cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
მთვარის მოტაცება
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:1936 წანაშ რომანეფი კატეგორია:კონსტანტინე გამსახურდიაშ რომანეფი კატეგორია:ქორთული რომანეფი
ანდო ჰიროშიგე
ანდო ჰიროშიგე (მოგვიანაფათ უტაგავა ჰიროშიგე; 安藤広重; დ. 1797, ედო — ღ. 12 გჷმათუთა 1858, კჷნ თექ) — იაპონარი ხანტუ; უკიიო-ე-შ გემაჸვენჯალაშ ართ-ართი ჩინებული წჷმმარინაფალი დო კაცუშიკა ჰოკუსაიშ კონკურენტი. თიშ ნახანდეფქ „ტოკაიდოშ 53 გაჩემება“ (1833-1834) დო „ედოშ 100 მიოჯინი“ (1856-1858) დიდი გაულა იღვენუეს ფრანგ იმპრესიონისტეფშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იაპონარი ხანტუეფი კატეგორია:დუნაბადი 1797 კატეგორია:ნაღურა 12 გჷმათუთა კატეგორია:ნაღურა 1858
ჯვ. წ. 541
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 541 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ანხელი
ანხელი (Kerepakupai Meru, Salto Ángel, პემონურ ნინაშა — Kerepakupai vena, მუთ შანენს „ოტორონჯე აკანიშ წყარგელაფუს“) — არძაშე მაღალი წყარგელაფუ მოსოფელს. იდვალაუფუ ობჟათე ამერიკას, ვენესუელას, ბოლივარიშ შტატის, იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ერკებულშა მიშაღალირი კანაიმიშ ერუანული პარკიშ ტერიტორიას, გინმურს აუიანტეპუიშ გვალაშე. წყარგელაფუშ გენალაფუშ სიმაღალე რე 978 მეტრა. ანხელი იშაყარუ წყარმალუ კერეპიშ წყარით, ნამუთ აკათუ წყარმალ კარაოშ ნოჸელას, წყარმალ ჩურუნს. მუშჸურე, არძო თე წყარმალუ ორინოკოშ ღანჩოს ორხველჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
მინი|მარცხნივ|ცენტრი|760px| წყარგელაფუ ანხელი, პანორამა
ოსტერსხელდეშ ერუანული პარკი
ოსტერსხელდეშ ერუანული პარკი (Nationaal Park Oosterschelde) — ერუანული პარკი ნიდერლანდის, ზელანდიაშ პროვინციას. დირსხუ 2002 წანას. ფართობი 370 კმ². ფართობით წჷმარინუანს ნიდერლანდიშ უდიდაშ ნაციონალურ პარკის. ფორჷნს წყარმალუ ბჟაეიოლი შელდაშ ნორთის. გოხოლუას მუდგაზმარენი კოკი რე. წყარპიჯიშ ედომუშამი სიგჷნძა 125 კმ რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნიდერლანდიშ ერუანული პარკეფი
ბიორნსტიერნე ბიორნსონი
ბიორნსტიერნე მარტინიუს ბიორნსონი (ნორვ. Bjørnstjerne Martinius Bjørnson; დ. 8 ქირსეთუთა, 1832, კვიკნე, ნორვეგია — ღ. 26 პირელი, 1910, პარიზი, საფრანგეთი) — ნორვეგიალი პოეტი, ჭარუ, დრამატურგი, ნოველისტი დო ჟურნალისტი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ლიტერატურაშ დარგის 1903 წანას, ნორვეგიაშ სახენწჷფო ჰიმნიშ ტექსტიშ ავტორი. XIX ოშწანურაშ უდიდაშ ნორვეგიალ ჭარუეფშე, დიდი ოთხიშე (ბიორნსტიერნე ბიორნსონი, ჰენრიკ იბსენი, იუნას ლი, ალექსანდრე ჰელანი) ართ-ართი რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნორვეგიალეფი კატეგორია:ნორვეგიალი ჭარუეფი კატეგორია:ნორვეგიალი პოეტეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნორვეგიალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ლიტერატურაშ დარგის კატეგორია:დუნაბადი 1832 კატეგორია:ნაღურა 1910
თუდოლენი ნორმანდია
right|თუდოლენი ნორმანდია თუდოლენი ნორმანდია (ფრ. Basse-Normandie) რე რეგიონი საფრანგეთიშ ოორუე-ბჟადალს, ისტორიული ნორმანდიაშ ნორთი. აკმოდირთუ 3 დეპარტამენტიშე: კალვადოსი, მანში, ორნი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საფრანგეთიშ რეგიონეფი
სან-პედრო-დე-კიმესიშ მუნიციპალიტეტი
სან-პედრო-დე-კიმესიშ მუნიციპალიტეტი (San Pedro de Quemes) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიას, პოტოსიშ დეპარტამენტიშ ნორ-ლიპესიშ პროვინციას. 2010 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 1 117 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 4 291 კმ² რე.
მუნიციპალიტეტი მუშ ჸურეშე კანტონეფო ირთუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლივიაშ მუნიციპალიტეტეფი
რეი სტივენსონი
ჯორჯ რეიმონდ სტივენსონი (George Raymond Stevenson; დ. 25 მესი, 1964 — ლისბურნი — ღ. 21 მესი, 2023, ლაკკო-ამენო, იტალია) — ოორუე ირლანდიარი არტისტი. გინოღალირი რე ფილმეფს: ილაიშ წინგი (2010), თორი: წკურუმია ოქიანუ (2013), მოვარიე (2014) დო შხვა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1964
უილიამ რანდალ კრიმერი
უილიამ რანდალ კრიმერი (ინგლ. William Randal Cremer; დ. 18 მელახი, 1828, ფერემი, ჰემპშირი, დიდი ბრიტანეთი — ღ. 22 კვირკვე, 1908, ლონდონი, ინგლისი, დიდი ბრიტანეთი) — ინგლისარი ლიბერალი პოლიტიკოსი, პაციფისტი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი შვიდობაშ დარგის (1903).
კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი პოლიტიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ინგლისარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1828 კატეგორია:ნაღურა 1908
გუჯარათული ნინა
left გუჯარათული ნინა (ગુજરાતી Gujarātī, თაშნეშე რჩქინელიე მუჭოთ გუჯარათი) – გუჯარათარეფიშ ნინა, ორხველჷ ინდოევროპული ფანიაშ ინდურ ბუნას. ჭარალუა გერსხილიე დევანაგარიშ მოჯგირე ანბანშა.
ჩინებეფი
გუჯარათული ნინა გოფაჩილიე ინდოეთიშ გუჯარათიშ დო მაჰარაშტრაშ შტატეფს. მუში სტრუქტურული ტიპით უკებ ოშქაშე დვალუა ჰინდიშ დო მარათჰიშ შქას. თინა ახლოსიე რაჯასტანულ ნინაწკჷმა, ბრელი დიალექტი უღჷ, თინეფს შქას სოციალური. თარი დიალექტეფიე: ოორუეშ ვარდა აჰმადაბადიშ, ბჟადალიშ ვარდა კათჰიავარიშ, ობჟათეშ ანუ სურატიშ. გუჯარათულ ბუნას ორხველჷ ინდოეთიშ დო პაკისტანიშ მუსხირენ მორჩილმუდანობაშ ნინა, თინეფს შქას: აერი, ჯანდავრა, პარკარი, ვადიარა დო შხვეფი.
სტატუსი
ოფიციალური ნინა:
გოფაჩუაშ არეალი:
(გუჯარათი),
ლექსიკა
ლექსიკას ბრელიე ნორსხებუეფი სანსკრიტშე, სპარსულშე დო არაბულშე. ევროპული ზიტყვეფი გუჯარათულშა მიშმურს ინგლისური ნინაშე.
ფრაზეფი დო ზიტყვეფი
რიცხუეფი
ოინტერესე ფაქტეფი
გუჯარათული ნინა, ლეგენდარული ბუნაშ Queen-იშ ლიდერიშ დო ინგლისარი როკ-მუსიკოსიშ ფრედი მერკურიშ ოდაბადური ნინა რდჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინდოარიული ნინეფი
ნანგარიცაშ კანტონი
ნანგარიცაშ კანტონი (Cantón Nangaritza) — კანტონი ეკვადორს, სამორა-ჩინჩიპეშ პროვინციას. ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა ნანგარიცა. 2001 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 4 797 ადამიერს აკმადგინანდჷ.
სქოლიო
კატეგორია:ეკვადორიშ კანტონეფი
კარლ რუნგე
კარლ დავიდ ტოლმე რუნგე (გერმ. Carl David Tolmé Runge; დ. 30 მარაშინათუთა, 1856, ბრემენი, გერმანიაშ რსხუ — ღ. 3 ღურთუთა, 1927, გეტინგენი, ვაიმარიშ რესპუბლიკა) — გერმანალი მათემატიკოსი, ფიზიკოსი დო სპექტროსკოპისტი. რუნგეშ ჯოხონობაშ რე რიცხუეფიშ ანალიზიშ მეთოდი, ნამუთ თიქ 1900-იან წანეფს აკიმუშუ.
დებადჷ ბრემენს. ბაღანობაშე ცხოვრენდჷ ჰავანას, სოდეთ მუამუში დანიაშ საკონსულოს მუშენდჷ. 1860-იან წანეფს რუნგექ ოცხოვრებშა ბერლინშა მიდართჷ დო გემშართჷ ბერლინიშ უნივერსიტეტიშა, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია მათემატიკას, 1880 წანას კარლ ვეიერშტრასიშ ხემანჯღვერობათ. 1886 წანას გინირთჷ ჰანოვერიშ უნივერსიტეტიშ პროფესორო.
რუნგეშ ომენცარე ინტერესეფიშ სფერო რდჷ სპექტროსკოპია, გეოდეზია დო ასტროფიზიკა. ჰენრიხ კაიზერიწკჷმა ართო გიმირკვიუ შხვადოშხვა ელემენტეფიშ სპექტრალური ღოზეფი.
1904 წანას, რუნგექ ფელიქს კლეინიშ მეპატიჟებათ, მენცარული კარიერა გაგინძორჷ გეტინგენიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ 1925 წანაშახ ქომუშენდჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალი მათემატიკოსეფი კატეგორია:გერმანალი ფიზიკოსეფი
ჯვ. წ. 542
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 542 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 1171
— ჯვ. წ. XII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1170-იანეფიშ რანწკო 9-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1171 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ავსტრალიაშ ოღინჩალეეფი
ავსტრალიაშ ოღინჩალეეფი – იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტი ავსტრალიას.
სარჯელერეჸონაფაშ დორცხაშეეფიშ ერკებული
იუნესკოშ მონძალაშ ერკებულშა მიშაღალირი 11 სარჯელერეჸონაფაშ დორცხაშე
სქოლიო
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალა ანბანიშ მეჯინათ კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ავსტრალიას
ტოდ ლოუ
ტოდ ლოუ (დ. 10 მესი, 1977) ამერიკალი არტისტი. არძაშე უმოსო ჩინებული რე ტერი ბელეფლორიშ როლით HBO-შ სერიალს ნანდული ზისხირი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
პაპუა-ახალი გვინეაშ ნოღეფიშ ერკებული
პაპუა-ახალი გვინეაშ ნოღეფიშ ერკებული.
პაპუა-ახალი გვინეაშ რუკა
ლეგენდა:
რესურსეფი ინტერნეტის
* პაპუა-ახალი გვინეა
იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ალბანეთის
2009 წანაშ მუნაჩემეფით ალბანეთის 3 იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტი რე.
სტატისტიკა
იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა მოსოფელიშ მასშტაბით 981 ობიექტი რე მიშაღალირი, თენეფშე 0,28 % ალბანეთიშ ობიექტეფი რე.
ერკებული
ერკებულშა მიშაღალირი რე ობიექტფი, იუნესკოშე მოსოფელიშ კულტურული მონძალაშ ერკებულშა თინეფიშ გეძინაშ მეჯინათ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ალბანეთი
აირონ-ბრიჯიშ ლეხერი
აირონ-ბრიჯიშ ლეხერი (Ironbridge Gorge) — ტომბა ლეხერი წყარმალუ სევერნიშ მანგის, ინგლისის, შორპშირიშ საგრაფოს.
დუდშე, არეალს სევერნიშ ლეხერი ჯოხოდჷ, მარა თეჟამიანი ჯოხო თექ გოდვალირი ჩინებული რკინაშ ხინჯიშე მიღჷ, ნამუთ მაართა რე მოსოფელს მუშ მაგურ ნოგაფუეფს შქას. წჷმარინუანს ისტროიულო თაქ მარენჯ ორეწუალე საქვარუაშ მინუშის. ხინჯიქ ეგაფილქ იჸუ 1799 წანას, თიშენი, ნამდა ართიანშა ქიმურსხუაფუდუკო ოერწუალე ნოღა ბროსელეი დო მაღაროეფით ჩინებული ჭიჭე ნოღა მედელეი.
რე ჟირი ბაძაძი, მუშ გეშათ თე ტერიტორიაზე ადრეული რეწუალაქ გევითარჷ — თიცალი ნედლეულიშ მოპალაფა, მუჭომეფით რე ქუანოშქერი, რკინაშ მადანი, კირქუა, დიხაჭუბერი, ნამუეფშეთ უკული რკინაშ ნაწარმის, კრამიტის დო ფაიფურს ახაზირენა, ლეხერს გოტარკალერი სახეთ რე დო თინეფიშ მოპალაფა ეფი რე; ტომბა დო ფართო წყარმალუ მოხუჯური რდჷ მოპალაფირი რესურსეფიშ ტრანსპორტირაფაშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი გოართოიანაფილ ომაფეს
ჯვ. წ. 1172
ნაღურა
კატეგორია:
ბისბოსხიშ ერუანული პარკი
ბისბოსხიშ ერუანული პარკი (Nationaal Park De Biesbosch) — ერუანული პარკი ნიდერლანდის, ოორუე ბრაბანტიშ დო ობჟათე ჰოლანდიაშ პროვინციეფს. დირსხუ 1994 წანას. ფართობი 90 კმ². ობჟათე თანჯა გინმურს წყარმალუ ამერიშ ლეხერს. მიარეფერუანი რე ფაუნა. მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ბორჯის პარკიშ ტერიტორია რდჷ პარტიზანეფიშ გიორენჯი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნიდერლანდიშ ერუანული პარკეფი
ბრუნო (წყარმალუ)
ბრუნო (ინგლ. Bruneau River) რე წყარმალუ ააშს, ნევადაშ დო აიდაჰოს შტატეფს. ბრუნო იჭყაფჷ ჯარბრიჯიშ გვალეფს, ნევადაშ ელკოშ ოლქიშ ტერიტორიას დო ინაკათუ წყარმალუ სნეიკის, აიდაჰოშ ოვაიჰიშ ოლქიშ ტერიტორიას. ბრუნოშ სიგჷნძა 246 კმ. რე, ღანჩოშ ფართობი 8,560 კვ.კმ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:ნევადაშ წყარმალუეფი კატეგორია:აიდაჰოშ წყარმალუეფი
პეჩი
პეჩი (უნგრ. Pécs) — მახუთა კაბეტაში ნოღა უნგრეთის. იდვალუაფუ ქიანაშ ობჟათე-ბჟადალს, მეჩეკიშ გვალეფიშ კართეეფს, ხორვატიაშ ხურგაწკჷმა. წჷმარინუანს ბარანიაშ აკანიშ ადმინისტრაციულ ცენტრის. 2010 წანაშ მუნაჩემეფით, თიში მახორობა 157 680 ადამიერს აკმადგინანს. მინი|მარცხნივ|პეჩიშ ორდოქირსიანული აკროპოლისი ნოღას ჯვეშო სოპიანაე ჯოხოდჷ დო თინა ახ. წ. II ოშწანურას რომალეფქ დარსხის ტერიტორიას, სოდეთ კელტური დო პანონიშ ტომეფი ოხორანდესჷნ. IV ოშწანურას, თიქ რომიშ ვალერიაშ პროვინციაშ ნანანოღათ დო შანულამი ორდოქირსიანული ცენტრო გჷნირთჷ. თე პერიოდის ორხველჷ აკროპოლისი, ნამუთ 2000 წანას იუნესკოქ მოსოფელიშ მონძალაშ ერკებულშა მიშეღჷ.
ნოღაშ ოეპისკოპოსე 1009 წანას მაფა იშტვან I-ქ დარსხუ, დო 1367 წანას მაფა ლუი I-ქ უნგრეთიშ მაართა უნივერსიტეტი დარსხუ, ნამუთ ასე ხოლო ქიანაშ ართ-ართი უდიდაში უნივერსიტეტი რე 34 000 სტუდენტით. დიდი უნგრალი ჰუმანისტი პოეტი დო ეპისკოპოსი იანუს პანონიუსიქ პეჩი ქიანაშ კულტურაშ დო ხელუანობაშ ართ-ართი ცენტრო გინაშქვჷ. ნოღას თაშნეშე უღჷ ოსმალეფიშ 150 წანამი ოკუპაციაშ ბორჯიშიანი ღვალიერი მონძალა, თინეფ შქას რე ფაშა ქაზიმიშ მეჩეთი.
ჟირი ვითოში წანაშ გოძვენას, პეჩი ირო რდჷ მულტიკულტურული ნოღა, ნამუთ ართო აკმანდღულუანდჷ შხვადოშხვა, გინორთელ კულტურულ ფასებეფს. თაქ ამუდღარშახ ართიანიშ ხასჷლას, რჩქალუანო ოხორანა უნგრალეფი, ხორვატიალეფი დო შვაბიარეფი. 1998 წანას, პეჩიქ იუნესკოშე ეჭოფჷ პრიზი „თინჩალაშ ნოღა“, მაართა რანწკის კულტურული უჭიჭაშობაშ ხუჯიშ მეჩამაშენ, თაშნეშე თი ტოლერანტობაშ გეშა, მუჟამცჷთ თიქ ბალკანურ ლჷმეფს მიარე ადამიერს მეჩჷ დუდიშ მიკაფორაფალი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:უნგრეთიშ ნოღეფი კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი უნგრეთის კატეგორია:ევროპაშ კულტურული ნანანოღეფი
ჯვ. წ. 543
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 543 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ამჩვაშა
მინი|268პქ|ევროპული ამჩვაშაშ გუმნაღელი მინი|268პქ|ამჩვაშაშ წორობიბლეფი ამჩვაშა (Sorbus aucuparia) — ბართვი ვარ-და მორჩილი ჯა ამჩვაშაშ გვარიშ, ვარდიშობურეფიშ ფანიაშე. ტუტაშფერი, ტაბაცა ბარჯღით, ბოწოწამი ახალნორდი ნოჸელეფით დო ცანდსუართული ფურცელკანამი ფურცელეფით. ჩე პიოლეფი ფარიშობურ წორობიბლეფს რე აკოშაყარელი. გუმნაღელი ბურთიჯგურა რგვალი რე, უშქურიშობური ფორმაშ, წვენამი, ჯვათირი ნარინჯიშფერი-მოჭითე რე.
ქიმიური აკოდგინალუა
გუმნაღელეფი იკათუანს ნწარე ნიფთიარობეფს, შანქარს, დჷმარჩქალე ნიფთიარობეფს, ვიტამინეფს C დო A-ს (კაროტინი).
გჷმორინაფა
ამჩვაშაშ გუმნაღელი მიშმურს მიარე ვიტამინური ჩაიშ აკოდგინალუაშა. 100 გ გიშაწირილ დო აკოცამულერ გუმნაღელეფიშ გიშნაწილოხა იკათუანს 80 მგ კაროტინს (ადამიერშო დღარი დოზა აკმადგინანს 3 მგ-ს). ამჩვაშას კაროტინი ჟირშა უმოსი რე, ვინდარო სტამფილოს, ოკათე მედიცინას ამჩვაშას დიდი ხანი რე გიმირინუანა ბჟღერმალინე დო ოღურღულე მეშქაშობაშ სახეთ. ხომაფილი გუმნაღელეფიშ ნახაშა დო ლადირი გუმნაღელეფიშ წვენი გიმირინუაფუ დიზენტერიაშ ოსქილადეთ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ვარდიშობურეფი
შამპან-არდენი
right|thumb|შამპან-არდენი შამპან-არდენი (ფრანგ. Champagne Ardennes) — რეგიონი საფრანგეთიშ ბჟაეიოლ ნორთის, ლოთარინგიაშ დო პარიზიშ რეგიონს შქას; იკათუანს თაშნეშე შამპანიშ ჯვეშ პროვინციას, მარა თიშ თანჯეფს ზუსტას ვემეჸუნს; აკმოდირთუ 4 დეპარტამენტიშე: არდენი, ობი, ჟინი მარნა, მარნა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საფრანგეთიშ რეგიონეფი
ფრანსის დე ლა ტური
ფრანსის დე ლა ტური (Frances de la Tour; დ. 30 მანგი, 1944, ჰერთფორდშირი) — ინგლისარი არტისტი. ჩინებული რე ფილმეფშე: ჰარი პოტერი დო დაჩხირამი ნარგისი (2005), ილაიშ წინგი (2010), ჰარი პოტერი დო ღურაშ ოჩუქერეფი - ნორთი 1 (2010), პატონი ჰოლმსი (2015) დო შხვა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1944
უეფა-შ თასეფიშ თასი
უეფა-შ თასეფიშ გომორძგვილეფიშ თასი — ოკუჩხბურთე ტურნირი ევროპაშ კლუბეფიშ შქას 1960-1999 წანეფს. ტურნირს ოკათუდეს ევროპაშ ქიანეფიშ სათასო ჩემპიონატეფიშ გომორძგვილი კლუბეფი. 1972 წანაშე თასეფიშ თასიშ გომორძგვილი კლუბი ხვადუჷ უეფაშ ჩემპიონეფიშ ლიგას გომორძგვილ კლუბის ევროპაშ სუპერთასიშო.
ჯვ. წ. 1173
— ჯვ. წ. XII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1170-იანეფიშ რანწკო 7-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1173 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
უეფა-შ თასეფიშ თასი
სქოლიო
კატეგორია:უეფა-შ ტურნირეფი
ნოვოკუზნეცკი
ნოვოკუზნეცკი (Новокузнецк) — ნოღა რუსეთის, კემეროვოშ ოლქიშ დო ნოვოკუზნეცკიშ რაიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ფართობიშ მეჯინათ ნოღა კუზბასის მაართა აბანს რე დო მაჟირა რე მახორობაშ მუდანობათ, თაშნეშე კემეროვოშ ოლქიშ უჯვეშაში ნოღა რე.
ნოღა ბჟადალ ცჷნდჷრიშ ობჟათეშე იდვალუაფჷ, წყარმალუ ტომიშ ჟირხოლო წყარპოიჯის, კემეროვოშ ოლქიშ ობჟათეშე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კემეროვოშ ოლქიშ ნოღეფი კატეგორია:რუსეთიშ ნოღეფი
ციფრული ფოტოაპარატი
ციფრული ფოტოაპარატი — ფოტოაპარატი, ნამუსჷთ ოპტიკური გჷმოხანტუალა ინმიჭარუ გვერდოგჷმატარე ფოტომატრიცაშ მეშქაშობათ (სინთემაგინალი მასალაშ მანგიორო) დო ციფრული მიკმაწონაფალი მონწყილობათ. ანალოგური სიგნალი მატრიცაშე აცგ-შ მოხვარათ გინმიქიმინუ ციფრულ ფაილო დო იჩუალუაფუ ფოტოაპარატიშ ვარდა შხვა გალენურ მონწყილობაშ ოჩუაშეს.
250px|thumb|აკოხილი ციფრული ფოტოაპარატი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ციფრული სურათი კატეგორია:ფოტოაპარატეფი ტიპეფიშ მეჯინათ
უილიამ სანდერსონი
უილიამ სანდერსონი (10 ღურთუთა, 1944/1948) — ამერიკალი არტისტი. არძაშე უმოსო ჩინებული რე შერიფი ბად დიაბოურნიშ როლით HBO-შ სერიალს ნანდული ზისხირი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
ნორ-პა-დე-კალე
right|მინი|ნორდ-პა-დე-კალე ნორ-პა-დე-კალე (ფრ. Nord-Pas-de-Calais) — საფრანგეთიშ არძაშე უმოსო ოორუე რეგიონი, იდვალუაფუ ბელგიაშ თანჯაწკჷმა. აკმოდირთუ 2 დეპარტამენტიშე: ნორი დო პა-დე-კალე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საფრანგეთიშ რეგიონეფი
ოუნივერსიტეტე ნოღა (მექსიკა)
ოუნივერსიტეტე ნოღა მექსიკას (ესპ. Ciudad Universitaria ) — მექსიკაშ ნაციონალური ავტონომიური უნივერსიტეტიშ თარი ოუნივერსიტეტე ნოღა, ნამუთ იდვალუაფუ ჭიჭე ნოღა კოიოაკანს, ნანანოღა მეხიკოშ ობჟათე ნორთის. დოპროექტაფილქ იჸუ არქიტექტორეფშე – მარიო პანიშე დო ენრიკე დელ მორალიშე. კომპლექსი იკათუანს ოლიმპიურ სტადიონს, 40-შახ ინსტიტუტის, კულტურულ ცენტრის, ეკოლოგიურ ტყაჩირს, ცენტრალურ ბიბლიოთეკას დო მუდგაზმარენ მუზეუმს. კიდანჯალაქ დიჭყჷ 1950 წანას დო ითუ 1954 წანას.
თიშ უმკუჯინუო, ნამდა მექსიკაშ ნაციონალურ ავტონომიურ უნივერსიტეტის უღუ შხვა ნოდგჷმეფი ხოლო მეხიკოს, მექსიკაშ შხვა შტატეფს დო შხვა ქიანეფსჷთ (კანადა, ააშ). თე ოუნივერსიტეტე ნოღა არძაშო მუშ თარ სიმბოლოთ მირჩქინუაფუ.
2007 წანას, ოუნივერსიტეტე ნოღა იუნესკოქ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა გემშეღჷ.
სქოლიო
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი მექსიკას
ჩოგხა-ზანბილი
ჩოგხა-ზანბილი (სპარს. چغازنبيل) — უჯვეშაში, ელამიშ სახენწჷფოშ ბორჯიშ კომპლექსი ირანს, ხუზისტანიშ პროვინციას. თინა ართ-ართი რე მუდგაზმარენ ზიკურათიშე, ნამუეფით მესოპოტამიაშ ფარგალეფს გალე იდვალუაფუნა. იდვალუაფუ ნოღა სუზიშე 39 კილომეტრით ბჟადალჸურე.
ჩოგხა-ზანბილი ჯვ.წ 1250 წანათ ითარიღებუ დო ეიოგჷ მაფა უნტაშ-ნაპირიშაქ, დიდებული ღორონთიშ - ინშუშინაკის პატიშოჩამალო. მუში დუდშეიანი ჯოხო დურ-უნტაში რდჷ (უნტაშიშ ნოღა). კომპლექსი თხილერი რე სუმი კონცენტრირაფილი კიდალათ. ჯვ.წ. 640 წანას, კომპლექსი ასურეთიშ მაფა ასურბანიფალქ შანულამო აკარღუ.
მერჩქინელი რე, ნამდა ჩოგხა-ზანბილი საუჯგუშოთ მუკოჩუალირი ზიკურათი რე თელ მოსოფელ. 1979 წანას, თიქ მაართა ობიექტო გინირთჷ ირანშე, ნამუთ იუნესკოქ მოსოფელიშ მონძალაშ ერკებულშა გემშეღჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ირანს
ჯვ. წ. 544
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 544 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
არგენტინალეფი
არგენტინარეფი — კათა, არგენტინაშ ჯინჯიერი მახორობა. არგენტინას მიარეთნიკური კათა რე, თიშენ ნამუდა თაქ აკოწყორილი რე შხვადოშხვა ეთნიკური ულირიშ კათა. 2001 წანაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, ქიანას 36 260,130 ადამიერი ოხორანდჷ, ათეშე 1 527,320 მლნ (4.2%) რდჷ თანჯასგალე.
მახორობაშ 60%-იშ უმოსი იტალიური გამნარყობაშ რე. ედომუშამო, ჩეკანამი მახორობა აკმადგინანს ედომუშამი მახორობაშ 86.4%-ს. 3.5 მლნ არაბული გამნარყობაშ რე, 600,000 (1,5%) აბანური გამნარყობაშ ინდიელი რე, ჯინჯიერო მაპუჩეშ, ვიჩიში დო ტობაშ მახორუ.
დიდი მუდანობათ არგენტინალი ოხორანს ესპანეთის, ააშ-ს, პარაგვაის, ჩილეს დო ისრაელს.
სქოლიო
კატეგორია:მოსოფელიშ კათეფი კატეგორია:არგენტინა კატეგორია:არგენტინალეფი კატეგორია:არგენტინაშ დემოგრაფია
იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი აზერბაიჯანს
ერკებული
ერკებულშა მიშაღალირი რე ობიექტეფი, იუნესკოშე მოსოფელიშ კულტურული მონძალაშ ერკებულშა თინეფიშ გეძინაშ მეჯინათ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:აზერბაიჯანი
ტაუაშ მუნიციპალიტეტი
ტაუაშ მუნიციპალიტეტი (Tahua) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიას, პოტოსიშ დეპარტამენტიშ დანიელ-კამპოსიშ პროვინციას. 2010 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 5 721 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 3 272 კმ² რე.
მუნიციპალიტეტი მუშ ჸურეშე კანტონეფო ირთუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლივიაშ მუნიციპალიტეტეფი
ყანდაარი
ყანდაარი (کندهار Kandahār, Qandahār. სანსკრიტი: गंधार Gandhar) — სიკაბეტათ მაჟირა ნოღა ავღანეთის. ნოღაქ დირსხჷ ალექსანდრე დიდიშ ლესქერუაშ ბორჯის, ჯვ. წ. 330 წ. ნოღას დუდმაართაშე არაქოზიაშ ალექსანდრია გიოდვეს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ავღანეთიშ ნოღეფი
მარტინ ვილჰელმ კუტა
მარტინ ვილჰელმ კუტა (გერმ. Martin Wilhelm Kutta; დ. 3 გერგობათუთა, 1867, ბიჩინა, ჟიდონი სილეზია — ღ. 25 ქირსეთუთა, 1944, ფიურსტენფელდბრუკი) — გერმანალი მათემატიკოსი. შინელი რე რუნგე–კუტაშ მეთოდით, ნამუთ გიმირინუაფუ დიფერენციალური განტოლებეფიშ გინაჭყვიდალო.
გურაფულენდჷ ბრესლაუშ უნივერსიტეტის 1885-1890 წანეფს. უკულ გურაფა გაგინძორჷ მიუნხენიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ რდჷ ვალტერ ფონ დიკიშ ასისტენტი. ართი პერიოდის, 1898 წანას კუტა გურაფულენდჷ კემბრიჯიშ უნივერსიტეტის ხოლო. 1909-1910 წანეფს მუშენდჷ იენაშ უნივერსიტეტის, 1910-1912 წანეფს რდჷ აახენიშ რაინ-ვესტფალიაშ ტექნიკური უნივერსიტეტიშ პროფესორო. 1912-1935 წანეფს იმუშუ შტუტგარტიშ უნივერსიტეტის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალეფი კატეგორია:გერმანალი მათემატიკოსეფი
ჯვ. წ. 1174
— ჯვ. წ. XII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1170-იანეფიშ რანწკო 6-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1174 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
პოტომაკი
პოტომაკი (ინგლ. Potomac River) რე წყარმალუ ააშს, ბჟადალ ვირჯინიას, მერილენდის, ვირჯინიას დო კოლუმბიაშ ოლქის. პოტომაკი იჭყაფუ შხვადოშხვა ოდუდეებით, წყარმალუშ ოორუე ოდუდე გიშმურს ფეარფაქს სტოუნიშ პარკიშე, ბჟადალ ვირჯინიას, მაჟია, ობჟათე ოდუდე იჭყაფუ ოორუე ჰაილენდიშ ოლქის, ვირჯინიაშ შტატის. ჟირხოლო ოდუდე ართიანს აკათუ ჰემპშირიშ ოლქის, ბჟადალ ვირჯინიას, სოდეთ იფორმირებუ წყარმალუ პოტომაკი. პოტომაკი ინაკათუ ჩესაპიკიშ ჸუჯის. პოტომაკიშ სიგინძა რე 652 კმ. ღანჩოშ ფართობი 38,000 კვ.კმ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ბჟადალი ვირჯინიაშ წყარმალუეფი კატეგორია:მერილენდიშ წყარმალუეფი კატეგორია:ვირჯინიაშ წყარმალუეფი კატეგორია:კოლუმბიაშ ოლქიშ წყარმალუეფი
ბელგიაშ ტურიზმი
მინი|250პქ|სასუმარო [[ბრიუსელი|ბრიუსელს, გრან-პლასის]] ტურიზმი ბელგიას ქიანაშ ინდუსტრიაშ ართ-ართი უშანულამაში დარგი რე დო ხემეჭირინაფონი რე თელი ევროპაშე, მუთ ბელგიას პოპულარულ ტურისტულ აბანო გინმაშქვანს. ტურიზმიშ ინდუსტრია ბელგიაშ ედომუშამი დინოხოლენი პროდუქტიშ 2,8% აწარმენს დო ასაქვარენს დოსაქვარაფილი მახორობაშ 3,3%-ს. 2005 წანას ბელგიას 6,7 ადამიერქ ესუმარჷ. მუნეფიშ ჟირ ნოსუმორქ მოხურგე ქიანეფშე — საფრანგეთშე, ნიდერლანდშე, გოართოიანაფილ ომაფეშე დო გერმანიაშე მორთჷ.
1993 წანას, ტურიზმის დოსაქვარაფილი რდჷ ედომუშამი სამუშა ნძალაშ 2%, ბრელით ნორკე, ვინდარო მოხურგე ქიანეფს. ტურიზმიშ ინდუსტრიაშ უმეტაში ნორთი იდვალუაფუ მაღალგოვითარაფილ წყარპიჯიშ ზოლს დო არდენეფიშ რეგიონს. კულტურულ ტურიზმის მიარე ადამიერს მიკმიჭოფანს ნოღეფი: ბრიუსელი, ბრიუგე, გენტი, ანტვერპენი, ლიოვენი, მეხელენი.
2007 წანაშ მოსოფელიშ ეკონომიკურ ფორუმს, ბელგიაქ 21-ა აბანი დეკინჷ შარალუაშ დო ტურიზმიშ კონკურენტუნარიანობაშ ინდექსით, არძა მოხურგე ქიანაშე დაბალი მაძირაფალი. 2005 წანას, ბელგიაქ ოერეფოშქაშე ტურიზმიშე 9,863 მლრდ ააშ დოლარი მიღჷ.
სქოლიო
კატეგორია:ბელგია ბელგია კატეგორია:ევროპაშ ტურიზმი
ზომ-კალმთოუტსე-ჰეიდე
ზომ-კალმთოუტსე-ჰეიდე (Grenspark De Zoom-Kalmthoutse Heide) — ტრანსასათანჯო ერუანული პარკი ბელგია-ნიდერლანდიშ თანჯას. პარკი მიშმურს ნიდერლანდიშ ოორუე ბრაბანტიშ დო ბელგიაშ ანტვერპენიშ პროვინციეფშა. დირსხუ 2001 წანას. ფართობი 37,5 კმ². ტერიტორიაშ დიდი ნორთი ფორილი რე ჯა-ბართვონაშე აკოდგინელი ჰაბიტატით.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნიდერლანდიშ ერუანული პარკეფი
ძუკუ ლოლუა
ძუკუ ლოლუა — (დ. 1877 წ. 8 პირელი, ხობიშ რაიონიშ ოფუტე ქვალონი — ღ. 1924 წ. ქართი) — ლოტბარი, მობირე.
დებადჷ 1877 წანაშ 8 პირელს, ხობიშ რაიონიშ ოფუტე ქვალონს, ჟინოსქუაშ ფანიას. მუმაქ, ბახვა ლოლუაქ სქირიშ ერჩქინაშე ჟირ თუთაშ დუდს დოღურჷ. ქოდასქიდჷ ჩილქ დო ხუთ სქუაქ: სუმი ოსურსქუაქ დო ჟირ ქომოლსქუაქ. ძუკუშ ნანა — ჟინოსქუა ჭამჭალა ჩიქვანიძე — თი კუნთხუს შინელი მეჩონგურე, მობირე დო მანგარალი ჸოფე. წინგიერ ოსურქ სქუალეფს ჭარუა, ბირა დო ჩონგურიშ მეგამა ქოდაგურუ. უნჩაშ დაშ, უსარსანი ლოლუაშ გათხუალაშ უკული, ფანიაქ ფუთშა გეგნიხორჷ. ფანიას ძიუთ გითმუღუდჷ დუდი დო ძუკუშ გურაფაშო დასაბაღი აღლაკი ვა რდჷ. ჭიჭე ძუკუ იშო ოხვარუდჷ ფანიას — ვით წანერქ რკინაშარაშ ორსანტიეს შაგირდო ქოდიჭყჷ მუშობა. ლოლუეფიშ ფანიაქ ჭიი-ჭიეთ მიჭყანიერჷ - ფუთის დორხველი ხორუა ხოლო გაგმინწყიის.
1893 წანას ძუკუ, მონასტერიშ ხარჯით, ახალი ათონიშ მონასტერშა მიდაჯღონეს ჯვეში სლავურ ნინაშ დაგურაფუშა. ვითოსუმ თუთაშ გურაფაშ უკული „გოფშა მონჭობუაშ“ მოწმობუათ ხეგოსქვამაფილ ძუკუქ ფუთშა დიირთჷ. 1894 ეპისკოპოსიქ თინა დიო კოკის, უკულ ჭალადიდს ქოდარინუ მედავითნეთ. თე ოფუტეეფს რინაშ ბორჯის ძუკუ ოკვირუდჷ კუნთხუშ წესი დო ანგარიას, გურაფულენდჷ კათურ ბირეფს. თეშ გეშა ბრელს გილეშჷ დო კათური ობირეშეფს მითმირჩქილუანდჷ. თის მუშ გიმაწურაფალეფო დიმიტრი ჭალაგანიძე დო მანუჩარ დგებუაძე მიორჩქუდჷ. გიშაკერზაფილი რჩქილაშ დო სქვამი ხონარიშ მაღვენჯი ძუკუს მალას გოუოლჷ ჯოხოქ დო თიშ უმუშო ნოდის ვაკოკათუნდეს: თინა მერეთი ჭიფეს ეუძახანდჷ ჸვანაშ ობირეშის. 1895 წანას ძუკუქ ფუთიშ ოეპარქიე სკოლას ქოდიჭყჷ მუშობა ოოხვამე ბირაშ მაგურაფალო. 1896 წანას ქუთეში ქომოურჩქილუ სანდრო კავსაძეშ ბუნას, ნამუქუთ ძუკუშ ქვერსემი მოწონა გიმიჭანუ. ათე კონცერტიქ მეჩჷ სტიმული ძუკუ ლოლუას მუშიბუნაშ დარსხუაფალო: 1897 წანაშ 28 ფურთუთას ძუკუქ 24 კოჩიშე აკორინელი ბუნა გეგშეჸონჷ ქუთეშიშ თეატრიშ სცენაშა, მარა უფარობაშ გეშა მალას გაკოცუ. თეშ უმკუჯინუო, ძუკუ მუშ მაბირეეფწკჷმა ართო ქვერსემ ჭყანას მუკმალიენდჷ ბირეფიშ აკონწყუალა-მოფაჩუას, გილეშჷ ოფუტეშე ოფუტეშა, შაყარანდჷ მობირეეფს, ნამნეფსით ერუანული არხამაშ მუკოლუაფა დო მინჯობუას გითმიოწურუანდჷ. 1899 წანას ძუკუ ლოლუას უნელი უბადობაქ ქოგიოტირხჷ დუც: ქუთეშის მოხვალამირი გოხონარაფილი ჩხუპიშ მაკათურალაშ გეშა, სოდეთ კოჩიქ ხოლო ღურუნ, დოხვილეს დო 8 წანა ქიმუსარჯელეს. 1904 წანას ოხვილაშეშე გოუტეს დო შალვა დადიანიშ დაქ, მაშო ანჩაბაძექ, სოხუმშა ქიჭანუ ბუნაშ დარსხუაფშა. მარაშინათუთას 80 კოჩი ქორდჷ შაყარელი. ჟაშხაშ მოხ, ბუნა ირ დღას იშაყარუდჷ დო მეცადინენდჷ, თიშ უმკუჯინუო, ნამდა არძა მოეღებეეფი ორდეს დო ხეშქირა მითინს ვერზიებუდჷნ. ბუნა სცენაშა გიშაულარო ოხვილუდჷ მჷკაქუნალს. მაშოქ ქიმიხვარუ ვაჭარეფი - ჯიმალეფი ფილიპე დო ნიკიფორე ერქომაიშვილეფი, აფხაზა ვაჭარი ბადრი ანუა დო ბახვა გაბუნია. 1904 წანაშ 25 ეკენიას სამშე თოფურიაშ ჸუდეს, სოდეთ ბუნა მეცადინენდჷნ, მაართა კონცერტიქ გაკინწყუ. თე ბუნაშ მაკათურეფი რდეს უკულნე შინელი ლოტბარეფი: კიწი გეგეჭკორი, კირილე პაჭკორია, ვანო კოზმავა, მაქსიმე ანუა, ძღიკი ძიაფშიფა, რემა შელეგია.
თინეფი არსულენდეს ქორთულ, მარგალურ დო აფხაზურ ობირეშეფს, მიოგანდეს აფხაზურ ინსტრუმენტეფს - აფხიარცას, აჭარპანს, აიუმას... 1910-1911 წანეფს ბუნაშ რეპერტუარქ გვარიანო გიიფშჷ - ხალიწერქ იჸუ იმერულ, გურულ დო შონურ ობირეშეფქ დო ბუნაშ ჯოხოთ ქოგიადჷ „ბჟადაალი საქორთუოშ ოკათე მობირეეფიშ ბუნა“. 1914 წანას ძუკუ ლოლუაშ ბუნაქ დიდი ოკონცერტე შარობუა მანწყუ ბჟადაალ საქორთუოშ ნოღეფს: ბათუმს, ფუთის, ქუთეშის, ჭიათურას, ზესტაფონს, საჩხერეს. რჩქინელიე, ნამუდა აკაკი წერეთელს ძუკუ ლოლუაშ ბუნა მუშ იუბილეშა მეუჭანუაფჷ. თექ სცენას ართიანწკჷმა ქომოხვადეს ბჟაეიოლ დო ბჟადაალ საქორთუოშ ლოტბარეფქ: სანდრო კავსაძე დო ძუკუ ლოლუაქ. 1917 წანაშ 26 მარაშინათუთას ძუკუ ლოლუაშ ბუნაქ ქართის გაგმანწყუ კონცერტი. 1919 წანას ძუკუ ლოლუაქ, ძალამ გვიანო, 42 წანერ რდჷნ თეშ დაშა ჩიქოვანი ქომიჸონჷ ჩილო დო კინე ფუთშა გინილჷ დარინუშა. 1921 წანას ძუკუქ ბჟადაალ საქორთუოშ ოკათე ბუნეფიშ ინსტრუქტორო იჸუ დორინაფილქ. 1923 წანას ძუკუ ლოლუაქ ჭარუეფიშ სხუნუშ ქუთეშიშ გჷნართიშ ნოთხირო ქუთეშიშ ბუნა ქჷდარსხუ. 1924 მესის თე ბუნაქ ქართიშა მიდართჷ სანდრო კავსაძეშ იუბილეშ ონჯუას ქოკათაფუდჷკონ. მეულა დო ხათე ძუკუქ გლახათ გინირთჷ, მუშ გეშათ ბუნაქ კონცერტის თიშ უმუშო გიშელჷ. ექიმეფქ ტიფიშ დიაგნოზი ქოგეუშქვეს. თიმ წანაშ 9 მარაშინათუთას ძუკუ ლოლუაქ დოღურჷ. თინა ვერაშ საფულას დონთხორეს, სოჸურეშეთ 1958 წ. ფუთშა იჸუ გინოსვანჯაფილქ.
ბაალშამინიშ ოხიდა
ბაალშამინიშ ოხიდა (معبد بعل شمين) — ოხიდა სირიას. ბაალშამინი პალმირაშ უჯვეშაშ ოხიდათ იკოროცხუ. ოხიდა აკოგაფილი რე ჯვ. წ. II ოშწანურას. ქირსიანობაშ გოფაჩუაშ უკული, V ოშწანურას, ბაალშამინქ ქირსიანულ ოხვამეთ გჷნირთჷ.
2015 წანაშ მარაშინათუთას, ოხიდა თ.გ. „ისლამური სახენწჷფოშ“ ტერორისტეფქ აკარღვეს.
სქოლიო
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი სირიას
მარქვალიშ გური
მარქვალიშ გური (ქორთ. - ნიყვი, ლათ. Amanita caesarea) — ქუდამი სოკო ფირფიტელამეფიშ ფანიაშე. თიშ ქუდიშ დიამეტრი 20 სმ ოჭირინდუანს, გვერდსფეროშობური რე, მოჭითე-ნარინჯიშფერი. ფირფიტელეფი მოჸვინთელე რე, კუჩხის მოჸვინთელე რუში უღჷ, ოდო ჯინჯის — ჩე ტოპრაკიშობური წჷმნაქიმინა. ჩქინწკჷმა ხვალე ბჟადალ საქორთუოშ წიფურონას დო ჭყონას ეთმურს ზარხულს დო დამორჩილიშ დაჭყაფუს. საუჯგუშო ოჭკომალი სოკო რე, იხვარებაფუაფუ ხვალე ახალი (მოხარკილი ვარა ჭვილი).
ლიტერატურა
კატეგორია:ბაზიდიუმამი სოკოეფი კატეგორია:ოჭკომალი სოკოეფი
აიუტია (ისტორიული ნოღა)
აიუტია — ისტორიული პარკი ტაილანდის, ალმახანურ ნოღა იაუტიაშ ჯვეში ნორთი, ნამუთ დარსხუ 1350 წანას მაფა რამატჰიბოდი I-იქ. წჷმარინუანდჷ ქიანაშ ნანანოღას 1767 წანაშახ, სოიშახ თინა ბირმალეფიშ არმიაქ ვაკარღუ.
1976 წანას ტერიტორიაქ ისტორიულ ნოღათ გეფორმუ. 1991 წანას, იუნესკოქ თინა მოსოფელიშ მონძალაშ ერკებულშა გემშეღჷ.
გოვითარაფაშ ზენიტიშ რინაშ ბორჯის, ნოღას სუმი ომაფე დოხორე, 375 ოხვამე, 29 ჯიხაზურგა დო 4 ოზეშხიბა იდვალუაფუდჷ. მახორობა ართ მილიონს ოჭირინუანდჷ, თენეფ შქას ბრელი რდჷ ურცხოალი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ტაილანდის
პალანდაშ კანტონი
სქოლიო
კატეგორია:ეკვადორიშ კანტონეფი
ჯვ. წ. 545
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 545 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ტურიზმი დანიას
დანიას მიარე ქვიშამი პლაჟი რე, ნამუეფით უმოსო გერმანალ ტურისტეფს მიკმიჭოფანს. შვედი დო ნორვეგიალი ტურისტეფი უმოსო კოპენჰაგენს ძირაფულენა, მიარე სკანდინავიარი ახალმორდუ დანიას ეფი დო ადვილო ოშიბელი ლუდიშ, ღვინიშ დო სპირტიშ გეშა მეურს.
დანია, მუჭოთ ევროპაშ უჯვეშაში ომაფე დო ჰანს კრისტიან ანდერსენიშ ოდაბადე, ტურისტულ ბაზარს ფშხირას გჷმიჩამუ „არიკული ქიანაშ“ ჯოხოთ. თე ტერმინი თეში რე დონერგილი, ნამდა ამდღარშახ გჷმირინუაფუ ოერეფოშქაშე ახალ ამბეეფს.
სქოლიო
კატეგორია:დანია დანია კატეგორია:ევროპაშ ტურიზმი
ჩე ზუღა
thumb|500px|ჩე ზუღაშ წყარპიჯი 2007 წანაშ პირელს thumb|250px|ჩე ზუღაშ რუკა thumb|250px|ალმაშარეშე გინოღალირი ჩე ზუღაშ ფოტოეფი
ჩე ზუღა (რუს. - Бе́лое мо́ре, ინგ. - White Sea ) — ოორუე ჸინუამი ოკიანეშ დინოხოლენი ზუღა.
ფიზიკურ-გეოგრაფიული აბანდვალა
ჩე ზუღაშ ფართობი რე 90 ვითოში კმ² ოშქაშე სიტომბა - 80 მ, მაქსიმალური - 340 მ, წყარიშ მოცულობა - 8000 კმ³. მეჭედას რე მერსხუაფილი ბარენციშ ზუღაწკჷმა. თე ეკონიას გჷშაულარი უღჷ გორლოშ საროტით. ჩე ზუღაშ უდიდაში სიგინძა კოდმე კანინ ნოსის დო წყარმალუ ონეგაშ აკაკათაფუშ ღოზის დახე 600 კილომეტრი რე, სიგანა ოორუე დვინაშ მიშაკათაფუს დო კანდალაქშიშ ჸუჯიშ (ყურე) წვანდის შქას - 430 კმ. ჩე ზუღას აკათუ წყარმალუეფი - მეზენი (სიგინძა - 966 კმ), ოორუეშ დვინა (სიგინძა - 744 კმ), ონეგა (სიგინძა - 416 კმ), ვარზუგა (სიგინძა - 254 კმ ), ნივა (სიგინძა - 36 კმ) დო შხვა.
გეოლოგია
ჩე ზუღაშ ოორუე-ბჟადალი წყარპიჯეფი მაღალი დო კჷრდეამი რე, ობჟათე-ბჟაეიოლი განი - დაბალი. ჩე ზუღაშ ბჟადალი წყარპიჯეფი ეგაფილი რე არქეული კრისტალური ქანეფით, ბჟაეიოლი - ფხვიერი მაოთხური ნოლექეფით. ქვინჯიშ დო წყარპიჯეფიშ რელიეფიშ ფორმირაფაშე დიდი გოლინა იღვენუ ტექტონიკურ პროცესეფქ, ნამუეფქჷთ გჷმიჭანუ რღვიებეფი დო გინოაბანაფა დო ჯიშთიქ, ნამუთ მაოთხურ პერიოდის სკანიდნავიაშ ჩქონშე მიანტუაფუდუ, ე.ი. ჩე ზუღაშ ბეჩა (ქვაბული) ეკონია გოჸინუაშ პერიოდის ედომუშამო ჯიშთის უკინებუდუ, უკული, მუჟამს დიჭყჷ ჯიშთიშ რეგრესიაქ, ბეჩა ზუღაშ წყარქ გეიოფშჷ. თაშ იფორმირჷ ჩე ზუღაშ გეოლოგიურ „ჩარჩოქ“.
ჩე ზუღა მუში ფიზიკურ-გეოგრაფიული დო შხვა მუშობურობეფიშ გეშა სამართლიანო ატარენს ზოხორინელი ზუღაშ სტატუსის.
ზუღაშ ქვინჯიშ რელიეფი
ჩე ზუღა შელფური ზუღა რე, ზუღაშ ქვინჯი დორთილი რე წყრიშთუდონი სუკეფით დო ღარტაფეფით. ქვინჯის რე დოლექირი ლამი, ქვიშა დო შხვა. ზუღაშ ცენტრალური ნორთი ინოკილერი ბეჩა რე, თე აბანი ალაზიმაფათ ტომბა რე. ცენტრიშე ჸუჯიშა სიტომბა იძინანს დო მაქსიმუმს ოჭირინდუანს. ქვინჯის ნაძირეფი რე კონკრეცია.
ჰიდროლოგიური რეჟიმი დო ჯიმუამობა
წყარმალუეფს ოორუეშ დვინას, ონეგას, მეზენს დო შხვეფს - ჩე ზუღაშა წანამოწანას 360 კმ² ლიგე წყარი ინმუღუნა. ღილე ზუღას ჟიპიჯური მალობეფი ბაძღა რე, ჩქარება 1 კმ/სთ-შე ნორკე, საროტეფს მალობაშ სიჩქარა ირდუ. ჩე ზუღას დო ბარენციშ ზუღას შქას გორლოშ საროტიშ მეშვეობათ ირალი წყარიშთირუა რე.
ზუღაშ ცენტრალურ ნორთის წყარი სათიშ ქასაგანიშ (ისარიშ) საწინაღმდეგოთ იყარებუ.სქირონაშე წყარიშ დიდი მუდანობათ მუშულაშ გეშა, ხვადუ მუში ირალი გუშულა ბარენციშ ზუღაშა, მუთ იძალიერებუ გაზარხულს.
ჯიმუამობაშ ალაზიმაფილო ჭიჭე მუდანობათ რკება ეინწყჷმუ ბარენციშ ზუღაშ ჯიმუამობაშ გოლინათ, ნამუთ წყარიშ მორთეფიშ ბორჯეფს დიდი მუდანობათ მუშმურს საროტეფშე.
კლიმატი
ჰავა გინმაალი რე ზუღაშ პოლარულშე ზომიერი კონტინეტურშა. ალმახანური კლიმატური პიჯალეფი გჷმოჭანაფილი რე ჩე ზუღაშ აბანდვალათ პოლარულ ქართაწკჷმა, კონტინეტიშ სიტომბას, ზომიერი დო სუბტროპიკული კლიმატური ორტყაფუეფიშ თანჯას, ციკლონეფიშ ყარაფაშ შარას. ბარენციშ ზუღა მუში ტიბუ მალობათ გოლინას ოხვამილუანს ჩე ზუღაშ ხვალე ოძგაშეშ ოორუე ნორთიშე. ჩე ზუღაშ კლიმატშე უდიდაში გოლინა უღჷ ხოლო გოხოლუაშ სქირონას. ჰაერიშ ტემპერატურაშ წანამოწანური ამპლიტუდა ობჟათე ნორთის + 28°, ოორუეს + 19° რე.
იანარიშ ტემპერატურა ზუღაშ ოორუე ნორთის რე 10,8°, ობჟათეს - 13,4°.
საროტეფს უმოსო ირქენს ოორუეშ ბორიეფი, ზუღას - ობჟათე-ბჟადალიშ დო ვანაფერო ობჟათეშ. ბორიაშ ოშქარი წანამოწანური სიჩქარა რე - 6,7 მ/სეკ. დიდი რე მუნაფამობა დო ნირსი. მუნაფილი დღალეფიშ მუდანობა 200-შახ რე.
ნოლექეფი უმოსო ზარხულიშ დო დამორჩილიშ თუთეფს მოურს. მუში წანამოწანური მუდანობა 400 მმ ოჭირინდუანს. აორქება ჭიჭე რე.
ფაუნა
ჩე ზუღაშ ფაუნა იხასიათებუ არქტიკული დო ბორეალური ფორმეფით. ბარენციშ ზუკაშ კარს ჩე ზუღაშ ფაუნა ღარჷბი რე, მუთ ეინწყჷმუ ზუღაშ წყარიშ მორკებული ჯიმუამობათ ოკიანურიშ გინაწონს, ზოთონჯიშ დაბალი ტემპერატურეფით ჟიპიჯის დო ირალი დაბალი ტემპერატურეფით 50 მ-შე უმოსი ტომბა ფალეფს. სოდე ბარენციშ ზუღაშე 1 ჰა-შე ღებულენა 4,5 კგ ჩხომს, ჩე ზუღას თე მაძირაფალი აკმადგინანს 1,2 კგ-ს.
შხვადოშხვა ჯიშიშ ჩხომწკჷმა ართო ჭოფუნა თაშნეშე გრენლანდიაშ სელაპის, ზუღაშ ყურდგელს დო ჩე დელფინს.
ჩე ზუღაშ შანულობა
ჩე ზუღას დიდი ოტრანსპორტე შანულობა უღჷ. თენა ფართას რე მიშაჭკირილი სქირონაშა. თეწკჷმა, მუშ მუკი-მუკის სქირონა გოხურგილი რე მიარე წყაროთხილუთ, ტობათ, წყარმალუეფით დო არხეფით.
ოზუღე შარეფი ართიანწკჷმა მიორსხუანს წყარპიჯიწკჷმა დვალირ რაიონეფს.
არხეფიშ დო ონიშოლი შარეფიშ არტერია მიორსხუანს ჩე ზუღას - ბალტიაშ, კასპიაშ, აზოვიშ დო უჩა ზუღეფწკჷმა.
დიდი ონიშოლეფი რე - არხანგელსკი, სევეროდვინსკი დო კანდალაქშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოორუეშ ჸინუამი ოკიანეშ ზუღეფი კატეგორია:ზუღეფი ანბანიშ მეჯინათ კატეგორია:რუსეთიშ ზუღეფი კატეგორია:ევროპაშ გეოგრაფია კატეგორია:გეოგრაფია
ჩინური ნინა
ჩინური, ვარდა სინ(იტ)ური ნინეფი აკმოქიმინუნა სინოტიბეტური ნინეფიშ ფანიაშ მაართაფონი ნოველაშ ართ-ართ ბუნას, ჟიშინელი მაართაფონი ნოველაშ მაჟირა ბუნას - ტიბეტურ-ბირმული ნინეფი წჷმარინუანა. ჩინურ ნინაშა ასე დოხოლაფირო რაგადანს 1,3 მილიარდი ადამიერი, ნამუშ უმენტაშობა ჩინეთიშ ოკათე რესპუბლიკას დო ჩინეთიშ (ტაივანიშ) რესპუბლიკას ოხორანს. ობჟათე-ბჟაეიოლი აზიაშ ანდა ქიანას არსებენს ძალამი ანდამუდანობამი მორჩილობეფი. ჩინური ნინაშ სალიტერატურო ფორმა მორაგადეეფიშ მუდანობაშ მეჯინათ მოსოფელს ართ-ართი დიდ ნინა რე.
ლექსიკონეფი
* კატეგორია:ჩინურ-ტიბეტური ნინეფი კატეგორია:ტონური ნინეფი კატეგორია:ჩინეთიშ ნინეფი
ალტმანი (გვალა)
ალტმანი (Altmann) — გვალა აპენცელიშ ალპეფს, შვეიცარიას, აპენცელ-ინეროდენიშ დო სანქტ-გალენიშ კანტონეფიშ თანჯას, ალპშტაინიშ მასივს, სენტისიშ მუნიციპალიტეტიშე მუდგაზჷმარენ კილომეტრის.
ალტმანი ფურიალე, ქვიშაქუაშ გვალა რე, ნამუთ ლეხერშე 1000 მეტრ სიმაღალას რე ეპონილი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ალპეფი კატეგორია:შვეიცარიაშ გვალეფი
ჟოზე მოურინიო
ჟოზე მოურინიუ (José Mourinho ; დ. 26 ღურთუთა, 1963) — პორტუგალიარი კუჩხბურთიშ მაწვართალი დო ჸოფილი მობურთე.
მოჰენჯო-დარო
მოჰენჯო-დარო (موئن جودڑو) — ინდიშ ცივილიზაციაშ ნოღა პაკისტანს, სინდიშ პროვინციას. ნოღაშ ისტორია იჭყაფუ ჯვ. წ. 2600 წანაშე. წჷმარინუანს წყარმალუ ინდიშ ლეხერიშ ართ-ართ უჯვეშაშ დო აზიაშ პირველ ნოღას, ნამუთ რდჷ ჯვეში ეგვიპტეშ დო შქაწყარმალონაშ ცივილიზაციეფიშ ალმახანური.
1980 წანას ობიექტი გემშეღეს იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი პაკისტანს
რონა-ალპეფი
thumb|რონა-ალპეფი რონა-ალპეფი (ფრანგ. Rhône-Alpes) — რეგიონი ობჟათე-ბჟაეიოლ საფრანგეთის, ალპეფიშ ბჟადალ ნორთის, კვათჷნს წყარმალუ რონა. აკმოდირთუ 8 დეპარტამენტიშე: ენი, არდეში, დრომი, ჟინი სავოია, იზერი, ლუარა, რონა, სავოია.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საფრანგეთიშ რეგიონეფი
ლევან ბეჟაშვილი
ლევან ბეჟაშვილი — ქორთუ პოლიტიკოსი, რე საქორთუოშ პარლამენტიშ ართ-ართი დეპუტატი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
მაიკლ გემბონი
პატონი მაიკლ ჯონ გემბონი (Michael John Gambon; დ. 19 გჷმათუთა, 1940, დუბლინი) — ირლანდიარი არტისტი. ჩინებული რე ალბუს დამბლდორიშ როლით ჰარი პოტერიშ ფილმეფიშ სერიაშე დო ჯორჯიშ როლით ფილმიშე ილაიშ წინგი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ირლანდიარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1940
ტიბერიუსი
ტიბერიუსი (Tiberius Caesar Dīvī Augustī Fīlius Augustus; დ. 16 გერგობათუთა, ჯვ. წ. 42 — ღ. 16 მელახი, 37) — რომიშ იმპერატორი 14-37 წანეფს. დაბადებაშ ბორჯის ტიბერიუს კლავდიუს ნერონი, კლავდიუსიშ გვარით. ტიბერიუს კლავდიუს ნერონიშ დო ლივია დრუზილაშ სქუა. დიამუშიქ დეთხიუ ნერონს დო ჯვ. წ. 39 წანას დექორწინჷ ოქტავიანეშა, მუმალ ავგუსტუსშა. ტიბერიუსიქ თიშ სქუაჸონერო გჷნირთჷ.
სქოლიო
კატეგორია:რომიშ იმპერატორეფი კატეგორია:დუნაბადი ჯვ. წ. 42 კატეგორია:ნაღურა 37 კატეგორია:ავგუსტუსი კატეგორია:I ოშწანურაშ რომიშ იმპერატორეფი კატეგორია:რომიშ იმპერიაშ კონსულეფი კატეგორია:ავგუსტუსიშ მავზოლეუმს ნთხორილეფი
ჯვ. წ. 1175
— ჯვ. წ. XII ოშწანურაშ ჯვ. წ. 1170-იანეფიშ რანწკო 5-ა წანა. ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1175 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ლევან ქარუმიძე
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ანდორას
2011 წანაშ მუნაჩემეფით ანდორას 1 იუნესკოშ იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტი რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ანდორა
ვააღიარაფილი ქიანეფიშ ერკებული
მინი|400პქ| {{legend|#FF0000|აკა ქიანას ვააფუ აღიარაფილი}} {{legend|#FF8484|ხვალე გოეროშ ვამაკათური ქიანას აფუ აღიარაფილი}} {{legend|#FF8040|გაეროშ ვამაკათური, აღიარაფილი რე მინიმუმ ართი ქიანაშე}} {{legend|#808040|გაეროს მაკათური, ვაღიარაფილი მინიმუმ ართი მაკათური ქიანაშე}} მოსოფელს, მუსხირენ გეოპოლიტიკურ ართაულს ვაუღჷ საირქიანო აღიარაფა, მარა თინეფი დე ფაქტო ზოხორინელი მართუალაშ ართაულეფი ვარდა სახენწჷფოეფი რენა.
თინეფიშ უმენტაშობა რე სუბნაციონალური რეგიონი მუში ეთნო-ნაციონალური მუშჸოფათ, ნამუთ გეგშერთეს (გეგმიქიმინეს) მუნეფიშ ჯინჯიერ/ოდაბადე ქიანას დო თეშ გეშა თინეფშა სეპარატისტულ სახენწჷფოეფი უჯოხონა.
ნორთობურო აღიარაფილი სახენწჷფოეფი დე ფაქტო კონტროლით მუშ ტერიტორიას
გოეროს მაკათური ქიანეფი, ნამუთ ნორთობურო რე აღიარაფილი გოეროშ შხვა მაკათური ქიანაშე თაქ მოჸონაფილი ვარე (სამანგ. 39 ქიანა ვააღიარენს ისრაელს მუჭოთ სახენწჷფოს).
პრეზიდენტი
პრეზიდენტი — ტიტული, ნამუთ გეძუნა ქიანეფიშ, ორგანიზაციეფიშ, კომპანიეფიშ, ოგურაფუეფიშ მაართა პიჯეფს. ეტიმოლოგიურო პრეზიდენტი შანენს პიჯის, მით დუდმახვენჯიშ ფუნქციას ორთჷნ (ლათინურო: prae (წოხოლე, დუც) + sedere (გეხუნა)).
თიშ დუდშენოიანი შანულობა რდჷ აკოხვალამეფიშ, ცერემონიეფიშ ნჯღვერუა, თეჟამო თინა უმოსო თანანდებობაშ პიჯიწკჷმა იასოცირებუ, ნამუსჷთ ემაჸონაფალი ხეშულობა უღუნ. პრეზიდენტიშ, მუჭოთ სახენწჷფოშ მადუდეშ, ღარჯილალობაშ ხარისხი ვარირენს ქიანაშე ქიანაშა, ნამთინე ქიანას თის დიდ ღარჯილალობა აფუ მეჩამილი, სამანაგათ ააშ-ს, საფრანგეთის, ოდო ნამთინეს ნომინალური (გერმანია, იტალია).
ქოძირთ თაშნეშე
* კატეგორია:ჯოხოდვალეფი
ალან ბოლი
'''ალან ე. ბოლი''' (Alan E. Ball; დ. 13 მესი 1957, ატლანტა, ჯორჯია) — ამერიკალი კინოშ დო ტელევიზიაშ სცენარისტი, რეჟისორი დო პროდიუსერი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი სცენარისტეფი კატეგორია:ამერიკალი რეჟისორეფი კატეგორია:ამერიკალი პროდიუსერეფი
ჯერარდ კოიპერი
ჯერარდ პეტერ კოიპერი (ნიდ. Gerrit Pieter Kuiper; ინგლ. Gerard Peter Kuiper; დ. 7 ქირსეთუთა, 1905, ჰარენკარსპელი, ნიდერლანდეფი — ღ. 23 ქირსეთუთა, 1973, მეხიკო, მექსიკა) — ნიდერლანდარი ასტრონომი. მერჩქინელი რე პლანეტოლოგიაშ მუმათ.
ბიოგრაფია დო მენცარული რკვიებეფი
ჯერარდ კოიპერი გურაფულენდჷ ლეიდენიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ გეჩინებაფუ გიშარჩქინელი ასტრონომეფი: ბარტ ბოკი, ეინარ ჰერცშპრუნგი, ანტონ პანეკუკი, ვილემ დე სიტერი, იან ოორტი, პაულ ერენფესტი დო შხვეფი. კოიპერიქ ოკანდიდატე დისერტაცია თხილუ ასტრონომიას, 1927 წანას. 1933 წანას თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია ეინარ ჰერცშპრუნგიშ ხემანჯღვერობათ. გურაფაშ თებაშ უკულ ამერიკაშა მიდართჷ დო მუშობა ქიდიჭყჷ ლიკიშ ობსერვატორიას. 1935 წანას კოიპერიქ ომუშებუშა გეგნორთჷ ჰარვარდიშ კოლეჯიშ ობსერვატორიაშა. კოიპერიქ ართ პერიოდის იმუშუ ჩიკაგოშ უნივერსიტეტიშ იერკსიშ ობსერვატორიას ხოლო. 1947-1949 წანეფს კოიპერი მუშენდჷ მაკდონალდიშ ობსერვატორიაშ დირექტორო. ჩიკაგოშ უნივერსიტეტიშ მუშობაშ ბორჯის კოიპერი რდჷ შინელი ამერიკალი ასტრონომიშ დო კოსმოლოგიშ კარლ სეიგანიშ ომენცარე ხემანჯღვერი.
ჯერარდ კოიპერიქ მიოგორუ ურანიშ ალმაშარე მირანდას დო ნეპტუნიშ ალმაშარე ნერეიდას. ჯერარდ კოიპერი რდჷ მაართა მენცარი ნამუქჷთ ძირუ ნოშქერორჟანგი მოროხიშ ატმოსფეროს დო მეთანი მარსქულიშ ალმაშარე ტიტანიშ ატმოსფეროს. 1960-იან წანეფს კოიპერი ოკათუდჷ აპოლოშ კოსმოსური პროგრამაშ მენცარულ კონსულტაციეფს. კოიპერი რდჷ პროექტი A119-შ მაკათური ხოლო. 1960 წანას ჯერარდ კოიპერიქ დარსხუ თუთაშ დო პლანეტეფიშ რკვიებეფიშ ლაბორატორია არიზონაშ უნივერსიტეტის დო ღურაშა რდჷ თიში დირექტორი. 1950-იან წანეფს თუთაშ თერმული ევოლუციაშ გეშა კოიპერის უღუდჷ მენცარული კონფლიქტი ამერიკალი ფიზიოქიმიკოსი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ჰაროლდ იურიწკჷმა. მენცარეფიშ ჸათე კონფლიქტის "ჩხე თუთა რგილი თუთა"-შ კონფლიქტის ხოლო უძახუნა. ჯერარდ კოიპერი რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. 1947 წანას კოიპერის გინოჩეს ჟიულ ჟანსენიშ პრემია დო 1959 წანას ჰენრი ნორის რასელიშ ლექციაშ პრემია. 1971 წანას ფრანკლინიშ ინსტიტუტიქ კოიპერის გინოჩჷ კეპლერიშ ორქოშ მენდალი. ჯერარდ კოიპერიქ ღურუ 1973 წანაშ 23 ქირსეთუთას, 68 წანერქ. კოიპერიშ ჯოხონობაშ რე კოიპერიშ ორტყაფუ დო ართი ჭიჭე პლანეტა. ამერიკაშ ასტრონომიაშ ჯარალუაქ დარსხუ კოიპერიშ პრემია.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნიდერლანდარეფი კატეგორია:ნიდერლანდარი ასტრონომეფი კატეგორია:დუნაბადი 1905 კატეგორია:ნაღურა 1973
ჯვ. წ. 1176
ნაღურა
კატეგორია:
ტეკილა (ხალისკო)
ტეკილა (Tequila) — ნოღა დო მუნიციპალიტეტი მექსიკაშ ხალისკოშ შტატის. მახორობა აკმადგინანს 24 024 ადამიერს (2000). ტეკილა ქიანას დო თელ მოსოფელს ჩინებული რე, მუჭოთ აგავაშ შურობუმუ დო ტეკილაშ 100 %-ამი წარმებაშ ცენტრი.
2006 წანას ნოღა აგავაშ კულტურული ლანდშაფტეფიშ გეშა გემშეღეს იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა.
ჯვ. წ. 546
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 546 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ტომ ჰენქსი
ტომას ჯეფრი ჰენქსი (Thomas Jeffrey "Tom" Hanks, დ. 9 კვირკვე, 1957) — ამერიკალი არტისტი დო პროდიუსერი. თიქ მუში კარიერა ოფანიე კომედიეფს დიჭყჷ დო მალას მიოჭირინუ დიდ წუმოძინას. 1993, 1994 წანეფს თიქ ჟირშა მახერხჷ ოსკარიშ ეჭოფუა - თარი როლეფშო ფილმეფს „ფილადელფია“ (1993) დო „ფორესტ გამპი“ (1994).
ბიოგრაფია
ტომ ჰენქსიქ დებადჷ 1957 წანაშ 9 კვირკვეს, კონდორს, კალიფორნიაშ შტატის. თიში მუმა, ამაოს მეფორდ ჰენქსი, რდჷ უნჩაშ-გაგესქუა დო პრეზიდენტ აბრაამ ლინკოლნიშ დიდაშ, ნენსი ჰენქს ლინკოლნიშ მოჯგირე. დიდა ჟანეტ მერელინი მუშენდჷ ოსქილადეს. მასქერეფიშ ჩათხიებაშ უკული 1960 წანას, სუმ უნჩაშ სქუაქ - სანდრაქ, ლარიქ დო ტომქ მუმაწკჷმა ართო დოსქიდეს ოხორალო. უკლაშიქ, ჯიმიქ დიდაწკჷმა ართო დოსქიდჷ ოხორალო. ჟირხოლოქ ხეახალშო დეგურგინეს.
კინოს მოღალუა ტომქ 1980 წანას დიჭყჷ („თის უჩქჷ, ნამდა თქვა რეთ ხვალე“). ოთხი წანაშ უკული ეკრანეფს გიშარჩქინდჷ რომანტიულ კომედია „ჭყვარტის“ ტომ ჰენქსიშ კათაფათ, სოდეთ ოსურიშ თარი როლს ჰოლივუდიშ ართ-ართი არძაშე უსქვამაშ არტისტი დერილ ჰანა არსულენდჷ.
80-იან წანეფს ტომქ ვითშახ ფილმის აკათჷ, მარა თიშო არძაშე წჷმოძინელქ 90-იან წანეფქ იჸუ. ფილმის „უდურულაფუ სიეტლის“ გიშარჩქინდჷ რომანტიკულობაქ, ემოციურობაქ, გინაფულობაქ - თი შანეფს მუთ ხაზის გულუანდ თიში გერგეზიშ ინდივიდუალურობას. ფილმიქ „მუნეფიშ მაღვენჯური ლიგა“ შხვა კუნთხუთ წჷმაძირუ თიში ტალანტი. უგინალო იჸუ ჰენქსიშ ლაჸაფი ფილმის „ფილადელფია“ (1993), სოდეთ თინა ლაჸაფენდჷ შიდსით დუნალახებუ ადვოკატიშ როლს. ათე ფილმიქ თის ოსკარი მუღჷ. თარი წჷმოძინა ჰენკსის წოხოლე უჯინედჷ, ფილმი „ფორესტ გამპი“, სოდეთ თინა თარი როლს არსულენს, 1994 წანაშ თარი სენსაცია რდჷ. ტომიშ გერგეზი მერჩქვანელი რე არძაშე გეძიცას, თიშენ ნამდა არზებათ თინა უმოს ჭიჭე რე რეალურ ხანწკჷმა მერინას, მარა თენა ვაცილჷ ღირსეულო გინოლახას არძა სიძნელან.
1996 წანას იჸუ ჰენქსიშ ორეჟისორე დებიუტიქ. არძა უმუთმენუო უჯინედჷ ფილმ „აპოლო 13“-იშ ეკრანეფშა გიშარჩქინას, ნამუთ 1977 წანას, თუთაშა ლაფგიშალაფირი ფურინუას მეუჯღვინეს.
კომპოზიტორი
1996 — მუსით სი ორთჷქ / That Thing You Do! (ბირეფი)
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1957
ლონსე-ენ-დრიუნენსე-დეინენიშ ერუანული პარკი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნიდერლანდიშ ერუანული პარკეფი
კემეროვო
კემეროვო (Кемерово) — ნოღა რუსეთის, კემეროვოშ ოლქიშ — კუზბასიშ დო კემეროვოშ რაიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ნოღა რაიონიშ აკოდგინალაუშა ვემშმურს. რუსეთიშ ნოღეფს შქას, კემეროვო ასეშო 30-ა ადგილს იკენს მახორობაშ მეჯინათ დო 50-ა რე ფართობიშ მეჯინათ.
სქოლიო
კატეგორია:კემეროვოშ ოლქიშ ნოღეფი კატეგორია:რუსეთიშ ნოღეფი
ლადაქი
ლადაქი (, लदाख, لدّاخ) — ინდოეთიშ ისტორიული დო გეოგრაფიული ოლქი.
2019 წანაშ 31 გჷმათუთაშე მორსხუე ტერიტორიაშ სტატუსი უღუ, ნამუქჷთ გიშერთჷ ჸოფილი ჯამუ დო ქაშმირიშ შტატიშე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინდოეთიშ გეოგრაფია
სორხი
სორხი თაშნეშე სოხი (Allium fistulosum) — მიარეწანიანი ჩანარი ხვახვიშ გვარიშ შორიაშობურეფიშ ფანაიშე. სორხიშ ოდაბადეთ იკოროცხუ ჩინეთი. სორხი ბოქვის ვეკეთენს. კულტურულ ჩანარეფს რე 4 გიმეგვარობა: რუსული, იაპონური, ჩინური, მიარეიარუსიანი.
საქორთუოს გოფაჩილი სორხი თასის ვეკეთენს დო ჯონჯით იმიარებუ; ჸინგუმარძე რე, მოსალს იირზენს კინოხ აფუნს. ართ აბანს მოჸუნა 2-4 წანას.
ლიტერატურა
კატეგორია:შორიაშობურეფი
კეჩუა
კეჩუა – კეჩუა კათაშ ნინა, ორხველჷ ინდიარეფიშ ფანიაშ კეჩუა-აიმარაშ ბუნას.
ზოგადი ჩინებეფი
ობჟათე ამერიკაშ კოლონიზაციაშახ წჷმარინუანდჷ ინკეფიშ სახენწჷფოს (მა-15 ოშ.) ოფიციალურ ნინას. აშასკილადირიე თე პერიოდიშ ლიტერატურული ძეგლეფი.
სტატუსი
ოფიციალური ნინა:
გოფაჩუაშ არანი:
ლექსიკა
კატეგორია:ინდიარეფიშ ნინეფი
წალენჯიხა
წალენჯიხა, წენდიხა — ნოღა საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ რეგიონს. წალენჯიხაშ მუნიციპალიტეტიშ ადმინისტრაციულ ცენტრი. იდვალუაფუ წყარმალუ წენწყარიშ პიჯის, ზუღაშ დონეშე 222 მეტრას. ნოღაშ სტატუსით რგებაფულენს 1964 წანაშე. ნოღას რე ორეწუე ოწარმეეფი, ჭყანათელობაშ თხილუაშ, განათლებაშ დო კულტურაშ დაწესებულებეფი. 2014 წანაშ ეჭარუათ ოხორანს 3847 ადამიერი.
ეტიმოლოგია
აკადემიკოს სიმონ ჯანაშიას უგადაროთ მოირჩქჷ, ნამდა წენი, ანუ წანი რდჷ ართ-ართი მარგალურ-ჭანური ნოჸელაშ ტომი დო ვართ ზანეფი, ამდღარი მარგალეფი, გვალო თე წანიშ ტომშე მიღჷ მუში ჯოხოდვალა თე აბანქ დო თი ჯიხაქ, ნამუთ მუნეფს ორხველჷდეს (წენ-დიხა) დო წყარმალუქ ხოლო, ნამუთ მუკმულუანდჷ (წენ-წყარი).
სქოლიო
კატეგორია:საქორთუოშ ნოღეფი კატეგორია:სამარგალოშ ნოღეფი კატეგორია:სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ ნოღეფი
ტინგიპაიაშ მუნიციპალიტეტი
ტინგიპაიაშ მუნიციპალიტეტი (Tinguipaya) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიას, პოტოსიშ დეპარტამენტიშ ტომას-ფრიასიშ პროვინციას. 2010 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 31 967 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 1 351 კმ² რე.
მუნიციპალიტეტი მუშ ჸურეშე კანტონეფო ირთუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლივიაშ მუნიციპალიტეტეფი
ჰანს ბეთე
ბიოგრაფია
ჰანს ბეთექ დებადჷ სტრასბურგის, 1906 წანაშ 2 კვირკვეს. ჸათე პერიოდის სტრასბურგი გერმანიაშ იმპერიაშ ტერიტორიაშა მიშმეშჷ. ბეთეშ დიდა რდჷ ანა კუნი, სტრასბურგიშ უნივერსიტეტიშ ფიზიოლოგიაშ პროფესორი დო მუმა - ალბრეხტ ბეთე, კილიშ უნივერსიტეტიშ ფიზიოლოგაშ ინსტიტუტიშ დო ფრანკფურტიშ უნივერსიტეტიშ ფიზიოლოგიაშ ინსტიტუტიშ დირექტორი. ჰანს ბეთე დიო გურაფულენდჷ ფრანკფურტიშ გოეთეშ გიმნაზიას, უკულ ფრანკფურტიშ უნივერსიტეტის. 1926 წანაშე ბეთექ გურაფა გაგინძორჷ მიუნხენიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ ფიზიკას გურაფულენდჷ, არნოლდ ზომერფელდიშ ხემანჯღვერობათ. ბეთექ მიუნხენიშ უნივერსიტეტის თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია. 1930 წანას ბეთექ როკფელერიშ ფონდიშ სტიპენდიათ, ბრიტანეთიშა მიდართჷ დო გურაფულენდჷ კემბრიჯიშ უნივერსიტეტიშ კავენდიშიშ ლაბორატორიას, რალფ ჰოვარდ ფაულერიშ ხემანჯღვერობათ. 1931 წანას ბეთექ იტალიაშა გეგნორთჷ, სოდეთ ენრიკო ფერმიშ ლაბორატორიას მუშენდჷ. 1932 წანას ბეთექ გერმანიაშა დირთჷ დო მუშობა ქიდიჭყჷ ტიუბინგენიშ უნივერსიტეტის, ასისტენტ-პროფესორო. 1933 წანას ბეთექ ტიუბინგენიშ უნივერსიტეტი ქიდიტუ დო გეგნორთჷ მანჩესტერიშ უნივერსიტეტიშა. 1934 წანას ჰანს ბეთექ ოცხოვრებშა დო ომუშებუშა ამერიკაშა მიდართჷ. ამერიკას ბეთე მუშენდჷ კორნელიშ უნივერსიტეტის. მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ბორჯის ბეთე მუშენდჷ ლოს-ალამოსიშ ერუანულ ლაბორატორიას ხოლო. ჸათაქ ბეთექ ზიმუ ატომური ანჯარეფიშ კრიტიკული მასა. ლჷმაშ თებაშ უკულ, ბეთექ მიშეღჷ დიდი თია წყარბადიშ ბომბაშ გოვითარაფაშა. უკულიან წანეფს ბეთე რდჷ ატომური ანჯარიშ ტესტირაფაშ ოპონენტი. ჰანს ბეთექ ღურუ 2005 წანაშ 6 მელახის, გურიშ ლახარათ, 98 წანერქ.
ჯილდოეფი დო პრემიეფი
ჰანს ბეთე რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. 1947 წანაშე ბეთე რდჷ ამერიკაშ ხელუანობეფიშ დო მენცარობეფიშ აკადემიაშ მაკათური. ჸათე წანას ბეთექ მიპალუ ამერიკაშ მენცარობეფიშ ერუანული აკადემიაშ ჰენრი დრეიპერიშ მენდალი. 1955 წანას გინოჩეს მაქს პლანკიშ მენდალი დო 1959 წანას ფრანკლინიშ მენდალი. 1961 წანას ბეთეს ასტრონომიაშ ომაფე ჯარალუაქ გეგნოჩჷ ედინგტონიშ მენდალი დო ამერიკაშ ატომური ენერგიაშ კომისიაქ ენრიკო ფერმიშ პრემია. 1963 წანას ბეთეს მიაჩჷ რუმფორდიშ პრემიაქ, 1967 წანას ნობელიშ პრემიაქ ფიზიკაშ დარგის. 1975 წანას ბეთექ მიპალუ ამერიკაშ პრესტიჟული ჯილდო მენცარობაშ ერუანული მენდალი, 1993 წანას ერსტედიშ მენდალი, 2001 წანას ბრიუსიშ მენდალი. 2005 წანას, ბეთეს, ღურაშ უკულ, ამერიკაშ ფილოსოფიურ ჯარალუაქ, გინოჩჷ ბენჯამინ ფრანკლინიშ მენდალი. 1957 წანაშე ჰანს ბეთე რდჷ ლონდონიშ ომაფე ჯარალუაშ მაკათური. 1978 წანაშე ბეთე რდჷ გერმანიაშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ - ლეოპოლდინაშ მაკათური. ბონიშ უნივერსიტეტის რე დორსხუაფილი ბეთეშ ჯოხონობაშ თეორიული ფიზიკაშ ცენტრი. ბეთეშ ჯოხონობაშ რე ართ-ართი ასტეროიდი. ამერიკაშ ფიზიკაშ ჯარალუაქ დარსხუ ჰანს ბეთეშ ჯოხონობაშ პრემია.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალეფი კატეგორია:გერმანალი-ამერიკალი ფიზიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიკას კატეგორია:დუნაბადი 1906 კატეგორია:ნაღურა 2005
პარაგვაიშ ნოღეფიშ ერკებული
პარაგვაის 10 000-შ უმოსი მახორუამი ნოღეფიშ ერკებული
thumb|[[ასუნსიონი]] thumb|[[სიუდად-დელ-ესტე]] thumb|[[ენკარნასიონი]]
რესურსეფი ინტერნეტის
პარაგვაი