cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ინდური საგესქუო
კულინარია
ინდურ საგესქუოს თარი აქცენტი უკებჷ ლებერამ დო ხილიშ საბჯიშ ვეგეტარიანულ ოჭკომალობას, ნამუეფით ზადილი რე ტრადიციული სუნელეფით, ნამუეფს შქას ართ-ართ მაართა აბანს იკენს სუნელეფშე ნაზადა კარი. ინდური საგესქუოშ ოსხირს თაშენშე შანულამ აბანს კებულენს ორზა, ნამუთ ლავაშ დო სუნელეფწკჷმა აკმოქიმინუნს ოჭკომალს — თალი, თაშნეშე მიკმიღალუ ოჭკომალ კარიწკჷმა ართო. მაართა ოჭკომალო წჷმორინაფილი რე, ლებერამეფიშ სუპით დალი. თარი ინდური დესერტი რე ვატილაპამი.
ისტორია დო გაულა
thumb|tight|ინდური ბაზარიშ სურათი, სოდე გჷმიჩამუაფუ ერუანული საგესქუოშ ტიპიური ვეგეტარიანული პროდუქტეფი იუდაიზმიშ რელიგიაშ გაულათ, ორინჯიშ ხორცის ვაჭკომჷნა, თიშ გეშა, ნამჷ-და ჩხოუ წიმინდე ჩხოლარო იკოროცხუ. ბუდისტი მაფა აშოკაშ მართუალაშე დოჭყაფილი, ინდურ საგესქუოშო ხორცამ ოჭკომალეფქ ვადჷმახასიათაფალო გინირთჷ. მორო ისლამიშ გაულათ ხორცამი საგესქუოქ, ნამუთ წჷმორინაფილი რე ტანდურიშ წიწილათ, ინდუსეფიშ რაციონშა კინ დორთა ქჷდიჭყუ. გიშაკერძაფილ კულინარიულ რეგიონს წჷმარინუანს ინდოეთიშ ოორუე-ბჟადალი რეგიონი, ნამუშ საგესქუოს ჯოხო მუგლაი დო მოურს მუსლიმური კაბეტი მოგოლეფიშ იმპერიაშ ბორჯიშე.
კათრინ ჰეპბერნი
კათრინ ჰეპბერნი (ინგლ. Katharine Hepburn, 12 მესი, 1907 – 29 მანგი, 2003) — ამერიკალი არტისტი, ამერიკაშ კინოშ მურიცხი, ამერიკაშ კინოაკადემიაშ „ოსკარიშ“ ოთხშაიანი ლაურეატი, მუთ რეკორდული რე კინოშ ისტორიას. ჰეპბერნი გვალო ვითოჟირშა რდჷ წჷმორინელი ოსკარიშ ნომინაციას (მერილ სტრიპის ათეჟამო რეკორდული რიცხუ უღუ 14 ნომინაციათ). 1975 წანას მეღებული აფუ ემიშ ჯილდო მაჸონაფალი როლიშო ფილმის „ჸოროფა აკნარღვეფუეფს“, სოდეთ ლოურენს ოლივიეწკჷმა ართო ილაჸაფჷ. ხოლო წჷმორინაფილი რდჷ ოთხი შხვა ემიშ დო ჟირი ტონიშ პრემიას ნომინაციათ თიში 70-წანიანი ოარტისტე კარიერაშ გოძვენას. 1999 წანას ამერიკაშ კინოშ ინსტიტუტიქ თინა ისტორიას უდიდაშ არტისტ ოსურო მირჩქინჷ დო მაართა აბანი მეურჩქინჷ ამერიკაშ უდიაშ ეკრანიშ ლეგენდეფიშ ერკებულს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1907 კატეგორია:ნაღურა 2003
1018
კატეგორია:
1019
კატეგორია:
ინდოეთიშ ეკონომიკა
ინდოეთი — გოვითარაფონი აგრარულ-ინდუსტრიული ქიანა გოვითარაფილი რეწუალათ, 2014 წანაშე, მოსოფელს მასუმა ეკონომიკა რე ედპ-იშ სიდიდათ ააშ-იშ დო ჩინეთიშ უკული<ref name=IMF_GDP>. ზოხორინელი გოვითარაფაშ წანეფს, ინდოეთიქ დიდი შარა მუკორთუ ეკონომიკაშ სფეროს.
სქოლიო
კატეგორია:ინდოეთიშ ეკონომიკა
ალ-ზაჰრავი
აბუ ალ-ქასიმ ხალაფ იბნ ალ-აბას ალ-ზაჰრავი ალ-ანსარი (არაბ. أبو القاسم خلف بن العباس الزهراوي;‎ დ. 936, მედინა-ასაჰარა, ალ-ანდალუსია (ასეიან კორდობაშ გოხოლუას, ესპანეთი) — ღ. 1013), უმოსო შინელი რე მუჭოთ ალ-ზაჰრავი, ლათინიზებული აბულკასისი — არაბი ანდალუსიარი ექიმი, ქირურგი დო ქიმიკოსი. მერჩქინელი რე შქა ოშწანურეფიშ უდიდაშ ქირურგო დო თეხანური ქირურგიაშ დუმარსხუაფალო.
ალ-ზაჰრავიშ არძაშე უმოსო შინელი ნახანდი რე "ალ-თასრიფი", ნამუთ სამედიცინო პრაქტიკაშ 30 ტომიანი ენციკლოპედია რე. წინგეფიშ ჸათე კოლექციას ალ-ზაჰრავი 50 წანას ჭარუნდჷ დო თექ რე მოჩამილი შხვადოშხვა ლახარეფი, კურნალობაშ მეთოდეფი, ქირურგიული პროცედურეფი. ენციკლოპედიას ეჭარილი რე დოხოლაფირო 200 ქირურგიული ინსტრუმენტი. ალ-ზაჰრავიშ ჸათე წინგი იგურაფუდჷ ევროპაშ ბრელ სამედიცინო უნივერსიტეტის, 1800-იან წანეფშახ. წინგის ეჭარილი ქირურგიული პროცედურეფი დო ინსტრუმენტეფი ასე ხოლო გიმირინუაფჷ მედიცინას. ალ-ზაჰრავი რდჷ პირველი ქირურგი, ნამუქჷთ გიმირინუ კეტგუტი, დინახალენი ორგანოეფიშ ელაჭალაშო.
ალ-ზაჰრავი რდჷ პირველი ექიმი, ნამუთ ანტკიცენდჷ ნამდა ჰემოფილია რდჷ გენეტიკური ლახარა. ალ-ზაჰრავიქ, თაშნეშე გიმირკვიუ პარალიზიშ ბაძაძეფი დო გიმიგონჷ ქირურგიული ინსტრუმენტეფი საკეისროშ დო კატარაქტიშ ოპერაციეფიშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არაბეფი კატეგორია:არაბი მენცარეფი კატეგორია:არაბი ექიმეფი კატეგორია:დუნაბადი 936 კატეგორია:ნაღურა 1013
ჰერბერტ აარონ ჰაუპტმანი
ჰერბერტ აარონ ჰაუპტმანი (ინგლ. Herbert Aaron Hauptman; დ. 14 ფურთუთა, 1917, ნიუ-იორკი, ნიუ-იორკი, ააშ — ღ. 23 გჷმათუთა, 2011, ბუფალო, ნიუ-იორკი, ააშ) — ამერიკალი მათემატიკოსი. თიში პიონერულ მეთოდეფქ მიშეღჷ დიდი თია კრისტალური მატერიეფიშ მოლეკულური სტრუქტურაშ რკვიებაშა. ჰაუპტმანიშ მათემატიკური მეთოდეფი ფშხირას გიმირინუაფჷ კომპლექსური სტრუქტურეფიშ გინაჭყვიდალო. ჸათე მენცარული რკვიებეფიშ გეშა ჰაუპტმანიქ, 1985 წანას მიპალუ ნობელიშ პრემია ქიმიაშ დარგის (ჯერომ კარლეწკჷმა ართო).
ჰერბერტ აარონ ჰაუპტმანიქ დებადჷ ნიუ-იორკის, ამერიკალი ურიეფიშ ფანიას. ბაღანობაშე მათემატიკათ დეინტერესჷ. გურაფულენდჷ ნიუ-იორკიშ სიტი-კოლეჯის, უკულ გურაფა გაგინძორჷ კოლუმბიაშ უნივერსიტეტის. ოდოქტორე დისერტაცია თხილუ 1955 წანას მერილენდიშ უნივერსიტეტის. გურაფაშ თებაშ უკული მუშენდჷ მედიცინაშ რკვიებეფიშ ინსტიტუტის დო ბუფალოშ უნივერსიტეტის.
ჰერბერტ აარონ ჰაუპტმანიქ 1936 წანას მიპალუ ბელდენიშ პრემია მათემატიკას, 1984 პეტერსონიშ პრემია, 1986 წანას ნორტონიშ მენდალი, 1987 წანას კუკიშ პრემია დო 1991 წანას დირაკიშ მენდალი. ჰაუპტმანი რდჷ შხვადოშხვა ომენცარე ინსტიტუტეფიშ საპატიო დოქტორი.
ჟორჟ სანდი
ამანდინა აურორა ლიუსილ დიუპენი, შინელი რე ფსევდონიმით ჟორჟ სანდი (ფრანგ. Amantine Lucile Aurore Dupin, ფსევ. George Sand; დ. 1 კვირკვე, 1804, პარიზი, საფრანგეთი — ღ. 8 მანგი, 1876, ნოან-ვიკი, საფრანგეთი) — ფრანგი ჭარუ, ნოველისტი დო ჟურნალისტი. რდჷ ევროპაშ ართ-ართი პოპულარული ავტორი დო ევროპული რომანტიზმიშ ართ-ართი თარი წჷმმარინაფალი.
ბიოგრაფია
ჟორჟ სანდიქ დებადჷ პარიზის, 1804 წანაშ 1 კვირკვეს. ბაღანობაშე ბები რდუნდჷ. 1822 წანას 18 წანერ სანდიქ ოსურო მიდაჸუნჷ ბარონ კაზიმირ დუდევანს. ჸუნდეს ჟირი სქუა. 1831 წანას სანდიქ ქომონჯი ქიმიოტუ. ჸათე ბორჯიშე, სანდიშ ცხოვრებას, იჭყაფჷ რომანტიკული არყებაშ პერიოდი. შხვადოშხვა პერიოდის სანდიშ ჸოროფილეფი დო სექსუალური პარტნიორეფი რდეს: ნოველისტეფი ჟიულ სანდო, პროსპერ მერიმე, დრამატურგი ალფრედ დე მიუსე, მსახიობი პიერ ბოკაჟი, პოეტი შარლ დიდიე, დრამატურგი ჟან-პიერ ფელისიენ მალფილი, პოლიტიკოსი ლუი ბლანი, კომპოზიტორი ფრედერიკ შოპენი.
1838-1839 წანეფს სანდი შოპენიწკჷმა ართო მალიორკაშ კარტეზიანულ მონასტერს ცხოვრენდჷ. ჸათე პერიოდის კომპოზიტორი უკვე ტუბერკულოზით რდჷ დალახებური. მალიორკას შარალუაშ დო რინაშ ეპიზოდეფს რე გერსხილი სანდიშ ავტობიოგრაფიული ნოველა "ზოთონჯი მალიორკას", ნამუქჷთ 1841 წანას გიშართჷ.
ჟორჟ სანდიქ ღურუ 1876 წანაშ 8 მანგის, 71 წანერქ. ნთხორილი რე ნოან-ვიკიშ სასაფლას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგეფი კატეგორია:ფრანგი ჭარუეფი კატეგორია:ფრანგი ნოველისტეფი
1020
კატეგორია:
1021
კატეგორია:
ივანო-ფრანკივსკიშ ოლქი
thumb|250px
ივანო-ფრანკივსკიშ ოლქი (Івано-Франківська област) — ოლქი ბჟადალ უკრაინას. ოლქიშ ნანანოღა — ივანო-ფრანკივსკი. 2008 წანაშ მუნაჩემეფით, ოლქის 1,381,700 ადამიერი ოხორანს.
კატეგორია:უკრაინაშ ოლქეფი
ნატიტინგუ
ნატიტინგუ (Natitingou) — ნოღა ბენინიშ ოორუე-ბჟადალშე. ატაკორაშ დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
კატეგორია:ბენინიშ ნოღეფი კატეგორია:ბენინიშ დეპარტამენტეფიშ ადმინისტრაციული ცენტრეფი
კარლ ლინე
კარლ ლინე (Carl Linnaeus, Carl Linné; ლათ. Carolus Linnaeus; თავადაზნაურიშ წოდებაშ მეღებაშ უკული 1761 წანას – Carl von Linné; დ. 23 მესი 1707, როსჰულტი — ღ. 10 ღურთუთა 1778, უფსალა) — შვედი ორთაშმეტყველი დო ექიმი. პარიზიშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ მაკათური (1762). მოსოფელს ჩინებული რე თით, ნამჷ-და ქჷდარსხუ ჩანარეფიშ დო ჩხოლარეფიშ მენცარული სისტემატიკა.
ლიტერატურა
კატეგორია:შვედი ბიოლოგეფი კატეგორია:შვედი ბოტანიკოსეფი კატეგორია:ნაღურა 1778
1022
კატეგორია:
ხერსონიშ ოლქი
thumb|250px
ხერსონიშ ოლქი (Херсонська область) — ოლქი ობჟათე უკრაინას, ყირიმიშ ოორუეშე. ოლქიშ ფართობი 29,000 კმ2 რე, მახორობა – 1.12 მილიონი.
კატეგორია:უკრაინაშ ოლქეფი
ამურიშ ჯიჯაღი
ამურიშ ჯიჯაღი, ვარდა შორიშ ბჟაეიოლიშ ჯიჯაღი , ვარდა ამურიშ ფორცხოლი , ვარდა ბჟაეიოლი ცჷნდრჷიშ ჯიჯაღი , ვარდა მოჯვეშ. მანჯურიული ჯიჯაღი (Panthera pardus orientalis) — მახვამილაფარი ძუძუშმაწუალი კატუშობურეფიშ ფანიაშე, ჯიჯაღიშ ართ-ართი გიმენბუნა. რსხულის სიგჷრძა 107—136 სმ-ს აკმადგინანს. კერიშ წონა 50 კგ-შახ, ჸორიშ — 42,5 კგ-შახ. გოფაჩილი რე შორიშ ბჟაეიოლიშ გვალამი აბანეფს, წვიწვამ-ფართეფურცელამ დო ჭყონიშ ტყალეფს, სუმ ქიანაშ ხურგეფიშ რაიონს — რუსეთიშ, ჩინეთიშ დო ოორუე კორეაშ ხურგეფს.
ჯიჯაღიშ 1956 წანაშე ვარებული რე.
სქოლიო
კატეგორია:ჯიჯაღეფი კატეგორია:ეშმალაფარი გვარობეფი კატეგორია:შორიშ ბჟაეიოლიშ ფაუნა კატეგორია:აზიაშ ძუძუშმაწუალეფი
აზერბაიჯანიშ ეკონომიკა
აზერბაიჯანიშ ეკონომიკა, 2010 წანაშ მუნაჩემეფით, მოსოფელს 76-ა აბანს იკენს ედპ-იშ სიდიდაშ მეჯინათ (ჸიდირიშ უნარიშ პარიტეტიშ მეჯინათ).
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანიშ ეკონომიკა
დონეცკიშ ოლქი
thumb|250px
დონეცკიშ ოლქი (Донецька область) — ოლქი ბჟაეიოლ უკრაინას. ოლქიშ ნანანოღა — დონეცკი.
ოლქიშ შანულამი ნოღეფი რე: სლავიანსკი, გორლოვკა, კრამატორსკი, მაკეევკა, მარიუპოლი, ემაკოევო.
დემოგრაფია
2004 წანაშ მუნაჩემეფით, დონეცკიშ ოლქიშ მახორობა 4.7 მილიონ მახორუს აკმადგინანდჷ, ნამუთ უკრაინაშ ედომუშამი მახორობაშ 10% რე. დონეცკიშ ოლქი, ქიანაშ არძაშე მეჭედელო დოხორელი რეგიონი რე.
2001 წანაშ ეჭარუათ, დონეცკიშ ოლქის ოხორანს გეჸვენჯი ეთნიკური ბუნეფი: უკრაინალეფი — 2,744,100 (56.9%), რუსეფი — 1,844,400 (38.2%), ბერძენეფი - 77,500 (1.61%), ბელარუსეფი — 44,500 (0.92%), ყირიმალი თათარეფი — 19,200 (0.4%), სომეხეფი — 15,700 (0.33%), დო ურიეფი - 8,800 (0.18%).
2001 წანაშ ეჭარუათ, ოლქის მახორუ მახორობაშ 74.9% რუსულ ნინაშა რაგადანს, 24.1% – უკრაინულ ნინაშა, 0.13% – სომეხურ ნინაშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:უკრაინაშ ოლქეფი
1023
კატეგორია:
ნჯარიშ ეშმაღალარეფი: უმუჭყვადუ ლჷმა
„ნჯარიშ ეშმაღალარეფი: უმუჭყვადუ ლჷმა“ (Avengers: Infinity War) — წანაშ, 2018 წანაშ ამერიკული სუპერგერგეზული ფილმი Marvel Comics-იშ პერსონაჟეფიშ გეშა. თინა გინიღჷ Marvel Studios-ქ, დისტრიბუტორი იჸი Walt Disney Studios Motion Pictures. ფილმი რე 2012 წანაშ „ნჯარიშ ეშმაღალარეფიშ“ დო 2015 წანაშ „ულტრონიშ ბორჯიშ“ გეჸვენჯი დო რანწკით მა-19 Marvel-იშ კინოოქიანუს. თიში რეჟისორეფი რენა ენტონი დო ჯო რუსო, სცენარიშ ავტორეფი – კრისტოფერ მარკუსი დო სტივენ მაკფილი. ფილმის რჩქინდუ Marvel-იშ ქიანაში პერსონაჟი. სიუჟეტით, ნჯარიშ ეშმაღალარეფი გალაქტიკაშ მათხილეეფწკჷმა ართო ოლჷმუნა თანოსის, ნამუთ ოცადუ უმუჭყვადუობაშ ქუალეფიშ ხირუას.
ფილმიშ გეშა გოსიმაფილქ იჸუ 2014 წანას, მუჟამსით თიში ჯოხოქ – „ნჯარიშ ეშმაღალარეფი: უმუჭყვადუ ლჷმა – ნორთი 1“. ჯიმალეფი რუსოეფი რეჟისორებო 2015 წანაშ პირელს დარინეს, მესის მარკუსიქ დო მაკფილიქ დიჭყეს სცენარს მუშობა. 2016 წანაშ კვირკვეს ჯოხო დაკუნტარეს დო თინა უბრალეთ „ნჯარიშ ეშმაღალარეფი: უმუჭყვადუ ლჷმაქ“ იჸუ. გინოღალაქ დიჭყჷ 2017 წანაშ ღურთუთას, Pinewood Atlanta Studios-ს (ჯორჯია) დო გეგინძრჷ 2017 წანაშ კვირკვეშა. პარალელურო მიშჷ ნჯარიშ ეშმაღალარეფიშ გეშა უკულიანი, დიო ხოლო უჯოხობური ფილმიშ გინოღალა. გეძნელი გინოღალეფი მიშჷ შოტლანდიას, ინგლისის, ატლანტიშ რაიონ დაუნტაუნს დო ნიუ-იორკის.
„უმუჭყვადუ ლჷმაშ“ კინოგაქირებას გიშულა ააშ-ს ულამუნა 2018 წანაშ 4 მესის, IMAX დო 3D ფორმატეფს. თიში გეჸვენჯი გიშურს 2019 წანაშ 3 მესის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი კატეგორია:Marvel-იშ კინოოქიანუშ ფილმეფი კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი
.bi
.bi — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) ბურუნდიშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
bi
.bj
.bj — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) ბენინიშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
bj
1025
კატეგორია:
1026
კატეგორია:
1024
კატეგორია:
ხმელნიცკიშ ოლქი
thumb|250px ხმელნიცკიშ ოლქი (Хмельницька область) — ოლქი ბჟადალ უკრაინას. ოლქიშ ნანანოღა — ხმელნიცკი. ფართობი — 20,645 კვ.კმ, მახორობა — 1,401,140 (2004 წანაშ ეჭარუათ).
კატეგორია:უკრაინაშ ოლქეფი
ქნესეთი
ქნესეთი (ივრით.כנסת‎ ხუნა) — ისრაელიშ სახენწჷფოშ უმაღალაში ართპალატიანი კანონმადვალე ორგანო, პარლამენტი. ქნესეთიშ მაკათურეფიშ მუდანობა 120 პარლამენტარი რე, ნამუეფსჷთ პარტიული ერკებულით გიშმაგორჷნა.
ისრაელი საპარლამენტო რესპუბლიკა რე დო ქნესეთი ხეშუულებაშ უმაღალაშო ორგანო რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ისრაელიშ სახენწჷფო მონწყუალა
ჯიჯაღი
ჯიჯაღი, თაშნეშე ლეოპარდი (Panthera pardus) — ბჟაშუმუ ჩხოლარი კატუშობურეფიშ ფანიაშე. თიში რსხულიშ სიგჷრძა რე 160 სმ, კუდელიშ — 110 სმ, წონა 75 კგ-შახ. დადული მუმულშე მორჩილი რე. ჯიჯაღის უღუ მოჸვინთელე ვარდა ჟღირჟღა, უჩა ხალეფით მოხანტილი რსხული. გოფაჩილი რე აფრიკას (საჰარაშ მოხ), მორჩილი დო ობჟათე აზიას თურქმენეთის, ტაჯიკეთის, შორიშ ბჟაეიოლს. თელარაშ ხანგჷნძარობა 10-11 წანა, ტყვეობას — 21 წანა.
.bm
.bm — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) ბერმუდაშ კოკეფიშო.
ჯიჯაღი
ხე აჯამეთის. მაკება იგჷნძარებუ 99 დღა დო სერს. ხანს 1-3 ღიუ ბოქურს. ჭკომუნს ტყარი (კანკალეშა ჸუდეშ) ჩორქოამეფით, ოშა-გოშათ მახვატალეფით დ მაფურინჯეეფით. ეიოშინალი რე ადამიანშა გენთხაფაშ შვანეფი. ჯიჯაღიშ საართო მუდანობა არეალიშ ედომუშამ ფართობის გეხუნელო მორჩილი რე.
.bm
რესურსეფი ინტერნეტის
bm
ჯიჯაღი
საქორთუოს ჯიჯაღი დახე ედომუშამო ეშალაფირი რე. 1950-1980 წანეფს ჯიჯაღი რეგისტრირაფილი რდჷ ყორნისიშ რაიონს (1950), ზედაზენწკჷმა (1954), ოფუტე მათურაწკჷმა (1978). 2003 წანას მანჯაფილ ობაზისე რკუალაქ ვაშლოვანიშ ერუანული პარკის წჷმი მარენჯი წჷმიაზიური ჯიჯაღის (Panthera Pardus tulliana) მიოგორუ.
ასეშო საქორთუოს აკა წჷმიაზიური ჯიჯაღი ზუსტას ვაშლოვანიშ ერუანული პარკიშ ტერიტორიას რე რეგისტრირაფილი. თიში ვაშლოვანიშ, პანტიშარიშ ლეხერიშ დო ალაზანიშ (მიჯნიშ ჸუჯი) ცენტრალურ ნორთის იდვალუაფუ. ჯიჯაღი მიშაღალირი რე საქორთუოშ „ჭითა წინგშა“.
სქოლიო
კატეგორია:კატუშობურეფი
კიროვოგრადიშ ოლქი
thumb|250px
კიროვოგრადიშ ოლქი (Кіровоградська область) — ოლქი ცენტრალურ უკრაინას. ოლქიშ ნანანოღა — კროპივნიცკი. ოლქიშ ფართობი - 24,588 კმ², მახორობა – 1,057,951 (2006 წანაშ ეჭარუათ).
კატეგორია:უკრაინაშ ოლქეფი
ჰოლი ჰანტერი
ჰოლი ჰანტერი (Holly Hunter; დ. 20 მელახი, 1958) — ამერიკალი არტისტი. ფილმის რსულებური როლიშო „პიანინო“, მიაჩჷ ოსკარიშ პრემიაქ ნომინაციას საუჯგუშო არტისტი ოსური. რსულებური როლეფიშო ფილმეფს „ტელეამბეფი“ „ფირმა“ დო „ვითოსუმი“ ნომინირაფილი რდჷ ოსკარიშ პრემიას. გომორძგვილი აფუ ხოლო ჟირი ემიშ პრემია დო ორქოშ გლობუსი.
ბიოგრაფია
ჰოლი ჰანტერქ დებადჷ ჯორჯიაშ შტატიშ ნოღა კონიერსის, დიამუშიშ, ჸუდეშ დია ოპალ მარგარიტიშ დო მუამუშიშ ჩარლზ ედვინ ჰანტერიშ ფანიას. ნოღა პიტსბურგის კარნეგი-მელონიშ უნივერსიტეტის ჰანტერქ დრამაშ სფეროს მიღჷ ხარისხი დო გარკვიებული ბორჯით როლეფს არსულენდჷ თეატრალურ სცენეფს. გვიანო ოხორინალო გინორთჷ ნოღა ნიუ-იორკიშა. თიში კინოდებიუტიქ იჸუ 1981 წანას ფილმის „ჭუალა“. 1982 წანას ოხორინალო გინორთჷ ლოს-ანჟელესიშა, სოდეთ როლეფს იღენდჷ ოტელევიზიე ფილმეფს. 1993 წანას როლი არსულჷ ფილმის „პიანინო“, ნამუქჷთ 3 ოსკარიშ პრემია დო 1 ორქოშ გლობუსი მოუღჷ.
პიჯული რინა
ჰოლი ჰანტერი სიხოლას რდჷ ოპერატორ იანუშ კამინსკიწკჷმა. თაშნეშე ხვადუდჷ ბრიტანარ არტისტის გორდონ მაკდონალდის. 2006 წანაშ ღურთუთას ჰანტერიშ პუბლიცისტიქ გაცხადჷ: ნამდა ჰოლიშ ნაჟირალეფქ მაძინჷ, ჟირი სქუაქ.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1958
1027
კატეგორია:
.bn
რესურსეფი ინტერნეტის
bn კატეგორია:კომუნიკაციეფი ბრუნეის
იქს-ადამიერეფი (ფილმი)
იქს-ადამიერეფი (X-Men) — 2000 წანაშ ფანტასტიკა, ნამუთ Marvel Comics-იშ სუპერგერგეზეფს რე გერსხუაფილი. რეჟისორი ბრაიან სინგერი რე, ოკათუნა კინომურიცხეფი: ჰალი ბერი, ჰიუ ჯეკმანი, პატრიკ სტიუარტი, იენ მაკ-კელენი, ანა პეკუინი დო შხვეფი. ფილმის გოსინთელი რე ჩარლზ ქსავიეშ იქს-ადამიერეფიშ დო მაგნეტოშ უბადო მუტანტეფიშ ოჯიმაკათეშ შქას არსებუანი ლჷმა, კვინორიშ დო როუგიშ კათაფით. მაგნეტოს ულამ გოეროშ სამიტიშ ბორჯის მოსოფელიშ ლიდერეფი მუტანტეფო გინოქიმინუასინ თი ანჯარიშ მოხვარათ, ნამუთ მუტანტეფიშ ჯგირობუაშო რე ქიმინელი. ქსავიე ხვადჷ, ნამდა დანძალებური მუტაცია ხვალე ოჸვილარი იჸი თინეფშო.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი კატეგორია:იქს-ადამიერეფი (ფილმეფიშ სერია) კატეგორია:2000 წანაშ ფილმეფი
ქორდიანეფი
ქორდიანეფი (Chordata) — მაჟირალბუკამი ჩხოლარეფიშ უმაღალაში ტიპი. თინეფს ორსხველჷნა დაცხამეფი, ხოკოშ უმუშოეფი, გაგაჩამეფი. ქორდიანეფშო დჷმახასიათაფალი რე ქორდა, ოჭიშიშ ნერვული მილი დო ლაჸურშიშ ნოწკირეფი. ქორდიანეფიშ ართ ნორთის ქორდა ედომუშამი თელარაშ გოძვენას უღუ, კანკალეს — გოვითარაფაშ ორდოშიან პერიოდის. გაგაჩამეფიშ ოჭიშიშ ნერვული მილიშ წჷმიანი ნორთი აკმოქიმინუნს დუდიშ ტვინს, კაბეტ ასციდიეფს ნერვულ მილს ნერვული განგლიონი თირანს. ლაჸურშიშ ნოწკირეფი სქირონაშ ქორდიანეფს ხვალე ლარვაშ ვარდა გოვითარაფაშ ორდოშიან ოკუჩხალეშე უღჷნა, წყარიშ ფორმეფს — ედომუშამი თელარაშ გოძვენას. ქორდიანეფს ოხასიათჷნა მეტამერია, ნამუთ ჯგირო აფჷნა გიმოხანტილი ხოკოშ უმუშოეფს დო გაგაჩამეფს დო თინეფიშ არღამი გოვითარაფაშ პერიოდის.
ლიტერატურა
*
ჯეიმზ კლერკ მაქსველი
ჯეიმზ კლარკ მაქსველი (დ. 1831 - ღ. 1879) — შოტლანდიარი გიშარჩქინელი მენცარი, ნამუთ მოღალენდჷ მათემატიკური ფიზიკაშ დარგის. თიშ თარი მეჭირინაფა რდჷ განტოლებეფიშ აკოქიმინუა, ნამუშ მოხვარათ ოძირუ, ნამჷ-და ელექტრობა, მაგნეტიზმი დო ოპტიკა დჷთმოჸუნა ართ ფენომენს, ნამუსჷთ ელექტრომაგნიტური ვე გიოდუ.
სქოლიო
კატეგორია:დუნაბადი 1831 კატეგორია:ნაღურა 1879
რიში სუნაკი
რიში სუნაკი  (Rishi Sunak; დ. 12 მესი 1980, საუთჰემპტონი, ჰემფშირი, გოართოიანაფილი ომაფე) — ბრიტანალი სახენწჷფო დო პოლიტიკურო მოღალე. გოართოიანაფილი ომაფეშ პრემიერ-მინისტრი 2022 წანაშ 25 გჷმათუთაშე.
ქიანაშ ხაზნაშ თარი მელამოსე (2019—2020), ხაზნაშ კანცლერი (2020—2022).
ბრიტანეთიშ ისტორიაშ პირველი პრემიერ-მინისტრი რე პენჯაბური გოჭყაფათ დო ინდუისტური რწუმათ. 2022 წანაშე დუდენს კონსერვატიულ პარტიას.
სქოლიო
კატეგორია:გოართოიანაფილი ომაფეშ კონსერვატიული პარტიაშ ლიდერეფი კატეგორია:გოართოიანაფილი ომაფეშ პრემიერ-მინისტრეფი კატეგორია:ბრიტანალი პოლიტიკოსეფი კატეგორია:გოართოიანაფილი ომაფეშ პარლამენტიშ მაკათურეფი (2015—2017) კატეგორია:გოართოიანაფილი ომაფეშ პარლამენტიშ მაკათურეფი (2017—2019) კატეგორია:გოართოიანაფილი ომაფეშ ხაზნაშ თარი მელამოსეეფი კატეგორია:გოართოიანაფილი ომაფეშ ხაზნაშ კანცლერეფი კატეგორია: XXI ოშწანურაშ პოლიტიკოსეფი კატეგორია:სახენწჷფოეფიშ მოქიმინჯე მადუდეეფი
ბჟაშუმუეფი
ბჟაშუმუეფი (ძუძუშ მაწუალეფი) (Mammalia) — ჩხოლარეფიშ კლასი გაგაჩამეფიშ გიმენტიპშე. ედომუშამი რსხულიშ სიგჷრძა 1,5 სმ-შე (ბიგვა) — 33 მ-შე უმოსი რე (ლენი ვერშაპი), სამანგათ წონა რე — 1,5 გ-შე, 190 ტონაშახ. რჩქვანელობურო წჷმოგჷრძალაფირი რსხული უღუნა, 5-5-კითამ 4 განთხის გემარინე. კანკალეფს (ცხენეფს დო შხვა) უკულაში კითი უღუნა. ხესუამეფიშ განთხეფი სუეფო რე გინორთელი, ფოფორკუჩხამეფიშ — ფოფორეფო.
რინაშ პიჯალეფიშ ომანგეთ, ბჟაშუმუეფს ჩხომიშობური რსხული უღუ, უკახალენი განთხეფი ვაპალუნა. ტყები ბოწოწით აფუნა ფორილი. ვერშაპეფს, ბეჰემოთის დო კანკალე შხვა ბჟაშუმუეფს ბოწოწამი ოფორალი ომაჟირუეთ რედუცირაფილი აფუნა. ტყებიშე ეშარდილიე ჯღვალი, ჩორქო, ბირცხა, ქა, ქერცა დო შხვა. ბჟაშუმუეფს უღუნა მუშკიშ, თებოშ, უფუშ დო შხვა ჯარკვალეფი. გურიშ გაჩამალი ობჟალე ჯარკვალეფი, ნამუეფიშ სეკრეტით ნანა ოდიარუანს მუში გამნაჭყანეფს.
ზიგმუნტ კრასინსკი
ნაპოლეონ სტანისლავ ადამ ფელიქს ზიგმუნტ კრასინსკი (პოლ. Napoleon Stanisław Adam Feliks Zygmunt Krasiński; დ. 19 ფურთუთა, 1812, პარიზი, საფრანგეთი — ღ. 23 ფურთუთა, 1859, პარიზი, საფრანგეთი) — პოლონარი პოეტი, ჭარუ, დრამატურგი დო ფილოსოფოსი.
ბიოგრაფია
ზიგმუნტ კრასინსკიქ დებადჷ პარიზის პოლონარი პოლიტიკური აქტივისტიშ, ოურდუმე ლიდერიშ ვინცენტი კრასინსკიშ დო მარია ურსულა რაძივილიშ ფანიას. ზიგმუნტის დიდაქ ადრე დუღურჷ დო უმოსო მუმა რდუნდჷ. გურაფულენდჷ ვარშავაშ ლიცეუმს, ნამუთ გათუ 1827 წანას. უკულ გურაფა გაგინძორჷ ვარშავაშ იმპერიულ უნივერსიტეტის, სოდეთ იურისპრუდენციას დო ადმინისტრაციას გურაფულენდჷ. ზიგმუნტი უნივერსიტეტიშე 1829 წანას გეგშაჸათეს.
1829 წანას კრასინსკიქ პოლონეთი ქიდიტუ დო ოგურაფუშა ჟენევაშა მიდართჷ. ჸათაქ თიქ გეჩინებაფუ გიშარჩქინელი პოლონარი პოეტი ადამ მიცკევიჩი. მიცკევიჩიქ დიდი გოლინა იღვენუ კრასინსკიშა. რომიშ რინაშ ბორჯის, კრასინსკიქ პოლონეთიშ გერგობათუთაშ არყებაშ ამბე ქიგეგჷ დო ოკოდ პოლონეთიშა დორთინა. კრასინსკი ღურაშახ ევროპას ცხოვრენდჷ. შარალენდჷ ევროპაშ შხვადოშხვა ქიანეფს. კრასინსკიქ ევროპაშ რინაშ ბორჯის ჭარუ არძა მუში შინელი ნახანდეფი. კრასინსკიშ არძაშე უმოსო პოპულარული ნახანდი რე პიესა "ვაღორონთიელი კომედია", ნამუქჷთ იჭარჷ 1833 წანას დო გიშართჷ ჟირ წანაშ უკული, 1835 წანას. პიესაშ თარი თემა რე სოციოპოლიტიკური კონფლიქტი არისტოკრატიაშ დო დემოკრატიაშ შქას. 1836 წანას გიშართჷ პიესაქ "ირიდიონი". ირიდიონიქ ვარშავაშ თეატრის დიდგჷ 1913 წანას. 1845 წანას კრასინსკიქ გჷმაბჟინუ "მუმალიშ ფსალმუნეფი". კრასინსკიშ ნაჭარეფიშ თარი თემეფიე: კონსერვატიზმი, ქირსიანობა, მორალური პროგრესი, პროვიდენციალიზმი დო შხვეფი. კრასინსკიშ ნაჭარეფი იკათუანს ანტისემიტურ მოტივეფს ხოლო. კრასინსკი მუშ ნახანდეფს ანონიმურო გიშმაშქვანდჷ. ჸათეშ გეშათ თის პოლონეთიშ ანონიმი-პოეტის ხოლო უძახჷდეს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პოლონარეფი კატეგორია:პოლონარი პოეტეფი კატეგორია:პოლონარი დრამატურგეფი კატეგორია:პოლონარი ჭარუეფი
ბელიზიშ ნოღეფიშ ერკებული
ბელიზიშ ნოღეფი (Cities in Belize) — ბელიზიშ არძაშე უმოსო დოხორელი პუნქტეფიშ ერკებული. ვებ-ხასჷლაშ World Gazeteer მუნაჩემეფით, ბელიზის 9 ნოღა რე 5000 ადამიერშე უმოსი მახორუთ.
ბელიზიშ ნოღეფიშ ერკებული
thumb|right|300px|[[ბელიზი (ნოღა)|ბელიზი, ქიანაშ ჸოფილი ნანანოღა]]
რუკა
ლეგენდა:
სქოლიო
ბელიზი
სალმან იბნ აბდულ-აზიზ ალ საუდი
სალმან იბნ აბდულ-აზიზ ალ საუდი (الأمير سلمان بن عبد العزيز آل سعود, დ. 31 ქირსეთუთა, 1935) — საუდიშ არაბეთიშ მაფა, ჟირი წიმინდე მეჩეთიშ მათხილარი, საუდეფიშ დინასტიაშ მადუდე. მაფათ გჷნირთჷ 2015 წანაშ 23 ღურთუთას, თიშ უკული მუთ დოღურჷ თიშ ჯიმა აბდალაქ.
სალმანი საუდიშ არაბეთიშ მაართა მაფაშ აბდულ-აზიზ იბნ-საუდიშ სქუა რე. ხვისტაშ ეშულაშა, 2011-2015 წანეფს რდჷ დუდთხილუაშ მინისტრი, თეიშახ 1963-2011 წწ. — ერ-რიადიშ პროვინციაშ გუბერნატორი.
ბიოგრაფია
დებადჷ 1935 წანაშ 31 ქირსეთუთას დო რდჷ მაართა მაფა იბნ საუდიშ 25-ა სქუა. თიში ნანა რდჷ ჰასა ალ სუდაირი. ამშვ ჯიმაწკჷმა ქჷდარსხუ ჯგუბუა „სუდაირეფიშ შკვითონა“. დაჭყაფური გონათუა მიღჷ ერ-რიადიშ მაფასქირეფიშ სკოლას. სალმანქ დიგურუ რელიგია დო თეხანური მენცარობა.
19 წანაშ ხანს, 1954 წანას, მუამუშქ ქჷდარინუ ერ-რიადიშ ემირო, პოსტიშე გჷნოდირთჷ 1960 წანას. 1963 წანაშე ერ-რიადიშ გუბერნატორი რე, თე პოსტის მოღალენდჷ 48 წანას, 2011 წანაშახ. 2011 წანაშე დუდთხილუაშ მინისტრი რე. თე პოსტის სალმანი დოთირუ მუშ ღურელჷ ჯიმაქ, ხვისტაშ მონძე სულთანქ.
პიჯული რინა
სალმანი სუმშა რდჷ ნაჩილჷ. თიში მაართა ჩილი რდჷ მუში ჯიჯისქუა ბინტ ტურკი ალ სუდაირი, ნამუქჷთ დოღურჷ 2011 წანას 71 წანაშ ხანს თე ქორწინიბაშე დებადეს მაფასქირ ფაჰდიქ (დ. 1955), მაფასქირ სულთანქ (დ. 1956), მაფასქირ აჰმედიქ (დ. 1958), მაფასქირ აბდულ-აზიზიქ (დ. 1960), მაფასქირ ფეისალქ (დ. 1970) დო მაფაცირა ჰასაქ (დ. 1974).
მაჟირა ჩილი რდჷ სარა ბინტ ფეისალ ალ სუბაი-აი, ნამუშეთ მაძინჷ მაფასქირ საუდიქ. მასუმა ქორწინებაშე ფავდი ნინტ ფალაჰ იბნ სულტან ალ ჰიტალაინშე დებადეს მაფასქირეფქ: მუჰამედი, ტურკი, ხალიდი, ნაიფი, ბანდარი დო რაკანი.
თიში სქუა სულთან იბნ სალმან ალ საუდიქ გჷნირთჷ მაართა ომაფე ზისხირიშ მაღვენ, მაართა არაბო დო მაართა მუსლიმო, ნამუქჷთ კოსმოსშა ფურინჷნ. აბდელ-აზიზ იბნ სალმანი ნაფთობიშ მინისტრიშ მოაკანე რე 1995 წანაშე.
ესტონეთიშ სხუნუეფიშ სოციალისტური რესპუბლიკა
ესტონეთიშ სსრ-ქ დირსხუ 1940 წანაშ 21 კვირკვეს, სსრრ-შ აკოდგინალუას რე კინ თიმ წანაშ 6 მარაშინათუთაშე. ესტონეთიშ სსრ იდვალუაფუდჷ სხუნუეფიშ რსხუშ ევროპული ნორიშ ოორუ-ბჟაეიოლ ნორთის. უხურგანდჷ რსფსრ დო ლატვიაშ სსრ. ფართობი 45,1 ვთშ. კმ². მახორობა 1460 ვთშ. კოჩი (1972). ნანანოღა - ნ. ტალინი.
ესტონეთიშ სსრ ირთუდჷ 15 რაიონო. რესპუბლიკას 23 ნოღა დო 26 დაბა რდჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სსრრ-შ რესპუბლიკეფი კატეგორია:ესტონეთიშ ისტორია
1030
კატეგორია:
კოჩაბამბაშ დეპარტამენტი
კოჩაბამბაშ დეპარტამენტი (Quchapampa Jach'a Suyu, Departamento de Cochabamba, Quchapampa Suyu) — ბოლივიაშ დეპარტამენტი.
ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოღა კოჩაბამბა.
დეპარტამენტი ბოლივიაშ აღიარაფილი გასტრონომიული ნანანოღა რე.
სქოლიო
კატეგორია:ბოლივიაშ დეპარტამენტეფი
დევიდ ტაულესი
დევიდ ჯეიმს ტაულესი (ინგლ. David James Thouless; დ. 21 ეკენია, 1934, ბერსდენი, შოტლანდია — ღ. 6 პირელი, 2019, კემბრიჯი, ინგლისი) — ბრიტანალი დო ამერიკალი ფიზიკოსი, ნამუთ უმოსო მოღალენდჷ კონდენსირებული მატერიაშ ფიზიკაშ დარგის. ტოპოლოგიური ფაზური ტრანზიციაშ დო მატერიაშ ტოპოლოგიური ფაზეფიშ თეორიული რკვიებაშ გეშა გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიკას, 2016 წანას. ტაულესიქ პრემია მიპალუ დანკან ჰოლდეინი დო ჯონ მაიკლ კოსტერლიციწკჷმა ართო.
დევიდ ტაულესი გურაფულენდჷ ორთაშობურ მენცარობეფს კემბრიჯიშ უნივერსიტეტის. უკულ გურაფა გაგინძორჷ კორნელიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია ჰანს ბეთეშ ხემანჯღვერობათ. გურაფაშ თებაშ უკულ, ტაულესი მუშენდჷ შხვადოშხვა ომენცარე ინსტიტუტეფს: 1958-1959 წანეფს კალიფორნიაშ უნივერსიტეტის, 1961-1965 წანეფს კემბრიჯიშ უნივერსიტეტის, 1965-1978 წანეფს ბირმინგემიშ უნივერსიტეტის, 1979-1980 წანეფს იელიშ უნივერსიტეტის დო 1980-იან წანეფშე ვაშინგტონიშ უნივერსიტეტის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ფიზიკოსეფი კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიკაშ დარგის
1032
კატეგორია:
1031
კატეგორია:
ჩინური ფილოსოფია
300პქ|მინი|მარჯვნივ|ინი დო იანიშ სიმბოლო ჯვეში ჩინეთის ფილოსოფიური სკოლეფქ წჷმიქიმინჷ ჯვ. წ. VI-III ოშწანურეფს. ჩინური ფილოსოფიაშ გოვითარაფაშა დიდი გოლინა იღვენუ მითოლოგიაქ დო ჯვეში ნაჭარა ძეგლეფქ „ი ძინქ“ — „გინოქიმინუეფიშ წინგიქ“ დი „ში ძინქ“ — „ისტორიეფიშ წინგიქ“.
გოფაჩლი სქემაშ მეჯინათ, ჩინური ფილოსოფიაშ გოვითარაფაშ ისტორია ოთხ პერიოდო ირთუ: 1. ჯვეში ფილოსოფია (ჯვ. წ. VI-III ოშწანურეფი); 2. შქა ოშწანურეფიშ ფილოსოფია (ჯვ. წ. III-ახ. წ. XIX ოშწანურა შქა პერიოდშახ); 3. ახალი ბორჯიშ ფილოსოფია (XIX ოშწანურაშ შქა პერიოდშე 1919 წანაშახ); 4. უახალაში პერიოდი (1919 წანაშე ასეშა).
ჩინებული რე ჯვეში ჩინური ფილოსოფიაშ ამშვი კლასიკური სკოლა: კონფუციანარობა, დაოსიზმი, მოიზმი, ლეგიზმი („კანონიკეფი“ ანუ ფაძია), ნატურფილოსოფიური (ბარჯალა მატერიალიზმი) დო ნომინალისტური სკოლა (მინძია). თე სკოლეფიშ გჷმოქიმინუა დო გოვითარაფა ორხველჷ ჩინეთიშ ისტორიაშ თაშ ჯოხოდვალირი ორქოშ ხანას.
ჩინეთიშ იდეოლოგიურ-კულტურულ რინას დიდი როლი არსულუ კონფუციანარობაქ. თიშ უმოსო ეთიკურ-რელიგიური პრობლემეფი ოხოლუ, ხვილაფაშ ცენტრის გერე ადამიერი, ნამუშ რინა ჭარაშა დოჸუნელო იცხადებუ. ჭარა ჟიცაშე რე გოთანჯილი, დიხაშურ ჸოფას ტიანდაო ანუ ჟიცაშ კანონი მართჷნს. მაჟირა დიდი გოლინა სკოლა რდჷ დაოსიზმი — ლაო-ძიშ — დაოშ, ანუ კანონზჷმიარაფაშ გეშა. დაო ოქიანუს თი წეს დო რიგი რე, ნამშ ნძალათ რჩქინდუ აწმარენჯობაა ირ ჸოფურს, ნამუთ თირანს, გჷნმოქიმინუნს ირფელს კინე მუ უკუქუმინე დო უთირუ რე. დაოსიზმი დიალექტიკური მონძღვარება.
მატერიალისტურ სკოლეფო იკოროცხუ სიუნ-ძიშ მონძღვარება დო ლეგისტეფიშ („ფაძიაშ“) სკოლა; თაჸურეშე მაართა ნატურფილოსოფიური მონძღვარება რე, მაჟირა — ჯარალუას ოხუ დო კანონეფს ირკუენს.
კონფუციანარობა დო დაოსიზმი მუნეფიშ გოვითარაფას ჭიეჭიეთ რელიგიურ სახეს ღებულენა. V-VI ოშწანურეფს ჩინეთის გიფაჩუ ბუდიზმიქ. ბუდისტური ლიტერატურაშ თანგუა, გოფაჩუა დო ათვისაფა მუთმოხვადუდჷ თიშა კონფუციანარობაშ დო დაოსიზიშ ჭყანიერი გოლინათ. VII-X ოშწანურეფს ბუდიზმიქ არძაშე გოფაჩილი მიმალობათ გჷნირთჷ. სუნიშ ეპოქა (X-XIII ოშწანურეეფი) ჩინური ფილოსოფიაშ ხეახალი ეჸონუაშ ხანათ იკოროცხუ, ნამუთ ქიანაშ ეკონომიკური დო პოლიტიკური აწობირგულაფაშ გჷმოხანტუალა რდჷ. თე ბორჯის კინ გეჭყანიერუ კონფუციანარობაქ, თიქ ნეოკონფუციანარობაშ სახე მიპალუ. დო კონფუციანარობაშ ორდოშიანი წჷმმარინაფალეფი ფილოსოფიაშ ნთელ რანწკი ოკითხირეეფს მატერიალისტურო გჷნმოჭყვიდუნდეს-და, ნეოკონფუციანარეფი — უკომპრომისოთ ხვალე იდეალურ დაჭყაფუს ჩინებულენდეს. თე თეორიაშ თოლოძირე წჷმმარინაფალეფი რდეს ჯიმალეფი ჩენ ხაო დო ჩენ ი. ნეოკონფუციანარობაქ გევითარუ ობიექტური დო სუბიექტური იდეალიზმიშ ფორმეფს.
1644-1911 წანეფს, მოდერნიზაფილ კონფუციანარობაქ გონათუაშ ოფიციალური სისტემაშ ოსხირო გჷნირთჷ. ჩინური ფილოსოფიური არზუანობაქ ჸოფურო დითირუ 1840-1842 წანეფს დოჭყაფილი ლჷმაშ უკული („ოპიუმიშ ლჷმა“), ნამშ შედეგო ურცხოეთიშ აგრესიაქ ჩინეთი გვერდო კოლონიათ გჷნართინუ.
1919-1949 წანეფს, რესპუბლიკური მონწყუალაშ ბორჯის, ჩინეთის ფილოსოფიური დო ჯარალობურ-პოლიტიკური არზუანობაშ გოვითარაფაშ ახალი პერიოდიქ დოდირთჷ; ნეოკონფუციანარობა კრიზისიქ ქეიხუნუ, ქჷდიჭყჷ ბჟადალ ევროპაშ ბურჟუაზიულ ფილოსოფიური დო სოციოლოგიური თეორიეფიშ გოფაჩუაქ. კინ თე ბორჯის იფაჩუ მარქსისტულ-ლენინური მოსოფელიშმეჯინალა, ნამუთ ბურჯაფის იჭყანს ბურჟუაზიული იდეოლოგიაშ სააწმარენჯოთ. ჩსრ-იშ აკოქიმინუაშ ბორჯიშე (1949) მარქსიზმ-ლენინიზმიქ გოპატჷნაფილი სახენწჷფობური იდეოლოგიათ გჷნირთჷ.
ავსტრალიაშ პარლამენტი
[[პარლამენტიშ დგჷმილი (კანბერა)|პარლამენტიშ დგჷმილი კანბერას|300px|thumb]] thumb|300px|პარლამენტიშ დგჷმილიშ გონწყჷმა, ხანტუ [[ტომ რობერტსი]] ავსტრალიაშ პარლამენტი — კანონმადვალე ორგანო, ნამუთ აკმოდირთუ ჟირი პალატაშე, წჷმმარინაფალეფიშ პალატაშე დო სენატშე. წჷმმარინაფალეფიშ პალატას სუმი წანაშ ხანით 150 დეპუტატის გიშმაგორჷნა,თე პალატას უმენტაშობაშ მაღვენი ლიდერი ქიანაშ პრემიერ-მინისტრო გჷნმირთუ, ნამუთ ავსტრალიაშ თარობას დუდენს. სენატის ირი შტატი 12 სენატორით რე წჷმორინაფილი, ტერიტორიეფი — ჟირ-ჟირი მაკათურით. სენატორეფიშ გიშაგორუაშ ხანი ამშვი წანა რე.
76 მაკათურამ ავსტრალიაშ სენატის, 32 ლეიბორისტი დო კინ თესხი ლიბერალი რე. სენატშა თაშნეშე მიშმულა:
ისტორია
ავსტრალიაშ პქრლამენტიქ 1901 წანაშ 9 მესის მელბურნს გინწყჷ. აკა დგჷმილი მელბურნს, ნამუთ 14,000 სუმარს ინტირუანდჷნ რდჷ ომაფე ოგჷმოფინუე დარბაზი. თეშ უკული, 1901 წანაშე 1927 წანაშახ, პარლამენტი იშაყარუდჷ მელბურნიშ პარლამენტიშ დგჷმილს, ნამუთ ითხუეს ვიქტორიაშ პარლამენტშე (ნამუქჷთ გჷნორთჷ ომაგე ოგჷმოფინუე დარბაზშა). 1927 წანაშ 9 მესის, პარლამენტიქ გეგნორთჷ ახალ ერუანულ ნანანოღაშა, კანბერაშა, სოდე პარლამენტიქ აკოშაყარჷ დგჷმილს, ნამუთ ამდღა ჩინებული რე მუჭოთ ჯვეში პარლამენტიშ დგჷმილი. გეჸვენჯი 60 წანაშ გოძვენას, პარლამენტი თე დგჷმილს იშაყარუდჷ. ასეიანი პარლამენტიშ დგჷმილქ 1988 წანაშ 9 მესის გინწყჷ. ავსტრალიას უღუ რანწკით მაანთხა არძაშე უგჷრძაში გამწეთ მართუაფონი დემოკრატია მოსოფელს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ავსტრალიაშ პარლამენტი კატეგორია:ავსტრალიაშ თარობა
1033
კატეგორია:
ავილაშ პროვინცია
ავილა (ესპ. Provincia de Ávila) — პროვინცია ცენტრალურ-ბჟადალი ესპანეთის, კასტილია დო ლეონიშ ავტონომიური გოართოიანაფაშ ობჟათე ნორთის. ავილაშ პროვინციას ობჟათეშე უხურგანს ტოლედო, კასერესი, ბჟადალიშე სალამანკა, ოორუეშე ვალიადოლიდი, ბჟაეიოლშე სეგოვია დო მადრიდიშ ავტონომიური გოართოიანაფა.
2018 წანაშ მუნაჩემეფით ავილას ოხორანს 158,265 ადამიერი დო მახორობაშ მუდანობათ თის უკინებჷ ესპანეთიშ 50 პროვინციაშე 47-ა აბანი. ავილაშ ფართობიე 8,048 კვ.კმ. დო ფართობით 30-ა აბანს რე. ავილაშ პროვინციაშ ნანანოღა რე ავილა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ესპანეთიშ პროვინციეფი
1034
კატეგორია:
ჯუთი
ჯუთი (ლათ. Córchorus) — ბართვამი, გვერდობართვამი დო ბარბაშობურეფიშ ფანიაშ კულტურეფიშ გვარიშ ჩანარი, ნამუშე შილებე ნოჭკიშ წარმება. თე გვარიშ ჩანარი 77 გვარობას იკათუანს.
ჯუთიშ დოხოლაფირო 80 გვარობა რსებენს. ირდუ აზიაშ, აფრიკაშ, ამერიკაშ დო ავსტრალიაშ ტროპიკეფს. მოჸუნა ართწანიანი მორჩილმუკნაღელამი ჯუთი დო გჷრძემუკნაღელამი ჯუთი. სქირე ღერიშ ნოჭკეფიშ 20-25% გჷმირინუაფუ ტექნიკურ წარმებას, მეკირუას, ავეჯიშ ნორშვეფიშ წარმებას, ნოხეფს.
ნოჭკილი ჩანარეფი ფართოთ გჷმირინუაფუ ტექსტილიშ ინდუსტრიას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბარბაშნერეფი
1035
კატეგორია:
ალ მაკტუმი
ალ მაკტუმი (არაბ. آل مكتوم) — არაბეფიშ გოართოიანაფილი საამიროეფიშ დუბაიშ ემირი (1971 წანაშე ასეშა) დო შეიხი (1833 წანაშე), თაშნეშე ქიანაშ მონძე პრემიერ-მინისტერფი დო ვიცე-პრეზიდენტეფი.
იან სომერჰოლდერი
იენ ჯოსეფ სომერჰოლდერი  (დ. 8 ქირსეთუთა,1978, კოვინგტონი, ლუიზიანა, ააშ) — ამერიკალი მოდელი, არტისტი დო პროდიუსერი. თის ჯგირო იჩინენა მუჭოთ ბუნ კარლაილს სერიალიშე დინაფილეფი დო მუჭოთ დეიმონ სალვატორეს სერიალიშე "ვამპირიშ დღარეფი".
ალ მაკტუმი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დინასტიეფი კატეგორია:არაბეფიშ გოართოიანაფილი საამიეოფიშ დინასტიეფი
იან სომერჰოლდერი
ბიოგრაფია
თიქ დიჭყჷ მოდელიშ კარიერა 10 წანაშ ასაკიშე, თიქ მალას გინირთჷ ჩინებული მოდაშ ჸუდეეფიშ სახე მუჭომით რენა:Dolce & Gabbana, Gucci, Versace, Esprit, Calvin Klein, Guess დო შხვა.
კარიერა
2009 წანას იენქ ილაჸაფჷ მაჸვილარიშ როლი ფილმის The Tournament.
2009 წანაშ მანგის იენი დანტკიცეს თარი როლს the cw-იშ სერიალს ვამპირიშ დღარეფი, სოდეთ თინა ლაჸაფენს ვაპირ დეიმონ სალვატორს. სერიალიშ პრემიერას უღუდჷ არძაშე მაღალი რეიტინგი არხიშ ისტორიას. სერიალს ამდღარშა არძაშე მაღალი რეიტინგი უღუ the CW-ს.
პიჯული რინა
2004 წანაშ ღურთუთაშე იენი ხვადჷ ნიკი ჰილტონს (პერის ჰილტონიშ და). თინეფი დეთხიეს 6 თუთაშ უკული.
2006 წანაშ გიშულირს ჟურნალქ «US Magazine» ხონარ გასიმუ, ნამდა არტისტი ხვადუდჷ მეგი გრეის, ნამუთ ლაჸაფენდჷ შენონიშ როლს სერიალ დინაფილეფსი. მორო ნამთინქჷ თე ინფორმაციაშ გეშა ჰოია ვათქჷ.
ჩესქიმინჯალა
არტისტი მუში კოლეგეფწკჷმა Candice Accola-წკჷმა დო Michael Trevino-წკჷმა ართო ოხუჯ It Gets Better Project, ნამუშ ღანკი რე დუდშე ჩეთხინუას დუდიშ ჸვილუა ახალეფს.
იენქ შხვადოშხვა ინტერვიუეფს დო ტვიტერიშ მოხვარათ გაცხადჷ, ნამდა დარსხჷ იენ სომერჰოლდერიშ ფონდი, ნამუთ ოგურუანს კათას ელმოლიშ დო ჩხოლარეფიშ თხილუას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი მოდელეფი კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1978
1036
კატეგორია:
1037
კატეგორია:
გაგაჩამეფი
გაგაჩამეფი, ხოკოამეფი (Vertebrata ან Craniota) — ჩხოლარეფიშ გიმენტიპი ქორდიანეფიშ ტიპშე. გაგაჩამეფიშ მუჭოთ რსხულიშ აკოგაფა, თეშ ფიზიოლოგიური ქიმინჯალა გოვითარაფაშ მაღალ დონეს რე. რსხული ფორილი აფჷნა ტყებით, ნამუთ უშქაშე კონტაქტის რე ელმოლიშ ფაქტორწკჷმა, ოკათჷ აირეფიშ თირუას, ორგანოეფშე ნობთიარობეფიშ დორცუაფაშ პროდუქტეფიშ გიმოღალას. ტყებიშ წმნაქიმინეფი რე ქერცა, ბურდღა, თუმა (დო თიში სახეშვაობეფი), ჯღვალეფი, ჩორქოეფი, ბირჩხეფი, ქალეფი დო შხვა. ტყების მიარე ცქირცქის გიშმაღალარი, სპეციფიკური თებოშ, უფუშ დო შხვა ჯარკვალი რე. ტყების თარ ნორთის აკმადგინანს ეპიდერმისიშ გიმე მედვალუ კორიუმი. კუთოვანი სისტემა ბერდეხი დო დიფერენცირაფილი რე.
გაგაჩამეფს უღჷნა სუმი ტიპიშ ჩონჩხი: მიმარსხუაფალრშვილამი, ხინტკამი დო ძვალამი. ჩონჩხი აკმოდირთუ გაგაჩიშ, დუდიშ ხოკოშ, განთხეფიშ ორტყაფუეფიშ დო დუდიშული განთხეფიშ ჩონჩხშე. გიშართილი რე გაგაჩიშ გიმნართეფი: კინჩხიშ, კიდირიშ, წყარიშ, გავაშ დო კუდელიშ. კანკალეს თე თუ თი გიმნართი ვაუღუ. არყილეფიშ მუჭოთ აკოგაფა, თეშ მუდანობა გინორთელი რე კლასეფიშ მეჯინათ. დუდიშ ხოკო აკმოდირთუ ტვინიშ ხოკოშ დო სახეშ ხოკოშე.
ლიტერატურა
*
ჟირმურიცხი
ჟირმურიცხი — რე სისტემა ჟირი მურიცხიშ, ნამუეფით ართიანს გრავიტაციულო რენა მერსხილი დო გართანა ართი გრავიტაციული ცენტრის. უტელესკოპეთ, სერიშ ცას თინეფი შილიბე იძირედას მუჭოთ ართი მურიცხი.
ჟირმურიცხეფიშ უმენტაშობას უღუ გირძე ორბიტალური პერიოდი.
მუჟამსჷთ ჟირმურიცხეფი ართიანწკჷმა ხოლოს რენან, თინეფი გოლინას იღვენუანა ართიანიშ მურიცხული ატმოსფეროშა დო შილებე ართიანს მასა ხოლო მიდუღანინჷ.
ტელესკოპიშ გიმიგონებაშ უკულ მენცარეფქ მიოგორეს ბრელი ჟირმურიცხის. ორდოიანი მაგალითეფი რდჷ მიცარი დო აკრუქსი. მიცარიშ, მუჭოთ ჟირმურიცხიშ იდენტიფიკაცია აკეთჷ ჯოვანი ბატისტა რიჩოლიქ, 1650 წანას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჟირმურიცხეფი
პრატიკ ბაბარი
პრატიკ ბაბრი (प्रतीक, प्रतीक;, ბომბეი) — ინდოარი არტისტი.
ფანია
მუმა — რაჯ ბაბარი, ნანა — ჩინებული ინდოარი არტისტი სმიტა პატილი, ნამუქჷთ მშობიარობაშ გორთულებაშ უკული დოღურჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინდოარი არტისტეფი
ჰელენ ჰანტი
ჰელენ ჰანტი (Helen Hunt; დ. 15 მანგი, 1963) — ამერიკალი არტისტი ოსური, სცენარისტი, რეჟისორი, პროდიუსერი; ამერიკაშ კინოაკადემიაშ ჯილდოშ „ოსკარიშ“ მაღვენი.
ბიოგრაფია
დებადჷ ნოღა კალვერ სიტის (კალიფორნია). კინოს გინოღალა ბაღანობაშე დიჭყჷ, მორო წჷმოძინა თარ როლქ მოუღჷ სერიალს "უზნობელო სქანდე", ნამუშოთ ორქოშ გლობუსი დო ემიშ ოთხი პრემია მიღჷ. არძა ახალი სერიაშო ათე ტელეფილმის თიში ჰონორარი მილიონ დოლარს აკადგინანდჷ, მუთ არძაშე მაღალი ოგაფური რე ტელეარტისტიშ ისტორიას.
ტელესერიალს წჷმოძინაშ გეშა თინა კინოსინჯეფშა იჭანეს. თიში როლი რომანტიულ კომედიას „უჯგუში ვარსებენს" (1997) დეჯილდუ ოსკარით საუჯგუშო არტისტი ოსურიშო. მორო თიში უკულიანი ნახანდეფქ ვართ ფერი ჯგირი ფასალა დეინალუ კინოკრიტიკოსეფშე. 2012 წანას ფილმის „სესიეფი“ რსულებური მაჟირახარისხამი როლიშო მიღჷ მუსხირენ ნომინაცია შხვადოშხვა ჯილდოს.
პიჯული დო ფანიური რინა
1999 წანას ჩილო ქაჸუნჷ არტისტის ჰენკ აზარიას, მორო გეჸვენჯი წანას დეთხიეს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენი კინოარტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1963
ერნესტ რეზერფორდი
ერნესტ რეზერფორდი (Ernest Rutherford) (დ. 30 მარაშინათუთა, 1871, სპრინგ გროუვი, ახალი ზელანდია – ღ. 19 გჷმათუთა, 1937, კემბრიჯი, ინგლისი) — ახალი ზელანდიარი წჷმოულობაშ ინგლისარი ფიზიკოსი, ბირთვული ფიზიკაშ ართ–ართი დჷმარსხუაფალი. ომენცარე სკოლაშ აკმაქიმინალი.
ატომიშ პლანეტარული მოდელიშ ავტორი. ლონდონიშ ომაფე ჯარალუაშ მაკათური (პრეზიდენტი 1925–1930 წანეფს). მოსოფელიშ არძა ომენცარე აკადემიაშ საპატიო მაკათური. ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი (1908).
კატეგორია:ახალზელანდიარი ქიმიკოსეფი კატეგორია:ახალზელანდიარი ფიზიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ქიმიაშ დარგის კატეგორია:ფილატელისტეფი კატეგორია:ნაღურა 1937
კახეთიშ ომაფე
კახეთიშ ომაფე — ქორთული ფეოდალური სახენწჷფო XV-XVIII ოშწანურეეფს. ომაფექ წჷმიქიმინჷ საქორთუოშ ფეოდალური მონარქიაშ პოლიტიკური აკოცჷმაშ შედეგო. თე პროცესიქ საქართუოს მონღოლეფიშ პატჷნალაშე, XIII ოშწანურაშ 30-იანი წანეფშე დიჭყჷ დო XV ოშწანურაშ II გვერდის ითუ, მუჟამსჷთ 1490 წანას, საქორთუოშ აკოცჷმაქ იურიდიულო გეფორმუნ.
კახეთიშ ომაფეშ წჷმოქიმინუაშ თარიღო მერჩქინელი რე 1466 წანა, მუჟამსჷთ გიორგი VIII-ქ, ართოიანი საქორთუოშ ეკონია მაფა, კახეთის გემაფჷ დო დუდი გუჭყჷ კახეთიშ ზოხორინელი ფეოდალურ ომაფეს ბაგრატიონეფიშ დინასტიათ ოდუდეს, მორო ომაფეშ აკოქიმინუა ოფიციალურო იდასურებუ 1490 წანას. კახეთიშ ომაფე არსებენდჷ 1762 წანაშახ, მუჟამსჷთ კახეთიშ მაფა ერეკლე II-ქ მონძალათ მიპალუ ქართლიშ ომაფე დო გჷნირთჷ ქართლ-კახეთიშ მაფათ.
ლიტერატურა
*
1038
კატეგორია:
საუდეფი
მინი|300პქ|საუდეფიშ ლიდერეფიშ გენიალოგიური ჯა საუდეფი (آل سعود Āl Saʻūd) — საუდიშ არაბეთიშ მამართალი ომაფე ფანია, ნამუსჷთ ვითოშობათ მაკათური ჸუნს. თინეფი წჷმარინუანა მუჰამად იბნ საუდისა დო თიში ჯიმალეფიშ გამნარყეფს, მორო მამართალ კლასის წჷმარინუანდეს ხვალე იბნ საუდიშ ბონი გამნარყეფი.
ფანიაშ არძაშე გოლინამი მაკათური რე საუდიშ არაბეთიშ მაფა. გურგინი გინმაჩამჷნა იბნ საუდიშ სქუალეფს. 2006 წანაშ ომაფე დჷნადგინათ, მუმალს მაფაშ გიშაგორუა მოხვადუ საუდიშ მაფასქირეფიშ კომიტეტის. ფანია იკათუანს დოხოლაფირო 15 000 მაკათურს, მორო რეალური ნძალაგოქუნელობა გჷნორთილი რე ხვალე დოხოლაფირო 2000 ადამიერშა.
საუდეფიშ დინასტიაქ მუკორთჷ სუმი ფაზა: საუდეფიშ მაართა სახენწჷფო, საუდეფიშ მაჟირა სახენწჷფო დო თეხანური საუდიშ არაბეთი. საუდეფიშ მაართა სახენწჷფო გიშეგორუაფუდჷ ისლამიშ გოფაჩუათ, მაჟირა — იროიანი ბურჯაფეფით. ასეიან საუდიშ არაბეთის შანულამი გოლინა უღუ შქა ბჟაეიოლს. საუდეფს უღუდეს კონფლიქტეფი: ოსმალეთიშ იმპერიაწკჷმა, მექაშ შარიფწკჷმა, ჯებელ-შამარიშ მამართალ ფანია ალ რაშიდეფწკჷმა დო შხვადოშხვა მუსლიმანურ ჯგუბუეფწკჷმა მუჭოთ ქიანაშ დინოხოლე თეშ ქიანაშ გალე.
სქოლიო
კატეგორია:საუდეფი კატეგორია:მუსლიმური დინასტიეფი კატეგორია:შქა ბჟაეიოლიშ ომაფე ფანიეფი კატეგორია:საუდიშ არაბეთიშ მაფეფი კატეგორია:დინასტიეფი
ერვინ შრედინგერი
ერვინ რუდოლფ ჯოზეფ ალექსანდერ შრედინგერი (Erwin Rudolf Josef Alexander Schrödinger; დ. 12 მარაშინათუთა, 1887, ვენა – ღ. 4 ღურთუთა, 1961, ვენა) — ავსტრიალი ფიზიკოს-თეორეტიკოსი. 1933 წანას პოლ დირაკწკჷმა ართო გირთეს ნობელიშ პრემია ფიზიკაშ დარგის. შრედინგერი კვანტური მექანიკაშ ართ-ართ აკმაქიმინალო მირჩქინუაფუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ავსტრიალი ფიზიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიკაშ დარგის კატეგორია:ნაღურა 1961
1039
კატეგორია:
1040
კატეგორია:
აჩიგვარა (გალიშ მუნიციპალიტეტი)
აჩიგვარა — ოფუტე აფხაზეთიშ ავტონომიურ რესპუბლიკას, გალიშ მუნიციპალიტეტიშ, წყარმალუ ოქუმიშ კვარჩხანი წყარპიჯის, სამურზაყანოშ რზენს. თემიშ ცენტრი (ოფუტეეფი: ბულიშხინჯი, გუდავა, ოხურეი, ტოგონი, ფუწყური). ზუღაშ დონეშე 20 მ, გალიშე 9 კმ. 2008 წანაშე ოკუპირაფილი რე რუსეთიშ ფედერაციაშით
ლიტერატურა
კატეგორია:გალიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
ჭუჭელე
ჭუჭელე (Urtica) — ართი ვარდა მიარეწანიანი ჩანარეფიშ გვარი ჭუჭელეშბურეფიშ ფანიაშე, ფურცელეფი დიდი, მარქვალიშობურ-გურიშნერი რე, ღერეფი სიმაღალათ 50-100 სმ-შახ ონჭუ. პიოლეფი მორჩილი, წვანე, ართოფორუეშამი, აკოკირილი რე ლუბეფს დუდელაშნერი ბიბლეფო. ფურცელეფი ფორილი რე მაჟვებუე ქიქილეფით დო ქეჩეჩეფით, ნამუეფით გოხინკოლუაშ დო მეწაწაფიშ ბორჯის მორჩილი ბოლოთ აღამაკენა კანს, გიშმურს მუმაწამალარ სითხას, ნამუთ ნწარე ჭუას, ჩამინს, დო ლექინ ანთებათ პროცესის გჷმიჭანუანს.
ქიმიური აკოდგინალუა
ჭუჭელეშ ფორცელეფი იკათუანა გალიშ ბჟეს, გუმფისის, მაყუჩებელი დო ცილოვან ნიფთიარობეფს, ჭკიჭკიტიაბჟეს, ქლოროფილს, C-ვიტამინს, კაროტინს, ვიტვამინ K-ს.
გჷმორინაფა
ჭუჭელეშ დჷნადგინას გჷმირინუანა ფილტვეფიშ დალახებაშ, ანთებაშ, კატარაქტიშ დო კუჭიშ ჭყოლიშ გჷმარინაფალო, თაშნეშე მუჭოთ პოლივიტამინურ დო გჷმარგილაფარ საშუალებას.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჭუჭელეშობურეფი კატეგორია:წვანერი
1041
კატეგორია:
მუჰამედ იბნ სალმან ალ საუდი
მუჰამედ იბნ სალმან ალ საუდი (محمد بن سلمان آل سعود / 31 მარაშინათუთა 1985, ჯიდა) — საუდიშ არაბეთიშ მონძე მაფასქირი, მაფა სალმანიშ სქი, პრემიერ-მინისტრიშ მაჟირა გამაკოჩი დო დუდთხილუაშ მინისტრი (მოსოფელიშ არძაშე ახალნორდი დუდთხილუაშ მინისტრი ), მუჰამად იბნ სალმანიშ (MiSK) ჩეჟმაქიმინჯე ფონდიშ მართუალაშ დუდმახვენჯი , ომაფე სასამართალოშ მადუდე, ქიანაშ გოვითარაფაშ დო ეკონომიკურ ოკითხირეეფიშ სხუნუშ მადუდე.
სქოლიო
კატეგორია:საუდეფი კატეგორია:საუდიშ არაბეთიშ მონძე მაფასქირეფი კატეგორია:საუდიშ არაბეთიშ პოლიტიკოსეფი
თეოდოსიუს დობჟანსკი
თეოდოსიუს დობჟანსკი (უკრ. Теодо́сій Григо́рович Добржа́нський; რუს. Феодо́сий Григо́рьевич Добржа́нский; ინგლ. Theodosius Dobzhansky; დ. 25 ღურთუთა, 1900, ნემირივი, რუსეთიშ იმპერია — ღ. 18 ქირსეთუთა, 1975, დეივისი, კალიფორნია, ააშ) — უკრაინალი-ამერიკალი ევოლუციური ბიოლოგი დო გენეტიკოსი, ევოლუციაშ სინთეზური თეორიაშ ართ-ართი დუმარსხუაფალი დო ცენტრალური ფიგურა.
თეოდოსიუს დობჟანსკი 1917-1921 წანეფს გურაფულენდჷ კიევიშ უნივერსიტეტის. უკულ გურაფა გაგინძორჷ ლენინგრადიშ უნივერსიტეტის, იური ფილიპჩენკოშ ხემანჯღვერობათ. 1927 წანას დობჟანსკიქ ამერიკაშა მიდართჷ. ჸათაქ თიქ იმუშუ დიო კოლუმბიაშ უნივერსიტეტის დო უკულ კალიფორნიაშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტის (1928-1940), როკფელერიშ უნივერსიტეტის (1962-1970) დო კალიფორნიაშ უნივერსიტეტის (დეივისი) (1971-1975). თეოდოსიუს დობჟანსკი რდჷ ამერიკაშ გენეტიკოსეფიშ ჯარალუაშ, ნატურალისტეფიშ ამერიკული ჯარალუაშ, ევოლუციური რკვიებეფიშ ჯარალუაშ დო ზოოლოგეფიშ ამერიკული ჯარალუაშ პრეზიდენტი.
დობჟანსკიქ 1937 წანას გიშაშქვჷ წინგი "გენეტიკა დო გვარობეფიშ გოჭყაფა", ნამუთ მერჩქინელი რე ართ-ართ უდიდაშ დო მონუმენტურ ომენცარე ნახანდო ევოლუციური ბიოლოგიაშ დარგის. წინგიქ იღვენუ დიდი გოლინა ევოლუციაშ სინთეზური თეორიაშ გოვითარაფაშა. დობჟანსკი, ჸათე წინგის რგებაფულენს ამერიკალი გენეტიკოსიშ სიუალ რაიტიშ თეორიეფს ორთაშობური პოპულაციეფიშ დაგურაფალო. დობჟანსკი მუტაციეფიშ, ორთაშობური სელექციაშ, ახლი გვარობეფიშ გოჭყაფაშ რკვიებეფიშ გიმორინაფათ, ეთმონწყუნს პოპულაციეფიშ შანეფს დო თინეფიშ გენეტიკურ რჯებეფს.
თეოდოსიუს დობჟანსკი რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. 1964 წანას მიპალუ მენცარობაშ ერუანული მენდალი დო 1973 წანას ფრანკლინიშ მენდალი.
კატეგორია:უკრაინალეფი კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ბიოლოგეფი კატეგორია:ამერიკალი გენეტიკოსეფი
აზერბაიჯანიშ სხუნუეფიშ სოციალისტური რესპუბლიკა
აზერბაიჯანიშ სხუნუეფიშ სოციალისტური რესპუბლიკა, აზერბაიჯანიშ სსრ (Азәрбајҹан Совет Сосиалист Республикасы) — სხუნუეფიშ რსხუშ აკოდგინალუაშა მიშმალი რესპუბლიკა.
აზერბაიჯანიშ სსრ იდვალუაფუდჷ სსრრ-შ ობჟათე ნორთის, ამიერკავკაციაშ ბჟაეიოლშე. აზერბაიჯანიშ სსრ-ს უხურგანდჷ რუსეთიშ სფსრ, საქორთუოშ სსრ, სომხეთიშ სსრ, თურქეთი დო ირანი. ფართობი 86,6 ვთშ. კმ². მახორობა 5042 ვთშ. კოჩი (1969). ნანანოღა ბაქო. აზერბაიჯანიშ სხუნუეფიშ სოციალისტური რესპუბლიკას ფართობიშ მეჯინათ IX დო მახორობაშ მეჯინათ VI აბანი უკებუდჷ მორსხუე რესპუბლიკეფს შკას.
აზერბაიჯანიშ სსრ-შა მიშმეშჷ ართი ავტონომიური რესპუბლიკა (ნახიჩევანი), ართი ავტონომიური ოლქი (გვალამი ყარაბაღი). რესპუბლიკა ირთუდჷ 60 რაიონო, ნამუთ იკათუანდჷ 57 ნოღას დო 119 დაბას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:აზერბაიჯანიშ ისტორია კატეგორია:სსრრ-შ რესპუბლიკეფი
1042
კატეგორია:
აკვამენი (ფილმი)
„აკვამენი“ (Aquaman) — საწმოხონო ამერიკული სუპერგერგეზული ჟანრიშ ფილმი, ნამუთ დორსხუაფილი რე DC კომიქსეფი-შ ათე ჯოხოშ მინჯე პერსონაჟიშ ისტორიეფს. ფილმიშ დისტრიბუტორი რე Warner Bros. Pictures. თინა იჸი რანწკით მაამშვა DC-შ გოფაჩილი ოქიანუშ ფილმეფიშ სერიას. თიში რეჟისორი რე ჯეიმზ ვანი, სცენარიშ ავტორი – უილ ბილი, ვანიშ დო ჯეფ ჯოუნსიშ ისტორიას მეპონუათ, თარი როლეფს არსულენა ჯეისონ მომოა, ემბერ ჰერდი, პატრიკ უილსონი, უილემ დეფო, იაჰია აბდულ-მატინ II, ტემუერა მორისონი, დოლფ ლუნდგრენი დო ნიკოლ კიდმანი.
ფილმიშ გინოღალეფქ დიჭყჷ 2017 წანაშ 2 მესის, ავსტრალიას, უმოსო მიშჷ Village Roadshow Studios-ს (კუინზლენდი) დო ითუ 21 გჷმათუთას. თინა გიშურს 2D, 3D დო IMAX 3D ფორმატეფს 2018 წანაშ 21 ქირსეთუთას.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი
1043
კატეგორია:
შერი
შერი კინე შერილინ სარქისიანი (დ. 20 მესი, 1946) — ამერიკალი მობირე, კომპოზიტორი, არტისტი, რეჟისორი დო პროდიუსერი. თის მეღებული აფუ კინოაკადემიაშ უმაღალაში ჯილდო, გრემი, ემი, 3 ორქოშ გლობუსი დო ჰოლივუდიშ დიდებაშ ოჯალეს გინწყჷ თიში ჯოხონობაშ მურიცხიქ.
შერი რე აკა ოსური მობირე, ნამუსჷთ უღუდჷ საუჯგუშო ვითულშა მიშმალი ჰიტი ეკონია ხუთი ვითწანურაშე თითოკაკალს.
ხოლო შერი ჩინებული რე მუჭოთ მობირე, ნამუქჷთ არძაშე დიდ ხანს მახერხჷ გრემიშ პრესტიჟული ჯილდოშ ეჭოფუა (53 წანაშ ხანს). შერიშ ჯოხოს მეუჭარჷ მუსიკალური ხონარიშ ეფექტიშ თ.ჯ. ავტო–ტონიშ (Auto-Tune) დოჩანაფა, მუში უკულით თინა აქტიურო გიმირინუაფუ ართჟამიში პოპ–მობირეეფიშე. ავტო–ტონს მაჟრანერო შერიშ ეფექტისჷთ უძახჷნა, თიშენ ნამდა დივაქ თინა მაართათ ჩინებული გრემით შინელი სინგლის "Believe"–ს გიმირინუ.
შერი ხოლო იშინუაფუ, მუჭოთ აკა პოპ–დივა, ნამუთ იბირს დახე არძა სტილს: Rock n' Roll, Pop, Country, Rock, Metal, Disco Music, R&B.
1044
კატეგორია:
დომინიკაშ ნოღეფიშ ერკებული
გიმე მოჩამილი რე დომინიკაშ რესპუბლიკაშ ელაზჷმაფათ დიდი ნოღეფიშ ერკებული.
რუკა
ლეგენდა:
დომინიკა
ალან ტიურინგი
ალან მეთისონ ტიურინგი (დ. 23 მანგი 1912 — ღ. 7 მანგი 1954) — ინგლისარი მათემატიკოსი, ლოგიკოსი, კრიპტოანალიტიკოსი დო კომპიუტერული მენცარობეფიშ დარგიშ მოღალე. კომპიუტერული მენცარობეფიშ აკოქიმინუა დო გჷმოქიმინუა, ალგორითმეფიშ თარი კონცეფციეფიშ ფორმალიზაცია, გჷმოკოროცხუეფი ტიურინგიშ მანქანათ დო თეხანურ კომპიუტერიშ აკოქიმინუას შანულამ თიაშ მიშაღალა - თენა რე ალან ტიურინგიშ ნახანდეფიშ მერკე ერკებული.
ლიტერატურა
კატეგორია:ინგლისარი მათემატიკოსეფი კატეგორია:ნაღურა 1954
ქართლიშ ომაფე
ქართლიშ ომაფე — ფეოდალური სახენწჷფო 1484–1762 წანეფს, ნამუთ საქორთუოშ ართოიანი ფეოდალური მონარქიაშ პოლიტიკური აკოცჷმაშ შედეგო გჷმიქიმინჷ. პოლიტიკური დო ეკონომიკური ცენტრი რდჷ ნოღა ქართი.
დოხოლაფირო ჟირშე უმოსი ოშწანურაშ გოძვენას ურცხოულ დჷმაჭოფალეფიშ გამწე მიშაკათინეფით ეკონომიკურო დო პოლიტიკურო დოდაღარაფილი საქორთუოს XV ოშწანურაშ შქა წანეფს, ახალი აგრესიული სახენწჷფო ოსმალეთიქ დემეძობელჷ. საქორთუოს გეჭყანიერჷ დინოხფეოდალურ ლჷმეფქ. 1463 წანას, საქორთუოშ მაფა გიორგი VIII-ს ჩიხორიშ ბურჯაფის (ასეიანი ჩხარიშ ოორუე-ბჟაეიოლშე) გიორჯგინჷ ბაგრატ ბაგრატიონქ, ნამუქჷთ დუდი იმერეთიშ მაფათ გჷმაცხადჷ (უკული ქართლ-იმერეთიშ მაფა ბაგრატ VI). 1465 წანას, სამცხე-ოათაბაგეშ თარი ყვარყვარე II-ქ გიორგი VIII ჭკორო ქაშეჸოთჷ. თეთ ირგებუ ბაგრატიქ, ნამუქჷთ 1466 ქართლი ქჷდიყუნუ დო დუდი მაფეფიშ მაფათ გჷმაცხადჷ. ჭკორალაშე გოდუდიშულაფირი გიორგი VIII-ს ვადართინინჷ ხვისტაქ, კახეთშა გეგნორთჷ დო ოსხირი გუჭყჷ კახეთიშ ომაფეშ ზოხორინელ ჸოფას. ქართლიშ დო იმერეთიშ მაფათ გჷნირთჷ ბაგრატ VI-ქ (1466–1478), ქართლ-იმერეთიშ ომაფეს დინოხფეოდალური ბურჯაფეფი იგჷნძორებუდუ მაფა კონსტანტინე II-აშ (1478–1505) ბორჯისჷთ. 1483 წანას, არადეთიშ ბურჯაფის ყვარყვარე II-ქ გიორჯგინჷ კონსტანტინე II-ს, თეთ ირგებუ ბაგრატ VI-აშ ქომოლსქუაქ ალექსანდრექ დო 1484 წანას, დუდი ბჟადალი საქორთუოშ მაფათ გჷმიცხადჷ. კონსტანტინე II-აშ ცადებაქ, აკუდგინუდჷკო ქართლ-იმერეთიშ ართოიანობან, 1489 წანას მარცხით გეთუ. თაშ გაჭყჷ ოსხირქ ქართლიშ ომაფეშ ზოხორინელ ჸოფას.
ლიტერატურა
*
ნიკოლაი გოგოლი
ნიკოლაი ვასილიშ სქი გოგოლი (უკრ. Мико́ла Васи́льович Го́голь, რუს. Никола́й Васи́льевич Го́голь, დაბადებაშ გვარი Яновский; დ. 20 მელახი [1 პირელი], 1809, ველიკი-სოროჩინცი, პოლტავაშ გუბერნია, რუსეთიშ იმპერია — ღ. 21 ფურთუთა [4 მელახი], 1852, მოსკოვი, რუსეთიშ იმპერია) — რუსი ჭარუ, ნოველისტი დო  დრამატურგი.
ნიკოლაი გოგოლი ერუანობათ უკრაინალი რდჷ მარა რუსულ ნინაშა ჭარუნდჷ. უძახჷნა თეხანური რუსული რეალიზმიშ მუმას. გოგოლი რდჷ მაართა რუსი ჭარუ, ნამუთ რუსული ცხოვრებაშ წესის აკრიტიკენდჷ. გოგოლი რუსი ავტორეფიშე ართ-ართი მაართა რდჷ, ნამუქჷთ გროტესკიშ სტილი გიმირინუ მუშ ნაწარმებეფს ("ჩხვინდი", "ნევსკი პროსპექტი", "პალტო" დო შხვა). ჸათე ნაწარმებეფი, თაშნეშე "ხანგა კოჩიშ დღარეფი", პროტო-სიურრეალისტური ხასიათიში რე. რუსი ლიტერატურული კრიტიკოსიშ ვიქტორ შკლოვსკიშ აზრით გოგოლიშ ჭარალუაშ სტილი უმოსო მოგენს დეფამილირიზაციას (რუს. остранение). გოგოლიშ ორდოიანი ნახანდეფიშა დიდი გოლინა იღვენუ უკრაინულ ტრადიციეფქ, ფოლკლორქ დო კულტურაქ ("ონჯუეფი დიკანკაშ ფერმაშ გოხოლუას"). თიში გვიანო პერიოდიშ ნაჭარეფი უმოსო სატირული ხასიათიშ რე დო ეთმოჭარუნს პოლიტიკურ კორუფციას ("რევიზორი", "ღურელიშ შურეფი"). გოგოლიშ ართი-ართი პოპულარული დო შინელი თხობელუა რე "ტარას ბულბა", ნამუქჷთ 1835 წანას გიშართჷ, "მირგოროდი"-შ კათელს. თხობელუა ისტორიული რე დო ეთმოჭარუნს უკრაინალი კაზაკეფიშ რინას დო თინეფიშ ლჷმას პოლონარეფიწკჷმა.
გოგოლიშ ლიტერატურულ ნახანდეფს დიდი შანულობა უღუდჷ რუსული ლიტერატურაშო. გოგოლიშ ლიტერატურული ტალანტის დო თიში გოლინას აღიარენდეს მიხეილ ბულგაკოვი, თეოდორ დოსტოევსკი, რიუნოსკე აკუტაგავა, მიხეილ სალტიკოვ-შჩედრინი, ფლანერი ო’კონორი, ფრანც კაფკა დო შხვეფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეფი კატეგორია:რუსი ჭარუეფი