cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ყალმუხური ნინა
სქოლიო
კატეგორია:ჩინეთიშ ნინეფი კატეგორია:მონღოლეთიშ ნინეფი კატეგორია:ყირგიზეთიშ ნინეფი
უარმეი (პროვინცია)
200პქ|მინი|მარჯვნივ|უარმეიშ პროვინციაშ აბანდვალა ანკაშიშ რეგიონს უარმეი — პროვინცია აიაკუჩოშ რეგიონს, პერუს. პროვინციაშ ნანანოღა რე უარმეი. ფართობი აკმადგინანს 3,908.42 კმ²-ს, მახორობა — 27.820 ადამიერს.
პროვინცია ადმინისტრაციულო ირთუ ხუთ რაიონო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი კატეგორია:ანკაშიშ რეგიონიშ პროვინციეფი
ჯვ. წ. 610
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 610 წანა.
კიტ ჰერინგტონი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1986
გერმანიაშ კოკეფიშ ერკებული
მინიატიურა|300პქ|[[რიუგენი, გერმანიაშ უდიდაში კოკი]] თე ერკებულს აკოშაყარელი რე გერმანიაშ ფედერაციული რესპუბლიკაშ კოკეფი მუჭოთ ოორუეს, თეში ბალტიაშ ზუღას. თე ერკებულშა ვემშურს გერმანიაშ ტობეფს დო წყარმალუეფს დვალირი კოკეფი.
გერმანიას ორხველჷ თაშნეშე თუდო მოჩამილი შხვა მორჩილი კოკეფი ხოლო.
ოორუეშ ზუღას
მინიატიურა|ოორუე ფრიზეფიშ კოკეფი მინიატიურა|ბჟაეიოლ ფრიზეფიშ კოკეფი
სქოლიო
კატეგორია:გერმანიაშ გეოგრაფია კატეგორია:გერმანიაშ კოკეფი
მუზაფარაბადი
მუზაფარაბადი (مظفر آباد, Muzaffarabad) — პაკისტანიშ აზად ჯამუშ დო ქაშმირიშ ტერიტორიაშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პაკისტანიშ ნოღეფი
ბაიუდიშ ტიოზი
ბაიუდიშ ტიოზი — ტიოზი აფრიკას, სუდანიშ ტერიტორიას, იდვალუაფუ ხართუმიშ ოორუე დო ნუბიაშ ტიოზიშ ობჟათეჸურე, ნამუწკჷმა ართოთ წჷმარინუანს საჰარაშ ბჟაეიოლ რაიონს. თიში კოორდინატეფი რე 18°N, 33°W
ტიოზი იხასიათებუ უჩა ბაზალტიშ კირდეეფით, მუთ უჯვეშაში ვულკანეფიშ ქიმინჯალაშ გეშა რე მოხვალამირი.
სქოლიო
კატეგორია:აფრიკაშ ტიოზეფი კატეგორია:სუდანიშ ტიოზეფი კატეგორია:სუდანიშ გეოგრაფია
კოტე მახარაძე
კოტე (კონსტანტინე) მახარაძე (დ. 17 გერგობათუთა 1926, ქართი — ღ. 19 ქირსეთუთა 2002, ქართი) — დიდი ქორთუ თეატრიშ დო კინოშ არტისტი დო სპორტული კომენტატორი. კოტე მახარაძეს მეჸუნდუ ბონი რეპორტაჟეფი ქართიშ დინამოშ ისტორიულო გომორძგვილი მატჩეფიშ ბორჯის: 1964 წანაშ სსრრ-შ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატიშ ფინალური მატჩი დო 1981 წანაშ 13 მესიშ ევროპაშ თასეფიშ თასიშ ფინალი. კოტე მახარაძე გინოღალირი რე ბრელ შინელ კინოს.
კალინგასტაშ დეპარტამენტი
კალინგასტაშ დეპარტამენტი (Departamento Calingasta) — დეპარტამენტი არგენტინას, სან-ხუანიშ პროვინციას.
არგენტინაშ სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფით, 2001 წანას დეპარტამენტიშ მახორობა 8 176 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 22 589 კმ² რე.
დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა ტამბერიასი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ დეპარტამენტეფი
მინიშ დინასტია
მინი|მარცხნივ|მინიშ იმპერია
მინიშ დინასტია — ჩინეთიშ იმპერატორეფიშ დინასტია (1368-1644 წწ.). დარსხუ ჯუ იუანჯანქ მონღოლური დინასტია იუანიშ დონთხაფაშ უკული. XV ოშწანურაშ დაჭყაფუს ატარენდჷ ექსპანსიონისტურ გალენურ პოლიტიკას. 1407 წანას ჩინეთიშ ჯარეფქ გეჭოფეს ვიეტნამი. პორტუგალიარეფი ოცადჷდეს ჩინეთშა კუჩხიშ მიშაღალას, თეშ გეშა თე დინასტიაშ იმპერატორქ უ-ძუნქ 1521 წანას ევროპალეფს გუხურგუ ჩინეთშა მიშულა დო დოკილუ არძა ნოშმიორინი აომინიშ (მაკაო) მოხ. 1644 წანას ჸაზახეფიშ ლჷმაშ შედეგო, ნამუსჷთ ლი ძიჩენი დუდენდჷნ, მინიშ დინასტიაქ ქჷდანთხჷ. ჩინარი ფეოდალეფიშ ნორთიქ მიკართჷ მანჯურიალეფს, ნამუეფქჷთ გემიშეჭკირეს ჩინეთშა, გაჩემეს ჸაზახეფიშ ლჷმა, ქიანაშა გემშეღეს მანჯურიული დინასტია ცინი.
ლიტერატურა
კატეგორია:დინასტიეფი
კამა
კამა (Ка́ма, Кам, თათარ. Чулман/Çulman ) — წყარმალუ რუსეთის, უდმურტეთის, წყარმალუ ვოლგაშ ნადუ. სიგინძა 1,805 კმ. კამა რე ვოლგაშ არძაშ უგინძაშ კვარჩხანი ნადუ. კამა იჭყაფუ უდმურტეთის, კულიგას, გიშმურს ლოიონოს, პერმიშ აკანს, უკულ კინ უდმურტეთის, უკულ თათარეთიშ რესპუბლიკას, სოდეთ მიშმურს ვოლგაშა. კამას რე სუმი კაშხალი: პერმის, ჩაიკოვსკის დო ნაბერეჟნიე ჩელნის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეთიშ წყარმალუეფი
ისჩიგუალასტო
კლიმატი ძალამი სქირე რე. ჭვემეფი უჩქჷ ხვალე ზარხულიშ მალობას. წანაშ მინიმალური ტემპერატურა რე -10 ° C, მაქსიმალური — 45 ° C. ირიათო ირქენს ობჟათეშ ბორია 20-40 კმ /სთ სიჩქარათ.
პარკიქ იფორმირჷ ტრიასულ ერას (230 მილიონი წანაშ წოხლე). თაქი მეგორაფილი რე ძუძუშმაწუალეფიშ თი ბუნაშა, ნამუთ, მუჭოთ მენცარეფი ვარაუდენა, წჷმარინუანა გინმაალ საფეხურს ჯვეშ დინოზავრეფს დო ალმახანურ ძუძუშმაწუალეფს შქას.
2000 წანას პარკი მიშეღეს იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი არგენტინას
ალეუტური ნინა
ალეუტური ნინა — ალეუტეფიშ ნინა. ესკიმოსურ-ალეუტურ ნინეფს ორხველჷ.
კატეგორია:ესკიმოსურ-ალეუტური ნინეფი კატეგორია:რუსეთიშ ნინეფი კატეგორია:ააშ-იშ ნინეფი
მარგალური გრამატიკა
მარგალური ართ-ართი ქართველური ნინა რე. შხირას მარგალურ-ლაზური ვარა ზანური ნინაშ ოორუულ დიალექტო მიარზებუაფუ.
თინა უმოსო ბჟადალ საქორთუოს რე გოფაჩილი (სამარგალოს დო აფხაზეთის). აფხაზეთის 1990-იან წანეფს მონწყილი ქორთუეფიშ ეთნოწიმინდუაშ გეშა, ნამუეფიშ უმიარაშობათ მარგალურო მაჩიებე რდჷ, თე კუნთხუს მარგალურო მაჩიებუეფიშ რიცხუქ დრამატულო მირკჷ.
მარგალურიშ კილოეფი რე ზუგდიდურ-სამურზაყანული დო სენაკურ-მარტვილური, ნამუეფით ძალამ ხოლოს რენა ართიანწკჷმა.
ხონარიელეფი
მარგალურს ხუთი ჯინჯიერი ხონარიელი რე - ა, ე, ი, ო, უ დო ართი მაჟირული - ჷ (ზუგდიდურ-სამურზაყანულს), ნამუთ ი დო უ ხონარიელეფიშ დოდაღარაფაშ მოღალუ რე.
წოროხონარიელეფი
წოროხონარიელეფიშ აკოდგინალუა მარგალურს დახე თინერი რე, მუნერით ლაზურს, ქორთულს დო შონურს.
ფონეტიკური პროცესეფი
ი დო უ ხონარიელეფიშ რედუცირაფა
ზუგდიდურ-სამურზაყანულს ი დო უ შხირას იდაღარებუ დო ირზენს ჷ-ს.
ხონარიელეფიშ ასიმილაცია
გ-შ თირუა წოროხონარიელიშ წოხოლე
გ → რ.
წოროხონარიელეფიშ წოხოლეყ წოროხონარიელიშ პოზიციური თირაფა
ხონარიელიშწჷმოხონ დო ხონარიელეფშქა პოზიციეფს ყ → ჸ. ვ წოროხონარიელიშ წოხოლე: ყ → ჸ/კ.
წოროხონარიელეფიშ რეგრესიული ასიმილაცია
პროგრესული დისიმილაცია
პროგრესული დეზაფრიკატიზაცია
წჷმოხმალი ჸუნგა აფრიკატიშ ვარა ჸუნგა სიბილანტიშ გოლინათ შილებე გეჸვენჯ აფრიკატ ჯ-ქ გემარტივას: ჯ → დ. სამ. ორცხონჯი → ორცხონდი "სავარცხელი", ჭანჯი → ჭანდი "ბუზი", ისინჯი → ისინდი "ისარი" დო შხვა.
ლ-შ ტრანსფორმაცია
ედით უორტონი
ედით უორტონი (ინგლ. Edith Wharton, დაბადებაშ ჯოხო - ედით ნიუბოლდ ჯოუნზი, ინგლ. Edith Newbold Jones; დ. 24 ღურთუთა, 1862 - ღ. 11 მარაშინათუთა, 1937) — ამერიკალი ჭარუ, ნოველისტი დო დიზაინერი, პულიცერიშ პრემიაშ ლაურეატი, მაართა ოსური ნამუსით გინოჩეს პულიცერიშ პრემია.
მარგალური გრამატიკა
ფონეტიკური პროცესეფი
ხონარიელეფიშ შქას ჯინჯური ვ ნქჷრუ. სამ. ხვავი (ქორთ.) → *ხვაი → ხვეე (id.), მტევანი (ქართ.) → ტიანი (id.) დო შხვა.
ედით უორტონი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ჭარუეფი კატეგორია:პულიცერიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1862 კატეგორია:ნაღურა 1937
მარგალური გრამატიკა
ფონეტიკური პროცესეფი
ფონეტიკური გინაძინა ნ
მოხვილირეფიშ დო აფრიკატეფიშ წოხოლე შილებე წჷმიქიმინას ფონეტიკურ გინაძინა ნ-ქ (ლეშქვიშურიშ წოხოლე ნ → მ).
ანბანი
მარგლური იჭარუ ქორთული ანბანით.
რთინაფა
მარგალურს ჩხორო რთინა რე: ჯოხობური, მოთხობელური, მეჩამობური, ნათესობური, გეწურაფური, დოშორაფობური, ქიმინჯობური, ვითარობური დო გეღანკილობური. მიარონიშ ოწარმებელო -ეფ ინიხუნუაფუ ნერჩი დო რთინაშ შან შქას.
ჯოხოსქილედეფიშ კლასიფიკაცია
მარგალურს, თეში მუჭოთ შხვა ქართველურ ნინეფს, ობიექტეფი ირთუ გაღიერეფიშ (კითხირი "მი?" [ვინ?]) დო უგაღეეფიშ (კითხირი "მუ?" [რა?]) კლასეფო. გრამატიკული სქეს-კატეგორია ვა რსებენს.
ჯოხოგიორთაშე
ჯოხოგიორთაშე მარგალურს ჯოხოსქილედცალო ირთინუაფუ.
რანწკობური
მარგალურს დო ლაზურს რანწკობური რიცხული ჯოხოეფი იწარმებუ მა-...-ა ცირკუმფიქსით, ნამუთ საართო-ქართველური მონძალა რე, თიშენი, ნამდა კანონზჷმური მანგურეფი აპალუ შონურს დო ქორთულს (მე-...-ე ჟირხოლო დიხას)
ორთიული
ორთიული რიცხული ჯოხოეფიშ წარმება მარგალურს დო ლაზურს ჯვეშქორთულიშ დო შონურიშ მაგური რე.
კილოთა
მარგალურს კილოთაქ შილებე გჷმოხანტას ართი, ჟირი, ვარა სუმი გრამატიკული პიჯი. მოქიმინჯე პიჯი რე სუბიექტი, მოქიმინჯალა ხვადუ ობიექტეფიშ მეხჷ (ბონას ვარა ორცათ). პიჯი შილებე რდას ხვალახონი ვარა მიარონი. პიჯეფიშ მუდანობაშ მეჯინათ, კილოთეფი ირთუ ართ-, ჟირ- დო სუმპიჯამ კილოთეფო.
წოროხონარიელიშ წოხოლე პიჯიშ შანეფქ ვ- დო გ-ქ შილებე გინიქიმინას ფონეტიკურო:
რჯება
მარგალურს, შანეფიშ მოხვარათ, კილოთას შეულებჷ გეღანკილობაშ ოთხი ტიპიშ გჷმოხანტუა, მუსჷთ რჯება ჯოხო
უღულაფა
მარგალურს გვალო ეჩი რანწკი რე, ნამუეფით, ოთხ სერიათ იბუნებუ.
კილო
მოთხობელური
მოთხობელური კილო გურიშხონარენს, ნამდა კილოთათ გჷმოხანტილი მოქიმინჯალაქ თახმ ფაქტო ოკო იჸუას მეღებულქ.
კითხირობური
იმპერატივი
გჷმოხანტჷნს ზოჯუას ვარა (მო)თხუალას. მა-2 პიჯიშ ჸურე მა-2 სერიაშ მეჭყვადილიშ ფორმა გჷმირინუაფუ, შხვა შვანეფს – II რსხუობური.
რსხუობური
გჷმოხანტჷნს შელებუანობას, კორინს, ნარტის. რსხუობური კილო მარგალურს რსხუობური რანწკეფით გინმიჩამუ. პიჯალობური
ესახჷნს პიჯალას ფაქტიშ აწმარენჯო. იწარმებუ სუფიქსით -კო(ნი), ნამუთ კილოთას გიაძინუ.
ასპექტი
მარგალურს კილოთას შილებე აპალუდას ჟირი ასპექტი: ედომუშამი ვარა უთებუ. მოქიმინჯალას ბოლო ქოურჩქჷ-და, ასპექტი ედომუშამი რე. ვარ-და - უთებუ. ედომუშამი ასპექტი მარგალურს, შხვა ქართველური ნინეფიშ მაგურო, კილოთაშა კილოთაშწჷმოხონიშ გეძინათ იწარმებუაფუ.
II, III დო IV სერიეფს კილოთეფს ართმანგო უღჷნა ჟირხოლო ასპექტიშ ფორმა, I სერიას რანწკეფი ასპექტეფს შქას რე გორთილი.
სან-ხოსე (კალიფორნია)
thumb| thumb|სან-ხოსე
სან-ხოსე — სიდიდით მასუმა ნოღა კალიფორნიას დო მავითა ააშ-ს. 2010 წანაშ მუნაჩემეფით სან-ხოსეს ოხორანს 945,942 კოჩი. ნოღაქ ოფიციალურო დირსხუ 1777 წანაშ 29 გერგობათუთას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ააშ-იშ ნოღეფი კატეგორია:კალიფორნიაშ ნოღეფი
ლიულიაილიაკოშ ერუანული პარკი
ლიულიაილიაკოშ ერუანული პარკი (Parque Nacional Llullaillaco) – ერუანული პარკი ანტოფაგასტაშ რეგიონს, ჩილეს. იდვალუაფუ პუანა-დე-ატაკამაშ გვალეფს, ნამუთ წჷმარინუანს ანდეფიშ გვალეფიშ სისტემაშ აკმადგინალ ნორთის. დირსხუ 1995 წანას.
ნაციონალურ პარკის უკინებუ 2,687 კმ² ტერიტორია. ჯოხოდვალა მიღჷ თე პარკის დვალირ ვულკან ლიულიაილიაკოშე (6 739 მ). თაქ იდვალუაფუ გვალეფი: გუანაკეროსი (5131 მ), სორიტასი (4274 მ), სერო-ბაიო (4920 მ), აგუას-კალიენტესი (5066 მ) დო პენა (5260 მ).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩილეშ ერუანული პარკეფი
მილა იოვოვიჩი
მილა იოვოვიჩი (Милица Йовович; დ. 17 ქირსეთუთა, 1975) — ამერიკალი არტისტი, მოდელი დო მუსიკოსი. კარიერაშ გოძვენას ოკათუდ მიარე ომენცარე ფანტასტიკურ დო ქიმინუაშ ჟანრიშ ფილმის. კარიერა დიჭყჷ მუჭოთ მოდელქ; მაართათ გიმორჩქინდ ჟურნალ „ლეიშ“ კაბრას. 1988 წანას მაართათ მიღჷ პროფესიონალური ოარტისტე როლი ოტელევიზიე ფილმის „სერიშ სერანუა კატმანდუს“; თი წანას ილაჸაფჷ ფილმის „ჟირი თუთაშ მეწყორუა“. მუსხირენ უნიშული ოტელევიზიე გიშულაშ უკულ, 1989 წანას როლი მიღჷ ფილმის „ჩილამი, სქუალეფწკჷმა ართო“. პოპულარობა მოუღჷ ფილმიქ „დორთინა ცაშფერ ლაჸუჯიშა“. 1992-1993 წანეფს ილაჸაფჷ ფილმეფს „კაფსი“ დო „კაიფის დო ერია-მორიას“. უკულ, ჭეხანით ეკრანს დეთხიუ. 1997 წანას ბრიუს უილისწკჷმა ართო ილაჸაფჷ ჩინებულ ფილმის „მახუთა ელემენტი“, ჟირი წანაშ უკულ ფილმის „ჟანა დ`არკი“. ოშინალი რე ხოლო ფილმეფიშ სერია „უბადობაშ ოსვანჯე“.
ბიოგრაფია
მილა იოვოვიჩიქ დებადჷ 1975 წანაშ 17 ქირსეთუთას უკრაინაშ ნანანოღა კიევს, მუამუშიშ ბოგდან იოვოვიჩიშ, ერუანებათ სერბი პედიატრიშ დო დიამუშიშ თეატრიშ არტისტიშ ერუანობათ რუსიშ — გალინა ლოგინოვაშ ფანიას. მირდჷ რუსული მართლმადიდებლური ტრადიციეფით. 1980 წანას, მუჟამით მილა 5 წანერი რდჷ თიში ფანიაქ პოლიტიკური სამანჯელეფიშ გეშა სხუნუეფიშ რსხუ დიტუ დო დარინალო ნოღა ლონდონშა გინორთ. გვიანო გინორთჷ ააშ-შა, დიო საკრამენტოშა (კალიფორნიაშ შტატი), უკულ ლოს-ანჟელესშა.
9 წანაშ ხანს გილულა დიჭყჷ ომოდელე მორსებეფს. თინას მიოგორუ ჯინ ლემიუელქ, მუჟამსით თინა გინიღანდ იოვოვიჩიშ ოტესტე ფოტოსურათეფ. თიში სურათეფი იბეშტუდჷ ჟურნალეფს: The Face, Vogue დო Cosmopolitan
1985 წანას აბარჷ კალიფორნიაშ პროფესიონალ ოარტისტე სკოლას. 1988 წანას მაართათ არსულჷ როლი ფილმის „სერიშ სერანუა კატმანდუს“. 1992 წანას კრისტიან სლეიტერწკჷმა ართო ილაჸაფჷ ფილმის „კაფსი“. შხვა კინოროლეფიშე ოშინალი რე: „მახუთა ელემენტი“, „ჟანა დ`არკი“, „მაანთხა ბუნა“, „სახეეფი არგვათას“ დო შხვა.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:ამერიკალი მოდელეფი კატეგორია:ამერიკალი მობირეეფი კატეგორია:დუნაბადი 1975
ვაუპესი (წყარმალუ)
ვაუპესი (პორტ. Rio Uaupés) რე წყარმალუ ბრაზილიას დო კოლუმბიას, წყარმალუ რიუ-ნეგრუშ ნადუ. ვაუპესიშ სიგჷნძა 1,050 კმ. ღანჩოშ ფართობი 64,890 კვ.კმ.
კატეგორია:ობჟათე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ბრაზილიაშ წყარმალუეფი კატეგორია:კოლუმბიაშ წყარმალუეფი
მანასიშ ერუანული პარკი
მანასიშ ერუანული პარკი — ერუანული პარკი ჰიმალაიშ წიმი კართეს, ინდოეთიშ ასამიშ შტატის, ბჰუტანიშ ხურგაწკჷმა, მიშმურს ბოდოლანდიშ ტერიტორიულ გოართოიანაფაშა. პარკიშ ფართობი რე 950 კმ². ბჰუტანიშჸურე უხურგანს როიალ-მანასიშ ერუანული პარკი.
პარკიშ ტერიტორიას გოფაჩილი რე მაიმუნიშ ძალამი იშივითი გვარობა ლანგური დო ჸილოეფიშ შანულამ მუდანობა. თაქ რსებული ვეთლენდეფი ოთელარე შანულობაში რე ეშალაფაშ შარას მარენჯი თიჯგურა გვარობეფშო, მუჭომეფით რე ძიგირამი კურდღელი დო ჯუჯა ღეჯი. თაშნეშე პარკის ხე: ინდური ხვალექა, ტყარი ხოჯი, მუნჭყვი, გაური (ინდური ბიზონი), ღოზებამი ლეოპარდი, ჭყენჭყიშ ირემი. ტემპერატურაშ წანმოწანური მაძირაფალი იძანძჷ 15 °C - 37 °C -შ შქას.
1985 წანას, იუნესკოქ პარკი მოსოფელიშ მონძალაშ ერკებულშა გემშეღჷ, მარა 1992 წანას, საფრთხეშ თუდო მარინე ძეგლეფიშ ერკებულშა გჷნორთჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინდოეთიშ ერუანული პარკეფი კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ინდოეთის
არგო (2012 წანაშ ფილმი)
არგო (Argo) — ბენ აფლეკიშ 2012 წანაშ ოსკაროსანი ხანტურული ფილმი. დორსხუაფილი რე ცენტრალური ოთხობელე ომართუალეშ ოპერატიული მოხანდეშ, ტონი მენდესიშ წინგის. თინა ესახუნს 1979 წანას ირანს მოხვალამირ რეალურ ფაქტის: ააშ-იშ ოელჩეს ამშვი ალმახანდეშ ირანიშე გიშაჸონაფაშ ფულირი სპეცოპერაციას.
სიუჟეტი
1979 წანაშ 4 გერგობათუთას ირანიშ რევოლუციაშ უკულ აკანურეფქ შტურმით ეჭოფეს ააშ-იშ ოელჩეშ დგჷმილი დო ჯაალო ეჭოფეს 52 ამერიკალი. ოელჩეშ ამშვი ალმახანდე ახერხენს ნტებას. თინეფი კანადაშ ელჩიშ ჸუდეს მიოფორანა დუდს. ააშ-იშ ხეშულობა ხვადუ, ნამდა თინეფიშ მეგორაფა დო რხუალა ხვალე ბორჯიშ საქვარი რე. თინეფიშ ფულირო გიშაჸონაფა დევალებჷ ცენტრალური ოთხობელე ომართუალეშ ოპერატიულ მოხანდეს, ტონი მენდესის. მენდესი უშქურანჯი ევაკუაციაშ მუში გეგმას აკიმუშენსჷ. გეგმაშ თახმო ამშვხოლო ნტებულქ ირანიშ ხეშულობა ოკო დარწუმას, ნამდა თინეფი კინოს მოღალე პიჯეფი რენა დო ირანს ოდუდსგინნაველე ფანტასტიკურ ფილმ „არგოს“ გინიღანა.
ჯილდოეფი
ოსკარი
ორქოშ გლობუსი
BAFTA
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი კატეგორია:სპარსულნინამი ფილმეფი კატეგორია:2012 წანაშ ფილმეფი კატეგორია:წინგეფს დორსხუაფილი ფილმეფი კატეგორია:რეალურ მოლინეფშა გერსხუაფილი ფილმეფი
AC/DC
AC/DC (კუნტარაფა alternating current/direct current — მათირაფუ დენი/ირალი დენი) — ავსტრალიური როკ-ბუნა.
ბუნაქ 1973 წანას დირსხუ სიდნეის, ავსტრალიას. ბუნას გჷმოჩამილი ალბომეფიშ რეკორდული მუდანობა უღჷ: საართო მუდანობა 150 მილიონს უმონს მოსოფელიშ მასშტაბით, თინეფ შქას არძოშე წჷმოძინელი ალბომქ Back in Black 21 მილიონ ეგზემპლარო გჷმიჩინჷ ააშ-ს დო 42 მილიონ ეგზემპლარო თიშ თანჯეფს გალე. ზოგადო AC/DC ავსტრალიას არძოშე წჷმოძინელი დო ჩინებული როკ-ბუნა რე. ბუნაშ ისტორიას ჟირი ვოკალისტი რდჷ, ათეშენ თის რთჷნა „ბონ სკოტიშ პერიოდო“ (1974-1981) დო „ბრაიან ჯონსონიშ პერიოდო“ (1981-შე ამუდღარშახ).
თიშ უმკუჯინუო, ნამუდა ბუნა ჰარდ-როკიშ ართ-ართი დჷმარსხუაფალი რე დო ბრელიშ არზით გურგაჩამალი გოლინა მახვამილუ ჰევი-მეტალშან, დუდო მუსიკოსეფი მუნეფიშ დუც როკ-ენ-როლიშ კატეგორიას ურხველუანა. თინეფიშ მუსიკას ოსხირო რიტმ-ენდ-ბლუზი უძჷ.
ბუნა 1978 წანაშ უკული კრიზისის რე დო ბრელი თიშ აკოცჷმასჷთ უზურენდჷ. 1981 წანას ბუნაშ ვოკალისტი ბონ სკოტი ღურელი ქიმთახვილუეს მანქანას. ექსპერტიზაქ დადგინჷ, ნამუდა ღურაშ ზეკი ასთმა დო შუმილობა რდჷნ. ბრელი ფირქენდჷ, ნამუდა ბუნა აკოცენდჷნ, მარა მალასჷნე ქოძირეს ვოკალისტი ბრაიან ჯონსონი, მით ხონარიშ ტემბრით ხოლო ბონ სკოტის გჷდჷ. მორო ბუნას კჷნე ვა გუმართჷ დო 1981 წანას კონცერტიქ ვაკოდირთჷ, რახან ბრაიანს კონცერტიშ დოჭყაფაშახ ჭე ხანით ორდო ჸვერე ჭიქ გუხორცქ დო უგნუდვალუ ოპერაციას ქჷგიახვილ. თეშ უკული ბუნაქ გჷშაშქჷ ახალი ალბომი Back in Black, ნამუქჷთ ბუნას  დიდი წჷმოძინა მოუღჷ. თინა რე არძოშე წჷმოძინელი ალბომი ბუნაშ ისტორიას. 1981 წანაშ უკული ართ მაკათური ხოლო ვა თირელე დო ბუნა ამუდღარშახ აქტიური რე.
დორსხუაფა დო ჯოხო
ბუნაშ დორსხუაფა ჯიმალეფქ, მალკოლმ დო ანგუს იანგეფქ გჷნოჭყვიდეს. ანგუსი 5 წანაშე დოინტერესაფილი რე გიტარაშ მეგამათ. ანგუსიშ უნჩაში ჯიმას გლახათ უჩქუდჷ გიტარაშა მეგამა დო მუთ უჩქუდჷნ, ანგუსის ქჷდაგურუ. თეშ უკული ანგუსიქ გიტარაშ გურაფა ზოხორინელო გაგჷნძორჷ - თინა ფაქტიურო, მუშითნაგურეფი გიტარისტი რე. თიშ ფანიას ვა უღუდჷ შელება სქუა გიტარაშ დაგურაფალ კურსეფშა გილუჸუნაფუდუკონ, რახან ფანიას ჩხორო და დო ჯიმა რდჷ. ფანიას დუდიშ ეჯუმალა ხოლო უჭირდჷ, ანგუსიშო ახალი გიტარაშე ჩიება ზოლო ბრელი რდჷ. ანგუსის ჭიჭენობაშე მუსიკა მიკმიჭოფანდჷ, ოდო მალკოლმი სპორტით რდჷ დოინტერესაფილი დო ანგუსის გიაძიცანდჷ ქოთ თიშ მუსიკალური ინტერესეფიშ გეშა. მორო თიქ საბოლათ სპორტიშა მუსიკა ისხუნუ დო ანგუსის გიტარაშა მეგამაშ დოგურაფა ქოთხუ. 15 წანერი ანგუსი, თიწკჷმა უკვე მიოგანდჷ როკ კლუბეფს, წჷმოძინელ ბუნეფწკჷმა ართო.
ჯიმალეფქ მაართა ბუნა 1968 წანას დარსხის. მორო თე ბუნაქ ჯოხო დო მაკათურეფი ხოლო დითირუ, უთირუქ ხვალე ჯიმალეფი იანგეფქ დოსქიდეს დო 1973 წანას საბოლათ გეგშართეს AC/DC-იშ ჯოხოთ.
იანგეფიშ ართ-ართი და მაჭალი რდჷ. ანგუსიქ თიშ ოჭალ მანქანას ქუმკახვილუ მუკნაჭარა AC/DC. თიში ინგლისურო ეინწყუმუ  ათაშ: alternating current/direct current — მათირაფუ დენი/ირალი დენი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ავსტრალიური როკ-ბუნეფი კატეგორია:1973 წანას დორსხუაფილი ბუნეფი კატეგორია:AC/DC
ჯვ. წ. 611
ნაღურა
კატეგორია:
სათიბიშ ქჷნდჷრი
სათიბიშ ქჷნდჷრი — განედური ქჷნდჷრი წყარმალუ ქსანს დო ნარეკვავს შქას. სიგინძა — 18 კმ. ოშქაშე სიმაღალა — 900 მ, მაქსიმალური — 1021 მ. ეგაფილი რე ნეოგენური კონტინენტური კონგლომერატეფით, თიხეფიშ დო ქვიშაქუალეფიშ შქაფალეფით. ქჷნდჷრიშ ობჟათე კართე გოქუნილი რე ძიგირამ ცხიმურონათ, ოორუეს — ჭყონეფით დო ცხიმურეფით.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქორთუოშ ქჷნდჷრეფი
უარი (პროვინცია)
200პქ|მინი|მარჯვნივ|უარიიშ პროვინციაშ აბანდვალა ანკაშიშ რეგიონს უარი — პროვინცია აიაკუჩოშ რეგიონს, პერუს. პროვინციაშ ნანანოღა რე უარი. ფართობი აკმადგინანს 2,771.9 კმ²-ს, მახორობა — 59,301 ადამიერს.
პროვინცია ადმინისტრაციულო ირთუ 16 რაიონო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი კატეგორია:ანკაშიშ რეგიონიშ პროვინციეფი
თურქულნინამი კათეფი
მინი|რუკა "კაშგარიშ დივანიშე" სოდე იძირებე თურქული ტომეფიშ გარიგა, XI ოშწანურა
თურქულნინამი კათეფი — შქა დო ბჟაეიოლ აზიას, თაშნეშე ცჷნდჷრს დო ბჟაეიოლ ევროპას მახორუ ეთნოსეფი, ნამუეფსჷთ ართი მენარკო ართმაჟირაშმოჯგირე ნინეფიშ ფანიას ჯოხოთ თურქული ნინეფი აკმოკათუნს.
გოფაჩუაშ არანი
თურქულნინამი კათეფიშ ოართე რიცხუ 130-შე 150-შახ მილიონ ადამიერშახ იძანძჷ. თინეფი ოხორანა თურქმენეთის, აზერბაიჯანს, თურქეთის, უზბეკეთის დო თ.უ. გეოგრაფიულო უკილეთ ეკოჩხვარუაშ უმკუჯინალო, ნამუთ იკათუანს არანს ბჟაეიოლ ევროპას ბალკანეთშე ასიანი თურქეთიშ რესპუბლიკაშ დო კავკაციაშამო ვინდარო ცენტრალური აზიაშ დო ცჷნდჷრიშ ოფირჩეფშახ, თე ნინეფი არგამენა უკილე სიხოლას გრამატიკულ სტრუქტურას დო ლექსიკას. აიწორო თენა რე თე ნინეფიშ დო კათეფიშ ართ ბუნათ აკოკათუაშ მაართაშიანი დო უთარაში სამანჯელი.
პანთურქიზმი
XIX ოშწანურას გიმიქიმინჷ პოლიტიკური დო რელიგიურ-კულტურული უარაფიქ, ნამუთ თე ეთნოსეფიშ ჟილეშინელი ნინაშურ სიხოლას გერსხჷ დო პერსპექტივას საბოლა ღანკო თურქულნინამ კათეფიშ ართ სახენწჷფოთ აკოკათუას ღანკიშ მეჭირინაფას ოსმალეთიშ იმპერიაშ აკნაცჷმეფს ეფალირი თურქეთიშ რესპუბლიკაშ ჰეგემონიათ.
აიწორო თურქულნინამი ეთნოსეფიშ ოორუე კავკაციაშ, შქა აზიაშ დო ცჷნდჷრიშ მალობათ აკოკათუაშ აკოქიმინუაშ ხანდას თურქეთშო მაჩალარ ფაქტორო მირჩქინუაფუდჷ ობჟათე კავკაციას ჟირი ქირსიანული სახენწჷფოშ, საქორთუოშ დო სომხეთიშ ჸოფა. თურქი კათეფიშ ნინეფიშ, ისტორიაშ, კულტურეფიშ დოგურაფათ რე დოკაფილი ომანცარე დარგი, ნამუსჷთ თურქოლოგია ჯოხო. საქორთუოს თურქულ ნინეფშე თარო თურქულ ნინას დო ლიტერატურას დითმიგურუანა, მარა ქართიშ აზიაშ დო აფრიკაშ ინსტიტუტის, მუჭოთ ნაჟირა ნინას, უზბეკურ ნინასით დითმიგურუანა.
კინოხშე
თურქულნინამ კათეფქ ისტორიულო 3 ვითოში წანაშ კინოხ მუკორჩქინდეს ასეიანი ოორუე ჩინეთიშ ტერიტორიას. იმდღარი თურქეფი თარო დიხასაქვარუას მეჸუნდეს, დო თექ, სოდე დიხასაქვარუა უშულებუ რდჷნ, მეჩხოლარობას მეჸუნდეს.
მაართა თურქულნინამი სახწნჷფო აკოკათუა ჰუნნუ (V ოშწანურაშე რე ჩინებული, ევროპას ჰუნეფიშ ჯოხოთ რდჷ ჩინებული). მაართა ვითოშწანურაშ გოძვენას თურქულნინამი კათეფქ ფართოთ ქიდიხორეს ევრაზიაშ დიდ ნორთის, შქა აზიას თინეფქ ირანულ ეთნოსეფწკჷმა აკისვარეს. სირდარიაშ დო ჩუშ შქას აკიქიმინჷ თურქესტანქ. რუსეთიშით თე დიხეფიშ ოკუპაციაშ უკული თე ჯოხოქ დახე ედომუშამ აზიას ჯოხოდჷ. ჩქ.წ. I ვითოშწანურას თურქულ ტომეფქ ობჟათე კავკაციაშათ გემშანჭეს (აზერბაიჯანალეფი), ნამუეფქჷთ ქიდიხორეს სქირონაშქა ზუღაშ ღანჩოშ გოხოლუაშ ტერიტორეიფსჷთ (სელჯუკეფი, ოსმალეფი), თაშნეშე ბჟაეიოლი ცჷნდჷრიშ ტერიტორიას (იაკუტეფი, დოლგანეფი).
თეხანური თურქულნინამი კათეფი
თეხანური თურქულნინამი კათეფიშ დოხორუაშ აბანეფი.
სქოლიო
*
ტუნისიშ პრეზიდენტი
thumb|150px|ტუნისიშ შილა ტუნისიშ პრეზიდენტი – ტუნისიშ სახენწჷფოშ მადუდე, მახორობა ეშმაგორჷნს 5 წანაშ ვადათ.
იმპჰალი
იმპჰალი (Imphal) — ინდოეთიშ შტატი მანიპურიშ ნანანოღა, იდვალუაფუ ლეხერს, ნამუსჷთ ელმოლს გოძჷ ქჷნდჷრეფი დო ნამუშეთ მუსხირენ მორჩილი წყარმალუ გჷნმურს.
ნოღაშ ცენტრის ჯვეში ფორტი კანგლაშ აკნაცჷმეფი იდვალუაფუ, ნამუთ 2003 წანაშახ, ინდოეთიშ არმიაშ გიმენნორთის აფუდჷ დოკაფილი.
იმპჰალს, მოსოფელიშ უჯვეშაში პოლოშ ოლაჸაფე მოედანი იდვალუაფუ. ჯოხოდვალა "იმპჰალი" მანიპურული ზიტყვა "იუმპჰალი"-შე მოურს, მუთ გჷნოთანგუათ შანენს "ჸუდეეფიშ ართოიანობას"
სქოლიო
კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი კატეგორია:მანიპურიშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ შტატეფიშ დო ტერიტორიეფიშ ნოღეფი
ბენინიშ ნოღეფიშ ერკებული
ბენინიშ ნოღეფიშ ერკებული
thumb|right|278px|[[კოტონუ, ბენინიშ უდიდაში ნოღა]] thumb|right|278px|ბენინიშ ნოღეფი
რუკა
ლეგენდა:
ბალმჰორნი
ბალმჰორნი (Balmhorn) — გვალა ბერნიშ ალპეფს, შვეიცარიას. მუში კონკა ბერნიშ დო ვალეშ კანტონეფიშ თანჯას იდვალუაფუ. სიმაღალა 3 698 მეტრი.
ბენინიშ ნოღეფიშ ერკებული
რესურსეფი ინტერნეტის
ბენინი
ბალმჰორნი
გვალაშა მაართათ 1864 წანაშ 21 კვირკვეს ეშართეს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ალპეფი კატეგორია:შვეიცარიაშ გვალეფი
ჯვ. წ. 612
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 613 წანა.
მისური
მისური — წყარმალუ ოორუე ამერიკას, მისისიპიშ ნადუ. სიგინძა 3,770 კმ., არძაშ უგინძაშ წყარმალუ ოორუე ამერიკას. აუზიშ ფართი 1,400,000 კმ². მისური იჭყაფუ მონტანაშ შტატიშ გვალეფს, გიშმურს 7 შტატის: მონტანა, ოორუე დაკოტა, ობჟათე დაკოტა, ნებრასკა, აიოვა, კანზასი დო მისური.
ჯვ. წ. 612
ნაღურა
კატეგორია:
ყაზან არენა
„ყაზან არენა“ — რუსეთიშ უნივერსალური ოკუჩხბურთე სტადიონი, ნამუთ იდვალუაფუ ნოღა ყაზანს (თათარეთიშ რესპუბლიკა). სტადიონქ გინწყჷ 2013 წანაშ 14 მანგის.
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთიშ ოკუჩხბურთე სტადიონეფი კატეგორია:ყაზანიშ სტადიონეფი
ორთაშობური მენცარობა
ორთაშობური მენცარობა რე მენცარობაშ დისციპლინა, ნამუთ გურაფულენს ორთაშობურ ფენომენეფს ობზერვაციული დო ექსპერიმენტალური რკვიებეფიშ გიმორინაფათ. ორთაშობურ მენცარობაქ შილებე დირთას ჟირი ნოჸელათ: თელარაშ მენცარობეფით დო ფიზიკური მენცარობეფით. თელარაშ მენცარობაშ ალტერნატიული ჯოხოდვალა ბიოლოგია რე. ფიზიკური მენცარობეფი ირთუ შხვადოშხვა დარგეფო: ფიზიკა, ქიმია, დიხაუჩაშ მენცარობეფი დო ასტრონომია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ორთაშობური მენცარობეფი
ჰაიდარაბადი (მიარეშანულამი)
ჰაიდარაბადი შილებე შანენდას:
კინოფილმეფიშ ინტერნეტ-მუნაჩემეფიშ ბაზა
კინოფილმეფიშ ინტერნეტ მუნაჩემეფიშ ბაზა (Internet Movie Database, ვარა საიათ IMDb) — ფილმეფიშ, სახიობეფიშ, ტელეგჷნოჩამეფიშ, სერიალეფიშ დო ვიდეო ლაჸაფეფიშ ინფორმაციაშ უშხუაში ონლაინ ბაზა. IMDb-ქ გინწყჷ 1990 წანაშ 17 გჷმათუთას, ოდო 1998 წანას თინა ქიჸიდჷ amazon.com-ქ.
ჰაინრიხ მანი
ლუიც (ლუდვიგ) ჰაინრიხ მანი (გერმ. Luiz (Ludwig) Heinrich Mann; დ. 27 მელახი, 1871 – ღ. 11 მელახი, 1950) — გერმანალი ჭარუ, ნოველისტი. თომას მანიშ უნჩაში ჯიმა.
კინოფილმეფიშ ინტერნეტ-მუნაჩემეფიშ ბაზა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ონლაინ მუნაჩემეფიშ ბაზეფი
ჰაინრიხ მანი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალეფი კატეგორია:გერმანალი ჭარუეფი კატეგორია:დუნაბადი 1871 კატეგორია:ნაღურა 1950
ჰონსონი
ჰონსონი (, Hongseong-gun) — მაზრა ობჟათე ჩუნჩონიშ პროვინციას, თიში ადმინისტრაციული ცენტრი, ობჟათე კორეას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ობჟათე კორეაშ მაზრეფი კატეგორია:ობჟათე ჩუნჩონიშ პროვინცია
ერმანიშ ქჷნდჷრი
ერმანიშ ქჷნდჷრი, ქჷნდჷრი ცენტრალური კავკაციონიშ ობჟათე კართეს, წყარმალუეფიშ ჭიჭე ლიახვიშ დო ერმანისწყალიშ (დიდი ლიახვიშ სისტემა) წყარგჷმართუ. სიგინძა 10 კმ. ეგაფილი რე ჟინიურული კირქუალეფით, მერგელეფით დო მერგელამი ფიქალეფით. ერმანიშ წედიშ კართეეფს ასქილადირი რე მაოთხური აკოჸინალუაშ შანეფი: ცირკეფი, ტროგეფი დო მორენეფი. კართეეფი დო კუნწული გოქუნილი რე სუბალპური დო ალპური დოლოეფით.
რიუგენი
thumb|250px|მარჯვნივ|რიუგენიშ დო მუშ ადმინისტრაციულ რაიონშა მიშმალი კოკეფიშ რუკა. რიუგენი (Rügen, lat. Rugia) — გერმანიაშ უკაბეტაში კოკი. იდვალუაფუ ბალტიაშ ზუღას, პომერანიაშ წყარპიჯიწკჷმა ხოლოს დო ორხველჷ მეკლენბურგ-წოხლენი პომერანიაშ ფედერალურ აკანს. კოკი ჟირი კილომეტრიშ სიგჷნძაშ ოავტომობილე დო ორკინაშშარე ხინჯით მიარსხუაფუ ნოღა შტრალზუნდის. რიუგენიშ მაქსიმალური სიგანა აკმადგინანს 52 კმ-ს (ობჟათეშე ოორუეშა), მინიმალური სიგანა — 41 კმ-ს ობჟათეშე. კოკიშ ედომუშამი ფართობი რე 926 კმ². წყარპიჯიშ ღოზი მიარე ჸუჯეფით დო ლუბეფით, თაშნეშე ჩქონეფით დო კჷნჩხეფით რე მიშაჭკირილ-მიშაჭკირილი.
კოკი რიუგენი კოკი ჰიდენზეეშ დო მუდგაზმარენი მორჩილ კოკიწკჷმა ართო აკმადგინანს რიუგენიშ ადმინისტრაციულ რაიონს, რაიონული ცენტრით რიუგენიშ ბერგენი. კოკის მადვალუ შხვა კაბეტი ნოღეფი რე ზასნიცი, პუტბუსი დო გარცი. რიუგენი სქვამი ლანდშაფტეფიშ დო გჷნძე პლაჟეფიშ გეშა, ამდღა ტურისტული ზონა რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანიაშ კოკეფი
სილვასა
სილვასა (सिल्वासा, સેલ્વાસ) — ინდოეთიშ მორსხუე ტერიტორიაშ დადრა დო ნაგარ-ჰაველიშ ნანანოღა.
დემოგრაფია
2001 წანას, ნოღაშ მახორობა აკმადგინანდჷ 21 890 ადამიერს, 57 % ქომოლკოჩი დო 43 % ოსურკათა. ჭარუა-კითხირიშ რჩქინაშ დონე - 75 %.
ნოღაშ თარი ნინეფიე — მარათჰი დო გუჯარათული.
წარმება
ნოღას იდვალუაფუ ეკონომიკური ზონა, სოდეთ შანულამო რე დარკებული გჷნაგაფალეფშა, მუშ შედეგით სილვასას იდვალუაფუ ბრელი მუდანობათ შხვადოშხვა წარმებაშ ფაბრიკეფი დო ქარხანეფი.
სილვასა, ართ-ართი უუჯგუშაში აკანო იკოროცხუ ინდოეთის ინვესტიციეფიშ დინოდვალაშო.
კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი კატეგორია:დადრა დო ნაგარ-ჰაველი
ბაშკირული ნინა
ბაშკირული  — თურქული ნინეფიშ ფანიაშ ნინა, ბაშკირეფიშ ერუანული ნინა. ალთაური ნინეფიშ, თურქულ ჸაშ, ყივჩაყურ ბუნაშ ვოლგაშპიჯ-ყივჩაყური გიმენბუნას ორხველჷ.
ჩეჩენეფი
ჩეჩენეფი (ჩეჩენ. ნოხჩი/Noxçi) — ეთნიკური ბუნა ოორუე კავკაციას. მუნეფიშ დუდშა უჯოხონა „ნოხჩეფი“ (ხვალახონს „ნოხჩი“, მიარონს „ნოხჩო“).
იზოლირაფილი, გვალეფით გოხურგილი ტერიტორიაქ დო სტრატეგიულო ხემანწყუ ორენქ ქიმკიჭოფუ ჩეჩენეფი დო უკულნეშე ხე უნწყუ თინეფიშ, მუჭოთ ეთნოსიშ უნიკალური ერუანული ხასიათიშ ფორმირაფას.
გინოხორაფა
ჩეჩენეფი ჩეჩნეთიშ ჯინჯიერი მახორობას აკმადგინანა. თაშნეშე ოხორანა ინგუშეთის, დაღესტანს დო მოსკოვს.
ჩეჩენური დიასპორეფი რე საქორთუოს, ყაზახეთის, თურქეთის დო არაბულ ოქიანუს (გჷშაკერზაფილო დიდი რე თინეფიშ მუდანობა იორდანიას დო სირიას) თე კათაშ ნორთიქ რუსეთ-ჩეჩნეთიშ ლჷმაშ ბორჯის დიტჷეს შურობუმუ დო ასეშა თხოზინელიშ სტატუსით ოხორანა შხვა ქიანეფს, ნორთიქ უმოს ორდო, 1850 წანას რუსეთიშ იმპერიაშით ჩეჩნეთიშ ანექსიაშ ბორჯის, დო დოსქილადირეფს 1944 წანას სტალინიშ ზოჯუათ აძვილაფათ ქუდატებაფეს შურობუმუ დო ყაზახეთშა გინახორუეს. 2002 წანაშე ვითი ვითოშობათ ჩეჩენი თხოზინელიშ სტატუსით ოხორანს ევროპაშ ქიანეფს.
კატეგორია:ევროპაშ კათეფი კატეგორია:აზიაშ კათეფი კატეგორია:კავკაციაშ კათეფი
მეთიუ მაკ-კონეჰი
მეთიუ დევიდ მაკ-კონეჰი (Matthew McConaughey; დ. 4 გერგობათუთა, 1969) — ამერიკალი არტისტი. 1990-იან წანეფიშ დაჭყაფურს ლაჸაფინერი პოტიკი როლეფიშ უკული, თიქ აკათჷ ფილმეფს „ჸვილუაშ ბორჯი რე“ (1996), „კონტაქტი“ (1997) დო „U-571“ (2000).
2013 წანას მაკათური რდჷ ფილმის „დალასიშ მაჸიდეეფიშ კლუბი“, სოდეთ შიდსით დალახებური კოვბოი ილაჸაფუ. ათე როლშო მიღჷ ოსკარი დო ორქოშ გლობუსი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1969 კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი კატეგორია:შოტლანდიალი ამერიკალეფი
კორონგო (პროვინცია)
200პქ|მინი|მარჯვნივ|კორონგოშ პროვინციაშ აბანდვალა ანკაშიშ რეგიონს კორონგო — პროვინცია აიაკუჩოშ რეგიონს, პერუს. პროვინციაშ ნანანოღა რე კორონგო. ფართობი აკმადგინანს 988.01 კმ²-ს, მახორობა — 7,786 ადამიერს.
სქოლიო
კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი კატეგორია:ანკაშიშ რეგიონიშ პროვინციეფი
ნაუელბუტიშ ერუანული პარკი
ნაუელბუტიშ ერუანული პარკი (Parque Nacional Nahuelbuta ) - ერუანული პარკი ჩილეს, იდვალუაფუ ჩილეშ წყარპიჯიშ ქჷნდჷრ კორდილიერა-დე-ნაუელბუტაშ კართეეფს, არაუკანიაშ რეგიონს. დირსხუ 1939 წანას. ფართობი 68 კმ². პარკიშ ტერიტორიას ხე პუმა, პუდუ დო დარვინიშ მელა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩილეშ ერუანული პარკეფი
ჯვ. წ. 613
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 613 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
იოანე მინჩხი
იოანე მინჩხი — მა-10 ოშწანურაშ ქორთუ ჰიმნოგრაფი, ოხორანდჷ ბჟადალ საქორთუოშ (აფხაზეთიშ) მაფა გიორგი II-შ ბორჯის. ჯოხოშ მეჯინათ ერჩქინელი ოკო ორდას ოფუტე ინჩხის (ამდღა მარტვილიშ რაიონიშ ოფუტე ინჩხური). ქორთუ ისტორიკოსეფიშ უზურით, მოღალენდჷ პალესტინას, სინაშ გვალას. დოსქილადირი რე იოანე მინჩხიშ 4 ოგალობერი, სოდეთ თის გჷმორინაფილი აფუ ახალი ოლერსე ფორმა - მინჩხური.
ჰუგო ტეორელი
აქსელ ჰუგო თეოდორ ტეორელი (შვედ. Axel Hugo Theodor Theorell; დ. 6 კვირკვე, 1903, ლინჩეპინგი, შვედეთი — ღ. 15 მარაშინათუთა, 1982, სტოკჰოლმი, შვედეთი) — შვედი ბიოქიმიკოსი, ოქსიდორედუქტაზეფიშ ძირაფაშ დო მენცარული რკვიებაშ გეშა გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის 1955 წანას. გურაფულენდჷ მედიცინას შვედეთიშ ომაფე ინსტიტუტის, სოდეთ 1924 წანას მიპალუ მედიცინაშ ბაკალავრიშ ხარისხი. უკულ გურაფა გაგინძორჷ პარიზიშ პასტერიშ ინსტიტუტის, სოდეთ გურაფულენდჷ ბაქტერიოლოგიას გიშარჩქინელი ფრანგი მენცარიშ ალბერ კალმეტიშ ხემანჯღვერობათ. 1930 წანას ტეორელქ მიპალუ მედიცინაშ დოქტორიშ ხარისხი. ტეორელიშ ომენცარე ინტერესეფიშ სფერო რდჷ ფერმენტეფი. 1936 წანაშე ტეორელი რდჷ ნობელიშ მედიცინაშ ინსტიტუტიშ ბიოქიმიაშ დეპარტამენტიშ დირექტორი. ჰუგო ტეორელი რდჷ საფრანგეთიშ, ბელგიაშ, ბრაზილიაშ დო ამერიკაშ შხვადოშხვა უნივერსიტეტეფიშ საპატიო დოქტორი. ღურუ 1982 წანაშ 15 მარაშინათუთას, 79 წანერქ. ნთხორილი რე ნორა ბეგრავნინგსპლატსენიშ სასაფლას, სოლნაშ მუნიციპალიტეტის.
ჩუბუტი (წყარმალუ)
ჩუბუტი (Río Chubut) — წყარმალუ ობჟათე არგენტინას, პატაგონიაშ რეგიონს. წყარმალუ იჭყაფუ ჩუბუტიშ პროვინციას. სიგინძა 800 კმ., აუზიშ ფართი 53.801 კმ². მიშმურს ატლანტიშ ოკიანეშა.
ჰუგო ტეორელი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შვედეფი კატეგორია:შვედი ბიოქიმიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:შხვედი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის კატეგორია:დუნაბადი 1903 კატეგორია:ნაღურა 1982
ჰერმან მელვილი
ჰერმან მელვილი (ინგლ. Herman Melville; დ. 1 მარაშინათუთა, 1819, ნიუ-იორკი, ააშ — ღ. 28 ეკენია, 1891, ნიუ-იორკი) — ამერიკალი ჭარუ, პოეტი, მოსოფელს ჩინებული რომანიშ მობი დიკიშ ავტორი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ჭარუეფი კატეგორია:დუნაბადი 1819 კატეგორია:ნაღურა 1891
ნაშარი
ნაშარი (In-Naxxar) — ნოღა მალტას. ნოღაშ მახორობა - 13,443 ადამიერი (2014 წანაშ მელახიშ ფასებათ).
სქოლიო
კატეგორია:მალტაშ ნოღეფი
ჯასტინ ლინი
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკალი კინორეჟისორეფი *
ოკიანე
thumb|250px|მოსოფელიშ ოკიანეეფი
ოკიანე, მოსოფელიშ ოკიანე („ოკიანე“ ფინიკიურო „უწყარპიჯე“, ბერძენ. Okeanos — ოკიანე — დიდი წყარმალუ, ნამუთ ელმოლს გოდგჷ დიხაუჩას).
კატეგორია:მოსოფელიშ წყარეფი კატეგორია:დიხაუჩა კატეგორია:ოკიანეეფი
კაუსეტეშ დეპარტამენტი
კაუსეტეშ დეპარტამენტი (Departamento Caucete) — დეპარტამენტი არგენტინას, სან-ხუანიშ პროვინციას.
არგენტინაშ სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფით, 2001 წანას დეპარტამენტიშ მახორობა 33 609 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 7 502 კმ² რე.
დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა სან-ხუანი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ დეპარტამენტეფი
მონღოლეფიშ იმპერია
[[სურათი:Mongol Empire map 2.gif|მინი|350პქ|
]] მონღოლეფიშ იმპერია (ჯვეშმონღ. Yeke Mongγol ulus — მონღოლეფიშ უდიდაში სახენწჷფო, მონღ. Их Монгол улс, Монголын эзэнт гүрэн ) — სახენწჷფო, ნამუქჷთ XIII ოშწანურაშ მაართა ნორთის (1206 წანას) აკიქიმინჷ ჩინგიზ-ყაენიშ დო თიში მონძეეფიშ დოჸუნაფონი ლჷმეფიშ შედეგო.
იმპერიაშ პერიოდის მიშმეშჷ ცენტრალური აზია, ობჟათე ცჷნდჷრი, კავკაცია, ბჟაეიოლი ევროპა, არხო ბჟაეიოლი, ჩინეთი დო ტიბეტი. XIII ოშწანურაშ მაჟირა ნორთის ქჷდიჭყჷ იმპერიაშ აკოცჷმაქ ულუსეფო, ნამუეფსჷთ დუდენდეს ჩინგიზიდეფი. იმპერიაშ არძაშე შხუ წჷმნაქიმინეფი რდჷ ორქოშ ურდო, ჰულაგუიანეფიშ სახენწჷფო, იუანიშ იმპერია დო ჩაღატაიშ სახანო. ყუბილაიქ (1260-1294 წწ.) 1271 წანას, ედომუშამი ჩინეთიშ დოჸუნალაშ უკული მიპალუ იუანიშ იმპერატორიშ ტიტული დო ნანანოღა გეგნიღჷ ხანბალკშა. XIV ოშწანურაშ დაჭყაფუს ფორმალურო აკადგინჷ იმპერიაშ ართიანობაქ დო წჷმარინუანდჷ ზოხორინელი სახენწჷფოეფიშ ფედერაციას. კინ თიმ ოშწანურაშ დალიას მონღოლეთიშ იმპერიაქ არსებუა მეჭყორიდჷ.
სქოლიო
კატეგორია:მონღოლეფიშ იმპერია კატეგორია:ისტორიული სახენწჷფოეფი კატეგორია:აზიაშ ჸოფილი იმპერიეფი
ლეონარდ მლოდინოუ
ლეონარდ მლოდინოუ (დ. 1954, ჩიკაგო, ილინიოსი, ააშ) — ამერიკალი მენცარი, ფიზიკოსი დო ავტორი. ჩინებული რე წიგნეფით, ნამუთ ჭარილი აფუ დიდი ბრიტანალი მენცარი სთივენ ჰოუქინგიწკჷმა ართო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ფიზიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1954
ორინოკო
ორინოკო (ესპ. Río Orinoco) რე წყარმალუ ობჟათე ამერიკას, კოლუმბიას დო ვენესუელას. წყარმალუ ორინოკოშ სიგინძა რე 2,250 კმ. ღანჩოშ ფართობი 880,000 კვ.კმ., ათავრეშე ღანჩოშ 76,3 % ვენესუელას რე, 23,7 % კოლუმბიას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ობჟათე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ვენესუელაშ წყარმალუეფი კატეგორია:კოლუმბიაშ წყარმალუეფი
აკანი
აკანი — ტერიტორიული ართული საქორთუოს დო რანწკი ქიანეფს. საქორთუოშ გალე, ოაკანე დორთუალა გარჩქჷ რუსეთიშ ფედერაციას, ჩეხეთის დო სლოვაკეთის.
საქორთუოშ აკანეფი
1994-1996 წანეფს, საქორთუოშ პრეზიდენტიშ დეკრეტეფიშ ოსხირშა ექსპერიმენტიშ ფორმათ დირსხუ საქორთუოშ კანონდვალათ გოხურგილი ადმინისტრაციულ–ტერიტორიული ართულეფიშ 9 კაბეტი გოართოიანაფაქ (აკანქ). აკანეფს ქჷდარინეს საქორთუოშ პრეზიდენტიშ სახენწჷფო რწუმაფილეფი. აკანი ვა წჷმმარინუანს აბანობური მუშითმართუალაშ ართულს. ოაკანე დორთუალა დოხოლაფირო უხვადუ საქორთუოშ ისტორიულ-გეოგრაფიულ კუნთხუეფს.
კატეგორია:საქორთუოშ აკანეფი
ბახვისწყალი
ბახვისწყალი — წყარმალუ გურიას, ოზურგეთიშ დო ჩოხატაურიშ მუნიციპალიტეტეფიშ ტერიტორიას, წყარმალუ სუფსაშ კვარჩხანი ნადუ. სიგირძა რე 42 კმ, ღანჩოშ ფართობი - 156 კმ2. ბახვისწყალს უღჷ 90-შე უმოსი ჭიჭე ნადუ. თე ნადუეფიშ ედომუშამი სიგირძა რე 127 კმ. ბახვისწყალი ეთმიჯუმაუაფუ ჭვემაშ, თირიშ დო დიხაშ თუდონი წყარეფით. ბახვისწყალს წყარალა უჩქჷ აფუნს (უდიდაში დონე დო ხარჯი უღუ მესის). წყარმორჩილობა თე წყარმალუს ახასიათენსჷ ზარხულიშ ბოლოს დო დამორჩილიშ დაჭყაფუს (უჭიჭაში დონე დო ხარჯი უღჷ მარაშინათუთას). ბახვისწყალიშ ოშქაშე ხარჯი წანაშ გოძვენას რე 6,18 მ3/წმ.
ბახვისწყალიშ ოდუდე რე მესხეთიშ ქჷნდჷრიშ ბიჟღეთ-ბჟადალი კართეს, ოგვალე დოხორელი პუნქტი ზოტიყელიშ გოხოლუას. თე წყარმალუ რე ზუღაშ დონეშე 2585 მ-ას დო ელმულუანს კურორტ ბახმაროს. ბახვისწყალიშ პიჯის რე ოფუტეეფი: უკანავა, ვანისქედი, მთისპირი, ოქროსქედი, მშვიდობაური, ფამფალეთი, ზედა ბახვი. ბახვისწყალი ოფუტე ნაგომარწკჷმა მიშმაკათუ წყარმალუ სუფსას. ბახვისწყალიშ ლეხერს დგჷ გურიას უჯვეშაში ასკანიშ ჯიხა.
საქორთუოშ ენერგეტიკაშ სამინისტროქ 2009 წანაშ მესის გაფორმუ მემორანდუმი კერძო კომპანიაწკჷმა, ნამუშ მეჯინათ ოფუტე უკანავას, ბახვისწყალს ოკო გიდგას ოთხ კასკადამ ჰიდროელექტროსადგურქ, ბახვი-III-ქ.
მუნიციპალიტეტი
მუნიციპალიტეტი (Munizipalität < municipium) — აკანური მართუალაშ ვარა მუშითმართუალაშ გიშაგორუაშური ორგანო; ოდო ნამთინეშა ხვალე ონოღე მართუალაშ ორგანოშ ჯოხოდვალა (მაგ., ააშ-ის დო დიდ ბრიტანეთის).
ბახვისწყალი
სქოლიო
კატეგორია:გურიაშ აკანიშ წყარმალუეფი
ვაშინგტონ ირვინგი
ვაშინგტონ ირვინგი (ინგლ. Washington Irving, დ. 3 პირელი, 1783 - ღ. 28 გერგობათუთა, 1859) — ამერიკალი ჭარუ, ისტორიკოსი დო დიპლომატი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ჭარუეფი კატეგორია:ამერიკალი ისტორიკოსეფი კატეგორია:ამერიკალი დიპლომატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1783 კატეგორია:ნაღურა 1859
ჯვ. წ. 614
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 614 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ქართლიშ ქჷნდჷრი
ქართლიშ ქჷნდჷრი, ფშავიშ ქჷნდჷრი — ქჷნდჷრი დუშეთიშ, თიანეთიშ დო მცხეთაშ მუნიციპალიტეტეფს, კავკაციონიშ ობჟათე ნოჸელა. იდვალუაფუ ფშავიშ არაგვის დო იორს შქას. სიგინძა 100 კმ, სიმაღალა 3000 მ-შახ (ოორუეს). უმოსო ეგაფილი რე ქვიშაქუაშე, მერგელშე დო ფიქალშე. სუკეფს წიფურიშ დო ჭყონიშ ტყალეფი რე, კუნწულს - გვალაშ დოლოეფი.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქორთუოშ ქჷნდჷრეფი
კაზინო როიალი (2006 წანაშ ფილმი)
კაზინო როიალი (2006) — 21-ა ფილმი ჯეიმზ ბონდიშ გეშა. გინოღალირი რე იენ ფლემინგიშ ათე ჯოხონობაშ რომანიშ მეჯინათ. თიში რეჟისორი რე მარტინ კემპბელი.
ათენა რდჷ „კაზინო როიალიშ“ გინოღალაშ მასუმა ცადება. წოხოლენი ჟირშე მაართა რდჷ ოტელევიზიე სერიალიშ ეპიზოდი, მაჟირა - 1967 წანაშ სატირული ჟანრიშ ფილმი.
ქიმინუა მეურს ჯეიმზიშ კარიერაშ დაჭაფურს, წორას თიმწკჷმა, მუჟამსჷთ თიქი ახალი მეღებული აფუ ჸვილუაშ ლიცენზია. მაიამიშ აეროპორტის ტერორისტული აქტიშ მუკოჩილათაფაშ უკული თის ქეჸოროფებუ ვესპერ ლინდი - თხობელი, ნამჷთ თისი გინოჩანს სპეციალურ ფარას, თიშენი ნამჷდა ჯეიმზიქ თინა გიმირინუას კაზინოს ოლაჸაფეთ დო უბადოშმაქიმნალეფიშ გუმოარგამებაშო. ფილმის მიმალუ ამბეფი იგინძორებუ გაგინძორებას, „მუთა მოლექინაფა“.
არტისტეფიშ გიშაგორუა დიდი ხანიში გოძვენას მიშჷ. პირს ბროსნანიშ მოჸოროფეეფქ პროტესტი გჷმოხანტეს, მორო, ათეშ უმიკუჯინუო, კრიტიკოსეფქ ფილმი დადებითო აფასეს.
როლეფი
ფილმის ხოლო ოკათჷ რიჩარდ ბრენსონი.
სქოლიო
კატეგორია:ჯეიმზ ბონდიშ ფილმეფი კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი კატეგორია:ბრიტანული ფილმეფი კატეგორია:2006 წანაშ ფილმეფი
დესეადო (წყარმალუ)
დესეადო (Río Deseado) — წყარმალუ არგენტინას, სანტა-კრუსიშ პროვინციას. წყარმალუ იჭყაფუ ანდეფიშ გვალეფს, ბუენოს-აირესიშ ტობას. სიგინძა 615 კმ. დესეადოშ უდიდაშ ნადუეფ რე: პინტურასი დო ფენიქსი.
კასმა (პროვინცია)
200პქ|მინი|მარჯვნივ|კასმაშ პროვინციაშ აბანდვალა ანკაშიშ რეგიონს კასმა — პროვინცია აიაკუჩოშ რეგიონს, პერუს. პროვინციაშ ნანანოღა რე კასმა. ფართობი აკმადგინანს 2,262.86 კმ²-ს, მახორობა — 41,477 ადამიერს.
პროვინცია ადმინისტრაციულო ირთუ ოთხ რაიონო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი კატეგორია:ანკაშიშ რეგიონიშ პროვინციეფი
ხუნძეფი
thumb|250px|ხუნძეფიშ შილა ხუნძეფი, ავარეფი (მუშითჯოხოდვალა магIарулал მაარულალ „გვალენარეფი“), დაღესტანიშ არძაშე უმოსი მიარერიცხუანი კათა, ნამუთ ანდიალეფწკჷმა დო დიდოელეფწკჷმა ართო აკმადგინანა ართ ბუნას. ოხორანა დაღესტანიშ ბჟადალუ ნორთის, წყარმალუ სულაკიშ ღანჩოს. თინეფიშ ართი ნორთი ჭარ-ბელაქანს რე დოხორაფილი.
რუსეთიშ ფედერაციაშ ტერიტორიას მეხოლაფირო 814 500 კოჩი.
ხუნძეფიშ ბადებაშ (წარმოშობაშ) ოკითხუ ბოლოშა ვარე კჷლაგორილი. მინი თინეფიშ ეთნონიმს პტოლემეს (II ოშწანურა) „საკარეფის“ მიორსხუანს.
ხუნძური ნინა ორხველჸ კავკაციური ნინეფიშ დაღესტანურ ბუნას. ხუნძეფიშ ჯინჯიერი საქვარუა გვალას მეორინჯალა რდჷ, რზენს — დიხაშქიმინჯალა. მეორინჯალას თარი აბანი უკებუდუ შხურს. მეურნულ ხასიათიქ გჷმიჭანუ ხელობაშ თიშნერი დარგეფიშ გოვითარაფა, მუჭომით რე მონტყორიშ ნაწარმიშ გოხაზირაფა (ნაბადეფი, შალული, ნოხეფი, წინდეფი). ტყალამ ზონას მეთხოზჷდეს ჯაშ დამუშებას. შანულამი აბანი უკებუდუ ჭკადურობას. ოხორე ალპურ ზონას არგამათ გჷმოხანტილი გვალაშ ტიპიშ რდჷ, თიშო დჷმახასიათაფალი მაღალი მეჭედალათ, ტერასული ექსპოზიციათ დო მიარესართულამი ქუათ ნოგაფუ ოხორუ კომპლექსეფით, ნამუშ ვერტიკალურ გეგმას აბანდვალირი რდჷ სამეურნო დო ოლიმარი ელემენტეფი. საზოგადო ხორუაშ ჯინჯიერ უჯრედის წჷმარინუანდჷ ინდივიდუალური ფანია, მარა დიდი ფანიაშ გადმონაშთური ფორმეფი ხოლო არსებენდუ. მართუაშ უმაღალაშ ორგანო რდჷ ჯამაათი, რელიგია ისლამი (სუნიტეფი), უთხილანდეს ტრადიციეფს.
ლიტერატურა
ქორთული სხუნუეფიშ ენციკლოპედია, ალ. რობაქიძე,, ტ. XI, ხასჷლა 516, ქართი 1987 წანა.
კატეგორია:დაღესტანი კატეგორია:კავკაციაშ კათეფი
ლაზური ნინა
ლაზური ნინა (ლაზ. ლაზური ნენა) — უჩა ზუღაშ ობჟათე-ბჟაეიოლ პიჯიშ მანგო მახორუ (თეჟამს თურქეთის რიზეშ დო ართვინიშ პროვინციეფი) კინ თე ჯოხოდვალაშ  ქართველური ეთნიკური ბუნაშ (ლაზეფი) ოჩიებელი ნინა. ოეგებიეთ თე ნინაშა მეხოლ. 130 000 ადამიერი იჩიებუ თურქეთის, რეგიონს, ნამუსჷთ კოლოქვიალურო „ლაზისტანს“ უძახჷნა, დო მეხოლაფირო 3 000 საქორთუოს.
გეოგრაფიული არეალი
კოლხეფიშ უჯვეშაში ომაფე იდვალუაფუდუ თი რეგიონს, სოდეთ თეჟამს ლაზურო მაჩიებელი მახორობა ოხორანს, თეშ მანგო თინეფიშ ნინა კოლხეფიშ ართ-ართი გამნარყი ოკო რდას.
თეჟამს ლაზურო მაჩიებელეფიშ უმენტაშობა ოორუე-ბჟაეიოლ თურქეთის ოხორანს, უჩა ზუღაშ პიჯის: რიზეს დო ართვინიშ პროვინციეფს. ლაზეფიშ დიდი ნორთიქ რუსეთ-თურქეთიშ ლჷმაშ (1877-1878) უკული გეგნიხორჷ ოორუე-ბჟადალ ანატოლიაშა (კარამიურსელი, საქარია, ბარტინი დო შხვ.) დო თეჟამს თაშნეშე სტამბოლს დო ანკარას. ლაზეფიშ მორჩილი ნორთი ოხორანს საქორთუოსჷთ, უმენტაშო აჭარას (მეხოლაფირო 3 000)
ანბანი
ლაზური ნინა რგებაფულენს ქორთულს დო ლათინურ ჭარალუეფს. თენეფშე თურქეთის რინელი ლაზეფშო უმოს პოპულარული თურქული ლათინურიშ მეჯინათ დორსხუაფილი თ.გ. (თაშნე გედვალირი) „ლაზური ანბანიე“.
ლექსიკა
რიცხვეფი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ქართველური ნინეფი კატეგორია:საქორთუოშ ნინეფი კატეგორია:თურქეთიშ ნინეფი
თანგი:ვარ
კატეგორია:სხუნუაშ თანგეფი
ბალფრინი
ბალფრინი (Balfrin) — გვალა პენინიშ ალპეფს, შვეიცარიას. იდვალუაფუ დომიშ გვალაშ ოორუეშე, ვალეშ კანტონიშ ტერიტორიას. ორხველჷ მიშაბელიშ მასივს, ნამუთ ოფუტე მატერტალს დო ზაასტალს შქას რე გინოზინდილი.
ბალფრინიშ ოორუე კართე ფორილიე ბალფრინგლეჩერიშ ჯიშთით, ობჟათე კართე უმოსი დიდი რიედიშ ჯიშთით. 250px|მარცხნივ
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ალპეფი კატეგორია:შვეიცარიაშ გვალეფი
არგენტინაშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული
არგენტინას მუშ ისტორიას შხვადოშხვა ტიპიშ დო ჯოხოდვალაშ სახენწჷფოშ მანჯღვერეფი ჸუნდჷ. თუდო მოჩამილი არგენტინაშ მადუდეეფი ერკებული, ნამუსჷთ უღუდესჷ  პრეზიდენტიშ ტიტული.
უზედომი
უზედომს ფშხირას „ბჟაშ კოკის“ უძახჷნა, თიშენ ნამდა წანმოწანურო 1 906 საათი ბჟალამი რე, მუთ არძაშე მაღალი მაძირაფალი რე გერმანიას.
კოკის გოვითარაფილი რე ტურიზმი დო მეჩხომეობა.
გეოგრაფიული რუკა
გეოგრაფიული რუკა — დიხაუჩაშ ჟიდოხიშ ვარდა თიში ნორთიშ აკოკუნტარაფილი დო გოზოგადაფილი გჷმოხანტუალა ბირტყას. რუკას გეოგრაფიული ობიექტეფიშ აკოკუნტარაფაშ ხარიხის მოძირანა მასშტაბი. რუკეფიშ უმენტაშობას ბრელი საართო მახასიათაფალი უღუ. ირ რუკას წჷმორინაფილი მასშტაბი, გრადუსეფიშ ბადე, პიჯობური შანეფი დო გეოგრაფიული ობიექტეფიშ ნორთი. გეოგრაფიული ობიექტეფშე თარი რე წყარპიჯიშ ღოზი, წყარმალუეფი, წყარონტირუეფი, შარეფი, თარი ნოღეფი, პოლიტიკური ხურგეფი დო შხვ. ეშანილი მახასიათაფალეფი რუკაშ ზოგადგეოგრაფიულ ფონს (ოსხირს) წჷმარინუანს, ნამუშ მეჯინათ გეოგრაფიული მოლინეფი დო პროცესეფი წჷმირინუაფუ. რუკას გეოგრაფიული ობიექტიშ აკოკუნტარაფაშ ხარისხის მასშტაბი გჷთმოთანჯჷნს. მასშტაბის რჩქვანელობური წილადით ეთმოშანჷნა. კანკალეშა რუკას მოჩამილი რე ღოზობური მასშტაბი, ნამუთ დორთილი რე სანტიმეტრეფო, ირ სანტიმეტრის უხვადუ კონკრეტული გოძვენი დიხაუჩაშ ჟიდოხის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუკფი კატეგორია:კარტოგრაფია
ვარიკოცელე
thumb|ვარიკოცელე ვარიკოცელე (varix, varicis) — ქომოლკოჩიშ ტესტიკულეფიშ ვენეფიშ ვარიკოზული გოფართინაფა. ვარიკოცელეშ ბორჯის იუფრაშებუ სპერმატოგენეზი. უსქუალე კოჩეფიშ 40%-ის უღუ ვარიკოცელე. სქილადაფა ოპერაციული რე, მარა ოპერაციაქ შილებე ვაგაუჯგუშას სპერმაშ ხარისხი. ასეიან მედიცინას ორთჷნა ვარიკოცელეშ ლაპორასკოპიულ ოპერაციას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ლახარეფი კატეგორია:მედიცინა კატეგორია:პათოლოგია
შილონგი
thumb|300px|right|ნოღა შილონგიშ მიოჯინი [[შილონგიშ პიკი|შილონგიშ პიკიშე]] შილონგი (Shillong, शिलांग, শিলং) — ნოღა ინდოეთიშ უკიდაში ოორუე-ბჟაეიოლს, შტატი მეგჰალაიაშ ნანანოღა. ხასოშ გვალეფიშ ბჟაეიოლი ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. იკოროცხუ, ნამჷ-და გვალეფი, ნამუთ შილონგიშ ელმოლს გოძუნ, შოტლანდიაშ გვალეფს გუ, თეშ გეშა შილონგიქ მიღჷ მეტჯოხო "ბჟაეიოლიშ შოტლანდია".
კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი კატეგორია:მეგჰალაიაშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ შტატეფიშ დო ტერიტორიეფიშ ნანანორეფი
ჯვ. წ. 615
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 615 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
სალადო (არგენტინა)
სალადო (Río Salado ჯიმუამი წყარმალუ) — წყარმალუ არგენტინას, ნამუთ გიშმურს არგენტინაშ შხვადოშხვა პროვინციას, იჭყაფუ სალტაშ პროვინციას დო აკათუ წყარმალუ პარანას, სანტა ფეშ პროვინციას. სალადოშ სიგინძა 1150 კმ., სალადოშ არძოშ უმოს დიდ ნადუ რე - ჰორკონესი.
რესურსეფი ინტერნეტის
Salado River at Monografias.com (ესპანურო) Rio Salado: INTA's Planification (ესპანურო)
Ricchi e Poveri
მინი| Ricchi e Poveri სან-რემოშ მუსიკალურ ფესტივალს. 1971 წანა|280პქ Ricchi e Poveri (იტალიურშე გჷნოთანგუათ შანენს – „დინდარეფი დო დაღარეფი“) — იტალიური პოპ-ბუნა, ნამუქჷთ 1967 წანას დირსხჷ დო პოპულარული რდჷ 1970—1980-იან წანეფს, დო ასეთ აგჷნძორენს მუშ კარიერას (ართო გიმოჩამილი რე 22 მილიონი ფირფიტა). ბუნა ჯოხოგოლაფირი რე თიჯგურა ბირეფიშ რსულაფათ, მუჭოთ რე: „Che sarà“, „Sarà perché ti amo“, „“ დო ანდა შხვა.
სქოლიო
კატეგორია:იტალიაშ მუსიკალური ბუნეფი კატეგორია:იტალო-დისკო კატეგორია:ტრიო კატეგორია:სან-რემოშ მუსიკალური ფესტივალუშ გომორძგვილეფი
მარათული ნინა
αƒ›αƒαƒ αƒαƒ—αƒ£αƒαƒ αƒαƒαƒαƒ, αƒ—αƒαƒ¨αƒαƒ”αƒ¨αƒ” αƒ›αƒαƒ αƒαƒ—αƒ°αƒ (αƒ›αƒ£αƒ¨ αƒ―αƒαƒ®αƒαƒ“αƒ•αƒαƒαƒ ΰ¤®ΰ¤°ΰ¤Ύΰ¤ ΰ¥€) β€” αƒ›αƒαƒ αƒαƒ—αƒαƒαƒ”αƒ¤αƒαƒ¨ αƒαƒαƒαƒ, αƒαƒ αƒ®αƒ•αƒ”αƒαƒ· αƒαƒαƒ“αƒαƒ”αƒ•αƒ αƒαƒαƒ£αƒαƒ αƒ¤αƒαƒαƒαƒαƒ¨ αƒαƒαƒ“αƒ£αƒ  αƒ‘αƒ£αƒαƒαƒ΅. αƒ­αƒαƒ αƒαƒαƒ£αƒ αƒαƒ™αƒαƒ¥αƒαƒ›αƒαƒαƒ”αƒαƒαƒ” αƒ“αƒ”αƒ•αƒαƒαƒαƒ’αƒαƒ αƒαƒ¨ αƒαƒ΅αƒ®αƒαƒ αƒ¨αƒ”.
ზოგადი ცნობეფი
მარათული ნინაშ ისტორიაშ თოლიშ გჷნოჯინა ტრადიციული პოეტური ძეგლეფიშ საშუალებათ შილებე XIII ოშწანურაშე. ალმახანური ლიტერატურლ ნორმაქ გჷმიქიმინჷ XIX ოშწანურაშ დაჭყაფუს. მარათული ნინას მიორხველუანა ინდოეთიშ რანწკი მორჩილ ნინეფს: არე, ბჰალაი, დეკანი, გოულანი, ვარჰადი-ნაგპური.
სტატუსი
ოფიციალური ნინა:
საწკეპელა
საწკეპელა — თრიალეთიშ ქჷნდჷრი‎შ ოორუე-ბჟაეიოლიშ ნოჸელა. წყარმალუ ვერეშ ოდუდეწკჷმა გჷშართილი თრიალეთიშ ქჷნდჷრს დო დიდგორიშ გვალეფშახ (1274 მ) იგინძორებუ. ეგაფილი რე ჟინიოცენური თაბაშირიშმიშმაკათაფალი თიხეფით დო ქვიშაქუალეფით. კართეეფი დოსვარილი რე წყარმალუეფიშ მტკვარიშ დო დიღმისწყალიშ ნადუეფით. გვალაშ ოორუე-ბჟადალი კართე გოქუნილი რე აკოწყორილი ფართოფურცელამი ტყათ.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქორთუოშ ქჷნდჷრეფი
მარათული ნინა
ლექსიკა
რიცხუეფი
კატეგორია:ინდოარიული ნინეფი
ანრი IV (საფრანგეთი)
thumb|250px|ანრი IV ანრი IV დე ბურბონი „დიდი“ (ფრანგ. Henri IV de Bourbon „le Grand“ დ. 13 ქირსეთუთა, პო, საფრანგეთი, 1553 – ღ. 14 მესი, 1610, პარიზი) — ნავარაშ მაფა 1572-1610 დო საფრანგეთიშ მაფა 1589-1610 წანეფს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგეფი კატეგორია:საფრანგეთიშ მაფეფი კატეგორია:ნავარაშ მაფეფი კატეგორია:დუნაბადი 1553 კატეგორია:ნაღურა 1610
მადს მიკელსენი
მადს დიტმან მიკელსენი (დ. 22 გერგობათუთა 1965) — დანიარი არტისტი. თინა დუდშე მასხაპალი რდჷ, მარა არტისტიშ კარიერა 1996 წანას დიჭყჷ. ჩინებულქ იჸუ მუდარენ ფილმით დო ოტელევიზიე სერიალით. 2006 წანას ჯეიმზ ბონდიშ სერიაშ ფილმის „კაზინო როიალი“ ლე შიფრიშ როლი არსულჷ. 2016 წანას ოკათუდჷ ფილმის დოქტორი სტრეინჯი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1965 კატეგორია:დანიარი არტისტეფი
ნევადო-ტრეს-კრუსესიშ ერუანული პარკი
ნევადო-ტრეს-კრუსესიშ ერუანული პარკი (Parque Nacional Nevado Tres Cruces) — ერუანული პარკი ჩილეშ ოორუე ნორთის, ატაკამაშ რეგიონს. დირსხუ 1994 წანაშ 29 კვირკვეს. ფართობი 591 კმ². პარკიშ გოხოლუას იდვალუაფუ ჩილეშ უმაღალაში კონკა ოხოს-დელ-სალადო (6,893 მ).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩილეშ ერუანული პარკეფი
ალან არკინი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნიუ-იორკალეფი კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1934 კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
მიესა
180პქ|მინი|მარჯვნივ|ნოღეფიშ რუკა - [[ლილეჰამერი (ოორუეშე), გიოვიკი (ბჟადალუშე) დო ჰამარი (ბჟაეიოლუშე)]] მიესა (ნორვეგ. Mjøsa) — ნორვეგიაშ უდიდაში ტობა. ართ-ართი უტომბაში ნორვეგია დო ედომუშამი ევროპას, ჰოპნინდალსვატნეტიშ უკული. იდვალუ ნორვეგიაშ ობჟათე ნორთის, ნანანოღა ოსლოშე 100 კილომეტრით დოშორაფილო. ტობაშ მაქსიმალური სიგირძა 117 კილომეტრიე, მაქსიმალური სიგანა — 15 კილომეტრი. ფართობი — 362 კმ². მაქსიმალური სიტომბა 449 მ.
სან-ჯუანი
სან-ჯუანი (Saint John) — ნოღა მალტას. ნოღაშ მახორობა - 12,523 ადამიერი (2014 წანაშ მელახიშ ფასებათ).