cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ირლანდიაშ ზუღა
250px|right|thumb|ირლანდიაშ ზუღაშ აბანდვალა ირლანდიაშ ზუღა (ირლანდ. Muir Éireann ვარ-და Muir Mhanann, შოტლ.Muir Èireann ვარ-და Muir Mhanainn, უელს. Môr Iwerddon) თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ მანიშ ზუღა ვარ-და მანქსიშ ზუღა, იდვალუაფუ კოკი ირლანდია დო დიდ ბრიტანეთიშ შქას. ზუღა ორხველჷ ატლანტიშ ოკიანეშ ღანჩოს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ზუღეფი
კარლა ბრუნი
კარლა ბრუნი (Carla Bruni, დ. 23 ქირსეთუთა 1967, ტურინი, იტალია) — იტალო-ფრანგი ფოტომოდელი დო მობირე, საფრანგეთიშ მაართა ლედი 2008-2012 წანეფს. საფრანგეთიშ 23-მა პრეზიდენტიშ ნიკოლა სარკოზიშ მასუმა ჩილი 2008 წანაშ 2 ფურთუთაშე.
სქოლიო
კატეგორია:მაართა ოსურპატონეფი კატეგორია:საფრანგეთიშ მაართა ოსურპატონეფი
ქუაშ ხანა
thumb|left|ქუაშ ხანაშ ანჯარეფი
ქუაშ ხანა — კოჩობურობაშ გოვითარაფაშ უჯვეშაში კულტურულ-ისტორიული პერიოდი, მუჟამსჷთ ოხანდე დო ოლიმორი ანჯარეფი უმენტაშო ქუაშე გჷმიქიმინუდჷ. მარა, თაშნეშე გჷმირინუაფუდჷ ჯა დო ძვალი ხოლო. ქუაშ ხანაშ ბოლოშო, გიფაჩჷ ტკილიშ ნოკეთებუეფიშ გჷმორინაფაქ.
გიმენი პალეოლითი არძოშე ხანგჷრძე ხანა რე. თიმბორჯიანი ნოხორუეფშა საქორთუოს მიარე აკანს რე მეგორილი: დმანისის, კაცხის, ლაშებალთას, ჭიქიანიშ გვალას.
სქოლიო
კატეგორია:არქეოლოგიური პერიოდეფი
ბატალიაშ მონასტერი
სანტა-მარია დი ვიტორიაშ მონასტერი (პორტუგალიურო Santa Maria da Vitória na Batalha) - დომინიკარეფიშ მონასტერი პორტუგალიას. იდვალუაფუ ნოღა ბატალიას. 1983 წანაშე მონასტერი მიშაღალირი რე იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა.
ჯვ. წ. 678
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 678 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
პაულ ერლიხი
პაულ ერლიხი (გერმ. Paul Ehrlich; დ. 14 მელახი, 1854, სტშელინი, თუდოლენი სილეზია, პრუსიაშ ომაფე (ასეიან პოლონეთი) — ღ. 20 მარაშინათუთა, 1915, ბად-ჰომბურგი, ჰესენი, გერმანიაშ იმპერია) — გერმანალი ექიმი, უმოსი ხანდენდჷ იმუნოლოგიას, ჰემატოლოგიას დო ფარმაკოთერაპიას. შინელი რე მუჭოთ სიფილისიშ ეფექტური კურნალობაშ დუმარსხუაფალი. ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის (1908).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალეფი კატეგორია:გერმანალი ექიმეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:გერმანალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის კატეგორია:დუნაბადი 1854 კატეგორია:ნაღურა 1915
არახუნოშ კანტონი
არახუნოშ კანტონი (Cantón Arajuno) — კანტონი ეკვადორს, პასტასაშ პროვინციას. ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა არახუნო. 2001 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 5 150 ადამიერს აკმადგინანდჷ.
სქოლიო
კატეგორია:ეკვადორიშ კანტონეფი
დევიდ ფოსტერ უოლესი
დევიდ ფოსტერ უოლესი (ინგლ. David Foster Wallace; დ. 21 ფურთუთა, 1962, იტაკა, ნიუ-იორკიშ შტატი - ღ. 12 ეკენია, 2008, კლერმონტი, კალიფორნია) — ამერიკალი ჭარუ, ნოველისტი დო ესეისტი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ჭარუეფი კატეგორია:ამერიკალი ნოველისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1962 კატეგორია:ნაღურა 2008
პატნა
პატნა (पटना) — ნოღა ინდოეთიშ ოორუე ნორთის, ონიშოლი წყარმალუ განგის, შტატი ბიჰარიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსოფელიშ ართ-ართი უჯვეშაში ირო დოხორელი აკანი. ალმახანური პატნა იდვალუაფუ წყარმალუ განგიშ ობჟათე წყარპიჯის. ნოღაშ მახორობა აკმადგინანს 2 046 652 მახორუს (2011). ნოღა 25 კმ. სიგჷრძას იდვალუაფუ, სიფართე — 10 კმ.-შახ. გოვითარაფილი რე ტექსტილური, ოჭკომალიშ წარმება, რეწუა. ნოღას უნივერსიტეტი დო მუზეუმი უღჷ.
ნენეფი
მინი|ნენი ბაღანა ნენეფი (ნენ. ненэй ненэч (ზიტყვაზიტყვათ — „ნანდული ადამიერი“), хасово, нещанг; მოჯვეშაფილი ჯოხო — самоеды, юраки) — სამოედური კათა, ნამუეფჷთ ოხორანა ოორუე ჸინუამი ოკიანეშ წყარპიჯეფშე ტაიმირიშ ჩქონშახ. ჩქ. წ. პირველ ვითოშწანურას ცჷნდჷრიშ ტერიტორიაშე თეხანურ ხორუაშ არანშა მიგრაციათ გეგნორთეს.
პატნა
ჯვეში პატნა, ნამუსჷთ პატალიპატურა ჯოხოდჷ, ნანდეფიშ, მაურეფიშ, შუნგეფიშ დო გუპტაშ იმპერიეფიშ ნანანოღა რდჷ, თიმ ბორჯიშ სარიკო დო დიდი ნოღა რდჷ. ნოღა იდვალუაფუდჷ წყარმალუ განგიშ დო წყარმალუ სონიშ ესვარუას. პატალიპუტრა, თაშნეშე გოვითარაფაშ დო გჷმოგონაფაშ ხელუანობაშ შანულამი ცენტრი რდჷ. მაურეფიშ იმპერიაშ ბორჯის (დოხოლ. 300 წ. ჩქ. ეკ.-შახ), ნოღაშ მახორობა დოხოლაფირო 400 000 ადამიერს აკამდგინანდჷ.
ნენეფი
რუსეთიშ ოორუეშ ჯინჯიერი მახორობაშე ნენეფი არძაშე ანდამჯდანობაშ რენა. 2010 წანაშ ეჭარუათ, რუსეთის ოხორანს 45 000 ნენი, ნამუეფშე 29 772 ოხორანს იამალ-ნენეფიშ ავტონომიურ ოკრუგის.
ჯინი
მინი|ჯინიშ ბოთილეფი მაღაზიას
პატნა
გეოგრაფია
პატნა იდვალუაფუ წყარმალუ განგიშ ობჟათე ნორთის, აბანობური მახორობა განგას უძახჷ. ნოღა აკოგაფილიე წყარმალუშ მანგას, დო ელ-მოლს გოჸუნს 3 წყარმალუ — განგი, სონი პუნპანი. წყარმალუ განგიშ წყარპიჯის მადვალუ ნოღაშ ისტორიული ნორთის მაფასქირი (პრინცესა) სარიკიშ ჯოხოქ გიადუ, პატალიპუტრაშ მაფაშ ოსურსხუაშ ჯოხოქ.
ნენეფი
რუსეთიშ ჟირი ავტონომიური რეგიონიშ ჯოხოს იშინუაფუ ნენეფი, მუჭოთ თარი მახორობა (ნენეფიშ დო იამალ-ნენეფიშ ავტონომიური ოკრუგეფი).
ელგუჯა გოცირიძე
ელგუჯა გოცირიძე — ქორთუ პოლიტიკოსი, რე საქორთუოშ პარლამენტიშ ართ-ართი დეპუტატი.
ნენეფი
რე ნენეფიშ ჟირი ტომი — ტუნდრული დო ტყაში. ნენეფიშ უმენტაშალა ტუნდრალი რე. თინეფი ოხორანა ჟირ ავტონომიურ რეგიონს. ტყაშ ნენეციშ მუდანობა რე 1500 ადამიერი.
პატნა
გეოგრაფია
მაჰათმა განდიშ ხინჯი, ნამუთ წყარმალუ განგის გოძუნჷ (5850 მეტრა სიგჷრძა) — ინდოეთიშ არძაშე გჷრძე ხინჯი რე, ნამუთ წყარმალუს გოძუნ.
ელგუჯა გოცირიძე
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
პატნა
დემოგრაფია
პატნაშ მახორობა აკმადგინანს 2 046 652 ადამიერს (2011). მახორობაშ მეჭედალა — 639 ადამიერი კვ. კმ.-ს. 1000 ქომოლკოჩშა მოურს 881 ოსურკათა. მახორობაშ ჭარუა-კითხირიშ რჩქინაშ ედომუშამი პროცენტი — 84,05%, ჭარუა-კითხირიშ რჩქინა ოსურკათაშ შქას — 80,18%.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბიჰარიშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ შტატეფიშ დო ტერიტორიეფიშ ნანანოღეფი
მურეი (წყარმალუ)
მურეი (ინგლ. Murray River) — წყარმალუ ავსტრალიას. წყარმალუ მურეი იჭყაფუ ავსტრალიაშ ალპეფს დო გიშმურს ახალი ობჟათე უელსიშ, ობჟათე ავსტრალიაშ, ვიქტორიაშ შტატეფიშ ტერიტორიას დო ინაკათუ ალექსანდრინაშ ტობას. წყარმალუ მურეიშ წყარპიჯის რე ნოღეფი: ოლბერი, ეჩუკა, სუონ-ჰილი, მილდიურა, მურეი-ბრიჯი. მურეიშ სიგინძა რე 2,508 კმ. ღანჩოშ ფართობი 1,061,469 კმ². მურეი სიგინძათ ავსტრალიაშ უდიდაშ წყარმალუ რე. მურეიშ ღანჩოშ უდიდაშ ნადუეფ რე: მარამბიჯი, დარლინგი, ლაკლანი, უორეგო, პარუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ავსტრალიაშ წყარმალუეფი
სანი (წყარმალუ)
სანი (San; Сян Sian; Saan) — წყარმალუ პოლონეთის დო უკრაინას. ვისლაშ ნადუ. სიგჷნძა 458 კმ. ღანჩოშ ფართი 16,877 კმ². თაურეშე 14,426 კმ². პოლონეთის.
ჯვ. წ. 679
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 679 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ლოპოტა
ლიტერატურა
კატეგორია:კახეთიშ აკანიშ წყარმალუეფი კატეგორია:ალაზანიშ ნადუეფი
Gucci
მინი|250პქ|Gucci-შ ლოგო გუჩჩიშ ჸუდე, უჯგუშო რე ჩინებული, მუჭოთ გუჩჩი (Gucci) — იტალიური მოდაშ დო ტყებიშ ნიფთეფიშ ლეიბლი. თინა დარსხჷ გუჩიო გუჩიქ ფლორენციას, 1921 წანას. გუჩჩი იკოროცხუ მოსოფელს ართ-ართ არძაშე ჩინებულ, პრესტიჟულ და ანდულას ჩინებურ მოდაშ ბრენდო.
კატეგორია:იტალიური ბრენდეფი კატეგორია:1921 წანაშ დუნარსხუა კომპანიეფი კატეგორია:მუკაქუნალიშ ბრენდეფი კატეგორია:იტალიური კომპანიეფი
JVC
JVC (Japan Victor Company Ltd.) 1927 წანას იაპონიას, ნოღა იოკოჰამას დორსხუაფილი იაპონური ინტერნაციონალური ელექტრონული კორპორაცია. კორპორაცია გიშმაშქვანს შხვადოშხვა ელოქტრონულ ტექნიკას: ტელევიზორეფს, მაგნიტოფონეფს, ვიდეო-კამერეფს დო შხვა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:JVC კატეგორია:ელექტრონული კორპორაციეფი კატეგორია:იაპონური ელექტრონული კორპორაციეფი
ვიშნუ
ვიშნუ (სანსკრ. विष्णु viṣṇu „ირიშმაკათაფუ“) — ინდუისტური სუმელაშ (ტრიმურტი) მაფორუ ღორონთი აკმაქიმინჯე ბრაჰმაშ დო მუმაჯილიკარი შივაშ ხასჷლას.
ოთხხელამ ვიშნუ სვანჯულენს კოსმოსურ ოკიანეს დო აკმოქიმინუნს ახალ ოქიანუეფს. ოკუჩხანეწკუმა გეუხე ბედინერობაშ ოსურღორონთი ლაკშმი. მუჭოთ მათხილე ღორონთი, თინა ლურენჯობაშე ირო თიმწკუმა გიშმაკურცხუ, მუჟამცჷთ მოსოფელს გლახა მოძჷნ.
ავატარო მოულირ ვიშნუ მუთმოჯილიკანს უბადობას დო ეკმანწყუნს კანონიერალას. თიშ ავატარეფშე არძოშე უმოსო ჩინებული რე რამა, კრიშნა დო ბუდა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინდუისტური ღორონთეფი კატეგორია:ბჟაშ ღორონთეფი კატეგორია:ვაიშნავიზმი
გვალიორი
გვალიორი ვარა გვალიარი — ინდოეთიშ მადჰია-პრადეშიშ შტატიშ სიდიდათ მაანთხა ნოღა. იდვალუაფუ აგრაშე ობჟათეშე 122 კმ. რკინაშ შარაშ ღოზეფიშ გინოკვათუს დო აკმოდირთუ სუმი ისტორიული ცენტრიშე — კიმე გვალიარიშ, ლაშქარიშ დო მორარიშე. მახორობა 1,901,981 (2011 წანაშ მუნაჩემეფით).
220px|left|გვალიორიშ ჯიხაშ კიდალეფი გვალიორი ასრულენდჷ შანულამ როლს ოორუე ინდოეთიშ ისტორიას, მუჭოთ ისტორიულ ოლქ მალვაშ პოლიტიკური ცენტრი. მუშჸურე გვალიორი დუდმაართათ ჯიხაშ ჯოხოდვალა რდჷ. თე ჯიხაშ არსებობა შანულამი სავაჭარო შარეფიშ აკართაფუს, რჩქინელი რე დიო ხოლო VI ოშწანურაშე. ჯიხაშ კიდალეფიშ დინოხოლე თხილერი რე ამშვი დოხორე, ამშვი ოხიდა, მეჩეთი, ბრუო აუზი დო XI ოშწანურაშ ინდური არქიტექტურაშ ძალამი მერკე ძეგლეფი. XV ოშწანურას, ჯიხაშ კიდალეფწკჷმა კირდეშ სირღამას ეშუკვათუნა 18 მეტრაშ სიმაღალეშ გიგანტური ჯაინისტური ძეგლეფი.
გვალიორიშ ჯიხეფიშ ობჟათეშე 6 კმ. იდვალუაფუ ნოღა ლაშქარი, 1810 წანაშახ მარათეფიშ სათაროშ დინასტია სინდჰეფიშ მოქიმინჯე რეზიდანცია დინასტიაშ დჷმარსხუაფალქ 1745 წანას წიმი ეწუდირთჷ მარათეფიშ კონფედერაციას დო აკოქიმინჷ გვალიორიშ დიდი სათარო. თიშ მოთაქ, მაჰადაჯიქ (მაფენდჷ 1761-1794 წანეფს) ოორუე ინდოეთიშ შანულამი ნორთი გეჭოფუ დელიშე ჯაიპურშახ.
ანგლო-მარათული ლჷმეფიშ ბორჯის, 1803 დო 1819 წანეფს გვალიორიშ მამართვალეფქ მიოდინეს მუნეფიშ დიხეფიშ ნორთი. 1780 დო 1843 წანეფს ინგლისარეფქ შტურმით გეჭოფეს გვალიორიშ ჯიხა. სიფაეფიშ აბუნტებაშ ბორჯის, რაჯაქ დითხილუ ბრიტანეთიშ გვირგვინიშოთ ართგურობა, ხვალე თიშ ჯარიშკოჩეფქ ებუნტეს. ბრიტანულ ოურდუმე აკნაშაყარაქ კინე გეჭოფჷ გვალიორიშ ჯიხა, მარა [1886 წანაშ მორაგადუათ ჯარეფქ დისლოცირებულქ იჸუ ჯანსის. ნოღა გვალიორი ძალამი სქვამი რე.
თარი ოქიანუეფი: 220px|მარცხნივ|მინიატიურა|ნოღაშ მიოჯინი გვალიორიშე
მამუკა მდინარაძე
მამუკა მდინარაძე — ქორთუ პოლიტიკოსი, რე საქორთუოშ პარლამენტიშ ართ-ართი დეპუტატი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
ბერძენეფი
მინი|290px|ჩინებული ბერძენეფი ბერძენეფი ვარდა ელინეფი — კათა, საბერძნეთიშ თრი მახორობა (9,72 მლნ). თაშნეშე ოხორანა კვიპროსის (570 ვთშ.), ააშ-ს (550 ვთშ.), გერმანიას (300 ვთშ.), რუსეთიშ ფედერაციას (92 ვთშ.).
წყუეფი
კატეგორია:მოსოფელიშ კათეფი *
დაკოტა ფენინგი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1994
დოსე-დე-ოკტუბრეშ დეპარტამენტი
დოსე-დე-ოკტუბრეშ დეპარტამენტი (Departamento Doce de Octubre) — დეპარტამენტი არგენტინას, ჩაკოშ პროვინციას.
არგენტინაშ სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფით, 2001 წანას დეპარტამენტიშ მახორობა 20 149 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 2 576 კმ² რე.
დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა ხენერალ-პინედო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ დეპარტამენტეფი
ირლანდიური ნინა
280პქ|მინი|მარჯვნივ|გელტახტეფი (რეგიონეფი, სოდეთ თე ბორჯიშა იჩუალუაფუ ირლანდიური ნინა) ირლანდიას ირლანდიური ნინა (Gaeilge) — ირლანდიარეფიშ ნინა, კელტური ნინეფიშ ართ-ართი ნინა, შოტლანდიურწკჷმა დო მენურწკჷმა ართო ორხველჷ თე ბუნაშ გოიდელურ გიმენბუნას.
ირლანდიური რე ირლანდიაშ სახენწჷფო ნინა. 2005 წანაშ 13 მანგის მეღებულქ იჸუ გინოჭყვიდირუაქ ირლანდიურიშ მიშაღალაქ ევრორსხუშ ომუშებელი ნინეფიშ რიცხუშა, მუქჷთ ძალაშა მიშართჷ 2007 წანაშ 1 ღურთუთაშე.
სტატუსი
ოფიციალური ნინა:
გოფაჩუაშ არანი:
ნახევარტბა
ნახევარტბა, ბაშლეხელი — ტობა კახეთიშ კავკაციონიშ კუნწულს, ლაგოდეხიშ მუნიციპალიტეტის, ზუღაშ დონეშე 2713 მ-ს. ჟიდოხიშ ფართობი 0,02 კმ², მაქსიმალური სიტომბა 12,8 მ, ოშქაშე სიტომბა 6,0 მ. ტობაშ ქვიბი ჯიშთური გორჩქინაშ რე. ირდუ თირიშ, ჭვემაშ დო დიხაშთუდონი წყარით. ობჟათე წყარპიჯიშე გიშმურს წყარმალუ შრომისხევი (ალაზანიშ სისტემა). წყარი წყონდა დო კარაკანი რე.
რემბრანდტი
რემბრანდტ ჰარმენს ვან რეინი (ჰოლანდ. Rembrandt Harmenszoon van Rijn დ. 15 მანგი, 1606, ლეიდენი, ჰოლანდია- ღ. 4 გჷმათუთა 1669, ამსტერდამი) — ჰოლანდიაშ ართ-ართი უმოსი გჷშარჩქინელი ხანტუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჰოლანდიარეფი კატეგორია:ჰოლანდიარი ხანტუეფი კატეგორია:დუნაბადი 1606 კატეგორია:ნაღურა 1669
ჟიმოლენი უელეშ პროვინცია
ჟიმოლენი უელეშ პროვინცია (Haut-Uele) — კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პროვინცია, ნამუთ ქიანაშ ოორუეს იდვალუაფუ.
გეოგრაფია
thumb|right|275px|ბელგიარი კოლონისტეფიშით აკოგაფილი დუნგუშ ჯიხაზურგა (1986 წანა) 2005 წანაშ საკონსტიტუციო რეფორმაშახ ჟიმოლენი უელეშ პროვინცია რდჷ ჸოფილი ბჟაეიოლიშ პროვინციაშ ნორთი. ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოღა ისირო. მუში ჯოხოდვალა პროვინციაქ მიპალუ წყარმალუ უელეშე, ნამუთ მეურს თიშ ტერიტორიას.
მახორობა
პროვინციაშ მახორობა — 1 920 867 ადამიერი (2005 წანა).
ტერიტორიეფი
პროვინცია იკათუანს გეჸვენჯი ტერიტორიეფს:
სქოლიო
კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პროვინციეფი
ოლორეფიშ ტობა
მინი|300პქ|ოლორეფიშ ტობა ოლორეფიშ ტობა (Лебединое Озеро) — ბალეტი, ნამუთ ჭარ რუს კომპოზიტორ პეტრე ჩაიკოვსკიქ 1875-1876 წანეფს. სცენარი ორხველ ვლადიმერ ბეგიჩევს დო ვასილი გელტსერს. პიესა გერსხუაფილი რე ჯვეშ გერმანულ ლეგენდაშა, სოდეთ ჩიება რე პრინცესა ოდეტშე, ნამუქჷთ უბადო ჯადოქარიშ ჭყალაშ გეშა ოლორო გინირთჷ. ორიგინალური პროდუქციაშ ქორეოგრაფი რდჷ ჯულიუს რეისინგერი. ბალეტიშ პრემიერაქ 1877 წანაშ 20 ფურთუთას აკოდირთჷ მოსკოვიშ დიდ თეატრის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პეტრე ჩაიკოვსკიშ ბალეტეფი
შტეფან ლიხტშტაინერი
შტეფან ლიხტშტაინერი (დ. 16 ღურთუთა, 1984) — შვეიცარიალი მობურთე, ლაჸაფენს იტალიაშ სერია A-ს კლუბ „იუვენტუსის“ დო შვეიცარიაშ ერუანული ნაკორობას. თინა რე უნივერსალური მობურთე, ლაჸაფენს კვარჩხან მათხილეშ დო კვარჩხან ოშქაშემათხილეშ პოზიციას. ოკათუდჷ ევრო 2016-ის, სოდე შვეიცარიაშ ერუანული ნაკორობაშ კაპიტანო რდჷ წჷმორინელი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შვეიცარიალი მობურთეეფი კატეგორია:დუნაბადი 1984 კატეგორია:სერია A-შ მობურთეეფი კატეგორია:ლაციოშ მობურთეეფი კატეგორია:იუვენტუსიშ მობურთეეფი კატეგორია:ლიგა 1-შ მობურთეეფი კატეგორია:ციურიხიშ გრასჰოფერიშ მობურთეეფი კატეგორია:ლუცერნიშ მობურთეეფი კატეგორია:2014 წანაშ მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატიშ მობურთეეფი კატეგორია:ლილიშ მობურთეეფი კატეგორია:2016 წანაშ ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატიშ მობურთეეფი
სტეინ ოდვარ მოენი
|მინი|200px|სტეინ მოენი სტეინ ოდვარ მოენი (Svein Oddvar Moen; დ 22 ღურთუთა 1979, ხოუგესუნი) — ნორვეგიარი ოკუჩხბურთე არბიტრი.2004 წანაშე, ტიპელიგაშ მატჩეფს არბიტრენს. 2005 წანაშე ფიფაშ არბიტრი რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნორვეგიაშ ოკუჩხბურთე არბიტრეფი
ჯვ. წ. 680
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 680 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
სახარე ტობა
ლიტერატურა
კატეგორია:კახეთიშ აკანიშ ტობეფი
მირზაანი (დაბა)
მირზაანი (ჸოფილი ძველი მირზაანი) — ჸოფილი დაბა (1945 წანაშე) საქორთუოს, დედოფლისწყაროშ მუნიციპალიტეტის, ისტორიულ ქიზიყის. იდვალუაფუ იორიშ გაბარს, ზუღაშ დონეშე 760 მეტრის. დედოფლისწყაროშე მოჩილათრი რე 15 კილომეტრით. მიპალუანა ნაფთობის. დაბაწკჷმა რე მირზაანიშ ნაფთობიშ ობადი. დაბა მირზაანი მახორობაშე ჩოლერი რე დო ის 2014 წანაშ მახორობაშ ეჭარუას ვარე ეჭარილი დო მიშურს დედოფლისწყაროშ მუნიციპალიტეტიშს ადმინისტრაციულ მონწყუალაშა.
სქოლიო
კატეგორია:საქორთუოშ ნაოფუტარეფი
ლაოსი
ლაოსი (ປະເທດລາວ, ლაუ ), ედომუშამი ოფიციალური ჯოხოდვალა — ლაოსიშ ოკათე დემოკრატიული რესპუბლიკა (ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ ) — სახენწჷფო ობჟათე-ბჟაეიოლ აზიას ნანანოღათ ვიენტიანი. ქიანას ბჟადალშე უხურგანს ტაილანდი, ბჟაეიოლშე — ვიეტნამი, ობჟათეშე — კამბოჯა, ოორუეშე — ჩინეთიშ ოკათე რესპუბლიკაშ პროვინცია იუნანს, ოორუე-ბჟადალშე —  მიანმარი.
სქოლიო
* კატეგორია:ობჟათე-ბჟაეიოლი აზიაშ ქიანეფი კატეგორია:აზიაშ ქიანეფი კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი
კალვადოსი (ოშუმალი)
thumb|კალვადოსი პეი დ'ოჟი (pays d'auge) კალვადოსი (Calvados) — ონტკაშ ტიპიშ სპირტიანი ოშუმალი, ნამუთ საფრანგეთის ნორმანდიაშ პროვინციაშ საუჯგუშო დიხეფს იწარმებუ. ეშინელ ოშუმალს უშქურშე ზადჷნა დო თის წყარს დო საფუარს უკათუანა. მუსხირენი ხილიშ ბაზაშა აკოქიმინელ ოშუმალს უჯვეშაში ისტორია უღუ. უჩინებუ რე, თუ მუჟამს დიჭყჷ ნორმანდიაშ ვარდა ბრეტონსკიშ ოფუტეეფს კალვადოსიშ ზადუაქ. მებინეხალაშე გინორთელო, უშქურიშ დო სხულიშ გჷმოჸონაფაშ კულტურა ყაზახეფიშ თარი საქვარუა ვარდჷ. ლექინო შილებე, ნამჷ-და ზუსტას თე ბაძაძით, სიდრი დო თიშა გეპონილო აკოქიმინელი სპირტიანი ოშუმალი დიდი ხანიშ გოძვენას უჩინებუ რდჷ თიში "ოდაბადეშ" ფარგალეფს გალე.
კატეგორია:ალკოჰოლური ოშუმალეფი
კორეი სთოლი
კორეი დანიელ სთოლი (Corey Daniel Stoll; დ. 14 მელახი, 1976, ნიუ-იორკი) — ამერიკალი არტისტი. 2011 არსულჷ ერნესტ ჰემინგუეიშ როლი ვუდი ალენიშ ფილმის შქასერი პარიზის, 2015 წანას არსულჷ დარენ კროსიშ ჸვინთელი გინაქუნალიშ როლი Marvel-იშ ოქუანუშ ფილმის ბუტუტია-კოჩის.
ლოჭინი
ლოჭინი, სარცხენისი – წყარმალუ გარდაბანიშ მუნიციპალიტეტის, მტკვარიშ კვარჩხანი ნადუ. იჭყაფუ იალნოშ ქჷნდჷრიშ ობჟათე კართეს, 1085 მ სიმაღალას, სიგჷრძა 30 კმ, ღანჩოშ ფართობი 317 კმ². ეთმიჯუმუაფუ ჭვემაშ, თირიშ დო დიხაშთუდონი წყარით. წყარალა უჩქჷ აფუნს, წყარმარჩხობა - ზოთონჯის, წყარმოლაფეფი - ზარხულს დო დამორჩილს. ირინუანა ოწყარალო.
კორეი სთოლი
კატეგორია: ამერიკალი არტისტეფი
ლოჭინი
ლიტერატურა
კატეგორია:თუდოლენი ქართლიშ აკანიშ წყარმალუეფი
რაპანუი (ნინა)
რაპანუი — ბჟაეიოლპოლინეზიური ნინა, მუდგაშათ რაგადანა თანაფაშ კოკის.
რაპანუიშ ჭარალუა ლათინურ ანბანს ირინუანს.
რაპანუიშ ნინა ბჟაეიოლპოლინეზური ნინა რე, ნამუთ თაშნეშე იკათუანს მარკიზულ დო ტაიტურ ნინეფს. ნინეფიშ ფანიას, მორფოლოგიურო თინა არძოშე ხოლოსიე მარკიზულწკჷმა, თიშ უმკუჯინუო, ნამდა ფონეტიკურო უმოსი ბრელი დოხოლაფა უღუ ახალზელანდიურ მაორულ ნინაწკჷმა. ჟირხოლო ნინა, წოროხონარიელეფიშ ატებაშ ჸურე ალაზიმაფათ კონსერვატიულიე შხვა ბჟაეიოლპოლინეზიურ ნინეფწკჷმა ალაზიმაფათ, ნამუეფქჷთ თინეფი მიოდინეს.
შხვა პოლინეზიური ნინეფიშ შორო, რაპანუის ძალამი ჭიჭე წოროხონარიელი უღჷ. ბჟაეიოლპოლინეზიურ ნინეფს რაპანუი უნიკალურიე თით, ნამდა თინაქ ქეტუ დუდშენოიანი პროტო-პოლინეზიურიშ გლოტალური რსხუ.
რაპანუიშ ნინაშ გეშა ეკონია ბორჯის გჷშაშქუმალირი არძოშე შანულამი წინგიე ვერონიკა დიუ ფეიშ რაპანუი (გრამატიკაშ ეჭარუა) (ISBN 0-415-00011-4).
ძალამი ჭიჭე რე ჩინებული თე ნინაშ ევროპელეფწკჷმა კონტაქტაშახიანი ულირიშ გეშა. თიში ლექსიკაშ უდიდაში ნორთი გჷნულირიე პროტო-ბჟაეიოლპოლინეზიურშე. ტაიტურშე მასიურო დოსერსხაფაშ გეშა, ასე ბრელი ზიტყვაშ ჟირი ფორმა რე, მუთ ორდოულ ნინას ართი ზიტყვათ გჷმისახუაფუდ. სამანგათ, ტაიტური ite-შ ხასლას რე ორიგინალი tike‘a (რწყება); ჟირხოლო თინეფშეიანი მუთმურს პროტო-ბჟაეიოლპოლინეზიური kite‘a-შე.
სქოლიო
კატეგორია:თანაფაშ კოკი კატეგორია:პოლინეზიური ნინეფი
ჯანგი
სქოლიო
კატეგორია:პაკისტანიშ ნოღეფი კატეგორია:პენჯაბი
კალაშ თემი
კალაშ თემი (კალაშ ადმინისტრაციული ართული) — თემი ჟიმოლენ შონეს, მესტიაშ მუნიციპალიტეტის, აკმაართიანენს 6 ოფუტეს: ლალხორი (თემიშ ცენტრი), დავბერი, ვიჩნაში, იფრარი, ხალდე, ხე. კალაშ თემშა მიშმეშჷ თაშნეშე ოფუტეეფი აგრაი დო ლასკრალი, ნამუეფჷთ მახორობაშე ჩოლერი რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მესტიაშ მუნიციპალიტეტიშ თემეფი კატეგორია:სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ თემეფი კატეგორია:საქორთუოშ თემეფი
სოფიო კილაძე
სოფიო კილაძე — ქორთუ პოლიტიკოსი, რე საქორთუოშ პარლამენტიშ ართ-ართი დეპუტატი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
ჯოვანი დომენიკო კასინი
ჯოვანი დომენიკო კასინი (იტალ. Giovanni Domenico Cassini; ფრანგ. Jean-Dominique Cassini; დ. 8 მანგი, 1625, პერინალდო, გენუაშ რესპუბლიკა — ღ. 14 ეკენია, 1712, პარიზი, საფრანგეთიშ ომაფე) — იტალიარი-ფრანგი მათემატიკოსი, ასტრონომი, ასტროლოგი დო ინჟინერი. გურაფულენდჷ გენუაშ იეზუიტეფიშ კოლეჯის. გურაფაშ თებაშ უკული მუშენდჷ ბოლონიაშ უნივერსიტეტის დო პანცანოშ ობსერვატორიას. კასინიქ მიოგორუ პლანეტა მარსქულიშ ოთხ ალმაშარეს: იაფეტის 1671 წანას, რეას 1672 წანას, ტეთისის დო დიონას 1684 წანას, გიმირკვიუ პლანეტეფიშ მოროხიშ დო დიაშ როტაციული პერიოდეფი, 1675 წანას კასინიქ ეჭარჷ მარსქულიშ რგოლეფიშ რუმე ნორთი რგოლეფიშ A დო B რეგიონეფ შქას, რდჷ საფრანგეთიშ ტოპოგრაფიული რუკაშ ართ-ართი ავტორი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იტალიარეფი კატეგორია:ფრანგეფი კატეგორია:იტალიარი-ფრანგი ასტრონომეფი კატეგორია:დუნაბადი 1625 კატეგორია:ნაღურა 1712
ბჟაეიოლი მაკედონია დო თრაკია
ბჟაეიოლი მაკედონია დო თრაკია (Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης) — ადმინისტრაციული პერიფერია საბერძნეთიშ ოორუე-ბჟაეიოლ ნორთის.
ადმინისტრაციულო პერიფერიაშა 5 ნომი მიშურს:
პერიფერიაშ ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოღა კომოტინი.
პერიფერიაშ ფართობი — 14 157 კმ², მახორობა — 608.182 (2011), ნამუეფშე 83% — ბერძენი ქირსიანეფი რე, 17% — თურქი, ბულგარალი გოჭყაფაშ მუსლიმები რენა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საბერძნეთიშ პერიფერიეფი
ბჟაეიოლი ტიმორი
ბჟაეიოლი ტიმორი, მაჟირა მერკე ჯოხოდვალა ტიმორ-ლესტე , ედომუშამი ოფიციალური ჯოხოდვალა — ბჟაეიოლი ტიმორიშ დემოკრატიული რესპუბლიკა — სახენწჷფო ობჟათე-ბჟაეიოლ აზიას, იდვალუაფუ კოკი ტიმორიშ ბჟაეიოლ ნორთის, კინე თე კოკიშ ბჟადალი ნორთიშ მოჭიჭე ექსკლავს (პროვინცია ოკუსი-ამბენო) დო ჭიჭე კოკეფს - ატაუროს (ოორუეშე) დო ჟაკუს (ბჟაეიოლშე).
ისტორია
მეხოლაფირო 4 ვითოში წანაშ წოხჷლე, ტიმორი ავსტრალოიდური რასაშ წჷმმარინაფალით რდჷ დოხორელი, ნამუთ ჯვეშპაპუაშ ნინაშა იჩიებუდჷ. მოგვიანაფათ, ტიმორს ავსტრონეზიულ მონღოლოიდურ ტომეფქ ქიდიხორეს, ნამუთ ასეიანი ინდონეზიაშ კოკეფშე მორთეს. არძაშე ბოლოს მორთეს ტატუმეფქ — დოხოლაფირო, XVI ოშწანურას. ტეტუმეფს, კოკიშ თი ბორჯიშ მახორუეფიშ გოვითარაფაშო შანულამი გოლინა უღჷდეს — ტეტუმეფშე მაგალითიშ ეჭოფუათ, შხა ტომეფქ მაართარინ შაყარუობაშე დიხაშხანდუაშა გეგნორთეს, კერზოთ, ბრინჯიშ მოჸონაფაშა.
თიმ ბორჯიშო (XIV—XVI ოშწანურეფს), ტიმორშა გილეშეს ჯავანაარი, მალაიარი დო ჩინარი ვაჭარეეფი].
პორტუგალიარეფი მაართა ევროპალეფი რდეს, ნამუქჷთ XVI ოშწანურას მორთეს თე ტერიტორიაშა დო კოკი ტიმორს მუსხირენ დოხორალა ქუდარსხუეს. თიმ ბორჯიშო, კოკი ტიმორიშ ელმოლი კოკეფი ჰოლანდიარეფს აფუდეს კოლონიზირებული.
მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ბორჯის, კოკი იაპონიას აფუდჷ ოკუპირებული (1942 წანაშე 1945 წანაშახ), ლჷმაშ უკული პორტუგალიაშ გოლინაქ გეახალჷ. 1974 წანაშახ, ბჟაეიოლი ტიმორი პორტუგალიაშ კოლონია რდჷ.
ბჟაეიოლი ტიმორიშ ინდონეზიური ოკუპაცია
პორტუგალიაშ ტიმორიშ დეკოლონიზაციაშ პროცესიქ 1974 წანას დიჭყჷ, პორტუგალიაშ ავტორიტარული რეჟიმიშ დონთხაფათ. 1975 წანაშ 28 გერგობათუთას, ბჟაეიოლი ტიმორიშ ზოხორინალაშ დეკლარაციაქ გეგმიცხადჷ. მარა, 9 დღაშ უკული, ქიანაშა ინდონეზიაშ არმიაშ ნორთიქ გემიშეჭკირჷ დო ინდონეზიაქ ბჟაეიოლი ტიმორი მუშ 27-ა პროვინციათ გეგმაცხადჷ. ბჟაეიოლ ტიმორშა მიშაჭკირუა დო გეჸვენჯი რეპრესიეფი ააშ-იშ ოჭიშით მიშუ, ნამუთ ინდონეზიარ სპეცნაზიშ გჷნართს რწაფუნდჷ დო იარაღის არძენდჷ. ავსტრალიაქ ინდონეზიაშ თარობაშ ქიმინჯალფს ქელუდირთჷ დო ხურგაშგალე ტიმორიშ გოდუდშულაფაშ მონძაშ ხანდას წიმი აწურედჷ. thumb|დემონსტრაცია ინდონეზიაშე ზოხორინალაშო
ინდონეზიური მართუა გჷშაკერძაფილო გიშეგორუდჷ სისატიკეთ დო ნძალადობათ. 27-წანიან ხანს, 100-შე 250-შახ ვითოში ადამიერი რდჷ ჸვილირი (მუჟამსით, დოხოლაფირო, 600 ვთშ. ადამიერი რდჷ ქიანაშ მახორობა, ინდონეზიაშ ოკუპაციაშ ბორჯის), დოხოლაფირო ჸვილირსხი რაილეფი რდჷ.
1999 წანას გოეროშ გენჭირათ ბჟაეიოლ ტიმორს დუდგუმორკუაშ რეფერნდუმქ იტარჷ. შედეგო, მახორობაშ 78,5%-იქ ზოხორინალა ისხუნუ. თექ ნძალადუაშ ახალი ნაციცხალი გაჭყჷ, სოდეთ ოერეფოშქაშე შვიდობაშ კონტინგენტიშ მიშაჸონაფაქ საჭირო იჸუ. 2002 წანაშ 20 მესის, პორტუგალიაშ რინელი კოლონია, ოფიციალურო ზოხორინელი სახენწჷფოთ რდ გჷმოცხადაფილი.
გეოგრაფია
thumb|direita|ოფუტე გვალას. ბჟაეიოლ ტიმორი. ქიანაშ ტერიტორია უმენტაშო გვალამიე, სოჸურეშეთ ბანდაშ დო ტიმორიშ ზუღაშა ჭიე-ჭიე გვალაშ წყარმალუეფი დინმახჷრჩინანა. ბჟაეიოლ ტიმორს დიხაშნწალუეფი დო ცუნამეფი უჩქჷ.
ბჟაეიოლი ტიმორიშ კლიმატი სუბეკვატორული მუსონურიე, ზომიერი მუდანობაშ ნოლექეფით. ლეჟერე მუსონს მენწყერეფი დო წყარალეფი უჩქჷ.
ქიანაშ ბჟაეიოლს გოფაჩილიე 500-700 მეტრაშახ ვართფერი დიდი პლატოეფი. ტიმორიშ ზუღაშ წყარპიჯი, შელფი დო გჷშაკერძაფილო ქვინჯი დიდარიე ნაფთობით დო გაზით.
მახორობა
thumb|right|upright|ბჟაეიოლ ტიმორალი ტრადიციული მუკაქუნალით thumb|direita|მასხაპალეფი ტრადიციულ ტიმორულ კოსტიუმეფს მახორობაშ მუდანობა — 1,172,390 (2013 წანაშ მუნაჩემეფით).
ონოღე ძინა — 27%.
მახორობას ჭარუა-კითხირიშ რჩქინა — 58 % (2002 წანაშ ფასებათ).
ეთნიკური აკოდგინალუა — ავსტრონეზიარი კათეფი (ტეტუმი — 45 %, მამბაი — 15 %, ტოკოდე — 12 % დო შხვ.), პაპუასიარი კათეფი (ბუნაკი — 11 %, მაკასაი — 3 % დო შხვ.), ჩინარეფი — 1 %.
რესურსეფი ინტერნეტის
* კატეგორია:აზიაშ ქიანეფი კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი
ურიეფი
ურიეფი — სემიტური გამნარყიშ კათა. მილიონი — 13 428 300 მლნ, თინეფს შქას ააშ-ს — დოხოლ. 5 275 000, ისრაელს — 5 მ703 700, რუსეთიშ ფედერაციას — 205 000.
კატეგორია:მოსოფელიშ კათეფი კატეგორია:აზიაშ კათეფი
რუანდაშ ნოღეფიშ ერკებული
რუანდაშ ნოღეფი (Cities in Rwanda) — რუანდაშ შხუ დოხორელი პუნქტეფიშ ერკებული. Citypopulation-იშ მეჯიანთ, რუანდას 15 ნოღა რე, სოდე 15 000-შე უმოსი ადამიერი ოხორანსჷნ.
რუანდაშ ნოღეფიშ ერკებული
thumb|right|300px|რუანდაშ ნოღეფი
სქოლიო
რუანდა
ჯვ. წ. 681
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 681 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ლუარა (წყარმალუ)
thumb|წყარმალუ ლუარა thumb|ლუარა
ლუარა (ფრანგ. Loire, ბრეტ. Liger, ოქსიტ. Léger, ლათინ. Liger) — საფრანგეთიშ უგინძაში წყარმალუ. იჭყაფუ არდეშიშ დეპარტამენტის დო მიაძინუ ატლანტიშ ოკიანეს. სიგინძა 1,013 კმ. ღანჩოშ ფართობი რე 117,001 კმ².
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:წყარმალუეფი კატეგორია:საფრანგეთიშ წყარმალუეფი კატეგორია:ევროპაშ წყარმალუეფი
ლეო ქიაჩელი
ლეო ქიაჩელი (დაბადებაშ ჯოხო: ლეონ მიხეილიშ სქი შენგელაია) (დ. 7 ფურთუთა/19 ფურთუთა, 1884, ოფ. ობუჯი, წალენჯიხაშ რაიონი ― ღ. 19 ქირსეთუთა, 1963, ქართი) — ქორთუ ჭარუ. შინელი რე წინგეფით: გვადი ბიგვა, ტარიელ გოლუა, ალმასგირ კიბულანი, ჰაკი აძბა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ქორთუეფი კატეგორია:ქორთუ ჭარუეფი კატეგორია:ლენინიშ ორდენიშ კავალერეფი კატეგორია:ხანდაშ ჭითა შილაშ ორდენიშ კავალერეფი კატეგორია:დუნაბადი 1884 კატეგორია:ნაღურა 1963
პრეგოლია
პრეგოლია ვარ და პრეგოლა (Прего́ля; Pregel; Prieglius; Pregoła) რე წყარმალუ რუსეთის, კალინინგრადიშ ოლქის. სიგინძა 123 კმ. აუზიშ ფართი 15,500 კვ.კმ. წყარმალუს შინანს პტოლემე კრონოსიშ ჯოხოთ. წყარმალუ პრეგოლიას შხვადოშხვა წანეფს შხვადოშხვანერო უძახუდეს: პრიგორა (1302), პრეგორი (1359), პრეგოლი, პრეგელი (1331), პრეგილი (1460).
ამსტერდამიშ მათხილე ღოზი
ამსტერდამიშ მათხილე ღოზი (Stelling van Amsterdam) — იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტი ნიდერლანდის, 135 კილომეტრიშ სიგჷნძაშ დუდიშოთხილე ნოგაფუ ამსტერდამიშ მუკი-მუკის. იკათუანს 42 ჯიხაზურგას დო თ.გ. „წყარიშ ღოზის", რზენეფს, ნამუეფჷთ ეფას იაზმახებუდჷ, ნამუთ დუდიშ ოთხილარი სისტემაშ ართ-ართი თარი აკმადგინალი ნორთი რდჷ.
მათხილე ღოზიქ ეიკიდჷ 1880-1920 წანეფს. აეროპლანიშ დო ტანკიშ გჷმოგონაფაშ უკული, ანუ სისტემაშ თებაშ ბორჯის თინა უკვე მოჯვეშაფილი რდჷ. აკმადგინალი ჯიხასიმანგარეფიშ უმენტაშალა ნოღაშ მამართვალეფშე იკონტროლებუ დო შელებუანი რე თინეფიშ მოძირაფა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნიდერლანდიშ ნოდგჷმი-ნოგაფუეფი კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ნიდერლანდის
თინათინ ბოკუჩავა
თინათინ ბოკუჩავა — ქორთუ პოლიტიკოსი, რე საქორთუოშ პარლამენტიშ ართ-ართი დეპუტატი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
ობჟათე ამერიკაშ ქიანეფიშ ერკებული მახორობაშ მეჯინათ
მინი|მარჯვნივ|[[ობჟათე ამერიკა]] თენა რე ობჟათე ამერიკაშ კონტინენტიშ ქიანეფიშ ერკებული მახორობაშ მეჯინათ, 2006 წანაშ მუნაჩემეფით.
კატეგორია:ობჟათე ამერიკაშ ქიანეფი
ურსულა კრებერ ლე გუინი
ურსულა კრებერ ლე გუინი (ინგლ. Ursula Kroeber Le Guin; დ. 21 გჷმათუთა, 1929, ბერკლი, კალიფორნია — ღ. 22 ღურთუთა, 2018, პორტლენდი, ორეგონი) — ამერიკალი ჭარუ დო ნოველისტი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ჭარუეფი კატეგორია:ამერიკალი ნოველისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1929 კატეგორია:ნაღურა 2018
ჯვ. წ. 682
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 682 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
მერაშ კანტონი
მერაშ კანტონი (Cantón Mera) — კანტონი ეკვადორს, პასტასაშ პროვინციას. ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა მერა. 2001 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 8 088 ადამიერს აკმადგინანდჷ.
სქოლიო
კატეგორია:ეკვადორიშ კანტონეფი
დოს-დე-აბრილიშ დეპარტამენტი
დოს-დე-აბრილიშ დეპარტამენტი (Departamento Dos de Abril) — დეპარტამენტი არგენტინას, ჩაკოშ პროვინციას.
არგენტინაშ სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფით, 2001 წანას დეპარტამენტიშ მახორობა 7 435 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 1 594 კმ² რე.
დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა ერმესო-კამპო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ დეპარტამენტეფი
ედიშერ თოლორაია
ედიშერ თოლორაია — ქორთუ პოლიტიკოსი, რე საქორთუოშ პარლამენტიშ ართ-ართი დეპუტატი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
მალაიზიაშ ტობეფიშ ერკებული
თუდოლე მოჩამილიე მალაიზიაშ ტობეფიშ ერკებული. ერკებული იკათუანც მუჭოთ ორთაშობური, თაშნე ხელობური ტობეფსჷთ. ტობეფი გორანწკილიე ანბანურო მუნეფიშ შტატეფიშ თუ ფედერალური ტერიტორიეფიშ მეჯინათ.
პუტრაჯაია
კატეგორია:ტობეფი ქიანეფიშ მეჯინათ კატეგორია:ტობეფი
ჯვ. წ. 683
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 683 წანა.
კარლ ფერდინანდ ბრაუნი
კარლ ფერდინანდ ბრაუნი (გერმ. Karl Ferdinand Braun; დ. 6 მანგი, 1850, ფულდა, ჰესენ-კასელი, გერმანიაშ რსხუ — ღ. 20 პირელი, 1918, ბრუკლინი, ნიუ-იორკი, ააშ) — გერმანალი ფიზიკოსი დო ელექტროინჟინერი. მიშეღჷ დიდი თია რადიო-ტელევიზიაშ ტექნოლოგიეფიშ გოვითარაფაშა. უკაბელო ტელეგრაფიაშ გოვითარაფაშ გეშა, 1909 წანას გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიკაშ დარგის (გულიელმო მარკონიწკჷმა ართო). კარლ ფერდინანდ ბრაუნი გურაფულენდჷ დიო მარბურგიშ დო უკულ ბერლინიშ უნივერსიტეტის. ბერლინიშ უნივერსიტეტის თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია 1872 წანას. 1895 წანაშე რდჷ სტრასბურგიშ უნივერსიტეტიშ ფიზიკაშ ინსტიტუტიშ დირექტორი. კარლ ბრაუნიშ ინტერესეფიშ სფერო რდჷ ელექტრონიკა და ელექტრონული ინჟინერია. რე შხვადოშხვა გიმოგონებეფიშ დო პატენტეფიშ ავტორი. კარლ ბრაუნიშ გიმოგონებეფს რე გერსხილი უკაბელო ტელეგრაფიაშ, ტელევიზორიშ, რადიოშ, რადარიშ, სმარტ-ანტენაშ დო MIMO ტექნოლოგიეფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალეფი კატეგორია:გერმანალი ფიზიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიკას კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:გერმანალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1850 კატეგორია:ნაღურა 1918
ჯაბალპური
ჯაბალპური (जबलपुर; შხირას თაშნეშე მიშინუანა მუჭოთ სანსკაარდჰაანი) — ნოღა ინდოეთის, მადჰია-პრადეშიშ შტატის. ფართობით არძოშე დიდი ნოღა შტატის, თაშნეშე უდიდაში ურბანული აგლომერაცია შტატის დო 38-ა ქიანაშ მასშტაბით (2011 წ).
ოორუეშე უხურგანს ნოღა კატნი, ოორუე-ბჟაეიოლშე — უმარია, ბჟაეიოლშე — დინდორი, ობჟათე-ბჟაეიოლშე — მანდლა, ობჟათეშე — სეონი, ობჟათე-ბჟადალშე — ნარსიმჰაპური დო ოორუე-ბჟადალშე — დამოჰი.
ისტორიულო, ჯაბალპური კალაშურიშ დო გონდიშ დინასტიეფიშ ცენტრი რდჷ დო ივითარებუდჷ მარათჰიშ დო მოგოლრფიშ იმპერიეფიშ კულტურეფიშ გოლინათ. ორდოიან XIX ოშწანურას, ნოღაქ ჭიეჭიეთ ანექსირაფილქ იჸუ ბრიტანეთიშ ინდოეთიშე დო თარ ოურდუმე ნოღათ გჷნირთჷ.
1997 წანას მოხვალამირჷ დიდი დიხაშნწალუაშ ეპიცენტრი არწორო ჯაბალპურს იდვალუაფუდჷ. ნოღა რჩქინელი რე მუშ პიეზაჟური მარმარილოშ კირდეშ ფორმაციეფით წყარმალუ ნარმადაშ წყარპიჯეფიშ მანგას. თაქ იდვალაუფუ ხუთ შტატიშ არმიაშ შტაბ-ორენი. ნოღაშ 1/6 ინდოეთიშ არმიას უკებჷ.
ჯაბალპურს გიჭყჷ ოტაბაკე ლაჸაფიქ - სნუკერი. ნოღა ჰინდიშ ლიტერატურული ყარაფიშ დო რეგიონული ოგონათუე ნასქვი რე.
სქოლიო
კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი
კონიაკი
მინი|250px|კონიაკი კონიაკი — ბრენდი, ნამუსჷთ ჯოხოქ საფრანგეთიშ ნოღა კონიაკიშ მეჯინათ გიადჷ. ჸურზენიშ წარმებაშ დოჭყაფა ჩქინი წანეფიშეჭარუაშ I ოშწანურაწკჷმა რე მერსხილი. თეხანური საფრანგეთიშ ტერიტორიას რომაალეფქ ბინეხიშ მოჸონაფა ქჷდიჭყეს. მოგვიანაფათ, მასუმა ოშწანურაშ ბოლოს, რომიშ იმპერატორქ პრობუსიქ მეღვინობათ საქვარუაშო ნებეფი გაფართუ.
მოსოფელს კონიაკიშ უშხუაში მაწარმეეფი
"ჰენნესი" (Henessy), "მარტელი" (Martell), "რემი მარტენი" (Remy Martin) დო "კურვუაზიე" (Courvoisier), ნამუეფით კონიაკიშ წარმებაშ 70%-ის იკენა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ალკოჰოლური ოშუმალეფი
ჩინი (ტობა)
ტობა ჩინი Tasik Chini — ტობა მალაიზიას, წყარმალუ პაჰანგიშ გოხოლუას, პაჰანგიშ შტატიშ ცენტრალური ნორთის. ტობაშ ოძგალეეფი დოხორინელიე ორანგ ასლიშ გუმნარჸაშ ჯაკუნიშ ტომეფით.
5 026 ჰექატარი ფართობიშ ჩინიშ ტობა წჷმმარინუანც სიდიდათ მაჟირა ლიგე ტობას მალაიზიას, ნამუთ 12 ტობაშ აკმოდირთუ. წყარმალუ ჩინი ნამუთ ტობაშე გჷმმურცუნ, დინმურც წყარმალუ პაჰანგიშა. წყარმალუ გოხურგელიე ჯებერეფით ტობაშ გეჸეშ შიონარჩუნაფალო სქირუ სეზონიშ განწხანს. მორო, წყარიშ გეჸეშ ეკჷნაქ, ტობაშ ორთაშობური ეკოლოგიაშ დო მუში ძგალეფც ჯალეფიშ სპუალა გაგშეჭანუ.
ფლორა დო ფაუნა
ტობა ღჷმალიერიე ბიომიარეფერამი ტროპიკული ლჷხჷმი მაფალუეფით, ნამუთ ფლორაშ 138 სახიობათ, ტობწკჷმა მახორუ 300 სახიობაშ შურდგუმილეფით დო 144 სახიობაშ ლიგე წყარიშ ჩხომეფითიე წჷმორინაფილი. არგუსოს დო ეკენიას ტობა გჷნმიქიმინუ მოფაფუე ბაღო, ნამუშ ჯიპიჯით ანთასობათ ჩე დო ვარდიშფერი ლოტოსიშ პეულეფითიე დოფორილი.
ლეგენდეფი
ტობაშა მერსხილიე მიარე მითეფი დო ლეგენდეფი, ნამუეფუთ ამდღარშახ ეშუნწყუმუ მუორეთ სქიდუნა. ორანგ ასლიშ ლეგენდაშ ალაფათ, ტობა ოხორანც დრაკონი ნამუსუთ ჯოხო ნაგა სერი გუმუმი (თაშნეშე ჯოხო „მალაიზიაშ ლოხ-ნესიშ ურჩხული“). წანა, ნამდა ტობაშ ქვინჯის ენონწყვილი რე უჯვეშაში ნოღა ხმერი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მალაიზიაშ გეოგრაფია კატეგორია:ტობეფი ანბანიშ მეჯინათ
შივა
შივა (სანსკ. शिव śiva „ჯამიერი, კეთილი“) — ინდუისტური სუმელაშ (ტრიმურტი) მუმაჯილიკარი ღორონთი აკმაქიმინჯე ღორონთი ბრაჰმაშ დო მაფორუ ღორონთი ვიშნუშ ხასჷლას.
ბრაჰმაშ ფუქნცია მითაჟამიშ ბორჯის მოსოფელიშ აკოქიმინუა რდჷ-და, ვიშნუშ მისია ირ ოშწანურას თინა რე, ნამდა თიქ მუში ანდამუდანობაშ ავატარეფო მანიფესტირაფილქ ღორონთიერ კანონი (დჰარმა) გეიორსხუასინ, შივას ჭარაქ თეჯგურა ართშანულამი როლი ვეგიოდუ. შივა ინდუიზმიშ არძაშე ინტერესუან დო ანდაფერუანი მოლინა რე.
შივა ხვალე თელარაშ დო ჯგირობუაშ წყუ ვარინ, ჰიმალაეფიშ გვალეფს მედიტაციას მახვენჯი ასკეტური იოგი ხოლო რე, თინა კოსმოსური სხაპუაშ დიდი მაფა რე (ნატარაჯა). ედომუშამ მოსოფელი თიშ ექსტაზიშ დაჩხირს იჯილიკუ დო კინე ახალას შივაშ ჭყოლოფუათ ინოჸოფიერებუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მაჯილიკარი ღორონთეფი კატეგორია:ინდუისტური ღორონთეფი  კატეგორია:ტამილური ღორონთეფი კატეგორია:სუმსახუანი ღორონთეფი კატეგორია:სანსკრიტული ზიტყვეფი დო ფრაზეფი კატეგორია:შივაშ გინორსხულაფა
ფრენსის კრიკი
ფრენსის ჰარი კომპტონ კრიკი (ინგლ. Francis Harry Compton Crick; დ. 8 მანგი, 1916, ნორტჰემპტონი, ინგლისი — ღ. 28 კვირკვე, 2004, სან-დიეგო, კალიფორნია, ააშ) — ინგლისარი მოლეკულური ბიოლოგი, ბიოფიზიკოსი დო ნეირომენცარი. კრიკიქ, ჯეიმს უოტსონიქ დო როზალინდ ფრანკლინქ მიშეღეს დიდი თია დნბ-შ მოლეკულაშ ჰელიქსური სტრუქტურაშ რკვიებაშა. 1953 წანას კრიკიშ დო უოტსონიშ ჟურნალ "Nature"-ს გჷმობჟინაფილ მენცარულ სტატიას გიარსხუ დნბ-შ სტრუქტურაშ დო ფუნქციეფიშ რკვიებაქ. 1962 წანას ჟირხოლო მენცარს, მორის უილკინსიწკჷმა ართო, გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის, ნუკლეინიშ ბჟეშ მოლეკულური სტრუქტურაშ დო შურდგჷმილ ორგანიზმეფს თიშ ინფორმაციაშ გინოჩამაშ ფუნქციაშ ძირაფაშ დო მენცარული რკვიებაშ გეშა. ფრენსის კრიკი შინელი რე მუშ ცენტრალური დოგმათ მოლეკულურ ბიოლოგიას, ნამუთ ეთმონწყუნს ნამდა, მუჟამს ინფორმაცია გინმურს ნუკლეინიშ ბჟეეფშე (დნბ, რნბ) ცილეფშა, უკულ თის უკახალე - ნუკლეინიშ ბჟეეფშა, ვადართინე. ფრენსის კრიკი რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ, ჯილდოეფიშ ლაურეატი დო მენცარული ნახანდეფიშ, პუბლიკაციეფიშ, სტატიეფიშ დო წინგეფიშ ავტორი. ფრენსის კრიკიშ ჯოხონობაშ რე სამედიცინო რკვიებეფიშ დო ინოვაციეფიშ ინსტიტუტი, ნამუქჷთ დირსხუ 2010 წანას, ლონდონს. ფრენსის კრიკიშ ინსტიტუტი რე გოართოიანაფილი ომაფეშ კიბოშ რკვიებაშ, ლონდონიშ იმპერიული კოლეჯიშ, ლონდონიშ ომაფე კოლეჯიშ დო ლონდონიშ ოუნივერსიტეტე კოლეჯიშ პარტნიორი ინსტიტუტი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი მენცარეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ინგლისარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის კატეგორია:დუნაბადი 1916 კატეგორია:ნაღურა 2004
ლავრენტი ბერია
ლავრენტი ბერია (დ. 29 მელახი, 1899 ღ. 23 ქირსეთუთა, 1953) ― რდჷ სხუნუეფიშ რსხუშ პოლიტიკური დო ოჯარალე მოღალე, სხუნუეფიშ რსხუშ მარშალი (1953 წანას მიდუღეს თე წოდება). 1938-1945 წანეფს რდჷ დსოკ-იშ თარი. ოხოლჷდჷ სტალინიშ უხოლაშ ქართას დო ოკათუდჷ სტალინიშ რეპრესიეფს, მარა თეწკჷმა ართო უკანონეთ რეპრესირებულეფიშ რეაბილიტიაციას ხოლო უნწყჷნდჷ ხეს. კურირენდჷ თხილუაშ წარმებაშ დუდ ჸალეფს დო ატომური ანჯარიშ წარმებას.
სტალინიშ ღურაშ უკული, მირდჷ ბერიაშ პილიტიკურ როლქ. ბერიაქ ქჷდიჭჸჷ ლიბერალიზაციაშ კუნტა კამპანია, მარა მალას ოჭოფეს დო ქჷგიაბრალეს ნწყიმარალა, ხეშუულობაშ უზურპაციაშ ცადა დო შხვა ბრელი უბადო საქვარი. სსრრ-იშ უმაღალაში სასამართოშ გინოჭყვადილაფათ, 1953 წანაშ ქირსეთუთას ლავრენტი ბერია გორხვეს (მუში სქუაშ, სერგო ბერიაშ ვერსიათ ბერია, ჭოფუაშ უკული, ხეთე გორხვეს 1953 წანაშ კვირკვეს, მარა თე ინფორმაცია ვედასურებჷ დოკუმენტეფით, ნამუთ დიო ხოლო თელას ვა რე გონწყჷმილი).
კანკალე ფირქენს, ნამდა ბერია რდუა სტალინიშ ღურაშა გამამინჯე. 1993 წანას გჷშაშქუმალირი, ვიაჩესლავ მოლოტოვიშ მემუარეფს ჭარჷ, მუჭოთ ბერიას ინუფუცქინაფჷ მოლოტოვშა: „თინა მა დებთხინევა“.
ბიოგრაფია
1917 წანაშ მელახის ბერიაქ ბაქოშ ოგურაფუს ქჷდარცხუ ბოლშევიკური ორგანიზაციაშ ჸა. 1919 წანაშ მელახშე აზერბაიჯანს სხუნუეფიშ ხეშუულობაშ დორსხუაფაშახ (1920 წანაშ პირელი) ბერია ხემანჯღვერენდჷ ტექნიკოსეფიშ კანონგალე ორგანიზაციას. 1919 წანას ლავრენტი ბერიაქ ჯგირო გათუ ტექნიკური ოგურაფუ დო გეჭოფჷ ტექნიკოსიშ დიპლომი. საქორთუოშ მენშევიკური ხეშუულობაშ წჷმემარინჯალაშ გურშენი ოჭოფეს დო ქჷდახუნუეს ქუთეშიშ ჯიხას. 1920 წანაშ მარაშინათუთას, პოლიტიკური არესტანტეფიშ ბუნტიშ მონწყუალაშ უკული გინორაჸეს საქორთუო ხურგიშ გალე.
თეშ უკული ბერიაქ დირთჷ ბაქოშა დო ოგურაფშა გემიშართჷ ბაქოშ პოლიტექნიკურ ინსტიტუტშა. 1921 წანას სხუნუეფიშ რსხუშ კომუნისტურ პარტიაქ ბერია გუტუ ჩეკისტურ სამუშაშა. 1921-შე 1931 წანაშა ბერია მუშენდჷ დაზვერვაშ დო კონტრდაზვერვაშ ხემანჯღვერულ პოსტეფს.
ჩეკას დო გრუს მუშენდჷნჷ თეში ბერია აქტიურო მონაწილენდჷ მენშევიკეფიშ, დაშნაკეფიშ, მესავატისტეფიშ, ტროცკისტეფიშ და ხურგიშგალენ აგენტურაწკჷმა დო შხვა კათაწკჷმა ლჷმას, ნამუთ ორცილჷდეს ბოლშევიკეფს. 1931 წანაშ გერგობათუთას ბერია გინიჸუნეს პარტიულ სამუშაშა - გიშაგორილი რდჷ საქორთუოშ კომუნისტურ პარტიაშ ცენტრალური კომიტეტიშ დუდმახვენჯო დო მოლენ-კავკაციაშ კრაიკომო.
1938 წანაშახ ბერია კავკაციას მუშენდჷ, მარა უკული გეგნიჸუნეს მოსკოვშა. 1938 წანაშ 22 მარაშინათუთას ბერია ქჷდარინეს ნ.ი.ეჟოვიშ (სსრრ-იშ დინოხოლენი საქვარეფიშ ოკათე კომისარიატიშ) დუდ გამათ. 29 ეკენიაშე რე დსოკ-იშ უშკურანჯალაშ დუდ ორთინაფუშ თარი. 25 გერგობათუთაშე თირანს ეჟოვს ოკათე კომისარიშ პოსტის. 1939 წანაშ 22 მელახშე რე პოლიტბიუროშ მახულუობაშ კანდიდატი. მაჟია მოსოფელიშ ლჷმაშ წანეფს, 1941 წანაშ 30 კვირკვეშე რე დუდიშთხილუაშ სახენწჷფო კომიტეტიშ მახოლჷ დო 1944 წანაშ 16 მესიშე დუდიშთხილუაშ სახენწჷფო კომიტეტიშ დუდმახვენჯიშ სეკრეტარი. ბერია ხოლო რდჷ ურიული ანტიფაშისტური კომიტეტიშ ინიციატორი დო კურატორი.
1946 წანაშ 18 მელახშე ბერიაქ გჷნირთჷ პოლიტბიუროშ მაკათურო, ანუ მიშმურს ქიანაშ უმაღალაში თარეფიშ ერკებულშა. სსრრ-იშ უმაღალაში სხუნუშ 1943 წანაშ 30 ეკენიაშ ზოჯუთ ქჷმეჩეს სოციალისტურ ხანდაშ გერგეზიშ წოდება.
1945 წანაშ 9 კვირკვეს, ლავრენტი ბერიას ქჷმეჩეს სხუნუეფიშ რსხუშ მარშალიშ წოდება. 1949 წანას ქჷმეჩეს სტალინიშ პრემია „ატომური ენერგიაშ წარმებაშ დო ატომური ანჯარიშ გამორსაშენი.“
ფაქტეფი
ბერიას მიკაჭარანა ფრაზას: „მილიონეფით ვაჸვილუნქჷნ თიმწკჷმა, კათას იდეეფი ურჩქინდუ.“ ბერიას გითმიაბრალენა, სექსუალური მანიაკი რდუა დო მიკაჭარანა მიარე სადო-სექსუალურ აქტეფს.
ღურა
ნიკიტა ხრუშჩოვქ დო შხვეფქ ბერიას ქჷგიაბრალეს მიარე უბადო საქვარი დო გორხვეს 1953 წანაშ 23 ქირსეთუთას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ქორთუეფი კატეგორია:სსრრ-იშ პოლიტიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1899 კატეგორია:ნაღურა 1953
ბატეთიშ ტობა
ბატეთიშ ტობა — ტობა ქარელიშ მუნიციპალიტეტის, თრიალეთიშ ქჷნდჷრიშ ოორუე კართეს, ბატეთისწყალიშ ლეხერს (წყარმალუ ძამაშ ღანჩო). ზუღაშ დონეშე 1313 მ. ჟიდოხიშ ფართობი 0,02 კმ², აუზიშ ფართობი 5 კმ², მაქსიმალური სიტომბა 12 მ. ბატეთიშ ტობაქ გორჩქინდჷ კირდესვიმოშე წყარმალუ ბატეთისწყალიშ აკოხვილუაშ გეშა. გიშმალი რე. მუკ-მუკის გარტყჷ აკოწყორილი ტყა.
ლიტერატურა
კატეგორია:დინოხოლენი ქართლიშ აკანიშ ტობეფი
მამუკა ჩიქოვანი
მამუკა ჩიქოვანი — ქორთუ პოლიტიკოსი, რე საქორთუოშ პარლამენტიშ ართ-ართი დეპუტატი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
ჯვ. წ. 684
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 684 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ლუხუნი
ლუხუნი, წყარმალუ ამბროლაურიშ რაიონს, რიონიშ მარძგვანი ნადუ. ოდუდე უღჷ ლეჩხუმიშ ქჷნდჷრიშ ობჟათე კართეს, ზუღაშ დონეშე 2650 მ სიმაღალას. სიგჷრძა 39 კმ, ღანჩოშ ფართობი 239 კმ2. ეთმიჯუმუაფუ თირიშ, ჭვემაშ დო დიხაშთუდონ წყარით. წყარალა უჩქჷ აფუნ-ზარხულს, წყარმარჩხობა - ზოთონჯის, წყარმოლაფეფი - დამორჩილს. ოშქაშე წანური ხარჯი 12,1 მ3/წმ. ოფ. ურავწკჷმა წყარმალუს ეგაფილი რე ჰესი. თუდლენი მალუობას ირინუანა ჯა-ტყაშ გიონჩურაფალო.
ლიტერატურა
კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმიშ დო თუდოლენი შონეშ აკანიშ წყარმალუეფი
რაპანუი (კათა)
რაპანუი ვარა რაპა ნუი — კათა, თანაფაშ კოკიშ აბანობური, პოლინეზიური მახორობა. უძგალაშ ბჟაეიოლპილინეზიური კულტურა — რაპანუიშ კათა, თანაფშ კოკიშ მახორობაშ 60%-ის აკმადგინანც, გარკვიებული ნორთი თაშნეშე ოხორანც კონტინენტურ ჩილეს. რაგადანა რაპანუიშ ნინაშა. 2002 წანაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, კოკიშ მახორობა 3 304 ადამიერს აკმადგინანც, ნამუეფშეთ დახე არძო ბჟადალუ ოძგაშეს, ნოღა ჰანგა-როას ოხორანც.
2011 წანაშ მუნაჩემეფით, რაპანუიშ მუშნაველეფიშ ჯინჯიერი წყუს ტურიზმი წჷმმარინუანც, ნამუთ ჯინჯიერო გიგანტური ნოჭახნაკუეფიშ — მოაიშ გოხ იფოკუსირებუ. თაშნეშე მოჸუნა ნამთინე ხილი, თინათ აბანობური გჷმორინაფაშო.
რაპანუიშ კათა ირო ლჷმენდ მუნეფიშ ნებეფშო კოკიშ ღალაშ ოკითხუს დო გვერდო-ზოხორინალაშო. აბანობურეფიშ ეკონიაბორჯიშ ოპროტესტე გჷშულეფქ ჩილეური დუდალაშ მეხჷ, ჩილეშ არმიაშ ჸურეშე ნძალუაშა გეგნირდჷ.
სქოლიო
კატეგორია:ოკიანეთიშ კათეფი კატეგორია:თანაფაშ კოკი
პჰალგუნა
პჰალგუნა (फाल्गुन) — თუთა ინდუისტურ კალენდარს. ინდოეთიშ ართამ ერუანულ კალენდარს პჰალგუნა წანაშ მავითოჟირა თუთა რე, ნამუთ იჭყაფუ 20 ფურთუთას დო ითებუ 21 ვარდა 22 მელახის. პჰალგუნას 30 დღა რე.
პჰალგუნაშ გობშა თუთაშ დღას — პჰალგუნიპურნამასის — იშანუაფუ დღახუ ჰოლი. თუთაშ 14 რიცხუს იშანუაფუ მაჰაშივა-რატრი.
კატეგორია:ინდუისტური კალენდარიშ თუთეფი
1912
დუნაბადი
კატეგორია:დუნაბადი
ნაღურა
კატეგორია:ნაღურა
პეტრე მელიქიშვილი
პეტრე გრიგოლიში სქი მელიქიშვილი (ქორთულო პეტრე გრიგოლის ძე მელიქიშვილი (დ. 29 მანგი/11 კვირკვე, 1850, ქართი  ―  გ. 23 მელახი, 1927, ქართი) — ქორთუ ქიმიკოსი, ქართიშ უნივერსიტეტიშ მაართა რექტორი (1918) დო ართბორჯულო 1918 წანაშე 1927 წანაშახ ორგანული ქიმიაშ კათედრაშ გამგე. სსრკ-ის მენცარობეფიშ აკადემიაშ მაკათური-კორესპონდენტი (1927).
ბიოგრაფია
პეტრე მელიქიშვილქ დებადჷ ქორთუ კათოლიკეეფიშ ფანიას. 1868 წანას გათუ ქართიშ ქომოლსქუალეფიშ გიმნაზია, 1872 წანაშე გურაფულენდჷ ნოვოროსიაშ (ოდესა) უნივერსიტეტიშ ფიზიკა-მათემატიკაშ ფაკულტეტიშ ორთაშ გჷნართას. 1873 წანაშე რდჷ ევროპას, იჩინებაფუანდჷ ლოთარ მაიერიშ დო იოჰანეს ვილიცენუსიშ ლაბორატორიეფს დო თექ მიმალ ხანდეფს. 1881 წანას გინირთჷ ქიმიაშ მაგისტრო ნოვოროსიაშ უნივერსიტეტის, 1885 წანას დოქტორო. ართი წანათ ორდო, 1884 წანას დოჭყაფილი მუშობა გაგინძორჷ, მუჭოთ დოცენტიქ დო სადოქტოროშ თხილუაშ უკული, მუჭოთ პროფესორქ. 1885-1917 წანეფს მელიქიშვილი რდჷ ნოვოროსიისკიშ უნივერსიტეტეფიშ აგრონომიული ქიმიაშ კათედრაშ პროფესორი. მელიქიშვილი რდჷ მაართა, ნამდგაქ მიღჷ
250px|thumb|მარცხნივ|პეტრე მელიქიშვილი ოდესაშ უნივერსიტეტიშ სტუდენტეფწკჷმა ართო
ორგანულნაკათეფიშ კლასი, ნამუდგეფს გლიციდმჟავეფი გიოდუ. მელიქიშვილქ მუში მოგურაფუ ლევ პიზარჟევსკიწკჷმა ართო მიღჷ კანკალე ელემენტიშ (U,Nb,Ta,W,Mo,B,Ti,V) ჟინომჟავეეფი. თინეფქ თაშ ხოლო ოძირეს, ნამდა წყარიშმაბადებელი ჟინომჟავეეფიშ ბრელი ოეგებიე ფორმულეფშე არძოშე უმოსი თინი დო მიოღებელი რდჷ მათ H-O-O-H. მელიქიშვილი რდჷ მაართა, ნამდგაქ მიღჷ ამონიუმიშ ჟინომჟავა დო ნატრიუმიშ პერბორატი. ივანე ჯავახიშვილწკჷმა ართო პეტრე მელიქიშვილი რდჷ ართი-ართი თარი ფიგურა ქართიშ სახენწჷფო უნივერსიტეტიშ დორსხუაფაშ საქვარს. 1900 წანას მელიქიშვილქ ლევ პიზარჟევსკიწკჷმა ართო მიღჷ პეტერბურგიშ აკადემიაშ უმაღალაში ჯილდო, ლომონოსოვიშ პრემია ჟინომჟავეეფიშ დო ჟინოღანჯეფიშენ მონოგრაფიაშ გეშა, ნამუთ გჷშაშქჷ 1899 წანას. თე ხანდას მაღალი ფასება მეჩჷ დიმიტრი მენდელეევქ, თე ნახანდის ორწყედჷ მუ მუში დორხველი (დო თაში ხოლო მენდელეევშე დუდიშულო მოხანდე ლოთარ მაიერიშ) სისტემაშ ტკიცე დასურს. 1927 წანას მელიქიშვილი გეგშიგორეს სხუნუეფიშ რსხუშ მენცარეფიშ აკადემიაშ მაკათურ კორესპონდენტო.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქორთუეფი კატეგორია:ქორთუ ქიმიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1850 კატეგორია:ნაღურა 1927
დანსია
დანსიაშ რელიეფი — ლანდშაფტიშ უნიკალური ტიპი ჩინეთიშ ჰუნანიშ პროვინციას. წჷმოქიმინელი რე კირქუალეფშე დო იხასიათებუ ფაფალა კირდეეფით.
ტერიტორია აკმოდირთუ გეოლოგიურო დო გეოგრაფიულო ართიანწკჷმა მერსხუაფილი დანსიაშ რელიეფიშ ამშვი არეალშე. თინეფ შქას რე ლანშანიშ გვალა, ვანფოშანიშ გვალა, დანისაშ გვალა.
2010 წანას, იუნესკოქ დანსია მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა გემშეღჷ.
სქოლიო
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ჩინეთის
ლატალიშ თემი
ლატალიშ თემი (ლატალიშ ადმინისტრაციული ართული) — თემი ჟიმოლენ შონეს, მესტიაშ მუნიციპალიტეტის, აკმაართიანენს 10 ოფუტეს: იენაში (თემიშ ცენტრი), იფხი, კვანჭიანარი, ლახუშდი, ლაჰილი, ლელბაგი, ლეშუკვი, მაცხვარიში, ნანყვამ-ზაგრალი, სიდიანარი, შყალერი.
კატეგორია:მესტიაშ მუნიციპალიტეტიშ თემეფი კატეგორია:სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ თემეფი კატეგორია:საქორთუოშ თემეფი
ვიშაქჰაპატნამი
სქოლიო
კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი კატეგორია:ანდჰრა-პრადეშიშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ მილიონიანი ნოღეფი
ლატვია
ლატვიაშ რესპუბლიკა — ბალტიაშ ზუღაშ ართ-ართი ქიანა, აშაძჷ ესტონეთი, რუსეთი დო ლიეტუვაშ შქას.
ივო ანდრიჩი
ივო ანდრიჩი (სერბ. Иво Андрић, დ. 9 გჷმათუთა, 1892, დოლაცი, ბოსნია, ავსტრია-უნგრეთიშ იმპერია — ღ. 13 მელახი, 1975, ბელგრადი, სერბეთიშ სოციალისტური რესპუბლიკა, იუგოსლავიაშ სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკა) — იუგოსლავიარი პოეტი, ჭარუ, ნოველისტი, პოლიტიკოსი დო დიპლომატი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ლიტერატურაშ დარგის 1961 წანას. თიშ ნაჭარეფი უმოსო ეთმოჭარუნს რინას ოსმალეთიშ იმპერიაშ უკუპირებულ ბოსნიას.
ლატვია
ჯოხოდვალა
ეტიმოლოგია: ოეგებიეთ, ამდღანერი ლატვიარეფიშ კჷნოხონეფი ოხორანდეს წყარმალუ ლატაშ, ვარა ლეტაშ პიჯის. მა-19 ოშწანურაშახ შხვადოშხვანერო ჯოხოდჷ: Lettland, Lotygola, Leththia, Lothwa.
ივო ანდრიჩი
ივო ანდრიჩი გურაფულენდჷ სარაევოშ სკოლას, უკულ გურაფა გაგინძორჷ ზაგრებიშ დო გრაციშ უნივერსიტეტეფს, სოდეთ ობჟათე სლავეფიშ ისტორიას გურაფულენდჷ. ოდოქტორე დისერტაცია თხილუ გრაციშ უნივერსიტეტის 1924 წანას. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ დიპლომატო. რდჷ იუგოსლავიაშ ელჩი გერმანიას. მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ბორჯის ცხოვრენდჷ ბელგრადის. ლჷმაშ თებაშ უკულ უკებუდჷ შხვადოშხვა ცერემონიული პოსტეფი. ანდრიჩიქ ღურუ 1974 წანას. ბინა ბელგრადის სოდეთ ანდრიჩი ცხოვრენდჷ, ასე ანდრიჩიშ მუზეუმი რე. ანდრიჩი მერჩქინელი რე სერბული ლიტერატურაშ ართ-ართ უდიდაშ წჷმმარინაფალო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იუგოსლავიარეფი კატეგორია:სერბი ჭარუეფი კატეგორია:სერბი პოეტეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ლიტერატურაშ დარგის კატეგორია:დუნაბადი 1892 კატეგორია:ნაღურა 1975
ლატვია
სახენწჷფო
ადმინისტრაციული გორთუალა: 8 ოლქი - რიგა, პიერიგა, კურზემე, ვიდუსლატვია, დაუგავა, ზიემელაუსტრუმი, რეზეკნე, ლატგალე.
იტურიშ პროვინცია
იტურიშ პროვინცია (Ituri) — კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პროვინცია, ნამუთ ქიანაშ ოორუე-ბჟაეიოლს იდვალუაფუ. ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოღა ბუნია.
გეოგრაფია
2005 წანაშ საკონსტიტუციო რეფორმაშახ იტურიშ პროვინცია რდჷ ჸოფილი ბჟაეიოლიშ პროვინციაშ ნორთი. პროვინციაშ ტერიტორიას მეურს ეყარმალუე იტური. პროვინცია ედომუშამო ფორილი რე ტროპიკული ტყალეფით.
ფლორა დო ფაუნა
პროვინციას ჩანს 30 000-შე უმოსი პეულამი ჩანარი, ხე 1400-შე უმოსი გვარობაშ მაფურინჯე დო 400 გვარობაშ ძუძუშმაწუალი, თნეფს შქას თიჯგურა ოშა-გოშა გვარობეფი, მუჭომეფით რე ოკაპი, გორილა, შიმპანზე, ნჯიქი, თუთიყუშეფიშ მიარე გვარობა. წყარმალუეფს ხე ჩხომეფიშ მიარე გვარობა, თაშნეშე ბეჰემოთეფი დო ნილოსიშ ნიანგეფი.
მახორობა
პროვინციაშ მახორობა — 4 241 236 ადამიერი (2005 წანა).
იტურიშ პროვინცია დოხორელი რე შხვადოშხვა ეთნიკური ბუნეფით, ნამუეფს შქას შილებე გეგშაბრთათ პიგმეეფიშ ტომეფი, ნამუეფით ასეშა ურთიართობა ვაუღუნა ცივილიზაციაწკჷმა დო დუდს ისქილიდუანა მაჯინობათ დო აკოშაყარუათ. მბუტიშ პიგმეეფიშ ტომეფი იკოროცხუნა არძაშე უმოსო დაბალი სიმაღალაშ ადამიერეფო მოსოფელს, თინეფიშ ოშქაშე სიმაღალა აკმადგინანს 135 სმ-ს.
იტურიშ პროვინცია ჩინებული რე ადამიერეფიშ შქას ჭირიშ ლახარაშ შვანეფიშ დიდი ნუდანობათ თეხანურ ოქიანუს — დოხოლ. 1000 დორეგისტრირაფილი შვანი წანმოწანას.
ადმინისტრაციული დორთუალა
პროვინცია დორთილი რე 5 ტერიტორიათ:
სქოლიო
კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პროვინციეფი
შეკჰუპურა
შეკჰუპურა შეიჰუპურა; شيخوپورہ ) — ნოღა პაკისტანიშ პენჯაბიშ პროვინციას, შეკჰუპურაშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. მახორობა — 280 263 ადმ. (1998) . ლაჰორიშ ოორუე-ბჟადალშე 35 კმ-შ მალობას იდვალუაფუ. გურდვარეფი ნოღაშ არძა ბოლოს იდვალუაფუ.
სქოლიო
კატეგორია:პაკისტანიშ ნოღეფი კატეგორია:პაკისტანი
ტომას სტერნზ ელიოტი
ტომას სტერნზ ელიოტი (ინგლ. Thomas Stearns Eliot; დ. 26 ეკენია, 1888, სენტ-ლუისი, მისურიშ შტატი — ღ. 4 ღურთუთა, 1965, ლონდონი) — ამერიკას დაბადებული ბრიტანალი პოეტი, ჭარუ, ნოველისტი დო ესეისტი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ბრიტანალეფი კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი პოეტეფი კატეგორია:ამერიკალი ბრიტანალეფი კატეგორია:ამერიკალი პოეტეფი კატეგორია:ამერიკალი ჭარუეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1888 კატეგორია:ნაღურა 1965
ჯვ. წ. 685
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 685 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ფრაი-ხუსტო-სანტა-მარია-დელ-ოროშ დეპარტამენტი
ფრაი-ხუსტო-სანტა-მარია-დელ-ოროშ დეპარტამენტი (Departamento Fray Justo Santa María del Oro) — დეპარტამენტი არგენტინას, ჩაკოშ პროვინციას.