cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
რიუნოსკე აკუტაგავა
რიუნოსკე აკუტაგავა (იაპ. 芥川 龍之介, ფსევდონიმი - ჩოკოდო შუჯინი, იაპ. 澄江堂主人, დ. 1 მელახი, 1892, ტოკიო, იაპონია — ღ. 24 კვირკვე, 1927, ტოკიო, იაპონია) — იაპონარი ჭარუ, იაპონური ლიტერატურაშ კლასიკოსი, შინელი რე მუჭოთ იაპონური თხობელუეფიშ მუმა.
რიუნოსკე აკუტაგავა გურაფულენდჷ ტოკიოშ სკოლას. ორდოიანი წანეფიშე დეინტერესჷ ჩინური ლიტერატურათ დო იაპონარი ნოველისტეფიშ მორი ოგაიშ დო ნაცუმე სოსეკიშ ნაჭარეფით. 1913 წანას აკუტაგავაქ გემშართჷ ტოკიოშ უნივერსიტეტიშა, სოდეთ ინგლისურ ლიტერატურას გურაფულენდჷ. გურაფაშ თებაშ უკული მუშენდჷ იოკოსუკაშ ოზუღე ინჟინერიაშ სკოლას, ინგლისური ნინაშ ინსტრუქტორო.
აკუტაგავა რე ავტორი შხვადოშხვა კუნტა თხობელუეფიშ. დიდი პოპულარობა მოუღჷ ნაწარმებიქ "ტყალონს", ნამუქჷთ 1922 წანას გიშართჷ. ჸათე თხობელუა The Daily Telegraph-იქ 10 საუჯგუშო აზიური თხობელუეფიშ ერკებულშა გემშეღჷ, 2014 წანას. "ტყალონს" დო აკუტაგავაშ მაჟია თხობელუა "რასიომონი"-შ სიუჟეტეფს რე გერსხილი გიშარჩქინელი იაპონარი რეჟისორიშ აკირა კუროსავაშ 1950 წანაშ ფილმი რასიომონი. ფილმიქ 1951 წანას ვენეციაშ კინოფესტივალიშ თარი ჯილდო ორქოშ ნჯილოშ პრემია მიპალუ.
რიუნოსკე აკუტაგავა იაპონური ლიტერატურაშ ართ-ართი უდიდაში წჷმმარინაფალი რე. თიშ ჯოხონობაშ რე აკუტაგავაშ ლიტერატურული პრემია, ნამუქჷთ 1935 წანას დირსხუ. რიუნოსკე აკუტაგავას ბაღანობაშე მენტალური პრობლემეფი უღუდჷ დო თინა მუშ ცხოვრებას ირო დეპრესიული რდჷ. აკუტაგავაქ 1927 წანაშ 24 კვირკვეს დუდი დიჸვილუ. აკუტაგავა 35 წანერი რდჷ.
მარგალურ ნინაშა თანგილი რე რიუნოსკე აკუტაგავაშ ართი თხობელუა "დიალოგი წკვერემს".
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იაპონარეფი კატეგორია:იაპონარი ჭარუეფი კატეგორია:დუნაბადი 1892 კატეგორია:ნაღურა 1927
529
კატეგორია:
530
კატეგორია:
ZDF
ZDF (Zweites Deutsches Fernsehen, გერმანიაშ მაჟირა არხი) — გერმანული ოჯარალე ტელეკომპანია.
531
კატეგორია:
532
კატეგორია:
533
კატეგორია:
534
კატეგორია:
ალექსის ბუვარი
ალექსის ბუვარი (ფრანგ. Alexis Bouvard; დ. 27 მანგი, 1767, ლე-კონტამინ-მონჟუა, საფრანგეთი — ღ. 7 მანგი, 1843, პარიზი, საფრანგეთი) — ფრანგი ასტრონომი.
ალექსის ბუვარიქ მუში მენცარული კარიერაშ ბორჯის მიოგორუ ბრუო კომეტას დო აკადგინჷ პლანეტეფიშ დიაშ, მარსქულიშ დო ურანიშ ასტრონომიული ცხრილეფი, თაშნეშე, გიმირკვიუ ურანიშ ორბიტაშ ირეგულარობეფი დო წჷმარინუ ბჟაშ სისტემაშ მაბრუო პლანეტაშ არსებობაშ კონცეფცია. ბუვარიშ აზრით ჸათე პლანეტა რდჷ ურანიშ ორბიტაშ ირეგულარობეფიშ ბაძაძი. ურბენ ლევერიეშ კალკულაციეფი (ნამუეფიშ გიმორინაფათ მიოგორეს პლანეტა ნეპტუნს), გერსხილი რე ალექსის ბუვარიშ მენცარულ რკვიებეფს.
ალექსის ბუვარი მუშენდჷ პარიზიშ ობსერვატორიას პიერ-სიმონ ლაპლასიშ ხემანჯღვერობათ. 1822-1843 წანეფს ბუვარი რდჷ პარიზიშ ობსერვატორიაშ დირექტორი.
ალექსის ბუვარი რდჷ საფრანგეთიშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ, ლონდონიშ ომაფე ჯარალუაშ დო ედინბურგიშ ომაფე ჯარალუაშ მაკათური.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგეფი კატეგორია:ფრანგი ასტრონომეფი
ევა
thumb|ევა [[დიურერი]] ევა (חוה, ჰავა — „თელარაშ მიმაჩამალი“) — აბრაამიშულ რელიგიეფს არძა ადამიერიშ მაართა წოხონერი, ადამიშ ჩილი, მაართა ოსური (კანკალე ვერსიას მაჟირა ლილითიშ უკული), კაენიშ, აბელიშ დო შეთიშ ნანა.
ბიბლიას ირაგადუ ადამიშ დო ევაშ გორჩქინაშენ, მაართანაქიმინა ცოდაშე დო სამოთხეშე გინორაჸუაშე.
კატეგორია:მაართა ადამიერეფი
536
კატეგორია:
CTV Television Network
„CTV Television Network“ — კანადური ტელეარხი, ნამუშ მინჯე რე „Bell Media“. ტელეკომპანიაქ უჭყაფა დიჭყჷ 1961 წანაშ 1 გჷმათუთას.
გუმა (სოხუმიშ მუნიციპალიტეტი)
გუმა (Гәыма, Гәма; 1881-1943 წანეფს — მიხაილოვსკოე, 1943-1996 წანეფს — შრომა) — ოფუტე აფხაზეთიშ ავტონომიურ რესპუბლიკას, სოხუმიშ მუნიციპალიტეტის (ახალშენიშ თემი), წყარმალუეფიშ ბჟადალი გუმისთაშ დო ბჟაეიოლი გუმისთაშ წყარგჷმართუს. ზუღაშ დონეშე 380 მ, სოხუმიშე 23 კმ. 2008 წანაშე ოკუპირაფილი რე რუსეთიშ ფედერაციაშით
სქოლიო
კატეგორია:სოხუმიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი კატეგორია:აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ დაცაიორებული დოხორელი პუნქტეფი
წისფერი
წისფერი (Rubia) — ჩანარიშ გვარი წისფერიშობურეფიშ ფანიაშე. ანდაწანიან ოდიარეეფი, ბართოდიარეეფი ვარ-და ბართვეფი რე. ჩანარს უღჷ რსული ჯვარედინო ართიანიშ აწმარენჯი ფურცელეფი დო ლუბაშ გვერდოქორგეფო აკოკორობილი ჸვინთელი, მოწვანე ვარ-და მორჩე პეულეფი.
წისფერიშ 55-შახ გვარობა ჩანს აზიაშ ზჷმიერ რაიონეფს, სქირონაშქაზუღაპოჯის, მორჩილი ნორთი — შქა ევროპას დო აფრიკას, 15 გვარობა — ობჟათე ამერიკას დო მექსიკას, საქორთუოს — 2 გვარობა. მუსხირენ გვარობაშ დიხაშგიმენი ნორთეფი (ჯინჯეფი) ოღაფალ ნიფთიარაფეფს იკათუანს.
ჯვეშ ბორჯიშე დითმიჭყანუანდეს ოღაფლა წისფერს (Rubia tinctorum), ნამუსჷთ გჷმირინუანდეს აბრეშუმიშ, ბამბეშ დი შალიშ (ნოხეფიშ) ნორშვეფიშ ოღაფალო. სინთეზური ალიზარინიძ მეგორაფაქ წისფერიშ კულტურას უწაიათ დურკჷ დო თიქ ხვალე აზიაშ კანკალე ქიანას ქუდოსქიდჷ. თაშნეშე წისფერს გჷმირინუანა ოკათე მედიცინას რაქიტიშ ოსქილიდაფარო.
537
კატეგორია:
538
კატეგორია:
გუმისთა (სოხუმიშ მუნიციპალიტეტი)
გუმისთა — ოფუტე აფხაზეთიშ ავტონომიურ რესპუბლიკას, სოხუმიშ მუნიციპალიტეტის (გუმისთაშ თემი), უჩაზუღაპიჯიშ რზენს, წყარმალუ გუმისთაშ კვარჩხანი წყარპიჯის. ზუღაშ დონეშე 10 მ, სოხუმიშე 6 კმ. 2008 წანაშე ოკუპირაფილი რე რუსეთიშ ფედერაციაშით
სქოლიო
კატეგორია:სოხუმიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი კატეგორია:აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ დაცაიორებული დოხორელი პუნქტეფი
539
კატეგორია:
ფრანსუა არაგო
დომინიკ ფრანსუა ჟან არაგო (კატ. Domènec Francesc Joan Aragó, ფრანგ. Dominique François Jean Arago; დ. 26 ფურთუთა, 1786, ესტაჟელი, რუსილიონი, საფრანგეთი — ღ. 2 გჷმათუთა, 1853, პარიზი, სენა, საფრანგეთი) — ფრანგი ფიზიკოსი, ასტრონომი, მათემატიკოსი დო პოლიტიკოსი.
ფრანსუა არაგო გურაფულენდჷ პარიზიშ პოლიტექნიკურ სკოლას. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ შხვადოშხვა ომენცარე ინსტიტუტეფს: გრძედეფიშ ბიუროს, პარიზიშ ობსერვატორიას, პარიზიშ მენცარობეფიშ აკადემიას. ოკათჷდჷ პოლიტიკას დო 1848 წანაშ რევოლუციაშ უკულ, უკინებუდჷ ოურდუმე ნძალეფიშ მინისტრიშ დო ოზუღე ნძალეფიშ მინისტრიშ პოსტეფი საფრანგეთიშ თარობას.
ფრანსუა არაგო მოღალენდჷ მენცარობაშ შხვადოშხვა დისციპლინეფს: ასტრონომიას, ფიზიკას, ოპტიკას, მათემატიკას, მეტეოროლოგიას. არაგოქ ბარსელონას დო კოკი ფორმენტერას ზიმუ მერიდიანი გრადუსულო, გიმიგონჷ ელექტრომაგნიტი დო დანტკიცჷ ელექტრონული და მაგნიტური ნძალეფიშ ართოიანობა დო შხვა.
რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგეფი კატეგორია:ფრანგი ასტრონომეფი კატეგორია:ფრანგი ფიზიკოსეფი კატეგორია:ფრანგი პოლიტიკოსეფი
541
კატეგორია:
ადამი
430px|thumb|right| „[[ადამიშ ჸუალა (ფრესკა)|ადამიშ ჸუალა“ ფრესკა სიქსტეშ კაპელას. მიქელანჯელო ]] ადამი (אָדָם, ადამიერი; ართნორჩამი ზიტყვაშე დიხაუჩა אדמה, დიხა დო אדום, ჭითა; Ἀδάμ, آدم) — თორას (ქირსიანობას ჯვეში აპიანე) დო ყურანს მაართა ადამიერი, ღორონთიშით გჷნარჩქინა, ადამიერეფიშ მაართა წოხონერი. ევაშ ქომონჯი, კაენიშ, აბელიშ დო შეთიშ მუმა.
ჯვეში აპიანეშ მეჯინათ, ღორონთქ ოქიანუშ აკოქიმინუა ამშ დღაშა გათუ თით, ნამჷ-და ადამი გარჩქინჷ დიხაჭაბუშე „მუშ მოგვენური“, თელარაშ შური ინუდგუ დო ოზოჯინეთ გჷნოჩჷ დიახაუჩა დო ირი შურიელი. ადამიშ მითი ყურანსჷთ რე შინელი. თეშ გეშა, ადამი მუსლიმანეფშოთ ადამიერეფიშ წოხონერი რე. ადამიშ ჯოხოწკჷმა რე მერსხილი მიარე ლეგენდა დო ნარაგადუ, ნამუთ აპოკრიფულ დო ბიბლიაშ უკული იუდაისტურ ლიტერატურას მუთმოფხვადჷნა. ადამშე მოურს მარგალურ ზიტყვაქ „ადამიერი“ — ადამიშ გამნარყი.
542
კატეგორია:
544
კატეგორია:
ფიყჰი
ფიყჰიშ ნორთეფი
ფიყჰი გეჸვენჯი ჟირ ნორთო ირთუ:
ფიყჰიშ გემაჸვენჯობეფი
ისლამური სამართალი ნებას ირზენს არზეფიშ შხვადოშხვარობაშ რსებას ფიყჰ ალ–მუ'ამალაათის. თაურეშე გიშნაველი რსებენს მაზჰაბებფი, ნამუეფით ცადენა ართიანიშ კანონიარაფას. სამანგათ ისლამიშ თარ გემაჸვენჯობას, სუნიტურ ისლამს ხუთი მოქიმინჯე რე – ჰანაფი, მალიქი, შაფი'ი, ჰანბალი, ზაჰირი დო ოთხი ისტორიული – ავზა'ი, ლაისი, საური დო ჯარირი – მაზჰაბი. თინეფი ართიანშე გინორთელი რენა სამართალობური ოკითხირეეფწკჷმა მერინაშ დო პრობლემაშ გინოჭკირუაშ მეთოდოლოგიათ. თინეფი კანკალეშა შხვადოშხვა წყუეფს მიხვარუანა ნამდგაინი სამართალობური კაზუსიშ გინაჭკირალო დო შილებე თინეფიშ გჷნოჭყვიდირეფქ გინორთელ ორდასჷნ.
ფიყჰიშ წყუეფი
ფიყჰიშ უმაართაში წყუეფი რე ყურანი დო სუნნა. უკული მაზჰაბიშ მეთოდოლოგიაშ მეჯინათ, მოურს შხვადოშხვა ოკითხირეეფი, თიჯგურა სამართალობური ოკითხირეეფიშ გჷნაჭყვიდირალო, ნამუთ ყურანს დო სუნას კონკრეტულო ვა რე მეწურაფილინ. სამანგათ, თეჯგურა შილებე ორდას ყიასი – ანალოგიური სხუნუა, ვარდა იჯმა'ი – მუსლიმეფიშ ოართე აპიჯალა.
საქვარეფიშ კატეგორიზაცია
ფიყჰის ირ ადამიერული საქვარი დორთილი რე კატეგორიეფო,მუჭომით რე: თე ოთხი კატეგორია ჰალალ (حلال) ნებამეჩამილ საქვარეფშა მიშმურს.
შეიმას ჰინი
შეიმას ჯასტინ ჰინი (ინგლ. Seamus Justin Heaney; დ. 13 პირელი, 1939, კასტლდოუსონი, ოორუე ირლანდია — ღ. 30 მარაშინათუთა, 2013, დუბლინი, ირლანდია) — ირლანდიარი პოეტი, დრამატურგი დო მათანგალი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ლიტერატურაშ დარგის 1995 წანას.
შეიმას ჰინიქ დებადჷ ოორუე ირლანდიას. გურაფულენდჷ ინგლისურ ლიტერატურას ბელფასტიშ ქუინსიშ უნივერსიტეტის. ჸათე პერიოდის ჰინიქ გჷმაბჟინუ მუში მაართა პოეტური ნაწარმებეფი. ჰინი 1981-2006 წანეფს ააშ-ს ცხოვრენდჷ. 1981-1997 წანეფს მუშენდჷ ჰარვარდიშ უნივერსიტეტიშ პროფესორო. 1989-1994 წანეფს რდჷ ოქსფორდიშ უნივერსიტეტიშ პოეზიაშ პროფესორი. დიდი პოპულარობა მოუღჷ პოეტურ კრებულქ "ნატურალისტიშ ღურა", ნამუქჷთ 1966 წანას გიშართჷ. ჸათე ნახანდიქ ავტორს მუპალუ ქოლმონდელიშ, ერიკ გრეგორიშ, სომერსეტ მოემიშ დო ჯეფრი ფაბერიშ პრემიეფი. ჰინიშ შხვა ჩინებული ნაწარმებეფი რე: "ოორუე", "შურიშ დონე", "ზოთონჯიშ გალე", "ადამიერიშ ჯაჭვი" დო შხვეფი. ჰინი თაშნეშე ავტორი რე პიესეფიშ, ნათანგეფიშ დო პროზაული ნაწარმებეფიშ. შეიმას ჰინიქ ღურუ 2013 წანაშ 30 მარაშინათუთას, 74 წანერქ. ნთხორილი რე წიმინდე მარიამიშ ოხვამეშ სასაფლას, ოფუტე ბელაგის (ოორუე ირლანდია).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ირლანდიარეფი კატეგორია:ირლანდიარი პოეტეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ლიტერატურაშ დარგის კატეგორია:ირლანდიარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1939 კატეგორია:ნაღურა 2013
543
კატეგორია:
ჩილეშ ერუანული ტელევიზია
„ჩილეშ ერუანული ტელევიზია“, კუნტ. „TVN“ (Televisión Nacional de Chile) — ჩილეშ სახენწჷფო ოტელევიზიე დგჷმილი.
მელ გიბსონი
მელ გიბსონი (Mel Gibson; 3 ღურთუთა, 1956) — ამერიკალი არტისტი, რეჟისორი, პროდიუსერი დო სცენარისტი. მელ გიბსონი შქვითი სქუაშ მუმა რე.
ბიოგრაფია
მელ გიბსონქ დებადჷ ირლანდიარი კათოლიკეფიშ ფანიას. 1968 წანას გიბსონეფიშ ფანიაქ, ნამუსჷთ მელიშ მოხ, ხოლო 10 ბაღანა რდჷნ, ავსტრალიაშა გინორთჷ ოხორუშა დო მელ გიბსონქჷთ ბაღანობა თექ, ფერმას მიკიჸონჷ. გიბსონი ბაღანობაშე წჷმორინეფს დგჷნდჷ და დო ჯიმალეფიშ ოწოხოლე. თიში დაქ, წეკითხჷ მუ სიდნეიშ თეატრალური სტუდიაშ გაცხადება 18–20 წანერი ტალანტეფიშ გორუაშ გურშენ, მიდაჯღონჷ მელ გიბოსნიშ ფოტო. გიბსონი მიღეს სტუდიას, მორო სიდნეიშა გინულირი გიბსონს ბრელი ბორჯი მეუღუდჷ სერიშ ბარეფს.
სტუდენტობაშ ბორჯის ოკათუდჷ მუში მაართა ფილმის „ჩხე ზარხული“. 1979 წანას გიბსონი ავსტრალიური კინოჯილდო „სემით“ დაჯილდოეს დრამას „ტიმი“ რსულებური როლიშო. გეჸვენჯი „სემი“ თიქ მიღჷ პიტერ უირიშ ფილმის „გალიპოლი“ რსულებური როლიშო 1981 წანას. გიბსონიშ ჰოლივუდური დებიუტიქ იჸუ ფილმის „ბაუნტი“ (1984), სოდეთ თიში ფილმიშ პარტნიორი ენტონი ჰოპკინზი რდჷ. ჰოლივუდის მუზმარენ ფილმის გინოღალაშ უკული, გიბსონქ დირთჷ მუში მაჟირა ოდაბადეს. კინოკარიერას ჟირიწანიანი მოსვანჯაშ უკული გიბსონქ დირთჷ ფილმით ომაღურე ანჯარი (1987). ოქიანე აღიარება მიპალუ 1991 წანას „შარაშ მალჷმორის“ კათაფაში უკული.
1990–ნი წანეფიში დაჭყაფურს გიბსონქ დარსხჷ მუში კინოკომპანია ICON Production დო გინოჭყვადჷ მუშ დუდი რეჟისორიშ როლს უცადებუდკო. 1993 წანას თიქ გინიღჷ ფილმი „ადამიერი სახეშ უმუშო“. 1995 წანას თიქ გინიღჷ ეპიური ისტორიული დრამა ქომოლი გური. ფილმიქ ხვალე მაჯინეეფიშე ვარნ, კრიტიკოსეფშეთ დადებითი ფასება მიღჷ, ნამუეფქჷთ სურათი მუზმარენ ოსკარით დაჯილდეს დო წანაშ უუჯგუშაში სურათიშო ხეს ეუკუნეს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:ამერიკალი კინორეჟისორეფი კატეგორია:დუნაბადი 1956 კატეგორია:ნიუ-იორკალეფი კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინორეჟისორეფი კატეგორია:შოტლანდიარი ამერიკალეფი კატეგორია:ავსტრალიარი ამერიკალეფი
პორტუგალიაშ რადიო დო ტელევიზია
Rádio e Televisão de Portugal (პორტ-შე - პორტუგალიაშ რადიო დო ტელევიზია) — პორტუგალიური ოჯარალე ტელე- დო რადიოუჭყაფაშ კომპანია, უშხუაში პორტუგალიური მასმედია. უჭყაფაშ ნინა პორტუგალიური რე.
სალაფიათი
იდეა
სალაფ შაიხეფიშ გურაფათ, შაიხი მუჰამად იბნ აბდულ-ვაჰაბი ჰაჯიშ ბორჯის მექაშ გოხოლუას ქეგიოხვილუ ჯას, ნამუსჷთ მუსლიმი გასათხუარი ცირასქუალეფი თხინდეს ჯგირ ჭარას დო დუდს დიხაშა დჷთმუჩანუანდეს, ნამუქჷთ თის ზარგიანთხჷ, ქჷდიჭყჷ დიხაუჩას ბურჯაფი დიხაშ დუდიშ დოჩანაფაშ ობიექტეფიშ სააწმარენჯოთ, აწუდირთჷ ვასუნიტ მუსლიმეფს (შიიტეფს, სუფიეფს, აჰმადიათის დო თ.უ.), თიშ გემაჸვენჯეფქ ართბორჯის ხეშა ქაშეჸოთეს ჰიჯაზი, მარა ეგვიპტეშ მაზოჯალიშ, მუჰამად ალიშ ქიმინჯეფიშ შედეგო თინეფქ დემარცხეს.
ასეშო სალაფიათიშ იდეოლოგიაშ გემაჸვენჯეფი რე: ალ-ყაიდა, საუდიშ არაბეთი, თალიბანი.
სომეხური ოხვამური კალენდარი
სომეხური ოხვამური კალენდარი (Հայկական քրիստոնեական տոմար) — კალენდარი, ნამუთ თარიღეფიშ ეიოშანალო გჷმირინუანს სომეხური რიცხუეფს. კალენდარი მეღებული რე 584 წანაშ 11 კვირკვეს დო წანეფიშ ეჭარუაშ იჭყანს ჩქ.ეე-შ 552 წანაშე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კალენდარეფი კატეგორია:სომხეთიშ კულტურა
ანარკიაშ ჯიხა
ანარკიაშ ჯიხა — ჯიხაზურგა სამარგალოს, ნოღა ანარკიას (ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტი). ჯიხაზურგა XVIII ოშწანურაშ I ნორთის აკაგეს ოსმალეფქ დო თექ მუნეფიშ მეჯიხეეფი ქენარჷნეს, ასე დოსქილადირი რე აკნაცჷმეფი. გეგმათ კვადრატული ჯიხაშ ირ კუნთხუს ჸორში გედგუდჷ, თინეფშე ოორუე-ბჟადალი ნორთი ვარსებენს, წყარმალუს ქელურჩხუაფუ. ჸორშეფს მაჟირა დო მასუმა სართულშა მინაულარეფი ზოხო-ზოხოთ უღუდჷ ოზეშე. კიდალეფს მონწყილი რდჷ ოთოფეეფი. ოზარაზანე ხვალე ობჟათე-ბჟადალ თინკუნთხური ჸორშიშ გალენურ კიდალას რე ასქილადირი. ჯიხას ელმოლს ომძღჷ ჟირარუსიანი გალუანი, ნამუშ თუდოლენი იარუსი ჸურუ რე, ჟილენს — შუკაშ დონეშა ოთოფეეფი უღუ. მინაულარი ბჟადალშე, წყარმალუშჸურე უღუდჷ. ანარკიაშ ჯიხა რე ტიპური ბჟადალ საქორთუოშო. ჯიხაშ აკმაგე მოხელეეფს, მუჭოთ ჩქჷ, მინუშო კინ თი პერიოდიშ ქართლ-კახური ჯიხეფშე ეუჭოფჷნა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტიშ ჯიხაზურგეფი
ჟერომ ლალანდი
ლალანდი დიო იურისპრუდენციას გურაფულენდჷ. ასტრონომიათ უკულიან წანეფს დეინტერესჷ. რდჷ გიშარჩქინელი ფრანგი ასტრონომეფიშ ჟოზეფ-ნიკოლა დელილიშ დო პიერ შარლ ლემონიეშ ასისტენტი. გურაფაშ თებაშ უკულ, ლემონიეშ რეკომენდაციათ ლალანდიქ ბერლინშა მიდართჷ. ჸათაქ თიქ გიმირკვიუ თუთაშ პარალაქსი.
საფრანგეთიშა დორთინაშ უკული, ლალანდიქ 1759 წანას გჷმაბჟინუ ედმონდ ჰალეიშ ცხრილეფიშ გაუჯგუშებული ვერსია. ლალანდის, მუჭოთ ასტრონომს, დიდი შანულობა დო პოპულარობა მოუღჷ მენცარულ პუბლიკაციეფქ ნამუეფით ორხველუდჷ მორღაშ ტრანზიტის.
1801 წანას ლალანდიქ დარსხუ პრემია, ნამუთ გინმაჩამუდჷ ასტრონომიაშ დარგის მოხანდე მენცარეფს.
ჟერომ ლალანდი რდჷ საფრანგეთიშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ (1753), ლონდონიშ ომაფე ჯარალუაშ (1763), შვედეთიშ მენცარობეფიშ ომაფე აკადემიაშ (1765) დო ხელუანობეფიშ დო მენცარობეფიშ ამერიკული აკადემიაშ (1781) მაკათური. ლალანდიშ ჯოხონობაშ რე ართ-ართი კრატერი თუთას.
ჟერომ ლალანდი ართ-ართი რე 72 მენცარიშე, ნამუშ ჯოხოთ მიკოჭარილი რე ეიფელიშ ჸორშიშ ფასადის.
ზაკ სნაიდერი
ზაქარი ედუარდ „ზაკ“ სნაიდერი (დ. 1 მელახი, 1966) — ამერიკალი კინორეჟისორი, სცენარისტი დო პროდიუსერი. თიქ მაართა სრულმეტრაჟამი ფილმი, ღურელეფიშ გოთანა გინიღჷ 2004 წანას. თიქ არძაშ აღიარება მიპალუ ფრენკ მილერიშ კომიქსიშ ადაპტაციათ, 300. 2009 წანას თიქ გინიღჷ საფორეფი, კომიქსიშ ხოლო ართი ადაპტაცია. თინა რე Cruel and Unusual Films-იშ ალმარსხუალი, ალმასქუ დებორა სნაიდერწკჷმა დო უესლი კოლერწკჷმა ართო. თიში ნახანდა რე ყარულეფიშ ლეგენდა: გა'ჰულიშ ღუეფი, ნამუქით 2010 წანაშ ეკენიას გიშართჷ. თინა მუშენდჷ ფილმის, ვარებული მეთოდი. თინა ხოლო დექირჷ Warner Bros.-იქ სუპერმენიშე ახალი ფილმიშ, ფულანდიშ ადამიერიშ რეჟისორო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1966 კატეგორია:ამერიკალი კინორეჟისორეფი კატეგორია:ამერიკალი კინოპროდიუსერეფი
ვუპი გოლდბერგი
ვუპი გოლდბერგი (Whoopi Goldberg, ნანდული ჯოხო კერინ ჯონსონი; დ. 13 გერგობათუთა, 1955, ნიუ-იორკი) — ამერიკალი არტისტი-კომედიანტი დო ტელემაჸონაფალი. გოლდბერგი თი ვითოსუმი ადამიერიში შქასი რე, ნამუეფსით გომორძგვილი აფჷნა ემიშ, გრემიშ, ოსკარიშ დო ტონიშ ჯილდოეფი, ხოლო დღაშ პროგრამეფიშო გოჭყაფილი ემი. 1990 წანას თინა ჰოტი მაკდენიელიშ უკული მაჟირა აფრო-ამერიკული გორჩქინაში არტისტიქ იჸუ, ნამუქით ამერიკაშ კინოაკადემიაშ უმაღალაში ჯილდო მიღჷ. თისი ჟირი ორქოშ გლობუსი დო ჟირი სატურნიშ ჯილდო აფჷ მეღებული „მურიცხული შარაში მოითირი“ დო „აწოლანდაფას“ რსულებური როლეფიშო.
ემსი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანიაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ნიდერლანდეფიშ წყარმალუეფი
ნეკარი
ნეკარი (Neckar) — წყარმალუ ობჟათე-ბჟადალ გერმანიას. მეურს ბადენ-ვიურტემბერგიშ აკანს. სიგჷრძა 367 კმ, ღანჩოშ ფართობი 14,000 კმ². წყარმალუ რაინიშ ართ-ართი არძაშე თარი მარძგვანი ნადუ. ოდუდე უღჷ შვარცვალდიშ დო შვაბიაშ ალბიშ კართეეფს, ზუღაშ დონეშე 706 მ სიმაღალას. უმეტაშო მეურს ინწრო, აკან-აკანო კანიონიშობურ ლეხერს. უღჷ ოორუული დო ოორუე-ბჟაეიოლური გეზი. ნოღა პლოხინგენწკჷმა მოღჷრკუ დო გინმურს ნოღა შტუტგარტის. უკული მეურს ოორუული გეზით, თაქ ლეხერი უმოს ფართო დო ტომბა რე. წყარპიჯეფს ფეოდალური ჯიხაზურგა რე. ნძალიერო მეანდრირაფილიე. კონწარ ზოთონჯს იჸინუ. წყარმალუ რაინს აკათუ ნოღა მანჰაიმიშ გოხოლუას, ზუღაშ დონეშე 95 მ სიმაღალას. წყარპიჯეფი მეჭედას რე დოხორელი, ონიშოლიე 200 კილომეტრშახ. წყარიშ ოშქაშე 145 მ³/მრ.
ჯოხოდვალა „ნეკარი“ კელტური წჷმორჩქინაშიე დო ეშანჷნს „ველურ წყარს“. დიო ხოლო II ოშწანურას იშინუაფჷ Nicretes-იშ სახეთ.
546
კატეგორია:
ფრანსისკო პი ი მარგალი
ფრანსისკო პი ი მარგალი (Francesc Pi i Margall, Francisco Pi y Margall, დ. 20 პირელი, 1824, ბარსელონა — ღ. 29 გერგობათუთა, 1901, მადრიდი) — ესპანარი პოლიტიკური მოღალე, ფილოსოფოსი, იურისტი, ისტორიკოსი დო ჭარუ, ემაონაფალი ხეშულობაშ დო თარობაშ მადუდე ესპანეთიშ პირველი რესპუბლიკაშ ბორჯის. თიში ქომოლსქუალეფი ფრანსისკო დო ხოაკინ პი ი არსუაგეფი, თაშნეშე გიშარჩქინელი პოლიტიკური მოღალეეფი რდეს.
პოლიტიკას ფედერაციული დო რესპუბლიკური მონწყუალაშ მოხუჯე რდჷ, პრუდონიშ გაულაშ გიმე რდჷ დო არხოს რდჷ დემოკრატიულ დო ლიბერალურ სოციალიზმიწკჷმა. ესპანეთიშ მონარქიაშ აწმარენჯი რდჷ დო თეშ გეშა ცენზურაშ გიმე რდჷ, ციხეს ხედჷ დო უკული გვალე გეგნორალეს.
547
კატეგორია:
548
კატეგორია:
549
კატეგორია:
შვეიცარიაშ ომაუჭყაფე კორპორაცია
SRG SSR (Schweizerische Radio- und Fernsehgesellschaft - "შვეიცარიაშ რადიო დო ტელევიზია") დო (Société suisse de radiodiffusion - "შვეიცარიაშ გოართოიანაფილი რადიოუჭყაფა") — შვეიცარიული ოჯარალე ორგანიზაცია, ნამუთ არსულენს ტელერადიომაუჭყაფობას.
550
კატეგორია:
აბელი (ბიბლია)
აბელი (הבל „აბელი“ — ნგარა) — ბიბლიური პერსონაჟი, ადამიშ მაჟირა ქომოლსქუა, ჭყიში. უნჩაში ჯიმა კაენქ მენჯარიშობათ დოჸვილჷ, თიშენი, ნამჷ-და ღორონთიშ მოჸოროფე აბელი უჸორდჷ ღორონთს. იუდაისტური დო ქირსიანული ტრადიციაშ მეჯინათ, აბელი მუშობური დო უდუშებუ ოკიბირალიშ ზოგადი სახე რე.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბიბლიური პერსონაჟეფი
551
კატეგორია:
Sveriges Television
SVT (Sveriges Television AB — სს „შვედური ტელევიზია“) — შვედური ოჯარალე ომაუჭყაფე ორგანიზაცია.
552
კატეგორია:
553
კატეგორია:
ლორენს სტერნი
ლორენს სტერნი (ინგლ. Laurence Sterne; დ. 24 გერგობათუთა, 1713, კლონმელი, ტიპერარიშ ოგრაფე, ირლანდია — ღ. 18 მელახი, 1768, ლონდონი, ინგლისი) — ინგლისარი-ირლანდიარი ჭარუ, ნოველისტი დო ანგლიკანი პაპა. რე ავტორი ნოველეფიშ: "ჯენტლმენი ტრისტრამ შენდიშ რინა დო არზეფი" (1759-1767), "სენტიმენტალური შარალუა საფრანგეთის დო იტალიას" (1768) დო "პოლიტიკური რომანსი" (1759). გურაფულენდჷ ჰიპერჰოლმიშ გრამატიკაშ სკოლას. უკულ გურაფა გაგინძორჷ კემბრიჯიშ ჯიზუს-კოლეჯის, სოდეთ მიპალუ ბაკალავრიშ დო მაგისტრიშ ხარისხი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი ჭარუეფი კატეგორია:ინგლისარი ნოველისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1713 კატეგორია:ნაღურა 1768
ეთნოგრაფია
მინი|[[იზმირიშ ეთნოგრაფიული მუზეუმი]] მინი|ეთნოგრაფიული მუზეუმი [[ბუდაპეშტი|ბუდაპეშტის]] ეთნოგრაფია (ბერძენ. ethnos - ტომი, კათა დო grapho - ბჭარუ, ზიტყვაზიტყვათ - კათაშ ეჭარუა) — კათაშ რინაშ დო კულტურაშ წჷმოულობაშ, კვირდუაშ დო კულტურულ-ისტორიული რსხუეფიშ დჷმაგურაფალი ჰუმანიტარული მენცარობა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ეთნოგრაფია
ეთიოპიური კალენდარი
ეთიოპიური კალენდარი (የኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር — ) — კალენდარი, ნამუთ გჷმირინუაფუ ეთიოპიას, თაშნეშე ეთიოპიაშ დო ერიტრეაშ ორთოდოქსულ ოხვამეეფს, ერიტრეაშ კათოლიკური ოხვამეს დო ერიტრეაშ ევანგელისტურ ოხვამეს. თე კალენდარი გერსხუ უმოს ჯვეში, ალექსანდრიულს, ნამუთ მუშჸურე მოურს ჯვეში ეგვიპტურ კალენდარშე, მარა მოგვენობა უღუ იულიანურ კალენდარწკჷმა: თე კალენდარს ხოლო გჷმირინუაფუ ართი გეძინაფონი დღა ირ ოთხ წანაშე ართშა.
დღა დო სერიშ ბორჯიშ ერკოროცხუა შქასერს ვეჭყაფუ, თიშ ეკოროცხუა ბჟაშ ეშულაშე იჭყაფუ.
თაშნეშე ქოძირით
კატეგორია:კალენდარეფი კატეგორია:ეთიოპიაშ კულტურა
ფეი დანაუეი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1941 კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
ირანული კალენდარი
ირანული კალენდარი ვარდა ბჟაშ ჰიჯრა — ასტრონომიული ბჟაშ კალენდარი, ნამუთ მუჭოთ ოფიციალური კალენდარინ თეშ გჷმირინუაფუ ირანს დო ავღანეთის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კალენდარეფი კატეგორია:ირანი კატეგორია:ავღანეთი
ელსმირი
ელსმირი (ინგლ. Ellesmere Island, ფრანგ. Île d'Ellesmere, ინუკტ. Umingmak Nuna) — კანადაშ კოკი. იდვალუაფჷ კანადაშ არქტიკული არქიპელაგის, მიშმურს ნუნავუტიშ ტერიტორიაშა დო ორხველჷ დიაფალი ელისაბედიშ კოკეფიშ ბუნას. ელსმირიშ ფართობი 196,235 კვ.კმ. რე დო თინა ფართობით კანადაშ მასუმა დო მოსოფელიშ მავითა კოკიე. კოკიშ მაქსიმალური სიგირძა 830 კმ. დო მაქსიმალური სიგანა 645 კმ. რე. კოკიშ უმაღალაში კონკა რე ბარბო-პიკი.
2016 წანაშ მუნაჩემეფით კოკის ოხორანდჷ 191 ადამიერი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კანადაშ კოკეფი კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ კოკეფი
554
კატეგორია:
555
კატეგორია:
556
კატეგორია:
არქეოლოგია
მინი|არქეოლოგიური გოთხორუეფი [[ატაპუერკიშ გვალეფი|ატაპუერკიშ გვალეფს, ესპანეთი]] არქეოლოგია – (არქეო – / - ჯვეში/, რთული ზიტყვაშ აკმადგინალი ნორთი, მიოწურუნას თიში აკმადგინე ზიტყვეფიშ რსხუს სიჯვეშაწკჷმა. სამანგ., არქეოგრაფია, არქეოლოგია, არქეოპტერიქსი) – მენცარობა, ნამუთ კოჩობურობაშ ისტორიულ ულირს გურაფულენს ნიფთიერი კულტურაშ ძეგლეფიშ, არტეფაქტეფიშ არქიტექტურული ძეგლეფიშ დო ბიოფაქტეფიშ მეჯინათ.
არქეოლოგიური ძეგლეფი აკა წყუ რე ადამიერეფიშ ჯარალუაშ გოვითარაფაშ ისტორიაშ უდიდაშ ნორთიშ დაგურაფალო. არქეოლოგიას დიდი შანულობა უღუ ჭარალუანი ეპოქეფიშ ისტორიულო დაგურაფალო. არქეოლოგიური რკუალაშ შედეგეფი გჷთმაფშანს დო აზუსტენს ნაჭარა წყუეფიშ ჩინებეფს. არქეოლოგეფიშ მინაგორა რე კინე ჭარალუაშ უჯვეშაში ძეგლეფით.
ნიფთიერი ძეგლეფიშ მაპალაფარო იმანჯებუ არქეოლოგიური გოთხორუეფი, ნამუეფსთ რჩქვაელობურო წჷმი უწორუანს არქეოლოგიური დოზვერუვა. გჷნათხორა მასალაშ დოგურაფაშ ბორჯის არქეოლოგია გჷთმიაპონუ ნიფთიერი ძეგლეფიშ ხანიშ გოთანჯუაშ დო კლასიფიკაციაშ დორხველურ მეთოდეფს (ქძ. გიმე არქეოლოგიური დათარიღაფა). თეშნერ დოგურაფაშ უკული არქეოლოგიური ძეგლი ისტორიულ წყუთ გჷნმირთუ. არქეოლოგია ნიფთიერი წყუეფიშ მუნაჩემეფიშ ოსხირშა ორთუ ჯვეშ ჯარალუეფიშ კულტურულ დო სოციალურ–ეკონომიკური დგომარობაშ რეკონსტრუქციას. თიშენ ნამჷ-და, ადამიერეფიშ ჯარალუაშ ისტორიული გოვითარაფაშ ირ ეშალს ნიფთიერი კულტურა დო ჸოფა კანონზჷმიერო რე მერსხილი სოციალურ–ეკონომიკურ რინაწკჷმა.
ჩინებული არქეოლოგიური კულტურეფი
მეზოლითიშ ხანა
ნეოლითიშ დო ენეოლითიშ ხანა
რკინაშ ხანა
სქოლიო
კატეგორია:ჯარალობური მენცარობეფი კატეგორია:ისტორიაშ დჷმახვარე დისციპლინეფი კატეგორია:არქეოლოგია
უქიანო
thumb|180px|ატმოსფეროშ ხურგეფი უქიანო, კოსმოსი, კოსმოსური ოფირჩა, უქიანური ოფირჩა (κόσμος „მოსოფელი“, „ოქიანუ“) — ოქიანუშ ალაზჷმაფათ ცაიორი ნორთეფი, ნამუეფით ცაშურ რსხულეფიშ ატმოსფეროშ გალე იდვალუაფჷნა. გოფაჩილი წჷმორინაფეფიშ უმკუჯინალო, უქიანო აბსოლუტურო ცაიორ ოფირჩას ვაწჷმარინუანს: თის რე, ძალამი დაბალი მეჭედათ, მურიცხეფოშქაშე ღვანდი (უმენტაშო წყარბადიშ მოლეკულეფი), კოსმოსური ჩხორიეფი დო ელექტრომაგნიტური გოსინთაფა, თაშნეშე ჰიპოთეტური უჩა მატერია.
557
კატეგორია:
TV4 (შვედეთი)
TV4  — შვედური კომერციული ტელეკომპანია. დირსხუ 1990 წანაშ 15 ეკენიას დო უჭყაფენდჷ ალმაშარეშ მეშქაშობათ. 1992 წანაშე დიჭყჷ დიხაშჟინი უჭყაფა, 2 წანაშ უკული — 1994 წანაშე შვედეთიშ უშხუაშ ტელეარხო გჷნირთჷ. 2004 წანაშე, TV4 ევროპაშ ომაუჭყაფე რსხუშ რსულნებამი მაკათური რე.
ბუდისტური კალენდარი
ბუდისტური კალენდარი მეკე გინორთეფით გჷმირინუაფუ ტაილანდის, ლაოსის, კამბოჯას, მიანმარს დო შრი-ლანკას. კალენდარი გჷმირინუაფუდჷ ტიბეტის ჩინეთიშ ანექსიაშახ. ტაილანდის გჷმირინუაფუ გრიგორიანულ კალენდარწკჷმა ართო. კალენდარი გინოღალირი რე ინდუისტეფშე დო გერსხილი რე თუთაშ ფაზეფს. თეშ გეშა ბუდისტურ კალენდარს თაშნეშე თუთაშ, จันทรคติ, ტიანტჰარახატი, კალენდარი ხოლო ჯოხო.
კატეგორია:კალენდარეფი კალენდარი
558
კატეგორია:
559
კატეგორია:
.bd
.bd — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) ბანგლადეშიშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
bd
560
კატეგორია:
ვულკანი (ჰიპოთეზური პლანეტა)
ვულკანი — პლანეტა, ნამუშ არსებობასჷთ ასტრონომეფი ვარაუდენდეს, ბჟაშ დო მერკურიშ შქას. სპეკულაციეფქ, პლანეტაშ არსებობაშ გეშა, დიჭყჷ მავითოშკვითა ოშწანურაშე. ჰიპოთეზაშ თარი პროპონენტი რდჷ ფრანგი ასტრონომი ურბენ ლევერიე, ნამუთ პლანეტა მერკურიშ ორბიტაშ სპეციპიკურობას ირკვიენდჷ. ლევერიეშ აზრით ჸათე სპეციპიკურობეფიშ ბაძაძი შხვა, თიხანური პერიოდიშო უჩინებუ პლანეტაშ გრავიტაციული გოლინა რდჷ. ლევერიექ პლანეტას ქიგიოდვჷ "ვულკანი".
მერკურიშ ორბიტაშ სპეციპიკურობეფი მენცარეფქ ენწყეს ფარდობითობაშ თეორიაშ გიმორინაფათ, ოფირჩა-ბორჯიშ სიღულეთ, ნამუშ ბაძაძი ბჟაშ მასა რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ასტრონომიული ჰიპოთეზეფი კატეგორია:ჰიპოთეზური პლანეტეფი
კანადაშ არქტიკული არქიპელაგი
thumb|right|200px|ბაფინიშ დიხაშ ოორუე წყარპიჯი კანადაშ არქტიკული არქიპელაგი (Canadian Arctic Archipelago, Archipel arctique canadien, კანადას უჯოხონა არქტიკულ არქიპელაგი) — მოსოფელს ფართობით ართ–ართი უკაბეტაში (1,4 მლნ კმ²) არქიპელაგი. იდვალუაფუ კანადაშ კონტინენტური ნორთიშ ოორუეშე. არქიპელაგიშ უკაბეტაში ნორთი მიშმურს ნუნავუტიშ, დო მორჩილი ნორთი ოორუე-ბჟადალი ტერიტორიეფიშ აკოდგინალუაშა. არქიპელაგიშ სუმი კოკი (ბაფინიშ დიხა, ვიქტორია დო ელსმირი) მიშმულა მოსოფელიშ უკაბეტაშ კოკეფიშ ვითულშა ფართობიშ მეჯინათ. დო კანადაშ უკაბეტაში კოკეფიშ ვითულშე ჩხორო მიშმურს არქიპელაგიშ აკოდგინალუაშა.
ლიტერატურა
Evan. Permafrost in the Canadian Arctic Archipelago. National Research Council of Canada, Division of Building Research, 1972.
კატეგორია:კანადაშ არქტიკული არქიპელაგი
561
კატეგორია:
ოფირჩა-ბორჯი
ოფირჩა-ბორჯი — მათემატიკური მოდელი, ნამუთ აართიანენს ოფირჩაშ სუმი განზომილებას დო ბორჯიშ ართი განზომილებას, ართი ოთხიგანზომილებიან კონტინუუმო. ოფირჩა-ბორჯიშ დიაგრამეფი გიმირინუაფუ რელატივისტური ეფექტეფიშ ვიზუალიზაციაშო.
მაეჩა ოშწანურაშახ მენცარეფი ფირქენდეს ნამდა ოფირჩაშ სუმიგანზომილებიანი მოდელი ზოხორინელო არსებენდჷ, ართ-განზომილებიანი ბორჯიშე. შინელ გემანალ მენცარქ ალბერტ აინშტაინქ წჷმარინუ ფარდობითობაშ თეორია, ნამუშ თარი აკმადგინალი ოფირჩა-ბორჯი რე. აინშტაინიშ ფუნდამენტალური რკვიებეფიშახ მენცარეფი ფიზიკურ მოლინეფს, ჟირი შხვადოშხვანერი თეორიათ ეთმონწყუნდეს: ისააკ ნიუტონიშ კანონეფი ეთმონწყუნდჷ ობიექტეფიშ ჸარაფის, მუჟამს ჯეიმზ კლერკ მაქსველიშ ელექტრომაგნიტური მოდელი ეთმონწყუნდჷ სინთეშ რჯებეფს. აინშტაინიშ რკვიებეფით, ფარდობითობაშ სპეციალური თეორია გერსხილი რე ჟირი პოსტულატის:
აინშტაინიშ თეორია რე გოფართინაფილი დო გაუჯგუშებული ვერსია ჰენდრიკ ლორენციშ ელექტრომაგნიტური ფენომენიშ თეორიაშ დო ანრი პუანკარეშ ელექტროდინამიკური თეორიაშ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოფირჩა-ბორჯი
რუსეთიშ ცარეფიშ ერკებული
რიურიკოვიჩეფი
გოდუნოვეფი
წკურუმი ბორჯი
პრეტენედენტი
რომანოვეფი
562
კატეგორია:
563
კატეგორია:
564
კატეგორია:
ოპერაციული სისტემა
ოპერაციული სისტემა ვარდა საოპერაციო სისტემა — სპეციალური კომპიუტერული პროგრამა, ნამუთ მართენს ურთიართობას შხვადოშხვა ომახვარებე პროგრამულ პაკეტეფს (software), თაშნეშე კომპიუტერიშ სისტემაშ აკმადგინალ მონწყილობას (hardware) დო თე სისტემაშ მახვარებუშ შქას.
ირნერ ოპერაციული სისტემაშ ნერჩი რე გვირზილი (Kernel), software-აშ მაართა ფა, ნამუთ კომპიუტერიშ შვენას იხარგუ სისტემაშ ჩართებაშ მომენტის. გვირზილი უკული არძენს კილას შხვადოშხვა ჯინჯიერ სერვისეფს არძა დოსქილადირ სისტემეფს დო ომახვარებე პროგრამულ პაკეტეფწკჷმა. ოპერაციული სისტემა ქინიხარგუ კომპიუტერიშ ჩართებაშ ბორჯის დო თინა მახვარებუს არძენს მოხუჯურ ინტერფეისის. ინტერფეისი შილებე ორდას პროგრამული დო ომახვარებე. პროგრამული ინტერფეისი — თენა გჷმმაკოროცხალი სისტემაშ ფარგალეფს მონწყილობეფიშ დო პროგრამეფიშ ურთიართქიმინჯალაშ უნარღელჸოფაშ საშუალებეფიშ ართობურობა რე.
ომახვარებე ინტერფეისი — კომპიუტერწკჷმა ვარდა პროგრამაწკჷმა მახვარებუშ ურთიართქიმინჯალაშ პროგრამული დო აპარატული საშუალებეფი რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინფორმატიკა
565
კატეგორია:
სომეხური დრამი
ბანკნოტეფი
ბანკნოტეფიშ მაართა სერიაქ გიშართჷ 1993 წანაშ გერგობათუთას, ნამუთ 2005 წანას მიმოულაშე გეგშიღეს. მაჟრა სერია გიშაშქვეს 1998 წანას, ნამუთ ამდღარშა რე მიმოულას.
მაართა სერია (1993-1995)
1993 წანაშ 22გერგობათუთას, 10, 25, 50, 100, 200 დო 500 დრამიშ ბანკნოტეფი გეგშაშქვეს. 1000 დო 5000 დრამიანი ბანკნოტეფი მოგვიანაფათ გეგშაშქვეს.
რუსეთიშ ომენოღალე ლჷმა
რუსეთიშ ომენოღალე ლჷმა (Гражданская война в России; 1917-1923) — აკოანჯარაფილი კონფლიქტი, ნამუსჷთ ართიანს ოლჷმუდჷ რუსეთიშ შხვადოშხვა ეთნიკური, პოლიტიკური დო სოციალური ბუნეფი.
ომენოღალე ლჷმა გჷმოჭანაფილი რდჷ რუსეთის დოჭყაფილი რევოლუციური კრიზისით, ნამუქჷთ საბოლოოთ გჷმიჭანუ სახენწჷფო დუმაშ გოჭყაფა, მონარქიაშ დონთხაფა, სოციალური დო პოლიტიკური კრიზისი, თე ირფელიშ აპოგეა რდჷ დიდი აწორინალა ბოლშევიკურ დო ანტი-ბოლშევიკურ ნძალეფს შქას. ომენოღალე ლჷმაქ ბოლო მუღუ რუსეთიშ იმპერიას (ზოხორინელო გჷნირთეს: ფინეთი, პოლონეთი (თეშ უმკუჯინალო, მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმას თინეფს იშენით აჸუეს სსრრ-შ სააწმარენჯოთ ბურჯაფი), ობორჯე ზოხორინალა მიპალეს ლიეტუვაქ, ლატვიაქ, ესტონეთიქ (სუმხოლო სახენწჷფოქ ანექსირაფილქ იჸუ 1940 წანას), საქორთუოქ (ოკუპირაფილქ იჸუ 1921 წანასს, აზერბაიჯანქ დო სომხეთიქ (თინეფიშ ანექსიაქ 1920 წანას მოხვადჷ), ლჷმაშ შედეგო გიჭყჷ სსრრ-ქ დო ბოლო მუღჷ რომანოვეფიშ დინასტიას. ომენოღალე ლჷმაქ საბოლოოთ 1923 წანას გეთუ. მარცხებული ჩე ყარაფიშ კანკალე ლიდერქ დოღურუ, კანკალექ რუსეთშე ინტჷ.
ევროპაშ ომაუჭყაფე რსხუ
ევროპაშ ომაუჭყაფე რსხუ, ეორ (European Broadcasting Union, EBU; Union Européenne de Radio-Télévision, UER) — ოჯარალე მაუჭყაფალეფიშ ორგანიზაცია, ნამუქჷთ დირსხუ 1950 წანაშ 12 ფურთუთას, მოსოფელიშ ერუანული მაუჭყაფალეფიშ უშხუაში გოართოიანაფილი ორგანიზაცია. 2015 წანაშ დგომარობათ, ორგანიზაციაშ აკოდგინალუას 73 კომპანია-მაკათური რდჷ 56 ქიანაშე დო 34 ასოცირაფილი მაკათური შხვა 20 ქიანაშე.
რესურსეფი ინტერნეტის
ევროპაშ ომაუჭყაფე რსხუშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა
VIII ოშწანურა
მაბრუო (VIII) ოშწანურა — იულიანური კალენდარიშ მეჯინათ, იგჷნძორებუდჷ 701 წანაშე 800 წანაშახ.
ვითწანურეფი დო წანეფი
ოშწანურაშ შანულამი მოლინეფი
...
ოშწანურაშ შანულამი მოღალეეფი
კატეგორია:VIII ოშწანურა
.bf
რესურსეფი ინტერნეტის
bf
გლომა
გლომა (Glomma, Glåma) — წყარმალუ ნორვეგიაშ ობჟათე ნორთის. რე სკანდინავიაშ ჩქონიშ უგჷრძაში წყარმალუ. სიგჷრძა 611 კილომეტრი. ღანჩოშ ფართობი 40,5 ვითოში კმ². ოდუდე უღჷ ტობეფს, სიორ-ტრიონელაგიშ ბჟაეიოლშე. მეურს ესტერდალიშ ლეხერს, აკათუ სკაგერაკიშ საროტის. ორჩქინანს მუდგაზჷმარენ წყარგელაფუს. წყარალა უჩქჷ აფუნს დო ზარხულიშ დაჭყაფუს, წყარიშ ოქშაშე ხარჯი თუდოლენ მალობას 400-440 მ³/მრ. წყარმალუს ეგაფილიე 5 ჰესი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ნორვეგიაშ წყარმალუეფი
კლარელვენი
კლარელვენი — წყარმალუ ნორვეგიას დო შვედეთის. სიგჷრძა დოხოლაფირო 500 კმ., ღანჩოშ ფართობი 11,8 ვითოში კმ². რე შვედეთიშ არძაშე გჷრძე წყარმალუ. ყველაზე გრძელი მდინარე. გინმურს რუგენიშ დო ფემუნიშ ტობეფს, ორჩქინანს წყარგელაფუეფს დო ჭოროეფს. აკათუ ვენერნიშ ტობას. ირდუ თჷრიშ წყარით. ონიშოლიე ნოღა მუნკფორსშახ. თეს ეგაფილიე ნოღა კარლსტადი.
ლიტერატურა
კატეგორია:შვედეთიშ წყარმალუეფი კატეგორია:ნორვეგიაშ წყარმალუეფი
ახალი ათონიშ ოხიდა
ახალი ათონიშ ოხიდა (ედომუშამი ჯოხო: წიმინდე მოჩიქული სვიმონ კანანელიშ ოხიდა ახალ ათონს), მართლმადიდებელური ქირსიანული ოხიდა, ნამუქჷთ დირსხუ 1875 წანას საბერძნეთიშ ათონიშ გვალაშ წიმინდე პანტელეიმონიშ ბერეფიშით. ოხიდა იდვალუაფუ ზუღაშ დონეშე 75 მეტრის.
ოხიდაშ აკოგაფას უნჯღვერდჷ რუსეთიშ იმპერატორი ალექსანდრე III. თიში ნაჩუქერი რე ცენტრალური ბჟადალიშ კორპუსიშ ორეკეშიშ მუსიკალური კურანტეფი.
სქოლიო
კატეგორია:ერუანული შანულობაშ კატეგორიაშ კულტურაშ უყარუ ობიექტეფი კატეგორია:გუდაუთაშ მუნიციპალიტეტიშ ოხიდეფი
567
კატეგორია:
ქერქენჯი
სატანა, ქერქენჯი, ეშმაკი, თუცუ, ლუციფერი, ბელზებელი, შაითანი — ღორონთიშ დო თიშ არძა ართგური, ცაშური დო დიხაშური ნძალაშ თარი ანტაგონისტი, ქირსიანობაშ, იუდაიზმიშ დო ისლამიშ რელიგიურ-მითოლოგიური წჷმორინაფათ.
სატანა — რე უკუმელაშ დო ერია-მორიაშ გჷმოლინუა, რელიგიურ-მითოლოგიური, თაშნეშე სატანისტეფიშ ფილოსოფიური წჷმორინაფათ. ქერქენჯი უმაღალაში რე ერია-მორიაშ დო უკუმელაშ, სატანა კინე მუ რე უკუმელა, ერია-მორია დო მოჯალაგუა.
სატანაშ ბიბლიური კონცეფცია
thumb|300px||„წიმინდე ავგუსტინე დო ქერქენჯი“, [[მიხაელ პახერი.]]
სატანა ხელუანობას
ბიბლიური ტექსტეფი ვერზენა სატანაშ მუდგაინერ თოლოძირე სახეს. თეშ სააწმარენჯოთ, შქა ოშწანურეფს ფანტაზია მიარე რე თეჯგურა სახეეფიშ დეტალიზაფაშ სამანგეფით გოფშა. თე პერიოდის პროტოტიპი იდიდარებუ შხვადოშხვა სახეშ ანტროპომორფული დო ჩხოლარული შანეფით.
ქერქენჯიშ (ეშმაკიშ) ნოჸორი შხირას იმანგებუ ჯოჯოხეთიშ ფარდიკარწკჷმა, თიშა მინულა შანენს ჭკომუას. დანტეშ თარშურ კომედიას (ჯოჯოხეთი, XXXIV) ქერქენჯი, გვერდო ჸინს მიშეჸინუ (სირგილე, ჸინი — უჸოროფობაშ სიმბოლო) დო ღორონთიერი (ცაშური) სიმბოლოეფიშ სააწმარენჯოთ თის სუმი სახე უღუ (ქალუზჷმუათ სუმელას). ართი ჭითა რე (სიკონწარე ჸოროფაშ სააწმარენჯოთ), მაჟირა — ღილე ჸვინთელი (სიდაღარე დო ზირტიკუა - ჭყანიერობაშ სააწმარენჯოთ), მასუმა სიუჩარე (ურჩქინჯობა დო უწესობა გონათუაშ დო სამართალიანობაშ სააწმარენჯოთ). ქერქენჯიშ 6 სუა აწმურე ქერუბიმეფიშ 6 სუას. სატანაშ კიბირეფი ქერქჷნა იუდას - უმაღალაში შურიელი ავტორიტეტიშ გჷმმაჩამალს, თაშნეშე ბრუტაშ დო კასიაშ — ნამუქჷთ დოჸვილუ უმაღალაში სახენწჷფო ავტორიტეტი.
ჯონ მილტონი დონაფილ სამოთხეს სატანას მითმეჩანს ეპიკური გერგეზიშ წკურუმ დიდებულებას. თაშნეშე მალობათ ივითარებუ ი ვან დელ ვონდელაშ ლუციფერი, ნამუშ გერგეზის შეულებუ ორდას იმპოზანტური დო სხუნუნს ღორონთის, ნამჷ-და გეგშათინას თიში ჩილათა — კინე თიშ ორგებელო. ხვალე ჯ. ბაირონიშ დო თიში ეპოქაშ რომანტიზმის, ლიბერალიზმიშ დო ანტიკლერალიზმიშ ფონს, იცადებუ წჷრმებდგინათ სატანაშ სახე, მუჭოთ დუდიშულაშ დო რიაშ მოჸოროფე „დადებით“ გერგეზი, ნამუთ ღებულენს ჯვეშბერძებული ღორონთიერობაშ სახეშ ომანეფს ( „სატანაშ“ კარდუჩი, „ლუციფერი“ რასპისარდი, „ლიტანია სატანას“ ბოდლერი). ა. ფრანციშო — მუჭოთ თე ტრადიციაშ მონძეობაშო, ურკე აქსიომატური რე სატანა, მუჭოთ იდეალი. თინა თაქ ლაჸაფენს აქსიომათ („ანგილზეფიშ არყება“) დო ადასურენს, ნამჷ-და ჩქინ დუდს ღორონთიქ ოკო მიჯალაგას „თიშენ ნამჷ-და ჩქი ვამარჩქილედეს გომორძგუა - შური რე დო ჩქინს, დო ხვალე ჩქინს ოკო გევორჯგინათ დო მობჯალაგუათ იალდავაოფი.“
მიარეს ვაუჩქჷ, ნამჷ-და აკაკი წერეთელიშ ლერსის აკოქიმინელი, მოსოფელს, მუშ მელოდიურობათ ჩინებული ქორთული ბირა„სულიკო“-შ სიუჟეტი ითოლიშწორენს სუმ მეტაფორას (სუმი — ღორონთიელი ცირფი რე) — ღორონთიშ სუმ ჰიპოსტასის: მუმა ღორონთი, სქუა ღორონთი დო შური წიმინდე (სულიკო). ქერქენჯიშ (ეშმაკიშ) პროტოტიპი თაქ რე ძიგირი. ალბეთ თეჯგურა სიმბოლური რე უჩა ჸორანი, ნამუთ ნიკოლოზ ბარათაშვილიშ „მერანი“-შ პერსონაჟი რე; მარა, ჰანს ქრისტიან ანდერსენიშ არიკის — „ჸინიშ დიაფალი“, კინე უჩა ჸორანი რე ჯგირი მაჸალე, ნამუთ ძღაბი „ჰერდა“-ს ოგურუანდჷ რზას — ბოში „კაი“-შ ოგორალო.
ჟან-ბატისტ ჟოზეფ დელამბრი
ჟან-ბატისტ ჟოზეფ დელამბრი (ფრანგ. Jean-Baptiste Joseph Delambre; დ. 19 ეკენია, 1749, ამიენი, საფრანგეთი — ღ. 19 მარაშინათუთა, 1822, პარიზი, საფრანგეთი) — ფრანგი მათემატიკოსი, ასტრონომი, ასტრონომიაშ ისტორიკოსი დო გეოდეზისტი, პარიზიშ ობსერვატორიაშ დირექტორი დო კოლეჯ დე ფრანსიშ ასტრონომიაშ პროფესორი.
ქერქენჯი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ქირსიანობა კატეგორია:იუდაიზმი კატეგორია:ისლამი კატეგორია:მითოლოგია კატეგორია:სატანიზმი კატეგორია:ზოროასტრიზმი
ჟან-ბატისტ ჟოზეფ დელამბრი
დელამბრის ორდოიანი წანეფიშე ოინტერესუდჷ ლათინური დო ბერძენული ნინეფი. ასტრონომიათ უკულიან პერიოდეფს დეინტერესჷ. მუჭოთ ასტრონომქ ხელათ მიპალუ შანულობა ევროპაშ მასშტაბით. ოკათუდჷ ექსპედიციას ნამუქჷთ ზიმუ მერიდიანული რულეშ (ინგლ. Meridian arc) სიგჷრძა დიუნკერკიშე ბარსელონაშახ. მერიდიანიშ ართი ნოჸელა პარიზის ხოლო გიშმურს. ჸათე ექსპედიციაშ რკვიებეფს უკულ გიარსხუ მეტრული სისტემაშ დეფინიციაქ.
1804-1822 წანეფს დელამბრი მუშენდჷ პარიზიშ ობსერვატორიაშ დირექტორო. 1801 წანას, ნაპოლეონ ბონაპარტიქ დელამბრი ქუდარინუ საფრანგეთიშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ მათემატიკური მენცარობეფიშ მელამოსეთ. ჸათე პოსტი დელამბრის ღურაშახ უკინებუდჷ.
დელამბრიქ ღურუ 1822 წანაშ 19 მარაშინათუთას, 72 წანერქ. დასაფულებური რე პარიზიშ პერ-ლაშეზიშ სასაფლას.
დელამბრი ართ-ართი რე 72 მენცარიშე ნამუშ ჯოხოთ მიკოჭარილი რე ეიფელიშ ჸორშიშ ფასადის. დელამბრიშ ჯოხონობაშ რე ართ კრატერი თუთას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგეფი კატეგორია:ფრანგი ასტრონომეფი კატეგორია:ფრანგი მათემატიკოსეფი
566
კატეგორია:
იაპონური კალენდარი
1873 წანაშ 1 ღურთუთაშე იაპონარეფი გჷმირინუანა გრიგორიანულ კალენდარს, თუთეფიშ აბანურ ჯოხოეფით დო ფიქსირებული დღახუეფით. 1873 წანაშახ ლუნისოლარული კალენდარი გჷმირინუაფუდჷ, ნამუთ ჩინურ კალენდარს გერსხუდჷ.
წანეფი
გრიგორიანული კალენდარიშ ემუშაფაშ უკული იაპონარეფი სხუმ შხვადოშხვა კალენდარს გჷმირინუანა (ვარდა გჷმირინუანდეს):
სუმშე, მაართა ჟირი ასე ხოლო გჷმირინუაფუ; იმპერიული კალენდარი გჷმირინუაფუდჷ მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ თებაშახ.
თუთეფი
თეხანური იაპონური თუთეფიშ ჯოხოეფი ბონო ითანგუ მუჭთ "მაართა თუთა", "მაჟირა თუთა", დო თ.უ. ომანგე რიცხუ კომბინირაფილი რე ბოლომუკნაბუნა -გაცუ (თუთა): თეწკჷმა, ირ თუთას ტრადიციული ჯოხო უღუ, ნამუთ ასეშახ გჷმირინუაფუ, სამანგათ, პოეზიას; ვითოჟირშე, შივასუ ამდღა ხოლო არძაშე გოფაჩილი რე. ჭარილიშ ვარდა მიოგომორძგუალი ზიტყვაშ მაართა პარაგრაფი მუჭოთ წესი იკათუანს ართ-ართ თე ჯოხოშე, თიშ გეშა ნამჷ-და მერჩქინელქ იჸუას ორთაშ ბორჯინ. კანკალე ჯოხოს, მუჭოთი რე იაიოი დო საცუკი, ჟირნერი შანულობა უღუ დო გჷმირინუაფუ ადამიერიშ ჯოხოეფს(ოსურეფშო). თე თუთეფიშ ჯოხოეფი ინოხინოხ გჷშარჩქინდუ კანკალეშა ჯიდაიგეკი-ს, მუთ ედოშ პერიოდიშ ვარდა უმოს ორდოშიანი სატელევიზიო წჷმორინეფს დო ფილმესს გჷმოხანტუნს.
თუთაშ ჯოხოდვალა (გჷმორაგადაფა, ბონი შანულობა):
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კალენდარი კატეგორია:იაპონური კულტურა
ოორუე კოკი
ოორუე კოკი (ინგლ. North Island, ოფიციალური ჯოხოდვალა: Te Ika-a-Māui) — ახალი ზელანდიაშ ჟირი უდიდაში კოკიშე ართ-ართიე. ოორუე კოკიშ ფართობი 113,729 კვ.კმ. რე დო თინა სიდიდათ მოსოფელიშ მასშტაბით მავითაანთხა რე. კოკის ოხორანს ახალი ზელანდიაშ მახორობაშ 77 % (3,925,800 ადამიერი). ოორუე კოკი ობჟათე კოკიშე გიშართილიე კუკიშ საროტით.
ოორუე კოკიშ მახორობაშ 65.7 % ევროპალი ახალი ზელანდიარეფი რენა, 18.5 % მაორეფიენა, 17.0 % აზიარეფი, 9.7 % რჩქალი ოკიანეშ კოკეფიშ კათეფი, 1.6 % შქა ბჟაეიოლიშ/ლათინური ამერიკაშ/აფრიკაშ კათეფი დო 1.2 % შხვა ეთნოსეფიშ წჷმმარინაფალეფი.
ოორუე კოკიშ უდიდაში ნოღეფი რე: ოკლენდი (სოდეთ 2021 წანაშ ივანობაშ მუნაჩემეფით ოხორანს 1,463,000 ადამიერი), ველინგტონი (215,900 ადამიერი), ჰამილტონი (178,500) დო ტაურანგა (155,200).
ოორუე კოკიშ უდიდაში წყარმალუ რე უაიკატო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ახალი ზელანდია კატეგორია:ახალი ზელანდიაშ კოკეფი
568
კატეგორია:
Jack in the Box
Jack in the Box (ჯეკი ჭკუდის) — ამერიკული ონჭუაფუ დიარაშ რესტორანეფიშ ჯაჭვი. თიქ დირსხჷ 1951 წანას, რობერტ ო პეტერსონიშით.
ისააკ ჰემფსთიდ ურაითი
ისააკ ჰემფსთიდ ურაითი (Isaac Hempstead-Wright; დუნაბადი მუჭოთ ისააკ უილიამ ჰემფსთიდი, დ. 9 პირელი, 1999, კენტი) — ინგლისარი არტისტი. არძაშე უმოსო ჩინებული რე ბრენ სტარკიშ როლით HBO-შ სერიალშე ოხვისტეეფიშ ლაჸაფი, ნამუქჷთ მოუღ ახალი არტისტიშ პრემიაშ ნომინაციას გჷშნაგორა ახალი ხუჯიშ მიმაჩამალი არტისტი ტელესერიალეფს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი
მოლდოვაშ ნოღეფიშ ერკებული
145პქ|მარჯვნივ|მოლდოვაშ გერბი|link=მოლდოვაშ გერბი მოლდოვაშ ნოღეფიშ ერკებული ვარდა მოლდოვაშ ნოღეფი — მოლდოვაშ ნოღაშ ოფიციალური სტატუსიშ მაღვენი დოხორელი პუნქტეფი. მოლდოვაშ რესპუბლიკაშ კონსტიტუციაშ 100-ა ბირგული ნოღას ართ-ართ ადმინისტრაციულ-ტერიტორიულ ართულო გჷთმოთანჯჷნს. ნომერ 764-ა კანონიშ (27.12.2001) მა-6 ბირგულს, „მოლდოვაშ რესპუბლიკაშ ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული მონწყუალაშ გეშა“ ნარაგადი რე, ნამჷ-და ნოღა წჷმარინუანს ოფუტეწკჷმა ალაზჷმაფათ ეკონომიკურო დო სოციალურ-კულტურულო უმოსი გოვითარაფილ დოხორელ პუნქტის, ნამუთ აკმაართიანენს ონოღე ოხორინეფს, უღუ ომანგე ინფრასტრუქტურა, საწარმოე ვარდა სავაჭარო სტუქტურეფი, ნოღაშ მახორობაშ უმენტაში ნორთი დოკაფილი რე ორეწუალე წარმებას, ნინალაშ სფეროს, ინტელექტუალური საქვარეფიშ შხვადოშხვა გემაჸვენჯობეფს, კულტურულ დო პოლიტიკურ რინას.
გვალო მოლდოვას 66 ნოღა რე, ნამუეფსჷთ 1854.9 ვითოში ადამიერი ოხორანს. უმენტაშობას აკმადგინანს ნოღეფი 10 ვითოშ მახორუშე მერკე მახორუთ — 30 ნოღა, 10 ვითოშშენ 20 ვითოშშახ მახორუთ — 21 ნოღა, 20 ვითოშშე 50 ვითოშშახ მახორუთ — 11 ნოღა, 50 ვითოშშე 100 ვითოშშახ მახორუთ — 3 ნოღა. ქიანაშ უდიდაში ნოღა რე — 671.8 ვითოშ მახორუამი ნანანოღა კიშინიოვი.
გიმე მოჩამილ ერკებულს მოჩამილი რე მოლდოვაშ რესპუბლიკაშ არძა ნოღა. ერკებული იკათუანს ინფორმაციას მახორობაშ მუდანობაშ, ფართობიშ, დოხორელი პუნქტიშ დორსხუაფაშ თარიღიშ დო გეოგრაფიული კოორდინატეფიშ გეშა.
სქოლიო
კატეგორია:მოლდოვაშ ნოღეფი მოლდოვა
ბიუსკეელვენი
ბიუსკეელვენი (Byskeälven) — წყარმალუ ოორუე შვედეთის. ოდუდეს ეჭოფუნს არვიდსიაურიშ კომუნაშ ოორუე-ბჟადალშე, უკული მეურს ობჟატე-ბჟაეიოლშე, გინმოკვათჷნს ლაპლანდიას, მუშ უკულით აკათუ ბოტნიაშ ჸუჯის.
წყარმალუს დიდი მუდანობათ ხე ჩხომი სალმონი.
569
კატეგორია:
კუკიშ საროტი
კუკიშ საროტი (ინგლ. Cook Strait, მაორი Te Moana-o-Raukawa) — საროტი, ნამუთჷ იდვალუაფჷ ახალი ზელანდიაშ ოორუე დო ობჟათე კოკეფიშ შქას დო ართიანს მითმიორსხუანს ტასმანიაშ ზუღას დო ობჟათე რჩქალ ოკიანეს. არძაშე უმოს ინწრო აბანს, საროტიშ სიგანა რე 22 კმ. კუკიშ საროტი მერჩქინელი რე არძაშე ომოსო რისკიან დო ვაპროგნოზირებად საროტო მოსოფელიშ მასშტაბით. საროტი გიშარჩქინელი ინგლისარი მარკვიალიშ ჯეიმზ კუკიშ ჯოხონობაშ რე. კუკი რდჷ ართ-ართი მაართა ევროპალი ნამუქჷთ ჸათე საროტის გიშართჷ 1770 წანას.
ობჟათე კოკი
ობჟათე კოკი (ინგლ. South Island, ოფიციალური ჯოხოდვალა: Te Waipounamu) — ახალი ზელანდიაშ უდიდაში კოკი. ობჟათე კოკის ოორუეშე უხურგანს კუკიშ საროტი, ბჟადალიშე ტასმანიაშ ზუღა, ობჟათეშე დო ბჟაეიოლიშე რჩქალი ოკიანე. კოკიშ ფართობიე 150,437 კვ.კმ. დო თინა სიდიდათ მოსოფელიშ მავითოჟირა კოკი რე. ობჟათე კოკის ოორუეშე ობჟათეშახ გოჸუნს ობჟათე ალპეფი, სოდეთ იდვალუაფჷ ახალი ზელანდიაშ უმაღალაში კონკა კუკიშ გვალა (3,724 მ.). ობჟათე კოკიშ მაქსიმალური სიგირძა 840 კმ. დო წყარპიჯიშ სიგინძა 5,842 კმ. რე. 2021 წანაშ ივანობაშ მუნაჩემეფით კოკის ოხორანს 1,196,000 ადამიერი. 84.4% ევროპალი ახალი ზელანდიარეფი რენა დო 9.8 % მაორიშ ეთნიკური ბუნას ორხველჷ.
კუკიშ საროტი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საროტეფი
ობჟათე კოკი
ობჟათე კოკი ირთუ 23 ტერიტორიული ორგანოთ: 4 ონოღე სხუნუთ დო 19 რაიონული სხუნუთ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ახალი ზელანდია კატეგორია:ახალი ზელანდიაშ კოკეფი
570
კატეგორია:
.bg
.bg — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) ბულგარეთიშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
bg
ჟან-ბატისტ ბიო
ჟან-ბატისტ ბიო (ფრანგ. Jean-Baptiste Biot; დ. 21 პირელი, 1774, პარიზი, საფრანგეთი — ღ. 3 ფურთუთა, 1862, პარიზი, საფრანგეთი) — ფრანგი ფიზიკოსი, ასტრონომი დო მათემატიკოსი.
1804 წანას ჟან-ბატისტ ბიოქ დო ჟოზეფ ლუი გეი-ლუსაკიქ წყარბადიშ ბურთით ეფურინეს დო მიოჭირინეს 4,000 მეტრაშ სიმაღალას დო გიმირკვიეს დიხაუჩაშ მაგნიტური ვეშ კონდიციეფი.
ჟან-ბატისტ ბიოქ დო ფელიქს სავარიქ წჷმარინეს მაგნეტოსტატიკაშ კანონი, ნამუთ თინეფიშ ჯოხონობაშ რე. კანონი ორხველჷ მაგნიტური ვეშ გენერაციას ელექტრული დენით.
ჟან-ბატისტ ბიოქ 1803 წანას გიმირკვიუ ლეგლიშ კომუნას (ნორმანდია) ნაძირეფი მეტეორიტეფი დო აკეთჷ თინეფიშ მენცარული ანალიზი. ბიოშ ნტკიცებათ ჸათე "ქუალეფი" უქიანოშე რდჷ.
ჟან-ბატისტ ბიო რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. 1803 წანაშე რდჷ საფრანგეთიშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ დო 1815 წანაშე ლონდონიშ ომაფე ჯარალუაშ მაკათური.
ჟან-ბატისტ ბიოშ ჯოხონობაშ რე ელექტრომაგნიტური ართული ბიო დო მინერალი ბიოტიტი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგეფი კატეგორია:ფრანგი ფიზიკოსეფი კატეგორია:ფრანგი ასტრონომეფი კატეგორია:ფრანგი მათემატიკოსეფი
571
კატეგორია:
რის ივანსი
რის ივანსი (უელს.: იr̥ɨːs ˈivans}}; დაბადებაშ ჯოხო - რის ოუაინ ივანსი; დ. 1967 წანაშ 22 კვირკვეს) — უელსარი არტისტი დო მუსიკოსი. თიქ ჩინებულქ იჸუ სპაიკიშ როლით ფილმის ნოტინგ ჰილი. თინა ხოლო რდჷ ბუნეფიშ Super Furry Animals დო The Peth მაკათური. ეკონია როლეფს შქას რე ქსენოფილიუს ლავგუდი (ჰარი პოტერი დო ღურაშ ოჩუქერეფი - ნორთი 1) დო კურტ კონორსი (ტინტილა) (მერეთი ბორბოლია კოჩი) (2012).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1967 კატეგორია:უელსარი არტისტეფი კატეგორია:უელსარი მუსიკოსეფი
შვედეთიშ წყარმალუეფიშ ერკებული
თუდო მოჩამილიე შვედეთიშ წყარმალუეფიშ ერკებული.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შვედეთიშ წყარმალუეფი
X ოშწანურა
მავითა (X) ოშწანურა — იულიანური კალენდარიშ მეჯინათ, იგჷნძორებუდჷ 901 წანაშე 1000 წანაშახ.
ვითწანურეფი დო წანეფი
ოშწანურაშ შანულამი მოლინეფი
...
ოშწანურაშ შანულამი მოღალეეფი
კატეგორია:X ოშწანურა
572
კატეგორია:
ალაჰი
ალაჰი (الله; ალ-ლაჰ) — ღორონთიშ ჯოხო არაბულო. ვაარაბეფშო თინა ისლამური რელიგიაშ ღორონთწკჷა იასოცირებუ, მორო კინ თე ზიტყვას გჷმირინუნაა შხვა რელიგიაშ არაბულნინამი გემაჸვენჯეეფი (სამანგათ არაბი ქირსიანეფი, მუჭოთ არაბული, თეშ ვაარაბული მუშდენტიფიკაციაშ, მუჭომით რე კოპტეფი, მარონიტეფი, ასურალეფი დო შხვა) დორხველი რელიგიური ტრადიციაშ ღორონთიშ ეიოშინალო.
ეტიმოლოგია
თე ზიტყვა შხვა მიარე სემიტურ ნინას უღუ მოჯგირე ზიტყვა, თინეფს შქას არამეულსჷთ אלה (ალაჰ) დო ივრითისჷთ אלוהּ (ელოჰ). მორო ეიოშანალი რე, ნამჷ-და არამეულს მანძღვალი ფორმა იჸუაფუ אלהא (ალაჰა). ზიტყვა ალაჰი (ਅੱਲਾਹ; ალაჰუ) თაშნეშე გჷმირინუაფუ გურუ გრანთ საჰიბისში, სიქიზმიშ წიმინდე ნაჭარას. თის შეიხი ფარიდი, სიქი წიმინდანი, გრანთ საჰიბიშ 134 ჰიმნიშ ავტორი იშინუანს 12–შა, გურუ ნანაქი, გურუ არჯანი დო ბჰაგათ ქაბირი – 18-შა.
ღორონთი ისლამს
ალაჰი, ისლამიშ მეჯინათ ოქიანუშა ირო ოჯღონანდჷ მაჩინებუეფს დო წჷმიმორაგადეეფს, ნამუეფით ქადაქენდეს ართღორონთობას. თეშნერო, ალაჰიშ კონცეფცია ისლამშახ რსებენდჷ. თეში დასური რე კინე მუ აჯამი არაბეფიშ პანთეონიშ ღორონთი, ალლაჰი. მუჭოთ ყურანი თხობელენს, აჯამი არაბეფი თის იჩინენდეს ოქიანუშ გორჩქინაშახ, მორო თის უქიმინუდეს წილობას, ნამუშით თიშ უკამჸოფურობას ინალუდეს, ზუსტას თეშ სააწმარენჯოთ თიქ მიდაჯღონჷ მაჩინებუეფი დო წჷმიმორაგადეეფი.
ალაჰიქ აკოქიმინჷ დიხაუჩა, მალინუ თის მუში ჭყოლოფუა დო ფორმა მეჩჷ თისი, უკული აჸონუ შკვითფა ცა, ნამუეფშე უახოლაშ ფას მილარინუ ცაშური რსხულეფი, ნამუშ უკულ თიქი ემაღალუ მუში ოზოჯუე ხვისტაშა. ისლამიშ ფილოსოფიური გოსხუნუაშ გემაჸვენჯეეფი, თინეფს შქას აშ'არი დო მათურიდი რწუმაშ გემაჸვენჯეეფი, თე ირფელს ალეგორიათ დო მეტაფორათ მირჩქინანა, ასარი რწუმაშ გემაჸვენჯეეფის მიოჩქჷნა, ნამჷ-და თე ირფელქ ზუსტას თაშ მოხვადჷნ, მარა მუჭო დო მუნერონ, თინეფს შქას ღორონთიშ ოზოჯუე ხვისტაშ ეჭარუა დო წჷმორინაფა, ადამიერიშ ჰონიაშო უმუჭირინუ რე.
კინ თეშნერო მეურენა თე ჟირი სკოლაშ წჷმმარინაფალეფი ღორონთიშ ჯოხო-მუშბურობეფს, გიშაკერძაფილო თიჯგურეფს, მუჭთ რე თიში „ადამიერული“ ატრიბუტიკა, სამანგათ სახება (وجه; ვაჯჰ), ჟირი ხე (يدي; იადაი) , წირღვი (ساق; საყ) დო შხვა.
ალაჰის უღუ 99 სქვამი ჯოხო, ნამუთ თიშ თე დო თი მუშობურობას შანენს, სამანგათ მოჭყოლოფე (الرحمن; არ–რაჰმან), მაჭყოლოფე (الرحيم; არ–რაჰიმ) , უწიმინდაში (القدوس; ალ–ყუდდუს) , თინჩალმოქიმინე (السلام; ას–სალამ) დო შხვა. თე ჯოხოეფი კანკალეშა ბონო რე მოშინაფილი ყურანს, კანკალე თიში თე დო ქიმინჯეფიშ ეჭარუაშ გიშნაველშე რე მეჩამილი.
მუსლიმეფიშ რწუმათ, ალაჰი რე ირიშშემალებე დო ირიშმორჩქინე აბსოლუტი, თის ორხველჷ ზოჯუა ირი საქმეში, თის უჩქუ ირფელი ნამუქჷთ ოკო მოხვადჷ, ნამუქჷთ მოხვადჷ დო ნამუთ მუთმოხვადჷნ. ართი ფურცელჷთ ვადლუ თიშ ნებაშ უმუშო. თინა ირდიხას რე მუში რჩქინათ. მუთ თიშ ორენს ოხუ დინოხით, თაქ უკვე მუსლიმეფიშ არზეფი ირთუ თინეფიშ რწუმაშ მეჯინათ, კერზოთ მათურიდი, რაფიდი დო შხვა მუსხირენი რწუმაშ მეჯინათ, ალაჰი მუშ დინოხით ირდიხას რე. ასარი რწუმაშ მეჯიანთ, მუშ დინოხოთ თინა ამაღალაფირი რე დო მუშ ოზოჯუე ხვისტას მილარე.
სქოლიო
კატეგორია:ისლამი კატეგორია:გორჩქინუ ღორონთეფი
574
კატეგორია:
IX ოშწანურა
ევროპას მაფენს ორდოიანი შქაოშწანურა. მეხოლაფირო შქაოშწანურაშ დოტიბაფაშ დოჭყაფა.
right|350px|thumb|814 წ. right|350px|thumb|820 წ.
ოშწანურაშ შანულამი მოლინეფი
...
ოშწანურაშ შანულანი მოღალეეფი
კატეგორია:IX ოშწანურა
575
კატეგორია:
576
კატეგორია:
.bh
.bh — ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) ბაჰრეინიშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
bh
ჰერმან მინკოვსკი
ჰერმან მინკოვსკი (გერმ. Hermann Minkowski; დ. 22 მანგი, 1864, ალეკსოტასი, სუვალსკიშ გუბერნია, პოლონეთიშ ომაფე (ასეიან კაუნასი, ლიეტუვა) — ღ. 12 ღურთუთა, 1909, გეტინგენი, გერმანიაშ იმპერია) — გერმანალი მათემატიკოსი, კენიგსბერგიშ, ციურიხიშ დო გეტინგენიშ უნივერსიტეტეფიშ პროფესორი.
XI ოშწანურა
მავითაართა (XI) ოშწანურა — იულიანური კალენდარიშ მეჯინათ, იგჷნძორებუდჷ 1001 წანაშე 1100 წანაშახ.
ჰერმან მინკოვსკი
მინკოვსკიქ მიშეღჷ დიდი მენცარული კონტრიბუცია რიცხუეფიშ გეომეტრიაშ დორსხუაფაშა დო გოვითარაფაშა. თინა რდჷ ართ-ართი პირველი მათემატიკოსი, ნამუქჷთ გიმირინუ გეომეტრიული მეთოდეფი შხვადოშხვა პრობლემეფიშ გინაჭყვიდალო რიცხუეფიშ თეორიაშ, მათემატიკური ფიზიკაშ დო ფარდობითობაშ თეორიაშ საკითხეფს.
XI ოშწანურა
ვითწანურეფი დო წანეფი
ჰერმან მინკოვსკი
1907 წანას, მინკოვსკიქ მენცარული რკვიებეფით ოძირუ ნამდა ალბერტ აინშტაინიშ სპეციალური ფარდობითობაშ თეორიაშ გაგება შილებედჷ გეომეტრიულო, მუჭოთ ოთხ-განზომოლებიანი ოფირჩა-ბორჯიშ თეორიათ. ოფირჩაშ სუმი დო ბორჯიშ ართი განზომილებაშ ჸათე კომბინაციას მინკოვსკიშ ოფირჩას უძახჷნა.
XI ოშწანურა
ოშწანურაშ შანულამი მოლინეფი