cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ილიამნა
ილიამნა (Iliamna) — მოქიმინჯე სტრატოვულკანი ოორუე ამერიკას. იდვალუაფუ ალასკაშ ჩქონს, ალეუტიშ ქჷნდჷრიშ ოორუე ნორთის. სიმაღალა 3053 მ. ნოღა ანკორიჯიშე იდვალუაფუ ობჟათე-ბჟადალშე 215 კმ-ს. ვულკანიშ გარახა კართეეფი მიკმახორცქუ კუკიშ ჸუჯიშ ბჟადალ წყარპიჯს. ზუღაშ დონეშე 2740 მ სიმაღალას გოვითარაფილიე ფუმაროლეფი, ბჟაეიოლ კართეეფს შხირიე ფურკი დო ორქი, ფორილიე ჯიშთეფით. ვულკანშე ობჟათე-ბჟადალშე 60 კმ-ს იდვალუაფუ ტობა ილიამნა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ააშ-იშ ვულკანეფი
აბაშაშ მუნიციპალიტეტი
აბაშაშ მუნიციპალიტეტი — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული მუნიციპალიტეტი სამარგალო-ჟიმოლენ შონეშ აკანს. მუნიციპალიტეტიშ ტერიტორია 1917 წანაშახ ქუთეშიშ გუბერნიაშ სანაკიშ მაზრაშა მიშმეშჷ, 1917-1930 წანეფს — სანაკიშ მაზრაშა, 1930 წანაშე ზოხო მუნიციპალიტეტი რე, 1963-1966 წანეფს მიშეშ რინელ გეგეჭკორიშ (თეჟამო მარტვილიშ) მუნიციპალიტეტშა.
ორთა
იდვალუაფუ კოლხეთიშ რზენს, ზუღაშ დონეშე 20-50 მ-შ სიმაღალას. ტერიტორიაშ ფართობი რე 322,5 კვ.კმ., თენეფშე ოფუტეშ მეურნობაშ დიხეფს უკინებუ 210 კვ.კმ. მუნიციპალიტეტიშ ტერიტორიას მეურს წყარმალუეფი რიონი, ცხენწყარი, აბაშა, ნოღელა.
გეოგრაფია
აბაშაშ მუნიციპალიტეტი იდვალუაფუ ბჟადალ საქორთუოს, კოლხეთიშ რზენს, 1930 წანაშ ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დორთუალაშ უკული რე ზოხო  მუნიციპალიტეტი დო იდვალუაფუ სანძღოეფს: ოორუეშე ომძღჷ მარტვილიშ, ბჟაეიოლშე სამტრედიაშ, ობჟათეშე სამტრედიაშ დო ლანჩხუთიშ, ბჟადალშე სანაკიშ მუნიციპალიტეტი. ფართობი — 322,5 კმ2, ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოღა აბაშა.
მუნიციპალიტეტის რე ლამე სუბტროპიკული ჰავა, ოშქარი წანმოწანური ტემპერატურა რე 14 ცელსიუსი, ღურთუთაშ (იანარიშ) ტემპერატურა — 4,9 ცელსიუსი, კვირკვეშ — 22,9 ცელსიუსი. ნოლექეფიშ წანმოწანური მუდანობა რე 1620 მმ, გაზარხულს უჩქჷ ულებუ ჸინუეფი. ზარხული მინშა გოლოფამი რე. ბორიეფი მუსონური რე, ფშხირი რე ფიონეფი დო ბრიზეფი.
ჰიდროგრაფიული რშვილით დიდარი რე მუნიციპალიტეტი. წყარმალეფს წყარალა ახასიათენს გაზარხულს, წყარიშ სიმორჩილე — ზოთონჯის. აბაშაშ ობჟათე-ბჟადალ ნორთის რე „სირიაჩქონიშ“ ონტყოლაშე.
ნერჩეფი უმოსო ალუვიურ-კარბონატული რე. რიონიშ კვარჩხანი ოპიჯეს ონტყოლაშეამი ნერჩეფი რე. მაფალუური ოფორუ კოლხური ტიპიშ რე.
მარკ ცუკერბერგი
thumb|მარკ ცუკერბერგი მარკ ცუკერბერგი (ინგლ. Mark Elliot Zuckerberg) (დ. მარკ ელიოტ ცუკერბერგი, 14 მესი, 1984) — მოსოფელს არძაშე უმოსო ჩინებული სოციალურ ვებ-ხასჷლაშ Facebook-იშ დჷმარსხუაფალი დო ბიზნესმენი, ნამუთ ფორბსიშ 2010 წანაშ მუნაჩემეფით $4 მილიარდიშ მაღვენჯი რე. ცუკერბერგიქ Facebook დარსხუ წოროკურსალეფწკჷმა ართო ჰარვარდის გურაფაშ პერიოდის. თენეფი რდეს: დასტინ მოსკოვიჩი, ედუარდ სევერინი დო კრის ჰაგისი.
აბაშაშ მუნიციპალიტეტი
გეოგრაფია
ჯაშ ბუნეფშე ამხვადუნა:
მარკ ცუკერბერგი
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკალი ბიზნესმენეფი კატეგორია:დუნაბადი 1984
აბაშაშ მუნიციპალიტეტი
გეოგრაფია
ტყალეფს ხე ტურა, მელა, მუნჩქვი, კვინორი. ჭიჭე მუდანობათ რე ტყარი ღეჯი, სქვერი, ქილორი, ნამუეფიშ ოთხილარო რიონიშ პიჯის აკოქიმინელი რე „კაცობურის აღკვეთილი“.
ჯინჯი ლანდშაფტეფი რე:
მახორობა
აბაშაშ მუნიციპალიტეტის ოხორანს — 22,341 კოჩი; მეჭედალა — 69,3 კოჩი კვ.კმ-ს. მუნიციპალიტეტის 36 დოხორელი პუნქტი რე: 1 ნოღა აბაშა, 35 ოფუტე.
ეკონომიკა
ეკონომიკაშ მაჸონაფალი დარგი რე ოფუტეშ მეურნობა. მეჸუნა მეჩანარობას, მეორტვინობა-მებაღობას. ანდაწანამ კულტურეფიშე თარი რე ჩაი. მუნიციპალიტეტის რე ჭიჭე ოკიდანჯალე (სამშენებლო) დო ოსურსათე საწარმოეფი, ჩაიშ ფაბრიკა. მუნიციპალიტეტიშ ტერიტორიაზე მეურს ობჟათე კავკაციაშ რკინაშარაშ მაგისტრალი.
კულტურა
მუნიციპალიტეტის რე:
აბაშაშ მუნიციპალიტეტიშე რდეს მენცარობაშ დო კულტურაშ გჷშარჩქინელი მოღალეეფი:
ჩინებული მედიკოსეფი:
ქორთული კულტურაშ მეცენატეფი:
მონძეობა
ისტორიული ობიექტეფი:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ მუნიციპალიტეტეფი კატეგორია:აბაშაშ მუნიციპალიტეტი კატეგორია:სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ მუნიციპალიტეტეფი
მაპოჩო
მინი|250პქ მაპოჩო (Río Mapocho) — წყარმალუ ჩილეს. ოდუდეს ეთმოჭოფუნს ანდეფს დო უკული მეურს ბჟადალჸურე. გჷშმურს ჩილეშ ნანანოღა სანტიაგოს დო რთჷნს თის ჟირ ნორთო. წყარმალუშ სიგჷრძა რე 110 კმ, ღანჩოშ ფართობი — 4,230 კმ². აკათუ წყარმალუ მაიპოს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩილეშ წყარმალუეფი
გორაფიშ ტობა
გირაფიშ ტობა, ყვარაშიშ ტობა — ტობა ბჟადალ საქორთუოს, ჩხალთაშ ქჷნდჷრიშ ოორუე კართეს, გულრიფშიშ მუნიციპალიტეტის, ზუღაშ დონეშე 2178 მ-ს. ტობაშ ქვიბი წჷმარინუანს ჯიშთური კარს. წყარიშ სარკეშ ფართობი რე 0,077 კმ², ღანჩოშ ფართობი 0,82 კმ², მაქსიმალური სიტომბა 15,6 მ. ირდუ თჷრიშ, ჭვემაშ დო დიხაშთუდონი წყარეფით. ტობას ხე კალმახა.
ლიტერატურა
აფხაზავა ი., ქორთული სხუნუეფიშ ენციკლოპედია, ტ. 3, ხასჷლა 221, ქართი, 1978 წანა.
კატეგორია:აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ ტობეფი
ბადრი პატარკაციშვილი
არკადი (ბადრი) პატარკაციშვილი (დ. 31 გჷმათუთა, 1955. ქართი — ღ. 12 ფურთუთა, 2008, ლონდონი) — ქორთუ ბიზნესმენი, ჰოლდინგიშ სს "ი-მედიაშ" დჷმარსხუაფალი, საქორთუოშ ერუანული ოლიმპიური კომიტეტიშ ჸოფილი პრეზიდენტი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ქორთუეფი კატეგორია:ქორთუ მეწარმეეფი კატეგორია:დუნაბადი 1955 კატეგორია:ნაღურა 2008 კატეგორია:ქორთუ ურიეფი
კიგალი
კიგალი (Kigali) — რუანდაშ ნანანოღა (1962 წანაშ 1 კვირკვეშე). იდვალუაფუ ქიანაშ ცენტრალურ ნორთის, წყარმალუ რუგანუაშ წყარპიჯის, 4 ზურგას, ზუღაშ დონეშე 1567 მ სიმაღალას. გერმანალი კოლონისტეფიშ პატჷნალაშ ბორჯის, 1895 წანაშე კიგალქ გჷნირთჷ ოვაჭარე ცენტრო, ბელგიარი კოლონისტეფიშ ეპოქას (1919–1962 წწ.) — რეგიონული ცენტრი. რუანდაშ ზოხორინალაშ გჷმოცხადაფაშ პერიოდის გჷნირთჷ რუანდაშ ნანანოღათ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუანდაშ ნოღეფი კატეგორია:აფრიკაშ ნანანოღეფი
რიო-პრიმეროშ დეპარტამენტი
არგენტინაშ სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფით, 2001 წანას დეპარტამენტიშ მახორობა 42 429 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 6 753 კმ² რე.
დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა სანტა-როსა-რიო-პრიმერო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ დეპარტამენტეფი
ინწრო შარა ტომბა ოორუეჸურე
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:2013 ნოველეფი კატეგორია:რიჩარდ ფლენგანიშ ნოველეფი კატეგორია:ბუკერიშ პრემიაშ გომორძგვილეფი
მალაიზიაშ ნოღეფიშ ერკებული
თენა რე მალაიზიაშ ნოღეფიშ ერკებული. მალაიზიას, დოხორელ ტერიტორიას ნოღაშ სტატუსი მითმიაჩამუ კანონიშ (bandar raya) მეჯინათ. მარა, ქიანას ხოლო რე მაღალას ურბანიზებული დო დოხორელი ტერიტორიეფი, ნამუსჷთ ნოღაშ სტატუსი ვაუღჷნა, მარა მითმიშინუაფუნა მუჭოთ ნოღა. ნოღაშ ტატუსი მითმიაჩამუ აკანს, ნამუთ აკანური დუდმართუაშ ტერიტორიას იდვალუაფუნი. შხვა დოხორელ ტერიტორიას, ნამუსჷთ ნოღაშ სტაუსი ვაუღუნ, კანონიერო მუნიციპალიტეტიშ ვარდა მორჩილი ნოღაშ კატეგორია მითმიაჩამუ.
მალაიზიაშ ნოღეფი
გიმე მოჩამილიე მალაიზიაშ ტერიტორიეფიშ ერკებული, ნამუსჷთ ნოღაშ კატეგორია მიაჩეს თარიღიშ მეჯინათ.
შხვა ნორეფი
კუალა-ლუმპურიშ, კუჩინგიშ, კოტა-კინაბალუშ, შაჰ-ალამიშ, მალაკა-სითიშ, ალორ-სეტარიშ დო მირიშ ომაფე ქარტიეფით ნოღაშ სტატუსი მიაჩეს იანგ-დი-პარტან-ანგონშე. მალაკას 2003 წანას, მიაჩჷ ნოღაშ სტატუსიქ დო გეგმიცხადჷ "ისტორიულ ნოღათ".
კუალა-ლუმპური, ქიანაშ უდიდაში ნოღა რე ფედერალური ნანანოღა დო ფედერალური ტერიტორია, მარა 2003 წანაშე, თარობაშ ემაჷონაფალი ორგანოეფიშ უმენტაშობაქ გეგნორთჷ ახალ ადმინისტრაციულ ნანანოღა დო ფედერალურ ტერიტორიაშა - პუტრაჯაიაშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
მალაიზია
მადურაი
მადურაი (மதுரை) — ინდოსტანიშ ჩქონს არსებული არძაშე უჯვეშაში ნოღა, მადურაიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ოლქი, ტამილნადუშ შტატიშ სიდიდათ მასუმა ნოღა. ნოღა აკაგუ პანდიარ რაჯა კულაშეკჰარაშით დო ობჟათე ინდოეთიშ პანდიარ მამართალეფიშ ნანანოღა რდჷ. ნოღაშ თარი ოქინაფუ რე ინდუისტეფიშ პატიოცჷმელი მინაკშიშ ოხიდა.
მუკდენიშ დოხორე
მუკდენიშ დოხორე (ჩინ. 盛京宮殿) — ორდოიანი ცინიშ იმპერიაშ ოიმპერატორე დოხორე ჩინეთის. იდვალუაფუ მანჯურიაშ რეგიონს, შენიანიშ პროვინცია ნოღა მუკუდენს.
დოხორექ ეკიდილქ იჸუ ახ. წ. 1625 წანას, გარკვეულ სტრუქტურეფქ გიაძინჷ 1631 წანას. 1644 წანას, მინიშ დინასტიაშ პეკინშა გინულაშ უკული, მუკუდენიშ დოხორექ ოიმპერატორე სტატუსი მიოდინუ დო ხვალე რეგიონულ შანულობაშ დოხორეთ გინირთჷ.
1780 წანას, იმპერატორ ციანლუნქ კომპლექსის გარჯვეული სტრუქტურეფი ქიგუძინჷ დო დოხორექ უმოს მეტო ტრადიციული სახე ქიმიღჷ. ეშანილი დინასტიაშ წჷმმარინაფალეფი, წანმოწანაშ გარკვეულ ბორჯის უციოთ თე დოხორეს ატარენდეს.
1955 წანას, კომპლექსიქ მუკუდენიშ დოხორე-მუზეუმო გეგნიკეთჷ.
2004 წანას, იუნესკოქ ობიექტი მოსოფელიშ მონძალაშ ერკებულს 1987 წანას მიშაღალი პეკინიშ აკრძალულ ნოღას ქიგუძინჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ჩინეთის
რიო-სეკოშ დეპარტამენტი
რიო-სეკოშ დეპარტამენტი (Departamento Río Seco) — დეპარტამენტი არგენტინას, კორდობაშ პროვინციას.
დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა ვილია-დე-მარია-დელ-რიო-სეკო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ დეპარტამენტეფი
16 გერგობათუთა
16 გერგობათუთა (ნოემბერი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 320-ა დღა (ნარკი წანეფს — 321-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
თე დღას დუნაბადი კათა
1.1992 ,მარსელო ბროზოვიჩი — მობურთე
17 გერგობათუთა
17 გერგობათუთა (ნოემბერი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 321-ა დღა (ნარკი წანეფს — 322-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
ოფუტე
მინი|[[დართლო, თუშეთი, საქორთუო.]] მინი|[[ბერბერეფიშ ოფუტე მაროკოს]] მინი|ოფუტე საფრანგეთის, [[ჟიმოლენი პროვანსიშ ალპეფიშ დეპარტამენტის]] მინი|[[მასულე, გილანიშ პროვინცია, ირანი]] ოფუტე — დოხორინიშ ართ-ართი უჯვეშაში დო ოირკოჩეთ გოფაჩილი ფორმა. მახორუეფიშ მუდანობაშ მეჯინათ გჷშმაგორჷნა ჭიჭე (მუდგაზმარენი ფანია, ვარა კოჩი) დო დიდ (მუდგაზმარენი ვითოში) ოფუტეეფს. ოფუტეეფიშ ანგარია გოშხვანერაფილიე ქიანაშ ორთაშობური პიჯალეფიშ დო ოწარმუე გეზაშ გეშა, მარა თინეფიშ ოართე დჷმახასიათაფალი შანი რე ინდივიდუალური ოხორინალი ჸუდეეფით გოკიდუაშ დო ოფუტურ-ომეურნულ წარმებაშ უმოსო გოფაჩუა.
ისტორიულო დირსხუ ოფუტურ დოხორინიშ მუსხირენი ფორმაქ: თე ჟირი ფორმა არქაულიე, თეჟამო ვანაფერო აფხვადუნა, თიშ გეშა ნამდა ოფუტეეფს მახორობაშ რდუალაქ თინეფიშ ტრანსფორმაცია გიშეჭანუნ.
ოფუტეეფი საქორთუოს
საქორთუოს ოფუტე ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დორთუალაშ ჯინჯიერი ართური რე. ოფუტეს აბანობური მუშითდუდალაშ ორგანო რე ოფუტეშ ოკათუეში. მორჩლი ზჷმაშ ოფუტეეფი გოართოიანაფილი რენა თემიშ უკათუეშის. კონფლიქტური რეგიონეფიშ უგუთოლწონებუო საქორთუოს 3668 ოფუტე რე, ნამუეფით მახორობაშ რიცხუანობაშ მეჯინათ ირთუნა ათაში:
თე სტატიტიკა ვეთოლწონენს აფხაზეთიშ დო ცხინვალიშ რეგიონიშ ოფუტეეფს, თიშენ, ნამდა თინეფშე მუთუნი სარწუმო ინფორმაცია ვაარსებენს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გეოგრაფია
ალექსანდრიაშ ოსინთუ
thumb|ალექსანდრიაშ ოსინთე ალექსანდრიაშ ოსინთუ (ხოლო ჩინებული, მუჭოთ ფაროსი, ბერძ. Φάρος - ოსინთე) იდვალუაფუდჷ ალექსანდრიას, ეგვიპტეს, ეინწყუ ჯვ.წ. 279 წანას მა-3 ოშწანურას დო მოსოფელიშ შკვით სამანცარობაშ შქას ართ-ართო მირჩქინუაფუ. თიქ ფუნქციონირაფა მიოტუ დო დახე გვალო აკოციუ მა-14 ოშწანურას მოხვალამირი ჟირი ნძალიერი დიხაშ ნწალუაშ შედეგო. თიში ნოსქილედეფშა მეგორაფილქ იჸუ მანწყუაფალეფშე 1994 წანას, უკული სატელიტური ფოტოეფით ოსინთუშ დუნასქილედ ნორთეფს მიოგორეს. ოსინთუშ ჸორში საეგებიოთ 134 მეტრაშ სიმაღალაშ ოკო ჸოფედუკო დო ეთი ბორჯიშო, დიხაუჩას არსებული ადამიერიშ ენანწყუა არძაშე უმაღალაშ ნოდგჷმი ოკო ჸოფედუკო.
ჩე ქუაშ ბლოკეფით ენანწყუა ჸორში სუმ ნორთიშე აკმოდირთუდჷ: თუდოიანი თინელკუნთხამი პლატფორმა ცენტრალური ოსხირით, შქა ოქტაგონური სექცია დო ჟი კვარკვალია სექცია. ოსინთეშ დუდს დიდი სარკე რდჷ გერინაფილი, ნამუთ დღაშ გოძვენას ბჟას ეისარკუანდჷ დო თიში სინთე 100 კილომეტრის ონჭუდჷ, სერით დაჩხირს ორზანდეს. მუჭოთ ალექსანდრიაშ ზარაფხანაშ რომაულ მონეტეფს რე ებეშტილინ, ოსინთეშ პლატფორმაშ ოთხხოლო კუნთხუს ტრიტონიშ ნოჭახნაკეფი გედგჷდ. ხოლო, რომაულ პერიოდის, ჸორშიშ დუდს ხოლო ოკო გედგჷდუკო ართი ნოჭახნაკუ. გვიანო, ბრელი ორდოიანი ისლამური მეჩეთიშ მინარეთეფიშ დიზაინი ფაროსიჯგურა სუმ-სექციამი პროექტი იქიმინუაფუდ, მუთ ოსინთეშ დიდი არქიტექტურულ გენჯირაშე მიოწურუნადჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ანტიკური არქიტექტურა კატეგორია:მოსოფელიშ სამანცარობეფი
კატმაი
კატმაი (Katmai) — მოქიმინჯე ვულკანი ოორუე ამერიკას, ალასკაშ ჩქონს, ალეუტიშ ქჷნდჷრიშ ოორუე ნორთის. სიმაღალა 2047 მ. ეგაფილიე ანდეზიტეფით დო დაციტეფით. 1912 წანაშ 6 მანგის მოხვადჷ უნძალიერაშ ეშაგორგოთიქ; კრატერიშ აბანს წჷმიქიმინჷ კალდერაქ ტობათ, ნამუშ ზჷმეფიე 4,5×3 კმ. სიტომბა დოხოლაფირო 1200 მ. ეშაგორგოთიშ უკული კალდერას მოხვადჷ ლონტყო ლავაშ უშანულო ეშაგორგოთიქ, ნამუქჷთ აკოქიმინჷ ვულკანური გუმბათი. 1956 წანას კინე ოხოლჷდჷ ნძალიერი აფეთქებეფი. კატმაი სტრატოვულკანიე. ეშაგორგოთის წოხოლე უწორუანდჷ ვულკანური დიხაშ ნწალუა. კატმაშ კართეეფიშ თუდონი ნორთი გოქუნელიე ფიჭვიშ ტყათ, ჟინ ნორთის გვალაშ ტუნდრა რე. ოორუე კართეს ჯიშთეფიე. მიშმურს კატმაიშ ერუანული პარკიშ აკოდგინალუაშა. ხე ალასკაშ მურა თუნთი, აბხვადუნა მაფურინჯეეფიშ 150 გვარობა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ააშ-იშ ვულკანეფი
მაულე (წყარმალუ)
მინი|250პქ|მაულე მაულე — ჩილეშ ართ-ართი უშანულამაში წყარმალუ. წორას თე წყარმალუს გჷშმეშჷ ინკეფიშ იმპერიაშ ობჟათე თანჯა. წყარმალუშ ჯოხო გეძჷ ჩილეშ ართ-ართი რეგიონს — მაულეს. წყარმალუშ სიგჷრძა 240 კმ, ღანჩოშ ფართობი 20,600 კმ², ღანჩოშ 30% მილარე ანდეფს. ოდუდეს ეთმოჭოფუნს ანდეფს, ლაგუნა-დე-მაულეშ ტობაშე, ზუღაშ დონეშე 2,200 მეტრა სიმაღალას, არგენტინაშ თანჯაწკჷმა ხოლოს. არძოშე შანულამი ნადუ რე წყარმალუ მელადო.
ჰანოვერი (კოკი)
ჰანოვერი (Isla Hanover) — კოკი რჩქალ ოკეანეს, ჩილეშ წყარპიჯიწკჷმა, პატაგონიაშ არქიპელაგის, მიშმურს ჩილეშ მაგალიანესი დო ჩილეშ ანტარქტიკაშ რეგიონიშ აკოდგინალუაშა. მუში ფართობი რე 812 კმ.კვ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩილეშ კოკეფი
მაულე (წყარმალუ)
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩილეშ წყარმალუეფი
პორტლენდი
პორტლენდი (ინგლ. Portland) — ნოღა ააშს, ორეგონიშ შტატის. მახორობა 568 380 მახორუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ააშ-იშ ნოღეფი კატეგორია:ორეგონი
18 გერგობათუთა
18 გერგობათუთა (ნოემბერი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 322-ა დღა (ნარკი წანეფს — 323-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
წალენჯიხაშ მუნიციპალიტეტი
წალენჯიხშ მუნიციპალიტეტი — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რაიონი სამარგალო-ჟიმოლენ შონეშ აკანს. ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა წალენჯიხა.
გეოგრაფია
წალენჯიხაშ მუნიციპალიტეტი მილარე სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ ცენტრალურ ნორთის, წყარმალუ ინგირიშ დო წენწყარიშ ლეხერეფს, ტერიტორია აკმადგინანს 646,6 კმ-ს, მახორობა — 26 158 კოჩის. მუნიციპალიტეტშა მიშმურს 14 ტერიტორიული ართული, თენეფშე 2 ნოღა (წალენჯიხა დო ჯვარი), 12 თემი, კლიმატი რე ზომიერი.
მასმედია
წალნჯიხაშ მუნიციპალიტეტის მაუჭყაფულენს აბანური ტელეკომპანია „ ჯიხა “.
მახორობა
წალენჯიხაშ მუნიციპალიტეტიშ ედომუშამი მახორობა აკმადგინანს 26 158 კოჩის (2014 წანაშ ეჭარუათ). მუნიციპალიტეტიშ მახორობაშ 99,56 % ქორთუ რე.
ოკურორტე დო ტურიზმიშ რესურსეფი
წალენჯიხაშ მუნიციპალიტეტიშ ტერიტორიას რე კურორტი სქური.
იტალიაშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული
იტალიაშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრეფი (1946-ამდღარშახ)
კატეგორია:იტალიაშ პრემიერ-მინისტრეფი
ვაშინგტონი (ნოღა)
250პქ|მინი|მარჯვნივ| ვაშინგტონი, კოლუმბიაშ ოლქი (ინგლ. Washington, District of Columbia, D.C.) — ააშ-იშ ნანანოღა. ჯოხოქ გიადჷ ჯორჯ ვაშინგტონიშ საპატიცემოთ. ფედერალური ოლქი ააშ-ს, იდვალუაფუ ობჟათე ატლანტიკაშ რეგიონს. 1790 წანას მერილენდიშ შტატიშე გჷშართილქ იჸუ ნანანოღაშ ეიოკიდალო. 1791-შე ნანანოღა რე. ნოღა იდვალუაფუ წყარმალუ პოტომაკის, ენწყილ რე პიერ-შარლ ლანფანიშ გეგმაშ ოსხუნუთ, თარი მონუმენტეფი რე: კაპიტოლიუმი, ვაშინგტონიშ მონუმენტი.
კეისი აფლეკი
კეისი აფლეკი (Casey Affleck, ს. 12 მარაშინათუთა, 1975, ფოლმუტი, მასაჩუსეტსი) — ამერიკალი არტისტი დო კინორეჟისორი. ბენ აფლეკიშ უკულაში ჯიმა. 2008 წანას ნომინირაფილი რდჷ „ოსკარიშ“ პრემიას მაჟირა ხარისხიშ საუჯგუშო როლიშ რსულებაშ გეშა ფილმს „ზურა რობერტ ფორდიქ მუჭო ჸვილჷ ჯესი ჯეიმსი“.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
მატაკიტო
მატაკიტო (Río Mataquito) — წყარმალუ მაულეშ რეგიონიშ კურიკოშ პროვინციას, ჩილე. იქიმინუ წყარმალუეფიშ ტენო დო ლონტუეშ აკოკათაფაშ გეშა. აკათუ რჩქალ ოკიანეს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩილეშ წყარმალუეფი კატეგორია:წყარმალუეფი ანბანიშ მეჯინათ
პან-დე-ასუკარი
პან-დე-ასუკარი (Pan de Azucar) – წყარმალუ ოორუე ჩილეს. მეურს ჩილეს ატაკამიშ რეგიონიშ ტერიტორიას.
გჷთმიჭყაფუაფუ წყარმალუეფიშ კარისო დო დონა-ინეს-ჩიკაშ აკოკათაფაშ გეშა. მეურს ობჟათე-ბჟადალჸურე პან-დე-ასუკარიშ ნაციონალური პარკიშ ტერიტორიას დო აკათუ რჩქალ ოიანეს.
კატეგორია:ჩილეშ წყარმალუეფი
26 კვირკვეშ ყარაფი
მინი|250პქ|ყარაფიშ შილა 26 კვირკვეშ ყარაფი (Movimiento 26 de Julio; M-26-7) — რევოლუციური ყარაფი კუბას, დორსხუაფილი ფიდელ კასტროშით 1953 წანას. ყარაფიქ 1959 წანაშ 1 ღურთუთას ქჷდახუ ფულხენსიო ბატისტაშ ხეშულობა. თიქ ჯოხოდვალა ეჭოფჷ 1953 წანაშ 26 კვირკვეს მონკადაშ ყაზარმას რევოლუციონერეფიშ გენთხაფაშ მეჯინათ. ყარაფიშ რეორგანიზაციაქ მოხვადჷ მექსიკას 1955 წანას. თიში უთარაში ეშანწყუმალო გჷნირთჷ ქჷდოურსხუაფუდჷკო ორგანიზაფილი პარტიზანული ნძალეფი, ნამუეფით იჩხუპენდეს ბატისტაშ რეჟიმიშ დახუაფალო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კუბაშ რევოლუცია კატეგორია:კუბაშ ისტორია კატეგორია:კომუნიზმი
აგნეს მონიკა
230px|thumb|აგნეს მონიკა აგნეს მონიკა, თაშნეშე ჩინებული, მუჭოთ აგნეზმო ( დ. 1 კვირკვე, 1986) — ინდონეზიარი მობირე დო არტისტი. მობირეშ კარიერა დიჭყჷ 6 წანერქ. გჷშაშქუმალირი აფჷ 3 საბაღანო ალბომი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1986 კატეგორია:ინდონეზიარი მობირეეფი
19 გერგობათუთა
19 გერგობათუთა (ნოემბერი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 323-ა დღა (ნარკი წანეფს — 324-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
ასამური ნინა
ასამური ნინა არხოს გერე ბენგალური ნინაწკჷმა დო ორიაწკჷმა. სუმხოლო ნინა მოურს მაგადჰიშე, პაკრიტიშ ბჟაეიოლი დიალექტიშე. ასამურ ნინაშა არძოშე მაართა ჭარუაფონი წყუ ითარიღებუ XIVოშწანურათ, მაფა დურლაბჰნარაიანაშ მართუალაშ ბორჯით. მუშ არსობუაშ გოძვენას ასამურ ნინაშა შანულამი გოლინა იღვენუ ტიბეტურ-ბირმული დო ავსტროაზიულ ნინეფქ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინდოეთიშ ნინეფი კატეგორია:ბჰუტანიშ ნინეფი კატეგორია:ინდოარიული ნინეფი
პულიდო
პულიდო — წყარმალუ ჩილეს, ატაკამიშ რეგიონიშ ბჟაეიოლ ნორთის, წყარმალუ კოპიაპოშ ართ-ართი ნადუ. თიში სიგჷრძა რე 79 კმ. ღანჩოშ ფართობი — 2100 კმ².
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩილეშ წყარმალუეფი
ლიბრევილი
ლიბრევილი (Libreville) — გაბონიშ ნანანოღა დო უშხუაში ნოღა, ესტუარიშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი. იდვალუაფუ წყარმალუ კომოშ ოორუე წყარპიჯის, გვინეაშ ჸუჯიშ გოხოლუას. 2013 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით, ნოღას ოხორანდჷ 703 939 ადამიერი.
სქოლიო
კატეგორია:გაბონიშ ნოღეფი კატეგორია:აფრიკაშ ნანანოღეფი
კასკალესიშ კანტონი
კასკალესიშ კანტონი (Cantón Cascales) — კანტონი ეკვადორს, სუკუმბიოსიშ პროვინციას. ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა კასკალესი. 2001 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 7 409 ადამიერს აკმადგინანდჷ.
სქოლიო
კატეგორია:ეკვადორიშ კანტონეფი
გოგი მეშველიანი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
სანტიაგო ბერნაბეუ (სტადიონი)
სანტიაგო ბერნაბეუ  — სტადიონი მადრიდის, დინოხოლენ მატჩეფს სტადიონს მართუნს „რეალ მადრიდი“. ინტირუანს 81,254 მაჯინალს დო რე სიდიდათ მაჟირა ოკუჩხბურთე არენა ესპანეთის. უეფაშ კლასიფიკაციათ ოთხმურიცხამი სტადიონი რე. სტადიონიშ აკოგაფაქ გეთუ 1947 წანას, ჯოხოქ გიადჷ - რეალიშ პრეზიდენტიშ სანტიაგო ბერნაბეუ იესტეშ პატიოცემელო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მადრიდი კატეგორია:ესპანეთიშ ოკუჩხბურთე სტადიონეფი
რიო-სეგუნდოშ დეპარტამენტი
რიო-სეგუნდოშ დეპარტამენტი (Departamento Río Segundo) — დეპარტამენტი არგენტინას, კორდობაშ პროვინციას.
არგენტინაშ სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფით, 2001 წანას დეპარტამენტიშ მახორობა 95 803 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 4 970 კმ² რე.
დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა ვილია-დელ-როსარიო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ დეპარტამენტეფი
ნიუ-იორკი
250პქ|მინი|მარჯვნივ|ნიუ-იორკი ნიუ-იორკი (ინგლისურო: New York [nʲuːˈjɔːɹk]) — ნოღა ამერიკაშ აკოართაფილ შტატეფს, შტატ ნიუ-იორკის. 8 მილიონშე მეტი მახორობათ (830 კმ²-ს) ნიუ-იორკი, ამერიკაშ არძაშე უმოსი კაბეტი დო ოორუე ამერიკაშ არძაშე ინწრას დოხორინელი ნოღა რე. თიშ აგლომერაციას 22 მილიონშე მეტი კოჩი ოხორანს. ნოღაშ თე ჯოხოდვალაშ შტატიშე გჷშაგორალო თეს „ნიუ იორქ სითის“ უძახჷნა. ნოღას შხვანერო „დიდ უშქურს“ უძახჷნა (ინგლისურო: „Big Apple“)
ნიუ-იორკი მოსოფელიშ ფინანსეფიშ, პოლიტიკაშ, ართუაფალი დო კულტურაშ ცენტრი რე დო თელ ქიანაშ ართ-ართი შანულამი გლობალურ ნოღეფშე რე მუზეუმეფიშ, გალერეეფიშ, ოხანტუ-ოშერსულებე დჷნაწესებუეფით, უმაღლაშ ოგურაფუეფით, მედიაშ, ედომუშამ ქიანაშ კორპორაციეფიშ დო ოფინანსე ბაზარეფიშ დიდი მუდანალათ. თაქ იდვალჷ გოართოიანაფილი ერეფიშ ორგანიზაციაშ მოსოფელიშ შტაბ-ბინა. ნოღაშ ფარგანეფს ხუთი რაიონი რე (ჯვეშ სტილით საგრაფო): ბრონქსი, ბრუქლინი, მანჰეთენი, ქუინზი დო სთეითენ-აილენდი. თე ბოლოშ მოხ არძა რაიონს მილიონშე უმოსი მახორობა რე დო ზოხო-ზოხო ააშ-იშ შხვა უკაბეტაშ ნოღეფს უწორუანდჷ.
ნიუ-იორკი ირწანას უკაბეტაშ მუდანობაშ იმიგრანტეფს მიკიჭოფანს ედომუშამ ქიანაშ 180 ქიანაშე, მუჭოთ ნთელ ააშ-შე, ნამუსჷთ ნოღას მუშ კულტურაშ, ენერგიაშ, კოსმოპოლიტიზმიშ დო ეკონომიურ შილებუანალაშ გეშა მოულა. ნიუ-იორკი ასეშო უკაბეტაშ ამერიკულ ნოღეფს შქას კრიმინალიშ არძაშე უმოს დაბალი დონეთ გჷშეგორჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნიუ-იორკი კატეგორია:ააშ-იშ ნოღეფი კატეგორია:მოსოფელიშ არძაშე უდიდაში ნოღეფი
20 გერგობათუთა
20 გერგობათუთა (ნოემბერი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 324-ა დღა (ნარკი წანეფს — 325-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
პონტკისილტეშ აკვედუკი
პონტკისილტეშ აკვედუკი (Pontcysyllte Aqueduct; უელს. Traphont Ddŵr Pontcysyllte) — ონიშე აკვედუკი უელსის, ნამუსჷთ წყარმალუ დიშ ლეხერს დვალირი ლიანგოლენიშ არხიშ წყარი ოორუე-ბჟაეიოლ უელსის გინუღუ. თიშ კიდანჯალაქ 1805 წანას ითუ დო დიდი ბრიტანეთიშ უგინძაშ დო უმაღალაშ აკვედუკის წჷმარინუანს.
წყარმალუშ ლეხერს მუში სიმაღალა 38 მეტრი რე, 2009 წანაშე მიშულირი რე იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა, მუჭოთ „ომენოღალე ინჟინერიაშ შანულამი ბიჯგი ორეწუალე რევოლუციაშ ბორჯის.“
ეკიდუაშე 200 წანაშ უკული ხოლო, აკვედუკი ამდღა ხოლო ექსპლუატაციას რე დო თიშ გოთოლწონაფათ, ნამდა თინა ართ-ართი მეჭედას დოხორელ რეგიონს იდვალუაფუ, ირწანურო თის 15 000 ნიში გითმონჩურუნს.
სქოლიო
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი გოართოიანაფილ ომაფეს
სან-ალბერტოშ დეპარტამენტი
სან-ალბერტოშ დეპარტამენტი (Departamento San Alberto) — დეპარტამენტი არგენტინას, კორდობაშ პროვინციას.
არგენტინაშ სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფით, 2001 წანას დეპარტამენტიშ მახორობა 32 395 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 3 327 კმ² რე.
დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა ვილია-კურა-ბროჩერო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ დეპარტამენტეფი
რაპელი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩილეშ წყარმალუეფი
ხორხე-მონტი (კოკი)
ხორხე-მონტი (Isla Jorge Montt) — კოკი რჩქალ ოკიანეს, ჩილეშ ჩილეშ წყარპიჯიწკჷმა, პატაგონიაშ არქიპელაგის, მიშმურს ჩილეშ მაგალიანესი დო ჩილეშ ანტარქტიკაშ რეგიონიშ აკოდგინალუაშა. მუში ფართობი რე 537 კმ.კვ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩილეშ კოკეფი
რეტამილია
რეტამილია (Retamilla) – წყარმალუ ჩილეს. მეურს ჩილეს ტარაპაკიშ რეგიონიშ ტერიტორიას.
ოდუდეს ეთმოჭოფუნს ანდეფიშ გვალეფს. მეურს ბჟადალჸურე დო აკათუ რჩქალ ოკიანეს. სიგჷრძა 125 კმ. ღანჩოშ ფართობი – 1032 კმ². აკათუ წყარმალუ ტანას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩილეშ წყარმალუეფი
მადრე-დე-დიოსი (კოკი)
მადრე-დე-დიოსი (Isla Madre de Dios) — კოკი რჩქალ ოკიანეს, ჩილეშ წყარპიჯიწკჷმა, პატაგონიაშ არქიპელაგის, მიშმურს ჩილეშ მაგალიანესი დო ჩილეშ ანტარქტიკაშ რეგიონიშ აკოდგინალუაშა. მუში ფართობი რე 1,043 კმ.კვ. კოკი ნორთობურო აკმოდირთუ კირქუალეფშე, თეშენი თაქ ბრელი რე ორთაშობური ფოქვი. თენეფ შქას გჷშაგორილი რე თ.გ. "ვეშაპიშ ფოქვი".
ჯაული (პროვინცია)
200პქ|მინი|მარჯვნივ|პროვინციაშ აბანდვალა ხუნინიშ რეგიონს ჯაული — ხუნინიშ რეგიონიშ პროვინცია პერუს. პროვინციაშ ნანანოღა რე ლა-ოროია. პროვინციაშ ფართობი რე 3.617,35 კმ². 2002 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით, პროვინციაშ მახორობა აკმადგინანს 66,093 ადამიერს.
პროვინცია ადმინისტრაციულო ირთუ 10 რაიონო.
ქოძირით თაშნეშე
პერუშ პროვინციეფი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ხუნინიშ რეგიონიშ პროვინციეფი კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი
მერაბ კოსტავა
მერაბ კოსტავა (დ. 26 მესი, 1939, ქართი ―  ღ. 13 გჷმათუთა, 1989), ქორთუ დისიდენტი,  მუსიკაშმარჩქინე, პოეტი, ოჯარალუ მოღალე. საქორთუოშ ერუანული-გჷმადუდიშულაფარი ყარაფიშ ლიდერი.
ბიოგრაფია
მერაბ კოსტავაქ დებადჷ ოლღა დემურიაშ დო ივანე კოსტავაშ ფანიას. ბაბუ - ვლადიმერ დემურია ჩინებული ოჯარალუ მოქარანე დო მაგურაფალი რდჷ. მერაბშე დიდი გოლინა იღვენუ ჯიმადიქ - ჩინებულ არტისტიქ დო პოლიტპატიმარქ გრიგოლ კოსტავამ.
კუიაბენოშ კანტონი
კუიაბენოშ კანტონი (Cantón Cuyabeno) — კანტონი ეკვადორს, სუკუმბიოსიშ პროვინციას. ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა კუიაბენო. 2001 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 6 643 ადამიერს აკმადგინანდჷ.
მერაბ კოსტავა
ბიოგრაფია
1946 წანას მერაბ კოსტავა გემშეჸონეს ქართიშ ქომოლეფიშ მაართა სკოლაშა (ამდღარი ქართიშ კლასიკური გიმნაზია). მუ მეტო ნიჭიერი დო ბეჯითი მოწაფე რდჷ. თე სკოლას გეჩინებაფეს ართიანი ზვიად გამსახურდიაქ დო მერაბ კოსტავაქ. თაქ გინოჭყვიდეს, ულჷმუდესკო ოდაბადეშ დუდიშალაშო. მაჸალეეფიშ დო მუნეფიშ წორომოარზეეფიშ ზნეობურ ფორმირაფაშე დიდი გოლინა იღვენუ კლასიკოსიქ კონსტანტინე გამსახურდიაქ.
მერაბ კოსტავა - მუსიკალური ნიჭით დაჯილდოებული ვეწებოში - გურაფას იჭყანს ზაქარია ფალიაშვილიშ ჯოხონობაშ მუსიკალურ ვითწანურს, ნამუსუთ ათენს 1958 წანას დო გურაფას აგინძორენს ქართიშ ვანო სარაჯიშვილიშ ჯოხონობაშ კონსერვატორიას. კონსერვატორიაშ თებაშ უკული მუშენს მუსიკაშ მაგურაფალო. რდჷ ჟურნალიშ „ქართული ენა ლიტერატურა სკოლაში“ რედაქტორი.
კუიაბენოშ კანტონი
სქოლიო
კატეგორია:ეკვადორიშ კანტონეფი
მერაბ კოსტავა
ბიოგრაფია
საქორთუოშ ზოხორინალაშომალიმარი მერაბ კოსტავა ბრელშა რდჷ რეპრესირაფილი, დოპატიმარაფილი, გინოხორაფილი სხუნეფიშ რეჟიმშე. ბოლოს 1987 წანას დირთჷ გინოხორინშე დო ზვიად გამსახურდიაწკჷმა ართო კინე გაგინძორჷ ბურჯაფი (ბრძოლა) ოდაბადეშ ზოხორინალაშო. 1989 წანაშ 13 გჷმათუთას მუქ ოეჭვებელ ვითარაფას საეჭვო ვითარებას დიღუპუ.
მერაბ კოსტავა ჭარჷნდჷ ლერსეფს, ფილოსოფიურ, თეატრალურ, ლიტერატურულ ესსეეფს. თარგმუნდუ ჩინებული ჭარუეფიშ ფილოსოფიურ ნაწარმებეფს. ლიტერატურული მოღალობაშე მენიჭაფილი აფუ ჟირი პრემია - დავით აღმაშენებელიშ დო ჭარუეფიშ რსხუშ.
დასაფულებური რე მთაწმინდაშ ჭარუეფიშ დო ოჯარალუ მოღალეეფიშ პანთეონს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ქორთუეფი კატეგორია:ქორთუ პოეტეფი კატეგორია:ქორთუ დისიდენტეფი კატეგორია:სხუნუეფიშ რსხუშ რეპრესიეფიშ სხვერპლეფი საქორთუოს კატეგორია:დუნაბადი 1939 კატეგორია:ნაღურა 1989
21 გერგობათუთა
21 გერგობათუთა (ნოემბერი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 325-ა დღა (ნარკი წანეფს — 326-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
ლილა დაუნსი
ლილა დაუნსი (Lila Downs; 19 ეკენია, 1968, ოახაკა, მექსიკა) რე მექსიკარი მაბირე დო კომპოზიტორი, გრემიშ ჯილდოშ მაღვენი მუსიკოსი, ნამუთ იბირს მუსხირენ ნინაშა, ჯინჯიერო ესპანურ დო ინგლისურ ნინეფშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1968 კატეგორია:მექსიკარეფი კატეგორია:მექსიკარი როკ-მუსიკოსეფი
აფრიკული ფრანკი
ფრანკი კფა (franc CFA), საართო ჯოხო — აფრიკული ფრანკი:
სოფი ლორენიშ ფილმოგრაფია
სოფი ლორენიშ ედომუშამი ფილმოგრაფია.
აფრიკული ფრანკი
თაშნეშე ქოძირით
კატეგორია:აფრიკაშ ვალუტეფი კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
სოფი ლორენიშ ფილმოგრაფია
კატეგორია:ფილმოგრაფიეფი
დევიდ მეზუზი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 2001
ტარმა (პროვინცია)
ტარმა — ხუნინიშ რეგიონიშ პროვინცია პერუს. ოორუეშე ომძღჷ ხუნინიშ პროვინცია, ბჟაეიოლშე ჩანჩამაიოშ პროვინცია, ობჟათეშე ხაუხაშ პროვინცია დო ბჟადალშე ჯაულიშ პროვინცია. პროვინციას ოხორანს 104,335 კოჩი, ფართობი აკმადგინანს 2,749.16 კმ²-ს. პროვინციაშ ნანანოღა რე ტარმა.
პროვინცია ადმინისტრაციულო ირთუ 9 რაიონო.
ქოძირით თაშნეშე
პერუშ პროვინციეფი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი კატეგორია:ხუნინიშ რეგიონიშ პროვინციეფი
ბატერფლაი
[[ფაილი:Nina Dittrich 200m-butterfly Schwechat2008.jpg|ოსურ მანჩურალი ნინა დიტრიხი. ავსტრიაშ სახენწჷფო ჩემპიონატი 2008 წანას, 200 მ, ბატერფლაი, ფინალი A, ნამუთ თიქ გიმორძგუ|220px|thumb|right]] 220px|thumb|right|ბატერფლაი დელფინი, ბატერფლაი, მანჩურალეფს შქას მერკეთ ფლაი (butterfly ) — ნჩურუაშ ართ-ართი არძაშე ტექნიკურო რთული დო მაშულადარი სტილი. თენა რე ქვარათ ნჩურუაშ სტილი, ნამუსჷთ რსხულიშ კვარჩხანი დო მარძგვანი ნორთეფი ართობურო არსულენა სიმეტრიულ ყარაფეფს: ხელეფი არსულენა ფართო დო ჸონიერ მოქირინუეფს, ნამუთ მანჩურალიშ რსხულს წყარს ჟილე იფაფუანს, კუჩხეფი დო კვინჭიხე რღამიშობურ ყარაფეფს არსულენა. ბატერფლაი — ნჩურუაშ ართ-ართი ურთულაში საშვალება რე დო კროლიშ უკული სიჩქარაშ მეჯინათ მაჟირათ იკოროცხუ.
თაშნეშე ქოძირით
ქორთული ნჩურუა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნჩურუაშ სტილეფი კატეგორია:ნჩურუაშ დისციპლინეფი
ტალტალი (წყარმალუ)
ლოა (Río Taltal) – წყარმალუ ოორუე ჩილეს, ანტოფაგასტაშ რეგიონს. ჟიმოლენი მალუობას წყარმალუს ჯოხო ჩაკო (Río Chaco). ოდუდე იდვალუაფუ ანდეფიშ გვალეფს. მეურს ბჟადალუშ გეზათ დო აკათუ რჩქალ ოკიანეს ნოღა ტალტალწკჷმა.
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:ჩილეშ წყარმალუეფი
22 გერგობათუთა
22 გერგობათუთა (ნოემბერი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 326-ა დღა (ნარკი წანეფს — 327-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
სალომე სამადაშვილი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
სობრემონტეშ დეპარტამენტი
სობრემონტეშ დეპარტამენტი (Departamento Sobremonte) — დეპარტამენტი არგენტინას, კორდობაშ პროვინციას.
არგენტინაშ სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფით, 2001 წანას დეპარტამენტიშ მახორობა 4 531 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 3 307 კმ² რე.
დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა სან-ფრანსისკო-დელ-ჩანიარი.
ბლენჰეიმიშ დოხორე
ბლენჰეიმიშ დოხორე (Blenheim Palace) — მონუმენტური, ოფუტეშ ტიპიშ დოხორე ინგლისიშ ჭიჭე ნოღა ვუდსტოკის, ოქსფორდშირიშ საგრაფოს. თინა აკა კაკალია ვაომაფე დო ვაოეპისკოპოსე ოფუტეშ ჸუდე რე ინგლისის, ნამუსჷთ დოხორეშ ტიტული გაჩქჷ. ეკიდილქ იჸუ 1705-1724 წანეფს. 1987 წანას თინა იუნესკოქ მოსოფელიშ მონძალაშ ერკებულშა გემშეღჷ.
სობრემონტეშ დეპარტამენტი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ დეპარტამენტეფი
ბლენჰეიმიშ დოხორე
დოხორე მარდიელობაშ შანო თელ ერქ მარლბორუგიშ გრაფის — ჯონ ჩერჩილს უჯღუნუ, ნამუქჷთ ჰოხშტედიშ ბურჯაფშე, სოდეთ მუქ ფრანგეფს დო ბავარიალეფს ორჯგინჷ დო ოდაბადეშა ოურდუმე ტრიუმფით დირთჷ.
დოხორე უვანაფერაშ, ძალამ კუნტა ხანიშ ისტორიაშ ინგლისურ ბაროკოშ სტილს რე ეგაფილი დო ამდღა დახე თი ფორმათ რე ასქილადირი, მუნერით თინა 1720-ამ წანეფს რდჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გოართოიანაფილი ომაფეშ დოხორეეფი კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი გოართოიანაფილ ომაფეს
კასტილია დო ლეონი
frame|right|კასტილია დო ლეონიშ ორენი ესპანეთის კასტილია დო ლეონი (Castilla y León) — ესპანეთიშ ავტონომიური გოართოიანაფა 1983 წანაშე. იკათუანს 9 პროვინციას : 5 ჯვეშ ლეონშა მიშურს (ლეონი, პალენსია, სალამანკა, ვალიადოლიდი, სამორა) დო 4 ჯვეშ კასტილიას (ავილა, ბურგოსი, სეგოვია, სორია).
გონსალო-პისაროშ კანტონი
სქოლიო
კატეგორია:ეკვადორიშ კანტონეფი
ევო მორალესი
ხუან ევო მორალეს აიმა (Juan Evo Morales Ayma; დ. 26 გჷმათუთა, 1959, ორინოკა, ორურო, ბოლივია) — ბოლივიარი პოლიტიკური მოღალე, ბოლივიაშ პრეზიდენტი 2006-2019 წანეფს, ერუანობათ - აიმარა. ევო მორალესი ესპანეთიშ კოლონიზაციაშე მოჸუნაფილი ბოლივიაშ მაართა აკანური მამართალი რე.
ბიოგრაფია
დებადჷ ღარჷბი ინდიარი ჸაზახიშ ფანიას. კინე მორალესიშ ზიტყვეფით: „აკა ართი, მუთ ჩქინ ჸუდეს ირო ძჷდჷნ, რდჷ - ლაიტიშ გოფშა ტომარე, თეჸურეშე ნანა ოჭმარეშ, ონდღეშ დო ონჯუაშ ოჭკომალს მიკეთენდეს. დღახუეფს ნანა ხომლა ხორციშ ჭიჭე ნოჭკერს მარძენდეს.“ ევო მორალესის ოშქაშე გონათუა ვემუღებჷ. თიშ ფანიაქ გეგნიხორჷ ნოღა ორუროშა, სოიშეთ ევო მორალესი ოურდუმე ნინალაშა მიდეჸონეს, სოდეთ თინა ოკათუდჷ ოურდუმე ორკესტრის. 1980-იამი წანეფიშ დაჭყაფუს, მორალესიქ ქიანაშ გვალამ რეგიონშა მიდართჷ, ნამუთ რჩქინელი რდჷ კოკაინიშ ჯაშ პლანტაციეფით. მუსხირენ ხანშა თიქ, კოკაინიშ ჯაშ მაწარმაფალეფიშ პროფრსხუშ ლიდერო გინირთჷ.
1995 წანას ქუდარსხუ პოლიტიკური „ყარაფი სოციალიზმიშო“ (Movimiento al Socialismo; MAS) დო ოკათუდჷ ერუანული კონგრესიშ გიშაგორუეფს.
2002 წანაშ საპრეზიდენტო გიშაგორუეფს მაჟია აბანი ეჭოფუ, დო 2005 წანაშ 18 ქირსეთუთაშ საპრეზიდენტო გიშაგორუეფს გომორძგვილქ იჸუ. პრეზიდენტიშ პოსტი დეკინჷ 2006 წანაშ 22 ღურთუთას.
თაშნეშე გომორძგვილო გიშართჷ 2009 წანაშ საპრეზიდენტო გიშაგორუეფს დო გიშმაგორალეფიშ ხონარეფიშ 63 % ეჭოფუ.
სქოლიო
კატეგორია:ბოლივიაშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1959 კატეგორია:დუნაბადი 26 გჷმათუთა
23 გერგობათუთა
23 გერგობათუთა (ნოემბერი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 327-ა დღა (ნარკი წანეფს — 328-ო დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
ჩილეშ კოკეფიშ ერკებული
ჩილეშ რესპუბლიკაშ კოკეფიშ ერკებული:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩილეშ კოკეფი კატეგორია:ჩილეშ გეოგრაფია კატეგორია:გეოგრაფია
კოიამბატური
კოიამბატური (კოიამპუტური) (கோயம்புத்தூர், Coimbatore), თაშნეშე ჩინებული რე მუჭოთ კოვაი — ნოღა ინდოეთიშ ობჟათეშე, ტამილნადუშ შტატის, კოიამბატურიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. მახორობაშ მეჯინათ, ტამილნადუშ სიდიდათ მაჟირა ნოღა დო ინდოეთიშ 16-ა აგლომერაცია.
სქოლიო
კატეგორია:ტამილნადუშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ მილიონიანი ნოღეფი
ღვანწკი
სტრუქტურა
ღვანწკიშ ტყები მითმიარსხუ ნჷკჷს დო ჸვინგის. ღვანწკიშ დინოხოლენი გარსი ფორილი რე ლეჟვამი ფათ. ღვანწკი, თიშ მოხ, ნამჷ-და პიჯიშ ღრუს თხილანს გალენური ჟიგოლინაშე, თინა თაშნეშე ოკათუ ოჭკომალიშ კიბირეფსს შქას ასქილადას.
სქოლიო
კატეგორია:ადამიერიშ ანატომია კატეგორია:დუდი კატეგორია:სახე
ბაბილონიშ მუკობუნაფილი ბაღეფი
300px|thumb|მოკობუნაფილ ბაღეფი ბაბილონიშ მუკობუნაფილ ბაღეფი — ნოღა ბაბილონს ნაბუქოდონოსორიშ ენწყილი კონსტრუქცია, ნამუსჷთ ვითოშნერი ჩანარი ჩანდჷ. ნოდგჷმი ოთხი სართულამი რდჷ. თის გიორღვეს თიშ სიფსქა დიხა, არძაშე დიდ ჩანარეფსჷთ უფლაუდჷკონ. თიშო შორულ ქიანეფშე მოუღუდეს სქვამი ჩანარეფი. ოწყარალი სისტემა წყაროხვილუ სვირეფით წყარს ოთხხოლო აირუსის მიოჭირინუანდჷ.
მუკობუნაფილ ბაღეფქ ჩქინ ბორჯიშახ ვამაჭიშუ. ჯვეშ ბერძენეფქ დიდო მეჩირთეს, მუჟამსჷთ ბაღეფიშ დგჷმუა დიაფალ სემირამიდას მიორცხისჷნ. დიაფალი სემირამიდა მოღალენდჷ ჯვ.წ. XI ოშწანურას. ნოდგჷმი ნაბუქოდონოსორქ ჯვ.წ. VI ოშწანურას ეიონწყუ დიაფალ ამიტაშო.
ვალენსიაშ ავტონომიური გოართოიანაფა
250px|frame|right|ავტონომიური რეგიონი ვალენსია ვალენსია (Comunitat Valenciana, País Valencià) — ესპანეთის ავტონომიური გოართოიანაფა 1982 წანაშე. იკათუანს პროვინციეფს – ალიკანტე, კასტელონი, ვალენსია.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ესპანეთიშ ავტონომიური გოართოიანაფეფი
ტანა (ჩილე)
ტანა (Tana) – წყარმალუ ჩილეს. მეურს ჩილეს ტარაპაკიშ რეგიონიშ ტერიტორიას. ოდუდეს ეთმოჭოფუნს ვულკან ისლუგას. ჟინი მალობას ჯოხო კამინია. მეურს ბჟადალჸურე დო აკათუ რჩქალ ოკიანეს. სიგჷრძა 163 კმ. ღანჩოშ ფართობი – 2790 კმ².
ჯინჯიერი ნადუეფი რე – ტილივიჩე, რეტამილია.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჩილეშ წყარმალუეფი
ზაბრინა გევარა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1972
24 გერგობათუთა
24 გერგობათუთა (ნოემბერი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 328-ო დღა (ნარკი წანეფს — 329-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
ნჷკჷ
ლიტერატურა
კატეგორია:ადამიერიშ ანატომია
დელ-რეი
დელ-რეი (Isla del Rey) – ჩილეშ ლოს–რიოსიშ რეგიონიშ უდიდაში კოკი. იდვალუაფუ წყარმალუ ვალდივიაშ მიშაკათაფუწკჷმა, კორალიშ ჸუჯის. ბჟაეიოლიშ განშე, კოკის მატერიკიშე გჷშმართჷნს წყარმალუ ფუტა, ობჟათეშე წყარმალუ – ტორნაგალეონესი.
სატიპო (პროვინცია)
სატიპო — ხუნინიშ რეგიონიშ პროვინცია ამაზონიშ ჭვემამი ტყალეფიშ ცენტრალურ ნორთის, პერუს. პროვინციაშ ნანანოღა რე სატიპო. პროვინციაშ მახორობა აკმადგინანს 144,828 ადამიერს, ფართობი — 19,219.48 კმ².
თანჯეფი
პროვინციას ბჟადალშე ომძღჷ უანკაიოშ, კონსეპსიონიშ, ხაუხაშ ჩანჩამაიოშ პროვინციეფი, პასკოშ რეგიონიშ ოსაპამპაშ პროვინცია ოორუეშე, ატალაიაშ პროვინცია ოორუე-ბჟადალშე, კუსკოშ რეგიონიშ ლა-კონვენსიონიშ პროვინცია ბჟაეიოლშე დო ობჟათე-ბჟაეიოლშე.
პროვინცია ადმინისტრაციულო ირთუ 8 რაიონო.
ქოძირით თაშნეშე
პერუშ პროვინციეფი
რესურსეფი ინტერნეტის
El Portal de la Provincia de Satipo ესპანური
კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი კატეგორია:ხუნინიშ რეგიონიშ პროვინციეფი
თამარ ჩერგოლეიშვილი
თამარ ჩერგოლეიშვილი (დ. 25 მესი, 1975, ქართი) — ქორთუ ჟურნალისტი დო პოლიტიკოსი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 25 მესი კატეგორია:დუნაბადი 1975 კატეგორია:ქორთუ ჟურნალისტეფი კატეგორია:ქორთუ პოლიტიკოსეფი
ქაშმირული ნინა
ქაშმირული ნინა (कॉशुर,کٲشُر) — ინდოევროპული ნინეფიშ ფანიაშ დარდული ბუნაშ ნინა. უმენტაშო გოფაჩილი რე ინდოეთიშ შტატი ჯამუ დო ქაშმირს, თაშ გედვალირი ქაშმირიშ ლეხერს — ჭიჭე დო დიდი ჰიმალეფიშ ქჷნდჷრეფს შქას მადვალუ ტერიტორიას. ქაშმირულ ნინაშა მორაგადეეფი ოხორანა მუჭოთ ინდოეთიშ შტატი ჯამუ დო ქაშმირს, თეშ პაკისტანს ხოლო (უმენტაშო თაშ გედვალირი აზად ქაშმირს — ჸოფირი ჯამუ დო ქაშმირიშ სათაროშ ნორთი, ნამუსჷთ პაკისტანი აკონტროლენს). ქაშმირულ ნინაშა მორადგადეეფიშ მუდანობა — დოხოლაფირო 7,1 მილიონი.
სქოლიო
კატეგორია:ინდოეთიშ ნინეფი კატეგორია:პაკისტანიშ ნინეფი კატეგორია:დარდული ნინეფი
აჭარაშ ავტონომიური რესპუბლიკა
აჭარაშ ავტონომიური რესპუბლიკა — ავტონომიური რესპუბლიკა საქორთუოშ აკოდგინალუას. რეგიონიშ საირქიანო კოდი რე GE-AJ. იკათუანს ისტორიულ–გეოგრაფიული პროვინციეფიშ აჭარაშ დო ლაზეთიშ (ნორთობურო) ტერიტორიას. რესპუბლიკას აპალუ დორხველი შილა დო გერბი. აჭარაშ ავტონომიურ რესპუბლიკაშა მიშურს გეჸვენჯი ადმინისტრაციულ–ტერიტორიული ართურეფი:
ზოგადი ჩინებეფი
აჭარა მილარე საქორთუოშ ობჟათე-ბჟადალ ნორთის, უჩა ზუღაშ ოძგაშე ზოლს, ობჟათეშე ომძღჷ თურქეთიშ რესპუბლიკა. ფართობი აკმადგინანს 2900 კვ.კმ–ს, მახორობა – მეხოლაფირო 333 953 კოჩი (2014), მახორობაშ მეჭედალა — 115 კოჩის. ავტონომიაშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა ბათუმი. ავტონომიაშ ტერიტორიას 342 დოხორელილი პუნქტი რე, თენეფ შქას:
მართუალა
ავტონომიური რესპუბლიკაშ კონსტიტუციათ კანონიშდუმადვალუ ორგანო რე აჭარაშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ უმაღალაში სხუნუ (30 მაკათური), ნამუთ ეშმესხუნუ 5 წანაშ ვადათ. ემაჸონაფალი ორგანო რე მინისტრეფიშ სხუნუ.
აჭარაშ ავტონომიაშ ადმინისტრაციული ართულეფი რე: ნოღაშ მერია — 1, მუნიციპალიტეტიშ გამგეობა — 5, სადაბო ოკათუ (საკრებულო) — 3, ოფუტეშ ოკათუ — 56.
ეკონომიკა
აჭარა აგრარული რეგიონი რე, სოდეთ მეთხოზჷნა სუბტროპიკული კულტურეფიშ (ჩაი, ციტრუსეფი) მოჸუნაფას. შანულამი დარგეფი რე ხოლო: ნაფთობიშ რეწუა, მანქანაშკიდანჯალა დო ტურიზმი. ნაფთობი მოურს ბათუმშე, ნამუთ წჷმარინუანს გაზსადენიშ ეკონია პუნქტის. ბათუმიშ, მუჭოთ ოპორტე ნოღაშ შანულობაქ მირდჷ თურქეთ-საქორთუოშ თანჯაშ გონწყჷმაშ უკული სარფიწკჷმა.
კულტურული მონძეობეფი
ავტონომიური რესპუბლიკაშ ტერიტორიას იდვალუაფუ ორთაშ, არქიტექტურაშ დო კულტურაშ მიარე ობიექტი:
ისტორია
1877–78 წანეფიშ რუსეთ–ოსმალეთიშ ლჷმაშ უკული აჭარაშ ტერიტორიაქ რუსეთიშ იმპერიაშ ფარგალეფშა მიშელჷ ბათუმიშ ოლქიშ ჯოხოთ. 1918-20 წანეფს ოკუპირაფილი რდჷ დიო თურქეფშე, უკული ინგლისარეფშე. საქორთუოს სხუნუეფიშ რეჟიმიშ მოულაშ უკული, 1921 წანას დირსხუ აჭარაშ ავტონომიურ რესუბლიკაქ საქორთუოშ აკოდგინალუას. 1990 წანაშ ლიაშე ჯოხო აჭარაშ ავტონომიური რესპუბლიკა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ აკანეფი კატეგორია:აჭარაშ ავტონომიური რესპუბლიკა
ლაგო-აგრიოშ კანტონი
ლაგო-აგრიოშ კანტონი (Cantón Lago Agrio) — კანტონი ეკვადორს, სუკუმბიოსიშ პროვინციას. ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა ნუევა-ლოხა. 2001 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 66 788 ადამიერს აკმადგინანდჷ.
სქოლიო
კატეგორია:ეკვადორიშ კანტონეფი
ოქლაჰომა-სითი
ოკლაჰომა-სიტი (ინგლ. Oklahoma City) რე ნოღა ააშს, ოკლაჰომაშ ნანანოღა. 2006 წანაშ მუნაჩემეფით ნოღას ოხორანს 537,734 კოჩი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ააშ-იშ ნოღეფი კატეგორია:ოკლაჰომა
აგრაშ ჯიხა
აგრაშ ჯიხა-ზურგა, თაშნეშე ლალ-ქილა, აგრა-ფორტი, ფორტ-რუჟი (ჭითა ჯიხა) — გალუანამი ომაფე ნოღა აგრას, ინდოეთი, თაჯ-მაჰალშე ჟირ დო გვერდი კილომეტრის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინდოეთიშ დოხორეეფი კატეგორია:ომაფე რეზიდენციეფი კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ინდოეთის
გვადალახარაშ პროვინცია
thumb|250px|გვადალახარაშ აბანდვალა ესპანეთის გვადალახარა (Guadalajara) რე პროვინცია ცენტრალურ ესპანეთის, კასტილია-ლა მანჩაშ ოორუე ნორთის. მუს ომძღჷ ესპანეთიშ გეჸვენჯი პროვინციეფი: კუენკა, მადრიდი, სეგოვია, სორია, სარაგოსა დო ტერუელი.
პროვინციაშ მახორობა აკმადგინანს 213.505 კოჩის (2006 წანაშ მუნაჩემეფით). ფართობი - 12.190 კმ². მუში ნანანოღა რე ესპანეთი, სოდეთ პროვინცია მახორობაშ 35% ოხორანს. პროვინციას რე 288 მუნიციპალიტეტი, ნამუშ სუმი ნაოთხარი რე ოფუტეეფი 200 კოჩშე ნორკები მახორუთ.
ბვინდიშ ნაციონალური პარკი
ბვინდიშ ნაციონალური პარკი — ნაციონალური პარკი უგანდაშ ობჟათე-ბჟადალჸურე, კონგოშ დემოკრატიულ რესპუბლიკაშ თანჯაწკჷმა. დირსხუ 1991 წანას. პარკიშ ფართობი რე 331 კმ².
პარკიშ ტეროტორიას ძუძუშმაწუალეფიშ 120, ფურინჯეფიშ — 346, ფარფალეფიშ — 202, ჯაჩანარეფიშ— 163, გვიმარეფიშ – 100, გორდეფიშ – 27 დო შხვადოშხვა ფლორაშ დო ფაუნაშ წჷმმარინაფალეფიშ მიარე გვარობა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი უგანდას კატეგორია:უგანდაშ ნაციონალური პარკეფი
ისლამი
მინი|მარცხნივ|150px|ისლამიშ სიმბოლო
ისლამი (არაბ. الإسلام ალ–ისლამ – „მორჩილება“) - დოხოლაფირო 1,3 მილიარდი მათხოზინეთ ქირსიანობაშ (დოხოლ. 2.1 მილიარდი მათხოზინე) უკული მოსოფელს მაჟირა უდიდაში რელიგია. ისლამიშ მათხოზინეს ჯოხო მუსლიმი ვარა მაჰმადიანი (მოჯვეშაფილი ფორმა). გიჭყჷ მა–7 ოშწანურას არაბეთიშ ჩქონც. ოსხირმადვალუ რე მაჰმადი, ნამუთ ისლამური გურაფაშ მეჯინათ ღორონთიშ (არაბულო: ალ-ლაჰ الله) ეკონია აწმაჩამალი რდჷ. ამდღა ისლამი გოფაჩილი რე ედომუშამი მოსოფელს, ტრადიციულო, ისლამურო იკოროცხჷ გეჸვენჯი რეგიონეფი: არხო ბჟაეიოლი, ოორუე აფრიკა, ობჟათე აზია დო ობჟათე–ბჟაეიოლი აზია.
მუსლიმეფი აკმადგინანა საქორთუოშ მახორობაშ დოხოლაფირო 10%. თინეფიშ რიცხუს ორხველჷ საქორთუოს მახორუ ეთნიკური აზერბაიჯანალეფი დო აჭარაშ ტერიტორიას მახორუ ქორთუეფი (აჭარალეფი)
არაბეფიშ რელიგია მა-6 ოშწანურას
არაბეფი ჯინჯიერო წჷმორთეფი რდეს. თინეფც ოართე რელიგია ვა აკმაშქვანდ: თითო ტომც მუში ოხვამერ-ჯაკონი ჸუნდჷ. მარა თინეფც უღუდეს ოართე ოხვამე მექას - ქააბა. ისლამურ გჷნოჩამაშ მეჯინათ ქააბა ეიოგჷ იბრაჰიმქ, ნამუშოთ თის ღორონთქ ცაშე უჯღონჷ უჩა ქუა. ოდო უკული არაბეფქ ქჷმიოტეს მონოთეიზმი (ჰანიფობა), ოდო ქააბაშ ოხვამეს ჯაკონეფც ქჯდუდვეს ბინა. არაბეფი მექაშა მიშეს ოხვამალო ისლამშახიანი პერიოდისჷთ. თაშ ნამდა ნამდგარდია არაბი, ნამუთ მიშუ მექაშან, თიშო ნაჩინებუ საგვარეულო ჯაკონსჷთ ძირაფულენდ. წჷმორთი არაბეფც წანდეს შურეფიშ ანუ ჯინეფიშ, ნამუეფით ოხორანდეს თუთას, ბჟას, ჯალეფც, ინჭეფც, ქუალეფც. ჯალეფი არაბული წჷმორთალას დიდი პატიჩამას იინალუანდეს – თინეფიშ მოკვათუაც~ დიდი ცოდათ იკოროცხუდჷ.
მუჰამედი
მუჰამედი (არაბ. محمد მუჰამმად) რდჷ ადამიერი, ნამუქუთ ედომუშამო დოთირუ არაბი ტომეფიშ ტრადიციული რინა, ქჷმეჩუ თინეფც ახალი რელიგია, რინაშ წესი დო ღანკი. მუჰამედიქ დებადჷ 570 წანას მექას, თიში ფანია რდჷ ბანუ ყურაიშიშ ართ–ართი ნოელაშ, ბანუ ჰაშიმიშ წჷმმარინაფალი. მუჰამედიშ მუმაქ მუში დაბადებაშე ამშვი თუთაშ დუც დოღურუ, ორდო დოომბოლაფირი ბაღანას ბიძია – 'იმრანი (აბუ თალიბი) რდჷნდ. ართხანც მუჰამედი არქემეფიშ დო ორინჯიშ ჭყიშობას მეჸუნდ (თე საქვარუა ვართ ფერო პატიოჩამალო იკოროცხუდ არაბეფც). 40 წანერქ გინირთუნ, მუჰამედიქ მიღჷ მაართა გჷმოცხადება (გჷნოჩამათ თექ მოხვად 19 ვარა 21 რამადანიშ თუთას) ართღორონთამობაშ ქადაგებაქ დო უკოროცხუ ჯაკონეფიშ ვარაფაქ ქჷდიჭყ, ნამუეფით არაბეფიშ ტომეფც ართიანშე მუთმაჩილითუანდეს. არაბეფც ართი ღორონთიშ ოკო ურწუმებუდესკო. თე ახალი რელიგიას ისლამი გეძუდ ჯოხოთ. მექარეფქ ვეჭოფეს თიში რელიგია, გაჷშაკერძაფილო თის აწმუდირთუდეს გოლინუამი მექარეფი აბუ ჯაჰლი (ურჩქენჯეფიშ მუმა), აბუ სუფიანი უკულნეშის ისლამი გეჭოფუ), მუჰამედიშ ბიძია აბუ ლაჰაბი (ალმოდვალირეფიშ მუმა), მუჰამედი რდჷ გეძიცეფიშ დო შეურაცხყოფაშ ობიექტი 12 წანაშ განწხანს დო თიქ აძულებურქ იჸუ შხვა ნოღაშა - მედინაშა უნტებუდუკონი. თექ თიში ბრელქ ირუმუ დო ბოლოს, მჯამცჷთ 630 წანს გომორძგვილი მუჰამედიქ მექაშა დირთუნ, მექარეფქჷთ ირწუმეს თიში. გვალო კუნტა ხანც მუჰამედიშ გოხ აკოკორობილი არაბობაქ ოხვამერიშ ართგური მორწუმეეფიშ სახენწჷფოქ ქჷდარსხუ – (ოხალიფე), ნამუქუთ მუსხირენი ვითური წანაშ უკული დიდი იმპერიათ გჷნირთ. მუჰამედიშ ღურაშ უკული არაბეფიშ სახენწჷფოს თიში გამაკათა - ხალიფეფი დუდენდეს.
დუდშენო არაბეფიშ მორჩილი ბუნა აღიარენდ ახალი რელიგიას, ოდო უკული ედომუშამი არაბეთიქ, მუჭოთ ბინადარი არაბეფქ, თეშ ტიოზის მახორუ ბედუინეფქ აღიარეს თინა დო, ბოლოს, გვალო მალას, შხვა კათეფქჷთ (ირანალეფქ, თურქეფქ, ეგვიპტარეფქ, ინდოარეფქ, სლავეფიშ ნორთიქ...) ქირწუმეს.
ისლამი აღიარენც იუდეველეფიშ დო ქირსიანეფიშ ოხვამური წიგნეფც, თინეფიშ წიმინდეეფც დო აწმაჩამალეფც: ნუჰის, იბრაჰიმს, ისმაილს იაყუბის, იშაყის, მუსას, დავუდის დო სულაიმანს, წიმიდე მარიამს (მარიამ) დო იესო ქირსეს (ისა) (მორო თის ვა კოროცხუნა ოხვამერიშ სქით დო ოსქვებურო ვართ წიმინდე მარიამს - ღორონთიშ ნანთ), თარანგელოზეფც მიქაელს დო გაბრიელს (ჯაბრიილ). ისლამიშ მეჯინათ, იუდეველეფქ დო ქირსიანეფქ დოჩორთეს მუნეფიშით ნაქადაგები ჭეშმარიტება, ათეშენ ღორონთქ მუჰამედი მალაჯღონ თე ჭეშმარიტებაშ ეკანწყუალო დო კატეფიშ თინი შარას გიორინაფალო.
ისლამიშ ჯინჯიერი წყუ რე წიმინდე წიგნი ყურანი, ნამუთ აკმოდირთუ მუჰამედიშ ქადაგებეფიშ დო ხილუეფშე, დო „ჰადისეფი“ ვარა გჷნოჩამეფი მუჰამედიშ გჷმნათქუალეფიშ დო ერთეფიშ გეშა.
ოხემანჯღვერეეფი
კატეგორია:მონოთეიზმი კატეგორია:ისლამი კატეგორია:ხოლო ბჟაეიოლი კატეგორია:რელიგიეფი
ფიჩორი (წყარმალუ)
ფიჩორი — წყარმალუ ბჟადალ საქორთუოს, ლანჩხუთიშ მუნიციპალიტეტის. მეურს კოლხეთიშ აკუმულაციურ რზენს. სიგინძა რე 57 კილომეტრი, ღანჩოშ ფართობი - 406 კვ.კმ. ოდუდე უღჷ გურიაშ სუკიშ ოორუე კართეს, ზუღაშ დონეშე 245 მეტრაშ სიმაღალას. აკათუ პალიასტომიშ ტობას. უმოსო ირდუ ჭვემაშ წყარეფით, უშანულამო - დიხაშთუდონი დო თჷრიშ წყარეფით. ახასიათენს ჭვემეფით გჷმოჭანაფილი წყარიშმოლაფეფი. ოშქაშე წანმოწანური ხარჯი რე 8,2 მ³/წმ.
ლიტერატურა
კატეგორია:გურიაშ აკანიშ წყარმალუეფი
ტერსერო-არიბაშ დეპარტამენტი
ტერეკო-არიბაშ დეპარტამენტი (Departamento Tercero Arriba) — დეპარტამენტი არგენტინას, კორდობაშ პროვინციას.
არგენტინაშ სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფით, 2001 წანას დეპარტამენტიშ მახორობა 107 460 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 5 187 კმ² რე.
დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა ოლივა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ დეპარტამენტეფი
ოკუჩხბურთე სტადიონეფიშ ერკებული ნტირაშ მეჯინათ
სქოლიო
*
25 გერგობათუთა
25 გერგობათუთა (ნოემბერი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 329-ა დღა (ნარკი წანეფს — 330-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
ლარაკვაკვა
ლარაკვაკვა — წყარმალუ ბჟადალ საქორთუოს ინგირწყარიშ მარძგვანი ნადუ. ოდუდე უღჷ კოდორიშ ქჷნდჷრიშ ობჟათე კართეს, ზუღაშ დონეშე 2185 მეტრაშ სიმაღალას. სიგინძა რე 17 კილომეტრი, ღანჩოშ ფართობი — 86,2 კმ². ირდუ თჷრიშ, ჭვემაშ დო დიხაშთუდონი წყარეფით. წყარალა უჩქჷ აფუნს, წყარიშ სიმორჩილე ზოთონჯის, წყარიშმოლაფეფი — ზარხულ-დამორჩილს. ოშქაშე წანმოწანური ხარჯი რე 4,37 მ3/წმ.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ წყარმალუეფი
ლილონგვე
ლილონგვე (Lilongwe) — მალავიშ ნანანოღა; იდვალუაფუ ქვიანაშ ობჟათე-ბჟაეიოლშე, წყარმალუ ლილონგვეშ წყარპიჯიშ ბჟადალშე, მოზამბიკიშ დო ზამბიაშ ხურგწკჷმა არხოს. ოავტომობილე შარათ მითმიარსხუ ნიშორინი სალიმას (ნიასაშ ტობაშ წყარპიჯი). ნოღაშ მახორუეფიშ მუდანობა 902 000 ადამიერი (2009). თუთუმიშ მაწარმაფალი დო გინმამუშებელი რაიონიშ ცენტრი.
სქოლიო
კატეგორია:მალავიშ ნოღეფი კატეგორია:აფრიკაშ ნანანოღეფი
პუტუმაიოშ კანტონი
პუტუმაიოშ კანტონი (Cantón Putumayo) — კანტონი ეკვადორს, სუკუმბიოსიშ პროვინციას. ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა პუერტო-კარმენი. 2001 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 6 171 ადამიერს აკმადგინანდჷ.
სქოლიო
კატეგორია:ეკვადორიშ კანტონეფი
ალჟირული დინარი
ალჟირული დინარი — ალჟირიშ ერუანული ვალუტა, 1 ალჟირული დინარი აკმოდირთუ 100 სანტიმშე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დინარი კატეგორია:აფრიკაშ ვალუტეფი კატეგორია:ფარაშ ართურეფი
შონ პერტვი
შონ პერტვი (Sean Pertwee; დ. 4 მანგი, 1964, ლონდონი) — ინგლისარი არტისტი. ათეჟამო ლაჸაფენს სერიალს გოთემი, სოდეთ ასახიერენს ალფრედ პენიუორთის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1964
ჟიმოლენი გერმანია-რეტიაშ ლიმესი
ჟიმოლენი გერმანია-რეტიაშ ლიმესი (Obergermanisch-Raetischer Limes) — ოთანჯე-ოფორტიფიკაციე ნოგაფუ, ლიმესი. იდვალუაფუ ევროპას ჸოფირი რომიშ იმპერიაშ პროვინციეფიშ თუდოლენი გერმანიაშ, ჟიმოლენი გერმანიაშ დო რეტიაშ ტერიტორიას. გინოზინდილი რდჷ რაინს დო დუნაის შქას. იჭყაფუ ნოღა რეინბროლწკჷმა დო ითებუ წყარმალუ დუნაიშ წყარპიჯის. ლიმესიქ ეკიდილქ იჸუ გერმანული ტომეფშე დუდიშ ოთხილარო 83–260 წანეფს. 2005 წანას ლიმესი გემშეღეს იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი გერმანიას
კროლი
კროლი (crawl — ხოხუა), თაშნეშე ორგია — ქვარათ ნჩურუაშ სტილი, ნამუსჷთ რსხულიშ მარძგვანი დო კვარჩხანი ნორთეფი ართიანიშ მათირე მოქირინუეფს არსულენა. ირ ხე მანჩურალიშ რსხულიშ ღერძიშ მანგას ფართო მიქირინუას არსულენ, ნამუშ ბორჯიშ კუჩხეფი, მუშჸურე, ართიანიშ მათირეთ წყარშე ეშმეღალუაფჷნა დო დინმიღალუაფჷნა. მანჩურალიშ სახე წყარს იდვალუაფუ, დო ხვალე მოქირინუაშ ბორჯის პერიოდულო მუკმართინუანს (ეშმეღანს წყარშე) დუდს, ჟანგბადიშ ეიოჭოფალო. კორლი ნჩურუაშ არძაშე ჩქარი საშუალებათ იკოროცხუ. სპორტსმენეფიშ უმენტაშობა დუდიშული სტილით ნჩურუაშ ტურნირეფს ისხუნუანა კროლიშ სტილით ნჩურუას, თეშ გეშა „დუდიშული სტილი“ დო „კროლი“ პრაქტიკულო სინონიმეფი რე.
ნეთბუქი
thumb|ნეტბუკი ნეთბუქი (Netbook) — ლეპტოპეფიშ კატეგორია, ნამუთ გჷშმეგორუ მორჩილი ზჷმათ, წონათ, ელექტროენერგიაშ დაბალი მოხვარაფათ დო ალაზჷმაფათ დაბალი ფასით.
კროლი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნჩურუაშ სტილეფი
ნეთბუქი
ნეთბუქიშ ეკრანიშ ზჷმა რჩქვანეშურო 7—10 დიუიმი რე, დო ვანაფერო 12 დიუიმს აკმადგინანს. ნეთბუქეფს ვა აკომპლექტენა CD-შ ვარა DVD-შ წჷმაკითხირალეფით. ნეთბუქიშ ჯინჯიერი მეშანილობა რე ინტერნეტიშ ჭირინი დო საოფისე პროგამეფს ხანდა.
კატეგორია:კომპიუტერი
27 გერგობათუთა
27 გერგობათუთა (ნოემბერი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 331-ა დღა (ნარკი წანეფს — 332-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.