cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
მარტვილი
მარტვილი თაშნეშე გეგეჭკორი — ნოღა საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანს, მარტვილიშ მუნიციპალიტეტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. გეგაფილი რე ოდიშიშ რზენს, ინჩხია-ღალიშ კვარჩხანი პიჯის. ზუღაშ ეშე. 1936 წანას გიოდვეს გეგეჭკორი, რევოლუციონერ საშა გეგეჭკორიშ ჯოხოშ მაშინალო, ნამუთ 1990 წანაშახ ჯოხოდჷნ. (2014 წ.; ). ზუგიდიშახ მეუძუ ქართიშახ –  უხოლაში ონიშოლი – ფუთი, უხოლაში რკინაშარაშ გიოდგინუ – აბაშა , უხოლაში აეროპორტი – კოპიტნარი (ქუთეში; ).
ნოღა მარტვილიშ ჯოხოდვალათ მაართათ მოშინელი რე XVII ოშწანურაშ 40-აიანი წანეფშე. მუში ჯვეში კოლხური ჯოხო რე ჭყონდიდი, ნამუთ მოურს ნოღაშ გოხოლუა სუკის, I ო.-ს ქირსეშ მოჩქვაფილი ანდრია პირველწოდებულიშ ხეთ ჭყონიშ ჯალეფით ეგაფილი ოხვამეშენინ, სოდეთ ამდღანერი მარტვილიშ ოხიდა რენ. ეიშახ ექ გინოდგვე კაპუნია. ამდღანერი ოხვამე დოკიდილი რე VII ოშწანურაშ I გვერდის, მარტვილეფიშ (ბერძნულოთ: წამებური) ჯოხონობაშა. IX-X ოშწანურეფს ქიდარცხუეს ჭყონდიდიშ ეპარქია, კათედრალით მარტვილს. X ოშწანურას აფხაზეთიშ მაფა გიორგი II-ქ ოხვამე გაახალუ: ქოგეუძინეს გალენი კიდალეფი დო ახალაშოთ დოკიდეს გუმბათიშ ჸალი ხოლო.
ირიშენ ჩინებური ჭყონდიდური ეპისკოპოსი რდჷ გიორგი ჭყონდიდელ-მწიგნობართუხუცესი (XI-XII ოო.).
ამდღა მარტვილი ჭყონდიდიშ ეპარქიაშ ცენტრი დო მიტროპოლიტიშ რეზიდენცია რე.
სქოლიო
კატეგორია:საქორთუოშ ნოღეფი კატეგორია:სამარგალოშ ნოღეფი კატეგორია:სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ ნოღეფი
7 ღურთუთა
7 ღურთუთა (იანარი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ მა-7-ა დღა. წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე (ნარკი წანეფს — ).
ვიქტორია (წყარმალუ)
ვიქტორია (ინგლ. Victoria River) რე წყარმალუ ავსტრალიას, ვიქტორია-ბონაპარტიშ ბიორეგიონს, ოორუე ტერიტორიას. წყარმალუ ვიქტორიაშ სიგჷნძა რე 560 კმ. ღანჩოშ ფართობი 87,900 კვ.კმ. წყარმალუ იჭყაფჷ ფარქუჰარსონიშ გვალას დო ინაკათუ ჯოზეფ-ბონაპარტიშ ჸუჯის.
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:ავსტრალიაშ წყარმალუეფი
უჩა ოლორი (ფილმი)
უჩა ოლორი — 2010 წანაშ ამერიკული ფსიქოლოგიური თრილერი, ნამუშ რეჟისორი რე დარენ არონოფსკი. თის ოკათუნა ნატალი პორტმანი დო ვენსან კასელი. ფილმიშ პრემიერა რდჷ ვენეციაშ 67-ა კინოფესტივალს 2010 წანაშ 1 ეკენიას. 3 ქირსეთუთას ამერიკას თიში მერკე ძირაფაქ დიჭყჷ. კრიტიკოსეფქ გიშაკერძაფილო შინეს ნატალი პორტმანიშ ლაჸაფი, ნამუქით ოსურიშ საუჯგუშო როლიშო ოსკარიშ, BAFTA-შ დო ორქოშ გლობუსიშ ჯილდოეფი მიღჷ.
სიუჟეტი
ქიმინუა მეურს ნიუ-იორკიშ ართ-ართ პრესტიჟულ ობალეტე სტუდიას თარი ბალერინაშ, ნინაშ, მუკ-მუკი. თიქ ოლორეფიშ ტობას თარი როლი ოკო არსულას, მორო კონკურენტიქ გენკურჩქინდჷ ლილიშ სახეთ. ჟირ ბალერინაშ შქას ჭირკინი ძინულენს პრემიერაშ მოჭირინაფწკჷმა ართო.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი კატეგორია:2010 წანაშ ფილმეფი კატეგორია:დარენ არონოფსკიშ ფილმეფი კატეგორია:დრამატული ფილმეფი კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი კატეგორია:ფილმეფი ბალეტიშ გეშა
მენჯი
მენჯი – ოფუტე, საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტის, ურთაშ სუკიშ ოორუე–ბჟაეიოლ კართეს. ზუღაშ დონეშე 100 მეტრა, ზუგდიდიშე 21 კმ. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 77 ადამიერი.
კატეგორია:ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
ობჟათე უბანგიშ პროვინცია
ობჟათე უბანგიშ პროვინცია (Sud-Ubangi) — კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პროვინცია, ნამუთ ქიანაშ ოორუეშე იდვალუაფუ. ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოღა გემენა.
გეოგრაფია
2005 წანაშ საკონსტიტუციო რეფორმაშახ ობჟათე უბანგიშ პროვინცია რდჷ ჸოფილი ეკვატორიალური პროვინციაშ ნორთი. პროვინციაშ ტერიტორიას მეურს წყარმალუ უბანგი.
მახორობა
პროვინციაშ მახორობა — 2 744 345 ადამიერი (2005 წანა).
სქოლიო
კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პროვინციეფი
გენადი მარგველაშვილი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
2023
დღახუეფი
კატეგორია:
შკვითკოჩიანი რაგბი
right|thumb|300px|Melrose RFC right|thumb|300px
თშნეშე ქოძირით
კატეგორია:რაგბი
ნიმბურკიშ რაიონი
ნიმბურკი (ჩეხ. Okres Nymburk) — რაიონი ცენტრალურ ბოჰემიაშ აკანს, ჩეხეთის. მუში ნანანოღა რე ნიმბურკი. რაიონიშ ფართობი აკმადგინანს 850,07 კმ²-ს. 2007 წანაშ მუნაჩემეფით, მახორობა აკმადგინანს 85 674 ადამიერს, მახორობაშ მეჭედალა — 101 ადამიერს კვადრატულ კილომეტრის.
გიორგი კოპაძე
გიორგი კოპაძე — ქორთუ პოლიტიკოსი, რე საქორთუოშ პარლამენტიშ ართ-ართი დეპუტატი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
ჯვ. წ. 752
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 752 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ბისმარკიშ ზუღა
ბისმარკიშ ზუღა — იდვალუაფუ რჩქალი ოკიანეშ ობჟათე-ბჟადალ ნორთის, კოკი ახალი გვინეაშ ოორუეშე დო ბისმარკიშ დო ადმირალიშ კოკეფიშ ობჟათეშე. თეშ, მუჭოთ ბისმარკიშ არქიპელაგის, თე ზუღასჷთ ჯოხოქ გიადუ პრუსიაშ კანცლერიშ - ოტო ფონ ბისმარკიშ პატიშოჩამალო. ბისმარკიშ არქიპელაგი ზუღას გოუხე ოორუშე დო ობჟათეშ გჷშმართჷნს თის რჩქალი ოკიანეშე. ობჟათეშე, ვიტიაზიშ საროტით მიარსხუაფუ სოლომონიშ ზუღას.
ზუღაშ ფართობი აკმადგინანს 310,000 კმ²-ს. ოშქარი სიტომბა რე 1700 მ, მაქსიმალური სიტომბა — 2665 მ.
1943 წანაშ 3 და 4 მელახის, მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ბორჯის, თე ზუღას იაპონიაშ ოზუღე ძალეფქ დემარცხეს. ბურჯაფიქ ისტორიაშა "ბისმარკიშ ზუღაშ ბურჯაფიშ" ჯოხოთ მიშელჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რჩქალი ოკიანეშ ზუღეფი
წყარალა სურამს (2011)
წყარალა სურამს — წყარალა, მუქჷთ დეფიქსირჷ 2011 წანაშ 18 მანგის დაბა სურამს. წყარალა გჷშეჭანუ 18 მანგის ონჯუას ლიხიშ ქჷნდჷრს მოულირ ზუფუ ნოლექიქ, მუდგაშ გეშათ ედიდორჷ წყარმალუ სურამულაქ, ოხორინალ ჸუდეეფშა გემნოსოფჷ დო მაართა სართილეფი დოტობუ. გვარიანო დოგავალუ ხაშურიშ დო სურამიშ მახორობა. ოფიციალური მუნაჩემეფით მედინჷ 6 კოჩიქ. უნელო მოლაფირ ღვარცოფიქ დო მენწყერქ ხვალე რიკოთიშ ჸალაიბონს სახენწჷფოს 10 მილიონი ლარიშ გავალი მიორინუ.
სქოლიო
კატეგორია:წყარალა
როუზ ბირნი
მერი როუზ ბირნი (Rose Byrne; დ. 24 კვირკვე, 1979, სიდნეი) — ავსტრალიარი კინოარტისტი. ოკათუდჷ კინოფილმეფს: „ტროა“, „ხვალმაფირი“, „ბჟაშ სინთე“, „რჩქინა“, „ნტება ვეგასიშე“, „ძღაბეფიშ ჭანაფილობა ვეგასის“ დო შხვა. ნომინირაფილი რდჷ ორქოშ გლობუსის დო ემიშ პრემიას.
როუზის ჸუნს უნჩაში ჯიმა ჯორჯ ბირნი დო ხოლო უნჩაში ჟირი და — ელის ბირნი დო ლუსი ბირნი. სუმხოლო თეშ რენო, თაშ რენო, ოკათუნა ხელუანობაშ სფეროს. თიში ჯიმა ფოტოგრაფი რე, დალეფშე ართი ხანტუ რე, მაჟირა ლონდონიშ ართ-ართი ფირმაშ გუმაშქუმალობას მუშენს. თიში მასქერეფი ათეისტეფი რენა, ბირნი მუშ დუდს აგნოსტიკოსო თვლის. ჟირი წანაშ გოძვენას რდჷ კომპანია Max Factor-იშ სახე.
როუზ ბირნიშ ოარტისტე კარიერა ეკოროცხუას 1989 წანაშე იჭყანს დო ამდღარშა მოურს. 1990-იან წანეფს ჯინჯიერო სერიალეფს გინიღანდეს. დუდშე დუდი ამორსჷ ართ-ართ სერიალს („ჯი-პი“, G.P.), ნამჷსით 7 წანას გინიღანდეს. მაართა როლი კინოს („დალასიშ კენჯა“, 1994) მიღჷ 12 წანაშ ასაკის. უკულიან წანეფს როლეფს იღენდჷ ავსტრალიურ ტელესერიალეფს. 1999 წანას როლი მიღჷ კრიმინალური ჟანრიშ ფილმის „ჟირი ხე“, სოდეთ თინაწკჷმა ართო ილაჸაფჷ ჰით ლეჯერქ. მეხოლაფათ 6 წანაშ გოძვენას ურთიართობას რდჷ ბრენდან კოუელწკჷმა. ხვადუდჷ ხოლო გრეგორ ჯორდანს. 2012 წანაშე ხვადუ ბობი კანავალეს.
სქოლიო
კატეგორია:ავსტრალიარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1979
ჰარ გობინდ კორანა
ჰარ გობინდ კორანა (ინგლ. Har Gobind Khorana, ჰინდი हर गोबिन्द खोराना, პენჯაბ. ਹਰਿ ਗੋਬਿੰਦ ਖੁਰਾਨਾ ; დ. 9 ღურთუთა, 1922, რაიპური, მულტანი, პენჯაბი, ბრიტანეთიშ ინდოეთი (ასეიან პენჯაბიშ პროვინცია, პაკისტანი) — ღ. 9 გერგობათუთა, 2011, კონკორდი, მასაჩუსეტსი, ააშ) — ინდოარი-ამერიკალი ბიოქიმიკოსი, გენეტიკური კოდიშ დო ცილეფიშ სინთეზის თიში როლიშ მენცარული რკვიებაშ გეშა გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის 1968 წანას (რობერტ ჰოლი დო მარშალ უორენ ნირენბერგიწკჷმა ართო). ჰარ გობინდ კორანა გურაფულენდჷ პენჯაბიშ უნივერსიტეტის, ლაჰორს. კორანაქ პენჯაბიშ უნივერსიტეტის მიპალუ მენცარობაშ ბაკალავრიშ ხარისხი 1943 წანას დო მაგისტრიშ ხარისხი 1945 წანას. პენჯაბიშ უნივერსიტეტიშ უკულ გურაფა გაგინძორჷ ლივერპულიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია როჯერ ბირიშ ხემანჯღვერობათ 1948 წანას. გურაფაშ თებაშ უკულ ჰარ გობინდ კორანა მუშენდჷ შხვადოშხვა ომენცარე ინსტიტუტეფს: 1948-1949 წანეფს მუშენდჷ ციურიხიშ ფედერალური ტექნოლოგიეფიშ ინსტიტუტის, 1950-1952 წანეფს კემბრიჯიშ უნივერსიტეტის, 1952-1960 წანეფს ბრიტანეთიშ კოლუმბიაშ უნივერსიტეტის, 1960-1970 წანეფს ვისკონსინიშ უნივერსიტეტის (მადისონი) დო 1970-2007 წანეფს მასაჩუსეტსიშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტის. ჰარ გობინდ კორანა რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. 1978 წანაშე რდჷ ომაფე საზოგადოებაშ მაკათური. 1987 წანას კორანას გინოჩეს მენცარობაშ ერუანული მენდალი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინდოარი-ამერიკალეფი კატეგორია:ინდოარი-ამერიკალი ბიოქიმიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის კატეგორია:დუნაბადი 1922 კატეგორია:ნაღურა 2011
ფლინდერზი (წყარმალუ)
ფლინდერზი (ინგლ. Flinders River) რე წყარმალუ ავსტრალიას, კუინზლენდიშ უგინძაშ წყარმალუ. სიგჷნძა 1004 კმ. ღანჩოშ ფართობი 109,000 კვ.კმ.
ლასილი (ჸალაიბონი)
ლასილი — ჸალაიბონი შონეშ ქჷნდჷრს, წყარმალუეფიშ ლასილიშ (ინგირიშ კვარჩხანი ნადუ) მუხრაშ (ცხენწყარიშ მარძგვანი ნადუ) ოდუდეეფს. სიმაღალა 3000 მ. ეგაფილი რე ლიასიშ ასპიდური ფიქალეფით დო ქვიშაქუალეფით. ახასიათენს ალპური ლანდშაფტი. გინმურს ოავტომობილე შარა თუდოლენ შონეშე ჟიმოლენ შონეშა.
რუსეთიშ მინოკათუა უკრაინაშა (2022)
რუსეთიშ მინოკათუა უკრაინაშა (Російське вторгнення в Україну 2022 року; Вторжение России в Украину) — დიჭყჷ 2022 წანაშ 24 ფურთუთას. ოურდუმე კამპანიაქ დიჭყჷ განწე ოურდუმე ნძალაშ მოშაყარუაშ უკული, რუსეთიშით მუშითგუმოცხადაფილ დონეცკიშ ოკათე რესპუბლიკაშ დო ლუგანსკიშ ოკათე რესპუბლიკაშ აღიარაფაშ უკული, მიშაკათინიშ წიმიან დღალეფს, ნამუსჷთ მაჸუნუ რუსეთიშ აკოანჯარაფილი ნძალეფიშ მიშულაქ ბჟაეიოლ უკრაინაშ დონბასიშ რეგიონშა 2022 წანაშ 21 ფურთუთას.
ლასილი (ჸალაიბონი)
ლიტერატურა
კატეგორია:საქორთუოშ ჸალაიბონეფი
რუსეთიშ მინოკათუა უკრაინაშა (2022)
მოსკოვიშ ბორჯით, დოხოლაფირო 06:00 სათის (UTC+3), პრეზიდენტ ვლადიმერ პუტინქ გეგმაცხადჷ ოურდუმე ოპერაცია; მუსხირენ წუთიშ უკული, სარაკეტე გეშქუმალეფი ქიდიჭყჷ ქიანაშ მასშტაბით, თინეფს შქას ნანანოღა კიევიშ გოხოლუას. უკრაინაშ ოხურგე ნინალაქ გჷმაცხადჷ, ნამჷ-და თინეფიშ ხურგეფს რუსეთწკჷმა დო ბელარუსწკჷმა ქეგიანთხეს. ბჟადალიშ ქიანეფქ გადღანეს უკრაინაშა გენთხაფა.
ისტორია
1991 წანას, სხუნუეფიშ რსხუშ აკოცჷმაშ უკული, უკრაინა დო რუსეთი აგჷნძორენდეს მეჭედელ ურთიართობეფს. 1994 წანას უკრაინაქ ვარი თქუ ბირთვულ არსენალშე დო ხე მაჭარჷ ბუდაპეშტიშ მემორანდუმს უშქურანჯალას გარანტიეფიშ გეშა თი პიჯალათ, ნამჷ-და რუსეთი, გოართოიანაფილი ომაფე დო ააშ მეჩანდეს უკრაინაშ ტერიტორიული თელუანობაშ დო პოლიტიკური ზოხორინალაშ თხილუაშ გარანტიას. ხუთი წანაშ უკული, რუსეთი რდჷ ევროპული უშქურანჯალაშ ქარტიაშ ართ-ართი ხემუმაჭარალი, სოდე თიქ „დადასურჷ ირი მაკათური სახენწჷფოშ წოროდოჸუნელი ნება, ორდას დუდიშული გიშაგორას ვარ-და დოთირას მუში უშქურანჯალაშ ზჷმეფი, თინეფს შქას ალიანსიშ ხეკულუეფი, მუჭოთ მოჩამილ რენ“.
პლეისტოცენი
პლეისტოცენი (სიმბოლო PS ; Pleistocene ჯვ. ბერძენ. πλεῖστος – მიარემუდანობამი დო καινός – ახალი, ალმახანური) — დიხაუჩაშ ისტორიაშ ნაანთხალი პერიოდიშ შქა ეპოქა, ნამუქჷთ დიჭყჷ 2,588 მლნ. წანაშ უწმოხ დო ითუ 11,7 ვთშ. წანაშ უწმოხ. თე ეპოქას თირანს ჰოლოცენი და წიმი უწორუანს პლიოცენი. 1839 წანას ტერმინი „პლეისტოცენი“ მენცარობაშა მიშეღჷ ინგლისარ გეოლოგიქ ჩარლზ ლაიელქ, ნამუქჷთ კოკი სიცილიას რკუეფიშ შედეგას გჷმალინ ფენა, სოდეთ იჩუალუდჷ მოლუსკეფიშ ფაუნაშ დოხოლაფირო 70%. თექ გონშხვავუ ეშინელი ფენეფი პლიოცენური ეპოქაშე, ნამუსჷთ ლაიელი თეიშახ მიორხველანდჷ არძოშე ახალნორდი ნანთხორა ფენეფს. მოგვიანაფათ, ლაიელქ პლეისტოცენი გეგშართჷ ზოხორინელ ეპოქათ, ნამუსჷთ პოსტპლიოცენური გიოდჷ. დიო ხოლო XX ოშწანურას ტერმინი პლეისტოცენი შხირ შვანს წჷმარინუანდჷ ნაანთხალი პერიოდიშ ვარდა ანთროპოგენიშ სინონიმს. პლეისტოცენი რე ნაანთხალი პერიოდიშ მაართა ეპოქა ვარდა კაინოზოური ბუნაშ მა-6 ეპოქა. პლეისტოცენი არსებულო ჸინუამი ეპოქა რე. არქეოლოგიური თოლონჭაფუთ, დოხოლაფირო უხვადუ ჯვეში ქუაშ ხანას, თაშ გედვალირი პალეოლითის.
right|220px|thumb|ჯიშთური ოფორუეშ მაქსიმალური დონე ოორუე პოლუსიშ ოფირჩას საქორთუოს კორელაციაშ სქემა ირთუ სუმ სტადიათ: ჟილენი პლეისტოცენი, შქა პლეისტოცენი, გიმენი პლეისტოცენი. ოერეფოშქაშე სტანდარტული კლასიფიკაციიაშ მეჯინათ, პლეისტოცენი ირთუ ოთხ სტადიათ: ჟილენი პლეისტოცენი, შქა პლეისტოცენი, გიმენი პლეისტოცენი, ჯელასიანი, ნამუთ გიშერკუ ობჟათე ევროპას. თეშ მოხ, ოერეფოშქაშე კლასიფიკაციას შხირ შვანს უღჷ შხვა რეგიონული გიმენნორთეფი. left|220px|thumb|მამონტიშ რეკონსტრუქცია ედომუშამი ზჷმათ პლეისტოცენს დიხაუჩა გოჸინუაშ ფაზაშა უკვე მიშულირი რდჷ. დუმახასიათაფალი რე ჸინუამი პერიოდიშ გეჸვენჯობათ ელაზჷმაფილო ტიბუ გოჸინუაფონიშით თირაფა. პლეისტოცენი აკმოდირთუ გოჸინჩუაშ ოთხი პერიოდიშე, ნამუშეთ მაართა დო კლასიკური რე გიუნცური გოჸინუა (1,2-1,0 მლნ. წანაშ კინოხ). გიუნცური არგილაფაქ ითუ გიუნც-მინდელური დოტიბაფათ (1,0-0,76 მლნ. წანაშ კინოხ), ნამ ბორჯისჷთ სქირონაშქა, უჩა დო ბერინგიშ ზუღეფს იძირებედჷ ტრანსგრესიეფი.
უკული ქჷდოდირთჷ მინდელური გოჸინუაქ (დოხოლ. 790-580 მლნ. წანაშ კინოხ), ნამუსჷთ გოჸინუაშ უმოსი რთული ხასიათი უღუდჷ. თის მაჸუნ რისული გოჸინუაქ, ნამუქჷთ ვიურმული გოჸინუათ ითუ.
ალმახანური გეოლოგიაშ დო პალეოგეგრაფიაშ გჷშაჩინებელი რე უნიფიცირაფილი ქრონოსტრატიგრაფიული სკალეფიშ თება დო პლეისტოცენური ნოლექეფიშ გლობალური კორელაცია; თაშნეშე პალეოგეოგრაფიული რეკონსტრუქციეფიშ აკოქიმინუა.
ბოგრეში
ბოგრეში — ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანს მესტიაშ მუნიციპალიტეტის, იფარიშ თემს (ოფუტეეფი: ადიში, ბოგრეში, ზეგანი, ნაკიფარი).
კატეგორია:მესტიაშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი კატეგორია:სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ ოფუტეეფი კატეგორია:საქორთუოშ ოფუტეეფი
7 გჷმათუთა
7 გჷმათუთა (გიმათუთა) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 280-ა დღა (ნარკი წანეფს — 281-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
აფლაიშ ირიგაციული სისტემა
აფლაიშ ირიგაციული სისტემა — ოირიგაციე სისტემა ომანიშ ტერიტორიას, ნამუშ ხანით რე სუმი ვითოში წანა, თიშ უმკუჯინუო, ნამდა თინა ამდღარშახ ექსპლუატაციას რე. ადმღა ასქილადირი რე სისტემაშ დუდი ნორთი ახ. წ. 500 წანათ ითარიღებუ. 2006 წანაშე მიშულირი რე იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა.
მოჩამილი სისტემა ეფექტურო აკმონაზირანდჷ არძა მახორუს, მიშ ირ ჸუდეშახ დო ოფუტეშ მეურნობაშ დიხეფშახ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ომანს
კონსტიტუსიონიშ დეპარტამენტი
კონსტიტუსიონიშ დეპარტამენტი (Departamento Constitución) — დეპარტამენტი არგენტინას, სანტა-ფეშ პროვინციას.
არგენტინაშ სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფით, მახორობაშ მუდანობა 86000 ადამიერიე, 2007 წანაშ მუნაჩემეფით (INDEC). დეპარტამენტიშ თარი ნოღა რე — ვილია-კონსტიტუსიონი (მახორობა 45000 ადამიერი).
ეკონომიკაშ ოსხირი რე ოფუტე მეურნეობა. დეპარტამენტი, მუჭოთ ნთელ სანტა-ფეშ პროვნციან თეში, იდვალუაფუ უჩადიხამ პამპის, წყარმალუ პავონიშ ბასეინს, სოდეთ ოფუტე მეურნეობაშ პრაქტიკულო 100% დიხა რე ხონილი.
მუნიციპალიტეტეფი დო კომუნეფი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ დეპარტამენტეფი
თოლიშ გვირზილი
thumb თოლიშ გვირზილი — გვირზილამი თოლიშ თარი კომპონენტი. თეშ მოხ რდჷ ხვალე ჩანარეფიშ ტკიბირიშობური მილეფიშ თოლეფი დო ბჟაშუმუ ჩხოლარეფიშ ზისხირიშ ძინათებული ჭითა თოლეფი ვარ-და ერითროციტეფი რე.
ეჭარუა
თოლეფიშ უმენტაშობას ართი გვირზილი უღუ. რე ჟირ დო მიარეგვირზილამი თოლეფჷთ. სამანგათ, ჟირი გვირზილი უღუ ართგვირზილამ ჩხოლარს - ქალამანას დო ჩხონჩხიშ მინი თოლს, მიარეგვირზილამი კანკალე კუთამი თოლი. შხვადოშხვა ტიპიშ თოლეფიშ გვირზილი, თარო, რგვალი ვარ-და ოვალური რე, მორო, რე თოლეფი ვარჩქვანელობური ფორმაშ გვირზილჷთ - ზისხირიშ ჩე თოლეფი ანუ ლეიკოციტეფი.
გვირზილიშ დაცხი ჟირი მემბრანაშე აკმოდირთუ, თინეფშე ირს პლაზმური მემბრანაშ მოგვენი აკოგაფა უღუ. გვირზილიშ დაცხიშ მემბრანეფს შქას რე ინწრო ოფირჩა გვერდოთხითხუ ღვანდით აკოფშაფილი. გვირზილიშ დაცხიშ გალე მემბრანა უშქაშეთ ენდოპლაზმური ბადეშ მემბრანეფწკჷმა რე მერსხილი დო თიშ ჟინპიჯისჷთ რიბოსომეფი რე დვალირი. გვირზილიშ დაცხის მიარე მუდანობაშ ნაჩხვირთეფი, ანუ გვირზილიშ ფორეფი უღუ. თნეფიშ მეშქაშალათ მუთმოხვადუ შხვადოვა ღვანდიშ ციტოპლაზმაშე გვირზილშა გინულა დო მინი.
გვირზილიშ დინოხი აკოფშაფილი რე წვენით. თის რე ქრომატინი დო ართი ვარდ-და მუსხირენი გვირზილა. გვირზილიშ წვენიშ თარი ნორთი წყარი რე, ნამუსჷთ მიარე ქიმიური ღვანდი რე გონწყუმილი.
ქრომატინი გვირზილიშ შანულამი ნორთი რე. ზიტყვაზიტყვათ ქრომატინი მარგალურო ღაფილ მასალას შანენს დო მიოწურუანს თის, ნამჷ-და სინთეშ მიკროსკოპის გითანაკვერალო თოლეფიშ დამუშებაშ ბორჯის ქრომატინი ლექინას იღაფუ კვათირი ფერეფო. ქრომატინი აკმოდირთუ ართიანსგინოხართელი უჭიფაში ძაფეფშე. ირი ძაფიშ დიამეტრი 14 ნანომეტრი რე, სიგჷრძა — ართ მილიმეტრშე უმოსით შილებე ორდასინ. სინჯათლიშ მიკროსკოპის ქრომატინი, თარო, ჭიფე ლაწკარეფიშ სახეთ ჩქჷ.
ქრომატინი აკმოდირთუ დეზოქსირიბონუკლეინიშ ბჟეშ (დნბ) გჷრძე მოლეკულაშ დო თიწკჷმა მერსხილი ცილეფიშ მოლეკულეფშე.
წყუ
კატეგორია:ციტოლოგია კატეგორია:თოლი
ტირნავა-მარე
ტირნავა-მარე (Târnava Mare) — წყარმალუ რუმინეთის. იჭყაფუ კარპატეფიშ გვალეფს ზუღაშ დონეშე 1455 მეტრაშ სიმაღალას. სიგინძა 221კმ. აუზიშ ფართი 3606 კმ². ნოღა ბლაჟიშ ხოლოს აკათუ წყარმალუ ტირნავა-მიცა დო იფორმირებუ წყარმალუ ტირნავა, ნამუთ აკათუ მურეშის.
ბჰაგავატაპურანა
thumb|300px|ბჰაგავატაპურანაშ ილუსტრაცია: ნანა ბონუნს [[კრიშნას]] ბჰაგავატაპურანა (სანსკრ. भागवतपुराण bhāgavatapurāṇa „უჯვეშაში ხანიშ გჷნოჩამა ღორონთიშ გეშა“, თაშნეშე ჩინებული რე მუჭოთ შრიმად ბჰაგავატამი) — სანსკრიტშა გოჭყაფილი ინდუისტური უჯვეშაში ტექსტი. იკათუანს 18.000 ლერსის დო ენძღვიებუ ღორონთიერაფა ვიშნუს დო თიშ ავატარეფს, თარო თხობელენს ლეგენდეფს კრიშნაშ გეშა.
ბჰაგავატაპურანაშ დინორე რე ვიშნუშ გონდიდაფა დო ბჰაკტი იოგაშ (ღორონთწკჷმა ჸოროფაშ მეშქაშალათ დოახოლაფაშ) ქადაგება.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სანსკრიტული ტექსტეფი კატეგორია:ინდუისტური ტექსტეფი კატეგორია:პურანეფი კატეგორია:კრიშნა
ბჰიმბეტკა
ბჰიმბეტკა – არქეოლოგიური აკანი დო იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტი ინდოეთის, მადჰია-პრადეშიშ შტატის. ბჰიმბეტკაშ ფაქვეფს დოდასურაფილი რე ინდოეთის ადამიერიშ რინაშ არძაშე ორდოიანი ნოქური. ანალიზის შედეგო თე დუდმიკოფორუს ადამიერი ოხორანდჷ დოხოლაფირო 100 000 წანაშ უწმოხ.
სქოლიო
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ინდოეთის
ჯვ. წ. 753
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 753 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
პრაღა-ვიხოდიშ რაიონი
პრაღა-ვიხოდი (ჩეხ. Okres Praha-východ) — რაიონი ცენტრალურ ბოჰემიაშ აკანს, ჩეხეთის. მუში ნანანოღა რე პრაღა. რაიონიშ ფართობი აკმადგინანს 754,91 კმ²-ს. 2007 წანაშ მუნაჩემეფით, მახორობა აკმადგინანს 144 513 ადამიერს, მახორობაშ მეჭედალა — 191 ადამიერს კვადრატულ კილომეტრის.
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:ჩეხეთიშ რაიონეფი
დიმიტრი მხეიძე
დიმიტრი მხეიძე — ქორთუ პოლიტიკოსი, რე საქორთუოშ პარლამენტიშ ართ-ართი დეპუტატი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
ფრიდრიხ ჰაიეკი
ფრიდრიხ ავგუსტ ფონ ჰაიეკი (დ. 8 მესი. 1899, ვენა — ღ. 23 მელახი. 1992, ფრაიბურგი, ბადენ-ვიურტემბერგიშ აკანს) — ავსტრიალი ეკონომისტი. გათუ ვენაშ უნივერსიტეტი (1921). რდჷ ავსტრიაშ ეკონომიური რკვიეფიშ ინსტიტუტიშ დირექტორი (1927-1931), ლონდონიშ (1931-1950), ჩიქაგოშ (1950-1962), ფრაიბურგიშ (1962-1969) უნივერსიტეტეფიშ პროფესორი, 1970-შე ზალცბურგიშ (ავსტრია) უნივერსიტეტიშ პროფესორ-კონსულტანტი. ჰაიეკი ოცადჷ ავსტრიული ბურჟუაზიული პოლიტიკური ეკონომიკური სუბიექტურ-ფსიქოლოგიური მეთოდი მეურინუას მათემატიკურ თეორიას დო იდეალისტურ ფილოსოფიას. კაპიტალს უჯინე მუჭოთ არძა ჯარალობურ-ეკონომიური ფორმაციაშო დჷმახასიათაფალ ირალ კატეგორიას. ჭარბწარმებაშ ეკონომიური კრიზისეფიშ ბაძაძო მიორჩქჷდჷ ინვესტიციეფიშ მეტიშმეტო რდუალა დო ბანკეფშე ჩილათირი ფარულ-ოკრედიტე პოლიტიკაშ მიკოჸონაფა, კრიზისეფიშ ეშაჸოთამაშ მეშქაშალათ - მოხანდე მასეფიშ მოხვარებაშ დონეშ დო ხეშქირაშ მორკება. ეკონომიკაშა სახენწჷფოშ მიშახოლაფაშ მოვარიე რე, გილმალუანს კომუნისტური შენებაშ თეორიას დო პრაქტიკას. ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი (გ. მიურდალწკჷმა ართო 1974).
ლიტერატურა
კატეგორია:ავსტრიალი ეკონომისტეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ეკონომიკაშ დარგის კატეგორია:დუნაბადი 1899 კატეგორია:ნაღურა 1992
ჟერემი
ჟერემი (Jérémie) — ნოღა ჰაიტიშ რესპუბლიკაშ ობჟათე-ბჟადალშე, გრანდ-ანსიშ დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
გეოგრაფია
ნოღა ქიანაშ უკიდაშ ობჟათე-ბჟადალშე იდვალუაფჷ, ქიანაშ ნანანოღა პორტ-ო-პრენსიშ ბჟადალშე 297 კილომეტრიშ მეძენას.
ჩინებული მახორუეფი
ალექსანდრე დიუმა (მუმა), გენერალი ტომა-ალექსანდრე დიუმა, დენადჷ ნოღა ჟერემის.
გალერეა
კატეგორია:ჰაიტიშ ნოღეფი
ულფ ფონ ეილერი
ულფ სვანტე ფონ ეილერი (შვედ. Ulf Svante von Euler; დ. 7 ფურთუთა, 1905, სტოკჰოლმი, შვედეთი — ღ. 9 მელახი, 1983, სტოკჰოლმი, შვედეთი) — შვედი ფიზიოლოგი დო ფარმაკოლოგი, ნეირომედიატორეფიშ მენცარული რკვიებაშ გეშა გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის 1970 წანას (ჯულიუს აქსელროდი დო ბერნარდ კაციწკჷმა ართო). ულფ ფონ ეილერქ დებადჷ გიშარჩქინელი მენცარეფიშ, ქიმიკოსიშ, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატიშ ჰანს ფონ ეილერ-ჩელპინიშ დო ბოტანიკოსიშ, გეოლოგიშ ასტრიდ კლევეშ ფანიას. ეილერი გურაფულენდჷ მედიცინას შვედეთიშ ომაფე ინსტიტუტის, სოდეთ მიპალუ მენცარობაშ დოქტორიშ ხარისხი 1930 წანას. რდჷ შვედეთიშ ომაფე ინსტიტუტიშ ფიზიოლოგიაშ პროფესორი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შვედეფი კატეგორია:შვედი ფიზიოლოგეფი კატეგორია:შვედი ფარმაკოლოგეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:შვედი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის კატეგორია:დუნაბადი 1905 კატეგორია:ნაღურა 1983
გზაზე ერთი კაცი მიდიოდა
გზაზე ერთი კაცი მიდიოდა – ოთარ ჭილაძეშ რომანი, გიშაშქუმალირი 1973 წანას.
ბერძენული ნინა
ბერძენული ნინა (Ελληνικά, IPA [e̞ˌliniˈka] — „ჰელენური“) — ბერძენეფიშ დო კვიპროსალეფიშ ოდაბადური ნინა, ორხველჷ ინდოევროპული ფანიაშ ბერძენულ ბუნას და დოკუმენტური ჸოფაშ 3.500 წანას იკოროცხჷნს. ჯინჯიერო გოფაჩილიე ბალკანეთიშ ჩქონს, ელჷ-მოლჷშ კოკეფს დო თაშნეშე ნორთობურო ბულგარეთის, ალბანეთის დო თურქეთის.
სტატუსი
ოფიციალური ნინა:
გოფაჩუაშ არეალი:
ლექსიკა
ფრაზეფი დო ზიტყვეფი
რიცხუეფი
ლიტერატურა
კატეგორია:ინდოევროპული ნინეფი
მილუოკი
მილოუკი (Milwaukee) — ნოღა ააშს, ვისკონსინიშ შტატის, მიჩიგანიშ ტობაშ პიჯის, ნოღას ოხორანს 594 833 ადამიერი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:აშშ-იშ ნოღეფი კატეგორია:მილოუკი კატეგორია:უისკონსინი
ჯვ. წ. 754
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 754 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
გალავანი (მცხეთაშ მუნიციპალიტეტი)
გალავანი (ჯვ. ჯოხო ბოკოწინი) — ოფუტე საქორთუოს, მცხეთა-მთიანეთიშ აკანიშ მცხეთაშ მუნიციპალიტეტის, მუხრან-საგურამოშ დჷკიშ ბჟაეიოლ ნორთის. წყარმალუ თეზამიშ (წყარმალუ არაგვიშ კვარჩხანი ნადუ) მარძგვან ოძგაშეს. ზუღაშ დონეშე 750 მეტრას. გოძვენა მცხეთაშახ 18 კილომეტრი. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩამეფით ოფუტეს ოხორანს 503 კოჩი.
ოფუტეს ჯოხო გალავანიქ, გიადჷ XX ოშწანურაშ დაჭყაფუს, თექ წჷმოსქილადირი XVII-XVIII ოშწნაურეფიშ ჯიხა-გალუანიშ მეჯინათ.
სქოლიო
კატეგორია:მცხეთაშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
დიდოსტატის კონსტანტინეს მარჯვენა
დიდოსტატის კონსტანტინეს მარჯვენა (ქორთ. დიდოსტატის მარჯვენა) – კონსტანტინე გამსახურდია-შ რომანი, გიშაშქუმალირი 1939 წანას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:1939 წანაშ რომანეფი კატეგორია:კონსტანტინე გამსახურდიაშ რომანეფი კატეგორია:ქორთული რომანეფი
პრაღა-ზაპადიშ რაიონი
პრაღა-ზაპადი (ჩეხ. Okres Praha-západ) — რაიონი ცენტრალურ ბოჰემიაშ აკანს, ჩეხეთის. მუში ნანანოღა რე პრაღა. რაიონიშ ფართობი აკმადგინანს 580,63 კმ²-ს. 2007 წანაშ მუნაჩემეფით, მახორობა აკმადგინანს 107 947 ადამიერს, მახორობაშ მეჭედალა — 186 ადამიერს კვადრატულ კილომეტრის.
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:ჩეხეთიშ რაიონეფი
თეიმურაზ კოხრეიძე
თეიმურაზ კოხრეიძე — ქორთუ პოლიტიკოსი, რე საქორთუოშ პარლამენტიშ ართ-ართი დეპუტატი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
პერიკარიონი
პერიკარიონი (περι- — ცალი შანულობათ „ელახი, გოხოლუას, მუკი-მუკი“ + κάρυον — „თხირი“) — ნეირონიშ სომა (რსხული, ანაგი), შილებე შხვადოშხვა სიდიდა დო ფორმა უღუდასინ. პერიკარიონიშ ციტოპლაზმას აკმიქიმინუ მაირემუდანობაშ სინაპსური კონტაქტეფი შხვა ნეირონეფიშ გუმნარდეფით.
კატეგორია:ნეირობიოლოგია
ლასხედარი (ჸალაიბონი)
ლასხედარი — ჸალაიბონი შონეშ კავკაციონიშ თარ წყარგჷმართუ ქჷნდჷრს, კონკა ბაშილთაუშ დო ტვიბერიშ ჸალაიბონეფს შქას, ბაშილიშ დო ტვიბერიშ უგურყელგჷმართუეფს. მესტიაშ მუნიციპალიტეტიშ დო ყაბარდო-ბალყარეთიშ თანჯას. სიმაღალა 3500 მ. ფორილი რე ირალი თირით.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქორთუოშ ჸალაიბონეფი კატეგორია:რუსეთიშ ჸალაიბონეფი
არაფურიშ ზუღა
thumb|250px|არაფურიშ ზუღაშ რუკა არაფურიშ ზუღა — იდვალუაფუ რჩქალი ოკიანეშ ბჟადალშე, ავსტრალია დო ახალი გვენეაშ შქას.
ზუღას ომძღჷ ტორესიშ საროტი დო მარჯანიშ ზუღა — ბჟაეიოლშე, კარპენტარიაშ ჸუჯი ობჟათეშე, ტიმორიშ ზუღა ბჟადალშე, ბანდაშ დო სერამიშ ზუღეფი — ოორუე-ბჟადალშე. მუში სიგინძა 1290 კმ. რე, სიგანა — 560 მ. ზუღაშ სიტომბა 50-80 მეტრა რე.
გრაამ გრინი
ჰენრი გრაამ გრინი (ინგლ. Henry Graham Greene; დ. 2 გჷმათუთა, 1904, ბერკემჰსტედი, ჰერტფორდშირი, ინგლისი — ღ. 3 პირელი, 1991, ვევე, შვეიცარია) — ინგლისარი ჭარუ, დრამატურგი, ჟურნალისტი დო ნოველისტი. გურაფულენდჷ ოქსფორდიშ უნივერსიტეტიშ ბალიოლიშ კოლეჯის. მერჩქინელი რე XX ოშწანურაშ ართ-ართ უდიდაშ ნოველისტო. ჟირშა რდჷ წუმორინაფილ ნობელიშ პრემიაშა ლიტერატურაშ დარგის (1966, 1967 წანეფს). რე შექსპირიშ პრემიაშ (1968) დო იერუსალიმიშ პრემიაშ (1981) ლაურეატი.
გარაიშ დეპარტამენტი
გარაიშ დეპარტამენტი (Departamento Garay) — დეპარტამენტი არგენტინას, სანტა-ფეშ პროვინციას.
არგენტინაშ სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფით, 2001 წანას დეპარტამენტიშ მახორობა 19 913 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 3 964 კმ² რე.
დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა ელვესია.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ დეპარტამენტეფი
ჯუმაშხა
ჯუმაშხა - მარაშ დღა თახაშხა დო ცაშხაშ შქას. ჯვეში რომს თე დღა ეჯღუნებუდჷ ოხვამერი მერკურს, ათეშენ თინა მუკოჩუალირიე თე დღაშ ფრანგული (Mercredi), ესპანური დო იტალიური ჯოხოდვალეფს. ოორუე ევროპას მერკურიშ მანგი რე ოდინი, სოჸურეშეთ მუთმურს ინგლისური (Wednesday) დო ჰოლანდიური (Woensdag) ჯოხოდვალეფი. თი შვანს, მუჟამცჷთ ჟაშხა დღას გეფსხუნუნთ დოჭყაფუ დღათჷნ, თიმწკჷმა ჯუმაშხა იჸი მარაშ შქა დღა. ათაჸურეშე მუთმურს რუსული (Среда) დო გერმანული (Mittwoch) ჯოხოდვალეფი.
ჩინებული ჯუმაშხეფი
კატეგორია:მარაშ დღალეფი
ცხენიშობურეფი
ცხენიშობურეფი (Equidae) — ბჟაშუმუეფიშ ფანიაშ ცანდჩორქოამეფიშ რანწკიშ ჩხოლარი. თინეფიშ რსხულიშ სიგჷრძა — 200-280 სმ, კუდელიში — 40-50 სმ, სიმაღალა მინდაოს — 110-146 სმ, წონა — 120-350 კგ ონჭჷ. შინური ჯიშეფიშ ზჷმა დო წონა უმოს მეტი რე. ამაღალი ბორკეფი უღჷნა, ნამუეფით ირი კითით ითებჷ, ტარკალე ნიჩვი, კინჩხის — ფოფორი, კუდელს — ძუა, რსხულიშ ფერი მუმენტაშო ართფერამი რე, მინი — ჭარჭულია რე. გოფაჩილი რენა ფართოთ. ჩხენიშობურეფი ხე სტეპეფს, სავანეფს. მაკეობა იგჷნძორებჷ 12-13 თუთაშახ. ხანს აკა ერჩქის. სქესობურო იწიფარჷნა 2-3 წანერეფი. ცხენიშობურეფიშ მუდანობა ძალამ დარკებული რე. მინი (ტარპანი, კვაგა) ეშალაფირი რე. ცხენიშობურეფი ასე წჷმორინაფილი რე ართი გვარიშ 7 გვარობათ: პრჟევალსკიშ ცხენი, ზებრა, კანჯარი დო შხვა. ცხენიშობურეფიშ ისტორია ჯგირო რე დოგურაფილი ოორუე ამერიკას, სოდე ხედეს ორდოშიანი ეოცენიშე გვიან პლიოცენშახ. ბჟაეიოლი გვერდოსფეროს ცხენიშობურეფი გოფაჩილი რე ოორუე ამერიკას ორდოშიან მიოცენს, გვიანიშ მიოცენს დო გვიანიშ პლიოცენს. ცხენიშობურეფიშ გოვითარაფაშ ისტორიას ეძღვინჷ ვლადიმერ კოვალევსკიშ კლასიკურ გჷთონაკვერუეფქ.
ლიტერატურა
* კატეგორია:ცანდჩორქოამეფი
გაიანაშ ნოღეფიშ ერკებული
მინი|536x536პქ|გაიანაშ რუკა მარჯვნივ|მინი|250x250პქ| [[ჯორჯტაუნი, გაიანაშ ნანანოღა]] თენა რე გაიანაშ დოხორელი პუნქტეფიშ ერკებული. გჷმორინაფილი რე გეჸვენჯი გოთანჯუეფი:
რუკა
ლეგენდა:
რესურსეფი ინტერნეტის
გაიანა
სუფსა
სუფსა — წყარმალუ ბჟადალ საქორთუოს, ოდუდე უღჷ მესხეთიშ ქჷნდჷრიშ ოორუე კართეს კონკა მეფისწყაროწკჷმა, ზუღაშ დონეშე 2800 მეტრა სიმაღალას. აკათუ უჩა ზუღას ოფუტე წყალწმინდაწკჷმა. სიგჷრძა 108 კილომეტრი, ღანჩოშ ფართობი 1130 კვ.კმ. თარი ნადუეფი რე გუბაზეული, ბახვისწყალი, ბარამიძისწყალი, შუთი. სუფსა აკა წყარმალუ რე, ნამუთ გურიაშ აკანიშ სუმხოლო მუნიციპალიტეტიშ ტერიტორიას მეურსჷნ. გურიაშ ქჷნდჷრით გჷშართილი რე წყარმალუ რიონიშ ლეხერშე, ოდო ნასაკირალიშ სუკით წყარმალუ ნატანებიშ ლეხერშე. სუფსაშ პიც იდვალუაფუ დაბა ჩოხატაური. უჩა ზუღას აკათუ ოფუტე წყალწმინდაწკჷმა.
ადის-აბება
ადის-აბება (አዲስ አበባ - ახალი პიოლი) – ეთიოპიაშ ნანანოღა დო უდიდაში ნოღა. 2008 წანაშ მუნაჩემეფით, ნოღას ოხორანდჷ 3384569 კოჩი. ადის-აბებას ეთიოპიას გიშაკერზაფილი სტატუსი უღჷ. ზუსტას თე ნოღა რე აფრიკაშ რსხუშ ადმინისტრაციაშ დგჷმილი (შტაბ-ორენი), კინე თაქ 2002 წანაშახ არსებენდჷ აფრიკაშ ართობაშ შტაბ-ორენი ხოლო. ზუსტას თეშენ შხირას ადის-აბებაშა „აფრიკაშ პოლიტიკურ ნანანოღა“ ხოლო უჯოხონა.
ნოღაქ დირსხუ 1886 წანას, იმპერატორ მენელიკ II-იშ მართუალაშ პერიოდის.
1936 წანაშ 5 მესის, იტალიაქ ეთიოპიაწკჷმა ლჷმაშ უკული შილებუ ნოღაშ ეჭოფუა. 1936 - 1941 წანეფს, ადის-აბება წჷმარინუანდჷ იტალიაშ ბჟაეიოლ აფრიკაშ ადმინისტრაციულ ცენტრის. 1941 წანას, ნოღაშ გოდუდიშულაფაქ მოხვადჷ, თიმ ბორჯის ქიანაშ მამართუალი რდჷ იმპერატორ ჰაილე სელასიე I.
ადის-აბება წჷმარინუანს ეთიოპიაშ ადმინისტრაციულ, პოლიტიკურ დო კულტურულ ცენტრის. ნოღას გოვითარაფილი რე ტრანსპორტი, 2008 წანას გინწყჷ ტროლეიბუსიშ ღოზიქ. ნოღაშ გოხოლუას რე ბოლეშ ოერეფოშქაშე აეროპორტი, ნამუთ არსულენს ანდა ოერეფოშქაშე რეისის. თე აეროპორტიშ მოხ, ეიოშინალი რე ლიდეტიშ აეროპორტი ხოლო, ნამუთ ასე გიმირინუაფუ ოურდუმე ღანკეფშო. ადის-აბება რკინაშარაშ ღოზით ქიანაშ შხვადოშხვა კუნთხუს მითმიარსხუ. რკინაშარაშ ღოზიშ მეშქაშობათ მითმიარსხუ ჯიბუტის.
ეთიოპიაშ ნანანორაშ ტერიტორიას იდვალუადუ ქიანაშ ერუანული მუზეუმი, თაქ ამდღარშახ მოსოფელს მეგორაფილი უჯვეშაშ ადამიერიშ ფრაგმენტეფი იჩუალუაფუ. თაშნეშე ეიოშინალი რე ეთიოპიაშ ერუანული ბიბლიოთეკა დო ადის-აბებაშ უნივერსიტეტი. ნოღა გიშაკერზაფილი არქიტექტურული სტილით გიშეგორუაფუ, ეიოშინალი რე ნოღაშ ტერიტორიას რინელი ანდა ოხიდა.
ადის-აბება რე მოსოფელს ართ-ართი არძოშე მაღალას მადვალუ ნანანოღა. ოხორუეშ არძოშე დაბალი ჭურჭული ნოღაშ ობჟათშე რე დო თიში სიმაღალე აკმადგინანს, ზუღაშ დონეშე - 2.326 მეტრას, თაქ იდვალუაფუ ბოლეშ აეროპორტი. უმაღალაში ჭურჭული რე, გვალა ენტოტო, ნამუთ დოხორელი პუნქტიშ ოორუეშე რე დო თიში სიმაღალე 3000 მეტრას აკამდგინანს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ეთიოპიაშ ნოღეფი კატეგორია:აფრიკაშ ნანანოღეფი
ლანდსმოლი
ლანდსმოლი (ნორვ. Landsmål — „ოქიანე ნინა“) — ჯოხოდვალა, ნამუთ ივარ ოსენქ ახალდუნარცხუეფ ნორვეგიულ ორთოგრაფიას მეჩჷ 19-ა ოშწანურას. 1885 წანას ლანდსმოლი ნადიურიშ პარალელურო იჸუ მიშაღალირქ. 1929 წანას ლანდსმოლს ნიუნორსკიქ ქიგიადჷ. ლანდსმოლს ფშხირას ჩილათირო ოფუტეშ ნინათ, ვარა კუნთხურ დიალექტო თანგჷნა, ვარა ზიტყვა „ლანდ“ ნორვეგიულო „ოფუტეს“, „დიხას“ ეზიტყვებუ.
ლანდსმოლიშ მიშაღალაშახ ნორვეგიულ ნინას ოჭარალუ სტანდარტი ვა გარჩქჷდჷ, თაშინ, ნორვეგიალეფიშ საქვარწარმებაშ ნინათ დანიური სქიდუდუ, ნამუთ ნორვეგიულო ეთმიჩამუაფუდუ. დიოდღარო ნორვეგიას არძოშე გოფაჩილი ოჭარალუ სტანდარტი რე ბუკმოლი, ნამუთ დანიური ნინაშ ნორვეგიზაფილი ვარიანტიე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნორვეგიული ნინა კატეგორია:გერმანიკული ნინეფი
მარიამ ჯაში
მარიამ ჯაში — ქორთუ პოლიტიკოსი, რე საქორთუოშ პარლამენტიშ ართ-ართი დეპუტატი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
ართურ კონან დოილი
thumb|right|160px|ართურ კონან დოილი
სერ ართურ იგნატიუს კონან დოილი (Sir Arthur Ignatius Conan Doyle; დ. 22 მესი, 1859, ედინბურგი ― ღ. 7 კვირკვე, 1930, კროუბორო), შოტლანდიარი ჭარუ, ჩინებული დეტექტივიშ, შერლოკ ჰოლმსიშ პერსონაჟიშ გუმმაგონებელი. დეტექტიური რომანიშ ინოვატორი. კონან დოილი მენცარული ფანტასტიკაშ, ისტორიული რომანიშ, თეტრიშ დო პოეზიაშ ჟანრეფს ხოლო ჭარუნდჷ.
ჯვ. წ. 755
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 755 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
პრშიბრამიშ რაიონი
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:ჩეხეთიშ რაიონეფი
ლატფარი (ჸალაიბონი)
ლატფარი — ჸალაიბონი შონეშ ქჷნდჷრს, წყარმალუეფიშ ლამუშურისწყალიშ (ცხენწყარიშ მარძგვანი ნადუ) დო ვალეეშიშ (ინგირიშ კვარჩხანი ნადუ) ოდუდეეფს. სიმაღალა 2830 მ. ლატფარიშ ანგანობა ეგაფილი რე იურული თიხაფიქალეფით დო ქვიშქაუალეფით. გოქუნილი რე სუბალპური დო ალპური დოლოეფით. საჭაპანო შარათ მიორსხუანს თუდოლენ შონეს (ცხენწყარიშ ღანჩო) ჟიმოლენ შონეწკჷმა (ინგირიშ ღანჩო).
ლიტერატურა
კატეგორია:საქორთუოშ ჸალაიბონეფი
მერაბ მამარდაშვილი
მერაბ მამარდაშვილი (დ. 15 ეკენია, 1930 ― 25 გერგობათუთა, 1990) ― ქორთუ ფილოსოფოსი, ფილოსოფიაშ მენცარობეფიშ დოქტორი (1968), პროფესორი (1972).
დჰაულაგირი
დჰაულაგირი (სანსკრ. धौलागिरी — „ჩე გვალა“) — კონკა ნეპალს, ჰიმალაიშ გვალეფიშ სისტემას. კონკაშ სიმაღალა 8167 მეტრი რე. მიშმურს დჰაულაგირიშ მასივიშ აკოდგინალუაშა. სიმაღალათ მოსოფელიშ მა-7 კონკა რე. დჰაულაგირიშ მასივი წყარმალუ განდაკიშ ლეხერით გიშართილი რე ანაპურნაშ მასივიშე, სოდე იდვალიაფჷ ხოლო ართი ბრუოვითოშიანი კონკა ანაპურნა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჰიმალაი კატეგორია:ნეპალიშ გვალეფი
მერაბ მამარდაშვილი
დებადჷ გორს. 1955 წანას გაათუ მოსკოვიშ სახენწჷფო უნივერსიტეტიშ ფილოსოფიაშ ფაკულტეტი. 1968-1987 წანეფს ართ-ართი ომენცარე ჟურნალიშ თარი რედაქტორიშ გამაკოჩი, მოსკოვიშ სახენწჷფო უნივერსიტეტიშ პროფესორი დო რუსეთიშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ მოსკოვიშ ფილოსოფიაშ ინსტიტუტიშ უნჩაში მენცარ-წორომოხანდე რე. 1987-1990 წანეფს მამარდაშვილი საქორთუოშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ ს. წერეთელიშ ჯოხონობაშ ფილოსოფიაშ ინსტიტუტიშ ფილოსოფიაშ ფაკულტეტიშ გამგე რე დო ქართიშ სახენწჷფო უნივერსიტეტიშ პროფესორი. შხვადოშხვა ბორჯეფს ლექციეფს კითხულენდჷ გერმანიას, საფრანგეთის დო შხვა ქიანეფს. გერმანული ფილოსოფიაშ (გჷშაკერძაფილო ემანუელ კანტიშ გოლინათ მუშენდჷ ეჩამაშ (აღქმაშ) რაციონალისტურ თეორიაშე. გჷმობჟინაფილი აფუ მარსელ პრუსტიშ აკოქიმინჯალაშ გჷმორკვიებეფი.
ბაღანობა
მუმა, კონსტანტინე (კოტე) მამარდაშვილი რდჷ პოლკოვნიკი, თეშ გეშა ქიანაშ შხვადოშხვა აკანეფს უხვადუდჷ ინალუა დო რინა. მერაბიშ დაბადება ბორჯის, გორს ინალენდჷ. ნანა, ქსენია გარსევანიშვილი, დიაჸუდეში რდჷ. რდჷ სქუალეფიშ ჯგირი მარდუალი. ლჷმაშ დოჭყაფაშე ჭიჭე ხანიშ წოხოლე კოტე მამარდაშვილს ჩილი დო სქუა ქართიშა გინოჸუნს. ბინას არზენა უნივერსიტეტიშ წოხოლე, ჭავჭავაძეშ N 24–ს. მერაბი გურაფულენს ქართიშ N 14 სკოლას. ოშქარი სკოლაშ თებაშ უკული, 1949 წანას მერაბი ქართის იტალენს ნანას დო დას დო მოსკოვშა მეურს, სოდეთ მუშ მუმა რდჷ თი ბორჯის.
სტუდენტალა
მერაბი გურაფულენდჷ მოსკოვიშ სახენწჷფო უნივერსიტეტიშ ფილოსოფიაშ ფაკულტეტის. გურაფას მოჸუმენაფილი გურაფულენდჷ ბერძენულ ფილოსოფიას, ფრანგულს, გერმანულს. ჭარუათ ხვალე ქორთულო დო რუსულო ჭარჷნდჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ქორთუეფი კატეგორია:ქორთუ ფილოსოფოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1930 კატეგორია:ნაღურა 1990
იოსე ქირსე
thumb|300 px
იოსე ქირსე (ბერძ. Ίησους, ურიულო יהושע [იეჰოშუა]) შანენც "იაჰვე რე გინოტება", ოდო ქირსე წჷმოდირთუ ბერძნულშე christós [მირონსუმალირი] დო ურიული მესიაშ მანგი რე; *ჯვ. წ. 8–2–შე ა. წ. 29–36–შახ), თაშნეშე ჩინებული მუჭოთ იოსე ნაზარევალი — ქირსიანული ეკლესიაშ დუდი დო დუმარსხუაფალი.
კატეგორია:ურიეფი კატეგორია:წიმინდე სუმელა კატეგორია:ქირსიანობა კატეგორია:რელიგია
ბჰაგავადგიტა
ბჰაგავადგიტა (სანსკრ. भगवद्गीता bhagavadgītā „ღორონთიშ ნაბირა“, თაშნეშე ჩინებული რე მუჭოთ გიტა) — ინდუიზმიშ თარი ლიტერატურული ძეგლი, ჯვეშინდური ეპოსიშ მაჰაბჰარატაშ მაამშვა დუდი.
მინი|მარცხნივ|thumb|200px|ბჰაგავადგიტა, XIX ოშწანურაშ ხეშნაჭარა
კურუკშეტრაშ დიდი ბურჯაფიშ დოჭყაფაშახ პადავეფიშ დინასტიაშ პრინცი არჯუნა თხინს მუშ მაჸალეს დო დჷმარიგებელს კრიშნას, გარკვიას თე ჯიმალეფოშქაშე ლჷმაშ უგნულუობაშ დო საბოლოო შედეგეფს. თის ვაკო ბურჯაფი მუშ მოჯგირე კურუშ დინასტიაშ წჷმმარინაფალეფიშ სააწმარენჯოთ, ეჭვენს თე ბურჯაფიშ სამართალიანობას დო შიშენს მორალიშ დო რწუმაშ დინაფაშენ.
უშქაშეთ ბურჯაფიშ ვეშე ზისხირიშობუნურ ტაკებაშ დოჭყაფაშახ კრიშნა დიალოგიშ ფორმას ეთმუნწყუნს არჯუნას უბადობაშ მოჯალაგუაშ დო სამართალიშჸურე მარენჯი მალიმორეფიშ მოვალობაშ რსულებაშ ღორონთობურ მისიას, ეჩიებჷ მოსოფელიშ აკოქიმინუაშ დო გოვითარაფაშ ისტორიას, ოძირანს მუშ კოსმოსურ ფორმას, ოგურუანს შურიშ უღურუობაშ ფენომენს დო ბაძაძ-შედეგობურ კანონს (კარმა), მუთ საბოლოოთ არჯუნას არწუმენს დო ობურჯაფეთ დითმიჸუნუანს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იოგა კატეგორია:ინდუისტური ტექსტეფი კატეგორია:მაჰაბჰარატა კატეგორია:სანსკრიტული ტექსტეფი კატეგორია:კრიშნა
გვატემალა (მიარეშანულამი)
ჯოხო გვატემალა შილებე შანენდას:
ადიში
იდვალუაფუ წყარმალუ ინგირწყარიშ ნადუშ, ადიშჭალაშ მარძგვან წყარპიჯის, ზუღაშ დონეშე 2040 მ, მესტიაშე 27 კმ.
კატეგორია:მესტიაშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი კატეგორია:სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ ოფუტეეფი კატეგორია:საქორთუოშ ოფუტეეფი
ტიმიში
ტიმიში, ტამიში (Timiş, Тамиш) — წყარმალუ რუმინეთის დო სერბეთის, დუნაიშ კვარჩხან ნადუ. სიგინძა 339 კმ. აუზიშ ფართი 13,085 კმ². ტიმიში მეურს ბანატიშ რეგიონს დო გიშმურს ნოღეფს: ლუგოჟი, კარანსებეში. დუნაის აკათუ ნოღა პანჩევოს, სერბეთიშ ტერიტორიას.
ტანგანიიკაშ პროვინცია
ტანგანიიკაშ პროვინცია (Tanganyika) — კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პროვინცია, ნამუთ ქიანაშ ობჟათე-ბჟაეიოლშე იდვალუაფუ. ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოღა კალემიე. ახალი ადმინისტრაციული დორთუალა, ნამუშ მეშქაშობათ ქიანა აკმოდირთუ 26 პროვინციაშე, გომანგარაფილი რე 2006 წანაშ კონსტიტუციათ, მარა 2010 წანაშ ბოლოშო თინა დიო ხოლო რატიფიცირაფილი ვარდჷ დო ნძლაშა ვარდჷ მიშულირი. საბოლოოთ თიქ 2015 წანას აკიქიმინჷ ტანგანიიკაშ რაიონშე, ნამუთ კინოხ მიშმეშჷ კატანგაშ ჸოფილ პროვინციაშა.
გეოგრაფია
პროვინციას ბჟაეიოლშე უხურგანს ტანგანიიკაშ ტობა. ტექნიკურო თინა იდვალუაფუ ტანზანიაშ დო ზამბიაშ ხურგას. ადმინისტრაციული ცენტრი კალემიე თაშნეშე იდვალუაფუ ტობას.
სქოლიო
კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პროვინციეფი
ურუ-ურუ
ურუ-ურუ — ტობა ბოლივიას, ორუროშ დეპარტამენტის. გეხვილჷ ზუღაშ დონეშე 3686 მეტრას. მუში ფართობი რე 214 კმ²-ს. მაქსიმალური სიტომბა 1,5 მეტრა რე. ტობაშა ინმურს ტიტიკაკაშ ტობაშე გჷშმალი წყარმალუ დესაგუადერო, ნამუთ კინე იტენს ურუ-ურუს დო აკათუ პოოპოშ ტობას.
ურუ-ურუ შანულამი ტურისტული ოქინაფუ რე. თაქ პოპულარული რე ნიშეფით ფელური დო ჩხომუა.
2024
დღახუეფი
კატეგორია:
ალექსანდრე ერქვანია
ალექსანდრე ერქვანია — ქორთუ პოლიტიკოსი, რე საქორთუოშ პარლამენტიშ ართ-ართი დეპუტატი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
ურუ-ურუ
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლივიაშ ტობეფი
მერი შერვაშიძე
მერი შერვაშიძე-ერისთავი (დ. 1888, ბათუმი — ღ. 21 ქირსეთუთა, 1986, საფრანგეთი) — სისქვამეთ ჩინებული ქორთუ არისტოკრატი ოსურპატონი, გინოჩამათ გალაკტიონ ტაბიძეშ "მუზა." 1921 წანაშ მოსოფელიშ სისქვამეშ კონკურსის გომორძგვილი სტამბოლს, კოკო შანელიშ მოდელი.
კატეგორია:დუნაბადი 1888 კატეგორია:ნაღურა 1986 კატეგორია:ქორთუეფი კატეგორია:ქორთუ ემიგრანტეფი
ჯვ. წ. 756
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 756 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
უინონა რაიდერი
უინონა რაიდერი (Winona Ryder ; 29 გჷმათუთა, 1971 ) — ამერიკალი არტისტი. კარიერა დიჭყჷ 1986 წანაშე. 2001 წანას ჸვინთელი პრესაშ გოჯინაშ ცენტრის მოხვადჷ მაღაზიას ხირუაშ დო ჭოფუაშ გეშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1971
ტანა (საქორთუო)
ტანა — წყარმალუ თრიალეთიშ ქჷნდჷრიშ ოორუე კართეს, მტკვარიშ მარძგვანი ნადუ. ოდუდე უღჷ აქვს ზუღაშ დონეშე 2000 მ. სიმაღალას. სიგჷრძა — 39 კმ, ღანჩოშ ფართობი — 382 კმ2. ეთმიჯუმუაფუ ჭვემაშ, თირიშ დო დიხაშთუდონ წყარით. წყარალა უჩქჷ აფუნს, გერინელი წყარმარჩხობა — გჷმათუთაშე ფურთუთაშ ბოლოშახ. გჷმორინაფილი რე ოწყარალო.
ლიტერატურა
კატეგორია:მტკვარიშ ნადუეფი კატეგორია:დინოხოლენი ქართლიშ აკანიშ წყარმალუეფი
დიმიტრი სამხარაძე
დიმიტრი სამხარაძე — ქორთუ პოლიტიკოსი, რე საქორთუოშ პარლამენტიშ ართ-ართი დეპუტატი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
ჯიხაშკარი
250px|thumb|right|ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტი ჯიხაშკარი — ოფუტე ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტიშ (სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანი) ჯიხაშკარიშ თემს.
ოფუტეშ ჯოხოშ ისტორია
ჯიხაშკარი ეკონწყილიე ჟირი მარგალური ჯოხოშე: „ჯიხა“ დო „კარი“. ჯვეშეფიშ ნაჩიებუთ, ოფუტეშ დუს ჯიხა გედგჷნ თის დიდი რკინაშ კარი გილნობუე. კარი მედინაფე დო კათას უკითხირჷ: „სო რე ჯიხაშ კარი?“
მახორობა
2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 1327 ადამიერი. მახორობაშ უმეტაშობას აკმადგინანა ქორთუეფი (კერძოთ მარგალეფი).
ჯოხოშინელი ჯიხაშკარალეფი
იონა სიჭინავა - ქორთუ ფოლკლორისტი, ლოტბარი;
პოლიკარპე ხუბულავა - ქორთუ ფოლკლორისტი, ლოტბარი;
სქოლიო
კატეგორია:ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
გოროვანი
გოროვანი — ოფუტე საქორთუოს, მცხეთა-მთიანეთიშ აკანიშ მცხეთაშ მუნიციპალიტეტის, (წეროვანიშ თემიშ ოკათუეში), სხალტბაშ ქჷნდჷრიშ ოორუე კართეს. ზუღაშ დონეშე 650 მეტრას. გოძვენა მცხეთაშახ 9 კილომეტრი. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩამეფით ოფუტეს ოხორანს 457 კოჩი. წყუეფს მაართათ იშინუაფუ XII ოშწანურაშ ბოლოს, ოფუტეს წჷმოსქილადირი რე XI-XII ოშწანურეფიშ ბაზილიკური ეკლესია.
სქოლიო
კატეგორია:მცხეთაშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
ლაფურიშ ჸალაიბონი
ლიტერატურა
კატეგორია:საქორთუოშ ჸალაიბონეფი
ბერნარდ კაცი
სერ ბერნარდ კაცი (ინგლ. Sir Bernard Katz; დ. 26 მელახი, 1911, ლაიფციგი, გერმანიაშ იმპერია — ღ. 20 პირელი, 2003, ლონდონი, ინგლისი, გოართოიანაფილი ომაფე) — ბრიტანალი ექიმი დო ბიოქიმიკოსი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის 1970 წანას (ჯულიუს აქსელროდი დო ულფ ფონ ეილერიწკჷმა ართო). უმოსო შინელი რე ნერვიშ მენცარული რკვიებათ, პოლ ფეტიწკჷმა ართო აკიმუშუ ნეირომედიატორეფიშ კვანტური ჰიპოთეზა. ბერნარდ კაცი გურაფულენდჷ მედიცინას ლაიფციგიშ უნივერსიტეტის. გურაფაშ თებაშ უკულ ოცხოვრებშა ბრიტანეთშა გეგნორთჷ. მუშენდჷ ლონდონიშ ოუნივერსიტეტე კოლეჯის, არჩიბალდ ჰილიშ ხემანჯღვერობათ. კარნეგიშ ინსტიტუტიშ სტიპენდიათ გურაფა გაგინძორჷ სიდნეიშ უნივერსიტეტიშ მედიცინაშ სკოლას, სოდეთ ჯონ კერიუ ეკლსიწკჷმა ართო გურაფულენდჷ. 1946 წანას ბრიტანეთშა დირთჷ დო მუშობა ქიდიჭყჷ ლონდონიშ ოუნივერსიტეტე კოლეჯის, სოდეთ 1952 წანაშე რდჷ ბიოფიზიკაშ პროფესორი. 1978 წანაშე ბერნარდ კაცი რდჷ პროფესორი ემერიტუსი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბრიტანალეფი კატეგორია:ბრიტანალი მენცარეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის კატეგორია:დუნაბადი 1911 კატეგორია:ნაღურა 2003
მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული არაბულ ქიანეფს
მოსოფელიშ მონძალაშ ერკებული — თენა რე იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული არაბულ ქიანეფს. თაურეშე კანკალე ქიანა იდვალუაფუ აფრიკას დო აზიას.
ეგვიპტე
thumb|right|ალ-რაფაიშ მეცეთი კაიროს thumb|right|გიზაშ პირამიდედი
იერუსალიმი
thumb|right|ჯვეში იერუსალიმი
იორდანია
right|150px|thumb|პეტრა
ლიბანი
thumb|ბაალბექი
მაროკო
thumb|right|აით-ბენ-ჰადუ
ომანი
thumb|right|ბაჰლა ფორტი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ერკებული
კრაკოვი
კრაკოვი, ედომუშამი ოფიციალური ჯოხოდვალა — ნანანოღაშ ომაფე ნოღა კრაკოვი (Stołeczne Królewskie Miasto Kraków, Cracovia, Krakau) — ნოღა პოლონეთიშ ობჟათეშე, იდვალუაფჷ წყარმალუ ვისლას, ვარშავაშე 295 კილომეტრიშ მეძენას.
მალოპოლსკიშ სავოევოდეშ ნანანოღა, არქიეპარქიაშ ცენტრი. პოლონეთიშ ნანანოღა 1038-1596 წანეფს, 1734 წანაშახ — პოლონეთიშ მაფეფიშ კორონაციაშ აბანი. 1815 წანას ნოღა გიმოცხადაფილჷ რდჷ „დუდმედვარილ, დუდიშულ დო რსულას ნეიტრალურ ნოღათ, რუსეთიშ იმპერიაშ, ავსტრიაშ ფო პრუსიაშ დოჸუნალაშ გიმე“, მარა 1846 წანას, თე კაბეტი სახენწჷფოეფიშ აპიჯალათ, ავსტრიაშ ოპალუეშა იჸუ მერსხილქ. დინდარი რე ისტორიული ძეგლეფით, ნოღაშ ცენტრი მიშაღალირი რე იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ერკებულშა. პოლონეთიშ ართ-ართი უშხუაში ომენცარე, კულტურული, ეკონომიკური დო რელიგიური ცენტრი, პოპულარული ტურისტული ცენტრი.
2000 წანას რდჷ ევროპაშ კულტურული ნანანოღა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჸოფილი ნანანოღეფი კატეგორია:ვისლას მადვალი ნოღეფი კატეგორია:პოლონეთიშ ნოღეფი კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი პოლონეთის * კატეგორია:ჰანზა კატეგორია:პოლონეთიშ სავოევოდე ცენტრეფი
მედიცინა
thumb|ასკლეპიო ბიგათ მედიცინაშ ჯვეშბერძენული სიმბოლო მედიცინა — მენცარობაშ დო პრაქტიკული საქვარუაშ დარგი, ნამუთ მეწურაფილი რე ადამიერეფიშ სინთელუანობაშ თხილუაშ, ლახარეფიშ დუდშე ეღებაშ დო კურნალუაშ, თელარაშ გოგჷნძარაფა. ოშწანურეფიშ გოძვენას ადამიერეფიშ გჷნამორსებუთ დიშაყარჷ ოკურნალე მეშქაშალეფით დო მეთოდეფით, ნამუეფით ატებულქ იჸუ, თინეფს შქას ოკათე მედიცინას დო ნამუეფით მოგვიანაფათ მენცარული მედიცინაშ ნორთო გჷნირთჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
*
ჯვ. წ. 757
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 757 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ხენერალ-ლოპესიშ დეპარტამენტი
ხენერალ-ლოპესიშ დეპარტამენტი (Departamento General López) — დეპარტამენტი არგენტინას, სანტა-ფეშ პროვინციას.
არგენტინაშ სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფით, 2001 წანას დეპარტამენტიშ მახორობა 182 113 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 11 558 კმ² რე.
დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა მელინკუე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ დეპარტამენტეფი
მირაგოანი
მირაგოანი (Miragoâne, Miragwàn) — ონიშოლი ნოღა ჰაიტიშ რესპუბლიკაშ ობჟათე-ბჟადალაშე, ნიპიშ დეპარტამენტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
გეოგრაფია
აბსოლუტური სიმაღალა — ზუღაშ დონეშე 0 მეტრი. ნოღაშ ობჟათეშე კილომეტრიშ მეძენას იდვალუაფჷ ტობა მირაგოანი — ჰაიტიშ უკაბეტაში ოშუმალი რგებული ტობა.
ნანგა-პარბატი
ნანგა-პარბატი (ურდ. ننگا پربت) — კონკა პაკისტანს, ოორუე-ბჟადალ ჰიმალაის. კონკაშ სიმაღალა რე 8126 მ. სიმაღალათ მოსოფელს მა-9 აბანს რე. თის შხვანერო „მაჸვილარ გვალასჷთ“ უძახჷნა, თიშ გეშა, ნამჷ-და 1990 წანაშახ რინელი მუნაჩემეფით, ალპინისტეფიშ ღურალაშ კოეფიციენტი აკმადგინანდჷ 77%-ის. კონკა წჷმარინუნას არძაშე უმოს ბჟადალშე მადვალჷ ბრუოვითოშიან კონკას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჰიმალაი კატეგორია:პაკისტანიშ გვალეფი
გელა სამხარაული
გელა სამხარაული — ქორთუ პოლიტიკოსი, რე საქორთუოშ პარლამენტიშ ართ-ართი დეპუტატი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი
პეკანი
პეკანი (Carya illinoensis, უწმოხ Carya olivaeformis, Carya pecan) — ჩანარი ნეძიშობურეფიშ ფანიაშე. ჯაშ სიმაღალა 50 მეტრშახ ონჭჷ, დიამეტრი - 2-2,5 მ. ცანდსუაშნერი ფურცელეფი გოჩანს. გუმნაღელი წკალამია რე („ნეძი“).
პეკანიშ თასი იჭკომჷ, 70%-შახ ზეთის იკათიანს. ორთაშობურო ჩანს ოორუე ამერიკაშ ტყალეფს. ჯვეშ ბორჯიშე ანდა ქიანას რე კულტივირაფილი.
პეკანი მოჸუნა კავკაციას (ბჟადალ საქორთუოსჷთ), ოშა-გოშათ უკრაინას დო მორჩილ აზიას.
პეკანიშ კაკალეფი — თე ჯაშ გუმნაღელეფი — მეჯინელო ძალამ მოგენს ნეძის დო კულინარიას გჷმირინუაფჷ.
მოჩამილი გვარობაშ ჩანარიშ ომონდიდაფალო (მაულარო) უციო რე ზარხულს ჩხე დო ლამე ჰეერიშ ჸოფა. ჯას შეულებჷ 300 წანაშ მეძენას გიმიღასჷნ. მოსალს რჩქვანელობურო ეთმეჭოფჷნა გჷმათუთაშ ბოლოშო, მარა პეკანიშ კაკალეფს დახე პირელშახ კორობჷნა (გაჩქჷ ტაროზიშ პიჯალეფს).
ლიტერატურა
კატეგორია:ნეძიშობურეფი
ალ ჯაზირა
ალ ჯაზირა (არაბ. الجزيرة‎‎, „კოკი“) — ტელეკომუნიკაცია დორსხუაფილი ნოღა დოჰას, კატარს, 1996 წანას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ალ ჯაზირა კატეგორია:არაბული მედია კატეგორია:არაბული ტელეკოკომპანიეფი
მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული აფრიკას
მოსოფელიშ მონძალაშ ერკებული - თენა რე გოართოიანაფილ ნაციეფიშ განათებაშ, მენცარობაში დო კულტურაშ ორგანიზაციაშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული აფრიკას.
ალჟირი
thumb|left|[[ტასილინ-აჯერიშ ნეოლითური კიდალაშ ხანტაფა]]
განა
thumb|[[განაშ ჯიხეფი]]
ეთიოპია
thumb|[[ფასილ-გებიშ ჯიხა|ფასილ-გები]]
კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა
thumb|[[ოკაპიშ ტყაჩირი]]
ლიბია
thumb|[[ტადრატ-აკაკუსი]]
მალი
thumb|ჯენე
მაროკო
thumb|მეკნესი
ნიგერი
thumb|[[ტენერე|ტენერეშ ტყაჩირი]]
ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკა
thumb|კოჩიშობაშ ონწე
სენეგალი
thumb|ნიოკოლო-კობიშ ნაციონალური პარკი
ტუნისი
thumb|დუგა
უგანდა
thumb|რუვენზორიშ პარკი
გენაძახა ნაფეშერეფი (2009 წანაშ ფილმი)
გენაძახა ნაფეშერეფი — 2009 წანაშ ოურდუმე ფილმი, ნამუშ რეჟისორი დო სცენარიშ ავტორი რე კვენტინ ტარანტინო. თარი როლეფს არსულენს ბრედ პიტი, მელანი ლორანი, კრისტოფ ვალცი, ელი როტი დო დიანე კრუგერი. ფილმის თხრობელერი რე გუმოგონებური ისტორია ნაცისტური გერმანიაშ ლიდერი პოლიტიკოსეფიშ ჸვილუაშ ცადებაშ ჟირი გინორთელი ანდაზაშ გეშა. მაართა ულამუდჷ ფრანგი ურიას შოშანას, მაჟირა ამერიკალ ურიას ოურდუმეს, ნამუეფსჷთ დუდენს ალდო რეინი.
ტარანტინოქ 1998 წანას დოჭარჷ ფილმიშ სცენარი, მორო ათე პროექტი მუმალ ბორჯიშო გინოდჷ დო გინიღჷ ჟირნორთიანი ფილმი „დოჸვილი ბილი“. თიში უკული, მუთი 2007 წანას გინიღჷ ფილმი „ღურაშ ნტკიცებულება“, თინაქ კინ დართჷ „გენაძახა ნაფეშერეფს“ მუშობას. ფილმიშ გინოღალაქ დიჭყჷ 2008 წანაშ გჷმათუთას დო მიშუ გერმანიას დო საფრანგეთის. თიში ბიუჯეტი აკადგინანდჷ $70 მილიონს. „გენეძახა ნაფეშერეფიშ“ პრემიერაქ იჸუ 20 მესის კანიშ კინოფესტივალს. ათე წანაშ მარაშინათუთას ფილმი კინოგაქირებაშა გიშართჷ ამერიკაშ აკოართაფილი შტატეფს დო ევროპას.
ფილმიქ კინოგაქირებას წჷმოძინას მიოჭირინუ დო თიში მიშნაველქ აკადგინჷ $321 455 689, მუთით თიქი იჸუ არძაშე მაღალმიშნაველამი ტარანტინოშ ფილმეფს შქას, „ჯანგო ალებურიშ“ გიშულაშა.
როლეფს
გენაძახა ნაფეშერეფი
გერმანალეფი
ფრანგეფი
ინგლისარეფი
14 ეკენია
14 ეკენია (სექტემბერი) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 257-ა დღა (ნარკი წანეფს — 258-ო დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
გენაძახა ნაფეშერეფი (2009 წანაშ ფილმი)
ჯილდოეფი
სურათიქ მიღჷ მიარე ნომინაცია შხვადოშხვა დოჯილდაფეფს, თინეფ შქას 8 ნომინაცია ოსკარს. გიშაკერძაფილო ოშინალი რე ჰანს ლანდაშ როლიშ რსულება კრისტოფ ვალციშ გეშა. თიქ დეინალჷ ოსკარიშ, ორქოშ გლობუსიშ, BAFTA-შ დო კანიშ კინოფესტივალიშ ჯილდოეფი საუჯგუშო არტისტი კოჩიშო მაჟირახარისხამი როლს.
სქოლიო
კატეგორია:2009 წანაშ ფილმეფი კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი კატეგორია:გერმანული ფილმეფი კატეგორია:კვენტინ ტარანტინოშ ფილმეფი კატეგორია:ფილმეფი მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ გეშა
ჯვ. წ. 758
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 758 წანა.
ნაღურა
კატეგორია: