cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ატაპუერკაშ გვალეფი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ესპანეთიშ არქეოლოგიური ობიექტეფი კატეგორია:ესპანეთიშ ისტორია კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ესპანეთის
კოლუმბუსი
thumb|ქოლუმბუსი
ქოლუმბუსი – ნოღა ააშს, ოჰაიოშ შტატის. დირსხუ 1812 წანას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ააშ-იშ ნოღეფი
პარანა (წყარმალუ)
პარანა ( ესპ. Río Paraná, პორტ. Rio Paraná) — წყარმალუ ობჟათე ამერიკაშ კონტინენტიშ ობჟათე ნორთის. თიში სიგჷრძა რე 4.880 კმ დო კვათჷნს ბრაზილიას, პარაგვაის დო არგენტინას. წყარმალუშ სიგჷრძა მირდუ 5.880 კმ-შახ, თის ბრაზილიას რინელ პარანაიბაშე გებკოროცხჷნთჷ-და დო ხოლო უმოსო მირდუ (6.170 კმ) სიგჷრძას გებკოროცხჷნთ წყარმალუშ რიო-დე-ლა-პლატაშ ოდუდეშე-და. პარანა, ობჟათე ამერიკაშ წყარმალუეფს შქას სიგჷრძათ მაჟირა რე ამაზონიშ უკული. ჯოხო პარანა წჷმარინუანს აბრევიატურას ფრაზაშის ara rehe onáva, ნამუთ ტუპიშ ნინაშა შანენს ,,ზუღაშ მეთეს". პარანა ნთქერუნს წყარმალუ პარაგვაის დო უმოს გიმენწელს - წყარმალუ ურუგვაის, მუდგაშ უკული აკათუ ატლანტიშ ოკიანეს.
thumb|left|250px
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბრაზილიაშ წყარმალუეფი კატეგორია:არგენტინაშ წყარმალუეფი კატეგორია:პარაგვაიშ წყარმალუეფი
ჰოლდენ კეფერ ჰარტლაინი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ფიზიოლოგეფი კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1903 კატეგორია:ნაღურა 1983
რუსლან გაჯიევი
რუსლან გაჯიევი — ქორთუ პოლიტიკოსი, რე საქორთუოშ პარლამენტიშ ართ-ართი დეპუტატი.
სირეტი
სირეტი (Сирет; Siret) — წყარმალუ უკრაინას და რუმინეთის, დუნაიშ კვარჩხან ნადუ.
რუსლან გაჯიევი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
ახალი ნიჩბისი
ახალი ნიჩბისი — ოფუტე საქორთუოს, მცხეთა-მთიანეთიშ აკანიშ მცხეთაშ მუნიციპალიტეტის (ნიჩბისიშ თემიშ ტერიტორიული ორგანო), თრიალეთიშ ქჷნდჷრიშ ოორუე გვალაშოწმოხონს, წყარმალუ მტკვარიშ მარძგვანი ოძგაშეს. ზუღაშ დონეშე 580 მეტრას. გოძვენა მცხეთაშახ 15 კილომეტრი. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩამეფით ოფუტეს ოხორანს 624 კოჩი.
სქოლიო
კატეგორია:მცხეთაშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
ჯვ. წ. 733
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 733 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჰაროლდ პინტერი
ჰაროლდ პინტერი (ინგლ. Harold Pinter; დ. 10 გჷმათუთა, 1930, ლონდონი — ღ. 24 ქირსეთუთა, 2008, ლონდონი) — ინგლისარი ჭარუ, ნოველისტი, დრამატურგი, პოეტი, რეჟისორი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ლიტერატურაშ დარგის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი ჭარუეფი კატეგორია:ინგლისარი ნოველისტეფი კატეგორია:ინგლისარი პოეტეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ინგლისარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ინგლისარი დრამატურგეფი კატეგორია:ინგლისარი რეჟისორეფი კატეგორია:დუნაბადი 1930 კატეგორია:ნაღურა 2008
შალვა კიკნაველიძე
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
1926
დუნაბადი
კატეგორია:დუნაბადი
ნაღურა
კატეგორია:ნაღურა
მარჯანიშ ზუღაშ კოკეფიშ ტერიტორია
მარჯანიშ ზუღშ კოკეფიშ ტერიტორია (Coral Sea Islands Territory) — მორჩილი დო თარო უდუხორუ ტროპიკული კოკეფიშ დო რიფეფიშ ბუნა მარჯანიშ ზუღას, ქუინსლენდიშ ოორუე-ბჟაეიოლშე, ავსტრალიას. არძა თე კოკი ადმინისტრაციულო წჷმარინუანს ავსტრალიაშ გალენურ ტერიტორიას.
კატეგორია:მარჯანიშ ზუღა  კატეგორია:ავსტრალიაშ კოკეფი კატეგორია:დიდი ბარიერული რიფი კატეგორია:1969 წანას დუნარსხუა შტატეფი დო ტერიტორიეფი კატეგორია:ავსტრალიაშ შტატეფი დო ტერიტორიეფი
მაილს დევისი
მაილს დევისი (რსული ჯოხო: მაილს დიუი დევის III, ინგ. Miles Dewey Davis III) (26 მესი, 1926 - 28 ეკენია, 1991) – მა-20 ოშწანურაშ ართ-ართი არძოშე გოლინუანი დო ინოვატორი მუსიკოსი.
ოჸეს მარსულებერი, ბენდიშ ლიდერი დო კომპოზიტორი, დევისი ფორფოსტი რდჷ დახე ირი გურგაჩამალი ჸოფირებაშ ჯაზიშ ისტორიას მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ უკული. თიქ არსულჷ ნამთინე გურგაჩამალი ორდოშიანი ბიბოპ სტილიშ კომპოზიციეფი დო გჷშაშქჷ ქულ-ჯაზიშ მაართა ინნაჭარეფი. თინა მოდალური ჯაზიშ ფალუაშ ართ-ართი შურიშინმადგუმალი რე, ოდო ჯაზ-როკიქ თიში ნახანდეფშე გორჩქინდჷ შხვა მუსიკოსეფწკჷმა ართო გვიანიშ 1960-იან დო ორდოშიან 1970-იანეფს.
დუდიშული ჯაზი რდჷ აკა ლჷმაშუკულიანი სტილი, ნამუშათ დევისის გურგაჩამალი გოლინა ვა მუხვამილუაფუნ, მორო ნამთინე მუსიკოსი თიში ბენდეფშე მოგვიანაფილო თე გეზას მეჸუნს. თიში ინნაჭარეფი, მუში მიარერიცხუამი ბენდეფწკჷმა ცოცხალ რსულებეფწკჷმა ართო, გჷნმაჭყვიდირალი რდჷ ჯაზიშ, მუჭოთ მუსიკალური ხელუანობაშ ჟანრიშ, დოკვირდაფას. ჯაზიშ პოპულარიზატორქ დო ინოვატორქ, დევისიქ ჯოხო გიჸოთჷ წყჷნარი, მელოდიური სტილით დო ლაკონური, ბორჯგიშაშქუმალირი კონფრონტაციულობათ. მუჭოთ მაღალ ხეშფარამი დო ირო გემოანობათ მუკოქუნელი ჯაზიშ მუსიკოსინ, დევისი თაშნეშე ჯაზიშ მუსიკაშ კომერციული პოტენციალიშ სიმბოლო რდჷ.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ჯაზიშ მარსულებერეფი კატეგორია:დუნაბადი 1926 კატეგორია:ნაღურა 1991
ვანტლიაშეთი
ვანტლიაშეთი — ჸალაიბონი კახეთიშ კავკაციონიშ თარ წყარგჷმართუ ქჷნდჷრს, წყარმალუ ჩარასალდისხევიშ (კაბალიშ მარძგვანი ნადუ) ოდუდეს. სიმაღალა 2489 მ. ჸალაიბონიშ ანგანობა ეგაფილი რე იურული თიხაფიქალეფით დო ქვიშაქუალეფით. საროტით მიორსხუანს კაბალიშ (ალაზანიშ კვარჩხანი ნადუ) დო სიმბირისხევიშ (ავარიის ყოისუშ სისტემა) ლეხერეფს. ვანტლიაშეთიშ კართეეფს სუბალპური დოლოეფიშ ლანდშაფტი რე.
გაგრაშ მუნიციპალიტეტი
გაგრაშ მუნიციპალიტეტი — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ართული საქორთუოს, აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ აკოდგინალუას.
ასიან ბორჯიშო, მუნიციპალიტეტი აფხაზეთიშ რეგიონწკჷმა ართო ოკუპირაფილი რე რუსეთიშით.
ორთა
გვალეფს დო სუკიეფს უკებჷ 80 %, დჷკი რზენეფს 20 %. თარი ოროგრაფიული ართული რე გაგრაშ ქჷნდჷრი დო თიშ ჸალეფი არაბიკაშ, ახაგიშ, ბერჭილიშ დო მამძიშხიშ ქჷნდჷრეფი. უმაღალაში ჭურჭული რე გვალა აგეფსთა.
ოქინაფუეფი
კატეგორია:საქორთუოშ მუნიციპალიტეტეფი
ხებიშ რაიონი
ხები (ჩეხ. Okres Cheb) — რაიონი კარლოვი-ვარიშ აკანს, ჩეხეთის. მუში ნანანოღა რე ხები. რაიონიშ ფართობი აკმადგინანს 1 045,94 კმ²-ს. 2007 წანაშ მუნაჩემეფით, მახორობა აკმადგინანს 93 112 ადამიერს, მახორობაშ მეჭედალა — 89 ადამიერს კვადრატულ კილომეტრის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩეხეთიშ რაიონეფი
ლოს-ანდესიშ დეპარტამენტი
ლოს-ანდესიშ დეპარტამენტი (Departamento Los Andes) — დეპარტამენტი არგენტინას, სალტაშ პროვინციას.
არგენტინაშ სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფით, 2010 წანას დეპარტამენტიშ მახორობა 6 050 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 25 636 კმ² რე.
დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა სან-ანტონიო-დე-ლოს-კობრესი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ დეპარტამენტეფი
ალფრედ ტენისონი
ალფრედ ტენისონი (ინგლ. Alfred Tennyson, 1st Baron Tennyson; დ. 6 მარაშინათუთა, 1809 – 6 გჷმათუთა, 1892) — ინგლისარი პოეტი, გოართოიანაფილი ომაფეშ პოეტი-ლაურეატი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი პოეტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1809 კატეგორია:ნაღურა 1892
მანიემაშ პროვინცია
მანიემაშ პროვინცია (Maniema) — კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პროვინცია, ნამუთ ქიანაშ ბჟაეიოლშე იდვალუაფუ. ბჟადალშე უხურგანს სანკურუშ პროვინცია, ოორუეშე — ჩოპოშ პროვინცია, ბჟაეიოლშე — ოორუე კივუშ დო ობჟათე კივუშ პროვინციეფი დო ობჟათეშე — ლომამიშ დო ტანგანიიკაშ პროვინციეფი.
გეოგრაფია
მანიემაშ პროვინციაშ საართო ფართობი აკმადგინანს 132 250 კმ²-ს. პროვინციას ოხორანს 1 246 787 ადამიერი (მახორობაშ მეჭედალა — 9,43 ად./კმ²). მანიემაშ პროვინციაშ ტერიტორიას ობჟათეშე ოორუეშა მეურს წყარმალუ კონგო (ლუალაბა). ადმინისტრაციული ცენტრი რე — ნოღა კინდუ (თეწკჷმა ართო ნოღა ბოლო დგჷმილი რე ორკინაშარე ღოზიშო, ნამუთ ართიანს მითმურსხუანს კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ბჟაეიოლ ნორთის აფრიკაშ ობჟთე ნორთიშ ორკინაშარე რშვილწკჷმა).
ისტორია
XIX ოშწანურას, პროვინცია კივუშ (Kivu) ჯოხოთ რდჷ ჩინებული, უკული, 1988 წანას გირთჷ სუმ ნორთო დო ასეშო თიშ ტერიტორიას იდვალუაფუ სუმი პროვინცია — მანიემაშ, ოორუე კივუშ დო ობჟათე კივუშ პროვინციეფი. 2005 წანაშ საკონსტიტუციო რეფორმაშ უკული, ნამუქჷთ ოხუდჷ კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ადმინისტრაციულ დორთუალასინ, მანიემაშ პროვინციაშ ხურგეფი ვათირელე.
ეკონომიკა
thumb|right|230px| [[ვოლფრამიტიშ შახტა კაილოს, მანიემა, 2006 წანა. ]] თიშ გეშა, ნამჷ-და კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ობჟათე დო ბჟაეიოლი ნორთეფი დიდარი რე მორგე დინოხურიშით, მანიემაშ პროვინციას აწარმენა ვოლფრამიშ, ტანტალიშ (კონკრეტულო კოლუმბიტ-ტანტალიტი), კალაშ (ნოღა კალიმას ) დო ორქოშ მოპალუას.
ბჟუჟი
ბჟუჟი — წყარმალუ ოზურგეთიშ მუნიციპალიტეტის, ნატანებიშ კვარჩხანი ნადუ. სიგირძა 32,5 კმ, ოშქაშე წანმოწანური ხარჯი რე მიშაკათაფუწკჷმა 14,3 მ3/წმ, ბჟუჟიშ თარი ნადუეფი რე: კოლოვა დო აჭისწყალი.
ოდუდე უღჷ ხინოშ გვალაში ოორუე კართეს. მიკმურს კურორტ გომისმთაწკჷმა. ბჟუჟი გიშმურს ათე ოფუტეეფს: გომი, გონებისკარი, წითელმთა, შემოქმედი, კვირიკეთი, ქვემო მაკვანეთი. ნოღა ოზურგეთის ბჟუჟიშ მიშმაკათუ აჭისწყალი დო ჟირი ჭიჭე წყარმალუ. ოფუტე გურიანთაწკჷმა ბჟუჟი მიშმაკათუ წყარმალუ ნატანებს.
ბჟუჟიშა რე გერსხილი ჰიდროელექტროსადგური ოფუტე გომს.
ლიტერატურა
კატეგორია:გურიაშ აკანიშ წყარმალუეფი
Sinovac Biotech
Sinovac Biotech Ltd. (ჩინ. 科兴控股生物技术有限公司) — ჩინური ფარმაცევტული კომპანია, ნამუქჷთ დირსხუ 1999 წანას, ჩინეთიშ ნოღა პეკინს. კომპანია გიშმაშქვანს ომოსო ვაქცინეფს. სინოვაკიშ არძაშე უმოსო ჩინებული ვაქცინეფი რე: CoronaVac (COVID-19-შ ვაქცინა), Inlive (ენტეროვირუსი 71-შ ვაქცინა), Anflu (გრიპიშ ვაქცინა), Healive (A ჰეპატიტი-შ ვაქცინა), პატონეფიშ ვაქცინეფი დო შხვა.
COVID-19-შ ვაქცინა
CoronaVac რე ინაქტივირებული ვაქცინა. ვაქცინაქ რკვიებეფიშ მასუმა ფაზა მიკორთჷ ბრაზილიას, ჩილეს, ინდონეზიას, ფილიპინეფს დო თურქეთის. ვაქცინა კეთებული რე ჯვეში, ტრადიციული ტექნოლოგიაშ გჷმორინაფათ (მუჭოთ კოვიდ-19-შ შხვა ვაქცინეფი: მაგალთო, ჩინური სინოფარმიშ BBIBP-CorV ვაქცინა დო ინდური BBV152 ვაქცინა). CoronaVac ტრანსპორტირაფაშ და ჩუალაშ ბორჯის გოჸინუას ვათხულენს დო ჸათეშ გეშათ თიში გიმორინაფა უმოს ადვილი რე. სინოვაკიშ ვაქცინაქ ჩილეს, ოძირუ 66 %-იანი ეფექტურობა, ბრაზილიას 75 %-იანი ეფექტურობა დო ინდონეზიას 94 %-იანი ეფექტურობა. მასუმა ფაზაშ რკვიებფქ თურქეთის ოძირუ 84 %-იანი ეფექტურობა. ბრაზილიას მასუმა ფაზაშ რკვიებეფით ვაქცინა რდჷ 50.7 %-ით ეფექტური. 2021 წანაშ 1 მანგის ჭყანთხილუაშ მოსოფელიშ ორგანიზაციაქ სინოვაკიშ ვაქცინას ავტორიზაცია ქიმეჩჷ. სინოვაკი COVAX პლატფორმას ოკათჷ დო თის ვაქცინაშ მილიონობათ დოზათ ამარაგენს. CoronaVac გიმირინუაფჷ მოსოფელიშ ბრელ ქიანას, ევროპას, აზიას, ობჟათე ამერიკას დო აფრიკას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩინური კომპანიეფი კატეგორია:ფარმაცევტული კომპანიეფი კატეგორია:ჩინური ფარმაცევტული კომპანიეფი
რეიკიავიკი
რეიკიავიკი (ისლ. Reykjavík) — ისლანდიაშ ნანანოღა დო უშხუაში ნოღა. მახორობა — 121,822 ადამიერი (2015), სატელიტი ნოღეფიშამო — დოხოლ. 198 000, მუთ ქიანაშ მახორობაშ დოხოლ. 60%-ის აკმადგინანს (332,529).
ოქინაფუეფი
ჰალგრიმსკირკია (ისლანდიურო Hallgrímskirkja) ლუთერანული ოხვამე რეიკიავიკის.
კატეგორია:ისლანდიაშ ნოღეფი კატეგორია:ევროპაშ ნანანოღეფი კატეგორია:ევროპაშ კულტურული ნანანოღეფი
კვაჭი კვაჭანტირაძე
კვაჭი კვაჭანტირაძე (ქორთუ. კვაჭი კვაჭანტირაძე) – მიხეილ ჯავახიშვილი-შ რომანი, გიშაშქუმალირი 1924 წანას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:1924 წანაშ რომანეფი კატეგორია:მიხეილ ჯავახიშვილიშ რომანეფი კატეგორია:ქორთული რომანეფი
ჯვ. წ. 734
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 734 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯუმბერ იზორია
ჯუმბერ იზორია — ქორთუ პოლიტიკოსი, რე საქორთუოშ პარლამენტიშ ართ-ართი დეპუტატი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
რელიგია
მინი|200პქ რელიგია — იდეეფიშ დო ქიმინჯეფიშ სისტემა, ნამუთ გერსხილი რე რწუმას, ნამჷ-და რე ჟიორთაშობური ნძალეფი, ნამუთ ჟიგაულას იღვენუანა ოქიანუშა დო ადამიერიშ რინაშა. ეტიმოლოგიურო რელიგიაშ არძაშე რჩქინელი გოთანჯუა რე „კჷნე ახალას მერსხუაფა“, მარა შხვეფი ვარაუდენა, ნამჷ-და თინა შანენს „(ოქიანუშ) გომაჟირაფონ წაკითხირს“. თე იდეა ღირებული რე ქირსიანობაშო, მარა ვა რე რომაული აჯამიშო, ნამუშე მოურს თე ზიტყვან. თინეფშო „რელიგია“ რე ღორონთწკჷმა მიდგაიჸინიშ ახალაშე მერსხუაფაშ ანჯარი.
რელიგიაშახიანი ეპოქა
thumb|მარცხნივ|350px|მოსოფელიშ თარი რელიგიეფიშ დო თინეფი მეჸუნალობეფიშ რუკა თენა რე პერიოდი ადამიერიშ გორჩქინაშე მაართა რელიგიური წჷმორინაფაშ აკოქიმინუაშახ. ადამიერიშ გორჩქინას მენცარობა ვარაუდენს 2,5 მლნ წანაშ კინოხ. მაართა მითოლოგიურ დო რელიგიურქ წჷმორინაფეფქ, პრიმიტიული სახეთ, საეგებიოთ 35-40 ვითოშ წანაშ კინოხ წჷმიქიმინუ. თენა დონტკიცაფილი რე არქეოლოგიური, ეთნოგრაფიული, ისტორიული ნინეფიშმენცარობაშ მუნაჩემეფით. სოციოლოგეფიშ არზით, თენა რდჷ ბორჯი, მუჟამსჷთ მუთუნნერი ჯარალობური გინაფა, კულტურა, გოართოიანაფა ვაარსებენდჷნ. რელიგიაქ მეხოლაფირო მალას აკიქიმინჷ დო რდჷ გიგანტური ბიჯგი ადამიერეფიშ ჯარალუაშ ისტორიას. არქეოლოგიური მასალეფით იდასურებუ, ნამჷ-და ადამიერქ ორთაშ ნძალეფეკჷმა ლჷმას, დაჩხირიშ გორჩქინაშ, მუკოლუაფაშ, ჩუალაშ დო შხვა მუნაპალიშ შედეგო აკოქიმინჷ მუში სახე, ჯარალობური რინაშ ნორმეფი, ზნეობური კანონ-წესეფი, დო თე პროცესის მიშჷ რელიგიაშ გჷმოქიმინუა.
მოსოფელიშ რელიგიეფი
მოსოფელს ჟიროშშე უმოსი რელიგია რე ჩინებული. თინეფს შქას მიარე მუდგარენი საართო რე, ბრელი - გიშაკერძაფილი. რელიგიეფი ართიანშე გიშმეკერძუაფუნა სიჯვეშათ, ტრადიციეფით, დინორეთ, ფილოსოფიური სიტომბეთ. უდიდაში, ხალიწერი რელიგიეფიშ - ქირსიანობაშ, იუდაიზმიშ, ისლამიშ, ბუდიზმიშ, ინდუიზმიშ ხასჷლას არსებენა კჷნოსქილადირი ტომეფიშ პრიმიტიული რელიგიური წჷმორინეფი, კერპეფიშ პატიჩამა, ულექინაში რიტუალფი.
მოსოფელიშ უშანულამაში რელიგიეფი (ბირცხეფს მეწურაფილი რე მორწუმეეფიშ რიცხუ (მლნ. ადამიერი) დო მოსოფელიშ მახორობაშ პროცენტული წილი).
ფორტ-უერთი
ფორტ-უერთი (ინგლ. Fort Worth) – ნოღა ააშს, ტეხასიშ შტატის. ნორას ოხორანს 705.700 კოჩი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ააშ-იშ ნოღეფი
რობერტ ჰოლი
რობერტ უილიამ ჰოლი (ინგლ. Robert William Holley; დ. 28 ღურთუთა, 1922, ურბანა, ილინოისი, ააშ — ღ. 11 ფურთუთა, 1993, ლოს-გატოსი, კალიფორნია, ააშ) — ამერიკალი ბიოქიმიკოსი, გენეტიკური კოდიშ დო ცილეფიშ სინთეზის თიში როლიშ მენცარული რკვიებაშ გეშა გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის 1968 წანას (ჰარ გობინდ კორანა დო მარშალ უორენ ნირენბერგიწკჷმა ართო). რობერტ ჰოლი გურაფულენდჷ ქიმიას ილინოისიშ უნივერსიტეტის (ურბანა-შამპეინი), უკულ კორნელიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია 1947 წანას. ჰოლი რდჷ კორნელიშ უნივერსიტეტიშ ორგანული ქიმიაშ ასოცირებული პროფესორი დო ბიოქიმიაშ პროფესორი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ბიოქიმიკოსეფი კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის კატეგორია:დუნაბადი 1922 კატეგორია:ნაღურა 1993
ვაციწვერი
ვაციწვერი — ჸალაიბონი ლეჩხუმიშ ქჷნდჷრს. სიმაღალა 2910 მ. ვაციწვერიშ ანგანობეფი ეგაფილი რე ლიასური თიხაფიქალეფით დო ქვიშაქუალეფით. გოქუნილი რე სუბალპური დო ალპური დოლოეფით. ოცალსაროტე შარათ მიორსხუანს წყარმალუეფიშ რიონიშ დო ცხენწყარიშ ჟიმოლენი მალობეფიშ ლეხერეფს.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქორთუოშ ჸალაიბონეფი
კვაისა
კვაისა (Къуайса) — დაბა ონიშ მუნიციპალიტეტის, რაჭა-ლეჩხუმიშ დო თუდოლენი შონეშ აკანს. იდვალაუფუ წყარმალუ ჯეჯორას, ნოღა ცხინვალიშე 60 კმ-ს, თიშ ოორუე-ბჟადალშე ცხინვალი-ონიშ ოავტომობილე რზას. 1992 წანაშე კვაისა მუშითგჷმოცხადაფილი თაშ ჯოხოდვალირი „ობჟათე ოსეთიშ რესპუბლიკაშა“ მიშმურს, ნამუქჷთ 2007 წანას, დაბას ნოღაშ სტატუსი მეჩჷ. კვაისას აკოცჷმილი რე ინფრასტრუქტურა. თაქ წარმენს ლინჯიშ დო თუთიაშ ობადიშეფიშ დამუშება.
გუგული მაღრაძე
გუგული მაღრაძე — ქორთუ პოლიტიკოსი, რე საქორთუოშ პარლამენტიშ ართ-ართი დეპუტატი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
ჯვ. წ. 735
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 735 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
იენ ჰოლმი
სერ იენ ჰოლმი (დ. 12 ეკენია 1931) ბრიტანეთიშ იმპერიაშ ორდენიშ — ინგლისარი არტისტი, ჩინებული ოსცენე დო კინოროლეფით. თის 1967 წანას მეღებული აფუ ტონიშ ჯილდო საუჯგუშო მაჟირახარისხამი როლიშო დო 1988 წანაშ ლოურენს ოლივიეშ ჯილდო „მაფა ლირს“ რსულებური როლიშო. თიში ჩინებული კინოროლეფს შქას რე ეში („აჯამი“), მუმა ვიტო კორნელიუსი („მახუთა ელემენტი“) დო ბილბო ბეგინსი („მარწკინდეფიშ მაზოჯალი“, „ჰობიტი“).
იალომიცა
იალომიცა (Ialomița) — წყარმალუ რუმინეთის. სიგინძა 414 კმ. აუზიშ ფართი 8900 კმ². წყარმალუ იჭყაფუ ბუჩეჯის, ობჟათე კარპატეფს, ზუღაშ დონეშე 2600 მეტრას. მიშმურს დუნაიშა.
ბრაჰმაპუტრა
ბრაჰმაპუტრა (雅鲁藏布江 ཡར་ཀླུང་གཙང་པོ། ब्रम्हपुत्र ব্ৰহ্মপুত্ৰ ব্রহ্মপুত্র) — წყარმალუ ჩინეთის, ინდოეთის დო ბანგლადეშის, წყარმალუ განგიშ კვარჩხანი ნოჸველა; ობჟათე აზიაშ ართ-ართი უშხუაში წყარიშ არტერია.
ბუჯა
ბუჯა — წყარმალუ ჟიმოლენ იმერეთის, წყარმალუ ჩოლაბურაშ (ყვირილაშ მარძგვანი ნადუ) ართ-ართი ნადუ. სიგირძა 41 კმ, ღანჩოშ ფართობი 184 კმ2 ოდუდე უღუ რაჭაშ ქჷნდჷრიშ ობჟათე კართეს, ზუღაშ დონეშე 1194 მ. ოშქაშე წანმოწანური ხარჯი რე 9,76 მ3/წმ. წყარალა უჩქჷ აფუნს. წყარიშ სიჭიჭარე - ზოთონჯის დო ზარხულს.
ბრაჰმაპუტრა
ჯოხოდვალა
წყარმალუს შხვადოშხვა ნორთის შხვადოშხვა ჯოხო უღჷ: ტიბეტის — მაცანგი დო იარლუნგ-ცანგლო, ჰიმალაეფიშ გიშალწკჷმა — სიანგი დო დიჰანგი, ინდოეთის — ბრაჰმაპუტრა, ბანგლადეშის — ჯამუნა. წყარმალუშ ინდური ჯოხოდვალა სანსკრიტიშე მარგალურშა გჷნოთანგუათ "ბრაჰმაშ სქუას" შანენს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინდოეთიშ წყარმალუეფი კატეგორია:ჩინეთიშ წყარმალუეფი კატეგორია:ბანგლადეშიშ წყარმალუეფი კატეგორია:ობჟათე აზიაშ წყარმალუეფი
ბუჯა
ლიტერატურა
კატეგორია:იმერეთიშ აკანიშ წყარმალუეფი
კარლოვი-ვარიშ რაიონი
კარლოვი-ვარი (ჩეხ. Okres Karlovy Vary) — რაიონი კარლოვი-ვარიშ აკანს, ჩეხეთის. მუში ნანანოღა რე კარლოვი-ვარი. რაიონიშ ფართობი აკმადგინანს 1 514,95 კმ²-ს. 2007 წანაშ მუნაჩემეფით, მახორობა აკმადგინანს 117 783 ადამიერს, მახორობაშ მეჭედალა — 77 ადამიერს კვადრატულ კილომეტრის.
კონსტანტინე სიდამონ-ერისთავი
კონსტანტინე სიდამონ-ერისთავი (დ. ივანობა 28, 1930 – ღ. ქირსეთუთა 26, 2011) რდჷ ამერიკას დუნაბადი ქორთუ არისტოკრატი დო ნიუ-იორკიშ ვიცე-მერი ჯონ ვ. ლინდსიშ ბორჯის.
კარლოვი-ვარიშ რაიონი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩეხეთიშ რაიონეფი
კონსტანტინე სიდამონ-ერისთავი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ქორთუ ამერიკალეფი
ჰერდიშ კოკი დო მაკდონალდიშ კოკეფი
ჰერდიშ კოკი დო მაკდონალდიშ კოკეფი (ოფიციალურო კოკი ჰერდიშ დო მაკდონალდიშ კოკეფიშ ტერიტორია), (Heard Island and McDonald Islands, HIMI) — მორჩილი, უდუხორუ დო ურგებელი ანტარქტიდაშ კოკეფიშ ვულკანური ბუნა ინდოეთიშ ოკიანეშ ობჟათე ნორთის. აკმოდირთუ ჟირი თარი ჰერდიშ დო მაკდონალდიშ, თაშნეშე მიარე მორჩილი ზოხოთ მადვალუ კოკიშე, რიფშე დო კირდეშე. თე ტერიტორია ადმინისტრაციულო ორხველჷ ავსტრალიაშ გალენურ ტერიტორიას.
სქოლიო
კატეგორია:ავსტრალიაშ კოკეფი კატეგორია:ავსტრალიაშ შტატეფი დო ტერიტორიეფი კატეგორია:უდუხორუ კოკეფი კატეგორია:ჰერდიშ კოკი დო მაკდონალდიშ კოკეფი კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ავსტრალიას
იდლიანი
იდლიანი — ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანს მესტიაშ მუნიციპალიტეტის, იდლიანიშ თემს (ოფუტეეფი: იდლიანი, ლებურცხილა, ნაშიხვი, ჭალე).
სქოლიო
კატეგორია:მესტიაშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი კატეგორია:სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ ოფუტეეფი კატეგორია:საქორთუოშ ოფუტეეფი
პიტონ-დე-ნეჟი
პიტონ-დე-ნეჟი (Piton des Neiges) — შქირატილი ვულკანი კოკი რეიუნიონს.
სიმაღალა — 3069 მეტრი ზუღაშ დონეშე, ნამუშ გეშა თინა კოკიშ უმაღალაში ვულკანი რე. პიტონ-დე-ნეჟი იდვალუაფჷ რეიუნიონიშ ცენტრის დო პიტონ-დე-ნეჟის მასივიშ ნორთი რე. ვულკანიშ ეკონიათ ეშაგორგოთჷ ჩქინ წანეფიშეჭარუაშახ ვაუგვიანაში 10 000 წანას. გეოლოგიურო ფარიშობური ვულკანი გჷმოწიმინელი რე პლიოცენური ეპოქაშ ტუტე ბაზალტეფშე.
ოინგერესე რე, ნამჷ-და ფრანგული ნინაშე თანგუაშ უკუჯინალო ვულკანიშ ხორუა შანუნს «თირიშ პიკის», კონკა თირით ვა რე ფორილი.
სქოლიო
კატეგორია:რეიუნიონიშ გეოგრაფია
შიიზმი
შიიტობა, შიიზმი (شيعة علي ში`ათ `ალი; ში`ა, ში, ალიდეფი) პოლიტიკური მალობა ისლამს. მუსლიმეფი, ნამუეფსჷთ მიოჩქუნა, ნამჷ-და მუჰამადიშ უკული უმათიშ ხემანჯღვერობა `ალის გინოჩამუდუკო ოკო დო ვართ აბუ ბაქრის. საბოლოოთ იშენით ქიმიოჭირინუეს გომორძგუას დო `ალი ხალიფათ გეგშაგორეს, მარა თეს მუ`ავიაშ არყებაქ დო ხარიჯიტეფიშ გიშართუალაქ მაჸუნჷ.
გიშმართუნა მუსხირენ მეჸუნელობას – 'ითნა აშრიათი (ვითოჟირალეფი), ზეიდიტეფი (ხუთოშურეფი), ისმაილიტეფი, ღულათი (მუშჸურე ალავიტეფი, აჰლულ–ჰაყი, ღურაბიათი, ქასანიათი, დამიათი დო დრუზეფი).
ზაზა გაბუნია
ზაზა გაბუნია — ქორთუ პოლიტიკოსი, რე საქორთუოშ პარლამენტიშ ართ-ართი დეპუტატი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
ვინსენტ ვან გოგი
thumb|250px|right|ავტოპორტრეტი მინი|მარჯვნივ|ხეშმოჭარუა
ვინსენტ ვილემ ვან გოგი (Vincent Willem van Gogh; დ. 30 მელახი, 1853, გროტ-ზიუნდერტი, ჰოლანდია — ღ. 29 კვირკვე, 1890, ოვერ-სიურუაზი, საფრანგეთი) — ჰოლანდიარი პოსტიმპერსიონისტი ხანტუ დო გრაფიკოსი.
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:ჰოლანდიარეფი კატეგორია:ჰოლანდიარი ხანტუეფი კატეგორია:იმპრესიონისტი ხანტუეფი კატეგორია:დუნაბადი 1853 კატეგორია:ნაღურა 1890
ზანდარაკი
ზანდარაკი (რკინის ჯვარი) — ჸალაიბონი ეგრისიშ ქჷნდჷრიშ ბჟადალ ნორთის. სიმაღალა 2755 მ. ზანდარაკიშ ანგანობა ეგაფილი რე ბაიოსური პორფირიტეფიშ, ტუფ-ბრექჩიეფიშ, ტუფ-კონგლომერატეფიშ დო ტუფ-ქვიშაქუალეფშე. გოქუნილი რე სუბალპური დო ალპური დოლოეფით. ზანდარაკიშ ჸალაიბონი მიორსხუანს წყარმალუეფიშ მაგანაშ (ინგირიშ კვარჩხანი ნადუ) დო თხეიშიშ (ხაიშურიშ კვარჩხანი ნადუ) ლეხერეფს.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქორთუოშ ჸალაიბონეფი
ჯვ. წ. 736
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 736 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
მონგალაშ პროვინცია
მონგალაშ პროვინცია (Mongala) — კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პროვინცია, ნამუთ ქიანაშ ოორუეშე იდვალუაფუ. ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოღა ლისალა.
გეოგრაფია
2005 წანაშ საკონსტიტუციო რეფორმაშახ მონგალაშ პროვინცია რდჷ ჸოფილი ეკვატორიალური პროვინციაშ ნორთი. პროვინცია იდვალუაფუ წყარმალუ კონგოშ ოორუე-ბჟადალშე.
მახორობა
პროვინციაშ მახორობა — 1 793 564 ადამიერი (2005 წანა).
სქოლიო
კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პროვინციეფი
მოსოფელიშ ქიანეფი ფართობიშ მეჯინათ
thumb|center|600px|მოსოფელიშ ქიანეფი ფართობიშ მეჯინათ. გიმე მოჩამილიე სუვერენული სახენწჷფოეფიშ დო შხვა ტერიტორიეფიშ ერკებული ფართობიშ მეჯინათ.
ბჟადალი მიდნაპური
სქოლიო
კატეგორია:ბჟადალი ბენგალიშ ოლქეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ოლქეფი
მოსოფელიშ ქიანეფი ფართობიშ მეჯინათ
ფართობი
შარლოტი
შარლოტი (ინგლ. Charlotte) — ნოღა ააშს, ოორუე კაროლინაშ შტატის. მახორობათ რე მა-18 ნოღა ააშ-ს. შარლოტის ოხორანს 671 588 კოჩი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ააშ-იშ ნოღეფი
ჯაყოს ხიზნები
ჯაყოს ხიზნები (ქორთუ. ჯაყოს ხიზნები) – მიხეილ ჯავახიშვილი-შ რომანი, გიშაშქუმალირი 1924 წანას.
სოკოლოვიშ რაიონი
სოკოლოვი (ჩეხ. Okres Sokolov) — რაიონი კარლოვი-ვარიშ აკანს, ჩეხეთის. მუში ნანანოღა რე სოკოლოვი. რაიონიშ ფართობი აკმადგინანს 753,6 კმ²-ს. 2007 წანაშ მუნაჩემეფით, მახორობა აკმადგინანს 93 379 ადამიერს, მახორობაშ მეჭედალა — 124 ადამიერს კვადრატულ კილომეტრის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩეხეთიშ რაიონეფი
ჯაყოს ხიზნები
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:1924 წანაშ რომანეფი კატეგორია:მიხეილ ჯავახიშვილიშ რომანეფი კატეგორია:ქორთული რომანეფი
არგენტინაშ პროვინციეფი
არგენტინაშ პროვინციეფი(Provincias de Argentina) – არგენტინაშ ადმინისტრაციული გორთუალაშ მაართა დონეშ ადმინისტრაციული ართური. არგენტინა გორთილი რე 23 პროვინციათ დო ართ ფედერალურ ოლქო (ნანანოღა).
სქოლიო
კატეგორია:არგენტინაშ პროვინციეფი კატეგორია:არგენტინაშ პოლიტიკა
1927
დღახუეფი
კატეგორია:
პოლ გოგენი
პოლ ეჟენ ანრი გოგენი (დ. 7 მანგი, 1848, პარიზი, საფრანგეთი - ღ. 8 მესი, 1903, დაბა ატუონა, მარკიზიშ კოკეფი) — ფრანგი პოსტიმპრესიონისტი ხანტუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგეფი კატეგორია:ფრანგი ხანტუეფი კატეგორია:დუნაბადი 1848 კატეგორია:ნაღურა 1903
გიგა ბუკია
გიგა ბუკია — ქორთუ პოლიტიკოსი, რე საქორთუოშ პარლამენტიშ ართ-ართი დეპუტატი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
ჯვ. წ. 737
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 737 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ატოტონილკოშ ოხვამე
ატოტონილკოშ ოხვამე (Santuario de Atotonilco) — ეკლესიაშ კომპლექსი მექსიკა გუანახუატოშ შტატის. ნოღა სან-მიგელ-დე-ალიენდეწკჷმა ართო მიშულირი რე იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა. კომპლექსი XVIII ოშწანურას მუმა ლუის ფელიპე ნერი დე ალფაროქ ეკიდჷ. ოხვამე დიდარი რე მექსიკური ბაროკოშ სტილს ღოლამირი ფრესკეფით, ნამუეფით უმოსო ნავს დო კაპელეფს რე ღოლამირი. მოხანტუაშ სამუშეფი ეჩდოვითი წანაშ მალობას მიშჷ ანტონიო მარტინეს დე პოკასანგრეშ ხემანჯღვერალათ, მუდგაშ მოღალუთ ოხვამექ ევროპულ და ლათინოამერიკული კულტურეფიშ თირუაშ მინუშო გჷნირთჷ.
კომპლექსი იკათუანს ჯინჯ ეკლესიას დო მუდგაზმარენ ჭიჭე კაპელას. თინეფს ირმარულო დოხოლაფირო 5 000 ადამიერი სუმარენს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი მექსიკას
მეტანიშ დეპარტამენტი
მეტანიშ დეპარტამენტი (Departamento Metán) — დეპარტამენტი არგენტინას, სალტაშ პროვინციას.
არგენტინაშ სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფით, 2010 წანას დეპარტამენტიშ მახორობა 40 351 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 5 235 კმ² რე.
დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა სან-ხოსე-დე-მეტანი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ დეპარტამენტეფი
ახალსოფელი (მცხეთაშ მუნიციპალიტეტი)
ახალდაბა — ოფუტე საქორთუოს, მცხეთა-მთიანეთიშ აკანიშ მცხეთაშ მუნიციპალიტეტის, საგურამოშ თემს. აშაძჷ საგურამოშ დჷკის. წყარმალუ თეზამიშ (წყარმალუ არაგვიშ ნადუ)კვარჩხანი ოძგაშეს. ზუღაშ დონეშე 650 მეტრას. გოძვენა მცხეთაშახ 10 კილომეტრი. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩამეფით ოფუტეს ოხორანს 125 კოჩი.
სქოლიო
კატეგორია:მცხეთაშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
ვოკლუზი
მაართათ ეიჭარჷ საფრანგეთიშ დეპარტამენტ ვოკლუზის, სოდეთ იდვალუაფუ მოსოფელს არძოშე ტომბა წყუ, ნამუდგაშ სიტომბა 255 მ ოჭირინდუანს.
ვოკლუზეფი საქორთუოს ხოლო რე მოდვალირი. ვულკანურ განეფს, სოდეთ ფართას რე სკინჩალ ვარა გოზიორილ ლავეფიშ დო მურღი ქანეფიშ მორიგეობათ აკოდგინელ რანწკეფინ, ჰიდროგეოლოგიურ პიჯალეფი მუზმათუნ მუმოგონუანა კარსტულ განეფს, თაქ ფართას რე თაშნეშე გოვითარაფილი მაქურქა დებიტიშ მაღვენჯი წყუეფი — ლავური ვოკლუზეფი.
ნამთინე შვანს თენერ წყუეფიშ დებიტი უმონს 1 კუბურ მეტრას მერქას. გჷშაკერზაფილო ღმალიერი რე ლავური ვოკლუზეფით ობჟათე საქორთუოშ გვალონა, კერზოთ, ჯავახეთიშ, წალკაშ, გომარეთიშ, დმანისიშ დო შხვ. პლატოეფი.
ოშინალი რე მაქურქა ვოკლუზური წყარმალუ რეჩხი, ნამუთ ოდუდეს კარსტულ ვოკლუზეფს ეთმოჭოფუნს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ფიზიკური გეოგრაფია კატეგორია:გეოლოგია
ფრენსის ბეკონი
ფრენსის ბეკონი (ინგლ. Francis Bacon; დ. 22 ღურთუთა, 1561, სტრენდი, ლონდონი — ღ. 9 პირელი 1626, ჰაიგეიტი) — ინგლისარი ფილოსოფოსი, ისტორიკოსი დო პოლიტიკოსი, ემპირიზმიშ დუმარსხუაფალი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი ფილოსოფოსეფი კატეგორია:ინგლისარი პოლიტიკოსეფი კატეგორია:ინგლისარი ისტორიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1561 კატეგორია:ნაღურა 1626
ზეკარი
ზეკარი (რკინის ჯვარი) — ჸალაიბონი მესხეთიშ ქჷნდჷრს. სიმაღალა 2180 მ. ეგაფილი რე შქაეოცენური ანდეზიტეფით დო ტუფბრექჩიეფით. გოქუნილი რე სუბალპური ბართვონეფით დო დოლოეფით. ზეკარს გინმურს ოავტომობილე შარა (ქუთეში-ბაღდათი-საირმე-ბენარა), ნამუთ მიორსხუანს წყარმალუეფიშ ხანისწყალიშ დო ქვაბლიანიშ ლეხერეფს.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქორთუოშ ჸალაიბონეფი
ერატოსთენე
ერატოსთენე კირენალი (ბერძ. Ἐρατοσθένης ὁ Κυρηναῖος; დ. დოხოლაფირო ჯვ.წ. 276, კირენა (ასეიან ლიბია) — ღ. დოხოლაფირო ჯვ. წ. 194, ალექსანდრია) — ბერძენი მათემატიკოსი, გეოგრაფი, ასტრონომი დო პოეტი. გურაფულენდჷ კირენაშ გიმნაზიას, უკულ გურაფა გაგინძორჷ ათენს, სოდეთ სტოიციზმის გურაფულენდჷ. გურაფაშ თებაშ უკულ ალექსანდრიაშა მიდართჷ დო რდჷ ალექსანდრიაშ ბიბლიოთეკაშ თარი ბიბლიოთეკარი. ერატოსთენე მოღალენდჷ მენცარობაშ შხვადოშხვა დარგეფს. რდჷ გეოგრაფიაშ დუმარსხუაფალი. მიშეღჷ გეოგრაფიული ტერმინეფი, ნამუეფი ამდღა ხოლო გიმირინუაფჷ. ერატოსთენე რდჷ ქრონოლოგიაშ დუმარსხუაფალი, დაზუსტჷ ტროაშ ლჷმაშ შხვადოშხვა თარიღეფი. რიცხუეფიშ თეორიას ერატოსთენექ გიმიგონჷ ერატოსთენეშ ტკიბირი, ნამუშ გჷმორინაფათ შილებე მარტივი რიცხუეფიშ იდენტიფიკაცია. ერატოსთენე რდჷ მაართა მენცარი ნამუქჷთ ზიმუ დიხაუჩაშ მერიდიანიშ სიგინძა. ერატოსთენე რდჷ ავტორი მენცარული დო ფილოსოფიური ტრაქტატეფიშ. ერატოსთენეშ ნაჭარეფიშ უმენტაშობა დინაფილი რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბერძენეფი კატეგორია:ბერძენი მათემატიკოსეფი კატეგორია:ბერძენი გეოგრაფეფი კატეგორია:ბერძენი ფილოსოფოსეფი კატეგორია:ბერძენი ფილოლოგეფი კატეგორია:ბერძენი ასტრონომეფი კატეგორია:ბერძენი პოეტეფი
სომეში
სომეში, სამოში (Someş, Szamos) — წყარმალუ რუმინეთის დო უნგრეთის, წყარმალუ ტისაშ კვარჩხან ნადუ. სომეშიშ სიგინძა რე 388 კმ. აუზიშ ფართი 15,015 კმ².
ეკა ბესელია
ეკა ბესელია — ქორთუ პოლიტიკოსი, რე საქორთუოშ პარლამენტიშ ართ-ართი დეპუტატი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
ბურსა (წყარმალუ)
ბურსა — წყარმალუ კახეთიშ აკანს (ყვარელიშ მუნიციპალიტეტის), ალაზანიშ კვარჩხანი ნადუ. სიგირძა 27 კმ. ოდუდე უღჷ გვალა დიდი გორაშ კართეს. ტიოზიშა გიშმურს ნოღა ყვარელწკჷმა. ეთმიჯუმუაფუ ჭვემაშ, თირიშ დო დიხაშთუდონი წყარეფით. ოშქაშე წანმოწანური ხარჯი რე 1,4 მ3/წმ.
ლიტერატურა
კატეგორია:კახეთიშ აკანიშ წყარმალუეფი
მაგთიკომი
„მაგთიკომი“ (MagtiCom) — ქორთული ოტელეკომუნიკაციე კომპანია, ნამუთ 1996 წანაშ 12 ფურთუთას დარსხჷ გიორგი (გია) ჯოხთაბერიძექ. კომპანიაქ მაართა კომერციული ზარი მობილური რშვილშე 1997 წანაშ 22 ეკენიას არსულჷ.
„მაგთიკომიშ“ სერვისეფი იკათუანს: მობილურ ტელეფონიას; მობილურ ინტერნეტის (იკათუანს მობილური რშვილშ გოვითარაფაშ არძა ტექნოლოგიას: 2G, 2.5G, 3G, 3.5G, 4G, 4.5G); ულინე ფიქსირაფილ ტელეფონიას (ბრენდი „მაგთიფიქსი“, 2008 წანაშე); ლინამი ფიქსირაფილ ტელეფონიას (VoIP); სატელიტურ ტელევიზიას (ბრენდი „მაგთისატი“,  2012 წანაშე; საქორთუოშ დო ობჟათე კავკაციაშ მაართა ოპერატორი); ინტერნეტ ტელევიზიას (IPTV) (2016 წანაშე) დო ოპტიკურ-ინჭკამი ინტერნეტის (2016 წანაშე).
2020 წანაშო „მაგთიკომიშ“ მობილურ რშვილს გოართოიანაფილი რე არა გამნარყიშ მობილური ტექნოლოგია: GSM (2G დო 2.5G. რშვილი მუშენს 900 დო 1800 მეგაჰერც სიშხირას), UMTS დო HSPA+ (3G დო 3.5G რშვილი მუშენს 900 დო 2100 მეგაჰერც სიშხირას დო LTE (4G დო 4.5G რშვილი მუშენს 800 დო 1800 მეგაჰერც სიშხირას). კომპანია, რანწკი სერვისეფიშ მიოჭრინაფალო, თაშნეშე CDMA 450 მეგაჰერც სიშხირას გჷმირინუანს.
„მაგთიკომი“ არძაშე ფიჩა ფორუაშ არანით რე წჷმორინაფილი (7058 საბაზე დგჷმილი) დო საქორთუოშ დოხორელი, კონტროლირებაფონი ტერიტორიაშ 98%-ის ფორჷნს. „მაგთიკომი“ მობილურ ბაზარს ლიდერი რე (ბაზარიშ თია: 40.0%; 2020 წანაშ ფურთუთა). ნინალაშ ფართო რშვილით - 53 ოფისით დო 76 ჯარალობური ცენტრით - მაგთიკომი 3 მილიონშახ აბონენტის ოინალჷ. 2020 წანაშ მელახიშ მუნაჩემეფით, „მაგთიკომიშ“ თია ქორთული ეკონომიკაშ გოვითარაფას წჷმარინაუნს - 1.949.908.376 ლარს.
2017 წანაშ გერგობათუთაშე „მაგთიკომქ“ ოპტიკურ-ინჭკამი ინტერნეტიშ ბაზარს ლიდერალა მიპალჷ დო პოზიციას სტაბილურო ალმიტენს.
მინჯე
გგჯ „მაგთიკომი“ 1996 წანაშ 12 ფურთუთას დოქტორი გიორგი (გია) ჯოხთაბერიძექ დარსხჷ, ნამუსჷთ კომპანიაშ 54% უღუ დო თიშა ედომუშამი კონტროლი უღუ.
სქოლიო
კატეგორია:საქორთუოშ ოტელეკომუნიკაციე კომპანიეფი
ჸიდირიშ უნარიშ პარიტეტი
ჸიდირიშ უნარიშ პარიტეტი (ინგლ. purchasing power parity (ppp)) რე თეორია, ნამუშ მეჯინათ ნამდგარდია ვალუტაშ ართი ართურით ოკო შემლებუდან საქონელიშ ართიანსხი მუდანობაშ ჸიდირი არძო ქიანას. თე თეორია ირინუანს ჟირი ნამდგარდია ვალუტაშ გინძევადამი ბალანსიშ გინოთირუაშ კურსის თინეფიშ ჸიდირიშ უნარიშ გამანგაფალო. თეორია გავითარჷ გუსტავ კასელქ 1920 წანას, დო თინა გერცხილი რე ართამი ფასიშ კანონიშ პრინციპის. თე იდეაშ ალებათ ეფექტური ბაზარიშ პიჯალეფს საქონელი ირდიხას ართი ფასით ოკო გიმიჩამუდას.
კატეგორია:ოერეფოშქაშე ეკონომიკა კატეგორია:ედომუშამი დინოხოლენი პროდუქტი
ჯვ. წ. 738
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 738 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
კარაჩხაბურთი
thumb|250px|ოსურ კარაჩხამობურთეეფიშ მატჩი. thumb|მარცხნივ|150პქ|კარაჩხაბურთიშ ბურთი thumb|კარაჩხაბურთიშ ოლაჸაფე მოედანი კარაჩხაბურთი — ბუნური სპორტიშ გვარობა, ნამუსჷთ ჟირ ბუნა, ირს ხუთი მოლაჸაფეთ ცადენს ქულეფიშ შაყარუას აწმარენჯიშ კარაჩხაშა ბურთიშ ინოჸოთამათ, ორგანიზაფილი წესეფიშ მეჯინათ.
ისტორია
1891 წანას, სპრინგფილდიშ (მასაჩუსეტსი, ააშ) კოლეჯიშ ანატომიაშ ანატომიაშ ჯეიმზ ნეისმიტიქ დამუშუ მაართა წესეფი დო 1891 წანაშ 21 ქირსეთუთას მაართა მატჩი ხოლო მანწყუ. მალას ახალი ლაჸაფი ედომუშამ ამერიკაქ აღიარჷ, მოგვიანეთ - დოსქილადირ მოსოფელქ ხოლო გიჩინებაფუ.
ლიტერატურა
კატეგორია:კარაჩხაბურთი კატეგორია:ბუნური ლაჸაფეფი
გიორგი მოსიძე
გიორგი მოსიძე — ქორთუ პოლიტიკოსი, რე საქორთუოშ პარლამენტიშ ართ-ართი დეპუტატი.
ჰელსინკი
ჰელსინკი (Helsinki, Helsingfors) — ფინეთიშ ნანანოღა დო უდიდაში ნოღა. იდვალუაფუ ქიანაშ ობჟათე ნორთის ფინეთიშ ჸუჯიშ წყარპიჯის, ბალტიაშ ზუღაწკჷმა. ნოღაშ მახორობა აკმადგინანს 629,512 ადამიერს (2016). აგლომერაცია იკათუანს მეძობელ ნოღეფს ესპოოს, ვანტაას დო კაუნიაინენის, ნამუეფიშ ართობურობას ნანანოღაშ რეგიონი ჯოხო. თე რეგიონიშ საართო მახორობა 1,441,601-ს აკმადგინანს.
სქოლიო
კატეგორია:ფინეთიშ ნოღეფი კატეგორია:ევროპაშ ნანანოღეფი კატეგორია:ზარხულიშ ოლიმპიური ლაჸაფეფიშ მენძელი ნოღეფი კატეგორია:ევროპაშ კულტურული ნანანოღეფი
კოლკატაშ ოლქი
კოლკატა (কোলকাতা জেলা) — ოლქი ინდოეთის, ბჟადალი ბენგალიშ შტატის. ოლქშა მიშმურს ნოღა კოლკატაშ (კალკუტა) ცენტრალურ ნორთი დო გორთილი რე 17 ოგიშაგორუე ოლქო. თე ოლქის ომენოღალე ობიექტეფი კოლკატაშ მუნიციპალური კორპორაციაშ მართუალაშ გიმე რე.
ოლქის ბჟაეიოლშე დო ოორუე-ბჟაეიოლშე უხურგანს ოორუე 24 პარგანეფიშ ოლქი, ობჟათეშე — ობჟათე 24 პარგანეფიშ ოლქი, ბჟადალშე დო ოორუე-ბჟადალშე — ჰაურაშ ოლქი.
კატეგორია:ბჟადალი ბენგალიშ ოლქეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ოლქეფი
ბენეშოვიშ რაიონი
220პქ|მინი|მარჯვნივ|ბენეშოვიშ რაიონიშ აბანდვალა [[ცენტრალური ბოჰემიაშ აკანი|ცენტრალურ ბოჰემიაშ აკანს, ჩეხეთის]] 220პქ|მინი|მარჯვნივ|ბენეშოვიშ რაიონი ბენეშოვი (ჩეხ. Okres Benešov) — რაიონი ცენტრალურ ბოჰემიაშ აკანს, ჩეხეთის. მუში ნანანოღა რე ბენეშოვი. რაიონიშ ფართობი აკმადგინანს 1 474,69 კმ²-ს. 2007 წანაშ მუნაჩემეფით, მახორობა აკმადგინანს 92 084 ადამიერს, მახორობაშ მეჭედალა — 62,4 ადამიერს კვადრატულ კილომეტრის.
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:ჩეხეთიშ რაიონეფი
გოართოიანაფილი ომაფეშ ნოღეფიშ ერკებული
გოართოიანაფილი ომაფეშ ნოღეფიშ (city) ერკებული — გოართოიანაფილ ომაფეს ოფიციალურო 69 უდიდაში ნოღა რე:
მოჩამილი ერკებული აკოდგინელი რე თი უდიდაში ნოღეფშე (სითიშე), სოდე 100 ვითოშშე უმოსი ადამიერი ოხორანსჷნ, თინეფს შქას ლონდონი მუში რაიონეფით, შხვეფი გორთილი რე პროვინციეფით დო გიშართილი რე მუნეფიშ ორიგინალი ჯოხოდვალათ. სჷმეტი „(ეპარქიული) ოხიდა“ მოჩამილი რე ინგლისური ოხვამეშ დიოცეზეფიშ ოკათედრე ოხიდეფით.
ნოღეფი 100 ვითოშშე უმოსი მახორუთ
''ხვილაფა! მოჩამილი გჷმნართი დიო ვა რე თებული!'' 1. ლონდონი (8 825 000)
2. ბირმინგემი (1 137 000)
ჯვ. წ. 739
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 739 წანა.
გოართოიანაფილი ომაფეშ ნოღეფიშ ერკებული
ნოღეფი 100 ვითოშშე უმოსი მახორუთ
3. ლიდსი (784 800)
6. მანჩესტერი (545 500)
7. ბრადფორდი (529 879)
8. ლივერპული (491 500)
9. ედინბურგი (488 100)
10. ბრისტოლი (459 300)
11. კარდიფი (362 756)
12. კოვენტრი (360 100)
14. ლესტერი (329 839)
15. ნოთინგემი (321 500)
16. ნიუკასლი (295 800)
17. ბრაიტონ დო ჰოუვი (288 200)
18. პლიმუთი (263 100)
19. ჰალი (გოართოიანაფილი ომაფე) (260 700)
20. ვულვერჰემპტონი (259 900)
22. დერბი (248 700)
24. საუთჰემპტონი (236 900)
25. იორკი (208 200)
26. პორტსმუთი (205 100)
27. პეტერბორო (198 900)
28. აბერდინი (196 670)
29. სანდერლენდი (174 286)
30. ოქსფორდი (154 600)
31. ნიუპორტი (151 500)
32. დანდი (148 270)
33. ნორიჯი (141 300)
34. გლოსტერი (129 100)
35. ექსეტერი (128 900)
36. კემბრიჯი (124 900)
37. პრესტონი (122 719)
38. ჩესტერი (118 200)
39. ჩელმსფორდი (111 511)
40. სოლფორდი (103 886)
42. უეიკფილდი (99 251)
43. ლინკოლნი (97 541)
44. ბატი (88 859)
45. ლონდონდერი (85 016)
46. უელსი (79 989)
47. ლისბერნი (76 068)
48. კარლაილი (75 306)
49. ინვერნესი (63 780)
50. ჰერეფორდი (58 896)
51. სენტ-ოლბანსი (57 795)
52. კენტერბერი (55 240)
53. ლანკასტერი (52 234)
54. დარემი (48 069)
55. პერთი (47 180)
56. ვინჩესტერი (45 184)
57. სოლსბერი (40 302)
58. სტერლინგი (36 142)
59. ლიჩფილდი (32 219)
60. ნიური (26 967)
61. ჩიჩესტერი (26 795)
62. ილი (20 112)
63. ნბანგორი (18 810)
64. ტრურო (18 776)
65. რიპონი (16 702)
66. არმა (14 749)
68. სენტ-დეივიდსი (1 841)
სქოლიო
გოართოიანაფილი ომაფე
ნახიჩევანიშ ავტონომიური რესპუბლიკა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:აზერბაიჯანი
ჯავახეთიშ გაბარი
მინი|მარჯვნივ|300პქ|ჯავახეთიშ გაბარიშ ლანდშაფტი ჯავახეთიშ გაბარი — ვულკანური გაბარი ობჟათე საქორთუოს.
ეგაფილი რე ეფუზივეფით. ჟიდოხის მოდვალირი რე ჟილენპლიოცენური დოლერიტული გოფიჩუეფი, ნამუდგაშ ოსხირს ნეოგენური გოდერძიშ ვულკანოგენური რანწკი რე. აკან-აკანო მოდვალირი რე ტობურ ნოლექეფი. რელიეფის გოპატჷნაფილ რე 1500-2200 მ სიმაღალაშა ეზინდილ დჷკიეფი, ნამუეფით გართულებურ რე ტობამ დო ჭყონჭყოამ ტობაშ-ქვაბეფით დო წყარმალუეფიშ კანიონიშობურ ლეხერეფით. გაბარიშ ოორუე დო ობჟათე-ბჟადალ ნორთის გოვითარაფილი რე სუკეფამ-ლეხერაფამ რელიეფი მინჭკვალ ლავეფიშ ოსხირშა (აზმანიაშ, მურაკვალიშ, ტაბისყურიშ სუკეფი, კოდალაშ, ჟიმოლენი ქციაშ ლეხერეფი, ტაბისყურიშ ქვიბი).
ჰავა გჷნმალი რე კონიერო ლამეშე გვალონაშ სქჷრე კლიმატშა. ზოთონჯი მორჩილთირამი დო ჸინი უჩქჷ. ოშქაშე წანური ტემპერატურა 4-6°C, ღურთუთა -5, -10°C, კვირკვე 15-16°C; აბსოლუტური მინიმალური -34°C, -41°C, აბსოლუტური მაქსიმალური 30-35°C. ნოლექეფი 600-750 მმ წარმოწანას.
ჰიდროგრაფიულ რშვილს აკმოქიმინუნა წყარმალუეფი (მტკვარი, ფარავანი, ქცია, ბარალეთისწყალი დო შხვ.) დო ლავური ვოკლუზეფი. წყარმალუეფს ჟიმოლენ მალუობას მორჩილ ლაფა უღუნა, თუდონს — დიდი. ტობეფიშ უმენტაშობა გჷშმალი რე დო ლიგე, ხვალე კარწახიშ ტობას რე მოწყითუე წყარი. წყუეფს ახასიათენს დიდი დებიტი, დაბალი ტემპერატურა დო ლიგე წყარი.
მოდვალირი რე გვალაშ სტეპური ჩანარობა დო დოლოშ ოდიარეეფი. ექი-აქო ხელობური ტყალეფი რე. ფლორა დო ფაუნა დიდარი რე ბორეალური ელემენტეფით. ჩხოლარეფშე ხე: ტურა, მელა. რე გნოლი, კავკაციური კვათარა, კოკობე, ჭყორი, კასპიური შურთხი, ტყარი კვატა, ტორონჯი დო შხვ. ტობეფს დო წყარმალუეფს ბრელი რე ჩხომი (კალმახა, ქაშაპი, ხრამული, ფრიტა, კობრი, მტკვარიშ წვერენდია დო შხვ.).
აბდულ ღანი ბარადარი
სქოლიო
კატეგორია:დუნაბადი 1968
კართალა
კართალა (Karthala) — მოქიმინე ვულკანი კომორიშ კოკეფს. სიმაღალა 2361 მ. წჷმარინუანს კვათირო აქტიურ ვულკანს, ნამუქჷთ XIX ოშწანურას დოხოლაფირო 20-შახ ეშაგორგოთჷ. ბაზალტური ჰავაიშ ტიპიშ ფარიშობური ვულკანი რე.
2005 წანაშ ეშაგორგოთუაშ შედეგო გუმულირჷ ლავურ ნაკათიქ დო ვულკანურ აირქ დოხოლაფირო 30 ვთშ. ადამიერიშ ევაკუაცია გჷმიჭანჷ. თე ეშაგორგოთუაშ შედეგო შანულამო დითირჷ კრატერქ.
2006 წანაშ 29 მესის, Reuters-იშით გოფაჩილი ინფორმაციათ, მორონიშ მახორუეფს ლავაშ ძირაფა ვულკანიშ კონკასჷთ შეულებჷდეს. უკული ჭიეჭიეთ ლავური აქტივალაქ დერჩქალჷ.
ზუღაშ დონეშე დოხოლადირო 1800 მეტრიშახ კართალა ფორილი რე ლამე იროწვანე ტყალეფით. ვულკანიშ კართეფს ოშა-გოშა გვარობაშ მაფურინჯეეფი ხე: Humblotia flavirostris, Zosterops mouroniensis, Dicrurus fuscipennis, Otus pauliani.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კომორიშ კოკეფიშ ვულკანეფი კატეგორია:მოქიმინე ვულკანეფი
ნატო ჩხეიძე
ნატო ჩხეიძე — ქორთუ პოლიტიკოსი, რე საქორთუოშ პარლამენტიშ ართ-ართი დეპუტატი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
ბჟილისხევი
ბჟილისხევი, წყარმალუ ხარაგაულიშ მუნიციპალიტეტის, ჩხერიმელაშ კვარჩხანი ნადუ. ოდუდე უღჷ მესხეთიშ ქჷნდჷრიშ ოორუე კართეს, სიგირძა 27,5 კმ. ეთმიჯუმუაფუ ჭვემაშ დო დიხაშთუდონი წყარეფით. ოშქაშე წანმოწანური ხარჯი მიშაკათაფუწკჷმა რე 2,5 მ3/წმ. თარი ნადუ რე: შავი წყალი.
ლიტერატურა
კატეგორია:იმერეთიშ აკანიშ წყარმალუეფი
ჰომო ერექტუსი
ჰომო ერექტუსი (Homo erectus — გოთინილო გილმალი ადამიერი) — პრეისტორიული პერიოდიშ ადამიერიშ გვარობა, ნამუთ ოხორანდჷ დოხოლაფირო 1 მილიონი წანაშ კინოხ. თინეფიშ ნოსქილედეფშა მეგორელი რე ჩინეთიშ ნანანოღა პეკინიშ გოხოლუას. ჰომო ერექტუსეფი ოჭიშგოთინილო გილეშეს დო ოხანდე ანჯარეფს ხოლო გჷმირინუანდეს. თეშ მოხ, თინეფი ოტიბაფალო დაჩხირს გჷმირინუანდეს, მუთ თინეფს ელაზჷმაფათ რგილ კლიმატის რინაშ საშვალებას არძენდჷ. ჰომო ერექტუსეფიშ გვარობას მიორხველუანა პრეისტორიული ხანაშ ადამიერეფს – მზიას დო ზეზვას, ნამუშ ნოსქილედეფი 16- კიბირამი გიმენი კირტე დო 2 დუდიშ ხოკოს (ოსურკოჩიშ დო ქომოლკოჩიშ) სახეთ 1999 წანაშ 24 კვირკვეს მიოგორეს ქორთუ დო გერმანალი არქეოლოგეფქ დმანისიშ ნოქალაქენს.
როსარიო-დე-ლერმაშ დეპარტამენტი
როსარიო-დე-ლერმაშ დეპარტამენტი (Departamento Rosario de Lerma) — დეპარტამენტი არგენტინას, სალტაშ პროვინციას.
ჰომო ერექტუსი
ჰომო ერექტუსეფიშ წჷმოულარობა
იკოროცხუ, ნამჷ-და ჰომო ერექტუსეფქ ოორუე აფრიკას გენკორჩქინდეს ოშქაშე პლეისტოცენიშ ეპოქას, ევოლუცია გჷნიცადეს Homo rudolfensisშე, დო უკვე 1,8 მილიონი წანაშ კინოხ, არხო ბჟაეიოლიშ ტერიტორიაშე (Homo georgicus) ფართოთ გიფაჩეს ევრაზიას, ჩინეთშახ (იუანმოუური ადამიერი).
როსარიო-დე-ლერმაშ დეპარტამენტი
არგენტინაშ სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფით, 2010 წანას დეპარტამენტიშ მახორობა 38 702 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 5 110 კმ² რე.
ჰომო ერექტუსი
გეოგრაფიული გოფაჩუა
ჰომო ერექტუსეფი ფართას რდეს გოფაჩილი ჯვეშ მოსოფელს დო ირთუდეს აბანობური გიმენბუნეფით. ჰომო ერექტუსეფიშ აფრიკული გიმენბუნას მითმიარსხუ ჯოხოდვალა Homo ergaster, მარა აფრიკულ ჰომო ერექტუსეფს თაშნეშე მიორხველანა ატლანტროპის დო როდეზიულ ადამიერს. ჰომო ერექტუსეფიშ ევროპულ გიმენბუნას მითმიარსხუ ჯოხოდვალა ჰეიდელბერგული ადამიერი, ხოლო არსებენდეს "ჰეიდელბერგულშახ" ჰომო ერექტუსეფი. ბჟაეიოლ აზიას ჟირი გვარობაშ ჰომო ერექტუსი ოხორანდჷ: უმოსი პროგრესული სინანტროპეფი ჩინეთშე დო უმოსი პრიმიტიული პიტეკანტროპეფი ინდონეზიაშე.
როსარიო-დე-ლერმაშ დეპარტამენტი
დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა როსარიო-დე-ლერმა.
ჰომო ერექტუსი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჰომო ერექტუსი კატეგორია:ადამიერი კატეგორია:ეშალაფირი პრიმატეფი კატეგორია:პლეისტოცენი
როსარიო-დე-ლერმაშ დეპარტამენტი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ დეპარტამენტეფი
მემფისი (ტენესი)
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ააშ-იშ ნოღეფი კატეგორია:ტენესი
ჯვ. წ. 740
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 740 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ურუგვაიშ დეპარტამენტეფი
ურუგვაიშ დეპარტამენტეფი
მინი|300პქ|ურუგვაიშ დეპარტამენტეფიშ რუკა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ურუგვაიშ დეპარტამენტეფი კატეგორია:ურუგვაიშ გეოგრაფია
ოლდოს ჰაქსლი
ოლდოს ლეონარდ ჰაქსლი (ინგლ. Aldous Leonard Huxley; დ. 26 კვირკვე, 1894, გოდელმინგი, სარიშ ოგრაფე, გოართოიანაფილი ომაფე — ღ. 22 გერგობათუთა, 1963, ლოს-ანჯელესი, კალიფორნია) — ინგლისარი პოეტი, ჭარუ, ნოველისტი, ფილოსოფოსი, სცენარისტი, პროზაიკოსი დო პროფესორი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი ჭარუეფი კატეგორია:ინგლისარი ნოველისტეფი კატეგორია:ინგლისარი პოეტეფი კატეგორია:ინგლისარი ფილოსოფოსეფი კატეგორია:ინგლისარი სცენარისტეფი კატეგორია:ინგლისარი პროფესორეფი კატეგორია:დუნაბადი 1894 კატეგორია:ნაღურა 1963
არჯეში
არჯეში — წყარმალუ ობჟათე რუმინეთის, დუნაიშ კვარჩხან ნადუ. წყარმალუ იჭყაფუ ფეგერაშიშ გვალეფს, ობჟათე კარპატეფს. სიგინძა 350 კმ. აუზიშ ფართი 12,550 კვ.კმ. აკათუ დუნაის ნოღა ოლტენიცას.
ბექა ნაცვლიშვილი
ბექა ნაცვლიშვილი — ქორთუ პოლიტიკოსი, რე საქორთუოშ პარლამენტიშ ართ-ართი დეპუტატი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
კრასნოდარიშ აკანი
კრასნოდარიშ აკანი (Краснодарский край) — რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტი, მიშმურს ობჟათეშ ფედერალური ოკრუგიშ აკოდგინალუაშა. ადმინისტრაციული ცენტრი — კრასნოდარი. დირსხუ 1937 წანაშ 13 ეკენიას.
გეოგრაფია
კრასნოდარიშ აკანი იდვალუაფუ ობჟათე რუსეთის, ოორუე კავკაციაშ ობჟათე-ბჟადალ ნორთის აზოვიშ დო უჩა ზუღაშ წყარპიჯეფს. ზურგაშ სიგჷრძა რე 1540 კმ. სოიშე 740 კილომეტრი ოხურგე რე. აკანს ბჟაეიოლშე უხურგანს სტავროპოლიშ აკანი დო ყარაჩაი-ჩერქეზეთი, ოორუეშე - როსტოვიშ ოლქი, ობჟათეშე - საქორთუო, დო თიშ ხურგეფიშ დინოხოლე იდვალუაფუ ადიღე.
მახორობა
2002 წანაშ ეჭარუაშ მეჯინათ კრასნოდარიშ აკანს ერუანულ აკოდგინალუა თეჯგურა რდჷ:
2008 წანაშ 1 ღურთუთაშ მუნაჩემეფიშ მეჯინათ, უდიდაში ნოღეფი რე: კრასნოდარი (709,7 ვთშ. კოჩი), სოჭი (334,3 ვთშ. კოჩი), ნოვოროსიისკი (283,8 ვთშ. კოჩი), არმავირი (189,1 ვთშ. კოჩი).
ლებურცხილა
ლებურცხილა — ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანს მესტიაშ მუნიციპალიტეტის, იდლიანიშ თემს (ოფუტეეფი: იდლიანი, ლებურცხილა, ნაშიხვი, ჭალე).
სქოლიო
კატეგორია:მესტიაშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი კატეგორია:სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ ოფუტეეფი კატეგორია:საქორთუოშ ოფუტეეფი
ჭყორი
ჭყორი, რჩქვანელობური ჭყორი (ქორთ. მწყერი. ლათ. Coturnix coturnix) — მაფურინჯე ქოთომიშობურეფიშ რანწკიშე. თიში ასა-გასაშ სიგჷრძა 16-20 სმ, მასა 80-145 გრამს ოჭირინდუანს. უღჷ მურა, რუმე დო ღია ფერიშ ტერტე ოჭიში. მოდვალირი რე ევროპას, ბჟადალ აზიას დო აფრიკას. საქორთუოს დახე ირდიხას აფხვადუნა. ხე ვე-მინდორეფს დო ალპურ დოლოეფს. იზოთუანს აფრიკას დო ობჟათე-ბჟადალ აზიას (საქორთუოს რინელ ჭყორეფიშ ნორთი შირაქ-ალაზანიშ ვეს დო აზერბაიჯანს სქიდუ). ბუდურანს დიხას. დადული 9-15 მარქვალს დვანს. ინკუბაცია იგინძორებუ 15-17 დღა-სერი. ჭყორი ეთმიჯუმუაფუ ჩანარული ოჭკომალეფით, ვანაფერო - ჭანდეფით. შქა აზიას ჭყორეფი გიძღუეფშა ართუაფალო მილუხენა, მუჭოთ მაჩხუპერი მაფურინჯე.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქოთომიშობურეფი
ახალუბანი (მცხეთაშ მუნიციპალიტეტი)
ახალუბანი — ოფუტე საქორთუოს, მცხეთა-მთიანეთიშ აკანიშ მცხეთაშ მუნიციპალიტეტის (მისაქციელიშ თემიშ ტერიტორიული ორგანო). აშაძჷ მუხრანიშ დჷკიშ ოორუე ძგას. ზუღაშ დონეშე 560 მეტრას. გოძვენა მცხეთაშახ 11 კილომეტრი. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩამეფით ოფუტეს ოხორანს 435 კოჩი.
სქოლიო
კატეგორია:მცხეთაშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
ჩილეშ ნოღეფიშ ერკებული
ხვილაფა:
''(1992) (2002) სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტი INE (ვებ). ''
''(2012) (2016) გჷმიკოროცხუ (ნოღაშ მახორობა) სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტი ფასებაშ დო პროგნოზირაფაშ გჷმორონაფათ. ''
რუკა
ლეგენდა:
სქოლიო
ჩილე
ზეკარაშ ჸალაიბონი
ზეკარა — ჸალაიბონი მაღრან-დვალეთიშ კავკაციონიშ თარ წყარგჷმართუ ქჷნდჷრს, ჯავაშ მუნიციპალიტეტის, წყარმალუ ზეკარიშ (დიდი ლიახვიშ ნადუ) ოდუდეს, კონკა ზეკარაშ ბჟაეიოლჸურე. სიმაღალა 3184 მ. ზეკარიშ კართეეფი ეგაფილი რე იურული ქვიშაქუალეფით დო თიხაფიქალეფით. ოორუე კართე ფორილი რე ირალი თირ-ჸინით. წყარმალუ დიდი ლიახვიშ ლეხერს მიორსხუანს წყარმალუ თერგიშ ლეხერწკჷმა (ოორუე ოსეთი).
ლიტერატურა
კატეგორია:საქორთუოშ ჸალაიბონეფი
1928
დღახუეფი
კატეგორია:
ბოსტონი
thumb|ბოსთონი