cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
სიდადე-ველია
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კაბო-ვერდეშ ნოღეფი კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი კაბო-ვერდეს
უჭყვადუ ფუნქცია
მათემატიკას, უჭყვადუ რე ფუნქცია, ნამუშ არგუმენტიშ ჭიჭე თირუა იჭანუანს ფუნქციაშ შანულობაშ ჭიჭე თირუას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:უჭყვადუ ფუნქცია კატეგორია:ფუნქციაშ ტიპეფი
მილკი (წყარმალუ)
მილკი (ინგლ. Milk River) რე წყარმალუ ააშს დო კანადას, წყარმალუ მისურიშ ნადუ. მილკიშ ოდუდე წყარმალუეფ იჭყაფუ კირდეამ გვალეფს, მონტანას. მილკი გიშმურს მონტანაშ შტატიშ დო კანადაშ ალბერტაშ პროვინციაშ ტერიტორიას. წყარმალუ მილკიშ სიგინძა რე 1,173 კმ. ღანჩოშ ფართობი 62,000 კვ.კმ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:კანადაშ წყარმალუეფი კატეგორია:მონტანაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ალბერტაშ წყარმალუეფი კატეგორია:წყარმალუ მისურიშ ნადუეფი
ემილი უოტსონი
ემილი მარგარეტ უოტსონი (Emily Watson; 14 ღურთუთა, 1967, ლონდონი) — ინგლისარი არტისტი. ჯოხო გისიმჷ ოდებიუტე ფილმით „პოპორეფწკჷმა მალჷმორი“.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1967
კარლ ვეიერშტრასი
კარლ თეოდორ ვილჰელმ ვეიერშტრასი (გერმ. Karl Theodor Wilhelm Weierstraß; დ. 31 გჷმათუთა, 1815, ენიგერლო, პრუსიაშ ომაფე — ღ. 19 ფურთუთა, 1897, ბერლინი, პრუსიაშ ომაფე) — გერმანალი მათემატიკოსი. ფშხირას მიშინუანა მუჭოთ თეხანური მათემატიკური ანალიზიშ მუმას. ვეიერშტრასიქ წჷმარინუ უჭყვადუ ფუნქციაშ დო კომპლექსური ანალიზიშ რსული დეფინიცია, დანტკიცჷ ბოლცანო-კოშიშ დო ბოლცანო-ვეიერშტრასიშ თეორემეფი.
დებადჷ ნოღა ენიგერლოშ გოხოლუას, ვესტფალიაშ პროვინციას. გურაფულენდჷ ბონიშ უნივერსიტეტის, ნამუთ ვაუთებუ. უკულ გურაფა გაგინძორჷ მიუნსტერიშ აკადემიას. ოგურუანდჷ მათემატიკას, ფიზიკას, ბოტანიკას, გიმნასტიკას მიუნსტერიშ დო ბრანევოშ გიმნაზიეფს.
1854 წანას ვეიერშტრასიქ მიპალუ საპატიო დოქტორიშ ხარისხი კენიგსბერგიშ უნივერსიტეტიშე. 1864 წანაშე რდჷ ბერლინიშ უნივერსიტეტიშ პროფესორი.
კარლ ვეიერშტრასიქ ღურუ პნევმონიათ 1897 წანაშ 19 ფურთუთას, 81 წანერქ. ვეიერშტრასიშ ჯოხონობაშ რე ართ-ართი კრატერი თუთას დო ართი ასტეროიდი. 1992 წანას ბერლინს დირსხუ ვეიერშტრასიშ ჯოხონობაშ გჷმორინაფონი ანალიზიშ დო სტოქასტიკაშ ინსტიტუტიქ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გერმანალეფი კატეგორია:გერმანალი მათემატიკოსეფი
UTC-01:00
thumb|500px|UTC−01:00: ლენი (ქირსეთუთა), ნარინჯიშფერი (მანგი), ჸვინთელი (ედომუშამი წანა), ღილე ლენი - ზუღაშ ტერიტორიეფი UTC−01:00 — ბორჯიშ ორტყაფუ, ნამუთ გეჸვენჯი რეგიონეფს იფაჩუ:
რესურსეფი ინტერნეტის
UTC-01:00
კიაბაიაშ მუნიციპალიტეტი
კიაბაიაშ მუნიციპალიტეტი (Quiabaya) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიას, ლა-პასიშ დეპარტამენტიშ ლარაკეხაშ პროვინციას. 2010 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 2 858 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 102 კმ² რე.
მუნიციპალიტეტი მუშ ჸურეშე კანტონეფო ირთუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლივიაშ მუნიციპალიტეტეფი
დოლმახორეეფიშ დიდი ტობა
დოლმახორეეფიშ დიდი ტობა (ინგლ. Great Slave Lake; ფრანგ. Grand lac des Esclaves) — ფართობით მაჟირა უდიდაში ტობა კანადაშ ოორუე-ბჟადალი ტერიტორიეფიშ რეგიონს (დიდი თუნთიშ ტობაშ უკული), უტომბაში ტობა ოორუე ამერიკას დო მოსოფელიშ მავითა უდიდაში ტობა. დოლმახორეეფიშ დიდი ტობაშ ფართობი რე 27,200 კვ.კმ., მაქსიმალური სიგინძა - 469 კმ. დო მაქსიმალური სიგანა - 203 კმ. ტობაშ მაქსიმალური სიტომბა რე 614 მ. ტობა იდვალუაფჷ ზუღაშ დონეშე 156 მეტრაშ სიმაღალას. ტობაშა მიშმურს შხვადოშხვა წყარმალუეფი: ჰეი, დოლმახორეეფიშ წყარმალუ, ტალტსონი, ლოკჰარტი, იელოუნაიფი, სნეა, სტარკი. ტობაშე გიშმურს წყარმალუ მაკენზი. ტობაშ წყარპიჯის იდვალუაფჷ ნოღეფი: იელოუნაიფი, ჰეი-რივერი, ბეჰჩოკო დო შხვეფი. დოლმახორეეფიშ დიდი ტობა გერგობათუთაშე შქა მანგიშა გოჸინილი რე.
სემინოლეფი
thumb|[[ოცეოლა]] სემინოლეფი — ოორუე ამერიკაშ ინდიარეფიშ ართ-ართი ტომი. იჸონდინ ფლორიდას XVIII ოშწანურაშ დათებუს ალმახანური ალაბამაშ დო ჯორჯიაშ შტატეფიშ ტერიტორიას კრიკეფიშ კონფედერაციაშე გჷნოხორინელფშე. XIX ოშწანურას თ. გ. სემინოლეფიშ ლჷმეფიშ (1817—1818, 1835—1842, 1955—1958) მოღალუთ თინეფიშ დიხალეფი ქჷდეკინჷ ააშ-ქ. სემინოლეფიშ უმენტაშობა გეშასირეს, ნორთიქ ჩქონიშ ობჟათეშე ჭყენჭყეფც ქაფორუ დუდი, ოდო დოსქილადირეფქ ოკლაჰომაშა გჷნილეს. ალმახანური სემინოლეფი ოხორანა სუმი რეზერვაციას — ფლორიდაშ ობჟათე-ბჟაეიოლუს დო ოკლაჰომაშ ოფუტეეფც (დოხოლაფირო 3000 კოჩი). მეთხოზუნა დიხასაქვარუას, მეორინჯალას, კუსტარულ ხერეჭუას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკაშ კათეფი კატეგორია:ინდიარეფი
ჯვ. წ. 1095
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1095 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
პიტ პოსტლეთუეიტი
პიტ პოსტლეთვეიტი (Pete Postlethwaite დ. 7 ფურთუთა, 1946 — ღ. 2 ღურთუთა, 2011) — ინგლისარი კინოშ, თეატრიშ დო ტელევიზიაშ არტისტი. სტივენ სპილბერგი თის მოსოფელიშ საუჯგუშო არტისტის უძახუდჷ. მეღებული აფუ ოსკარი-შ ნომინაცია.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1946 კატეგორია:ნაღურა 2011 კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი
Wikitravel
Wikitravel — ტურისტული ინტერნეტ-გემაწურაფალი, ნამუთ ვიკი-ტექნოლოგიეფშა რე გერსხილი. გიტუ 2003 წანას, ევან პროდრომუშ დო მაიკლ ენ ჯენკინსიშით. 2006 წანას, ოვაჭარე შანი დო სერვერეფი მედია-კომპანია Internet Brands-იქ ქჷმიძინჷ დო მოგვიანაფილო, ვებ-ხასჷლას რეკლამირაფა გაუჯგუშჷ. 2007 წანას, ვიკითრეველქ Webby Award-იშ ჯილდო ეჭოფჷ, მუჭოთ საუჯგუშო ოშარალუე ვებ-ხასჷლაქ. თე წანასჷნე, ვიკითრეველიშ დჷმარსხუაფალეფქ ქჷდიჭყეს პროექტი Wikitravel Press, ნამუთ ვებ-ხასჷლას რინელ ოშარალუე გემაწურაფალ მოღეეფს ობჟინუანს. მაართა ბეშტელი გემაწურაფალქ 2008 წანაშ 1 ფურთუთას გჷშართჷ.
სქოლიო
კატეგორია:საიტეფი
მარი სკლოდოვსკა-კიური
thumb|left|მარი კიურიშ ფოტო
მარი სალომეა სკლოდოვსკა-კიური, Maria Salomea Skłodowska-Curie (დ. 7 გერგობათუთა, 1867, ვარშავა — ღ. 4 კვირკვე, 1934, სანსელმო, სავოიაშ დეპარტამენტი; დასაფულებური რე სოშის, პარიზიშ ხოლოს) — პოლონარი ფიზიკოსი დო ქიმიკოსი.
1883 წანას გათუ ვარშავაშ გიმნაზია, 1895 წანას - პარიზიშ უნივერსიტეტი. ჩილო აჸუნჷ პიერ კიურის დო ხანდა დიჭყჷ თიშ ლაბორატორიას, ინდუსტრიული ფიზიკაშ დო ქიმიაშ სკოლას. 1903 წანას თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია თემაშე: "რადიოაქტიური ნიფთუანობეფიშ რკვიება". პ. კიურიშ ღურაშ უკული (1906) დეკინჷ თიში კათედრა პარიზიშ უნივერსიტეტის. რდჷ თე უნივერსიტეტიშ მაართა პროფესორი ოსური. 1914 წანაშე ხემანჯღვერენდჷ პარიზიშ რადიუმიშ ინსტიტუტიშ ფიზიკა-ქიმიაშ გჷმნორთის. თაქ თიწკჷმა ართო ხანდენდჷ მუში ცირასქუა ირენ ჟოლიო-კიური დო ფრედერიკ ჟოლიო-კიური. thumb|[[პიერი კიური|პიერი დო მარია კიური თინეფიშ პარიზიშ ლაბორატორიას 1907 წანაშახ]]
მარი სკლოდოვსკა-კიურიშ ნახანდეფქ რადიოაქტიური ნიფთუანობეფიშ გურაფაშ გეშა ოსხირო დადუ ფიზიკაშ დო ქიმიაჩჷ ახალ დარგეფს. 1898 წანაშ კვირკვეს ჩილ დო ქომონჯ კიურეფქ მიოგორეს ახალ ქიმიურ ელემენტის პოლონიუმს, დო კინე თი წანაშ ქირსეთუთას - რადიუმს. 1902 წანას მარი სკლოდოვკსა-კიურიქ გეჭოფუ რადიუმიშ წკონდა ჯიმუშ დეციგრამი, მუდგაქ თის მეჩჷ მეშქაშალა გუხურგუდჷკო რადიუმიშ ატომური მასა, დო თიშ კანკალე ფიზიკური დო ქიმიური მუშება, თაშნეშე თიში აბანი ელემენტეფიშ პერიოდულ სისტემას. 1910 წანას სკლოდოვსკა-კიურიქ ფრანგ ფიზიკოს ა. დებიერნწკჷმა ართო მიღჷ ლითონური რადიუმიშ დო მაჟირაშა დიდი სიზუსტათ გოხურგუ თიში ატომური მასა. 1911 წანას მარიაქ მაართათ გახაზირჷ რადიუმიშ ეტალონი, ნამუთ 24 წანაშ გოძვენას რდჷ მოსოფელს ხვალე ართი. მარია სკლოდოვკსა-კიურის ხანდა უღუ თაშ ხოლო რადიოლოგიას დო რენდგენოლოგიაშ ოკითხირეფშენი. 1914 წანას თიქ რენტგენოლოგიურო გეგმირკვიუ ნჭყოლირეფი ჰოსპიტალს, რდჷ პარიზიშ სამედიცინო აკადემიაშ ოსურკოჩი მაკათური (გეგშეგორეს 1922 წანას). thumb|left|მარი სკლოდოვსკა-კიურიშ ნოჭახნაკუ
ლიტერატურა
კატეგორია:პოლონარეფი კატეგორია:ფრანგი ქიმიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1867 კატეგორია:ნაღურა 1934 კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიკაშ დარგის კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ქიმიაშ დარგის
UTC+10:30
450px|right|thumb| UTC+10:30 მოსოფელიშ ოსაათე ორტყაფუეფიშ რუქა: ლენო — ზონა UTC+10:30 [[ზარხულიშ ბორჯი|ზარხულც (გერგობათუთა-მელახი) ობჟათე გვერდოსფეროს; ნარინჯიშფერო — ზონა UTC+10:30 ზოთონც (პირელი-გჷმათუთა) — კოკი ლორდ-ჰაუ ]]
UTC+10:30 — ოსაათე ორტყაფუ გეჸვენჯი ტერიტორიაშო:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბორჯიშ ორტყაფუეფი
17 მარაშინათუთა
17 მარაშინათუთა (არგუსო) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 229-ა დღა (ნარკი წანეფს — 230-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
პერიტო-მორენოშ ერუანული პარკი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ ერუანული პარკეფი
ჯვ. წ. 489
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 489 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ადამიერი, ნამუქჷთ ირფელი დოთირუ
ადამიერი, ნამუქჷთ ირფელი დოთირუ თაშნეშე ადამიერი, ნამუქჷთ იფრელი დოთირუ (Moneyball) — რეჟისორ ბენეტ მილერიშ 2011 წანაშ ბიოგრაფიული სპორტული დრამა. ფილმის რე ისტორია ბეისბოლის მაწვართალი ბილი ბინიშ გეშა, ნამუქით გინოჭყვიდჷ მათემატიკურ-სტატისტიკური მეთოდით გიშუგორუდუკო მოლაჸაფეეფი დო ათაში მუგებუდკო ჩემპიონატი. ფილმიქ მიღჷ ოსკარიშ ამშვი თინეფ შქას საუჯგუშო ფილმიშო დო ორქოშ გლობუსიშ ოთხი ნომინაცია.
ესკორიალი
ესკორიალი (Monasterio San Lorenzo de El Escorial) — მონასტერი, დოხორე დო ესპანეთიშ მაფა ფილიპე II-იშ რეზიდენცია. თის უძახჷნა: "მოსოფელიშ საოცრებას", "მონოტონურ სიმფონიას ქუას" და "არქიტექტურულ კოშმარს".
მონასტერიშ ისტორია იჭყაფუ 1557 წანაშ 10 მარაშინათუთას, მუჟამსჷ თფილიპე II-ქ დამარცხჷ ფრანგეფი სენტ-კატენიშ ბურჯაფის. თექ მოხვადჷ სან-ლორენცოშ (San Lorenzo) შინაშ დღას. ფილიპე II-ქ გვალო თე წიმინდანიშ პატიშოჩამალო ეკიდჷ ესკორიალიშ მონასტერი.
მონასტრიშ კიდანჯალას ოსხირი ინურღვეს 1563 წანას. კიდანჯალა იგინძორებუდუ 21 წანას. მონასტერიშ თარი არქიტექტორი რდჷ მიქელანჯელოშ მოგურაფე ხუან ბაუტისტა დე ტოლედო, მუში ღურაშ უკული 1569 წანას, კიდანჯალა გაგინძორჷ და მათუ ხუან დე ერერაქ.
1984 წანას ესკორიალიშ მონასტერი მიშეღეს იუნესკოშ კულტურული მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა (კრიტერიუმი:I, II, VI).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ესპანეთიშ არქიტექტურა კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ესპანეთის
პოდგორიცა
პოდგორიცა (Подгорица) — ჩერნოგორიაშ თარი ნოღა (ართ-ართი ნანანოღა). ოფიციალურო ჩერნოგორიაშ ნანანოღათ ცეტინიე იკოროცხუ. თაქ იდვალუაფუ ოთარობე უმენტაში დგჷმილი.
პოდგორიცაშე ცეტინიეშა გოძუ 35,6 კმ.
კატეგორია:მონტენეგროშ ნოღეფი კატეგორია:ევროპაშ ნანანოღეფი
ჯვ. წ. 1096
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1096 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ტოტო კუტუნიო
მინი|ტოტო კუტუნიო სალვატორე „ტოტო“ კუტუნიო (იტალ Toto Cutugno; დ. 7 კვირკვე, 1943, ფოზდინოვო, იტალია) — იტალიარი პოპ-მობირე დო კომპოზიტორი. 1990 წანაშ ევროვიზიაშ კონკურსიშ გომორძგვილი ბირათ: Insieme: 1992.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:იტალიარეფი კატეგორია:იტალიარი მობირეეფი კატეგორია:იტალიარი კომპოზიტორეფი კატეგორია:ევროვიზიაშ გომორძგვილეფი კატეგორია:დუნაბადი 1943
პიურა (პროვინცია)
thumb|right|150px|აიაბაკაშ პროვინცია პიურა – პიურაშ რეგიონიშ (პერუ) პროვინცია. პიურას ობჟათეშე ომძღჷ ლამბაიეკეშ რეგიონი. პიურაშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა პიურა. 2005 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით პროვინციაშ მახორობა აკმადგინანს 642,428 ადამიერს, ოშქარი მეჭედალა კმ²-ს რე 130.4 ადამიერი. პიურაშ ფართობი რე 6,211.61 კმ². პროვინცია ირთუ 9 რაიონო. პიურას პროვინციაშ სტატუსიქ მიენიჭჷ 1861 წანაშ 20 მელახის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი
ისპაჰანიშ ოსტანი
ისპაჰანიშ ოსტანი — ირანიშ 31 ოსტანშე ართ-ართი. უხურგანს ირანიშ 8 ოსტანი: ჩახარ-მახალი დო ბახთიარია, ქოხგილუე დო ბოიერაჰმედი, ლურისტანი, მარკაზი, ყუმი,სემნანი, იაზდი დო ფარსი. ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა ისპაანი. ისპაჰანიშ ოსტანიშ მახორობა აკმადგინანს 4,559,256 ადამიერს.
ისპაჰანიშ ოსტანს ძალამ მიარე ნინა რე გოფაჩილი. არძაშე უმოსო რაგადანა: ლური, სპარსულ დო ქაშქურ ნინეფშა. ეთნიკურო ქორთუეფი დო სომეხეფი რაგადანა ქორთულ დო სომეხურ ნინეფშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ირანიშ ოსტანეფი
ქალბაჯარი
ქალბაჯარი (Kəlbəcər) — ნოღა აზერბაიჯანს, მტკვარიშ მარძგვანი ნადუშ წყარმალუ ტერტერიშ ჟილენი მალობას. აზერბაიჯანიშ რესპუბლიკაშ ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დორთუალაშ მეჯინათ — აზერბაიჯანიშ ქალბაჯარიშ რაიონიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე.
1993—2020 წანეფს, ნოღა თაშ ჯოხოდვალირ „გვალამი ყარაბაღიშ უშქურანჯალაშ ორტყაფუშა“ მიშმეშჷ, ნამუთ ვაღიარაფილი გვალამი ყარაბაღიშ რესპუბლიკაშ დუდმაართაშე გჷმოცხადაფილი ტერიტორიაშა ვემშმიშჷ, მარა თე ვაღიარაფილი რესპუბლიკა მართჷნდჷ, დო ჯოხოდჷ ქარვაჭარი (Քարվաճառ). 2020 წანაშ 15 გერგობათუთაშე, ნოღაქ რაიონწკჷმა ართო აზერბაიჯანს დართჷ.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანიშ ნოღეფი კატეგორია:ქალბაჯარიშ რაიონი
რუსეთიშ 102-ა ოურდუმე ბაზა
thumb|300პქ|რუსეთიშ 102-ა ოურდუმე ბაზაშ მინალკარი რუსეთიშ 102-ა ოურდუმე ბაზა, 04436 (Ռուսաստանի 102-րդ ռազմական բազա) სომხეთის — რუსეთიშ ართ-ართი ოურდუმე ბაზა ხურგეფს გალე, რუსეთ-სომხეთიშ ურთიართბოეფიშ თარი შანი.
ბაზას ჟირი გარნიზონი უღუ — გიუმრის (126 კმ ერევანიშ ოორუეშე) დო ერევანს.
ბაზაშ მადუდე — პოლკოვნიკი ვლადიმერ ელკანოვი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ზსწ-შ ოურდუმე ნძალეფი კატეგორია:რუსეთიშ ოურდუმე ბაზეფი კატეგორია:რუსეთოიშ ოურდუმე რინა ხურგეფს გალე კატეგორია:ობჟათე ოურდუმე ოლქი (რუსეთი) კატეგორია:რუსეთ-სომხეთიშ ურთიართობეფი
ყაზახეთი
ყაზახეთიშ რესპუბლიკა — სახენწჷფო ცენტრალურ აზიას დო ბჟაეიოლ ევროპას.
გეოგრაფია
ქიანა იდვალუაფუ ცენტრალურ აზიას დო უკჷნებუ 2.717.000 კვ.კმ. ათე მაძირაფალით მა-9 აბანი უკჷნებუ მოსოფელს. ყაზახეთიშ ტერიტორია გინოზინდილი რე კასპიაშ ზუღაშე ალტაიშ გვალეფშა. ომძღჷ ქიანეფი: რუსეთი, ჩინეთი, ყირგიზეთი, უზბეკეთი დო თურქმენეთი.
ადმინისტრაციული გორთუალა
ყაზახეთი ადმინისტრაციულო ირთუ 14 ოლქო (oblys) დო 3 ნოღათ (qalasy)
ოლქი	მახორ. ფართ. ცენტრი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ყაზახეთი კატეგორია:ცენტრალური აზიაშ ქიანეფი კატეგორია:აზიაშ ქიანეფი
აზერბაიჯან-სომხეთიშ ოურდუმე ბურჯაფი (2016)
აზერბაიჯან-სომხეთიშ ოურდუმე ბურჯაფი — კონფლიქტი სომხეთიშ დო აზერბაიჯანიშ შქას გვალამ ყარაბაღიშ რესპუბლიკაშ გეშა, ნამუსჷთ ოერეფოშქაშე ჯარალუა აღიარენს აზერბაიჯანიშ ნორთო. ოურდუმე ბურჯაფიქ 2016 წანაშ 2 პირელს დიჭყჷ.
კონფლიქტიშ მამალობა
2016 წანაშ 31 მელახშე 1 პირელიშამო, გვალამი ყარაბაღიშ რესპუბლიკა დო აზერბაიჯანი ართიანს გითიაწამენდეს ტერიტორიეფიშ დობომბუას.
ბრიგანტეფი
ბრიგანტეფი (Brigantes) — ტომი ბრიტანეთიშ ტერიტორიას, კელტური ტომიშ წჷმმარინაფალეფი, ნამუეფით კინოხრომაულ ხანეფს აკონტროლენდეს ოორუე ინგლისიშ უკაბეტაშ ნორთის დო თაშნეშე მიდლენდსიშ შანულამ ნორთისჷთ. თინეფიშ ომაფე ჩინებული რდჷ მუჭოთ Brigantia, მოგვიანაფათ მუჭოთ იორქშირი. ბრიგანტეფი კაკალი კელტური ტომი რდჷ, ნამუქჷთ დიხორჷ მუჭოთ ინგლისის, თეშ ირლანდიასჷთ, დო საბოლათ შილებე თინეფს დოხორედესკო უექსფორდიშ, კილკენიშ, დო უოთერფორდიშ გოლუაფას.
ინგლისის, ტერიტორია, ნამუსჷთ ოხორანდეს ბრიგანტეფი ოთანჯჷდჷ შხვა კელტურ ტომეფს: Carvetii (ნამუეფიშენით, შილებე მერინა ნოღვედესკო) ორუმ–ბჟადაალშე, Parisii ელახშე, Corieltauvi დო Cornovii, ობჟათეშე.
ეტიმოლოგია
ჯოხოდვალა ბრიგანტეფი (Βρίγαντες) ოსურღორონთ ბრიგანტიას მეურე, მუთ შანენს მუჭოთ "მაღალო, ეკინელო" დო უგურკვიუ რე, გიოდვერ ვარინ დოხორეს  Brigantium–იშ ჯოხოშ მეჯინათ მუჭოთ "მაღალეფი" მეტაფორული გაგებათ პატჷნჟინოსქუალობა, ვარა სიტყვაკაკალერო მუჭოთ "გვალარეფი", ანუ კათა ფიზიკურო ძალიერი დო ემაღალაფირი.
ვოკალისტი
ვოკალისტი (მობირე) — მუსიკოსი, ნამუთ ინსტრუმენტო გჷმირინუანს ხონარს, ნამუსჷთ აფორმენს რიტმულო დო მელოდიურო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მუსიკალური პროფესიეფი კატეგორია:მუსიკალური ინდუსტრია
ჯვ. წ. 490
ნაღურა
კატეგორია:
UTC-00:25
UTC−00:25 — 1916 წანაშახ ირლანდიაშ ბორჯიშ ორტყაფუ რდჷ. 1916 წანაშ უკული, ირლანდიაქ გეგნორთჷ UTC±00:00 ბორჯიშ ორტყაფუშა. თე ბორჯის ირლანდია 1858 წანაშე რდჷ. UTC-00:25 თაშნეშე უჯოხოდეს დუბლინიშ სტანდარტულ ბორჯიშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
UTC-00:25
სერბეთი
სერბეთი, (სერბ. Србија / Srbija) — ქიანა, ცენტრალურ დო ობჟათე-ბჟაეიოლ ევროპას, ბალკანეთიშ ჩქონს. ოორუეშე ომძღჷ უნგრეთი, ბჟაეიოლშე ბულგარეთი დო რუმინეთი, ობჟათეშე ოორუე მაკედონია დო ალბანეთი, ბჟადალშე - მონტენეგრო, ხორვატია დო ბოსნია-ჰერცეგოვინა. სერბეთიშ ტერიტორიას იდვალუაფუ მუშითაღიარებული სახენწჷფო - კოსოვო, ნამუშ მახორობაშ უმეტაშობასით აკმადგინანა ეთნიკური ალბანარეფი. სერბეთიშ ნანანოღა რე ბელგრადი. ოფიციალური ნინა რე - სერბული. სერბო-ხორვატული სერბეთიშ კონსტიტუციაშ მეჯინათ, ვოევოდინას გეჸვენჯი ოფიციალური ნინეფი რე: რუმინული, რუსინული, უნგრული, სლოვაკური დო ხორვატული; კოსოვო-მეტოხიას ალბანური, სერბულწკჷმა ართო
გეოგრაფია
სერბეთიშ ტერიტორიაშ 80% იდვალუაფუ ბალკანეთიშ ჩქონს. სახენწჷფო სანძღოშ სიგჷნძა 2 027 კმ. რე, (რუმინეთიწკჷმა - 476კმ, ბულგარეთიწკჷმა - 318, ოორუე მაკედონიაწკჷმა 221, მონტენეგროწკჷმა 203, ალბანეთიწკჷმა 115, ბოსნია დო ჰერცეგოვინაწკჷმა 302, ხორვატიაწკჷმა - 241 უნგრეთიწკჷმა - 151 კმ). სერბეთი ორხველჷ დუნაიშ ღანჩოს, ნამუსჷთ აკათუ ქიანაშ დიდი წყარმალუეფი.
კატეგორია:სერბეთი კატეგორია:ევროპაშ ქიანეფი
ჯვ. წ. 1097
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1097 წანა.
კომპლექსური ანალიზი
კომპლექსური ანალიზი მათემატიკაშ კლასიკური ნორთი რე. თიში ისტორია იჭყაფჷ XVIII ოშწანურაშე. კომპლექსური ანალიზიშ გოვითარაფაშა დიდი თია მიშეღეს ლეონარდ ეილერიქ, კარლ ფრიდრიხ გაუსიქ, ბერნჰარდ რიმანიქ, ოგიუსტენ ლუი კოშიქ, გიოსტა მიტატ-ლეფლერიქ, კარლ ვეიერშტრასიქ დო შხვეფქ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კომპლექსური ანალიზი
18 მარაშინათუთა
18 მარაშინათუთა (არგუსო) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 230-ა დღა (ნარკი წანეფს — 231-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
სომხეთიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა
სომხეთიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა — წჷმარინუანსს სომხეთშ საირქიანო ოკუჩხბურთე ტურნირეფს დო მატჩეფს 1992 წანაშე. ნაკორობას აკონტროლენს დო დუდენს სომხეთიშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია.
ჯვ. წ. 1098
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1098 წანა.
სომხეთიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ევროპაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობეფი კატეგორია:სომხეთიშ ერუანული სპორტული ნაკორობეფი
ჯვ. წ. 1098
ნაღურა
კატეგორია:
როზალინ სასმენ იალოუ
როზალინ სასმენ იალოუ (ინგლ. Rosalyn Sussman Yalow; ღ. 19 კვირკვე, 1921, ნიუ-იორკი, ააშ — ღ. 30 მესი, 2011, ბრონქსი, ნიუ-იორკი, ააშ) — ამერიკალი მედიკოსი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი.
ანკარა
thumb|ანკარა thumb|ანკარაშ მუზეუმი
როზალინ სასმენ იალოუ
ბიოგრაფია
როზალინ სასმენ იალოუქ დებადჷ ამერიკალი ურიეფიშ ფანიას. გურაფულენდჷ ფიზიკას ჰანტერიშ კოლეჯის. ჰანტერიშ კოლეჯიშ უკულ გურაფა გაგინძორჷ ილინოისიშ უნივერსიტეტის (ურბანა-შამპეინი), სოდეთ მიპალუ დოქტორიშ ხარისხი 1945 წანას. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ დიო ილინოისიშ უნივერსიტეტის დო უკულ ჰანტერიშ კოლეჯის, სოდეთ ფიზიკას ოგურუანდჷ 1946-1950 წანეფს. 1947 წანაშე რდჷ ბრონქსიშ ვეტერანეფიშ ადმინისტრაციაშ ჰოსპიტალიშ კონსულტანტი. როზალინ იალოუს რადიოიმუნური ანალიზიშ ტექნიკაშ გოვითარაფაშ გეშა გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის 1977 წანას (როჟე გიიმენი დო ენდრიუ შალიწკჷმა ართო). როზალინ იალოუ რდჷ მაჟირა ამერიკალი ოსური, ნამუქჷთ მიპალუ ნობელიშ პრემია ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის (მაართა რდჷ გერტი კორი).
ანკარა
ანკარა — თურქეთიშ ნანანოღა. დორსხუაფილი რე ცენტრალურ ანატოლიაშ რეგიონს. მახორობათ მაჟირა ნოღა, სტამბოლიშ უკული. ანკარას ოხორანს 4 319 167 მახორუ.
როზალინ სასმენ იალოუ
პერსონალური რინა
როზალინ სასმენ იალოუშ ქომონჯი რდჷ აარონ იალოუ. ჸუნდეს ჟირი სკუა. როზალინ იალოუქ ღურუ 2011 წანაშ 30 მესის, ბრონქსის, ნიუ-იორკის.
ანკარა
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:თურქეთიშ ნოღეფი კატეგორია:ევროპაშ ნანანოღეფი კატეგორია:აზიაშ ნანანოღეფი
როზალინ სასმენ იალოუ
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი მედიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 1921 კატეგორია:ნაღურა 2011
UTC-12:00
450px|right|thumb| UTC-12:00 მოსოფელიშ ოსაათე ორტყაფუეფიშ რუკას: ცაშფერო — ზონა UTC-12:00 ედომუშამი წანმოწანაშ გოძვენას
კატეგორია:ოსაათე ორტყაფუეფი
ტარასკეფი
thumb|260px|ტარასკეფი ხანდა ბორჯის ტარასკეფი (ოდაბადური ჯოხოდვალა — პურეპეჩა) — ინდიარი კათა მექსიკას. მუდანობა დოხოლაფირო — 10000 კოჩი. რაგადანა ოდაბადურ ნინაშა — პურეპეჩა; უმენტაშობას ესპანური ნინათ უჩქუ. XVI ოშწანურაშ დოჭყაფუშო უღუდეს ორდოშენიანი სახენწჷფოშური გოართამაფა. კოლონიალიზმიშ პერიოდის თინეფიშ დიხალეფც დოხორინი დიჭყეს ესპანურნინამ მეტისეფქ, მარა ტარასკეფქ იშენით ქესქილიდეს ტერიტორიაშ შანულამ ნორთი დო მუშობური კულტურა. თინეფიშ ჯინჯიერი საქვარუა რე დიხასაქვარუა (ლაიტი, ორტვინული, ხილი); ტობაშ ოძგალეეფც — ჩხომუა. გოვითარაფილიე ხელუანობა — ჭილოფიეფიშ, ბადეეფიშ შუალა, მეთუნეობა დო შხვა. ოფიციალური რელიგია — კათოლიკობა, ეთმისქილიდუანა ოწოხქირსიანული კინომუშური რწუმეფცჷთ.
სინაიშ წიმინდე ეკატერინეშ მონასტერი
წიმინდე ეკატერინეშ მონასტერი – მონასტერი სინაიშ ჩქონს, ეგვიპტეს, სინაშ გვალაშ ჯინჯის, ძნელომიორინალ ლეხერს. ოეგებიეთ, უჯვეშაშ ბორჯიშე ამდღარშახ უმუჭყვადუო მაფუნქციონირე ქირსიანული მონასტერი რე. 2002 წანაშე მიშაღალირი რე იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა.
ლიტერატურა
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ეგვიპტეს
ათაბასკა (ტობა)
ათაბასკა (ფრანგ. lac Athabasca; ინგლ. Lake Athabasca) რე ტობა, ნამუთ იდვალუაფჷ სასკაჩევანიშ ოორუე-ბჟადალი კუნთხუს დო ალბერთაშ ოორუე-ბჟაეიოლ კუნთხუს. ტობაშ 26 % რე ალბერთაშ პროვინციას დო 74 % სასკაჩევანიშ პროვინციას. ტობაშ ფართობი 7,850 კვ.კმ. რე. ტობაშ მაქსიმალური სიგინძა რე 283 კმ. დო მაქსიმალური სიგანა 50 კმ. მაქსიმალური სიტომბა 124 მ. რე. ტობა იდვალუაფჷ ზუღაშ დონეშე 213 მეტრაშ სიმაღალას. ათაბასკაშ ტობაშ წყარპიჯის რე ურანიშ დო ორქოშ მაღაროეფი. ტობაშ წყარპიჯიშ გოხოლუას იდვალუაფჷ ნოღა ურანიუმ-სიტი. ათაბასკაშ ტობაშე გიშმურს დოლმახორეეფიშ წყარმალუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ტობეფი კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ ტობეფი კატეგორია:კანადაშ ტობეფი
კაბო-ვერდე
კაბო-ვერდეშ რესპუბლიკა (პორტუგ. Cabo Verde, IPA: ['kabu 'veɾdɨ], თაშნეშე წვანე კორცხიშ კოკეფი) — სახენწჷფო კაბო ვერდეშ კოკეფს ატლანტიშ ოკიანეს აფრიკაშ ბჟადალუ ოძგაშეშე 620 კმ-ს.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:კაბო-ვერდე კატეგორია:აფრიკაშ ქიანეფი კატეგორია:პორტუგალიაშ ყოფილი კოლონიეფი კატეგორია:პორტუგალიურნინამი ქიანეფი
ჯვ. წ. 1099
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1099 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
კიმეშ მუნიციპალიტეტი
კიმეშ მუნიციპალიტეტი (Quime) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიას, ლა-პასიშ დეპარტამენტიშ ინკისივიშ პროვინციას. 2010 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 7 118 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 1 009 კმ² რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლივიაშ მუნიციპალიტეტეფი
ნაგალენდიშ ოლქეფიშ ერკებული
ნაგალენდიშ შტატიშ ოლქი – შტატიშ ადმინისტრაციული ართული, ნამუთ იმართუ ჩინოვნიკით (კომისარიშ მახვარე) ინდოეთიშ ადმინისტრაციული ნინალაშე. თის მიარე მახვარებუ ოხვარუ, დეპარტამენტეფიშ მადუდეეფი, ნამუთ გამამინჯე რენა ოკათე მეურნობაშ გოთანჯილი მალობეფიშ გოვითარაფაშო. გვალო შტატის 11 ოლქი რე.
ოლქეფიშ ერკებული
*
ვიედმა (ტობა)
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ ტობეფი კატეგორია:ჩილეშ ტობეფი
იორქშირი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დიდი ბრიტანეთიშ საგრაფოეფი
ბოლუშ პროვინცია
ბოლუშ პროვინცია (Bolu ili) — პროვინცია (ილი) ოორუე-ბჟადალ თურქეთის, უჩა ზუღაშ რეგიონს. ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოღა ბოლუ. პროვინცია 9 რაიონს იკათუანს.
მახორობა
მოსახლეობა 311,810 ადამიერიი (2018), უდიდაში ნოღა: ბოლუ (195.357 ადამიერი, 2018).
სქოლიო
კატეგორია:თურქეთიშ პროვინციეფი
19 მარაშინათუთა
19 მარაშინათუთა (არგუსო) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 231-ა დღა (ნარკი წანეფს — 232-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
ჯვ. წ. 491
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 491 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
სიმონ მაკბურნი
სიმონ მონთაგუ მაკბურნი (Simon Montagu McBurney; დ. 25 მარაშინათუთა, 1957, კემბრიჯი) — ინგლისარი არტისტი, ჭარუ დო დორექტორი. ოკათუდჷ ფილმეფს რობინ ჰუდის, ჰარი პოტერი დო ღურაშ ოჩუქერეფი - ნორთი 1ს, ირფელიშ თეორიას დო ურსულებუ მისიას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1957
ბენეტ მილერი
ბენეტ მილერი (Bennett Miller; დ. 30 ქირსეთუთა, 1966, ნიუ-იორკი) — ამერიკალი კინორეჟისორი. ფილმეფიშ მოხ, გინოღალირი აფუ ოტელევიზიე რეკლამეფი დო მუსიკალური კლიპეფი.
ვახტანგ გომელაური
მინი|ვახტანგ გომელაური ვახტანგ გომელაური (დ. 24 ქირსეთუთა, 1975, ქართი) — საქორთუოშ დინოხოლენი საქვარეფიშ მინისტრი ასეშა 8 ეკენია, 2019.
ბენეტ მილერი
ბიოგრაფია
ორეჟისორე კარიერა დიჭყჷ 1998 წანას დოკუმენტური ფილმ „კრუიზიშ“ გინოღალათ. 2005 წანას გინიღჷ ფილმი „კაპოტე“ ჩინებული ამერიკალი ჭარუშ, ტრუმენ კაპოტეშ გეშა. მილერქ მიღჷ ოსკარიშ ნომინაცია ათე ფილმიშო, ფილმიქ ათეშ მოხ მიღჷ ხოლო 4 ნომინაცია, თინეფ შქას ართი ჯილდო. 2011 წანას მილერქ გინიღჷ „ადამიერი, ნამუქჷთ ირფელი დოთირუ“ - ფილმი ბეისბოლიშ მაწვართალიშ, ბილი ბინიშ გეშა. 2014 წანას ფილმიშო „Foxcatcher“ მიღჷ კანიშ კინოფესტივალიშ ჯილდო საუჯგუშო რეჟისორიშო.
კონსტიტუციური მონარქია
კონსტიტუციური მონარქია — მონარქია, სოდეთ მონარქიშ ნძალანება გოხურგელიე კონსტიტუციათ. მონარქიშ ხეშულობაშ სამართლებური გოხურგუა შილებე მიკორსხილი რდას უმაღალაშ კანონეფს, თიჯგურეფს, მუჭომეფითიე კონსტიტუცია ვარდა სტატუტეფს, ვარდა შილებე პრეცენდენტულ გინოჭყვიდირუეფს, ნამუთ უმაღალაში სასამართალო ინსტანციეფს გიშმუღუ. კონსტიტუციური მონარქიაშ თარი შანი თინა რე, ნამდა მონარქიშ სტატუსი ხვალე ფორმალურ-იურიდიულო ვარინ, ფაქტობურო ხოლო რე გოხურგელი.
ბულიწყუ
ბულიწყუ — ოფუტე ბჟადალ საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ ხობიშ მუნიციპალიტეტის. იდვალუაფჷ ოდიშიშ რზენს, ურთაშ გაშ ობჟათე-ბჟაეიოლ ბოლოწკჷმა, წყარმალუ მუნჩიაშ კვარჩხანი წყარპიჯის. ზუღაშ დონეშე 20 მეტრის. ხობიშე მოჩილათირი რე 4 კილომეტრით.
კონსტიტუციური მონარქია
კლასიფიკაცია
კონსტიტუციური მონარქია ირთუ ჟირი სახეთ: დუალისტური დო ოპარლამენტე. ართისჷთ დო მაჟიასჷთ, მონარქი ხეშულობას პარლამენტიწჷკმა ირთუნს, მარა თი გოშხვეებათ ნამდა, დუალისტური მონარქიაშ ბორჯის მონარქის ნთელი ემაჸონაფალი ხეშულობა დუთმასკიდუ, მუჟამსჷთ ოპარლამენტე მონარქიაშ ბორჯის ემაჸონაფალ ხეშუუობას თარობა ახორციელენს, ნამუთ გამამინჯე რე პარლამენტიშ წოხოლე.
ჯვ. წ. 1100
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1100 წანა.
ვახტანგ გომელაური
რესურსები ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1975 კატეგორია:საქორთუოშ დინოხოლენი საქვარეფიშ მინისტრეფი
ბენეტ მილერი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი კინორეჟისორეფი კატეგორია:დუნაბადი 1966 კატეგორია:ნიუ-იორკალეფი
კონსტიტუციური მონარქია
დუალისტური მონარქია
დუალისტურ მონარქიას მონარქიშ ხეშულობაშ გოხურგუაშ რჩქვანილობური იურიდიული საშუალება რე განჩინება, ნამდა მონარქიშ ნამთინ ზოჯუას ვაუღუ ნძალა, სოიშათ თენას ვადადასურენს გამამინჯე მინისტრი. თეწჷკმა ართო, მინისტრეფი გამამინჯეეფი ხვალე მონარქიშ წოხოლე რენა, მონარქი დუთმარინუანს დო გინმარინუანს თე მინისტრეფს. მართუაშ თეჯგუა ფორმაშ სახენწჷფოეფს, მონარქიშ ვალდვალირობა დაჸუნას პარლამენტის ოკანონდუმადვალე სფეროს უნარღელჸოფილიე პარლამენტიშ ნებათ - ბიუჯეტიშ ვოტირებათ.
ბულიწყუ
დემოგრაფია
2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით, ოფუტეს 743 ადამიერი ოხორანდჷ.
კონსტიტუციური მონარქია
ოპარლამენტე მონარქია
ოპარლამენტე მონარქიას ხეშულობა აკმოდირთუ უმენტაშობათ პარლამენტის დო გამამინჯე რე პარლამენტიშ წოხოლე (ქძ. პარლამენტარიზმი). თიშ უმიკუჯინუო, ნამდა პარლამენტიშე წუმორინაფილი მინისტრეფიშ დორინაფას ფორმალურო მონარქი ახორციელენს, მინისტრეფიშ მაღალ პოსტეფიშე მონწყუმა (გინორინაფა) შეულებუ პარლამენტის ოპარლამენტე ვანდობაშ ვოტუმეფით. მართუაშ თეჯგუა ფორმაშ სახენწჷფოეფს, მონარქის ძალამი ჭიჭე რეალური ხეშულობა ოსქიდუ, დო მონარქის უმენტაშო წჷმმარინაფალიშ ვარდა ოცერემონიე როლი უღუ. მონარქიშ ნამუთიჸინი კორნება, თიჯგურა კერძო კორნება ხოლო, ნამუთ ორხველჷ დჷმაშებელიშ მეჭყოლოფუას, ფაქტობურო ვეშილებე ეჸონაფილქჷ იჸუასჷნ, თუ თე ოკითხი პარლამენტის ვანდობას იჭანუანს. ასეიანი მონარქიეფიშ დიდი ნორთი კონსტიტუციურიე. ევროპაშ მონარქიულ სახენწჷფოეფს მონარქეფიშ პოლიტიკური ნძალაუფლება სიმბოლური ხასიათიშიე. იურიდიულო, კანკალეშა მონარქის თიჯგურა ფუნქციეფი დუთმასკიდუ, ნამუთ შანულამიე გალენი პოლიტიკაშ კუნთხუთ, დო ხოლო სახენწჷფოშ დინოხოლენი პოლიტიკაშ კუნთხუს, თიჯგურა კრიზისულ დო კომფლიქტურ მომენტეფს, მუჭომითიე: კანონეფიშ საბოლოოე დადასურება, ჩინოსანეფიშ დორინაფა დო გინორინაფა, ლჷმაშ გჷმოცხადაფა, შვიდობაშ აპიჯალა, — მარა არძა თე ფუნქციაშ ეჸონაფა მონარქის, კათაშ ნებაშ თანხმობუათ ვეშულებუ, ნამუშ წჷმმარინაფალით პარლამენტიე. მონარქი „მაფენს, მარა ვამართუნს“; მონარქი წჷმარინუანს მუშ სახენწჷფოს, რე თე სახენწჷფოშ სიმბოლო.
კონსტიტუციური მონარქია მოსოფელს
center|500px|thumb|ქიანეფი ოპარლამენტე კონსტიტუციური მონარქიეფით შანილიე [[ჭითა ფერით, ქიანეფი დუალისტური კონსტიტუციური მონარქიეფით შანილიე ღილე-იაიაშფერით]]
ბულიწყუ
ისტორია
სხუნუეფიშ რსხუშ პერიოდის, ასეიანი ბულიწყუ დო საკვიკვინიო ართ ოფუტეთ რდჷ გოართოიანაფილი, ნამუსჷთ პირველი მაისი ჯოხოდჷ. პირველი მაისიშ ფართობი 1200 ჰა, მახორობაშ მუდანობა — 2534 ადამიერი რდჷ. პირველი მაისი იკათუანდჷ ჟირ თარ ნორთის: პირველი ბულიწყუ (ასეიანი ბულიწყუ) დო მაჟირა ბულიწყუ (ასეიანი საკვიკვინიო).
კონსტიტუციური მონარქია
კონსტიტუციური მონარქია მოსოფელს
დუალისტური მონარქიეფიშ მაგალითეფი: ქუვეითი, არაბთასკფნჯდნჯსნჯფსნდკსკფწსლფწსდსფს ლუქსემბურგი, ლიხტენშტაინი, მონაკო, იორდანია, მაროკო.
ბულიწყუ
ისტორია
ოფუტეშ უდიდაშ შანულობას ოძირანს თიშ ტერიტორიას ასქილადირი ისტორიული ძეგლეფი: საკვიკვინოშ წიმინდე სოფიოშ ოხვამე, მაჩხომერი, ჯახუთი, ნასკალუ, ყურუმელიაშ ჯიხა.
კონსტიტუციური მონარქია
კონსტიტუციური მონარქია მოსოფელს
ოპარლამენტე მონარქიეფი: გოართოიანაფილი ომაფე, ნიდერლანდეფი, ბელგია, დანია, ნორვეგია, შვედეთი, ესპანეთი, ანდორა, იაპონია, კამბოჯა, ტაილანდი, ბჰუტანი, ლესოთო, კანადა, ავსტრალია, ახალი ზელანდია, პაპუა-ახალი გვინეა, ტონგა, სოლომონიშ კოკეფი, გრენადა, იამაიკა, სენტ-ვინსენტი დო გრენადინეფი, სენტ-კიტსი დო ნევისი, სენტ-ლუსია.
ბულიწყუ
ისტორია
წყარმალუ მუნჩიაშ წყარპიჯის იდვალუაფჷ საკვიკვინოშ წიმინდე სოფიოშ ოხვამე. ეკლესიასშ მუკი-მუკი გოლუანი გოდგჷ. მინალს ითხკუნთხური ყორშიშ ნოსქილედი რე. ოხვამე, ყორში დო გოლუანი აკნაგებუ რე აბანობური კირქუათ. ოხვამე ამაღალაფირ ბუქურს გედგჷ. ოხიდაქ ორჩანიეთ 1614 წანაშ დიხაშნწალუაშ ბორჯის აკოცჷ დო უკული აკადგინეს ლევან დადიანიშ ზოჯუათ დო რსაფით. თეს ოძირანს ოზეს მოფაჩილი შაბაქამი ამბალეფი. წიმინდე სოფიაშ ოხიდაშ გეშა არძაშე რსულჸოფურ მუნაჩემეფს ''გ. ჩიტაიაშ'' ნახანდი „ფუთიშ დო ხობიშ ეპარქიაშ ისტორიული ძეგლეფი“ ირზენს.
კონსტიტუციური მონარქია
კონსტიტუციური მონარქია მოსოფელს
კატეგორია:მონარქია
ბულიწყუ
ისტორია
ოხიდაშ გოხოლუას მეგორაფილი რე ორდოშიანი ფეოდალური ხანიშ დიხაჭაბუშ ჭკუდიშ ნატახეფი. გიოხე XIX ოშწანურაშახ ოფუტე თე ოხიდაშ მუკი-მუკი იდვალუაფუდჷ. მუჟამსჷთ რუსული მართუალაქ გეთჷნ გალენი მისათინეფქ მეჭყორდჷ ოფუტექ ვეშა გეგმორთჷ დო თექ ვესჷთ აკუგაფჷნა - საკვიკვინოშ წიმინდე სოფიოშ ოხვამე. ჯვეში ოხვამერი ხატეფი, ჯვარეფი დო ჭკუდეფი ახალ ოხვამეშა გეგნუღალჷნა. პირველ მაისის იდვალუაფჷ ყურუმელიაშ ჯიხა მუნჩიაშ დო ჩხაიაშ ნადუშ ააბანს, ბექის. თის სუმჸურე ომძღ წყარმალუ ჩხაია. ჯიხა კილანდჷ ინწრო გახას, სოიშე რზა ასეიანი ოფუტე აბასთუმანშა გიშმურსჷნ. აკოგაფილი რე აბანობური კირქუათ. თექ მეგორაფილი რე ორდოშიანი ფეოდალური ხანიშ დიხაჭაბუშ ჭკუდი, მინი აკანრჩქინალაშ მუზეუმს იჩუალჷ, მინი მოფაჩილი რე.
სანაკი-ზუგდიდიშ რკინაშარაშ მუნაკვათიშ მარძგვანჸურე, წყარმალუ მუნჩიაშე გვერდ კილომეტრიშ ოულურ რზას იდვალუაფჷ ისტორიული ძეგლი მაჩხომერი. თექ გჷმურს ღალუ „მაჩხომერი“. ჯოხო მაჩხომერი მერსხილი რე მეჩხომეწკჷმა, გჷრძე თინკუნთხურიშ ფორმაშ გოლუანით დო ყორშეფით ჸოფე გოხურგელი.
მეგორაფილი რე კიციშ დო დიხაჭაბუშ ჭკუდიშ ფრაგმენტეფი დო კირქუაშე გიშათოლირი აკაგაფალი დეტალეფი. ორჩანიეთ, მარკვიალეფიშ არზით, კინოხქირსიანული ხანიშ ოხვამე ოკო ჸოფედუკო.
ჯახუთის გჷთმოსხუნნა, მუჭოთ „ჯა-ხუთის“ ნამუთ მარგალურო ხუთ ჯაშ შანენს. შხვა ვერსიათ რე, ნამუშით ჯახუთი შილებე ჯახუს-თემს შანენდასჷნ. თაქ მეგორაფილი რე კირქუათ აკნაგებჷ თინკუნთხურიშ ფორმაშ დგჷმილიშ ნოსქილედი. დგჷმილი კინოხ ფეოდალური ხანიშ ოხვამერი ჸოფედუკო ოკო. ძეგლი ჯა-ჩანარეფით რე ფორილი. კიდალეფწკჷმა მოფაჩილი რე კინოხ ქირსიანული ხანიშ კაბეტი ფრაგმენტეფი. იძრებე გოლუანიშ ნოქური.
UTC+08:45
UTC+08:45 — ავსტრალიაშ 5 დოხორინელი პუნქტიშ ბორჯიშ ორტყაფუ: კაიგუნა, იუკლა, მადურა, მანდრაბილა, ბორდერ-ვილაჯი.
ბულიწყუ
სქოლიო
კატეგორია:ბულიწყუშ თემიშ ოფუტეეფი კატეგორია:ხობიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი კატეგორია:სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ ოფუტეეფი კატეგორია:საქორთუოშ ოფუტეეფი
UTC+08:45
რესურსეფი ინტერნეტის
UTC+08:45
მონტე-ლეონიშ ერუანული პარკი
მონტე-ლეონიშ ერუანული პარკი (Parque Nacional Monte León) — ერუანული პარკი არგენტინას, სანტა-კრუსიშ პროვინციას. დირსხუ 2004 წანას. ფართობი 621,68 კმ². პარკიშ ტერიტორიას წჷმორინაფილი რე არგენტინაშ პატაგონიაშო დჷმახასიათაფალი ბიომიარეფერუანობა, თაშნეშე დიდი პალეონტოლოგიური ლეხერი.
უილამეტი
უილამეტი (ინგლ. Willamette River) რე წყარმალუ ააშს, ორეგონიშ შტატის. უილამეტი იჭყაფუ წყარმალუეფიშ მიდლ-ფორკ-უილამეტიშ დო ქოუსთ-ფორკ-უილამეტიშ აკოართაფაშ აბანს დო ინაკათუ წყარმალუ კოლუმბიას. უილამეტი გიშმურს ორეგონიშ ნანანოღა სალემს დო უდიდაშ ნოღა პორტლენდის. წყარმალუ უილამეტიშ სიგინძა რე 301 კმ. ღანჩოშ ფართობი 29,730 კვ.კმ. უდიდაშ ნადუეფ რე: ლონგ ტომი, მარისი, იამჰილი, ტუალატინი, მაკკენზი, სანტიამი, მოლალა, კლაკამასი.
მონტე-ლეონიშ ერუანული პარკი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არგენტინაშ ერუანული პარკეფი
უილამეტი
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი კატეგორია:ორეგონიშ წყარმალუეფი კატეგორია:წყარმალუ კოლუმბიაშ ნადუეფი
ოსაპამპა (პროვინცია)
thumb|right|150px|ოსაპამპაშ პროვინცია ოსაპამპა – პასკოშ რეგიონიშ (პერუ) პროვინცია. ოსაპამპას ობჟათეშე ომძღჷ ხუნინის რეგიონი, ოორუეშე უანუკო, ბჟაეიოლშე – უკაიალიშ რეგიონი. ოსაპამპაშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა ოსაპამპა. 2005 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით პროვინციაშ მახორობა აკმადგინანს 78,108 ადამიერს, ოშქარი მეჭედალა კმ²-ს რე 4.2 ადამიერი. ოსაპამპაშ ფართობი რე 18,673.79 კმ². პროვინცია ირთუ 7 რაიონო. ოსაპამპაშ პროვინციას სტატუსიქ მიენიჭჷ 1944 წანაშ 27 გერგობათუთას.
ქოძირით თაშნეშე
კატეგორია:პერუშ პროვინციეფი
სხუნუეფიშ რსხუშ კომუნისტური პარტია
სსრრ-იშ კომუნისტური პარტია (რუს. Коммунистическая партия Советского Союза) КПСС, პოლიტიკური პარტია სსრრს. პარტიაშ დჷმარსხუაფალი დო ლიდერი ვლადიმერ ლენინი. 1912 წანას პარტიაქ გეგშართჷ რუსეთიშ სოციალ-დემოკრატიული მუშეფიშ პარტიაშ ბოლშევიკური ფრაქციაშე, ნამუქჷთ დირსხუ 1903 წანას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პოლიტიკური პარტიეფი კატეგორია:სსრრ კატეგორია:კომუნისტური პარტიეფი
ჯვ. წ. 492
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 492 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
სუშანტ სინგჰ რაჯპუტი
სუშანტ სინგჰ რაჯპუტი (დ. 21 ღურთუთა, 1986 – ღ. 14 მანგი 2020)  — ინდოარი კინოშ დო ტელევიზიაშ არტისტი რდჷ. კარიერა დიჭყჷ ოტელევიზიე სერიალეფით, თინეფს შქას დოჯილდაფირი რსულებათ სერიალს Pavitra Rishta (საქორთუოს: სერიალი ფიცი) (2009–2011) დო მუჭოთ ჟირი ოსხაპალი რეალითი შოუშ მაკათური.
2020 წანაშ 14 მანგის, სუშანტ რაჯპუტიქ, ბანდრას (მუმბაიშ გალეგანობას), მუშ ჸუდეს 34 წანაშ ხანს წამებულო ვილეს.
ოქსფორდშირი
200პქ|მინი|მარჯვნივ|ოქსფორდშირიშ აბანდვალა დიდ ბრიტანეთის ოქსფორდშირი (ინგლ. Oxfordshire) — ცერემონიული ვარმეტროპოლიური საგრაფო ინგლისიშ ობჟათეშე. მიშმურს ობჟათე-ელახ ინგლისიშ რეგიონშა. ნანანოღა დო უშხუაში ნოღა რე ოქსფორდი. მახორობა 620 ვითოში ადამიერი (2007 წ.).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისიშ საგრაფოეფი
ტეუელჩე
ტეუელჩეშ კათა (მაპუდუნგუნიშ ნინაშა „შხაფილ კათა“) – ოართე ჯოხო ჭიჭე ტომეფიშ, ნამუეფით ოხორანა პატაგონიას, პამპაშ რეგიონიშ ობჟათე ნორთის. თინეფც თაშნეშე პატაგონეფსჷთ უძახჷნა.
ვარაუდენა, ნამდა ობჟათე ამერიკაშ ევროპალი ორდული მარკვიაფალეფიშ მუნათხობელუეფი პატაგონეფშე, თაქ მახორუ გიგანტური ადამიერეფიშ გეშა, გვალო ტეუელჩეშ კათას გურიშხონარენდჷ, რახან თინეფი მართალო დასაბაღო მაღალეფი რენა (ოშქაშე სიმაღალა 180 სმ). 2001 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით, თაქ ოხორანდჷ 4,300 ტეუელჩე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინდიარეფი კატეგორია:ამერიკაშ კათეფი
ტერტერი (წყარმალუ)
ტერტერი (Tərtər; Թարթառ — ტარტარი, მოჯვ. Տրտու [ტრტუ]) — წყარმალუ ბჟაეიოლ მოლენკავკაციას, წყარმალუ მტკვარიშ მარძგვანი ნადუ. წყარმალუშ მალობაშ უდიდაში ნორთი ფაქტიურო ვაღიარაფილი გვალამი ყარაბაღიშ რესპუბლიკას მეურს, ჭიჭე ნორთი — აზერბაიჯანიშით კონტროლირაფილ ტერიტორიას. წყარმალუშ სიგჷრძა — 200 კმ. წყარმალუშ ღანჩოშ ფართობი — 2650 კმ². წყარიშ ოშქაშე ხარჯი — 22,9 მ³/წმ.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანიშ წყარმალუეფი კატეგორია:მტკვარიშ ნადუეფი
ჯვ. წ. 1101
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1101 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
20 მარაშინათუთა
20 მარაშინათუთა (არგუსო) რე გრიგორიანული კალენდარიშ 232-ა დღა (ნარკი წანეფს — 233-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე.
ვანო სარაჯიშვილი
სარაჯიშვილი ვანო პეტრეშ სქი (ვანო სარაჯიშვილი) (დ. 1 მესი, 1879 წანა სიღნაღი – ღ. 11 გერგობათუთა, 1924 წანა, ქართი) -  ქორთული პროფესიული ვოკალური ხელუანობაშ ართ-ართი ოსხირმადვალუ. ქორთუ კათაშ ოჸოროფული მობირექ, "საქორთუოშ მაფშალიაქ" მუშ შურდგუმასჷნე ლეგენდათ გინირთჷ. თენერი პოპულარობა მოუღჷ თის ვანაფერი სისქვამაშ ხონარქ, ხალიწერ ვოკალურ ორსანტობაქ დო ჩიჟიერ სცენურ ნიჭიქ. ლირიკული დრამატული ტენორი, საქორთუოშ ოკათე არტისტი. 1887 წანაშე გურაფულენდჷ ქართიშ ოჟინოსქუალურ გიმნაზიას, თაქინეშეს იბირდჷ მოგურაფუეფიშ ბუნას (1888-1895 წანეფი). 1898 წანას ქართიშ მუსიკაშ ოგურაფუს (ჩელოშ კლასი). 1898-1900 წანეფს. რდჷ ქორთული კათური ბუნაშ მობირე – სოლისტი (ხემანჯღვერი ს. კავსაძე). 1903 წანაშე პეტერბურგის გურაფულენდჷ ბირას დიო ი. პრიაშნიკოვწკჷმა, უკული ა. პანაევა-კარცევაწკჷმა. თაქინეშეს აკოდირთჷ სარაჯიშვილიშ დებიუტიქ 1907 წანას ჯუზეპე ვერდიშ ოპერა "ტრავიატას". პარალელურო იტალიას კასტეანოშ ხემანჯღვერალათ გურაფულენდჷ ბელკანტოშ ხელუანობას (1906-1908 წანეფს). ამანჯენდჷ კონცერტეფს იტალიაშ შხვადოშხვა ოპერაშ თეატრეფს.
მიარეფერუანი რე სარაჯიშვილიშ რეპერტუარი, თინა ართმანგი წიმოძინათ არსულენდჷ, მუჭოთ ლირიკული თეშ დრამატულ პარტიეფს: შოთა (დიმიტრი არაყიშვილიშ "ნარაგადუ შოთა რუსთაველშე”), კოტე (ვ. დოლიძე "ქეთო დო კოტე”), რადამესი (ვერდი "აიდა”), ხოზე (ბიზე "კარმენი”), ფაუსტი (ჰუნო "ფაუსტი”), ჰერცოგი, (ვერდი "რიგოლეტო") ალფრედი, (ვერდი "ტრავიატა”), ნადირი (ბიზე "მარგალიტეფიშ მაგორუ”), ლოენგრინი (ვაგნერი "ლოენგრინი”), ლენსკი, (ჩაიკოვსკი "ევგენი ონეგინი”), გერმანი (ჩაიკოვსკი "პიკიშ ოსური”), სინოდალი (რუბინშტეინიშ "დემონი”) დო შსვ. გინოღალირი რე კინო-ფილმის "მუმაშ მაჸვილარი” (1923). თიში ხონარი ინოჭარილი რდჷ მუსხირენი ტექნიკურო ვარსულჸოფილ გრამფირფიტაშა, ნამუდგაშ რესტავრირაფაქჷთ იქიმინჷ  1999 წ. კერზოთ, ანზორ ერქომაიშვილიშ დუდალათ ლონდონს კილაძირაფილ ანგიშ ოსხირშა, ოდო ნოდარ ანდღულაძექ დუდშეიანი რსულჸოფილი ხონარიელობა გეკანწყუ. გაგშართჷ თე ინნაჭარეფიშ კომპაქტდისკიქ.
ვანო სარაჯიშვილი ნთხორილი რე ქართიშ ოპერაშ თეატრიშ ბაღის. თიში ჯოხოქ გიადჷ ქართიშ ართ-ართი შოშეს, ნ. სიღნაღის მესიშ თუთას ირწანურო იმანჯებუ ვანოობა. 2002 წანაშე სახენწჷფო კონსერვატორიაშ რექტორიშ, პროფ. მანანა დოიჯაშვილიშ ინიციატივათ, ქოდირსხუ ვანო სარაჯიშვილიშ ჯოხონობაშ სტიპენდიაქ გჷშაკერზაფილი მეჭირინაფეფიშ მაღვენჯი აკადემიური ბირაშ ფაკულტეტიშ სტუდენტეფშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ქორთუეფი კატეგორია:ქორთუ მუსიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1879 კატეგორია:ნაღურა 1924
აკაკი მინაშვილი
აკაკი მინაშვილი (დ. 24 ეკენია, 1980) — ქორთუ პოლიტიკოსი, რე საქორთუოშ პარლამენტიშ ართ-ართი დეპუტატი (2008-2012; 2012-2016). საქართოუშ მა-10 მოჭანაფაშ პარლამენტიშ დეპუტატი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საქორთუოშ პარლამენტიშ მაკათურეფი კატეგორია:დუნაბადი 1980
პერსი უილიამს ბრიჯმენი
პერსი უილიამს ბრიჯმენი (ინგლ. Percy Williams Bridgman; დ. 21 პირელი, 1882, კემბრიჯი, მასაჩუსეტსი, ააშ — ღ. 20 მარაშინათუთა, 1961, რენდოლფი, ნიუ-ჰემპშირი, ააშ) — ამერიკალი ფიზიკოსი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ფიზიკაშ დარგის 1946 წანას. თიში ჯოხონობაშ რე ბრიჯმენიშ ეფექტი, ბრიჯმენ-სტოკბარგერიშ მეთოდი დო მინერალი ბრიჯმანიტი. პერსი უილიამს ბრიჯმენი გურაფულენდჷ ჰარვარდიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია უოლეს კლემენტ სებინიშ ხემანჯღვერობათ. გურაფაშ თებაშ უკულ ოგურუანდჷ ფიზიკას ჰარვარდიშ უნივერსიტეტის. 1919 წანაშე რდჷ ჰარვარდიშ უნივერსიტეტიშ ფიზიკაშ პროფესორი. ბრიჯმენი 1942 წანაშე რდჷ ამერიკაშ ფიზიკაშ საზოგადოებაშ პრეზიდენტი, ამერიკაშ მენცარობაშ დო ხელუანობაშ აკადემიაშ, ამერიკაშ ფილოსოფიურ საზოგადოებაშ დო ამერიკაშ მენცარობაშ ერუანული აკადემიაშ მაკათური. ბრიჯმენი რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. დუდი დიჸვილუ 1961 წანაშ 20 მარაშინათუთას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ფიზიკოსეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიკას კატეგორია:დუნაბადი 1882 კატეგორია:ნაღურა 1961
სიუდად-კოლონიალი (სანტო-დომინგო)
სიუდად-კოლონიალი (Ciudad Colonial) – ქრისტეფორე კოლუმბიშ დჷნარსხუეფი დოხორინი ახალ მოსოფელს. სიუდად-კოლონიალი მიშმურს დომინიკარეფიშ რესპუბლიკაშ ნანანოღა სანტო-დომინგოშ აკოდგინალუაშა.
1990 წანას გემშეღეს იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი დომინიკარეფიშ რესპუბლიკას
ოაჰე
ოაჰე, ოაჰეშ ტობა (ინგლ. Lake Oahe) რე რეზერვუარი წყარმალუ მისურის. რეზერვუარს აფორმირენს ოაჰეშ კაშხალი. ოაჰეშ კაშხალიშ ეგაფაქ დიჭყჷ 1948 წანას დო ითუ 1962 წანას. ოაჰეშ რეზერვუარი იჭყაფჷ ცენტრალურ ობჟათე დაკოტას, უკულ იგინძარებუ ოორუეშე, ოორუე დაკოტაშ ტერიტორიას. ოაჰეშ რეზერვუარს ოაჰეშ ტობას უძახჷნა. ოაჰეშ ტობაშ ფართობი რე 1,500 კვ.კმ. თიში მაქსიმალური სიგინძა 372 კმ. წყარპიჯიშ სიგინძა 3,620 კმ. რე. მაქსიმალური სიტომბა რე 62 მ. რეზერუარი იდვალუაფჷ ზუღაშ დონეშე 502 მეტრაშ სიმაღალას. ოაჰეშ ტობა პოპულარული ტურისტული მარშრუტი რე. ირ წანას ოაჰეშ ტობას ჸუნს 1.5 მლნ. ვიზიტორი. ოაჰეშ წყარპიჯიშ გოხოლუას იდვალუაფჷ ნოღეფი: პირი, მობრიჯი, პოლოკი, კენონ-ბოლი დო შხვეფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რეზერვუარეფი კატეგორია:ააშ-იშ რეზერვუარეფი კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ ტობეფი კატეგორია:ააშ-იშ ტობეფი
სან-პედრო-დე-კურაუარაშ მუნიციპალიტეტი
სან-პედრო-დე-კურაუარაშ მუნიციპალიტეტი (San Pedro de Curahuara Municipality) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიას, ლა-პასიშ დეპარტამენტიშ გალბერტო-ვილიაროელიშ პროვინციას. 2010 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით მახორობა 11 591 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 744 კმ² რე.
მუნიციპალიტეტი მუშ ჸურეშე კანტონეფო ირთუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბოლივიაშ მუნიციპალიტეტეფი
სერხიო რომერო
სერხიო ხერმან რომერო (Sergio Germán Romero; 22 ფურთუთა, 1987, ბერნანდო დე ირიგოენი, არგენტინა) — არგენტინალი მობურთე, პოზიციათ მეკარე.
სან-ტომე დო პრინსიპი
right|130px right|200px სან-ტომე დო პრინსიპი – კოკი სახენწჷფო გვინეაშ ჸუჯის, აფრიკაშ ოძგალეშე. სახენწჷფოშ აკოდგინალუაშა მიშმურს ჟირი ვულკანური წჷმოულობაშ კოკი – სან-ტომე დო პრინსიპი, ნამუეფიშ შქას გოძვენა რე 140 კმ. თეშ მეტი ქიანაშ ფარგალეფს რე 6 მორჩილი კოკი. ქიანაშ ფართობი რე 1001 კმ². მახორობა – 163 000 (2009, ეჭარუა), ნანანოღა – სან-ტომე.
სერხიო რომერო
თიში დებიუტიქ იჸუ არგენტინაშ პრიმერა დივიზიონს 2007 წანას, სეზონიშ ბოლოს გინორთჷ ნიდერლანდურ „ალკმაარშა“. 2011 წანაშე ქაკათჷ „სამპდორიას“.
სან-ტომე დო პრინსიპი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:აფრიკაშ ქიანეფი
სერხიო რომერო
არგენტინაშ ნაკორობაწკჷმა ართო იჸუ 2008 წანაშ ოლიმპიური ლაჸაფეფიშ ორქოშ მედალოსანქ, ოკათუდჷ კოპა ამერიკაშ 2011 წანაშ გოლაჸაფინს დო ხოლო ჟირი მოსოფელიშ ჩემპიონატის, 2010 დო 2014 წანეფს რდჷ ჯინჯიერი მეკარე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:დუნაბადი 1987 კატეგორია:არგენტინალი მობურთეეფი კატეგორია:მანჩესტერ იუნაიტედიშ მობურთეეფი კატეგორია:პრემიერ ლიგაშ მობურთეეფი
კოკო (წყარმალუ)
კოკო (ესპ. Río Coco, Río Segovia) რე წყარმალუ ცენტრალურ ამერიკას, ნიკარაგუას დო ჰონდურასის. წყარმალუ იჭყაფუ სომოტოშ კანიონს, მადრისიშ დეპარტამენტის, ნიკარაგუას დო ინაკათუ კარიბიშ ზუღას. კოკოშ სიგინძა რე 750 კმ. ღანჩოშ ფართობი 24,767 კვ.კმ.
კატეგორია:ნიკარაგუაშ წყარმალუეფი კატეგორია:ჰონდურასიშ წყარმალუეფი კატეგორია:ცენტრალურ ამერიკაშ წყარმალუეფი
გარახონაიშ ნაციონალური პარკი
გარახონაიშ ნაციონალური პარკი (Parque nacional de Garajonay) — იდვალუაფუ ესპანეთის, კანარიშ კოკეფიშ კოკი გომერას. 1981 წანას მიღჷ ნაციონალური პარკიშ სტატუსი, 1986 წანას გემშეღეს იუნესკოშ კულტურული მონძალაშ ერკებულშა (კრიტერიუმი:VII, IX). პარკიშ ფართობი რე 40 კმ2. ჯოხოდვალა მიღჷ გარახონაიშე (კოკიშ უმაღალაში კონკა - 1484 მ.). პარკიშ ტერიტორია იდვალუაფუ ზუღაშ დონეშე 790-1400 მეტრაშ სიმაღალას.
გარა დო ხონაი
პარკის მარენჯ სტატუეტეფს დო პარკის ჯოხოქ გიადუ აბანობური მახორუეფიშ გუანჩეფიშ ტომარეფიშ ჸოროფილეფიშ პატიშოჩამალო, ნამუეფიშ ისტორია მეგჷ რომეოშ დო ჯულიეტაშ ისტორიას. გარა რდჷ კოკი გომერაშ პრინცესა, ხონაი რდჷ კოკი ტენერიფეშ მაფაშ სქირი.
შამქორიშ ლჷმა
აზერბაიჯანიშ ილდეღიზიდ ათაბეგიშ უსკე ყიზილ-არსლანიშ (1186-1191) ღურაშ უკული ხემანჯღვერობაშე ლჷმაქ მუშ ჯიმასქუალეფს შქას ეტირხჷ. ოშქარ ჯიმაქ აბუ-ბაქრიქ დამარცხჷ უნჩაში ჯიმა ხუტლუ ინანჩი დო მუქ იხვამილუ ათაბეგობა. უკლაშ ჯიმაქ ამირ მირან შირვანშაჰ აღსართან მაართას ქესინჯჷ. აბუ-ბაქრიქ მალას თინეფი ხოლო დამარცხჷ. თი ხანს დიხაშ ნწალუაქ აკოტახჷ შირვანიშ დუდი ნოღა შემახა დო თექ ბრელი ადამიერ ქეკიდჷნუ. შირვანშაჰიქ დო ამირ მირანქ მოხვარა საქორთუოშ მაფას, თამარს ქოთხის, ნამუქჷთ ვადუვარუ თინეფს მოხვარა. ათეშ უკული არსართანქ დო ამირ მირანქ ქახოლეს თამარს. საქორთუოს თინეფი საზეიმოთ მიღეს დო ლჷმუაშო დიჭყეს ხაზჷრუა.
გარახონაიშ ნაციონალური პარკი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ესპანეთიშ არქიტექტურა კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ესპანეთის
შამქორიშ ლჷმა
ათაბეგ აბუ ბაქრიქ ხოლო ქაუდირთჷ ხაზჷრუას დო მეზობელი მუსულმანი გამგებელეფი ქიჭანუ. ბაღდადიშ ხალიფაქ მუს მუშ შილა დო 1000 ოქრო ქუმუჯღონჷ. აბუ ბაქრიქ ნოღა განძა ქიმიოტუ, ბჟადალშა მიდართჷ ტერიშ აკახვალამუშა დო ჯიხა-ნოღა შამქორწკუმა დებანაკჷ. საქორთუოშ ჯარს დავით სოსლანი დუდენდჷ. მუჟამს შამქორშა ხოლოშა ქიმერთესჷნ, მუქ ჟირო გორთჷ მუში ჯარი. ჭიჭე ნორთიქ ხიბაწკჷმა ქიდიჭყჷ ლჷმა, უმოს დიდ ნორთით დავით სოსლანქ ტერს ოჭიშშე ქიგიაშქუ. გლახა დო ულჷ შარაშ გურშენი მუშ ჯარს დეგვიანჷ დო თი რაზმის ნამუთ ხიბაწკჷმა გერდჷ, ჭე ხანს გუჭირდჷ, მარა ბოლოს დავით სოსლანქ ქიმიეხვარჷ ჯარით დო თექ გეგნოჭყვიდჷ ლჷმაშ ბედი. აბუ ბაქრიქ ინტჷ. ქორთუეფქ განძაშ ბაღეფშახ ქიმიათხოზეს ნტერს. მაჟირა დღას შამქორალემქ ნოღაშ კილეფ ქიმეჩეს ქორთუეფს. მალას განძა ხოლო დემორჩილეს.
შამქორიშ ლჷმას ქორთუეფიშ ჯარქ დიდი ღმალა ქეშეჸოთჷ ხეშა. ხალიფაშ მოჯღონელი შიალ, ნამუთ ქორთუეფქ ქაშეჸოთეს ხეშა, თამარქ გელათიშ მონასტერს შეწირჷ. კანკალე დოკუმენტეფიშ მეჯინათ, ქორთუეფქ შამქორიშ ლჷმას დამარცხეს მუსულმანური ქიანეფიშ დიდი კოალიციური ჯარი, სოდე ითამ შქა აზიაშე დო ინდოეთშე ჭანაფილი მალიმალრეფი რდეს. სინანდულეს ხოლოშიან ბჟაიოლს თიწკჷმა ვარდჷ სიტუაცია კოალიციურ ლჷმაშ მანწყუალო. ქორთუეფს საქვარი უღუდეს ირანიშ აზერბაიჯანიშ ათაბეგიშ, აბუ ბაქრიშ ოურდუმე ძალაწკჷმა, ნამუსჷთ შილებე მეზობელ ამირეფქ ქიმუხვარეს მუნეფიშ ჯარეფი.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქორთუოშ ლჷმეფი
ჯვ. წ. 493
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 493 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
ჯვ. წ. 1102
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1102 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
მოლდოვა
მოლდოვა (რუმ. Moldova), ოფიციალურო მოლდოვაშ რესპუბლიკა (რუმ. Republica Moldova) — სახენწჷფო ბჟაეიოლ ევროპას, რუმინეთი დო უკრაინა შქას. ქიანაშ ნანანოღა - კიშინიოვი.
გეოგრაფია
მოლდოვა იდვალუაფუ ობჟათე-ბჟაეიოლ ევროპას. ბჟაეიოლშე ომძღჷ უკრაინა, ბჟადალშე - რუმინეთი. ქიანაშ ფართობი რე 33.700 კვ.კმ. რუმინეთიწკჷმა მოლდოვაშ სანძღოეფი მეჸუნს წყარმალეფს - პრუტის დო დუნაის. ქიანაშ უმაღალაში კონკა რე დეალულ ბელენეშტი - 430 მ.
ეკონომიკა
მოლდოვას მოხუჯური კლიმატური პიჯალეფი რე, მუთ ირზენს ოფუტეშ მეურნებაშ გოვითარაფაშ საშუალებას. თეშენი ქიანაშ ექსპორტიშ უმეტაშ თია უკინებუ კვებაშ პროდუქტეფს, დარანას (ღვინს), ტექსტილს, თუთუმს. უღუ ჭიჭე მუდანობათ მინერალური რესურსეფი - ფოსფორიტი, თაბაშირი, კირქუა. ენერგომატარებელეფს - გაზის, ნავთობის დო ქუანოშქერს უმოსო რუსეთიშე ღებულენს. მოლდოვაშ ვალუტა რე მოლდოვური ლეი (MDL).
უხოლაში ისტორია
1991 წანას მოლდოვაქ გაგმაცხადჷ ზოხორინელობა, მუსუთ მაჸუნუ სეპარატისტული ყარაფეფიშ გააქტიურებაქ ქიანაშ შხვადოშხვა რეგიონეფს. თიმ წანას დნესტრიშპიჯეთიშ სლავურ მახორობაქ გაგჷმაცხადჷ დნესტრიშპიჯეთიშ მოლდოვური რესპუბლიკა, ნამუშ სტატუსშეთ ამდღა ხოლო მეურს მორაგადაფეფი. 1994 წანას მოლდოვაშ პარლამენტიქ ქიმიღჷ კანონი გაგაუზიაშ ტერიტორიული ავტონომიაშე.
კატეგორია:მოლდოვა კატეგორია:ევროპაშ ქიანეფი
სტივენ ზეილიანი
სტივენ ზეილიანი (Steven Zaillian; დ. 30 ღურთუთა, 1953, ფრესნო) — ამერიკალი სცენარისტი, რეჟისორი, მემონტაჟე დო პროდიუსერი. მეღებული აფუ ოსკარიშ ჯილდო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი სცენარისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1953
გრიგოლ მგალობლიშვილი
thumb|გრიგოლ მგალობლიშვილი გრიგოლ მგალობლიშვილი (დ. 7 გჷმათუთა, 1973, ქართი) — ქორთუ პოლიტიკოსი, საქორთუოშ პრემიერ-მინისტრი 2008 წანაშ 1 გერგობათუთაშე 2009 წანაშ 6 ფურთუთაშ.
კატეგორია:დუნაბადი 1973 კატეგორია:საქორთუოშ პრემიერ-მინისტრეფი კატეგორია:ქორთუ პოლიტიკოსეფი
ჯვ. წ. 1103
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 1103 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
რონა
რონა (Rhône, Rhodanus) — წყარმალუ შვეიცარიას დო საფრანგეთის. ოდუდე უღჷ ლეპონტიშ ალპეფს, რონაშ ჯიშთის. გინმურს ჟენევაშ ტობას დო გიშმურს რონაშ რზენშა. ჟირი ჸათ აკათუ სქირონაშქა ზუღაშ ლიონიშ ჸუჯის დო ორჩქინანს დელტას. რონაშ თარი ნადუეფი რე: მარძგვანი - ენი, სონა, არდეში; კვარჩხანი - იზერი, დიურანსი. უმოსო ირდუ თირიშ დო ჯიშთიშ წყარეფით. წყარმალუ სონაწკჷმა კათინიშ უკული წყარმალუშ წყარამობა კვათჷრას ირდუ. რონა საფრანგეთიშ არძაშე წყარხვეიანი წყარმალუ რე. მიშაკათაფუწკჷმა წყარიშ ხარჯი 1780 მ3/წმ. ონიშე რე წყარმალუ ენიშ მიშაკათაფუშახ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შვეიცარიაშ წყარმალუეფი კატეგორია:საფრანგეთიშ წყარმალუეფი
ჯვ. წ. 494
— ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 494 წანა.
ნაღურა
კატეგორია:
დაჩხირუანი დიხაშ ერუანული პარკი
დაჩხირუანი დიხაშ ერუანული პარკი (Tierra del Fuego National Park) — ერუანული პარკი არგენტინას, კოკი დაჩხირუანი დიხაშ არგენტინაშ დორხველ ტერიტორიას. დირსხუ 1960 წანას.
იდვალუაფუ ნოღა უშუაიაშ მუკი-მუკის, ჩილეშ თანჯაშ მანგის. ფართობი 630 კმ². პარკის ანდა წყარგელაფუ, გვალა დო უგურყელი რე. დორსხუაფილი რე აბანობური გარემოშ თხილუაშენი. თაქ ხე ანდა გვარობაშ ჩხოლარი.
ანკიტა ლოხანდე
ანკიტა ლოხანდე თაშნეშე ანკიტა ლოკჰანდე — ინდოარი ტელევიზიაშ არტისტი. მუშ დებიუტიქ დიჭყჷ 2009 წანას, Zee TV-იშ სერიალს Pavitra Rishta (საქორთუოს: სერიალი ფიცი). თინა თაშნეშე მურიცხეფიშ ოსხაპალი რეალითი შოუ Jhalak Dikhhla Jaa (სეზონი 4)-ს ხოლო ოკათუდჷ, სუშანტ სინგჰ რაჯპუტწკჷმა Sony TV-ს.
UTC+09:00
450px|right|thumb|UTC+09:00 მოსოფელიშ ბორჯიშ ორტყაფუშ რუკას ღილე-ჸვინთელი — UTC+09:00-იშ ზონა ედომუშამი წანაშ გოძვენას; ცაშფერი — UTC+09:00-იშ ზონა ოკიანეეფს
UTC+09:00 — ბორჯიშ ორტყაფუ, ნამუთ გეჸვენჯი სახენწჷფოეფს დო ტერიტორიეფს გიმირინუაფუ:
რესურსეფი ინტერნეტის
UTC+09:00
მანგაკა
მანგაკა (漫画家) — იაპონური ზიტყვა, ნამუთ შანენს „კომიქსეფიშ ხანტუს“. იაპონიაშ ფარგანეფს გალე თინა შანენს „მანგაშ ხანტუს“. მანგაკა კინ მუ რე გამაგე პერსონაჟეფიშ დიზაინიშ აკომუშებას (გჷშარკებაშ უმშო) დო შხირას (მუ ვარე სცენარიშ ავტორი-და) გეჸვენჯი ნახანდიშ სიუჟეტსჷთ მუშენს. 2006 წანაშ მუნაჩამეფით, იაპონიას 3000-შა მანგაკა რე.