cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ბაცბური ნინა
ბაცბური ნინას გჷმირთუ 4 გრამატიკაშ კლასიშ შანი: ვ-, ბ-, ჲ-, დ-. ჯოხოსქილედეფიშ დორთუალა გრამატიკაშ კლასეფო ხვალახონი და მიარონი რიცხუშ მეჯინათ 8 ბუნას ოჭირინდუანც. გრამატიკაშ კლასიშ პრეფიქსეფი წჷმორინაფილიე კილოთას დო ჯოხოგიორთაშეს, ჯოხონოთირც „არძო“ დო რიცხული ჯოხოს „ოთხი“. ჯოხოეფიშ სისტემა რთულიე. ჯინჯიერი რთინეფი რე ჯოხობური, ერგატივი, ნათესობური, მეჩამობური. მეკონეფიშ კლასის ერგატივი აკმუხვადუ ქიმინჯობურც, ოდო ადამიერეფიშ კლასი დუდშენოშე გოსხუნილიე. აბანობური რთინეფი რე ლოკატივი და მუსხირენი გეწურაფური. რე ართი დო ჟირალადვაშამი ფორმეფი. ნამთინე რთინაშ შანი დო ალადვაშე ზიტყვაწარმებაშ აფიქსოთ გჷმირინუაფუ. რთინაფა ჟირნერჩამიე; ბუნეფი გჷმირთუ ფონეტიკურ-მორფოლიგიური შანიშ მეჯინათ. კილოთა ღჷმალიერიე ბორჯი-კილოეფიშ ფორმეფით. უღულაფირუა კლასურ-პიჯურამიე. პიჯურამი ოეკონიეთ ვარე ფორმირაფილი. გრამატიკაშ კლასით გჷნოჩამილიე უგუნიმალუ კილოთაშ სუბიექტი დო გინმალუშ ობიექტი. პიჯიშ ჯოხონოთირეფშე მულირ პიჯიშ შანეფით რჩქვანელობურო ეიშანუაფუ სუბიექტი, ვანაფერო - ობიექტი. კილოთაშ უჯვეშაში კატეგორია რე ასპექტი. თის გითმიარსხუაფუ ბორჯეფიშ წარმება. გინმალუობა გოსხუნილიე სინტაქსურო. გინმალუ კილოთა ერგატიულ კონსტრუქციას აკმოქიმინუნც, უგუნიმალუ - ნომინატიურც. სპეციფიკური კონსტრუქციაშ რჩქვანელობური ზიტყვასქვილიშ პარალელურო ქორთული ნინაშ გოლინათ ბაცბური ნინას რჩქინდჷ რთული ზიტყვასქვილი ოსქვებური ახალი რსხუეფით.
ბაცბურ ნინაშა დიდი მუდანობათიე მიშულირი ქორთულშე ნასერსხებჷ ზიტყვეფი. კვათირას გჷმოხანტილ სერსხებაშ წესეფი ფორმირაფილი რე ბაცბური ნინაშ ლინგვისტური მოდელიშ მეჯინათ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ნახურ-დაღესტანური ნინეფი კატეგორია:საქორთუოშ ნინეფი
პუშტუ
პუშტუ (ავღანური ნინა) — ავღანეთიშ მახორუ პუშტუნეფიშ ნინა, ორხველჷ ინდოევროპული ნინეფიშ ფანიაშ ირანულ ბუნას. რე ავღანეთიშ ართ-ართი ოფიციალური დო ლიტერატურული ნინა, გოფაჩილი რე თაშნეშე პაკისტანიშ ბჟადალ დო ოორუე-ბჟადალ რაიონეფს.
ნოვოსიბირსკი
ნოვოსიბირსკი (Новосибирск) — ნოღა რუსეთის, ნოვოსიბირსკიშ ოლქიშ დო ცჷნდჷრიშ ფედერალური ოკრუგიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. მახორობათ რე მასუმა ნოღა რუსეთის, მოსკოვიშ და სანქტ-პეტერბურგიშ უკული. 2010 წანაშ მუნაჩემეფით ნოღას ოხორანდჷ 1 473 737 ადამიერი.
პუშტუ
სტატუსი
ოფიციალური ნინა:
გოფაჩუაშ არეალი:
ნოვოსიბირსკი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეთიშ ნოღეფი კატეგორია:ნოვოსიბირსკიშ ოლქიშ ნოღეფი
პუშტუ
ლექსიკა
ფრაზეფი დო სიტყვეფი:
რიცხვეფი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ირანული ნინეფი
ლაგუნა-ბლანკაშ ერუანული პარკი
ლაგუნა-ბლანკაშ ერუანული პარკი (Parque Nacional Laguna Blanca) — ერუანული პარკი არგენტინას, ნეუკენაშ პროვინციას, ნოღა საპალაშ მუკი-მუკის. პარკი მიშეკათუანს ლაგუნას დო დორსხუაფილი რე 1940 წანას თაქ გოფაჩილი უჩაკჷსერამი ოლორეფიშ თხილუაშ ღანკით. ფართობი 112,5 კმ².
პარკის წყარიშ მაფურინჯეფიშ ვანაფერი გვარობეფი რე წჷმორინაფილი. მუშ გოხოლუას იდვალუაფუ სალამანკაშ ფოქვა, ადამიერეფიშ გეხორინეფიშ უჯვეშაში კერა, სოდეთ შელებუანი რე პატაგონიაშ რეგიონშო დჷმახასიათაფალი კჷრდეშ ნახანტეფიშ მინუშეფიშ ძირაფა. თაშნეშე მეგორაფილი რე მაპუჩეშ კათაშ დო შხვა პრეისტორიულ არტეფაქტეფშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ ერუანული პარკეფი
პალკაშ მუნიციპალიტეტი
პალკაშ მუნიციპალიტეტი (Palca) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიას, ლა-პასიშ დეპარტამენტიშ პედრო-დომინგო-მურილიოშ პროვინციას. 2010 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 15 411 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 743 კმ² რე.
მუნიციპალიტეტი მუშ ჸურეშე კანტონეფო ირთუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლივიაშ მუნიციპალიტეტეფი
ბათი
ბათი (Bath) — ართ-ართი უსქვამაში ნოღა ინგლისის, ეპისკოპოსიშ რეზიდენცია დო სომერსეთის თარი ნოღა, იდვალუაფუ წყარმალუ ეივონს. მახორობა აკმადგინანს 83 992 ადამიერს. ანტიკური ხანაშე ჩინებული რე მუში მასქილიდაფარი წყუეფით დო მუჭოთ ბალნეოლოგიური კურორტი (ჯოხოდვალა ინგლისურშე ითანგუ, მუჭოთ აბანო). კლასიციზმიშ ფარანიშ ობიექტეფი მიშაღალირი რე იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ერკებულშა.
სქოლიო
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი გოართოიანაფილ ომაფეს
კასტრი
თე ტერიტორიაშა მაართათ ფრანგეფიშე იჸუ მეგორაფილქ 1650 წანას, ნამუსჷთ თინეფქ „კარენეიჟი“ გიოდვეს, მარა უკვე 1756 წანაშე, თე ოხორუეს კასტრიქ გიადუ. 1803-1844 წანეფს, კასტრიშ გოხოლუას ბრიტანალეფქ ხოლო ქჷდიჭყესჷ მუნეფიშ დოხოერლი პუნქტიშ აკოქიმინუა. 1844 წანას თაქ 4000 ადამიერი ოხორანდჷ, არსებენდჷ კარიბიშ ღანჩოშ ტერიტორიას ართ-ართ შანულამი ონიშოლი.
ასე კასტრის ძალამ გოვითარაფილი რე ტურიზმი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სენტ-ლუსიაშ ნოღეფი კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ ნანანოღეფი კატეგორია:კარიბიშ ზუღაშ ღანჩოშ ქიანეფიშ ნანანოღეფი
ჯვ. წ. 1073
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1073 წანა.
კამპანია (იტალია)
კამპანია (Campagnia) — ოფუტე-ომეურნე რეგიონი ობჟათე იტალიას. ჯოხო მოურს ლათინურშე, რომაალეფქ თის Campania felix (ბედინერი დიხა) გიოდვეს. რეგიონიშ მახორობა 5 772 625 ადამიერს აკმადგინანს დო თე მაძირაფალით იტალიაშ მაჟირა არძაშე მიარეკათამი რეგიონი რე. რეგიონიშ ფართობი — 13 670,95 კმ² რე დო ქიანაშ არძაშე მეჭედელო დოხორელ რეგიონს წჷმარინუანს. რეგიონი აპენინიშ ჩქონს, ბჟადალშა გიშალი უღჷ ტირენიაშ ზუღაშა. ადმინისტრაციულო თიშ დოჸუნალაშა მიშმურს ფლეგრინიშ კოკეფი დო კოკი კაპრი.
ჯვ. წ. 1073
ნაღურა
კატეგორია:
კამპანია (იტალია)
ხანგჷრძე ისტორიაშ მაღვენი კამპანია ბჟადალი ცივილიზაციაშ ცენტრის იდვალუაფუდჷ. მაართაშე თიში კოლონიზაცია ჯვეშ ბერძენეფქ მანჯეს დო დიდი საბერძნეთიშ (Magna Græcia) აკოდგინალუაშა მიშმურს, სოიშახ ჭყანას მიკათუანდჷ რომიშ რესპუბლიკა. რომაულ ხანს თე ტერიტორია იმპერატორეფიშით მაღალი კულტურაშ კერიათ რდჷ მერჩქინელი, თიშ გეშა, ნამჷ-და თაქ წორწოთ რე წჷმორინაფილი მუჭოთ ბერძენული, თეშ რომაული კულტურეფი. შქა ოშწანურეფს, ბიზანტიაშ იმპერიაშ დო ლომბარდიალეფიშ ხეშა თე არანს მიარე ოჰერცოგე დო ოთავადე უღუდჷ.
ნორმანეფიშ მართუალაშ ხანს, რეგიონქ სიცილიაშ ომაფეს ქემიარსხჷ, მარა მორჩილი ხანიშ უკული თინა ნეაპოლიშ ომაფექ ქიხვამილჷ. ზუსტას თე პერიოდის ქაწაწჷ კამპანიას ესპანურ, ფრანგულ დო არაგონულ კულტურეფქ. მოგვიანაფათ, კამპანია ჟირი სიცილიაშ ომაფეშ აკმადგინალი ნორთო გჷნირთჷ ბურბონეფიშ მართუალათ, ნამუქჷთ 1860 წანაშახ იგჷნძორჷ, მუჟამსჷთ გეთუ იტალიაშ გოართოიანაფაქ დო რეგიონქ ახალასგოჭყაფილჷ იტალიაშ სახენწჷფოშ აკოდგინალუაშა გემშართჷ. მინი|250პქ|მარცხნივ|ჰერაშ ოხიდა პესტუმს, ჯვ. წ. 550 წ. რეგიონიშ ნანანოღა რე ნეაპოლი. კამპანია დინდარი რე დორხველი კულტურათ, გოშაკერზაფილო საგესქუოთ, მუსიკათ, არქიტექტურათ, არქეოლოგიათ დო თიჯგურა უჯვეშაში ძეგლეფით, მუჭომით რე პომპეი, ჰერკულანუმი დო პესტუმი. ორთაშობური ძეგლეფიშ სიდინდარე კამპანიას ტურისტული ინდუსტრიაშ წჷმოძინელ გაოვითარაფას გჷთმოპიჯანს, გიშაკერძაფილო ამალფაშ წყარპიჯის, ვეზუვიშ გვალას დო კოკი კაპრის.
2 მარაშინათუთა
2 მარაშინათუთა (არგუსო) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 214-ა დღა (ნარკი წანეფს — 215-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
ჯვ. წ. 469
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 469 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჰუბეი
მინი|300 პქ|უჰანი, სოდე თირი ვანაფერი რე ჰუბეი (湖北; პინ-ინი Húběi) — პროვინცია ობჟათე-ცენტრალურ ჩინეთის. პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი დო უდიდაში ნოღა — უჰანი. მახორობა — 58,500,000 ადამიანი (მე-9 აბანი პროვინციეფს შქას, 2015 წანაშ მუნაჩემეფით.)
გეოგრაფია
ჰუბეიშ პროვინციაშ ფართობი აკმადგინანს 185,900 კმ²-ს.
ადმინისტრაციული დორთუალა
ჰუბეიშ პროვინცია ადმინისტრაციულო 13 მუნიციპალიტეტო ირთუ:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩინეთიშ პროვინციეფი
Regency Enterprises
Regency Enterprises, Arnon Milchan Enterprises, Monarchy Enterprises S.á.r.l., Regency Entertainment (USA), Inc. — ამერიკული კომპანია კინოფილმეფიშ პროდიუსირებაშ დარგის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კინოსტუდიეფი
1933
დღახუეფი
კატეგორია:
უანკანე (პროვინცია)
thumb|right|150px|უანკანეშ პროვინცია უანკანე — პუნოშ რეგიონიშ (პერუ) პროვინცია. უანკანეს ბჟაეიოლშე ომძღჷ ბოლივია, ობჟათეშე ომძღჷ ტიტიკაკაშ ტობა. უანკანეშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა უანკანე. 2005 წანაშ ეჭარუაშ მეჯინათ პროვინციაშ მახორობა აკმადგინანს 74,542 ადამიერს, ოშქარი მეჭედალა კმ²-ს რე 26.6 ადამიერი. უანკანეშ ფართობი რე 2,805.85 კმ². პროვინცია ირთუ 8 რაიონო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი
ჯვ. წ. 1074
ნაღურა
კატეგორია:
იაკობ გოგებაშვილი
thumb|იაკობ გოგებაშვილი იაკობ გოგებაშვილი15 გჷმათუთა/27 გჷმათუთა, 1840, ვარიანი, გორიშ რაიონი ― ღ. 1 მანგი/ 14 მანგი, 1912, ქართი) ― ქორთუ პედაგოგი, მენცარული პედაგოგიკაშ დჷმარსხუაფალი საქორთუოს, ჭარუ, პუბლიცისტი დო ოჯარალუ მოღალე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ქორთუეფი კატეგორია:ქორთუ ჭარუეფი კატეგორია:ქორთუ პუბლიცისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1840 კატეგორია:ნაღურა 1912
გუარანი (ნინა)
გუარანი (Avañe'ẽ, Guaraní) — ობჟათე ამერიკაშ ინდიარეფიშ ტუპი-გუარანიშ ფანიაშ ნინა. ობჟათე ამერიკაშ კოლონიალიზაციაშახ (XVI ოშწანურა) გოფაჩილი რდჷ ალმახანური ბრაზილიაშ, პარაგვაის დო ოორუე არგენტინაშ ტერიტორიას. გუარანიქ ოსხირო გიადუ თ.გ. საართო ნინას (lingua general), ნამუთ ამდღარშახ ამერიკალი ინდიალეფიშ საართო ნინა რე.
ლიტერატურა
კატეგორია:ტუპი-გუარანიშ ნინეფი
გვალამი ყარაბაღიშ ლჷმა (2020)
გვალამი ყარაბაღიშ ლჷმა (Qarabağ müharibəsi) — მიმალი აკოანჯარაფილი კონფლიქტი აზერბაიჯანიშ დო სომხეთიშ შქას ოდებელი გვალამი ყარაბაღიშ რეგიონს.
სქოლიო
კატეგორია:ყარაბაღიშ კონფლიქტი კატეგორია:აზერბაიჯანიშ ლჷმეფი კატეგორია:მიმალი კონფლიქტეფი
ვოლფგანგ პაული
ვოლფგანგ ერნსტ პაული (გერმ. Wolfgang Ernst Pauli; დ. 25 პირელი, 1900, ვენა, ავსტრია-უნგრეთიშ იმპერია — ღ. 15 ქირსეთუთა, 1958, ციურიხი, შვეიცარია) — ავსტრიალი ფიზიკოსი-თეორიტიკოსი, კვანტური მექანიკაშ ართ-ართი დუმარსხუაფალი, პაულიშ პრინციპიშ გოვითარაფაშ გეშა გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიკაშ დარგის 1945 წანას. ნობელიშ პრემიაშა ნომინაცია უკეთჷ ალბერტ აინშტაინქ. პაული გურაფულენდჷ მიუნხენიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ არნოლდ ზომერფელდიშ ხემანჯღვერობათ მიპალუ მენცარობაშ დოქტორიშ ხარისხი 1921 წანას. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ შხვადოშხვა ინსტიტუტეფს. პაული 1928 წანაშე რდჷ ციურიხიშ ფედერალური ტექნოლოგიეფიშ ინსტიტუტიშ ფიზიკაშ პროფესორი. 1940 წანას პაულიქ ამერიკაშა გეგნორთჷ. ვოლფგანგ პაული კვანტური მექანიკაშ გოვითარაფაშო ართ-ართ ინსტრუმენტალური ფიგურა რე. პაულიქ აკეთჷ პაულიშ პრინციპიშ ფორმულაცია დო დიდი თია მიშეღჷ სპინიშ თეორიულ რკვიებაშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ავსტრიალეფი კატეგორია:ავსტრიალი ფიზიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ავსტრიალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიკას კატეგორია:დუნაბადი 1900 კატეგორია:ნაღურა 1958
ჯვ. წ. 470
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 470 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
Microsoft
Windows
Windows რე მაიკროსოფტიშ საოპერაციო სისტემა, ნამუქჷთ დიდი წჷმოძინა მუღჷ კომპანიას. თე საოპერაციო სისტემათ მუშენს მოსოფელიშ კომპიუტერეფიშ 90%.
Microsoft Office
იკათუანს გეჸვენჯ პროგრამეფს: Word, Excel, PowerPoint, Outlook დო Access.
Windows Phone
რე მაიკროსოფტიშ სმარტფონიშ საოპერაციო სისტემა.
Microsoft Expression Studio
რე მაიკროსოფტიშ პროგრამა გრაფიკაშ აკაქიმინალო.
Windows Internet Explorer
რე მაიკროსოფტიშ ინტერნეტ ბრაუზერი.
Windows Media Player
რეს მაიკროსოფტიშ პროგრამა, ნამშ მეშქაშობათ Windows-ი კითხულენს ვიდეოეფს.
Skype
რე პროგრამა, ნამუშ მეშქაშობათ შილებე რაგადი მუჭოთ პერსონალური კომპიუტერეფიშ, თაშნეშე ინტერნეტწკჷმა რსხუშ მაღვენჯი შხვა მონწყილობეფიშ საშვალებათ.
Microsoft Security Essentials
რე მაიკროსოფტიშ ანტივირუსი.
Xbox
რე მაიკროსოფტრიშ ვიდეო ლაჸაფიშ კონსოლი.
Zune
რე მაიკროსოფტიშ iPod-იშ ვარიანტი.
Surface
რე მაიკროსოფტის iPad-იშ ვარიანტი.
კომპიუტერული პერიფერია დო აქსესუარეფი
თენეფი რე კონჭეფი დო "ჭუკი".
MSN
(The Microsoft Network) მაიკროსოფტიშ საინფორმაციო დო დროშ ოღალი საიტი.
OneDrive
რე მაიკროსოფტიშ ვებ-ხასჷლა, ნამუშ საშუალებათ თიშ მახვარებუს შეულებჷ ფაილეფიშ ვებ-ხასჷლაშა ეხარგუა დო ჩუალა.
Outlook.com
რე მაიკროსოფტიშ ელექტრონულ ფოსტაშ ვებ-სერვისი.
Bing
რე მაიკროსოფტიშენ აკოქიმინელი ოგორუე სისტემა.
Windows Live Messenger
რე მაირკოსოფტიშ პროგრამა, ნამუშ საშუალებათ შილებე რაგადი მუჭოთ პერსონალური კომპიუტერეფიშ, თაშნეშე ინტერნეტწკჷმა რსხუშ მაღვენჯი შხვა მონწყილობეფიშ საშუალებათ. მაიკროსოფტიქ 2013 წანაშ 1 მესიშე Windows Live Messenger-ი დოთირუ Skype-ით.
MSNBC
რე სატელევიზიო არხი. 2012 წანაშ ევარხველჷ მაიკროსოფტის.
გონათუა
მაიკროსოფტის უღუ ოგონათუე პროგრამეფი, მუჭოთ რე: Microsoft certified systems engineer, Microsoft certified solution developer დო Microsoft Certified Professional.
ხემანჯღვერობა
თიქ გაცხადჷ, ნამჷ-და დოხოლაფირო ართ წანაშა ქიდიტენს Microsoft-იშ ემაჸონაფალი დირექტორიშ პოსტის.
ფინანსეფი
[[ფაილი:Microsoft 5-Year Stock History.svg|400პქ|მარჯვნივ|თე გრაფიკი ოძირანს ბოლო 5 წანაშ გოძვენას საფონდო ბირჟას მაიკორსოფტიშ შფასის თირუეფს ]]
რთაფა
2005 წანას, მაიკროსოფტიშ წანმოწანური რთაფა რდჷ 40 მილიარდი დოლარი, ნამუქჷთ 8%-ით ქიმიძინჷ 2004 წანაწკჷმა ელაზჷმაფათ. 2006 წანას, მაიკროსოფტიშ წანმოანურ რთაფაქ მიძინჷ დო აკმადგინანდჷ 45 მილიარდ დოლარს, 2007 წანას - 52 მილიარდ დოლარშახ გეკორთჷ. 2008 წანას, კომპანიაშ წანმოწანურ რთაფაქ 60 მილიარდ დოლარს მიანჭჷ, 2009 წანას - 58 მილიარდ დოლარშახ დიკინჷ, 2010 წანას - 62,5 მილიარდ დოლარშა მიძინჷ, 2011 წანას - 70 მილიარდ დოლარს დო 2012 წანას - 73,73 მილიარდ დოლარს აკმადგინანდჷ.
საფონდო ოფაფური
საფონდო ბირჟას მაიკროსოფტიშ ასეიანი აქციაშ ფასი რე 37,571 დოლარი. 1986 წანაშ 13 მელახის, მუჟამსჷთ მაიკროსოფტიქ მაართათ გემშართჷ საფონდო ბირჟაშა, კომპანიაშ დაჭყაფური აქციაშ ფასი რდჷ 21 დოლარი.
Microsoft-იშ ლოგოეფი
200px|მინიატიურა|მარჯვნივ|მაიკროსოფტიშ ლოგო 2012 წანაშახ 200px|მინიატიურა|მარჯვნივ|მაიკროსოფტიშ ლოგო 2012 წანაშე
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ააშ-იშ კომპანიეფი
ფრიც ცვიკი
ფრიც ცვიკი (გერმ. Fritz Zwicky; დ. 14 ფურთუთა, 1898, ვარნა, ბულგარეთი — ღ. 8 ფურთუთა, 1974, პასადინა, კალიფორნია, ააშ) — შვეიცარიალი ასტრონომი. ცვიკი რდჷ მაართა მენცარი, ნამუქჷთ ვირიალიშ თეორემაშ გიმორინაფათ წჷმარინუ რუმე მატერიაშ არსებობაშ კონცეფცია.
3 მარაშინათუთა
3 მარაშინათუთა (არგუსო) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 215-ა დღა (ნარკი წანეფს — 216-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
ფრიც ცვიკი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შვეიცარიალეფი კატეგორია:შვეიცარიალი ასტრონომეფი კატეგორია:დუნაბადი 1898 კატეგორია:ნაღურა 1974
ფრეიზერი (კოკი)
მინი|240პქ|კოკიშ აბანდვალა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ავსტრალიაშ კოკეფი კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ავსტრალიას
უეჩულაფკენიშ ტობა
უეჩულაფკენიშ ტობა — ტობა არგენტინაშ პატაგონიას, ნეუკენაშ პროვინციას. თე ჯიშთური ტობა გეხვილჷ ანდეფს, ლანინიშ ნაციონალურ პარკის, ნოღა სან-მარტინ-დე-ლოს-ანდესიშე 60 კილომეტრიშ დოშორაფათ. უეჩულაფკენი არგენტინაშ ართ-ართი უშანულამაში ანდური ტობა რე. ირდუ ინმალი ნადუეფით დო ეპულაფკენიშ ტობათ.
მუში ჯოხო მაპუჩეშ კათაშ ნინაშა "გჷნძე ტობას" შანენს. ქოთ, მუში სიგინძა 30 კმ რე, სიგანა 5, ჟიდოხიშ ფართობი 104 კმ².
გალერეა
center|მინი|left|700პქ|ტობაშ პანორამა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ ტობეფი
სასკაჩევანი (წყარმალუ)
სასკაჩევანი (ინგლ. Saskatchewan River) რე წყარმალუ კანადას, სასკაჩევანიშ დო მანიტობაშ პროვინციეფს. წყარმალუ იჭყაფუ ცენტრალურ სასკაჩევანს, წყარმალუეფიშ ობჟათე სასკაჩევანიშ დო ოორუე სასკაჩევანიშ აკოართაფაშ აბანს დო ინაკათუ უინიპეგიშ ტობას. წყარმალუ სასკაჩევანიშ სიგინძა რე 547 კმ. ღანჩოშ ფართობი 335,900 კვ.კმ.
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:კანადაშ წყარმალუეფი კატეგორია:სასკაჩევანიშ წყარმალუეფი კატეგორია:მანიტობაშ წყარმალუეფი
გუსტავ კლიმტი
გუსტავ კლიმტი (გერმ. Gustav Klimt; დ. 14 კვირკვე, 1862 - ღ. 6 ფურთუთა, 1918) — ავსტრიალი სიმბოლოსტი ხანტუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ავსტრიალეფი კატეგორია:ავსტრიალი ხანტუეფი
კონექტიკუტი (წყარმალუ)
კონექტიკუტი (ინგლ. Connecticut River) რე წყარმალუ ააშს, ახალი ინგლისიშ რეგიონს. წყარმალუ კონექტიკუტი იჭყაფჷ ააშ-კვებეკიშ, (კანადა) სახენწჷფო ხურგიშ გოხოლუას, კონექტიკუტიშ ტობას, ზუღაშ დონეშე 810 მეტრაშ სიმაღალას, გიშმურს ნიუ-ჰემპშირიშ, ვერმონტიშ, მასაჩუსეტსიშ, კონექტიკუტიშ შტატეფს დო ინაკათუ ლონგ-აილენდიშ ესტუარს (ატლანტიშ ოკიანე). კონექტიკუტიშ წყარპიჯის იდვალუაფჷ ნოღეფი: სპრინგფილდი, ჰარტფორდი. კონექტიკუტიშ სიგჷნძა 660 კმ. რე, ღანჩოშ ფართობი 29,200 კვ.კმ. წყარმალუს რე შხვადოშხვა კაშხალეფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი
ჯიმარა (ყაზბეგიშ მუნიციპალიტეტი)
ჯიმარა – ოფუტე ყაზბეგიშ მუნიციპალიტეტის (კობიშ თემიშ ტერიტორიული ორგანო), იდვალუაფუ ხოხიშ ქჷნდჷრიშ ობჟათე კართეს, თრუსოშ ლეხერს, წყარმალუ თერგიშ კვარჩხანი პიჯის. ზუღაშ დონეშე 2280 მეტრა, სტეფანწმინდაშე 42 კილომეტრი. 2014 წანაშ ეკოროცხუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს უკვე მითინი ვა ხორანს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ყაზბეგიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
მიარე
მიარე — მათემატიკური მოდელი, ნამუთ შხვადოშხვა ობიექტეფიშ ართოიანობა რე. მიარე იკათუანს ელემენტეფს ვარდა მაკათურეფს, ნამუეფით შილებე რდან ნებისმიერი მათემატიკური ობიექტეფი: რიცხუეფი, სიმბოლოეფი, ღოზეფი, გეომეტრიული ფორმეფი დო შხვა. მიარე, ნამუთ ვეკათუანს მუთუნნერი ელემენტის რე ცალიორი მიარე, მიარე ნამუთ აკმოდირთჷ ხვალე ართი ელემენტიშე რე სინგლეტონი.
მიარეეფი ეიშანუაფუ დიდი ლათინური ასოეფით. მაგალთო M მიარე, ნამუთ აკმოდირთჷ a, b, c ელემენტეფიშე, იჭარუ ჸათაშ: M = { a, b, c }.
მიარეეფს თეხანური მათემატიკაშო დიდი შანულობა უღუ.
მიარეეფიშ თეორიაშ დუმარსხუაფალო მერჩქინელი რე გერმანალი მათემატიკოსი გეორგ კანტორი.
ბერტრან რასელი ართიანშე გიშმართუნდჷ მიარეს დო კლასის (მიარე რე კლასი, მარა ნამთინე კლასი, მაგალთო არძო მიარეეფიშ კლასი, ვარე მიარე; ქოძირით რასელიშ პარადოქსი).
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:მიარე კატეგორია:მიარეეფიშ თეორია
ჯვ. წ. 1075
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1075 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ლენინიზმი
მინი|[[ვლადიმერ ლენინი|ლენინი, 1920 წანა]] ლენინიზმი ვარ-და მარქსიზმ-ლენინიზმი — მარქსიზმიშ ნერგვარობა, ნამუშ ოსხირი ვლადიმერ ლენინიშ ნახანდეფი რე; სხუნუეფიშ რსხუშ ოფიციალური იდეოლოგია.
ელ-კოლიაო (პროვინცია)
thumb|right|150px|ელ-კოლიაოშ პროვინცია ელ-კოლიაო – პუნოშ რეგიონიშ (პერუ) პროვინცია. ელ-კოლიაოს ობჟათეშე ომძღჷ ტაკნაშ დო მოკეგაშ რეგიონეფი, ბჟადალძე ომძღჷ ბოლივია. პროვინციაშ ჭიჭე ნორთი გაშენებული რე ტიტიკასაშ ტობას. ელ-კოლიაოშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ლიავე. 2005 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით პროვინციაშ მახორობა აკმადგინანს 76,749 ადამიერს, ოშქარი მეჭედალა კმ²-ს რე 13.7 ადამიერი. ელ-კოლიაოშ ფართობი რე 5,600.51 კმ². პროვინცია ირთუ 5 რაიონო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი
პალოს-ბლანკოსიშ მუნიციპალიტეტი
პალოს-ბლანკოსიშ მუნიციპალიტეტი (Palos Blancos) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიას, ლა-პასიშ დეპარტამენტიშ სუდ-იუნგასიშ პროვინციას. 2010 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 20 854 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 3 430 კმ² რე.
მუნიციპალიტეტი მუშ ჸურეშე კანტონეფო ირთუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლივიაშ მუნიციპალიტეტეფი
ფრიული-ვენეცია-ჯულია
ფრიული-ვენეცია-ჯულია (Friuli-Venezia-Julia) — იტალიაშ ავტონომიური რეგიონი, ნამუთ ქიანაშ ოორუე-ბჟაეიოლშე იდვალუაფჷ. რეგიონიშ ნანანოღა რე ტრიესტი. რეგიონიშ ფართობი 7 924,36 კმ²-ს აკმადგინანს, მახორობა — 2019 წანაშ მუნაჩემეფით 1 215 220 ადამიერი რე. რეგიონს გიშალი უღჷ ადრიატიკაშ ზუღაშა, ნამუსჷთ ანდა ცენტრალურ ევროპული ქიანა გჷმირინუანს, თეშ გეშა თის ანდა შანულამი ოტრანსპორტე რზა გჷნმოკვათჷნს. რეგიონი იკათუანს ისტორიულ-გეოგრაფიულ რეგიონ ფრიულის დო გეოგრაფიულ რეგიონ ვენეცია-ჯულიას, ნამუეფსჷთ დორხველი, ართიანშე გიშართილი ისტორია, ტრადიციეფი დო იდენტობა უღჷნა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იტალიაშ რეგიონეფი
ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი
რეკომენდაციეფი
ჟილენი დომენიშ ერუანული დომენიშ რეკომენდაციეფი გეძჷ RFC-1032-ის 1987 წანაშ გჷმათუთაშე, დო ხოლო RFC-2240-ის. კერზოთ, RFC-1032-ს ოძირანს, ნამდა «ქიანეფი, ნამუსჷთ ოკონა ჟილენი დონეშ დომენიშ დორეგისტრირაფანი, თე დომენი ოკო აკმოდირთუდას ორეგისტრირებელი ქიანაშ ჟირასოამი კოდით, ნამუსჷთ ითოლისწორენს ISO 3166-შ ოერეფშქაშე სტანდართიშ ერკებული.
რეგისტრაციაშ პროცედურა
ჟილენი დონეშ ერუანული დომენიშ რეგისტრირაფა მიკორსხილიე გოთანჯილ პირობეფს, თაურჷშე ართართიე — ქიანაშ აღიარაფა ოერეფშქაშე არენას. თაურჷშე, დომენი .tw-იშ გეშა  რე კონფლიქტეფი (ტაივანი), ხოლო დომენი (თე ბორჯიშოთ ვარე მეჩამილი) დნესტრიშპიჯეთიშ მოლდოვეთიშ რესპუბლიკაშო დო შხვ.
ფსევდოინტერნაციონალური დომენეფი
მუსხირენ გონსაკუთრაფილი (ვაფორმალურობაშ მიუკუჯინალო) სტატუსი უღუ დომენეფს, ნამუშ აბრევიატურეფიშ აკოხონარაფას უღჷ, თე თუ თი აკოკუნტარაფა. თაურჷშე, ტუვალუშ დომენი - .tv, ფართას გიმირინუაფუ მუჭოთ ჟილენი დონეშ ვაერუანული დომენი ტელევიზიაშო, მიკრონეზიაშ ფედერაციული შტატეფიშ დომენი - .fm — FM-რადიოსადგურეფშო, კოკი მენიშ დომენი - .im — ინტერნეტ-მესენჯერეფშო (ინგლისურო Instant Messenger),თურქმენეთიშ დომენი - .tm — ოვაჭრე შანეფშო, მოლდოვაშ დომენი - .md — სამედიცინო სტრუქტურეფშო, ბჟადალი სამოაშ დომენი - .ws — ვებ-ხასჷლეფშო, დო ლაოსიშ დომენი - .la — თი ორგანიზაციეფშო, ნამუთ დორეგისტრირაფილი რენა ლოს-ანჯელესის.
ერუანული დომენეფიშ რეგისტრაციაშ გოხურგუეფი
კანკალე ჟილენი დონეშ ერუანულ დომენს გოხურგუეფი უღუ, ნამ დომენიშ ეჭოფუათ დო საიტიშ აკოხანდუათ ვეშილებენი. თეჯგუა რე მაგალთო ააშ (.us), ევროპაშ რსხუ (.eu), ესტონეთი (.ee), უკრაინა (.ua), აზერბაიჯანი (.az).
დომენეფიშ ისტორია
ჟილენი დონეშ ერუანული დომენეფიშ ისტორია შხვადოშხვა ქიანაშო თეშნერიე:
1985 წანა:
1987 წანა:
1989 წანა:
1990 წანა:
1991 წანა:
1992 წანა:
1993 წანა:
1994 წანა:
1995 წანა:
1997 წანა:
2013 წანა:
რესურსეფი ინტერნეტის
Top-Level-Domain Domaine de premier niveau
ლელა წურწუმია
200პქ|მინი|მარჯვნივ|ლელა წურწუმია, 2018 წანა ლელა წურწუმია (დ. 12 ფურთუთა, 1969, ქართი) — ქორთუ პოპ მობირე, მუსიკოსი, კინო-ფილმეფიშ არტისტი.
გალენი რცხუეფი
კატეგორია:ქორთუეფი კატეგორია:ქორთუ მობირეეფი კატეგორია:ლელა წურწუმია
ჯვ. წ. 471
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 471 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
კეჩუა (კათა)
მინი|250პქ|კეჩუაშ წჷმმარინაფალი კეჩუა (Qhichwa, Runa) — ობჟათე ამერიკას (პერუ, ბოლივია, ეკვადორი, არგენტინა, კოლუმბია, ჩილე) მახორუ ინდიარი კათა, ნამუთ ინკეფიშ ტაუანტინსუიუშ სახენწჷფოშ კულტურული ტრადიციეფიშ მონძე რე.
ეკონია მუნაჩემეფით, თე კათაშ მუდანობა აკმადგინანც 25.245.000 ადამიერც, ნამუეფშეთ პერუს ოხორანც 13.887.073 ადამიერი, ეკვადორს - 6.018.691, ბოლივიას - 3.821.820, არგენტინას - 1.469.830, კოლუმბიას - 39.100, ოდო ჩილეს 8.480 კეჩუაშ წჷმმარინაფალი. კეჩუა აკმადგინანც პერუშ მახორობაშ 47%-ის, ეკვადორიშ მახორობაშ 41.3%-ის, ოდო ბოლივიაშ მახორობაშ 37.1%-ის. ბრელი კეჩუაქ (გჷშაკერძაფილო პერუშ დო ეკვადორიშ ოორუე დო ცენტრალურ ნორთიშ მახორუ ) გჷნორთ ესპანურ ნინაშა, ათეშენ თე ქიანეფც კეჩუაშ ნინაშა მორაგადეეფიშ მუდანობა ვა აკმოხვადუ თე კათაშ მუდანობას.
კეჩუა რდჷ ამერიკაშ უძალიერაშ კათა ესპანარეფიშით თინეფიშ ეჭოფუაშ მომენტიშოთ. ჯვეში ოქიანუშ კრიტერიუმეფიშ მეჯინათ, კეჩუაშ კულტურა გერდჷ უმოსი მაღალას, ვინდარო აცტეკეფიშ დო მაიაშ კულტურეფი  მექსიკას. თიწკჷმა, მუჟამცჷთ თე ჟირი ეკონია ორდჷ ენეოლითიშ ფარანცჷნ, კეჩუაქ გჷნორთჷ ბრონზეშ ხანაშა. კეჩუაშ სოციალური ორგანიზაფაშ ოსხირს წჷმარინუანს თემი-აილიუ (ayllu), ნამუსუთ თაშნეშე ჯოხო ინდიარეფიშ თემი (comunidad indígena) დო ჸაზახეფიშ თემი (comunidad campesina). თემი აკმიშქუმალუაფუ ზისხირით მოჯგირალაშ, ოართე ტერიტორიაშ დო მაკათურეფიშ ხანდაბორჯის ართიანიშ მოხვარაშ ოსხირშა, თაშნეშე ოართე ტოტემური წჷმოხონიშ (wak'a) პატიჩამათ. უჯვეშაში თემეფი, ნამუეფუშ გეშათ მიშიბაფუაფუ ინფორმაციან, რდჷ იანაუარა, ჩუმპიუილკა, კოტანერა, კოტაპამპა დო უმასუიუ. ამდღარშო ორე ანთასობათ კეჩუაშ თემი. 2007 წანას ხვალე პერუს ოხორანდ 6 000-შა უმოსი ოფიციალურო აღიარაფილი კუჩუაშ დო აიმარაშ თემი დო თინეფიშ მუდანობა ირდუ. 1950 წანას ბოლივიას ოხორანდჷ 3779 თემი. კეჩუაშ ჯინჯიერი საქვარუა რე დიხასაქვარუა დო მეორინჯალა. თაშნეშე, მუჭოთ დაქირებული მუშახე დოსაქვარაფილი რენა გვალაშემუმაშიბაფალი დარგის დო მოინალეეფო ჸუდეეფც.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინდიარეფი კატეგორია:ამერიკაშ კათეფი
უგო ვივინგი
უგო ვოლას ვივინგი (Hugo Wallace Weaving; დ. 4 პირელი, 1960) — ბრიტანალი-ნიგერიალი არტისტი, არძაშე უმოსო ჩინებული რე თხობელი სმიტიშ როლით მატრიცას ტრილოგიას (1999-2003), ელრონდიშ როლით მარწკინდეფიშ მაზოჯალიშ ტრილოგიას: მარწკინდიშ ოჯიმალე, ჟირი ჯიხა-ყორში, მაფაშ დორთინა, (2001-2003) დო ჰობიტიშ ტრილოგიას (2012-2014) მუკორჩქინელი შარობუა, სმაუგიშ ნაპანჯა დო ხუთი ურდუმიშ ლჷმა. 2006 წანას არსულჷ V-შ როლი ფილმის V შანენს ვენდეტას. 2011 წანას არსულჷ ჭითა ხოკო ფილმის კაპიტანი ამერიკა: მაართა ნჯარიშ ეშმაღალარი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ავსტრალიარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1960
ელი ვიზელი
ელი ვიზელი (ინგლ. Elie Wiesel; დ. 30 ეკენია, 1928, სიგეტი, რუმინეთიშ ომაფე — ღ. 2 კვირკვე, 2016, მანჰეტენი, ნიუ-იორკი, ააშ) — ამერიკალი ჭარუ დო ჟურნალისტი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი შვიდობაშ დარგის. შინელი რე წინგით სერი, სოდეთ ეთმოჭარუნს მუშ დო მუშ მუმაშ ტრაგიკულ რინას ოსვენციმიშ დო ბუხენვალდიშ საკონცენტრაციე ბანაკეფს. მუჭოთ ჰოლოკოსტის გინოსკილადირი, რდჷ ააშ-შ ჰოლოკოსტიშ მემორიალური მუზეუმიშ ართ-ართ დუმარსხუაფალი. რდჷ ბოსტონიშ უნივერსიტეტიშ პროფესორი. ჭარუნდჷ ინგლისურ, ფრანგულ, ურიულ დო იდიშიშ ნინეფშა. რე 57 წინგიშ ავტორი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ურიეფი კატეგორია:ამერიკალი ურიეფი კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ჭარუეფი კატეგორია:ამერიკალი ჟურნალისტეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1928 კატეგორია:ნაღურა 2016
4 მარაშინათუთა
4 მარაშინათუთა (არგუსო) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 216-ა დღა (ნარკი წანეფს — 217-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
მაპუჩე
მაპუჩე ვარა არაუკანეფი (ოდაბ. ჯოხოდვალა mapuche – „დიხაშ კათა“) — ინდიარეფიშ ართ-ართი ბუნა, ოხორანა ჩილეს დო არგენტინას.
ოართე მუდანობა 1,5 მლნ. კოჩიე, სოჸურეშეთ 1,3 მლნ. ოხორანს ჩილეს, ოდო 200 ვითოში კოჩი — არგენტინას. რაგადანა იზოლირაფილ მაპუდუნგუნიშ (მაპუჩეშ) ნინაშა. უმენტაშობა უფალენს ესპანურ ნინას. მახორობაშ დიდი ნორთი კათოლიკე რე, 1990-ამ წანეფშე ეღორძინჷ ტრადიციულ კულტეფქ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინდიარეფი კატეგორია:ამერიკაშ კათეფი
ბამიანიშ ბუდაშ ნოჭახნაკუეფი
მინიატიურა|240პქ|ბამიანიშ ბუდა განადგურებაშახ
ბამიანიშ ბუდაშ ნოჭახნაკუეფი — ბუდაშ ჟირი გიგანტური ნოჭახნაკუ (55 დო 37 მ) ავღანეთის, ბამიანიშ რზენიშ ბუდისტური მონასტერიშ კომპელქსის. ნოჭახნაკუეფი ბარბაროსულო აკარღვეს 2001 წანას თალიბეფქ, ნამუეფიშ არზით, თინეფი კინომუშურ კრპეფს წჷმარინუანდეს.
ნოჭახნაკუეფი კირდეს რდჷ ეშაკვათილი, უკული ნორთობურო ბათაშით ლასირელი, ნამუსჷთ ჯაში არმატურა ჭოფუნდუ. სახეეფიშ ჟიდონქ ნორთეფქ, ნამუეფით ჯაშე რდჷ ეშნაკვათა, დიდი ხანიშ წოხოლე მედინჷ. მოჯალაგერი ნოჭახნაკუეფიშ მოხ, მონასტერს ხოლო ართი დონჯირელი ბუდაშ ნოჭახნაკუ რე, ნამუშ გონთხორუეფქ 2004 წანას დიჭყჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბუდისტური კულტურა კატეგორია:ავღანეთიშ არქეოლოგიური ობიექტეფი კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ავღანეთის
მუმბაი
მუმბაი (მარათჰ.: मुंबई Muṃbaī, IPA: /'mumbəi/) — ნოღა ინდოეთის, შტატი მაჰარაშტრაშ ნანანოღა. 2008 წანაშ მუნაჩემეფით მუმბაის ოხორანს 13.662.885 კოჩი. მუმბაიშ აგლომერაცია 20 მილიონშე უმოსი მახორუს იკათუანს. მუმბაი რე ინდოეთიშ ართ-ართი უდიდაში ფინანსური დო კომერციული ცენტრი. ნოღას რე დორსხუაფილი ინდოეთიშ კინო დო ტელე ინდუსტრიაშ ცენტრი ბოლივუდი.
ჯვ. წ. 1076
ნაღურა
კატეგორია:
მუმბაი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი კატეგორია:აზიაშ ნოღეფი
ჯვ. წ. 472
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 472 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
Lakeshore Entertainment
Lakeshore Entertainment Group, LLC — ამერიკული კომპანია კინოფილმეფიშ პროდიუსირებაშ დარგის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კინოსტუდიეფი
1932
დღახუეფი
კატეგორია:
რუმე მატერია
რუმე მატერია (ინგლ. Dark matter) — მატერიაშ ჰიპოთეზური ფორმა რე, ნამუსჷთ მენცარეფიშ აზრით უკინებჷ ოქიანუშ მატერიაშ 85 %. მენცარეფიშ კალკულაციათ გალაქტიკეფი აკიფაჩუდჷ დო თინეფი საერთოთ ვეფორმირებუდეს, დიდი მუდანობაშ უძირაფჷ მატერია ვაარსებენდასინჷ. კოსმოლოგიაშ Lambda-CDM მოდელით, ოქიანუ იკათუანს 5 % სტანდარტულ მატერიას დო ენერგიას, 27 % რუმე მატერიას დო 68 % ენერგიას, ნამუსჷთ რუმე ენერგიას უძახჷნა. ჸათე კალკულაციათ რუმე მატერიაშ პროცენტული მუდანობა მასა-ენერგიაშ 85 % რე, რუმე ენერგია დო რუმე მატერია ართო მასა-ენერგიაშ 95 %. რუმე მატერიაშ არსებობა ექსპერიმეტულო დანტკიცებული ვარე. ფრიც ცვიკი რდჷ მაართა მენცარი, ნამუქჷთ წჷმარინუ რუმე მატერიაშ არსებობაშ კონცეფცია.
გიორგი სანაია
გიორგი სანაია (დ. 24 ფურთუთა, 1975 — ღ. 26 კვირკვე, 2001, ქართი) — ქორთუ ტელეჟურნალისტი. ტრაგიკულო დოღურუ 2001 წანაშ 26 კვირკვეს.
რუმე მატერია
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუმე მატერია
ემირ კუსტურიცა
ემირ კუსტურიცა (Емир Кустурица; დ. 24 გერგობათუთა, 1954, სარაევო) — სერბი კინორეჟისორი; არტისტი დო მუსიკოსი. თის ბალკანარ ფელინის უძახჷნა. საირქიანო ჩინება მოუღჷ ფილმეფქ „ჩაჩანეფიშ ბორჯი“, „მუჟამსჷთ მუმა საქვარშა რდჷ ულირი“, „არიზონაშ ორცება“ დო „ღურღუმი“. „არიზონაშ ორცება“ რდჷ თიში მაართა ინგლისურნინამი ფილმი, ნამუთ ჰოლივუდის გინიღჷ ამერიკალი არტისტეფიშ კათინით. თიში 1998 წანაშ ფილმიქ „უჩა კატუ, ჩე კატუ“-ქ 1998 წანაშ ვენეციაშ კინოფესტივალს სუმი ჯილდო მიგჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სერბი კინორეჟისორეფი კატეგორია:დუნაბადი 1954
გიორგი სანაია
კატეგორია:ქორთუეფი კატეგორია:ქორთუ ჟურნალისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1975 კატეგორია:ნაღურა 2001
ლანინიშ ერუანული პარკი
ლანინიშ ერუანული პარკი — ერუანული პარკი არგენტინას, ნეუკენაშ პროვინციას. გჷშეგორუ ტყაშ მიარეფერუანობათ.
ხვარხვი
miniatur|250px|thumb|ილუსტრაცია: ხვარხვიშ მეჯინა (Allium carinatum). 250px|მინიატიურა|ხვარხვიშ ნათასა, [[ახმეტაშ მუნიციპალიტეტი.]] ხვარხვი (Állium) — ჟირწანიან დო მიარეწანიან ჩანარეფიშ გვარი, ნამუთ ორხველჷ ძარხუხუპიოლამეფიშ (Asparagales) რანწკიშ ამარილიშობურეფიშ (Amaryllidaceae) ფანიაშ ხვარხვიშნერეფიშ (Alliaceae) გიმენფანიას (კინოხ ორხველუდჷ ლილიაშნერეფიშ ფანიას).
ლანინიშ ერუანული პარკი
პარკის იდვალუაფუ ჩინებული ვულკანი ლანინი, თაშნეშე უეჩულაფკენაშ, ალუმინეშ დო ლაკარიშ ტობეფი. ბრელი რე წყარმალუ დო მაფერი, სოდეთ გოვითარაფილი რე სპორტული ჩხომუა კალმახაშე დო ორაგულშე.
ხვარხვი
მენცარული ლათინური ჯოხო მეჩჷ კარლ ლინეიქ, — allium — წჷმურს ლათინული ზიტყვა ნიორიშე, ნამუთ მუშჸურე, ალბეთ მერსხილი რე, კელტურ ზიტყვაწკჷმა all — ცაცხამუტი; მაჟირა ვერსიათ — წჷმურს halare — შურამი.
ლანინიშ ერუანული პარკი
ლაკარიშ ტობაშ გოხოლუას იდვალუაფუ ნოღა სან-მარტინ-დე-ლოს-ანდესი, ნამუთ პარკიშა მუმალი ტურისტეფიშ აკმაკორობალი ნოსქვი რე. მინი|left|250პქ მინი|left|250პქ|ვულკანი ლანინი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ ერუანული პარკეფი
ხვარხვი
რსებენს ხვარხვიშ მუსხირენი ოშობათ გვარობა, ნამუთ რჩქვანელობურო ჩანს ოორუე გვერდოსფეროს. ხვარხვიშ ოდაბადეთ იკოროცხჷ — ობჟათე-ბჟადალი აზია.
თე გვარიშ შხვადოშხვა გვარობეფი ჩანს მინორეფს, სტეპეფს, ტყალეფს.
ბოტანიკური ეჭარუა
thumb|left|ბიბლაშ ჭიფე პიოლეფი
გვარიშ წჷმმარინაფალეფს უღჷნა დიდი, ონდეთ წარწილი სფეროშმოგვენი ხვარხვი, ნამუთ ფორილი რე მოჭითე, ჩე ვარდა იაშფერი ოფორუეთ.
ფურცელი ღაზამი რე ვარდა ორტყაფუშმოგვენი, ჟინჯიერი, მილიშობური, ღერი 1 მ-შახ ონჭუ. პიოლეფი ჭიფე რე, უსახიე, იდვალუაფჷ გჷრძე ღერს. ბიბლაშ დიამეტრი კანკალე გვარობას 40 სმ-ს ონჭუ.
პირანს მანგ-მარაშინათუთას. გჷმნაღელს ირძენს მარაშინათუთა-ეკენიას.
ქიმიური აკოდგინალუა
ხვარხვიშ ბოქვეფი იკათუანს აზოტიშ მაკათური ნიფთიარობეფს (2,5 %-შახ), შხვა დო შხვა შანქარეფს (10—11 %) (გლუკოზას, ფრუქტოზას, სახაროზას, მალტოზას), ინულინიშ პოლისახარიდის, ფიტინს, ფლავონოიდ კვერცეტინი დო თიში გლუკოზიდეფი, ციმუეფი, შხვა დო შხვა ფერმენტეფი, კალციუმიშ, ფოსფორიშ ჯიმუეფი, ფიტონციდეფი, ლიმონიშ დო უშქურიშ ბჟეფი, ვიტამინეფი A (3,75 მგ %), B1 (60 მგ %), B2 (50 მგ %), PP (0,20 მგ %), C (10,5—33 მგ%), თაშნეშე ეთერზეთეფი კვათირი გიშაკერძაფილი შურით, ჩხვინდიშ დო თოლიშ ცქირცქამი დაცხიშ გჷმოღერზელუათ. ეთერზეთეფიშ თარ აკმადგინალჷ ნორთის წჷმარინუანს დისულფიდეფი დო სულფიდეფი.
ხვარხვიშ გვარობეფი
ხვარხვიშნერეფიშ ფანიას ოშობათ გვარობა რე. ხვარხვეფქ პიჯობურო შილებე დირთას ჟირ კატეგორიათ: დეკორატიულო დო ოჭკომალო, მორო თინეფშე კანკალე ჟირხოლო კატეგორიას ორხველჷ.
ოჭკომალი ხვარხვეფიშ არძაშე ჩინებული სახეეფს წჷმარინუანს:
დეკორატიული ხვარხვეფი (ალიუმი):
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ხვარხვიშნერეფი კატეგორია:ორტვინობა
ერაყი
ერაყი, (არაბ.:العراق); ედომუშამი ოფიციალური ჯოხოდვალა ერაყიშ რესპუბლიკა (არაბ.:جمهورية العراق; كؤماری عێراق - კომარა ერაყი; - ყოტნაიუტა დ ირაყ; ܩܘܛܢܝܘܬܐ ܕܥܝܪܐܩ) ქიანა ბჟადალი აზიას, იკენსჷ ზაგროსიშ გვალეფიშ ოორუე-ბჟადალიშ უმენტაშ ნორთის, სირიაშ ტიოზიშ ბჟაეიოლ ნორთის დო არაბეთიშ ტიოზიშ ოორუეს.
ქიანას ობჟათე-ბჟაეიოლშე უხურგანს ქუვეითი, ოჟათეშე - საუდიშ არაბეთი, ბჟადალშე - იორდანია დო სირია, ოორუეშე - თურქეთი დო ბჟაეიოლშე - ირანი. ერაყიშ ტერიტორიას ომძღჷ - სპარსეთიშ ჸუჯი, ქიანაშ ობჟათე-ბჟაეიოლშე.
გეოგრაფია
thumb|left ქიანა იდვალუაფუ ობჟათე-ბჟადალ აზიას, ევფრატიშ დო ტიგროსიშ წყარმალონას. მახურგე ქიანეფიე: თურქეთი, ირანი, ქუვეითი, საუდიშ არაბეთი, იორდანია, სირია. ფართობი აკმადგინანს 435.072 კვ.კმ-ს.
დემოგრაფია
2009 წანაშ მუნაჩემეფით, ერაყის 3 მილიონი მახორუ რდჷ.
ისტორია
მინი|[[ხამურაბიშ კანონეფიშ კორობილიშ სტელაშ ფრაგმენტი]] ერაყიქ 1921 წანას გჷმაცხადჷ ზოხორინალა. 1958 წანაშახ, ქიანას მართუნდჷ ჰაშიმიტეფიშ დინასტია (ფაისალ I დო ფაისალ II ). მონარქიაშ დონთხაფაშ უკული ერაყის რესპუბლიკური მართუალაქ დემყარჷ. 1968 წანას, ხეშუულებაშ ოდუდეშახ ქჷმორთჷ პარტია ბაასიქ, ნამუქჷთ “ანტიიმპერიალისტური კურსი” გეჭოფუ დო დიჭყჷ რეფორმეფიშ გატარაფა. 1974 წანას, ქიანაშ ოორუეს გეგმიცხადჷ ქურთისტანიშ ავტონომიაქ. 1980-88 წანეფს ერაყი ოკათუდჷ ფართომასშტაბიან ლჷმას ირანწკჷმა,1990 წანას, ერაყიქ გენშიჭკიჷ მეძობელ ქიანა ქუვეითიშ ტერიტორიაშა დო ანიქსირებული აფუდჷ. ხვალე ოერეფოშქაშე კოალიციური ნძალეფიშ აქტიური კათუთ მიხუჯინჷ აგრესიაშ შედეგეფიშ ლიკვიდაციაქ. დოდგენილიე, ნამდა ირანწკჷმა ლჷმაშ ბორჯის, ერაყიქ ქიმიური ანჯარი გჷმირინჷნ, თაშნეშე 1988 წანას - ქაიანაშ დინოხოლეთ, ქურთეფიშ სააწმარენჯოთ. თე ლჷმეფიშ გეშა, 1991 წანას, გოეროქ ერაყის ოეროეფოშქაშე სანქციეფი დუწესჷ, ნამუქჷთ გჷმანადგურაფალი ეფექტი იღვენუ ქიანაშ ეკონომიკაშო დო მახორობაშო. ერაყიშ ოორუეს დო ობჟათეს - აკიქიმინჷ კილერ ზონეფქ, სოდეთ პატრულირენდჷ ააშ-იშ დო გოართ. ომაფეშ ავიაცია. ოორუეშ კილერ ზონას ქურთეფქ ავტონომიური რეგიონი აკოქიმინეს. ეკონია წანეფს გოერო ოცადჷდჷ ერაყიშ მამართვალი რეჟიმიშ დოჸუნაფას, მასობური გონადგურაფაშ ანჯარიშ გონადგურუაშო, მარა უშედეგოთ. 2003 წანაშ მელახის, ააშ-ს დო ბჟადალური კოალიციაშ ოურდუმე ინტერვენციაშ შედეგო სადამ ჰუსეინიშ რეჟიმი დოთხინაფილქ იჸუ ხეშუულებაშე. ჟირ წანაშ გოძვენას ქიანას, მართუნდჷ საოკუპაციო კუნტახანური ადმინისტრაცია, ნამუქჷთ მახაზჷრჷ ერაყიშ ომენოღალე ნძალეფშო ხეშუულობაშ გჷნოჩამაშ წიმოხპიჯალეფი. 2005 წანაშ 6 პირელს, იტარჷ ერაყიშ ისტორიას მაართა დემოკრატიულ გჷშაგორუეფქ. ქიანაშ პრეზიდენტო გჷშაგორილქ იჸუ ჯალალ თალაბანიქ, ქურთი არყებულეფიშ ჸოფილ ლიდერქ.
მონძეობა
მესოპოტამიას მითმიარსხუაფუ არაბეფიშ სახალიფოშ დო უჯვეშაში ცივილიზაციეფიშ - შუმერიშ, აქადიშ, ბაბილონიშ დო ასურეთიშ ჯოხოეფი.
იაპონიაშ პარლამენტი
იაპონიაშ პარლამენტი (პარლამენტი, 国会 კოკაი), იაპონიაშ ჟირპალატიანი კანონმადვალუ ორგანო 1889 წანაშე; ჟირხოლო პალატაშ წჷმმარინაფალეფი გიშეგორუაფუ საარძო გიშაგორუეფით. წჷმმარინაფალეფიშ (გიმენი) პალატა აკმოდირთუ 480 დეპუტატშე დო გიშეგორუ 4 წანაშ ხანით. ხანობური ცენზი რე 25 წანა. 180 დეპუტატიშ გიშაგორუა მუთმოხვადუ პარტიული ერკებულეფით. ელმაჩამალეფით (ჟილენი) პალატა აკმოდირთუ 252 დეპუტატშე დო გიშეგორუაფუ 6 წანაშ ხანთ. ასაკობური ცენზი ზილენ პალატას 30 წანა რე. 98 დეპუტატის გიშმაგორუნს მამართალი პარტია პრემიერ-მინისტრიშ ერკებულით.
გვატემალა (ნოღა)
გვატემალა (Guatemala) — გვატემალაშ ნანანოღა. ცენტრალურ ამერიკაშ არძაშე დიდი ნოღა მახორობაშ მეჯინათ. ნოღა იდვალუაფუ გვატემალაშ გვალონაშ ობჟათე-ბჟაეიოლ ნორთის.
იაპონიაშ პარლამენტი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იაპონიაშ პოლიტიკა
გვატემალა (ნოღა)
ისტორია
ალმახანურ გვატემალაშ დინოხოლე, ართ ბორჯის მაიაშ ნოღა კამინალხუიუ იდვალუაფუდჷ, ნამუთ დიო ხოლო ჯვ.წ. 1200 - 1000 წანაშე რდჷ დოხორელი დოხოლაფირო 2000 წანაშ გოძვენას, სოიაშახ თის მესოამერიკული ქრონოლოგიაშ კლასიკურ პერიოდის მიოტენდესჷნ (ახ. წ. 600–900). ამდღა თინა ამერიკაშ უშანულამაში არქეოლოგიური ობიექტი რე. კამინალხუიუშ ცენტრი ალმახანურ ნოღა გვატემალაშ ჯვეშ ნორთიშ გოხოლუას იდვალუაფუდჷ.
გავტემალა 1524 წანას, ესპანარ კონკისტადორქ პედრო დე ალვარადოქ დარსხუ დო სანტიაგო გიოდჷ, უკულ - გვატემალათ დოთირეს. 1560 წანაშე მიშმეშჷ ახალი ესპანეთიშ ვიცე-ომაფეშ აკოდგინალუაშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გვატემალაშ ნოღეფი კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ ნანანოღეფი კატეგორია:ცენტრალური ამერიკაშ ნანანოღეფი
ეგონ შილე
ეგონ შილე (გერმ. Egon Schiele; დ. 12 მანგი, 1890 — ღ. 31 გჷმათუთა, 1918) — ავსტრიალი ხანტუ, გუსტავ კლიმტიშ პროტეჟე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ავსტრიალეფი კატეგორია:ავსტრიალი ხანტუეფი
ჯვ. წ. 1077
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1077 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 473
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 473 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ერნესტ ჰემინგუეი
ჰემინგუეი ნორთი რდჷ 1920-იანი წანეფიშ პარიზიშ ურცხოარ ჭარუეფიშ პლეადაშ "დინაფილი მოითჷრი", ტერმინი, ნამუთ მაართათ გჷმირინუ დო პოპულარულო გჷნაშქვჷ გერტრუდ შტაინქ. თის მონკა სოციალურ რინა უღუდჷ, ოთხშა იჩილჷ, ოდო რინაშ განწხანს მიარე ოჸოროფული მაჸალუა უღუდჷ.
ჰემინგუეის ეჭოფილი აფუ პულიცერიშ პრემია (1953) დო ნობელიშ პრემია ლიტერატურას (1954) ნახანდიშე "ბადიდი დო ზუღა". 1961 წანას, 61 წანაშ ხანს თიქ შურდგჷმა დუდიშჸვილუათ გასურჷ.
ჩუკუიტო (პროვინცია)
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი
ერნესტ ჰემინგუეი
ორდოშიანი წანეფი
thumb|left|230px|ჰემინგუეიშ ფანიაშ ფოტო, [[1905 წ. კვარჩხანშე: მარსელინა, სანი, კლარენსი, გრეისი, ურსულა დო ერნესტი]] ერნესტ მილერ ჰემინგუეიქ დებადჷ 1899 წანაშ 21 კვირკვეს, ჩიკაგოშ ართ–ართი გალენ საგანოს ოკ–პარკის, ილინოისიშ შტატის მუამუში - კლარენს ედმონდს ჰემინგუეი - რდჷ ფსიქიატრი, ოდო დიამუში - გრეის ჰოლ–ჰემინგუეი - მუსიკოსი. ჟირხოლო ორდეს ჯგირაშო განათებულეფი დო დასაბაღას პატიოჩამალი პიჯეფი ოკ–პარკიშ კონსერვატიულ ჯარალუას. მუჟამსჷთ კლარენსიქ დო გრეისიქ ფანიათ აკიშქვესჷნ 1896 წანას, გჷნილეს ოხორინალო გრეისიშ მუმაშ, ერნესტ ჰოლიშ ჸუდეშა, მიდგაშ პატიოჩამალოთ გიოდვეს მუნეფიშ მაართა სქუას ჯოხო. ჰემინგუეი რაგადანდჷ, ნამუდა ვა მოწონდჷ მუში ჯოხო თიშენ, ნამუდა თინა არსხუაფუდჷ ოსკარ უაილდიშ ჩვირჩვალი, ბორო პერსონაჟის დოდგუმილშე "რდჷ ერნესტიშ შანულობა". ფანიაშ შქვითთოლამი ჸუდეშა, პატიოჩამუ სამეძობოს, მიშმეშჷ გრეისიშ მუსიკალური სტუდია დო კლარენსიშ მედიცინური ოფისი.
ჰემინგუეი გილეშჷ ოკ–პარკ დო რივერ–ფორესტიშ სკოლაშა 1913 წანაშე 1917 წანაშახ, სოდეთ ვარჯიშენდჷ შხვადოშხვა სპორტის: ბოქსი, თხიამეფი, კუჩხბურთი, წყარბურთი. უღუდჷ ჯგირი შანეფი ინგლისურც. ერნესტი დო მუში და, მარსელინა, ჟირი წანაშ განწხანს მითმიოგანდეს სკოლაშ ორკესტრის უკულაში ხანერ რდჷნ თეშ გურაფულენდჷ ჟურნალისტიკას, ოგურუანდჷ ფენი ბიგსი. კლასიშ საუჯგუშო ჭარუეფს მეშქაშალა უღუდეს გეგმუბჟინუაფუდესკონ დორხველი ნახანდი სკოლაშ გაზეთის The Trapeze. ერნესტის დო მარსელინას აფუდეს გჷმობჟინაფილი მუნეფიშ სტატიეფი თე გაზეთის; ჰემინგუეიშ მაართა სტატია, გჷმობჟინაფილი 1916 წანაშ ღურთუთას, ოწაწჷდჷ ჩიკაგოშ სიმფონიური ორკესტრიშ აბანობურ რსულებას. თიქ გაგჷნძორჷ თიაშ მიშაღალა თე საქვარშა დო ქჷდიჭყჷ მუჭოთ Trapeze–ს, თაშნეშე Tabula–შ (სკოლაშ გაზეთიშ დო ირწანური წინგი) რედაქტირაფა. მარკ ტვენიშ, სტივენ კრეინიშ, თეოდორ დრაიზერიშ დო სინკლერ ლიუისიშ მანგურო, ჰემინგუეით გოხოლუდეს ჟურნალისტი სოიშახ მეუდირთუდჷ ნოველფიშ ჭარუასჷნ. სკოლაშ თებაშ უკული, თიქ დიჭყჷ რეპორტიორო მუშობა The Kansas City Star–ს თიშ უმკუჯინუო, ნამუდა თინა ხვალე ამშვი თუთას მუშენდჷ თე გაზეთისჷნ, თინა უკულნეშისჷთ ირინუანდჷ Star–იშ ჭარუაშ სტანდარტის: "გჷმირინე კუნტა ზიტყვასქვილეფი. მაართა პარაგრაფი ოკო ორდას კუნტა. გჷმირინე ენერგიული ინგლისური. რდა პოზიტიური, დო ვართ ნეგატიური."
მაართა მოსოფელიშ ლჷმა
thumb|220px|ჰემინგუეი, ნოღა მილანი, 1918 ოგურაფუშ თებაშ უკული ჰემინგუეი ართ ხანს აბანობურ გაზეთის წოროხანდენდჷ, ოდო უკული ევროპაშა მიდეშარჷ. თექ თიწკჷმა მაართა მოსოფელიშ ლჷმა რდჷ გორჩქინელი დო ახალნორდი ჭარუქ გეგნოჭყვადჷ ჩხუპეფც ქოხოლაფუდუკონ. დუდშენოშე უვარეს ლჷმაშა ჯღონუა, რახან ლიკვით რკინებაშ გოკვათილც თოლი სერიოზულო დაღამაკებუდჷ. ბოლოს იშენით ქჷმიხუჯუ ნებაშ ეჭოფუა დო 1918 წანაშ აფუნს ჭითა ჯვრიშ ავტოკოლონას ქენირცხჷ, ნამუთ იტალიაშა მიშარუაფუდჷ. მალასჷნე ქაშქვეს იტალია -ავსტრიაშ ფრონტიშა, დო ჟირი თუთა ხოლო ვა რდჷ მუკულირინ თეშ, დაჩხირიშ ღოზის ქჷმოხვადჷ დო ტომბას დიჭკირჷ. ყუმბარაშ აკნაცჷმეფც გვალო დოუცხირუდჷ, ჟიროშიშე უმოსი ნაჭკირა უღუდჷ. დიდი ტრავმაშ უმკუჯინუო, იშენით ქჷმიხუჯუ ნჭყოლირი იტალიარი ჯარიშკოჩი უშქურანჯი არდგილშა გეგნუჸუნაფუდუკონ. თიწკჷმაშენო მილანშა გეგნიჸუნეს დო ჟიდოჟი მუსხირენი ოპერაცია ქუღოლის. თენა ირფელი დახე აიწორო რე ეჭარილი რომანს "ჯგირო ორდა, ანჯარი!". ჰემინგუეის ოურდუმე ქომოლობაშენ ჟირშა მეჩეს იტალიური ორდენეფი.
ჰოსპიტალს ოსქილიდაფარო რინელს ამერიკალ მედდაქ ქეჸოროფჷ. ვითი წანაშ უკული თე ოჸოროფულ ამბექ, თაშნეშე ოურდუმე გუნამორსილობაქ გიადვჷ ოსხირო თიშ ჩინებულ რომანს ”ჯგირო ორდა, ანჯარი!”
ოჭარუე წჷმოძინა
ოუკ-პარკის ლჷმაშ გერგეზო დორთინელქ თი დუნასქვიშა ქჷმერთჷ, ნამუდა თიშ ოდაბადურ აკანს რინა ობაღინაფალო ფირტვალი რდჷ დო ჩიკაგოური ჟურნალიშ რედაქციას მინწყუ მამუშებელო. წორას თექ გეჩინებაფუ ჭარუ შერვუდ ანდერსონი, ნამუქჷთ დარწუმჷ, ამერიკული ბჟადალუშ ”უშურობას” დათხიებუდუკო დო ევროპაშა მიდაშერელედჷკონ. 1921 წანას, ჰედლი რიჩარდსონიშ ჩილო მოჸონაფაშ უკული, ჰემინგუეიქ ევროპაშა მიდეშარჷ.
მუსხირენი თხობელუაშ გჷმობჟინაფაშ უკული ჯარალუაქ ჰემინგუეიშ თოჸუჯი ქჷმკიჭოფჷ. თიში ორიგინალური ჭარუაშ მანერაქ დო თხობელუაშ სტილქ მაკითხირალშა შოკური ეფექტი მახვამილუ. თეს ქჷგიაძინჷ ჰემინგუეიშ, მუჭოთ ინტერესუანი პიჯიშ მეხჷ გჷმორჩქინელი თოჸუჯიქ. თით უმოსო, ნამუდა მუ ხოლო აქტიურო ოცადუდჷ, ”ქომოლი გერგეზიშ” სახე დუკვირდებუდჷკონი. ჯარალუაშ თოჸუჯიშ ცენტრის მოხვამილაფირქ ბრელი ისოფჷ, ნამუდა დიო აკუქიმინუდუკო, ოდო უკული არძოშ თოლს გუნძალიერებუდუკო ინოჩამა მუში დუდიშენ, მუჭოთ ჯარიშკოჩიშ დო ოურდმე კორესპონდენტიშე, ქომოლი ადამიერშე, მით ირო მინჭუაფუ დუდიშ გინაუალარეფშა, ლიკვით რკინებაშ, ჯინუაშ, ჩხომუაშ დო ხოჯეფიშ ბურსაფიშ მოჸოროფულ ადამიერშენ.
1930-იან წანეფს, მუჭოთ თიში ბიოგრაფეფი რაგადანან, ”მურიცხულ ლახარაქ” ქჷმკიჭოფჷ დო ჭარუაშე უმოსო მუში დუდიშ გჷმორჩქინათ რდჷ დაკებული.
დორხველი რინა
left|150px|thumb|ჰემინგუეიშ დო ჰედლიშ ქორწილი, 1921 ჰემინგუეი ოთხიშა რდჷ ნაჩილუ დო თე ქორწინებაშე სუმი ბოშიქ დასქიდჷ. მაართა მუსხირენი წანა, ნამუთ მაართა ჩილი ჰედლი რიჩარდსონწკჷმა მუკორთუნ, დახე იდეალური რდჷ. თინეფიშ ქორწინებაქ აკოცუ, მუჟამც თიქ სქვამი პოლინ პფეიფერი გეჩინებაფუნ. ჰედლიწკჷმა დათხიას ჰემინგუეი რინაშ ლიაშახ მუში რინაშ ”უდიდაშ ცოდას” უძახუდჷ.
პოლინწკჷმა ვითოჟირი წანას სქიდუდჷ, უკული რდჷ მარტა, მით ესპანეთის გეჩინებაფუნ. მალას დეხოლეს, მარა მალასჷნე დეთხიის ართიანს.
ჰემინგუეიშ მაანთხა ჩილი, მერი უელში, ითამ მუში დოკვათუათ რდჷ გორჩქინელი. მათვინე, სქვამი, ჰემინგუეიშე ჩხორო წანათ უკულაში, ქომონს მოჭიჭაფათ ორყუდჷ დო გართუუდჷ. ჰემინგუეი თის ”ჯიბეშ რუბენსიშ ნახანტის” უძახჷდჷ. ჰემინგუეიშ თელარაშ ლიაშახ თინეფი ართო ოხორანდეს თიშ ჭყოლოფათ, ნამუდა მერი მუში ქომონჯიშ ბრელი ერთი-მორთიშე წკურუნდჷ თოლეფს.
ჭარუაშ სტილი
thumb|200px|ჰემინგუეი ხანდაშ ბორჯის, [[1939]] მაართა მუშობურალა ჰემინგუეიშ სტილიშ, თენა რე გჷმოხანტუაშ მეშქაშალეფიშ უდიდაშ კუბაკალათ ხვარება. თინა ოცადჷ განჩით გაჩინებაფუას მაკითხირალც თენა დო ვარ თი სიტუაცია, უოშქარეთ ქაძირას თის გერგეზი. ვამითხობელანა მუში გერგეზეფიშ დუს გინნახვამილეფსჷნ, ვარინ მოძირანა, დო ირინერი სხუნუაშე დო ვარ ავტორიშულ რემარკეფშე დუც ეთმიჩილითუანც. თინა მაკითხირალიშ აქტიურ მიშახოლინს გურიშხონარენს, მიქჷთ მუში თოლიშ წჷმორინაფათ ოკო აკინწყუას თინა, მუთ ავტორქ გარძახ გიშეტუნი - გერგეზიშ დო ვარ მონახვამილაშ დოხასიათაფა, თიში ბიოგრაფია დო ვარ მუმალი. ''მა ბძირი მარლინეფიშ დიარაშ გრანდიოზული ოძირაფუობა, აიწორო გებჩინებაფე მეჩხომეეფიშ რინაშ ირი დეტალი, მუთ მუ რაგადი ოკო ძალამი ინტერესუანი რე, მარა "ბადიდი დო ზუღას" ენეფი გვალო გეგშიბტე, რახან თეშით იგინაფუაფუ თენა, მუჟამც თხობელუას კითხულენთჷნ. მუჟამს გიჩქჷ დო თეშ გიშეტალენქჷნ, მუთუნი ვადინუ, მაკითხირალი იშენით გინაფულენს თი გჷშატებულს დო მუში თოლშა აწორინაფათ გეიონწყუნს თის მუ თვითან, ოდო მუჟამს ურჩქენდობაშ გეშა გეგშიტალენს მუდგაინს ჭარუნ, მუჟამს თიშენ გჷშეტენს, ნამუდა ვა უჩქუნ, თენათ ხეთეშე ოგინაფალო გჷნირთუ დო არძოშე დიდი უბედურობა ხოლო თენა რე .ე. ჰემინგუეი''
ჰემინგუეი აისბერგის ალმუზიმუანს ლიტერატურას: ხვალე ნარუონ ნორთი რჩქჷ აისბერგიშ წყარს ჟილე, დოსქილადირი წყარს რე, ენოფორილი; ლიტერატურასჷთ თაშ ოკო, ნარუონ ნორთიქ ოკო იჭარას თიში, მუთ ჭარუს უჩქჷნ დო მუთ ნახანდის მიაზჷრებაფუაფუნ. ჰემინგუეი ოცადჷ, ნამთინი ოხვილური ვა რენ ფერი ფრაზა ვე ხვარასჷნ, მარა, მანგიორი, აკოგორას თიშნერი ზიტყვა, მუთ კონდაკი სითინუეთ დო სიმართეთ გჷმოხანტუნს დო აკმოქიმინუნს ოხვილურ გენწყილობას. ეჩიდოვითოჩხოროშა ბჭარი რომანიშ "ჯგირო ორდა, ანჯარი!" დათებუვა, თქუ ჰემინგუეიქ, დო მუჟამს კითხეს, იშენი ვა გეგეძნელუავაონ, თიქ უგამჷ: ოსქვებურ ზიტყვას ბგორუნდია.
''ხანტილური პროზა თენა რე არქიტექტურა დო ვართ დეკორატორიშ ხელუანობა... მუჟამცჷთ რომანიშ ავტორი მუში ხელუბურო გჷშათოლირ გერგეზეფს პიჯის დორხველი გაღაშ ნაჭყილონტა აზჷრეფს მილმაკასანსჷნ, - მუთ ბრელაშო უმოსი მომგებიანი რე, ვინდარო კჷნე თე აზჷრეფიშ ზოხო აკნანაკვერათ ბეშტუა, - თენა უკვე ლიტარატურა ვა რე."  (ე. ჰემინგუეი)
რესურსები იტნერნეტში
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ჭარუეფი კატეგორია:ამერიკალი ჟურნალისტეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ლიტერატურაშ დარგის კატეგორია:დუნაბადი 1899 კატეგორია:ნაღურა 1961 კატეგორია:ერნესტ ჰემინგუეი
სანტიაგო
მინიატიურა სანტიაგო – ნოღა დო კომუნა ჩილეს.
კატეგორია:ჩილე
ფუტკარული
ფუტკარული — ჸალაიბონი ბჟაეიოლ საქორთუოს, ქართლიშ ქჷნდჷრს. სიმაღალა 2300 მ. ჸალაიბონწკჷმა დვალირი აბანი ეგაფილი რე მეზოზოური ხანიშ დჷნოლექი ფალეფით, (კირქუალეფი, მერგელეფი, თიხეფი, ქვიშაქუალეფი, კონგლომერატეფი). საროტით მიორსხუანს წყარმალუეფიშ არაგვიშ დო იორიშ ლეხერეფს.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქორთუოშ ჸალაიბონეფი
5 მარაშინათუთა
5 მარაშინათუთა (არგუსო) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 217-ა დღა (ნარკი წანეფს — 218-ო დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
ბარხუდარლი
ბარხუდარლი (Barxudarlı) — ოფუტე აზერბაიჯანს, ყაზახიშ რაიონს. 1992 წლის 27 პირელშე, ოფუტე სომხეთიშ ოკუპაციაშ გიმე რდჷ.
ჯაკარტა
ჯაკარტა (Jakarta, Jakarta;1527 წანაშა – სუნდა კელაპა; 1619 წანაშა – ჯაიაკარტა; 1942 – წანაშა ბატავია) — ინდონეზიაშ ნანანოღა დო ქიანაშ უდიდაში ნოღა. ჯაკარტა ინდონეზიაშ თარი ოზუღე ონიშოლი დო კომერციული ცენტრი რე. ნოღა იდვალაუფუ კოკი იავაშ ოორუე-ბჟადალ წყარპიჯის, თექ სოდეთ წყარმალუ ჩილივუნგი ინმაკათუ იავაშ ზუღას. ნოღაშ მახორობა 10 187 595 ადმ (2011). რელიგიური აკოდგინალუა: 85,5 % — მუსლიმანი, 5,2 % — პროტესტანტი, 4,8 % — კათოლიკე, 3,5 % — ბუდისტი, 1 % — ინდუისტი.
ბარხუდარლი
2020 წანაშ 10 გერგობათუთაშე, ოფუტე ოკუპაციაშე დუდიშული რე.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანიშ ოფუტეეფი კატეგორია:ყაზახიშ რაიონიშ ოფუტეეფი
ჯაკარტა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინდონეზიაშ ნოღეფი კატეგორია:აზიაშ ნანანოღეფი
პაპელ-პამპაშ მუნიციპალიტეტი
პაპელ-პამპაშ მუნიციპალიტეტი (Papel Pampa) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიას, ლა-პასიშ დეპარტამენტიშ გალბერტო-ვილიაროელიშ პროვინციას. 2010 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 7 637 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 853 კმ² რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლივიაშ მუნიციპალიტეტეფი
სენ-სავენ-სიურ-გარტამპიშ სააბატო
სენ-სავენ-სიურ-გარტამპიშ სააბატო (Abbaye de Saint-Savin-sur-Gartempe) — სააბატო საფრანგეთის, პუატუშ ჸოფირი პროვინციაშ კომუნა სენ-სავენ-სიურ-გარტამპის.
რომანული არქიტექტურაშ ეკლესიაშ კიდანჯალაქ XI ოშწანურას დიჭყჷ. თინა იკათუანს უსქვამაშ, XI - XII ოშწანურეფიშ ფრესკეფს, ნამუეფით კონწარი სახენწჷფო თხილუაშ თუდო რე. 1983 წანაშე, ეკლესია მიშულირი რე იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა.
ეკლესია ჯვარიშ ფორმაშ რე დო თის ებიჯილი რე კვადრატული ფორმაშ ჸორში. დუდშე ეკიდილქ იჸუ ტრანსეპტიქ. ოშწანურეფიშ გოძვენას, კომპლექსის შხვადოშხვა ნორთეფი აძინუდუ. XIV ოშწანურა გიაძინჷ ორეკეშიქ, ნამუშ სიმაღალა 80 მეტრა რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საფრანგეთიშ ეკლესიეფი კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი საფრანგეთის
ჯვ. წ. 1078
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1078 წანა.
ჯვ. წ. 474
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 474 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
მინსკი
მინსკი (Мінск; Минск) — ბელარუსიშ ნანანოღა 1919 წანაშე. მინსკიშ აკანიშ და მინსკიშ რაიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი, თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და თინეფიშ აკოდგინალუაშა ვემიშმურსჷნ, გერგეზი ნოღა. ქიანაშ უშხუაში ოტრანსპორტე ნორშვი, პოლიტიკური, ეკონომიკური, კულტურული დო ომენცარე ცენტრი. ნოღას წყარმალუ სვისლოჩი მეურს. 2016 წანაშ მუნაჩემეფიშ მეჯინათ, მინსკიშ მახორობა 1 959 781 მლნ ადამიერი რდჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბელარუსიშ ნოღეფი კატეგორია:ევროპაშ ნანანოღეფი კატეგორია:სსრრ-შ გერგეზი ნოღეფი
ბობი ფარელი
thumb|ბობი ფარელი
რობერტო „ბობი“ ალფონსო ფარელი (დ. 6 გჷმათუთა, 1949, არუბა, ღ. 30 ქირსეთუთა, 2010, სანქტ-პეტერბურგი) – არუბალი არტისტი, მასხაპალი, მობირე დო მუსიკოსი. დისკო ბუნა Boney M-იშ სოლისტი 70-იამ წანეფს.
ქოქოსიშ (კილინგიშ) კოკეფი
კურსივის ტექსტი#გადამისამართება ქოქოსიშ კოკეფი
კარაბაია (პროვინცია)
thumb|right|150px|კარაბაიაშ პროვინცია კარაბაია – პუნოშ რეგიონიშ (პერუ) პროვინცია. კარაბაიას ოორუეშე ომძღჷ მადრე-დე-დიოსიშ რეგიონი, ბჟადალშე – კუსკოშ რეგიონი. კარაბაიაშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა მაკუსანი. 2005 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით პროვინციაშ მახორობა აკმადგინანს 66,316 ადამიერს, ოშქარი მეჭედალა კმ²-ს რე 5.4 ადამიერი. კარაბაიაშ ფართობი რე 12,266.4 კმ². პროვინცია ირთუ 10 რაიონო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი
სტოიციზმი
მინი|250პქ|ზენონ კიტიელი სტოიციზმი — ჯვეში ფილოსოფიური სკოლა ნამუქჷთ დირსხუ ათენს, თიშ დჷმარსხუაფალო იკოროცხუ ზენონი. ჯოხოდვალა მოურც თი პელეტიშე, სოდეთ სტოარეფიშ მაართა აკოხვალამაქ იმანჯჷნ. სტოიციზმი სუმი ნორთო ირთუ: