cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
უილიამ ბრედფორდ შოკლი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ფიზიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიკაშ დარგის კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1910 კატეგორია:ნაღურა 1989
ჯვ. წ. 881
ნაღურა
კატეგორია:
ოლაფ შოლცი
ოლაფ შოლცი (Olaf Scholz; დ. 14 მანგი, 1958, ოსნაბრიუკი) — გერმანალი პოლიტიკოსი, გსდპ-შ მაკათური, 2018 წანაშ 14 მელახიშე გერმანიაშ ვიცე-კანცლერი , გსდპ-შ ობორჯე მადუდე (2018 წანაშ 13 ფურთუთაშე 22 პირელშახ).
სქოლიო
კატეგორია:გერმანიაშ სოციალ-დემოკრატიული პარტიაშ მადუდეეფი კატეგორია:გერმანიაშ ვიცე-კანცლერეფი კატეგორია:გერმანიაშ ხანდაშ მინიატრეფი კატეგორია:გერმანიაშ ფინანსეფიშ მინიატრეფი კატეგორია:ანგელა მერკელიშ პირველი კაბინეტი კატეგორია:ანგელა მერკელიშ მაანთხა კაბინეტი კატეგორია:გერმანიაშ პოლიტიკოსეფი
პაპუა-ახალი გვინეა
პაპუა-ახალი გვინეა (Papua New Guinea, ტოკ-პისინიშ ნინაშა — Papua Niugini, ჰირი-მოტუშ ნინაშა — Papua Niu Gini), ედომუშამი ოფიციალური ჯოხოდვალა პაპუა-ახალი გვინეაშ ზოხორინელი შტატეფი — სახენწჷფო ობჟათე-ბჟაეიოლი აზიას დო ოკიანეთის, ქიანა იდვალუაფუ ახალი გვინეაშ კოკიშ ბჟაეიოლ ნორთის, ბისმარკიშ არქიპელაგის, სოლომონიშ არქიპელაგიშ ოორუე ნორთის (ბუგენვილიშ, ბუკაშ კოკეფი), დ’ანტრკასტოშ კოკეფს დო შხვა. ბჟადალშე უხურგანს ინდონეზიაშ პროვინციეფი პაპუა დო ბჟადალი პაპუა. ქიანაშ თარი ნორთი ეშახე რჩქალი ოკიანეშ ობჟათე-ბჟადალშე. ნანანოღა — პორტ-მორსბი.
სქოლიო
კატეგორია:ოკიანეთიშ ქიანეფი კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი კატეგორია:ინგლისურნინამი ქიანეფი კატეგორია:კონსტიტუციური მონარქიეფი კატეგორია:პაპუა-ახალი გვინეაშ გეოგრაფია კატეგორია:კოკი სახენწჷფოეფი
კალიფორნიაშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტი
კალიფორნიაშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტი (ინგლ. California Institute of Technology; Caltech) — კერძო უნივერსიტეტი ნოღა პასადენას, კალიფორნიაშ შტატის (ააშ). "კალტექი" ართ-ართი ლიდერი ინსტიტუტი რე მენცარობაშ დო ტექნოლოგიაშ დარგეფს. დირსხუ 1891 წანას.
ჯენიფერ მორისონი
ჯენიფერ მერიე მორისონი (Cillian Murphy; დ. 12 პირელი, 1979, ილინოისი) — ამერიკალი არტისტი, მოდელი დო პროდიუსერი. ჩინებული რე ელისონ ქამერონიშ როლით სერიალშე ექიმი ჰაუსი.
კალიფორნიაშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკული უნივერსიტეტეფი კატეგორია:ტექნოლოგიური ინსტიტუტეფი
ჯენიფერ მორისონი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
მაია (კათა)
მაია — ინდიარეფიშ გამნარყობაშ კათა (თური კათეფიშ ბუნა), მესოამერიკას მაიაშ მახორობაშ მუდანობა 6-7 მილიონ ადამიერშახ ვარირენს. მაიაშ ნინეფიშ ბუნეფშა იჩიებუნა. მაიაშ გვერდიქ ესპანურშა გეგნორთჷ. მაიაშ კათა ჯვეში მაიაშ ცივილიზაციაშ მონძეეფი რენა.
დოხორუაშ აბანეფი
არძაშე უმოსო მაიაშ კათა, მექსიკაშ ობჟათე შტატეფს ოხორანა: ჩიაპასი, კამპეჩე, იუკატანი, კინტანა-როო დო ტაბასკო. ბელიზის მაია მახორობაშ 10 %-ის აკმადგინანს. გვატემალას მუშ დუდს მაიაშ კათათ კოროცხჷნს ქიანაშ მახორობაშ გვერდშე მეტი. თაშნეშე მაიაშ კათა ხოლო ოხორანს ჰონდურასიშ ბჟადალ ნორთის, სალვადორს დო ჭიჭე მუდანობათ, ცენტრალური ამერიკაშ შხვა ქიანეფს.
იუკატანიშ ჩქონი
ჩქონს იდვალუაფუ მექსიკაშ შტატეფი - იუკატანი, კინტანა-როო დო კამპეჩე. თე შტატეფიშ მახორობაშ უმენტაშობა, მაიაშ კათაშ მონძე რე, მარა ჩქონიშ ბჟადალი ნორთიშ მაიაშ მახორობა ძალამ ასიმილირებული რე შხვა კათეფწკჷმა. თინეფი ხოლო, მით ჸუდეს მუშ ნანანინაშა რაგადანა, მუნეფიშ დუდს აიდენტიფიცირენა მუჭოთ მეტისეფი. გვატემალაშ გვალაშ მაიაშ ტომეფიშე გოშხვებათ, იუკატანიშ მაიაშ კათა ართამი მაიაშ ნინაშა რაგადანს (Yucatec Mayan) დო მუნეფიშ დუდს აიდენტიფიცირენა უბრალოთ მუჭო მაია, ტომური დორხველობაშ უმუშო.
ჩიაპასი
შტატის ოხორანს მაიაშ კათეფი - ცეცილი დო ცელტალი (გვალამი აბანეფს) დო ჩოლი ჯუნგლეფს.
ბრელი მაია მუურინუანს ერუანული გოდუდიშულაფაშ საპატისტურ არმიას, ნამუთ მონძენს რეგიონს დო თი ტერიტორიაშ ზოხორინალაშო ცადენს, სოდეთ ინდიარეფი ოხორანა.
გვატემალა
მაია აკმადგინანს ქიანაშ ნთელ მახორობაშ 65 %-ის დო თხილანა 23 მაიაშ ნინას, ნამუთ ორველჷ მაია-კიჩეშ ნინაშ ფანიას.
მაიაშ კალენდარი
ქოძირით
ციტატეფი
„ჩქი — რინელიშ მითეფი ვაორეთი, ვართი აკნაცუმეფი ჯუნგლეფს დო ვართი ჩქოლარეფი ზოოპარკის. ჩქი ვორეთ კათა, ჩქი მოკონა პატიცემა, ჩქი ვამკონა ვატოლერანტობაშ დო რასიზმიშ გიოჩირქოლაფარი ვორდათ“, — რიგობერტა მენჩუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მექსიკაშ კათა კატეგორია:გვატემალაშ კათა კატეგორია:ბელიზიშ კათა კატეგორია:ჰონდურასიშ კათა კატეგორია:სალვადორიშ კათა
ჯვ. წ. 882
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 882 წანა.
ანდრეა პალადიოშ ვილეფი
ანდრეა პალადიოშ ვილეფი ვენეტოს — არქიტექტორ ანდრეა პალადიოშ დჷნაპროექტებუ ვილეფი, ნამუეფით 1994 წანაშე მიშულირი რე იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა, იდვალუაფუ იტალიას, ვენეტოშ რეგიონს. დუდშე მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტის ჯოხოდჷ „ვიჩენცა, პალადიდოშ ნოღა“ დო იკათუანდჷ არქიტექტორიშ ხვალე თი ნამუშერეფს, ნამუეფით ვიჩენცას იდვალუაფუდესინ. ობიექტი შხვადოშხვა ნოგაფუეფს იკათუანს, თინეფ შქას რე ტეატრო-ოლიმპიკო, პალაციო დო მუდგაზჷმარენი ვილა. 1996 წანას, ობიექტის ჯოხოქ დათირჷ, თიშენი, ნამდა თის გიაძინჷ პალადიოშ თი ნამუშერეფქ, ნამუეფით ვიჩენცაშ ხურგაშ გალე იდვალუაფუნან.
ტერმინი ვილა გჷმორინაფილი რე ოფუტეშ ჸუდეშ ეიოშანალო. ფშხირას, ვენეტოშ დიდარ ფანიეფს თაშნეშე უღუდეს ჸუდეეფი ნოღას, ნამუეფსჷთ პალაციოს უძახჷდეს. თე ჯოხოს გიაძინუდჷ ფანიაშ გვარი. თეშ სამანგი რე პალაციო-ჩერიკატი დო პალაციო-ფოსკარი ვენეციას.
კიპუში
კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ნოღეფი
ანდრეა პალადიოშ ვილეფი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იტალიაშ არქიტექტურული ობიექტეფი კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი იტალიას
შლომო მინცი
შლომო მინცი (ებრაულო. שלמה מינץ‎; 30 გჷმათუთა 1957, მოსკოვი) – ურია მევიოლინე, ალტისტი, დირიჟორი დო მუსიკალური პედაგოგი.
ბიოგრაფია
შლომო მინციქ დებად 30 გჷმათუთას, 1957 წანას მოსკოვს. 1959 წანას, მუჟამცჷთ შლომო ჟირი წანერი რდჷნ ფანიაწკჷმა ართო ისრაელშა გჷნილჷ ოხორინალო. ვიოლინოშ მეგამას გურაფულენდჷ ჯოხოშინელ პედაგოგ-მევიოლინე ილონა ფეხერწკჷმა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ურიეფი კატეგორია:ურია პედაგოგეფი კატეგორია:ურია მევიოლინეეფი კატეგორია:ურია მუსიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1957
გლაფკოსი
გლაფკოსი (Γλαύκος) — წყარმალუ საბერძნეთის. სიგინძა 26,3 კმ. წყარმალუ იჭყაფუ პანახაიკონიშ გვალეფს, ოფუტე ლეონტიოშ ხოლოს, გიშმურს მოირას, ნეო სოულის, ნოღა პატრას დო ინაკათუ იონიაშ ზუღაშ პატრიშ ჸუჯის.
არგენტინაშ ნოღეფიშ ერკებული
რესურსეფი ინტერნეტის
არგენტინა
ბოლნისისწყალი
ბოლნისისწყალი (ფოლადაური) — წყარმალუ ბოლნისიშ მუნიციპალიტეტის. რე წყარმალუ მაშავერაშ მარძგვანი ნადუ. სიგირძა — 42 კმ, ღანჩოშ ფართობი 382 კმ². ოდუდე უღუ ლოქიშ ქჷნდჷრიშ ოორუე კართეს, ზუღაშ დონეშე 1690 მეტრაშ სიმაღალას. ეთმიჯუმუაფუ თირიშ, ჭვემაშ დო დიხაშთუდონი წყარეფით. წყარალა უჩქუ აფუნსუ, წყარიშ სიჭიჭარე ზოთონჯის. ოშკაშე ბრელწანობური ხარჯი რე 1,52 მ3/წმ.
ლიტერატურა
კატეგორია:თუდოლენი ქართლიშ აკანიშ წყარმალუეფი
დევიდ ლოიდ ჯორჯი
დევიდ ლოიდ ჯორჯი (დ. 17 ღურთუთა, 1863 - ღ. 26 მელახი, 1945) — ბრიტანალი პოლიტიკოსი, გოართოიანაფილი ომაფეშ პრემიერ მინისტრი 1916-1922 წანეფს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბრიტანალეფი კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ბრიტანალი პოლიტიკოსეფი კატეგორია:გოართოიანაფილი ომაფეშ პრემიერ-მინისტრეფი კატეგორია:დუნაბადი 1863 კატეგორია:ნაღურა 1945
ვიანა-დუ-კაშტელუ
ვიანა-დუ-კაშტელუ (Viana do Castelo, []) — ნოღა დო ოზუღე ონიშოლი პორტუგალიას, ვიანა-დუ-კაშტელუშ ოლქიშ დო მუნიციპალიტეტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. მახორობაშ მუდანობა — 88,725 ადამიერი (მუნიციპალიტეტი) (2011). ნოღა დო მუნიციპალიტეტი მიშმურს ოორუე ეკონომიკურ-სტატისტიკურ რეგიონშა დო მინიუ-ლიმაშ სუბრეგიონშა. ჯვეში ადმინისტრაციული დორთუალათ მიშმეშჷ მინიუშ პროვინციაშა. thumb|left|250px|ნოღა დო გვალა სანტა-ლუზიაშ მიოჯინი thumb|left|250px|ნოღაშ ცენტრი
ლატვიაშ პრეზიდენტი
ლატვიაშ პრეზიდენტი (ლატვ. Valsts prezidents) – ლატვიაშ სახენწჷფოშ მადუდე, ნამუსჷთ პარლამენტი (სეიმი) ხონარეფიშ უმენტაშობათ 4 წანაშ ხანით გიშმაგორუნს (1999 წანაშახ — 3 წანაშ ხანით; კარლის ულმანისი სეიმიშე ვარდჷ გიშაგორილი).
ვიანა-დუ-კაშტელუ
გეოგრაფია
ნოღა იდვალუაფჷ ქიანაშ ნანანოღა ლისაბონიშ ოორუეშე 335 კილომეტრიშ მეძენას, ატლანტიშ ოკიანეშ წყარპიჯის, წყარმალუ ლიმაშ ინაკათაფუს.
ლატვიაშ პრეზიდენტი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ლატვია კატეგორია:ევროპაშ ქიანეფიშ პრეზიდენტეფი *
ვიანა-დუ-კაშტელუ
ტრანსპორტი
ოზუღე ონიშოლი. რკინაშარაშ დგჷმილი. ავტომაგისტრალეფი ვიანა-დუ-კაშტელუ — პონტე-და-ბარკა (A27), პორტუ — კამინია (A28), N13, N202.
კოსტრომა
კოსტრომა (Кострома) — ნოღა რუსეთის, კოსტრომაშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ნოღა ზუღაშ დონეშე 110 მეტრიშ სიმაღალას იდვალუაფჷ, წყარმალუ ვოლგაშ ჟირხოლო წყარპიჯის, ნოღა მოსკოვიშე 344 კილომეტრიშ მეძენას. 2018 წანაშ ფასებაშ მეჯინათ, ნოღას 277 280 ადამიერი ოხორანდჷ. ნოღაშ ფართობი — 144,5 კმ². ნოღა კოსტრომაშ მახორობაშ უმენტაშობა რუსი რე.
ვიანა-დუ-კაშტელუ
მაჸალე ნოღეფი
ვიანა-დუ-კაშტელუშ მაჸალე ნოღეფი რე:
კოსტრომა
ნოღა კოსტრომაქ XII ოშწანურას დირსხჷ, XIII ოშწანურას — კოსტრომაშ სათაროშ ცენტრო გჷნირთჷ. ნოღა მაართაშე მიშინუაფჷ 1213 წანას. XIII ოშწანურაშე დოჭყაფილი XVII ოშწანურაშ დალიაშახ მიარეშა გიჩოლჷ დო გიხირჷ. XIV ოშწანურას, მოსკოვიშ სახენწჷფოშ აკოდგინალუაშა მიშმეშჷ. 1719 წანაშე მოსკოვიშ გუბერნიაშ პროვინციული ნოღა რდჷ, 1778 წანაშე — ოგუბერნიე ნოღა. კოსტრომაშ დღათ რჩქვანელობურო ეიშანუაფჷ 13-14 მარაშინათუთას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კოსტრომაშ ოლქიშ ნოღეფი კატეგორია:რუსეთიშ ნოღეფი
სან-სალვადორი (წყარმალუ)
მინი|მარჯვნივ|250პქ|წყარმალუ ლოა დო თიში ნადუეფი სან-სალვადორი (Río San Salvador) – წყარმალუ ჩილეს. რე ლოაშ მარძგვანი ნადუ, მეურს ჩილეშ ანტოფაგასტაშ რეგიონიშ ტერიტორიას. სიგჷრძა 56 კმ. ღანჩოშ ფართობი – 619 კმ².
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩილეშ წყარმალუეფი
განგხარ-პუენსუმი
სქოლიო
კატეგორია:ბჰუტანიშ გვალეფი კატეგორია:ქიანეფიშ უმაღალაში კონკეფი
მარია მონტესორი
მარია მონტესორი (იტალ. Maria Tecla Artemisia Montessori; დ. 31 მარაშინათუთა, 1870, კიარავალე, მარკე, იტალიაშ ომაფე — ღ. 6 მესი, 1952, ნორდვეიკი, ობჟათე ჰოლანდია, ნიდერლანდეფი) — იტალიარი მედიკოსი დო პედაგოგი, შინელი რე გონათაფაშ მეთოდით, ნამუთ თიშ ჯოხონობაშ რე. გურაფულენდჷ საპიენცაშ უნივერსიტეტის. გონათაფაშ მეთოდი, ნამუთ მონტესორიქ დარსხუ, ასე ხოლო გიმირინუაფჷ მოსოფელიშ ბრელ სკოლას დო უნივერსიტეტის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იტალიარეფი კატეგორია:იტალიარი ექიმეფი კატეგორია:იტალიარი პედაგოგეფი კატეგორია:დუნაბადი 1870 კატეგორია:ნაღურა 1952
ესკიმოსეფი
მინი|[[გრენლანდია|გრენლანდიარი ინუიტი.]] ესკიმოსეფი — ოორუე-ბჟადალ ცჷნდჷრიშ, ოორუე ალასკაშ დო კანადაშ აბორიგენი მახორობა.
ესკიმოსეფი ჟირ დიდ ბუნათ ირთუნა — იუპიკეფი დო ინუიტეფი. თე ბუნეფწკჷმა არხო რსხუს რე უნანგამიშ კულტურაშ მაპალური კათა - ალეუტეფი. იუპიკეფი ოორუე-ბჟაეიოლ ცჷნდჷრს დო ალიასკას რენა გოფაჩილი, ინუიტეფი — კანადას დო გრენლანდიას. ანტროპოლოგიურო ესკიმოსეფი არქტიკულ მონგოლოიდეფს ორხველჷნა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ კათეფი კატეგორია:რუსეთიშ კათეფი კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ ეთნიკური ბუნეფი
2067
დღახუეფი
კატეგორია:
ბელიშ ლაბორატორია
ბელიშ ლაბორატორია (ინგლ. Nokia Bell Labs; Bell Labs Innovations (1996–2007), AT&T Bell Laboratories (1984–1996), Bell Telephone Laboratories (1925–1984)) რე ამერიკული ინდუსტრიული ომენცარე კომპანია, ნამუქით დირსხუ 1925 წანას. კომპანიაშ შტაბ-ბინა რე ნოღა მიურეი-ჰილის, ნიუ-ჯერსიშ შტატის. კომპანიას უღუ შხვადოშხვა ლაბორატორიეფ ააშ-შ ტერიტორიას. ბელიშ ლაბორატორია ფინურ კორპორაციაშ ნოკიაშ კომპანია რე 2016 წანაშე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკული კომპანიეფი კატეგორია:ამერიკული ლაბორატორიეფი
ინდოევროპული ნინეფი
მინი|300პქ|{{legend|green|ქიანეფი, ნამუშ მახორობაშ უმენტაშობა რაგადანს ინდოევროპულ ნინეფშა}} {{legend|lime|ქიანეფი, ნამუშ მახორობაშ უჭიჭაშობა რაგადანს ინდოევროპულ ნინეფშა, მარა უღჷ ოფიციალური სტატუსი}} ინდოევროპული ნინეფი — მოსოფელს ართ-ართი არძოშე გოფაჩილი ნინეფიშ ფანია. ინდოევროპული ნინეფი წჷმორინაფილი რე დიხაუჩაშ არძო კონტინენტის. თე ნინეფშა მორაგადეეფიშ მუდანობა 2,5 მილიარდიშ უმოსი რე.
საართოთ, ინდოევროპულ ნინეფს მიორხველანა 400-შე უმოს ნინას, ნამუშეთ გიმე გჷმოკოროცხილი 9 ნინა 100 მილიონშე უმოს მორაგადეს იკათუანს.
თენეფი რე:
ბენგალური, გერმანული, ესპანური, ინგლისური, პორტუგალიური, რუსული, სპარსული, ფრანგული, ჰინდი.
ინდოევროპული ნინეფიშ თეჯგურა გოფაჩუა, რე შედეგი ართჸურე მიარე ოშწანურაშ გოძვენას მიმალი კათეფიშ დიდი გინოხორუაშ, მაჟირაჸურე - XV ოშწანურაშე დოჭყაფილი ევროპაშ ქიანეფიშ წიმიულათ დო თინეფიშ (ინგლისიშ, ნიდერლანდეფიშ, საფრანგეთიშ, ესპანეთიშ, პორტუგალიაშ, იტალიაშ, რუსეთიშ ) ჸურე მოსოფელიშ მასშტაბით წარმაფილი ფართო ექსპანსიაშ შედეგო.
ინდოევროპული ფანიაშ ნინეფი გჷმალინუანა ძალამ დიდ აკოხვალამას ლექსიკას, ფლექსიას, გრამატიკულ კატეგორიეფს (რიცხუ, სქესი, აბლაუტი).
ისტორია
საეგებიოთ, ინდოევროპული ნინეფი წჷმოდირთუნა ართი საართო კინოხიან ნინაშე, ნამუშათ მორაგადეეფიშ 8-10 ვითოში წანაშ კინოხ ოხორანდესკო ოკო. არსებენს მუსხირენ ჰიპოთეზა თე ნინაშ წჷმულაშ აკანიშენი - ასახელენა ბჟაეიოლ ევროპას, წიმი აზიას, ევროპაშ დო აზიაშ აკართაფწკჷმა არსებულ შხვა რეგიონეფს. ართ-ართი ჰიპოთეზაშ მეჯინათ, კინოხიანი ინდოევროპული ნინა დოხოლაფირო 8 ვითოში წანაშ კინოხ გჷშერთჷკო ოკო თიმ ბორჯიშო მორჩილ აზიას გოფაჩილ ხეთურ ნინას.
სტრუქტურა
მინი|300პქ|ევროპას დო აზია ინდოევროპული ნინეფიშ ალმახანური დოხოლაფირი გჷნორთუალა : {{legend|#FFD800|[[ბერძენული ნინეფიშ ბუნა}} {{legend|#7F6A00|ინდოირანული ნინეფი}} {{legend|#00269F|იტალიკური ნინეფი}} {{legend|#FFAA00|კელტური ნინეფი}} {{legend|#CD0000|გერმანიკული ნინეფი}} {{legend|#57007F|სომეხური ნინა}} {{legend|#4CC200|ბალტო-სლავური ნინეფი (ბალტიკური)}} {{legend|#007F0E|ბალტო-სლავური ნინეფი (სლავური)}} {{legend|#00D4FF|ალბანური ნინა}} {{legend|#A3A3A3|ვაინდოევროპული ნინეფი}}]] მინი|300პქ|ამერიკაშ კონტინენტეფს ინდოევროპული ნინეფიშ სავარაუდო გჷნორთუალა: [[რომანული ნინეფი|რომანული: {{legend|#3EBA00|ესპანური}} {{legend|#EA6500|პორტუგალიური}} {{legend|#001E96|ფრანგული}} გერმანიკული: {{legend|#C60000|ინგლისური}} {{legend|#FFD000|ნიდერლანდური}} ]] ინდოევროპულ ნინეფს ტრადიციულო 10 დიდ ბუნათ რთუნა. თაქ წჷმორინაფილი რე თე ბუნეფი ისტორიული რანწკით, თინეფიშ მაართა დომოწმაფაშ მეჯინათ:
კოლინდა გრაბარ-კიტაროვიჩი
კოლინდა გრაბარ-კიტაროვიჩი (Kolinda Grabar-Kitarović; დ. 29 პირელი, 1968) — ხორვატი პოლიტიკური მოღალე დო დიპლომატი. 2011-2014 წწ. რდჷ ნატოშ გენერალური მელამოსეშ წორომახვარე ოკათე დიპლომატიაშ ოკითხირეეფს. 2008-2011 წანეფს რდჷ ხორვატიაშ ოგანაგე დო რსულნებამი ელჩი ააშ-ს. რწუმებეფიშ სიგელქ გინაჩჷ 2008 წანაშ 19 მელახის. 2005-2008 წანეფს ხორვატიაშ გალენური საქვარეფიშ მინისტრი რდჷ, 2003-2005 წანეფს — ხორვატიაშ ევროპაშ საქვარეფიშ მინისტრი.
ხორვატიაშ 2014 წანაშ საპრეზიდენტე გიშაგორუეფს რდჷ კანდიდატი ხორვატიაშ დემოკრატიული გოართოიანაფაშ ხუჯდოკინათ. მაართა ტურს მორჩილი უმენტაშობათ დემარცხჷ მოქიმინჯე პრეზიდენტწკჷმა, მაჟირა ტურს — 50,74% მიგჷ დო ხორვატიაშ ისტორიას მაართა ოსურ პრეზიდენტო გჷნირთჷ. კოლინდა გრაბარ-კიტაროვიჩი ხორვატიაშ პრეზიდენტიშ პოსტის იკენდჷ 2015 წანაშ 19 ფურთუთაშე 2020 წანაშ 18 ფურთუთაშახ.
ინდოევროპული ნინეფი
სტრუქტურა
თაქ გჷმოკოროცხილი ნინეფიშ მოხ, ინდოევროპულ ნინეფო მირჩქინუაფუ რანწკი ეშალაფირი ნინეფი, ნამუთ მერკეთ რე დოგურაფილი. თინეფიშ რიცხუს ორხველჷ: ილირიული, მესაპური, ფრიგიული, თრაკიული, ჯვეში მაკედონური, დაკური დო შხვა.
კოლინდა გრაბარ-კიტაროვიჩი
კოლინდა გრაბარ-კიტაროვიჩი გათხილი რე იაკობ კიტაროვიჩშა, ჸუნა ჟირი სქუა. თის ხორვატულიშ მოხ უჩქუ ინგლისური, ესპანური დო პორტუგალიური ნინეფი.
სქოლიო
კატეგორია:ხორვატიაშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:ხორვატი დიპლომატეფი კატეგორია:ხორვატიაშ გალენური საქვარეფიშ მინისტრეფი კატეგორია:ხორვატი პოლიტიკოსი ოსურეფი
ინდოევროპული ნინეფი
ლიტერატურა
*
თეოფრასტე
თეოფრასტე, თეოფრასტოსი (ბერძ. Θεόφραστος; დ. დოხოლაფირო ჯვ.წ. 371; ერესოსი — ღ. დოხოლაფირო ჯვ. წ. 287; ათენი) — ჯვეში ბერძენი ფილოსოფოსი, ფიზიკოსი, ბოტანიკოსი დო ლოგიკოსი.
ბიოგრაფია
თეოფრასტე დაბადებე დოხოლაფირო ჯვ.წ. 371 წანას. თეოფრასტრეშ ბიოგრაფიული ფაქტეფი ეჭარილი რე ჯვეში ბერძენი ბიოგრაფიშ დიოგენე ლაერტიარიშ ნაჭარეფს: "გიშარჩქინელი ფილოსოფოსეფიშ რინა დო არზეფი", ნამუქჷთ იჭარჷ თეოფრასტეშ რინაშე 400 წანაშ უკულ. ჸათე ნაჭარეფიშე ბგებულენთ, ნამდა თეოფრასტე დაბადებე ლესბოსიშ ნოღა ერესოსის. ჭიჭე რდუნ თეშ თეოფრასტეს ოცხოვრებშა დო ოგურაფშა ათენიშა მიდურთუმუ, სოდეთი პლატონიშ ხემანჯღვერობათ ნოგურაფუე. თეოფრასტეს ათენს გუჩინებაფუაფჷ არისტოტელე. 345/4 წანას არისტოტელექ მიტილინიშა მიდართჷ, სოდეთ არისტოტელექ დიჭყჷ ორთაშობური მენცარობაშ რკვიება. არისტოტელე ჩხოლარეფს ირკვიენდჷ, თეოფრასტე ჩანარეფს. არისტოტელექ მალას (ჯვ.წ. 343/2 წ.) მაკედონიაშა მიდართჷ დო ალექსანდრე მაკედონარიშ მაგურაფალო გინირთჷ. მაკედონიაშა არისტოტელეს თეოფრასტექ ხოლო მიდაჸუნჷ. ჟირხოლო ფილოსოფოსიქ მაკედონიას ჯვ.წ. 335 წანაშა გაჩენდეს დო უკულ კინ ათენშა დირთეს. ათენს არისტოტელე რდჷ პერიპატეტიკოსეფიშ სკოლაშ ხემანჯღვერი. არისტოტელეშ ღურაშ უკულ, სკოლაშ ხემანჯღვერი თეოფრასტე რდჷ, დოხოლაფირო 35 წანას. თეოფრასტეშ ხემანჯღვერობათ სკოლაქ გიფართინუ დო სკოლას ართ პერიოდის 2000-შე უმოსი მოგურაფე ხოლო ჸუნდჷ. თეოფრასტეშ მენცარული ნაჭარეფიშე ბრელი დინაფილი რე დო ამდღარშახ ვამუჭირინუაფჷ. თეოფრასტეშ ნახანდეფი ორხველუდჷ მენცარობაშ შხვადოშხვა დარგეფს: ბოტანიკას, ბიოლოგიას, ფიზიკას, ლოგიკას, გრამატიკას დო შხვ. თეოფრასტეშ თარი ნახანდეფი რე ნაჭარეფი, ბოტანიკაშ გეშა. ჸათე ნახანდეფს ჩანარეფი დორთილი რე სისტემეფიშ დო კლასიფიკაციაშ მეჯინათ. ეჭარილი რე ჩანარეფიშ რეპროდუქცია, ლოკალიზაცია, თინეფიშ დოხასიათაფა დო შხვა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჯვეში ბერძენი ფილოსოფოსეფი კატეგორია:ჯვეში ბერძენი ბოტანიკოსეფი კატეგორია:ჯვეში ბერძენი ლოგიკოსეფი კატეგორია:ჯვეში ბერძენი ფიზიკოსეფი
ლუთერანობა
180px|მინი|[[ლუთერიშ ვარდი — ლუთერანული ოხვამეეფიშ ემბლემა]] ლუთერანიზმი — ართ-ართი ქირსიანული პროტესტანტული სარწუმოება, ნამუქჷთ გიჭყჷ გერმანიას XVI ოშწანურას, რეფორმაციაშ ბორჯის. გერსხუდუ მარტინ ლუთერიშ დო თიშ გემაჸვენჯეფიშ მონძღვარობას. ლუთერანიზმის მოჩამილი რე პროტესტანტიზმიშ თარი დვალირობეფი. თინა ვარენდჷ კათოლიციზმიშ თარ დოგმას, ნამჷ-და ოხვამე დო პაპობა შქამალი რენა ადამიერიშ დო ღორონთიშ შქას. რწუმაშ აკა ავტორიტეტო დო წყუთ აცხადენდჷ საღორონთო ნაჭარას (ბიბლიას). ლუთერანიზმიქ კათოლიციზმშე გეჭოფუ ირფელი, მუთ ბონო ვააწმურედჷ ბიბლიასჷნ.
ლუთერანიზმიქ გერმანიას ოფიციალურ სარწუმოებათ (კათოლიკობაწკჷმა ართო) აღიარაფილქ იჸუ 1555 წანაშ აუგსბურგიშ რელიგიური ზეთ. ლუთერანეფი გერმანიაშ მოხ ოხორანა შვედეთის, ფინეთის, ნორვეგიას, ისლანდიას, ჩეხეთის, უნგრეთის, ესტონეთის, ლატვიას დო ააშ-ს.
ლიტერატურა
კატეგორია:პროტესტანტიზმი კატეგორია:ქირსიანობა
როლანდ ემერიხი
როლანდ ემერიხი (Roland Emmerich), (დ. 10 გერგობათუთა, 1955 ) — გერმანალი კინორეჟისორი, სცენარისტი დო პროდიუსერი. თიში ფილმეფიშ უმოსობა გინოღალირი რე ჰოლივუდის ინგლისურ ნინაშა. გინიღანს მაღალბიუჯეტამი დო მაღალმიშმალუამი ფილმეფს. რე გეი დო ლგბტ თემაშ უფლებეფიშ აქტივისტი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალი კინორეჟისორეფი კატეგორია:დუნაბადი 1955
კოხიშ მაზოჯალი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:2008 წანაშ ფილმეფი კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი
ჯვ. წ. 883
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 883 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
მარი გელ-მანი
მარი გელ-მანი (ინგლ. Murray Gell-Mann; დ. 15 ეკენია, 1929, მანჰეტენი, ნიუ-იორკი, ააშ — ღ. 24 მესი, 2019, სანტა-ფე, ნიუ-მექსიკო, ააშ) — ამერიკალი ფიზიკოსი. თიში ნახანდეფი უმოსო ორხველუდჷ კვანტური ვეშ თეორიას, ელემენტარული წილაკეფიშ ფიზიკას დო ბირთვული ფიზიკას. გელ-მანიქ მიშეღჷ დიდი კონტრიბუცია ელემენტარული წილაკეფიშ თეორიაშ გოვითარაფაშა, რე კვანტური ქრომოდინამიკაშ თეორიაშ ართ-ართ დუმარსხუაფალი, წჷმარინუ კვარკიშ კონცეფცია. ელემენტარული წილაკეფიშ რკვიებეფიშ გეშა, 1969 წანას მარი გელ-მანის გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიკაშ დარგის.
დებადჷ მანჰეტენს, ურიეფიშ ფანიას. გურაფულენდჷ ფიზიკას იელიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ მიპალუ ბაკალავრიშ ხარისხი 1948 წანას. უკულ ვიქტორ ვაისკოპფიშ ხემანჯღვერობათ გურაფა გაგინძორჷ მასაჩუსეტსიშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტის, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია 1951 წანას.
გურაფაშ თებაშ უკულ მარი გელ-მანი მუშენდჷ შხვადოშხვა ომენცარე ინსტიტუტეფს. რდჷ კალიფორნიაშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტიშ, ნიუ-მექსიკოშ უნივერსიტეტიშ დო ობჟათე კალიფორნიაშ უნივერსიტეტიშ ფიზიკაშ პროფესორი. ართი პერიოდის, 1972 წანას, მუშენდჷ CERN-ის ხოლო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ფიზიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიკაშ დარგის კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
ჯესი სპენსერი
ჯესი გორდონ სპენსერი (Jesse Gordon Spencer; დ. 12 ფურთუთა, 1979, მელბურნი) — ავსტრალიარი არტისტი დო მუსიკოსი. ჩინებული რე რობერტ ჩეისიშ როლით სერიალშე ექიმი ჰაუსი (2004-2012).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ავსტრალიარი არტისტეფი
მეკარე (კუჩხბურთი)
thumb|right|220px|მეკარე thumb|220px| მეკარე (Goalkeeper) — მოლაჸაფე კუჩხბურთის, კარიშ მათხილე, თიში თარი ღანკი რე — ვა მეჩას აწმარენჯი ბუნაშ მობურთეეფს გოლიშ მითოღალაშ მეშქაშალან. ლაჸაფენს კარწკჷმა ხოლოს.
ხეთ ლაჸაფი
მეკარე — აკა მოლაჸაფე რე, ნამუსჷთ ბურთიშ ხეშ მოთხუმაშ ნება უღჷნ, თინა რსხულიშ თე ნორთით ითხინუანს აწმარენჯიშ გჷნაშქუმელ ბურთის, ორთჷ პასის. თეორიულო თის ხეთ გოლიშ მითოღალა ხოლო შეულებჷ, მორო პრაქტიკულო თენა ვა რე შელებუანი დო ვართ მოხვალამე.
მეკარეს ვა შეულებჷ ხეთ ლაჸაფი გეჸვენჯი შვანეფს:
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:კუჩხბურთიშ წესეფი კატეგორია:კუჩხბურთიშ ტერმინოლოგია
Fodboldpositioner Torwart
პეიროსი
პეიროსი (ბერძნ. Πείρος) — წყარმალუ საბერძნეთის, აქაიაშ რეგიონს. იჭყაფუ ერიმანთოსიშ გვალეფს, ინაკათუ პატრიშ ჸუჯის, იონიაშ ზუღას. სიგინძა 42,6 კმ. აუზიშ ფართ 578 კმ². გიშმურს ნოღეფს: ოლენოსის დო ფარაის.
1910
ქირსეთუთა
კატეგორია:
სტენფორდიშ უნივერსიტეტი
სტენფორდიშ უნივერსიტეტი ოფიციალურო: ლელანდ სტენფორდ უკულაშიშ ჯოხონობაშ უნივერსიტეტი (ინგლ. Leland Stanford Junior University;  Stanford University) — კერძო უნივერსიტეტი სტენფორდის, კალიფორნიას, დირსხუ 1891 წანას. სტენფორდიშ უნივერსიტეტფი დარსხის ლელანდი დო ჯეინი სტენფორდეფქ. სტენფორდიშ უნივერსიტეტი მოსოფელიშ ართ-ართ არძოშ უმოსო პოპულარულ უნივერსიტეტი რე. უნივერსიტეტეფიშ რეიტინგეფს სტენფორდიშ უნივერსიტეტი ირო ლიდერიშ პოზიციეფს რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკული უნივერსიტეტეფი კატეგორია:კალიფორნიაშ უნივერსიტეტეფი
ჯვ. წ. 884
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 884 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ენ ჰეთეუეი (არტისტი)
ენ ჟაკლინ ჰეთეუეი (Anne Hathaway; დ. 12 გერგობათუთა, 1982), ჩინებული მუჭოთ ენ ჰეთეუეი — ამერიკალი არტისტი. თიში დებიუტიქ იჸუ 1999 წანაშ ტელესერიალს, „ქოჸოფედა თახმი“, მორო ჩინებულქ იჸუ დისნეიშ ოფანიე კომედიას „პრინცესაშ დღარეფი“ (2001) ჯული ენდრიუსწკჷმა ართო.
2008 წანას ოკათუდჷ ფილმის „რეიჩელი იგურგინებუ“, მუშოთ ოსკარს რდჷ ნომინირაფილი საუჯგუშო არტისტი ოსურიშ კატეგორიას. 2012 წანას ილაჸაფჷ კრისტოფერ ნოლანიშ ფილმის „წკურუმია აიარი: ეულა“, ხოლო ტომ ჰუპერიშ ფილმის „სარალოეფი“, სოდეთ ფანტინიშ როლი გასახიერჷ; ათე ეკონიაშო ოსკარიში 85-ა დოჯილდაფას მიღჷ ოსკარი საუჯგუშო არტისტი ოსურიშენ მაჟირახარისხუან როლს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1982 კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი კატეგორია:ნიუ-იორკალეფი
გერმანიაშ სოციალ-დემოკრატიული პარტია
პარტიას 495 000 მაკათური ჸუნს, ნამუეფიშ 31% ოსური რე. სოციალ–დემოკრატეფს 146 წჷმმარინაფალი ჸუნს გერმანიაშ ბუნდესტაგის, თაშნეშე შანულამ როლს ლაჸაფენა პარლამენტიშ მაჟირა პალატასჷთ, ბუნდესრატის. სოციალ–დემოკრატეფი გერმანიაშ 16 ფედერალური დიხაშე 7–ის თარობაშ მადუდეეფი რენა (თინეფს შქას ბერლინს, რაინლანდ-პფალცის, ბრანდერბურგის), გეძინელო 3 დიხას კოალიციაშ "უკულაში მაკათურეფი" რენა. პარტიაწკჷმა დოხოლებური ოერეფოშქაშე ფონდი რე – ფრიდრიხ ებერტიშ ფონდი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანიაშ პოლიტიკური პარტიეფი კატეგორია:სოციალ-დემოკრატიული პარტიეფი კატეგორია:პოლიტიკური პარტიეფი ანბანიშ მეჯინათ
ენთონი მაკი
ენტონი დუეინ მაკი (Anthony Dwane Mackie; დ. 23 ეკენია, 1978, ლუიზიანა) — ამერიკალი არტისტი. 2009 წანას ილაჸაფ ფილმის კოხიშ მაზოჯალი, 2014 წანას კაპიტანი ამერიკა: ზოთონჯიშ ჯარიშკოჩი, 2015-ის ნჯარიშ ეშმაღალარეფი: ულტრონიშ ბორჯი დო ბუტუტია-კოჩი დო 2016 წანას კაპიტანი ამერიკა: ომენოღალე ლჷმა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1978
კოლვეზი
კოლვეზი (Kolwezi) — ნოღა კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკას. ლუალაბაშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ნოღეფი
მაიპო (წყარმალუ)
მინი|250პქ|მაიპო მაიპო — წყარმალუ ჩილეს. სანტიაგოშ რეგიონიშ თარი წყარმალუ. ოდუდეს ეთმოჭოფუნს ანდეფს, ვულკან მაიპოშ ბჟადალ კართეეფს. თიში არძოშე შანულამი ნადუ რე მაპოჩე. მაიპო წჷმარინუანს სანტიაგოშ რეგიონიშ ირიგაციაშ დო ოშუმალი წყარიშ ჯინჯიერ წყუს.
წყარმალუშ სიგჷრძა რეა 250 კმ, ღანჩოშ ფართობი 15,304 კმ. კვ. აკათუ რჩქალ ოკიანეს, ონიშოლ ნოღას სან-ანტონიოშ გოხოლუას.
რესურსფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩილეშ წყარმალუეფი
პროტესტანტიზმი
thumb|[[მარტინ ლუთერი]] პროტესტანტიზმი (protestans, მოჯგირაფონ რთაფას protestantis - თინა, მით საჯაროთ ანტკიცენსჷნ) — ქირსიანობაშ სუმი თარი ნოჸელაშე ართ-ართი რე დო წჷმარინუანს მუსხირენ შხუ გემაჸვენჯობას დო მიარე ზოხორინელ ოხვამეშ ართობურობას, ნამუეფით წჷმოულობათ მერსხილი რენა ანტიკათოლიკურ, შქა ოშწანურეფიშ ოხვამეშ ევროპულ რეფორმაციაწკჷმა, ნამუშ თარი შურიშინმადგჷმალეფი ინგლისარი ჯონ უიკლიფი (1320-1384), ჩეხი იან ჰუსი (1369-1415) დო გერმანალი ბერი მარტინ ლუთერი (1483-1546) რდეს.
ასე მოსოფელს 600 მილიონშახ პროტესტანტი რე, თაჸურეშე 350 მილიონი აფრიკას, 120 მილიონი ევროპას, 80 მილიონი ლათინურ ამერიკას, 65 მილიონი აზიას დო 10 მილიონი ავსტრალიას დო გოხოლუას მადვალი კოკეფს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ქირსიანობა
ურიული ნინა
ურიული ნინა (עברית, ივრით), ორხველჷ სემიტური ნინეფიშ ქანაანური ბუნას. ურიული ნინაშ უჯვეშაში ძეგლეფიე: ბიბლია, ეპიგრაფიკული ძეგლეფი (გეზერიშ კალენდარი - ჯვ. წ. X ო., შილოახიშ მუკნაჭარა - ჯვ. წ. VII ო.), ოსტრაკა (სამარიაშე - ჯვ. წ. VIII ო., ლახიშიშე - ჯვ. წ. VI ო.), პალიმფსესტი იუდაშ ტიოზიშე (ჯვ. წ. VIII - VII ოშწანურეფი.), მონეტეფი, მუკნაჭარეფამი ოწონალეფი. ჯვ. წ. VI ოშწანურაშახ ურიული ნინა საართო-ოკათაშე ნინა რდჷ პალესტინას, მუდგაშ უკული დიჭყჷ თიში არამეიზაციაქ (უპირველაშ ირიშო - ნოღეფც). თე პერიოდის (ჯვ. წ. XII-II ოშწანურეფი.) ურიული ნინა ჩინებულიე მუჭოთ ბიბლიაშ ურიული ვარა ჯვეში ურიული. ახ. წ. III ოშწანურაშახ ურიული ნინა დიო ხოლოდ იხვარებაფუაფუდჷ ოფუტეშ მახორობას; ნოღას თის ირინუანდეს ხვალე გურაფილეფი - რაბინეფი, ნამუეფქუთ დარსხის „აკადემიური“ ლიტერატურა: ბიბლიაშ კომენტარეფი დო ბიბლიური კანონეფიშ გეძინელობეფი („მიშნა“, „თოსეფთა“, „მიდრაშეფი“). უმოსი გვიანს - იერუსალიმიშ დო ბაბილონიშ „თალმუდეფი“ (IV-V ოშწანურეფი.), ბიბლიაშ ტექსტეფიშ კითხირიშ წესეფიშ დო ვოკალიზაციაშ შანეფიშ კათელი „მასორა“(VI-VII ოშწანურეფი.). თე ლიტერატურაშ ნინა ჩინებულიე მუჭოთ რაბინული ურიული ვარა მიშნიშ ურიული. ჯვ. წ. III- ახ. წ. II ოშწანურეფიშ ხანიშიე იუდაშტიოზის (ყუმრანიშ დო მურაბათიშ ლეხერეფი) კჷლრჩქინელი გრაგნილეფი, ოსტრაკა, თაშნეშე ნახალ-ხევერს ნაძირეფი კორესპონდენცია. ბიბლიაშ უკულნეშიანი ურიული ლიტერატურაშ ნინა ოშქარი ურიული რე ჩინებული. ათეშ უკული იჭყაფუ თეხანური ურიული ხანა (კანკალეშა თისი ჩილათირო „ჯვეშურიულც“, „ივრითის“ უძახუნა, მუდგათ ურიულო „ურიული ნინას“ შანენც). თეხანური ურიული ნინა შურდინომბარილი ბიბლიაშ ნინა რე, ნამუსუთ XIX ოშწანურაშ ეკონიაშე სისტემატურო იქიმინუ ლიტერატურა (ხანტური, ოგურაფალი, პერიოდიკა), ოდო ისრაელიშ სახენწჷფოშ დორსხუაფაშ უკული (1948) თე სახენწჷფოშ ოფიციალური ნინა რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სემიტური ნინეფი კატეგორია:ურიული ნინა
ჯვ. წ. 885
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 885 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ალფეოსი (წყარმალუ)
ალფეოსი (ბერძნ. Αλφειός) — წყარმალუ საბერძნეთის, პელოპონესიშ არძოშ უგინძაშ წყარმალუ. ალფეოსი იჭყაფუ ტაიგეტიშ გვალეფს, გიშმურს არკადიაშ დო ელისიშ რეგიონეფს დო ინაკათუ იონიაშ ზუღას, ნოღა პირგოსიშ ხოლოს. წყარმალუშ სიგინძა რე 110 კმ. აუზიშ ფართი 3600 კვ.კმ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საბერძნეთიშ წყარმალუეფი
პოლონეთიშ პრეზიდენტი
thumb|190px|პოლონეთიშ პრეზიდენტიშ შილაthumb|190px|პრეზიდენტიშ დოხორე პოლონეთიშ პრეზიდენტი – პოლონეთიშ სახენწჷფოშ მადუდე, ნამუსჷთ მახორობა 5 წანაშ ხანით გიშმაგორუნს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ევროპაშ ქიანეფიშ პრეზიდენტეფი *
საფრანგეთიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა
საფრანგეთიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა — ართ-ართი საუჯგუშო ოკუჩხბურთე ნაკორობა საირქიანო არენას. საფრანგეთიშ ნაკორობაქ გიმორძგუ 1998 წანაშ ფიფაშ მოსოფელიშ თასიშ გოლაჸაფინაფას, 2006წანას - გეგნორთჷ მოსოფელიშ თასიშ ფინალშა. საფრანგეთიშ ნაკორობა რე ჟირშარაშ ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატიშ გომორძგვილი ბუნა (1984, 2000). საფრანგეთიშ ოკუჩხბურთე ფედერაცია უეფაშ მაკათური რე.
აკოდგინალუა
2016 წანაშ მანგიშო''
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ევროპშა ეუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობეფი კატეგორია:მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატიშ გომორძგვილეფი კატეგორია:საფრანგეთიშ ერუანული სპორტული ნაკორობეფი კატეგორია:საფრანგეთიშ კუჩხბურთი
მეკლენბურგ-წჷმი პომერანია
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანიაშ აკანეფი
ბრაიან სინგერი
ბრაიან ჯეი სინგერი (Bryan Jay Singer დ.17 ეკენია, 1965) — ამერიკალი რეჟისორი, პროდიუსერი, არტისტი დო სცენარისტი. თის გინოღალირი აფუ მიარე ჩინებული ფილმი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი რეჟისორეფი კატეგორია:ამერიკალი პროდიუსერეფი
ისლანდიარეფი
ისლანდიარეფი — კათა, ისლანდიაშ თარი მახორობა. მუდანობა დოხოლაფირო 500 000 ადამიერი რე, თინეფშე, 319 000 ისლანდიას ოხორანს, 75 000 — კანადას, 89 00 — ააშ-ს, 15 000 — დანიას. რაგადანა ისლანდიურ ნინაშა. მორწუმეეფი — პროტესტანტეფი რენა (ლუთერანეფი). ისლანდიარეფი ჯვეშსკანდინავიარეფიშ გამნარყიშ რენა. სკანდინავიაშე ისლანდიას 9-10-ა ოშწანურეფს გეგნორთჷ მახორობაქ, ნამუშ თარი გვირზილი ნორვეგიალეფი რდეს. ისლანდიარი კათაშ გჷმოქიმინუას ნორვეგიალეფწკჷმა ართო, სკანდინავიარეფიშ მაპალობას მარენჯი ირლანდიაშ დო შოტლანდიაშ მახორობა ხოლო ოკათუდჷ. 11-13 ოშწანურეფს ისლანდიარი კათაშ კონსოლიდაციაშ პროცესას უმოს შანულამ პერიოდის წჷმარინუანს. ისლანდიაშ ერუანულ გოვითარაფას კოკის დანიაშ ხანგჷრძე პატჷნალა ვაუნწყუნდჷ ხეს დოჭყაფილი 1380 წანაშე. 1918 წანას დანიაქ ნორვეგიალეფიშ სუვერენული ნებეფი აღიარჷ დანია-ისლანდიური უნიაშ დაჭყაფუშე. 1944 წანას უნიაქ მეჭყორდჷ დო ისლანდიაქ რესპუბლიკათ გეგმიცახდჷ. ისლანდიარეფიშ თარი საქვარუა მეჩხომობა, ჩხომიშ ხერეჭუა დო ოფუტეშ მეურნობა რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ისლანდიარეფი
ბუნდესპრეზიდენტი
ბუნდესპრეზიდენტი შილებე შანენდას:
2068
დღახუეფი
კატეგორია:
ჰანიბალი
ჰანიბალი, ბარკა (დ. ჯვ. წ. 247 ვარა ჯვ. წ. 246 — გ. ჯვ. წ. 183), კართაგენიშ მანჯღვერთარი დო სახენწჷფო მოღალე, კართაგენიშ ჯარალუაშ ჟინოსქუალეფიშ გვარიშე. ჯგირი განათლება ქჷმიღჷ, უჩქჷდჷ 4 ნინა. ჯვ. წ. 218 წჷმიჭყჷ II პუნიკური ლჷმა, არძაშე ულებერო გინილჷ ალპეფი დო გემშეჭკირჷ იტალიაშა. მუდგაზმარენ გოსოფურ გომორძგუას ქიმიოჭირინდუ (ჯვ. წ. 218 წყ. ტიცინოწკჷმა, ჯვ. წ. 217 ტრაზიმენუსიშ ტობაწკჷმა, ჯვ. წ. 216 კანწკჷმა), მარა რომალეფიშ აწორინაქ იშენით ვაგატახჷ. ჯვ. წ. 203 ჰანიბალქ დირთჷ აფრიკაშა, ჯვ. წ. 202 ზამაწკჷმა (აფრიკა) ლჷმას რომალეფქ დამარცხეს. ჯვ. წ. 201 რომწკჷმა გედვალირი ხეკირილობათ ჰანიბალი კართაგენს დუდენდჷ. ჯვ. წ. 195 ინტჷ სირიაშ მაფაშა, ანტიოქე III-შა დო თიში ოურდუმე ალმაჩამალო გჷნირთჷ. ანტიოქე III-შ დამარცხებაშ უკული რომალეფქ მითხის ჰანიბალი, მარა თიქ ინტჷ დო დუდი ქიმკიფორუ არმენიას, უკული კრეტაშა გეგინორთჷ, თეჸურეშე - ბითინიაშა. რომალეფქ ბითინიარეფს ქუმოთხის რომიშ ოშქურანჯი ტერიშ ჰანიბალიშ გინოჩამა. ჰანიბალქ დუდი მიწამალუ. დასაფულებურიე ლიბისას (ბოსფორიშ ევროპაშ ოძგაშეს), ქუაშ სარკოფაგის, ნამუსჷთ გეჭარჷ: "თაქ ნთხორჷ ჰანიბალი".
ჰანიბალი ჯვეშ ჟამიშ გჷშარჩქინელი მანჯღვერთარი რდჷ. რომწკჷმა დამარცხებაშ უმკუჯინუო, ოურდუმე მოღალობაშ ისტორიას შანულამი ნოქური დიტუ. ჰანიბალიშ სტრატეგიაშო დჷმახასიათაფალიე ალმარინე იტალიკური ტომეფიშ რომით უბაღინაფუობაშ მუშ ორგებელო გჷმორინაფა. ჯარიშ ხანგინძე გინულეფიშ ჯგირი ორგანიზაფა, ჯარიშ ყარაფიშ შარას დო ეჭოფილ ტერიტორიას ჯინჯიერი დო კუნტახანური ბაზეფიშ გოჭყაფა, მუთგათ იმანგარენდჷ ოჭიშის დო წანეფიშ დინოხოლე ჯარიშ მიკობუნალობა კართაგენშა მინიმუმშახ დოჸუნდჷ; ჯგირო მოხაზჷრაფილი დაზვერვა დო მუმალუ ოლჷმარი მოქმენდალეფიშ თეატრიშ დოგურაფა. ჰანიბალს ჯარიშ ბირთვო მიოჩქჷდჷ ოსქირონე ჯარი, ნამუშ თარ გიმაშქუმალარ ნძალათ გიშმაჸუნდჷ ყარაფონი აფრიკაშ ცხენენდეფიშ ჯარი; ოსხირაშო გურაფულენდჷ აწმარენჯიშ ტაქტიკას დო ლჷმაშო ჯგირო იხაზჷრებუდჷ. ჰანიბალიშ მანჯღვერთარულ ნიჭიქ ეფშაფილო გჷმიბჟინუ კანწკჷმა ლჷმას, ნამუთ ოლჷმარი ტაქტიკას გოვითარაფაშ ახალ ეტაპის წჷმარინუანდჷ. თე ლჷმას ჰანიბალქ მაართათ გჷმირინუ ართბორჯული გეშკუმალა ჟირხოლო ფლანგის.
ჟანინ ანიესი
ჟანინ ანიეს ჩავესი (Jeanine Áñez Chávez, დ. 13 მარაშინათუთა, 1967, სან-ხოაკინი, ბენი, ბოლივია) — ბოლივიარი პოლიტიკოსი დო იურისტი. სენატორი ბენიშ დეპარტამენტიშე. 2019 წანაშ 11 გერგობათუთაშე 2020 წანაშ 8 გერგობათუთაშახ, ბოლივიაშ პრეზიდენტიშ ევო მორალესიშ დო შხვა ხემანჯღვერეეფიშ გინორინაშ უკული, პრეზიდენტიშ საღალობას არსულენდჷ. თინა მორალესიშ გარგანჩია აწმარენჯი რდჷ.
ბიოგრაფია
ანიესიქ დებად ნოღა სან-ხოაკინს. კინოხ Totalvision-იშ მედია დირექტორი რდჷ.
2019 წანაშ 10 გერგობათუთას, ბოლივიაშ პრეზიდენტი ევო მორალესიქ გეგნოდირთჷ. თეშ უკული ვიცე-პრეზიდენტ ალვარო გარსია ლინერაქ, ვარი გაცხადჷ პრეზიდენტიშ საღალობაშ რსულებაშე. თიშნერო თაშნეშე ვარი გაცხადჷ სენატიშ სპიკერქ ადრიანა სალვატიერაქ დო წჷმმარინაფალეფიშ პალატაშ მადუდე ვიქტორ ბორდაქ. თაშნეშე ვარი თქჷ ქიანაშ სენატიშ მაართა ვიცე-სპიკერქ. თე პოსტეფიშ პიჯეფიშ გინორინაფაშ უკული კონსტიტუციაშ ჭყანათ ნებაგოქუნელობაქ გინაჩჷ რანწკით გეჸვენჯი პოსტიშ პიჯის, სენატიშ მაჟირა ვიცე-სპიკერს, ჟანინ ანიესის. 2019 წანაშ 10 გერგობათუთაშ დგომარობათ, თინა უმაღალაში რანგიშ მონძე რდჷ ბოლივიაშ პრეზიდენტიშ პოსტის. თიქ მუშ დუდშა გეჭოფჷ პრეზიდენტიშ საღალობაშ რსულება დო პოსტის ქეგედირთჷ 2019 წანაშ 11 გერგობათუთაშე, თიშ უკული, მუთ სენატიქ ოფიციალურო მიღჷ კინოხიანი დღაშ გინორინაფეფიშ სერია. 2020 წანაშ 8 გერგობათუთას, პრეზიდენტიშ პოსტი გეგნოჩჷ გიშაგორილ პრეზიდენტი ლუის არსეს.
პიჯული რინა
კოლუმბიარ პოლიტიკოსი, ექტორ ერნანდო ხინკაპიშ ალმასქუ რე.
სქოლიო
კატეგორია:დუნაბადი 13 მარაშინათუთა კატეგორია:ბოლივიაშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:ოსური პრეზიდენტეფი კატეგორია:ბოლივიარი პოლიტიკოსი ოსურეფი
იუკატანიშ ჩქონი
thumb|300px|იუკატანიშ ჩქონი იუკატანი (ესპ. - Yucatán) — ჩქონი ცენტრალურ ამერიკას, ნამუთ ართიანშე გუთმორთუნს მექსიკაშ ჸუჯის დო კარიბიშ ზუღას. ჩქონიშ ოორუე ნორთის იდვალუაფუ მექსიკაშ შტატეფი - იუკატანი, კამპეჩე დო კინტანა-როო. ჩქონიშ ობჟათე ორხველჷ გვატემალაშ დო ბელიზიშ სახენწჷფოეფს. კლიმატი ტროპიკული დო ჩხე რე. ჩქონიშ შიმე ობჟათე ტერიტორიაშ თარ ნორთი ტროპიკულ ტყას უკებჷ.
ისტორია
thumb|left|ოორუე იუკატანიშ არქეოლოგიური რუკა, სოდეთ შანილიე ჯვეშ მაიაშ თარ ნოღეფი, ბრიუს როჯერსიშ ნახანდიშ მეჯინათ thumb|left|ჩქონი ცენტრალური ამერიკაშ რუკას იუკატანიშ ჩქონიშ ოორუე-ბჟადალს იდვალუაფუ კრატერი - ჩიკსულუბი, ნამუქჷთ დოხოლაფირო 65 მილიონ წანაშ წოხოლე ეკიქიმინჷ დიდი მეტეორიტიშ გენთხაფაშ გეშა, ართართი ჰიპოთეზათ, თე მეტეორიტიშ გითოლაფაქ დინოზავრეფი გეშაჭყვიდჷ. IV ოშწანურაშე X ოშწანურაშახ იუკატანი მაიაშ ცივილიზაციაშ ცენტრი რდჷ, ნამუქჷთ არქეოლოგიური არტეფაქტეფი დო ნოგაფუეფი დიტუ (გჷშაკერძაფილო პირამიდეფი). არძაშე უმოსო რჩქინელი აბანეფი — ნოღეფი ჩიჩენ-იცა, უშმალი, ტულუმი დო შხვეფი.
მაართა ევროპალეფი, ნამუქჷთ მაართათ მანჭეს იუკატანიშ წყარპიჯის, 1517 წანას, ესპანარი კონკისტადორეფი - ფრანცისკო კორდობა დო ხუან დე გრიხალვა რდეს.
ჩქონიშ ჯოხოდვალა მოურს ინდიურ ზიტყვაშე, ნამუთ გინოთანგუათ შანენს „ჩქი თქვანი ვამარჩქილენა“. კონკისტადორეფქ თე ფრაზა გეგეს, მუჟამსჷთ აბორიგენეფს კითხესინ „სო ვორეთ ჩქი, მუ ჯოხო თე დიხას?“.
მიარე ვითწანეფიშ გოძვენას, მუსხიშა ოცადჷდჷ იუკატანიშ მახორობა ზოხორინალაშ მეჭირნაფას. უღუდეს მუში აკანური თარობა დო დორხველობა, აბანური კრეოლეფი-იუკატეკეფი შხვა კათა მიოჩქუდეს მუნეფიშ დუდო. 1841—1848 წწ. ჩქონს არესბენდჷ იუკატანიშ რესპუბლიკა, ნამუქჷთ მექსიკაშე გიშართუალა გეგმაცხადჷ.
1847 წანას, დიხაშმოხანდე-იუკატეკეფქ ებუნტეს ცენტრალური თარობაშ წიმიორე, ოცადჷდეს ელმარინჯეეფიშ გორუას, აკაანჯარეს მაიაშ კათა, მარა თენეფქ მუნეფიშ აკოანჯარაფა მიკართინეს ხვალე მექსიკაშ წიმიორე ვარინ, კინე თე დიხაშმოხანდეეფიშ წიმიორე ხოლო. თეშჷნერო იუკატანიშ ლჷმაქ (თ. გ. იუკატანიშ რასეფიშ ლჷმა) დიჭყჷ, ნამუთ იგინძორებუდუ 1901 წანაშახ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მექსიკაშ გეოგრაფია კატეგორია:მექსიკაშ ჩქონეფი კატეგორია:იუკატანი კატეგორია:მესოამერიკაშ გეოგრაფია
ჯეისონ კლარკი
ჯეისონ კლარკი (Jason Clarke; დ. 17 კვირკვე, 1969) — ავსტრალიარი არტისტი. დებადჷ დო მირდჷ ნოღა უინტონს. შხვადოშხვა ბორჯის ოკათუდჷ ავსტრალიურ სერიალეფს: „მაჸვილარიშ ზარი“, „ტყარი ელმოლი“, „ჸუდე დო გოძვენა“, „ბლუ ჰილერეფი“, „არძა წიმიდე“, „ოქიანუშ ხურგას“, „ჩე ლემი ოჸალე“, „სტინგერეფი“. არსულჷ ტომი კეფიშ როლი სერიალს „ოჯიმალე“. გიშარჩქინდჷ ფილმეფსჷ: „ადამიური კონტრაქტი“, „ომაღურე მარულა“, „ჯარალუაშ ნტერეფი“, „გალია ყურდღელეფშო“. შანულამი რდჷ რედ ჰამილტონიშ როლი ფილმის „ჯარალუაშ ნტერეფი“. 2011 წანას თიში კათაფით გიშართჷ ფილმიქ „დოლოეფი“. ხოლო ილაჸაფჷ დეტექტივ ჯარეკიშ როლი Fox-შ სერიალს „კანონიშ თარა“. ოშინალი რე ხოლო დენიშ როლი ფილმის „ღანკი ნომერი ართი“. 2012 წანას თარი როლი არსულჷ ფილმის „უკანონე“. 2013 წანას გიშარჩქინდჷ ფილმის „დიდი გეტსბი“, სოდეთ ჯორჯ უილსონიშ როლი არსულჷ. 2014 წანას ილაჸაფჷ ფილმის „ქიეფიშ პლანეტა: რევოლუცია“.
ივო იოსიპოვიჩი
ივო იოსიპოვიჩი (Ivo Josipović; დ. 28 მარაშინათუთა, 1957, ზაგრები, ხორვატია) — ხორვატიაშ პოლიტიკური მოღალე. ხორვატიაშ პრეზიდენტი 2010 წანაშ 18 ფურთუთაშე 2015 წანაშ 18 ფურთუთაშახ. სოციალ-დემოკრატიული პარტიაშ მაკათური.
ბიოგრაფია
ივო იოსიპოვიჩის ნათებუ აფჷ ზაგრებიშ უნივერსიტეტიშ სამართალიშ ფაკულტეტი დო ზაგრებიშ მუსიკალური აკადემია.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ხორვატიაშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:ხორვატი პოლიტიკოსეფი
ავჭალა
ავჭალა — განობა ქართის, გლდანიშ რაიონი.
კატეგორია:ქართიშ განობეფი
Twitter
Twitter (ტვიტერი) — ვებხასჷლა, ნამუთ უღჷ Twitter Inc_ის. საიტის გაჩქჷ სოციალური რშვილი დო მიკრობლოგინგიშ სერვისეფი. მახვარებუეფს შეულებუნა ოჯღონან დო იკითხან გჷნაფეფი — „ტვიტეფი“ (tweets). ტვიტი რე 140-შახ სიმბოლოშე აკოდგინელი ტექსტური პოსტი, ნამუთ მახვარებუშ ხასჷლას იძირე.
მახვარებუეფს შეულებუნა ქიმიღან დო ოჯღონან ტვიტეფი ტვიტერიშ ვებხასჷლაშა, მერინელი გალე აპლიკაციეფიშ, ვარ კუნტატექსტური გჷნაფეფიშ სერვისიშ მეშქაშალათ. ვებსაიტიშ თარი ოფისი იდვალუაფუ სან-ფრანცისკოს, კალიფორნიაშ შტატის. ტვიტერს ოფისეფი დო სერვერეფი უღჷ თეშნეშე სან-ანტონიოს დო ბოსტონს.
2006 წანაშე ტვიტერქ მიპალუ მოსოფელს პოპულარალა. ამდღანერშო თის ჸუნსუ მეხოლაფირო 190 მილიონი მახვარებუ დო ირდღარო აგენერირენს 65 მილიონ გჷნაფას. კანკალეშა თის „ინტერნეტიშ SMS“-ის უძახუნა.
სქოლიო
კატეგორია:Web 2.0 კატეგორია:სოციალური რშვილეფი
არაბული კულტურა
არაბული კულტურა — შქა ოშწანურეფიშ კულტურა, ნამუქჷთ გჷმიქიმინჷ არაბეფიშ ოხალიფეს, VII-X ოშწანურეფს არაბი დო თინეფიშით დოჸუნაფილი კათეფიშ კულტურული ურთიართჟიგოლინაშ პროცესის. ომენცარე ლიტერატურას „არაბული კულტურა” გიმირინუაფუ, მუჭოთ დორხველური არაბი, თეშ ოხალიფეშ აკოდგინალუაშა მიშმალი შხვა კათეფიშ შქა ოშწანურეფიშ არაბულენინამი კულტურეფიშ აეიოშინალო. 320პქ|მინიატიურა|მარცხნივ|[[დამასკოშ დიდი მეჩეთი — არაბული კულტურაშ ართ-ართი უშანულამაში მინუში.]]
თაშნეშე ქოძირით
კატეგორია:არაბული კულტურა
რაბატი
რაბატი მა-12 ოშწანურას დარსხუეს ალმოჰადეფქ მუჭოთ ოურდუმე ნოღა, ნამუეფით თიმ ბორჯის ოორუე აფრიკაშ კაბეტ ნორთის აკონტროლენდეს. ნოღა ირო ივითარებუდუ, ვინდარო თეს ალმოჰადეფიშ სახალიფეშ დონთხაფათ დო რაბატიშ კაბეტი ხანით დოდაღარაფაქ მაჸუნუ. მა-17 ოშწანურას, რაბატი ბარბარალი კორსანტეფიშ მიკაფორალო გინირთუ. 1912 წანას, საფრანგეთიქ მაროკოს პროტექტორატი გეგმაცხადუ დო ნოღაქ თიშ ადმინისტრაციულ ცენტრო გინირთუ, მაროკოქ — ზოხორინალა 1955 წანას მიპალუ დო რაბატით თინწკუმა გეგმაცხადუ მუშ ნანანოღათ.
რაბატი, ტემარა დო სალე ართო 1.8 მილიონიან აგლომერაციას აკმოქიმინუნა. მაროკოშ თარი ნოღეფი ართიანს რკინაშარაშ მეშქაშობათ არსხუაფუნა, ნანანოღას რე რაბატ-სალეშ ჯოხოთ ჩინებული აეროპორტი. ლამწკუმა მერსხილ პრობლემეფქ გეურკუ ნანანოღაშ როლს ნოღას რინელ ონიშოლიშოთ, მარა რაბატი დო სალე იშენით სქიდუნა შანულამ ნოღეფო ტექსტილიშ, ხერეჭუაშ დო აკოგაფაშ ინდუსტრიული ჸურე. თეშ მოხ, ტურიზმი დო ნანანოღას აკოშაყარელი ოჸენჯეეფიშ რინა რაბატის ქიანას ართ-ართ უშანულამაშ ნოღათ გინმართინუანს. მაროკოშ ნანანოღას CNN-ქ 2013 წანას მუშ გუნაბჟინა  TOP ომაშარე აბანეფს  შქას მაჟირა აბანი მეჩუ. ნოღა მაროკოშ ოთხი იმპერიული ნოღაშე ართ-ართი რე, რაბატიშ მედინა — იუნესკოშ მოსოფელიშ კულტურული მონძალაშ ერკებულშა რე მიშაღალირი.
ერიმანთოსი
ერიმანთოსი (ბერძნ. Ερύμανθος) — წყარმალუ საბერძნეთის, პელოპონესის. მეურს აქაიაშ, არკადიაშ, ელიდაშ ნომეფიშ ტერიტორიას. წყარმალუ იჭყაფუ ერიმანთოსიშ გვალეფს, ოფუტე აგრამპელაშ ხოლოს, გიშმურს შხვადოშხვა ოფუტეეფს, იკათუანს ჭიჭე ნადუეფს დო ინაკათუ წყარმალუ ალფეოსის, ოფუტე ტრიპოტამიაშ ხოლოს. სიგინძა რე 52 კმ. აუზიშ ფართი 3,600 კვ.კმ.
იაროსლავ სეიფერტი
იაროსლავ სეიფერტი (ჩეხ. Jaroslav Seifert; დ. 23 ეკენია, 1901, პრაღა, ავსტრია-უნგრეთიშ იმპერია — ღ. 10 ღურთუთა, 1986, პრაღა, ჩეხოსლოვაკია) — ჩეხი ჭარუ, პოეტი დო ჟურნალისტი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ლიტერატურაშ დარგის, 1984 წანას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩეხეფი კატეგორია:ჩეხი ჭარუეფი კატეგორია:ჩეხი პოეტეფი კატეგორია:ჩეხი ჟურნალისტეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ლიტერატურაშ დარგის კატეგორია:ჩეხი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1901 კატეგორია:ნაღურა 1986
ისმაილ სამანიშ პიკი
ისმაილ სამანიშ პიკი (1932-1962 წანეფს სტალინიშ პიკი; 1962-1998 წანეფს კომუნიზმიშ პიკი; 1998 წანაშ უკული ისმაილ სამანიშ პიკი) — კონკა პამირს, მენცარობეფიშ აკადემიაშ ქჷნდჷრს. ტაჯიკეთიშ უმაღალაში ჭურჭული. სიმაღალა 7495 მეტრი. კართეფი უმენტაშო ფორილი რე ფირნიშ დო ჸინიშ ჸონიერი ოფორუთ, ნამუეფიშ ედომუშამკ ფართობი რე 136 კმ². ბჟადალშე დო ოორუე-ბჟადალშე იდვალუაფჷ პამირიშ ფირნული პლატო (12X3 კმ). ოორუეშე დო ოორუე-ბჟადალშე იფაჩჷ ფორტამბეკიშ, მოსკვინიშ, ბივაჩნიშ დო შხვა შხუ ჯიშთი. კონკაშა მაართაშე ეშართჷ სხუნუური ალპინისტი ევგენი აბალაკოვქ 1933 წანაშ 9 ეკენიას. ეშულაშ ბორჯის ექსპედიციაშ ჟირი მაკათურქ დოღურჷ. კონკაშა ბჟაეიოლიშჸურე ეშართეს. 1986 წანაშ ფურთუთას ზოთონს მაართაშე ეშართეს; მონკა ორთაშობური პიჯალეფიშ უმკუჯინალო, ალპინისტეფქ გეშართეს კონკაშა. არძაშე უფრაში მარშრუტი გინმურს ობჟათე-ბჟადალ კირდეს, ბელიაევიშ ჯიშთის. კონკაქ ასეიანი ჯოხო მიღჷ სამანიდეფიშ დინასტიაშ ემირიშ — ისმაილ სამანიშ (849-907) პატიოჩამალო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ტაჯიკეთიშ გვალეფი კატეგორია:ქიანეფიშ უმაღალაში კონკეფი
ჯვ. წ. 886
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 886 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ვოლგა
ვოლგა მეხჷრჩანს ცენტრალურ რუსეთის დო შხირას თე ქიანაშ ერუანულ წყარმალუთ მითმიშინუაფუ. რუსეთიშ 20 უდიდაში ნოღაშე ვითაართი, თინეფს შქას ნანანოღა მოსკოვი ხოლო, ვოლგაშ ღანჩოს იდვალუაფუ. თაშჷნეშე, ვოლგაშ ღანჩოშ არძაშე დოხორელი ტერიტორია რე ნთელ რუსეთის.
წყარმალუშ ბრელი ნოჸელაშე ეიოშანალიე: კამა, ოკა, ველტუგა, სურა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ევროპაშ წყარმალუეფი კატეგორია:რუსეთიშ წყარმალუეფი
ევანჯელინ ლილი
ნიკოლ ევანჯელინ ლილი (Nicole Evangeline Lilly; დ. 3 მარაშინათუთა, 1979, ალბერტა) — კანდარი არტისტი. ჩინებული რე ABC-შ სერიალ დინაფილეფს (2004) კეით ოსთინიშ როლით. 2008 წანას ილაჸაფ ფილმის კოხიშ მაზოჯალი, 2013 წანას — ჰობიტი: სმაუგიშ ნაპანჯას, 2014 წანას — ჰობიტი: ხუთი ურდუმიშ ლჷმა დო 2015 წანას — ბუტუტია-კოჩი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია: კანადარი არტისტეფი კატეგორია: დუნაბადი 1979
ლიკასი
ლიკასი (Likasi) — ნოღა დო პროვინცია კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ობჟათე-ბჟაეიოლშე, ჟიმოლენი კატანგაშ პროვინციას.
კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ნოღეფი
სამოა
სამოა (სამოური ნინა — Malo Sa’oloto Tuto’atasi o Samoa, Independent State of Samoa) — სახენწჷფო რჩქალი ოკიანეშ ობჟათეშე. ქიანშ ჯვეში ჯოხოდვალა: გერმანიაშ სამოა (1900—1914), ბჟადალი სამოა (1914—1997). ქიანას უკებჷ სამოაშ არქიპელაგიშ ჟირი უდიდაში კოკი: სავაი დო უპოლუ. ქიანაშ ნანანოღა — აპია, ნამუთ იდვალუაფუ კოკი უპოლუს. გოეროშა მიღეს 1976 წანაშ 15 ქირსეთუთას, 1970 წანაშე - ერეფიშ წორომაჸალობაშ მაკათური რე.
სქოლიო
კატეგორია:სამოა კატეგორია:ოკიანეთიშ ქიანეფი კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწფოეფი კატეგორია:ინგლისურნინამი ქიანეფი კატეგორია:კოკი სახენწჷფოეფი
ჯოზეფ გორდონ-ლევიტი
რესურსეიი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1981
არაბული ლიტერატურა
არაბული ლიტერატურა — წჷმიქიმინჷ VI ოშწანურას. უმოსი ორდოშიანი ნოსქილედეფი დიო ხოლო უგურკვიალი ტექსტეფიშ ფრაგმენტეფს წჷმარინუანს. VII ოშწანურას აკოქიმინელ ყურანქ არძაშე ჭყანიერი გოლინა იღვენუ ედომუშამი არაბულ კულტურას დო ლიტერატურას.
1909
გჷმათუთა
7 გჷმათუთა ვარ-და 8 ღურთუთა: გიორგი აბაშვილი — ოურდუმე-ოზუღე მოღალე, სხუნუეფიშ ვიცე-ადმირალი. (ღ. 1982)
ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:
ჯვ. წ. 887
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 887 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
გლდანიშ მასივი
კატეგორია:ქართიშ განობეფი
მათხილე (კუჩხბურთი)
ცენტარალური მათხილე
thumb|ცენტრალური მათხილეეფი ცენტრალური მათხილე - ვარა CB ვარა Central Back რე პოზიცია კუჩხბურთის. თინა თხილანს მუში კარს შხვა მათხილეეფწკჷმა დო მეკარეწკჷმა ართო. უმენტაშო ცენტრალური მათხილეეფი ვა გჷშმეგორუნა გოლიშ მითოღალათ, თინეფიშ ღანკი რე აკაჩემან მონირზეშ გემანთხაფალი დო ხე დუნჩალან მენწყვის გოლიშ მითოღალას. ცენტრალური მათხილე მაღალი ქორენ-და თინა შხირას ინმურს მონირზეშ საჯარმოშა სტანდარტეფიშ ბორჯის დო ოცადჷ გოლიშ მითოღალას.
მარძგვანი მათხილე
thumb|ფლანგური მათხილეეფი მარძგვანი მათხილე - ვარა RB ვარა Right Back რე პოზიცია კუჩხბურთის. თინა თხილანს მუში კარს შხვა მათხილეეფწკჷმა დო მეკარეწკჷმა ართო. მუჭოთ წესინ, მარძგვანი მათხილეშ მუდანობა მოედანს ართი რე. უმენტაშო მარძგვანი მათხილე ვა გჷშმეგორუ გოლიშ მითოღალათ. თიშ ღანკი რე აკაჩემას მონირზეშ მობურთე, ნამუთ გეჯანჷ მარძგვანი ფლანგიშენ დო ხე აკუნჩალას თის გოლიშ მითოღალას. მარძგვანი მათხილე შხირას გეჯანჷ ფლანგიშე დო თაშნეშე ახორციელენს გეშქუმალეფს შორშე. მარძგვანი მათხილეეფიშ უმენტაშობა ოშქაშე სიმაღალაშ რე. ათეშენ თინეფი სტანდარტეფიშ ბორჯის უკოხოლე სქიდუნა. თინეფი ვა რენა გეგაფილი გოლეფიშ შხირას მითოღალას.
კვარჩხანი მათხილე
კვარჩხანი მათხილე - ვარა LB ვარა Left Back რე პოზიცია კუჩხბურთის. თინა თხილანს მუში კარს შხვა მათხილეეფწკჷმა დო მეკარეწკჷმა ართო. მუჭოთ წესინ კვარჩხანი მათხილეშ მუდანობა მოედანს ართი რე. უმენტაშო კვარჩხანი მათხილე ვა გჷშმეგორუ გოლიშ მითოღალათ, თინეფიშ ღანკი რე აკაჩემან მონირზეშ მობურთე, ნამუთ მიანტებუ კვარჩხანი ფლანგიშენ დო ხე აკუნჩალას თის გოლიშ მითოღალასჷნ. კვარჩხანი მათხილე შხირას გეჯანჷ ფლანგიშე დო თაშნეშე ახორციელენს გეშქუმალეფს შორშე. კვარჩხანი მათხილეეფიშ უმენტაშობა ოშქაშე სიმაღალაშ რე, ათეშენ თინეფი სტანდარტეფიშ ბორჯის უკოხოლე სქიდუნა. თინეფი ვა რენა გეგაფილი გოლეფიშ შხირას მითოღალას.
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:კუჩხბურთი
კრესპი-დ’ადა
კრესპი-დ'ადა (Crespi d'Adda) — ისტორიული დოხორინი ოორუე იტალიას, ლომბარდიაშ რეგიონს. წჷმარინუანს XIX ოშწანურაშ დო XX ოშწანურაშ დაჭყაფუშ თ.გ. „კომპანიაშ დოხორინს", ანუ ოფუტეეფიშ დოგეგმარაფაშ ახალ მოდელს, მუჟამჷსთ თინეფს დიდარი მარეწვალეფი მუნეფიშ მუშეფშო ეთმოკიდჷნდეს. თიშ უმკუჯინუო, ნამდა ამდღა სოციალური დო ეკონომიკური პიჯალეფი თირელი რენ, 30 თინეფშე ხეუმუთხჷმუო რე გინოსქილადირი დო კინე ორეწუალე ღანკეფშო გჷმირინუაფუ. 1995 წანაშე თინეფი მიშულირი რე იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა.
1869 წანას, ტექსტილიშ მაწარმებელ ბუსტო არსიზიოქ წყარმალუ ბრემბოს დო ადას შქას აშახვილირი 1 კილომეტრიშ სიგინძაშ ლეხერი ქიჸიდჷ, თიშენი, ნამდა თექ ბამბეშ ოწარმეფი გუნწყჷმუდჷკო. თეს ხეს უნწყჷნდჷ წყარმალუ ადაშ წყარი.
ადაქ ბამბეშ გერთუალაშ ახალი ტექნოლოგიეფი აკიმუშუ, ნამუეფსჷთ მუშ ოწარმეფს ირინუანდჷ. 1906 წანას, საწარმეფიშ ელექტროენერგიათ აკონაზირუაშ ღანკით, წყარმალუ ადას ეკიდილქ იჸუ ჰიდროელექტროსადგჷმქ. საწარმეფიშ ხასჷლას დვალირი დოხორინი, ნამუქჷთ 1878 წანას იჸუ ეკიდილქჷნ, უნარღელჸოფილი რდჷ თიცალ სოციალური მოინალობათ, მუნერეფით რე კლინიკა, სკოლა, თეატრი, სასაფულე, აბანო დო ეკლესია.
სქოლიო
კატეგორია:იტალიაშ არქიტექტურა კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი იტალიას
პეტერ ჯეიკობსონი
პეტერ ჯეიკობსონი (Peter Jacobson; დ. 24 მანგი, 1965) - ამერიკალი არტისტი. ჩინებული რე ქრის ტაობიშ როლით სერიალშე ექიმი ჰაუსის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
გლდანულა
— განობა ქართის, გლდანიშ რაიონის.
კატეგორია:ქართიშ განობეფი
ნედა
ნედა (Νέδα) — წყარმალუ საბერძნეთის, პელოპონესის. წყარმალუ იჭყაფუ ლიკაიონიშ გვალას. სიგინძა 32 კმ. აუზიშ ფართი 278 კვ.კმ. ინაკათუ იონიაშ ზუღას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია: საბერძნეთიშ წყარმალუეფი
ბილბორდიშ ჩხე ოშარი
ბილბორდიშ ჩხე ოშარი (ინგლ. The Billboard Hot 100) რე ააშ-შ მუსიკალურ ინდუსტრიას სინგლეფიშ პოპულარობაშ გჷმათანჯალი სტანდარტული ჩარტი, ნამუსუთ ირმარული ჟურნალი "ბილბორდი" ობჟინუანს. პოზიციეფი ჩარტის გითანჯუ თე ვარა თი ბირაშ რადიოეთერის გოტებაშ სიფშხირათ დო გჷმოჩამაშ მეჯინათ. გჷმოჩამაშე მონიტორინგი თუთაშხაშე ჟაშხაშახ წარმენს დო რადიოეთერს გიშულაშ მონიტორინგი, ჯუმაშხაშე თახაშხაშახ. ახალი ჩარტი იდგინუაფუ დო ჟურნალ "ბილბორდიშით" იბეშტუ ირ ცაშხას. ირ ჩარტიშ ბოლო დღა დათარიღებულიე უხოლაში შურიშხათ.
რეურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მუსიკა კატეგორია:ბილბორდიშ ჩარტეფი კატეგორია:მუსიკალური ჰიტ-აღლუმეფი
თუდოლენი საქსონია
თუდოლენი საქსონია (Mecklenburg-Vorpommern) — გერმანიაშ ფედერალური რესპუბლიკაშ დიხა, ნამუქჷთ გიჭყჷ 1946 წანაშ 1 გერგობათუთას. აკანიშ უკაბეტაში ნოღა დო ნანანოღა რე ჰანოვერი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანიაშ აკანეფი
დიდუბე
— განობა ქართის, დიდუბეშ რაიონი.
კატეგორია:ქართიშ განობეფი
ჯვ. წ. 888
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 888 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
დაჰოდიშ ოლქი
დაჰოდი (દાહોદ જિલ્લો; Dahod) ვარდა დოჰადი — ოლქი ინდოეთიშ შტატი გუჯარათის. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოღა დაჰოდი. ოლქიშ ფართობი — 3642 კმ². 2001 წანაშ ედომუშამინდური მახორობაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, აკმადგინანდჷ 1 636 433 კოჩის. ძინათებული მახორობაშ ჭარუა-კითხირიშ რჩქინაშ დონე რდჷ 45,15 %, ნამუთ ოშქაშეინდურ დონეშ გიმე რე (59,5 %). ნოღაშ მახორობაშ წილი რდჷ 9,55 %. left|400px
კატეგორია:გუჯარათიშ ოლქეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ოლქეფი
ავსტრიაშ პრეზიდენტი
thumb|150px|ავსტრიაშ შილაავსტრიაშ პრეზიდენტი – ავსტრიაშ ფედერალური სახენწჷფოშ მადუდე, ნამუსჷთ მახორობა 6 წანაშ ხანით გიშმაგორუნს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ავსტრია კატეგორია:ევროპაშ ქიანეფიშ პრეზიდენტეფი *
პამისოსი
პამისოსი (Πάμισος) — წყარმალუ საბერძნეთის. მესენიაშ რეგიონიშ უდიდაშ წყარმალუ. იჭყაფუ ტაიგეტიშ გვალეფს, ოფუტე აგიოს-ფლოროსიშ ხოლოს დო ინაკათუ იონიაშ ზუღას. პამისოსიშ სიგინძა რე 44 კმ. აუზიშ ფართი 568 კვ.კმ.