cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
იავაშ ზუღა
1942 წანაშ ფურთუთა-მელახის, თე ზუღას მიშჷ ოუდუმე ლჷმეფი, ნამუქჷთ ისტორიაშა იავაშ ზუღაშ ლჷმაშ ჯოხოთ მიშართჷ. თინა მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ართ-ართი არძაშე ხანგჷრძე ოზუღე ლჷმა რდჷ. ნიდერლანდეფიშ, ბრიტანეთიშ, ავსტრალიაშ დო ააშ-იშ ოურდუმე ოზუღე ნძალეფქ ორჯგინეს იაპონიას კოკი იავაშა მიშაკათონიშ ბორჯის.
პატანი (გუჯარათი)
პატანი (Patan, પાટણ) — ნოღა დო მუნიციპალიტეტი ინდოეთიშ ოორუე-ბჟადალშე, შტატი გუჯარათის, პატანიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. დირსხუ 745 წანას, მამართალიშით ჯოხოთ ვანრაჯ ჩავდა. შქაოშწანურეფს გუჯარათიშ ნანანოღა რდჷ. 2001 წანაშ ედომუშამინდური მახორობაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით, ნოღას ოხორანდჷ 112 038 კოჩი. ნოღას მიარე ინდუისტური დო ჯაინისტური ოხიდა რე.
ჯვ. წ. 953
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 953 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
შვედური ნინა
thumb|right|შვედური ნინაშ გოფაჩუაშ არეალი სკანდინავიაშ ჩქონს შვედური ნინა — შვედეფიშ ნინა, ორხველჷ ინდოევროპული ფანიაშ გერმანიკულ ბუნას. შვედურ ნინაშა იჩიებუნა შვედეთის დო ფინეთიშ ობჟათე-ბჟადალ ნორთის, ალანდიშ კოკეფიშ მანგის. მორაგადეეფიშ მუდანობა 10 მილიონიშ უმოსი რე. შვედური ნინა ხოლოს გერე ნორვეგიულწკჷმა, ალაზიმაფათ ზოხო გერე დანიურწკჷმა. მუჭოთ შხვა გერმანიკული ნინეფი, შვედური ხოლო ჯვეშნორდიკულშე ეჭოფუნს ოდუდეს. თე ნინაშა იჩიებუდუ გერმანიკული მახორობაშ უდიდაში ნორთი ვიკინგეფიშ ფარანს.
ისტორია
ნინეფი, ნამუეფშათ ამდღანერ სკანდინავიას იჩიებუნა, გევითარჷ ჯვეშსკანდინავიურშე. ვაჭარი ვიკინგეფი ნინას თელ ევროპას ფაჩჷნდეს. ბჟადალშე კოკი ისლანდიას დო ოორუე ამერიკაშ წყარპიჯეფს ქიმიოჭირინდეს, ბჟაეიოლშე ათეხანური რუსეთიშ დო უკრაინაშ ტერიტორიეფს. ჯვეშსკანდინავიური ნინა შქა ოშწანურეფს ფართას რდჷ გოფაჩილი ევროპას. სკანდინავიურეფშე სუმი კონტინენტური ნინა - შვედური, დანიური დო ნორვეგიული 1050 წანაშახ დახე ართ ნინას წჷმარინუანდეს, უკული გორთუალა ქჷდიჭყჷ. მოგვიანაფილო თუდოლენიგერმანულიშ გოლინა ირდუ. შვედეთიშ სახენწჷფოშ სტანდარტული ოჭარუე ნინაქ იფორმირჷ სვეებიშ დო იოტებიშ დიალეტქეფს. შვედური ნინა სერიოზულ ფორმირაფას იჭყანს XIV ოშწანურაშე, მუჟამს ქიანაშ ოდუდეს მაგნუს II ერიქსონი გერე. ათეხანური შვედურიშ სტანდარტიქ გისანძღჷ XIX ოშწანურას, მუსუთ წოხლე აწანჯღვერდჷ ქიანაშ ინდუსტრიალიზაცია. საბოლოო შტრიხეფი ქჷმიძინჷ 1920-იან წანეფს რადიომაუჭყაფალობაშ დოჭყაფაწკჷმა ართო.
ათეხანური ლიტერატურული ნორმაშ ფორმირაფაქ მოხვადჷ სტოკჰოლმიშ დო მელარენიშ ტობაშ დიალექტეფიშ ნერჩის. XVIII ოშწანურას სტოკჰოლმიშ დიალექტიქ გორაჸჷ შხვა რეგიონული დიალექტეფი. შვედურიშ დიალექტეფი ართიანშე იშხვანერებუნა შხვადოშხვა შინეფით.
სტატუსი
გოფაჩუაშ არეალი: ნორვეგია, დანია, ააშ, კანადა.
ლექსიკა
ფრაზეფი დო სიტყვეფი:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შვედური ნინა კატეგორია:გერმანიკული ნინეფი
ოქტომბერი (გულრიფშიშ მუნიციპალიტეტი)
ოქტომბერი (ჸოფირი ოლგინსკოე) — ოფუტე საქორთუოს, აფხაზეთიშ ავტონომიურ რესპუბლიკას, გულრიფშიშ მუნიციპალიტეტის (წებელდაშ თემი), აფხაზეთიშ გემინდორიას, აფიანჩაშ გვალაშ ჯინს, სოხუმიშ ოურდუმე რზას. ზუღაშ დონეშე 300 მ, გულრიფშიშე 20 კმ ,კელასურშე (უახოლაში რკინაშარაშ დგჷმილი) 25 კმ. 2008 წანაშე ოკუპირაფილი რე რუსეთიშ ფედერაციაშით.
სქოლიო
კატეგორია:წებელდაშ თემიშ ოფუტეეფი კატეგორია:გულრიფშიში მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი კატეგორია:აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ ოფუტეეფი კატეგორია:საქორთუოშ ოფუტეეფი კატეგორია:რუსეთიშით ოკუპირაფილი საქორთუოშ ოფუტეეფი
2101
დღახუეფი
კატეგორია:
სამია სულუჰუ
სამია სულუჰუ (დ. 27 ღურთუთა, 1960, ზანზიბარიშ ოსულთანე) — ტანზანიალი პოლიტიკოსი, ჩამა ჩა მაპინდუზიშ პარტიაშ მაკათური. ტანზანიაშ მაართა ვიცე-პრეზიდენტი ოსური (2015-2021). ტანზანიაშ მაართა ოსური პრეზიდენტი 2021 წანაშ 18 მელახშე. 2010-2015 წანეფს რდჷ პარლამენტაშ მაკათური ნოღა მაკუნდუჩიშე.
ბიოგრაფია
სამია სულუჰუქ დებადჷ ზანზიბარიშ ოსულთანეს, 1960 წანაშ 27 ღურთუთას. გურაფაშ თებაშ უკული, 1977 წანას მუშობა დიჭყჷ დგეგმარაფაშ დო გოვითარაფაშ ომინისტრეს. 1986 წანას გათჷ მენეჯმენტიშ გოვითარაფაშ ინსტიტუტი (ასე მზუმბეშ უნივერსიტეტი) დო მიპალჷ საჯარე მართუალაშ დიპლომი. 1992-1994 წანეფს გურაფულენდჷ მანჩესტერიშ უნივერსიტეტის დო მიპალჷ ეკონომიკაშ მაგისტრიშ ხარისხი.
პოლიტიკური კარიერა
2015 წანას მადუდე სოციალისტური პარტიაშ, ჩამა ჩა მაპინდუზიშ ოპრეზიდენტე კანდიდატი ჯინ მაგუფულიქ წჷმარინუ ვიცე-პრეზიდენტალაშ კანდიდატო. , თინეფიშ ტანდემქ გიმორძგჷ ოპრეზიდენტე გიშაგორუეფს. 2021 წანაშ 18 მელახის, ჯონ მაგუფულიშ ღურაშ უკული ქიანაშ პრეზიდენტო გჷნირთჷ. სამია სულუჰუ ქიანაშ ისტორიას მაართა ოსური პრეზიდენტი რე.
სქოლიო
კატეგორია:ტანზანიაშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:ტანზანიაშ ვიცე-პრეზიდენტეფი კატეგორია:ტანზანიალი პოლიტიკოსი ოსურეფი
ჯვ. წ. 954
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 954 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
მოჰამედ ნაგიბი
მუჰამედ ნაგიბი (محمد نجيب; დ. 20 ფურთუთა, 1901 — ღ. 29 მარაშინათუთა, 1984) — ეგვიპტეშ პირველი პრეზიდენტი, ნამუთ ქიანას დუდენდჷ 1953 წანაშ 18 მანგიშე 1954 წანაშ 14 გერგობათუთაშახ. გამალ აბდელ ნასერწკჷმა ართო, თინა რდჷ 1952 წანაშ ეგვიპტეშ რევოლუციაშ ართ-ართი თარი ლიდერი, ნამუქჷთ გეითარაგჷ მუჰამედ ალიშ დინასტიაშ მართუალა ეგვიპტეს დო სუდანს. ნასერწკჷმა არზეფიშ უმუხუჯაფუალაშ გეშა თიქ აძულებურქ იუ პოსტიშე მიდურთუმუდუკო დო უკულიანი 18 წანა პატიმარალას გუტარებუდუკონ, სოიშახ პრეზიდენტ ანვარ ელ-სადათიქ ვეგთიონჷ 1972 წანასჷნ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ეგვიპტეშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:ეგვიპტალი ჯარიკოჩეფი
კლარკ გრეგი
რობერტ კლარკ გრეგი (Robert Clark Gregg; დ. 2 პირელი, 1962) — ჩინებული მუჭოთ კლარკ გრეგი, რე ამერიკალი არტისტი, სცენარიშ მაჭარალი დო დირექტორი. თინა ლაჸაფენდჷ ფილ კოულსონი-შ როლს Marvel-იშ კინოოქიანუ-ს. გიშარჩქინდჷ რკინაშ კოჩის (2008), რკინაშ კოჩი 2-ს (2010), თორს (2011), ნჯარიშ ეშმაღალარეფს (2012) დო ასე ოკათუ ოტელევიზიე სერიალს ბონიშ თხობელეფს.
ფილმოგრაფია
კატეგორია:დუნაბადი 1962 კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
სენეგალი
სენეგალი (Sénégal), ედომუშამი ოფიციალური ჯოხოდვალა - სენეგალიშ რესპუბლიკა (République du Sénégal) — სახენწჷფო ბჟადალი აფრიკას, წყარმალუ სენეგალიშ ობჟათეშე, სოიშეთ ქიანაშ ჯოხოდვალა მოურს.
სენეგალს ბჟადალშე ომძღჷ ატლანტიშ ოკიანე, ოორუეშე უხურგანს მავრიტანია, ბჟაეიოლშე - მალი, ობჟათეშე - გვინეა დო გვინეა-ბისაუ. ტერიტორიაშ დინოხოლე იდვალუაფუ სახენწჷფო გამბია, ნამუთ ატლანტიშ ოკიანეშე სენეგალიშ დინოხოლე მიშაჭკირილი რე დოხოლაფირო 300 კმ-ით.
მონძალა
ორთაშობური ოქიანუეფი:
სქოლიო
* კატეგორია:აფრიკაშ ქიანეფი კატეგორია:ფრანგულნინამი ქიანეფი კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი
ჯვ. წ. 955
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 955 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ბიგ-სენდი (ოჰაიოშ ნადუ)
ბიგ-სენდი (ინგლ. Big Sandy River) რე წყარმალუ ააშ-ს, ბჟადალი ვირჯინიაშ დო კენტუკიშ შტატეფს, წყარმალუ ოჰაიოშ ნადუ. ბიგ-სენდი იჭყაფჷ წყარმალუეფიშ ტაგ-ფორკიშ დო ლევისა-ფორკიშ აკოართაფაშ აბანს, ნოღა ლუიზაშ ტერიტორიას დო ინაკათუ წყარმალუ ოჰაიოს, ნოღეფიშ კეტლეტსბურგიშ (კენტუკი) დო კენოვაშ (ბჟადალი ვირჯინია) შქა ტერიტორიას. წყარმალუ ბიგ-სენდი აფორმირენს შტატეფიშ კენტუკიშ დო ბჟადალ ვირჯინიაშ ხურგის. ბიგ-სენდიშ სიგჷნძა რე 47 კმ. ღანჩოშ ფართობი 10,510 კვ.კმ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:ბჟადალი ვირჯინიაშ წყარმალუეფი კატეგორია:კენტუკიშ წყარმალუეფი კატეგორია:ოჰაიოშ ნადუეფი
დავოსი
დავოსი (აბანობურ დიალექტიშა — Tafaas, დო Davos, Davos, მინშა — Tavate, Tavau) — ნოღა შვეიცარიაშ ოორუეშე, გრაუბიუნდენიშ კანტონს, წყარმალუ ლანდვასერიშ წყარპიჯის.
რესურსეფი ინტერნეტის
thumb|center|710px|სერტიგიშ ლეხერიშ პანორამა დავოსიშ გოხოლუას
კატეგორია:გაუბიუნდენიშ კანტონიშ ნოღეფი  კატეგორია:შვეიცარიაშ ნოღეფი კატეგორია:შვეიცარიაშ გვალაშ კურორტეფი
ჯვ. წ. 956
ნაღურა
კატეგორია:
აქსუმიშ ომაფე
აქსუმიშ ომაფე (გეეზშა: አክሱም) — შანულამი ომაფე ოორუე-ბჟაეიოლ აფრიკას, ნამუქჷთ გჷმოქიმინუა დიჭყჷ ჩქინ წანეფიშეჭარუაშახ მაანთხა ოშწანურას დო შანულამ მოლაჸაფეთ გჷნირთჷ მაართა ოშწანურას. თე ომაფე რდჷ რომიშ იმპერიაშ დო ანტიკურ ინდოეთიშ შქას ვაჭრუაშ შანულამი მაკათური, აქსუმიშ ტერიტორიას ვაჭრუა ხვალე აქსუმიშ ფარათ შილენედჷ. მთინეფქ შილებუეს ჰეგემონიაშ მოპალაფა დოდაღარაფილი ქუშიშ ომაფეშა, არაბეთიშ ჩქონს არსებულ შხვა ომაფეეფშა დო ქჷდიჸუნუეს ჰიმიარიტეფიშ ომაფე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:აფრიკაშ იმპერიეფი კატეგორია:ისტორიული სახენწჷფოეფი
სტირი
სტირი (Стир; Стыр; Стырь) რე წყარმალუ უკრაინას დო ბელარუსის, წყარმალუ პრიპიატიშ ნადუ. სიგინძა 494 კმ. ღანჩოშ ფართობი 13,100 კვ.კმ. სტირი გიშმურს ვოლინიშ ისტორიულ რეგიონს.
ახალქალაქი
ახალქალაქი — ნოღა სამცხე-ჯავახეთიშ აკანს, ახალქალაქიშ მუნიციპალიტეტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. იდვალუაფუ ჯავახეთიშ გაბარს, წყარმალუეფიშ — ფარავანიშ დო მურჯახეთიშწყარს შქას, ზუღაშ დონეშე 1700 მ სიმაღალას, ახალციხეშე 74 კმ. ახალქალაქის გიშმურს საქორთუოშ ოავტომობილე მაგისტრალი ს11.
ნოღას რე ორეწუალე საწარმეფი, სინთელუანობაშ, გონათუაშ დო კულტურაშ დგჷმილეფი, აკანმორჩქინჯობაშ მუზეუმი. ქალაქს გედგჷ მესროპ მაშტოციშ ძეგლი. ახალქალაქის რე ახალქალაქიშ დო კუმურდოშ ეპარქიაშ რეზიდენცია.
სქოლიო
კატეგორია:საქორთუოშ ნოღეფი კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთიშ აკანიშ ნოღეფი
კლინტონ დეივისონი
კლინტონ ჯოზეფ დეივისონი (ინგლ. Clinton Joseph Davisson; დ. 22 გჷმათუთა, 1881, ბლუმინგტონი, ილინოისი, ააშ — ღ. 1 ფურთუთა, 1958, შარლოტსვილი, ვირჯინია, ააშ) — ამერიკალი ფიზიკოსი. შინელი რე დეივისონ-ჯერმერიშ ექსპერიმენტით, ნამუქით შილებუ ელექტრონეფიშ დიფრაქციაშ ძირაფა. 1937 წანას გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიკას, ჯორჯ პაჯეტ ტომსონიწკჷმა ართო.
ბიოგრაფია
კლინტონ დეივისონი გურაფულენდჷ ჩიკაგოშ უნივერსიტეტის დო პრინსტონიშ უნივერსიტეტის. პრინსტონიშ უნივერსიტეტის თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია 1911 წანას, ოუენ რიჩარდსონიშ ხემანჯღვერობათ. თიმ წანას ოსურო მიონუ რიჩარდსონიშ და შარლოტი. გურაფაშ თებაშ უკულ, დეივისონი მუშენდჷ კარნეგიშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტის დო ბელიშ ლაბორატორიას. რდჷ ვირჯინიაშ უნივერსიტეტიშ პროფესორი 1954 წანაშა. ბელიშ ლაბორატორიას ლესტერ ჯერმერწკჷმა ართო, ორთუდჷ ექსპერიმენტეფს, ნამუთ შინელი რე მუჭოთ დეივისონ-ჯერმერიშ ექსპერიმენტი. დეივისონქ ღურჷ 1958 წანაშ 1 ფურთუთას, 76 წანერქ. დეივისონიშ ჯოხონობაშ რე ართ-ართ კრატერი თუთას.
კემოშ პრეფექტურა
სუბპრეფექტურეფი
კატეგორია:ცენტრალური აფრიკაშ რესპუბლიკაშ პრეფექტურეფი
სტვიგა
სტვიგა (Сцвіга, Ствига) რე წყარმალუ უკრაინას დო ბელარუსის, წყარმალუ პრიპიატიშ ნადუ. სტვიგაშ სიგჷნძა რე 178 კმ. ღანჩოშ ფართობი 5300 კვ.კმ.
პორბანდარი
პორბანდარი (પોરબંદર) — ნოღა ინდოეთიშ ოორუე-ბჟადალშე, შტატი გუჯარათის, პორბანდარიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. იდვალუაფუ ქათჰიავარიშ ჩქონიშ ბჟადალ წყარპიჯის, ნოღა უმოსო ჩინებული რე მუჭოთ მოჰანდას კარამჩანდა განდიშ ოდაბადე.
ჯვ. წ. 957
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 957 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჟელონი
ჟელონი (Желонь, Жалонь, Жолонь) რე წყარმალუ უკრაინას დო ბელარუსის, პრიპიატიშ ნადუ. სიგინძა 113 კმ.
სავაი-მადჰოპური
სავაი-მადჰოპური (Sawai Madhopur, सवाई माधोपुर) — ნოღა ინდოეთიშ ოორუე-ბჟადალ ნორთის, რაჯასტანიშ შტატის, სავაი-მადჰოპურიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
კატეგორია:რაჯასტანიშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი
ტაგ-ფორკი
ტაგ-ფორკი (ინგლ. Tug Fork) რე წყარმალუ ააშს, ბჟადალ ვირჯინიაშ, ვირჯინიაშ დო კენტუკიშ შტატეფს. წყარმალუ ტაგ-ფორკი იჭყაფჷ აპალაჩეფიშ გვალეფს, ობჟათე მაკ-დაუელიშ ოლქის, ბჟადალ ვირჯინიას დო აკათუ წყარმალუ ლევისა-ფორკის, ნოღა ლუიზაშ (კენტუკი) ტერიტორიას, სოდეთ იფორმირჷ წყარმალუ ბიგ-სენდი. ტაგ-ფორკიშ სიგჷნძა რე 256 კმ. უდიდაშ ნადუეფ რე: ბიგ-კრიკი, დრაი-ფორკი, პანტერ-კრიკი, პონდ-კრიკი, პიტერ-კრიკი, ტერკი-კრიკი (კვარჩხანი), ელკჰორნ-კრიკი, მეიტ-კრიკი, პიჯნ-კრიკი, მეროუბოუნ-კრიკი (მარძგვანი).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:ბჟადალი ვირჯინიაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ვირჯინიაშ წყარმალუეფი კატეგორია:კენტუკიშ წყარმალუეფი
სიერა-ლეონე
სიერა-ლეონე (ინგლ. Sierra Leone), ოფიციალურო სიერა-ლეონეშ რესპუბლიკა (ინგლ. Republic of Sierra Leone) — სახენწჷფო ბჟადალ აფრიკას, ატლანტიშ ოკაინეშ წყარპიჯის. ქიანას უხურგანს ჟირი სახენწჷფო გვინეა დო ლიბერია. ქიანაშ ფართობი — 72 ვთშ. კმ². ნანანოღა — ფრიტაუნი.
ქარელი
ქარელი — ნოღა საქორთუოს, ქარელიშ მუნიციპალიტეტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. იდვალუაფუ დინოხოლენი ქართლიშ ვეს, წყარმალუ მტკვარს. სიმაღალა ზუღაშ დონეშე 620 მ, გოძვენა ქართიშა 94 კმ. ქარელქ რაიონულ ცენტრო გჷნირთჷ 1939 წ., დაბათ გჷნირთჷ 1962 წ., ნოღათ გჷმიცხადჷ 1981 წანას. ქარელს რე რკინაშარაშ დგჷმილი, ორეწუალე ოწარმეეფი, სინთელუანობაშ, გონათუაშ დო კულტურაშ დგჷმილეფი.
სქოლიო
კატეგორია:საქორთუოშ ნოღეფი კატეგორია:დინოხოლენი ქართლიშ აკანიშ ნოღეფი
კემეროვოშ ოლქი
კემეროვოშ ოლქი (Кемеровская область) — ოლქი რუსეთის, ნამუთ ციჷნდჷრიშ ფედერალური ოკრუგიშ ობჟათეშე იდვალუაფჷ. დირსხჷ 1943 წანაშ 26 ღურთუთას. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი - კემეროვო.
გეოგრაფია
კემეროვოშ ოლქის უხურგანს ხაკასეთიშ დო ალთაიშ რესპუბლიკეფი, ალთაიშ დო კრასნოიარსკიშ აკანეფი, ნოვოსიბირსკიშ დო ტომსკიშ ოლქეფი.
მახორობა
thumb|left|250px|კემეროვოშ ოლქიშ ადმინისტრაციული დგჷმილი ოლქიშ მახორობაშ უმენტაშობა (85 %) ნოღას ოხორანს. ოლქის რუსეფი, უკრაინალეფი, გერმანალეფი, ჩუვაშეფი დო თათარეფი ოხორანა. კემეროვოშ ოლქის — 20 ნოღა დო 19 რაიონი რე. უდიდაში ნორეფი რე: ნოვოკუზნეცკი (562 200 ადამ.), კემეროვო (520 000 ადამ.), პროკოფიევსკი (213 200 ადამ.)...
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი
ქვემო აფიანჩა
სქოლიო
კატეგორია:წებელდაშ თემიშ ოფუტეეფი კატეგორია:გულრიფშიში მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი კატეგორია:აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ ოფუტეეფი კატეგორია:საქორთუოშ ოფუტეეფი კატეგორია:რუსეთიშით ოკუპირაფილი საქორთუოშ ოფუტეეფი
როკფელერიშ უნივერსიტეტი
როკფელერიშ უნივერსიტეტი (ინგლ. Rockefeller University) რე კერძო უნივერსიტეტი ააშს, ნიუ-იორკის. უნივერსიტეტი დარსხუ ამერიკალ ბიზნეს-მაგნატიქ დო ფილანთროპიქ, ჯონ როკფელერიქ. როკფელერიშ უნივერსიტეტი რდჷ ამერიკაშ მაართა ბიომედიცინური ინსტიტუტი. ინსტიტუტიშ მაართა დირექტორი რდჷ გიშარჩქინელი ამერიკალი ექიმი დო მენცარი საიმონ ფლექსნერი. ფლექსნერი 1935 წანას დოთირუ ჰერბერტ გასერქ. როკფელერიშ უნივერსიტეტი ადმინისტრირენს ომაგისტრე დო ოდოქტორე პროგრამეფს. უნივერსიტეტიშ ჸათე პროგრამეფი ორხველჷ მედიცინაშ დო ბიოლოგიაშ მენცარობეფს. უნივერსიტეტი უმოსო მენცარული რკვიებეფიშ ცენტრი რე დო თინა კლასიფიცირებული რე მუჭოთ R2 - ოდოქტორე უნივერსიტეტი დო რკვიებეფიშ უმაღალაში აქტივიზმიშ უნივერსიტეტი. როკფელერიშ უნივერსიტეტი რე ამერიკაშ უჯვეშაში ბიომედიცინური ინსტიტუტი. უნივერსიტეტიშ კურსნათებუეფი რდეს გიშარჩქინელი მენცარეფი, ექიმეფი, ნობელიშ დო შხვა პრესტიჟული პრემიეფიშ ლაურეატეფი. უნივერსიტეტის 2020 წანაშ მუნაჩემეფით ჸუნს მაგისტრატურაშ დო დოქტორანტურაშ 232 სტუდენტი. უნივერსიტეტი იდვალუაფჷ ნიუ-იორკის, მანჰეტენს, ჟინ ისტ-საიდის. როკფელერიშ უნივერსიტეტი გიშმაშქვანს ექსპერიმენტალური მედიცინაშ, ციტოლოგიაშ დო ფიზიოლოგიაშ მენცარულ ჟურნალეფს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:უნივერსიტეტეფი კატეგორია:ამერიკული უნივერსიტეტეფი
კალმარიშ ლაჸაფი
კალმარიშ ლაჸაფი (오징어게임) — ობჟათეკორეული ვებ-სერიალი გინოსქილადაშ, ოდუდგინალე ექშენიშ, თრილერიშ დო დრამაშ ჟანრით. ჩხოროხოლო ეპიზოდიშ ავტორი დო რეჟისორო რე ჰვან დონ ჰიოკი. თარ როლს ლაჸაფენდეს ლი ჩონ ჯე, პაკ ჰე სუ, ო იონ სუ, ვი ჰა ჯუნი, ჩონ ჰო იონი, ჰო სონ თე, ანუპამ ტრიპატი დო კიმ ჯუ რიონი. სერიალი თხობენს თი ადამიერეფიშ ბუნაშენ, ნამუეფჷთ ფარაშ ოხვილობაშ გეშა ღებულენა მოწვიებას ფულირ ტურნირს გინოსქილადაშ ფორმატით, ნამუშ ფინალური ჯილდო რე 45,6 მილიარდი ვონა (38,5 მილიონი USD). 2021 წანაშ 17 ეკენიას, იმანჯჷ სერიალიშ მოსოფელიშ პრემიერაქ პლატფორმას Netflix.
სიუჟეტი
ოთხოშ ჟარნეჩდოვითაამშვი ადამიერი, ნამუეფსჷთ ფინანსური პრობლემეფი უღჷნა, ღებულენა კათაფაშ მოწვიებას გინოსქილადაშ ფორმატიშ ფულირ ლაჸაფიშა, ნამუშ გომორძგვილი ღებულენს 45,6 მილიარდ ვონას (38,5 მლნ ააშ დოლარი). მარა ლაჸაფიშ გუნაკვათა ოღურალეთ მაღალი რე.
სქოლიო
კატეგორია:ტელესერიალეფი ანბანიშ მეჯინათ კატეგორია:ობჟათეკორეული ტელესერიალეფი 2021 კატეგორია:ობჟათეკორეული დრამატული ტელესერიალეფი
ტიმ ბარტონი
ტიმოთი უილიამ ბარტონი (Timothy William Burton; კუნტას ტიმ ბარტონი; დ. 25 მარაშინათუთა, 1958, ბერბანკი, კალიფორნია, ააშ) — ამერიკალი კინორეჟისორი, ანიმატორი დო ჭარუ-სცენარისტი. ასეიანი ოჯინე კინოშ ორსანტი, მუშ ნახანდეფს უჩა იუმორს დო მაკაბრულ ელემენტეფს ხვარენს. თიშ ფილმეფს შხირო ლაჸაფენს ჯონი დეპი.
ბიოგრაფია
ბარტონქ კარიერა დიჭყჷ, მუჭოთ დისნეიშ სტუდიაშ ანიმატორქ. ორეჟისორე დებიუტიქ იჸუ 1985 წანას ფილმით „პი-ვიშ დიდი დუდსგინალი“, მუსით 1988 წანას მაჸუნჷ „ბიტლჯუსი“. 1980-იანეფიშ ბოლოს გინიღჷ ჟირი ფილმი სუპერგერგეზი ბეტმენი-შ გეშა: „ბეტმენი“ (1989) დო „ბეტმენი ირთუ“ (1992). 1991 წანას გინიღჷ „მარგატელიშხეიანი ედვარდი“, ნამუთ რდჷ გოთიკურ სტილს გინოღალირჷ ოჸოროფე ისტორია. რდჷ პროდიუსერი 1993 წანას გიშულირი ფილმიშ „კოშმარი ქირსეშ ოწოხოლე“, ნამუქით დიდ წჷმოძინას მიოჭირინუ. 1994 წანას გინიღჷ ბიოგრაფიული ფილმი „ედ ვუდი“. 1996 წანას გინიღჷ ომენცარე-ფანტასტიკა „მარსიქ მუმანტის!“, ნამუქით ოკულტე კლასიკათ გინირთჷ. 1999 წანას გინიღჷ გოთიკური მერმენწა ფილმი „ჸვინთალი ქოქა“. 2001 წანას გინიღჷ „ქიეფიშ პლანეტაშ“ რიმეიკი. 2003 წანას გინიღჷ ფილმი „დიდი ჩხომი“,. მუსით მაჸუნჷ „მოჭყუდუ-ნოღური“ დპ „ჩარლი დო შოკოლადის ქარხანა“ 2005 წანას. 2007 წანას გინიღჷ მიუზიკლი „სუინი ტოდი: დემონი-მაღაჭალი ფლიტ-სტრიტიშე“, 2010 წანას გინიღჷ 3D ფილმი „ალისა ომენცარობეფიშ ქიანაშე“, 2012 წანას — „ფრანკენუინი“. 2014 წანას გინიღჷ ფილმი „დიდი თოლეფი“. ბარტონიშ ანწიანი ფილმეფი რე „მისს პერეგრინიშ ურცხი ბაღანეფიშ ჸუდე“ (2016) დო „ბიტლჯუს 2“ (2017).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი კინორეჟისორეფი კატეგორია:ამერიკალი ანიმატორეფი კატეგორია:დუნაბადი 1958
კირსტენ დანსტი
კირსტენ დანსტი (Kirsten Dunst; 30 პირელი, 1982) — ამერიკალი არტისტი. მაართა უდუღორებუ როლი 12 წანაშ ასაკის არსულჷ დო ორქოშ გლობუსისით რდჷ წჷმორინაფილი. 2011 წანას ლარს ფონ ტრიერიშ ფილმის „მელანქოლიას“ რსულებური როლიშო მიღჷ კანიშ კინოფესტივალიშ ჯილდო საუჯგუშო არტისტი ოსურიშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1982
როდრიგო გარსია
როდრიგო გარსია (Rodrigo García Barcha; დ. 24 მარაშინათუთა 1959, ბოგოტა) — კოლუმბიარი რეჟისორი, კინოოპერატორი, სცენარისტი დო პროდიუსერი. ჩინებული ჭარუშ გაბრიელ გარსია მარკესი-შ სქუა. შხვადოშხვა ბორჯის გინოღალირი აფუ ფილმეფი: „ძღაბური ოფულარეფი“ (2000), „მეშარეეფი“ (2008), „ალბერტ ნობსი“ (2011) დო შხვა. მუშენს ააშ-ს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი კინორეჟისორეფი კატეგორია:კოლუმბიარი კინორეჟისორეფი კატეგორია:დუნაბადი 1959
სირიაშ პრეზიდენტი
სირიაშ პრეზიდენტი — სირიაშ არაბეფიშ რესპუბლიკაშ სახენწჷფოშ მადუდე. პრეზიდენტიშ პოსტიქ გიჭყჷ 1920 წანას.
სირიაშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული
{| class="wikitable plainrowheaders"
სირიაშ სახენწჷფო, საფრანგეთიშ მანდატი (1922–1930)
! scope="col" | № ! scope="col" | სურათი ! scope="col" | ჯოხო (დ.–ღ.) ! scope="col" | მოღალობაშ დოჭყაფა ! scope="col" | მოღალობაშ თება ! colspan="2" scope="col" | პარტია ! width=25% | შენიშვნა ! align="center" scope="row" style="font-weight:normal;" | სუბჰი ბარაკატი (1883–1939) ! align="center" scope="row" style="font-weight:normal;" | ფრანსუა პიერ-ალიპი (1853–1932) ! align="center" scope="row" style="font-weight:normal;" | აჰმად ნამი (1840–1928) ! align="center" scope="row" style="font-weight:normal;" | თაჯ ალ-დინ ალ-ჰასანი (1885–1943)
სირიაშ რესპუბლიკა, საფრანგეთიშ მანდატი (1930–1945)
! scope="col" | № ! scope="col" | სურათი ! scope="col" | ჯოხო (დ.–ღ.) ! scope="col" | მოღალობაშ დოჭყაფა ! scope="col" | მოღალობაშ თება ! colspan="2" scope="col" | პარტია ! width=25% | შენიშვნა ! align="center" scope="row" style="font-weight:normal;" | თაჯ ალ-დინ ალ-ჰასანი (1885–1943) ! align="center" scope="row" style="font-weight:normal;" | ლეონ სოლომიაკი (1873–1960) ! align="center" scope="row" style="font-weight:normal;" | მუჰამად ალი ალ-აბიდი (1867–1939) ! align="center" scope="row" style="font-weight:normal;" | ჰაშიმ ალ-ათასი (1875–1960) ! align="center" scope="row" style="font-weight:normal;" | ბაჰიჯ ალ-ხათიბი (1895–1981) ! align="center" scope="row" style="font-weight:normal;" | ხალიდ ალ-აზმი (1903–1965) ! align="center" scope="row" style="font-weight:normal;" | თაჯ ალ-დინ ალ-ჰასანი (1885–1943) ! align="center" scope="row" style="font-weight:normal;" | ჯამილ ალ-ულში (1883–1951) ! align="center" scope="row" style="font-weight:normal;" | ატა ალ-აიუბი (1877–1951) ! align="center" scope="row" style="font-weight:normal;" | შუქრი კუათლი (1891–1967)
არაბეფიშ გოართოიანაფილი რესპუბლიკა (1958–1961)
! scope="col" | № ! scope="col" | სურათი ! scope="col" | ჯოხო (დ.–ღ.) ! scope="col" | მოღალობაშ დოჭყაფა ! scope="col" | მოღალობაშ თება ! colspan="2" scope="col" | პარტია ! width=25% | ხვილაფა ! align="center" scope="row" style="font-weight:normal;" | გამალ აბდელ ნასერი (1918–1970) ! style="background:Red; color:white;" |
სირიაშ არაბეფიშ რესპუბლიკა (1961–ასეშა)
! scope="col" | № ! scope="col" | სურათი ! scope="col" | ჯოხო (დ.–ღ.) ! scope="col" | მოღალობაშ დოჭყაფა ! scope="col" | მოღალობაშ თება ! colspan="2" scope="col" | პარტია ! width=25% | ხვილაფა ! align="center" scope="row" style="font-weight:normal;" | მაამუნ ალ-კუზბარი (1914–1998) ! align="center" scope="row" style="font-weight:normal;" | ისაათ ალ-ნუსი (1900–1972) ! align="center" scope="row" style="font-weight:normal;" | ნაზიმ ალ-კუდსი (1906–1998) ! align="center" scope="row" style="font-weight:normal;" | ლუაი ალ-ათასი (1926–2003) ! align="center" scope="row" style="font-weight:normal;" | ამინ ალ-ჰაფიზი (1921–2009) ! align="center" scope="row" style="font-weight:normal;" | ნურედინ ალ-ათასი (1929–1992) ! align="center" scope="row" style="font-weight:normal;" | აჰმად ალ-ხათიბი (1933–1982) ! align="center" scope="row" style="font-weight:normal;" | ჰაფეზ ალ-ასადი (1930–2000) ! align="center" scope="row" style="font-weight:normal;" | აბდულ ჰალიმ ხადამი (1932–2020) ! align="center" scope="row" style="font-weight:normal;" | ბაშარ ალ-ასადი (1965–)
სქოლიო
კატეგორია:აზიაშ ქიანეფიშ პრეზიდენტეფი *
ლევისა-ფორკი
ლევისა-ფორკი (ინგლ. Levisa Fork, Levisa Fork River, Levisa Fork of the Big Sandy River) რე წყარმალუ ააშ-ს, ვირჯინიაშ დო კენტუკიშ შტატეფს. წყარმალუ ლევისა-ფორკი იჭყაფჷ აპალაჩეფიშ გვალეფს, ბიუკენენიშ ოლქის, ნოღა გრანდიშ ხოლოს, ვირჯინიას დო აკათუ წყარმალუ ტაგ-ფორკის, ნოღა ლუიზაშ (კენტუკი) ტერიტორიას, სოდეთ იფორმირჷ წყარმალუ ბიგ-სენდი. ლევისა-ფორკიშ სიგჷნძა რე 264 კმ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:ვირჯინიაშ წყარმალუეფი კატეგორია:კენტუკიშ წყარმალუეფი
ჰიპოთეზური ასტრონომიული ობიექტი
ჰიპოთეზური ასტრონომიული ობიექტი რე ასტრონომიული ობიექტი, ნამუშ არსებობა ჰიპოთეზურო რდჷ წჷმორინაფილი, მარა თიში არსებობა მენცარულო დანტკიცებულჷ ვარდჷ. ჰიპოთეზური ასტრონომიული ობიექტეფიშ ისტორია ანტიკური პერიოდიშე იჭყაფჷ. მაგალთო, ჯვეში ბერძენი ფილოსოფოსიქ ფილოლაოსიქ ჯვ.წ. V ოშწანურას, წჷმარინუ ჰიპოთეზური ასტრონომიული ობიექტიშ, ცენტრალური დაჩხირიშ იდეა, ნამუშ მეჯინათ დაჩხირი რდჷ ცენტრი დო დიხაუჩა, თუთა, ბჟა დო პლანეტეფი თის მუკი-მუკი გართუდეს. ჰიპოთეზური ასტრონომიული ობიექტეფიშ შხვადოშხვა ტიპეფი არსებენს, მაგალთო ჰიპოთეზური პლანეტეფი, ჰიპოთეზური მურიცხეფი, ჰიპოთეზური უჩა რხვილეფი დო შხვა.
კატეგორია:ჰიპოთეზური ასტრონომიული ობიექტი
უჟი (პრიპიატი)
კატეგორია:უკრაინაშ წყარმალუეფი
ჯეიმზ გარფილდი
ჯეიმზ აბრამ გარფილდი (James Abram Garfield; დ. 19 გერგობათუთა, 1831 — ღ. 19 ეკენია, 1881) — ამერიკალი პოლიტიკური დო ოურდუმე მოღალე, ააშ-შ მა-20 პრეზიდენტი 1881 წანას, რესპუბლიკარი.
კატეგორია:ააშ-შ პრეზიდენტეფი კატეგორია:ააშ-იშ წჷმმარინაფალეფიშ პალატაშ მაკათურეფი კატეგორია:ამერიკალი ოურდუმე მოღალეეფი კატეგორია:ნაჸვილა ამერიკალი პოლიტიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1831 კატეგორია:ნაღურა 1881 კატეგორია:ჸვილირი პრეზიდენტეფი
ჯვ. წ. 958
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 958 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ფილიპინეფიშ პრეზიდენტი
ფილიპინეფიშ პრეზიდენტი - ფილიპინეფიშ სახენწჷფოშ მადუდე, ნამუსჷთ მახორობა გიშმაგორჷნს 6 წანაშ ხანით.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:აზიაშ ქიანეფიშ პრეზიდენტეფი *
ჯორჯ ლუკასი
ჯორჯ ლუკასი (George Walton Lucas, Jr.; დ. 14 მესი 1944) — ამერიკალი პროდიუსერი, სცენარისტი დო რეჟისორი, „მურიცხული ლჷმეფი-შ“ დო „ინდიანა ჯოუნსი-შ“ ავტორი. ლუკასი რე კომერციულო ართ-ართი არძაშე წჷმოძინელი რეჟისორი მოსოფელს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი კინორეჟისორეფი კატეგორია:დუნაბადი 1944 კატეგორია:ამერიკალი მილიარდერეფი
ლუნავადა
ლუნავადა (Lunavada ვარდა Lunawada) — ნოღა ინდოეთიშ ოორუე-ბჟადალშე, შტატი გუჯარათის, მაჰისაგარიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
კატეგორია:გუჯარათიშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი
სლოვეჩნა
სლოვეჩნა რე წყარმალუ ჟიტომირიშ ოლქის, უკრაინას დო გომელიშ ოლქის, ბელარუსის, წყარმალუ პრიპიატიშ მარძგვან ნადუ. სლოვეჩნაშ სიგინძა რე 158 კმ. ღანჩოშ ფართობი 3,600 კვ.კმ.
ლობაე
ლობაე (Lobaye; Sêse tî kömändâ-kötä tî Lobâye) — ცენტრალური აფრიკაშ რესპუბლიკაშ პრეფექტურა.
სუბპრეფექტურეფი
კატეგორია:ცენტრალური აფრიკაშ რესპუბლიკაშ პრეფექტურეფი
2994
კატეგორია:
ჯვ. წ. 959
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 959 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
სიკარი
სიკარი (Sikar, सीकर) — ნოღა ინდოეთიშ ოორუე-ბჟადალ ნორთის, რაჯასტანიშ შტატის, სიკარიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
კატეგორია:რაჯასტანიშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი
2995
კატეგორია:
თრილერი
თრილერი — ფართო ჟანრი ლიტერატურას, კინოს დო სატელევიზიე სფეროს. თის თარი ელემენტეფიშ სახეთ გჷმირინუაფუ ლება, ჯვირინი დო შურატოტაფა. თრილერი მაჯინეშ ვარ-და მაკითხირუშ გენწყუაფას ასტიმულირენს, ნამუშჷთ თის მუდგაინიშ ლებაშ გინაფა უღჷ, დო ნამუსჷთ მიაძინჷ მაშონთაფე ლება, ჩიბურდუა, სიურპრიზიშ გინაფა, შონთაფი დო/ვარ-და ტერორი. თრილერიშ ჟანრიშ ფილმეფს ახასიათენს ადრენალიშ მოძინა, ჯარდუა, ეფურაფა დო ქიმინუეფიშ ბიწორი ტემპით მალობა.
ხალიფა ბინ ზაიიდ ალ ნაჰაიანი
ხალიფა ბინ ზაიიდ ალ ნაჰაიანი (خليفة بن زايد بن سلطان آل نهيان; დ. 25 ღურთუთა 1948) — არაბეფიშ გოართოიანაფილი საამიროეფიშ პრეზიდენტი დო აბუ-დაბიშ საამიროშ მადუდე. აბუ-დაბიშ ამირაშ პოსტი თიქ მუამუში ზაიიდ ბინ სულთან ალ ნაჰაიანიშ ღურაშ უკული მონძალათ მიღჷ, გევენჯი დღას, 3 გერგობათუთას თიქ არაბეფიშ გოართოიანაფილი საამიროეფიშ პრეზიდენტო გინორთჷ (ეშანილი პოსტით მონძალათ გინაჩჷ მუამუშიშე). 1990-იან წანეფს, ხვისტაშ მონძე ხალიფა მუამუშიშ დალახებაშ გეშა პრეზიდენტიშ მოღალობაშ მარსულებერი რდჷ ეიოშინალი რე, ნამჷ-და თიქ თე გამამინჯალას დუდი ჯგირო იღჷ. ხალიფა თაშნეშე რე Abu Dhabi Investment Authority-იშ (ADIA) დუდმახვენჯი. რე მოარზაფა, ნამჷ-და ალ ნაჰაიანეფიშ სათუროშ ართამი ღვენა 150 მილიარდ ააშ დოლარი რე. ხალიფა თაშნეშე თურქმენეთიშ ჸოფილ პრეზიდენტიშ საფარმურატ ნიაზოვიშ არხო მაჸალე რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ალ ნაჰაიანეფიშ სათურო კატეგორია:არაბეფიშ გოართოიანაფილი საამიროეფიშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:აბუ-დაბიშ ამირეფი
კიროვიშ ოლქი
კიროვიშ ოლქი (Кировская область) — რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტი, ნამუთ ვოლგაშპიჯეთიშ ფედერალური ოკრუგიშ აკოდგინალუაშა მიშმურს. ადმინისტრაციული ცენტრი - კიროვი.
გეოგრაფია
კიროვიშ ოლქი რუსეთიშ ევროპული ნორთიშ ოორუე-ბჟაეიოლშე იდვალუაფჷ. ოლქის ბჟაეიოლშე პერმიშ აკანი დო უდმურტეთი, ოორუეშე — კომიშ რესპუბლიკა დო არხანგელსკიშ ოლქი, ბჟადალშე — ვოლოგდაშ, კოსტრომაშ დო ნიჟნი-ნოვგოროდიშ ოლქეფი, ობჟათეშე — მარი-ელიშ დო თათარეთიშ რესპუბლიკეფი უხურგანს.
მახორობა
ოლქიშ ეთნიკური აკოდგინალუა გეჸვენჯი რე: თარი მახორობა - რუსეფი — 91,8 %, უკული ეკოჸუნა მარიალეფი  — 2,6 %, თათარეფი  — 2,2 %, უდმურტეფი — 1,4 % დო შხვა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი
ჯვ. წ. 960
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 960 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
2997
კატეგორია:
პერლი (წყარმალუ)
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:მისისიპიშ წყარმალუეფი კატეგორია:ლუიზიანაშ წყარმალუეფი
2998
კატეგორია:
ჯენიფერ ენისტონი
ჯენიფერ ენისტონი (Jennifer Aniston; 11 ღურთუთა, 1969) — ამერიკალი არტისტი, კინორეჟისორი დო პროდიუსერი. პოპულარულო გინირთჷ სერიალით „მაჸალეეფი“, ნამჷთ მიშჷ 1994-2004 წანეფს. რე პროდიუსერული კომპანია „Echo Films-იშ“ ალმადუმარსხუაფალი. ჟურნალ „Men's Health-იშ“ ფასაფათ თინა არძა ბორჯიშ არძაშე სექსუალური ოსური რე
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1969 კატეგორია:ბერძენი ამერიკალეფი
კავკაციური რასა
კავკაციური რასა (კავკაცოიდური, ანუ ევროპეიდული) — ტაქსონომიური ტერმინი, ნამუთ გიმირინუაფუდჷ დო ასეთ გიმირინუაფჷ ევროპაშ, ოორუე აფრიკაშ, სომალიშ ჩქონიშ, ბჟადალი, ცენტრალური დო ობჟათე აზიაშ მახორუეფიშ ტიპოლოგიური აკოართაფაშ ეიოშინალო. ჩინება გიმირინუაფჷ ფიზიკური ანთროპოლოგიაშ დარგის თე რეგიონეფიშ კათეფიშ ფიზიკურ შანმუშობურალეფიშ ეიოჭარალო. მოგვენი ტერმინი მაართაშე მიშაღალირქ იჸუ ორდოიან რასოლოგიას დო ანთროპომეტრიას, კოჩიშობაშ სუმი თარი რასაშე (კავკაცოიდური, მონღოლოიდური, ნეგროიდული) ართ-ართიშ ეიოშანალო. მარა თიში კანონიერაფა დო დოსაბუთებულარა ასეთ დებაშ მეკონი რე ანთროპოლოგისტეფს შქას.
2999
კატეგორია:
სოლომონიშ კოკეფი
სოლომონიშ კოკეფი (Solomon Islands) — სახენწჷფო ოკიანეთის, რჩქალი ოკიანეშ ობჟთე-ბჟადალ ნორთის, მელანეზიას. უკებჷ სოლომონიშ არქიპელაგიშ დიდი ნორთი დო კანკალე შხვა კოკაშური ბუნეფი. სახენწჷფო აკმოდირთუ დოხოლაფირო ვითოში კოკიშე. ქიანა იდვალუაფუ პაპუა-ახალი გვინეაშ ბჟაეიოლშე. სოლომონიშ კოკეფიშ ფართობი - 28 400 კვადრატულ კილომეტრის. 2009 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით, მახორობაშ მუდანობა აკმადგინანს - 515 870 ადამიერს. ქიანაშ ნანანოღა — ჰონიარა, ნამუთ იდვალუაფუ კოკი გუადალკანალს.
სქოლიო
კატეგორია:ოკიანეთიშ ქიანეფი კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი კატეგორია:ინგლისურნინამი ქიანეფი კატეგორია:კოკი სახენწჷფოეფი
სეგედი
სეგედი (Szeged ; მჯვშ.  Szegedin, Segedin-შე) — ნოღა უნგრეთიშ ობჟათეშე. ჩონგრადიშ მედიეშ ადმინისტრაციული ცენტრი. სეგედი — უნგრეთიშ სიკაბეტათ მასუმა ნოღა რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:უნგრეთიშ ნოღეფი
სოხუმიშ სახენწჷფო უნივერსიტეტი
აფხაზეთიშ სახენწჷფო უნივერსიტეტი (ხოლო სოხუმიშ უნივერსიტეტი; Аҧснытәи Аҳәынҭқарратә Университет) — აფხაზეთიშ ართადართი უნივერსიტეტი. სოხუმიშ უნივერსიტეტიშ ისტორია ოდუდეს ეჭოფუნს 1932 წანაშ 7 ფურთუთაშე, თიშენ ნამდა საქორთუოშ თარობაშ გინოჭყვადუათ ნოღა სოხუმს პედაგოგიურ ინსტიტუტიქ დირსხუ. დუდშე, სოხუმიშ პედაგოგიურ ინსტიტუტის ჟირი კათედრა არსებენდჷ, ნამუეფით, ჯინჯიერო, პედაგოგიურ კადრეფს აზადენდჷ. უკული ინსტიტუტის შხვა სპეციალობეფქ ხოლო გიაძინჷ დო 1960-იან წანეფიშ დაჭყაფურშო პედაგოგიურ ინსტიტუტიქ გინირთჷ მაჸონაფალი ოგანათე დო ომენცარე ცენტრო, სოდეთ ოგურაფალი პროცესი ქორთულ, აფხაზურ დო რუსულ ნინეფშა მიშჷ. 1973 წანას სოხუმიშ პედაგოგიური ინსტიტუტიქ დირსხუ მუჭოთ აფხაზეთიშ (სოხუმიშ) უნივერსიტეტიქ.
ანგერმანი
ანგერმანი, ონგერმანი (Ångerman, Angerman შვედ. Ångermanälven) რე წყარმალუ შვედეთის, შვედეთიშ ართ-ართ უგინძაშ წყარმალუ. ანგერმანი იჭყაფჷ სკანდინავიაშ გვალეფს, ობჟათე ლაპლანდიშ პროვინციას დო გიშმურს ემტლანდიშ პროვინციას, ონგერმანლანდიშ პროვინციას დო ინაკათუ ბოტნიაშ ჸუჯის, ნოღა კრამფორსიშ ხოლოს. წყარმალუშ სიგჷნძა რე 460 კმ. ღანჩოშ ფართობი 31,864 კვ.კმ.
სოხუმიშ სახენწჷფო უნივერსიტეტი
1989 წანაშ ჩინებული პოლიტიკური მოლინეფიშ უკული, აფხაზეთიშ (სოხუმიშ) უნივერსიტეტის გიშერთჷ ქორთული ნორთიქ, ნამუთ აფხაზეთიშ უნივერსიტეტიშ პროფესორ-მაგურაფალეფიშ დო სტუდენტეფიშ უმენტაშობას აკმაართიანენდჷ. 1989 წანაშ 14 მესის უნივერსიტეტიშ ქორთული ნორთიშ ბაზაშა დირსხუ ივანე ჯავახიშვილიშ ჯოხონობაშ ქართიშ სახენწჷფო უნივერსიტეტიშ სოხუმიშ ფილიალი, ნამუქჷთ 1993 წანაშე ნოღა ქართის გაგინძორჷ ფუნქციონირაფა. 2007 წანაშ 31 კვირკვეს საქორთუოშ თარობაშ დოდგინალათ ქსუ სოხუმიშ ფილიალიშ ბაზაშა დირსხუ ოჯარე სამართალიშ იურიდიული პიჯი - სოხუმიშ უნივერსიტეტიქ. 2008 წანაშ 4 ღურთუთას უნივერსიტეტიქ მიღჷ ოგანათეშ საქვარუაშ წარმებაშ სახენწჷფო ლიცენზია, დო 2008 წანაშ 8 ღურთუთას - სახენწჷფო აკრედიტაცია (5 წანაშ ვადათ).
ანგერმანი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შვედეთიშ წყარმალუეფი
სოხუმიშ სახენწჷფო უნივერსიტეტი
ისტორია
სოხუმიშ სახენწჷფო უნივერსიტეტიქ დირსხუ 1932 წანაშ 7 ფურთუთას აფხაზეთიშ გონათაფაშ ოკათე კომისარატიშ („გონკათკომი“) დოდგინალაფაშ ჰოიათ მუჭოთ აგროპედაგოგიური ინსტიტუტი. 1933 წანას არსებული ინსტიტუტიშ ბაზაშა რეორგანიზაფილქ იჸუ სოხუმიშ მაქსიმ გორსკიშ ჯოხონობაშ სახენწჷფო პედაგოგიური ინსტიტუტო. 1979 წანას, საქორთუოშ სრრ გონათაფაშ სამინისტროშ გინოჭყვადინით გინიქიმინჷ აფხაზეთიშ სახენწჷფო უნივერსიტეტო (დჷმარსხუაფალი რექტორი რდჷ ზურაბ ანჩაბაძე).
დუდშე სახენწჷფო უნივერსიტეტი აკმოდირთუდჷ სუმი (აფხაზურნინამი, რუსულნინამი, ქორთულნინამი) სექტორეფშე. უნივერსიტეტის ქორთულნინამი სტუდენტეფიშ მეზინდუაქ აფხაზეფიშ უბაღინელობა გიმიჭანუ, მუქჷთ 1989 წანას ნოღა სოხუმს ბუძოლით ითუ. რუსულ დო ქორთულ ხასჷლეფს შქას წარმებული კონფლიქტიშ შედეგო ნოღა ქართის აფხაზეთიშ უნივერსიტეტიშ უნივერსიტეტიშ ნტინელი ქორთული სექტორიშ ბაზაშე დირსხუ აფხაზეთიშ დანძალებათ აკანთიერელი უნივერსიტეტიქ, ნამუთ ამდღარშა წჷმოძინათ ფუნქციონირენს.
სტუდენტური მაჯღვერალა
სოხუმიშ სახენწჷფო უნივერსიტეტიშ სტუდენტური მაჯღვერალა, საქორთუოშ უმაღალაში გონათაფაშენ კანონდვალაშ მეჯინათ იღოლუ 2008 წანას. 2008-2010 წანეფს სოხუმიშ სახენწჷფო უნივერსიტეტიშ სტუდენტური მაჯღვერალაშ პრეზიდენტი რდჷ გიორგი ბლიაძე; 2010-2012 წანეფს - თეონა მოდებაძე, 2012-2014 წანეფს მასუმა ჭანაფაშ სტუდენტური მაჯღვერალაშ პრეზიდენტი რდჷ გიორგი ომარაშვილი. 2014-2015 წანეფს ლაშა გაზდელიანი. 2016 წანაშ 12 გჷმათუთაშე სოხუმიშ სანენწჷფო უნივერსიტეტიშ სტუდენტური მაჯღვერალაშ პრეზიდენტი რე ნინო თავაძე. ვიცე-პრეზიდენტეფი: თინათინ ბუცხრიკიძე, ზაქრო ჩხეტიანი, გიორგი ჩოფლიანი.
ფაკულტეტეფი
აფხაზეთიშ სახენწჷფო უნივერსიტეტის უღჷ 7 ფაკულტეტი 41 კათედრა. თინა რე ევრაზიაშ უნივერსიტეტეფიშ ასოციაციაშ მაკათური, მორო ოუნივერსიტეტშქაშური თირუაშ ჸურე აფხაზეთიშ უნივერსიტეტიშ სოხუმიშ ნორთი რუსეფიშ დო აფხაზეფიშე ჸონაფილი ეთნოწიმინდუაშ დო თხოზინიშ გეშა რე გალენ პოლიტიკურ იზოლაციას, დო მანგო, იხურგუ ხვალე პოსტრცხუ ოფირჩათ. რუსეთი კინ ლაჸაფენს მახურგალ როლს აფხაზეთიშ პოლიტიკურ, კულტურულ დო თ.უ. რინაშ არძა სფეროს.
ოვეე ფოლკლორისტიკიკაშ დო ნართოლოგიაშ ოგურაფალი-ომენცარე ცენტრი
ოვეე ფოლკლორისტიკიკაშ დო ნართოლოგიაშ ოგურაფალი-ომენცარე ცენტრიქ იქიმინჷ 2001 წანაშ პირელს აფხაზეთიშ სახენწჷფო უნივერსიტეტიშ ფოლკლორიშ ლაბორატორიაშ ბაზას. ცენტრიშ თარი ღანკი აფხაზური ნართეფიშ ეპოსიშ დო ოართე, აფხაზური ფოლკლორიშ შხვა ჟანრეფიშ (ძეგლეფიშ) გურაფა, სისტემატიზაცია-კლასიფიკაცია წჷმარინუანს. ცენტრი ღანკო ისახუნს ხოლო ფოლკლორული ნაწარმებეფიშ დო ათე ნაწარმებეფიშ გეშა არსებული რკვიებეფიშ შედეგეფიშ შხვადოშხვა ნინაშა თანგუას დო პუბლიცირაფას. ცენტრი ატარენს ფოლკლორულ-ეთნოგრაფიულ ექსპედიციეფს ხვალე აფხაზეთიშ ტერიტორიას ვარჷნ, თურქეთისჷთ, სოდეთ ოხორანს აფხაზური დიასპორაშ თარი ნორთი. რკვიებაშ სამუშეფს ოკათჷნა უნივერსიტეტიშ სტუდენტეფი, ასპირანტეფი. ცენტრი რეგულარულო გიშაშქვანს წინგეფიშ სერიეფს აფხაზურ დო რუსულ ნინეფშა. („ფოლკლორული კულტურაშ ოქიანუ“, „მათქუალარი დო თიში ტექსტი“, „ჩინებული აფხაზოლოგეფი“) 1012 წანას მოსკოვური გიშაშქუმალუა „ნაუკა“-წკჷმა ართო გოთოლწონაფილი რე აფხაზური ნართეფიშ ეპოსიშ ტექსტეფიშ ედომუშამი ომენცარე დო აკადემიური გიშაშქუმალა აფხაზურ ნინაშა 7 ტომო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ უმაღალაში ოგურაფუეფი კატეგორია:აფხაზეთი
დისნომია (ალმაშარე)
მინი|დისნომია (კვარჩხანშე) დო ერისი (ცენტრის) დისნომია (ოფიციალურო  (136199) Eris I Dysnomia; ბერძნ. Δυσνομία – მეკენჯი) — ჩქინ ბჟაშ სისტემაშა მიშმალი ჯუჯა პლანეტა ერისიშ ასეშო ჩინებული აკა თუთა. მიოგორუ მაიკლ ბრაუნქ 2005 წანაშ 10 ეკენიას. რადიუსი 75 კმ, დიამეტრი 150 კმ. ჯოხოქ გიადჷ ჯვეში ბერძენული მითოლოგიას რიაშ, ბურჯაფიშ დო დებაშ ოსურღორონთიშ, ერისიშ ცირასქუაშ, დისნომიაშ ჯოხოშ მეჯინათ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ტრანსნეპტუნური ობიექტეფი
დიაშ ორთაშობური ალმაშარეეფი
ვაკოანჯარაფილი თოლით ნამთინი შხვა პლანეტაშ თუთა ვამოჩქჷ. ხოლო უმოსი უტელესკოპეთ შორიში გიგანტი პლანეტეფი - ურანი დო ნეპტურნი ხოლო უმუჭირინაფუ რე თოლიშო, თინეფიშ თუთეფი ვარინ. თეშ გეშა რე მერსხილი შხვა ”თუთეფიშ” მეგორაფა გალილეო გალილეიშ ჯოხოწკჷმა. დახე ოთხოში წანაშ უწოხოლე, თე იტალირ მენცარქ მუშითნაკათებუ ლექინი ჭოგრიტით ართო დიაშ ოთხი თუთას მიოგორუ. თინეფს გიოდვეს: იო, ევროპა, განიმედე დო კალისტო. იო დო ევროპა დოხოლაფირო ჩქინი თუთაშსხი რსხულეფი რე დო დოხოლაფირო კინ თი გოძვენას გართანა დიას, მუჭოთ თუთა - დიხაუჩას: იო - 420 ვითოშ, ევროპა - 671 ვითოშ კმ-ის (ქეშგოშინანთ, ნამჷ-და თუთაშე დიხაუჩაშა 384 400 კმ რე). საინტერესო რე დიაშ ელმოლს თინეფიშ გორთაფაშ პერიოდეფი, ანუ ”თუთეფი”: იოს ”თუთა” გვალო 1 დღა დო 18 სათი რე, ევროპაში - 3 დღა დო 13 სათი, (თუთაში — 1 თუთა 27 დღა რე!). რახანც ქობთქუათ, დიაშ დღა-სერი (ლირული რთაფაშ პერიოდი) ჟირ დო გვერდშა უმოსი კუნტა რე ჩქინ დღა-სერშე, თიში წანმოწანა — (ბჟაშა გორთაფაშ პერიოდი) 12 ჩქინობურ წანმოწანას ომანგჷ. დიაშ შხვა ალმაშარეეფი - განიმედე დო კალისტო თუთაშე დახე ჟირთისხი დიდეფი რენა, თინეფიშ ”თუთეფი” — ომანგეთ 7 დო 17 დღ რე.
დიაშ თუთეფი (ალმაშარეეფი)
კატეგორია:პლანეტა დია
3000
(სუმ ვითოში) წანა — III ვითოშწანურაშ 30-ა ოშწანურაშ 100-ა წანა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:
ნადიადი
ნადიადი — ნოღა ინდოეთიშ ოორუე-ბჟადალშე, შტატი გუჯარათის, ხედაშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
კატეგორია:გუჯარათიშ ნოღეფი კატეგორია:ინდოეთიშ ნოღეფი
სიროჰი
სიროჰი (Sirohi, सिरोह) — ნოღა ინდოეთიშ ოორუე-ბჟადალ ნორთის, რაჯასტანიშ შტატის, სიროჰიშ ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
რეზერფორდ ჰეისი
რეზერფორდ ბირჩარდ ჰეისი (Rutherford Birchard Hayes; დ. 4 გჷმათუთა, 1822 — ღ. 17 ღურთუთა, 1893) — ამერიკალი პოლიტიკოსი, ადვოკატი დო ჯარიშკოჩი. ააშ-შ მა-19 პრეზიდენტი 1877-1881 წანეფს, რესპუბლიკარი.
კატეგორია:ააშ-შ პრეზიდენტეფი კატეგორია:ააშ-იშ წჷმმარინაფალეფიშ პალატაშ მაკათურეფი კატეგორია:ოჰაიოშ გუბერნატორეფი კატეგორია:ამერიკალი ოურდუმე მოღალეეფი კატეგორია:დუნაბადი 1822 კატეგორია:ნაღურა 1893
მამბერე-კადეი
მამბერე-კადეი (Mambéré-Kadéï; Sêse tî kömändâ-kötä tî Mambere-Kadei) — ცენტრალური აფრიკაშ რესპუბლიკაშ პრეფექტურა.
სუბპრეფექტურეფი
კატეგორია:ცენტრალური აფრიკაშ რესპუბლიკაშ პრეფექტურეფი
უბორტი
უბორტი რე წყარმალუ ჟიტომირიშ ოლქის (უკრაინა) დო გომელიშ ოლქის (ბელარუსი), წყარმალუ პრიპიატიშ მარძგვან ნადუ. უბორტიშ სიგინძა რე 292 კმ. ღანჩოშ ფართობი 5,820 კვ.კმ.
კატეგორია:უკრაინაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ბელარუსიშ წყარმალუეფი
მინგ-ნა ვენ
მინგ-ნა ვენ (Ming-Na Wen; დ. 20 გერგობათუთა, 1963) — ამერიკალი არტისტი. ოკათჷ სერიალს ბონიშ თხობელეფს მელინდა მეი-შ როლს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1963 კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
მეტეორი
მინი|200პქ|[[პერსეიდეფი (ასტრონომია)|პერსეიდეფიშ მეტეორეფიშ რანწკი დო ირემიშ ნასხაპა]] მეტეორი (ბერძ μετέωρος, ცაშური), "ჰავას მაფარფალე" — კოსმოსური წჷმოულიბაშ გოვარვალაფირი რსხული, ნამუთ მალას ყარენს დიხაუჩაშ ატმოსფეროს. თე მოლინას წჷმოქიმინუნს მორჩილი მეტეორული ნორსხულეფიშ ჭუალა (სამანგათ, კომეტეფიშ ვარდა ასტეროიდეფიშ ნოწილაკეფიშ). უმოსი დიდი ინტენსივობაშ ანალოგიურ მოლინას, ბოლიდი ჯოხო. თე მოლინას მეტეორიკა გურაფულენს.
მეტეორეფი შხირას მეტეორულ ბუნათ ირანწკჷნა, მუთ მეტეორეფიშ იროიან მასეფს წჷმარინუანს, ნამუეფით წანმოწანას გოთანჯილ ბორჯის, ჟიცაშ გოთანჯილ აბანს გჷთმორჩქინდჷნა.
კატეგორია:პლანეტოლოგია კატეგორია:ორთშობური მოლინეფი
ქვემო წყარო
ქვემო წყარო (1948 წანაშახ ქვემო ლემსა) — ოფუტე საქორთუოს, აფხაზეთიშ ავტონომიურ რესპუბლიკას, გულრიფშიშ მუნიციპალიტეტის (წებელდაშ თემი), წყარმალუ, კოდორიშ ლეხერს, სოხუმიშ ოურდუმე რზას. ზუღაშ დონეშე 380 მ, გულრიფშიშე 22 კმ, კელასურშე (უახოლაში რკინაშარაშ დგჷმილი) 25 კმ. 2008 წანაშე ოკუპირაფილი რე რუსეთიშ ფედერაციაშით.
სქოლიო
კატეგორია:წებელდაშ თემიშ ოფუტეეფი კატეგორია:გულრიფშიში მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი კატეგორია:აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ ოფუტეეფი კატეგორია:საქორთუოშ ოფუტეეფი კატეგორია:რუსეთიშით ოკუპირაფილი საქორთუოშ ოფუტეეფი
მაქს დელბრიუკი
მაქს ლუდვიგ ჰენინგ დელბრიუკი (გერმ. Max Ludwig Henning Delbrück; დ. 4 ეკენია, 1906, ბერლინი, გერმანიაშ იმპერია — ღ. 9 მელახი, 1981, პასადენა, კალიფორნია, ააშ) — გერმანალი-ამერიკალი ბიოფიზიკოსი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალეფი კატეგორია:გერმანალი ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ბიოფიზიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1906 კატეგორია:ნაღურა 1981
ვალე
ვალე — ნოღა საქორთუოს, ახალციხეშ მუნიციპალიტეტის, სამცხე-ჯავახეთიშ აკანს.
იდვალუაფუ წყარმალუ ფოცხოვიშწყარიშ მარძგვანი წყარპიჯის, ერუშეთიშ ქჷნდჷრიშ დაღარას გერთელი ოორუე კართეს. ზუღაშ დონეშე 1000-1200 მ. ახალციხეშე 12 კმ.
ვალეს გვალაშ სტეპიშ ჰავა რე. უჩქუ რგილი მორჩილთირამი ზოთონჯი დო ხანგჷრძე ტიბუ ზარხული. ოშქაშე წანმოწანური ტემპერატურა 9 °C, ღურთუთას — 3,8 °C, კვირკვეს 20,2 °C. ნოლექეფი 550 მმ წანმოწანას.
ვალექ, მუჭოთ ნოღაქ, წჷმიქიმინჷ უჩა ნოშქერიშ მოპალაფაშ გეშა, მარა დაბალი ტექნიკურ-ეკონომიკური მაძირაფალიშ გეშა ნოშქერიშ მოპალაფაქ 1974 წანაშე მირკჷ. ვალეს რე ორეწუალე ოწარმეეფი, სინთელუანობაშ, გონათუაშ დო კულტურაშ დგჷმილეფი, რკინაშარაშ დგჷმილი.
სქოლიო
კატეგორია:საქორთუოშ ნოღეფი კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთიშ აკანიშ ნოღეფი
ყირგიზეთიშ პრეზიდენტი
ყირგიზეთიშ პრეზიდენტი — ყირგიზეთიშ სახენწჷფო მადუდე, ნამუსჷთ მახორობა გიშმაგორჷნს 6 წანაშ ხანით. კინ ართი დო იგივე პიჯის ვაშეულებუ მაჟირაშა გეგშაგორანი. პრეზიდენტო შილებე გეგშაგორან ყირგიზეთიშ მენოღალე არძაშ უკულაში 35 წანაშ დო არძაშე უმენტაშ 70 წანაშ ხანიში, უჩქუდას ოკო სახენწჷფო ნინა დო ქიანას ოკო ოხორანდას მინიმუმ 15 წანას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:აზიაშ ქიანეფიშ პრეზიდენტეფი *
ჯუჯა პლანეტა
კატეგორია „ჯუჯა პლანეტა“ ვარე პლანეტაშ კატეგორიაშა მიშმალი თუდონი კატეგორია. თინა რე გვალო შხვა ახალი კატეგორია. თენა თის რაგადანს, ნამჷ-და ჯუჯა პლანეტა პლანეტა ვარე.
ასეიან ბორჯის ოერფოშქაშე ასტრონომული რსხუს დიოდღარო გჷშაგორილი აფუ ხუთი ჯუჯა პლანეტა: ცერერა, პლუტონი, ჰაუმეა, მაკემაკე დო  ერისი.
სქოლიო
კატეგორია:მერკე სტატიეფი ასტრონომიაშ გეშა
ტაილანდი
ტაილანდიშ ომაფე — ზოხორინელი სახენწჷფო. ნამუთ იდვალუაფუ ობჟათე აზიაშ ცენტრის. ტაილანდიშ ფართობი - 513 115 კვ.კმ. ქიანა ოორუშე ობჟათეშა გჷნოზინდილი რე 1500 კილომეტრის, ბჟაეიოლშე ბჟადალშა - 800 კმ-ს.
დებრეცენი
thumb|right|250px|კაბეტი ოხვამე thumb|right|250px|დებრეცენიშ ცენტრიშ გიოჯინი ჟილეშე thumb|right|250px|ოსუმარე „ორქოშ ხოჯი" thumb|right|250px|დებრეცენიშ უნივერაიტეტი
ტაილანდი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ობჟათე-ბჟაეიოლი აზიაშ ქიანეფი კატეგორია:აზიაშ ქიანეფი კატეგორია:კონსტიტუციური მონარქიეფი კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი
დებრეცენი
დებრეცენი (Debrecen [ˈdɛbrɛt͡sɛn], ) — ნოღა უნგრეთიშ ბჟაეიოლშე, სიკაბეტაშ მეჯინათ მაჟირა ნოღა ბუდაპეშტიშ უკული, ჰაიდუ-ბიჰარიშ მედიეშ ადმინისტრაციული ცენტრი. იდვალუაფჷ ბუდაპეშტიშ ბჟაეიოლშე 220 კილომეტრიშ მეძენას.
რესუტსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:უნგრეთიშ ნოღეფი
კამოტესიშ ზუღა
კამოტესიშ ზუღა — მორჩილი ზუღა, იდვალუაფუ ფილიპინიშ არქიპელაგიშ დინოხოლე. ზუღა გჷნოზინდილი რე ფილიპინეფიშ ჟირ რეგიონს - ბჟეიოლ ვისაიასიშ დო ცენტრალურ ვისაიასიშ შქას. ოორუეშე დო ბჟაეიოლშე უხურგანს კოკი ლეიტე, ობჟათეშე — ბოჰოლი დო ბჟადალშე სებუ. ზუღა მერსხილი რე ვისაიანიშ დო ბოჰოლიშ ზუღეფწკჷმა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რჩქალი ოკიანეშ ზუღეფი კატეგორია:ფილიპინეფიშ ზუღეფი
3001
3001 (ართი) წანა — გრიგორიანული კალენდარით ნარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე ჟაშხა. თე წანა რე XXXI ოშწანურაშ 1-ა დეკადაშ მა-1 წანა.
კატეგორია:
იაპონიაშ დინოხოლენი ზუღა
მინი|270პქ|იცუკუსიმაშ ოხიდა იაპონიაშ დინოხოლენი ზუღა, სეტო-ნაიკაი — ზუღა რჩქალ ოკიანეს. ოორუეშე დო ბჟაეიოლშე აკოხურგელი რე კოკი ჰონსიუშ ბჟადალი ნორთიშ ობჟათ წყარპიჯით, ობჟათე-ბჟადალშე უხურგანს კოკი კიუსიუშ წყარპიჯი, ობჟათეშე კოკი სიკოკუშ ოორუე წყარპიჯი. ზუღა უმენტაშო იზოლირებული რე იაპონიაშ დო ფილიპინიშ ზუღეფშე დო ხვალე უგნუხურგუეთ რე მერსხილი თინეფწკჷმა, ოორუეშე ინწრო დო თხითხუ (10-10,5 მ) კამონიშ საროტი რე. რჩქალი ოკიანეს მითმიარსხუ კიიშ დო ბუნგოშ საროტეფით, იაპონიაშ ზუღას — სიმონოსეკიშ საროტით. ზუღა გინოზინდილი რე დოხოლაფირო განედიშ მალობათ. კოკეფშქაფონი კონტინენტური ზუღა რე. სიგჷრძა 445 კმ, სიგანე 55 კმ, ფართობი 18 000 კმ². მაქსიმალური სიტომბა 241 მ. ოშქაშე სიტომბა 20-60 მ. ჯიმუამობა 30-34 ‰.
ზუღას დოხოლაფირო 3000 კოკი რე, ნამუთ იკენს ზუღაშ ოფრჩაშ უმენტაშ ნორთის. კოკეფი გიშართილი რე მიარე მუდანობაშ საროტით. წყარპიჯეფი ძალამ დოწეწილი რე. ზუღაშ შქა ნორთი ძალამი მორჩილწყარამი რე. ზუღა ეშადგჷ ოორუე გვერდოსფეროს სუბტროპიკულ ზონას. ზუღა წჷმარინუანს იაპონიაშ შამულამ დინოხოლენ ოზუღე შარას. ზოთონჯს აზიაშ მატერიკშა იფაჩუ მაღალი წნევაშ ჸინჩი ოლქი, რჩქალი ოკიანეშ ოორუე ნორთის გოფაჩილი რე ალეუტიშ მინიმუმი, ნამუშ ცენტრი ილოკალიზებუ ალეუტიშ რანწკიშ ბჟაეიოლ ნორთის. თეშენ იაპონიაშ დინოხოლენი ზუღაშ ღილე ოფირჩეფს გოპატჷნაფილი რე ოორუე-ბჟადალიშ დო ოორუეშ ბორიეფი (ზოთონჯიშ მუსონი), ნამუშ გომაჟირაფა 60%-ის გინმანჭუ, თინეფიშ სიჩქარა ოშქაშეთ ომანგჷ - 3-4 მ/მრ-ს (ზოხო თუთეფს თე მაძირაფალი ძინულენს). წყარპიჯეფიშ რთულ ოროგრაფიას გოლინა უღჷ ბორიეფიშ მალობაშა დო სიჩქარაშა.
თარი ონიშოლეფი: კობე, ოსაკა, სიმონოსეკი დო შხვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:რჩქალი ოკიანეშ ზუღეფი
უკრაინაშ ნოღეფიშ ერკებული
2008 წანაშ 1 ღურთუთაშ მუნაჩემეფით, უკრაინას 458 ნოღა რე (мiсто). ოლქეფიშ ადმინისტრაციული ცენტრეფი ეშანილი რე რუმე შრიფტით. გიმე მოჩამილი უკრაინული ნოღეფიშ მახორობა დონწყილი რე 2001 წანაშ ეჭარუაშ მეჯინათ.
ნოღაშ სტატუსი
ნოღაშ სტატუსი ნაძირეფი რე გეჸვენჯი რცხილს
უკრაინაშ ართამი რუკა
რუკაშ ლეგენდა:
რესურსეფი ინტერნეტის
უკრაინა
ასტეროიდი
thumb|250px|right|[[253 მატილდა, C-ტიპიშ ასტეროიდი.]] ასტეროიდეფი — ბჟაშ ელმოლს ელიფსურ ორბიტეფს მაყარე რსხულეფი, ნამუეფიშ ზჷმეფი ბჟაშ სისტემაშ პლანეტეფწკჷმა ალაზჷმაფათ მორჩილი რე. სამანგ. ცერერაშ დიამეტრი რე 770 კმ, პალადასი — 490 კმ, 4 ვესტაშ — 385 კმ, შხვეფიში - ბრელით კუნტა.
XX ოშწანურასმეგორაფილი რე ხვალე 40კმ-შე კუნტა დიამეტრიანი ასტეროტიდეფი. არძა თი ასტეროიდის, ნამუეფიშ ორბიტა ზუსტას რე გჷმოკოროცხილინ, დორხველური ჯოხო დო იროიანი ნომერი უღუ. თეჯგურა ასტეროიდეფი რიცხუ 2500-შე უმოსი რე. თინეფშენ ინფორმაცია ირწანას ინჟინაფუ საირქიანო გიშაშქუმალას "ასტეროიდიშ ეფემერიდეფი".
ასტეროიდიშ ორბიტეფი თარო მოროხიშ დო დიაშ ორბიტეფს შქას რე. თინეფს დიდი ექსცენტრისიტეტეფი უღუნა, ეკლიპტიკაშ ობირტყაშოთ ოშქაშე გერთელობა — 9,54° რე.
ლიტერატურა
*
3002
3002 (ჟირი) წანა — გრიგორიანული კალენდარით ნარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე ჟაშხა. თე წანა რე XXXI ოშწანურაშ 1-ა დეკადაშ მა-2 წანა.
სუდანიშ ნოღეფიშ ერკებული
სუდანიშ ნოღეფი (ملحق:قائمة مدن الجزائر) — სუდანიშ შხუ დოხორინელი პუნქტეფიშ ერკებული. ვებ-ხასჷლაშ World Gazeteer მუნაჩემეფით, სუდანს 104 ნოღა რე 2000-შე უმოსი მახორუთ.
სუდანიშ ნოღეფიშ ერკებული
thumb|right|250px|სუდანიშ ნოღეფი thumb|right|250px|ხარტუმი, სუდანიშ ნანანოღა thumb|right|250px|მეჩეთი ნოღა ომდურმანს
სუდანიშ ართამი რუკა
რუკაშ ლეგენდა:
სქოლიო
სუადანი
გორინი (წყარმალუ)
გორინი — წყარმალუ უკრაინას დო ბელარუსის, წყარმალუ პრიპიატიშ მარძგვან ნადუ. სიგინძა 659 კმ. ღანჩოშ ფართობი 27,700 კვ.კმ. გორინი გიშმურს ნოღეფს: იზიასლავი, სლავუტა, ნეტეშინი, ოსტროგი, დუბროვიცა (უკრაინა), დავიდ-გოროდოკი, სტოლინი (ბელარუსი).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:უკრაინაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ბელარუსიშ წყარმალუეფი
3003
3003 (სუმი) წანა — გრიგორიანული კალენდარით ნარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე ჟაშხა. თე წანა რე XXXI ოშწანურაშ 1-ა დეკადაშ მა-3 წანა.
კინშასა
კინშასა აფრიკაშ მახორობაშ მუდანობაშ მეჯინათ მაჟირა აბანს იკენს ლაგოსიშ უკული. თინა თაშნეშე მოსოფელს მაჟირა ფრანგულნინამი მახორობათ დოხორელი ნოღა რე პარიზიშ უკული. თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და კინშასაშ მახორუეფს თე თუ თი დონეშა უჩქჷნა ფრანგულინ, თის თინეფი უმენტაშო ოჭარალეთ გჷმირინუანა. ნანანოღას ორაგადეთ უმენტაშო გჷმირინუანა — ნინას ლინგალა, ნამუთ ორხველჷ ბანტუშ ნინეფიშ ფანიას. თუ კინშასა მიმალი დემოგრაფიული სიტუაცას თეშნერო დითხილუ-და, 2020 წანაშო პარიზიშ მახორობაშ მუდანობას გუწორუანს.
სქოლიო
კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ მილიონაინი ნოღეფი კატეგორია:აფრიკაშ ნანანოღეფი კატეგორია:ჯოხოთირელი დოხორელი პუნქტეფი კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ნოღეფი
ბრეთ დალტონი
ბრეთ პატრიკ დალტონი (Brett Patrick Dalton; დ. 7 ღურთუთა, 1983) — ამერიკალი არტისტი. არძაშე უმოსო ჩინებული რე გრანთ ვორდიშ დო ჰაივი-შ როლიშ ლაჸაფით ABC-შ სერიალს ბონიშ თხობელეფს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1983 კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
ზაიიდ ბინ სულთან ალ ნაჰაიანი
ზაიიდ ბინ სულთან ბინ ზაიიდ ბინ ხალიფა ალ ნაჰაიანი (زايد بن سلطان بن زايد بن خليفة آل نهيان; დ.6 მესი, 1918, აბუ-დაბი — ღ. 2 გერგობათუთა, 2004, აბუ-დაბი, არაბეფიშ გოართოიანაფილი საამიროეფი) — არაბეფიშ გოართოიანაფილი საამიროეფიშ დჷმარსხუაფალი დო პირველი პრეზიდენტი (1971—2004 წწ.), აბუ-დაბიშ ამირა (1966—2004 წწ.).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ალ ნაჰაიანი კატეგორია:არაბეფიშ გოართოიანაფილი საამიროეფიშ პრეზიდენტეფი კატეგორია:არაბეფიშ გოართოიანაფილი საამიროეფიშ მილიარდელეფი
ცხინვალი
ცხინვალი — რესპუბლიკური დოჸუნალაშ ნოღა საქორთუოს, ჸოფილი ობჟათე ოსეთიშ ავტონომიური ოლქიშ დო ჸოფილი ცხინვალიშ რაიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. 1934-1961 წანეფს ნოღას „სტალინირი“ ჯოხოდჷ. იდვალუაფუ დინოხოლენი ქართლიშ ვეს, დიდი ლიახვიშ ლეხერს, ზუღაშ დონეშე 860 მ სიმაღალას. მახორობა 32 180 (2019 წ.). ჯოხო წჷმოურს ჩანარი ცხიმურიშე, ჯვეში ქორთულით ქრცხილა, თაჸურეშე ქრცხინვალი.
ასე ცხინვალს, მუშითგჷმოცხადაფილი დე-ფაქტო „ობჟათე ოსეთიშ რესპუბლიკაშ“ ნანანოღაშ ფუნქციას არსულენს. ნოღა ელაზჷმაფათ თინჩალი რე, მარა თოლოძირეთ დედაღარჷ ჟირ კონფლიქტურ აკანს შქას პოლიტიკური აპიჯალაშ ვაარსებობაშ გეშა.
ასე ნოღა, 2008 წანაშე რუსეთიშ ფედერაციაშით რე ოკუპირაფილი.
სქოლიო
კატეგორია:ობჟათე ოსეთიშ სპეციალური ადმინისტრაციული ართული კატეგორია:საქორთუოშ ნოღეფი
ინი (წყარმალუ)
ინი (Inn, Aenus, Oenus) — წყარმალუ შვეიცარიას, ავსტრიას დო გერმანიას, დუნაიშ მარძგვან ნადუ. წყარმალუ ინი იჭყაფჷ შვეიცარიაშ ალპეფს, ენგადინიშ რეგიონს, გიშმურს ზილსიშ დო სილვაპლანაშ ტობეფს, უკულ მიშმურს ავსტრიაშ ტერიტორიაშა, სოდეთ გიშმურს ტიროლიშ ტერიტორიას დო ტიროლიშ ნანანოღა ინსბრუკის, უკულ მიშმურს ბავარიაშა, ნოღა კუფშტაინიშ ხოლოს. ბავარიაშ ტერიტორიას ინი გიშმურს შხვადოშხვა ნოღეფს, იკათუანს შხვადოშხვა ნადუეფს დო ინაკათუ წყარმალუ დუნაის, პასაუშ ტერიტორიას. ინიშ უდიდაშ ნადუეფ რე: ფლაცი, შპიოლი, პიცბახი, მელახი, სილი, ზილერი, მურნი, ჰარტბახი, სანა, გურგლბახი, კიფერბახი, მანგფოლი, ისენი, როტი დო შხვეფი. წყარმალუ ინის იდვალუაფჷ 24 კაშხალი, უდიდაშეფ რე: პრადელა, იმსტი, ნუსდორფი, ტოგინგი, მარტინა. წყარმალუ ინიშ სიგჷნძა რე 518,5 კმ. ღანჩოშ ფართობი 26,053 კვ.კმ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ევროპაშ წყარმალუეფი კატეგორია:შვეიცარიაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ავსტრიაშ წყარმალუეფი კატეგორია:გერმანიაშ წყარმალუეფი კატეგორია:დუნაიშ ნადუეფი
3004
3004 (ოთხი) წანა — გრიგორიანული კალენდარით ნარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე ჟაშხა. თე წანა რე XXXI ოშწანურაშ 1-ა დეკადაშ მა-4 წანა.