cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
მერეტსეგერი
thumb|მერეტსეგერი, გჷმოხანტილი რე კობრაშდუდამი ოსურიშ სახეთ მერეტსეგერი — ჯვეშეგვიპტურ მითოლოგიას თებეშ ნეკროპოლიშ ოსურღორონთი, საფულეფიშ დო საფულეფიშ აკმაგეეფიშ მაფორალი. იკოროცხუდჷ, ნამჷ-და მერეტსეგერი ღურლეფს დო ღურელეფიშ სიყურდგას თხილანდჷნ. გჷმიხანტუდჷ გვერიშდუდამ ნჯილოშ ვარდა ოსურიშ სახეთ.
კატეგორია:ეგვიპტური ღორონთეფი
მნევისი
მინი|მნევისი მნევისი — ეგვიპტურ მითოლოგიას ღორონთი, ნამუთ გჷმიხანტუდჷ უჩა ხოჯიშ სახეთ დო ნამუსჷთ ანდა მახასაითაფალი უღუ აპისწკჷმა. მუჭოთ აპისი მემფისის გჷმიხანტუდჷ ღორონთი-დემიურგი პტაშ თექიანურ სახეთჷნ, თეშ მნევისის პატის ცენდეს ჰელიოპოლს მუჭოთ უჟინაში ნჟაშ ღორონთი რაშ თელი სახე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ეგვიპტური ღორონთეფი
გოფეთქუეფი შრი-ლანკას (2019)
გოფეთქუეფი შრი-ლანკას 2019 წანაშ 21 პირელს — ტერორისტული აქტი, ნამუქჷთ მოხვადჷ შრი-ლანკაშ მუსხირენ ნოღაშ 4 ოსუმარეს დო ბრუო გოფეთქუაქ სუმ კათოლიკურ ოხვამეს, თინეფს შქას ოსაქვარე ნანანოღა კოლომბოს. ტერაქტიშ შედეგო არძაშ უკულაში 290 ადამიერქ გოჭყორდჷ დო დოხოლაფირო 500 ადამიერქ დეღამაკჷ .ოხვამეეფს გოფეთქუეფქ ოთანაფე მესაშ ბორჯის მოხვადჷ ნოღეფს ნეგომბო, ბათიკალოა დო კოლომბოს, თეწკჷმა ართო ტერორისტული აქტიქ მოხვადჷ ოსუმარეეფს Shangri-La, Cinnamon Grand დო Kingsbury კოლომბოს. არძაშ უკულაში ჟირი გოფეთქუა მანჯჷ ტერორისტ-დუდმაჸვილეეფქ. 24 ტერორისტი ოჭოფეს, ნამუეფით საეგებიოთ მერსხილი რენა მუსულმანურ ორგანიზაცია National Thowheeth Jama'ath დო „ისლამურ სახენწჷფოწკჷმა».
თე ტერაქტი შრი-ლანკაშო მაართა რე ომენოღალე ლჷმაშ ბორჯიშე.
ტერორისტული აქტეფი
ქირსიანეფი შრი-ლანკას ეთმეშინუანდეს ოთანაფე ჟაშხაშ ღორონთიშნინალას, მუჟამსჷთ ედომუშამ ქიანას ოხვამეეფს დო ოსუმარეეფს გოფეთქუეფქ მოხვადჷ. იკოროცხუ, ნამჷ-და არძაშ უკულაში ჟირი გოფეთქუა მანჯჷ ტერორისტ-დუდმაჸვილეეფქ. ღურელეფს შქა 35 ქიანაშ მენოღალე რე, თინეფს შქას ამერიკაშ, ბრიტანეთიშ დო ჰოლანდიაშ მენოღალეეფი.
სქოლიო
კატეგორია:ტერორისტული აქტეფი შრი-ლანკას კატეგორია:2019 წანაშ ტერორისტული აქტეფი კატეგორია:21 პირელიშ მოლინეფი კატეგორია:2019 წანაშ პირელი კატეგორია:მასობური ჸვილუა შრი-ლანკას კატეგორია:კოლომბო კატეგორია:2019 წანა შრი-ლანკას
369
კატეგორია:
ჯონ ქაუჩ ადამსი
ჯონ ქაუჩ ადამსი (ინგლ. John Couch Adams; დ. 5 მანგი, 1819, ლეინასტი, კორნუოლი, ინგლისი — ღ. 21 ღურთუთა, 1892, კემბრიჯი, კემბრიჯშირი, ინგლისი) — ბრიტანალი მათემატიკოსი დო ასტრონომი, ურბენ ლევერიეშე ზოხორინელო მათემატიკური კალკულაციათ, თეორიულო წჷმარინუ პლანეტა ნეპტუნიშ არსებობაშ კონცეფცია.
ჯონ ქაუჩ ადამსი გურაფულენდჷ კემბრიჯიშ სენტ-ჯონიშ კოლეჯის, სოდეთ მიპალუ ბაკალავრიშ ხარისხი 1843 წანას. გურაფაშ თებაშ უკული მუშენდჷ სენტ-ენდრიუშ დო კემბრიჯიშ უნივერსიტეტეფს. რდჷ ლონდონიშ ომაფე ჯარალუაშ, ედინბურგიშ ომაფე ჯარალუაშ დო ამერიკაშ ხელუანობეფიშ დო მენცარობეფიშ აკადემიაშ მაკათური. 1848 წანას მიპალუ კოპლიშ მენდალი დო 1866 წანას ასტრონომიაშ ომაფე ჯარალუაშ ორქოშ მენდალი. 1851-1853 დო 1874-1876 წანეფს მუშენდჷ ასტრონომიაშ ომაფე ჯარალუაშ პრეზიდენტო.
1848 წანას დირსხუ ჯონ ქაუჩ ადამსიშ ჯოხონობაშ პრემიაქ, ნამუთ კემბრიჯიშ უნივერსიტეტიშ ართ-ართი პრესტიჟული დო რეიტინგული ჯილდო რე დო გინმიჩამუ მათემატიკური დისციპლინეფიშ დარგეფს.
თაშნეშე, ჯონ ადამსიშ ჯოხონობაშ რე ართ-ართი კრატერი თუთას დო ართი ასტეროიდი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბრიტანალი ასტრონომეფი კატეგორია:ბრიტანალი მათემატიკოსეფი
370
კატეგორია:
მიკი სპილეინი
ფრენკ მორისონ სპილეინი (ინგლ. Frank Morrison Spillane, უმოსო შინელი რე მუჭოთ მიკი სპილეინი, ინგლ. Mickey Spillane, დ. 9 მელახი, 1918, ბრუკლინი, ნიუ-იორკი, ააშ — ღ. 17 კვირკვე, 2006, მერელს-ინლეტი, ობჟათე კაროლინა, ააშ) — ამერიკალი ჭარუ, ნოველისტი დო მსახიობი. თიში დეტექტივური ჟანრიშ ნაჭარეფიშ თარი პერსონაჟი რე კერძო დეტექტივი მაიკ ჰამერი.
მიკი სპილეინი გურაფულენდჷ ერასმუსიშ სკოლას, ნამუთ გათუ 1935 წანას. უკულ გურაფა გაგინძორჷ ფორტ ჰეისიშ სახენწჷფო კოლეჯის. მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ბორჯის სპილენიქ ქაკათჷ ააშ-იშ არმიაშ ოჰეერე ნძალეფიშ კორპუსის. რდჷ ოჰეერე ნძალეფიშ პილოტი დო ინსტრუქტორი. ჭარალუათ სპილეინიქ 1940-იან წანეფს დეინტერესჷ. მიკი სპილეინი რე ავტორი დეტექტივური ჟანრიშ ნოველეფიშ დო თხობელუეფიშ. სპილეინიშ დეტექტივეფი ორხველუდჷ უმოსო "მანგარი" (Hardboiled) დეტექტივეფიშ ჟანრის. გიმოჩამილი რე სპილეინიშ წინგეფიშ 225 მილიონი ეგზემპლარი. სპილეინი რდჷ ინკპოტიშ დო ედგარ ალან პოშ პრემიეფიშ ლაურეატი. სპილეინიქ ღურუ 2006 წანაშ 17 კვირკვეს, პანკრეასიშ კიბოთ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალეფი კატეგორია:ამერიკალი ჭარუეფი კატეგორია:ამერიკალი ნოველისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1918 კატეგორია:ნაღურა 2006
ურბენ ლევერიე
ურბენ ჟან ჟოზეფ ლევერიე (ფრანგ. Urbain Jean Joseph Le Verrier; დ. 11 მელახი, 1811, სენ-ლო, საფრანგეთი — ღ. 23 ეკენია, 1877, პარიზი, საფრანგეთი) — ფრანგი მათემატიკოსი დო ასტრონომი, წჷმარინუ პლანეტა ნეპტუნიშ არსებობაშ კონცეფცია მათემატიკური კალკულაციათ. მათემატიკური კალკულაციათ მეღებული კორდინატეფი ლევერიექ ქუჯღონჷ გერმანალ ასტრონომს იოჰან გოტფრიდ გალეს, ნამუქჷთ ჸათე კორდინატეფიშ გიმორინაფათ მიოგორუ ნეპტუნს ბერლინიშ ობსერვატორიაშე 1846 წანაშ 23 ეკენიას.
ლევერიე გურაფულენდჷ პარიზიშ პოლიტექნიკურ სკოლას. დუდშე ქიმიათ რდჷ დაინტერესებული, უკულ დიჭყჷ ასტრონომიაშ გურაფა. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ პარიზიშ ობსერვატორიას დო რდჷ თიში დირექტორი 1854-1870 დო 1873-1877 წანეფს.
1846 წანაშე ლევერიე რდჷ საფრანგეთიშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ მაკათური დო 1847 წანაშე ლონდონიშ ომაფე ჯარალუაშ ურცხოალი მაკათური. ლევერიე ართ-ართი რე 72 მენცარიშე ნამუშ ჯოხოთ მიკოჭარილი რე ეიფელიშ ჸორშიშ ფასადის.
ლევერიექ მენცარული კარიერა 1830-იან წანეფშე დიჭყჷ. დუდშე თიში ინტერესეფიშ სფერო რდჷ ბჟაშ სისტემაშ სტაბილურობა, პერიოდული კომეტეფი დო შხვა საკითხეფი.
დომინიკ ფრანსუა არაგოშ გოლინათ ლევერიექ დიჭყჷ პლანეტა ურანიშ ორბიტაშ ჭიჭე მარა სისტემური ირეგულარობეფიშ რკვიება, ნიუტონიშ კანონეფიშ მეჯინათ. თეხანური პერიოდიშო, ლევერიეშე ზოხორინელი, მანგური კალკულაციეფი აკეთჷ ბრიტანალ ასტრონომქ ჯონ ქაუჩ ადამსიქ.
ლევერიექ გჷმოთვალუ უჩინებუ პლანეტაშ ლოკაციაშ კორდინატეფი დო დანტკიცებელო ქუჯღონჷ გოტფრიდ გალეს, ბერლინიშ ობსერვატორიაშა. გალექ ლევერიეშ კორდინატეფით, პლანეტა ნეპტუნს 1846 წანაშ 23 ეკენიას ქიმიოგორუ.
თაშნეშე, ლევერიე ირკვიენდჷ პლანეტა მერკურიშ ჸარაფის. ლევერიეშ აზრით მერკურიშ ორბიტაშ პრეცესია ვეინწყინედჷ ნიუტონიშ კანონეფით დო ვართ შხვა პლანეტეფიშ პერტუბაციათ. ლევერიექ მერკურიშ პრეცესიაშ ბაძაძეფიშ ეიონწყჷმალო წჷმარინუ ხოლო შხვა ახალი პლანეტაშ არსებობაშ კონცეფცია. ლევერიეშ აზრით ჸათე პლანეტა ბჟაწკჷმა, მერკურიშე უმოს ხოლოს იდვალუაფუდჷ. უკულიანი პერიოდეფიშ მენცარეფქ გაფართინეს ლევერიეშ ჸათე იდეა დო ჰიპოთეზურ პლანეტას სახელი ხოლო ქიგიოდვეს ვულკანი. პლანეტა ვულკანიშა მენცარეფს ვემიაგორეს. უკულიანი პერიოდეფიშ მენცარეფქ ანომალიური პრეცესია ფარდობითობაშ თეორიათ გენწყეს.
ლევერიე მუშ ცხოვრებას პარიზიშ ობსერვატორიას მუშენდჷ. თიში მენეჯმენტი კოლეგეფს ვამოწონდეს დო თინა 1870 წანას ობსერვატორიაშე ხოლო გეგნათეს. შარლ-ეჟენ დელონეშ ღურაშ უკულ, ლევერიე კინ დართინეს დო ობსერვატორიაშ დირექტორო უკულ ღურაშახ ქომუშენდჷ.
ურბენ ლევერიექ ღურუ 1877 წანაშ 23 ეკენიას, 66 წანერქ. ნთხორილი რე პარიზიშ მონპარნასიშ სასაფლას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ფრანგეფი კატეგორია:ფრანგი ასტრონომეფი კატეგორია:ფრანგი მათემატიკოსეფი
უიღურული ნინა
უიღურული ( არაბ. ئۇيغۇرچە; 维吾尔语; Уйгурский язык; ორდო ჯოხოდჷ ბჟაეიოლ თურქული) — თურქული ნინეფიშ ფანიაშ ნინა დოხოლაფათ 8 - 11 მილიონი მორაგადეთ, ნამუეფიშ უმენტაშობათ წჷმარინუანს უიღურეფს. გოფაჩილიე უმოსო ჩინეთის სინძიანიშ რეგიონს, სოდეთ თის ოფიციალური სტატუსი უღჷ. უიღურულშა მორაგადე ადამიერეფიშ შანულამი მუდანობა ოხორანს ყაზახეთის დო ყირგიზეთის.
სქოლიო
კატეგორია:თურქული ნინეფი კატეგორია:ჩინეთიშ ნინეფი კატეგორია:ყაზახეთიშ ნინეფი კატეგორია:ყირგიზეთიშ ნინეფი
371
კატეგორია:
მულტიმედია
მულტიმედია (multi - მიარე, media - medium საშუალება) — ინფორმაციაშ (აკუსტიკური, ვიზუალური, ტექსტური დო გრაფიკული) გჷნოჩამაშ, ჩუალაშ დო წარმებაშ შხვადოშხვა საშუალებაშ ტექნოლოგია, თაშნეშე, თეჯგურა ტექნოლოგიაშ მარეალიზაფალი პროგრამეფიშ დო საინფორმაციე სისტემეფიშ ართობურობა.
კატეგორია:კომპიუტერული ტექნოლოგია
ლიტერატურა
ენციკლოპედია "შემეცნების სამყარო"
ბრაზილიაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა
ბრაზილიაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა (Seleção Brasileira de Futebol) — ერუანული ნაკორობა, ნამუთ ბრაზილიას საირქიანო ოკუჩხბურთე მატჩეფს წჷმარინუანს. მადუდე ორგანიზაცია — ბრაზილიაშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია, ნამუთ ფიფაშ მაკათური რე 1923 წანაშე, თაშნეშე კონმებოლიშ — 1916 წანაშე.
ბრაზილიაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობაქ არძაშე უმოსშა გიმორძგუ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატის (ხუთშა გომორძგვილი რე).
მიმალი აკოდგინალუა
ბრაზილიაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობაშ გეჸვენჯი 23 მობურთე ოკათუდჷ 2018 წანაშ მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატის:
უდიდაში მობურთეეფი
გეჸვეჯი მობურთეეფი ბრაზილიაშ კუჩხბურთიშ მუზეუმიშ დიდებაშ დარბაზშა რე კათაფილი სტადიონი პაკაემბუს სან-პაულუს.
თაშნეშე:
თინეფიშ მოხჷ, XX ოშწანურაშ ბრაზილიაშ უდიდაში მობურთეეფიშ IFFHS ერკებლშა თაშნეშემიშმულა:
373
კატეგორია:
პრეცესია
პრეცესია — მართუ (როტაციული) ობიექტიშ მართუ ღერზიშ ორიენტაციაშ თირუა, ნამუთ შილებე მუთხომხვადუდას გალენი ფაქტორეფიშ გოლინათ.
ფიზიკას პრეცესია ჟირნერი რე: ართნერი, ნამუთ მუთხომხვადუ ნძალაშ მომენტიშე ზოხორინელო დო მაჟიანერი, ნამუთ მუთხომხვადუ ნძალაშ მომენტიშ გოლინათ.
ასტრონომიას, პრეცესიას უძახჷნა ასტრონომიული ობიექტიშ როტაციული დო ორბიტული პარამეტრეფიშ ნერე, ანდანერი თირუეფს. ჸათე პროცესიშ თარი მაგალითიე დიხაუჩაშ როტაციაშ ღერზიშ ორიენტაციაშ თირუა, ნამუსჷთ ღერზული პრეცესიას უძახჷნა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:პრეცესია
374
კატეგორია:
დეპორტაცია
დეპორტაცია — ადამიერიშ ვარ-და ადამიერეფიშ ბუნაშ სახენწჷფოშე გინოჸოთამა. თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და საჯიშ მუკაულარო გინოჸონაფას, ექსტრადიციას დო დეპორტაციას შედეგობურო ართნერი ეფექტი უღჷ, პიჯიშ გინოჸოთამა ქიანაშ ტერიტორიაშე, სუმხოლო პროცედურას მუში წესეფი დო ღანკეფი უღჷ. საჯიშ მუკაულარო გინოჸონაფას შვანს, პიჯი შხვაშ თურ სახენწჷფოშე ომასქერეშა გინმოჸუნა საჯიშ მუკულაშ გაგჷნძორაფალო. ექსტრადიციაშ ღანკი რე პიჯიშ ართი სახენწჷფოშე მაჟირაშა გინოჸონაფა გოსამართლუაშ ვარ-და მისაჯებული საჯიშ მუკულაშ ღანკით. დეპორტაცია რე შხვაშ თურიშ გინოჸოთამა თი ბაძაძით, ნამჷ-და თინა გინმაჸოთამალი სახენწჷფოშ ჯარალობურ წეს დო რიგიში ფარსაკ გლახა რე.
სქოლიო
კატეგორია:დემოგრაფია კატეგორია:მახორობაშ მიგრაცია
ნეხბეტი
ნეხბეტი ვარდა ნეხებტი — ჟილენეგვიპტური ოსურღორონთი, ფარაონიშ ნძალანებაშ მაფორალი. თიში საკულტო ცენტრი იდვალუაფუდჷ ნოღა ელ-კაბის, ნეხენიშ სააწმარენჯოთ, ჟილენ ეგვიპტეს.
კატეგორია:ეგვიპტური ღორონთეფი
შირლი მაკლეინი
შირლი მაკლეინი (Shirley MacLaine დ. 24 პირელი, 1934) — ამერიკალი კინოშ დო თეატრიშ არტისტი, მობირე დო მასხაპალი. რე არტისტი უორენ ბიტიშ და.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1934 კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
გილბერტ კით ჩესტერტონი
გილბერტ კით ჩესტერტონი (ინგლ. Gilbert Keith Chesterton; დ. 29 მესი, 1874, კენსინგტონი, ლონდონი, ინგლისი — ღ. 14 მანგი, 1936, ბეკონსფილდი, ბაკინგემშირი, ინგლისი) — ინგლისარი ჭარუ, პოეტი, ჟურნალისტი, თეოლოგი დო ფილოსოფოსი.
მენწყერი
thumb|მენწყერი [[კალიფორნიას, 2008 წანას]] მენწყერი — დიხაშ მასეფიშ ვარდა ქანეფიშ ფაშ მოხარცქუა დო გჷნოყარება გვალაშ კართეშა ვარდა ლაკადაშა სიმონკაშ ჭყანაშ გოლინათ. მენწყერი შხირას თიჯგურა აბანეფს წჷმიქიმინუ, სოდე წყარმაკინე (დიხაჭაბუამი) დო წყარამი (სამანგ., ქვიშა-ხირეშამი) ქანეფი ართიანს ოთირჷნა დო ფალეფიშ გიოლაფუ კართეშ გიოლაფუშ აკოხვალამას რე. მენწყერიშ ბაძაძეფი რე ქანეფიშ წორწოობაშ აკორღვაფა, ნამუსჷთ იჭანუანს ლაკადაშ ნერჩიშ გჷთორჩხუალკაშ, გერციებაშ ვარდა გჷნოლამებაშ გეშა ქანეფიშ სიჸონიერეშ დადაღარაფა, სეისმური ბიჯგეფი, ადამიერიშ ომეურნე საქვარუა აბანიშ გეოლოგიური პიჯალეფიშ უგუთოლიშწორებუო დო შხვ. მენწყერი დიდ გავალს მეთმიორინუანს ოკათე მეურნობას. თიწკჷმა ბურჯაფიშ ეფექტიანი საშუალება რე გვალაშ კართეეფიშ გატყალება, ოინჟინერე ნოდგჷმეფიშ გამანგარება, დრენაჟი დო შხვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:მენწყრეფი კატეგორია:გეოლოგიური პროცესეფი
გილბერტ კით ჩესტერტონი
ჩესტერტონი რე ავტორი დეტექტივური ჟანრიშ ნოველეფიშ, თხობელუეფიშ, თეოლოგიური დო ფილოსოფიური ნაჭარეფიშ. ჩესტერტონიშ დეტექტივური ჟანრიშ ნახანდეფიშ თარი პერსონაჟიე ბაბაჩია ბრაუნი, ნამუთ მოჸოროფე დეტექტივი რე. თაშნეშე, ჩესტერტონი ავტორი რე წინგეფიშ მართლმადიდებლობა (1908) დო ირიათონი კოჩი (1925) ნამუეფით ქირსიანული აპოლოგეტიკაშ კლასიკათ რე მერჩქინელი. გილბერტ კით ჩესტერტონი მუშ დუდის მართლმადიდებელ ქირსიანს უძახუდჷ, მარა ეკონია წანეფს უმოსო კათოლიციზმით დეინტერესჷ დო დუდი ხოლო კათოლიკეთ დინათჷ.
გილბერტ კით ჩესტერტონის პარადოქსიშ პრინცის უძახჷდეს დო თინა ვიქტორიანული ეპოქაშ გიშარჩქინელი ავტორეფიშ: მეთიუ არნოლდიშ, თომას კარლაილიშ, ჯონ ჰენრი ნიუმენიშ დო ჯონ რასკინიშ შარაშ გჷმაგინძორაფალი დო გეჸვენჯი ავტორი რე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარეფი კატეგორია:ინგლისარი ჭარუეფი კატეგორია:ინგლისარი პოეტეფი კატეგორია:ინგლისარი თეოლოგეფი კატეგორია:ინგლისარი ფილოსოფოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1874 კატეგორია:ნაღურა 1936
აბჟაყვა
აბჟაყვა (Абжьаҟәа — „გვერდი სოხუმი“) ― ოფუტე აფხაზეთიშ ავტონომიურ რესპუბლიკას, სოხუმიშ მუნიციპალიტეტის, წყარმალუ ბესლეთიშ კვარჩხანი წყარპიჯის. ბესლეთიშ თემიშ ცენტრი (ოფუტეეფი: ბესლეთი, ჟიმოლენი ბირცხა, თუდოლენი ბირცხა). ზუღაშ დონეშე 3 მ, უჩა ზუღაშე 5,5 კმ, სოხუმიშე 4 კმ. 2008 წანაშე ოკუპირაფილი რე რუსეთიშ ფედერაციაშით.
ისტორიული ობიექტეფი
აბჟაყვა ბესლეთიშ აფხაზური ჯოხოდვალა რე. ზიტყვა ჟირი ნორთიშე აკმოდირთუ, კერზოთ „აბჟ“ — ნამუთ აფხაზურო გვერდის შანენს დო „აყვა“ — ნოღა სოხუმიშ აფხაზური ჯოხო. თაჸურეშე აბჟაყვა აფხაზურო გვერდ აყვას ე. ი. გვერდ სოხუმს შანენს.
აფხაზეთიშ აკა ოფუტეს ვარე თისხი ისტორიული ობიექტი, მუსხით აბჟაყვას რენ. თინეფშე კანკალე, მუჭოთ სამანგათ XII ოშწანურაშ ძეგლი თ. ჯ. ვენედიკური ხინჯი წყარმალუ ბესლეთის წჷმარინუანს ხუროეფიშმონძღვარუაშ მინუშის.
სქოლიო
კატეგორია:სოხუმიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი კატეგორია:აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ დაცაიორებული დოხორელი პუნქტეფი
376
კატეგორია:
377
კატეგორია:
UTC+13:00
450px|right|thumb| UTC+13 მოსოფელიშ ბორჯიშ ორტყაფუშ რუკა: ცაშფერი — UTC+13 ზონა [[ზარხულიშ ბორჯი|ზარხულს (პირელი-გჷმათუთა) ობჟათე გვერდოსფეროს — ახალი ზელანდიას; ლენი — UTC+13 ზონა ოკიანეეფს; მოჸვინთალო — UTC+13 ზონა ედომუშამ წანმოწანაშ გოძვენას.]]
UTC+13:00 — ბორჯიშ ორტყაფუ, ნამუთ გჷმირინუაფუ კანკალე ტერიტორიას, თარიღეფიშ თირუაშ ღოზის, სოდეთ თინა ბჟადალჸურე ინჭაფუ.
379
კატეგორია:
UTC+13:00
კინოხ
2009 წანაშახ, UTC+13 ზონაშა მიშმეშეს რუსეთიშ უკიდაშ ბჟაეიოლშე მადვალუ რეგიონეფი, სოდე გჷმირინუაფუდჷ ზარხულიშ კამჩატკაშ ბორჯი. 2010 წანას, კამჩატკაშ ბორჯი გაუქვეს, ომანგე ტერიტორიეფს UTC+13-შა გინულა ედომუშამი ქიანაწკჷმა ვარდჷ გატარებული დო მოჩამილ რეგიონეფქ მაგადანიშ ბორჯშა გენშართეს. თეშნერო, 2010 წანაშე რუსეთიშ ტერიტორიას ვარე რეგიონეფი UTC+13 ზონას ვართ ზოთონც დო ვართ ზარხულს.
სქოლიო
კატეგორია:ბორჯიშ ორტყაფუეფი
რეშეფი
რეშეფი (რაშაფი, רשף, ršpw) — ამორეული წჷმოულობაშ ბჟადალსემიტური ღორონთი. მეხიშ დო დაჩხირიშ ღორონთი, მაჭყვიდალი, უბედრობეფიშ მუმაღალარი, ლჷმაშ ღორონთი, ანჯარეფიშ მაფორალი.
კატეგორია:ეგვიპტური ღორონთეფი
თრაკიული ნინა
თრაკიული ნინა — ინდოევროპული ნინეფიშ ფანიაშ ნინა, ნამუშათ იჩიებუდეს ობჟათე-ბჟაეიოლ ევროპას მახორუ თრაკიალეფი. ანტიკური საბერძნეთიშ ოორუე მეძიბელეფი. თრაკიულ ნინას გჷმოხანტილიე კენტუმ-სატემიშ იზოგლოსი, მუთ თიშ ინდო-ევროპული ნინეფიშ სისტემაშ ბუნაშ მაკათურალას ვარა თიწკჷმა არხო რსხუშე მიოწურუანს. თე ნინა, ნამუშ გეშათ ხვალე მორჩილი ჩინებეფიე ასქილადირი ოჭარაულუ წყუეფსჷნ, ორდოიან შქა ოშწანურეფს გოქჷრჷ.
ნუნი (მითოლოგია)
thumb|150px|[[ჰეჰი მაართაგორჩქინუ ოკიანეშ სახეთ]]
ნუნი (ჯვ. ეგვ. „nwn“ [Naun] — „წყარი“, „წყარიში“) — ჯვეშეგვიპტურ მითოლოგიას — ნამუთ არსებენდჷ მაართაგორჩქინუ ოკიანეშ გაჭყაფუშ ბორჯიშე, სოიშე გიშართჷ რაქ დო დიჭყჷ ატუმიშ ორენიშ აკოქიმინუა. დორხველური ოკულტე ცენტრი დო ოხიდეეფი ვაუღუდჷ. გჷმიხანტუდჷ ადამიერიშობური ქომოლი ღორნთიშ სახეთ.
380
კატეგორია:
ნუნი (მითოლოგია)
კატეგორია:ეგვიპტური ღორონთეფი
ფრიდრიხ დიურენმატი
ფრიდრიხ დიურენმატი (გერმ. Friedrich Dürrenmatt; დ. 5 ღურთუთა, 1921, კონოლფინგენი, ბერნიშ კანტონი, შვეიცარია — ღ. 14 ქირსეთუთა, 1990, ნევშატელი, შვეიცარია) — შვეიცარიალი ნოველისტი, ჭარუ დო დრამატურგი. დიურენმატი რდჷ ეპიკური თეატრიშ მიმალობაშ პროპონენტი. დიურენმატიშ, მუჭოთ პოლიტიკურო აქტიური ავტორიშ ნაჭარეფი იკათუანს ავანგარდულ პიესეფს, ფილოსოფიურ-დეტექტივურ ნოველეფს დო მაკაბრისტულ-სატირული ხასიათიშ ნაწარმებეფს. დიურენმატი რდჷ მეკვარჩხანე შვეიცარიალი ავტორეფიშ "ოლტენიშ ბუნა"-შ მაკათური.
ფრიდრიხ დიურენმატი გურაფულენდჷ ფილოსოფიას, გერმანულ ფილოლოგიას დო ლიტერატურას ციურიხიშ უნივერსიტეტის. უკულ გურაფა გაგინძორჷ ბერნიშ უნივერსიტეტის. 1943 წანას დიურენმატიქ ქიმიოტუ აკადემიური კარიერა დო ჭარალუათ დეინტერესჷ. თიში მაართა პიესა რე "ჭარილი რე", ნამუქჷთ 1947 წანას დიდგინჷ. პიესას მოჩამილიე ართი ცინიკოსიშ დო რელიგიური ფანატიკოსიშ იდეოლოგიური ლჷმა. 1950 წანას გიშართჷ პიესაქ "რომულუს დიდი", ნამუქჷთ ავტორს დიდი პოპულარობა მოუღჷ. პიესას ეჭარილი რე რომიშ იმპერიაშ ეკონია პერიოდი.
დიურენმატიშ არძაშე უმოსი ჩინებული პიესა რე "ვიზიტი" (1956), ნამუთ ტრაგიკომედიური ხასიათიში რე.
დიურენმატიშ შხვა ნაწარმებეფიშე ეიოშინალიე: "ფიზიკოსეფი" (პიესა), "ვეგაშ მისია" (რადიო-პიესა), "ეჭვება" (დეტექტივური ნოველა), "ოშქურანჯი ლაჸაფი" (რომანი), "ანგელოზი მოურს ბაბილონიშა" (პიესა), "ავარია" (რომანი), "მოსამართე დო თიში ჯალათი" (რომანი), "პიჯალა" (კრიმინალური რომანი) დო შხვეფი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შვეიცარიალეფი კატეგორია:შვეიცარიალი ჭარუეფი კატეგორია:შვეიცარიალი დრამატურგეფი
ხურიტული ნინა
ხურიტული ნინა (მუნეფი უძახჷეს Ḫurwoḫḫe/Ḫurroḫḫe) რე ღურელი ნინა, ნამუთ ბჟაეიოლ თურქეთიშ ტერიტორიაშე ოორუე ერაყშახ რდჷ გოფაჩილი დო ამდღანერი ქურთეფით დოხორელ ტერიტორიას მიშეკათუანდჷ. თინა რდჷ მითანიშ სამაფოშ სახენწჷფო ნინა, თეშ მოხ თინა გჷმირინუაფუდჷ ხეთეფიშ სამაფოშ კანკალე რეგიონს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ღურელი ნინეფი
381
კატეგორია:
პახეტი
პახეტი — ჯვეშეგვიპტურ მითოლოგიას ოსურღორონთი-დადული ნჯილო. თიში ეპითეტი — „კარაკანი თოლსინთეშ დო ცანდი ჯღვალეფიშ მაღვენი“. პახეტიშ კულტი გოფაჩილი რდჷ ბენი-ხასანს, სოდე თის კოროცხუნდეს ბჟაეიოლი ტიოზეფიშ მაპატჷნალო.
კატეგორია:ეგვიპტური ღორონთეფი
სკოლა
მინი|ოფუტეშ სკოლა სუდანს, 2002. სკოლა — ზოგადო, რე გუნაჭყაფა, სოდე მაგურაფუეფი გურაფულენა მარწაფალეფშე. უმოს კონკრეტულო სკოლა შილებე შანენდას საშუალო სკოლას, თაშნეშე მუდგაინ სპეციალიზირაფილ ოგურაფალ გუნაჭყაფას, ვარდა უმაღალაშ ოგურაფუს.
შხვა შანულობათ სკოლა რე მენცარული, ოგურაფალი ოგონათუე, ვარდა ჸოფური მოღალობაშ, საშუალებეფიშ, რესურსეფიშ ართობურობა. სამანგ., გერმანული ექსპრესიონიზმიშ სკოლა დო თ.უ.
აკაფა
აკაფა (Акаԥа, ჸოფილი „კონსტანტინოვსკოე“, „ოდიში“) — ოფუტე აფხაზეთიშ ავტონომიურ რესპუბლიკას, სოხუმიშ მუნიციპალიტეტის (კელასურიშ თემი), წყარმალუ კელასურიშ მარძგვანი წყარპიჯის. ზუღაშ დონეშე 200 მ, უჩა ზუღაშე 10 კმ, სოხუმიშე 12 კმ.
ისტორია
1886 წანას, აკაფაშ თემს გინწყჷ გუმისთაშ განობაქ. 1930 წანას, ოფუტე აკაპა-კელასური მიშმეშჷ ეკატერინსკოეშ ოფუტსხუნუშა.
2008 წანაშე ოკუპირაფილი რე რუსეთიშ ფედერაციაშით
სქოლიო
კატეგორია:სოხუმიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი
უნივერსიტეტი
მინი|[[ხარისხიშ მეღება|ხარისხიშ მეღებაშ ცერემონიალი ოქსფორდიშ უნივერსიტეტის]] მინი|[[ქართიშ სახენწჷფო უნივერსიტეტი]] მინი|[[ბოლონიაშ უნივერსიტეტიშ ჯვეში დგჷმილეფი]] მინი|დოქტორეფიშ ახვალამა [[პარიზიშ უნივერსიტეტი|პარიზიშ უნივერსიტეტის, შქა ოშწანურეფიშ მანუსკრიპტი]] უნივერსიტეტი — უმაღალაში გონათუაშ დო რკუალეფიშ გუნაჭყაფა, სოდე კურსთებულეფს აკადემიური ხარისხი მითმიაჩამჷნა. ოსხირო ათოჸუნს ლათინური ზიტყვა universitas, ნამუთ კორპორაციას შანენს (თიშ გეშა, ნამჷდ-და დუდმაართაშე შქა ოშწანურეფს უნივერსიტეტეფი ხვალე მენცარ-მარწაფალეფიშ გოართოიანაფა რდჷ).
382
კატეგორია:
უნივერსიტეტი
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:უმაღალეაში ოგურაფუეფი *
მაგურაფუ
thumb|[[მარწაფალი დო მაგურაფუეფი]] მაგურაფუ — ადამიერი, ნამუთ გურაფულენს სკოლას; თაშნეშე პიჯი, ნამუთ გჷმირინუანს შხვაშ ზუკოლეფს დო გაკვეთილეფს მუდგაინ დარგის.
ჩინება მაგურაფუ კანკალეშა გიშმურს, მუჭოთ ჩინება სტუდენტიშ ოპოზიცია: მაჟრა გურიშხონარენს ბჟადალიშ რაციონალიზმის დო აკადემიურ რუტინას, მუჟამსჷთ მაართას უმოსი უნივერსალური ხასიათი უღჷნ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:გონათუა კატეგორია:პედაგოგიკა
სოპდუ
thumb|250px|სოპდუ [[საჰურაშ საფულაშ ბარელიეფშე. ახალი მუზეუმი. ბერლინი. ]] სოპდუ (სოპტუ) — ჯვეშეგვიპტურ მითოლოგიას ჯვეში ეგვიპტეშ ოორუე-ბჟაეიოლი ხურგეფიშ აგრესიულ ნომადეფშე დო ეგვიპტეშ შხვა გალენური ნტერეფშე მათხილარი ღორონთი (მუჭოთ ჩქუ, სემიტური წჷმოულობაშ რე).
კატეგორია:ეგვიპტური ღორონთეფი
UTC+11:00
450px|right|thumb| UTC+11 მოსოფელიშ ბორჯიშ ორტყაფუეფიშ რუკას: ცაშფერი — UTC+11 ზონა — [[ბჟაეიოლ-ავსტრალიური სტანდარტული ბორჯი (AEST) UTC+11 ზონას ზარხულს (გერგობათუთა-მელახი) ობჟათე გვერდოსფეროს (ზოთონც (პირელი-გჷმათუთა) — UTC+10); ლენი — UTC+11ზონა ოკიანეეფს; მოჸვინთალო — UTC+11 ზონა ედომუშამ წანაშ გოძვენას (სრედნეკოლიმური ბორჯი)]]
UTC+11:00 — ბორჯიშ ორტყაფუ, ნამუთ გჷმირინუაფუ გეჸვეჯი სახენწჷფოეფს დო ტერიტორიეფს:
სქოლიო
კატეგორია:ბორჯიშ ორტყაფუეფი
სტიგ ლარსონი
კარლ სტიგ-ერლანდ ლარსონი (შვედ. Karl Stig-Erland Larsson; დ. 15 მარაშინათუთა, 1954, სკელეფტეჰამნი, შვედეთი — 9 გერგობათუთა, 2004, სტოკჰოლმი, შვედეთი) — შვედი ჭარუ, ნოველისტი დო ჟურნალისტი. შინელი რე მილენიუმიშ ტრილოგიათ ნამუთ იკათუანს დეტექტივურ-კრიმინალური ჟანრიშ ნოველეფს: ცირა დრაკონიშ ტატუთ, ცირა, ნამუთ დაჩხირს ოლაჸაფუდჷ დო ცირა, ნამუქჷთ მაწირღიეფს ბუდე აკურღვუ. წინგეფქ გიშართჷ 2005 წანაშე, ლარსონიშ ღურაშ უკული. ლარსონიშ წინგეფს გერსხილი რე სუმი შვედური დო ართი ამერიკული ფილმი. ლარსონიშ ღურაშ უკული, მილენიუმიშ წინგეფიშ სერია გაგინძორჷ დევიდ ლაგერკრანციქ. 2019 წანაშ ეკენიაშ მუნაჩემეფით ლაგერკრანცის გიშაშქუმალირი აფჷ სერიაშ მანთხა, მახუთა დო მაამშვა წინგეფი.
სტიგ ლარსონი სტოკჰოლმის მუშენდჷ დო ცხოვრენდჷ. რდჷ ჟურნალისტი დო დაინტერესებული რდჷ სოციალიზმიშ დო მემარძგვანე ექსტრემიზმიშ რკვიებეფით. დიდი პოპულარობა მოუღჷ დეტექტივური ჟანრიშ ნაჭარეფქ. ლარსონიშ მილენიუმიშ ტრილოგიაშ წინგეფი ბესტსელერეფი რდჷ. 2015 წანაშ მუნაჩემეფით გიმოჩამილი რე ლარსონიშ წინგეფიშ 85 მილიონი ეგზემპლარი. სტიგ ლარსონი რდჷ შხვადოშხვა პრესტიჟული ჯილდოეფიშ დო პრემიეფიშ ლაურეატი. 2009 წანას ლარსონიშ ფანიაშ ინიციატივათ დო ფინანსური მოხვარათ დირსხუ სტიგ ლარსონიშ ჯოხონობაშ პრემიაქ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:შვედეფი კატეგორია:შვედი ჭარუეფი კატეგორია:შვედი ნოველისტეფი კატეგორია:შვედი ჟურნალისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1954 კატეგორია:ნაღურა 2004
383
კატეგორია:
384
კატეგორია:
385
კატეგორია:
386
კატეგორია:
მარწაფალი
მარწაფალი — გონათუაშ სისტემას პიჯი, ნამუთ გურაფაშ პროცესის ოხვარჷ, ზუკოლეფს რზენს მაგურაფუს, შხირას საჯარო სკოლეფს. უმაღალაში ოგურაგუეფს მარწაფალეფშო შხვა ზიტყვეფი გჷმირინუაფუ, სამანგ., პროფესორი, ლექტორი.
სქოლიო
კატეგორია:გონათუა
აქადური ნინა
აქადური ნინა — სემიტური ნინეფიშ ოორუე-ბჟაეიოლურ ჸჺს ორხველჷ. უღჷ ჟირი დიალექტი — ასურული (ჩქ. წ.-შახ VII ოშწანურაშახ) დო ბაბილონური (მაართა ვითოშწანურაშ ბოლოშახ). თეშ გეშა თის ასურულ-ბაბილონურ ნინას ხოლო უძახჷნა. აქადური ჩინებულიე ჩქ. წ.-შახ XXIV-XXI ოშწანურეფიშ მარჭვალური ჭარალუაშ ძეგლეფით. თე ძეგლეფი სუმ პერიოდის იკათუანს: 1. წოხოლენსარგონულ; 2. სარგონიშ დო სარგონიდეფიშ; 3. ურიშ მასუმა დინასტიაშ ხანაშ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სემიტური ნინეფი კატეგორია:ღურელი ნინეფი
387
კატეგორია:
სეშატი
სეშატი („მაჭარალი“) — ეგვიპტურ მითოლოგიას ჭარალუაშ ოსურღორონთი. იკოროცხუდჷ სიჭკვერაშ ღორონთი თოტიშ ცირასქუათ ვარდა დათ (შხირას ჩილო). სეშატიშ წიმინდე ჩხოლარო იკოროცხუდჷ პანთერა, თეშ გეშა ოსურღორონთი წჷმოდირთუდჷ თე ჩხოლარიშ ტყებით, ნამუთ გინაქუნს ედომუშამი რსხულსჷნ. დუდიშ ჟილე გჷმიხანტუდჷ შკვითწვანდამი მურიცხი.
კატეგორია:ეგვიპტური ღორონთეფი
388
კატეგორია:
ელენ ბიურსტინი
ელენ ბიურსტინი (Ellen Burstyn; 7 ქირსეთუთა, 1932) — ამერიკალი არტისტი. კარიერა დიჭყჷ 1950-იანი წანეფიშ ბოლოს თეატრის. გვიანო დიჭყჷ კინოს დო ოტელევიზიე როლეფიშ რსულება. თიში მაართა ჩინებული ფილმი რდჷ „ეკონია კინოსეანსი“. ალ პაჩინოშ დო ჰარვი კეიტელწკჷმა ართო რე ასეიანი არტისტეფიშ სტუდიაშ, ნამჷთ ამერიკაშ არძაშე პრესტიჟულ ოარტისტე სკოლათ რე ფასებული.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1932 კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
389
კატეგორია:
ალექსეევკა (სოხუმიშ მუნიციპალიტეტი)
ალექსეევკა (Алеқсеевка) — ოფუტე აფხაზეთიშ ავტონომიურ რესპუბლიკას, სოხუმიშ მუნიციპალიტეტის (ახალსოფლიშ თემი), წყარმალუ კელასურიშ მარძგვანი წყარპიჯის. ზუღაშ დონეშე 120 მ, უჩა ზუღაშე 5 კმ, სოხუმიშე 4 კმ. 2008 წანაშე ოკუპირაფილი რე რუსეთიშ ფედერაციაშით
ლიტერატურა
კატეგორია:სოხუმიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი კატეგორია:აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ დაცაიორებული დოხორელი პუნქტეფი
Ҏ
უნიკოდეფი
Ҏ: U + 0 4 8 E
ҏ: U + 0 4 8 F
HTML კოდეფი
Ҏ: & # 1 1 6 6 დო & # x 0 4 8 E
ҏ: & # 1 1 6 7 დო & # x 0 4 8 F
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კირილიცა
391
კატეგორია:
სინანი
სინანი ( სინან-გუნ) — მაზრა დო ოორუე ჩოლაშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი ობჟათე კორეას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ობჟათე კორეაშ მაზრეფი კატეგორია:ობჟათე ჩოლაშ პროვინცია
ობჟათე კორეაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა
ობჟათე კორეაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა — ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა, ნამუთ ობჟათე კორეას საირქიანო ოკუჩხბურთე მატჩეფს დო ტურნირეფს წჷმარინუანს. აზიაშ ართ-ართი ჩინებული უნძალაში ოკუჩხბურთე ნაკორობა. რეგიონიშ შხვა ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობეფს შქას შხირას გიშმეშჷ მოსოფელიშ ჩემპიონატშა (10-შა) დო აზიაშ აკა ნაკორობა რე, ნამუთ მოსოფელიშ ჩემპიონატიშ გვერდოფინალს ოკათუდჷნ. ნაკორობა აზიაშ ჟირრზა ჩემპიონი რე (1956, 1960).
რესურეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ობჟათე კორეაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა კატეგორია:აზიაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა
ტაურტი
thumb|150px|ტაურტი
ტაურტი (ტაუერტი ) — ეგვიპტურ მითოლოგიას დაბადებაშ, მოკათუ ოსურეფიშ დო ახალდუნაბადეფიშ ოსურღორონთი. ტაურტი გჷმიხანტუდჷ გემარენჯი დადული ჰიპოპოტამიშ ვარდა ნიანგიშ სახეთ, ნამუსჷთ ნჯილოშ კუჩხეფი უღუდჷნ.
კატეგორია:ეგვიპტური ღორონთეფი
392
კატეგორია:
მილუტინ მილანკოვიჩი
მილუტინ მილანკოვიჩი (სერბ. Милутин Миланковић; დ. 28 მესი, 1879, დალი, ავსტრია-უნგრეთიშ იმპერია (ასეიან ხორვატია) — ღ. 12 ქირსეთუთა, 1958, ბელგრადი, სერბეთიშ სრ, იუგოსლავიაშ სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკა) — სერბი მათემატიკოსი, ასტრონომი, კლიმატოლოგი დო მენცარობაშ პოპულარიზატორი.
მილანკოვიჩი შინელი რე ჟირი, ფუნდამენტალური კონტრიბუციათ. პირველი კონტრიბუცია რე "დიხაუჩაშ ინსოლაციაშ კანონი" დო მაჟია რე ციკლეფი, ნამუთ ეთმონწყუნს დიხაუჩაშ კლიმატიშ ვარიაბელურობას დიხაუჩაშ ჸარაფიშ მეჯინათ.
მილანკოვიჩი მერჩქინელი რე პლანეტარული კლიმატოლოგიაშ ართ-ართ დუმარსხუაფალო. თიქ გჷმოთვალჷ დიხაუჩაშ ატმოსფეროშ ჟინი ფენეფიშ ტემპერატურეფი დო დინახალენი ბჟაშ სისტემაშ პლანეტეფიშ: მერკურიშ, ვენერაშ, მოროხიშ დო დიხაუჩაშ ალმაშარეშ თუთაშ ტემპერატურული კონდიციეფი.
მილანკოვიჩი გურაფულენდჷ ინჟინერიას ვენაშ ტექნიკურ უნივერსიტეტის. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ ბელგრადიშ უნივერსიტეტიშ პროფესორო. 1926-1927 წანეფს რდჷ უნივერსიტეტიშ ფილოსოფიაშ ფაკულტეტიშ დეკანი.
მილუტინ მილანკოვიჩი რდჷ სერბეთიშ ხელუანობეფიშ დო მენცარობეფიშ აკადემიაშ დო გერმანიაშ მენცარობეფიშ ერუანული აკადემიაშ - ლეოპოლდინაშ მაკათური.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სერბეფი კატეგორია:სერბი მათემატიკოსეფი კატეგორია:სერბი ასტრონომეფი კატეგორია:სერბი კლიმატოლოგეფი
393
კატეგორია:
394
კატეგორია:
ამბარიხუწა
ამბარიხუწა (Амбарыхәыҵа) — ოფუტე აფხაზეთიშ ავტონომიურ რესპუბლიკას, სოხუმიშ მუნიციპალიტეტის (ჟიმოლენი ეშერაშ თემი). ოფუტე იდვალუაფუ შეცკვარაშ ლეხერს. ზუღაშ დონეშე 700 მ, უჩა ზუღაშე 6,5 კმ, სოხუმიშე 16 კმ. 2008 წანაშე ოკუპირაფილი რე რუსეთიშ ფედერაციაშით]
სქოლიო
კატეგორია:სოხუმიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი კატეგორია:აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ დაცაიორებული დოხორელი პუნქტეფი
უგარითული ნინა
მინი|ჭუბერიშ ფირფიტა უგარითული ჭარალუათ მინი|უგარითული ანბანი უგარითული ნინა — სემიტური ნინეფიშ ოორუე-ბჟადალური ბუნაშ ართ-ართი ნინა, ნამუშათ ჯვ.წ. II ვითოშწანურას იჩიებუდეს ნოღა უგარითის დო უგარითიშ ომაფეს (სქირონაშქაზუღაშ ბჟაეიოლი წყარპიჯი, სირიაშ არაბეფიშ რესპუბლიკა). ჩქინდა მაჭირინუ ჭუბერიშ ფირფიტეფქ ანბანური ხასიათიშ უნიკალური ფსალიშობური ჭარალუათ. თენა რე უჯვეშაში ანბანი მოსოფელს. ტექსტეფი ორხველჷ ჯვ.წ. XIV-XIII ოო. უგარითული ნინა ხოლოს გერე ბჟაეიოლურ სემიტურწკჷმა — აქადურწკჷმა დო ობჟათე სემიტურწკჷმა — არაბულწკჷმა.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:სემიტური ნინეფი კატეგორია:ღურელი ნინეფი კატეგორია:უგარითი
უაჯ-უერი
უაჯ-უერი — ჯვეშეგვიპტურ მითოლოგიას ნოჸოფურობაშ ღორონთი. თიშ ჯოხო „დიდი წვანეულობას“ შანენს. თის კანკალეშა გჷმოხანტჷნდეს ჟირსქესამ არსებათ ვარდა ანხიშ დო ქობალიშ მუმაღალარი ქომოლკოჩიშ სახეთ.
395
კატეგორია:
ილირიული ნინა
ილირიული ნინა — ილირიალეფიშ ნინა. მიორხველუანა ინდოევროპული ნინეფიშ ბუნას, გოქჷრჷ დიო ხოლო უჯვეშაშ ბორჯის. ანტიკური ხანაშა დოსქიდჷ პიჯეფიშ დო გეოგრაფიულ ჯოხოეფქ, ვარაუდენა, ნამჷ-და თე ნინაშ გოფაჩუაშ არანი ოკო ჸოფედჷკო ამდღანერი ალბანეთიშ ოორუე ნორთი დო თიში მოთანჯე ხორვატია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ინდოევროპული ნინეფი კატეგორია:ღურელი ნინეფი კატეგორია:ჯვეში ნინეფი
396
კატეგორია:
სმიტა პატილი
სმიტა პატილი (Smita Patil, დ. 17 გჷმათუთა 1955 — ღ. 13 ქირსეთუთა 1986) — ინდოარი არტისტი, ნამუქჷთ მუში 13-წანიანი კარიერას 77 ფილმს გინიღჷ. 1985 წანას, შანულობაშ მეჯინათ ინდოეთიშ ომენოღალე მაანთხა ჯილდოთ — პადმა შრით დაჯილდეს. ერუანული კინოპრემიაშ ჟირზა ლაურეატი დო Filmfare Awards საუჯგუშო ოსურიშ როლიშ გეშა. სმიტა პატილქ 1986 წანაშ 13 ქირსეთუთას, მშობიარობაშ უკულიანი გორთულაფაშ შედეგო დოღურჷ.
მონძეობა
სმიტა პატილიშ ქომოლსკუა, პრატიკ ბაბარი, 2008 წანაშე გინმიღალუაფუ ფილმეფს დო მუამუშის ალურე პოლიტიკურ საქვარეფს, ნამუთ ჸოფილი არტისტი დო მოქიმინჯე პარლამენტარი რე — რაჯ ბაბარი.
სქოლიო
კატეგორია:ინდოეთიშ ერუანული კინოპრემიაშ ლაურეატეფი კატეგორია:Filmfare Awards-იშ ლაურეატეფი კატეგორია:დუნაბადი 17 გჷმათუთა კატეგორია:ნაღურა 13 ქირსეთუთა
ბოიდ ჰოლბრუკი
რობერტ ბოიდ ჰოლბრუკი (Robert Boyd Holbrook; დ. 1 ეკენია, 1981, კენტუკი) — ამერიკალი არტისტი დო მოდელი. ლაჸაფენს ჩინებული ფილმეფს დო სერიალეფს: დინაფილი ძღაბი (2014), ნარკოსი (2015-2016), ლოგანი (2017) დო შხვას.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:ამერიკალი მოდელეფი
ერიკ ჰობსბაუმი
ერიკ ჯონ ერნესტ ჰობსბაუმი (ინგლ. Eric John Ernest Hobsbawm; დ. 9 მანგი, 1917, ალექსანდრია, ეგვიპტეშ სულთანატი — ღ. 1 გჷმათუთა, 2012, ლონდონი, ინგლისი) — ბრიტანალი ისტორიკოსი, შინელი რე ინდუსტრიული კაპიტალიზმიშ, სოციალიზმიშ დო ნაციონალიზმიშ რკვიებეფით. ჰობსბაუმი რდჷ მარქსისტი ისტორიოგრაფი დო ნაციონალიზმიშ ართ-ართი დიდი კრიტიკოსი.
ერიკ ჰობსბაუმიქ დებადჷ 1917 წანას, ალექსანდრიას, ურიეფიშ ფანიას. ბაღანობა გატარჷ ვენას დო ბერლინს. გურაფულენდჷ ბერლინიშ გიმნაზიას. ჸათე პერიოდის დეინტერესჷ მარქსიზმით. გერმანიაშ თარობაშა ნაცისტეფიშ მულაშ უკული, ჰობსბაუმიშ ფანიაქ ოცხოვრებშა ლონდონშა გინილჷ, სოდეთ ჰობსბაუმიქ გურაფა გაგინძორჷ მერილებონიშ გრამატიკაშ სკოლას. 1936 წანას კემბრიჯიშ ომაფე კოლეჯიშა გემშართჷ, სოდეთ მიპალუ ისტორიაშ დოქტორიშ ხარისხი. სტუდენტობაშ ბორჯის ქაკათჷ ბრიტანეთიშ კომუნისტური პარტიას. მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ბორჯის თიქ ქაკათჷ ომაფე ინჟინერეფიშ კორპუსის. 1947 წანას ჰობსბაუმიქ მუშობა ქიდიჭყჷ ბირკბეკიშ კოლეჯის ისტორიაშ ლექტორო. 1970-1982 წანეფს რდჷ ბირკბეკიშ პროფესორი დო 1982 წანაშე პროფესორი ემერიტუსი.
1952 წანას ჰობსბაუმიქ დარსხუ აკადემიური ჟურნალი "Past & Present", ნამუთ ართ-ართი ლიდერი პუბლიკაცია რდჷ სოციალური ისტორიაშ გოვითარაფაშ დარგის. 1960-იან წანეფს ჰობსბაუმი მუშენდჷ სტენფორდიშ უნივერსიტეტის ხოლო. 1984-1997 წანეფს რდჷ ნიუ-იორკიშ სოციალური რკვიებეფიშ ახალი სკოლაშ პროფესორი. 2002 წანაშე ღურაშახ რდჷ ბირკბეკიშ პრეზიდენტი.
ერიკ ჰობსბაუმიშ არძაშე უმოსო ჩინებული ნახანდი რე ტეტრალოგია ნამუთ იკათუანს წინგეფს: რევოლუციაშ ეპოქა: ევროპა 1789–1848, კაპიტალიშ ეპოქა: 1848–1875, იმპერიაშ ეპოქა: 1875–1914 (ნამუეფსით ჰობსბაუმი გირძე XIX ოშწანურა-ს უძახუდჷ) დო ექსტრემიზმიშ ეპოქა: კუნტა მაეჩა ოშწანურა, 1914–1991 (კუნტა XX ოშწანურა).
ერიკ ჰობსბაუმი რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. ჰობსბაუმი რდჷ რესპუბლიკური უნივერსიტეტიშ (ურუგვაი), ვენაშ უნივერსიტეტიშ დო კარლიშ უნივერსიტეტიშ (პრაღა) საპატიო დოქტორი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბრიტანალეფი კატეგორია:ბრიტანალი ისტორიკოსეფი კატეგორია:დუნაბადი 1917 კატეგორია:ნაღურა 2012
Ԉ
thumb|right|Ԉ დო ԉ Ԉ, ԉ („კომი ლიე“) — კირილური ანბანიშ ასო.
უნიკოდეფი
Ԉ: U + 0 5 0 8
ԉ: U + 0 5 0 9
HTML კოდეფი
Ԉ: & # 1 2 8 8 დო & # x 0 5 0 8
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კირილიცა
ანგელოზპატონი
თარანგელოზ მიქაელიშ დო შხვა უხორცე ჟინმარენჯეფიშ ხუნაშ ეშანუაქ გინოჭყორდჷ ლაოდიკიაშ აბანობურ ხუნას, ნამუქჷთ IV ოშწანურაშ დაჭყაფუს, ნიკეაშ I მოსოფელიშ ხუნაშახ მუსხირენ წანაშ კინოხ იმანჯჷ. ლაოდიკიაშ ხუნაქ გიდღანუ დო იუარუ ანგელოზეფშოთ ღორონთიშური პატიშ ჩამა დო დანტკიცჷ თინეფიშ მართლმადიდებელური პატიცემა.
დღახუ ეიშანუაფუ მელახშე (სოიშეთ ჯვეშო წანმოწანაშ ეკოროცხუას იჭყანდესჷნ) მაჩხორა თუთას — გერგობათუთას, ნამუთ ანგელოზეფიშ ჩხორო დასის ომანგუ. თუთაშ მაბრუო დღა მიმოხვამილუანა არძა უხორცე ჟინმარენჯეფიშ კარუაშა „დღაში მაბრუოში“, მუჭოთ წიმინდე მუმალეფს უჯოხოდეს ღორონთიშ მაჟირაშა მულას დო დღანარკვანს. წიმინდე მუმალეფი ოქიანუშ ჸოფაშ ხანს სიმბოლურო შესაქმეშ შკვით დღას მეთმურსხუანა, შკვითი ვითოშწანურაშ უკული („ნამუ ვითოში წანა სქან თოლიშ წჷმი რე, ღორონთი, მუჭოთ გოღანერი დღა“; ფს. 89, 4) ოკო იჸუას „დღა მაბრუოქ“, „მუჟანსჷთ ქუმურს სქი კოჩიში დიდებათი მუშითი, დო არძა ანგელოზი თიწკჷმა ართო“ (მთ. 25, 31).
მიქაელქ გითარაგჷ ანგელოზი ლუციფერი (მაბარჩხალე). ღორონთიშით მენაჩემუ მარდით ქერქენჯიშა გიორჯგინალო, თის გიშაკერზაფილ პატის არზენა შხვადოშხვა კონფესიაშ წჷმმარინაფალეფჷთ. ხატეფს დო ფრესკეფწ თარანგელოზ მიქაელს, მუჭოთ გემარჯგინალს არძა ნტერულ ნძალიაშა - ხატეფს ჯაშთით - ღორონთიერი მარდით გოქუნელს გჷმოხანტჷნა. მიქაელი კუჩხეფით დემონს გჷთმანთხჷნს, კვარჩხან ხეს ზეთიშხილიშ წვანე ყა, ვარ-და სუმკუნთხური ფარი უკებუ. მარძგვანს უკებ ბორზალი ჩე შილათ (კანკალეშა - დაჩხირამი მახე), ნამუსჷთ დინცხფერიშ ჯვარი რე გჷმოხანტილი. კანკალე ხატის ჟინმარენჯეფიშ ცხენენჯმადუდე ბორზალით გჷთმაჭალაბანს დიხაუჩას გოკარკატელ გვერს.
ვანჯუ
ვანჯუ (, ვანჯუ-გუნ) — ნოღა ობჟათე კორეას, ოორუე ჩოლაშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი.
უაჯიტი
thumb|[[ურეი ჯოსერიშ პირამიდას.]] უტო ვარდა უაჯიტი — ჯვეშ ეგვიპტეს ჭითა კობრამი სახეშ ოსურღორონთი, ნამუთ ნილოსიშ დელტას მადვალუ კინე თე ჯოხოდვალაშ ნოღაშ, ედომუშამი დელტაშ, თის ინოჩანაფილი პაპირუსიშ, დო ზოგადო ედომუშამი გიმენი ეგვიპტეშ დო თიშ მამართალეფიშ — ფარაონიშ მაფორალი რდჷ. გჷმიხანტუდჷ კობრაშ სახეთ, ნამუთ გჷმაკარკატუ პაპირუსიშ ღერს (. კადუცეი).
ჰილარი სუონკი
ჰილარი ენ სუონკი (Hilary Swank; დ. 30 კვირკვე, 1974) — ამერიკალი კინოარტისტი. ოსკარიშ პრემია ჟირშა მიგჷ. მაართათ მიგჷ ნომინაციას საუჯგუშო არტისტი ოსური სრულებური როლიშო ფილმის „ბოშეფი ვენგარა“ (1999), მაჟიაშა კინ თი ნომინაციას ფილმის „ძღაბი მილიონ დოლარო“ (2004). სუონკიქ, ალ პაჩინოწკჷმა დო რობინ უილიამსწკჷმა ართო ილაჸაფჷ ელიშ როლი ფილმის „ინსომნია“ (2002). 2003 წანაშე თინა მუშენს ხოლო მუჭოთ ემაჸონაფალი პროდიუსერი.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1974 კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
ჰარვი კეიტელი
ჰარვი კეიტელი (Harvey Keitel; 13 მესი, 1939) — ამერიკალი არტისტი. ჩინებული რე მარტინ სკორსეზეშ, რიდლი სკოტიშ დო კვენტინ ტარანტინოშ ფილმეფს რსულებური როლეფით. ალ პაჩინოშ დო ელენ ბიურსტინწკჷმა ართო რე ალმადუდე არტისტეფიშ სტუდიაშ, ნამუთ ამერიკაშ არძაშე პრესტიჟულ ოარტისტე სკოლათ რე ფასებული.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1939 კატეგორია:ნიუ-იორკალეფი
ჯეკ მა
სქოლიო
მა კატეგორია:ჩინარი ბიზნესმენეფი კატეგორია:ჩინეთიშ კომუნისტური პარტიაშ მაკათურეფი
თრაგი:ევროპაშ ვალუტეფი
კატეგორია:ფარაშ ართულეფი კატეგორია:ევროპაშ ეკონომიკა კატეგორია:ევროპა
397
კატეგორია:
უპუაუტი
უპუაუტი (ჯვ. ეგვ. „რზალეფიშ გჷმანწყუმალი“), ოფოისი (ბერძ.) — ჯვეშეგვიპტურ მითოლოგიას ლჷმაშ ღორონთი. უპუაუტი ღორონთი-გერი რდჷ, ღურელეფიშ დუატშა გჷმაცილებერი.
კატეგორია:ეგვიპტური ღორონთეფი
398
კატეგორია:
399
კატეგორია:
400
კატეგორია:
401
კატეგორია:
402
კატეგორია:
გაბრიელ თარანგელოზი
გაბრიელი (גַּבְרִיאֵל, გავრიელ; Gabrielus, جبريل ღაბრილ, ჯიბრილ) — მაღალი რანგიშ ანგელოზი შხვადოშხვა რელიგიას. გაბრიელი ღორონთიშ მაწონეთ მუკმურჩქინდუ ადამიერეფს. გაბრიელი პირველო დანიელიშ წინგის ნაშინებჷ ჯვეშ აპიანს. თიში ჯოხო, შილებე, შანენდას „ღორონთიშ კოჩის“ ვარ-და „ღორონთიშ გერგეზის“. ანგელოზ გაბრიელშა კანკალეშა „ღორონთიშ კვარჩხან ხე“ უჯოხონა.
იუდაიზმის გაბრიელი თარანგელოზი რე, ნამუთ ღორონთიშ მაწონი რე. კანკალეშა თის ღურაშ ანგელოზოთ მირჩქინანა, დაჩხირიშ დო მეხიშ ღორონთო. უმეტენტაშო თინა ღორონთიშ თარი მაწონი რე დო ტრადიციული, აკა ანგელოზი რე, ნამუსჷთ სირიულო დო ქალდეურო შეულებუ რაგადი. გაბრიელს შხირას ჩილათერო უგურუანა მიქაელს, ნამუთ ბორზალით ხეთ თხილანს ედემიშ ბაღის (მოგვიანაფათ — სამოთხეს) დო ადამშე, ევაშე დო თინეფიშ გამნარყშე.
ისლამს გაბრიელი იკოროცხჷ ოთხი თარანგელოზიშე უნჩაშო. გაბრიელშა მართალიშ გჷმაცხადაფალი უჯოხონა.
გაბრიელი თაშნეშე ნაშინებუ რე ბაჰაიზმის, კერზოთ, ბაჰაულაშ მეტაფიზიკურ ნახანდეფს „შკვითი ლეხერი“ დო „ოთხი ლეხერი“.
კატეგორია:ანგელოზეფი კატეგორია:ურიული მისტიციზმი კატეგორია:თარანგელოზეფი
403
კატეგორია:
ალფი ალენი
ალფი ალენი (Alfie Allen; დ. 12 ეკენია, 1986, ლონდონი) — ინგლისარი არტისტი. ჩინებული რე თეონ გრეიჯოიშ როლით HBO-შ სერიალშე ოხვისტეეფიშ ლაჸაფი 2011 წანაშე.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი
რაფაელ თარანგელოზი
რაფაელ თარანგელოზი (רפאל‎, — „ღორონთიერი მასქილადაფარი“; „რაფა“ — სქილიდაფა, „ელი" — ღორონთი) — თარანგელოზი, ლახარეფშე ადამიერეფიშ მარსხებელი რე; ხატეფს რაფაელს მარძგვან ხეს უკებჷ ჭკუდი მასქილიდაფარი წამალით, კვარჩხანით მოჸუნს მართალი ტობიაშ ქომოლსქუა, ახალნორდი ტობია, ნამუსჷთ ჩხომი მოუღუ. თარანგელოზ რაფაელს მიკმართჷნა დალახებაშ ბორჯის, შარალუაშ კინოხ, შორ შხვაშ თურ ქიანას რინაშის, შეწუხებაშის, უიმენდობაშის დო სასოწარკვეთილაფაშის.
სქოლიო
კატეგორია:ანგელოზეფი კატეგორია:თარანგელოზეფი
404
კატეგორია:
405
კატეგორია:
ამზარა (სოხუმიშ მუნიციპალიტეტი)
ამზარა (Амзара; ჸოფილი ასქეროვკა - ჯოხოქ გინადჷ 1948 წანაშ 3 ეკენიას .) — ოფუტე აფხაზეთიშ ავტონომიურ რესპუბლიკას, სოხუმიშ მუნიციპალიტეტის (შრომაშ თემი), წყარმალუ გუმისთაშ მარძგვანი წყარპიჯის. ზუღაშ დონეშე 490 მ, უჩა ზუღაშე 8 კმ, სოხუმიშე 9 კმ. 2008 წანაშე ოკუპირაფილი რე რუსეთიშ ფედერაციაშით
ლიტერატურა
კატეგორია:სოხუმიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი კატეგორია:აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ დაცაიორებული დოხორელი პუნქტეფი
406
კატეგორია:
407
კატეგორია:
ილირია
მინი|[[ილირიკუმი (რომიშ პროვინცია)|ილირია რომიშ იმპერიას]] ილირია (ლათ. Illyria, Illyricum) — უჯვეშაშ ბორჯის ილირიალეფშე წჷმულირი ჯოხოდვალაშ გვალამი ლანდშაფტი, ნამუსჷთ მიარერიცხუანი კოკი უღუდჷ დო იდვალუაფუდჷ ადრიატიკაშ ზუღაშ ბჟაეიოლს დო ეპირუსიშ ოორუე ნორთის.
რომაალი ისტორიკოსი აპიანე თაში ეჭარჷნს ილირიას: ბერძენეფიშ თოლონჭაფუთ ილირია იდვალუაფუ მაკედონიაშ დო ფრაკიაშ ოორუეშე, ქაონეფიშ (Χαόνων) დო ტესპროტეფშე (ωεσπρωτθν) წყარმალუ ისტრაშახ. სიგანეს ილირია გვალამი მაკედონიაშე დო ფრაკიაშე იონიაშ ზუღაშა დო ალპეფიშ ჯინჯიშახ რდჷ. სიგანეს ქიანა 5 დღაშ ოულარი რდჷ, სიგჷრძას — 30 დღაშ. რომაალეფიშ გოზჷმუათ სიგანეს 1200 სტადიონი, სიგჷრძას — 6000 სტადიონი რდჷ.
რესურსეფი ინტერნეტის
აპიანე
კატეგორია:რომიშ პროვინციეფი კატეგორია:ბალკანეთი
ბრაზიალიაშ პრეზიდენტი
მინი|250პქ|ბრაზილიაშ პრეზიდენტიშ შტანდარტი ბრაზილიაშ პრეზიდენტი (Presidente do Brasil) — ბრაზილიაშ ფედერაციული რესპუბლიკაშ თარობაშ დო სახენწჷფოშ მადუდე. პრეზიდენტის გიშმაგორუნს მახორობა ოთხი წანაშ ხანით. პრეზიდენტი ფუჩის დუთმოდვანს 1 ღურთუთას.
ბრაზილიას საპრეზიდენტო მართუალაქ გიჭყჷ 1889 წანას, პედრუ II-აშ სააწმარენჯოთ მონწყილი სახენწჷფო გინორთაშ შედეგო. რესპუბლიკური სისტემაშ დამყარებაშ უკული ბრაზილიას დითირჷ ამშვი კონსტიტუციაქ, ართიანს ოთირუდეს ჟირი დიქტატურა დო სუმი დემოკრატიული პერიოდი.
სახენწჷფოშ ასეიანი პრეზიდენტი რე მახანდეეფიშ პარტიაშ წჷმმარინაფალი დილმა რუსეფი, ნამუქჷთ 2010 წანაშ 3 გჷმათუთას საპრეზიდენტო გიშაგორუეფს გიმორძგუ. თეიშახ პრეზიდენტიშ პოსტი ბრაზილიას ლუის ინასიუ ლულა და სილვაშ უკებუდჷ. თინა მაართათ 2002 წანას გიშაგორეს დო საპრეზიდენტო ლენტა 2003 წანაშ 1 ღურთუთას ჩებარჷ; 2002 წანას, თიქ პოსტი მაჟირა ხანით დეკინჷ, ნებაგოქუნელობაშ ხანქ - 2011 წანაშ 1 ღურთუთას გათუ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ბრაზილიაშ პოლიტიკა *
ედგარ ლუნგუ
ედგარ ჩაგვა ლუნგუ (Edgar Chagwa Lungu; დ., ნდოლა) — ზამბიარი პოლიტიკოსი დო გიშაგორილი პრეზიდენტი ასეშა 2015. ზამბიაშ დუდიშთხილუაშ მინისტრი 2013 წანაშ 24 ქირსეთუთაშე 2015 წანაშ 3 ღურთუთაშა.
კატეგორია:დუნაბადი 11 გერგობათუთა კატეგორია:ზამბიარი პოლიტიკოსეფი კატეგორია:ზამბიაშ პრეზიდენტეფი
408
კატეგორია:
409
კატეგორია:
ილირიალეფი
right|მინი|[[ილირია]] ილირეფი (Ἰλλυριοί; Illyrii) — ინდოევროპალი კათა, ნამუთ შხვადოშხვა ტომშე აკმოდირთუდჷ, ანტიკური წყუეფიშ დო არქელოგიური მონუმენტეფიშს მეჯინათ ილირია ვაუგვიანაშ ჯვ. წ. ეკ. VIII-VII ოშწანურეფშე ოკო ჸოფედჷკო დოხორელი.
სქოლიო
კატეგორია:ინდოევროპალი კათეფი *
მითოლოგია
მინი|ღორონთი [[თორი (მითოლოგია)|თორი სკანდინავიურ მითოლოგიას.]] მითოლოგია (ბერძენ. μυθολογία, μῦθος მითოს — ამბე, გინოჩამა; λόγος ლოგოს — მოძღვარება) — მითეფიშ დჷმაგურაფალი დარგი, თაშნეშე მითფიშ ართობურობა. მითოლოგია, მუჭოთ მენცარობა, დჷთმიგურუანს მითეფიშ წჷმოულობას, დინორეს, კლასიფიკაციას დო გოფაჩუას. მითეფი წჷმარინუანა ნარაგადუეფს ღორონთეფიშ, გგერგეზეფიშ, დემონეფიშ, შურეფიშ, ორთაშ მოლინეფიშ, ოქიანუშ დო ცაშური რსხულეფიშ წჷმოულობაშენ დო ოძირანა ადამიერფიშ წჷმორინეფს ორდოკლასობურ ჯარალუას.
მარიხუანა
thumb|right|180px|კიფიშ სკირაფილი ბიბლეფი მარიხუანა (marijuana, marihuana), ოფიციალური ჯოხოდვალა კანაბისი — ფსიქოაქტიური (ნარკოტიკული) საშუალება, ნამუთ მიღებუაფუ კიფიშე. ადამიერიშ ორგანიზმშა ქიმინჯალა მერსხილი რე კიფშა მიშმალი ფსიქოაქტიური ღვანდეფი (კანაბინოიდეფი), ნამუეფშე არძოშე მოქიმინჯე რე — დელტა-9-ტეტრაჰიდროკანაბინოლი. სპეციალისტეფი კიფიშ სუმი თარ ბუნას გიშმართჷა: რჩქვანელობური კიფი, ინდური კიფი დო ტყარი კიფი, თაურეშე ბოლო (ტყარი კიფი) არძაშე მორჩილ მუდანობა ტეტრაჰიდროკანაბინოლს იკათუანს.
მითოლოგია
არძაშე გოფაჩილი რე ჯვეში საბერძნეთიშ, ეგვიპტეშ, ინდოეთიშ მითეფი. მითოლოგიაქ ოშწანურეფიშ გოძვენას ოსხირ მეჩჷ ლიტერატურას, ხელუანობას, ფილოსოფიას, ნინეფს, ნამუეფით ამდღა ხოლო ივითარებჷნა მითოლოგიათ. მითი უგურთუ ნორთი რე ირი რელიგიაშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:რელიგიაშ ანთროპოლოგია
410
კატეგორია:
ეგვიპტური იეროგლიფეფი
მინი|ეგვიპტური იეროგლიფეფი ეგვიპტური იეროგლიფეფი — ჯვეშეგვიპტური ჭარალუაშ შანეფი, ნამუეფჷთ ჯვეში ეგვიპტური ნინაშ დინნაჭარალო გჷმირინუაფუდჷ. ეგვიპტური შანეფი დუდმაართაშე წიმინდე იეროგლიფური ხასიათიშ რდჷ (ართი სიმბოლო ედომუშამ ზიტყვას შანენდჷ), ბორჯიშ გოძვენას — ჭარალუაქ გიფშუ წოროხონარიელეფიშ ემაშანალი სიმბოლოეფით დო გეძნაფონი, დჷმახვარე შანეფით. ჭარალუა გჷმირინუაფუდჷ ჯვ. წ. 3200–შე ახ. წ. 300–შახ ეგვიპტეს დო ნუბიას. ეგვიპტურ იეროგლიფეფს თაშნეშე გჷმირინუანდჷ პტოლემეური ეგვიპტური ნინა.
სქოლიო
კატეგორია:იეროგლიფური ჭარალუეფი
სენტ-კლერი (ტობა)
სენტ-კლერი (ინგლ. Lake St. Clair, ფრანგ. Lac Sainte-Claire) რე ტობა, ნამუთ იდვალუაფჷ კანადაშ პროვინცია ონტარიოს დო ააშ-იშ მიჩიგანიშ შტატის. ტობას ჯოხო გიოდვეს იტალიარი კათოლიკე მარკვიებელეფქ, 1679 წანას. ტობა კათოლიკე წიმინდე კლარა ასიზარიშ ჯოხონობაშ რე.
სენტ-კლერიშ ტობა დიდი ტობეფიშ სისტემაშ ნორთი რე დო თინა სენტ-კლერიშ წყარმალუთ დო დეტროიტიშ წყარმალუთ, ჰურონიშ ტობას (ოორუშე) მითმიორსხუანს ერიშ ტობას (ობჟათეშე).
სენტ-კლერიშ ტობა იდვალუაფჷ დეტროიტიშ ცენტრიშე 10 კმ.-იშ მაშორას. ტობაშ ფართობი 1,114 კვ.კმ. რე, მაქსიმალური სიგინძა 42 კმ. დო მაქსიმალური სიგანა 39 კმ. ტობაშ მაქსიმალური სიტომბა 8 მ. რე. ტობას ბრელი კოკი რე. უდიდაშ კოკეფიე: გალი, ჰარსენსი, სთრობერი, ფენტეზი დო პეჩი. ტობას ინაკათუ წყარმალუეფი: სენტ-კლერი, თემსა, სიდენჰამი, კლინტონი, პაინი. ტობაშე გიშმურს წყარმალუ დეტროიტი. სენტ-კლერიშ ტობას ბრელი იახტ-კლუბი რე.
ჭარალუა
ჭარალუა — გრაფიკულ შანეფიშ, ვარდა გჷმოხანტუალობეფიშ მეშქაშობათ ორაგადე ინფორმაციაშ ფიქსაციაშ საშუალება.
თეხანური ანბანური ჭარალუეფი
411
კატეგორია:
მამუკა ბახტაძე
მამუკა ბახტაძე (დ. 9 მანგი, 1982, ქართი, საქორთუოშ სსრ) — საქორთუოშ 13-ა პრემიერ-მინისტრი 2018 წანაშ 20 მანგიშე 2018 წანაშ 2 ეკენიაშახ, 2017 წანაშ 13 გერგობათუთაშე 2018 წანაშ 20 მანგიშახ საქორთუოშ ფინანსეფიშ მინისტრი. მინისტრობაშახ, 2013 წანაშს პირელშე – 2017 წანაშ 13 გერგობათუთაშახ, საქორთუოშ რკინაშარაშ გენერალური დირექტორი რდჷ. 2010 წანაშე 2012 წანაშახ საქორთუოშ საირქიანო ენერგეტიკული კორპორაციაშ გენერალური დირექტორი რდჷ. მამუკა ბახტაძე თაშნეშე „ახალი აბრეშუმიშ რზაშ“ ოკითხირეეფს საქორთუოშ სპეციალური წჷმმარინაფალი რე.
გონათუა
მამუკა ბახტაძექ ქართიშ სახენწჷფო უნივერსიტეტი გათუ მენეჯმენტიშ დო მიკროეკონომიკაშჸურე. მაგისტრიშ ხარისხი მიღჷ ლომონოსოვიშ ჯოხოდვალაშ მოსკოვიშ სახენწჷფო უნივერსიტეტის. 2010 წანას, INSEAD-იშ ბიზნეს სკოლას მიაჩჷ MBA-იშ კვალიფიკაციაქ. მამუკა ბახტაძე ტექნიკურ მენცარობეფიშ დოქტორი რე.
სქოლიო
კატეგორია:დუნაბადი 9 მანგი კატეგორია:საქორთუოშ ფინანსეფიშ მინისტრეფი კატეგორია:ქართიშ სახენწჷფო უნივერსიტეტიშ კურსნათებუეფი კატეგორია:საქორთუოშ პრემიერ-მინისტრეფი
412
კატეგორია:
ჯოდი ფოსტერი
ჯოდი ფოსტერი (Jodie Foster; დ. 19 გერგობათუთა, 1962) — ამერიკალი არტისტი, რეჟისორი დო პროდიუსერი; ჟირშაიანი ამერიკაშ კინოაკადემიაშ ოსკარიშ, ორქოშ გლობუსიშ, BAFTA-შ დო კინოარტისტეფიშ გილდიაშ პრემიაშ ლაურეატი.
ბიოგრაფია
მაართა როლი 1970 წანას ოტელევიზიე ფილმის „Menace on the Mountain“ ილაჸაფჷ. დიდი წუმოძინა 1976 წანას კინოფილმის „ტაქსიშ მაჯღვერი“ მარდუ უჭყანია მაჸოროფეშ როლქ მუღჷ, ნამუთ ოსკარს რდჷ წუმორინელი საუჯგუშო მაჟირახარისხამი როლიშ ნომინაციათ. საუჯგუშო არტისტი ოსურიშ ნომინაციათ ოსკარი 1988 წანას მიღჷ ფილმის „ბრალიორი“ ნახვარებუშ ოკიბირალიშ როლით. 1991 წანას არსულჷ კლერიშ სტარლინგიშ როლი ფილმის „კირიბეფიშ შურიბუმა“, ნამუსით სერიულ მაჸვილარს გორუნს, მუჭოთ ფედერალური ოგორალი ბიუროშ თხობელი. ათე როლით საირქიანო ჩინება მიპალუ დო მაჟირა ოსკარი საუჯგუშო არტისტიშ ნომინაციათ.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი კატეგორია:დუნაბადი 1962 კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი
414
კატეგორია:
413
კატეგორია:
415
კატეგორია:
ორალური სექსი
thumb|[[ფელიაცია, ედუარდ ანრი ავრილიშ ნახანტა]] ორალური სექსი—სქესობური აქტი, ნამუსჷთ სქესობური ეფურაფა ვარ-და გუმოჯერჯება მუთმოხვადჷ პარტნიორიშ ოსქესე ორგანოეფიშ პიჯით ვარ-და ნინათ ფერაფიშ რზათ. ორალური სექსიშ გიშაკერძაფილ გვარობათ შილებე გობსხუნათ — ანალინგუსი.
416
კატეგორია:
ორალური სექსი
მინეტი
მინეტი (ფრ.faire des minettes — ფერაფი, წკიტონი)— ორალური სექსიშ აკნაშაყარა ჯოხო რე, მუჟამსჷთ ოსქესე ორგანო ეფურუ პიჯით, ნინათ, კიბირეფით ვარ-და ყორყელით.
სინონიმეფი: პენილიქცია, ფალატორიზმი,(ბერძ. φαλλός — ოსქესე ასო).
აფიანდა
აფიანდა (Аҧианда) — ოფუტე აფხაზეთიშ ავტონომიურ რესპუბლიკას, სოხუმიშ მუნიციპალიტეტის (შრომაშ თემი), წყარმალუ ბჟაეიოლ გუმისთაშ კვარჩხანი წყარპიჯის, აბიანდა-ჩაამიშ ქჷნდჷრიშ ობჟათე კართეს. ზუღაშ დონეშე 600 მ, უჩა ზუღაშე 11 კმ, სოხუმიშე 13 კმ. 2008 წანაშე ოკუპირაფილი რე რუსეთიშ ფედერაციაშით
ლიტერატურა
კატეგორია:სოხუმიშ მუნიციპალიტეტიშ ოფუტეეფი კატეგორია:აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ დაცაიორებული დოხორელი პუნქტეფი
კოპტური ნინა
კოპტური ნინა (Ⲙⲉⲧⲣⲉⲙ̀ⲛⲭⲏⲙⲓ) — კოპტეფიშ ნინა, მიშმურს აფრაზიულ მიკროფანიაშა. რე ჯვეში ეგვიპტური ნინაშ გოვითარაფაშ ბოლო ოკუჩხე. ნინა ძალამი ჯვეშიე. ირინუანს კოპტურ ჭარალუას, ნამუთ აკოქიმინელია ბერძენული კოპტური ჭარალუაშ ოსხირშა. კოპტური ნინა თეჟამო ღურელიე.
კოპტურ ნინაშა ჭარილიე დო ასქილადირიე ბრელი რელიგიური ოჭარალუ ძეგლი, ართ-ართი რე მარიამ მაგდალინარიშ სახარება.
ლიტერატურა
კატეგორია:აფრაზიული ნინეფი კატეგორია:ღურელი ნინეფი
ურიული ჭარალუა
ურიული ჭარალუა (ურიულო: אָלֶף־בֵּית עִבְרִי‎ ალეფ-ბეთ ივრი) — ჯვეში დო თეხანური ურიული, თინეფს შქას ბიბლიაშ დო თალმუდიშ არამეულიშ ოჭარალე სისტემა.
კატეგორია:ჭარალუეფი
417
კატეგორია:
სოლტონიშ ზუღა
სოლტონიშ ზუღა (ინგლ. Salton Sea) — ენდორიკულ-რიფტული წყითე ტობა ააშს, ობჟათე კალიფორნიას, კალიფორნიაშ რივერსაიდიშ დო იმპირიალიშ ოლქეფიშ ტერიტორიას, კოლორადოშ ტიოზის. მილიონობათ წანაშ წოხოლე, ჸეთი ტერიტორიას სოდეთ ასე ტობა იდვალუაფუნჷ, წყარმალუ კოლორადო გიშმეშჷ. წყარმალუქ შხვადოშხვა ბორჯის კალაპოტი დითირუ დო აკოქიმინჷ ტობა ნამუქჷთ უკულ გესქირუ. თეხანური სოლტონიშ ზუღაქ იფორმირჷ 1905 წანას. 1900-იან წანეფს ამერიკალი ინჟინერეფქ დიჭყეს საირიგაციო პროექტეფი დო კოლორადოშ წყარმალუშე საირიგაციო არხეფი გონთხორეს. წყარალაშ ბორჯის კოლორადოშ წყარმალუშ არხეფიშე წყარქ გეგნორთჷ დო ქინიხვილჷ ორდოიანი ტობაშ ესქირაფილ აუზის. ჸათაშ იფორმირჷ თეხანური სოლტონიშ ზუღაქ. უკულიან წანეფს სოლტონიშ ზუღა ესქირაფაშ რისკიშ თუდო ბრელშა გერდჷ, მარა ფერმერეფი, წყარს ნამუთ ირიგაციაშო ვასაჭირუდეს, ტობაშა უტენდეს. ჸათაშ გინასქიდჷ ტობაქ ესქირაფას. 1950-იან დო 1960-იან წანეფს ტობაშ ტერიტორიაქ პოპულარულ ტურისტულ მარშრუტო გინირთჷ დო ტურისტულ ინფრასტრუქტურაქ ხოლო გევითარჷ. 1970-იან წანეფშე ტობაშ წყარიშ დონე ირკენს. 1990-იან წანეფშე ფერმერეფქ ირიგაციაშ წყარეფიშ უმოსი ეფექტური გიმორინაფა ქიდიჭყეს დო ჸათეშ გეშათ ტობაშა ჭიჭე მუდანობაშ წყარი მიშმურს. 2000-იან წანეფს ტობაშ გინასქილიდაფარო დირსხუ სოლტონიშ ზუღაშ მენეჯმენტიშ პროექტიქ.
სოლტონიშ ზუღაშ ფართობი დოხოლაფირო 889 კვ.კმ. რე. ტობა იდვალუაფჷ ზუღაშ დონეშე 72 მეტრაშ თუდო. ტობაშ მაქსიმალური სიტომბა 13 მ. რე. ტობაშ მიშმურს ჭიჭე წყარმალუეფი: ალამო, ნიუ-რივერი დო უიათვოთერი. სოლტონიშ ზუღაშ წყარპიჯიშ გოხოლუას იდვალუაფჷ ურბანული ცენტრეფი: ბომბეი-ბიჩი, ნორტ-შორი, სოლტონ-სითი დო სოლტონ-სი-ბიჩი.
რესურსეფი ინტერნეტის
კატეგორია:ააშ-იშ ტობეფი კატეგორია:კალიფორნიაშ ტობეფი
ხათური ნინა
ხათური ნინა, პროტოხათური ნინა — წჷმარინუანდჷ ცენტრალური დო ბჟაეიოლ ანატოლიაშ ოორუე ოლქეფს გოფაჩილი უჯვეშაში კვირდი მახორობაშ, პროტოხეთეფიშ ნინას, ნამუთ ვარხველჷ ინდოევროპულ ვარა სემიტური ნინეფიშ ფანიას. ინდოევროპულ ხეთურ-ლუვიურ ნინეფშა მორაგადე ტომეფიშ მორჩილ აზიაშა გინოხორაფაშ უკული, ჯვ. წ. III ვითოშწანურაშ ბოლოს, ხათური ნინა გეგნორაჸჷ ახალდჷნახორეფი ინდოევროპული ტომეფიშ ნინეფქ (ხეთურქ, ფალაურქ) ნამუეფქჷთ ხათურიშ, სუბსტრატული ნინაშ ნძალიერი გოლინა განიცადეს.