cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ალეკ გინესი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1914 კატეგორია:ნაღურა 2000
სენტ-ვინსენტი დო გრენადინეფიშ ადმინისტრაციული დორთუალა
thumb|right|250px|სენტ-ვინსენტიშ დო გრენადინეფიშ ადმინისტრაციული რუკა სენტ-ვინსენტი დო გრენადინეფიშ ადმინისტრაციული დორთუალაშ ართური ოლქი (parish) რე. ქიანაშ ტერიტორია 6 ოლქო ირთუ, ნამუშეთე ხუთი თარ კოკის (სენტ-ვინსენტი) იდვალუაფუ, მაამშვა ოლაი აკმაართიანენს დოსქილადირ მორჩლ კოკეფს, გრენადინეფიშ არქიპელაგიშ კოკეფს.
ბრიტანეთიშ იმპერია
ბრიტანეთიშ იმპერია — დომინიონეფიშ, პროტექტორატეფიშ, კოლონიეფიშ, მანტადეფიშ დო შხვა ტერიტორიეფიშ ართობა, ნამუეფსჷთ გოართოიანაფილი ომაფეშ ხეშუულება იფაჩუდჷნ. იმპერიას გაჭყაფუ მეჩჷ ზუღაშმელენურ ოპალუეფქ დო ოვაჭარე ჭურჭულეფქ, ნამუეფიშ დორსხუაფა ინგლისიქ XVI – XVIII ოშწანურეფს მახუჯჷ. გომორძგვილობაშ კონკაშ ბორჯის ბრიტანეთიშ იმპერია მოსოფელს ფართობიშ მეჯინათ უდიდაში იმპერია რდჷ დო მოსოფელიშ უთარაშ სახენწჷფოს წჷმარინუანდჷ. 1913 წანაშო, ბრიტანეთიშ იმპერიას გოლინა უღუდჷ 412 მილიონ ადამიერშა (თიმ ბორჯიშო მოსოფელიშ მახორობაშ 23%), ტერიტორიაშ ფართობი რდჷ 35,500,000 კვ.კმ (ხმელეთის 24%), მუშ შედეგო გოართოიანაფილ ომაფეშ პოლიტიკური დო კანონმადვალე სისტემა, თეშ მუჭოთ ნინეფიშმენცარობაქ დო კულტურაქ მოსოფელს ფართოთ გიფაჩჷ, არძაშე უმოსო ჸოფილ კოლონიეფს დო დომინიონეფს. იმპერიაშ „ორქოშ ხანს“ თის მიშინუანდეს, მუჭოთ „იმპერიას, ნამუსჷთ ბჟა დღას ვალმურსჷნ“ (The empire on which the sun never sets) — უდიდაში ფართობიშ გეშა, დღაშ არძანერ ბორჯის ბრიტანეთიშ იმპერიაშ ართ ტერიტორიას ბჟა იშენით ბარჩხალანდჷ.
დიდი გეოგრაფიული მეგორაფეფიშ ბორჯის, XV დო XVI ოშწანურეფს ესპანეთიქ დო პორტუგალიაქ, ზუღაშმელენი მეგორაფეფიშ პიონერეფქ, მეგორაფეფიშ პროცესის დიდი ზუღაშმელენი იმპერიეფიშ დორსხუაფა მახუჯეს. მალას თინეფიშ სამანგას ქჷგიჸანეს ინგლისიქ, საფრანგეთიქ დო ნიდერლანდეფქ: სუმ ევროპულ სახენწჷფოქ დორხველური კოლონიეფი ქჷდარსხუეს მუჭოთ ამერიკას, თეშ აზიას. XVII დო XVIII ოშწანურეფს აბანი უღუდჷ მიარე ლჷმას მაჸვენჯი ევროპულ ქიანეფს შქას, ნამუეფიშ შედეგო ინგლისიქ (მოგვიანაფათ 1707 წანაშ ინგლის-შოტლანდიაშ უნიაშ აქტიშ შედეგო წჷმოქიმინელი გოართოიანაფილი ომაფე) დომინანტი კოლონიალური იმპერიათ გჷნირთჷ ამერიკას დო აზიას.
სქოლიო
კატეგორია:გოართოიანაფილი ომაფეშ ისტორია კატეგორია:იმპერიეფი კატეგორია:ბრიტანეთიშ იმპერია კატეგორია:ჸოფილი იმპერიეფი
რუსეთიშ იმპერია
რუსეთიშ იმპერია (პრე-რეფორმაშახიანი რუსული: Россійская Имперія, თეხანური რუსული: Российская Империя) — დირსხუ 1721 წანას, იმპერიაქ აკოცუ 1917 წანაშ რევოლუციაშ უკული. ვინდარო რუსეთი იმპერიულ სახენწჷფოთ გჷმიცხდებუდჷნ, თეიშახ რდჷ ომაფე, აკოცჷმაშ უკული აკიქიმინჷ ახალ სახენწჷფო სხუნუეფიშ რსხუქ. იმპერიული რუსეთი ფართობით, მასუმა რდჷ მოსოფელიშ იმპერიეფს შქას. თის ხვალე ბრიტანეთიშ დო მონღოლეთიშ იმპერიეფი უწორუანდეს. რუსეთი იკათუანდჷ ევროპაშ დო აზიაშ ფართე ტერიტორიეფს. რუსეთიშ აკოდგინალუაშა მიშმეშჷ ტერიტორიეფი ოორუე ამერიკას.
ჩაჟაში
ჩაჟაში — ოფუტე მესტიაშ მუნიციპალიტეტის, უშგულიშ თემიშ ცენტრი.
რუსეთიშ იმპერია
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რუსეთიშ ისტორია კატეგორია:ისტორიული სახენწჷფოეფი კატეგორია:ჸოფილი იმპერიეფი
ჩაჟაში
ორენი
ჩაჟაში იდვალუფუ წყარმალუეფიშ ინგირწყარიშ დო შავწყალა-ქვიშარაშ აკათაფუს, ზუღაშ დონეშე 2160 მეტრის, მესტიაშე 45 კმ. ოფუტეს რე საჯარო სკოლა.
ეტიმოლოგია
ჩაჟაში შონურო შანენს საბეკის (ჩაჟ „ცხენი“). ლეგენდაშ მეჯინათ, უშგულშა ეკულირი თამარ მაფა ცხენეფს თე ოფუტეს აჩერენდჷ.
სქოლიო
კატეგორია:მესტიაშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი საქორთუოს
უილიამ ჰოლდენი
უილიამ ჰოლდენი (William Holden; 17 პირელი, 1918 — 12 გერგობათუთა, 1981) — ამერიკალი არტისტი. 50-იანი წანეფიშ ართ-ართი არძაშე ჩინებული დო მაღალგინოგაფური არტისტი.
მარგალეფიშ მუნიციპალიტეტი
მარგალეფიშ მუნიციპალიტეტი ვარდა მარგალეფი (Margalef de Montsant, Margalef, Margalef) —  მუნიციპალიტეტი ესპანეთის, მიშმურს კატალონიაშ ავტონომიური რეგიონიშ ტარაგონაშ აკოდგინალუაშა. მუნიციპალიტეტი მიშმურს პრიორატიშ რაიონიშ (კომარკაშ) აკოდგინალუაშა. ფართობი — 34,7 კმ². მახორობა — 115 ადამიერი (2010).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ტარაგონაშ მუნიციპალიტეტეფი კატეგორია:ესპანეთიშ მუნიციპალიტეტეფი
ედი ირი
ედი ირი (Eddie Eyre; დ. 24 ივანობა, 1988) — ინგლისარი არტისტი. დაბადებაშ ჯოხო რე ედი ვისლონი, ჩინებული რე გეროლდ ჰაიტაუერიშ როლით HBO-შ სერიალშე ოხვისტეეფიშ ლაჸაფი (2018).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია: ინგლისარი არტისტეფი
ბესკიდეფი
ბესკიდეფი (Бескиди, Beskidy, Beskydy) — ბჟადალ დო ნორთობურო ბჟაეიოლ კარპატეფიშ ოორუე ნორთის ქჷნდჷრეფიშ ღოზი პოლონეთიშ, უკრაინაშ, სლოვაკეთიშ დო ჩეხეთიშ ტერიტორიეფს. ირთჷ ბჟადალ დო ბჟაეიოლ ბესკიდეფო. ბჟაეიოლი ბესკიდეფი იდვალუაფუ პოლონეთის, უკრაინას დო სლოვაკეთის. აკმოდირთჷ ჟირი თარი ნორთიშე: ბჟაეიოლშე ბეშჩადი (გვალა ტარნიცა, 1348 მ) დო ბჟადალშე დაბალი ბესკიდეფი (გვალა ლაცკოვა, 997 მ). მიორხველანა თაშნეშე ონდავაშ სუბეს დო უკრაინაშ კარპატეფიშ ოორუე-ბჟადალ ნორთის, თაშ ჯოხოდვალირი დნესტრიშ ბესკიდეფს (გვალა მაგურა, 1363 მ). ბჟადალი ბესკიდეფი იდვალუაფუ პოლონეთის, სლოვაკეთის დო ჩეხეთის. ირთჷ ჟირ ნორთო: ბჟადალშე მორავია-სილეზიაშ ბესკიდეფი (გვალა ლისა-გურა, 1323 მ) დო ბჟაეიოლშე მაგურაშ ბესკიდეფი (გვალა ბაბია-გურა, 1725 მ). ბესკიდეფი აკნაგებჷ რე ცარცული დო ნასუმელა ქვიშაქუეფით დო ფიქალეფით. კართეეფს 1400 მ-შახ ესვარილი დო წვიწვამი ტყალეფი რე, ჟილეშე — ჯაღირა დო სუბალპური დოლოეფი.
ლიტერატურა
კატეგორია:პოლონეთიშ ქჷნდჷრეფი კატეგორია:სლოვაკეთიშ ქჷნდჷრეფი კატეგორია:ჩეხეთიშ ქჷნდჷრეფი კატეგორია:უკრაინაშ ქჷნდჷრეფი
ტომოჰავკი (რაკეტა)
მინი|300პქ|სუამი რაკეტა Tactical Tomahawk Block IV გომორსებაშ ბორჯის. ობჟათე კალიფორნია ტომოჰავკი ვარდა ტომაჰოკი (BGM-109 Tomahawk, ) — სტრატეგიული დო ტაქტიკური შანულობაშ, ამერიკული მიარეღანკამი შორი ქიმინჯალაშ მაღალი სიზუსტეშ ჟიბგერაფონი სუამი რაკეტა (სრ). ფურინუას არსულენს გოთანჯილო აბანიშ რელიეფიშ გინოღულერობაშ მორჩილ სიმაღალეეფს. ააშ-იშ ოზუღე ნძალეფიშ ხვამარდეფიშ დო ნიშეფიშ აკოანჯარაფას რე, ნამუთ გიმირინუაფუდჷ ააშ-იშ ნაკათინა შანულამ ოურდუმე კონფლიქტეფს, თე რაკეტაშ აკონაჯარაფაშა მეღებაშ მომენტშე, 1983 წანაშე. რაკეტაშ საორიენტაციო ფასი რე 1,45 მილიონი დოლარი (2014).
სქოლიო
კატეგორია:სუამი რაკეტეფი კატეგორია:ააშ-იშ ორაკეტე ანჯარეფი
ჩარლზ ლოტონი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი კატეგორია:ნაღურა 1962 კატეგორია:დუნაბადი 1899
პანდემია
პანდემია (pandemia — ედომუშამი კათა) — ეპიდემია, ნამუსჷთ ახასიათენს ინფექციური ლახარეფიშ (სამანგ. ხოლერა, გრიპი) გოფაჩუა ართი ნამდგაინ ქიანაშ, თიშ მახურგე ქიანეფიშ ვარდა მოსოფელიშ მიარე ქიანაშ ტერიტორიას.
ლიტერატურა
კატეგორია:ეპიდემიოლოგია
ოსკარ უაილდი
ოსკარ უაილდიქ დებადჷ ანგლო-ირლანდიარი ინტელექტუალეფიშ ფანიას. გურაფულენდჷ დიო ტრინიტი-კოლეჯის დო უკულ ოქსფორდიშ უნივერსიტეტის. სტუდენტობაშ ბორჯის მუში ომენცარე ხემანჯღვერეფიშ უოლტერ პატერიშ დო ჯონ რესკინიშ გოლინათ დეეხოლჷ ფილოსოფიური გემაჸვენჯობას ესთეტიზმის. გურაფაშ თებაშ უკული, უაილდიქ ოცხოვრებშა ლონდონშა გეგნორთჷ, სოდეთ ქაკათჷ შანულამ კულტურულ დო სოციალურ ბუნეფს.
ოსკარ უაილდიქ ლონდონიშ უკულ, ართი პერიოდის ამერიკაშა დო კანადაშა მიდართჷ, სოდეთ ატარენდჷ ლექციეფს, ნამუეფით ორხველუდჷ ხელუანობაშ ინგლისური რენესანსის. უკულ მალას, ოსკარ უაილდიქ კინ ლონდონშა დირთჷ დო მუშობა ქიდიჭყჷ ჟურნალისტო.
1890 წანას ოსკარ უაილდიქ გჷმაბჟინუ რომანი "დორიან გრეიშ პორტრეტი", ნამუქჷთ ავტორს დიდი პოპულარობა მოუღჷ.
მუჭოთ ჰომოსექსუალისტი, ჰომოსექსუალური აქტიშ გეშათ, უაილდი სასამართალოს გეგნოჩეს დო 1895-1897 წანეფს ჯიხას ქუდახუნეს. ღურაშახ, ეკონია წანეფს უალდი პარიზის ცხოვრენდჷ დო ბრიტანეთიშა ვადურთინჷ. ოსკარ უაილდიქ ღურუ 1900 წანაშ 30 გერგობათუთას, 46 წანერქ, მენინგიტით.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ირლანდიარეფი კატეგორია:ირლანდიარი ჭარუეფი კატეგორია:ირლანდიარი დრამატურგეფი კატეგორია:ირლანდიარი პოეტეფი კატეგორია:ლგბტ ჭარუეფი კატეგორია:ლგბტ პოეტეფი კატეგორია:ლგბტ დრამატურგეფი კატეგორია:ლგბტ ავტორეფი
მარგარიტ იურსენარი
მარგარიტ იურსენარი (ფრანგ. Marguerite Yourcenar, თახმი ჯოხო - მარგარიტ ანტუანეტ ჟან მარი გიზლენ კლენევერკ დე კრეიანკური, ფრანგ. Marguerite Antoinette Jeanne Marie Ghislaine Cleenewerck de Crayencour; დ. 8 მანგი, 1903, ბრიუსელი, ბელგია — ღ. 17 გერგობათუთა, 1987, ბარ-ჰარბორი, მენი, ააშ) — ფრანგი ჭარუ, პოეტი დო ნოველისტი, მაართა ოსური ნამუქჷთ გიშაგორილქ იჸუ საფრანგეთიშ აკადემიაშ მაკათურო 1980 წანას.
მარგარიტ იურსენარიქ დებადჷ ბელგიაშ ნანანოღა ბრიუსელს. ლიტერატურათ ორდოიანი წანეფიშე დეინტერესჷ. მაართა ნაწარმებეფი 1920-იან წანეფიშ ბოლოს გჷმაბჟინუ. 1939 წანას ამერიკაშა მიდართჷ, სოდეთ ლექციეფს კითხულენდჷ ნიუ-იორკის დო სარა ლოურენსიშ კოლეჯის.
მარგარიტ იურსენარი რე ავტორი რომანეფიშ, თხობელუეფიშ, სტატიეფიშ, ესეეფიშ, პიესეფიშ, ნათანგეფიშ დო ავტობიოგრაფიული ტრილოგიაშ.
1951 წანას, საფრანგეთის გიშართჷ იურსენარიშ რომანქ "ადრიანეშ მემუარეფი", ნამუქჷთ ავტორს დიდი პოპულარობა მოუღჷ.
მარგარიტ იურსენარი რდჷ შხვადოშხვა საირქიანო ჯილდოეფიშ დო პრემიეფიშ ლაურეატი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგეფი კატეგორია:ფრანგი ჭარუეფი კატეგორია:ლგბტ ჭარუეფი კატეგორია:ლგბტ ავტორეფი
უჩა ჭირი
პანდემიაქ ქაძირუ შქა ოშწანურეფიშ მედიცინაშ სუსთარობა დო რელიგიური ინსტიტუტეფიშ უჭყანერობა ჭირწკჷმა ბურჯაფის, ნამუშ შედეგო დიჭყჷ კაპუეფიშ დუდიშ დიხაშა დოჩანაფაშ კულტეფიშ დო ჩუღურწუმეფიშ ეჸონუა, პოტენციური „მჷმაწამალარეფიშ“ დო „ჭირიშ ოჭამალარიშ გჷმაფაჩალეფიშ“ თხოზინი, თანშეშე რელიგიური ფანატიზმიშ დო რელიგიური უმერგეშობაშ მოზღვარუა. უჩა ჭირქ კოლოსალური ნოქური გიოხუნუ ევროპაშ ისტორიას დო დაღი გიოდჷ ეკონომიკას, ფსიქოლოგიას, კულტურას დო მახორობაშ გენეტიკურ აკოდგინალუასჷთ.
ეპიდემიაშ ინფექციური აგენტი რდჷ ჭირიშ ბაცილა Yersinia pestis, ნამუქჷთ დადასურჷ უჩა ჭირით ღურელეფიშ ნოსქილადეფიშ გენეტიკურ გჷმორკუალეფქ, ნამუეფიშ გეშა ჩინებეფქ გჷმიბჟინუ 1998 წანას. ჯვეშო რსებენდჷ შხვა ჰიპოთეზეფი ლახარაშ გჷმმაჭანაფალი ბაძაძიშ გეშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:უჩა ჭირი კატეგორია:ეპიდემიეფი
ლუკ რობერტსი (არტისტი)
ლუკ რობერტსი (Luke Roberts; დ. 5 გჷმათუთა, 1977, ვუდბრიჯი, საფოლკი) — ინგლისარი არტისტი. ჩინებული რე არტურ დეინიშ როლით HBO-შ სერიალშე ოხვისტეეფიშ ლაჸაფი (2018).
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია: ინგლისარი არტისტეფი
ჰენრიკ იბსენი
ჰენრიკ იოჰან იბსენი (ნორვ. Henrik Johan Ibsen; დ. 20 მელახი, 1828, შიენი, ტელემარკი, ნორვეგია — ღ. 23 მესი, 1906, ქრისტიანია, ნორვეგია) — ნორვეგიალი ჭარუ, პოეტი დო დრამატურგი. იბსენი რდჷ ართ-ართი პირველი, ნამუქჷთ მიშეღჷ მოდერნიზმი თეატრიშა. თინა მერჩქინელი რე რეალიზმიშ ართ-ართ დუმარსხუაფალო დო ართ-ართ უდიდაშ დო გოლინიან დრამატურგო. იბსენი შინელი რე პიესეფით: „ბრანდი“, „პერ გიუნტი“, „იმპერატორი დო გალილეარი“, „კენჯაშ ჸუდე“, „მოძირაფეფი“, „ხარხიშ ტერი“, „ტყარი კვატა“, „როსმერსჰოლმი“, „ჰედა გაბლერი“, „ორსანტი სოლნესი“ დო „მუჟამს ჩქი, ღურელეფი გობკურცხუთჷ“. იბსენი პიესეფს დანიურ ნინაშა ჭარუნდჷ.
ჰენრიკ იბსენიქ დებადჷ 1828 წანაშ 20 მელახის, დიდარი კომერსანტეფიშ ფანიას. იბსენიშ ფანიას 1830-იან წანეფს ფინანსურ პრობლემეფქ ქაშუ დო მალას გეკოტრეს. 1844 წანას იბსენიქ მუშობა ქიდიჭყჷ აფთიაქის. ჸათე პერიოდიშე დიჭყჷ ლერსეფიშ ჭარუა. იბსენიშ პირველი პიესა რდჷ „კატილინა“, ნამუქჷთ 1848-1849 წანეფს იჭარჷ დო 1850 წანას გიშართჷ. პიესა სცენას ვადოდგჷმე. იბსენიშ პირველი პიესა ნამუქჷთ დიდგინჷ რდჷ „ონთხორუეშ ზუგა“, მარა თის პოპულარობაქ ვეიაჭოფჷ. 1852-1857 წანეფს იბსენი ხემანჯღვერენდჷ ბერგენიშ პირველ ერუანულ თეატრის, 1857-1862 წანას იბსენი რდჷ ქრისტიანიაშ ნორვეგიული თეატრიშ ხემანჯღვერი.
1864-1891 წანეფს ჰენრიკ იბსენი ცხოვრენდჷ რომს, დრეზდენს დო მიუნხენს.
ჰენრიკ იბსენი რდჷ დანებროგიშ ორდენიშ დიდი ჯვარიშ, პოლარული მურიცხიშ ორდენიშ დიდი ჯვარიშ დო წიმინდე ოლაფიშ ორდენიშ დიდი ჯვარიშ კავალერი. 1902, 1903 დო 1904 წანეფს ნომინირაფილი რდჷ ნობელიშ პრემიაშა ლიტერატურაშ დარგის.
ჰენრიკ იბსენიქ დიდი გოლინა იღვენუ გიშარჩქინელი დრამატურგეფიშ დო ნოველისტეფიშ ჯორჯ ბერნარდ შოუშ, ოსკარ უაილდიშ, ართურ მილერიშ, მარგარიტ იურსენარიშ, ჯეიმზ ჯოისიშ, იუჯინ ო’ნილიშ დო მიროსლავ კრლეჟაშ ლიტერატურულ კარიერაშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ნორვეგიალეფი კატეგორია:ნორვეგიალი დრამატურგეფი კატეგორია:ნორვეგიალი პოეტეფი კატეგორია:ნორვეგიალი ჭარუეფი
უილიამ გოლდინგი
სერ უილიამ ჯერალდ გოლდინგი (ინგლ. Sir William Gerald Golding; დ. 19 ეკენია, 1911, ნიუკი, კორნუოლი, ინგლისი — ღ. 19 მანგი, 1993, პერანაუორტალი, კორნუოლი, ინგლისი) — ბრიტანალი ჭარუ, დრამატურგი, ნოველისტი დო პოეტი, შინელი რე ოდებიუტე რომანით "ჭანდეფიშ პატონი", ნამუქჷთ 1954 წანას გიშართჷ დო ავტორს მოუღჷ დიდი პოპულარობა დო თაშნეშე, ტრილოგიათ "დიხაუჩაშ ძგაშა". უილიამ გოლდინგიქ 1983 წანას მიპალუ ნობელიშ პრემია ლიტერატურაშ დარგის.
უილიამ გოლდინგი ნობელიშ პრემიაშ გარდა, რდჷ შხვადოშხვა პრესტიჟული ჯილდოეფიშ დო პრემიეფიშ ლაურეატი. 2008 წანას, ჟურნალი The Times-იქ მიშეჸონჷ მაეჩა ოშწანურაშ უდიდაში 50 ბრიტანალი ავტორეფიშ ერკებულშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბრიტანალი ჭარუეფი კატეგორია:ბრიტანალი დრამატურგეფი კატეგორია:ბრიტანალი ნოველისტეფი
ჭირი
ჭირი (pestis — ლახარა) — ორთაშობური ნერჩიშ მაღვენი წვავე ინფექციური ლახარა კარანტინული ინფექციეფიშ ბუნაშე. მუმკურს გიშაკერძაფილო მონკა საართო დგომარობათ, ჩხე დო ჩხურუეფით, ლიმფური კანძეფიშ, ფიჟვეფიშ დო შხვა დინოხოლენი ორგანოეფიშ დოზიანაფათ, შხირას სეფსისიშ გოვითარფათ. ლახარა იხასიათებუ მაღალი ლეტალურობათ (ღურალათ) დო ძალამ მაღალი ინფექციურობათ.
ორთაშობურ ნერძეფს ინფექციაშ წჷმოქიმინუაშ წყუეფს დო რეზერვუარეფს წჷმარინუანა ქვერქუეფი — აღიაღეფი, ჰალაიეფი, ვირეფი (ტუტაშფერი დო უჩა), თაშNეშე ყურდგელიშობურეფი, კატუეფი დო არქემეი. ინფექციაშ წჷმოტურაფაშ გინმაღელი 55 შხვადოშხვა გვარობაშ წყირი რე.
წჷმმატურაფალს წჷმარინუანს ჭირიშ ბაცილა (Yersinia pestis), ნამუსჷთ 1894 წანაშ მანგის მიოგორეს ფრანგი ალექსანდრე იერსენქ დო იაპონარი კიტასატო სიბასაბუროქ.
ჭირიშ ჩინებულ პანდემიეფქ, ნამუეფქჷთ მილიონობათ თელარა ქეკიჸვილეს, ტომბა ნოქური ქჷდიტუეს ედომუშამი კოჩობურობაშ ისტორიას.
სქოლიო
კატეგორია:ბიოლოგიური ანჯარი კატეგორია:ჭირი
მარქვალი
thumb|270px|ქოთომიშ დო ჭყორიშ მარქვალეფი მარქვალი — ოჭკომალი პროდუქტი. არძაშე შხირას, მუჭოთ წესინ, ქოთომიშ მარქვალს ჭკომჷნა. მარქვალი აკმოდირთუ რსულფასამი ცილეფით. ქოთომიშ მარქვალიშ ოშქაშე სტანდარტული წონა აკმადგინანს — 40 გ. თინეფშე ცილაშა მოურს დოხოლაფირო — 56 %, გური — 32%, ხეჭი — 12 %.
გიშმართჷნა ოტაბაკე მარქვალიშ სუმ ტიპის:
ირი დიეტური დო ოტაბაკე ქოთომიშ მარქვალი ირთუ I დო II კატეგორიეფო, ნამუთ გინორთელი რე წონათ დო ხარისხით. II კატეგორიაშ მარქვალეფი ნარკის იწონჷნა დო ხარისხით მუზმარენით დაბალას რე, მორო თეჯგურა მარქვალი უმოსი ახალი რე დო ოჭკომალო მორგე რე.
სქოლიო
კატეგორია:მარქვალი
ააშ-იშ ოზუღე ნძალეფი
მინი|300პქ|ააშ-იშ ოზუღე ნძალეფიშ დეპარტამენტიშ ემბლემა ააშ-იშ ოზუღე ნძალეფი (United States Navy, USN) — ააშ-იშ ოზუღე ოპერაციეფიშ უჭყაფა დო აკოანჯარაფილი ნძალეფიშ გვარობა, თაშნეშე, ააშ-იშ ფორმამ ოინალეეფშე ართ-ართი. ააშ-იშ ოზუღე ნძალეფი, მიმალი ბორჯიშო, იკოროცხუ არძაშე შხუ დო ჸონიერ ოზუღე ნძალათ მოსოფელს, კომბინირაფილი ობურსაფალი ფლოტიშ არძაშე მაღალი ტონაჟით. თიშ დოჸუნალას რე მოსოფელიშ უშხუაში ავიამაღელი ფლოტი, ნამუეფიშ შქას ვითი ობურსაფალი როწკის რე, ოთხი ორეზერვე ფლოტის რე,  აკოგაფაშ პროცესის რე ახალი კლასიშ სუმი ავიამაღელი. აშშ-იშ ოზუღე ნძალეფს 328,186 მოქიმინჯე მანინალე რე, 110,882 ადამიერი ოზუღე ნძალეფიშ რეზერვს რე. 2015 წანაშ ეკენიაშ მუნაჩემეფით, თიშ დოჸუნალას რე 272 ობურსაფალი ნიში დო 3 700-შე უმოსი მოქიმინჯე ოფურინალი აპარატი.
სქოლიო
კატეგორია:ააშ-იშ ოურდუმე ოზუღე ნძალეფი კატეგორია:ააშ-იშ ჭყანიერი უჭყაფეფი
პანგეა
thumb|240px|პანგეაშ გორთუალა პანგეა (Πανγαία — „ედომუშამი დიხაუჩა“; παν პან — ნთელი, ედომუშამი; γαία გეა — დიხაუჩაა) — სუპერკონტინენტი, ნამუთ რსებენდჷ დოხოლაფირო 250 მილიონი წანაშ კინოხ პალეოზოურ დო მეზოზოურ ეპოქას, სოიშახ თინა ამდღა რსებულ კონტინეტეფო გირთუდჷნ.
ჯოხო მაართათ ოშინუ, კონტინენტური დრიფტიშ თეორიაშ აკმაქიმინალ, გერმანალ მენცარ ალფრედ ვეგენერქ მუში წინგის „კონტინენტეფიშ დო ოკიანეეფიშ გოჭყაფა“ (Die Entstehung der Kontinente und Ozeane).
პალომარიშ ობსერვატორია
პალომარიშ ობსერვატორია (ინგლ. Palomar Observatory) — ასტრონომიული რკვიებეფიშ ობსერვატორია ააშს, კალიფორნიაშ შტატიშ სან-დიეგოშ ოლქის. ობსერვატორია იდვალუაფჷ პალომარიშ გვალას, ზუღაშ დონეშე 1,712 მეტრაშ სიმაღალას. პალომარიშ ობსერვატორიას ადმინისტრირენს კალიფორნიაშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტი.
პალომარიშ ობსერვატორიაქ დირსხუ 1928 წანას, შინელი ამერიკალი ასტრონომიშ ჯორჯ ელერი ჰეილიშ ინიციატივათ.
ობსერვატორიაშ ტელესკოპეფი:
შხვა ჩინებული ტელესკოპი რე 18 ინჩიანი შმიდტიშ ტელესკოპი, ნამუთ ბერნჰარდ შმიდტიქ 1930 წანას გიმიგონჷ. ჸათე ტელესკოპიშ გიმორინაფათ იძირჷ კომეტაქ შუმეიკერი–ლევი 9-ქ. შმიდტიშ ტელესკოპი ასე ოპერირებადი ვარე დო თინა ობსერვატორიაშ მუზეუმს იდვალუაფჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პალომარიშ ობსერვატორია კატეგორია:ობსერვატორიეფი კატეგორია:ამერიკული ობსერვატორიეფი
ქირსეშ ოსარე
ქირსეშ ოსარე — ახალი წანეფიშეჭარუაშ 33 წანას მანჯებულჷ ქირსეშ ოჯაბეს სინედრიონქ ქართლიშე ჟირი ურია — ელიოზ მცხეთარი დო ლონგინოზ კარსნალი მიჭანუ. თინეფქ იერუსალიმშა გვიანს მერთეს დო იოსეშ გასამართებას ვაკათუდეს. მცხეთარი ურიეფი იოსე ქირსეშ ჯვარმოცუნაფას ოსურუდეს დო იოსე ქირსეშ (ღორონთიშ) ოსარე საქორთუოშა მაზოჯინეს.
მცხეთაშა დორთელ ელიოზის აუხვადჷ მუშ დაქ, სიდონიაქ, ნამუქჷთ გურშა ქიხუტოლუ ოსარე, ოხუათ მირჩქილუ იოსე ქირსეშ ჯვარმოცუნაფაშ ამბე დო შური გოტუ (დოღურუ). ღურელ სიდონიაშა იოსე ქირსეშ ოსარექ მუთუნნერო ვაგჷწაღინეს. მცხეთარ ურიეფქ აძვილებურქ იჸუეს, სიდონია ოსარეწკჷმა ართო დჷნთხორუდესკონ. მალას ქარწუნიშ საფულას კვიპაროსიშ ჯაქ გეშაფალჷ, ნამუსჷთ შურს გჷთმოჩანდჷ დო მირონი მიშჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ქირსიანობა საქორთუოს კატეგორია:ქირსიანობაშ ისტორია
კასაბლანკა
კასაბლანკა (casa — „ჸუდე“, blanca — „ჩე“, „ჩე ჸუდე“; მოროკ. არაბ.  — ელ-დარ-ელ-ბაიდა) — მაროკოშ უკაბეტაში ნოღა დო ონიშოლი ატლანტიშ ოკიანეშ წყარპიჯის, ონოღე პრეფექტურა. თაშნეშე ართ-ართი უშანულამაში ნოღა რე აფრიკას, მუჭოთ ეკონომიკურო თაშნეშე დემოგრაფიულო. ქიანაშ ნანანოღა რაბატიშ ობჟათეშე 70 კილომეტრიშ მეძენას.
კასაბლანკა რე მაროკოშ თარი ონიშოლი დო ინდუსტრიული ცენტრი. თაშნეშე მაღრიბიშ უკაბეტაში ნოღა. კასაბლანკაშ ონიშოლი მოსოფელიშ ართ-ართი უშხუაში დო ოორუე აფრიკაშ უკაბეტაში ონიშოლი რე. კასაბლანკას გერე მაროკოშ ომაფე ოზუღე ნძალეფი.
სქოლიო
კატეგორია:მაროკოშ ნოღეფი კატეგორია:აფრიკაშ ნოღეფი კატეგორია:მაროკოშ ონიშოლეფი კატეგორია:აფრიკაშ ონიშოლეფი
გაზლაითინგი
thumb|[[ინგრიდ ბერგმანი ფილმის „გაზიშ სინთე“ (1944 წანა)]] გაზლაითინგი (პიესა "გაზიშ სინთეშ“ ინგლისური ჯოხოდვალაშე, Gas Light) — ფსიქოლოგიურ ნძალებაშ დო სოციალური პარაზიტიზმიშ ფორმა, ნამუშ თარი ეშაჩინებუ რე — ადამიერი დანძალას იწვალას, იროიანი ეიორდებელი ციგანობეფით, გეწამებეფით დო შქურინაფათ ოთაკილაფუას მუში ადეკვატურობა ელმოლიშოთ. ფსიქოლოგიური მანიპულაციეფი, ნამუშ ღანკი რე გიშარჩქინას ინდივიდი, მუჭოთ „დეფექტური“, ვანორმალური.
სქოლიო
კატეგორია:ფსიქოლოგიური ნძალება კატეგორია:ფსიქოპათია
პანგეა ულტიმა
პანგეა ულტიმა (თაშნეშე პანგეა პროქსიმა დო ნეოპანგეა) - მუმალი სუპერკონტინენტიშ შილებუანი კონფიგურაცია. კანკალე მენცარიშ პროგნოზით, არძა კონტინენტი აკისვარუ მეხოლაფირო 250 მილიონ წანაშა. პანგეა ულტიმა წჷმარინუანს ამაზიაშ ალტერნატიულ ვერსიას.
თაშნეშე ქოძირით
კატეგორია:კონტინენტეფი კატეგორია:სუპერკონტინენტეფი
ვებ-ხასჷლა
thumb|right|[[Wikimedia Commons-იშ ვებ-ხასჷლა]]
ვებ-ხასჷლა — საიტიშ აკმადგინალი ნორთი. თინა წჷმარინუანს ინფორმაციაშ წყუს დო იკათუანს ჰიპერტექსტეფს, ნამუეფიშ მეშქაშობათ მუთმოხვადუ შხვადოშხვა დოკუმენტიშ გორუა დო რსხუ. არძაშე შხირას საიტი ჭარილი რე HTML ვარდა XHTML ვებ პროგრამირაფაშ ნინაშა დო ხემიოჭირინაფალი რე ვებ-ბრაუზერიშ მეშქაშობათ.
ვებ-ხასჷლას შილებე გედვალირქ იჸუას შხვადოშხვანერი ინფორმაცია: ტექსტი, სურათეფი, ვიდეოეფი, მედია ფაილეფი დო თ.უ. თაშნეშე შხვადოშხვანერი სკრიპტეფი (ჯავასკრიპტი, VB სკრიპტი დო თ.უ). მუჭოთ წესი, ვებ-ხასჷლას თაშნეშე გეძჷ შხვა ვებ-ხასჷლეფიშ მიოწურაფუეფი (რცხუეფი).
არძაშე შხირას ვებ-ხასჷლეფი მუთმოფხვადჷნა გეჸვენჯი გოფორმაფეფით .html ვარდა .htm.
სქოლიო
კატეგორია:ინტერნეტი
მოსოფელიშ ტურიზმიშ ორგანიზაცია
მოსოფელიშ ტურიზმიშ ორგანიზაცია (UNWTO) — გოეროშ სპეციალიაფილი ორგანო, ნამუთ რე მაჸვენჯი საირქიანო ორგანიზაცია ტურიზმიშ სფეროს. ორგანიზაციაქ დირსხუ 1974 წანას მადრიდის. მტო რე მოსოფელიშ მასშტაბით შანულამი ორგანიზაცია, ნამუთ კონცენტრირაფილი რე საირქიანო ტურიზმიშ გეშა სტატისტიკური მუნაჩემეფიშ შაყარუაშო დო ალაზჷმაფაშო. თე ორგანიზაციაშით მოსოფელიშ შხვადოშხვა ქიანეფშე მოჭირინაფილი მუნაჩემეფი საშუალებას ირზენს გიკეთინას მოსოფელიშ მასშტაბით ტურიზმიშ ძნაშ დო რკებაშ ალაზჷმაფონი ანალიზიქ. მტო-შ ოფიციალური ნინეფი რე: არაბული, ინგლისური, ფრანგული, რუსული დო ესპანური.
გენერალური ასამბლეა
გენერალური ასამბლეა რე ორგანიზაციაშ უმაღალაშ ორგანო. რჩქვანელობურო გენერალური ასამბლეაშ ხუნა იმანჯუ ჟირ წანმოწანაშე ართშა, ნამუსჷთ ოსურჷნა არძა რსული უფლებამი დო ასოცირაფილი მაკათურეფიშ დელეგაციეფი დო ბიზნეს სხუნუშ წმმარინაფალეფი. თენა რე ედომიშამი მოსოფელშე ტურიზმიშ დო კერზო სექტორიშ უმაღალაში წჷმმარინაფალეფი რე ძალამ შანულამი ახვალამა.
ალან ალექსანდრ მილნი
ალან ალექსანდრ მილნი (ინგლ. Alan Alexander Milne; დ. 18 ღურთუთა, 1882, კილბერნი, ლონდონი, ინგლისი — ღ. 31 ღურთუთა, 1956, ჰარტფილდი, სასექსი, ინგლისი) — ინგლისარი ჭარუ, დრამატურგი, ნოველისტი დო პოეტი. ლიტერატურული კარიერა დიჭყჷ მუჭოთ დრამატურგიქ. მილნი ავტორი რე შხვადოშხვა პიესეფიშ, რომანეფიშ, თხობელუეფიშ დო პოეტური კათელეფიშ. ა. ა. მილნი უმოსო მოღალენდჷ ბაღანეფიშ ლიტერატურაშ ჟანრის. თიში თხობელუეფიშ თარი პერსონაჟიე ვინი პუჰი. ვინი პუჰიშ ნაწარმებეფქ ავტორს მოუღჷ დიდი პოპულარობა მოსოფელიშ მასშტაბით. ვინი პუჰიშო ინსპირაცია რდჷ თუნთი ვინიპეგი, ნამუთ ლონდონიშ ზოოპარკის ცხოვრენდჷ 1915-1934 წანეფს.
მოსოფელიშ ტურიზმიშ ორგანიზაცია
აემაჸონაფალი სხუნუ
ემაჸონაფალი სხუნუშ ეიონწყუმუ რე გენერალურ მელამოსეწკჷმა ელაკითხაფათ მიღას ოხვილური ზჷმეფი დორხველი გჷნოჭყვიდირეფიშ შიორსულებერო. სხუნუ წანმოწანაშ ეჟირშა იშენით იშაყარუ. ესპანეთი თე სხუნუშ იროიანი მაკათური რე.
ალან ალექსანდრ მილნი
ა. ა. მილნი გურაფულენდჷ ტრინიტი-კოლეჯის (კემბრიჯი). მუჭოთ ბრიტანეთიშ არმიაშ ოფიცერი მონაწილენდჷ მაართა დო მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმეფს.
დუა ლიპა
დუა ლიპა (Dua Lipa; დ. 22 მარაშინათუთა, 1995, ლონდონი, ინგლისი, გოართოიანაფილი ომაფე) — ინგლისარი მობირე, ბირეფიშ ავტორი დო მოდელი. თიში მუსიკალური კარიერაქ 14 წანაშ ხანს დიჭყჷ, მუჟამსჷთ დუა ლიპაქ YouTube-ის შხვა მობირეეფიშ ბირეფიშ ქავერ ვერსიეფიშ დოდვალა დიჭყჷნ. 2015 წანას, თიქ Warner Music Group-წკჷმა ხეკულუა გაფორმჷ დო მალას დორხველი მაართა სინგლი გეგშაშქუ. 2016 წანაშ ქირსეთუთას, ჟურნალ Fader-ქ ლიპაშ გეშა დოკუმენტური ფილმი დოუკვათჷ, ჯოხოთ „See in Blue“.
ალან ალექსანდრ მილნი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი ჭარუეფი კატეგორია:ინგლისარი დრამატურგეფი კატეგორია:ინგლისარი პოეტეფი
მოსოფელიშ ტურიზმიშ ორგანიზაცია
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ტურიზმი კატეგორია:საირქიანო ორგანიზაციეფი კატეგორია:გოერო
დუა ლიპა
2017 წანაშ ღურთუთას, ლიპაქ მიგჷ EBBA-შ „მაჯინეეფიშ გიშნაგორა“-შ პრემია. თიშ სადებიუტე სტუდიური ალბომქ, 2017 წანაშ ჟირ მანგის გიშართჷ. ალბომშა შკვითი სინგლიქ მიშართჷ, თინეფს შქას ჟირი სინგლი ბრიტანული ტოპ-10-შე რდჷ: „Be the One“ დო „IDGAF“, თაშნეშე ბრიტანეთიშ ნომერ მაართა სინგლი „New Rules“, ნამუქჷთ ააშ-ს ტოპ-6 გჷნირთჷ. 2018 წანას, ლიპაქ Brit Awards-იშ ჟირი ჯილდო: ბრიტანეთიშ ოსური სოლო მობირეშ დო ბრიტანეთიშ წანაშ მასოფუ მობირეშ ჯილდო მიგჷ.
პიჯული რინა
2016 წანას, დუა ლიპაქ დო მუამუშიქ ქჷდარსხუეს ოჩეჟქიმინჯე ფონდი Sunny Hill Foundation, კოსოვოშ მენოღალეეფიშ ხუჯიშ დაკინალო, სოიშეთ წჷმოულობათ თიში მასქერეფი რენან.
სქოლიო
კატეგორია:დუნაბადი 22 მარაშინათუთა კატეგორია:ინგლისარი მობირეეფი კატეგორია:ინგლისარი მოდელეფი კატეგორია:შურდგუმილი ადამიერეფი
ინფრაჭითა ასტრონომია
ინფრაჭითა ასტრონომია — ასტრონომიაშ დისციპლინა, ნამუთ გურაფულენს ასტრონომიულ ობიექტეფს ინფრაჭითა გოსინთაფაშ გიმორინაფათ.
ინფრაჭითა გოსინთაფას მიოგორუ ბრიტანალი ასტრონომიქ უილიამ ჰერშელქ, 1800 წანას. ინფრაჭითა გოსინთაფაშ ასტრონომიული რკვიებეფიშო გიმორინაფა იჭყაფჷ 1830-იან წანეფიშე, მარა დუდშე ჸათე გემაჸვენჯობას სერიოზული პროგრესიქ ვამაყუნჷ.
ინფრაჭითა ასტრონომიაშ დისციპლინაშ გოვითარაფაქ უმოს დიდი მასშტაბეფით დიჭყჷ XX ოშწანურას.
ასეიან პერიოდეფს არსებენს ინფრაჭითა კოსმოსური ტელესკოპეფი ხოლო, მაგალთო: სპიტცერი, ჰერშელი დო ჯეიმს უები.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინფრაჭითა ასტრონომია
ალან სენდიჯი
ალან რექს სენდიჯი (ინგლ. Allan Rex Sandage; დ. 18 მანგი, 1926, აიოვა-სითი, აიოვა, ააშ — ღ. 13 გერგობათუთა, 2010, სან-გებრიელი, კალიფორნია, ააშ) — ამერიკალი ასტრონომი. შინელი რე რკვიებეფით, ნამუეფით ორხველუდჷ ჰაბლიშ კონსტანტას. სენდიჯიქ, თაშნეშე დოხოლაფირო დადგინჷ ოქიანუშ ასაკი.
სენდიჯიშ აზრით ოქიანუ გოფართინაფაშ დო დაჭიჭარებაშ ეპიზოდეფს მიკმიშჷ დო ჸათე პროცესი იგინძორებუდჷ 80 მილიარდი წანას. სენდიჯი გლობულარულ კლასტერეფს ათარიღენდჷ 20 მლრდ. წანათ. თეხანური მუნაჩემეფით ოქიანუშ ასაკი დოხოლაფირო 13.7 მლრდ. წანა რე.
სენდიჯი რე ავტორი 500-შე უმოსი მენცარული სტატიაშ დო პუბლიკაციაშ. სენდიჯი ღურაშახ კარნეგიშ ობსერვატორიას მუშენდჷ.
მუში მენცარული კარიერაშ ბორჯის, სენდიჯიქ მიპალუ შხვადოშხვა პრემიეფი დო ჯილდოეფი. რდჷ ლონდონიშ ომაფე ჯარალუაშ დო ამერიკაშ მენცარობეფიშ ერუანული აკადემიაშ მაკათური.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ასტრონომეფი
სონა
სონა (Apium) — ართ-, ჟირ- დო მიარეწანიანი ჩანარეფიშ გვარი ქოლგამეფიშ ფანიაშე. დახე ირდიხას რე გოფაჩილი. ჩინებული რე 20-შახ გვარობა. მოჸუნა კულტურული სონა (Apium graveolens), ნამუთ ჟირწანიანი (ოშა-გოშათ ართწანიანი) ორკვანალი ორტვინობა რე. ჩინებული რე სონაშ 3 სახეგვარობა: მებულეკიე, ყერწამი დო ფურცელამი. თე ეკონია ფართოთ რე გოფაჩილი საქორთუოს. სონა იკათუანს ვიტამინეფს, მინერალურ ნიფთიარობეფს, ეთერზეთეფს. ლადირი დო ხომლა სონას გიმირინუანა კულინარიას დო ოკონსერვე რეწუალას. თასჷნა გვიან დამორჩილს, ზოთონჯს ვარდა ორდოშიან გიშულირს.
სუპერკონტინენტი
მინი|კონტინენტეფიშ აკოფაჩუაშ პროცესი სუპერკონტინენტი (Supercontinent) — კონტინენტი, ნამუთ იკათუანს დიხაუჩაშ კონტინენტური ნახვაცაშ დიდ ნორთის. კონტინენტეფიშ გჷნოყარაფაშ დოგურაფაშ ისტორიაქ ოძირუ, ნამჷ-და პერიოდულობათ კონტინენტური ფილეფი გჷნიცადენა აკოსვარუას, უკული კინ აკმიფაჩჷნა. კანკალე მარკვიალი თეჯგურა კონსტიტენციას ეთმენწყჷნს დიხაჩაშ მანტიაშ გინულათ ართი კურთხუშე ჟირკურთხუამი მალობაშ სისტემაშა.
სუპერკონტინენტიშ გომაჟირაფონი წჷმოქიმინუას ვარაუდენა ამერიკალი მენცარეფი, ნამუეფსჷთ მიოჩქჷნა, ნამჷ-და მუსხირენ ვითწანურაშ უკული შილებე ქჷმოხვადას კონტინენტეფიშ ხეახალ გჷნოყარაფიქ.
აფრიკა ქარსხუაფუ ევროპას, ავსტრალია მუმალსჷთ გაგჷნძორენს ოორუშეჸურე ყარაფის დო აზიაწკჷმა აკიართიანებუ, ატლანტიშ ოკიანე მუსხირენ გოფართაფაშ უკული რსულას გონქირუ. აფრიკაშ მოხოლებაწკჷმა ართო მიძინანს ალპეფიშ დო პირენეეფიშ გვალეფიშ სისტემეფი, თურქეთის დო საბერძნეთის შხირი დიხაშნწალუეფი შეაწუხენა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ტექტონიკა კატეგორია:კონტინენტეფი კატეგორია:სუპერკონტინენტეფი
რაშმორიშ გვალა
გვალაშ ჯოხო ჩინებული ნიუ-იორკალი იურისტიშ ჩარლზ რაშმორიშ გურშენი გიოდვეს 1885 წანას. გვალას მონუმენტიშ ეშაკვათუაშ იდეაქ დებადჷ ობჟათე დაკოტაშ ბლეკ-ჰილზ რეგიონს ტურიზმიშ ძინაშენ. გირძე ხანიანი მორაგადაფეფიშ უკული, ნამუსჷთ ოკათჷდჷ ოკონგრესე დელეგაცია დო პრეზიდენტ კალვინ კულიჯი, პროექტიქ კონგრესიშ ქოია მიღჷ. კვათუაშ სამუშეფქ 1927 წანას დიჭყჷ დო 1941 წანაშახ მიშჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ააშ-იშ მონუმენტეფი კატეგორია:ობჟათე დაკოტა
ჰარგეისა
ჰარგეისა (Hargeysa, هرجيسا) — ნოღა სომალის, ვაღიარაფილი სახენწჷფო სომალილენდიშ უდიდაში ნოღა დო ნანანოღა, სომალის მახორობაშ მუდანობათ მაჟირა ნოღა რე მოგადიშოშ უკული.
ნოღა ჰარგეისა ზუღაშ დონეშე 1250—1300 მეტრ სიმაღალას იდვალუაფუ.
ინფრასტრუქტურა დო ტრანსპორტი
ნოღას ქიმინჯენს 1958 წანას ბრიტანეთიშ სომალიშ რეჟიმიშ ბორჯის აკოგაფილი ჰარგეისაშ საირქიანო აეროპორტი (Egal International Airport). თიშ მოდერნიზაციაქ მოხვადჷ 1991 წანას. ნოღაშ ტრანსპორტი წჷმორინაფილი რე რეისული ავტობუსეფით დო ტაქსეფით.
ნოღას მუსხი რენი უმაღალაში ოგურაფალი დჷნაწესებუეფი რსებენს, ჰარგეისაშ უნივერსიტეტიშამო.
ოქინაფუეფი
ნოღას რსებენს ძეგლი მუმაჯილიკარი “მიგ-იშ„ სახეთ. 1980-იანი წანეფიშ ბოლოს, მუჟამსჷთ სომალიშ ცენტრალურ ხეშუულებაქ მიოდინუ კონტროლი რეგიონშენ, ნოღა ჰეერშე იბომბუდჷ.
ჰარგეისას მუკი-მუკი გოძჷ სავანეფი, სოდეთ შილებე აუხვადათ შხვადოშხვა ტყარ ჩხოლარს: ნჯილოეფს, ჯიჯაღეფს, სომალურ ტყარ გირინეფს დო შხვა.
სქოლიო
კატეგორია:სომალიშ ნოღეფი
საიტი
საიტი — ვებ-ხასჷლაშ, სურათეფიშ, ვიდეოეფიშ დო თ.უ. ართობურობა, ნამუთ ეხარგილი რე ართ ვარდა მუსხირენ სერვერშა დო ნამუთ, რჩქვანელობურო, ხემიოჭირინაფალი რე ინტერნეტით, ტელეფონით. HTTP/HTTPS პროტოკოლიშ მეშქაშობათ.
Youtube
YouTube (გჷმითქუალუ იუთუბი) — ვიდეო საიტი, სოდე მახვარებუეფს შეულებჷნა გეხარგუან ვარდა ართიანს გჷნუჯღონან მუსიკალური ვიდეოეფი. 2005 წანაშ ფურთუთას, PayPal-იშ სუმ ჸოფილ წორომახანდექ აკოქიმინეს იუთუბი, 2006 წანაშ გერგობათუთას - გუგლიქ ქიჸიდჷ თინა $1,65 მილიარდშა დო თეხანობას ხანდენს მუჭოთ გუგლიშა დოჸუნელი კომპანია. კომპანიაქ დირსხუ სან ბრუნოს, კალიფორნიას დო გჷმირინუანს Adobe Flash Player-ს დო HTML5 ტექნოლოგიას მახვარებუეფიშით გჷმობჟინაფილი მიარეფერუამი ვიდეომასალაშ გჷნაჩამალო, თინეფს შქას: კინო დო ოტელევიზიე კლიპეფი, მუსიკალური კლიპეფი, თაშნეშე ომაჸოროფე მასალეფი, მუჭომეფით რე ვიდეო ბლოგირაფა დო კუნტა ორიგინალური ვიდეოეფი. იუთუბის არძაშე უმოს მასალას ეთმეხარგანა ზოხო პიჯეფი, მარა მედია კორპორაციეფი, თინეფს შქას CBS, BBC, UMG დო შხვა ორგანიზაციეფი თავაზენა მახვარებუეფს მუნეფიშ ნაწარმის საიტიშ მეშქაშობათ, იუთუბწკჷმა წოროხანდაშ პროგრამაშ ფარგალეფს.
საიტი
ისტორია
მოსოფელს მაართა საიტიქ აკიქიმინჷ 1991 წანაშ 6 მარაშინათუთას, ნამუშ მიოწუარუ რე http://info.cern.ch/, აკოქიმინელი ტიმ ბერნერს-ლიშით. თე საიტის გეძუდჷ ინფორმაცია ახალი ტექნოლოგიაშ გეშა World Wide Web (WWW) (მოსოფელიშ ფართე რშვილი). ინფორმაციაშ გჷნოჩამა გერსხილი რდჷ HTTP პროტოკოლს, საიტი - აკოქიმინელი რდჷ ვებ პროგრამირაფაშ HTML ნინაშა. საიტის თაშნეშე გოსხუნილი რდჷ ვებ სერვერიშ დო ვებ ბრაუზერიშ ხანდაშ პრინციპეფი. საიტიქ თაშნეშე მოსოფელს მაართა ინტერნეტ კატალოგო გჷნირთჷ, თიშ გეშა, ნამჷ-და მოგვიანაფათ ბერნერს ლიქ საიტის გედუ შხვა საიტიშ მიოწურაფუეფი.
Youtube
რესურსეფი ინტერნეტის
YouTube.com
საიტი
ისტორია
ირფელი მუთ ოხვილური რდჷ მაართა საიტიშ ეიომუშებელო ბერნერს ლიქ უმოს წჷმი, 1990 წანას აკოქიმინუ. თიმ ბორჯის აკიქიმინჷ მაართა ვებ-ბრაუზერქ დო მაართა სერვერქ, ნამუთ გერსხილი რდჷ NeXTcube-იშ ბაზას.
Youtube
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბორჯიშოღალარი ვებ-ხასჷლეფი კატეგორია:YouTube კატეგორია:Google-იშ სერვისეფი
საიტი
მიმოჯინა
ფუნქციაშ დო დაშანაფაშ მეჯინათ საიტი შილებე ორდას:
თშნეშე ქოძირით
კატეგორია:ინტერნეტი
ნიკარაგუაშ ადმინისტრაციული დორთუალა
thumb|right|300px|ნიკარაგუაშ დეპარტამენტეფი 1986 წანაშ კონსტიტუციაშ მეჯინათ, ნიკარაგუა — უნიტარული რესპუბლიკა რე. ქიანაშ ტერიტორია 15 დეპატამენტო დო 2 ავტონომიურ რაიონო ირთუ.
სტანდარტიზაციაშ ორეფოშქაშე ორგანიზაციაშ კოდი — ISO 3166-2:NI.
მეღანკუა: დოსქილადირი 9 150 კმ²-ს წყარიშ ოფირჩა იკენს (გიშაკერძაფილო ტობა ნიკარაგუა დო ტობა მანაგუა).
ისტორია
მინი|ისტორია - [[ნიკოლაოს გიზისი (1892)]] ისტორია – (historia - თხობელუა, ულირ, ორდოიან ამბეეფიშ თხობელუა) — ისტორიას შილებე ჟირ თარი გოთანჯუა უღუდასჷნ:
1. გოვითარაფაშ ირნერი პროცესი ორთას დო ჯარალუას; სამანგ., მოსოფელიშ აკოქიმუნუაშ ისტორია, ზოხოიან მენცარობეფიშ – ფიზიკაშ, მათემატიკაშ, სამართალიშ ისტორია დო თ. უ.;
2. მენცარობა, ნამუთ დჷთმიგურუანს ადამიერეფიშ ჯარალუაშ ულირს ედომუშამი თიში კონკრეტული ფორმეფით დო ანდანერობათ. ჯარალუაშ ისტორია პროცესეფიშ დო მოლინეფიშ, ზოხოიან ინდივიდეფიშ, ადამიერეფიშ კოლექტივეფიშ, ედომუშამი კოჩიშობაშ კონკრეტული დო ანდაკუნთხუამი ქიმინჯალაშ დო რჯებაშ ართობურობა რე.
თაშნეშე ქოძირით
კატეგორია:მენცარობა კატეგორია:ისტორია
რობერტ ჯორდანი
ჯეიმს ოლივერ რიგნი უკულაში (ინგლ. James Oliver Rigney Jr., დ. 17 გჷმათუთა, 1948, ჩარლსტონი, ობჟათე კაროლინა, ააშ — ღ. 16 ეკენია, 2007, ჩარლსტონი, ობჟათე კაროლინა, ააშ), უმოსო შინელი რე ფსევდონიმით რობერტ ჯორდანი, ინგლ. Robert Jordan — ამერიკალი ჭარუ დო ნოველისტი, შინელი რე ფენტეზიშ ჟანრიშ წინგეფიშ სერიათ ბორჯიშ ბარბალი. ჯორდანიშ ღურაშ უკული, სერია გაგინძორჷ ბრენდონ სანდერსონიქ. სერია იკათუანს ართი პრიქველს დო 14 წინგის.
რობერტ ჯორდანი გურაფულენდჷ კლემსონიშ უნივერსიტეტის, ნამუთ ვაუთებუ. მალას ჯორდანიქ ააშ-იშ არმიას ქაკათჷ. მონაწილენდჷ ვიეტნამიშ ლჷმას. 1970 წანას ამერიკაშა დირთჷ. 1970-1974 წანეფს ჯორდანი გურაფულენდჷ ფიზიკას ობჟათე კაროლინაშ ოურდუმე კოლეჯის. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ ააშ-იშ ოზუღე ნძალეფს, ბირთვულ ინჟინერო. ლიტერატურული კარიერა დიჭყჷ 1970-იან წანეფიშე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ჭარუეფი
შარლ მესიე
შარლ მესიე (ფრანგ. Charles Messier; დ. 26 მანგი, 1730, ბადონვილერი, საფრანგეთი — ღ. 12 პირელი, 1817, პარიზი, საფრანგეთი) — ფრანგი ასტრონომი. რე ავტორი ასტრონომიული კატალოგიშ, ნამუთ შინელი მუჭოთ მესიეშ კატალოგი დო იკათუანს 110 ნირსეულს დო მურიცხბუნას.
მესიექ ასტრონომიათ ორდოიანი წანეფიშე დეინტერესჷ. 1751 წანაშე რდჷ შინელი ფრანგი მენცარიშ, საფრანგეთიშ ოზუღე ნძალეფიშ ასტრონომიშ ჟოზეფ-ნიკოლა დელილიშ ასისტენტი.
1753 წანაშ 6 მესის მესიექ მენცარულო ეჭარუ დო გიმირკვიუ მერკურიშ ტრანზიტი. მუში კარიერაშ პერიოდის თიქ მიოგორუ 13 კომეტას. შარლ მესიე უმოსო შინელი რე ასტრონომიული ობიექტეფიშ კატალოგით, ნამუთ თიქ აკადგინჷ 1770-იან წანეფს. კატალოგიშა მიშაღალირი რე 39 გალაქტიკა, 4 პლანეტარული ნირსეული, 7 შხვა ტიპიშ ნირსეული დო 55 მურიცხბუნა. მესიე ჸათე ასტრონომიული ობიექტეფს ირკვიენდჷ 100 მმ.-იანი რეფრაქტორული ტელესკოპით.
მესიეშ კატალოგიშ მაართა ვერსიაქ 1774 წანას გიშართჷ საფრანგეთიშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ ჟურნალს. თიხანური პერიოდიშ კატალოგი დუდშე ხვალე 45 ასტრონომიული ობიექტის იკათუანდჷ. 1780 წანას ობიექტეფიშ მუდანობაქ 80-შა ქიმერთჷ. კატალოგიშ ეკონია ვერსიაქ გჷმიბჟინუ 1781 წანას.
შარლ მესიექ ღურუ 1817 წანაშ 12 პირელს, 86 წანერქ. ნთხორილი რე პარიზიშ პერ-ლაშეზიშ სასაფლას.
ოფიციალური უქვი დღალეფი საქორთუოს
საქორთუოს ოფიციალური უქვი დღალეფი რე :
შარლ მესიე
შარლ მესიეშ ჯოხონობაშ რე თუთაშ ართი კრატერი დო ართი ასტეროიდი.
მაართაჸოფილი ჯარალუა
მინი|[[სტოუნჰენჯი, ინგლისი. კეთებული რე დოხოლაფირო 4500-4000 წანაშ წიმი ნეოლითიშ ხანაშ ადამიერეფიშით]] მაართაჸოფილი ჯარალუა (თაშნეშე ჩინებული მუჭოთ ისტორიაშახი ჯარალუა) — ართ-ართი პერიოდი კოჩობურობაშ ისტორიას, ნამუშ გოძვენას თინა გოვითარაფას იჭყანდჷ. ზუსტას თე პერიოდით გჷთმიჭყაფუ კოჩბურობაშ ედომუშამი ისტორია. თე პერიოდის დითმიგურუანს ეთნოლოგია დო არქეოლოგია.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:არქეოლოგიური პერიოდეფი კატეგორია:ანთროპოლოგია
რკინაშ ხანა
მინი|რკინაშ ხანაშ გომანგარაფილი ოხორუე, ბჟადალ [[ევროპას. სურათი გინოღალირი რე 1935 წანას, მაიორ ჯორჯ ალენიშით (1891–1940).]] რკინაშ ხანა, ჯარალუაშ გოვითარაფაშ ისტორიაშ ართ-ართი ეპოქა, მუჟამსჷთ ოლიმე დო და ომეურნე ანჯარიშ ოკეთებელო თარო რკინა გჷმირინუაფუდუნ. 2 ვითოში წანაშ წიმი ტიტუს ლუკრეციუს კარუსიქ კოჩობურობაშ გოვითარაფაშ ისტორია 3 ეპოქათ გორთჷ: ქუაშ, ბრინჯაოშ დო რკინაშ ხანეფო. XIX ოშწანურაშ შქა წანეფს, ეშანილი მოსარზებაშ სითინე არქეოლოგიურ მასალას გეპონუათ მენცარულო მაართათ დასაბუთჷ დანიარ არქეოლოგიქ კ. თომსენქ. თე ტერმინით არქეოლოგიას ეიშინუაფუ რკინაშ წარმებაშ ორდოშიანი ოქურეეფი: ორდოშიანი რკინაშ ხანა დო რკინაშ ფართოთ ემუშაფაშ ხანა.
სქოლიო
კატეგორია:ისტორიული პერიოდეფი კატეგორია:არქეოლოგიური პერიოდეფი
ჰანგული
220px|thumb|ჰანგულშა ჭარილი ხასჷლა ჰუმნიმ ჯეონგ-ეუმშე 나랏말ㅆ̖미-ს უღუ ტონური მახვილიშ შანი
ჰანგული, კორეული ჭარალუა (한글) ვარდა ჩოსონგილი (조선글) — კორეული ნინაშ ანბანი, ნამუქჷთ კორეას დოთირუ ვაანბანური ჩინეთიშე მიშნაღელი ჰანჯა.
ჰანგული რე ფონეტიკური ანბანური ჭარალუა, მარა თის ბწკარამი ჭარალუაშ გოლინა ხოლო გიოხე, ნამუთ ასოეფიშ ბწკარამ ბლოკეფს გოართოიანას ოხუ. ანბანი აკმოდირთუ 14 წოროხონარიელშე დო 10 ხონარიელშე. ჰანუილი ფონეტიკური ჭარალუა რე, ანუ ირ ბგერას თითო ასო ომანგჷ. ასოეფიშ მოხაზაფაქ აკომუშებულქ იჸუ შხვა ჭარალუეფშე ზოხოთ.
სებუანური ვიკიპედია
სებუანური ვიკიპედია (Wikipedya sa Sinugboanon) — ვიკიპედიაშ ნორთი სებუანურ ნინაშა. დუდიშული ენციკლოპედია. გიშართჷ 2005 წანაშ 22 მანგის. 2009 წანაშ ეკენიაშო რდჷ 40 000 სტატია. 2013 წანაშ ღურთუთაშ ბორჯით სებუანურ ვიკიპედიას რდჷ სოდგარენ 43 ვითოში სტატია. აქტიური მახვარებუეფიშ რიცხუ აკანო 100-შა რე. ჸუნს 4 ადმინისტრატორი. 2016 წანას სებუანური ვიკიპედიაშ სტატიეფიშ მუდანობაქ 2 მილიონს გინაჩირთჷ. 2017 წანაშ მელახიშო ოკათჷ 4 მილიონშე უმოს სტატია.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ვიკიპედიეფი ნინეფიშ მეჯინათ
ქინძი
ქინძი თაშნეშე კორიანდრი (Coriandrum sativum) — ართწანიანი ჩანარი ქორგამეფიშ ფანიაშე (Apiaceae). ქინძიშ ოდაბადეთ რე მერჩქინელი სქირონაშქაზუღაპიჯონა, სოდე ტყარი სახეთ ჩანს, ნამუთ კინ თი აბანეფშე რე კულტივირაფილი.
ქინძის უღუ ცილინდრული, თიმგემარინჯი ღერი, ნამუშ სიმაღალა 60 სმ-ს ანჭუ. ფორმათ მათირე ფურცელეფი რანეკას იდვალუაფუ. პეულეფი აკოშაყარელი რე რთულ ქორგეფო. სფეროშოვური ვარდა მოგჷრძე–მორგვალე გუმნაღელი უღუ. იკათუანს ეთერზეთეფს დო ციმუეფს.
საქორთუოს ქინძი უჯვეშაშ ბორჯიშე რე გოფაჩილი. თაქ ჩანს ქინძიშ მუსხირენი კულტურული გვარობა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ქორგამეფი კატეგორია:ორკვანალეფი
პირენეეფი
thumb|200px|ცენტრალური პირენეეფი პირენეეფი (Pirineos, Pyrénées, Pirineus) — ქჷნდჷრი ობჟათე-ბჟადალ ევროპას, ნამუთ აკმოქიმინჷნს ორთაშობურ ხურგას ესპანეთიშ დო საფრანგეთიშ შქას. თინა გიშართილი რე პირენეიშ ჩქონით დოსქილადირ ევროპაშე. გჷნოზინდილი რე 430 კილომეტრის ბისკაიშ ჸუჯიშე სქირონაშქა ზუღაშახ.
გეოგრაფია
ესპანეთიშ პირენეეფი რე გეჸვენჯი პროვინციეფიშ ნორთი, ბჟაეიოლშე ბჟადალჸურე: ხერონი, ბარსელონა, ლერიდა, უესკა, ნავარა დო გიპუსკოა.
საფრანგეთიშ პირენეეფს თაშნეშე იდვალუაფუ დეპარტამენტეფიშ ნორთი, ბჟაეიოლშე ბჟადალჸურე: ბჟაეიოლი პირინეი, ოდი, არეჟი, ჟიმოლენი გარონა, ჟიმოლენი პირენეეფი, ატლანტური პირენეეფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:საფრანგეთიშ ქჷნდჷრეფი კატეგორია:ესპანეთიშ ქჷნდჷრეფი
ითან ჰოუკი
ითან ჰოუკი (Ethan Hawke; 6 გერგობათუთა, 1970 — ) — ამერიკალი არტისტი, რეჟისორი, სცენარისტი დო ჭარუ. პოპულარულქ იჸუ ფილმით „ღურელი პოეტეფიშ ჯარალუა.“ 1992 წანაშე მოღალენს თეატრის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1970
მაკინდოლი
მაკინდოლი (Petroselinum) — ჩანარეფიშ გვარი ქორგამეფიშ ფანიაშე. ართ ვარდა ჟირწანიანი ოდიარე რე. თიში ოდაბადე სქირონაშქა ზუღა რე. დახე ირდიხას რე გოფაჩილი. ჩინებული რე მაკინდოლიშ 3 გვარობა, კულტურას რე ართი — ორტვინიშ მაკინდოლი (Petroselinum sativum), ჟირწანიანი რე, მაართა წანას ივითარენს ფურცელეფს დო ბულეკის, მაჟირა წანას — ოპიოლე ღერს (75 - 150 სმ) დო თასის. ჸინგჷმარზე რე, თასჷნა გვიან დამორჩილს, ზოთონჯს ვარდა ორდოშიან გიშულირს. თასი 2-3 °C ტემპერატურას ღვიღვონდუ, ოროს ზჷმიერო მითმითხინს. მაკინდოლი დიდარი რე ვიტამინეფით, მინერალური ნიფთიარობეფით დო ეთერზეთეფით. გიმირინუანა ლადირო დო ხომლათ კულინარიას დო ოკონსერვე რეწუალას, მედიცინას (ბჟღერმალინე საშუალებათ). მაკინდოლიშ 2 სახეგვარობა რე ბულეკი მაკინდოლი დო ფირცელამი მაკინდოლი. თე ეკონია ფართოთ რე გოფაჩილი საქორთუოს „ქუთეშურიშ“ ჯოხოდვალათ.
ზაფანა
thumb|250პქ|ზაფანა თაი ზაფანა (Capsicum) — ჩანარეფიშ გვარი ჯოღორიშ მაჸურზენაიაშობურეფიშ ფანიაშე. მიარეწანამი ბართვოდიარე, კულტურას ართწანიანი ორტვინიშ ჩანარი რე. უღუ ჸალერი, 30-130 სმ სიმაღალაშ ღერი. ლექინი მოგჷრძე ვარდა კუნტაყერწამი ფურცელი. გუმნაღელი რცუ კანკრი რე. კულტურას მუთმოფხვადჷნა ზაფანაშ 4 გვარობა, ნამუშე ევრაზიას ფართას რე გოფაჩილი მექსიკური ზაფანა (Capsicum annuum). გიშმაღტჷნა ზაფანაშ წარე დო გემუან ჯიშეფს. კოლოს გიმირინუანა ოზადალ-ორკვანალო, გემუანს — ოკონსერვე დო კულინარულ წარმებას. საქორთუოს მუთმოფხვადჷნა ქუთეშური დო შხვა აბანური ჯიშეფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ჯოღორიშ მაჸურზენაიაშობურეფი
თეოდორ სტარჯენი
თეოდორ სტარჯენი (ინგლ. Theodore Sturgeon; თახმი ჯოხო - ედვარდ ჰამილტონ უალდო, ინგლ. Edward Hamilton Waldo; დ. 26 ფურთუთა, 1918, სტეიტენ-აილენდი, ნიუ-იორკი, ააშ — ღ. 8 მესი, 1985, იუჯინი, ორეგონი, ააშ) — ამერიკალი ჭარუ, ნოველისტი დო ლიტერატურული კრიტიკოსი, უმოსო მოღალენდჷ ომენცარე ფანტასტიკაშ, ფენტეზიშ დო ჰორორიშ ჟანრეფს. სტარჯენი რე ავტორი 120 თხობელუაშ დო 11 რომანიშ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ჭარუეფი
კილაუეა
კილაუეა (Kilauea) — მოქიმინჯე ვულკანი კოკი ჰავაიშ ობჟათე-ბჟაეიოლ ნორთის, რჩქალ ოკიანეს. სიმაღალა 1247 მ. იდვალუაფუ ვულკან მაუნა-ლოაშ გოხოლუას. კილაუეაშ გერთელი ფარიშობური კონუსი ითებუ 4 კმ სიგჷრძაშ, 3,2 კმ სიგანაშ დო 120 მ სიტომბაშ კალდერით, ნამუსჷთ იდვალუაფუ ლავური ტობა ჰალემაუმაუ. კილაუეა — დიხაუჩაშ ართ-ართი არძაშე აქტიური ვულკანი რე. ინტენსიური აქტივობაშ ფაზაშა მიშართჷ 2011 წანაშ 6 მელახის. ტერიტორიაშ ნორთი, სოდე იდვალუაფუ ვულკანი კილაუეა, ჰავაიშ ვულკანეფიშ ერუანული პარკიშ აკოდგინალუაშა მიშმურს. ეიოშინალი რე ვულკანური კრატერეფი: ჰალემაუმაუ დო კილაუეა-იკი. 1965 წანას ლავურ ტობაწჷკმა ართო აკიქიმინჷ კრატერ მაკაპაჰიქ. კალდერიშ მუკი-მუკი კონცენტრულო რე დვალირი რგოლიშობური ჰორსტეფი დო გრაბენეფი. კილაუეაშ ცენტრალური ნორთი ეზორთილი რე. ნანთხორუ ქირქეეფიშ სიმაღალა 400 მეტრი რე. კალდერაშე ვულკანიშ კართეეფშა გჷნოზინდილი რე ჟირი რიფტული ზონა; ობჟათე-ბჟაეიოლური 55 კმ სიგჷრძაშ ზონა კუმუკაჰიშ კოდმეს ანჭუ, სოდე ვითობათ კონუსი დო კრატერი რე. იგჷნძარებუ ოკიანეშ ქვინჯიშა ეზინდილი პუნაშ რზვენიშ სახეთ. მაჟირა როფტული ზონა იფაჩუ ობჟათე-ბჟადალჸურე კალდერაშე წყარპიჯშახ.
კილაუეა უმეჭყვიდირო ეშმაგორგოთანს. ეკონიაშ შანულამ ეშაგორგოთურეფქ მოხვადჷ 1952, 1954 დო 1955 წანეფს. ლავური ნახვაცაშ ზიეფშე მიშმეჭკირუ თარი აკოდგინალუაშ თხიერი ლავაშ შადრევანეფი. კილაუეას ვულკანოლოგიური დგჷმილი დო გეოფიზიკური ობსერვატორია იდვალუაფუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ააშ-იშ ვულკანეფი
ნიდერლანდური ვიკიპედია
ნიდერლანდური ვიკიპედია (Nederlandstalige Wikipedia) — ვიკიპედიაშ ნორთი ნიდერლანდურ ნინაშა. 2011 წანაშ ქირსეთუთაშ მუნაჩემეფით, თინა მაანთხა უდიდაში ვიკიპედია რე დო ოკათჷ 1 016 000 სტატია. თინა მაანთხა ვიკიპედია რდჷ, ნამუშ სტატიეფქით 1 მილიონს გინაჩირთჷნ, ინგლისური, გერმანული დო ფრანგული ვიკიპედიეფიშ უკული.
სქოლიო
კატეგორია:ვიკიპედიეფი ნინეფიშ მეჯინათ კატეგორია:ნიდერლანდური ენციკლოპედიეფი
ესპანეთიშ პრემიერ-მინისტრი
ესპანეთიშ პრემიერ-მინისტრი (Presidente del Gobierno) — ესპანეთიშ თარობაშ მადუდე, ნამუსჷთ გჷშამგორუნს დეპუტატეფიშ კორპუსი, ესპანეთიშ პარლამენტიშ გიმენი პალატაშით, პროცედურეფიშ საშუალებათ, ნამუსჷთ დებატეფი ინვესტიტურათ (Debate de Investidura) ჯოხო, დო უკული ადასურენს მაფა.
2018 წანაშ 1 მანგშე, ესპანეთიშ პრემიერ-მინისტრიშ პოსტი პედრო სანჩესიქ დეკინჷ. პრემიერ-მინისტრიშ რეზიდენცია დო ესპანეთიშ თარობაშ ორენი 1977 წანაშე იდვალუაფუ მონკლოაშ დოხორეს, მადრიდის.
რესურსეფი ინტერნეტის
* ესპანეთი კატეგორია:ერკებულეფი:ესპანეთი
მიშელ პფაიფერი
მიშელ პფაიფერი (Michelle Pfeiffer; 29 პირელი, 1958, სანტა-ანა, კალიფორნია) — ამერიკალი არტისტი დო მობირე ოსური. რსულებური როლეფიშო სუმშა რდჷ წუმორინაფილი ოსკარს, ართშა თარი, ჟირშა - მაჟირახარისხანი როლიშ რსულებაშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1958
უმა თურმანი
უმა კარუნა თურმანი (Uma Karuna Thurman; დ. 29 პირელი, 1970) — ამერიკალი კინოარტისტი დო ფოტომოდელი. ამდღარშა რსულებური აფუ როლეფი შხვადოშხვა ჟანრიშ ფილმეფს, მუჭოთ რომანტიკული კომედიეფს, თეში დრამატულ დო ომენცარე-ფანტასტიკურ ფილმეფს დო სანწალესიუჟეტიან თრილერეფს თებული. თიში საუჯგუშო ფილმეფო იკოხოცხუ „ოშქურანჯი რსხუეფი“ (1988), „მაკულატურა“ (1994), „გატაკა“ (1997) დო ჟირი ფილმი სერიაშე „დოჸვილი ბილი“ (2003–04).
ბიოგრაფია
1980-იან წანეფს პროფესიონალი მოდელიშ კარიერაშ უკული 1988 წანას არტისტალა დიჭყჷ. თიში კარიერას შანულამი რდჷ ბეატრიქს კიდოშ როლი კვენტინ ტარანტინოშ ფილმეფს „დოჸვილი ბილი“. თურმანქ ათე ფილმის არსულჷ მოჭყუდუშ როლი, ნამუთ ნჯარს ეშეღანს თიში ჸოფილ ჸოროფილშე. ტარანტინოქ ათე პერსონაჟი სპეციალურო თურმანიშო ქიმინჷ. ათე პერსონაჟიშ ქიმინუაშ იდეა ჟირხოლოს ართო მურთესჷ „მაკულატურაშ“ გინოღალაშ ბორჯის. ფილმიშ გინოღალა თურმანიშ მოკათალაქ გახანგირძელჷ. გინოღალაქ 9 თუთას იგინძორჷ დო 5 ქიანას მიშჷ. თურმანქ ათე როლიშო იგურუ ოლჷმერი ხელუანუა დო იაპონური ნინა. „დოჸვილი ბილი“ საკულტო კლასიკათ გინირთჷ, კრიტიკოსეფქ თინა დადებითო აფასესჷ, თურმანქ მოჭყუდუშ როლიშო მიღჷ ორქოშ გლობუსიშ დო BAFTA-შ ნომინაციეფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი აგნოსტიკოსეფი კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1970
რობერტ დაუნი უნჩაში
რობერტ ჯონ დაუნი უნჩაში (Robert John Downey, Sr; თახმი გვარი ელიასი, Elias; დ. ) — ამერიკალი არტისტი, რეჟისორი, სცენარისტი, პროდიუსერი, ოპერატორი დო მონტაჟიორი.
მუშ რინა
რობერტ დაუნი უნჩაში სუმშა რდჷ ჩილამი:
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი
მეხიკოშ შტატი
მეხიკო (Estado Libre y Soberano de México) — მახორობაშ მეჯინათ მექსიკაშ უდიდაში შტატი ცენტრალურ ნორთის. შტატიშ ნოღა — ტოლუკა. შტატიქ დირსხუ 1823 წანაშ 20 ქირსეთუთას. შტატის იდვალუაფუ კოლუმბიშახიანი ობიექტი ტეოტიუაკანი.
შტატის უხურგანს გეჸვენჯი შტატეფი:
შტატიშ უდიდაში ნოღა — ეკატეპეკი. შტატი იკათუანს 125 მუნიციპალიტეტის.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:მექსიკაშ შტატეფი
გაზიანთეფი
გაზიანთეფი (Gaziantep) — ნოღა თურქეთიშ ობჟათეშე, გაზიანთეფიშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი. მახორობა - 2,130,432 ადამიერი (2021), მახორობაშ მუდანობათ ქიანას მაამშვა აბანს რე. 1921 წანაშ 8 ფურთუთაშახ ნოღას ჯოხოდჷ „ანთეფი“, ტიტული გაზი - ქომოლი ნოღას მეჩჷ თურქეთიშ პარლამენტიქ სახენწჷფოშ ზოხორინალაშო ბურჯაფიშა მიშნაღელი თიაშ გეშა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:თურქეთიშ ნოღეფი კატეგორია:თურქეთიშ მილიონიანი ნოღეფი
ადიამანი
ადიამანი (Semsur) — ნოღა თურქეთიშ ობჟათე-ბჟადალშე, ადიამანიშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი. თურქეთიშ ართ-ართი ბიწორას მაძინუ ნოღა რე. მახორობაშ მუდანობაქ მიძინჷ 100,045-შე (1990), 178,538-შახ (2000).
თურქულენოვანი რესურსები
კატეგორია:თურქეთიშ ნოღეფი
ტურიზმი
200 პქ|მინი|[[უფლისციხე, საქორთუო ]] 200px|thumb|[[მაჩუ-პიქჩუ, პერუ]] ტურიზმი — მოსვანჯაშ, დუდიშული ბორჯიშ ხარჯებაშ ვარდა ბიზნეს ღანკეფშო შარალუას შანენს. მოსოფელიშ ტურიზმიშ ორგანიზაცია ტურისტეფს გეჸვენჯიშნერო გჷთმოთანჯჷნს: „კათა, ნამუეფით იტენა დორხველ რჩქვანელობურ ელმოლს დო მეულა შხვა აბანშა ართ წოროგეჸვენჯი წანაშე მერკე ხანით, მოსვანჯაშ, დუდიშული ბორჯიშ ხარჯებაშ ვარდა შხვა ღანკეფშო.“
ტურიზმიქ პოპულარულ, გლობალურ საქვარუათ გჷნირთჷ 2010 წანას, მოსოფელიშ მასშტაბით 940 მილიონ ოერეფოშქაშე ტურისტული გილაღვერღვინქ იმანჯჷ, ნამუთ 6,6 %-იანი ძინა რდჷ 2009 წანაწკჷმა ალაზჷმაფათ. 2010 წანას, საირქიანო ტურიზმშე მეღებულ მიშნაველეფქ $919 მილიარდი ააშ დოლარი აკადგინჷ (693 მლრდ ევრო), ნამუთ კინოხიანი წანაწკჷმა ალაზჷმაფათ 4,7 %-იანი ძინა რდჷ. 2000-იანი წანეფიშ ბოლოს, მოხვალამირ მოსოფელიშ ფინანსურ კრიზისიქ ტურიზმშა ოგინაფჷლეთ გლახათ იქიმინჷ, დჷკი ულა დაჭყჷ 2008 წანაშ მანგის დო კინ თიმ წანას ოერეფოშქაშე ტურისტული გილაღვერღვინიშ რიცხუქ 28-ით დირკჷ. თე ნეგატიური ტენდენციაქ ხოლო უმოსო ინტენსიურო გჷნირთჷ 2009 წანას, თიშ გეშა, ნამჷ-და მიარე ქიანას გიფაჩჷ H1N1 ვირუსიქ, ნამუსჷთ ოერეფოშქაშე ტურისტული გილაღვერღვინიშ 4%-იანი რკებაქ მაჸუნჷ დო თიქ 880 მილიონი აკადგინჷ, მეღებულ მიშნაველეფქ 6%-ით დერკჷ.
ტურიზმი ოთელარე შანულობაში რე მიარე ქიანაშო, სამანგათ, მუჭომეფით რე: საფრანგეთი, ეგვიპტე, საბერძნეთი, ლიბანი, ისრაელი, გოართოიანაფილი ომაფე, ააშ, ესპანეთი, იტალია, ტაილანდი, საქორთუო დო მიარე კოკამი ერი, თიჯგურეფი, მუჭომეფით რე: ბაჰამეფი, ფიჯი, მალდივეფი, ფილიპინეფი, სეიშელიშ კოკეფი, ჰავაი. თეს უმაართაშე გოპიჯაფილი რე ფართო ინვესტიციეფით შხვადოშხვა საქვარუას, გიშაკერძაფილო ნინალაშ სფეროს, მუშ შედეგო, ნინალაშ ინდუსტრიას დასარჯებაშ შილებუამობა დიდწილო არსხუაფუ ტურიზმის. სერვისიშ თე ინდუსტრია იკათუანს სატრანსპორტე გჷნოღალეფიშ სერვისის, სამანგათ ავიაციას, საკრუიზე ნიშეფს, ტაქსეფს, გომენძელებაშ სერვისის, მუჭომეფით რე ოხორებელს მილარინაფა (სასუმარე დო შხვადოშხვა ბინა). თაშნეშე თე ინდუსტრიას ორხველჷ ართუაფალი აბანეფი, მუჭომეფით რე ართუაფალი პარკეფი, კაზინოეფი, სავაჭარე ცენტრეფი, მუსიკალური დჷნაწესებუეფი დო თეატრეფი.
ისტორია
მოსვანჯაშ დო ართუაფაშ ღანკით შარალუაქ მაართაშე პოპულარულო გჷნირთჷ ჯვეშ რომაალეფს შქას, ნამუეფით თარო პირამიდეფიშ ოძირაფშა მიშეს. უკულიანი შარალუაშ ფორმეფი დო გეოგრაფია იფართებუ. უმოსი მიარეფერამი გჷნირთუ თე შარალუაშ ღანკეფით: ოძარაფე, ოგურაფე, რელიგიური დო შხვა. აკმიგაფუ მოშარეეფიშ ობორჯეთ დარენჯი ჸუდეეფი, სასუმაროეფი, ქარვასლეფი, სუმარიშ ჸუდეეფი, ელიტარული ფალეფიშ წჷმმარინაფალეფშ ოზარხულე აგარაკეფი, რეზიდენციეფი.
მახორობაშ თი მოღვენე ფენეფიშ წჷმმარინაფალეფს, ნამუეფით ჩინებაშმოჸოროფალაშო მიშარუანა შხვაშ თური ქიანეფშა, XVII ოშწანურაშ დალიაშე ტურისტეფი ჯოხონა. ორეწუალე რევოლუციაშ უკული, XVIII-XIX ოშწანურეფს გჷმოგონაფილქ იჸუ ორქმალქ დო მახინწალქ, ნამუქჷთ ჸოფური გოლინა იღვენუ შარალუაშ გოაქტიურაფას. პოპულარულო გჷნმირთუ მოდეფიშ მოჸოროფეეფიშ შარალუა პარიზშა, მუსიკაშ მოჸოროფეეფიშ - იტალიაშა, ევროპაშ შხვადოშხვა ნოღაშა ოგურაფშა შარალუაქ დიდი ტურიშ ჯოხო მიპალუ. გვალო თე პერიოდის, 1841 წანას ინგლისარ ოშურიელე პიჯიქ თომას კუკიქ მაართათ განწიუ ბუნაშ შარალუას კომერციული ნინალა. ორგანიზაფილი ბუნური ტური, ნამუშათ მიშმეშჷ 20 წუთიანი შარალუა რკინაშარათ, ჩაიშ, ფუნთუშეფიშ დო ოშურე ორკესტრიშ აზარაფათ. რზას ექსკურსიანჯღვერიშ ფუნქცია მუქ კუკიკ იკისრჷ. თე შარალუს ოკათუდჷ 450 ადამიერი დო ირშო 1 შილინგო იფასებუდჷ. კუკიშ თე რჯება ონინალუდჷ უმოსო სოციალურ ღანკეფს, ვინდარო კომერციულს. თინა მინჭაფუდჷ თე რჯებათ უძირაფუდკო, ნამჷ-და შილებედჷ დუდიშული ბორჯიშ ღანკმეწონილო გჷმორინაფა. თეშ უმკუჯინალო, თე ფაქტი ორგანიზაფილი, კომერციული ტურიზმიშ მაართა ბიჯგო რე მერჩქინელი. ეიოშანალი რე, ნამჷ-და ბრიტანეთის ასე ხოლო რსებენს თე ტურისტული ფირმა ჯოხოდვალათ Thomas Cook and Son.
XX ოშწანურაშ დაჭყაფუს, შანულამ მოლინათ შილებე იკოროცხას ავტომობილიშ გჷმოგონაფაქ, მარა მაართა მოსოფელიშ ლჷმაშახ ტურისტეფიშ თარი მალობა იშენით ორკინაშარე დო ონიშოლე ტრანსპორტით რგებაფულენდჷ. 20-30-იან წანეფს გამკორჩქინდჷ ტრანსპორტიშ ხოლო ართი ეფექტიანი საშუალებაქ - ფურინჯიქ, ნამუთ აჭყანიერენს ტურისტულ აქტივობას.
XX ოშწანურაშ მაჟირა გვერდშე იჭყაფუ მასობური საირქიანო ტურიზმიშ გოვითარაფაშ ხანა. 1950 წანას, საირქიანო ტურისტეფიშ მუდანობაქ 25 მილიონს მიანჭჷ, 1970 წანას — 170 მილიონს, 1990 წანას — 400 მილიონს. ასე უმენტაშო არძა ადამიერი მეტნარკებო დოკაფილი რე ტურისტულ საქვარუას. XX ოშწანურაშ ბოლოს ედომუშამ მოსოფელს 4,5 მილიარდი ტურისტიქ მიშარუ, თინეფს შქას 10% ოერეფოშქაშე ტურისტი რდჷ დო ირწანურო ახარჯენდეს 100-150 მილიარდ ააშ დოლარს.