cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ვენივარ ბუშიშ პრემია
ვენივარ ბუშიშ პრემია (ინგლ. Vannevar Bush Award) რე ჯილდო, ნამუთ დარსხუ ამერიკაშ მენცარობაშ ერუანულ ბორდიქ 1980 წანას. ჯილდო გინმაჩამუ მენცარობეფიშ დო ტექნოლოგიეფიშ დარგეფს მოხანდე მენცარეფს. პრემია გიშარჩქინელი ამერიკალი მენცარიშ ვენივარ ბუშიშ ჯოხონობაშ რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ააშ-იშ ჯილდოეფი
შინკა
შინკა — ართწანიანი ოდიარე ჩანარი Cucumis-იშ გვარი კოპეშიაშობურეფიშ ფანიაშე. შინკას მოგჷრძე-კვალიტერი ღერი, გჷრძეყერწამი დო შხუ ფურცელი უღუ, ცანდსქესამი, კანკალეშა ჟირსქესამი პიოლით. გჷმნაღელი მიარეთასამი კოპეშიაშნერი რე, ნამუსჷთ შხვადოშხვა ფორმა უღჷ.
შინკაშ ოდაბათეთ იკოროცხჷ შქა დო მორჩილი აზია. ჩანარიშ ჩინებული გვარობეფი რე: გვერიშმოგვენი, დეკორატიული (ბჟაეიოლ საქორთუოს დასტამბო) დო ჩინური. კულტურას გოფაჩილი რე უმოსო რჩქვანელობური ანუ სუფსაშ შინკა ( Cucumis melo). შინკა სიტიბაშ მოჸოროფე ჩანარი რე, გოლოფას ურზჷ. ჯგირო ჩანს 25-30 °C ტემპერატურას.
შინკაშ გჷმნაღელი ანდაღებული ოჭკომალი დო დიეტური პროდუქტი რე. დიდი მუდანობათ იკათუანს შანქარს (16-18%-შე უმოსის), C ვიტამინს (60 მგ-შახ), კაროტინს, პექტინამ ნიფთიარობას დო მინერალურ ჯიმუეფს. შინკას გჷმირინუანა ლადირო, თაშნეშე მოჟღირაფილს დო სქირაფილს. შინკაშე აკეთენა ხილალას, მურაბას, ცუკატის, მარმალადის დო შხვას. შქა აზიაშ ოწყარუე პიჯალეფს შინკაშ მოსალი 1 ჰა-ს 300-400 ც, უწყარუ რაიონეფს — 200 ც-შახ ონჭჷ. საქორთუოს გოფაჩილი რე უმოსო აბანობური ჯიშეფი: მარგალური ორდოშიანი, მუხიანური აბანური, თაშნეშე „მშვენება“, „კოლხოზნიცა 749/753“.
ლიტერატურა
კატეგორია:კოპეშიაშობურეფი
ჯვ. წ. 1104
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1104 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 495
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 495 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ტლინკიტეფი
მინი|ტაკუშ ტომიშ ჯღვერი (ჯუნო, ალასკა, დოხოლ. 1913 წ.) ტლინკიტეფი — კჷნოხ ობჟათე-ბჟაეიოლუ ალასკაშ ოძგალეს დო ელჷ-მოლჷ კოკეფც მახორუ ინდიარი კათა. მეთხოზუდეს ჩხომუას, ჯინორუას. ტლინკიტეფი ირთუდეს ტოტემურ ფრატრიეფო დო თურეფო. გოფაჩილი რდჷ მონძეშური ჭკორალა, სოციალური უმანგობუობა. იქიმინუაფუდ სამხ. დემოკრატია. ალმახანური ტლინკიტეფი ოხორანა ალასკაშ მუსხირენ ოფუტეს დო ნოღას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინდიარეფი კატეგორია:ამერიკაშ კათეფი
ესპანეთიშ ნოღეფიშ ერკებული
ესპანეთიშ ნოღეფი - ერკებულს მოჸონაფილი რე ესპანეთიშ არძა ნოღა, ნამუეფიშ მახორობაშ მუდანობა 200 000 ადამიერიშ უმოსი რე (2005 წანაშ მუნაჩემეფით).
ესპანეთიშ საართო რუკა
კატეგორია:ერკებულეფი:ესპანეთი
ნიუფაუნდლენდი
მინი|ნიუფაუნდლენდიშ რუკა მინი|ნიუფაუნდლენდიშ შილა ნიუფაუნდლენდი — კოკი ოორუე ატლანტიშ ოკიანეს. მიშმურს კანადაშ აკოდგინალუაშა, თაშნეშე წჷმარინუანს დიდი ბრიტანეთიშ დომინიონს.
უდიდაში მუნიციპალიტეტეფი
მახორობაშ მუდანობა მოჩამილ 2006 წანაშ მეჯინათ
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ატლანტაშ ოკიანეშ კოკეფი კატეგორია:კანადაშ კოკეფი
გუბადლი
გუბადლი (Qubadlı) — ნოღა აზერბაიჯანს, გუბადლიშ რაიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
1993—2020 წანეფს, ნოღა, ვაღიარაფილი გვალამი ყარაბაღიშ რესპუბლიკაშ თაშ ჯოხოდვალირი „გვალამი ყარაბაღიშ უშქურანჯალაშ ორტყაფუშა“ მიშმეშჷ, ნამუსჷთ ჟიეშანილი რესპუბლიკა აკონტროლენდჷ დო ჯოხოდჷ სანასარი (Սանասար) ვარ-და კაშუნიკი (Քաշունիք). 2020 წანაშ 25 გჷმათუთას, ნოღაქ აზერბაიჯანიშ კონტროლშა დირთჷ.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანიშ ნოღეფი კატეგორია:გვალამი ყარაბაღი
გოლო (წყარმალუ)
გოლო (Golo) — არძაშე გჷნძე (90 კმ.) წყარმალუ საფრანგეთიშ კოკი კორსიკას. წყარმალუ ნადუს ეთმეჭოფუნს კოკიშ გვალამ შქაფონს, გვალა მონტი სენტოშ ობჟათეშე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საფრანგეთიშ წყარმალუეფი
ედვარდ მუნკი
ედვარდ მუნკი (ნორვ. Edvard Munch; დ. 12 ქირსეთუთა, 1863, ლეტენი — ღ. 23 ღურთუთა, 1944, ეკელი, ოსლოშ გოხოლუას) — ნორვეგიალი ხანტუ დო ფერჭარუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნორვეგიალეფი კატეგორია:ნორვეგიალი ხანტუეფი
თემზა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გოართოიანაფილი ომაფეშ წყარმალუეფი
გვანცა დარასელია
გვანცა დარასელია (დ. 1 ეკენია, 1989) — ქორთუ მოდელი დო არტისტი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1 ეკენია კატეგორია:დუნაბადი 1989 კატეგორია:ქორთუ არტისტეფი კატეგორია:ქორთუ მოდელეფი
22 მარაშინათუთა
22 მარაშინათუთა (არგუსო) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 234-ა დღა (ნარკი წანეფს — 235-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
ჯვ. წ. 496
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 1105
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1105 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ოკიჩობი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ააშ-იშ ტობეფი კატეგორია:ფლორიდაშ ტობეფი კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ ტობეფი
სან-პედრო-დე-ტიკინაშ მუნიციპალიტეტი
სან-პედრო-დე-ტიკინაშ მუნიციპალიტეტი (San Pedro de Tiquina) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიას, ლა-პასიშ დეპარტამენტიშ მანკო-კაპაკიშ პროვინციას. 2010 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 6 570 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 133 კმ² რე.
მუნიციპალიტეტი მუშ ჸურეშე კანტონეფო ირთუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლივიაშ მუნიციპალიტეტეფი
ნიუ-დელი
thumb|right|250px|ხუმაიუნაშ საფულე. ნიუ-დელი (नई दिल्ली, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, نئی دلی, নতুন দিল্লি, New Delhi) — ინდოეთიშ ოფიციალური ნანანოღა, ნოღა დელიშ რაიონი. ნიუ-დელიშ ფართობი - 42,7 კმ² ,ნიუ-დელი იდვალუაფუ დელიშ მეტროპოლიას, ნოღა ინდოეთიშ დო დელიშ თარობეფიშ ორენი რე.
სქოლიო
კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი კატეგორია:აზიაშ ნანანოღეფი
დევიდ თევლისი
დევიდ თევლისი (David Thewlis; დ. 20 მელახი, 1963, ლანკაშერი) — ინგლისარი არტისტი დო ჭარუ. არძაშე უმოსო ჩინებულქ იჸუ რემუს ლუპინის როლით ჰარი პოტერიშ ფილმეფიშ სერიაშე, ხოლო ოკათუდჷ ფილმეფს დრაკონიშ გური დო ირფელიშ თეორიას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1963 კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი
ენრიკო ფერმიშ პრემია
ენრიკო ფერმიშ პრემია (ინგლ. Enrico Fermi Award) რე ოპრეზიდენტე ჯილდო, ნამუთ გინმაჩამუ ენერგეტიკაშ დარგის მოხანდე მენცარეფს. პრემია დარსხუ ააშ-იშ ენერგიტიკაშ დეპარტამენტიქ 1956 წანას. პრემია შინელი ამერიკალი ფიზიკოსიშ ენრიკო ფერმიშ ჯოხონობაშ რე. ჯილდო იკათუანს ორქოშ მენდალს, სერთიფიკატის, ნამუსჷთ ხეს ოჭარანა ააშ-იშ პრეზიდენტი დო ააშ-შ ენერგეტიკაშ დეპარტამენტიშ მელამოსე დო ფინანსურ პრემიას 100,000 $-შ მუდანობათ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკული მენცარული ჯილდოეფი კატეგორია:ააშ-იშ ენერგეტიკაშ დეპარტამენტიშ ჯილდოეფი
შლეზვიგ-ჰოლშტაინიშ ვატოვიშ ზუღაშ ერუანული პარკი
მინი|მარცხნივ|250პქ|ოორუე ფრიზიშ ბარიერული კოკეფიშ აერო ფოტო შლეზვიგ-ჰოლშტაინიშ ვადენზეეშ ერუანული პარკი / შლეზვიგ-ჰოლშტაინიშ ვატოვიშ ზუღაშ ერუანული პარკი (Nationalpark Schleswig-Holsteinisches Wattenmeer) — ერუანულიი პარკი გერმანიას, შლეზვიგ-ჰოლშტაინიშ აკანს, ვადენზეეშ წყარპიჯის. დირსხუ 1985 წანას, შლეზვიგ-ჰოლშტაინიშ პარლამენტიშენი, შანულამო გეფართოუ 1999 წანას. თუდოლენი საქსონიაშ ვადენზეეშ ერუანულ პარკწკჷმა, ჰამბურგიშ ვადენზეეშ ერუანულ პარკეკჷმა დო ელბაშ ესტუარიშ კანკალე ნორთწკჷმა ართო, ნამუთ ორთაშ ტყაჩირეფი ვარე, წმოქიმინუნს ვადენზეეშ გერმანულ ნორთის.
ერუანული პარკი იფაჩუ ოორუეშე — გერმანია-დანიაშ ოზუღე ხურგაშ ობჟათეშე, წყარმალუ ელბაშ ესტუარშახ. ოორუეშე, პარკი იკენს ოორუე ფრიზიშ კოკეფს დო ჰალიგენს დო თინეფიშ მიკონჭაფ-მოკონჭაფაშ არეალეფს, ნამუშ სიგანე 40 კმ რე. გოფაჩილი ფლორა დო ფაუნა ტიპური რე ედომუშამი ვატოვიშ ზუღაშო, გჷშაკერძაფილო დიდი მუდანობათი რე დელფინი, კვატეფი დო ზოსტერა (ზუღაშ ოდიარე).
პარკიშ ფართობი 4 410 კმ² რე დო უდიდაში რე გერმანიას. ტერიტორიაშ 68% ირო ზუღაშ თუდო რე, 30% - პერიოდულო სქირე რე. დიხეფი თარო ჯიმუამი ჭყენჭყეფს იკენს. 1990 წანას, იუნესკოქ ბიოსფერულ ტყაჩირო აღიარჷ, დო ვატოვიშ ზუღაშ ნიდერლანდურ ნორთწკმა ართო 2009 წანასს მოსოფელიშ მონძალაშ ერკებულშა გენშიჸონჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანიაშ ერუანული პარკეფი
რიხარდ დედეკინდი
იულიუს ვილჰელმ რიხარდ დედეკინდი (გერმ. Julius Wilhelm Richard Dedekind; დ. 6 გჷმათუთა, 1831, ბრაუნშვაიგი, ბრაუნშვაიგიშ ოჰერცოგე — ღ. 12 ფურთუთა, 1916, ბრაუნშვაიგი, გერმანიაშ იმპერია) — გერმანალი მათემატიკოსი. მიშეღჷ დიდი თია რიცხუეფიშ თეორიაშ, აბსტრაქტული ალგებრაშ დო არითმეტიკაშ აქსიომატური ოსხირეფიშ რკვიებაშა. აკეთჷ ნანდული რიცხუეფიშ დეფინიცია დედეკინდიშ კვათუშ გიმორინაფათ. რიხარდ დედეკინდი მერჩქინელი რე თეხანური მიარეეფიშ თეორიაშ დო მათემატიკაშ ფილოსოფიაშ — ლოგიციზმიშ ართ-ართ დუმარსხუაფალო.
გურაფულენდჷ ბრაუნშვაიგიშ უნივერსიტეტის. უკულ გურაფა გაგინძორჷ გეტინგენიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია 1852 წანას. დისერტაციაშ თემა რდჷ ეილერიშ ინტეგრალეფიშ თეორია.
რიხარდ დედეკინდი რდჷ ბერლინიშ (1880), რომიშ დო პარიზიშ (1900) მენცარობეფიშ აკადემიეფიშ მაკათური.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალეფი კატეგორია:გერმანალი მათემატიკოსეფი
თომას ჰარდი
თომას ჰარდი, (დ. 2 მანგი 1840, სთაინსფორდი, დოჩესთერი, გოართოიანაფილი ომაფე – ღ. 11 ღურთუთა 1928, დოჩესთერი, გოართოიანაფილი ომაფე) — ინგლისარი ჭარუ დო პოეტი. შინელი რე წინგით: Tess of the d'Urbervilles.
ცჷი
ცჷი — წყარმალუ საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ მარტვილიშ და სანაკიშ მუნიციპალიტეტეფს, რიონიშ მარძგვანი ნადუ. ოდუდე უღჷ ეგრისიშ ქჷნდჷრიშ ობჟათე გვალაშოწჷმოხონს 363 მეტრაშ სიმაღალას. სიგინძა 60 კმ, ღანჩოშ ფართობიშ 199 კმ2. ირდუ ჭვემაშ, დიხაშთუდოლენი დო თირიშ წყარით. თელ წანაშ განწხანს უჩქჷ წყარმოლაფეფი, უმოს ფხშირი დო ძალიერი ზარხულს დო დამორჩილს. ირინუანა სქიბუეფიშ ეიომუშებაფალო.
ოშქაშე წანმოწანური ხარჯი მიშაკათაფუწკჷმა 6,17 მ3/წმ.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ წყარმალუეფი
ჯვ. წ. 1106
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1106 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ლაჰილი (ჯიშთი)
ლიტერატურა
კატეგორია:საქორთუოშ ჯიშთეფი
სთაფორდშირი
სთაფორდშირი ვარა სთაფორდი (ინგლ. Staffordshire, ˈstæfərdʃər ვარა ˈstæfərdʃɪər; აშარკაფათ Staffs) — ცერემონიული ვარმეტროპოლიური საგრაფო ინგლისიშ ცენტრალური ნორთიშ ბჟადალს. მიშმურს უესტ-მიდლენდსიშ რეგიონშა. ნანანოღა რე სთაფორდი, უშხუაში ნოღა რე სტოკ-ონ-ტრენტი. მახორობა — 825,8 ვითოში ადამიერი (მა-8 აბანი მეტროპოლიურ საგრაფოეფიშ შქას, 2007 წ. მუნაჩამუეფით).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისიშ საგრაფოეფი
დანიელ-ალსიდეს-კარიონი (პროვინცია)
thumb|right|150px|დანიელ-ალსიდეს-კარიონიშ პროვინცია დანიელ-ალსიდეს-კარიონი – პასკოშ რეგიონიშ (პერუ) პროვინცია. დანიელ-ალსიდეს-კარიონს ოორუეშე ომძღჷ უანუკოშ რეგიონი, ბჟადალშე – ლიმაშ რეგიონი. დანიელ-ალსიდეს-კარიონიშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა ჯანაუანკა. 2005 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით პროვინციაშ მახორობა აკმადგინანს 41,530 ადამიერს, ოშქარი მეჭედალა კმ²-ს რე 22.0 ადამიერი. დანიელ-ალსიდეს-კარიონიშ ფართობი რე 1,887.23 კმ². პროვინცია ირთუ 8 რაიონო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი
ჯვ. წ. 497
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 497 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
23 მარაშინათუთა
23 მარაშინათუთა (არგუსო) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 235-ა დღა (ნარკი წანეფს — 236-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
ვენივარ ბუში
ვენივარ ბუში (ინგლ. Vannevar Bush; დ. 11 მელახი, 1890, ევერეტი, მასაჩუსეტსი, ააშ — ღ. 28 მანგი, 1974, ბელმონტი, მასაჩუსეტსი, ააშ) — ამერიკალი მენცარი, ინჟინერი დო გჷმმაგონებელი.
ბიოგრაფია დო მენცარული რკვიებეფი
ვენივარ ბუშიქ დებადჷ 1890 წანაშ 11 მელახის, მასაჩუსეტსიშ ნოღა ევერეტის. გურაფულენდჷ ტაფტსიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ მიპალუ დიო ბაკალავრიშ დო უკულ მაგისტრიშ ხარისხი. ტაფტსიშ უნივერსიტეტიშ უკულ, ბუშიქ გურაფა გაგინძორჷ მასაჩუსეტსიშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტის, სოდეთ მიპალუ ინჟინერიაშ დოქტორიშ ხარისხი. 1919 წანას ვენივარ ბუშიქ მუშობა ქიდიჭყჷ მასაჩუსეტსიშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტიშ ელექტროტექნიკაშ დეპარტამენტის. 1922 წანას ბუშიქ დო კოლეგეფქ დარსხუეს კომპანია, ნამუქჷთ უკულ გინირთჷ Raytheon Company-თ. 1932 წანაშე ვენივარ ბუში რდჷ მასაჩუსეტსიშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტიშ ვიცე-პრეზიდენტი დო ინსტიტუტიშ ინჟინერიაშ სკოლაშ დეკანი. 1938 წანაშე ვენივარ ბუში მუშენდჷ ვაშინგტონიშ კარნეგიშ ინსტიტუტიშ დირექტორო. ბუში უმოსო შინელი რე ინჟინერული ნახანდეფით, ნამუთჷ ორხველუდჷ Memex-ის დო ანალოგურ კომპიუტერეფს. 1927 წანას ბუშიქ აკადგინჷ მექანიკური ანალოგური კომპიუტერი დიფერენციალური ანალიზატორი, ნამუსჷთ შეულებუდჷ დიფერენციალური განტოლებეფიშ გიმოჸონაფა. 1945 წანას ვენივარ ბოშიქ ჟურნალ The Atlantic-ის გჷმაბჟინუ სტატია As We May Think, სოდეთ memex-იშ კონცეფციას ეთმოჭარუნს. ბუშიშ აზრით memex რე ელექტრომექანიკური მანქანა, ნამუსჷთ შეულებჷ შხვადოშხვა ინფორმაციაშ, ნაჭარეფიშ, წინგეფიშ დო კომუნიკაციეფიშ ჩუალა, მუჭოთ ფაილინგიშ სისტემას. ბუშიშ ჸათე სტატიაქ გინირთჷ ინსპირაციათ უკულიან პერიოდეფიშ ინფორმატიკაშ დარგის მოხანდე მენცარეფშო. 1938 წანას ბუშიქ მუშობა ქჷდიჭყჷ აერონავტიკაშ კონსულტაციაშ ერუანულ კომიტეტის დო მალას გინირთჷ თიშ დირექტორო. მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ბორჯის ბუში რდჷ მენცარული რკვიებეფიშ დო გოვითარაფაშ ოფისიშ (OSRD) დირექტორი. მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ბორჯის ჸათე ორგანიზაციაქ შელებუ შხვადოშხვა პროექტეფიშ, ანჯარიშ, დეტონატორეფიშ, რაკეტეფიშ დო რადარეფიშ გოვითარაფა. ორგანიზაციაშ ართ-ართი თარი ინიციატივა რდჷ S-1 კომიტეტი, ნამუსჷთ უკულ გიარსხუ მანჰეტენიშ პროექტიქ. ვენივარ ბუში რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. 1948 წანას ააშ-იშ პრეზიდენტიქ, ჰარი ტრუმენქ, ბუშის გინოჩჷ "Medal of Merit". 1963 წანას ლინდონ ჯონსონქ ბუშის გინოჩჷ მენცარობაშ ერუანული მენდალი. 1970 წანას რიჩარდ ნიქსონქ ვენივარ ბუშის გეგნოჩჷ ატომური პიონერიშ პრემია. 1948 წანას ბუშიქ მიპალუ ბრიტანეთიშ იმპერიაშ ორდენი დო 1955 წანას საფრანგეთიშ საპატიო ლეგიონიშ ორდენი. 1943 წანას ელექტროტექნიკაშ დო ელექტრონიკაშ ინჟინერეფიშ ინსტიტუტიქ ბუშის გინოჩუ ედისონიშ მენდალი. 1980 წანას მენცარობაშ ერუანულ ფონდიქ დარსხუ ვენივარ ბუშიშ ჯოხონობაშ პრემია. ვენივარ ბუშიქ ღურუ 1974 წანაშ 28 მანგის, პნევმონიათ, 84 წანერქ. ნთხორილი რე საუტ-დენისიშ სასაფლას, მასაჩუსეტსის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ინჟინერეფი კატეგორია:ამერიკალი ინფორმატიკოსეფი კატეგორია:ამერიკალი მენცარეფი კატეგორია:დუნაბადი 1890 კატეგორია:ნაღურა 1974
აბდულა (პაჰანგიშ სულთანი)
აბდულა II (ალ-სულთან აბდულა II რიაიატუდინ ალ-მუსტაფა ბილა შაჰ იბნი სულთან აჰმად შაჰ ალ-მუსტაინ ბილა; Al-Sultan Abdullah Ria'yatuddin Al Mustafa Billah Shah ibni Sultan Ahmad Shah al-Musta'in Billah) (დ. 30 კვირკვე, 1959, კუანტანი, პაჰანგი, მალაიზიაშ ფედერაცია) — მალაიზიარი პოლიტიკური მოღალე, სპორტული ფუნქციონერი, პაჰანგიშ 6-ა სულთანი (2019 წანაშ 15 ღურთუთაშე ასეშა), 2019 წანაშ 31 ღურთუთაშე მალაიზიაშ მავითაამშვა უჟინაში მამართალი (იანგ დი-პერტუან აგონგი).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პაჰანგიშ სულთანეფი
ჯვ. წ. 1107
ნაღურა
კატეგორია:
დევიდ ფინჩერი
დევიდ ფინჩერი (David Fincher; დ. 28 მარაშინათუთა, 1962, დენვერი) — ამერიკალი კონორეჟისორი დო პროდიუსერი. ჟირშა რდჷ ნომინირაფილი ოსკარიშ პრემიას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1962 კატეგორია:ამერიკალი რეჟისორეფი
განჯა
განჯა (აზერ. Gəncə) — ნოღა აზერბაიჯანს. რე აზერბაიჯანიშ მაჟირა უდიდაში ნოღა მახორობათ. ნოღას ოხორანს 313,300 მახორუ. რუსეთიშ იმპერიაშ ბორჯის ნოღას ჯოხოდჷ ელიზავეტოპოლი, სსრრ-იშ ბორჯის ნოღას კიროვაბადის უძახჷდეს.
ანდერ ერერა
ანდერ ერერა (Ander Herrera დ. 14 მარაშინათუთა, 1989, ბილბაო) — ესპანარი მობურთე.
ოკლუბე კარიერა
კარიერა ერერაქ დიჭყჷ „რეალ სარაგოსას“. უკული სუმი წანა იღუ შურობუმე ბილბაოშ „ატლეტიკის“, ნამუსჷთ მიეხვარჷ უეფაშ ევროპაშ ლიგაშ ფინალშა გიშულასჷ 2012 წანას. 2014 წანაში ზარხულს „მანჩესტერ იუნაიტედიქ“ 36 მილიონ ევროშა იყიდჷ 4 წანაშ ვადათ.
სქოლიო
კატეგორია:დუნაბადი 1989 კატეგორია:ესპანარი მობურთეეფი კატეგორია:პრემიერ ლიგაშ მობურთეეფი კატეგორია:მანჩესტერ იუნაიტედიშ მობურთეეფი
ავსტრალიაშ შტატეფი დო ტერიტორიეფი
ავსტრალიაშ ტერიტორია ირთუ ამშვ შტატო. ავსტრალიაშ აკოდგინალუაშა მიშმურს სუმი ტერიტორია დო შკვითი გალენური ტერიტორია, ნამუშეთ ართი ავსტრალიაშ ანტარქტიდული ტერიტორია რე.
right|thumb|250px|ავსტრალიაშ ტერიტორია ქრონოლოგიურო.
შტატეფი დო ტერიტორიეფი
ხვილაფა: 1) + ავსტრალიაშ ანტარქტიდულ ტერიტორიას ვა რსებენს იროიანი მახორობა, თე ხვალე ომენცარე გჷთაბიჯალეფიშ ობორჯე მახორუეფი რენა, ანტარქტიდაშ აპიჯალაშ მეჯინათ, თინა ავსტრალიაშ ოფიციალურ ტერიტორით ვეკოროცხუ. ომანგობურო თიში ტერიტორიაშ ფართობი დო მახორობაშ რიცხუ რცხიშა მიშულირი ვარე 2) ++ ჯვეშო გიშართილი რდჷ ავსტრალიაშე
კინოხ ავსტრალიას უღუდჷ დე-ფაქტო ტერიტორიეფი, ნამუეფქჷთ თიშე გიშერთესჷნ:
გოძვენაშ დაფა
დოშორაფა კილომეტრობათ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ავსტრალიაშ შტატეფი დო ტერიტორიეფი
ეგნსეშ ერუანული პარკი
ენგსე (Ängsö) — ერუანული პარკი შვედეთის. ფორჷნს სტოკჰოლმიშ არქიპელაგის დვალირ კოკი ენგსეს დო მუშ მუკი-მუკის რინელი ზუღაშ ჰა ტერიტორიას. დირსხუ 1909 წანას, შხვა ბრუო ერუანულ პარკიწკჷმა ართო. პარკი თხილანს XIX ოშწანურაშ საოფუტო-სამეურნო ლანდშაფტის, თეში მუჭოთ პეულეფით ფორილ პრერიეფს. თაშნეშე დიდი აბანი უკინებუ ლირსამ ტყალეფს.
სქოლიო
კატეგორია:შვედეთიშ ერუანული პარკეფი
ჟაკ-ლუი დავიდი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგეფი კატეგორია:ფრანგი ხანტუეფი
ემა თომასი
ემა თომასი (Emma Thomas; დ. ლონდონი, დიდი ბრიტანეთი) — ინგლისარ-ამერიკალი კინოპროდიუსერი. შხირას ალმახანდენს მუშ ალმასქუწკჷმა, — ჰოლივუდიშ კინორეჟისორ კრისტოფერ ნოლანწკჷმა. შხვადოშხვა ბორჯის პროდიუსირენდჷ ფილმეფს: „ბეტმენი: დაჭყაფური“ (2005), „პრესტიჟი“ (2006), „წკურუმია აიარი“ (2008), „დაჭყაფური“ (2010), „წკურუმია აიარი: ეულა“ (2012) დო შხვა. გურაფლენდჷ ლონდონიშ ოუნივერსიტეტე კოლეჯის, სოდეთ გეჩინებაფუ კრისტოფერ ნოლანი. ათიანო დარსხუესჷკინოკომპანია ჯოხოთ Syncopy Films. ათეჟამო ოხორანს ალმასქუწკჷმა კრისტოფერ ნოლანწკჷმა დო ოთხ სქუაწკჷმა ართო ნოღა ლოს-ანჯელესის.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკალი კინოპროდიუსერეფი კატეგორია:ინგლისარი კინოპროდიუსერეფი
ჰიუ ჯეკმენი
ჰიუ მაიკლ ჯეკმანი (Hugh Michael Jackman; დ. 12 გჷმათუთა 1968, სიდნეი) — ემიშ დო ტონიშ დო ორქოშ გლობუსიშ მაღვენჯი ავსტრალიარი არტისტი. დოინალაფირი მაბირე დო ოსცენე მიუზიკლეფიშ არტისტი - ჯეკმანი მოსოფელს უმენტაშო ჩინებული რე მუშ როლეფით მუსხი რენ მაღალბიუჯეტამ ფილმის, თენეფ შქას „იქს-ადამიერეფი“, „კეიტი დო ლეოპოლდი“, „პრესტიჟი“, „ვან ჰელსინგი“ დო „ავსტრალია“.
სქოლიო
კატეგორია:ავსტრალიარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1968 კატეგორია:ემიშ ჯილდოშ მაღვენჯეფი კატეგორია:ტონიშ მაღვენჯი არტისტეფი
სარგონ აქადალი
სარგონ აქადალი — აქადიშ მაფა ჯვ. წ. 2369–2314 წანეფს. სემიტური დინასტიაშ დჷმარსხუაფალი. ლეგენდაშ მეჯინათ, კათაშ დაბალი ფაშე გიშნაველი რდჷ. ოინალუდჷ ქიშიშ მაფა ურ-ზაბაბაშ ომაფე კარს. თაქ მოხვალამირჷ შონთით ირგებჷ დო ნ. აქადის ზოხორინელ მაფათ გჷნირთჷ. მალას ქჷდიჸუნუ ოორუე შქაწყარმალონა ნოღა ქიშიშამო დო გილესქერჷ ობჟათე შქაწყარმალონაშ მადუდე ლუგალზაგესიშ აწმარენჯ. ჯვ. წ. 2349 წანას, თის გიორჯგინჷ დო აკაართიანჷ ესომუშამი შქაწყარმალონა. აკანწყჷ 5400 კოჩიშე აკოდგინელი იროიანი ჯარი, ნამუთ ოკათე ლესქერიშ გვირზილს წჷმარინუანს. მუში პოლიტიკაშ მანჯაფაშ ბორჯის გეთმიოპონუდჷ ეკონომიკურო თიშა დოჸუნელ უაზნე მოხელეეფს დო მანინალე არისტოკრატიას. ომაფე ხეშუულაფას ქუდუჸუნუ ოხიდათ. ფართოთ გოფაჩჷ ოირიგაციე დო ოაკაგაფე სამუშეფი, ეკონომიკური რეფორმა მანჯჷ, გემშეღჷ ზჷმა-წონაშ ართოიანი სისტემა, ნამუქჷთ ხე ქეშუნწყუ დინოხოლენ დო გალენურ ვაჭარობაშ გოვითარაფას.
აჰმედ ზევეილი
აჰმედ ჰასან ზევეილი (არაბ: أحمد حسن زويل‎, ინგლ. Ahmed Hassan Zewail; დ. 26 ფურთუთა, 1946, დამანჰური, ეგვიპტე — ღ. 2 მარაშინათუთა, 2016, პასადენა, კალიფორნია, ააშ) — ეგვიპტარი-ამერიკალი ქიმიკოსი, მაართა ეგვიპტარი, ნამუქჷთ მიპალუ ნობელიშ პრემია. შინელი რე მუჭოთ ფემტოქიმიაშ მუმა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ეგვიპტარეფი კატეგორია:ეგვიპტარი-ამერიკალი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ქიმიას კატეგორია:დუნაბადი 1946 კატეგორია:ნაღურა 2016
ჯვ. წ. 498
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 498 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ლიჭადი (ჯიშთი)
ლიჭადი — ლეხერიშ ტიპიშ ჯიშთი შონეშ კავკაციონიშ ობჟათე კართეს, წყარმალუ ინგირიშ ღანჩოს, მესტიაშ მუნიციპალიტეტის. სიგინძა რე 2,3 კმ, ფართობი 2.0 კმ². ირდუ ტვიბერიშ ჸალაიბონიშ დო მუში გოხოლუას დვალირ კონკეფიშ კართეეფშე გჷმნაულა ჯიშთეფიშ ნადუეფით დო სვიმონეფით.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქორთუოშ ჯიშთეფი
ედგარ ალან პო
thumb|ედგარ ალან ფო thumb|ალან ფოშ ხეშმოჭარუა
ედგარ ალან პო (Edgar Allan Poe; დ. 19 ღურთუთა, 1809, ბოსთონი, ააშ – ღ. 7 გჷმათუთა, 1849, ბალტიმორი, ააშ) — ამერიკალი ჭარუ, პოეტი, ნოველისტი, რედაქტორი, კრიტიკოსი დო ამერიკული რომანტიზმიშ ართ-ართი ლიდერი. უმოსო ხანდენდჷ კრიმინალურ დო დეტექტიურ ჟანრეფს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ჭარუეფი კატეგორია:სიმბოლისტი ჭარუეფი კატეგორია:დუნაბადი 1809 კატეგორია:ნაღურა 1849
ჯეიმზ ნიუტონ ჰოვარდი
ჯეიმზ ნიუტონ ჰოვარდი (James Newton Howard; დ. 9 მანგი, 1951, ლოს-ანჯელესი) — ამერიკალი კინოკომპოზიტორი. ჭარილი აფუ მუსიკა ოშშე უმოსი ფილმიშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი კომპოზიტორეფი კატეგორია:დუნაბადი 1951
დილიჯანი
დილიჯანი (სომხ. Դիլիջան) – ნოღა სომხეთის, ტავუშიშ ოლქის. მახორობა 14 846 კოჩი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სომხეთიშ ნოღეფი
თუდოლენი საქსონიაშ ვატოვიშ ზუღაშ ერუანული პარკი
მინი|მარცხნივ|250პქ თუდოლენი საქსონიაშ ვატოვიშ ზუღაშ ერუანული პარკი (Nationalpark Niedersächsisches Wattenmeer) — ერუანული პარკი გერმანიას. დირსხუ 1986 წანას დო იკენს ბჟაეიოლი ფრიზიშ კოკეფს, მენჭაფა-მონჭაფაშ არეალეფს დო ჯიმუამი ჭყენჭყეფს, ნიდერლანდეფიშ ხურგაწკჷმა მადვალუ დოლარტიშ ლუბაშე ბჟაეიოლიშჸურე, ნოღა კუკსხაფენშახ. პარკიშ ფართობი 345,8 კმ² რე, თიში მამართუალი ნოღა ვილმსჰელხაფენს იდვალუაფუ.
2009 წანასს, თუდოლენი საქსონიაშ ვატოვიშ ზურაშ ერუანული პარკი, შლეზვიგ-ჰოლშტაინიშ ვატოვიშ ზუღაშ ერუანულ პარკწკჷმა დო ვადენზეეშ ნიდერლანდურ ნორთწკჷმა ართო იუნესკოქ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა გენშიჸონ.
რესურსფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანიაშ ერუანული პარკეფი
დინკელი
დინკელი (Dinkel; Dinkel) — წყარმალუ გერმანიას დო ნიდერლანდის. მეურს ოორყუე რაინ-ვესტფალიაშ აკანს დო ოვერეისელიშ პროვინციას. სიგჷრძა 89 კმ, ღანჩოშ ფართობი 650 კმ². ოდუდე უღჷ გერმანიას, ნოღა როზენდალიშ გოხოლუას, ზუღაშ დონეშე 87 მეტრაშ სიმაღალას. აკათუ წყარმალუ ვეხტის.
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:გერმანიაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ნიდერლანდიშ წყარმალუეფი
პასკო (პროვინცია)
thumb|right|150px|პასკოშ პროვინცია პასკო – პასკოშ რეგიონიშ (პერუ) პროვინცია. პასკოს ობჟათეშე ომძღჷ ხუნინიშ რეგიონი, ოორუეშე უანუკო, ბჟადალშე – ლიმაშ რეგიონი. პასკოშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა სერო-დე-პასკო. 2005 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით პროვინციაშ მახორობა აკმადგინანს 147,126 ადამიერს, ოშქარი მეჭედალა კმ²-ს რე 39.9 ადამიერი. პასკოშ ფართობი რე 4,758.57 კმ². პროვინცია ირთუ 13 რაიონო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი
კინოპროდიუსერი
კინოპროდიუსერი, პიჯი, ნამუთ ორთუ დოდგჷმაშ იდეურ-ხანტურულ დო ოფინანსე კონტროლს. შიბულენს დაფინანასებას ვარდა მუშით აფინანსენს. თინა რე გამაგე დუმაფინანსებერი განი ჸურე. პროდიუსერი მანწყუნს გინმაღალარი ბუნაშ მიშაჸონაფაშ ოკითხეფს, იჭანუანს რეჟისორს, არტისტეფს, ოპერატორს დო თ.უ.
კატეგორია:კინოპროფესიეფი
ჯვ. წ. 499
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 499 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
UTC+08:00
რესურსეფი ინტერნეტის
UTC+08:00
სანტიაგო-დე-კალიაპაშ მუნიციპალიტეტი
სანტიაგო-დე-კალიაპაშ მუნიციპალიტეტი (Santiago de Callapa) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიას, ლა-პასიშ დეპარტამენტიშ პაკახესიშ პროვინციას. 2010 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 8 924 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 1 127 კმ² რე.
მუნიციპალიტეტი მუშ ჸურეშე კანტონეფო ირთუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლივიაშ მუნიციპალიტეტეფი
ჩატრაპატი შივაჯიშ ჯოხოდვალაშ საირქიანო აეროპორტი
ჩატრაპატი შივაჯიშ ჯოხოდვალაშ საირქიანო აეროპორტი — (მარათჰი:छ्त्रपती शिवाजी अंतरराष्ट्रीय विमानतळ, Chhatrapati Shivaji International Airport) აეროპორტიშ კოდეფი — BOM დო VABB, ჸოფილი საჰარიშ საირქიანო აეროპორტი, იდვალუაფუ მუმბაის, მაჰარაშტრაშ შტატის, ინდოეთის.
აეროპორტის ჟირი ტერმინალი დო ედომუშამი ფართობი 5,9 კვ. კმ. უღუ, თენა ინდოეთის არძაშე დიდი საავიაციო ჰაბი რე, ნამუთ ონინალჷ მეგაპოლის მუმბაის. კინოხ ტერმინალეფს ჯოხოდეს საჰარი (აკანური) დო სანტა-კრუზი (დინოხოლენი). აეროპორტის ჯოხოქ გჷნათირჷ, XVII ოშწანურაშ მარათჰეფიშ რჩქინელი თარსარდალიშ, ინდოეთიშ ერუანული გერგეზიშ ჩატრაპატი შივაჯიშ პატიოცემელო.
24 მარაშინათუთა
24 მარაშინათუთა (არგუსო) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 236-ა დღა (ნარკი წანეფს — 237-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
ჯეიმს სამნერი
ჯეიმს ბატჩელერ სამნერი (ინგლ. James Batcheller Sumner; დ. 19 გერგობათუთა, 1887, კანტონი, მასაჩუსეტსი, ააშ — ღ. 12 მარაშინათუთა, 1955, ბუფალო, ნიუ-იორკიშ შტატი, ააშ) — ამერიკალი ქიმიკოსი. ჯეიმს სამნერქ დანტკიცჷ ნამდა, შილებედჷ ფერმენტეფიშ კრისტალიზაცია. სამნერი რდჷ მაართა მენცარი ნამუქით დანტკიცჷ ნამდა ფერმენტეფი ცილეფი რენა. ჸათე მენცარული რკვიებეფიშ გეშა გინოჩეს ნობელიშ პრემია ქიმიაშ დარგის 1946 წანას (ჯონ ჰოვარდ ნორთროპი დო უენდელ მერედით სტენლიწკჷმა ართო). ჯეიმს სამნერი გურაფულენდჷ ჰარვარდიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ მიპალუ ბაკალავრიშ ხარისხი 1910 წანას. ჰარვარდიშ უნივერსიტეტის სამნერქ გეჩინებაფუ შინელი ქიმიკოსეფი: როჯერ ადამსი, ფარინგტონ დანიელსი, ფრენკ კლიფორდ უიტმორი, ჯეიმს ბრაიანტ კონანტი, ჩარლზ ლორინგ ჯეკსონი დო შხვეფი. გურაფაშ თებაშ უკულ ოგურუანდჷ მაუნტ-ელისონიშ უნივერსიტეტის. 1912 წანაშე გურაფა გაგინძორჷ ჰარვარდიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია 1914 წანას. 1947 წანაშე სამნერი რდჷ კორნელიშ უნივერსიტეტიშ ფერმენტეფიშ ქიმიაშ ლაბორატორიაშ დირექტორი. ჯეიმს ბატჩელერ სამნერი რდჷ ამერიკაშ მენცარობაშ ერუანული აკადემიაშ დო ამერიკაშ მენცარობაშ დო ხელუანობაშ აკადემიაშ მაკათური.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ქიმიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ქიმიაშ დარგის კატეგორია:დუნაბადი 1887 კატეგორია:ნაღურა 1955
მანგა
250px|thumb|ვიკიპე-ტან, ტიპური მანგაშ პერსონაჟი მანგა (漫画) — კომიქსიშ იაპონური მანგი ზიტყვა. მანგაშ სტილქ XIX ოშწანურაშ ბოლოს დირსხჷ.
ზიტყვა „მანგა“ (kanji: 漫画; hiragana: まんが; katakana: マンガ), მუჭოთ თიში ბჟადალური მანგი „კომიქსი“, ხვალე კარიკატურას ვა შანენს, მულტფილმისჷთ. მანგაშ მეჯინათ დორსხუაფილჷ იაპონურ ანიმაციურ ფილმეფს ანიმე ჯოხო.
იაპონიას ნამდგა ხანიშ დო სქესიშ ადამიერშო გიშურს მანგა დო ოკათჷ ჟანრეფს, ნამუეფს შქას რე ქიმინუაშ, თრილერი, მერმენწეფიშ, სპორტი, მუსიკა, ფენტეზი დო ომენცარე ფანტასტიკა, დრამა, ისტორიული, დეტექტივი, კომედია დო თ.უ. მანგა უმოსო იბეშტჷ უჩა-ჩეთ, მორო ჭარჭულია მანგეფით აფხვადჷნა. მანგაშ ავტორი რე მანგაკა (漫画家).
1950-იანი წანეფშე, იაპონიაშ გჷშმაშქუმალარი ინდუსტრიას მანგას შანულამი აკანი უკებჷ. ამდღარშო მიარე მანგა ითანგჷ შხვადოშხვა ნინაშა, უმოსო ინგლისურო, დო თინეფიშ ელექტრნული ვერსიეფი ხემიოლჷ რე დახე ედომუშამ მოსოფელს.
მოსოფელიშ კანკალე ქიანას აფხვადჷნა მანგაშ გოლინათ დჷნარსხუა სტილეფი, სამანგათ: ჩინეთი, ჰონგ-კონგი, ტაივანი — („manhua“); ობჟათე კორეას („manhwa“); საფრანგეთის „manfra“ დო „la nouvelle manga“.
რესურსეფი ინტერნეტის
* კატეგორია:იაპონური კულტურა კატეგორია:იაპონური ზიტყვეფი დო ფრაზეფი
მამონტაჟე
მამონტაჟე — სტუდიაშ ომონტაჟე გჷნორთიშ უნჩაში, ნამუთ მიმარგებული რე გინმაღალარ ბუნაწკჷმა დო დჷმადგჷმალი რეჟისორი-შ ხემანჯღვერალათ ორთუ ფილმიშ მონტაჟის. მამონტაჟე გამაგე რე ფილმიშ ხანტურულ-ტექნიკურ ხარიშ გეშა, ხონარიშ დო მუსიკაშ სინქრონულობაშე, ომონტაჟე სამუშეფიშ ხანიშ დაცვებაშე.
კატეგორია:კინოპროფესიეფი
ჯვ. წ. 1109
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1109 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ბრიტანეთიშ კოკეფი
thumb| ბრიტანეთიშ კოკეფი — არქიპელაგი ოორუე-ბჟადაალ ევროპას, ოორუეშ ზუღაშ დო ატლანტიშ ოკეანეშ შქას. ფართობი მეხოლაფირო 325 ვითოში კმ². ბრიტანეთიშ კოკეფიშ აკოდგინალუაშა მიშმურს ჟირი დიდი კოკი — დიდი ბრიტანეთი დო ირლანდია; არქიპელაგეფი: ჰებრიდიშ კოკეფი, ორკნიშ კოკეფი ანგლსი, მალი, მენი, სკაი დო შხვა. ბრიტანეთიშ კოკეფს მინშა მიორხველუანა ნორმანდიაშ კოკეფისჷთ, მუჭოთ დიდი ბრიტანეთიშ დიხეფს, მარა თე კოკეფი საფრანგეთიშ ოძგაშეეფწკჷმა იდვალუ.
ბრიტანეთიშ კოკეფს იდვალუაფუ სახენწჷფო — დიდი ბრიტანეთი დო ირლანდია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ევროპაშ გეოგრაფია
ჩუკოტკაშ ჩქონი
ჩუკოტკაშ ჩქონი — ჩქონი აზიაშ ოორუე-ბჟაეიოლ ნორთის, რუსეთიშ ფედერაციაშ ჩუკოტკაშ ავტონომიურ ოკრუგის. ჩქონს ომძღჷ ბერინგიშ ზუღა, ანადირიშ ჸუჯი დო ჩუკოტკაშ ზუღა. ჩუკოტკაშ ჩქონიშ ოორუე-ბჟაეიოლიშ დათებუ რე დეჟნევიშ კოდმე. ჟინპიჯიშ დიდი ნორთი ჩუკოტკაშ გვალონას უკებჷ.
სქოლიო
კატეგორია:აზიაშ ჩქონეფი კატეგორია:რუსეთიშ ჩქონეფი
წენწყარი
წენწყარი (ქორთ. ჭანისწყალი) — წყარმალუ ბჟადალ საქორთუოს, წალენჯიხაშ, ჩხოროწყუშ დო ხობიშ რაიონეფს. წენწყარი რე ხობწყარიშ მარძგვანი ნადუ. ოდუდე უღჷ ეგრისიშ ქჷნდჷრიშ ობჟათე კართეს 1960 მეტრაშ სიმაღალას. წყარმალუშ სიგჷნძა რე 63 კილომეტრი, ღანჩოშ ფართობი - 315 კმ². წყარმალუ ირდუ ჭვემაშ, თჷრიშ დო დიხაშთუდონი წყარეფით. წყარალა უჩქჷ აფუნს, წყარიშ სიმორჩილე — ბზოთონჯის. ოშქარი წარმოწანური ხარჯი მიშაკათაფუწკჷმა რე 14,5 მ³/წმ.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ წყარმალუეფი
2016
დოღურეს
თარ სტატია: 2016 წანაშ ნაღურეფიშ ერკებული
პორტაბელური მედია ფლეიერი
thumb|250px
პორტაბელური მედია ფლეიერი (Portable Multimedia Player) — ოშქაშე ზჷმაშ ელექტრონული მონწყილობეფიშ კლასი, ნამუთ იკათუანა მუსხირენ აპარატიშ ფუნქციეფს. რჩქვანელობურ პლეიერეფშე თინეფი შხირას გინორთელი რენა დიდი დისპლეიშ ღვენობათ. პორტაბელური მედია ფლეიერი იკათუანს აუდიო - დო ვიდეოპლლეიერს, რადიომემაღებუს, დიქტოფონს, თინეფიშ საშუალებათ შილებე სურათეფიშ დო ვიდეოეფიშ ძირაფა. თაშნეშე არსებენს მოდელეფი ინოშენებული ТV-ტიუნერით დო მეხსიერებაშ ბარათეფწკმა ხანდაშ შელუამობა, სამანგათ, IRiver B20 ვარდა Cowon iAudio D2. არძაშე ფუნქციურ მოდელეფს თაშნეშე უღუნა სენსორული ეკრანი, Wi-fi, Bluetooth დო Android-იშ ოპერაციული სისტემა. 2011 წანაშე დოჭყაფილი, მონწყილობეფიშ მოჩამილ კლასიქ ქჷდიჭყჷ მიკოდინაფა, ტექნოლოგიეფიშ გოვითარაფაშ დო სმარტფონეფიშ გოფაჩუაშ გეშა, ნამუეფსჷთ პორტაბელური მედია ფლეიერიშ ფუნქციეფი უღუნა, თაშნეშე ფიჭური რსხუშ ფუნქცია დო მალმალას იეფებჷნა.
თაშნეშე ქოძირით
კატეგორია:საჸოფარინე ტექნიკა კატეგორია:პორტაბელური მედია ფლეიერეფი
პუეირედონი
ტობაშ ფართობი 270 კმ². უდიდაში სიტომბა 836 მ. დიდარი რე ჩხომით.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩილეშ ტობეფი კატეგორია:არგენტინაშ ტობეფი
ქვიში
ქვიში — ლეხერიშ ტიპიშ ჯიშთი შონეშ კავკაციონიშ ობჟათე კართეს, წყარმალუ დოლრაშ (ინგიიშ მარძგვანი ნადუ) ღანჩოს. სიგინძა რე 5,6 კმ, ფართობი 8,5 კმ². ჯიშთიშ ნინაშ სიმაღალა რე 2450 მ. ირდუ კონკეფიშ: ცალგმილიშ, ლახვრიშ, ლეირაყიშ დო ბაბიშ გვალაშ კართეეფშე გუმნაულა ჯიშთური ნადუეფით. ჯიშთიშე გუშმურს წყარმალუ ქვიში. მიოულარი შარა რე ოფუტე მაზერიშე.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქორთუოშ ჯიშთეფი
კლოდ მონე
ოსკარ-კლოდ მონე (ფრანგ. Oscar-Claude Monet; დ. 14 გერგობათუთა, 1840, - ღ. 5 ქირსეთუთა, 1926) — ფრანგი ხანტუ, ფერჭარუ, იმპრესიონიზმიშ ართ-ართ დუმარსხუაფალი.
ვისვანათან ანანდი
ვისვანათან (ვიში)ანანდი (ჰინდი: विश्वनाथन आनन्द) (ტამილი: விச்வநாதன் ஆனந்த்) (IPA: ʋiɕ'ʋəˌnɑˌt̪ʰən ɑnˌəndd̪) (დ. 11 ქირსეთუთა, 1969) — ინდოარი ჭადრაკიშ დიდმოხელე დო ასეიანი მოსოფელიშ ჩემპიონი. ანანდი, ისტორიას ამშვი მაჭადრაკეშე ართ-ართიე, ნამუქჷთ 2800 შანული მონწყუ ფიდეშ რეიტინგიშ ერკებულს.
2012 წანაშ 31 მესის, ანანდიქ ბორის გელფანდის გიორჯგინუ დო გეწ-გეწო მაანთხაშა გჷნირთჷ მოსოფელიშ ჩემპიონი ჭადრაკის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინდოარი მოჭადრაკეეფი კატეგორია:მოსოფელიშ ჩემპიონეფი ჭადრაკის კატეგორია:ჭადრაკიშ დიდმოხელეეფი კატეგორია:დუნაბადი 1969
მოლეკულური ბიოლოგიაშ ევროპული ორგანიზაცია
მოლეკულური ბიოლოგიაშ ევროპული ორგანიზაცია (ინგლ. European Molecular Biology Organization, EMBO) რე პროფესიული ევროპული ორგანიზაცია, ნამუქჷთ დირსხუ 1964 წანას ბიოლოგიური რკვიებეფიშ ხეშ შეიონწყუალო. ორგანიზაცია აფინანსენს შხვადოშხვა მენცარულ კონფერენციეფს, ვორკშოპეფს დო ხეს უნწყუნს მენცარეფს ფინანსურო. EMBO-შ მაკათური რე 1800-შე უმოსი მენცარი. EMBO-შ მაკათურობა პრეტიჟული ჯილდო რე. EMBO მენცარეფს გინმოჩანს შხვადოშხვა ჯილდოეფს: EMBO-შ ორქოშ მენდალი რე ირწანიანი ჯილდო, ნამუსჷთ მოჸუნს 10,000 ევროშ მუდანობაშ ფინანსური პრემია. ჯილდოქ დირსხუ 1986 წანას. EMBO გინმოჩანს ოსურ-მენცარეფს პრემიას "FEBS/EMBO Women in Science Award". EMBO ფინანსურო ოხვარ დუმაჭყაფჷ მენცარეფს გრანტეფით დო სტიპენდიეფით ხოლო. მოლეკულური ბიოლოგიაშ ევროპული ორგანიზაციაშ მაართა დირექტორი რდჷ მაქს პერუცი დო გენერალური მელამოსე ჯონ კენდრიუ. ასეიან დირექტორი რე გერმანალი ბიოლოგი დო იმუნოლოგი კელნიშ უნივერსიტეტიშ პროფესორი მარია ლეპტინი, ნამუსჷთ ჸათე პოსტი უკებჷ 2010 წანაშე. მოლეკულური ბიოლოგიაშ ევროპული ორგანიზაციაწკჷმა აფილირებული ორგანიზაციეფი რე: მოლეკულური ბიოლოგიაშ ევროპული ლაბორატორია დო ევროპული ბიოქიმიური ჯარალუეფიშ ფედერაცია. EMBO-შ ცენტრალური ოფისი იდვალუაფჷ გერმანიაშ ნოღა ჰაიდელბერგის.
ჯვ. წ. 1110
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1110 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
მოლეკულური ბიოლოგიაშ ევროპული ორგანიზაცია
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ევროპული ორგანიზაციეფი კატეგორია:ევროპული მენცარული ორგანიზაციეფი
ბრიუსიშ მენდალი
კეტრინ ვოლფ ბრიუსიშ ორქოშ მენდალი (ინგლ. Catherine Wolfe Bruce Gold Medal) რე 1898 წანას დორსხუაფილი ჯილდო, ნამუთ გინმაჩამუ ასტრონომიაშ დარგის მოხანდე მენცარეფს. ჯილდო დარსხუ რჩქალი ოკიანეშ ასტრონომიულ ჯარალუაქ. მენდალი შინელი ამერიკალი ფილანთროპიშ კეტრინ ვოლფ ბრიუსიშ ჯოხონობაშ რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ასტრონომიული ჯილდოეფი
ილო (პროვინცია)
thumb|right|150px|ილოშ პროვინცია ილო – მოკეგაშ რეგიონიშ (პერუ) პროვინცია. ილოს ბჟადალშე ომძღჷ რჩქალი ოკიანე, ოორუეშე არეკიპაშ რეგიონი, ობჟათეშე – ტაკნაშ რეგიონი. ილოშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა ილო. 2005 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით პროვინციაშ მახორობა აკმადგინანს 63,037 ადამიერს, ოშქაშე მეჭედალა კმ²-ს რე 45,7 ადამიერი. ილოშ ფართობი რე 1,380.68 კმ². პროვინცია ირთუ 3 რაიონო. ილოშ პროვინციას სტატუსიქ მიენიჭჷ 1970 წანაშ 26 მესის.
თელავი
თელავ (ქორთულო: თელავი) — ნოღა ბჟაეიოლ საქორთუოს, გომბორიშ გვალაშ ოორუე-ბჟაეიოლ კართეშ ბორკის, ალაზანიშ რზენს. კახეთიშ რეგიონიშ დო თელავიშ მუნიციპალიტეტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ზუღაშ სიმაღალაშე 550-800 მეტრას. თელავქ ოფიციალურო ნოღათ გინირთჷ 1801 წანას. 19 629 მახორუ (2014).
ილო (პროვინცია)
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი
თელავი
თელავიშ ასეიან ტერიტორიას მაართა დოხორელ აბანქ ბრინჯაოშ ბორჯის ერჩქინდჷ, ელინისტურ ხანას გევითარჷ დო გვიან ანტიკურ ხანას თიშ ტერიტორიას ნოღურ დოხორელ აბანქ ერჩქინდჷ.
სქოლიო
კატეგორია:კახეთიშ აკანიშ ნოღეფი კატეგორია:საქორთუოშ ნოღეფი
ჯეიმზ ჯოისი
thumb|ჯეიმზ ჯოისი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ირლანდიარეფი კატეგორია:ირლანდიარი ჭარუეფი კატეგორია:ირლანდიარი პოეტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1882 კატეგორია:ნაღურა 1941
ალექსანდრე ჭიკაიძე
ალექსანდრე ჭიკაიძე (დ. 6 მანგი, 1985) — ქორთუ პოლიტიკოსი. საქორთუოშ დინოხოლენი საქვარეფიშ მინისტრი 2013-2015 წანეფს.
კატეგორია:დუნაბადი 1985 კატეგორია:საქორთუოშ დინოხოლენი საქვარეფიშ მინისტრეფი
25 მარაშინათუთა
25 მარაშინათუთა (არგუსო) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 237-ა დღა (ნარკი წანეფს — 238-ო დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
ფრეიზერი (წყარმალუ)
ფრეიზერი (ინგლ. Fraser River) რე წყარმალუ კანადას, ბრიტანეთიშ კოლუმბიაშ უდიდაშ წყარმალუ. წყარმალუშ სიგინძა რე 1,375 კმ. ღანჩოშ ფართობი 220,000 კვ.კმ.
მარკუს რაშფორდი
მარკუს რაშფორდი (Marcus Rashford; დ. 24 გიმათუთა, 1997, ინგლისი) — ინგლისარი მობურთე, პრემიერ ლიგაშ კლუბ „მანჩესტერ იუნაიტედიშ“ დო ინგლისიშ ერუანული ნაკორობაშ გემანთხაფალი.
კატეგორია:ინგლისარი მობურთეეფი კატეგორია:დუნაბადი 1997 კატეგორია:მანჩესტერ იუნაიტედიშ მობურთეეფი კატეგორია:2016 წანაშ ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატიშ მობურთეეფი კატეგორია:პრემიერ ლიგაშ მობურთეეფი
პენალტეფიშ სერია
პენალტეფიშ სერიავარა რჩქვანელობურო პენალეფი რე მეთოდი სპორტულ აკოხვამილაფას გომორძგვილიშ გჷმარჩქინალო. თეს ორთჷნა თი შვანც, მუჟამცჷთ მატჩიშ ჯინჯიერი ბორჯი დო გეძინელი ბორჯი ითებუ ფრეთ.
კუჩხბურთი
კუჩხბურთის პენალი რჩქვანელობურო ირსულებაფუაფჷ ვითაართმეტრამიშ თანჯილშე. გიმაშქუმალარი ოცადჷ მაღორას მეკარე დო გემთიღას გოლი კარშა, ოდო მეკარე პიჯიქილე, ოცადჷ გეჭოფას გეშქუმალირი ბურთი. მობურთეშით გეშქუმალირი ბურთიშ ეჩილითაფა მეკარეშით თიში ეჭოფუაშ მოტოლუა რე.
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:კუჩხბურთიშ წესეფი
აარონ სორკინი
აარონ სორკინი (Aaron Sorkin; დ. 9 მანგი, 1961, ნიუ-იორკი) — ამერიკალი სცენარისტი, დრამატურგი დო პროდიუსერი. მეღებული აფუ ოსკარიშ დო ემიშ ჯილდოეფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი სცენარისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1961 კატეგორია:ნიუ-იორკალეფი კატეგორია:ორქოშ გლობუსიშ გომორძგვილეფი
ვარლამ შალამოვი
ვარლამ შალამოვი (რუს. Варла́м Ти́хонович Шала́мов; დ. 18 მანგი, 1907, ვოლოგდა, რუსეთიშ იმპერია — ღ. 17 ღურთუთა, 1982, ტუშინო, სსრრ) — რუსი ჭარუ, პოეტი, ჟურნალისტი დო დისიდენტი, მუჭოთ სსრრ-შ თარობაშ ოპონენტი 1937-1951 წანეფს რდჷ კატორღას, გულაგის, არქტიკაშ კოლიმაშ რეგიონს. 1946 წანაშე შალამოვი რდჷ ომედიცინე ასისტენტი. 1954-1978 წანეფს შალამოვიქ ჭარუ ჭიჭე თხობელუეფი, სოდეთ ეჭარილი რე ადამიერეფიშ რინა გულაგის. შალამოვიშ თხობელუეფქ, კოლიმაშ თხობელუეფიშ ჯოხოდვალათ, გიშართჷ 6 ტომო, ბჟადალიშ ქიანეფს, 1960-იან წანეფს. სსრრ-ს შალამოვიშ ნაჭარეფქ იბეჭდჷ 1987 წანას, გლასნოსტიშ პერიოდის. ვარლამ შალამოვიქ ღურუ 1982 წანას. ნთხორილი რე კუნცევოშ სასაფლას, მოსკოვს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეფი კატეგორია:რუსი ჭარუეფი კატეგორია:დუნაბადი 1907 კატეგორია:ნაღურა 1982
ლჰასა
ლჰასა (ლასა) — ნოღა ჩინეთის, ტიბეტიშ ავტონომიური რეგიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. 2009 წანაშ მუნაჩემეფით ნოღას ოხორანს 373 000 კოჩი. დორსხუაფილი რე ზუღაშ დონეშე 3650 მეტრას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩინეთიშ ნოღეფი კატეგორია:ტიბეტიშ ნოღეფი
ტოლტეკეფი
thumb|250px|right|ტოლტეკეიშ ფიგურეფი. [[ტულა, იდალგო]] ტოლტეკეფი – მესოამერიკული კულტურა, ნამუთ დომინირენდ ალმახანური მექსიკაშ ტერიტორიას, შტატეფიშ – იდალგოშ, მორელოსიშ, მეხიკოშ დო პუებლაშ ტერიტორიას. მესოამერიკული ქრონოლოგიათ ჩქ.წ. 800-1000 წანეფც. მოგვიანაფილო, აცტეკეფიშ კულტურა ტოლტეკეფც მუნეფიშ ინტელექტუალურ დო კულტურულ წჷმოხონეფო მითმირჩქინანდეს. აცტეკეფიშ ნინაშა “ტოლტეკი” ხელოსანც შანენდ. აცტეკეფი თაშნეშე ეთმოჭარუნდეს ტოლტეკეფიშ ისტორიას, თინეფიშ მამართვალეფც დო ოგერგეზე საქვარეფც. მარა ალმახანურ მენცარობას ხშირას გადარენა, რე დო ვარი ორწუმე აცტეკეფიშით ტოლტეკეფიშ ისტორიაშე მოჭირინაფილი ფაქტეფი.
ტოლტეკეფიშ რელიგია შხვა მესოამერიკული ცივილიზაციეფიშ რელიგიეფიშ მეთე რდჷ. თინეფც ჸუნდეს ცაშ, დიხაშ, წყარიშ დო ა.უ. ღორონთეფი. თარი ღორონთი რდჷ კეცალკოატლი, ნამუთ ლეგენდაშ ალებათ დამარცხუ შხვა ღოროთი ტეცკატლიპოკაქ. ათეშ უკული კეცალკოატლიქ გვერეფშე შილი ნიშით მიდეშარჷ დო ქჷდიჩინჷ, ნამდა მალას დირთუდუნ.
1168 წანას, ტულა ჩიჩიმალკეფქ გეჭოფეს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინდიარეფი კატეგორია:ამერიკაშ კათეფი
UTC+07:30
UTC+7:30 — სინგაპურიშ ჸოფილი ბორჯიშ ორტყაფუ. UTC+7:30 სინგაპურიშ სტანდარტულ ბორჯო გიმირინუაფუდუ, თაშნეშე უწმოხ ზარხულიშ ბორჯო.1941 დო 1942 წანეფს შქას, იაპონიაშ ოკუპაციაშახ, დო 1945-1970 წანეფს ოკუპაციაშ უკული, სინგაპური თე ბორჯიშ ორტყაფუს ზაფხულშ ბორჯო გჷმირინუანდუ, 1970 წანაშ უკული, სინგაპურქ UTC+7:30 სტანდარტულ ბორჯო გიმაცხადუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
UTC+7:30
უელსი
thumb|უელსი უელსი (Wales; უელსურო — Cymru) — გოართოიანაფილი ომაფეშ ნორთი, ისტორიული პროვინცია. უკინებუ უელსიშ ჩქონიშ დო მანგი კოკი ანგლსი. ადმინისტრაციულო ირთუ 8 საგრაფოდ.
ჯვეშო უელსიშ ტერიტორია დოხორინელი რდჷ კიმრეფიშ კელტური ტომით. ანგლო-საქსონური (5-6 ოშწანურა) დო ნორმანული (11 ოშწანურა.) დაპყრობეფიშ ჟამს უელსიშ ტერიტორიას მიაკიდალ ბრიტეფიშ ნორთიქ. მა-13 ორშწანურაშ ბოლოს ეჭოფუ ინგლისიქ, მარა უელსი 1536 წანაშე ავტონომიურ სათაროთ სკიდუდჷ. 1301 წანაშე ინგლისიშ ხვისტაშ მონძეეფი „უელსიშ პრინციშ“ ტიტულს ატარენა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:უელსი კატეგორია:გოართოიანაფილი ომაფე
ჯვ. წ. 1111
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1111 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
სანტიაგო-დე-მაჩაკაშ მუნიციპალიტეტი
სანტიაგო-დე-მაჩაკაშ მუნიციპალიტეტი (Santiago de Machaca Municipality) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიას, ლა-პასიშ დეპარტამენტიშ ხოსე-მანუელ-პანდოშ პროვინციას. 2010 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 4 808 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 1 255 კმ² რე.
მუნიციპალიტეტი მუშ ჸურეშე კანტონეფო ირთუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლივიაშ მუნიციპალიტეტეფი
გოტლობ ფრეგე
ფრიდრიხ ლუდვიგ გოტლობ ფრეგე (გერმ. Friedrich Ludwig Gottlob Frege; დ. 8 გერგობათუთა, 1848, ვისმარი — ღ. 26 კვირკვე, 1925, ბად-კლაინენი) — გერმანალი ფილოსოფოსი, ლოგიკოსი დო მათემატიკოსი. მერჩქინელი რე ანალიტიკური ფილოსოფიაშ დუმარსხუაფალო. ფრეგეს ფშხირას მიშინუანა მუჭოთ ართ-ართი უდიდაში ლოგიკოსის.
ხენერალ-სანჩეს-სერო (პროვინცია)
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი
გოტლობ ფრეგე
მუში მენცარული კარიერაშ გოძვენას, ფრეგეშ ნახანდეფი უმოსო იგნორირებული რდჷ. ბრელი ვეჩინენდჷ ფრეგეშ ფილოსოფიურ არზუანობას. ჯუზეპე პეანოქ, ბერტრან რასელიქ, თაშნეშე ლუდვიგ ვიტგენშტაინიქ გაჩინებაფეს ფრეგეშ ნახანდეფი ფილოსოფოსეფიშ უკულიან თაობეფს.
ედუარ მანე
ედუარ მანე (ფრანგ. Édouard Manet; დ. 23 ღურთუთა, 1832, პარიზი — ღ. 30 პირელი, 1883, პარიზი) — ფრანგი მოდერნისტი ხანტუ.
გოტლობ ფრეგე
ფრეგეშ არძაშე უმოსო შინელი ნახანდი რე "ტერმინეფიშ გეშა", ნამუსჷთ უღუდჷ დიდი შანულობა თეხანური ლოგიკაშ გოვითარაფაშო. ფრეგეშ შხვა ნაჭარეფიშე ეიოშანალი რე: "არითმეტიკაშ ოსხირეფი", "არზიშ დო შანულობაშ გეშა".
ედუარ მანე
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგეფი კატეგორია:ფრანგი ხანტუეფი კატეგორია:მოდერნისტი ხანტუეფი
გოტლობ ფრეგე
ფრეგე გურაფულენდჷ იენაშ უნივერსიტეტის, სოდეთ თიში მაგურაფალი ერნსტ აბე რდჷ. იენაშ უკულ გურაფა გაგინძორჷ გეტინგენიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია 1873 წანას, ერნსტ შერინგიშ ხემანჯღვერობათ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალეფი კატეგორია:გერმანალი მათემატიკოსეფი კატეგორია:გერმანალი ფილოსოფოსეფი კატეგორია:გერმანალი ლოგიკოსეფი
ჯვ. წ. 500
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 500 წანა.
სქოლიო
კატეგორია:
ზალცახი
ზალცახი (Salzach) —წყარმალუ ავსტრიას დო გერმანიას. სიგჷრძა 225 კმ, ღანჩოშ ფართობი 6,700 კმ². წყარმალუ ინიშ თარი ნადუ. ოდუდე უღჷ კიცბიუელიშ ალპეფს, ზუღაშ დონეშე 2300 მ სიმაღალას. ჟინ მალობას შვარცახშახ ბჟაეიოლჸურე მეურს, უკული ოორუეჸურე მეურს დო გინმურს ნოღეფს ჰალაინს დო ზალცბურგის. 70 კმ გოძვენას ქიმინჷნს ორთაშობურ თანჯას ავსტრია დო გერმანია შქას. წყარმალუშ ღანჩოს რე წყარლაფირეფიშ კასკადი კრიმლი (სიმაღალა 380 მ).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ავსტრიაშ წყარმალუეფი კატეგორია:გერმანიაშ წყარმალუეფი
ლავრენტი არდაზიანი
ლავრენტი არდაზიანი (დ. 1815, ქართი, საქორთუო ― ღ. 1 ღურთუთა/13 ღურთუთა, 1870, ქართი) ― ქორთუ ჭარუ, ქორთული კრიტიკული რეალიზმიშ ართ-ართი დჷმარსხუაფალი. შინელი რე წიგნით: სოლომონ ისაკიჩ მეჯღანუაშვილი.
GPS
200px|thumb|GPS Block II-F ალმაშარეშ კონცეფცია გლობალური აბანორენიშ გჷმათანჯალი სისტემა (Global Positioning System, კუნტას GPS) — ააშ-იშ გლობალური სანავიგაციო სატელიტური სისტემა. თინა მუთმოჭირინუანა საიმენდო აბანორენიშ გოთანჯუას, ნავიგაციას დო რანწკი სერვისეფს მოსოფელიშ მასშტაბით. თინა მუშენს ირნერ ტაროსის, დღაშით თუ სერით, ირდიხას დიხაუჩას დო დიხაუჩაშ არხოს.
GPS კეთებული რე სუმ ნორთშე: 24-შე 32-შახ დიხაუჩაშ ორბიტაშ ელმოლს მაყარუ ალმაშარე, ოთხი საკონტროლო დგჷმილი დიხაუჩას დო GPS მემაღებუ, ნამუთ მახვარებუს ოკო უღუდას. GPS სატელიტეფი რსხუშ სიგნალს არძენს ოფირჩაშე, სოდე გჷმორინაფილი რე მახვარებუშით GPS მემაღებუ თიშო, ნამჷ-და მიღას სუმგოზჷმილებამი ორენი (განედი, გჷრძედი, სიმაღალა) დო ბორჯი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გეოდეზია კატეგორია:გეოგრაფიული ტექნოლოგია კატეგორია:GPS კატეგორია:ნავიგაცია კატეგორია:სანავიგაციო მონწყილობეფი კატეგორია:რადიო ნავიგაცია კატეგორია:ამერიკული გჷმოგონებეფი
ჯვ. წ. 1112
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1112 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
26 მარაშინათუთა
26 მარაშინათუთა (არგუსო) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 238-ო დღა (ნარკი წანეფს — 239-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
სონ ილ გუკი
სონ ილ გუკი (ალტერნატიული ჭარალუა ინგლისურო: Song Il Guk ვარდა Song Il Kuk) (송일국) — პოპულარული ობჟათე კორეალი არტისტი. თიქ მუშ კარიერა მუსხირენ კორეულ ისტორიულ დრამას დიჭყჷ, მუნერეფით რე ჟუმონგი დო ზუღეფიშ მაზოჯინალი.
ბაზელი
ბაზელი (Basel, Bâle, Basilea) — ნოღა შვეიცარიას, გვერდოკანტონ ბაზელ-შტადტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. მახორობა - 177,595 ად. (2018). ოფიციალური კოდი — 2701. ნოღა იდვალუაფუ წარმალუ რაინიშ წყარპიჯის, ლეხერს იურაშ დო შვარცვალდიშ გვალეფს შქას, გერმანიაშ დო საფრანგეთიშ ხურგიწკჷმა.
ნოღა ქიმიური დო ფარმაცევტული წარმებაშ ცენტრი რე. კომპანია Novartis-იშ დო Hoffmann–La Roche-შ შტაბ-ორენით, თაშნეშე თაქ იდვალუაფუ ოერეფოშქაშე ობანკე ორგანიზაციეფი, ბანკი UBS-შ ართ-ართი შტაბ-ორენი. შვეიცარიაშ უჯვეშაში უნივერსიტეტი. ჯვეში მუსიკაშ სფეროს მოსოფელიშ ართ-ართი უშხუაში ოგონოათუე ცენტრი რე(Schola cantorum Basilienis ბაზელიშ მუსიკალური აკადემიაშ აკოდგინალუას). ოწყარმალონე ონიშოლი, საფრანგეთიშ ტერიტორიას ართობური გჷმორინაფაშ აეროპორტი.
ლიტერატურა
კატეგორია:შვეიცარიაშ ნოღეფი
სუ-ნურაკსი-დი-ბარუმინი
სუ-ნურაკსი (სარდ. Su Nuraxi)— ნურაგული (მეგალითური ნოგაფუ) არქეოლოგიური ობიექტი იტალიაშ კოკი სარდინიას, ბარუმინიშ კომუნას. 1997 წანაშე მიშულირი რე იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა.
უილიამ შექსპირი
უილიამ შექსპირი (დ. 23 პირელი, 1564 — ღ. 23 პირელი, 1616), ინგლისარი დრამატურგი დო პოეტი, მერჩქინელი რე მოსოფელიშ დრამატურგიაშ ართ-ართი არძოშე დიდებულ წჷმმარინაფალო.
სუ-ნურაკსი-დი-ბარუმინი
კომპლექსიშ ცენტრის იდვალუაფუ ჯვ. წ. XVI ოშწანურათ დოთარიღაფილი სუმსართულამი ჸორში. თე აბანს, იტალიარ არქეოლოგ ჯიოვანი ლილიუქ მიოგორუ დუდიშოთხილუ ოფუტე, ნამუთ დიხათ რდჷ ფორილი დო გას წჷმარინუანდ. პირველი გონთხორუეფი მუქ 1950-იან წანეფს ატარჷ. ობიექტი შანულამი რე სარდინიული ცივილიზაციაშ რკვიაშო.
კარლ სეიგანიშ მემორიალური პრემია
კარლ სეიგანიშ მემორიალური პრემია (ინგლ. Carl Sagan Memorial Award) რე ამერიკაშ ასტრონავტული ჯარალუაშ დო პლანეტარული ჯარალუაშ ართოიანი ჯილდო, ნამუთ გინმაჩამუ ადამიერს, ვარდა ადამიერეფიშ ბუნას კოსმოსიშ მენცარული რკვიებაშ გეშა. მედალქ დირსხუ 1997 წანას დო რე შინელი ამერიკალი მენცარიშ დო ასტრონომიშ კარლ სეიგანიშ ჯოხონობაშ.
სუ-ნურაკსი-დი-ბარუმინი
სქოლიო
კატეგორია:მეგალითური ნოგაფუეფი კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი იტალიას
უილიამ შექსპირი
ბიოგრაფია
უილიამ შექსპირი ნათეს უორიკიშ ოგრაფეს რენჯი სტრეტფორდ-ონ-ეივონიშ ოხვამეს 1564 წანაშ 26 პირელც, მუთ თის მოწამენც, ნამდა თინაქ, ორჩანიეთ, ჟირ-სუმი დღათ ორდო დებადჷ. უილიამ შექსპირქ დებადჷ წჷმოძინელი მეხეთათმანეშ ჯონ შექსპირიშ დო სნიტერფილდალი ფერმერიშ რ. არდენიშ ცირასქუა მერიშ ფანიას. ჯონ შექსპირქ უილიამიშ დაბადებაშე მუსხირენ ხანშა ნოღაშ მერო გჷნირთჷ. 1576 წანას ჯონ შექსპირი რთულ ფინანსურ სიტუაციას რდჷ, მუდგაშ გეშათ ვა შეალებუ ნიჭიერი სქუაშ უნივერსიტეტიშა ჯღონუაქ. მორო, შექსპირიშ ნაწარმებეფიშ გოანალიზაფაბორჯის მითმოფხვადუთ, ნამდა თის აფუდ ეჭოფილი ჯინჯიერი ოშქარი განათება იშენით, ორჩანიეთ, სტრეტფორდის.
1582 წანას 18 წანერი შექსპირქ ჩილო ქჷმიჸუნჷ ბრუო წანათ უნჩაში ოსური ენ ჰეთუეი, ნამუთ თე ბორჯის უკვე უხენო რდჷ. უილიამც დო თიშ ჩილც ჸუნდჷ სუმი სქუა: სუზანა დო ნაჟირუა ჯუდითი დო ჰამნეტი, ნამუქუთ 11 წანაშ ხანც დოღურჷ.
შექსპირიშ ლიტერატურული კარიერა იგინძორებუდჷ დოხოლაფირო 20 წარმოწანას 1592 წანაშე 1612 წანაშა დო აკუხვადჷ ჟირი მონარქიშ, დიო ელიზაბეთ I-შ (1558-1603), ოდო უკული — ჯეიმზ I-შ (1603-1625) ხანას. თე პერიოდის თიქ ჭარჷ ჟირი ეპიკური პოემა, მიარე სონეტა დო 37 პიესა.
სახიობი დო დრამატურგი
thumb|200px|სცენა შექსპირიშ მაართა რომანტიკული ტრაგედიაშე "რომეო დო ჯულიეტა". 1592 წანაშე შექსპირი მოღალენდჷ ლონდონიშ თეატრიშ დასის. კონდაკო თე პერიოდის აწუდირთჷ თის მუში მაჸალე დრამატურგიქ რობერტ გრინიქ, ნამუთ თხოზჷდჷ შექსპირს თიშენი, ნამდა თის ვა უღუდჷ უმაღალაში განათება. ჰენრი ჩეტლიშით გჷშაშქუმალირ კათელც თიქ დუც ქჷგიანთხჷ უილიამც. ჩეტლის უკულნეშის ბოდიშიშ გჷნოგაფაქ მოუხვადჷ ულამებუო თე გენთხაფას მიშაკათინიშენი.
1593-94 წანეფც ეპიდემიაშ გეშა ლონდონიშ თეატრეფქ დიკილუ. შექსპირქ თოჸუჯიშ კონცენტრირაფა მუში პოეზიაჸურე მართინუ. თე ბორჯის თის პატრონაჟის უწიენდჷ მუში მაჸალე, საუთჰემტონიშ გრაფი. მუჟამცჷთ ეპიდემიაქ მიკილუნჷ, შექსპირქ ქახოლჷ "ლორდ კამერჰერიშ მოინალობაშ" თეატრალურ დასის, სოდეთ თინა სახიობით რდჷ დო დრამატურგით. გეჸვენჯი წანეფც უილიამი ქიმინუნც, უმენტაშო, კომედიეფც დო ისტორიული ჟანრიშ ნაწარმებეფს. 1595 წანას შექსპირქ ქიმინჷ არძოშო ჩინებული ტრაგედია "რომეო დო ჯულიეტა". თე ორდოიანი შედევრეფი, ოდო გჷშაკერძაფილო, "უმოღე რჯება ჸოროფაბორჯის" დო "ზარხულიშ სერიშ სისმარი" გოლერსელიე ნათერი, ახალნორდულ სტილც დო წჷმარიუანც რითმული პოეზიაშ უდიუ მინუშის. მუთ ოწაწჷ "ვენეციარ ვაჭარსჷნ", თინა უმოსი გვიან პერიოდის რე ქიმინელი დო უმოსო ჯაბურ კომედიას წჷმარინუანც(ვა რე უციო კომედია რდას ოძიცე. თარი თინა რე, ნამდა დათებუ ქორდას ბედინერი დო ვართ ტრაგიკული).
თე პერიოდისჷთ შექსპირი ქიმინუნც "ჰენრი IV"-შ ჟირი პიესას, ნამუთ ფოლსტაფიშ ჯაბურნარიუ, მარა იშენით გურღია, ზისხირეფშა რენესანსული იუმორით დო დუდიშ ირონიათ რე ეფშა. თე პიესეფქ თეშ აორცეს დიაფალი ელიზაბეთ I, ნამდა თიქ შექსპირს დუკვათჷ ხოლო ართი ფოლსტაფური პიესა, უკულნეშის ჩინებული, მუჭოთ "უინძორალი ხიარული ოსურეფი".
სტილი
thumb|200px|ჯონ შექსპირიშ ჸუდე სტრეტფორდ-ონ-ეივონც უილიამ შექსპირიშ არძოშე ჩინებული ტრაგედიეფიე: "ჰამლეტი", "ოტელო", "მაფა ლირი", "მაკბეტი" დო "ანტონიუსი დო კლეოპატრა". თე ტრაგედიეფც არძოშე ტომბას ესახჷ შექსპირიშ ჰუმანისტურ გაგებაქ, ადამიერიშ ძალაშ დო ინტელექტუალური შელებეფიშ რწუმაქ.
მუში უღურალე ტრაგედიეფც შექსპირქ მიოჭირინუ თ.გ. "ჩე ლერსეფიშ" სტილიშ უგუმაჟირებუ პოეტურ წჷმოძინას, თეწკჷმა ართო ნაწარმებეფი ეფშა რდჷ დუდიშალათ. გეჸვენჯი პერიოდიშ შედევრეფც — "ზოთონჯიშ სისმარი" დო "კოხი" — არგამათ გიოხენა გვიანი რენესანსიშ კრიზისიშ შანეფი. დირფა კონფლიქტეფიშ გამანჯებაშ კომპრომისული შარეფი რჩქინდუ. თეშნერი აკმარიგინაფალი ნოტას გაათუ უილიამ შექსპირქ მუში ყანთი კარიერა. thumb|200px|სცენა შექსპირიშ ტრაგედიაშე "მაფა ლირი". ჩინებული ნაწარებეფი ორხველჷ შექსპირიშ კარიერაშ მაჟირა პერიოდის. 1599 წანას, მუჟამცჷთ "ლორდ კამერჰერიშ მოინალობაშ" თეატრალურ დასიქ გჷნილჷ "გლობუსიშ" ჩინებულ თეატრიშან, შექსპირქ თეატრიშ ნავითორი აქციეფიშ მაღვენჯო გჷნირთჷ. აქციონერობაქ თიშო უმოსო წჷმოძინელქ იჸუ, ვინდარო პიესეფიშ ჭარუაქ. უილიამ შექსპირს თითოკაკალია პიესას ხვალე 6 ფუნტის უგანდეს. 1603 წანას დიაფალი ელიზაბეთიქ დოღურჷ დო ოხვენშა გეშართჷ ჯეიმზ I-ქ. შექსპირიშ კომპანიაქ გეგნიქიმინჷ ომაფე დასო დო ხშირას ამანჯენდჷ სპექტაკლეფც ომაფე კარც. თე ბორჯიშო უილიამი გოთქვილი დო წჷმოძინელი დრამატურგო გჷნმირთუ დო ოდაბადურ ნოღას დოსაქანცეშ ჸიდირც იჭყანც.