cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ვენსან კასელი
ვენსან კასელი (Vincent Cassel; დ. 23 გერგობათუთა, 1966, პარიზი, საფრანგეთი) — ფრანგი კინოარტისტი, პროდიუსერი დო სცენარისტი. მუამუში ჟან-პიერ კასელი ხოლო არტისტი რე. ვენსან კასელიშ ალმასქუ რე იტალიარი არტისტი დო ფოტომოდელი მონიკა ბელუჩი. 2009 წანას კასელს მიაჩჷ სეზარიშ პრემიაქ ქომოლკოჩიშ როლიშ საუჯგუშო რსულებაშო ფილმის „მერინი“.
ბიოგრაფია
ვენსან კასელქ დებადჷ 1966 წანაშ 23 გერგობათუთას საფრანგეთიშ ნანანოღა პარიზის, ფრანგი არტისტიშ ჟან-პიერ კასელიშ ფანიას. მუჭოთ არტისტიქ კარიერა ნიუ-იორკის დიჭყჷ, უკული დირთჷ საფრანგეთის, სოდეთ მუსხირენ წანა იმიშუ ჩინებული ფრანგი არტისტიშ ჟან-ლუი ბაროშ თეატრის.
თიში დებიუტიქ კინოს 1989 წანას იჸუ. მაართა წუმოძინეფს 1990-იან წანეფს მიოჭირინუ, მუჟამსჷთ მუდარენ ჩინებულ ფილმის ქაკათჷ. შანულამი რდჷ ფილმეფი „დობერმანი“ დო „ჟანა დ'არკი“, სოდეთ არტისტიქ ოარტისტე ნიჭი გუმარჩქინუ. ფილმის „დინცხფერიში წყარმალუეფი“ ფრანგ მურიცხწკჷმა ჟან რენოწკჷმა დო მუამუშწკჷმა ჟან-პიერ კასელწკჷმა აჸუ ლაჸაფიქ. 2001 წანას გინიღესჷ ფილმის „გერიშ ოჯიმალე“, ნამუთ გვარიანო მაღალმიშმალუამ კინოთ გინირთჷ. 2005 წანას ილაჸაფჷ ფილმის „ღალატიშ ფასი“, ნამჷთ შვედი რეჟისორქ – მიკაელ ჰეფსტრემიქ გინიღჷ. ათე ფილმის კასელი აბრაგიშ როლს არსულენს, ნამჷთ მუში ალმასქუწკჷმა ართო მოღორებათ დიდ ფარეფს მიდუღანს რაგვის გობუნილ ნოსირს.
2006 წანას მონიკა ბელუჩიწკჷმა ართო ილაჸაფჷ ფილმის „შაიტანი“. 2010 წანას თარი როლი არსულჷ რომან გავრასიშ დრამას „ჩქინი დღა დოდირთუ“, ხოლო რდჷ ფილმიშ პროდიუსერი. ართ-ართი ბოლო როლი მიღჷ ფილმის „უჩა ოლორი“, სოდეთ თიში პარტნიორი რდჷ ნატალი პორტმანი.
ფანია
ვენსან კასელს ჸუნს და – სესილ კასელი, ნამჷთ ხოლო არტისტი რე. ვენსან კასელი გურგინელი რე იტალიარ არტისტი – მონიკა ბელუჩიშა, ნამუშეთ ჟირი ცირასქუა ჸუნს: დევა (დ. 12 ეკენია, 2004) და ლეონი (დ. 21 მაისი, 2010).
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1966 კატეგორია:სეზარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
ტყვაცი დო გურგინი
ტყვაცი დო გურგინი — ატმოსფერული მოლინა, ნამუშ ბორჯისჷთ ფსქელ გორგოთია-ჭვემაშ მუნაფეფს დო დიხაუჩაშ ჟინპიჯიშ შქას წჷმიქიმინუაფუ ჭყანიერი ელექტრული გონმუხტუა — ვალუა, ნამუსთ გეჸუნს გურგინი. თე ბორჯის, რჩქვანელობურო, გემანტირეთ ჭვენს (კანკალეშა კირცხით), ინძალიერებუ ბორია.
გოვითარაფაშ მეჯინათ ართიანშე გიშმაგორჷნა დინოხოლენმასურ დო ფრონტულ ტყვაცი დო გურგინეფს. ტყვაცი დო გურგინი [დიხაუჩაშ შხვადოშხვა აბანს შხვადოშხვა სიშხირათ იმაჟირებუ: არქტიკას მუსხირენ წანმოწანაშა ართშა მუთმოხვადუ, ზჷმიერ ორტყაფუს, ირ ზოხო პუნქტის წანმოწანას თეჯგურა რე მუსხირენ ვითობათ დღა. ტყვაცი დო გურგინიშ მოსოფელიშ ცენტრეფს (ინდონეზია, ცენტრალური ამერიკა დო შხვა) თეჯგურა დღალეფიშ რიცხუ წანმოწანას 200-შე უმოსი რე.
ტყვაცი დო გურგინამი დღალეფიშ სიშხირათ საქორთუოს მაართა აბანს რე საქორთუოშ ობჟათე გვალონა (წანმოწანას ოშქაშეთ 50-56 დღა, მაქსიმალური — 82 დღა).
ტყვაცი დო გურგინი გიშაკერძაფილ გოლინას იღვენუანს ადამიერშა. ტყვაცი დო გურგნი ქვერსემი ენერგიაშ მაღვენი გიგანტური „ნაპერწკალი“ რე. თის შეულებუ დაზიანას ელექტროგნმაჩამუ ღოზეფი, გიმიჭანუას დაჩხირი, დარღვიას რსხუგობუნელობა, მოჯალაგუას ცორცხალი არსებეფი. დიხაუჩას ირწანურო 100 მილიარდშახ ტყვაცი დო გურგინი დო ვალუა ივითარებუ, მუსჷთ ოშობათ ადამიერიშ თელარა ეწირებუ. ტყვაცი დო გურგინიშ მალობა ვაშილებე გოფაჩილ, ღილე აბანს გერინა ვარდა ზოხოთ გემაჩანუ ჯაშ დუდიშმიოფორაფალო გჷმორინაფა, ემაღალაფირ აბანეფშა ეშულა დო თ.უ.
ლიტერატურა
კატეგორია:მეტეოროლოგია
იაბლონეც-ნად-ნისოუშ რაიონი
იაბლონეც-ნად-ნისოუ (ჩეხ. Okres Jablonec nad Nisou) — რაიონი ლიბერეციშ აკანს, ჩეხეთის. მუში ნანანოღა რე იაბლონეც-ნად-ნისოუ. რაიონიშ ფართობი აკმადგინანს 402,3 კმ²-ს. 2007 წანაშ მუნაჩემეფით, მახორობა აკმადგინანს 88 387 ადამიერს, მახორობაშ მეჭედალა — 220 ადამიერს კვადრატულ კილომეტრის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩეხეთიშ რაიონეფი
სურია
thumb|მარცხნივ|250px|XIX ოშწანურაშ ნახანტი, სურია ფაიტონს სურია (სანსკრ. सूर्य sūrya „ბჟა, ჩხანა“) — ინდუისტური უჯვეშაში ბჟაშ ღორონთი. თიშ კულტიქ ოშწანურეფიშ გოძვენას დიდაღარჷ დო აბან დაუთმ უმოს „ახალ“ ღორონთეფს.
კატეგორია:ადიტიეფი კატეგორია:გრაჰა კატეგორია:ინდუისტური ღორონთეფი კატეგორია:რიგვედაშ ღორონთეფი კატეგორია:ბჟაშ ღორონთეფი
ნიურმიში
ნიურმიში — ჸალაიბონი შონეშ კავკაციონიშ თარი ქჷნდჷრიშ ობჟათე კართეს. სიმაღალა 3600 მ. ჸალაიბონიშ ანგანობეფი ეგაფილი რე კამბრიულიშწოხოლენი დო თუდონპალეოზოური კრისტალური ფიქალეფით. ახასიათენს ალმახანური აკოჸინალუა. მიორსხუანს ტვიბერიშ დო ლეხზირიშ ჯიშთეფს (წყარმალუ ინგირიშ ღანჩო).
ლიტერატურა
კატეგორია:საქორთუოშ ჸალაიბონეფი
მიზორამი
მიზორამიშ შტატიქ დირსხუ 1987 წანაშ 20 ფურთუთას, გიშერთჷ ასამიშ შტატშე, დუდგიმორკუალაშ მაგჷნძორე ლჷმაშ უკული, ნამუსჷთ მაჸუნ ტერიტორიაშო ავტონომიაშ დო შტატიშ სტატუსიშ მეჩამაქ.
გეოგრაფია
მიზორამს ლიბუ ჸოფიერი კლიმატი უღუ, სოდეთ ზარხულიშ ტემპერატუარა 20-29 °С დო ზოთონჯიშ - 11-21 °С რე. ნოლექფიშ გჷმულა მუსონეფშა რე დამოკიდებული, ნოლექეფიშ უმენტაშობა გჷნმურს მესიშე ეკენიაშა. ოშქაშეწანმოწანური ნოლექეფიშ დონე აკმადგინანს ოშქაშეთ 2540 მმ, ნოღა აიჯალს — 2080 მმ.
მახორობა
2011 წანაშ მახორობაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, მიზორამს ოხორანს 1 091 014 ადამიერი, მახორობაშ მეჭედალა — 51,75 ადმ./კმ². ჭარუა-კითხირიშ რჩქინა — 91,6 % (ქიანას ართ-ართი მაღალი მაძირაფალი კერალაშ შტატწკჷმა ართო). მახორობაშ უმენტაში ნორთი წჷმორინელი რე მიზოშ ეთნიკური ბუნათ, ნამუთ დორთილიე ზოხო ტომეფით. მიზოშ ნინაშა მახორობაშ 73,22 % რაგადანს; შტატიშ შხვა ნინეფშა მიშმურს: ბენგალური (9,18 %), ლაქჰერი (3,91 %), პავი (2,8 %), კოკბოროკი (1,98 %), ხმარი (1,6 %), ჰინდი (1,2 %), ნეპალური (1 %). მიზორამიშ მახორობაშ 87 % ქირსიანეფი აკმადგინანა, ბუდისტეფი — 6 %, ინდუისტეფი — 3,6 %, მუსულმანეფი — 1,1 %; შხვა რელიგიეფი წანა მახორობაშ 2,3 %. ქირსიანეფიშ უმენტაშობა პრესვიტერიანობაშ გემაჸვენჯი რე. მახორობაშ მუდანობაშ დინამიკა:
ეკონომიკა
მახორობაშ დოხოლაფირო 70 % ოფუტეშ მეურნობათ რე დოკაფილი. ეკონომიკაშ შანულამი როლს ლაჸაფენს კუსტარული დო მორჩილი წარმებეფი. 2004 წანაშ მეჯინათ, შტატიშ ედპ აკმადგინადჷ 685 მლნ. $.
რესურსეფი ინტერნეტის
* კატეგორია:ინდოეთიშ შტატეფი დო მორსხუე ტერიტორიეფი
გეჯეთი
გეჯეთი — ოფუტე ბჟადალ საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ სანაკიშ მუნიციპალიტეტის. იდვალუაფუ ოდიშიშ რზენს, წყარმალუ ტეხირიშ დო აბაშაწყარიშ შქაწყარმალონას. ზუღაშ დონეშე 25 მ. სანაკშე მოჩილათერი რე 15 კილომეტრით. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 878 ადამიერი.
სქოლიო
კატეგორია:სანაკიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
პოზნანი
პოზნანი (Poznań, Posen, פּױזן პოიზნი) — ნოღა ბჟადალ პოლონეთიშ ცენტრალურ ნორთის, წყარმალუ ვარტაშ წყარპიჯის, ველიკოპოლსკიშ სავოევოდეშ ნანანოღა. მახორობაშ მეჯინათ პოლონეთიშ ნოღეფს შქას მახუთა რე (532,048 მახორუთ 2020 წანაშ მუნაჩემეფით). იდვალუაფუ ვარშავაშ ბჟადალშე 310 კილომეტრიშ მეძენას.
შხუ ოვაჭარე, ოხერეჭე დო ოგონათუე ცენტრი პოლონეთიშ ბჟადალშე. გოვითარაფილი რე მანქანაშაკოგაფა, ოჭკომალიშ, რეზინიშ,პარფიუმერიაშ, სარკეშ დო ხერეჭუაშ ქექე დარგეფი. ნოღას რე ოერეფოშქაშე აეროპორტი, უნივერსიტეტი, სამედიცინე უნივერსიტეტი, თეატრეფი (თინეფს შქას ოპერაშ); ირწანას ომანჯებუ ოერეფოშქაშე ბაზრობეფი.
1997 წანას მენაღებჷ ნოღაშ გერბის გჷმოხანტილი რე, ნოღაშ შურიელი მათხილუეფი —პეტრე დო პავლე მოშქვაფირეფი.
ჯვ. წ. 783
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 783 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ამედი კუმლი
ამედი კუმლი ( – ) — ქორთუ ფოლკლორისტი, ლოტბარი.
გალენი რცხუეფი
კატეგორია:ქორთუეფი კატეგორია:საქორთუოშ ლოტბარეფი
გოიუვე
გოიუვე (Gouwe) — წყარმალუ ნიდერლანდის, ობჟათე ჰოლანდიაშ პროვინციას. სიგჷნძა 14 კმ. XV ოშწანურას წყარს მიარერშვილამი არხი გიჸონეს, მუშ ხარჯიშათ მიხუჯინჷ ალფენ-ან-დენ-რაინიშ დო გაუდაშ საიმენდო მერსხუაფაქ. ონიშე რე მორჩილი გემეფშო.
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:ნიდერლანდიშ წყარმალუეფი
ღურელეფი
ღურელეფი (The Departed) — მარტინ სკორსეზეშ 2006 წანაშ კრიმინალური დრამა. დორსხუაფილი რე 2002 წანაშ ჰონკონგიშ ფილმის „ვათანძარა ურთიართობეფი“.
სიუჟეტი
პოლიციაშ აკადემიაშ ჟირი რდილი ბარიკადიშ მელე-მოლე იჸინა. ართი, სალივანი, დუმაშებელეფიშ თხობელი რე სამართალმათხილუეფიშ ორგანოეფს. მაჟირა, ბილი კოსტიგანი პოლიციაშე მიშაჯღონელი რე დუმაშებელეფიშ ორგანიზაციას. ჟირხოლოს მოვალობათ აწმარინჯეშ გორუა დო მერეხუა მიოჩქუ.
გინოღალა
ლეიტენანტ კოლინ სალივანიშ როლი ოკო ურსულებუდკო ფილმიშ ართ-ართ პროდიუსერს, ბრედ პიტის. მარა თიქ როლიშ ვარია თქჷ უმოს ახალი არტისტიშ ოსარგებელო. მუქ გაგინძორჷ ხვალე პროდიუსერობა.
ჯილდოეფი
ოსკარი
ორქოშ გლობუსი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი კატეგორია:2006 წანაშ ფილმეფი კატეგორია:მარტინ სკორსეზეშ ფილმეფი კატეგორია:კრიმინალური დრამეფი
სომხეთიშ ნოღეფიშ ერკებული
500px|thumb|სომხეთიშ ნოღეფი სომხეთიშ ნოღეფი — (hamaynkner, არხობური hamaynkn). ირი თემი დუდმართუალა რე დო ართი ვარდა მუსხირენი დოხორინი რე (bnakavayr). დოხორინეფი იკლასიფიცირებუ, მუჭოთ ნოღაშ (kaghak) ტიპიშ ვარდა ოფუტეშ (gyugh) ტიპიშ. 2011 წანაშ მუნაჩემეფით, სომხეთის 48 ნოღა, 915 თემი რე, 866 ოფუტე. ნანანოღა ერევანს თაშნეშე თემიშ სტატუსი უღუ.
სქოლიო
სომხეთი
პეტიონვილი
პეტიონვილი (Pétionville, Pétion-Ville, Petyonvil) — სიკაბეტეშ მეჯინათ მაანთხა ნოღა ჰაიტიშ რესპუბლიკას. პეტიონვილი, ქიანაშ ნანანოღა პორტ-ო-პრენსიშ ობჟათე-ბჟაეიოლშე იდვალუაფჷ. ნოღაშ მახორობა — 376 834 ადამ. (2015). ნოღაქ დირსხჷ 1831 წანას, პრეზიდენტ ჟან-პიერ ბოიეშ ბორჯის დო ჯოხოქ გიადჷ ქიანაშ ზოხორინალაშო ბურჯაფიშ ართ-ართი ლიდერიშ დო ქიანაშ მაჟირა პრეზიდენტიშ ალქსანდრე პეტიონიშ პატიოცემელო.
სქოლიო
კატეგორია:ჰაიტიშ ნოღეფი
სეისმოგრამა
მინი|სეისმოგრამაშ მინუში
სეისმოგრამა (ბერძნ. seismos – დიხაშნწალუა დო gramma – დინნაჭარა, ოჭარალი შანი) — სეისმოგრაფიშ მეშქაშობათ რსულებური დინნაჭარა დიხაშნწალუაშ ბიჯგეფიშ გეშა. დინოჭარუაშ ტექნიკა შხვადოშხვანერი რე. სეისმოგრამიშ ეიოჭარალო მეღებული რე საირქიანო ეშანუეფი, ნამუთ ლათინურ ჯოხოდვალეფს გერსუ.
ჰოკეი
მინიატიურა|ოდიარეშ ჰოკეიშ ანტიკური ბარელიეფი ჰოკეი (hoskey) — სპორტული ბუნური ლაჸაფი ჩოგანეფით დო ბურთით (ვარდა შაიბათ). ლაჸაფიშ ღანკი რე ბურთიშ (შაიბა) ინდივიდუალურ ღალათ დო გინოჩამათ, აწმარენჯიშ კარშა მუთ შილებე მიარეშახ მითოღალა. არსებენს ჰოკეიშ 3 თარი გვარობა: 1. ჸინიშ ჰოკეი, hoskey sur glase); 2. ჰოკეი ბურთით (ბენდი, bandy — მოღულე ჩოგანი); 3. ოდიარეშ ჰოკეი (მუშჸურე ჰოკეი).
ლიტერატურა
* კატეგორია:სპორტიშ გვარობეფი
Otokar Cobra
კობრა (Kobra) წჷმარინუანც ქექე დოკაჟანელ ოლჷმარ მანქანას ნამუთ ეიონწყუ თურქული ფირმა Otokar-ქ. თინა ირინუანს ამერიკული HMMWV-ს ბრელ კომპონენტის. თურქეთიშ ოსქირონე ნძალეფიშ აკოდგინლუაშა მაართათ მიშართჷ 1997 წანას.
ოლჷმარი ისტორია
კობრა ოლჷმარი ქიმინჯობეფც ოკათჷდ ხვალე 2008 წანაშ რუსეთ-საქორთუოშ ლჷმას. 2008 წანაშ მარაშინათუთაშ ლჷმაშ ჟამც თიში გეკინელ კაჟანქ შილებუ ეუცხილატუდუკო ტანკაწმარენჯი ხეთ გჷნაღალარი რაკეტა RPG-7, ქორთული არმიაქ მიოდინუ 2 კობრა, თინეფშე ჟირხოლო რუსეთშა გჷნიჸონეს
ჯვ. წ. 784
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 784 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
რიო-დე-ჟანეირო
რიო-დე-ჟანეირო (Rio de Janeiro; ღურთუთაშ წყარმალუ) ვარდა რიო — ნოღა ობჟათე-ბჟაეიოლ ბრაზილიას, რიო-დე-ჟანეიროშ შტატიშ ნანანოღა დო ბრაზილიაშ მაჟირა უდიდაში ნოღა, მასუმა უშხუაში მეტროპოლია დო აგლომერაცია ობჟათე ამერიკას. მუშჸურე ნოღას 6,3 მლნ ადამიერი ოხორანს დო თე მაძირაფალით თინა მა-6 უდიდაში ნოღა რე ამერიკას დო 26-ა მოსოფელს. ნოღაშ ფართობი დოხოლაფირო 1 256 კმ²-რე. აგლომერაციაშ მახორობა მეხოლაფირო 13 მილიონს ონჭუ. ნოღაშ მახორუეფშა „კარიოკეფი“ (cariocas) უჯოხონა, კინე მუ რიოს — გეძინელ ჯოხოთ „გჷმასორაფალი ნოღა“ (Cidade Maravilhosa).
სქოლიო
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ბრაზილიას კატეგორია:ბრაზილიაშ ნოღეფი კატეგორია:მოსოფელიშ უდიდაში ნოღეფი კატეგორია:ჸოფილი ნანანოღეფი კატეგორია:ზარხულიშ ოლიმპიური ლაჸაფეფიშ მენძელი ნოღეფი
ისრაელ-საქორთუოშ ურთიართობეფი
ისრაელ-საქორთუოშ ურთიართობეფი — წჷმარინუანს დიპლომატიურ, პოლიტიკურ, ეკონომიკურ, ოვაჭარე, ოურდუმე, კულტურულ, ისტორიულ დო შხვა ურთიართობეფს ისრაელიშ დო საქორთუოშ შქას. ჟირ ქიანაშ შქას ურთიართობეფქ გიჭყჷ 1992 წანაშ 1 მანგის. ისრაელს ოჸენჯე უღუ ქართის, საქორთუოს — ოჸენჯე თელ-ავივს.
სქოლიო
ისრაელი საქორთუო
იაშარ თურნა
იაშარ თურნა ( – ) — ლაზი ფოლკლორისტი, ლოტბარი.
გალენი რცხუეფი
კატეგორია:ლაზეფი
ასკარტი
ასკარტი — ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანს მესტიაშ მუნიციპალიტეტის, წვირმიშ თემს (ოფუტეეფი: ასკარტი, აცი, იელი, ჩობანი, წვირმი).
კატეგორია:მესტიაშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი კატეგორია:სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ ოფუტეეფი კატეგორია:საქორთუოშ ოფუტეეფი
ტროტუში
ტროტუში (რუმინ. Trotuș, Tatros) რე წყარმალუ რუმინეთის. იჭყაფუ ჩუკიშ გვალეფს, კარპატეფს დო ინაკათუ წყარმალუ სირეტის. წყარმალუშ სიგინძა რე 162 კმ. აუზიშ ფართი 4,456 კვ.კმ.
ტბიყელი
ტბიყელი — მაღალგვალაშ ტობა საქორთუოს, აჭარაშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ ქობულეთიშ მუნიციპალიტეტის. ტობა ზუღაშ დონეშე 2218 მ სიმაღალას იდვალუაფჷ. ტობას მოგჷნძე, ოვალური ფორმა უღუ. მაქსიმალური სიტომბა 8-10 მეტრიშახ ონჭჷ. სქიდჷ ატმოსფერული ნოლექეფით, თირიშ ნდღულუათ დო გრუნტიშ წყარეფით. ზოთონჯის თირით დო ჸინით იფორჷ, ტობას კავკაციური ტრიტონი ხე, ნამუთ ჭითა ერკებულშა რე მიშაღალირი. ტობაშა გოჸუნელი რე ტურისტული ცალფა შარა. ტობა იდვალუაფჷ კინტრიშიშ სახენწჷფო ტყაჩირიშ ტერიტორიას.
სქოლიო
კატეგორია:აჭარაშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ ტობეფი
ლიბერეციშ რაიონი
ლიბერეცი (ჩეხ. Okres Liberec) — რაიონი ლიბერეციშ აკანს, ჩეხეთის. მუში ნანანოღა რე ლიბერეცი. რაიონიშ ფართობი აკმადგინანს 988,87 კმ²-ს. 2007 წანაშ მუნაჩემეფით, მახორობა აკმადგინანს 163 456 ადამიერს, მახორობაშ მეჭედალა — 165 ადამიერს კვადრატულ კილომეტრის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩეხეთიშ რაიონეფი
კანჩენჯანგა
კანჩენჯანგა — გვალაშ მასივი ბჟაეიოლ ჰიმალაიშ ობჟათე კართეს, ნეპალიშ დო ინდოეთიშ ხურგას. მასივიშ თარი კონკაშ სიმაღალა რე 8586 მ. კანჩენჯანგა დიხაუჩაშ სიდიდათ მასუმა კონკა რე. აკოგაფილი რე გნაისეფით, გრანიტეფით დო კრისტალური ფიქალეფით. დჷმახასიათაფალი რე წვანდამი კონკეფი დო გერთელი კართეფი. რე კონწარი გოჸინუაფა. თიში გრანდიოზული მასივი 17 კილომეტრის რე გჷნოზინდილი, თაჸურეშე ამშვკილომეტრიანი ღოზი 8000 მეტრაშ სიმაღალას რე ეპონილი. 1852 წანაშახ მოსოფელიშ უმაღალაშ კონკათ იკოროცხუდჷ. კანჩენჯანგას მაართა ექსპედიციაქ 1899 წანას მანწყუ ინგლისარ დაგლას ფრეშფილდიქ. მაართათ ეშართეს ბრიტანალ ჯო ბრაუნქ დო ჯორჯ ბენდიქ, 1955 წანაშ 25 მესის. კანჩენჯანგაშა ეშულეფიშ ისტორიას არძაშე რთული რდჷ რუსეფიშით 1989 წანას მონწყილი ექსპედიცია, ნამუქჷთ თიში ოთხოლო ბრუოვითოშიანი პიკიშ ტრავერსი გახორციელ. ჯოხოდვალა „კანჩენჯანგა“ შანენს „დიდი თირიშ ხუთ საგანძურს“, თიშ გეშა ნამჷ-და გვალაშ მასივი ხუთი კონკაშე აკმოდირთუ.
სქოლიო
კატეგორია:ინდოეთიშ გვალეფი კატეგორია:ნეპალიშ გვალეფი კატეგორია:ჰიმალაი
მიხეილ მესხიშ სტადიონი
მიხეილ მესხიშ ჯოხოშ სტადიონი — ჯვეში „ლოკომოტივიშ“ სტადიონი, ნამუთ ვაკეშ პარკიშ გოხოლუას, 1952 წანას იური კასრაძეშ პროექტით 26 ვითოშიანი დონტირათ გედგეს. 1960 წანას არენას რეკონსტრუქცია ღოლის (არქიტექტორეფი – თემურ აბაშიძე, ანრი ყურაშვილი) დო 10 400 აკანქ გიაძინჷ.
ბელია-ვისტაშ დეპარტამენტი
ბელია-ვისტაშ დეპარტამენტი (Departamento Bella Vista) — დეპარტამენტი არგენტინას, კორიენტესიშ პროვინციას.
არგენტინაშ სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფით, 2001 წანას დეპარტამენტიშ მახორობა 35 350 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 1 695 კმ² რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ დეპარტამენტეფი
სეისმოგრაფი
thumb|right|სეისმოგრაფი
სეისმოგრაფი (სეისმო...დო ბერძნ. graphō - ბჭარუნქ) (ვარდა სეისმომეტრა, ბერძენ. seismos = დიხაშნწალუა, დო metero = ბზიმუნქ) — დიხაშნწალუაშ დო სეისმოგორუაშ ბორჯის დიხაუჩაშ ქერქიშ ყარაფეფიშ დინაჭარალი ხეჭკუდი.
მაართა ქორთული წარმებაშ სეისმოგრაფიქ ”ტურა-1” აკიქიმინჷ 2004 წანას, საქორთუოშ ართიანი სეისმური თხილუაშ ონინალეს, ინჟინერეფიშ ბუნაშით დავით ჩხაიძეშ ხემანჯღვერობათ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სეისმოლოგია
მბუჟი-მაიი
მბუჟი-მაიი (Mbuji-Mayi, 1966 წანაშახ — ბაკვანგა) — ნოღა კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკას. სანკურუშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ბჟაეიოლი კასაიშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ქიანას სიდიდათ მასუმა ნოღა (კინშასაშ დო ლუბუმბაშიშ უკული), ალმასეფიშ მოპალუაშ თარი ცენტრი.
გეოგრაფია
იდვალუაფჷ წყარმალუ სანკურუს, ზუღაშ დონეშე 549 მეტრა სიმაღალას. ნოღას რე აეროპორტი, ნამუთ ღებულენს რეგულარულ რეისეფს კინშასაშე დო ლუბუმბაშიშე.
მახორობა
2010 წანაშ მუნაჩემეფით მახორობაშ მუდანობა აკმადგინანდჷ 1 559 073 ადამიერს.
სქოლიო
კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ნოღეფი
ბენედენ-მერვედე
ბენედენ-მერვედე (Beneden-Merwede) — წყარმალუ ნიდერლანდეფს, რაინიშ დო მაასიშ დელტას. სიგჷნძა 15 კმ. ოდუდე უღუ ჰარდინქსველდ-გისენდამიშ გოხოლუას. დორდრეხტიწკჷმა ირთუ ნორდო დო აუდე-მაასათ. გემეფიშ ართ-ართი ჯინჯიერი ოტრანსპორტე შარა რე როტერდამშე გერმანიაშჸურე. რე ოშარე დო ორკინაშშარე ხინჯი. წყარიშ ხარჯი ოშქაშეთ 450 მ³/წმ.
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:ნიდერლანდიშ წყარმალუეფი
რიკოთიშ ჸალაიბონი
რიკოთიშ ჸალაიბონი — ჸალაიბონი ლიხიშ ქჷნდჷრიშ ობჟათე მუნაკვათას, წყარმალუ რიკოთულაშ (ძირულაშ კვარჩხანი ნადუ) ოდუდეს. სიმაღალა 996 მ. ანგანობა ეგაფილი რე პალეოზოური გრანიტოიდეფით, გოქუნილი რე კოლხური ტიპიშ აკოწყორილი ფართოფურცელამი ტყათ. ჸალაიბონს გინმურს ქართი-ქუთეშიშ ავტომაგისტრალი.
1982 წანას ჸალაიბონიშ თუდო გინწყჷ ოავტომობილე გვირაბიქ 1722 მეტრაშ სიგინძათ. 2010 წანას დიჭყჷ რიკოთიშ გვირაბიშ გოახალაფაქ, ნამუქჷთ 2011 წანაშ გერგობათუთას ითუ.
სქოლიო
კატეგორია:საქორთუოშ ჸალაიბონეფი
მსხალდიდი
სქოლიო
კატეგორია:მცხეთაშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
რამაზ შენგელია
რამაზ შენგელია (დ. 1 ღურთუთა, 1957, ქუთეში, საქორთუოშ სსრ – ღ. 21 მანგი, 2012) — ქორთუ მობურთე, გიმანთხაფალი. რდჷ ქართიშ „დინამოშ“ დო სსრრ ერუანული ნაკათაშ მაკათური. სპორტიშ დოინალაფირი ორსანტი (1981).
სპორტული კარიერა
რამაზ შენგელიაქ 1957 წანაშ 1 ღურთუთას დებადჷ ქუთეშის. კუჩხბურთიშ ლაჸაფი დიჭყჷ 1968 წანას ქუთეშიშ „ტორპედოშ“ მახაზირაფალ ბუნას, ნამუსჷთ მაწვართალი კარლო ხურციძე ხემანჯღვერენდჷ. 1973-1976 წანეფც სსრრ მაართა ლიგას გჷშმეშჷ „ტორპედოშ“ მაართა ბუნაშ აკოდგინალუას.
1977 წანას გჷნორთჷ ქართიშ „დინამოშა“, ნამუსჷთ ნოდარ ახალკაცი წვართუნდჷ. მაართა წანასჷნე შენგელიაქ სხუნუეფიშ რსხუშ ჩემპიონატიშ ვარჩხილიშ პრიზიორო გჷნირთჷ, ოდო გეჸვენჯი წანას – ქიანაშ ჩემპიონო. 1979 წანას მობურთექ ქიანაშ თასი ხოლო მიიგჷ. ბუნეფწკჷმა ართო, შენგელიაქ მიიგჷ 1980-1981 წანეფიშ ევროპაშ თასეფიშ მაღვენჯეფიშ თასი.
რამაზ შენგელია ჟირშა რდჷ ჯოხოდვალირი სხუნუეფიშ რსხუშ საუჯგუშო მობურთეთ: 1978 დო 1981 წანეფც. 1981 წანას გჷნირთჷ ჩემპიონატიშ საჯგუშო ბომბარდირო (31 მატჩის 23 გოლი). 1981 წანასჷნე, ჟურნალ „France Football“-იშ ირწანურ ორქოშ ბურთიშ გჷმოკითხირც, შენგელიას წანაშ საუჯგუშო მობურთეეფ შქას მა-7 აბანი მეურჩქინეს.
რამაზ შენგელიაქ 2012 წანაშ 21 მანგის, 55 წანაშ ხანც, გურიშ მენტებათ დოღურჷ.
სქოლიო
კატეგორია:ქორთუეფი კატეგორია:ქორთუ მობურთეეფი კატეგორია:დუნაბადი 1957 კატეგორია:ნაღურა 2012
ჯაბოტიკაბა
ჯაბოტიკაბა (Myrciaria caulifloria, jabuticaba, თაშნეშე ჩინებული რე მუჭოთ ვარ-და jaboticaba, ვარ-და jabuticabeira, თაშნეშე Brazilian Grape Tree , Jabotica, Guaperu, Guapuru, Hivapuru, Sabará დო Ybapuru) — ჩანარი მირტიშობურეფიშ ფანიაშე, ნამუთ მოჸუნა ტროპიკულ ორტყაფუს მუჭოთ გუმნაღელამი კულტურული ჩანარი.
სქოლიო
კატეგორია:ობჟათე ამერიკაშ ფლორა კატეგორია:მირტიშობურეფი კატეგორია:ხილი
ჯვ. წ. 785
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 785 წანა.
ეფქან შეშენი
ეფქან შეშენი — ლაზი ლოტბარი.
ჯვ. წ. 785
ნაღურა
კატეგორია:
ეფქან შეშენი
გალენი რცხუეფი
კატეგორია:ლაზეფი
ჯაგანნათა
გჷნოჩამათ, ჯაგანნათა კრიშნაშ ძვალეფშე აკოგაფილი ქვერსემი ნოჭახნაკუ ოკო რდუკო, მარა თიშ თებას აკანურ ხეშუულებაშ უურებუობაქ ხე ვაუნწყუ.
ჯაგანნათა კრიშნაშ გემაჸვენჯეფშო, მუჭოთ რელიკვია, დიდ როლს ლაჸაფენს. წანმოწანას ართშა პურის თის ფაიტონს გეთმედვანა, ნამუსჷთ მორწუმეეფიშ მიარეკათამი პროცესია თოკეფით ეწმუკინანს. თე რიტუალიშ ბორჯის არძაშე ფანატიკური გემაჸვენჯეფი ფაიტონს ბარბალს თუდო ეთმუოლუნა, თიშენ ნამჷ-და, თეშნერო ღურელეფიშ შურეფი ხეთეშე „მოსოფელიშ გჷნმაგეშ“ ორენს მიანჭაფჷნა.
ბაჩა
ბაჩა რე წყარმალუ სლოვენიას. ინაკათუ წყარმალუ იდრიცას. ბაჩაშ სიგინძა რე 22 კმ.
Google მათანგალი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:Google-იშ სერვისეფი
ნარაზენი
ნარაზენი – ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტის, ოდიშიშ დჷკის. წყარმალუ წენწყარიშ (ხობიშ მარძგვანი ნოჸველა) მარძგვანი ოძგაშე ზუღაშ დონეშე 130 მეტრა, ზუგდიდიშე 18 კმ, 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 2345 ადამიერი.
ოფუტეს უღუ დო მუშენს ოექიმე ამბულატორია, სკოლა, ბაღანეფიში ბაღი, პოლიცია, კანტორა დო მუსხირენი მაღაზია.
ნარაზენს მეურს წყარმალუ წენწყარი, ნამუთი ზუგდიდიშ დო ხობიშ მუნიციპალიტეტფიშ ადმინისტრაციული თანჯა რე.
სქოლიო
კატეგორია:ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
ჯერალდ ედელმანი
ჯერალდ მორის ედელმანი (ინგლ. Gerald Maurice Edelman; დ. 1 კვირკვე, 1929, ქუინსი, ნიუ-იორკი, ააშ — ღ. 17 მესი, 2014, ლა-ხოლია, კალიფორნია) — ამერიკალი ბიოლოგი, ანტირსხულიშ მოლეკულეფიშ სტრუქტურაშ ძირაფაშ დო მენცარული რკვიებაშ გეშა გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის 1972 წანას (როდნი პორტერიწკჷმა ართო).
ბიოგრაფია
ჯერალდ ედელმანქ დებადჷ 1929 წანაშ 1 კვირკვეს, ნიუ-იორკის, ურიეფიშ, ექიმიშ ედვარდ ედელმანიშ დო ანა ფრიდმანიშ ფანიას. გურაფულენდჷ ჯონ ადამსიშ სკოლას, უკულ ერსინუსიშ კოლეჯის, სოდეთ 1950 წანას მიპალუ მენცარობაშ ბაკალავრიშ ხარისხი. 1954 წანას ედელმანქ მიპალუ მედიცინაშ დოქტორიშ ხარისხი პენსილვანიაშ უნივერსიტეტიშ მედიცინაშ სკოლას. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ მასაჩუსეტსიშ ჰოსპიტალს, რეზიდენტო. 1957 წანას ედელმანქ გინილჷ როკფელერიშ მედიცინაშ რკვიებაშ ინსტიტუტშა, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია 1960 წანას. 1966 წანაშე ედელმანი რდჷ ინსტიტუტიშ პროფესორი. 1992 წანას ედელმანქ კალიფორნიაშა გეგნორთჷ ომუშებშა. რდჷ ლა-ხოლიას, კალიფორნიას დორსხუაფილ სკრიპსიშ რკვიებეფიშ ინსტიტუტიშ ნეირობიოლოგიაშ პროფესორი. ჯერალდ ედელმანქ ღურუ 2014 წანაშ 17 მესის, 84 წანერქ, პროსტატაშ კიბოთ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ბიოლოგეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის კატეგორია:დუნაბადი 1929 კატეგორია:ნაღურა 2014
მოლა
thumb|250px|მოლა ნასრედინ-შაჰწკჷმა სუმარო მოლა, მულა (مُلَّا, مَوْلَى-შე — პატჷნი, მაზოჯალი, მაპალუ, არაბ. المُلَّا ალ-მულაა, mawlá/; სპარს. ملّا, თურ. molla) — ისლამური ღორონთიშმაინალე, ყურანიშ დო მუსლიმეფიშ რელიგიური რიტუალეფიშ მორჩქინე, კანკალეშა მედრესეშ მარწაფალეფშა დო უბრალოთ ჭკვერ ადამიერეფშა უჯოხონა. შიიტეფშო მოლა — რელოგიურ ჯარალუეფიშ ლოდერი, თეოლიგი, რწუმაშ დო სამართალიშ ოკითხირეეფიშ გჷმასხუნალი სპეციალისტი რე (სუნიტეფშო ათე ფუნქციეფს არსულენს ულემა).
კავკაცია
კავკაციას მოლა თაშნეშე უჯოხონა მუეძინეფშა.
სემილიშ რაიონი
სემილი (ჩეხ. Okres Semily) — რაიონი ლიბერეციშ აკანს, ჩეხეთის. მუში ნანანოღა რე სემილი. რაიონიშ ფართობი აკმადგინანს 698,99 კმ²-ს. 2007 წანაშ მუნაჩემეფით, მახორობა აკმადგინანს 74 596 ადამიერს, მახორობაშ მეჭედალა — 107 ადამიერს კვადრატულ კილომეტრის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩეხეთიშ რაიონეფი
არტიბონიტიშ დეპარტამენტი
ატრიბონიტიშ დეპარტამენტი (Artibonite Department) — ჰაიტიშ რესპუბლიკაშ ვითი დეპარტამენტიშე ართ-ართი. ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოღა გონაივი. ფართობი — 4984 კმ², დო თინა არძაშე უკაბეტაში დეპარტამენტი რე ბჟადალი დეპარტამენტიშ უკული. მახორობაშ მუდანობა 2009 წანაშ მუნაჩემეფით 1 571 020 ადამიერს აკმადგინანს.
კატეგორია:ჰაიტიშ დეპარტამენტეფი
მირჯან კაია
მირჯან კაია — ლაზი მობირე.
გალენი რცხუეფი
კატეგორია:ლაზეფი
ჩოგანბურთი
მინი|250პქ|[[უიმბლდონიშ ტურნირი|უიმბლდონი. კორტი №18.]] ჩოგანბურთი, ვარდა ტენისი  — სპორტიშ გვარობა, ნამუსჷთ ართიანს ორკინუნა ჟირ მოლაჸაფე („საართო ლაჸაფი“), ვარდა ბუნას ჟი-ჟირო, ნამუთ აკმოდირთუ ჟირ მოლაჸაფეშე ირ ბუნას (“ჭყვირი ლაყაფი„). აწმარენჯეფიშ ეშაჩინებე რე (მეჩოგანბურთე ვარდა ტენისისტი) ჩოგანიშ მოხვარათბურთიშ აწმარენჯიშჸურე ჸოთამა თეშ, ნამჷ-და აწმარენჯიქ თიშ აშო დორთინაფა ვეშილებუასჷნ.
ალმახანურ ჩოგანბურთიშ მუშ ოფიციალური ჯოხოდვალა უღუ - „ლაუნ-ტენისი“ (lawn [lɔːn] — ოდიარე), რეალ-ტენისიშე გიშაკერზებელო (ვარდა „ჟიო-დე-პომი“, ჯოხოდვალაშ ფრანგულ ვარიანტით) — უმოს ჯვეში გვარობა, ნამუსჷთ კილერ დგჷმილეფს დო კორტიშ შხვანერ ტიპის ლაჸაფენა. ჩოგანბურთი ოლიმპიური სპორტიშ გვარობა რე.
სქოლიო
კატეგორია:სპორტიშ გვარობეფი
ზუგდიდი (ოკუჩხბურთე კლუბი)
ოკუჩხბურთე კლუბი ზუგდიდი, საქორთუოშ ოკუჩხბურთე კლუბი ნოღა ზუგდიდიშე. თეჟამო ბუნა საქორთუოშ უმაღალაშ ოკუჩხბურთე დივიზიონს, საქორთუოშ პრემიერლიგას გჷშმურს.
სეზონეფი
! სეზონი ! ლიგა ! აბან. ! ლ ! მ ! ფ ! წ ! მღ ! გტ ! კ ! თასი ! კომენტარი ! მაწვართალი
! სეზონი ! ლიგა ! აბან. ! ლ ! მ ! ფ ! წ ! მღ ! გტ ! კ ! თასი ! კომენტარი ! მაწვართალი ! სეზონი ! ლიგა ! აბან. ! ლ ! მ ! ფ ! წ ! მღ ! გტ ! კ ! თასი ! კომენტარი ! მაწვართალი ! სეზონი ! ლიგა ! აბან. ! ლ ! მ ! ფ ! წ ! მღ ! გტ ! კ ! თასი ! კომენტარი ! მაწვართალი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ ოკუჩხბურთე კლუბეფი
ემი
ემი (Eem) — წყარმალუ ნიდერლანდის, უტრეხტიშ პროვინციას. სიგჷნძა 18 კმ. ოდუდეს ეჭოფუნს ამერსფორტიწკჷმა, ზუღაშ დონეშე 2 მეტრაშ სიმაღალას. გინმურს რზენ ტერიტორიას. აკათუ ემერიშ ტობას. წყარპიჯის დოხორელი პუნქტეფშე არძაშე შანულამი ნოღა რე ამერსფორტი.
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:ნიდერლანდიშ წყარმალუეფი
გოლასკური
გოლასკური — ოფუტე ბჟადალ საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ სანაკიშ მუნიციპალიტეტის, თეკლათიშ თემს. ზუღაშ დონეშე 10 მ. სანაკშე მოჩილათერი რე 8 კილომეტრით. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით, ოფუტეს ოხორანს 419 ადამიერი.
როკიშ ჸალაიბონი
როკიშ ჸალაიბონი — ჸალაიბონი მაღრან-დვალეთიშ კავკაციონიშ თარ ქჷნდჷრს. სიმაღალა 2995 მ. ანგანობა ეგაფილი რე იურული თიხაფიქალეფით დო ქვიშაქუალეფით. დჷმახასიათაფალი რე ალპური ლანდშაფტი. წყარმალუ როკისწყალიშ ლეხერით (დიდი ლიახვიშ მარძგვანი ნადუ) დინოხოლენ ქართლის მიორსხუანს არდონიშ ლეხერწკჷმა (ოორუე ოსეთი).
პიროტექნიკა
thumb|250px|ფოიერვერკი.
როკიშ ჸალაიბონი
ლიტერატურა
კატეგორია:საქორთუოშ ჸალაიბონეფი კატეგორია:რუსეთიშ ჸალაიბონეფი
პიროტექნიკა
პიროტექნიკა, მოჯვ. პიროტეხნია (πῦρ „დაჩხირი, ფურე“ + τεχνικός -შე „ხელუანობა, ხელუა, რჩქინა“) — ტექნიკაშ გჷმნართი, ნამუთ მერსხილი რე მანტებუ ღვანდეფიშ კეთება დო თინეფიშ მონტებაწკჷმა, გოთანჯილი სიგნალიშ ვარდა ეფექტიშ მიოღებელო.
პიროტექნიკური ნაწარმი — მეკონი, ნამუთ გჷმირინუაფუ ოხვილური ეფექტიშ მიოღებელო პიროტექნიკური ღვანდიშ მონტებაშ (ბუთქაფიშ) მოხვარათ.
პიროტექნიკური ღვანდი — კომპონენტეფიშ ნასვარა, ნამუსჷთ შეულებჷ მუშით (ზოხორინელო) დიჭვას ვარდა დიჭვას ორთაშ პიჯალეფიშ მეჯინათ დიჭვასჷნ, მუშჸურე ჭუალაშ ბორჯის იგენერირებჷ გაზიშობური კონდენსირაფილი პროდუქტეფით, სიტიბურიშ, სინთური დო მექანიკურ ენერგიათ დო ქიმინუნს შხვადოშხვა ოპტიკურ, ელექტრულ, ბარულ დო შხვა სპეციალურ ეფექტეფს.
სქოლიო
კატეგორია:ობუთქალი ღვანდეფი კატეგორია:პიროტექნიკა კატეგორია:სპეცეფექტეფი
მუსა კარალიში
მუსა კარალიში — ლაზი ლოტბარი.
გალენი რცხუეფი
კატეგორია:ლაზეფი
ბოლსკა
ბოლსკა რე წყარმალუ სლოვენიას. ინაკათუ წყარმალუ სავინიას. ბოლსკაშ სიგინძა რე 32 კმ. აუზიშ ფართი 190 კვ.კმ.
ბელარუს-საქორთუოშ ურთიართობეფი
ბელარუს-საქორთუოშ ურთიართობეფი — წჷმარინუანს ურთიართობეფს ბელარუსიშ რესპუბლიკაშ დო საქორთუოშ შქას. ჟირ ქიანაშ შქას დიპლომატიური ურთიართობეფქ გიჭყჷ 1994 წანაშ 6 ღურთუთას.
საქორთუოშ ოგანაგე დო რსულნებამი ჸენჯეფი ბელარუსის
ბელარუსიშ რესპუბლიკას საქორთუოს ოჸენჯე ვაუღუ.
საქორთუოშ დო ბელარუსიშ რესპუბლიკაშ შქას წოროხანდაშ თარი გემაჸვენჯობეფი რე ოფუტეშ მეურნობა, ტრანსპორტი, ტურიზმი.
რესურსეფი ინტერნეტის
ბელარუსი საქორთუო
ბჟაშ სისტემა
ბჟაშ პლანეტარული სისტემა. ბჟაშ სისტემაშა მიშმურც არძო, მუში მუკი-მუკი მართაფუ რსხული: პლანეტეფი, თინეფიშ ალმაშარეეფი, ასტეროიდეფი დო კომეტეფი.
აკოდგინალუა
upright=1.5|thumb|ბჟაშ სისტემა (მასშტაბიშ თხილუაშ უმუშო)
*
ისლანდიაშ ტობეფიშ ერკებული
მარჯვნივ|მინი|225პქ|[[მიუვათნი]] მარჯვნივ|მინი|225პქ|[[თინგვადლავატნი]] მარჯვნივ|მინი|225პქ|[[იოკიულსაურლოუნი]] მარჯვნივ|მინი|225პქ|[[გრიმსვოტნი]]
ცხირეს მოჩამილი რე ისლანდიაშ შანულამი ტობეფიშ ვასრული ერკებული:
ნაცატუ
კატეგორია:ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
ჩულპან ხამატოვა
ჩულპან ნაილიშ ცირა ხამატოვა როა (Чулпан Наилевна Хаматова, Чулпан Наил кызы Хаматова, დ. 1 გჷმათუთა 1975) — ვოლგაშ თათარეფიშ გამნარყიშ რუსი თეატრიშ დო სატელევიზიე არტისტი.
იპოლიტე ხვიჩია
იპოლიტე ხვიჩია (დ. 31 ქირსეთუთა, 1910, ოფუტე კონტუათი, ასეიანი ხონიშ მუნიციპალიტეტი ― გ. 1 ფურთუთა, 1985, ქართი) — არტისტი, საქორთუოშ საკათო არტისტი (1960).
ბიოგრაფია
1934 წანას გათუ ქართიშ ორეწუალე-ეკონომიური ტექნიკუმი. 1932-1936 წანეფს რდჷ წულუკიძეშ დო გეგეჭკორიშ რაიონული თეატრეფიშ არტისტი. ლაჸაფენდჷ უმოსო კომედიურ როლეფს: ქუჩარა დო ხარიტონი (პოლიკარპე კაკაბაძეშ "ყვარყვარე თუთაბერი", "კოლმეურნეშ ქორწინაფა"(ქორთ. "კოლმეურნის ქორწინება")), ტრუფალდინო დო მარკიზი ფორლიპოპოლი (კ. გოლდონიშ "ჟირ პატონიშ მოინალე" (ქორთ. "ორი ბატონის მსახური"), "ოსუმარეშ ოსურპატონი" (ქორთ. "სასტუმროს დიასახლისი"), ნაცარქექია (გიორგი ნახუცრიშვილიშ დო ბორის გამრეკელიშ "ნაცარქექია"), კოხტაია (აქვსენტი ცაგარელიშ "მუთ გიძირინ ვაგაძირე" (ქორთ. "რაც გინახავს ვეღარ ნახავ!") დო შხვა.
1961-1966 წანეფს შოთა რუსთაველიშ ჯოხოშ თეატიშ სცენას ილაჸაფჷ შაქროშ (ო. მამფორიაშ "მეტეხიშ ოროს" (ქორთ. "მეტეხის ჩრდილში") დო სპირიდონიშ (ნ. აზიანის "ეკონია მასკარადი" (ქორთ. "უკანასკნელი მასკარადი") როლეფი.
ჰენრი ფორდი
thumb|200px|ჰენრი ფორდი ჰენრი ფორდი (დ. 30 მანგი, 1863 — ღ. 7 პირელი, 1947) — ამერიკალი მილიარდელი ბიზნესმენი. მუშობა ქჷიჭყჷ დეტროიტიშ ოავტომობილე მაღაზიას. 1893 წანას გაჭყჷ დორხველი მანქანაშ მოდელი. 1903 წანას დარცხუ "ფორდიშ ავტოკომპანია". 1909 წანაშ თიშ კომპანიაქ თიზმათ გავითარჷ ოავტომობილე წარმება, ნამუდა ქჷდიჭყჷ მანქანეფიშ მასობური წარმება დო რევოლუცია მახვამილუ ომანქანე ინდუსტრიას. ფორდიშ მანქანაქ ამერიკას არძაშე ჩინებული ოავტომობილე მარკაქ გინირთჷ.
ბიოგრაფია
ჰენრი ფორდიქ 57 წანაშ ხანს დორხველი ღმალა 188,1 მილიარდ ააშ დოლარშახ მორდჷ. ჰენრის იჩინენს არძა თიშენი, ნამუდა წორას თიქ ქიგუჷ ოდუდე ოავტომობილე წარმებას.
იპოლიტე ხვიჩია
ბიოგრაფია
იპოლიტე გიშმეშჷ ესტრადაშა. ხვიჩიას უნიკალური ნიშა უკებუ ქორთუ არტისტეფიშ პლეადას დო ამდღანერდღაშა სქიდუ აუდიოტიაშ ართ-ართ გიშაგორილ არტისტო.
დოსაფულაფირი რე ქართის, საბურთალოშ ოჯარალე მოღვაწეეფიშ პანთეონს.
ლიტერატურა
კატეგორია:დუნაბადი 1910 კატეგორია:ქორთუეფი კატეგორია:ქორთუ არტისტეფი კატეგორია:ნაღურა 1985 კატეგორია:ხონიშ მუნიციპალიტეტის დუნაბადეფი
ჰენრი ფორდი
ბიოგრაფია
თიში მასქერეფი ფერმერეფი რდეს, მარა ახალნორდი ფორდიქ მალას მეხვადჷ, ნამუდა თის თახმას ვა ოკოდჷ ედომუშამი რინა მინდორს მუშობას მუკუთუმუდუკონ, თით უმენტაშ, ნამუდა ბაღანობაშე ოინჟინერე საქვარი იხვამილუანდჷ. 12 წანერი ჰენრიქ ჸუდე ქიდიტუ დო ქარხანას მექანიკოსო ქიდიჭყჷ მუშობა, 28 წანერქ ტომას ედნისონიშ კომპანიას მინწყუ, სოდგათ ქვარქვანტიწკჷმა მერცხუაფილი მაართა ექსპერტიმენტეფი მიკიჸონჷ. 36 წანერ ჰენრიქ მუშ მაართა ოავტომობილე კომპანია Detroit Automobile Company გონწყჷ, ნამუქუთ ჟირი წანაშ უკული გიღილონტჷ. მოგვიანაფილო ფორდიქ პარტნიორი ლელანდიწკჷმა ართო Henry Ford Company დარცხუ. მალას დუმარცხუალეფ შქას უაპიჯაფუობეფქ ქუმოხვადჷ დო თეშ გეშა, ფორდიქ თე კომპანია ქიდიტუ. ოდო ლელანდიქ თის ჯოხო გეგნუთირუ დო Cadillac ქჷგიოდჷ. ფორდიშ მასუმა კომპანიაქ წჷმოძინელქ იჸუ, ოდო თიში დუმარცხუაფალქ ავტომანქანაშკიდანჯუაშ ისტორიაშა მიშართჷ, მუჭოთ ადამიერი, ნამუქუთ კონვეინერი მასობურ წარმებას მაართათ დონერგჷ დო Ford-იშ ავტომობილეფი ლეგენდარულო გინართინუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი მარეწალეფი კატეგორია:დუნაბადი 1863 კატეგორია:ნაღურა 1947
ჯვ. წ. 787
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 787 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ოდიშა
ოდიშა (, ଓଡ଼ିଶା, ओडिशाराज्यम्, Odisha, ჸოფილი ორისა) — შტატი ინდოეთიშ ბჟაეიოლშე. ნანანოღა დო უდიდაში ნოღა — ბჰუბანეშვარი. მახორობა 41 947 358 ადამიერი (11-ა აბანი შტატეფს შქას; 2011). 2011 წანაშ 4 გერგობათუთას, შტატიშ ჯოხოდვალაქ ოფიციალურო დითირუ ორისაშე "ოდიშაშა".
ინდოეთიშ ოკიანეშ წყარპიჯი, ოდიშაშ შტატიშ მუნაკვათის, ონიშოლო პრაქტიკულო ვეგმირინნე, პარადაპიშ მოხ. შტატიშ წყარპიჯიშ ღოზი დო წყარმალუ მაჰანადიშ დელტა გჷშერთუ მაღალი ჸოფიერი დიხათ. რეგულარული დო მანგარი ჭვემეფიშ (ჭოროფაშ) პიჯალეფს, წანმოწანას მუნწის ჟირშა ეთმეჭოფჷნა.
რესურსეფი ინტერნეტის
* კატეგორია:ინდოეთიშ შტატეფი დო მორსხუე ტერიტორიეფი
ბრუნტალიშ რაიონი
ბრუნტალი (ჩეხ. Okres Bruntál) — რაიონი მორავია-სილეზიაშ აკანს, ჩეხეთის. მუში ნანანოღა რე ბრუნტალი. რაიონიშ ფართობი აკმადგინანს 1 536,06 კმ²-ს. 2007 წანაშ მუნაჩემეფით, მახორობა აკმადგინანს 98 543 ადამიერს, მახორობაშ მეჭედალა — 64 ადამიერს კვადრატულ კილომეტრის.
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:ჩეხეთიშ რაიონეფი
ვიდიადჰარ სურაჯპრასად ნაიპოლი
ვიდიადჰარ სურაჯპრასად ნაიპოლი (ინგლ. Sir Vidiadhar Surajprasad Naipaul; უმოსო შინელი რე V. S. Naipaul; დ. 17 მარაშინათუთა, 1932, ჩაგუანასი, ტრინიდადი დო ტობაგო — ღ. 11 მარაშინათუთა, 2018, ლონდონი, ინგლისი, გოართოიანაფილი ომაფე) — ბრიტანალი ტრინიდადი დო ტობაგოს დჷნაბადი ჭარუ დო ნოველისტი.
ბიოგრაფია
ვიდიადჰარ სურაჯპრასად ნაიპოლიქ დებადჷ 1932 წანაშ 17 მარაშინათუთას, ტრინიდადი დო ტობაგოშ ნოღა ჩაგუანასის. გურაფულენდჷ ბრიტანეთის, ოქსფორდიშ უნივერსიტეტიშ კოლეჯის. რე ავტორი შხვადოშხვა ნოველეფიშ დო ესეეფიშ. 1971 წანას გინოჩეს ბუკერიშ პრემია, 1983 წანას იერუსალიმიშ პრემია დო 2001 წანას ნობელიშ პრემია ლიტერატურაშ დარგის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბრიტანალეფი კატეგორია:ბრიტანალი ჭარუეფი კატეგორია:ბრიტანალი ნოველისტეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ლიტერატურაშ დარგის კატეგორია:დუნაბადი 1932 კატეგორია:ნაღურა 2018
ბერონ-დე-ასტრარდაშ დეპარტამენტი
ბერონ-დე-ასტრარდაშ დეპარტამენტი (Departamento Berón de Astrada) — დეპარტამენტი არგენტინას, კორიენტესიშ პროვინციას.
არგენტინაშ სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფით, 2001 წანას დეპარტამენტიშ მახორობა 2 294 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 804 კმ² რე.
დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა ბერონ-დე-ასტრარდა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ დეპარტამენტეფი
ნანა ბელქანია
ნანა ბელქანია — ქორთუ მობირე.
გალენი რცხუეფი
კატეგორია:ქორთუეფი კატეგორია:საქორთუოშ ლოტბარეფი
ჰანუმანი
მინი|მარცხნივ|ჰანუმანი, 11 ო. ჰანუმანი (სანსკრ. हनुमान hanumān „ტახილი კირტე“) — ინდუისტური ღორონთი რამაშ ართგური მაჸალე.
რამაიანა გჷნმობჩანა, ნამჷ-და ბორიაშ ღორონთიშ დო მაიმუნიშ გამნარყი ჰანუმანი რამას ოხვარუდჷ სიტაშ რავანაშე გოდუდიშულაფას: დაჩხირმონტებული კუდელით თინა მითმიოსხაპანს შრი-ლანკაშ კოკის დო რავანაშ ნოღას დაჩხირს გუთმარჩქინანს.
ჰანუმანიშ კულტი თარო ვიშნუშ (კრიშნაშ დო რამაშ) პატჷმაცემალეფს რე გოფაჩილი.
ჰანუმანს, თაშნეშე პატის ცენა მუჭოთ დემონეფშა (სამანგ. დაიტი),გვერდო-ღორონთეფშა (სამანგ. კინარი), ეშმაკიშური შურეფშა (სამანგ. პიშაჩი) დო შხვა ნეგატიური ნძალეფშა გომორძგვილს (სამანგ. დაკინი).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინდუისტური ღორონთეფი კატეგორია:ჩირანჯივინეფი კატეგორია:რამაიანაშ პერსონაჟეფი კატეგორია:ლეგენდარული ძუძუმაწუალეფი
ჩაბრანკა
ჩაბრანკა რე წყარმალუ სლოვენიაშ დო ხორვატიაშ შქას. ინაკათუ წყარმალუ კუპას. ჩაბრანკაშ სიგინძა რე 17.5 კმ.
აჲჰან ალფთექინი
აჲჰან ალფთექინი — ლაზი ლოტბარი.
გალენი რცხუეფი
კატეგორია:ლაზეფი
ფოიერვერკი
მინი|370პქ|ფოიერვერკი [[დივალიშ დღახუს]] thumb|370px|ფოიერვერკი: მიოჯინი არხოშე ფოიერვერკი (Feuerwerk, Feuer-შე — დაჩხირი დო Werk — საქმე, ხანდა) — შხვადოშხვა ფერიშ დო ფორმაშ დეკორატიული დაჩხირეფი, ნამუთ პიროტექნიკური ნიფთიაობეფიშ ჭუალათ მიღებუაფჷ.
გალერეა
კატეგორია:ართუაფეფი კატეგორია:პიროტექნიკური ღვანდეფი
სალაშქროსღელე
სალაშქროსღელე — ჸალაიბონი თუშეთ-ხევსურეთიშ კავკაციონიშ ოორუე ნოჸელას – კიდეგანიშ ქჷნდჷს. კონკეფს თათელისმაღალს დო საამღოსმაღალს შქას. სიმაღალა 3695 მ. ანგანობა ეგაფილი რე იურული თიხაფიქალეფით. დჷმახასიათაფალი რე სუბნივალური ლანდშაფტი. ჸალაიბონს გინმურს ცალსაროტი ხევსურეთიშე – ჩეჩნეთჸურე.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქორთუოშ ჸალაიბონეფი
ჯვ. წ. 788
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 788 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
დიდი მენდერესი
დიდი მენდერესი (თურქ. Büyük Menderes Irmağı, ბერძ. Μαίανδρος) — წყარმალუ თურქეთის. წყარმალუშ ჯვეში ჯოხო რე მეანდრი. წყარმალუ უმოსო მეანდრეფით მეურს, თავრეშე რე წყარმალუშ ჯვეში ჯოხოდვალა. წყარმალუ დიდი მენდერესი იჭყაფჷ ბჟადალ ცენტრალურ თურქეთის, დინარიშ რაიონს, აფიონ-ყარაჰისარიშ პროვინციას დო ინაკათუ ეგეოსიშ ზუღას. წყარმალუშ წყარპიჯის რე ნოღეფი: ნაზილი, აიდინი. წყარმალუ დიდი მენდერესიშ სიგჷნძა რე 548 კმ. ღანჩოშ ფართობი 25,000 კვ.კმ.
ლიტერატურა
კატეგორია:თურქეთიშ წყარმალუეფი
კაბეტი ტობეფი
სისტემა აკმოდირთუ ხუთი კაბეტი ტობაშე დო მუსხირენი ოშქაშე ზჷმაშ წყაროჩუაშეშე.
კაბეტი ტობეფიშ გჷთოფაქვილეფიშ ფორმირაფას ტოქტანურ პროცესეფქ იღვენუ გაულა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კანადაშ ტობეფი კატეგორია:ააშ-იშ ტობეფი *
ნიეივე-მერვედე
ნიეივე-მერვედე (Nieuwe Merwede) — არხი, ნამუქჷთ იჸუ ეკიდილქ ნიდერლანდის რაინიშ დო მაასიშ დელტას 1870 წანას. გჷშმერთუ ბოვენ-მერვედეს ობჟათე-ბჟადალჸურე ჰარდინქსველდ-გისენდამიშ რაიონს. სიგჷნძა 18,2 კმ. ლაგე-ევალიუვეშ გოხოლუას აკათუ წყარმალუ ბერგსე-მაასის, მუშ გეშათ იქიმინუ ჰოლანდს-დიპიშ ესტუარი. წყარიშ ხარჯი ოშქაშეთ რე 1050 მ³/წმ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნიდერლანდიშ არხეფი კატეგორია:ნიდერლანდიშ წყარმალუეფი
მანავგატი (წყარმალუ)
მანავგატი (თურქ. Manavgat Nehri, ბერძნ. Melas) რე წყარმალუ თურქეთის, ანთალიაშ პროვინციას. წყარმალუ იჭყაფჷ ტავრიშ გვალეფს, ზუღაშ დონეშე 1,350 მ. სიმაღალას. მანავგატიშ ოდუდე რე შხვადოშხვა წყუეფი. წყარმალუშ სიგჷნძა რე 93 კმ. ღანჩოშ ფართობი 1,221 კვ.კმ. მანავგატი ინაკათუ სქირონაშქა ზუღას.
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:თურქეთიშ წყარმალუეფი
დავჩა
დავჩა, დავშიცა რე წყარმალუ სლოვენიას, წყარმალუ სორაშ ნადუ. სიგინძა 12 კმ.
აზავადი
thumb|left|აზავადიშ რუკა.
აზავადიშ ზოხორინელი სახენწჷფო (دولة أزواد المستقلة‎ Dawlat Azawād al-Mustaqillah; État indépendant de l’Azawad) — ვაღიარაფილი სახენწჷფო, ნამუქჷთ ცალჸურე გჷმაცხადჷ 2012 წანას, ტუარეგეფიშე მართილი სეპარატისტეფიშ აზავადიშ გოდუდიშულაფაშ ერუანული ყარაფიშ (MNLA) დო მალიშ არმიაშ შქას მოხვალამირი კონფლიქტიშ უკული. სეპარატისტეფი მითმითხინა დო აკონტროლენა ტომბუქტუს, კიდალს, გაოს, თაშენეშე მოპტიშ რეგიონიშ ნორთის — ტერიტორიეფს, ნამუსჷთ საირქიანო ჯარალუაშე მალიშ რესპუბლიკაშ უგურთუ ნორთო რე აღიარაფილი. მუშითგჷმოცხადაფილი აზავადიშ ტერიტორია მალიშ ოორუე-ბჟაეიოლშე იდვალუაფუ დო ობჟათეშე უხურგანს ბურკინა-ფასო, ბჟადალშე დო ოორუე-ბჟადალშე — მავრიტანია, ოორუეშე — ალჟირი, ბჟაეიოლშე დო ოორუე-ბჟაეიოლშე — ნიგერი. ნანანოღა დო უშხუაში ნოღა რე გაო.
2012 წანაშ 6 პირელს, MNLA-ქ, ნამუთ რეგიონიშ უდიდაშ ნორთის აკონტროლენს, მუშ ვებ-ხასჷლას გჷმაბჟინუ გჷნაცხადი აზავადიშ მალიშე ზოხორინალაშ გეშა. კინე თიმ დღას, გაოს, ყარაფიშ გენერალურ მელამოსექ ბილიალ აგ აშერიფიქ ხე მაჭარჷ აზავადიშ ზოხორინალაშ დეკლარაციას, ნამუთ თაშნეშე გეგმიცხადჷ MNLA-შ მუშითგიმოცხადაფილი ობორჯე ადმინისტრაცია თეიშახ, სოიშახ გიმიქიმინუაფუ „ერუანული თარობა“. დეკლარაციას ოერეფოშქაშე ჯარალუა ვაღიარენდჷ.
სქოლიო
კატეგორია:მუშითაღიარაფილი ქიანეფი კატეგორია:მალი
ნაწულუკუ
ნაწულუკუ – ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტის, ოდიშ–გურიაშ რზენს. წყარმალუ ინგირწყარიშ კვარჩხანი ოძგაშე, ზუღაშ დონეშე 120 მეტრა, ზუგდიდიშე 8 კმ, 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 1194 ადამიერი.
კატეგორია:ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
ბანანა (კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა)
ბანანა (Banana) — მორჩილი ნოღა დო ოზუღე ონიშოლი კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ. ცენტრალური კონგოშ პროვინციას.
გეოგრაფია
ონიშოლი იდვალუაფუ წყარმალუ კონგოშ ოორუე წყარპიჯი ინაკათაფუს დო ოკიანეშე გიშართილი რე 3 კმ სიგჷნძაშ დო 100 მეტრაშე 400 მეტრაშახ სიფართაშ ქჷნდჷრით. ონიშოლიშ ოორუე-ბჟადალშე იდვალუაფუ ნოღა მუანდა, ნამუშათ წყარპიჯის მანგას იდვალუაფუ შარა. ნოღა ბანანას რკინაშარა ვარე, უახოლაში აეროპორტი იდვალუაფუ.
კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ნოღეფი
ალეკ ბოლდუინი
ალეკ ბოლდუინი (Alec Baldwin; დ. 3 პირელი, 1958, ნიუ-იორკი, ააშ) — ამერიკალი არტისტი. მუში აქტიური კარიერა თიქ 1987 წანას დიჭყჷ. რე კიმ ბესინგერიშ ჸოფილი ალმასქუ.
ბიოგრაფია
ალეკ ბოლდუინიქ (ნანდული ჯოხო - ალექსანდრე რეი III ბოლდუინი) დებადჷ 1958 წანაშ 3 პირელს ნიუ-იორკის, ააშ. გათჷ ჯორჯ ვაშინგტონიშ უნივერსიტეტი ვაშინგტონს პოლიტიკური მენცარობეფიშ ფაკულტეტის. თიში ჯიმალეფი დენიელი, უილიამი, სტეფანი ხოლო ჩინებული არტისტეფი რენა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1958 კატეგორია:ირლანდიარი ამერიკალეფი კატეგორია:ფრანგი ამერიკალეფი
თათარული ნინა
თათარული ნინა, ვარ-და თათარული (თათარულო, კირილური ანბანით – татар теле, татарча; ლათინური ანბანით – tatar tele, tatarça) — თათარი კათაშ ერუანული ნინა დო ართ-ართი ოფიციალური ნინა (რუსულწკუმა ართო) თათარეთიშ რესპუბლიკას.
მერგარჰი
220px|მინიატიურა|მარგარჰიშ ორენი პაკისტანიშ რუკას 220px|მინიატიურა|ოსურიშ სტატუა მერგარჰიშე მერგარჰი ვარდა მერგარი (ინგ . Mehrgarh, ურდ. م‍ﮩ‍رگڑھ) — ნეოლითიშ ხანიშ (ჯვ.წ. 7000 — 3200) პაკისტანიშ ართ-ართი უშანულამაში არქეოლოგიური ძეგლი. იდვალუაფუ კაჩიშ ვეს პაკისტანიშ ბელუჯისტანს. თენა რე ობჟათე აზიას ართ-ართი მაართა აბანი, სოდე გევითარ ოფუტეშ მეურნობაქ: ქობალკაკალიშ დო ქერიშ მოჸონაფა დო შხუკუჩხამი დო ჭიფეკუჩხამი (შხური, თხა..) ორინჯიშ დოჭყანაფა.
მერგარჰის 1974 წანას მიოგორუ ფრანგი არქეოლოგეფიშ ბუნაქ ჟან-ფრანსუა ჟარიჟიშ ხემანჯღვერობათ. გონთხორუეფი მიშჷ 1974-1986 წანს გამწას. მერგარჰის არძაშე ორდოშიანი ოხორინალი ჸოფე მორჩილი ოფუტე, ნამუთ ითარიღებუ 7 000 — 5 500 წანათ ჩქინ ეე-შახ.
მერგარჰიშ კულტურა ამდღარშო ისხუნუაფუ მუჭოთ ჰარაპაშ ცივილიზაციის ნოგორი. "მერგარჰიშ მეგორაფაქ გოთირუ ედომუშამი წჷმორინაფა ინდიშ ლეხერიშ ცივილიზაციაშენ", ჭარუნს აჰმად ჰასან დანი, ისლამაბადის კუაიდ-ი-აზამიშ უნივერსიტეტიშ არქეოლოგიაშ პროფესორი. "ასე ჩქი აკვადგინით მაართა ოხორუეფიშ წჷმოქიმინუაშე დოჭყაფილი წოროგეჸვენჯობა." მერგარჰიშ ორდოშიანი მახორუეფი ოხორანდეს ანგურათ აკოგაფილ ჸუდეეფს, სპეციალურ ბწკარეფიშ ოჩუალარს ჩუანდეს ბწკარს, აკეთენდეს ლინჯიშ ანჯარეფს, მოჸუნდეს ქერი, ქობალკაკალი, ფინიკი. ჭყიშუნდეს შხურეფს, თხალეფს, შხუკუჩხამ ქამ ორინჯის დო თ.უ. გვიანიშ ხანს (5 500 — 2 600 წანეფს ჩქ. ეე-შახ) ივითარებუდჷ ხელოსანობა, თინეფს შქას რეწუა, კაჟიშ დამუშება, ძიეფიშ კეთება, ლითონიშ გჷნომუშება. მერგარჰი ჩქ. ეე-შახ 2 600 წანაშე გამწას იჸუ დოხორელქ ადამიერეფით.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია: არქეოლოგია პაკისტანს კატეგორია: არქეოლოგია ინდოეთს კატეგორია: აზიაშ ნეოლითი კატეგორია: ბელუჯისტანი
ფრიდეკ-მისტეკიშ რაიონი
ფრიდეკ-მისტეკი (ჩეხ. Okres Frýdek-Místek; პოლ. Powiat Frydek-Mistek) — რაიონი მორავია-სილეზიაშ აკანს, ჩეხეთის. მუში ნანანოღა რე ფრიდეკ-მისტეკი. რაიონიშ ფართობი აკმადგინანს 1 208,49 კმ²-ს. 2007 წანაშ მუნაჩემეფით, მახორობა აკმადგინანს 209 326 ადამიერს, მახორობაშ მეჭედალა — 173 ადამიერს კვადრატულ კილომეტრის.
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:ჩეხეთიშ რაიონეფი
სამყინოსღელე
სამყინოსღელე, სამყინვროს წვერი — ჸალაიბონი კახეთიშ კავკაციონიშ თარ ქჷნდჷრს. სიმაღალა 3167 მ. სამყინოსღელეშ ანგანობეფი ეგაფილი რე იურული თიხაფიქალეფით დო ქვიშაქუალეფით. კართეეფი გოქუნილი რე სუბალპური დო ალპური დოლოეფით. ჸალაიბონი წყარმალუეფიშ სამყურისწყალიშ დო სტორიშ ლეხერეფს მიორსხუანს თუშეთის ალაზანიშ ლეხერწკჷმა.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქორთუოშ ჸალაიბონეფი
ჰაბნარფიორდური
ჰაბნარფორდიური (Hafnarfjörður) — ონიშოლი ნოღა ისლანდიაშ ობჟათე-ბჟადალ წყარპიჯის, რეიკიავიკიშ ობჟათეშე 10 კმ-შ მალობას იდვალუაფუ. მახორობათ მასუმა ნოღა დო თემი ისლანდიას (რეიკიავიკიშ დო კუპავოგურიშ უკული).
ჰაბნარფორდიურიშ ტურისტული ოქინაფუეფშე ართ-ართ — ვიკინგეფიშ ოფუტე რე.
სპორტი
ოკუჩხბურთე კლუბი „ჰაბნარფორდიური“ — ისლანდიაშ ხუთშარაშ ჩემპიონი რე.
ვიედმა (ვულკანი)
ვიედმა — ჯიშთური ვულკანი ობჟათე არგენტინას, სანტა-კრუსიშ პროვინციას, ობჟათე პატაგონიაშ ჸინიშ მინდორს. იდვალუაფუ ზუღაშ დონეშე 1 500 მეტრას, ვიედმაშ ტობაშ გოხოლუას. ბოლო ეშაგორგოთიქ 1988 წანას მოხვადჷ, ეშაციუ ფურიალექ დო პემზაქ, ლეტაშ წყარმალუეფქ ვიედმაშ ტობაშახ მიოჭირინდუ.
ჰაბნარფიორდური
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ისლანდიაშ ნოღეფი
ვიედმა (ვულკანი)
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ ვულკანეფი
ბიროლ თოფალოღლუ
ბიროლ თოფალოღლუ  — ლაზი ფოლკლორისტი, ლოტბარი.
გალენი რცხუეფი
კატეგორია:ლაზეფი
ტომას ალვა ედისონი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი გჷმმაგონებელფი კატეგორია:დუნაბადი 1847 კატეგორია:ნაღურა 1931
ჯვ. წ. 789
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 789 წანა.
მუხრანი (მცხეთაშ მუნიციპალიტეტი)
მუხრანი — ოფუტე საქორთუოს, მცხეთა-მთიანეთიშ აკანიშ მცხეთაშ მუნიციპალიტეტის, მუხრანიშ თემს. იდვალუაფუ მუხრანიშ დჷკის, წყარმალუ ქსანიშ კვარჩხან ოძგაშეს. ზუღაშ დონეშე 550 მეტრას. გოძვენა მცხეთაშახ 23 კილომეტრი. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩამეფით ოფუტეს ოხორანს 6197 კოჩი.
სქოლიო
კატეგორია:მცხეთაშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
კავკაციაშ გვალარი კათეფიშ კონფედერაცია
კავკაციაშ გვალარი კათეფიშ კონფედერაცია (Конфедерация горских народов Кавказа) — მილიტარიზაფილი პოლიტიკური ორგანიზაცია, ნამუთ 1991-1994 წანეფს რდჷ.
დორსხუაფა
„კავკასიაშ გვალარი კათეფიშ კონფედერაციიაშ“ გოჭყაფა, გომანგარაფა დო საქორთუოშ სააწმარენჯოთ გჷმორინაფა სხუნუეფიშ რსხუშ დო უკული რუსეთიშ სპეცსანინალოეფიშით დოგეგმილი დო გოხორციალაფირი ართ-ართი პროექტი რდჷ, ნამუსჷთ სხუნუეფიშ რსხუს ჸოფური პოლიტიკური გჷნოქიმინუა-მოდერნიზაფაშ პერიოდის სხუნუეფიშ ინტერესეფი დჷთხილუდუკო დო სირთულეეფი აკუნწყუმუდჷკო ოკო თი სხუნუეფიშ რესპუბლიკეფშო, ნამუეფით სხუნუეფიშ რსხუშე გიშულას გჷნოჭყვიდუნდესჷნ.
1989 წანაშ 25-26 მარაშინათუთას, სოხუმს მანჯაფილჷ „კავკაციაშ გვალარი კათეფიშ I ყარუას“ დირსხჷ „კავკაციაშ გვალარი კათეფიშ ასამბლეაქ“. „კავკაციაშ გვალარი კათეფიშ ასამბლეაშ“ გოთქვილი ღანკეფი უმენტაშო კულტურული-ავტონომიური ხასიათიშ რდჷ.
1991 წანაშ 1 გერგობათუთას, სოხუმს, „კკავკაციაშ გვალარი კათეფიშ III ყარუას“, ნამუსჷთ ოკათუდჷ 14 კავკაციური ეთნოსიშ წჷმმარინაფალი, გინოჭყორდჷ „კავკაციაშ გვალარი კათეფიშ კონფედერაციაშ“ — მუჭოთ პოლიტიკური გოართოიანაფაშ გოჭყაფაქ, ნამუთ დუდს აცხადენდჷ „სუვერენულ ერუანულ-სახენწჷფო გოართოიანფათ“ — თიქ წჷმორინაფილქ იჸუ მუჭოთ კონფედერაციული სახენწჷფოქ, ნამუშ აკოდგინალუაშა მიმშეშჷ ვა თიმ ბორჯიშ რინელი ნამდგაინ ადმინისტრატიულ-პოლიტიკური ავტონომიეფი, ვარინ — კავკაციაშ „კათეფი“ ანუ ეთნოსეფი. კონფედერაციაშ ნანანოღათ გჷმიცხადჷ სოხუმქ, მაჟირა ნანანოღათ — მახაჩყალაქ.
„კავკაციაშ გვალარი კათეფიშ კონფედერაციაშ“ სოხუმს გოჭყაფა დო თიშ ნანანოღათ სოხუმიშ გჷმოცხადაფა, თიჯგურა ვითარებას, მუჟამსჷთ თიშა მიშმალი „კათეფიშ“ ტერიტორიეფიშ აბსოლუტური უმენტაშობა ოორუე კავკასიას, რუსეთის იდვალუაფუდჷნ, ხათეშე მიოწურუანდჷ კონფედერაციაშ დოშანაფაშ დო ღანკიშ აფხაზეთის გჷმარინაფალო.
„კავკაციაშ გვალარი კათეფიშ კონფედერაციაშ“ პარლამენტო გჷმიცხადჷ „კავკაციაშ გვალარი კათეფიშ ასამბლეაქ“, ნამუქჷთ პრეზიდენტო გეგშაგორჷ მ. შანიბოვი, პარლამენტიშ მადუდეთ — ი. სასლამბეკოვი. კონფედერაციას აკიშაყარჷ ჩეჩნეთიშ პრეზიდენტ ჯ. დუდაევიშ პოლიტიკურ აწმარენჯეფქ ჩეჩნეთშე — გოლინამი ოველე მადუდე შამილ ბასაევქ (დუდაევიშ კონკურენტი პრეზიდენტიშ გიშაგორუეფს) დო ი. სასლამბეკოვქ (ჩეჩნეთიშ პარლამენტიშ მადუდექ, გოლინამ პრორუს პოლიტიკოსიქ, ნამუსჷთ 1991-1993 წანეფს ჯ. დუდაევშე უმოსი დიდი გოლინა უღუდჷ ჩეჩნეთის რუსეთიშ ფინანსური დო პოლიტიკური ხუჯიშ დაკინებაშ გეშა). კონფედერაციაშ თარი მოხუჯექ მოსკოვს გჷნირთჷ რუსეთიშ პარლამენტიშ მადუდეთ, რუსეთის უდიდაში პოლიტიკური დო ფინანსური გოლინაშ მოღვენი ხასბულატოვქ (ჯოჰარ დუდაევიშ უდიდაში აწმარენჯი).
„კავკასიაშ გვალარი კათეფიშ კონფედერაციაშ“ იდეოლოგიურ ბაზას წჷმარინუანდჷ ა. სახაროვიშ „სხუნუეფიშ რსხუშ ახალი კონსტიტუცია“ — ნამუშ მეჯინათ სხუნუეფიშ რსხუ აკოცჷმედუკო ოკო ოშბათ მორჩილი ეთნიკურ-პოლიტიკურ ართულო დო „საქორთუო მორჩილი იმპერია რე“ იდეათ. აფხაზეთის ლჷმაშ პერიოდის კონფედერაციას ოერეფოშქაშე მასმედიას გამწე იდეოლოგიურ მოხვარას უწიენდჷ ა. სახაროვიშ რქვი ელენე ბონერი.
„კავკაციაშ გვალარი კათეფიშ კონფედერაციაშ“ გოჭყაფას, ნამუთ იდამ-და სსრრ ოკანონმადვალე ბაზას ირნერო ეწურედჷ დო რუსეთიშ რსებული ტერიტორიული მონწყუალაშ სააწმარენჯოთ იბურჯდჷნ — დღამუთას დო მუთუნით ვეწურედჷ ვართ სსრრ დო ვართ რუსეთიშ ოკანონმადვალე დო ემაჸონაფალი ხეშულობა.
„კავკაციაშ გვალარი კათეფიშ კონფედერაციაშ“ იდეეფს დო იდეოლოგიას ზვიად გამსახურდია დო ჯ. დუდაევქ ქაწუდირთეს „კავკაციური ჸუდეშ“ იდეათ დო ქოთ გაჭყეს მანგური ორგანიზაციული სტრუქტურეფი.
კონფედერაცია საქორთუოშ სააწმარენჯოთ
1992 წანაშ 18 მარაშინათუთას, გროზნოს „კავკაციაშ გვალარი კათეფიშ კონფედერაციაშ“ პარლამენტიშ ოგანაგე ხუნას მეღებულქ იჸუ დჷნადგინაქ აფხაზი სეპარატისტეფშო ოურდუმე მოხვარაშ გეშა.
1992 წანაშ 21 მარაშინათუთას, აფხაზეთის ლჷმაშ დოჭყაფაშ უკული, „კავკაციაშ გვალარი კათეფიშ კონფედერაციაქ“ საქორთუოს ლჷმა გეგმუცხადჷ დო აფხაზეთშა გეგნაჸოთჷ დორხველი აკოანჯარაფილი ნძალეფი. 1992 წანაშ 19 მარაშინათუთას, აფხაზეთშა მოჩანთუეფიშ ჯღონაშ გჷნოჭყვიდირი კონფედერაციაშ აკოანჯარაფილი ნძალეფიშ აკოდგინალუაშა მიღეს ყუბანიშ დო დონიშ კაზაკეფიშ ატამანეფიშ სხუნუეფქ.
„კავკაციაშ გვალარი კათეფიშ კონფედერაციაშ“ აკოანჯარაფილი ფორმირაფეფიშ დო რუსეთიშ არმიშით მათთვის გჷნოჩამილი მიარე ობურჯაფე ტექნიკა ღილეთ დო უდუბურუთ ოავტომობილერზეფით დო რკინაშარათ ოშობათ კილომეტრეფიშ მაშორაშა გეგანჸოთეს აფხაზეთშა.
კონფედერაცია ჩეჩნეთიშ სააწმარენჯოთ
დორსხუაფაშე „კავკაციაშ გვალარი კათეფიშ კონფედერაციაქ“ ჩეჩნეთის, რუსეთიშ ფედერაციაშ აკა მუშითგჷმოცხადაფილჷ სახენწჷფოს, ნამუთ რუსეთშე გიშულას დო ოერეფოშქაშე ჩინებას ითხინდჷნ, პოლიტიკური გოლინაშ სფეროს აწუდირთჷ ჩეჩნეთიშ ერუანულ-გჷმადუდიშულაფარ ყარაფის დო არძაშ უმაართაშე ყარაფიშ ლიდერს, პრეზიდენტ ჯ. დუდაევს. „კავკაციაშ გვალარი კათეფიშ კონფედერაციას“ კრემლს თარი ხუჯიშ დჷმაკინებელი სახეთ ჸუნდჷ რუსეთიშ დუმაშ მადუდე ჩეჩენი რ. ხასბულატოვი.