cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ეკვატორიალური პროვინცია
ეკვატორიალური პროვინცია (Équateur) — კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პროვინცია, ნამუთ იდვალუაფუ ქიანაშ ოორუე-ბჟადალს. თე პროვინციას ართ ბორჯის უკებუდჷ ფართო ტერიტორია, მარა 2005 წანაშ ადმინისტრაციული რეფორმაშ უკული გირთჷ მუსხირენ უმოსი მორჩილი პროვინციეფო, ნამუეფშე ჯოხოდვალა „ეკვატორიალური“ ისქილიდუ ადმინისტრაციულ ცენტრ მბანდაკაშ გოხოლუას დვალირ ტერიტორიაქ.
გეოგრაფია
ობჟათეშე ეკვატორიალურ პროვინციას უხურგანს მაი-ნდომბეშ პროვინცია, ბჟაეიოლშე ჩუაპაშ პროვინცია, ოორუე-ბჟაეიოლშე მონგალაშ პროვინცია, ოორუეშე ობჟათე უბანგიშ პროვინცია.
სქოლიო
კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პროვინციეფი
დრვენცა
დრვენცა (Drwęca) — წყარმალუ ოორუე პოლონეთის, ვისლაშ ნადუ. სიგინძა 207 კმ. აუზიშ ფართი 5,344 კმ². დრვენცა გიშმურს ნოღეფს: ნოვე მიასტო ლუბავსკიე; ბროდნიცა; გოლუბ-დობჟინი; ტორუნი.
სან-ფრანსისკუ
სან-ფრანსისკუ (პორტ. Rio São Francisco) რე წყარმალუ ბრაზილიას. წყარმალუ სან-ფრანსისკუ იჭყაფუ კანასტრაშ გვალეფს, მინას-ჟერაისიშ შტატის დო გიშმურს ბაიაშ, პერნამბუკუშ, ალაგოასიშ დო სერჟიპიშ შტატეფს დო ინაკათუ ატლანტიშ ოკიანეს. წყარმალუ სან-ფრანსისკუშ სიგინძა რე 2,830 კმ. ღანჩოშ ფართობი 641,000 კვ.კმ. სან-ფრანსისკუ სიგინძათ მანთხა წყარმალუ რე ობჟათე ამერიკას.
ნადუეფი
წყარმალუ სან-ფრანსისკუს ინაკათუ 168 წყარმალუ, 90 მარძგვანშე დო 78 კვარჩხანშე. თარი ნადუეფ რე:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ობჟათე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ბრაზილიაშ წყარმალუეფი
ფრანსისკო-დე-ორლეანაშ კანტონი
ფრანსისკო-დე-ორლეანაშ კანტონი (Cantón Francisco de Orellana) — კანტონი ეკვადორს, ორელიანაშ პროვინციას. ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა პუერტო-ფრანსისკო-დე-ორლეანა. 2001 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 42 010 ადამიერს აკმადგინანდჷ.
სქოლიო
კატეგორია:ეკვადორიშ კანტონეფი
ფერიოშ ტიოზი
ფერიოშ ტიოზი — ტიოზი ბჟადალ აფრიკას. იდვალუაფუ ობჟათე სენეგალიშ ტერიოტრიას. თიში ფართობი 70,000 კმ² რე. იკათუანს სენეგალიშ ედომუშამი ტერიტორიაშ დახე ნასუმორს. ჯოხოქ გიადჷ კჷნე თე ჯოხოდვალაშ წყარმალუშე. ტიოზი ფორჷნს დჷკეფს, ქვიშაშ დიუნეფს, კირდეეფს, ჭუბერს. ნამთინე ჭიჭე ლეხერს, სოდეთ წყარი რენ შილებე ოდიარეშ ძირაფა. ნოლექეფიშ ოშქაშე წანური მაძირაფალი 300 მმ-ის აკმადგინანს.
ტიოზიშ ტერიტორიას ოხორანს 13 000 ადამიერი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:აფრიკაშ ტიოზეფი კატეგორია:სენეგალიშ გეოგრაფია
გაბრიელ ლიპმანი
ჯონას ფერდინანდ გაბრიელ ლიპმანი (ფრანგ. Jonas Ferdinand Gabriel Lippmann; დ. 16 მარაშინათუთა, 1845, ბონვუა, ლუქსემბურგი — ღ. 13 კვირკვე, 1921, SS France (1910), ატლანტიშ ოკიანე) — ფრანგი-ლუქსემბურგალი ფიზიკოსი. 1908 წანას გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფერეფიშ ფოტოგრაფიული რეპროდუქციაშ მეთოდიშ გოვითარაფაშ გეშა, ნამუთ ინტერფერენციაშ ფენომენს რე გერსხილი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგეფი კატეგორია:ფრანგი ფიზიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1845 კატეგორია:ნაღურა 1921
ლევახანე
ლევახანე - ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ მარტვილიშ მუნიციპალიტეტის (ბანძაშ თემი), ოდიშიშ რზენს, წყარმალუ აბაშაწყარიშ კვარჩხანი ჸურე. ზუღაშ დონეშე 85 მეტრა, მარტვილიშე 15 კმ, აბაშაშე (უხოლაში რკინაშარაშ გიოდგინუ) 23 კმ. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 104 კოჩი.
ლიტერატურა
კატეგორია:მარტვილიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
პელოპონესიშ პერიფერია
პელოპონესი (Περιφέρεια Πελοποννήσου) — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ართული საბერძნეთიშ ობჟათეშე. პერიფერია რეგიონალური აბანობური დუდმართუალაშ ორგანო დო ადმინისტრაციული დორთუალაშ ნორთი რე.
ნოღეფი
პელოპონესიშ პერიფერიაშ თარი ნოღეფი რე (2001 წანაშ ეჭარუაშ მეჯინათ):
სქოლიო
კატეგორია:პელოპონესი კატეგორია:საბერძნეთიშ რეგიონეფი
კოჩი (ინდოეთი)
კოჩი (കൊച്ചി), კინოხ კოჩინი — თარი ონიშოლი ნოღა ინდოეთიშ ბჟადალ წყარპიჯიშ ღოზის, არაბეთიშ ზუღას. ნოღა იდვალუაფუ კერალაშ შტატის.
ნოღა კოჩიშა შხირას ერნაკულამი უჯოხონა, მუთ თიშ ბჟადალ ნორთის შანენს. ნოღას მართჷნს ონოღე მართუალა — 1967 წანას აკოქიმინელი კოჩინიშ კორპორაცია დო სამართალებური უჭყაფა, ნამუთ ნოღაშ გოვითარაფას კურირენს — დიდი კოჩიშ გოვითარაფაშ ომართუე, თაშნეშე გოშრიშ კოკეფიშ გოვითარაფაშ ომართუე.
კოჩი კერალაშ შტატიშ მაჟირა უდიდაში ნოღა დო უდიდაში ურბანული აგლომერაცია რე. კინე თე ბორჯის, ნოღა შტატის არძოშე მეჭედელო დოხორელი რე დო ორხველჷ დიდი კოჩინიშ რეგიონს. ინდოეთიშ თარობაშე იკლასიფიცირებუ B-1 რანგიშ ნოღათ, ნუთ შტატის უმაღალაში მაძირაფალი რე. კოჩი შტატის მაართა რე დინოხოლენი დო ოერეფოშქაშე ტურისტეფიშ მეღებაშ ჸურე. ნილსენიშ კომპანიაქ ჟურნალ Outlook-ს, ნოღა კოჩი ინდოეთიშ მა-6 უუჯგუშაში ტურისტულ მიოწურაფალო გიშაგორჷ.
სქოლიო
კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი
აფხაზეფი
|მინიატიურა|250პქ აფხაზეფი (аҧсуаа, აფსუა) — ოორუე-ბჟადალ საქორთუოს, აფხაზეთიშ ისტორიულ რეგიონს მახორუ აბორიგენული მახორობა. რაგადანა აფხაზურ ნინაშა. 1989 წანაშ ეჭარუათ, საქორთუოს 95,9 ვითოში აფხაზი ოხორანდჷ, აფხაზეთის ასსრ-ს — 93,3 ვითოში, ედომუშამო სხუნუეფიშ რსხუს - 105 ვითოში.
აფხაზეფი ეთნიკურო ომოჯგირჷნა ოორუეკავკაციური წჷმოულობაშ ადიღეფს დო უბიხეფს. თეშ მოხ, აფხაზეფს კულტურულ დო საჸოფარინე მუშობურობეფს უმოსი საართო უღჷნა ქორთუეფწკჷმა. თინეფწკჷმა ოშწანურეფიშ გოძვენას ართობურ წორორინაქ დო მეჭედელ ურთიართობაქ გოლინა იღვენუ მუჭოთ ნინაშა, თეშ აფხაზეფიშ ანთროპოლოგიაშა ხოლო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ კათეფი კატეგორია:კავკაციაშ კათეფი კატეგორია:აფხაზეფი
მაქს პერუცი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი ბიოქიმიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ქიმიაშ დარგის კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1914 კატეგორია:ნაღურა 2002
კულაში
ჩინებული ადამიერეფი
კულაშის დებადჷ დრამატურგ გურამ ბათიაშვილქ დო ისრაელიშ პოლიტიკური მოღალე ეფრაიმ გურიქ.
გერმანიაშ ტობეფიშ ერკებული
ერკებულს მოჩამილი რე გერმანიაშ ვითი უდიდაში ტობა, ნამუშ ფართობით 30 კმ²-შ უმოსი რე.
სქოლიო
კატეგორია:გერმანიაშ ტობეფი
მუხური (ჩხოროწყუშ მუნიციპალიტეტი)
მუხური — ოფუტე ბჟადალ საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ ჩხოროწყუშ მუნიციპალიტეტის. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით, ოფუტეს ოხორანს 1238 ადამიერი.
ოფუტეშ ცენტრი მა-19 ოშწანურაშ ბოლოს თელ თე აკანიშ ოვაჭარე, ეკონომიკური ყებური რდჷ. თაქ რდჷ ვანჭარეფიშ დო მოხელეეფიშ განობეფი. გინიშ ჯვეშ შარა წალენჯიხაშა დო ზუგდიდშა. ოფუტეშ სქვამი ორთა მიკმიჭოფანს ტურისტეფს.
გეოგრაფია
ოფუტე გოფაჩილი რე წყარმალუ ხობწყარიშ ლეხერიშ ჟიმოლენწელს. ოფუტეშ ოორუე ნორთი წიფურონიშ დო ოსინდალეშ გვალეფს შქას რე მიშაჭკირილი. თაქ, გვალეფიშ ფერდეფს ჭიჭე, მარა ნოჸოფიერ ჭალეეფს რე უჯვეშაშ ნოხორეფი, ნახარდანარი დობერეფი დო ოსკალე მასივეფი. ოფუტეს ოორუეშე დო ოორუე-ელახშე გოიარზენიშ გვალეფი მუნარე, მუთ ტომბა, გოსოფური კარსტეფით დო გვალაშ გოსოფური კორდეფით რე გასქვამებული.
ოფუტეს ობჟათეშე დო ელახშე ომძღჷ ხაბუმე, ზუმი დო თაია, ბჟადალშე წალენჯიხაშ მუნიციპალიტეტი.
სქოლიო
კატეგორია:ჩხოროწყუშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
იმპოტენცია
იმპოტენცია, თაშნეშე ერექციული დისფუნქცია რე სექსუალური დისფუნქციაშ ართ-ართ ფორმა მუჟამს პენისის ვეშულებუ სექსუალური აქტიშ ნორმალურო ჩატარება, ერექციაშ დინაფაშ გეშა. მიზეზეფი შხვადოშხვანერი რე: გურიშ ლახალეფი, შანქარიშ დიაბეტი, ნეუროლოგიური პრობლემეფი, პროსტატექტომია, ჰიპოგონადიზმი, ნარკოტიკეფი დო შხვა. იმპოტენციაშ მიზეზი შილებე რდასინ ფსიქოლოგიური პრობლემეფი ხოლო.
საბერძნეთიშ ტობეფიშ ერკებული
right|thumb|225px|[[ვოლვი]] right|thumb|225px|[[ორესტიასი]] right|thumb|225px|[[ორესტიასი]] თუდო მოჩამილი რე საბერძნეთიშ არძაშე უდიდაში ტობეფიშ ერკებული:
კატეგორია:საბერძნეთიშ ტობეფი
აბსენტი
right|200px|thumb|ნატურალური ფერიშ მაღვენი აბსენტი, ხასჷლას აბსენტიშ კიზი [[Absinthiana|absinthe spoon.]]
აბსენტი — მუსხირენი დისტილაციაშ უკული მეღებული მაღალი ალკოჰოლური აკოდგინალუაშ მოღვენი ქვანთი ანისულიშ არომატით, ნამუთ ქექას დჷთმაჸუნუ აქროლუას დო დაჩხირეჸუნას.
Articles
კატეგორია:ალკოჰოლური ოშუმალეფი
ჯვ. წ. 673
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 673 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ეცერიშ თემი
ეცერიშ თემი (ეცერიშ ადმინისტრაციული ართული) — თემი ჟიმოლენ შონეს, მესტიაშ მუნიციპალიტეტის, აკმაართიანენს 14 ოფუტეს: ისკარი (თემიშ ცენტრი), ბარში, გვალდერი, ჰებუდი, კალაში, ლადრერი, ლანტელი, ლაშხრერი, უსგვირი, უღვალი, ფხუტრერი, ქურაში, ცალანარი, ჭელირი.
სარგოდჰა
thumb|left|250px|პაკისტანიშ ოურდუმე-ოჰეერე ნძალეფიშ სკოლაშ დგჷმილი. სარგოდჰა — ნოღა პაკისტანიშ პენჯაბიშ პროვინციას, სარგოდჰაშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. მახორობა — 458 440 ადმ. (1998) . ნოღას პაკისტანიშ ოურდუმე-ოჰეერე ნძალეფიშ დაგურაფალი სკოლაშ დგჷმილი იდვალუაფუ (PAF Public School Sargodha).
ეცერიშ თემი
კატეგორია:მესტიაშ მუნიციპალიტეტიშ თემეფი კატეგორია:სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ თემეფი კატეგორია:საქორთუოშ თემეფი
სარგოდჰა
სქოლიო
კატეგორია:პაკისტანიშ ნოღეფიკატეგორია:პენჯაბი
მიგელ ასტურიასი
მიგელ ანხელ ასტურიასი (დ. 19 გჷმათუთა, 1899, გვატემალა, გვატემალა ― ღ. 9 მანგი, 1974, მადრიდი, ესპანეთი) — გვატემალარი ჭარუ. ლათინური ამერიკაშ რეალისტური პროზაშ ართ-ართ უდიდაში ნოველისტი. ჩინებული რე წინგეფით: სენიორ პრეზიდენტი, ლაიტიშ კათა, გვატემალაშ ლეგენდეფი, წვანე პაპი დო შხვა. რე ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ლიტერატურაშ დარგის 1967 წანას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გვატემალარეფი კატეგორია:გვატემალარი ჭარუეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ლიტერატურაშ დარგის კატეგორია:დუნაბადი 1899 კატეგორია:ნაღურა 1974
ვისლოკი
ვისლოკი (Wisłok) — წყარმალუ პოლონეთის, სანიშ ნადუ. სიგჷნძა 205 კმ. ღანჩოშ ფართი 3,528 კმ².
ჰარის სეფერვიჩი
გრანიტ ჯაკა (Haris Seferović; დ. 22 ფურთუთა, 1992) — ბოსნიური წჷმოულობაშ შვეიცარიალი მობურთე, გერმანიაშ ბუნდესლიგაშ კლუბ „აინტრახტიშ“ დო შვეიცარიაშ ერუანული ნაკორობაშ გემანთხაფალი. ოკათუდჷ 2014 წანაშ მოსოფელიშ ჩემპიონატის დო ევრო 2016-ის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1992 კატეგორია:შვეიცარიალი მობურთეეფი კატეგორია:გერმანიაშ ბუნდესლიგაშ მობურთეეფი კატეგორია:2014 წანაშ მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატიშ მობურთეეფი კატეგორია:2016 წანაშ ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატიშ მობურთეეფი
რაიმონდ ჩანდლერი
რაიმონდ ტორნტონ ჩანდლერი (ინგლ. Raymond Thornton Chandler; დ. 23 კვირკვე, 1888, ჩიკაგო - ღ. 26 მელახი, 1959, ლა-ხოია, კალიფორნია) — ამერიკალი ჭარუ დო ნოველისტი, დეტექტიური ჟანრიშ რომანეფიშ ავტორი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ბრიტანალი ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ჭარუეფი კატეგორია:ამერიკალი ნოველისტეფი კატეგორია:ბრიტანალი ამერიკალი ნოველისტეფი კატეგორია:ამერიკალი დეტექტიური ჟანრიშ ჭარუეფი კატეგორია:დუნაბადი 1888 კატეგორია:ნაღურა 1959
კორნეტ-დე-ბიზი
კორნეტ-დე-ბიზი (Cornettes de Bise) — გვალა შაბლეშ ალპეფს. გინაჯინე ჟენევაშ ტობას. ზუღაშ დონეშე 2 432 მეტრაშ სიმაღალათ, თინა პას-დე-მორჟენიშ ჸალაიბონშე ჟენევაშ ტობაშახ გინოზინდილი ქჷნდჷრიშ უმაღალაში კონკა რე. იდვალუაფუ შვეიცარია-საფრანგეთიშ თანჯას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ალპეფი კატეგორია:შვეიცარიაშ გვალეფი კატეგორია:საფრანგეთიშ გვალეფი
Givenchy
ჟივანში (Givenchy) — ფრანგული მუკაქუნალიშ, აქსესუარეფიშ დო „ჟივანში პარფიუმსწკჷმა“ ართო, პარფიუმერიაშ დო კოსმეტიკაშ ბრენდი. თინა 1952 წანას, მოდაშ დიზაინერ, იუბერ ჟივანშიქ დარსხჷ, ნამუქჷთ თე კომპანიას 1995 წანაშა იმუშჷ.
კატეგორია:საფრანგეთიშ კომპანიეფი კატეგორია:1952 წანაშ დუნარსხუა კომპანიეფი კატეგორია:ფრანგული ბრენდეფი კატეგორია:მუკაქუნალიშ ბრენდეფი კატეგორია:აქსესუარეფიშ ბრენდეფი კატეგორია:პარფიუმერიაშ ბრენდეფი
ამსტერდამიშ არხეფი
ნიდერლანდეფიშ ნანანოღა ამსტერდამს ფშხირას „ოორუეშ ვენეციას" უძახჷნა, თიშენი, ნამდა თაქ იდვალუაფუ მიარე არხი, ნამუეფიშ ოართე სიგინძა 100 კილომეტრიშ უმოსი რე, თაშნეშე 90 კოკი დო 1500 ხინჯი.    სუმი თარი არხი — ჰერენგრახტი, პრინსენგრახტი დო კაიზერგრახტი ჰოლანდიაშ ორქოშ ხანას, XVII ოშწანურას რე ეგაფილი, თინეფი ნოღას მუკი-მუკის კონცენტრულო გოჸუნა. არხეფიშ მანგის, 1550 მონუმენტური ნოდგჷმი იდვალუაფუ.
XVII ოშწანურაშ არხეფიშ 2010 წანას იუნესკოქ მოსოფელიშ მონძალაშ ერკებულშა გემშეღჷ.
სქოლიო
კატეგორია:ნიდერლანდიშ ნოდგჷმი-ნოგაფუეფი კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ნიდერლანდის
ღრისებაშ მარში
ღრისებაშ მარში, თაშნეშე ღრისებაშ ფესტივალი (ინგლ. Pride parade, pride event, pride festival) — ირწანიანი ფესტივალი, ნამუსით ატარენს ლგბტ საზოგადოება. ღრისებაშ მარშიშ ისტორია იჭყაფჷ 1970-იან წანეფშე. ფესტივალი იტარებუაფუდჷ ჩიკაგოს, ლოს-ანჯელესის, ნიუ-იორკის, სან-ფრანცისკოს, სტოუნვოლიშ არყებაშ გაშინალო. უკულ პერიოდულ დო ირწანიან ფესტივალო გინირთჷ.
აგრონომია
აგრონომია (ἀγρός — მინდორი, — კანონი; ზიტყვაზიტყვათ — მენცარაფა მემინდორალაშ კანონეფიშ გეშა) — ოფუტე-ომეურნე წარმებაშ მენცარული ოსხირი, ოფუტეშ მეურნალაშ არძა დარგიშ რჩქინაშ ართობურალა. ოფუტე-ომეურნე წარმებაშ თეორიაშ დო პრაქტიკაშ გოვითარაფაშ შედეგო აგრონომიაშე გეგშერთჷ, ოფუტეშ მეურნალაშ ეკონომიკა და ორგანიზაციაქ, ზოოტექნიკაქ, მენცარაფაქ ოფუტე-ომეურნე მანქანეფიშ გეშა, ოფუტე-ომეურნე პროდუქტეფიშ გინომუშაფაშ ტექნოლოგიაქ დო შხვაქ. აგრონომიაშ ჩინებას ასე იგურიშხონარებჷ აგრონომიულ მენცარობეფიშ კომპლექსის დო ოფუტე ომეურნე კულტურეფიშ მოჸონაფაშ პრაქტიკულ მოხუჯეფს (ზოგადი დიხაშხანდაფა, აგროქიმია, აგროფიზიკა, მეჩანარალა, სელექცია, მეთასალა, ფიტოპათოლოგია, ოფუტე-ომეურნე ენტომოლოგია, ოფუტე-ომეურნე მელიორაცია დო შხვა). მენცარული აგრონომია გერსხჷ ზოგად ბიოლოგიას, გენეტიკას, დიხამარჩქინჯალას, ჩანარეფიშ ფიზიოლოგიას, ბიოქიმიას, მიკრობიოლოგიას, ბიოფიზიკას, ოფუტე-ომეურნე მეტეოროლოგიას დო შხვა ორთაშრაგადუაშ მენცარალეფს. აგრონომია გჷმირინუანს ლაბორატორიულ დო ოვეგეტაციე მეთოდეფს, ოველე ცადაფას, თაშნეშე დიხაშ, ჩანარალაშ დო თ. უ. ოექსპედიციე გჷთონაკვერუეფიშ შედეგეფს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ოფუტეშ მეურნალა
ჯვ. წ. 674
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 674 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
უილიამ ჰენრი ბრეგი
უილიამ ჰენრი ბრეგი (ინგლ. Sir William Henry Bragg; დ. 2 კვირკვე, 1862, უიგტონი, კამბერლენდი, ინგლისი — ღ. 12 მელახი, 1942, ლონდონი, ინგლისი) — ინგლისარი ფიზიკოსი, ქიმიკოსი, მათემატიკოსი დო სპორტსმენი. რენტგენული გჷმოჩხორიაფაშ გჷმორინაფათ, კრისტალური სტრუქტურაშ ანალიზიშ მენცარული რკვიებაშ გეშა უილიამ ჰენრი ბრეგის გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიკაშ დარგის 1915 წანას. უილიამ ჰენრი ბრეგიქ პრემია მიპალუ მუში სკუა უილიამ ლორენს ბრეგიწკჷმა ართო. უილიამ ლორენს ბრეგიქ დო უილიამ ჰენრი ბრეგიქ წჷმარინეს რენტგენული დიფრაქციაშ კანონი, ნამუთ ბრეგიშ კანონიშ ჯოხონობათ რე შინელი დო ნამუსჷთ გერსხილი რე კრისტალური სტრუქტურა. მუმა დო სკუა ბრეგეფიშ ჯოხონობაშ რე მინერალი ბრეგიტი.
უილიამ ჰენრი ბრეგი გურაფულენდჷ კემბრიჯიშ ტრინიტი-კოლეჯის. გურაფაშ თებაშ უკული მუშენდჷ შხვადოშხვა ომენცარე ინსტიტუტეფს. 1886 წანას ბრეგიქ ომუშებუშა ავსტრალიაშა მიდართჷ დო მუშობა ქიდიჭყჷ ადელაიდაშ უნივერსიტეტის, მათემატიკაშ დო ექსპერიმენტალური ფიზიკაშ პროფესორო. 1909 წანას ბრეგიქ ბრიტანეთიშა დირთჷ დო იმუშუ დიო ლიდსიშ უნივერსიტეტის დო უკულ ლონდონიშ ოუნივერსიტეტე კოლეჯის. 1923 წანაშე ბრეგი რდჷ ბრიტანეთიშ ომაფე ინსტიტუტიშ ქიმიაშ პროფესორი. 1935-1940 წანეფს უილიამ ჰენრი ბრეგი რდჷ ლონდონიშ ომაფე ჯარალუაშ პრეზიდენტი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი ფიზიკოსეფი კატეგორია:ინგლისარი მათემატიკოსეფი კატეგორია:ინგლისარი ქიმიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ინგლისარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიკას კატეგორია:დუნაბადი 1862 კატეგორია:ნაღურა 1942
ალმირანტე-ბრაუნიშ დეპარტამენტი
ალმირანტე-ბრაუნიშ დეპარტამენტი (Departamento Almirante Brown) — დეპარტამენტი არგენტინას, ჩაკოშ პროვინციას.
არგენტინაშ სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფით, 2001 წანას დეპარტამენტიშ მახორობა 29 086 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 17 276 კმ² რე.
დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა პამპა-დელ-ინფიერნო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ დეპარტამენტეფი
ლა-პასიშ დეპარტამენტი
ლა-პასიშ პროვინციეფი
ლა-პასიშ დეპარტამენტი დორთილი რე 20 პროვინციათ, თე პროვინციეფი ირთუ 85 მუნიციპალიტეტო, მუშ ჸურე მუნიციპალიტეტეფი ირთუნა კანტონეფო.
ლა-პასიშ დეპარტამენტიშ პროვინციეფი დო თინეფიშ ნანანოღეფი:
სქოლიო
კატეგორია:ბოლივიაშ დეპარტამენტეფი
ინდოსტანიშ ჩქონი
200px|thumb|right|ჩქონიშ მიოჯინი ელმაშარეშე thumb|ჰინდუსტანიშ ისტორიული რუკა, [[1814 წანა]] ინდოსტანი (हिन्दुस्तान Hindustān, ہندوستان Hindostān -შე — ინდი + -stān) — ჩქონი აზიაშ ობჟათეშე. ფართობი დოხოლ. 2 მლნ კმ². ჩქონიშ ოორუე ხურგა პიჯალურო გინმურსინდიშ დელტაშე განგიშ დელტაშა. თაშნეშე, კანკალეშა ინდოსტანს მიორხველუანა ინდი-განგიშ რზენიშ ობჟათეშე მადვალუ გვალეფიშ არძა პლატოს. ჩქონს იდვალუაფუ ინდოეთიშ შანულამი ნორთი, თაშნეშე პალისტანიშ დო ბანგლადეშიშ ნორთეფი.
ჩქონს ბჟადალშე ომძღჷ არაბეთიშ ზუღა, ბჟაეიოლშე — ბენგალიშ ჸუჯი. ჩქონიშ ობჟათე-ბჟაეიოლი ძგოპის იდვალუაფუ შხუ კოკი შრი-ლანკა. ინდოსტანიშ ჩქონი ინდოეთიშ სუბკონტინენტიშ ობჟათე ნორთიშ წჷმარინუანს, იდვალუაფუ ინდეთიშ ტექტონიკური ფილას.
ჩქონიშ არძაშე ობჟათე ჭურჭული რე — კომორინიშ კოდე.
ლიახვი
ლიახვი, დიდი ლიახვი — წყარმალუ კავკაციონიშ თარი წყარგჷმართალი ქჷნდჷრიშ ობჟათე კართეს. ოდუდე უღჷ ყელიშ ვულკანურ გვალონას. გჷთმიჭყაფუ წყარმალუეფიშ ყადლასანისწყალიშ დო დესკოხირდონიშ აკოკათუათ ზუღაშ დონეშე 2338 მ-ას. აკათუ წყარმალუ მტკვარს კვარჩხანშე ნოღა გორწკჷმა. სიგჷრძა წყარმალუ ყადლასანისწყალიშ ოდუდეშე 115 კმ, ღანჩოშ ფართობი 2440 კმ2. თარი ნადუეფი რე ერმანისწყალი, ჯომალისწყალი, გუდისიდონი, პატარა ლიახვი დო მეჯუდა.
ლიახვიშ ოდუდეეფს რე 12 მორჩილი ჯიშთური, ნამუეფიშ ფართობი 5,5 კმ2 რე. ეთმიჯუმუაფუ თირიშ, ჭვემაშ, დიხაშთუდონი დო უგურყელური წყარით. წყარალა უჩქჷ მელახიშ ბოლოშე მარაშინათუთაშ დაჭყაფუშახ. წყარმარჩხობა — ზარხულ-დამორჩლს, ნამუსჷთ ჭვემეფით გჷშაჭანაფილი წყარმოლაფეფი აკმარღვანს. გერინელი წყარმარჩხობა რე ქირსეთუთაშე ფურთუთაშ ბოლოშახ. აფუნს დო ზარხულს მოურს წანური გჷმნაველიშ 76%, დამორჩილს — 16%, ზოთონჯის — 8%, ოშქაშე წანური ხარჯი ჯავაწკჷმა 20,3 მ3/წმ, წყარმალუ პატარა ლიახვიშ მიშაკათაფაშ უკული 47,3 მ3/წმ. ლიახვის ზოთონჯის პერიოდულო მიშეძირე ელაჸინილი, შალამა დო ცქვიფი. ირინუანა ოწყარალო. ლიახვიშე გოჸონაფილი რე კეხვიშ, ტირიფონიშ დო სალთვისიშ არხეფი. წყარანს 62 ვითოშ ჰა დიხას.
დიდ ლიახვის იდვალუაფუ თაშნეშე ნოღა ცხინვალი.
ლიტერატურა
კატეგორია:დინოხოლენი ქართლიშ აკანიშ წყარმალუეფი
ბრენდი
მინი| ბრენდი (brandy — ჭუალა, მორთაფა) — ჩე ღვინშე მორთაფილი დო ჭყონიშ ბოჭკეფს ინოდგინელი ალკოჰოლიანი ოშუმალი. ბრენდის ზადუნა ხილშე ხოლო (გინოფუნაფილი წვენიშ მორთაფა). სამანგათ უშქურშე (უშქურიშ ბრენდი) ვარდა ქვიშნაბულშე (ქვიშნაბულიშ ბრენდი). ბრენდი იკათუანს 45 — 50% ეთილიშ სპირტის.
ლიტერატურა
კატეგორია:ალკოჰოლური ოშუმალეფი
ჟიმოლენი კატანგაშ პროვინცია
ჟიმოლენი კატანგაშ პროვინცია (Haut-Katanga) — კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პროვინცია, ნამუთ ქიანაშ ობჟათეშე იდვალუაფუ. ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოღა ლუბუმბაში.
გეოგრაფია
2005 წანაშ საკონსტიტუციო რეფორმაშახ ჟიმოლენი კატანგაშ პროვინცია რდჷ ჸოფილი კატანგაშ პროვინციაშ პროვინცია. პროვინცია აფრიკას ლინჯიშ მოპალუაშ ართ-ართი თარი ცენტრი რე.
მახორობა
პროვინციაშ მახორობა — 3 960 945 ადამიერი (2005 წანა).
სქოლიო
კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პროვინციეფი
ლეკეკელე
ლეკეკელე - ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ მარტვილიშ მუნიციპალიტეტის (ბანძაშ თემი), ოდიშიშ რზენს, წყარმალუ აბაშაწყარიშ კვარჩხანი ჸურე. ზუღაშ დონეშე 100 მეტრა, მარტვილიშე 14 კმ, აბაშაშე (უხოლაში რკინაშარაშ გიოდგინუ) 22 კმ. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 269 კოჩი.
ლიტერატურა
კატეგორია:მარტვილიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
ვისლოკა
ვისლოკა (Wisłoka)—წყარმალუ პოლონეთის, ვისლაშ ნადუ. სიგინძა 164 კმ. აუზიშ ფართი 4,110 კმ². ვისლოკა გიშმურს ნოღეფს: კრემპნა; ნოვი ჟმიგრუდი; ოშიეკ აშიელსკი; დებოვიეცი; იასლო; კოლაჩიცე; ბჟისკა; ბჟოსტეკი; პილზნო; დებიცა; ზირაკოვი; პჟეცლავი; მიელეცი; ბოროვა; გავლუშოვიცე.
ბრაზილიაშ ტობეფიშ ერკებული
თუდო მოჩამილი რე ბრაზილიაშ შანულამი ტობეფიშ ერკებული.
რესურსეფი ინტერნეტის
http://www.worldlakes.org/searchlakes.asp?page=1&countryid=326
ჯვ. წ. 675
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 675 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ლორეტოშ კანტონი
ლორეტოშ კანტონი (Cantón Loreto) — კანტონი ეკვადორს, ორელიანაშ პროვინციას. ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა ლორეტო. 2001 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 13 462 ადამიერს აკმადგინანდჷ.
სქოლიო
კატეგორია:ეკვადორიშ კანტონეფი
გორემეშ ერუანული პარკი
გორემეშ ერუანული პარკი (Göreme Millî Parkı ve Kapadokyanın Kayalık Bölümleri) — მუზეუმი რღია ცაშ თუდო თურქეთის. ერუანული პარკი იდვალუაფუ ნოღეფს ნევშეჰირს, ურგუფის დო ავანოსის შქას. დირსხუ IV ოშწანურას, ფორჷნს 300 კმ2 ტერიტორიას. პარკიშ ტერიტორიას იდვალუაფუ:
1985 წანას თე ორთაშ საოცრება გემშეღეს იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი თურქეთის კატეგორია:თურქეთიშ ერუანული პარკეფი
ლაგო-მაჯორე
ლაგო-მაჯორე (Lago Maggiore ვარა Verbano; ლათინურო Lacus Verbanus) — დიდი ტობა ალპეფიშ ობჟათე ნორთის, შვეიცარია-იტალიაშ თანჯას. თინა იტალიაშ სიდიდათ მაჟირა დო ობჟათე შვეიცარიაშ მაართა ტობა რე. ლაგო-მაჯორე იტალიაშ ალპეფიშ გვალაშწჷმოხონიშ სუმი დიდი ტობაშე არძაშე ბჟადალშე აშახვილჷ დო იფაჩუ 70 კმ-ს ლოკარნოს დო არონას შქას.
ზოთონჯისჷთ დო ზარხულსჷთ კლიმატი ლჷბუ რე, მუთ ხეს უნწყჷნს სქირონაშქაზუღური ჩანარეფიშ გოფაჩუას. უსქვამაშ ბაღეფს ირდუ ვანაფერი დო ეგზოტიკური ჩანარეფი.
გეოგრაფია
მინი|მარცხნივ|250პქ|ლაგო-მაჯორეშ დო [[ალპეფიშ გინაჯინუ ლომბარდიაშ ლევანოშ კომუნაშე]] ტობაშ სიგინძა 68 კილომეტრი რე, სიგანა — 3-შე 5 კმ-შა ითირუ, თი ჸუჯიშ მოხ, ნამუთ ნოღა პალანცას დო სტრეზას შქას იფაჩუ, თაქ სიგანა 10 კმ-ს ოჭირინდუანს. სიგინძათ ლაგო-მაჯორე მაართა რე იტალიას, მარა ჟიდოხიშ ფართობით ხვალე გარდაშ ტობას კჷნასქიდუ. ტობაშ სიტომბა ითირუ, მარა მუში ქვაბული დახე არძა მუნაკვათას ზუღაშ დონეშე არძაშე ნორკე 179 მეტრათ გიმე იდვალუაფუ. მუს გვარიანო გიროხილი ფორმა უღუ, თეშენი ხვალე მუდგაზმარენი ჭურჭულშე რე შელებუანი ტობაშ არძა შანულამი ნორთიშ ართი თოლიშ გინოჸუნაფათ ძირაფა. გვარიანო პეიზაჟური რე ტობაშ ელ-მოლეფი. ჟინი ნორთის იდვალუაფუ ალპეფი, შქა ნორთი სუკეფს შქას რე გოფაჩილი, თუდოლენ ნორთის დომინირენს ლომბარდიაშ რზენი.
ტობაშ ქვაბული ტექტონიკურ-ჯიშთური ბადებაშ რე დო მუში ფართობი 37კმ³ რე, ჟიპიჯიშ ფართობი რე 213 კმ². ინმალი თარი წყარმალუეფი რე ტიჩინო, მაჯია, ტოჩე დო ტრეზა. გუშულათ კინე გუშმურს წყარმალუ ტიჩინო, ნამუთუ უკული აკმიწყორუ პოწკჷმა.
ტობაშტბის წყარპიჯი მუკოთანჯილი რე ლეპოტინიშ ალპეფით. ბჟაეიოლ წყარპიჯი პიემონტიშ რეგიონს ორხველჷ, ბჟადალი — ლომბარდიას, ოძგაშეშ ოორუე — შვეიცარიაშ ტიჩინოშ კანტონს, სოდეთ რე ტობაშ ზუღაშ დონეშე მაქსიმალური გიმე დვალირი მუნოკვეთი.
სქოლიო
კატეგორია:იტალიაშ ტობეფი კატეგორია:შვეიცარიაშ ტობეფი
Prada
მინი|250პქ|Prada-შ ლოგო პრადა (Prada) — იტალიური მაღალი მოდაშ კომპანია (თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ ჸუდდ ვარ-და ლეიბლი), ნამუთ ქომოლკოჩეფიშ დო ოსურეფიშ დინდარულ მეკონეფს აკეთენს (პრეტ-ა-პორტეშ, ტყებიშ აქსესუარეფს, მადვალარს დლ შხვ.). პრადა მოდაშ ინდუსტრიას ართ-ართ არძაშე გაულამ მუკაქუნალოშ დიზაინერო იკოროცხჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იტალიაშ კომპანიეფი კატეგორია:1913 წანაშ დუნარსხუა კომპანიეფი კატეგორია:იტალიური ბრენდეფი კატეგორია:მუკაქუნალიშ ბრენდეფი
ნისა-კლოძკა
ნისა-კლოძკა (პოლ. Nysa Kłodzka) რე წყარმალუ პოლონეთის, ოდრაშ ნადუ. სიგინძა 188 კმ. აუზიშ ფართი 4,570 კმ².
კირიბატი
კირიბატიშ რესპუბლიკა (Republic of Kiribati, გჷმირაგადუაფუ IPA: [ˈkiribas]) — რჩქალი ოკიანეშ სახენწჷფო მიკრონეზიას. ქიანას ოორუეშე უხურგანს მარშალიშ კოკეფიშ დო მიკრონეზიაშ ფედერაციული შტატეფიშ ტერიტორიული წყარეფი, ბჟადალშე დო ობჟთე-ბჟადალშე - ნაურუშ, სოლომონიშ კოკეფიშ დო ტუვალუშ ტერიტორიული წყარეფი, ობჟათე დო ობჟათე-ბჟაეიოლშე - ტოკელაუშ, კუკიშ კოკეფიშ დო საფრანგეთიშ პოლინეზიაშ ტერიტორიული წყარფი. ოორუეშე დო ოორუე-ბჟაეიოლშე უხურგანს რჩქალი ოკიანეშ ნეიტრალურ წარეფს, თაშნეშე ააშ-იშ გოხოლუაშ მორჩილ კოკეფს. ქიანაშ წყარპიჯიშ ღოზიშ სიგჷნძა - 1143 კმ. გიშაკერძაფილი ეკონომიკური ზონა (გეზ) — დოხოლაფირო 3,5 მილიონი კმ². დინოხოლენი წყარეფი - დოხოლ. 22 კმ ჯინჯიერი ღოზიშე. კირიბატიშ რესპუბლიკაშ აკოდგინალუაშა მიშმურს 33 მორჩილი ატოლი, ნამუშეთ 20 უდუხორუ რე. თინეფშე 16 კოკი დო ატოლი გილბერტიშ კოკეფს რე, 8 კოკი ფენიქსიშ კოკეფს დო 8 კოკი - ლაინიშ კოკეფს. კირიბატიშ ორხველჷ ზოხო მადვალუ კოკი ბანაბა. ედომუშამი ფართობი რე — 812,34 კმ². კირიბატიშ მახორობა — 103 058 ადამიანი. (2010, ეჭარუა). ნანანოღა - ობჟათე ტარავა. ქიანაქ ზოხორინალა გოართოიანაფილი ომაფეშე გჷმაცხადჷ 1979 წანაშ 12 კვირკვეს, კინე თიმ წანას თის ოფიციალურო გიადჷ ჯოხოქ - კირიბატიშ რესპუბლიკა. 1983 წანას ნძალაშა მიშართჷ ომაჸალობაშ გეშა აპიჯალათ ააშ-შ დო კირიბატიშ რესპუბლიკაშ შქას, მუშ მეჯინათ ააშ ვარიას აცხადენდჷ ლაინიშ დო ფენიქსიშ კოკეფს მადვალუ 14 კოკიშ პრეტენზიაშე დო აღიარჷ თინეფი კირიბატიშ რესპუბლიკაშ აკმადგინალჷ ნორთო.
სქოლიო
კატეგორია:ოკიანეთიშ ქიანეფი კატეგორია:ინგლისურნინამი ქიანეფი კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი კატეგორია:კოკი სახენწჷფოეფი
მაიკლ შინი
მაიკლ კრისტოფერ შინი (Michael Sheen დ. 5 ფურთუთა, 1969) — ბრიტანალი არტსტი. გურაფლენდჷ ლონდონიშ ომაფეშ აკადემიას, დრამატული ხელუანებაშ ფაკულტეტის.
ბიოგრაფია
შინქ დებადჷ ნიუპორტ უელსის, ბრიტანეთის. ჸუნს უკლაში და ჯოანა. ჭიჭე ასაკის ლაჸაფენდ კუჩხბურთის, მორო მარდუობას მიოდინუ ინტერესი ათე ლაჸაფიშ ჸურე. მირდჷ თეატრალურ ფანიას. თიში ჟირხოლო მასქერი ლაჸაფენდჷ თეატრის. თიქი 1991 წანას ბაკალავრიშ ხარისხი დეცჷ.
თიში პროფესიული დებიუტიქ იჸუ 1991 წანას. ჯინჯიერო მუშენდჷ თეატრის. მაიკლიქ სუმი ფილმის არსულჷ ბრიტანეთიშ პრემიერ-მინისტრიშ, ტონი ბლერიშ როლი. ათე ფილმეფი რე The Deal, დიაფალი დო The Special Relationship. თიქი გიმორჩქინდჷ ფილმეფს Underworld: Rise of the Lycans დო ბინდიშ საგა: ახალი თუთა (2009), 2010 წანას გიშარჩქინდჷ ომენცარე ფანტასტიკურ ფილმის „ტრონი: მონძალობა“. 2011 წანას გინიღეს ვუდი ალენიშ ფილმის „შქასერი პარიზის“ 2012 წანას გიშარჩქინდ ბინდიშ საგა: მურუჟის
პიჯული რინა
მაიკლს უღუდჷ 8 წანიანი სიხოლა კეიტ ბეკინსეილწკჷმა. თინეფს ყუნა ოკათუერი სქუა-ლილი. თინეფიში სიხოლაქ გეთჷ 2003 წანაში დაჭყაფურს. 2004 წანას მაიკლიქ გინორთჷ ლოს-ანჯელესიშა დო ოსურო მიჸონჷ ლენ უაიზმენი. უკული თინაქ თისი დეთხუ დო ათეჟამო რე არტისტი რეიჩელ მაკადამსიწკჷმა, ნამჷთ „შქასერი პარიზის“ გინოღალეფიშ ბორჯის გეჩინებაფუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1969 კატეგორია:ბრიტანალი არტისტეფი
ბურუნდი
ბურუნდი (რუნ. დო ფრან. - Burundi), ედომუშამი ოფიციალური ჯოხოდვალა — ბურუნდიშ რესპუბლიკა (რუნ. - Republika y'u Burundi, ფრან. - République du Burundi) — ჭიჭე სახენწჷფო ბჟაეიოლ აფრიკას, მოსოფელიშ არძშე უდაღარაში ქიანა რე. ოორუეშე უხურგანს რუანდას, ბჟადალშე - კონგოშ დემოკრატიულ რესპუბლიკას, ბჟაეიოლშე დო ობჟათე-ბჟაეიოლშე - ტანზანიას. ქიანას ზუღაშა გჷშალი ვაუღუ. ობჟათე-ბჟადალშე ომძღჷ ტანგანიკაშ ტობა.
ჯვეში პერიოდი
ბურუნდიშ ჯვეში დო ოშქაშეოშწანურაშ ისტორია დაღარასიე რჩქინელი. მაართა მახორუეფი თე რეგიონს, ტვა პიგმეეფი რდეს, ნამუთ დიხაშმახანდე ტომქ - ხუტუქ გაგიშარაჸუ თაჸურეშე. XV—XVI ოშწანურეფს, მეორინჯე ტომქ - ტუტსიქ თაქ ქჷდიხორჷ.
XVII ოშწანურას, ბურუნდიშ ასეიან ტერიტორიას, ბურუნდიშ ზოხორინელი ფეოდალური ომაფე რდჷ დორსხუაფილი. მაართა რჩქინელ მვავიქ (მაფა) - ნტარე I-ქ, თე ტერიტორიას არსებული ართიანს აკონტერებული სახენწჷფოეფი აკაართუ დო ართიამი ომაფე ქჷდარსხუ. ნტარე II-შ მართუაშ წანეფც ომაფე ფალჷნდ. მეძობელ სახენწჷფოეფწჷკმა ბრელი ლჷმათ, ნტარე II-ქ მუშ ომაფეშ ტერიტორია ასეიან ხურგაშახ გაფართუ. XIX ოშწანურაშ ბოლოშე XX ოშწანურაშ დაჭყაფუშა თე სახენწჷფოს დინოხოლენი ლჷმეფი მიშჷ.
კოლონიური პერიოდი
მაართა ევროპალი, ნამუქჷთ მაართათ მორთჷ ასეიანი ბურუნდიშ ტერიტორიაშა, ჯონ ჰანნიგ სპიკი რდჷ (1858 წანას). 1871 წანას ჰენრი მორტონ სტენლიქ დო დევიდ ლივინგსტონგქ ბურუნდიშა მორთეს დო რუზიზიშ რაიონი გიმირკუეს. 1884—1885 წანეფიშ ბერლინიშ კონფერენციაშ უკული, ბჟაეიოლ აფრიკას გერმანიაშ გოლინაშ ზონაქ, ასეიანი რუანდაშ დო ბურუნდიშ ტერიტორიაშახ გეფართუ. 1894 წანას, გერმანელ გრაფიქ - ფონ გიოტზენქ ტობა კივის გიოგორუ. ოთხ წანაშ უკული, ასეიანი ბურუნდიშ ტერიტორიაშა მაართა მისიონერეფქ მორთეს.
1890-იან წანეფს, ბურუნდიქ გერმანიაშ კოლონიათ გინირთჷ, მაართა მოსოფელიშ ლჷმაშ უკული ბელგიაშა გეგინორთჷ. კოლონიზატორეფი თე რეგიონს გინმიხილუნდეს მუჭოთ, ართიამი სახენწჷფო - რუანდა-ურუნდი. 1925 წანაშე,რუანდა-ურუნდი ბელგიაშ კონგოშ ნორთი რდჷ, მარა თი გოშხვავებათ ნამდა, კონგო იმართუდუ ბრიუსელჷშე, რუანდა-ურუნდი ომართუეთ ტუტსიშ არისტოკრატიას ქუდასკიდჷ.
ასეიანი ისტორია
1962 წანაშ 1 კვირკვეს, ბურუნდიშ ომაფექ ზოხორინალა გეგიმაცხადჷ. ზოხორინალაშ გიმოცხადებაშ მომენტშე, ქიანაშ ხეშუულებაქ ტუტსიშ ხეს ქეშალჷ, ნამუთ ახალ სახენწჷფოს ეთნიკური უმორჩილაშობა რდჷ. მვამი (მაფა) მვამბუსტა IV-ქ მართუ პარტიაშ - ერუანული პროგრესიშ კათუაშ ოჭიშით, ქიანას ავტორიტარული რეჟიმი დამყარჷ. ქიანაშ ზოხორინალაშ გიმოცხადებაშ მაართა წანეფშე, ტომი ტუტსი ვარძენდჷ ტომი ხუტუც თარობას ართმანგო წუმორინალაშ ნებას. თეჯგურა პოლიტიკაქ ქიანაშ ეთნიკური წინამდეგობა გაღვიღვინუ.
thumb|150px|ბურუნდიშ ჸოფილი პრეზიდენტი [[პიერ ნკურუნზიზა]]
აკოანჯარაფილი ნძალეფი
აკოანჯარაფილ ნძალეფშო ხარჯეფი ქიანაშ ედპ-შ 5,9%-ის აკმადგინანს (2006). აკოანჯარაფილი ნძალეფიშ საართო მუდანობა(2006 წანაშ მელახის) — 50 500 ადამიერი, თაჸურეშე 89,1% — არმია, 10,9% — ჟანდარმერია.
გალენი პოლიტიკა
1962 წანაშ 18 ეკენიას, ბურუნდიქ გოეროს ქაკათჷ, ეკონომიკური კომისია აფრიკაშო დო პრაქტიკულო არძო ვარეგიონალური სპეცილაიზირებული სააგენტეეფშა მიშჷმურც. აკრ-შ ქიანეფიშ, აფრიკაშ გოვითარაფაშ ბანკიშ, აფრიკაშ რსხუშ, ბუნა 77-იშ დო შხვა ოერეფშქაშე ორგანიზაციეფიშ მაკათური რე.
გეოგრაფიული დვალა
thumb|left|ბურუნდიშ რუკა. thumb|right|კოსმოსურ ალმაშარეშე ბურუნდიშ გინაჯინუ.
ბურუნდი რე სახენწჷფო, ნამუსჷთ ზუღაშა გიშალი ვაუღუ. ქიანაშ ხურგეფიშ ედომუშამი სიგირძა — 974 კმ: ბჟადალშე — კონგოშ დემოკრატიულ რესპუბლიკაწჷკმა (233 კმ), ოორუეშე — რუანდაწჷკმა (290 კმ), ბჟაეიოლშე დო ობჟათე-ბჟაეიოლშე — ტანზანიაწჷკმა (451 კმ). ქიანაშ ფართობი - 27 830 კმ², თაჸურეშე 25 650 კმ² სქირონას უკებჷ. სახენწჷფო იდვალუაფუ პლატოს, ნამუთ ობჟათე-ბჟაეიოლით დინჷმურს ტობა ტანგანიკაშა.
left|thumb|პლიაჟი ტობა [[ტანგანიკა (ტობა)|ტანგანიკას]]
დემოგრაფიული მუნაჩემეფი
thumb|right|ბაღანეფი ბუჟუმბურას ქიანაშ მახორობა აკმადგინანს - 8 856 000 (2008), თაჸურეშე 80,9 % — ხუტუ, 15,6 % — ტუტსი, 1,6 % — ლინგალა, 1,0 % — პიგმეეფიშ კათა ტვა. Пმახორობაშ მეჭედალა — 323,4 ადამიერი კმ²-ს. ქიანაშ მახორობაშ 10,0 % ნოღას ოხორანს (2005).
ოსურკათა მეტიე, ვინდარო ქომოლკათა (51,18 % დო 48,82 %) (2005). მახორობაშ 45,1 % 15 წანაშახ ხანიშ ბუნას ორხველჷ, 29,0 % — 15 წანაშე 29 წანაშა, 13,7 % — 30 წანაშე 44 წანაშა, 8,2 % — 45 წანაშე 59 წანაშე, 3,2 % — 60 წანაშე 74 წანაშა, 0,7 % — 75 წანაშე 84 წანაშა, 0,1 % — 85 წანა დო ეშე (2005). მახორობაშ თელარაშ ოშქაშე მუდანობა (2005): 47,0 წანა ქომულკათას, 49,8 წანა ოსურკათას.
დაბადება — 46 - 1000 მახორუშო (2008), ღურა — 16 - 1000 მახორუშო (2008). ნანდული ძინა — 30 - 1000 მახორუშო(2008). ჩქჷჩქჷუეფიშ ღურა — 60,77 - 1000 ახალდუნაბადებშო (2008). მახორობაშ ეკონომიკური აქტიურობა (2003): 3 464 000 ადამიერი (49,2 %).
მიგრაციაშ დონე აკმადგინანს მინუს 12,9 ადამიერს 1000 მახორუშო (ვარდა 80 001 ჸვილირი) (2000).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:აფრიკაშ ქიანეფი კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი
კალაჰარი
კალაჰარი — ტიოზი აფრიკაშ ობჟათე ნორთის; ფართობი — 600 ვითოში კვ.კმ. ჯინჯიერო იდვალუაფუ სუმი ქიანაშ ტერიტორიას: ბოტსვანა, ნამიბია დო ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკა, მარა ეკონია ბორჯის თიშ ფართობი ძინულენს დო მიანტუ ანგოლას, ზიმბაბვეს დო ზამბიას. კლიმატი არიდული რე, ტიბჷ ზოთონჯით დო ჩხე ზარხულით. ნოლექეფი 500 მმ-შახ, ოშქარ მაქსიმალური ტემპერატურა რე +29 °C, ოშქარ მინიმალური +12 °C, ორქება 3 ვითოში მმ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:აფრიკაშ ტიოზეფი კატეგორია:ნამიბიაშ ტიოზეფი კატეგორია:ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკაშ ტიოზეფი კატეგორია:ბოტსვანაშ გეოგრაფია
ეპტონ სინკლერი
ეპტონ ბილ სინკლერ უკულაში (ინგლ. Upton Beall Sinclair Jr.; დ. 20 ეკენია, 1878, ბალტიმორი, მერილენდი — ღ. 25 გერგობათუთა, 1968, ბაუნდ-ბრუკი, ნიუ-ჯერსი) — ამერიკალი ჭარუ დო ნოველისტი.
ანისი
ცოტნე დადიანი მწერალი,წმინდანი იყო
ბინდიშ საგა: ახალი თუთა
ბინდიშ საგა: ახალი თუთა (The Twilight Saga: New Moon) — 2009 წანაშ რომანტიკული, ფენტეზი ჟანრიშ ფილმი, ნამუთ დორსხუაფილი რე სტეფანი მეიერიშ რომანს ჯოხოთ "ახალი თუთა". თენა რე 2008 წანაშ ფილმიშ - ბინდიშ გეჸუნა. თიშ უკულ, მუთ "ბინდის" წჷმოძინაქ მაჸუნჷ, Summit Entertainment-ქ თიში გაგინძორებაშ გინოღალა 2008 წანაშ გერგობათუთას გინოჭყვიდჷ. ფილმიშ რეჟისორი რე კრის ვეიტზი. ოკათუნა: კრისტენ სტიუარტი, რობერტ პატინსონი დო ტეილორ ლოტნერი, თინეფი ირთუნა ბელა სუონიშ, ედვარდ კალენიშ დო ჯეიკობ ბლეკიშ როლეფს. ფილმიშ სლოგანი რე "It will be as though I never existed"
ფილმი ეკრანეფს 2009 წანაშ 16 გერგობათუთას გიშართჷ. თიქ ხოლო მასმა აკანი დეკინჷ "არძაშე მიშმალუამი ერუანულ პრემიერეფს" შქას, "წკურუმუა აიარიშ დო ბორბოლია-კოჩი 3-შ უკული.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:2009 წანაშ ფილმეფი კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი კატეგორია:ბინდი (ფილმეფიშ სერია)
ადმირ მეჰმედი
ადმირ მეჰმედი (Admir Mehmedi; დ. 16 მელახი 1991, გოსტივარი, იუგოსლავია) — შვეიცარიალი დო მაკედონარი მობურთე, გერმანული კლუბი „ბაიერი 04-შ“ დო შვეიცარიაშ ერუანული ნაკორობაშ გემანთხაფალი. ოკათუდჷ ევრო 2016-ის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1991 კატეგორია:შვეიცარიალი მობურთეეფი კატეგორია:2016 წანაშ ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატიშ მობურთეეფი
ლე-ლინლე
ლე-ლინლე (Le Linleu) — გვალა შაბლეშ ალპეფს, შვეიცარია–საფრანგეთიშ თანჯას. შვეიცარიაშ განშე, თინა წჷმარინუანს მუდგაზმარენი ოშური მეტრაშ სიმაღალაშ კიდალას, მარა ეფას ეშალი რე საფრანგეთიშ განშე. ჟიდოშე იფაჩუ გოსოფური გინაჯინუეფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ალპეფი კატეგორია:შვეიცარიაშ გვალეფი კატეგორია:საფრანგეთიშ გვალეფი
მიურიცი
მიურიცი (Müritz) — ტობა გერმანიას, მეკლენბურგ-წოხლენი პომერანიას. ფართობი აკმადგინანს 112,6 კვადრატულ კილომეტრის დო თე მუნაჩემით თინა გერმანიაშ ტობეფს მაჟირა აბანს იკჷნენს ბოდენიშ ტობაშ უკული. თეშ მოხ, თიშენი, ნამდა ბოდენი ავსტრიაშ დო შვეიცარიაშ თანჯას გეხვილჷ, მიურიცი უდიდაში ტობა რე, ნამუთ ედომუშამო გერმანიაშ ტერიტორიას რე გეხვილირი.
მიურიცი ონიშე ტობა რე დო წჷმარინუანს მიურიც-ელდეშ ონიშე შარაშ ნორთის. მიურიციშ წყარპიჯის დვალირი დოხორაფეფშე უდიდაში რე ნოღა ვარენი.
სქოლიო
კატეგორია:გერმანიაშ ტობეფი მ
ლოპანისწყალი
ლიტერატურა
კატეგორია:დინოხოლენი ქართლიშ აკანიშ წყარმალუეფი
ღურელი ზუღა
350პქ|მინი|მარჯვნივ|ღურელი ზუღა ღურელი ზუღა (ებრაულო ים המלח, იამ ჰა-მელახ - „ჯიმუშ ტობა“; არაბულო البَحْر المَيّت, ’ალ-ბაჰრ ალ მაჰიით - „ღურელი ზუღა“) — ინოხვილირი წყჷთე ტობა, ნამუთ გეხვილჷ ისრაელიშ დო იორდანიაშ ხურგის. ფართობი რე 810 კმ², სიგჷნძა — 67 კმ, სიგანა — 18 კმ. უკინებჷ გჰორიშ ტექტონიკური რღამილიშ არძაშე დაბალი ნორთი. ღურელი ზუღა წჷმარინუანს სქირონაშ არძაშე ტომბა დეპრესიას, ნამუშ წყარიშ დონე ზუღაშ დონეშე -423 მ-ს იდვალუაფჷნ. ჯიმუამობაშ მიშაკათინალა მაღალი რე (33.7%).
ბჟაეიოლი დო ბჟადალი წყარპიჯეფი კინდღჷ დო კჷრდეამი რე, ოორუეშე დო ობჟათეშე ომძღჷ წყარპიჯიშ რზენი. უმოსო ირდუ წყარმალუ იორდანეშ წყარით. ჰავა ჩხე რე, სქჷრე. ნოლექეფიშ მუდანობა რე 50-100 მმ წანამოწანას. აორქება ინტენსიური რე.
შორაპანი
შორაპანი — დაბა საქორთუოს, იმერეთიშ აკანს ზესტაფონიშ მუნიციპალიტეტის. დაბას მუშენდჷ ქარხანა „ელექტროელემენტი“. 2014 წანაშ მუნაჩემეფით ნოღას ოხორანს 1258 მახორუ. დაბას ქიმინჯენს საჯარო სკოლა.
ვისკი
მინი ვისკი — მანგარი ალკოჰოლიანი, არომატული შოტლანდიურ-ირლანდიური ტრადიციული ოშუმალი, ნამუთ ბწკარეფიშ (ქერი, ალაო, ლაიტი, ჭვე), წყარიშ დო საფუარშე იზადუ. ბწკარეფშე მეღებული სპირტი, დოჯვეშაფაშ დო არომატიშ მეღებაშ ღანკით, იჩუალუაფუ ამერიკულ დო ევროპულ ჭყონიშ ბურწემეფს, ნამუეფსჷთ კინოხ იჯვეშებუდჷ ამერიკული ბურბონი ვარდა ევროპული ჰერესი. არსებენს ვისკიშ მუსხირენ გვარობა: ართ-ალაოიანი ანუ single malt, ესვარილი ალაოიანი ანუ vatted-blended malt, ბწკარეულიშ ანუ grain (არძაშე უხარისხე), ესვარილი ანუ blended (ნამუეფსჷთ 90% წილი რე ბწკარეულიშ ვისკიშ სპირტეფი, მორჩილი დოზათ — ალაოიანი), ართი ბურწემშე გჷმობუნილი ანუ single cask, დო ბურწემიშ ალკოჰოლიშ სისანწალეშ ანუ cask strength (ნამუსჷთ ალკოჰოლიშ კონცენტრაცია 70%-შახ ხოლო ვათმურს). თინეფს შქას არძაშე ხარისხიანი რე ალაოიანი ანუ malt კატეგორიაშ ვისკეფი სამანგათ: Macallan ,Glendfidich დო თ.უ. არძაშე გოფაჩილი — ესვარილი ანუ blended ვისკეფი რე (დაბალი ფასიშ გეშა), მუჭომეფით რე grants, Ballantine's, Johnnie Walker Red J&b  დო თ.უ, მარა არსებენს თაშნეშე მაღალი ხარისხიშ, დოჯვეშაფილი ესვარილი (BLENDED) ვისკეფი ხოლო, ნამუსჷთ რე ალაოიანი ვისკიშ სპირტის მაღალი კონცენტრაცია. სამანგათ: Chivas Regal 18-25 Year Old, Johnnie Walker GOLD-GREEN-BLU, ISLAY MIST დო თ.უ.
შორაპანი
სქოლიო
კატეგორია:იმერეთიშ აკანიშ დაბეფი
ვისკი
კატეგორია:ალკოჰოლური ოშუმალეფი
ღურელი ზუღა
მაღალი ჯიმუამობაშ გეშა ტობა მორკებული რე ორგანული თელარას. დჷმახასიათაფალი რე დონეშ შანულამი ძანძუა. წყარპიჯეფშე ეთმოჭოფჷნა მინერალურ ჯიმუეფს.
ბიბლიაშ მეჯინათ, ღურელი ზუღაშ ტერიტორიას რდჷ ჟირი ნოღა: სოდომი დო გომორი.
სქოლიო
კატეგორია:ტობეფი
ჯონ კენდრიუ
სერ ჯონ კოუდერი კენდრიუ (ინგლ. Sir John Cowdery Kendrew; დ. 24 მელახი, 1917, ოქსფორდი, ოქსფორდშირი, ინგლისი — ღ. 23 მარაშინათუთა, 1997, კემბრიჯი, კემბირიჯშირი, ინგლისი) — ინგლისარი ბიოქიმიკოსი, უმოსო ხანდენდჷ კრისტალოგრაფიაშ დარგის. ცილეფიშ სტრუქტურაშ დო ჰემეფიშ ფუნქციაშ მენცარული რკვიებაშ გეშა გინოჩეს ნობელიშ პრემია ქიმიას 1962 წანას. კენდრიუქ პრემია მიპალუ მაქს პერუციწკჷმა ართო. გურაფულენდჷ კლიფტონიშ კოლეჯის 1930-1936 წანეფს. უკულ გურაფა გაგინძორჷ კემბრიჯიშ ტრინიტი-კოლეჯის, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ კემბრიჯიშ დო ოქსფორდიშ უნივერსიტეტეფს. კენდრიუქ მაქს პერუციწკჷმა ართო დარსხუ მოლეკულური ბიოლოგიაშ ლაბორატორია. ჯონ კენდრიუ რე ევროპაშ მოლეკულური ბიოლოგიაშ ორგანიზაციაშ ართ-ართი დუმარსხუაფალი. კენდრიუ რდჷ მენცარული ჟურნალიშ Journal of Molecular Biology-შ დუმარსხუაფალი დო თიში რედაქტორი. 1981-1987 წანეფს რდჷ სენტ-ჯონიშ კოლეჯიშ (ოქსფორდი) პრეზიდენტი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი ბიოქიმიკოსეფი კატეგორია:ინგლისარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ქიმიაშ დარგის კატეგორია:დუნაბადი 1917 კატეგორია:ნაღურა 1997
მალავიშ ნოღეფიშ ერკებული
მალავიშ ნოღეფიშ მახორობაშ მუდანობა მოჩამილი რე 2008 წანაშ დგომარობათ.
რუკა
ლეგენდა:
რესურეფი ინტერნეტის
მალავი
ლეკვანტალიე
ლეკვანტალიე — ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენ შონეშ აკანიშ მარტვილიშ მუნიციპალიტეტის (ნაგვაზავოშ თემი), ოდიშიშ რზენს, წყარმალუეფს ცხენწყარიშ დო ნოღელაშ შქას. ზუღაშ დონეშე 130 მეტრა, მარტვილიშე 8 კმ, აბაშაშე (უხოლაში რკინაშარაშ სადგჷმი) 28 კმ. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 125 კოჩი.
ლიტერატურა
კატეგორია:მარტვილიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
ჯვ. წ. 676
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 676 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
გია ვოლსკი
გია ვოლსკი — ქორთუ პოლიტიკოსი, რე საქორთუოშ პარლამენტიშ ართ-ართი დეპუტატი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
ნორვეგიაშ ტობეფიშ ერკებული
ნორვეგიას დოხოლაფირო 450 000 ტობა რე, თაურეშე 400 ტობაშ ფართობი 5 კმ²-შ უმოსი რე. ტობეფიშ მოჩამილი ერკებული ვარე სრული, თაქ გჷმაკოროცხილი რე ქიანაშ კანკალე დიდი დო ჭიჭე ტობა. ნორვეგიაშ ტობეფიშ საართო ფართობი 17100კმ² რე, წყარიშ მოცულობა - 1200კმ².
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნორვეგიაშ გეოგრაფია
იფარიშ თემი
იფარიშ თემი (იფარიშ ადმინისტრაციული ართული) — თემი ჟიმოლენ შონეს, მესტიაშ მუნიციპალიტეტის, აკმაართიანენს 4 ოფუტეს: ბოგრეში (თემიშ ცენტრი), ადიში, ზეგანი, ნაკიფარი.
კატეგორია:მესტიაშ მუნიციპალიტეტიშ თემეფი კატეგორია:სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ თემეფი კატეგორია:საქორთუოშ თემეფი
მერი ფრენსის ლაიონი
მერი ფრენსის ლაიონი (ინგლ. Mary Frances Lyon; დ. 15 მესი, 1925, ნორვიჩი, ინგლისი — ღ. 25 ქირსეთუთა, 2014, ოქსფორდშირი, ინგლისი) — ინგლისარი გენეტიკოსი, ძირუ დო გიმირკვიუ X-ქრომოსომაშ ინაქტივაცია, ნამუსჷთ ლაიონიზაციას ხოლო უძახჷნა. მერი ლაიონი გურაფულენდჷ კემბრიჯიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ მიპალუ დოქტორიშ ხარისხი რონალდ ფიშერიშ ხემანჯღვერობათ. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ ედინბურგიშ უნივერსიტეტის. ლაიონი რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. 1973 წანაშე რდჷ ლონდონიშ ომაფე ჯარალუაშ მაკათური დო 1979 წანაშე ამერიკაშ მენცარობეფიშ ერუანული აკადემიაშ ასოცირებული მაკათური. 1984 წანას ლაიონიქ მიპალუ ომაფე მენდალი, 1997 წანას ვოლფიშ პრემია მედიცინას დო ემორიშ პრემია. 2003 წანას გენეტიკაშ ჯარალუაქ ლაიონის გინოჩჷ მენდელიშ მენდალი. 2006 წანას მერი ლაიონიქ მიპალუ როზენსტილიშ პრემია. მერი ფრენსის ლაიონიქ ღურუ 2014 წანაშ 25 ქირსეთუთას, ოქსფორდშირის, 89 წანერქ. 2015 წანას გენეტიკაშ ჯარალუაქ დარსხუ მერი ლაიონიშ ჯოხონობაშ მენდალი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი გენეტიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1925 კატეგორია:ნაღურა 2014
ჟიმოლენი ლომამიშ პროვინცია
ჟიმოლენი ლომამიშ პროვინცია (Haut-Lomami) — კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პროვინცია, ნამუთ ქიანაშ ობჟათეშე იდვალუაფუ. ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოღა კამინა.
გეოგრაფია
2005 წანაშ საკონსტიტუციო რეფორმაშახ ჟიმოლენი ლომამიშ პროვინცია რდჷ ჸოფილი კატანგიშ პროვინციაშ ნორთი. პროვინციაშ ტერიტორიას მეურს წყარმალუ ლომამი.
სქოლიო
კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პროვინციეფი
ნარევი (წყარმალუ)
ნარევი (პოლ. Narew) რე წყარმალუ პოლონეთის, ვისლაშ ნადუ. სიგინძა 499 კმ. აუზიშ ფართი 74,527 კვ.კმ.
სიალკოტი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პაკისტანიშ ნოღეფი
ორჰან ფამუქი
ფერით ორჰან ფამუქი (თურქ: Ferit Orhan Pamuk, დ. 1952 წანაშ 7 მანგი, სტამბოლი) გიშარჩქინელი თურქი ჭარუ, სცენარისტი დო ნოველისტი. შინელი რე რომანეფით: ჩე ჯიხა, უჩა წინგი, ახალი ცხოვრება, თირი, სტამბული: ნოღა დო მემუარეფი. ორჰან ფამუქი რე ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი 2006 წანას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:თურქეფი კატეგორია:თურქი ჭარუეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ლიტერატურაშ დარგის კატეგორია:დუნაბადი 1952
ელიას მაგნუს ფრისი
ელიას მაგნუს ფრისი (შვედ. Elias Magnus Fries; დ. 15 მარაშინათუთა, 1794, ფემშიო, შვედეთი — ღ. 8 ფურთუთა, 1878, უფსალა, შვედეთი) — შვედი მიკოლოგი დო ბოტანიკოსი.
ბიოგრაფია დო მენცარული რკვიებეფი
ელიას მაგნუს ფრისიქ დებადჷ 1794 წანაშ 15 მარაშინათუთას. გურაფულენდჷ ლუნდიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია 1814 წანას. გურაფაშ თებაშ უკული მუშენდჷ ლუნდიშ უნივერსიტეტიშ ბოტანიკაშ პროფესორო. 1834 წანას ფრისიქ ომუშებუშა გინილჷ უფსალაშ უნივერსიტეტიშა, სოდეთ რდჷ ბოტანიკაშ დო გჷმორინაფონი ეკონომიკაშ რსული პროფესორი. 1849 წანას ფრისი ქუდარინეს უფსალაშ უნივერსიტეტიშ ბოტანიკური ბაღიშ დირექტორო. 1853 წანაშე რდჷ უფსალაშ უნივერსიტეტიშ რექტორი. ფრისი რდჷ ლონდონიშ ომაფე ჯარალუაშ, შვედეთიშ მენცარობეფიშ ერუანული აკადემიაშ დო ამერიკაშ მენცარობეფიშ დო ხელუანობეფიშ აკადემიაშ მაკათური. ფრისიშ არძაშე უმოსო ჩინებული ნახანდეფი რე: Systema Mycologicum (1821-1832, (სუმ ტომო)), Elenchus fungorum (1828), Monographia hymenomycetum Sueciae (1857, 1863 (ჟირ ტომო)) დო Hymenomycetes Europaei (1874). ფრისიშ მონუმენტურ ნახანდის Systema Mycologicum-ის ეჭარილი რე სოკოეფიშ სისტემური კლასიფიკაცია. ფრისი კრისტიან ჰენდრიკ პერსონიწკჷმა ართო მერჩქინელი რე სოკოეფიშ ტაქსონომიაშ ართ-ართ დუმარსხუაფალო. ფრისიქ სოკოეფიშ კლასიფიკაცია აკეთჷ თინეფიშ სპორეფიშ ფერეფიშ დო ჰიმენოფორეფიშ მეჯინათ. ელიას მაგნუს ფრისიქ ღურუ 1878 წანაშ 8 ღურთუთას, უფსალას.
ფანია
ელიას მაგნუს ფრისიშ სკუა რდჷ გიშარჩქინელი შვედი ბოტანიკოსი, ლიხენოლოგი დო არქტიკაშ მარკვიებელი თეოდორ მაგნუს ფრისი. ელიას ფრისიშ მოთალეფი რდეს ლუნდიშ უნივერსიტეტიშ ბოტანიკაშ პროფესორი, ბოტანიკოსი ტორე ქრისტიან ელიას ფრისი დო მიკოლოგი რობერტ ელიას ფრისი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შვედეფი კატეგორია:შვედი მიკოლოგეფი კატეგორია:შვედი ბოტანიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1794 კატეგორია:ნაღურა 1878
Versace
მინი|250პქ|Versace ვერსაჩე (Versace) — იტალიური მოდაშ ჸუდე, ნამუთ 1978 წანას ჯანი ვერსაჩექ დარსხჷ. 1997 წანაშ 15 კვირკვეს, მუჟანსჷთ ჯოხოგოლაფირი დიზაინერი მიდგაინ ენდრუ კიუნენენქ დოჸვილჷ, მოდაშ ჸიდეშ მადუდეთ გინირთჷ დიზაინერიშ დაქ, კომპანიაშ ჸოფილი ვიცე-პრეზიდენტიქ — დონატელა ვერსაჩექ, დო უნჩაში ჯიმა — სანტო ვერსაჩექ გენერალური დირექტორო გინირთჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:1978 წანაშ დუნარსხუა კომპანიეფი კატეგორია:იტალიაშ კომპანიეფი კატეგორია:იტალიური ბრენდეფი კატეგორია:მუკაქუნალიშ ბრენდეფი
ემი ნაითი
ემი ნაითი (ინგლ. Amy W. Knight; დ. 10 კვირკვე, 1946, ჩიკაგო) — ამერიკალი ჭარუ დო ისტორიკოსი, სსრრ-შ დო რუსეთიშ ისტორიაშ სპეციალისტი. გურაფულენდჷ მიჩიგანიშ უნივერსიტეტის დო ლონდონიშ ეკონომიკაშ სკოლას. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ ჯონ ჰოპკინზიშ უნივერსიტეტის, ჯორჯ ვაშინგტონიშ უნივერსიტეტის დო კარლტონიშ უნივერსიტეტის. 18 წანა იმუშუ ააშ-შ კონგრესიშ ბიბლიოთეკას რუსეთიშ ისტორიაშ სპეციალისტო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ჭარუეფი კატეგორია:ამერიკალი ისტორიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1946
ჯვ. წ. 677
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 677 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ღვენწკეფი
thumb|268პქ|ღვენწკი ღვენწკეფი თაშნეშე ღვერწკეფი — მორჩილძაგვარამი კვარკვალია ღვენწკეფიშ მუსხირენი ფანიაშ ოართე ჯოხოდვალა. თინეფიშ რსხული 80-შე 300-შახ სეგმენტშე აკმოდირთჷ. ირ სეგმენტის, წოხოლენიშ მოხ, 8-8 (მინ ტროპიკულ ფორმეფს მუსხირენი ვითობა) კუნტა ძაგვარი რე, ნამუეფიშჷთ ღვენწკეფი ყარაფიშ ბორჯის გეთმიაპონჷნა. ჸოფირ სსრრ-იშ ტერიტორიას გოფაჩილი ფორმეფიშ სიგჷრძა 8-15, ოშა-გოშათ — 40 სმ-შახ ონჭჷ, ჯგირო გოვითარაფილი ზისხირიშ მიმოულა უღჷნა. შურ მეუთჷნა კანით. ნერვული სისტემა აკმოდირთჷ დაღარას გოვითარაფილი დუდიშ ტვინიშ დო ქვარაშ ძეწკვიშე. გინაფაშ ორგანოეფი ვაუღჷნა, მანგიორო კანს მიარე მაგჷნაფე თოლი რე. ღვენწკეფი ჰერმაფროდიტეფი რენა. გოჸოფიარაფა დო მარქვალეფიშ გოვითარაფა პოპოქეფს მუთმოხვადჷ, ნამუეფშეთ გიშმურს ორტყაფუ - წოხოლენი მუსხირენი სეგმენტიშ ჯარკვალამი გოშხუარაფა. პოპოქშე გიშულირი მორჩილი ჭიეფი 3-4 თუთაშ უკული ძინათებული ჭიაშ ზჷმას ღებულენა. ღვენწკეფს ჯგირო აფჷნა რეგენერაციაშ შილებუამობა. ღვენწკეფი დიხას მიშახენა. ჭკომჷნა ჩანარული ნოსქილედეფით, წვირეთ დო შხვა. ღვენწკეფი იკათიანს 1500-შახ გვარობას. დიდი შანულობა უღუ მუჭოთ დიხაგჷმაჭყაფალეფს, მარა გორკვიაფილ გავალსჷთ მეთმიორინუანს, თიშ გეშა, ნამჷ-და ღეჯიშ ფიჟვიშ ჰელმინთეფიშ დო მაფურინჯეეფიშ კანკალე პარაზიტიშ ოშქაშეფონი მენძელეფი რენა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კვარკვალია ღვენწკეფი
დიხაშნწალუა
მინი|250პქ|მარჯვნივ|გლობალური დიხაშნწალუეფი ეპიცენტრეფი 1963-1998 წანეფიშ მუნაჩემეფით მინი|250პქ|დიხაუჩაშ ფილეფიშ ყარაფი დიხაშნწალუა — ორთაშობური ბაძაძეფით გჷშაჭანაფილი დიხაუჩაშ ჟიდოხიშ ძანძინი. დიხაშნწალუეფიშ უმენტაშობა დაღარი რე, შხირას თოლშა უმულაფუ რე ადამიერეფშო დო მუთუნინერ ფორას ვა გჷშმეჭანუანს. ნამთინე თინეფიშე დიდი პანჯუას გჷშმეჭანუანს, მუსჷთ კანკალეშა მოჸუნც ღურა ხოლო. დიხაშნწალუაშ სინძალიერა რიხტერიშ შკალათ იზჷმუ. დიხაშნწალუა ჯინჯიერო, ტექტონიკური პროცესეფით რე გჷშაჭანაფილი. დიხაშნწალუაშ კერა დიხაუჩაშ გურიშ თი განს წჷმარინუანს, სოდეთ ქანეფს დიდი ხანიშ მალობას შაყარელი ენერგიაშ გინოხარგუა მუთმოხვადჷნ. დიხაშნწალუაშ სინძალიერა მაგნიტუდათ (რეღმეფიშ ოართე ენერგიათ) დო ბალეფით გჷშმეკოროცხუ. ბალიშ სიდიდა კერაშ სიტომბა დო მაგნიტუდაშა რე მიკობუნაფილი. დიხაუჩას ჟირი ჯინჯიერი სეისმური ორტყაფუ რე ჩინებული: ალპურ-ჰიმალაური დო წყჷნაროკიანური. საქორთუოშ ტერიტორია, მუჭოთ კავკაციაშ სეისმური რეგიონიშ უგმურთუ ნორთი, ალპურ-ჰიმალაურ სეისმოაქტიურ ორტყაფუს ორხველჷ. ჩქინი ქიანაშ ტერიტორია ოლებერი დიხაშნწალუეფიშ სინძალიერათ დო მოჸუნაფუ ნეგატიური მოღალუეფით, ართ-ართი ურთულაში რეგიონი რე დო 7-9 ბალამი დიხაშნწალუეფიშ რისკიშ ზონას რე მორთინაფილი. დიხაშნწალუას შხირას მოჸუნც თიშით პროვოცირაფილი შხვა სტიქიური ჸოფირებეფი: ცუნამი, მენწყერი, სვიმონეფი, ღვარცოფი, დაჩხირი დო შხვა.
ანზორ ბოლქვაძე
ანზორ ბოლქვაძე — ქორთუ პოლიტიკოსი, რე საქორთუოშ პარლამენტიშ ართ-ართი დეპუტატი.
დიხაშნწალუა
ლიტერატურა
კატეგორია:სეისმოლოგია კატეგორია:დიხაშნწალუეფი
კომანდანტე-ფერნანდესიშ დეპარტამენტი
კომანდანტე-ფერნანდესიშ დეპარტამენტი (Departamento Comandante Fernández) — დეპარტამენტი არგენტინას, ჩაკოშ პროვინციას.
არგენტინაშ სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფით, 2001 წანას დეპარტამენტიშ მახორობა 88 164 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 1 500 კმ² რე.
დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა რესიდენსია-როკე-საენს-პენია.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ დეპარტამენტეფი
ცენტრალური საბერძნეთი
ცენტრალური საბერძნეთი (Στερεά Ελλάδα) — ისტორიულ-გეოგრაფიული რეგიონი საბერძნეთიშ ცენტრალურ ნორთის. გვიანიში შქა ოშწანურეფიშ საბერძნეთის ოსმალეფიშ პატჷნალაშ ბორჯის, ტერიტორია ჩინებული რდჷ მუჭოთ რუმელია (Ρωμυλία). თე ჯოხოდვალა ოჩიებე თურქულს ასეშა გჷმირინუაფჷ.
ცენტრალურ საბერძნეთიშ პერიფერიაშა 5 ნომი მიშმურს:
პერიფერიაშ ცენტრი - ნოღა ლამია.
გვალეფი
ცენტრალური საბერძნეთი არძაშე გვალამი რეგიონი რე საბერძნეთის. რცხილს მოჩამილი რე უდიდაში გვალეფი:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ცენტრალური საბერძნეთი
ნადარბაზევიშ ტობა
ნადარბაზევიშ ტობა, ნადარბაზევიშ წყაროთხილუ, წყაროთხილუ კვერნაქიშ ქჷნდჷრიშ ოორუე კართეს, გორიშ მუნიციპალიტეტის, ზუღაშ დონეშე 856 მ. ჟიდოხიშ ფართობი 1,18 კმ², მაქსიმალური სიტომბა 1,8 მ, მოცულობა 3 მლნ. მ³. წყაროთხილუქ აკიქიმინჷ ჸოფირი ნადარბაზევიშ ტობაშ აბანს. წყარს ტუმბუნა წყარმალუ მტკვარშე. წყარჷნს ადგილას 3 ვითოშ ჰა ფართობის. ხე ჩხომი.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქორთუოშ წყაროთხილუეფი
ფილიპინიშ ზუღა
thumb|300px|ფილიპინიშ ზუღა ფილიპინიშ ზუღა — რჩქალი ოკიანეშ ოორუე ნორთიშ ბჟადალშე დვალირი ოძგაშეშ ზუღა, ნამუთ გინოზინდილი რე ფილიპინიშ კოკეფიშ ბჟაეიოლ დო ოორუე ნორთეფს. მუში ჟიპიჯიშ ფართობი რე 5 მლნ კმ². ობჟათე-ბჟადალშე ომძღჷ ფილიპინიშ არქიპელაგი, ბჟაეიოლშე მარიანაშ კოკეფი, ობჟათე-ბჟაეიოლშე კაროლინაშ კოკეფი, ოორუეშე იაპონიაშ კოკეფი - ჰონსიუ, სიკოკუ, კიუსიუ, ოორუე-ბჟადალშე რიუკიუშ კოკეფი დო ტაივანი უძგაშაშ ბჟადალს.
ფილიპინიშ ზუღას კომპლექსური დო გოშხვანერაფილი წყარიშთუდონუ რელიეფი უღუ. თე ზუღაშ ართ-ართი გჷმაშხვანერაფალი შანი ხოლო თინა რე, ნამდა თაქ იდვალუაფუ ზუღაშ ტომბა რღამილი, ნამუთ იკათუანს ფილიპინიშ დო მარიანაშ რღამილეფს. თე ეკონია პლანეტაშ უტომბაში ჭურჭული რე.
1944 წანაშ მანგის, მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ბორჯის, თე ზუღას მიშ ოზუღე რაგვაფა იაპონია დო ააშ-შ შქას, ნამუსჷთ ფილიპინიშ ბურჯაფი ქიგიოდვეს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ზუღეფი