოეთიშ უჯვეშაშ ლიტერატურული ნინა. სანსკრიტშა აკიქიმინჷ ოთხი ვედაქ, ინდური ნაციონალური ეპოსეფქ რამაიანაქ (ნოთქუელი რამაშე) დო მაჰაბჰარატაქ (ბჰარატეფიშ ისტორია), თაშნეშე ეუკოროცხუ რელიგიურ-ფილოსოფიური ტრაქტატიქ (შასტრეფქ, სმრიტეფქ, უპანიშადეფქ, პურანეფქ) დო შხვა. უჯვეშაშ ბორჯიშე სანსკრიტი უჩქუდეს ინდოარ ქურუმეფს (ბრაჰმანეფს), ნამუეფით ოშწანურეფიშ განწხანს ნინაშ ურთულაშ გრამატიკას დო სანსკრიტშა მითაჟამშე აკოქიმინელ ვერწემ ლიტერატურას მაგურაფალშე (გურუ) მოგურაფეშა ჟიპიჯურო გჷნმოჩანდესჷნ. დაბალი რანგიშ მახორობაშო სანსკრიტშა ხემეთხუმა ვა რდჷ დოშქუმალირი.
ამუდღარშო სანსკრიტი ლათინურიშ, ჯვეშბერძენულიშ დო ჯვეშურიულიშ მანგურო ღურელი კლასიკური ნინა რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინდოარიული ნინეფი
კიმ დე ჯუნი
მინი|მარჯვნივ|250პქ|კიმ დე ჯუნი კიმ დე ჯუნი (დ. 3 ქირსეთუთა 1925, ჰაუიდო — ღ. 18 მარაშინათუთა 2009, სეული, ობჟათე კორეა) — ობჟათე კორეაშ პრეზიდენტი (18 ქირსეთუთა 1997 — 25 ფურთუთა 2003). ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი შვიდობაშ დარგის. დემოკრატიული პარტიაშ ლიდერი. ჩინებული რე მუჭოთ აზიაშ ნელსონ მანდელა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კორეალეფი კატეგორია:ობჟათე კორეაშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1925 კატეგორია:ნაღურა 2009
იგორ მატოვიჩი
იგორ მატოვიჩი (Igor Matovič, დ. 11 მესი, 1973, ტრნავა, ჩეხოსლოვაკია) — სლოვაკი პოლიტიკოსი, სლოვაკეთიშ პრემიერ-მინისტრი 2020 წანაშ 21 მელახშე. მემარძგვანე-კონსერვატიული პარტიაშ რჩქვანელონური კათაშ დჷმარსხუაფალი დო ლიდერი. სლოვაკეთიშ ერუანული სხუნუშ დეპუტატი 2010 წანაშ 12 მანგიშე.
ბიოგრაფია
იგორ მატოვიჩიქ დებადჷ ტრნავას, 1973 წანაშ 11 მესის. 1993 წანას გურაფა დიჭყჷ კომენსკიშ უნივერსიტეტიშ მენეჯმენტიშ ფაკულტეტის, ნამუთ 1997 წანას გათუ. 2002-2010 წანეფს მუშენდჷ ტრნავაშ ოგიშაშქუმალე ჸუდეს.
2010 წანას, ქჷრადსხჷ პარტია „რჩქვანელობური კათა“. თიმ წანას გიმორძგჷ ოპარლამენტე გიშაგორუეფს დო სლოვაკეთიშ ერუანული სხუნუშ დეპუტატო გჷნირთჷ. 2020 წანაშ 29 ფურთუთაშ ოპარლამენტე გიშაგორუეფს თიში ოგიშაგორუე ბლოკიქ გიმორძგჷ ოპარლამენტე გიშაგორუეფს დო პრეზიდენტ ზუზანა ჩაპუტოვაქ თარობაშ აკოქიმინუაშ ალობა მეჩჷ. იგორ მატოვიჩიშ თარობა კოალიციური რე დო თის ოთხი პარტია ოკათჷ: რჩქვანელობური კათა, პარტია კათაშო, პარტია დუდიშულა დო სოლიდარობა დო პარტია ჩქი — ოდაბადე.
სქოლიო
კატეგორია:სლოვაკი პოლიტიკოსეფი კატეგორია:სლოვაკეთიშ პრემიერ-მინისტრეფი
მარანიონი (პროვინცია)
მარანიონი — უანუკოშ რეგიონიშ პროვინცია პერუს. პროვინციაშ ნანანოღა რე უაკრაჩუკო. პროვინციაშ ფართობი რე 4,801.50 კმ², მახორობა აკმადგინანს 24,734 ადამიერს.
პროვინცია ადმინისტრაციულო ირთუ 3 რაიონო.
მინერალნიე ვოდიშ აეროპორტი
მინერალინიე ვოდიშ საირქიანო აეროპორტი (კოდი IATA: MRV, კოდი ICAO: URMM, დინოხოლენი კოდი: МРВ) — სტავროპოლიშ აკანიშ დო რუსეთიშ ოორუე კავკაციაშ ფედერალური ოკრუგიშ უშხუაში ეროპორტი, ართ-ართი უშხუაში რე ობჟათე რუსეთის. აეროპორტი ფედერალური შანულობაშ აეროპორტეფიშ ერკებულშა მიშმურს, თაშნეშე ოერეფოშქაშე აეროპორტიშ სტატუსი უღუ.
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთიშ აეროპორტეფი კატეგორია:კავკაციაშ აეროპორტეფი
სოჭი
thumb|სოჭი thumb|175px სოჭი — ნოღა რუსეთი, უჩა ზუღაშ პიჯის.რე რუსეთიშ გჷშარჩქინელი ოკურორტე ნოღა. ანდა ისტორიული წყუშ მეჯინათ ამდღანერ სოჭაშ აკანს ოხორანდეს ჩერქეზული ტომეფი, მარა რუსეთიშ კავკაციაშა მიშულას მაჸუნუ სანწალო ლჷმაქ ჩერქეზეფს დო რუსეფს შქას. ლჷმაქ გეთუ, მუსხითირენ წანაშ უკული, რუსეთიშ გომორძგუათ. ჩერქეზეფიშ დიდ ნორთიქ გეშაჭყორდჷ შკირენათ დო ლჷმათ, ნორთიქ აძულებურქ იჸუ თურქეთიშა გინურთუმუდჷკონ. ამდღა, ჩერქეზეფს ჸუნა ბრელ მაკათურამი დიასპორა თელი ქიანას: თურქეთის, ააშ-ს, გერმანიას დო ათაშ უკული.
საქორთუო რე ართ-ართ ქიანა, ნამუქჷთ 2011 წანაშ ზარხულს აღიარჷ ჩერქეზეფიშ გენოციდი.
კატეგორია:რუსეთიშ ნოღეფი
ისლანდია
ისლანდია (ისლ. Ísland) — ევროპაშ, ატლანტიშ ოკიანეს შქა ატლანტიკურ ქჷნდჷრს დვალირი კოკამი ქიანა. მახორობა აკმადგინანს დოხოლაფირო 320,000-ს დო ფართობი — 103000 კმ²-ს. ნანანოღა დო უდიდაში ნოღა რე რეიკიავიკი, ნამუთ მუშ მუკი-მუკიშ ტერიტორიეფით აკმადგინანს მახორობაშ ჟირ ნასუმორს. კოკი წჷმარინუანს ვულკანურო დო გეოთერმულო აქტიურ რეგიონს.
ჯოხოდვლა
thumb|left|ისლანდია
ფლორა დო ფაუნა
ისლანდიას ეკონია აკოჸინუაშ პერიოდშე, ანუ სოდგარენ 10 000 წანაშ წოხოლენ პერიოდშე გვალო მუსხირენ გვარობაშ ორინჯ დო ჩანარქ მოხვადჷ, კანკალექ აბანობურო ეფალჷ. კოკის გვალო 1300 გვარობაშ მაჭანჯია რე, ნამუთ ძალამი დაბალი მაძირაფალი რე, მუშენდა ნთელ ქიანას ართ მილიონშე მეტი გვარობაშ მაჭანჯია ხე. მუ ბორჯისჷთ თაქ თაქ კათაქ დიხორჷ, ხვალე ართი ძუძუშმაწუალი არქტიკული მელა რდჷ, ნამუქჷთ ზუღაშ გინოკვათუთ მოხვადჷ კოკის აკოჸინუაშ ხანაშ დალიას. კოკის ვა ხე აბანობური რეპტილიეფი დო ამფიბიაშობურეფი.
ისლანდიური შხური
მინი|მარცხნივ|[[ისლანდიურ შხური]] ფიტოგეოგრაფიულო ისლანდია ორხველჷ ცირკუმბრიული რეგიონიშ არქიტიკულ პროვინციას ბორეიშ ომაფეშ ფარგალეფს. მოსოფელიშ ორთაშ ფონდიშ მუნაჩემეფით, კოკიშ ტერიტორია ბორეული ტყალეფიშ დო ალპურ ტუნდრაშ ეკორეგიონს ორხველჷ. ისლანდიაშ სოდგარენ სუმ პროცენტის წვანე ნარგეფი ვა ფხვადუნა. ჩანარული ოფორიშ დიდი ნორთი მინდორეფიშ სახეთ რე წჷმორინაფილი, ნამუსჷთ ორინჯიშ ოდიარეთ გჷმირინუანა. ისლანდიაშო არძაშე უმოსი აბანობური ჯა რე ოორუეშ გვალაში ბული Betula pubescens; გვალაში ბულქ ისლანდიაშ ტყას უმეტაშო „ ვეხიწკჷმა “ (Populus Tremola), „ ჩვახაწკჷმა “ (Sorbus Aucuparia) and დო  „რჩქვანილურ ღვიაწკჷმა“ (Juniperus communis) ართო იფორმირჷ,  ჭიჭე ზომაშ ჯა-ბართვეფო ვაბკოროცხით-და.
კათაშ ირალ დოხორალეფქ აკარღვჷ ღარჷბი ეკოსისიტემა, ვულკანური დიხეფი დო მიარეფერუანობას თეშით წჷრილი გვარობეფი აკობორკჷ. ვითოშწანუეფიშ მალობას ტყალეფი იჭვარუდჷ დო ოხორხეფუშა იჯღონუდჷ სანცხვარებელ ღანკეფშო. ჯა-ტყაშ კვათუაქ ეროზიაშ გეშა ნერჩიშ ჟინი ნორთიშ გოდინაფა გჷმიჭანუ, თექ ხოლო, მუშ განშე, გვალაშ ბული ჯალეფიშ ეშაჭყვიდუას ხე უნწყუ. ამდღა ხვალე მუსხირენი გვალაშ ბული ჯა ფალჷნს, თინა ხოლო, იზოლირაფილ ტყაჩირეფს. ახალ ტყალეფიშ გაშენებაქ ჯალეფიშ მუდანობა გამიარჷ, მარა დუდშეიან სახეშ ეკონწყუალაქ იშენ ვემიხუჯინჷ. ბოლო წანეფიშ განაშენიანებას ბრელ ახალი ჯიშიშ ჯათ აფხვადუნა.
ისლანდიაშ ორინჯეფიშ ოქიანუ იკათუანს ისლანდიურ შხურს, ორინჯის, წიწილას, თხას დო ძალიერ ისლანდიურ ცხენს, თეშ მოხ, ისლანდიურ მეშხურეს ხოლო. კოკიშ ელმოლს, ოკიანეშ წყარეფს, ჩხომიშ ანდანერი გვარობა ხე, თაურშე შილებე ითქუას, ქიანაშ ეკონომიკაშო ჩხომჭოფუა თარი დარგი რე დო ერუანული ექსპორტიშ გვერდის აკმადგინანს. ტყარ ორინჯეფშა მიშმურს არქტიკული მელა, წაულა, ჭუკეფი, ჸორჭუკეფი, ყურდგელეფი დო ოორუეშ ირემეფი. მაფურინჯეფი, გჷშაკერძაფილო ზუღაშ მაფურინჯეეფი ისლანდიაშ ოორინჯე ოქიანუშ უთარაში ნორთი რე. პოპულაციიაშ სიხშირეთ ქარიშხალეფი (მაფურინჯეშ ბუნა) დო მაზუღაშნერეფი გიშეგორუნა.
სახენწჷფო
მინი|[[ისლანდიაშ პარლამენტი რეიკიავიკის]]
ეკონომიკა
რესურსეეფი — ჩხომი, ჰიდროენერგია, გეოთერმული ენერგია, დიატომიტი. ექსპორტი - ჩხომიშ ნაწარმი, ალუმინი, რკინა, დიატომიტი. ერუანული ღალა ართ შურშა - 24.950 $. ვალუტა - ისლანდიური კრონა (ISK).
ისტორია
მინი|[[იგოლვ არნანსონი, მაართა ნორვეგიალი მახორუ ისლანდიას]] ისლანდიაქ დიხორჷ ნორვეგიალი მიგრანტეფით IX ოშწანურაშ დალიერს. X ოშწანურას დირცხუ ოკათე კათუაქ (ალტინგი), ნამუთ სასამართლო დო ოკანონდვალე ორგანოშ ფუნქციეფს ეთმიჸონანდჷ. 1000 წანას ისლანდიაქ ქირსიანობა მიღჷ. XIII ოშწანურას დიჭყჷ დინოხოლენ ლჷმეფქ კლანეფს შქას, ნამუქჷთ გეთუ ისლანდიაშ ნორვეგიაშ ომაფეშ დოქვემდებარებაშა მიშულათ 1262 წანას. 1380 წანაშე დანიაშ ოფლობელე რდჷ. ზოხორინელო გინირთჷ 1944 წანას. 1976 წანას ბრიტანეთწკჷმა რკინაშ უკული გეგმიცხადჷ 200 მილიან ჩხომჭოფუაშ ზონაქ. 1985 წანას ისლანდიაქ უბირთვო ზონათ გეგმიცხადჷ.
ლიტერატურა
ისლანდიურ კულტურას მიარევითოშწანამ სკანდინავიურ დინოხურშა აფუ ჯინჯეფი გოდგჷმილი. არზაშე უმოს ჩინებულ ისლანდიურ კლასიკურ ნაწარმებეფშე საგები, ანუ პროზაული ეპოსეფი მიირჩქინუაფუ, ნამუთ კოკიშ დოხორინიშ ბორჯიშ რე. ბიბლიაშ გოსოფური ნათანგა ისლანდიურ ნინაშა XIV ოშწანურას ორხველჷ. ბოლო ხანეფს ალბეთ არძაშე უმოს ჩინებულ ჭარუთ შილებე ჰალდორ კილიან ლაქსნესი მიფრჩქინათ, ნამუქჷთ 1955 წანას ნობელიშ პრემია მიღჷ.
მედია
ისლანდიას ირწანას სოდგარენი 400 წინგი დო ჟურნალი გჷშმურს. მაართა გაზეთიქ 1848 წანას გიშართჷ. ქიანას ამდღა 35 გაზეთი გიშმურს, ნამუეფიშ უმენტაშობა ირმარული რე. ხუთი ირდღალური გაზეთიშე უმენტაში ტირაჟი დუდიშალაშ პარტიაშ ობეშტუ ორგანოს - „მორგუნბლადიდს“ უღუ. დიდი პოპულარობათ რგებაულენს „DV“ დო „ულპუდიბლადეტი“. ისლანდიას ჯგირ ხანიშ მალობას ხვალე ართი რადიოსადგური რდჷ (რეიკიავიკის) სუმი რეტრანსლატორით. ასე „AM“ ფორმატიშ სუმ სადგური არებენს, 70 - „FM“ ფორმატიშ დო ართ ხოლო კუნტაპოპორამი. რადიომიმაღებუ (სტატისტიკაშ მეჯინათ) ირი ჸუდეს რე (260 000). ტელემაუჭყაფალობაქ ისლანდიას 1966 წანას დიჭყჷ. რე 14 ტელეარხი (156 რეტრანსლატორიშ მეკოროცხუათ), ხოლო სატელევიზიო სადგური ამერიკულ ბაზა კებლავიკის. ისლანდიაშ ინტერნეტდომენი რე - .is. ამდღანერდღათ ქიანას 20-შახ ინტერნეტპროვაიდერი, 263 980 ჰოსტი დო ინტერნეტქსელიშ 200300 აქტიური მახვარებუ რე.
ისლანდიური საგესქუო
მინი|ისლანდიური ჩხონჩხიშ კუპატი ისლანდიაშ საგესქუო ძალამ გჷშაკერძაფილი რე დო უმოსო, ჩხომს დო შხურიშ ხორცის გეძჷ. აბანობურ დელიკატესეფს ტორამატურ- þorramatur ჯოხო. ანდა სახეობაშ ორტვინობა მოჸუნა გეოთერმულ სატჷბარეფს. არძაშე უმოს უბრალო ოჭკომალი რე გრაფლაქსი - graflax (ინონწყილი ორაგული კამათ). ართ-ართი თარი ერუანული ოჭკომალი ჰაუკარლია რე- hákarl (ზვიგენიშ გემუანი ხორცი). ჭოფილ ზვიგენს გვერდო ქვიშას ნთხორნჷა, ნამა ჸორადუაშ მუდგარენ დონეშა ქიმერთასჷნ. თეშ უკულ გეშანთხორჷნა, ხოლო გარკვეულ პერიოდის თოკეფს მუკმაბუნუანა, უკული, კეთებული სახეთ, დჷრფაწკჷმა ართო ჭკომუნა. ისლანდიას მოსოფელს არძაშ უმოს თხჷთხჷ ქობალს ჭუნა, ნამუსჷთ ლჲოივაბრიოზს - laufabrauð უძახჷნა, თაქ აკეთენა  „ვულკანურ ქობალს“ ხოლო. ისლანდიას ძირითადო ყავას შუნა. ყავახანეფს ხვალე მაართა ჭირქაშ ფარას გაფულენა, არძა გეჸვენჯის უფასოთ ღებულენა. ლუდი, ღვინი დო შხვა სახეობაშ სპირტამი ოშუმალეფი ალაზიმაფათ ძვირი რე: მაგალითო, ლუდიშ ჭე დიდ კათხა 8$ ღირჷ, ჭიჭე 5$. 1989 წანაშახ ისლანდიას თელ 75 წანაშ მალობას ლუდიშ შუმა შურო ვეშილებედჷ. ისლანდიური დჷრფა ბრენივინი კარტოფილშე აკეთენა დო ტმინით რე არომატმეჩამილი. ქიანას ბრელი რე რესტორანეფი, სოდე ერუანულ ოჭკომალეფწკჷმა ართო, ევროპულ ოჭკომალეფს ხოლო მირთვენს მაკორნებუ. რესტორანეფს საკაკალოშ ოშქარი ფასი 20-50 დოლარი რე. ოფიციანტიშო „კუჩხიშ ქირაშ“ მეჩამა ვარე რეკომენდებული.
სქოლიო
* კატეგორია:ევროპაშ ქიანეფი
ესალტასიონიშ მუნიციპალიტეტი
ესალტასიონიშ მუნიციპალიტეტი (Exaltación) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიას, ბენიშ დეპარტამენტიშ იაკუმაშ პროვინციას. 2010 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 13 181 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 25 049 კმ² რე.
მუნიციპალიტეტი მუშ ჸურეშე კანტონეფო ირთუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლივიაშ მუნიციპალიტეტეფი
ნუაქშოტი
მინი|300პქ|ნუაქშოტიშ აერო-ფოტო ნუაქშოტი (نواكشوط‎ ან انواكشوط‎) — მავრიტანიაშ ნანანოღა დო უშხუაში ნოღა. ართ-ართი უდიდაში ნოღა საჰარას. წჷმარინუანს მავრიტანიაშ ადმინისტრაციულ დო ეკონომუკურ ცენტრის.
1958 წანაშახ, ნუაქშოტი მორჩილი, მეჩხომეეფიშ ნოღა რდჷ. კოლონიაშახ ხანს დო უკული ურკე კოლონიურ პერიოდის ხოლო თის მორჩილი შანულობა უღუდჷ. ოვარაუდეთ, თე არეალშე რდეს მოულირი ბერბერი მუსლიმეფი — ალმორავიდეფი. ნოღაშ ჯოხოშ უმკუჯინალო, ნამუთ ბერბერულო „ბორიამ აბანს შანენს“, ზჷმიერი კლიმატიშ დო ქიანაშ ცენტრალურ ნორთის დვალუაშ გეშა ნუაქშოტი მავრიტანიაშ ნანანოღათ გეგშაგორეს.
მავრიტანია საფრანგეთიშ კოლონია საფრანგეთიშ ბჟადალ აფრიკაშ აკოდგინალუაშა მიშმეშჷ დო თი პერიოდის თის ნანანოღა ვაუღუდჷ. თე ფუნქციეფს სენეგალიშ ნოღა სენ-ლუი არსულენდჷ. 1957 წანას, თე მორჩილი, ონიშოლი ნოღა ახალო გჷმოქიმინელი ქიანაშ ნანანოღათ გეგშაგორეს დო ქჷდიჭყეს აკოგაფაშ ამბიციური პროგრამა, ნამუშ გეშა მუმალ წანას მახორობაშ მუდანობაქ 15 000 აკადგინჷ. 1958 წანას, მავრიტანიაქ საფრანგეთიშ გოართოიანაფას ავტონომიური რესპუბლიკაშ სტატუსი მიპალუ, 1960 წანს — თიქ ზოხორინელ სახენწჷფოთ გჷნირთჷ, ნამუშ ნანანოღალა ნუაქშოტიქ დეინალუ.
სქოლიო
კატეგორია:მავრიტანიაშ ნოღეფი კატეგორია:აფრიკაშ ნანანოღეფი
ტარიელ ფუტკარაძე
ბიოგრაფია
1983 წანას წჷმოძინათ გაათუ ქართიშ სახენწჷფო უნივერსიტეტიშ ფილოლოგიაშ ფაკულტეტი; რდჷ გალაკტიონ ტაბიძეშ  ჯოხონობაშ სტიპენდიანტი. 1987 წანას თხილუ ოკანდიდატე (ჯოხოშ ფორმაწარმებაშ მუშობურალეფი ქორთული ნინაშ ობჟათე-ბჟადალურ კილოეფს: აჭარული, გურული, იმერხეული, სამცხურ-ჯავახური) დო 1998 წანას ოდოქტორე დისერტაცია (ალმახანური ქორთული ნინაშ ხონარიელეფიშ სისტემა).
შხვადოშხვა წანეფს მუშენდჷ: საქორთუოშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ არნოლდ ჩიქობავაშ ჯოხონობაშ ნინეფიშმენცარობაშ ინსტიტუტის  მენცარ-წორომოხანდეთ (1987 წ.); ივანე ჯავახიშვილიშ  ჯოხონობაშ სახენწჷფო უნივერსიტეტიშ ახალციხეშ ფილიალს  ქორთული ნინაშ კათედრაშ გამგეთ (1990 წ.); 1990 წანაშ  გჷმათუთას   გჷშაგორილქ იჸუ საქორთუოშ რესპუბლიკაშ უჟინაში სხუნუშ  მაკათურო; 1991 წანაშ მელახის პრეზიდენტი  ზვიად გამსახურდიაქ დარინუ ნოღა ბათუმიშ პრეფექტო; 1991 წანაშ   9 პირელს, მუჭოთ საქორთუოშ რესპუბლიკაშ უჟინაში სხუნუშ მაკათურქ, ხე მაჭარჷ საქორთუოშ ზოხორინალაშ ეკონწყუალაშ აქტის; 1992 წანას აკად. თედო უთურგაიძეშ  დო აკად. ქეთევან ლომთათიძეშ წჷმორინაფათ დო ქუთეშიშ აკაკი წერეთელიშ ჯოხონობაშ სახენწჷფო უნივერსიტეტიშ ომენცარე სხუნუშ გჷნოჭყვადირუათ რექტორი აკად. მაგალი თოდუაქ დარინუ უნივერსიტეტწკჷმა რინელ ქართველური დიალექტოლოგიაშ ომენცარე-ორკვიაშე ინსტიტუტიშ დირექტორო (თე პოსტის მუშენს ამუდღარშახ). შხვადოშხვა ბორჯის ხემანჯღვერენდჷ დიალექტოლოგიურ ექსპედიციეფს: აჭარას, სამცხე-ჯავახეთის, შონეს, ლეჩხუმს, სამარგალოს, ხევსურეთის, იმერხევს, ტაოს; 1995 წანაშე რე ორგანიზატორი დიალექტოლოგეფიშ, ეთნოლოგეფიშ დო ფოლკლორისტეფიშ ირწანური ოერეფოშქაშე სიმპოზიუმიშ: „ქუთაისური საუბრები“; 1996  წანაშე მუში რედაქტორობათ გჷშმურს ომენცარე ჟურნალი „ქართველური მემკვიდრეობა“. 1999-2001 წანეფს გჷშმაშქვანდჷ ჯარალუობურ-პოლიტიკურ გაზეთის "ქუჯი"; ოდო 1998 - 2004 წანეფს ომენცარე-პოპულარულ  გაზეთის "ქართული!.."
1996 წანას ქუთეშის დარსხუ "საქართველოს სახელმწიფო ენის საბჭო". 1999 წანაშ პირელს გჷშეგორეს ქუთეშიშ აკაკი წერეთელიშ ჯოხონობაშ სახენწჷფო უნივერსიტეტიშ  პროფესორო. 2000 წანას ქართიშ ივანე ჯავახიშვილიშ ჯოხონობაშ სახენწჷფო უნივერსიტეტიშ ომენცარე სხუნუშე მიაჩჷ  პროფესორიშ ჯოხოდვალაქ. 1998 - 2006 წანეფს თიში კათაფათ იხორციელჷ მუსხირენი რესპუბლიკური დო ოერეფოშქაშე ომენცარე პროექტიქ (საქორთუოშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ გრანტით დოფინანსაფილ არნოლდ ჩიქობავაშ ჯოხონობაშ ნინეფიშმენცარობაშ ინსტიტუტიშ პროექტი "ქართული დიალექტოლოგიური ტექსტების კორპუსი დიალექტოლოგიური ფრაზეოლოგიითურთ" (1997-1998 წწ.); ფრანკფურტიშ   გოეთეშ  ჯოხონობაშ უნივერსიტეტიშ  ალაზიმაფური ნინეფიშმენცარობაშ ინსტიტუტიშ  დო ქუთეშიშ აკაკი წერეთელიშ სახენწჷფო უნივერსიტეტიშ   ქართველური დიალექტოლოგიაშ ომენცარე-ორკვიაშე ინსტიტუტიშ  ართოიანი ომენცარე პროექტი "არმაზი" (სვანური და მეგრული გამოქვეყნებული ტექსტები - ელექტრონულ მუნაჩემეფიშ ბაზა) (2000- 2002 წწ.); საქორთუოშ განათლებაშ დო მენცარობაშ ომინსტრეშით დოფინანსაფილი პროექტი "დასავლეთ საქართველოში არსებული თანამედროვე ქართველური ენა-კილოების (მეგრული, ლაზური, სვანური, იმერული, რაჭული, ქალაქური...), ზეპირსიტყვიერებაშ დო ეთნოგრაფიაშ მუნაჩემეფიშ ელექტრონული ბანკიშ დორსხუაფა (ტექსტეფი, ლექსიკონეფი, პრობლემური რკვიაშ მოღალუეფი...)" (2005 წ.). მალათირეეფწკჷმა ართო 2001 წანას დარსხუ მენცარობაშ დო განათებაშ ცენტრი "ქართველთა (ქართველური) ენა და კულტურა საზღვრებს გარეშე"; 2004 წანას - "იბერიულ-კავკასიური საერთაშორისო სამეცნიერო-სასწავლო ცენტრი"; 2004 წანას - "საქართველოს სამეურვეო საბჭოების ასოციაცია"...
თიში ხემანჯღვერალათ მიხაზირჷ ამშვი ოკანდიდატე დისერტაციაქ დო 20 ომაგისტრე ხანდაქ. გჷმობჟინაფილი აფჷ ნინეფიშმენცარული ხასიათიშ 170-შახ ომენცარე ხანდა (თინეფ შქას მონოგრაფიეფი დო ოხემანჯღვერეეფი) დო 200-შე უმოსი პუბლიცისტური ნაჭარა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ქორთუეფი კატეგორია:ქორთუ ნინეფიშმენცარეფი კატეგორია:დუნაბადი 1960
შტეკნადელჰორნი
შტეკნადელჰორნი (Stecknadelhorn) — გვალა პენინიშ ალპეფს, შვეიცარიას. სიმაღალა 4 241 მ. იდვალუაფუ ნადელგრატიშ ქჷნდჷრს. თე მაღალი ქჷნდჷრი კურორტ ზაას-ფეეშ ბჟადალგანშე დო მატერტალიშ ბჟაეიოლშე იდვალუაფუ.
გვალაშა მაართათ 1887 წანაშ 8 მარაშინათუთას ეკორთეს ოსკარ ეკენშტაინქ დო მათიას ცურბრიგენქ.
აჩეჰი
აჩეჰი (Aceh) — სპეციალური რეგიონი ინდონეზიას, კოკი სუმატრაშ ოორუე ნორთის. იდვალუაფუ ინდოეთიშ მარხველჷ ანდამანიშ დო ნიკობარიშ კოკეფიშ ხოლოს, ნამუეფშეთ ანდამანიშ ზუღა გუთმორთჷნს. აჩეჰიშ პროვინციას ინდონეზიაშ მასშტაბით არძაშე მეტი მუსლიმი ოხორანს, ნამუთ შარიათიშ კანონეფით ცხოვრენსჷნ.
მერჩქინელიე, ნამჷ-და ინდონეზიას ისლამიშ გოფაჩუა აჩეჰიშე დიჭყჷ, თიმ ბორჯიშო თინა ნთელ ობჟათე-ბჟაეიოლ აზიას ისლამიშ გოფაჩუაშ ართართი შანულამი ნორთი რდჷ. XVII ოშწანურაშ დაჭყაფუს აჩეჰიშ სასულთანო არძაშე ნძალიერი დო დიდარი სახენწჷფო რდჷ მალაკიშ საროტიშ რეგიონს. აჩეჰი დიდ აწმარენჯობას უწენდჷ რეგიონშა მოულირ კოლონისტეფს, თინეფს შქას ჰოლანდიარეფს. დიდარიე ორთაშობური რესურსეფით, თინეფს შქას ნავთობით დო გაზით. კანკალე გჷმოკოროცხუათ, აჩეჰიშ გაზიშ ოზირუეფი უდიდაშიე მოსოფელს. შხვა დოსქილადირ ინდონეზიაწკჷმა ალაზიმაფათ, რელიგიურო კონსერვატორულიე.
ყარაფი აჩეჰიშ ზოხორინალაშო
thumb|left|ზოხორინელი აჩეჰიშ ყარაფიშ ოსური მალჷმორეფი 1970 წანას, ინდონეზიაშ ცენტრალური თარობაშ ნებაშ მეჩამათ, ამერიკულ კომპანიეფქ გაჭყეს აჩეჰიშ ორთაშობური რესურსეფიშ მოპალაფა. მუშნალიშ უსამართალო გჷნორთუალაქ აბანობური მახორობაშ დო ცენტრალურ თარობაშ შქას, დარ ალ-ისლამიშ (მოსოფელიშ დორთუალა მუსლიმანურ რეგიონეფო) ინდონეზიას წჷმმარინაფალი ჰასან დი ტირო ქჷდაჯერჷ აჩეჰიშ ზოხორინალაშ უციობაშე. თიქ აჩეჰიშ ზოხორინალა გჷმაცხადჷ 1976 წანას.
ადმინისტრაციული დორთუალა
აჩეჰიშ პროვინცია ირთუ 18 აკანო (kabupaten) დო 5 ონოღე მუნიციპალიტეტო (kota):
thumb|აჩეჰიშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული დორთუალა
სქოლიო
კატეგორია:მუშითგჷმოცხადაფილი ქიანეფი
დიალექტიკა
დიალექტიკა (ბერძ. διαλεκτική, ვრაგადანქ, ვმსჯელენქ,კამათიშ ხელუანება) - მონძღვარუა გოვითარაფაშ გეშა, ნამუთ შხვადოშხვა მნიშვნელუათ ანტიკური ბორჯიშე გჷმირინუაფ. შქა ოშწანურეფს დიალექტიკა ლოგიკაშ სინონიმი რდჷ. თიმწკჷმა თინა რიტორიკაწკჷმა დო გრამატიკაწკჷმა ართო სუმი დუდიშული ხელუანებას ანუ ტრივიუმს აკმადგინანდ. მუჭოთ <span title="სამყაროს"> ოქიანუშ ათოჩინებაშ ფილოსოფიური მეთოდი თინა დგომარენს თეზისიშ დო ანტითეზისიშ დაპირისპირებას
ლიტერატურა
კატეგორია:ფილოსოფია კატეგორია:ფილოსოფიური ტერმინეფი
ლევ ტროცკი
thumb|250px|ლევ ტროცკი ლევ ტროცკი (რუს.: Лев Давидович Троцкий; დ. 26 გჷმათუთა/7 გერგობათუთა, 1879, იანოვკა, უკრაინა – 21 მარაშინათუთა, ღ. 1940, მეხიკო, მექსიკა), დაბ. ლევ დავიდოვიჩ ბრონშტეინი (Лев Давидович Бронштейн) – ბოლშევიკი რევოლუციონერი დო მარქსისტი თეორეტიკოსი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლშევიკეფი კატეგორია:მარქსისტეფი კატეგორია:რევოლუციონერეფი კატეგორია:დუნაბადი 1879 კატეგორია:ნაღურა 1940
ოფთალმოლოგია
ოფთალმოლოგია რე მედიცინაშ ართ-ართი დარგი, ნამუთ გურაფულენს თოლიშ ანატომიას დო ფიზიოლოგიას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მედიცინა კატეგორია:ოფთალმოლოგია კატეგორია:მედიცინაშ დარგეფი
პუშკარი
პუშკარი (Pushkar, पुष्कर) — ნოღა ინდოეთის, შტატი რაჯასტანს, აჯმერიშ ოლქიშ აკოდგინალუას. ნოღა აჯმერიშ ოორუე-ბჟადალშე 14 კმ-შ მალობას იდვალუაფუ. პუშკარი ინდუიზმის ართ-ართი წიმინდე გჷთახვამალ აბანს წჷმარინაუნს. თიშა შხირას უჯოხონა „ტირტჰარაჯი“ — არძა გჷთახვამალ აბანიშ მაფა. პუშკარი თაშნეშე ბჟადალიშ ტურისტეფს შქას დიდი პოპულარობათ რგებულენს.
ანდროლოგია
ანდროლოგია — მედიცინაშ ართ-ართი დარგი, ნამუთ გურაფულენს კოჩიშ რეპროდუქციულ სისტემას დო უროლოგიურ პრობლემეფს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მედიცინა კატეგორია:მედიცინაშ დარგეფი კატეგორია:ანდროლოგია
კარდიოლოგია
კარდიოლოგია რე მედიცინაშ ართ-ართი დარგი, ნამუთ გურაფულენს გურს დო გურიშ პათოლოგიეფს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მედიცინა კატეგორია:კარდიოლოგია
ივანე კრილოვი
ივანე ანდიაშ სქი კრილოვი (დ. 2 ფურთუთა/13 ფურთუთა, 1769, მოსკოვი — ღ.   9 გერგობათუთა/21 გერგობათუთა, 1844, სანქტ-პეტერბურგი) — რუსი ჭარუ, მეარიკე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეფი კატეგორია:რუსი ჭარუეფი კატეგორია:დუნაბადი 1769 კატეგორია:ნაღურა 1844
აღჯაბადი
აღჯაბადი (Ağcabədi) — ნოღა აზერბაიჯანს, აღჯაბადიშ რაიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ნოღაშ მახორობა 1974 წანას 18 000 ადამ., 1989 წანას — 25 000, 2005 წანას — 35 000 ადამ. ნოღა მტკვარ–არაქსიშ რზენს იდვალუაფჷ, ნოღა აღდამიშე 45 კილომეტრით. ნოღას რკინაშარაშ დგჷმილი რე. ქიმინჯენს ავტოსარემონტე დო ჸვალ-კარაქიშ ქარხანეფი. დომაჸალერი რე ნოღა ბათუმწკჷმა.
ლიტერატურა
კატეგორია:აზერბაიჯანიშ ნოღეფი კატეგორია:აღჯაბადიშ რაიონიშ ნოღეფი
ლეონსიო-პრადო (პროვინცია)
ლეონსიო-პრადო — უანუკოშ რეგიონიშ პროვინცია პერუს. პროვინციაშ ნანანოღა რე ტინგო-მარია. პროვინციაშ ფართობი რე 4,952.99 კმ², მახორობა აკმადგინანს 110,858 ადამიერს.
პროვინცია ადმინისტრაციულო ირთუ 6 რაიონო.
ქოძირით თაშნეშე
პერუშ პროვინციეფი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:უანუკოშ რეგიონიშ პროვინციეფი კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი
კაცია II დადიანი
კაცია II დადიანი — ოდიშიშ თარი 1758-1788 წწ., ოტია დადიანიშ სქი. 1757 ოდიშიშ დჷმახვარე ლესქერს დუდენდჷ ხრესილიშ ბურჯაფის. 1770-1771 წწ. ბჟადალ საქორთუოს მარენჯი რუსეთიშ კორპუსის ოხვარუდჷ ოსმალეთიშ სააწმარენჯო ბურჯაფის (რუსული წყუეფიშ ჩინებათ, ძალამი გოჭოფილი პოზიცია უკებუდჷ). 1780 წანას, კაცია II დადიანქ სოლომონ I-აშ მოხვარათ რუხიშ ბურჯაფის გიორჯგინჷ აფხაზეთიშ თარს. უკულიანს თინა აქტიურო ოკათუდჷ აფხაზეთიშ ოთარეშ ჸუდეშ დინოხოლენ საქვარეფს; ოხვარუდჷ ზურაბ შარვაშიძეს დორხველი ჯიმასქუაშ - ქელაიშ-აჰმედ-ბეგიშ სააწმარენჯო ბურჯაფის. სოლომონ I-აშ ღურაშ უკული მეხვარჷ დავით გიორგიშ სქის იმერეთიშ ომაფე ხვისტაშ მოპალაფაშო.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამარგალოშ (ოდიშიშ) თარეფი კ
კრისტინ სკოტ ტომასი
კრისტინ სკოტ ტომასი (Kristin Scott Thomas დ. 24 მესი, 1960 — ) — ინგლისარი არტისტი. რე საფრანგეთიშ დო გოართიანაფილი ომაფეშ მანოღერი დო მოღალენს მუჭოთ ბრიტანულ, ხოლო ფრანგულ კინოს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1960 კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი
მალაგასიური ნინა
მალაგასიური ნინა (Malagasy, langue malgache) — მადაგასკარიშ რესპუბლიკის ოფიციალური ნინა. ორხველჷ მალაიურ-პოლინეზიური ნინეფიშ ინდონეზიურ ჸას. თე ნინაშა რაგადანს 18 მლნ-შე უმოსი ადამიერი. თაშნეშე გოფაჩილი რე კომორიშ დო სენტ-მარიშ კოკეფს. მალაგასიურ ნინას წოროხონარიელეფიშ აკოშაყარუა ვარე, არსებითი ჯოხო რიცხუშ, რთაფაშ დო სქესიშ მეჯინათ უთირუ რე. მიარეთ რე ნოსისხერი ზიტყვეფი. ნინაშ გჷმოქიმინუაქ დიჭყჷ XIX ოშწანურაშ II გვერდშე. ჭარალუაქ აკიქიმინჷ XIX ოშწანურაშ დაჭყაფუს; გერსხუ ლათინურ გრაფიკას.
ლიტერატურა
კატეგორია:ნინეფი კატეგორია:მადაგასკარიშ ნინეფი
ბჟა
ბჟა თაშნეშე ჩხანა (ასტრონომიული სიმბოლო: ) — ბჟაშ სისტემაშ ცენტრის მადვალუ აკა მურიცხი. ბჟა დახე იდეალურო სფერული ფორმაში რე დო აკმოდირთუ ჩხე პლაზმაშე, ნამუსჷთ ინორე მაგნიტური ველეფი. ბჟაშ დიამეტრი დოხოლაფირო 1 392 684 კილომეტრი რე — დიხაუჩაშ დიამეტრშე 109-შახ დიდი. ბჟაშ მასა (1.989×1030 კილოგრამი; დიხაუჩაშ მასაშე დოხოლაფირო 330 000-შახ უმოსი) ბჟაშ სისტემაშ ედომუშამი მასაშ 99,86%-ს იკენს. ქიმიურო, ბჟაშ მასაშ 3/4-ს წყარბადი აკმადგინანს, შხვა დოსქილადირი უმენტაშო ჰელიუმი რე. დოსქილადირი 1,69% (ნამუთ დიხაუჩაშ მასაშე 5600-შახ უმოსი რე) იკენს მონკა ელემენტეფი, თიჯგურა მუჭომით რე: ჟანგბადი, ნოშქერბადი, ნეონი, რკინა დო შხვა. <span id="why_the_sun_is_yellow">
ბჟაქ 4,568 მილიარდი წანაშ კინოხ გჷმიქიმინჷ დიდ მოლეკულურ მუნაფასი რსებულ რეგიონიშ გრავიტაციული კოლაფსით. მატერიაშ უმეტნტაშობა ცენტრის რე შაყარელი, დოსქილადირქ გიტატურუ მართუ დისკოთ, ნამუქჷთ უკულ ბჟაშ სისტემათ გჷნირთჷ. ცენტრალური მასა უმოს დო უმოს ჩხე დო მანგარო გჷნირთჷ, საბოლოოთ - ქიდიჭყჷ თერმობირთვული სინთეზიქ თიშ ბირთვის. მერჩქინელი რე, ნამჷ-და დახე არძო მურიცხი თე პროცესიშ უკული გჷმიქიმინჷ. ბჟა სპექტრულ კლასით რე G ტიპიშ თარი გეჸვენჯობაშ მურიცხი (G2V) დო თის ვაფორმალურაო ყვინთელ ჯუჯათ (ციქათ) მითმიშინუანა, მუშენ-და თიში იძირენფერი გჷმოსხივაფა სპექტრიშ ყვინთელ-წვანე ნორთის რე არძოშე ინტენსიური. თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და სინანდულეს თინა ჩე ფერიში რე, დიხაუჩაშ ჟინპიჯიშე ყვინთელო ჩქჷ ატმოსფეროშენ ლენი სინთეშ გოფაჩუაშ გეშა. სპექტრული კლასიშ მეჯინათ, G2 ოძირანს ჟინპიჯიშ ტემპერატურას (დოხ. 5505°C) დო V მოძირანს, ნამჷ-და ბჟა, შხვა მურიცხეფიშობურო, თარი გეჸვენჯობაშ მურიცხი რე დო, თაურეშე გიშულირი, ენერგიას წჷმოქიმინუნს წყარბადიშ ჰელიუმო სინთეზით. ბჟა მუშ ბირთვის 620 მილიონი ტონა წყარბადიშ სინთეზის ოჭიშუანს 1 მერქაშ განობას.
ართ ბორჯის ასტრონომეფი ბჟას ჭიჭე დო ელაზჷმაფათ ახირაფილ მურიცხო გებულენდეს, მარა ასე მერჩქინელი რე, ნამჷ—და ირემიშ ნასხაპას რსებული მურიცხეფიშ 85%-შე ბარჩხალა რე, ნამუშ უმენტაშობა ჭითა ჯუჯეფი რე. ბჟაშ აბსოლუტური მურიცხიერი სიდიდა +4,83 რე. მარა, თიშ გეშა ნამჷ-და ბჟა დიხაუჩაწკჷმა მადვალუ უახოლაში მურიცხი რე, თინა არძონერ ობიექტშე მაბარჩხალე რე ცას, ნამუშ თოლოძირუე მურიცხიერი სიდიდა -26,74 რე. თენა რე დოხოლაფირო 13 მილიარდშახ მაბარჩხალე, ვინემ მაჟირა უმოს მაბარჩხალე ობიექტი სირიუსი, ნამუშ თოლოძირუ მურიცხიერი სიდიდა -1,46 რე. ბჟაშ გოთართალერი გარგუნჯელა უმუჭყორდუო იფართოებჷ დო აკმოქიმინუნს ბჟაშ ბორიას — დომუხტული ნორთეფიშ ნოველი, ნამუთ იფართებუ ჰელიოპაუზაშახ, 100 ასტრონომიული ართაულიშ გოძვენას. ჰელიოსფერო (ბურთულაშობური სტრუქტურა), ნამუთ მურიცხეფშქაფონი სივრცეს ბჟაშ ბორიაქ გჷმოქიმინუნ, რე უდიდაში უმუჭყორდუო სტრუქტურა ბჟაშ სისტემას. ასე ბჟა აბანობური მურიცხეფშქაფონი მუნაფათ (G-მუნაფაწკჷმა არხოს) აბანობური ბურთულაშ ზონას ყარენს — ირემიშ ნასხაპაშ ორიონიშ კილეშ დინოხოლენ რგუალს. 17 სინთეშ წანაშ რადიუსით (დიხაუჩაშე) უახოლაში 50 მურიცხული სისტემაშე (უახოლაში რე პროქსიმა კენტავრი, ნამუთ 4,2 სინთეშ წანათი რე დათხინაფილი დიხაუჩაშე) ბჟა მაანთხა რე მასაშ მეჯინათ. ბჟა გალაქტიკაშ ცენტრიშე 24 000-26 000 სინთეშ წანაშ გოძვენას ირთანს. ართ რსულ საათიშ კოპულიშჸურე ორბიტას (თუ გალაქტიკაშ ოორუე პოლუსიშე დევეკვირებუთ-და) 225-250 მილიონ წანმოწანას არსულენს. თიშ გეშა ნამჷ-და ბჟა კოსმოსური მიკრორეღმული ფონიშობურო (კმფ) ჰიდრაშ წორომურიცხედიშჸურე 550 კმ/მქ სიჩქარეთ ყარენს, ბჟაშ მანგმოქიმინჯე სიჩქარე კმფ-შჸურე რე დოხოლაფირო 370 კმ/მქ ნარგისიშ ვარდა ნჯილოშ წორომურიცხედიშჸურე.
დიხაუჩაშ დო ბჟაშ შქას ოშქაშე გოძვენა 1 ასტრონომიული ართაული რე (150 000 000 კილომეტრი), მარა დისტანცია ითირუ, მუჟამსჷთ დიხაუჩა გინმურს პერიჰელიუმიშე (ღურთუთას) აფელიუმშა (კვირკვეს). თე ოშქაშე გოძვენას სინთეს ბჟაშე დიხაუჩაშა მიოჭირჷნაფალო 8 წუნი დო 19 მერქა ოხვილჷ (ქძ. სინთეშ სიჩქარე). ბჟაშ სინთეშ ენერგია დიხაუჩას რსებულ თელარაშ დახე არძო ფორმას ონინალჷ ფოტოსინთეზით დო დიხაუჩაშ კლიმატშე დო ამინდშე რე გამამინჯალი. დიხაუჩას ბჟაშ ქვერსემი ეფექტი დიო ხოლო პრეისტორიულ ხანეფს იძირაფედჷ დო ბჟას მიარე კულტურა ღორონთო აღიქმენდჷ. ბჟაშ ზუსტი მენცარული გაგება რჩქალას გევითარჷ დო ბოლო ხანეფიშ (მა-19 ოშწანურაშ) გიშარჩქინელ მენცარეფს ბჟაშ ფიზიკურ აკოდგინალუაშე დო ენერგიაშ წყუშე ძალამი დაღარი რჩქინა უღუდეს. თე გაგება დიო ხოლო ივითარებუ: დიო ხოლო არსებენს გორკვიაფილი მუდანობაშ ანომალია ბჟაშ ქიმინჯალაშენი, ნამუთ ასე ხოლო უგუნწყუმუ დო უსხუნუე რე.
გუაიარამერინიშ მუნიციპალიტეტი
გუაიარამერინიშ მუნიციპალიტეტი (Guayaramerín) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიას, ბენიშ დეპარტამენტიშ ვაკა-დიესიშ პროვინციას. 2010 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 47 057 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 6 353 კმ² რე.
მუნიციპალიტეტი მუშ ჸურეშე კანტონეფო ირთუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლივიაშ მუნიციპალიტეტეფი
ბრაზილია
გეოგრაფია
ბრაზილია აშაძჷ ობჟათე ამერიკას დო უკჷნებუ თე კონტინენტიშ გვერდი ტერიტორია. სამძღო უღუ კონტინენტიშ 12 ქიანაშე 10-წკჷმა (არძაწკჷმა, ეკვადორიშ დო ჩილეშ მორკებათ). თენე რენა: ურუგვაი, არგენტინა, პარაგვაი, ბოლივია, პერუ, კოლუმბია, ვენესუელა, გაიანა, სურინამი დო საფრანგეთიშ გვიანა. არძაშე უგინძაშ სამძღო უღუ ბოლივიაწკჷმა 3400 კმ, არძაშე უმოს ჭიჭე სურინამწკჷმა - 597 კმ.
ადმინისტრაციული დორთუალა
ბრაზილია ფედერალური სახენწჷფო რე, ნამუთ აკმოდირთუ 26 შტატშე (estado) დო 1 ფედერალური ოლქიშე (distrito federal). შტატეფს უღჷნა მუნეფიშ კონსტიტუცია, კანონიშდუმადვალუ ორგანო დო ჸუნა გუბერნატორეფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბრაზილია კატეგორია:ობჟათე ამერიკაშ ქიანეფი კატეგორია:პორტუგალიურნინამი ქიანეფი კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი
კეპა არიზაბალაგა
კეპა არიზაბალაგა (დ. 3 გჷმათუთა, 1994) — ესპანარი მობურთე. ინგლისიშ კლუბ „ჩელსიშ“ დო ესპანეთიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობაშ მეკარე.
უამალიესი (პროვინცია)
უამალიესი — უანუკოშ რეგიონიშ პროვინცია პერუს. პროვინციაშ ნანანოღა რე ლატა.. პროვინციაშ ფართობი რე 3,144.50 კმ², მახორობა აკმადგინანს 68,809 ადამიერს.
ქოძირით თაშნეშე
პერუშ პროვინციეფი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:უანუკოშ რეგიონიშ პროვინციეფი კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი
ჩოაპა (წყარმალუ)
ჩოაპა — წყარმალუ ჩილეს, კოკიმბოშ რეგიონს. ოდუდეს ეთმოჭოფუნს ანდეფს. ნოღასალამაკაწკჷმა, ჩოაპას აკათუ მუში თარი ნადუ წყარმალუ ილიაპელი. წყარმალუშ სიგჷრძა რე 160 კმ, ღანჩოშ ფართობი 8,124 კმ.კვ. აკათუ რჩქალ ოკიანეს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩილეშ წყარმალუეფი
უაკაიბამბა (პროვინცია)
უაკაიბამბა — უანუკოშ რეგიონიშ პროვინცია პერუს. პროვინციაშ ნანანოღა რე უაკაიბამბა. პროვინციაშ ფართობი რე 1,743.70 კმ², მახორობა აკმადგინანს 19,876 ადამიერს.
პროვინცია ადმინისტრაციულო ირთუ 4 რაიონო.
ქოძირით თაშნეშე
პერუშ პროვინციეფი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:უანუკოშ რეგიონიშ პროვინციეფი კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი