cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ჯუანშერ ბურჭულაძე
მინი|ჯუანშერ ბურჭულაძე ჯუანშერ ბურჭულაძე (დ. 14 ღურთუთა, 1978) — ქორთუ პოლიტიკოსი. საქორთუოშ დუდთხილუაშ მინისტრი ასეშა 22 ფურთუთა, 2021.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1978 კატეგორია:საქორთუოშ დუდთხილუაშ მინისტრეფი
3028
3028 (ეჩდობრუო) წანა — გრიგორიანული კალენდარით ნარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე თახაშხა. თე წანა რე XXXI ოშწანურაშ მა-3 დეკადაშ მა-8 წანა.
ავსტრიაშ ერუანული პარკეფიშ ერკებული
ავსტრიას შკვითი ერუანული პარკი რე, ნამუეფიშ ედომუშამი ფართობი 2 376 კმ²-ს, ქიანაშ ედომუშამი ტერიტორიაშ 2,8%-ს აკმადგინანს.
სქოლიო
კატეგორია:ავსტრიაშ ერუანული პარკეფი
ესპანეთიშ პროვინციეფი
ესპანეთიშ პროვინციეფი (Provincias de España) - ესპანეთიშ ადმინისტრაციული დორთუალაშ ართური. პროვინციეფო ირთუ ესპანეთიშ ავტონომიური რეგიონეფი, პროვინციეფი ირთუ მუნიციპალიტეტეფო.
აბანდვალა
450px|thumb|left|ესპანეთიშ პროვინციეფი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ესპანეთი კატეგორია:ესპანეთიშ პროვინციეფი
2107
დღახუეფი
კატეგორია:
3030
3030 (ეჩდოვითი) წანა — გრიგორიანული კალენდარით ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე ობიშხა. თე წანა რე XXXI ოშწანურაშ მა-3 დეკადაშ მა-10 წანა.
შატენდრანატ ბოზე
შატენდრანატ ბოზე (ბენგალ. সত্যেন্দ্র নাথ বসু, ინგლ. Satyendra Nath Bose; დ. 1 ღურთუთა, 1894, კოლკატა, ბრიტანეთიშ ინდოეთი — ღ. 4 ფურთუთა, 1974, კოლკატა, ინდოეთი) — ინდოარი მათემატიკოსი დო ფიზიკოსი, უმოსო ხანდენდჷ თეორიულ ფიზიკას. 1920-იან წანეფს მოღალენდჷ კვანტურ მექსიკას, ალბერტ აინშტაინიწკჷმა ართო. ბოზექ დო აინშტაინქ აკადგინეს ბოზე-აინშტაინიშ სტატისტიკა დო ბოზე-აინშტაინიშ კონდენსატიშ თეორია. ინგლისარ ფიზიკოსიქ პოლ დირაკიქ ტერმინი ბოზონი მიშეღჷ შატენდრანატ ბოზეშ ჯოხოშ მეჯინათ. ბოზე გურაფულენდჷ კოლკატაშ უნივერსიტეტის. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ დიო კოლკატაშ უნივერსიტეტის დო უკულ დაკაშ უნივერსიტეტის. ბოზე რდჷ ინდოეთიშ პრესტიჟული ჯილდოშ პადმა ვიბჰუშანიშ ლაურეატი 1954 წანას დო ნომინირაფილი რდჷ ნობელიშ პრემიაშა 1956, 1959 დო 1962 წანეფს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინდოარეფი კატეგორია:ინდოარი ფიზიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1894 კატეგორია:ნაღურა 1974
3029
3029 (ეჩდოჩხორო) წანა — გრიგორიანული კალენდარით ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე ცაშხა. თე წანა რე XXXI ოშწანურაშ მა-3 დეკადაშ მა-9 წანა.
ალიკანტეშ პროვინცია
thumb|250px|ალიკანტეშ აბანდვალა ესპანეთის ალიკანტე (Alicante) რე პროვინცია ბჟაეიოლ ესპანეთის, ვალენსიაშ ობჟათე ნორთის. მუს ომძღჷ ესპანეთიშ გეჸვენჯი პროვინციეფი: მურსია დო ალბასეტე. ბჟაეიოლშე ომძღჷ სქირონაშქა ზუღა. პროვინციაშ ჯოხო მუში ნანანოღა ალიკანტეშე აფუ გედვალირი. 2008 წანაშ მუნაჩემეფით, პროვინციაშ მახორობა აკმადგინანს 1,891,477 კოჩის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ესპანეთიშ პროვინციეფი
ბიკანერი
ბიკანერი — ნოღა თარიშ ტიოზის, ინდოეთიშ ოორუე-ბჟადალ ნორთის, რაჯასტანიშ შტატის, ბიკანერიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
გალერეა
კატეგორია:რაჯასტანიშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი
სანგა-მბაერე
სანგა-მბაერე (Sangha-Mbaéré; Sêse tî kömändâ-kötä tî Sangä-Mbaere) — ცენტრალური აფრიკაშ რესპუბლიკაშ ეკონომიკური პრეფექტურა ობჟათე-ბჟადალშე.
დოხორელი პუნქტეფი
კატეგორია:ცენტრალური აფრიკაშ რესპუბლიკაშ პრეფექტურეფი
3031
3031 (ეჩდოვითაართი) წანა — გრიგორიანული კალენდარით ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე შურიშხა. თე წანა რე XXXI ოშწანურაშ მა-4 დეკადაშ 1-ა წანა.
აბულფაზ ელჩიბეი
აბულფაზ ელჩიბეი (Əbülfəz Elçibəy; დ. 24 მანგი, 1938, ნახიჩევანი, აზერბაიჯანი — ღ. 22 მარაშნათუთა, 2000, ანკარა, თურქეთი) — აზერბაიჯანალი პოლიტიკური მოღალე დო ჸოფილი სხუნუეფიშ დისიდენტი. აზერბაიჯანიშ მაართა გიშაგორილი, ვა-კომუნისტი პრეზიდენტი. 1989 წანაშე აზერბაიჯანიშ ოკათე ფრონტიშ მადუდე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:აზერბაიჯანიშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:აზერბაიჯანალი პოლიტიკოსეფი
3032
3032 (ეჩდოვითოჟირი) წანა — გრიგორიანული კალენდარით ნარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე ჟაშხა. თე წანა რე XXXI ოშწანურაშ მა-4 დეკადაშ მა-2 წანა.
რუსთავი 2
რუსთავი 2 (რ2) — კერზო ოტელევიზიე კომპანია საქორთუოს. არხიშ ასეიანი ფორუა ქიანაშ მახორობაშ დოხოლ. 84%-ს ონჭირინუანს. საქორთუოშ თანჯეფს გალე ონჭირინუანს ალმაშარეშ (Turksat 3 a 42 E – ვარდა Eurasiasat) მეშქაშობათ  ევროპას, რუსეთიშ ევროპულ ნორთის, არხო ბჟაეიოლს დო  ოორუე აფრიკაშ ბჟაეიოლ ნორთის.
ტელეკომპანიას ჸუნსჷ კორესპონდენტეფი საქორთუოშ არძო დიდ ნოღას, ლონდონს დო პარიზის. ირომოსაქვარე ბიუროეფი უღუ მოსკოვს დო ვაშინგტონს.
ტელეარხიშ არძოშე მაართა მინჯეეფი რდეს ეროსი კიწმარიშვილი, დავით დვალი, ჯარჯი აქიმიძე დო ნიკა ტაბატაძე. 2004 წანაშ კვირკვეშე 2005 წანაშ ქირსეთუთაშა აჭარალი ბიზნესმენი ქიბარ ხალვაში ტელეარხიშ 90%-შ მინჯე რდჷ. თის არხო კონტაქტი უღუდჷ ჸოფილი დუდიშთხილუაშ მინისტრიწკჷმა ირაკლი ოქრუაშვილწკჷმა, ნამუთ წანეფიშ გოძვენას თიში ადვოკატი რდჷ. 2006 წანაშ  4 ღურთუთას დავით ბეჟუაშვილქ, საქორთუოშ გალენი საქვარეფიშ მინისტრიშ ჯიმაქ, იჷიდჷ რუსთავი 2-იშ აქციეფიშ 22%. 2006 წანაშ ზარხულს ხალვაშიქ თიში აქციეფიშ დოსქილადირი ნორთი ქიმეჸიდჷ კომპანია გეოტრანსის, დო ბეჟუაშვილქ მუში აქციეფი, თიშ დორხველობას რინელ „საქორთუოშ ინდუსტრიულ ბუნას“ ქიმეჸიდჷ.
ართურ კომპტონი
ართურ ჰოლი კომპტონი (ინგლ. Arthur Holly Compton; დ. 10 ეკენია, 1892, ვუსტერი, ოჰაიო, ააშ — ღ. 15 მელახი, 1962, ბერკლი, კალიფორნია, ააშ) — ამერიკალი ფიზიკოსი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ფიზიკაშ დარგის 1927 წანას. გიმირკვიუ მაღალი სიფშხირეშ ფოტონეფიშ მოფაჩუაშ მექანიზმი, მუჟამსჷთ თინეფი (ფოტონეფი) არაგუნა დომუხტული წილაკეფს - ელექტრონეფს. შედეგო იჭიჭარებუ ფოტონიშ ენერგია (იძინანს რეღმაშ სიგინძა). მოქმედალაშ ჸათე მექანიზმის კომპტონიშ ეფექტის უძახჷნა. კომპტონიშ ეფექტიშ ბაძაძი რე ენერგიაშ გინულა ფოტონიშე ელექტრონიშა. ართურ კომპტონიშ ჸათე ფუნდამენტურ რკვიებეფქ დანტკიცჷ ელექტრომაგნიტური გჷმოჩხორიაფაშ დუალისტური ორთა: წილაკური დო რეღმული.
ადიჯე
ადიჯე (Adige; Athesis, ვენეც. Àdexe, რეტორომან. Adisch, ლადინ. Adesc)  — წყარმალუ  იტალიას, სიგინძათ მაჟირა წყარმალუ იტალიას. ადიჯე იჭყაფუ ალპეფს, ობჟათე ტიროლიშ პროვინციას, ავსტრიაშ დო შვეიცარიაშ ხოლოს. გიშმურს ნოღეფს ტრენტოს, რევერეტოს, ვერონას, რენიაგოს დო ინაკათუ ადრიატიკაშ ზუღას. ადიჯეშ სიგინძა რე 410 კმ. ღანჩოშ ფართობი 12,100 კვ.კმ.
ართურ კომპტონი
მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ბორჯის კომპტონი ოკათუდჷ მანჰეტენიშ პროექტის დო რდჷ მეტალურგიული ლაბორატორიაშ მადუდე. ლაბორატორიაშ ღანკი რდჷ ბირთვული რეაქტორეფიშ დაპროექტება დო ეგაფა. კომპტონი მუში ომენცარე კარიერაშ გოძვენას მუშენდჷ შხვადოშხვა ინსტიტუტეფს. 1945-1953 წანეფს რდჷ ვაშინგტონიშ უნივერსიტეტიშ (სენტ-ლუისი) კანცლერი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ფიზიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიკაშ დარგის
ადიჯე
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იტალიაშ წყარმალუეფი
ნეპტუნი ორთაშობური ალმაშარეეფი
ნეპტუნიშ ალმაშარეეფი — პლანეტა ნეპტუნიშ ორთაშობური ალმაშარეეფი. ასეიან ბორჯიშო ჩინებული რე 14 ალმაშარე.
3033
3033 (ეჩდოვითოსუმი) წანა — გრიგორიანული კალენდარით ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე თახაშხა. თე წანა რე XXXI ოშწანურაშ მა-4 დეკადაშ მა-3 წანა.
ანტანანარივუ
ანტანანარივუ (1970-იან წანეფშა ტანანანრივე, ტანა; Antananarivo) — მადაგასკარიშ რესპუბლიკაშ ნანანოღა დო კინ თე ჯოხოდვალაშ პროვინცია. მახორობა — 1,39 მლნ. ადმ.
კატეგორია:მილიონიანი ნოღეფი კატეგორია:აფრიკაშ ნანანოღეფი
ფრანკლინ პირსი
ფრანკლინ პირსი (Franklin Pierce; დ. 23 გერგობათუთა, 1804 ―  ღ. 8 გჷმათუთა, 1869) ― ამერიკალი იურისტი დო პოლიტიკოსი, ააშ-შ მა-14 პრეზიდენტი (1853-1857). ამდღარშა აკა თინა რე პრეზიდენტი ნიუ-ჰემფშირიშე. თინა ხოლო რდჷ მაართა მა-19 ოშწანურას დუნაბადი პრეზიდენტი.
კატეგორია:ააშ-შ პრეზიდენტეფი კატეგორია:ააშ-იშ სენატორეფი კატეგორია:ააშ-იშ წჷმმარინაფალეფიშ პალატაშ მაკათურეფი კატეგორია:დუნაბადი 1804 კატეგორია:ნაღურა 1869
კასტელონიშ პროვინცია
thumb|250px|კასტელონიშ აბანდვალა ესპანეთის კასტელონი (Castellón) რე პროვინცია ესპანეთის, ვალენსიაშ ოორუე ნორთის. მუს ომძღჷ ვალენსიაშ, ტერუელიშ დო ტარაგონაშ პროვინციეფი. ბჟაეიოლშე ომძღჷ სქირონაშქა ზუღა.
პროვინციაშ მახორობა აკმადგინანს 501,237 კოჩის, (2002 წანაშ მუნაჩემეფით), ნამუშ 30% ოხორანს მუშ ნანანოღა კასტელონ-დე-ლა-პლანას.
პროვინციას რე 135 მუნიციპალიტეტი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ესპანეთიშ პროვინციეფი
ჯვ. წ. 961
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 961 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ალჟირი (ნოღა)
ალჟირი (مدينة الجزائر, Madīnat al-Jazā'ir, ელ-ჯეზაირი ; Alger) — ალჟირიშ ნანანოღა დო უშხუაში ნოღა. ჯოხოდვალა მოურს „ალ-ჯეზაირშე“, ნამუთ არაბულშე გინოთანგილო შანენს „კოკეფს“, თიშ გეშა ნამჷ-და კინოხ ნოღაშ გოხოლუას 4 კოკი იდვალუდჷნ, ნამუეფქჷთ მატერიკიშ ნორთო გჷნირთეს 1525 წანას. ნოღა ალჟირიშ ვილაიეთიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ნოღაშ მახორობა 2,9 მლნ ადმ., აგლომერაციას — დოხოლ. 3.35 მლნ მახორუ. გეოგრაფიული კოორდინატეფი: 36.78333°N, 3.06667°W. ნოღა იდვალუაფუ სქირონაშქა ზუღა წყარპიჯის. 2011 წანას ალჟირიშ მეტროპოლიტენქ დო ალჟირიშ ტრამვაიქ გინწყჷ.
ნოღაშ თეხანური ნორთი წყარპიჯიშ მანგას იდვალუაფუ, ჯვეში ნორთი — გერთელ ქჷნდჷრს, ნამუშ კონკას იდვალუაფუ ციტადელი — ზუღაშ დონეშე დოხოლ. 140 მეტრას. ციტადელი დო ჟირი ნოშმიორინი სუმკუნთხურას აკმოქიმინჷნა.
სქოლიო
კატეგორია:ოურდუმე ონიშოლეფი კატეგორია:სქირონაშქა ზუღაშ ონიშოლეფი კატეგორია:საგრანგეთიშ ჸოფილი კოლონიეფი კატეგორია:აფრიკაშ ნანანოღეფი კატეგორია:მილიონიანი ნოღეფი
ედუარდ ადელბერტ დოიზი
ედუარდ ადელბერტ დოიზი (ინგლ. Edward Adelbert Doisy; დ. 13 გერგობათუთა, 1893, ჰიუმი, ილინოისი, ააშ — ღ. 23 გჷმათუთა, 1986, სენტ-ლუისი, მისური, ააშ) — ამერიკალი ბიოქიმიკოსი. ძირუ დო დიგურუ ვიტამინი K დო თიში ქიმიური სტრუქტურა. 1943 წანას გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის (ჰენრიკ დამიწკჷმა ართო). ედუარდ ადელბერტ დოიზი გურაფულენდჷ ილინოისიშ უნივერსიტეტის (ურბანა-შამპეინი), უკულ გურაფა გაგინძორჷ ჰარვარდიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ ოტო ფოლინიშ ხემანჯღვერობათ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ ვაშინგტონიშ უნივერსიტეტის (სენტ-ლუისი) დო სენტ-ლუისიშ უნვერსტეტის. 1940 წანაშე რდჷ ლექტორი ჩიკაგოშ უნივერსიტეტიშ მედიცინაშ სკოლას. 1929 წანას დოიზიქ ძირუ სტეროიდი ესტრონი, მარა ნობელიშ პრემია მიპალუ ადოლფ ბუტენანდტიქ 1939 წანას. ჟირხოლო მენცარქ ართდროულო ძირუ ესტრონი, მარა დოიზიქ დო ედგარ ალენქ ესტრონიშ იზოლაცია უმოს ადრე აკეთეს. თინეფქ აკეთეს ესტრონიშ იზოლაცია დო მეღება კრისტალურ ფორმათ, მონკათ ოსურეფიშ შარდიშე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ბიოქიმიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1893 კატეგორია:ნაღურა 1986
იგორ კურჩატოვი
იგორ კურჩატოვი (რუს. Игорь Васильевич Курчатов; დ. 12 ღურთუთა, 1903, სიმსკი-ზავოდი, უფაშ გუბერნია, რუსეთიშ იმპერია — ღ. 7 ფურთუთა, 1960, მოსკოვი, რსფსრ, სსრრ) — რუსი ფიზიკოსი, სსრრ-შ ატომური ანჯარიშ პროექტიშ მადუდე. კურჩატოვი, გიორგი ფლიოროვი დო ანდრეი სახაროვიწკჷმა ართო, მერჩქინელი რე სსრრ-შ ატომური ანჯარიშ მუმათ. მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ბორჯის იგორ კურჩატოვი კურირენდჷ ატომური ანჯარიშ პროექტის. რდჷ სსრრ-შ სახენწჷფო პრემიაშ დო შხვა ჯილდოეფიშ ლაურეატი. კურჩატოვქ მიშეღჷ დიდი თია სსრრ-შ წყარბადიშ ანჯარიშ პროგრამაშ გოვითარაფაშა ხოლო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეფი კატეგორია:რუსი ფიზიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1903 კატეგორია:ნაღურა 1960
ორილი
ორილი (Оріль) რე წყარმალუ უკრაინას, დნეპრიშ კვარჩხან ნადუ. ორილი იჭყაფჷ პერვომაისკიშ რაიონს, ხარკოვიშ ოლქის, ოფუტე ეფრემოვკას დო ინაკათუ წყარმალუ დნეპრის, ნოღა დნეპრიშ ხოლოს. წყარმალუ ორილიშ სიგჷნძა რე 346 კმ. ღანჩოშ ფართობი 9,800 კმ.კვ.
ლიტერატურა
კატეგორია:უკრაინაშ წყარმალუეფი კატეგორია:დნეპრიშ ნადუეფი
3034
3034 (ეჩდოვითაანთხი) წანა — გრიგორიანული კალენდარით ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე ჯუმაშხა. თე წანა რე XXXI ოშწანურაშ მა-4 დეკადაშ მა-4 წანა.
ლენინგრადიშ ოლქი
ლენინგრადიშ ოლქი (Ленинградская область) — რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტი, ნამუთ ქიანაშ ევროპული ნორთიშ ოორუე-ბჟადალ აკანს იკენს. ოლქი ოორუე-ბჟადალიშ ფედერალური ოკრუგიშ დო ოორუე-ბჟადალიშ ეკონომიკური რაიონიშ აკოდგინალუაშა მიშმურს. ოლქიშ ფართობი — 83 908 კმ² რე, ნამუთ ქიანაშ ფართობიშ 0,49% რე, თე მუნაჩემეფით, რუსეთიშ ოლქეფს შქას სიდიდათ 37-ა აბანს რე. ოლქი ბჟადალშე ბჟაეიოლშა 500 კილომეტრის რე გჷნოზინდილი, ოორუეშე ობჟათეშა — მაქსიმუმ 320 კილომეტრის. 2020 წანაშ მუნაჩემეფით, ოლქიშ მახორობა 1 876 392 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ოლქიქ დირსხჷ 1927 წანაშ 1 მარაშინათუთას. ხეშულობაშ უმაღალაში ორგანოეფი ნოღა სანქტ-პეტერბურგის იდვალუაფჷ.
ჰიდროგრაფია
ლენინგრადიშ ოლქიშ ტერიტორია, მორჩილი ობჟათე-ბჟაეიოლი ნორთიშ მოხ, ბალტიაშ ზუღაშ ღანჩოს ორხველჷ. ოლქი ჯგირო გოვითარაფილ წყამალუეფიშ ნორშვის იკათუანს. ოლქიშ წყარმალუეფიშ ედომუშამი სიგჷრძა დოხოლაფირო 50 ვითოში კილომეტრი რე, ხოლო ოლქიშ ტერიტორიას 1800 ტობა რე, თინეფს შქას ლადოგიშ ტობა უდიდაში რე ევროპას, ოლქიშ შანულამი ნორთი ჭყენჭყამი რე.
წყარმალუეფი
thumb|წყარმალუ [[ორედეჟი (წყარმალუ)|ორედეჟი — ლუგაშ ნადუ]]
ტობეფი
thumb|[[ლადოგიშ ტობა კოკი კონევეცწკჷმა]] thumb|[[ფინეთიშ ჸუჯი, მიოჯინი პრიმორსკიშე]]
მახორობა
2020 წანაშ მუნაჩემეფით, ოლქიშ მახორობა 1 876 392 ადამიერს აკმადგინანდჷ, მეჭედალა — 22,36 ად./კმ².
ჩინებული ადამიერეფიი
ლენინგრადიშ ოლქის დებადეს:
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი
3035
3035 (ეჩდოვითოხუთი) წანა — გრიგორიანული კალენდარით ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე ცაშხა. თე წანა რე XXXI ოშწანურაშ მა-4 დეკადაშ მა-5 წანა.
ბუნდი
Бунди (Bundi, बूँदी) — ნოღა ინდოეთიშ ოორუე-ბჟადალ ნორთის, რაჯასტანიშ შტატის, ბუნდიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
კატეგორია:რაჯასტანიშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი
დონი (წყარმალუ)
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეთიშ წყარმალუეფი
3036
3036 (ეჩდოვითაამშვი) წანა — გრიგორიანული კალენდარით ნარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე ობიშხა. თე წანა რე XXXI ოშწანურაშ მა-4 დეკადაშ მა-6 წანა.
ოლდ ტრაფორდი
ოლდ ტრაფორდი (Old Trafford), ხოლო ჩინებული მუჭოთ „ორცებეფიშ თეატრი“ (Theatre of Dreams) — ოკუჩხბურთე სტადიონი, ნამუთ იდვალუაფ ტრაფორდის, (დიდი მანჩესტერი, ინგლისი). სტადიონი გინტირინუანს 75 811 მაჯინეს დო უემბლიშ უკული მაჟირა უდიდაში ოკუჩხბურთე არენა რე ინგლისის. ეჭოფილ აფჷ უეფაშ 5 მურიცხამი, ელიტური ღანკი.
ჭუმენერი დღა დღას ვაღურუ
ჭუმენერი დღა დღას ვაღურუ (Tomorrow Never Dies) — 1997 წანას გიშულირი რანწკით მა-18 ოფიციალური ფილმი ჯეიმზ ბონდიშ გეშა. თენა ხოლო რე ბონდიანაშ რანწკით მაჟირა ფილმი არტისტი პირს ბროსნანიშ კათაფათ. ჸოფიერებეფი ათე ფილმის მეურს უახოლაშ მუმალ ბორჯის. სიუჟეტიშ მეჯინათ, ბონდი ოცადუ, აჩერას მედია მაგნატი, თიშენ ნამჷ-და ვეჸუას მასუმა მოსოფელიშ ლჷმაქ.
ოლდ ტრაფორდი
ოლდ ტრაფორდი ოკუჩხბურთე კლუბ მანჩესტერ იუნაიტედიშ ოფანიე სტადიონი რე 1910 წანაშე, თიშენ ნამდა  (გოხ  1941 – 1949 წანეფიშ პერიოდიშ, მუჟამსით სტადიონი აკორღვაფილი რდჷ მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ბომბუაშ უკული - ათე პერიოდის კლუბი მანჩესტერ სიტიშ სტადიონ მეინ როუდის ლაჸაფენდჷ. სტადიონქ  გეფართჷ  1990–იან - 2000–იან წანეფსი: მელენდღაშო ილამუ სტადიონიშ დონტირაშ  90 ვითოშიშახ გეძინა. რეკორდული ჯინა სტადიონს დაფიქსირებული რე 1939 წანას, მუჟამსით 76.962 მაჯინექ უჯინჷ ინგლისიშ თასიშ გვერდფინალს ვულვერჰემპტონს დო გრიმსბი თაუნს შქას. ოლდ ტრაფორდი შხირას გიმირინუაფუდჷ მუჭოთ ნეიტრალური მოედანი  ინგლისიშ თასიშ გვერდფინალეფიშო, ხოლო მენძელენდჷ ინგლისიშ ნაკორობაშ ლაჸაფეფს უემბლიშ ახალი სტადიონიშ აკოგაფაშ ბორჯის. სტადიონს ჩეტარჷ 1966 წანაშ მოსოფელიშ თასიშ დო ევროპაშ 1996 წანაშ ჩემპიონატიშ მატჩეფიშ ნორთიქ, ხოლო ჩემპიონთა ლიგაშ ფინალქ 2003 წანას.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისიშ ოკუჩხბურთე სტადიონეფი
ტონგა
ტონგა (ტონგურო — Tonga, Tonga), ედომუშამი ოფიციალური ჯოხოდვალა ტონგაშ ომაფე (ტონგური ნინა — Puleʻanga Fakatuʻi ʻo Tonga, Kingdom of Tonga) — სახენწჷფო-არქიპელაგი რჩქალ ოკიანეშ ობჟათე-ბჯადალ ნორთის, პოლინეზიას. ქიანა აკმოდირთუ მეხოლაფირო 170 კოკიშე, ნამუშეთ 45 უდუხორუ რე. იდვალუაფუ მჷნაკვათის, ნამუთ აკმაართიანენს ახალ ზელანდიას დო ჰავაის, ობჟათე სამოას დო ბჟაეიოლ ფიჯის. ქიანას ოორუეშე უხურგანს სამოა, ბჟაეიოლშე - ნიუე, ბჟადალშე - ფიჯიშ ტერიტორიულ წყარეფს. ქიანაშ ედომუშამი ფართობი — 748 კმ². ქიანაშ მახორობა, 2011 წანაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, აკმადგინანს 103 252 ადამიანს. ქიანაშ ნანანოღა — ნუკუალოფა.
ეგერი
ნოღა ჩინებული რე მუში ციტადელით, თერმალური წყუეფით (ბალნეოლოგიური კურორტი), ისტორიული ნოდგჷმეფით (თინეფს შქას არძაშ უკიდაში ოორუეშ თურქული მინარეთი), თაშნეშე ჭითა ღვინიშ „ეგერიშ ხოჯიშ ზისხირიშ" წარმებათ. ნოღაშ ჯოხო მოურს უნგრული ზიტყვაშე g(e)r (ეშახურგუ, ნოღა).
ჯვ. წ. 962
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 962 წანა.
ტონგა
სქოლიო
კატეგორია:ტონგა კატეგორია:პოლინეზია კატეგორია:ოკიანეთიშ ქიანეფი კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწფოეფი კატეგორია:კონსტიტუციური მონარქიეფი კატეგორია:კოკი სახენწჷფოეფი
ეგერი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:უნგრეთიშ ნოღეფი კატეგორია:უნგრეთიშ კურორტეფი
ჯვ. წ. 962
ნაღურა
კატეგორია:
ბჟაშ სისტემაშ მორჩილი რსხულეფი
ბჟაშ სისტემაშ მორჩილი რსხულეფი — თე ტერმინი საირქიანო ასტრონომიულ რსხუქ მიშეღჷ 2006 წანას, ბჟაშ სისტემაშ თი ობიექტეფიშ ეიოჭარალო, ნამუეფით ვართ პლანეტეფი, ვართ ჯუჯა პლანეტეფი დო ვართ თინეფიშ ალმაშარეეფი რენან:
სქოლიო
კატეგორია:ასტრონომიული ობიექტეფი კატეგორია:ბჟაშ სისტემა
წალკა
წალკა — ნოღა საქორთუოს, წალკაშ მუნიციპალიტეტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. წალკაშ თემიშ ცენტრი (ოფ. ტბეთი). იდვალუაფუ წალკაშ ფაქვილს, წალკაშ წყაროჩუაშეშ დო წყარმალუ ხრამიშ წყარპიჯის, ზუღაშ დონეშე 1460 მ სიმაღალას. თიში ჯვეში ჯოხო რე ეძანი, მოგვიანებათ ბარმაქსიზი (1932 წანაშახ). ისტორიული წალკა წყაროჩუაშექ დოფორუ. X-XV ოშწანურეფს თრიალეთიშ რელიგიურ-ადმინისტრაციული ცენტრი რდჷ. თაქ ხედჷ ეპისკოპოსი წალკარი. ნოღათ გჷმიცხადჷ 1984 წანას. მახორობა 2326 (2014 წ.). ნოღას რე ორეწუალე საწარმეეფი, სინთელუანობაშ, გონათუაშ დო კულტურაშ დგჷმილეფი. ისტორიულ ძეგლეფშე ეიოშინალი რე ეძანიშ VI ოშწანურაშ სუმეკლესიიანი ბაზილიკა, მაჟირა ოხვამე X ოშწანურას ორხველჷ. წალკას რე მანგლისიშ დო წალკაშ ეპარქიაშ კათედრა დო რეზიდენცია.
სქოლიო
კატეგორია:საქორთუოშ ნოღეფი კატეგორია:წალკაშ მუნიციპალიტეტი კატეგორია:თუდოლენი ქართლიშ აკანიშ ნოღეფი
უაკაშ პრეფექტურა
უაკა (Ouaka; Sêse tî kömändâ-kötä tî Wäkä) — ცენტრალური აფრიკაშ რესპუბლიკაშ პრეფექტურა ცენტრალურ ნორთიშ ობჟათეშე.
სუბპრეფექტურეფი
კატეგორია:ცენტრალური აფრიკაშ რესპუბლიკაშ პრეფექტურეფი
3037
3037 (ეჩდოვითოშკვითი) წანა — გრიგორიანული კალენდარით ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე ჟაშხა. თე წანა რე XXXI ოშწანურაშ მა-4 დეკადაშ მა-7 წანა.
ჯონას სოლკი
ჯონას ედვარდ სოლკი (ინგლ. Jonas Edward Salk; დ. 28 გჷმათუთა, 1914, ნიუ-იორკი, ააშ — ღ. 23 მანგი, 1995, ლა-ხოლია, კალიფორნია, ააშ) — ამერიკალი ვირუსოლოგი, პოლიომიელიტიშ ვაქცინაციაშ დუმარსხუაფალი.
ბიოგრაფია
ჯონას სოლკიქ დებადჷ 1914 წანაშ 28 გჷმათუთას, ნიუ-იორკის, ურიეფიშ ფანიას. გურაფულენდჷ ტაუნსენდიშ სკოლას, უკულ გურაფა გაგინძორჷ ნიუ-იორკიშ სიტი კოლეჯის, სოდეთ მიპალუ ბაკალავრიშ ხარისხი ქიმიას, 1934 წანას. სიტი კოლეჯიშ უკულ სოლკი გურაფულენდჷ მედიცინას ნიუ-იორკიშ უნივერსიტეტის. გურაფაშ თებაშ უკული მუშენდჷ პიტსბურგიშ დო მიჩიგანიშ უნივერსიტეტეფს. 1963 წანას ჯონას სოლკიქ დარსხუ ბიოლოგიური რკვიებეფიშ ინსტიტუტი. ჯონას სოლკი რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. 1956 წანას სოლკიქ მიპალუ ალბერტ ლასკერიშ პრემია, 1958 წანას ჯეიმს ბრიუსიშ მემორიალური პრემია. 1976 წანას ამერიკაშ ჰუმანისტურ ორგანიზაციაქ სოლკის გინოჩჷ წანაშ ჰუმანისტიშ ტიტული. 1977 წანას ამერიკაშ პრეზიდენტიქ ჯიმი კარტერქ სოლკიშ გეგნოჩჷ პრესტიჟული ჯილდო მენცარობაშ ერუანული მენდალი. სოლკი რე მენცარული პუბლიკაციეფიშ, სტატიეფიშ დო წინგეფიშ ავტორი. ჯონას სოლკიქ ღურუ 1995 წანაშ 23 მანგის, კალიფორნიაშ ნოღა ლა-ხოლიას, გურიშ ლახარათ. ნთხორილი რე ელ-კამინოშ მემორიალური პარკიშ სასაფლას, სან-დიეგოს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ვირუსოლოგეფი კატეგორია:დუნაბადი 1914 კატეგორია:ნაღურა 1995
ისლანდიაშ ნაციონალური პარკეფიშ ერკებული
2008 წანაშ დგომარობათ, ისლანდიას სუმი ნაციონალური პარკი რე. 2008 წანაშახ, რდჷ ოთხი ნაციონალური პარკი, მარა იოკულსაურგლუვრიშ დო სკაფტაფეტლიშ აკოართაფაშ უკული დირსხუ ახალ - ვატნაიოკუდლიშ ნაციონალურ პარკიქ, ნამუთ ევროპას უდიდაში რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ისლანდიაშ ნაციონალური პარკეფი კატეგორია:ისლანდიაშ გეოგრაფია
ალვარო მორატა
ალვარო ბორხა მორატა მარტინი (ესპ. Álvaro Borja Morata Martín; დ. 23 გჷმათუთა 1992, მადრიდი, ესპანეთი) — ესპანარი მობურთე, ესპანეთიშ ერუანული ნაკორობაშ დო იუვენტუსი-შ გემანთხაფალი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ესპანარი მობურთეეფი კატეგორია:მადრიდიშ რეალიშ მობურთეეფი კატეგორია:დუნაბადი 1992 კატეგორია:ხეტაფეშ მობურთეეფი კატეგორია:იუვენტუსიშ მობურთეეფი
3038
3038 (ეჩდოვითობრუო) წანა — გრიგორიანული კალენდარით ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე თუთაშხა. თე წანა რე XXXI ოშწანურაშ მა-4 დეკადაშ მა-8 წანა.
ლიპეცკიშ ოლქი
ლიპეცკიშ ოლქი — ოლქი რუსეთის, ნამუთ ქიანაშ ცენტრალურ ფედერალურ ოკრუგიშ აკოდგინალუაშა მიშმურს. ოლქიშ ფართობი - 24 100 კმ², ადმინისტრაციული ცენტრი - ლიპეცკი. ოლქიქ დირსხჷ 1954 წანას.
გეოგრაფია
ლიპეცკიშ ოლქი რუსეთიშ ევროპულ ნორთის, მოსკოვიშ ობჟათეშე 400 კილომეტრის მეძენას, შქა რუსეთიშ სუბეს დო ოკა-დონიშ რზენს, ტყასტეპიშ ზონას იდვალუაფჷ. ოლქიშ ონიშოლი წყარმალუეფი რე დონი დო ვორონეჟი. ოლქის უხურგანს კურსკიშ, ორიოლიშ, რიაზანიშ, ტამბოვიშ, ტულაშ დო ვორონეჟიშ ოლქეფი.
სოლნოკი
სოლნოკი (Szolnok ) — ნოღა ცენტრალურ უნგრეთის, ოორუე ალფიოლდიშ რეგიონს, იას-ნადკუნ-სოლნოკიშ მედიეშ ადმინისტრაციული ცენტრი. იდვალუაფჷ წყარმალუ ტისაშ წყარპიჯის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:უნგრეთიშ ნოღეფი
3039
3039 (ეჩდოვითოჩხორო) წანა — გრიგორიანული კალენდარით ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე თახაშხა. თე წანა რე XXXI ოშწანურაშ მა-4 დეკადაშ მა-9 წანა.
ჯვ. წ. 963
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 963 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
3040
3040 (ჟარნეჩი) წანა — გრიგორიანული კალენდარით ნარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე ჯუმაშხა. თე წანა რე XXXI ოშწანურაშ მა-4 დეკადაშ მა-10 წანა.
მილარდ ფილმორი
მილარდ ფილმორი (Millard Fillmore; დ. 7 ღურთუთა 1800 — ღ. 8 მელახი 1874) ― ამერიკაშ აკოართაფილი შტატეფიშ რანწკით მა-13 პრეზიდენტი 1850-1853 წანეფს. 1849-1850 წანეფს ზაქარი ტეილორიშ პრეზიდენტალას რდჷ ააშ-შ მა-12 ვიცე-პრეზიდენტი. თინა რდჷ ბოლო პრეზიდენტი ვიგეფიშ პარტიაშე. თიქ პრეზიდენტიშ პოსტი წჷმოხონიშ, ზაქარი ტეილორიშ, ღურაშ უკული დეკინჷ, მუთ მაჟირა შქაშა მოხვადჷ ააშ-შ ისტორიას. ფილმორი დღას ვაუსხუნუაფჷნა პრეზიდენტო, ტეილორიშ ხანიშ უკული, თინა ვიგეფიშ პარტიაქ უკული ვაწარინჷ 1852 წანაშ ოპრეზიდენტე სხუნუეფს. თიქი ოთხი წანაშ უკული Know Nothing პარტიაშე ცადჷ სხუნუეფს გომორძგვინი, მორო დემარცხჷ.
კატეგორია:ააშ-შ პრეზიდენტეფი კატეგორია:ააშ-იშ ვიცე-პრეზიდენტეფი კატეგორია:ააშ-იშ წჷმმარინაფალეფიშ პალატაშ მაკათურეფი კატეგორია:დუნაბადი 1800 კატეგორია:ნაღურა 1874
3041
3041 (ჟარნეჩდოართი) წანა — გრიგორიანული კალენდარით ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე ობიშხა. თე წანა რე XXXI ოშწანურაშ მა-5 დეკადაშ 1-ა წანა.
ჩარლზ ბელი
ჩარლზ ბელი (ინგლ. Sir Charles Bell; დ. 12 გერგობათუთა, 1774, ედინბურგი, შოტლანდია — ღ. 28 პირელი, 1842, ვუსტერშირი, ინგლისი) — შოტლანდიარი ფიზიოლოგი, ანატომი, ნევროლოგი, ქირურგი დო ხანტუ. ჩარლზ ბელი რდჷ მაართა მენცარი ნამუქჷთ აკეთჷ გაგაჩიშ ტვინიშ სენსორული ნერვეფიშ დო მოტორული ნერვეფიშ დიფერენციაცია. ბელიქ ეჭარუ დო გიმირკვიუ სახეშ ნერვიშ პარალიზი, ნამუსჷთ ბელიშ პარალიზის უძახჷნა.
ჩარლზ ბელი გურაფულენდჷ ედინბურგიშ სკოლას, უკულ გურაფა გაგინძორჷ ედინბურგიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ მედიცინას გურაფულენდჷ. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ ედინბურგიშ ქირურგეფიშ კოლეგიას. ჸათაქ ბელი ანატომიაშ ლექციეფს კითხულენდჷ. 1804 წანას ბელიქ ედინბურგი ქიდიტუ. მალას ოცხოვრებშა დო ომუშებუშა ლონდონშა გეგნორთჷ. ლონდონს ბელი მუშენდჷ მიდლსექსიშ ჰოსპიტალს, ქირურგო. ბელი რდჷ ოურდუმე ქირურგი ხოლო. 1815 წანას, ვატერლოოშ ლჷმაშ ბორჯის ბელი ჭყოლირეფს კურნალენდჷ. 1824 წანაშე ჩარლზ ბელი რდჷ ლონდონიშ ქირურგეფიშ კოლეგიაშ ანატომიაშ დო ქირურგიაშ პროფესორი. მალას ბელიქ ომუშებუშა ლონდონიშ ომაფე კოლეჯიშა გინილჷ დო მუშობა ქიდიჭყჷ ფიზიოლოგიაშ პროფესორო. ჸათე პერიოდის ბელიქ მიშეღჷ დიდი თია ლონდონიშ უნივერსიტეტიშ მედიცინაშ სკოლაშ დორსხუაფაშა. 1835 წანაშე ბელი რდჷ ედინბურგიშ უნივერსიტეტიშ პროფესორი. ჩარლზ ბელი რდჷ ედინბურგიშ ომაფე ჯარალუაშ მაკათური 1807 წანაშე დო ლონდონიშ ომაფე ჯარალუაშ მაკათური 1826 წანაშე. 1829 წანას ლონდონიშ ომაფე ჯარალუაქ ბელის, მენცარული რკვიებეფიშ გეშა, გინოჩჷ ომაფე მენდალი. 1831 წანას ბელიქ მიპალუ რაინდიშ ტიტული. ჩარლზ ბელი რე შხვადოშხვა მენცარული პუბლიკაციეფიშ, ნაჭარეფიშ დო ნახანტეფიშ ავტორი. ბელიშ ფუნდამენტური ნახანდი რე "ტვინიშ ახალი ანატომიაშ იდეეფი", ნამუთ ბელიქ გჷმაბჟინუ 1811 წანას. ნახანდის ეჭარილი რე დეტალურო ნერვული სისტემა დო ბელიშ ექსპერიმენტეფი გაგაჩიშ ტვინიშ გეშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შოტლანდიარეფი კატეგორია:შოტლანდიარი ანატომეფი კატეგორია:შოტლანდიარი ფიზიოლოგეფი კატეგორია:შოტლანდიარი ნევროლოგეფი კატეგორია:დუნაბადი 1774 კატეგორია:ნაღურა 1842
ვებ-სერიალი
ვებ-სერიალი (Web series) — სერიალიშ ტიპი, ნამუთ გიშაშქუმალირი რე ინტერნეტით ტრანსლაციაშო, მარა უკულიანს შილებე ტელევიზიასჷთ ქაძირანი. ვებ-სერიალიშ ართი სერია უმოს შხირას ჯოხოიდვალჷ მუჭოთ ვებ-ეპიზოდი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინტერნეტ-ტელევიზია კატეგორია:ინტერნეტ-კულტურა კატეგორია:YouTube
ელბა (წყარმალუ)
ელბა (ჩეხ. Labe; გერმ. Elbe) — წყარმალუ ჩეხეთის დო გერმანიას. სიგჷნძა 1,112 კმ. ღანჩოშ ფართობი 148,268 კვ.კმ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანიაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ჩეხეთიშ წყარმალუეფი
უამი
უამი (Ouham; Sêse tî kömändâ-kötä tî Wâmo) — ცენტრალური აფრიკაშ რესპუბლიკაშ პრეფექტურა.
ბჰილვარა
Бхилва́ра (Bhilwara, भीलवाड़ा) — ნოღა ინდოეთიშ ოორუე-ბჟადალ ნორთის, რაჯასტანიშ შტატის, ბჰილვარაშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
კატეგორია:რაჯასტანიშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი
ჰენრიკ დამი
კარლ პეტერ ჰენრიკ დამი (დან. Carl Peter Henrik Dam; დ. 21 ფურთუთა, 1895, კოპენჰაგენი, დანია — ღ. 17 პირელი, 1976, კოპენჰაგენი, დანია) — დანიარი ბიოქიმიკოსი დო ფიზიოლოგი. ძირუ დო დიგურუ ვიტამინი K დო თიში ქიმიური სტრუქტურა. 1943 წანას გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის (ედუარდ ადელბერტ დოიზიწკჷმა ართო). გურაფულენდჷ ქიმიას, დანიაშ ტექნიკურ უნივერსიტეტის, უკულ გურაფულენდჷ მიკროქიმიას გრაციშ უნივერსიტეტის (ავსტრია). გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ კოპენჰაგენიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია. 1942-1945 წანეფს მუშენდჷ როჩესტერიშ უნივერსიტეტის (ნიუ-იორკი, ააშ). ღურჷ 1976 წანაშ 17 პირელს, 81 წანერქ, კოპენჰაგენს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დანიარეფი კატეგორია:დანიარი ბიოქიმიკოსეფი კატეგორია:დანიარი ფიზიოლოგეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დანიარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1895 კატეგორია:ნაღურა 1976
ჯონათან პრაისი
ჯონათან პრაისი (Jonathan Pryce; დ. 1 მანგი, 1947, ფლინნთიშერი) — უელსარი არტისტი დო მობირე. 1997 წანას ილაჸაფჷ ელიოთ კარვერიშ როლი ჯეიმს ბონდიშ ფილმის ჭუმენერი დღა დღას ვაღურუ, 2015-16 წანეფს ასახიერჷ სთიუართ სთრეინჯი HBOშ სერიალს ოხვისტეეფიშ ლაჸაფის.
ჯვ. წ. 964
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 964 წანა.
აიაზ მიუტალიბოვი
კატეგორია:აზერბაიჯანიშ სსრ-იშ მინისტრეფიშ სხუნუშ მადუდეეფი კატეგორია:სრკპ ცკ-იშ პოლიტბიუროშ მაკათურეფი კატეგორია:აზერბაიჯანიშ პრეზიდენტეფი
ასმერა
ასმერა, თაშნეშე ასმარა    (ኣስመራ) — ერიტრეაშ ნანანოღა დო უშხუაში ნოღა. კინოხ ნოღაშ ჯოხოდვალა გჷმირაგადუდჷ მუჭოთ „ასმარა“, ნამუთ ტიგრინიაშ ნინაშა შანენს მაპიორე ტყა. ნოღა უშხუაში ტექსტილურიშ, ოჭალიშ, მადვალარიშ, ოჭკომალიშ დო კერამიკული წარმებაშ ცენტრი რე. ნოღას იდვალუაფუ უნივერსიტეტი (1967), ოჯარალე ბიბლიოთეკა (1955), აეროპორტი, რკინაშარაშ დგჷმილი.
სქოლიო
კატეგორია:აფრიკაშ ნანანოღეფი კატეგორია:ერიტრეაშ ნოღეფი *
ჯენიფერ ლოურენსი
ჯენიფერ შრეიდერ ლოურენსი (Jennifer Shrader Lawrence; დ. 15 მარაშნათუთა 1990, ლუისვილი, კენტუკი, ააშ) — ამერიკალი არტისტი. რე ორქოშ გლობუსიშ დო ოსკარიშ ჯილდოეფიშ ლაურეატი.
ბიოგრაფია
ჯენიფერ შრეიდერ ლოურენსიქ დებადჷ 1990 წანაშ 15 მარაშინათუთას ლუისვილს (შტატი კენტუკი, ააშ) ონადგუმე ფირმაშ მოხანდეშ ჰარი ლოურენსიშ დო ობაღანე ბანაკიშ მამუშე კარენ ლოურენსიშ ფანიას. უკვე 14 წანაშ ხანს ძღაბიქ ნტკიცას გინოჭყვიდჷ ქოჸოფედჷკო არტისტი დო თხუ მასქერეფს მიდეჸონესკო თინა ნიუ-იორკიშა, თიშო, ნამდა თექ მუშო აგენტი დუგორუდჷკონ. ოაგენტეეფქ თიში ოარტისტე უნარეფს მაღალი ფასაფა მეჩეს, თიში უმიკუჯინუო, ნამდა თის ვაუღუდჷ სამუშა გონათაფა დო ნაცა. თიქ ათუ სკოლა ექსტერნით 2 წანათ ორდო, თიშო, ნამდა აქტიურო დუჭყაფუდჷკო გინოღალეფი.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1990 კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
ანტუან გრიზმანი
ანტუან გრიზმანი (Antoine Griezmann დ. 21 მელახი, 1991) — ფრანგი მობურთე, საფრანგეთიშ ერუანული ნაკორობაშ დო ოკუჩხბურთე კლუბ „ატლეტიკოშ“ მაკათური. კარიერა დიჭყჷ ესპანურ „რეალ სოსიედადის“. ოკათუდჷ 2014 წანაშ მოსოფელიშ თასის დო ევრო 2016-ის.
სამარა (დნეპრი)
სამარა (Самара) რე წყარმალუ უკრაინას, დნეპრიშ კვარჩხან ნადუ. წყარმალუ სამარა იჭყაფჷ ალექსანდროვკიშ რაიონს, დონეცკიშ ოლქის დო ინაკათუ დნეპრის, ნოღა დნეპრიშ ხოლოს. სამარაშ წყარპიჯის იდვალუაფჷ ნოღეფი: ტერნოვკა, ნოვომოსკოვსკი. უდიდაშ ნადუეფ რე: ვოვჩა დო ბიკი. წყარმალუ სამარაშ სიგჷნძა რე 320 კმ. ღანჩოშ ფართობი 22,600 კვ.კმ.
ანტუან გრიზმანი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგი მობურთეეფი კატეგორია:დუნაბადი 1991 კატეგორია:2014 წანაშ მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატიშ მობურთეეფი
სამარა (დნეპრი)
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:უკრაინაშ წყარმალუეფი კატეგორია:დნეპრიშ ნადუეფი
დონეცკი
ნოღა დონეცკიქ დირსხჷ 1869 წანას, უელსარი ბიზნესმენიშ, ჯონ იუზიშით. თიქ რეგიონს ბულათიშ ქარხანა დო მუსხირენი ქუანოშქერიშ საბადე დარსხჷ. თი ბორჯიშო ნოღას იუზოვკა (Юзівка) ჯოხოდჷ. სხუნუეფიშ მართუალაშ ბორჯის, ბულათიშ წარმაფაქ ნოღას უმოსო მიძინჷ. 1924 წანას, ნოღას სტალინო ჯოხოდ, 1932 წანას — დონეცკიშ რეგიონიშ ცენტრო გჷნირთჷ. 1962 წანას, ნოღას დონეცკიქ გიადჷ.
დოჯიმალაფირი ნოღეფი
დონეცკიშ დოჯიმალაფირი ნოღეფი რე:
ლიტერატურა
კატეგორია:დონეცკიშ ოლქიშ ნოღეფი კატეგორია:უკრაინაშ ადმინისტრაციული ცენტრეფი კატეგორია:უკრაინაშ ნოღეფი
3043
3043 (ჟარნეჩდოსუმი) წანა — გრიგორიანული კალენდარით ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე ჟაშხა. თე წანა რე XXXI ოშწანურაშ მა-5 დეკადაშ მა-3 წანა.
ჯვ. წ. 965
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 965 წანა.
3044
3044 (ჟარნეჩდოოთხი) წანა — გრიგორიანული კალენდარით ნარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე თუთაშხა. თე წანა რე XXXI ოშწანურაშ მა-5 დეკადაშ მა-4 წანა.
ჯვ. წ. 965
ნაღურა
კატეგორია:
ჯონ კერი
ჯონ კერი (John Forbes Kerry; დ. 11 ქირსეთუთა, 1943) — ამერიკალი პოლიტიკოსი, სენატორი მასაჩუსეტსიშ შტატშე 1985-2013 წანეფს. ააშ-იშ სენატიშ გალენური ურთიართობეფიშ კომიტეტიშ მადუდე 2009-2013 წანეფს. 2012 წანაშ საპრეზიდენტო გიშაგორუეფს გომორძგუალაშ უკული ბარაკ ობამაქ წჷმარინუ სახენწჷფო მელამოსეშ პოსტშა. თინა რდჷ დემოკრატიული პარტიაშ საპრეზიდენტო კანდიდატი 2004 წანაშ გიშაგორუეფს.
კატეგორია:ააშ-იშ სახენწჷფო მელამოსეეფი კატეგორია:ააშ-იშ სენატორეფი
კეჩკემეტი
კეჩკემეტი (Kecskemét ) — ნოღა ცენტრალურ უნგრეთის, ობჟათე ალფიოლდიშ რეგიონს, ბაჩ-კიშკუნიშ მედიეშ ადმინისტრაციული ცენტრი. იდვალუაფუ ბუდაპეშტიშ ობჟათე-ბჟაეიოლშე 86 კილომეტრიშ მეძენას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:უნგრეთიშ ნოღეფი
3045
3045 (ჟარნეჩდოხუთი) წანა — გრიგორიანული კალენდარით ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე ჯუმაშხა. თე წანა რე XXXI ოშწანურაშ მა-5 დეკადაშ მა-5 წანა.
4K
thumb|450px|4K, 2K დო HDTV რეზოლუციეფიშ ელაზჷმაფა 4K — ცირფულ კინომატეგრაფიას დო კომპიუტერულ გრაფიკას შელებუამი რეზოლუციაშ (გოფართაფაშ) ემაშანალი, ნამუთ ჰორიზონტალურო დოხოლაფირო ომანგუ 4 000 პიქსელს.
სქოლიო
კატეგორია:კინო დო ვიდეო ტექნოლოგიეფი კატეგორია:კომპიუტერული ტექნოლოგიები კატეგორია:ეკრანეფიშ რეზოლუცია კატეგორია:ჟიმაღალი ძირაფაშ ტელევიზია
3046
3046 (ჟარნეჩდოამშვი) წანა — გრიგორიანული კალენდარით ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე ცაშხა. თე წანა რე XXXI ოშწანურაშ მა-5 დეკადაშ მა-6 წანა.
ჯიხა (ტელეკომპანია)
ჯიხა — წალენჯიხას მოქიმინჯე ზოხორინელი ტელეკომპანია. უჭყაფენს წალენჯიხაშ მუნიციპალიტეტის. საეთერო ბადეშ თარი ნორთი უკებჷ მუსიკალურ დროშოღალი პროგრამეფს. თაშნეშე არხის შხვა პროგრამეფი ხოლო უღუ: ირმარიანი საინფორმაციო ანალიტიკური გჷნოჩამა „ობიექტივი”. თემატური გჷნოჩამეფი: „საუბრები რელიგიაზე”, „ლაკადა-ლურჯი წიგნი”, „ქიმერა” დო შხვა.
უილიამ გედისი
უილიამ ტომას გედისი უკულაში (ინგლ. William Thomas Gaddis, Jr.; დ. 29 ქირსეთუთა, 1922, ნიუ-იორკი, ნიუ-იორკი, ააშ — ღ. 16 ქირსეთუთა, 1998, ისტ-ჰამპტონი, ნიუ-იორკი, ააშ) — ამერიკალი ჭარუ დო ნოველისტი, ამერიკული პოსტმოდერნული ლიტერატურაშ ართ-ართი თარი წჷმმარინაფალი.
ბიოგრაფია
უილიამ გედისიქ დებადჷ 1922 წანაშ 29 ქირსეთუთას, ნიუ-იორკის. გურაფულენდჷ ჰარვარდიშ უნივერსიტეტის. 1945-1946 წანეფს მუშენდჷ ამერიკული ჟურნალიშ The New Yorker-იშ ფაქტჩეკერო. უკულიან წანეფს შარალენდჷ უმოსო მექსიკას, ცენტრალურ ამერიკას, ესპანეთის, საფრანგეთის, ინგლისის დო ოორუე ამერიკას. 1951 წანას კინ ამერიკაშა დირთჷ. ამერიკაშა დორთინაშ უკული გინმუღუდჷ დოკუმენტური ფილმეფი შხვადოშხვა ამერიკულ კომპანიეფშო. გედისი რე ავტორი მოდერნისტული ჟანრიშ ნოველეფიშ, ნამუეფსჷთ უღუდჷ პოპულარობა ამერიკას. ჟურნალი "თაიმი"-შ აზრით გედისიშ რომანი "The Recognitions" მერჩქინელი რე 100 საუჯგუშო ნოველათ. გედისიშ ჟირი ნოველაქ: "J R" დო "A Frolic of His Own" მიპალუ ამერიკაშ ერუანული წინგიშ პრემია. უილიამ გედისიშ რომანეფი თანგილი რე ფრანგულ, გერმანულ, ესპანურ, იტალიურ, პოლონურ, პორტუგალიურ, შვედურ, ჩინურ, თურქულ დო უკრაინულ ნინეფშა. უილიამ გედისიქ ღურუ 1998 წანაშ 16 ქირსეთუთას, პროსტატაშ კიბოთ.
ნახანდეფი
ნოველეფი
ნონ-ფიქშენი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ჭარუეფი კატეგორია:ამერიკალი ნოველისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1922 კატეგორია:ნაღურა 1998
უამ-პენდე
უამ-პენდე (Ouham-Pendé; Sêse tî kömändâ-kötä tî Wâmo-Pendë) — ცენტრალური აფრიკაშ რესპუბლიკაშ პრეფექტურა.
სუბპრეფექტურეფი
კატეგორია:ცენტრალური აფრიკაშ რესპუბლიკაშ პრეფექტურეფი
ისა გამბარი
ისა იუნის ოღლი გამბარი (İsa Yunis oğlu Qəmbər; დ. 24 ფურთუთა, 1957, ბაქო) — აზერბაიჯანიშ პოლიტიკური მოღალე, ქიანაშ პრეზიდენტიშ ჸოფილი საღალობაშ მარსულებერი, აზერბაიჯანიშ მილი მეჯლისიშ მადუდე (1992—1993 წწ.), ასე — ოპოზიციური პარტია მუსავათიშ ლიდერი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:აზერბაიჯანიშ მილი მეჯლისიშ მადუდეეფი კატეგორია:აზერბაიჯანიშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:აზერბაიჯანალი პოლიტიკოსეფი
მურმანსკიშ ოლქი
მურმანსკიშ ოლქი (Мурманская область) — რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტი, ნამუთ ქიანაშ ოორუე-ბჟადალიშ ფედერალური ოკრუგიშ აკოდგინალუაშა მიშმურს. ოლქიქ 1938 წანაშ 28 მესის დირსხჷ. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი — მურმანსკი.
გეოგრაფია
მურმანსკიშ ოლქი იდვალუაფჷ კოლიშ ჩქონს, ჩე ზუღაშ დო ბარენციშ ზუღაშ წყარპიჯის. ოლქის ობჟათეშე უხურგანს კარელია, ბჟადალშე — ნორვეგია დო ფინეთი.
მახორობა
2002 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით, ოლქის ოხორანდჷ:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი
2109
დღახუეფი
კატეგორია:
ტუვალუ
ტუვალუ (Tuvalu, წიმოხ რჩქინელი რდჷ მუჭოთ ელისიშ კოკეფი ) — სახენწჷფო რჩქალ ოკიანეს, პოლინეზიაშ რეგიონს, ჰავაიშ დო ავსტრალიაშ შქას. ოორუეშე დო ოორუე-ბჟადალშე უხურგანს კირიბატის, ბჟაეიოლშე - ტოკელაუს, ობჟათე-ბჟაეიოლშე - სამოას დო უოლისი დო ფუტუნას, ობჟათეშე - ფიჯის, ბჟადალშე დო ობჟათე-ბჟადალშე სოლომონიშ კოკეფიშ ტერიტორიულ წყარეფს. ქიანაშ წყარპიჯიშ ღოზიშ სიგჷრძა — 21 კმ. ტუვალუ იდვალუაფუ 5 ატოლს დო 4 კოკის. ქიანაშ სქირონაშ ედომუშამი ფართობი 26 კმ² რე დო თეშჸურე მოსოფელს მაანთხა არძაშე ჭიჭე ქიანა რე, უჭორუანა ხვალე ვატიკანი (0,44 კმ²), მონაკო (1,95 კმ²) დო ნაურუ (21 კმ²). ქიანაშ მახორობა, 2011 წანაშ კვირკვეშ მუნაჩემეფით, 10 544 ადამიერს აკმადგინანს, 2012 წანაშ მახორობაშ საარძო ეჭარუაშ ოწმოხ მუნაჩემეფით - 10 782 ადამიერი რდჷ დო წჷმარინუანს მოსოფელიშ მასუმა არძაშე ნარკას დოხორელ სახენწჷფოს, თის ხვალე ვატიკანი დო ნაურუ უწორუანა. ქიანაშ ნანანოღა — ფუნაფუტი.
სქოლიო
* კატეგორია:ოკიანეთიშ ქიანეფი კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი კატეგორია:კონსტიტუციური მონარქიეფი კატეგორია:კოკი სახენწჷფოეფი
ოორუე რაიონი (ისრაელი)
ოორუე რეგიონი (מחוז הצפון, الواء الشمالي) — ისრაელიშ 6 ადმინისტრაციულ რაიონშე ართ-ართი. რაიონიშ ფართობი 4638 კმ², სქირონაშ ფართობი — 4478 კმ².გოლანიშ სუბეეფიშ უმუშო (1154 კმ²) რაიონიშ ფართობი 3484 კმ² (თინეფს შქას სქირონა — 3324 კმ²) რე. რაიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნაზარეთ-ილითი, დო ოორუე რაიონიშ უკაბეტაში ნოღა რე ნაზარეთი.
1981 წანას გოლანიშ სუბეეფიშ გეშა მეღებული კანონიშ მეჯინათ, თე ტერიტორია ისრაელიშ ოორუე რაიონიშ ნორთი რე. თე გჷნნაჭყვიდირა ოერეფოშქაშე ჯარალუას ვაუღიარაფჷ — გოეროშ უშქურანჯალაშ სხუნუშ რეზოლუციათ N497, გოლანიშ სუბეეფიშ ანექსია ვა რე აღიარაფილი.
დემოგრაფია
ისრაელიშ სტატისტიკაშ ცენტრალური დეპარტამენტიშ მუნაჩემეფიშ მეჯინათ: ოორუე რაიონი აკა რაიონი რე, სოდე უმენტაშალას არაბეფი აკმადგინანა.
სქოლიო
კატეგორია:ისრაელიშ რაიონეფი
თურქეთიშ რეგიონეფი
მინი|მარჯვნივ|350პქ|თურქეთიშ გეოგრაფიული რეგიონეფი თურქეთიშ პროვინციეფი (ილეფი) დობუნაფილიე 7 გეოგრაფიულ რეგიონს (bölge). მოშინაფილი დორთუალა ოინალჷ ხვალე სტატისტიკურ ღანკეფს დო ვა გარჩქჷ მუთუნნერი ადმინისტრაციული დჷნართაშ სტატუსი.
ქოძირით თაშნეშე
*
3047
3047 (ჟარნეჩდოშკვითი) წანა — გრიგორიანული კალენდარით ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე ობიშხა. თე წანა რე XXXI ოშწანურაშ მა-5 დეკადაშ მა-7 წანა.
ჯვ. წ. 966
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 966 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
სტრიი (წყარმალუ)
სტრიი (Стрий) რე წყარმალუ უკრაინას, დნესტრიშ ნადუ. წყარმალუ სტრიი იჭყაფჷ კარპატეფიშ გვალეფს, ლვოვიშ ოლქის დო ინაკათუ წყარმალუ დნესტრის, ნოღა ხოდოროვიშ ხოლოს. წყარმალუ სტრიიშ სიგჷნძა რე 231 კმ. ღანჩოშ ფართობი 3,055 კვ.კმ.
ალბერტ სეიბინი
ალბერტ ბრიუს სეიბინი (ინგლ. Albert Bruce Sabin; დაბადებაშ ჯოხო აბრამ საპერშტეინი, დ. 26 მარაშინათუთა, 1906, ბელოსტოკი, რუსეთიშ იმპერია (ასეიან პოლონეთი) — ღ. 3 მელახი, 1993, ვაშინგტონი, ააშ) — პოლონარი-ამერიკალი ვირუსოლოგი დო იმუნოლოგი, პოლიომელიტიშ ორალური ვაქცინაშ გჷმმაგონებელი. გურაფულენდჷ ვირუსოლოგიას ნიუ-იორკიშ უნივერსიტეტის. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ პრევენციული მედიცინაშ ლისტერიშ ინსტიტუტის დო როკფელერიშ მედიცინაშ რკვიებაშ ინსტიტუტის. 1939 წანას გეგნორთჷ ცინცინატიშ პედიატრიულ ჰოსპიტალშა. მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ბორჯის გიმიგონჷ იაპონური ენცეფალიტიშ ვაქცინა. 1946 წანაშე სეიბინი რდჷ ცინცინატიშ უნივერსიტეტიშ პედიატრიული რკვიებეფიშ ცენტრიშ დირექტორი. 1969-1972 წანეფს ალბერტ სეიბინი ცხოვრენდჷ ისრაელს, სოდეთ მუშენდჷ ვეიცმანიშ ინსტიტუტიშ დირექტორო. ამერიკაშა დორთინაშ უკულ, 1974-1982 წანეფს სეიბინი რდჷ ობჟათე კაროლინაშ ომედიცინე უნივერსიტეტიშ პროფესორი. ალბერტ სეიბინი რდჷ რობერტ კოხიშ პრემიაშ, ფელტრინელიშ პრემიაშ, ჰოვარდ ტეილორ რიკეტსიშ პრემიაშ დო შხვა ჯილდოეფიშ ლაურეატი. 1970 წანას გინოჩეს მენცარობაშ ერუანული მენდალი დო 1986 წანას დუდიშალაშ ოპრეზიდენტე მენდალი. ალბერტ სეიბინიშ ჯოხონობაშ რე სეიბინიშ ვაქცინაშ ინსტიტუტი, ნამუქჷთ დირსხუ 1993 წანას, ვაშინგტონს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ვირუსოლოგეფი კატეგორია:დუნაბადი 1906 კატეგორია:ნაღურა 1993
3048
3048 (ჟარნეჩდობრუო) წანა — გრიგორიანული კალენდარით ნარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე შურიშხა. თე წანა რე XXXI ოშწანურაშ მა-5 დეკადაშ მა-8 წანა.
გარეთ ბეილი
გარეთ ფრენკ ბეილი (დ. 16 კვირკვე, 1989) — უელსარი მობურთე, ესპანეთიშ პრიმერა დივიზიონიშ კლუბ მადრიდიშ „რეალიშ“ დო უელსიშ ერუანულ ნაკორობეფიშ კვარჩხანი ოშქაშემათხილე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1989 კატეგორია:უელსარი მობურთეეფი კატეგორია:ტოტენჰემ ჰოტსპურიშ მობურთეეფი კატეგორია:რეალ მადრიდიშ მობურთეეფი კატეგორია:საუთჰემპტონიშ მობურთეეფი
3049
3049 (ჟარნეჩდოჩხორო) წანა — გრიგორიანული კალენდარით ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე თუთაშხა. თე წანა რე XXXI ოშწანურაშ მა-5 დეკადაშ მა-9 წანა.
აქადიშ იმპერია
აქადიშ იმპერია — ნოღა აქადიშ (ოორუე შუმერეთი) ელმოლს დორსხუაფილი სახენწჷფო. აქადიშ იმპერიაშ დჷმარსხუაფალო სარგონ ჯვეში მირჩქინუაფჷ. იმპერია ქოჸოფე ჯვ. წ. 2350 - ჯვ. წ. 2150 წანეფს.
სარგონქ გიორჯგინჷ ლუგალზაგესის დო ქჷდიჸუნუ ედომუშამი თუდოლენი მესოპოტამია. მუში ნანანოღათ მორჩილი ნოღა აქადი გეგშაგორუ, ნამუშ ნანოღუშა ასეშა ვა რე მეგორაფილი, მარა თიქ თიჯგურა როლი ილაჸაფჷ მესოპოტამიაშ ისტორიას, ნამჷ-და მოგვიანაფათ ედომუშამ რეგიონს აქადიქ გიადჷ ჯოხოთ. სარგონს, მუჭოთ ჩქჷ, ანდა მოხუჯე ჸუნდჷ კათაშ ფართო მასეფს, თიშ გეშა, ნამჷ-და თინა ვა რდჷ ნომურ არისტოკრატიაწკჷმა მერსხილი.
შუმერიშ პოლიტიკურ მარცხის ვამოჸუნაფჷ თიში კულტურაშ გაფარჩაკება. აქადალეფქ თინა ქეიტეს დო მუშჸურე გენშეღეს თია თიშ გოვითარაფაშა.
სარგონქ დოთირჷ ნომური (თემური) ნოღა სახენწჷფობური წკარუა დო გეგმოქიმინჷ ართიანი სახენწჷფო. სარგონქ გეჭოფჷ ტერიტორია სპარსეთიშ ჸუჯიშე სქირონაშქა ზუღაშახ. სარგონქ, თეშ მოხ ახლას დორსხუაფილჷ სახენწჷფოს შხვადოშხვა გონზჷმილებეფიშ ართულეფიშ უნიფიკაცია ქოქჷმინუ. თიშ ბორჯის გოპეულჷ ვაჭარუაქ.
სარგონიშ მართუალა ართპიჯური რდჷ. უკვე თიში ქომოლსქუალეფიშ მაფობაშ ბორჯის მესოპოტამიას ანდა აშონთაფაქ მოხვადჷ თიშ სააწმარენჯოთ. სარგონიდეფი ათე აშონთაფეფს ზისხირს ინმაშქვიდუანდეს.
თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და სარგონიდეფი სემიტურ-ნინამეფი რდესჷნ, აკადის ოფიციალური ნინა დიო ხოლო შუმერული რდჷ. სემიტური ნინა დიო ხოლო სარგონშახ რდჷ მოდვალირი შუმერულ ნოღეფს, ხვალე ლაგაში რდჷ თიმ ბორჯიშახ ხვალე შუმერულნინამი.
დინოხ პოლიტიკური ვასტაბილურალაშ უმკუჯინალო, აქადიშ იმპერიაშ საბოლა აკოცჷმა მერსხილი რე გუთიეფიშ მიშაკათუაშა. გუთიეფიშ გეგია ტომეფქ აკარღვეს დო გოხირეს შქაწყარმალონაშ ანდა ნოღა, თინეფს შქას აქადით დიხას გუმანგეს, თეშ, ნამჷ-და ასეშა უჩინებუ რე დო სო იდვალუაფუდჷ მოსოფელიშ პირველი იმპერიაშ ნანანოღა. thumb|აქადიშ, ელამიშ დო ჰურიეფიშ ომაფეეფი [[ჯვ. წ. 2300 წანას]]
ჯვ. წ. 967
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 967 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ნიკოლაი კოსტერ-ვალდაუ
ნიკოლაი კოსტერ-ვალდაუ (დ. 27 მანგი, 1970, რუდკობინგი) — დანიარი არტისტი, პროდუსერი დო სცენარისტი. ააშს თიში ოდებიუტე ფილმი რდჷ უჩა ქირიშ გიმალაფა 2001 წანას. არძაშე უმოსო ჩინებულქ იჸუ HBO-შ ოტელევიზიე სერიალს ოხვისტეეფიშ ლაჸაფის სერ ჯეიმი ლანისტერიშ როლით. 2016 წანას ილაჸაფჷ ჰორუსიშ როლი ფილმის ეგვიფტეშ ღორონთეფს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დანიარი არტისტეფი
ჯონ ფანტე
ჯონ ფანტე (ინგლ. John Fante; დ. 8 პირელი, 1909, დენვერი, კოლორადო, ააშ — ღ. 8 მესი, 1983, ლოს-ანჯელესი, კალიფორნია, ააშ) — ამერიკალი ჭარუ, ნოველისტი დო სცენარისტი. თიშ არძაშე უმოსო შინელი რომანი რე გვერდო-ავტობიოგრაფიული "ნტვერს ქოკითხი" (1939), ნამუთ ეთმოჭარუნს იტალიარი-ამერიკალი ჭარუშ ართურო ბანდინიშ რინას ლოს-ანჯელესის, დიდი დეპრესიაშ პერიოდის. რომანი ბანდინიშ წინგეფიშ ოთხი სერიაშე ართ-ართი რე დო თინა ამერიკულ კლასიკათ რე მერჩქინელი. 2006 წანას გიშართჷ რომანიშ ეკრანიზაციაქ, სოდეთ თარ როლეფს სელმა ჰაიეკი დო კოლინ ფარელი არსულენა. ჯონ ფანტე გურაფულენდჷ კოლორადოშ უნივერსიტეტის, ნამუთ ვა უთებუ. 1929 წანას ფანტექ უნივერსიტეტი ქიდიტუ დო ლიტერატურული კარიერა ქიდიჭყჷ. 1950-იან წანეფს ჯონ ფანტე სცენარისტო მუშენდჷ. რდჷ შხვადოშხვა კომედიური ჟანრიშ ფილმეფიშ დო დრამეფიშ სცენარისტი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ჭარუეფი კატეგორია:ამერიკალი ნოველისტეფი კატეგორია:ამერიკალი სცენარისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1909 კატეგორია:ნაღურა 1983
კონდოლიზა რაისი
კონდოლიზა რაისი (Condoleezza Rice; დ. 14 გერგობათუთა 1954) — ამერიკალი პოლიტიკური მოღალე. ააშ-იშ სახენწჷფო მელამოსე 2005-09 წანეფს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ააშ-იშ სახენწჷფო მელამოსეეფი კატეგორია:ამერიკალი პოლიტიკოსეფი
ჩერნიგივი
ჩერნიგივი (Чернігів) — ისტორიული ნოღა ოორუე უკრაინას. ჩერნიგივი რე ჩერნიგივიშ ოლქიშ ნანანოღა. ნოღას რე თეატრეფი, კლუბეფი, ინსტიტუტეფი, სკოლეფი, კინოეფი დო შხვა ოგურაფე-ბორჯიშოღალი დჷნაწესებუეფი. .
დოჯიმალაფირი ნოღეფი
ჩერნიგივიშ დოჯიმალაფირი ნოღეფიშ ერკებული ::
სქოლიო
კატეგორია:ჩერნიგოვიშ ოლქიშ ნოღეფი კატეგორია:უკრაინაშ ადმინისტრაციული ცენტრეფი კატეგორია:უკრაინაშ ნოღეფი
3050
3050 (ჟარნეჩდოვითი) წანა — გრიგორიანული კალენდარით ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე თახაშხა. თე წანა რე XXXI ოშწანურაშ მა-5 დეკადაშ მა-10 წანა.
ერდი
ერდი (Érd, Hanselbeck, Andzabeg) — ნოღა ცენტრალურ უნგრეთის, პეშტიშ მედიეშ ადმინისტრაციული ცენტრი. მიშმურს კაბეტი ბუდაპეშტიშ აკოდგინალუაშა. იდვალუაფჷ ბუდაპეშტიშ ცენტრიშ ობჟათე-ბჟადალშე 20 კილომეტრიშ მეძენას.
კატეგორია:უნგრეთიშ ნოღეფი კატეგორია:ბუდაპეშტიშ აგლომერაცია
ასტრონომიული ობიექტი
ასტრონომიული ობიექტი ვარდა ცაშური რსხული — ორთშობური ფიზიკური რსხული, ასოციაცია ვარდა სტრუქტურა, ნამუსჷთ თეხანური მენცარობა გჷთმოთანჯუნს მუჭოთ დოკვირაფონი ოქიანუს მადვალს. ტერმინი, „ასტრონომიული ობიექტი“ — შხირას ტერმინი „რსხულწკჷმა“ ართო გჷმირინუაფუ. მუჭოთ წესი, „ცაშური რსხული“ — აკოშაყარელ, გოართოიანაფილ, გრავიტაციათ მერსხილჷ სტრუქტურას წჷმარინუანს (კანკალეშა ელექტრომაგნეტიზმით რე მერსხილი). სამანგათ: ასტეროიდეფი, ალმაშარეეფი, პლანეტეფი დო მურიცხეფი. „ასტრონომიული ობიექტი“ — მუსხირენ რსხულშე აკოქიმინელი სტრუქტურას, ნამუთ ართიანწკჷმა მერსხილი რენა გრავიტაციულო, დო ნამუთ წჷმორინაფილი რენა მურიცხეფიშ შაყარუეფით, ნირსილეფით დო გალაქტიკეფით. საინტერესო რე, ნამჷდა კომეტა — შილებე იჭარას მუჭოთ რსხული, მუში ლირეშ ალაზმაფათ, ნამუთ აკმოდირთუ ჸინშე დო ტვერშე, დო მუჭოთ ობიექტი, მუში ლირეშ ალაზმაფათ, ნამუთ იკათუანს კუდელს დო ნაცხაცხალს.
სქოლიო
*
3051
3051 (ჟარნეჩდოვითაართი) წანა — გრიგორიანული კალენდარით ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე ჯუმაშხა. თე წანა რე XXXI ოშწანურაშ მა-6 დეკადაშ 1-ა წანა.
3052
3052 (ჟარნეჩდოვითოჟირი) წანა — გრიგორიანული კალენდარით ნარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე ცაშხა. თე წანა რე XXXI ოშწანურაშ მა-6 დეკადაშ მა-2 წანა.
სანგო
სანგო (yângâ tî sängö; sango) — ცენტრალური აფრიკაშ რესპუბლიკაშ სახენწჷფო ნინა, კოინე ადამავა-უბანგური ფანიაშ შხვადოშხვა ნინეფიშ ბაზას გოლექინაფილი გრამატიკათ (კრეოლური ნინაშ ელემენტეფი). კრეოლურ ნინათ იკოროცხუ ნგბანდიშ ოსხირით.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ცენტრალური აფრიკაშ რესპუბლიკაშ ნინეფი კატეგორია:ჩადიშ ნინეფი კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ნინეფი კატეგორია:კრეოლური ნინეფი კატეგორია:უბანგური ნინეფი
ფიჯი
ფიჯი (Fiji, Viti, फ़िजी) — სახენწჷფო რჩქალ ოკიანეშ ობჟათე-ბჟაეიოლშე, კინე თე ჯოხოდვალაშ არქიპელაგის. ქიანა იდვალუაფუ ვანუატუშ ბჟაეიოლშე, ტონგაშ ბჟადალშე დო ტუვალუშ ობჟათეშე. 1970 წანაშე ფიჯი ზოხორინელი სახენწჷფო დო გოეროშ მაკათური რე.
იაგუბ მამედოვი
იაგუბ ვარდა იაქუბ ჯავად ოღლი მამედოვი (Yaqub Məmmədov; დ. 3 მელახი, 1941, ოფუტე ალი-ისმაილი, აზერბაიჯანიშ სსრ) — აზერბაიჯანალი მენცარი დო პოლიტიკური მოღალე, აზერბაიჯანიშ პრეზიდენტი საღალობაშ მარსულებერი 1992 წანას, ასე ოპოზიციას რე.
ფიჯი
სქოლიო
კატეგორია:ფიჯი კატეგორია:ოკიანეთიშ ქიანეფი კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი კატეგორია:ინგლისურნინამი ქიანეფი კატეგორია:კოკი სახენწჷფოეფი
იაგუბ მამედოვი
კატეგორია:აზერბაიჯანიშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:აზერბაიჯანალი პოლიტიკოსეფი კატეგორია:აზერბაიჯანალი მენცარეფი
ჯვ. წ. 968
ნაღურა
კატეგორია:
3053
3053 (ჟარნეჩდოვითოსუმი) წანა — გრიგორიანული კალენდარით ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე შურიშხა. თე წანა რე XXXI ოშწანურაშ მა-6 დეკადაშ მა-3 წანა.
აკოლა
აკოლა (Akola, अकोला) — ნოღა ინდოეთიშ ბჟადალშე, მაჰარაშტრაშ შტატის, აკოლაშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
სქოლიო
კატეგორია:მაჰარაშტრაშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი
ნეიტრალიტეტი
[[Image:Neutral countries.svg|thumb|right|350px|
]] ნეიტრალიტეტი (Neutralität, neuter — ვართ ართი, ვართ მაჟირა) — ოერეფოშქაშე სამართალს — ლჷმას ვაკათაფა, თინჩალაშ პერიოდის ოლჷმე ბლოკეფს კათაფაშე ვარიშ რაგადი.
ნეიტრალური სახენწჷფოეფი დუდს იკენა, აკორინაფილი ოერეფოშქაშე სამართლიშ სუბიექტეფშე ნამდგაინიშ ხუჯიშ დოკინაშე. ქიანეფი, ნამუეფჷთ ნეიტრალურ სახენწჷფოეფო რენა აღიარაფილეფი, ვარ-და კინე მუნეფი აცხადენა თეშ გეშა, მუჭოთ წესი, ოურდუმე ალიანსეფშა კათაფაშ ვარს რაგადანა.
ნეიტრალიტეტიშ ოერეფოშქაშე სამართალი იკათუანს სუმ გოხურგუას ლჷმაშ პერიოდის ნეიტრაულური ქიანაშ ქიმინჯალაშე შხვა სახენწჷფოეფს შქას:
ტრადიციულო ნეიტრალიტეტი ჟირი სახეშ რე: იროიანი დო ევენტუალური. იროიანი ნეიტრალიტეტიშ ბორჯის ოურდუმე ბლოკეფშე დო ქიმინეფშე ვარიშ რაგაწკჷმა ართო თეჯგურა ქიანაშ ტერიტორიას ვა რდას ოკო ართიანწკჷმა მალიმორი ქიანაშ ჯარეფი ვარ-და ოურდუმე ბაზეფი. ევენტუალური ნეიტრალიტეტიშ პოზიციაშ ბორჯის ქიანა გორკვიაფილი ოურდუმე-პოლიტიკური სიტუაციაშ ბორჯის დუდს იკენს. ნეიტრალიტეტიშ თოლწონუათ არძაშე „სტაჟიანი“ ქიანეფი რე შვედეთი (1814 წანაშე), შვეიცარია (1815 წანაშე) დო სან-მარინო (1862 წანაშე).
ნიდერლანდიშ ერუანული პარკეფიშ ერკებული
მინი|მარჯვნივ|350პქ|ნიდერლანდიშ ერუანული პარკები
ნიდერლანდის რე 20 ერუანული პარკი. თაქ რე წჷმორინაფილი ნიდერლანდიშ ერუანული პარკეფიშ ერკებული. ნიდერლანდიშ მაართა ერუანულ პარკიქ დირსხუ 1930 წანას (ველიუვეზომიშ ერუანული პარკი). ფართობით უდიდაში რე ოსტერსხელდეშ ერუანული პარკი (370 კმ²).
ჰელ რობსონ-კანუ
ტომას ჰენრი ალექს (ჰელ) რობსონ-კანუ (Thomas Henry Alex "Hal" Robson-Kanu; დ. 21 მესი, 1989, აქტონი) — უელსარი მობურთე, უელსიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობაშ დო კლუბ „რედინგიშ“ გემანთხაფალი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1989 კატეგორია:ინგლისარი მობურთეეფი კატეგორია:უელსარი მობურთეეფი კატეგორია:უელსიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობაშ მობურთეეფი კატეგორია:რედინგიშ მობურთეეფი
სეიმი (წყარმალუ)
სეიმი (Сейм; Сейм) რე წყარმალუ რუსეთის დო უკრაინას, წყარმალუ დესნაშ უდიდაშ ნადუ. სეიმი იჭყაფჷ რუსეთიშ ბელგოროდიშ ოლქის დო გიშმურს კურსკიშ ოლქის (რუსეთი), სუმაშ ოლქის, ჩერნიგოვიშ ოლქის (უკრაინა) დო ინაკათუ წყარმალუ დესნას. სეიმიშ წყარპიჯის რე ნოღეფი: კურსკი, კურჩატოვი, რილსკი, ბატურინი. სეიმიშ სიგჷნძა რე 748 კმ. ღანჩოშ ფართობი 27,500 კვ.კმ.
ჯვ. წ. 969
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 969 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
3054
3054 (ჟარნეჩდოვითაანთხი) წანა — გრიგორიანული კალენდარით ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე ჟაშხა. თე წანა რე XXXI ოშწანურაშ მა-6 დეკადაშ მა-4 წანა.
ტატაბანია
ტატაბანია (Tatabánya, Totiserkolonie) — ნოღა უნგრეთიშ ოორუე-ბჟადალშე, კომარომ-ესტერგომიშ მედიეშ ადმინისტრაციული ცენტრი. იდვალუაფუ ბუდაპეშტიშ ოორუე-ბჟადალშე 55 კილომეტრიშ მეძენას.
ბრაიან დე პალმა
ბიოგრაფია
ბრაიან დე პალმაქ დებადჷ ნიუ-ჯერსიშ შტატიშ ნოღა ნიუარკის, ქირურგიშ ფანიას. დუდშე გურაფლენდჷ კოლეჯის, უკული გურაფას მიაჸუნჷ კოლუმბიაშ უნივერსიტეტიშ ხელუანებაშ ფაკულტეტის. თიშ მაართა ოდებიუტე ნახანდეფი რე კუნტამეტრაჟიანი ფილმეფი („იკარუსი“, „ჯენიფერი“ დო შხვა). მაართათ ჯოხო გისიმუ 1960-იანი წანეფიშ ბოლოს, სოდეთ გინიღჷ მუში მაართა სრულმეტრაჟიანი ფილმი. ათე პერიოდის თიშ მუსხირენ ფილმის ილაჸაფჷ თი ბორჯის უჩინებუ რობერტ დე ნიროქ. კარიერაშ დაჭყაფურს ბრაიან დე პალმაშ ფილმეფი გონჭალირი რდჷ კომედიური თემატიკათ. თის აფასენდეს, მუჭოთ ფრანგული ახალი პოპორიშ ამერიკალ გამა კოჩო, ნამუთ ჟან-ლიუკ გოდარიშ სტილს გინიღანდჷ ფილმეფს („მეხვამუეფი“, „ოდიარე წვიება“, „გომორძგუა, დიდა!“, 1968-70). თიშ ფილმი „ოკო გიჩქუდას სოდე რე სკანი ყურდღელი“ (1972) კრიტიკაქ გლახათ მიღჷ.
ტატაბანია
კატეგორია:უნგრეთიშ ნოღეფი
ბრაიან დე პალმა
ბიოგრაფია
უკული პალმაქ სტილი დოთირუ. თიშ ნახანდას მეუზიმუანა ალფრედ ჰიჩკოკიშის, ნამუშ ფილმეფიშ გულათ გინიღჷ „დალეფი“ (1973) დო მუშ მაართა არძაშე დიდბიუჯეტიანი ფილმი „კერი“, სოდეთ თარი როლს ლაჸაფენს ახალი სისი სპეისეკი დო ჯონ ტრავლოტა.