cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Shonto
Lödanef
Demü bäldot, 43,3% lödanas ela Shonto älabons bäldoti lifayelas läs 18, 9,2% bäldoti lifayelas 18 jü 24, 24,6% bäldoti lifayelas 25 jü 44, 19% bäldoti lifayelas 45 jü 64 e 3,9% bäldoti lifayelas 65 u plu 65. Bäldot patedik äbinon mö lifayels 22.
Lucignano
Lucignano labon belödanis 3 468 (2001).
Bad Lauterberg im Harz
Sürfat ela Bad Lauterberg im Harz binon mö 41,54 km².
Bad Lauterberg im Harz labon belödanis 11 684 (2006 dekul 31id).
Francavilla Angitola
Francavilla Angitola labon belödanis 2 357 (2001).
Bouliac
Bouliac binon zif in ziläk: Gironde, in topäd: Aquitaine, in Fransän. Bouliac topon videtü 44°48’ 57’’ N e lunetü 0°30’ 2’’ V.
Casola Valsenio
Casola Valsenio binon zif in topäd: Emilia-Romagna, in Litaliyän. Casola Valsenio topon videtü 44° 13’ N e lunetü 11° 37’ L.
Casola Valsenio labon belödanis 2 791 (2001).
Hamilton (Nula-Seleäns)
Hamilton labon belödanis 127 249 (2006).
Spencer (Massachusetts)
Spencer binon zif in komot: Worcester, in tat: Massachusetts, in Lamerikän.
Mini
Mini binon mekavapük fa el ‚S.C. Gruget’ ün 2020 pejaföl. Labon vödastoki me vöds 1000 binädöli sa gramati balugik.
Gardnerville Ranchos
Gardnerville Ranchos binon zif in komot: Douglas, in tat: Nevada, in Lamerikän.
Oklahoma City Thunder
2019/20 kapor
Drätodan: Billy Donovan
Gardnerville Ranchos
Nüns taledavik
Gardnerville Ranchos topon videtü 38°53’ 45’’ N e lunetü 119°44’ 4’’ V (38,895862; ‑119,734483).
Meurchin
Meurchin labon belödanis 3 632 (1999).
Tauranga
Tauranga binon zif in Nula-Seleäns.
Spring Creek (Nevada)
Lödanef
Demü gen, ädabinoms mans 105 a voms 100. Pato ädabinoms mans 104,9 a voms 100 bäldotü lifayels 18 u plu 18.
Ponte Buggianese
Sürfat ela Ponte Buggianese binon mö 29 km².
Stockbridge (Massachusetts)
175px|thumb|right|Tat: Massachusetts in Lamerikän. 175px|thumb|right|Topam in tat: Massachusetts. 175px|thumb|right Stockbridge binon zif in komot: Berkshire, in tat: Massachusetts, in Lamerikän.
Nüns taledavik
Stockbridge topon videtü 42°17’ 15’’ N e lunetü 73°19’ 15’’ V.
Lödanef
Timü pöpinumam yela: 2000, mens 2 276, lomanefs 991 e famüls 567 älödons in Stockbridge. Lödanadensit äbinon mö mens 38,3 a km². Ädabinons valodo lödöps 1 571 (26,4 a km²). Lödanef äbinädon me: vietans (96,92%), blägans (1,23%), lindiyans (0,04%), siyopans (0,44%) e Pasifeana-nisulans (0,04%); mens bidädas votik äbinons mö 0,97% e mens bidäda plu bala äbinons mö 0,35%. Latinans bidädas valasotik äfomons 0,35% lödanefa.
Lugagnano Val d'Arda
Sürfat ela Lugagnano Val d'Arda binon mö 54 km².
Jacksonville (Täxasän)
Jacksonville binon zif in komot: Cherokee, in tat: Täxasän, in Lamerikän.
Carutapera
Sürfat ela Carutapera binon mö 1 255,55 km².
Bad Zwischenahn
Bad Zwischenahn labon belödanis 27 173 (2006 dekul 31id).
Jacksonville (Täxasän)
Lödanef
De lomanefs ädabinöl 4 882, 35,6% äkeninükons cilis bäldotü yels 18 u läs 18 in lödöp älödölis, 46,5% äbinons matans äkobolödöl, 17,9% pädugons fa vom nen himatan e 31,2% no äbinons famüls. 27,7% lomanefas äbinädons me pösods äsoelöl; 13,8% äbinädons me pösod äsoelöl bal bäldotü yels 65 u plu 65. Ädabinons zänedo pösods 2,71 a lomanef e pösods 3,28 a famül.
Sun Valley (Nevada)
Sun Valley binon zif in komot: Washoe, in tat: Nevada, in Lamerikän.
Nüns taledavik
Ma el U.S. Census Bureau (Pöpinumamabür Lamerikänik), Sun Valley labon sürfati valodik mö 38,8 km² (vat: 0%).
Lödanef
De lomanefs ädabinöl 6 380, 40,7% äkeninükons cilis bäldotü yels 18 u läs 18 in lödöp älödölis, 54,3% äbinons matans äkobolödöl, 13,7% pädugons fa vom nen himatan e 24,5% no äbinons famüls. 15,6% lomanefas äbinädons me pösods äsoelöl; 4,4% äbinädons me pösod äsoelöl bal bäldotü yels 65 u plu 65. Ädabinons zänedo pösods 3,05 a lomanef e pösods 3,39 a famül.
Lugo
Sürfat ela Lugo binon mö 116 km².
Centro Novo do Maranhão
250px|thumb|right|Tat: Maranhão in Brasilän. 250px|thumb|right|Topam in tat: Maranhão. Centro Novo do Maranhão binon zif in tat: Maranhão, in Brasilän. Centro Novo do Maranhão topon videtü 2°6’ 25’’ S e lunetü 46°7’ 40’’ V.
Casole d'Elsa
Casole d'Elsa binon zif in topäd: Toskanän, in Litaliyän. Casole d'Elsa topon videtü 43° 20’ N e lunetü 11° 3’ L.
Nelson (Nula-Seleäns)
Nelson binon zif in Nula-Seleäns.
Sürfat ela Nelson binon mö 444 km².
Casoli
Sürfat ela Casoli binon mö 66 km².
Chamalières
Chamalières labon belödanis 20 996 (1999).
Francavilla di Sicilia
Francavilla di Sicilia binon zif in topäd: Sikileän, in Litaliyän. Francavilla di Sicilia topon videtü 37° 54’ N e lunetü 15° 8’ L.
Chapadinha
Sürfat ela Chapadinha binon mö 3 247,15 km².
Stoneham (Massachusetts)
Lödanef
Timü pöpinumam yela: 2000, mens 22 219, lomanefs 9 050 e famüls 5 873 älödons in Stoneham. Lödanadensit äbinon mö mens 1 394,9 a km². Ädabinons valodo lödöps 9 289 (583,2 a km²). Lödanef äbinädon me: vietans (95,01%), blägans (0,89%), lindiyans (0,05%), siyopans (2,61%) e Pasifeana-nisulans (0,04%); mens bidädas votik äbinons mö 0,59% e mens bidäda plu bala äbinons mö 0,9%. Latinans bidädas valasotik äfomons 0,9% lödanefa.
Ponte San Pietro
Sürfat ela Ponte San Pietro binon mö 4 km².
Codó
Sürfat ela Codó binon mö 4 364,49 km².
J. A. F. Sluijters
Hiel J. A. F. Sluijters (ü: Sluyters) äbinom Volapükan in Haarlem, Nedän. Pämäniotom in gased: Volapükel Nedänik as tidan Volapüka.
Bramsche
Bramsche binon zif in fedalän: Dona⸗Saxän, in Deutän. Bramsche topon videtü 52°24’ N e lunetü 7°59’ L.
Bruguières
Bruguières labon belödanis 3 862 (1999).
A. Josset
Jiel A. Josset äbinof Volapükan in Haarlem (Nedän), kel pämäniotof in gased: Volapükel Nedänik as tidan Volapüka.
Corning (Kalifornän)
Nüns taledavik
Corning topon videtü 39°55’ 34’’ N e lunetü 122°10’ 50’’ V (39,926182; ‑122,180489).
Lödanef
Demü gen, ädabinoms mans 92,9 a voms 100. Pato ädabinoms mans 90,5 a voms 100 bäldotü lifayels 18 u plu 18.
Luino
Sürfat ela Luino binon mö 20,95 km².
Richmond (Kentucky)
Lödanef
Timü pöpinumam yela: 2000, mens 27 152, lomanefs 10 795 e famüls 5 548 älödons in Richmond. Lödanadensit äbinon mö mens 548,3 a km². Ädabinons valodo lödöps 11 857 (239,4 a km²). Lödanef äbinädon me: vietans (88,3%), blägans (8,27%), lindiyans (0,29%), siyopans (1,09%) e Pasifeana-nisulans (0,03%); mens bidädas votik äbinons mö 0,43% e mens bidäda plu bala äbinons mö 1,58%. Latinans bidädas valasotik äfomons 1,58% lödanefa.
Ponte nelle Alpi
Ponte nelle Alpi labon belödanis 8 472 (2008).
Luisago
Luisago binon zif in topäd: Lombardän, in Litaliyän. Luisago topon videtü 45° 46’ N e lunetü 9° 3’ L.
Buchholz in der Nordheide
Buchholz in der Nordheide labon belödanis 39 465 (2006 dekul 31id).
Katy
Nüns taledavik
Katy topon videtü 29°47’ 33’’ N e lunetü 95°49’ 21’’ V (29,792582; ‑95,822436).
Somerset (Telplänov)
Dabinons:
Coroatá
250px|thumb|right|Tat: Maranhão in Brasilän. 250px|thumb|right|Topam in tat: Maranhão. Coroatá binon zif in tat: Maranhão, in Brasilän. Coroatá topon videtü 4°7’ 48’’ S e lunetü 44°7’ 26’’ V.
Coroatá labon belödanis 60 632 (2005).
Sturbridge
Lödanef
De lomanefs ädabinöl 3 066, 34,2% äkeninükons cilis bäldotü yels 18 u läs 18 in lödöp älödölis, 60,7% äbinons matans äkobolödöl, 8,7% pädugons fa vom nen himatan e 27,8% no äbinons famüls. 23,4% lomanefas äbinädons me pösods äsoelöl; 9,8% äbinädons me pösod äsoelöl bal bäldotü yels 65 u plu 65. Ädabinons zänedo pösods 2,55 a lomanef e pösods 3,03 a famül.
J. A. Adriaanse
Hiel J. A. Adriaanse äbinom Volapükan in 's-Heerenhoek, Nedän. Pämäniotom in gased: Volapükel Nedänik as tidan Volapüka. (Ba äbinom röletan hiela L. C. Adriaanse.) (Spielmann 1887 mäniotom omi as J. A. Aadriaanse, kelos bo binon neverätik.) Ün 1935, yel bal bü deadam okik, ävedom liman Volapükakluba valemik Nedänik.
Stanisław Gronkowski
Hiel Stanisław Gronkowski (1922 yanul 8 in Radom – 2004 mayul 20 in Kraków) äbinom dramatan Polänik.
Noyelles-sous-Lens
Noyelles-sous-Lens binon zif in ziläk: Pas-de-Calais, in topäd: Nord-Pas-de-Calais, in Fransän. Noyelles-sous-Lens topon videtü 50°25’ 52’’ N e lunetü 2°52’ 25’’ L.
Sürfat ela Noyelles-sous-Lens binon mö 3,72 km².
Francofonte
Francofonte binon zif in topäd: Sikileän, in Litaliyän. Francofonte topon videtü 37° 14’ N e lunetü 14° 53’ L.
Shelbyville (Kentucky)
Lödanef
Timü pöpinumam yela: 2000, mens 10 085, lomanefs 3 822 e famüls 2 549 älödons in Shelbyville. Lödanadensit äbinon mö mens 515,1 a km². Ädabinons valodo lödöps 4 117 (210,3 a km²). Lödanef äbinädon me: vietans (74,97%), blägans (16,35%), lindiyans (0,33%), siyopans (0,53%) e Pasifeana-nisulans (0,33%); mens bidädas votik äbinons mö 4,99% e mens bidäda plu bala äbinons mö 2,51%. Latinans bidädas valasotik äfomons 2,51% lödanefa.
Cassacco
Cassacco binon zif in topäd: Friuli-Venezia Giulia, in Litaliyän. Cassacco topon videtü 46° 10’ N e lunetü 13° 11’ L.
Berwyn (Illinois)
Nüns taledavik
Ma el U.S. Census Bureau (Pöpinumamabür Lamerikänik), Berwyn labon sürfati valodik mö 10,1 km² (vat: 0%).
Tanque Verde
Lödanef
Demü gen, ädabinoms mans 101 a voms 100. Pato ädabinoms mans 97,9 a voms 100 bäldotü lifayels 18 u plu 18.
Louise Moussault
Jiel Louise Moussault äbinof Volapükan in 's-Hertogenbosch, Nedän, kel pämäniotof in gased: Volapükel Nedänik as tidan Volapüka.
Frascati
Sürfat ela Frascati binon mö 22 km².
Cassano Magnago
Cassano Magnago labon belödanis 20 754 (2001).
Shively
Lödanef
Timü pöpinumam yela: 2000, mens 15 157, lomanefs 6 667 e famüls 4 080 älödons in Shively. Lödanadensit äbinon mö mens 1 264 a km². Ädabinons valodo lödöps 6 929 (577,8 a km²). Lödanef äbinädon me: vietans (67,26%), blägans (30,32%), lindiyans (0,26%) e siyopans (0,42%); mens bidädas votik äbinons mö 0,78% e mens bidäda plu bala äbinons mö 0,96%. Latinans bidädas valasotik äfomons 0,96% lödanefa.
Demü gen, ädabinoms mans 85 a voms 100. Pato ädabinoms mans 79,9 a voms 100 bäldotü lifayels 18 u plu 18.
Keller (Täxasän)
Nüns taledavik
Keller topon videtü 32°55’ 39’’ N e lunetü 97°14’ 10’’ V (32,927533; ‑97,235995).
Lödanef
Timü pöpinumam yela: 2000, mens 27 345, lomanefs 8 827 e famüls 7 856 älödons in Keller. Lödanadensit äbinon mö mens 572,6 a km². Ädabinons valodo lödöps 9 216 (193 a km²). Lödanef äbinädon me: vietans (93,74%), blägans (1,43%), lindiyans (0,39%), siyopans (1,77%) e Pasifeana-nisulans (0,04%); mens bidädas votik äbinons mö 1,18% e mens bidäda plu bala äbinons mö 1,45%. Latinans bidädas valasotik äfomons 1,45% lödanefa.
Demü gen, ädabinoms mans 98,9 a voms 100. Pato ädabinoms mans 97,3 a voms 100 bäldotü lifayels 18 u plu 18.
Hershey (Pensülvän)
Nüns taledavik
Ma el U.S. Census Bureau (Pöpinumamabür Lamerikänik), Hershey labon sürfati valodik mö 37,4 km², kela 37,3 km² binon län e kela 0,1 km² (0,35%) binon vat.
Killeen
Nüns taledavik
Ma el U.S. Census Bureau (Pöpinumamabür Lamerikänik), Killeen labon sürfati valodik mö 91,7 km², kela 91,6 km² binon län e kela 0,1 km² (0,14%) binon vat.
Lödanef
Lemesed patedik lomanefa in Killeen äbinon mö US$34 461 e lemesed patedik famüla äbinon mö US$36 674. Mans älaboms lemesedi patedik mö US$26 502, leigodü US$21 799 vomas. Lemesed „per capita“ (a pösod) äbinon mö US$15 323. Zao 11,2% famülas e 12,9% lödanefa lölik älifons dis pöfasoliad, keninükamü 18,5% utanas bäldotü lifayels 18 u läs 18 e 8,6% utanas bäldotü lifayels 65 u plu 65.
Sunderland (Massachusetts)
Sunderland binon zif in komot: Franklin, in tat: Massachusetts, in Lamerikän.
Ansgar Brinkmann
Hiel Ansgar Brinkmann (pemotöl tü 1969 yulul 5 in Vechta) binom futaglöpädan Deutänik.
Johann Peter Gustav Lejeune Dirichlet
Hiels Ferdinand Eisenstein, Leopold Kronecker e Rudolf Lipschitz äbinoms studans omik. Pos deadam omik, tidods ela Dirichlet e vobots omik votik pö numateor päkonletons, päredakons e päpübons fa flen ä kematematan omik: hiel Richard Dedekind tiädü Vorlesungen über Zahlentheorie (Tidods dö Numateor).
Dion Waiters
Hiel Dion Waiters (1991 dekul 10, Philadelphia) binom bäsetaglöpädan Lamerikänik.
Outreau
Sürfat ela Outreau binon mö 7,09 km².
Outreau labon belödanis 15 222 (1999).
São Gonçalo
Sürfat ela São Gonçalo binon mö 249,14 km².
Pontecorvo
Pontecorvo binon zif in topäd: Lazio, in Litaliyän. Pontecorvo topon videtü 41° 27’ N e lunetü 13° 40’ L.
Tadeusz Gwiazdowski
Hiel Tadeusz Gwiazdowski (pämotöl as Antoni Gwiazdowski; 1918 setul 1 in Hamborn (Duisburg), Deutän – 1983 dekul 12 in Gdynia) äbinom dramatan Polänik.
Winchester (Kentucky)
Lödanef
Demü bäldot, 24,9% lödanas ela Winchester älabons bäldoti lifayelas läs 18, 9,9% bäldoti lifayelas 18 jü 24, 30% bäldoti lifayelas 25 jü 44, 21,1% bäldoti lifayelas 45 jü 64 e 14% bäldoti lifayelas 65 u plu 65. Bäldot patedik äbinon mö lifayels 35.
Duque de Caxias
250px|thumb|right|Tat: Rio de Janeiro in Brasilän. 250px|thumb|right|Topam in tat: Rio de Janeiro. thumb|Bukem zifa, pedisinon fa hiel [[Oscar Niemeyer]] Duque de Caxias binon zif in tat: Rio de Janeiro, in Brasilän. Duque de Caxias topon videtü 22°47’ 9’’ S e lunetü 43°18’ 43’’ V.
Governador Nunes Freire
Sürfat ela Governador Nunes Freire binon mö 1 037,12 km².
Tsaile
Nüns taledavik
Tsaile topon videtü 36°18’ 17’’ N e lunetü 109°13’ 24’’ V (36,304753; ‑109,223385).
Rang-du-Fliers
Rang-du-Fliers binon zif in ziläk: Pas-de-Calais, in topäd: Nord-Pas-de-Calais, in Fransän. Rang-du-Fliers topon videtü 50°25’ 6’’ N e lunetü 1°38’ 26’’ L.
Dorell Wright
Hiel Dorell Lawrence Wright (1985 dekul 2, Los Angeles) binom bäsetaglöpädan Lamerikänik.
Alfred Beierle
Hiel Alfred Beierle (pemotöl tü 1885 yunul 4 in Berlin as: Paul Alfred Beier – edeadöl tü 1950 mäzul 16 id in Berlin) äbinom dramatan bioskopik e teatöpik Deutänik.
Inglewood (Kalifornän)
Lödanef
Timü pöpinumam yela: 2000, mens 112 580, lomanefs 36 805 e famüls 25 837 älödons in Inglewood. Lödanadensit äbinon mö mens 4 755,7 a km². Ädabinons valodo lödöps 38 648 (1 632,6 a km²). Lödanef äbinädon me: vietans (17,1%), blägans (47%), lindiyans (0,69%), siyopans (1,14%) e Pasifeana-nisulans (0,36%); mens bidädas votik äbinons mö 27,38% e mens bidäda plu bala äbinons mö 4,2%. Latinans bidädas valasotik äfomons 46% lödanefa.
Demü gen, ädabinoms mans 90,3 a voms 100. Pato ädabinoms mans 84,6 a voms 100 bäldotü lifayels 18 u plu 18.
Kilgore (Täxasän)
Kilgore binon zif in komots: Gregg e Rusk, in tat: Täxasän, in Lamerikän.
Humberto de Campos
250px|thumb|right|Tat: Maranhão in Brasilän. 250px|thumb|right|Topam in tat: Maranhão. Humberto de Campos binon zif in tat: Maranhão, in Brasilän. Humberto de Campos topon videtü 2°35’ 52’’ S e lunetü 43°27’ 39’’ V.
Swampscott
Lödanef
Timü pöpinumam yela: 2000, mens 14 412, lomanefs 5 719 e famüls 3 986 älödons in Swampscott. Lödanadensit äbinon mö mens 1 824,4 a km². Ädabinons valodo lödöps 5 930 (750,7 a km²). Lödanef äbinädon me: vietans (97,47%), blägans (0,74%), lindiyans (0,06%), siyopans (0,68%) e Pasifeana-nisulans (0,02%); mens bidädas votik äbinons mö 0,28% e mens bidäda plu bala äbinons mö 0,75%. Latinans bidädas valasotik äfomons 0,75% lödanefa.
Dornum
Sürfat ela Dornum binon mö 69,32 km².
La Marque
Nüns taledavik
La Marque topon videtü 29°22’ 0’’ N e lunetü 94°58’ 26’’ V (29,366684; ‑94,973922).
Lödanef
De lomanefs ädabinöl 5 237, 30,4% äkeninükons cilis bäldotü yels 18 u läs 18 in lödöp älödölis, 48,3% äbinons matans äkobolödöl, 17,2% pädugons fa vom nen himatan e 29,1% no äbinons famüls. 24,7% lomanefas äbinädons me pösods äsoelöl; 10,7% äbinädons me pösod äsoelöl bal bäldotü yels 65 u plu 65. Ädabinons zänedo pösods 2,58 a lomanef e pösods 3,06 a famül.
Rouvroy (Pas-de-Calais)
Sürfat ela Rouvroy binon mö 6,42 km².
Nadine Trintignant
Jiel Nadine Trintignant (1934 novul 11 in Nice) binof rejidan, filmotalibrätan e biomagodemiprodan Fransänik.
Itapecuru Mirim
Sürfat ela Itapecuru Mirim binon mö 1 165,58 km².
Adel (Iowa)
Nüns taledavik
Ma el U.S. Census Bureau (Pöpinumamabür Lamerikänik), Adel labon sürfati valodik mö 8,5 km², kela 8,5 km² binon län (vat: 0,3%).
Lödanef
De lomanefs ädabinöl 1 369, 37% äkeninükons cilis bäldotü yels 18 u läs 18 in lödöp älödölis, 53,3% äbinons matans äkobolödöl, 9,4% pädugons fa vom nen himatan e 34,4% no äbinons famüls. 30,3% lomanefas äbinädons me pösods äsoelöl; 14,2% äbinädons me pösod äsoelöl bal bäldotü yels 65 u plu 65. Ädabinons zänedo pösods 2,46 a lomanef e pösods 3,09 a famül.
Caissargues
Caissargues binon zif in ziläk: Gard, in topäd: Languedoc-Roussillon, in Fransän. Caissargues topon videtü 43°47’ 48’’ N e lunetü 4°22’ 46’’ L.
Pontenure
Pontenure binon zif in topäd: Emilia-Romagna, in Litaliyän. Pontenure topon videtü 45° ’ N e lunetü 9° 47’ L.
LaMarcus Aldridge
Hiel LaMarcus Nurae Aldridge (1985 yulul 19, Dallas) binom bäsetaglöpädan Lamerikänik.
Templeton (Massachusetts)
175px|thumb|right|Tat: Massachusetts in Lamerikän. 175px|thumb|right|Topam in tat: Massachusetts. 175px|thumb|right Templeton binon zif in komot: Worcester, in tat: Massachusetts, in Lamerikän.
Andrzej Herder
Hiel Andrzej Herder (1937 gustul 31 in Warszawa – 2002 mayul 21 in Łódź) äbinom dramatan Polänik.
Terrytown (Louisiana)
Nüns taledavik
Ma el U.S. Census Bureau (Pöpinumamabür Lamerikänik), Terrytown labon sürfati valodik mö 9,7 km², kela 9,6 km² binon län e kela 0,1 km² (1,07%) binon vat.
Frattamaggiore
Frattamaggiore binon zif in topäd: Campania, in Litaliyän. Frattamaggiore topon videtü 40° 56’ N e lunetü 14° 17’ L.
Sürfat ela Frattamaggiore binon mö 5,32 km².
Templeton (Massachusetts)
Lödanef
Lemesed patedik lomanefa in Templeton äbinon mö US$48 482 e lemesed patedik famüla äbinon mö US$52 936. Mans älaboms lemesedi patedik mö US$38 088, leigodü US$26 993 vomas. Lemesed „per capita“ (a pösod) äbinon mö US$21 994. Zao 7,4% famülas e 9,1% lödanefa lölik älifons dis pöfasoliad, keninükamü 10,5% utanas bäldotü lifayels 18 u läs 18 e 13,4% utanas bäldotü lifayels 65 u plu 65.
Window Rock
Window Rock (navayovo: Tségháhoodzání) binon zif in komot: Apache, in tat: Arizona, in Lamerikän.
Del Rio (Täxasän)
Del Rio binon zif in komot: Val Verde, in tat: Täxasän, in Lamerikän.
Lancaster (Täxasän)
Lancaster binon zif in komot: Dallas, in tat: Täxasän, in Lamerikän.
Ponteranica
Sürfat ela Ponteranica binon mö 8 km².
Tewksbury
Nüns taledavik
Ma el U.S. Census Bureau (Pöpinumamabür Lamerikänik), Tewksbury labon sürfati valodik mö 54,5 km², kela 53,7 km² binon län e kela 0,9 km² (1,61%) binon vat.
Lödanef
De lomanefs ädabinöl 9 964, 35,9% äkeninükons cilis bäldotü yels 18 u läs 18 in lödöp älödölis, 65,1% äbinons matans äkobolödöl, 9,1% pädugons fa vom nen himatan e 22,8% no äbinons famüls. 18,9% lomanefas äbinädons me pösods äsoelöl; 7,2% äbinädons me pösod äsoelöl bal bäldotü yels 65 u plu 65. Ädabinons zänedo pösods 2,81 a lomanef e pösods 3,24 a famül.
Mauá
Mauá labon belödanis 413 943 (2005).
Calmont (Haute-Garonne)
Calmont labon belödanis 1 610 (1999).
Luserna San Giovanni
Sürfat ela Luserna San Giovanni binon mö 17 km².
Jenav yufapükamufas
- Nüdug: Tikamagot Yufapüka, steifüls votik, e r. (brefiko)
Uranud
thumbnail|250px|Uranud Uranud (malat: ) binon planet velid Solasita. Masat onik binon (8.6810±0.0013)×1025 kg.
Trumbull (Connecticut)
Trumbull binon zif in komot: Fairfield, in tat: Connecticut, in Lamerikän.
Lödanef
Lemesed patedik lomanefa in Trumbull äbinon mö US$79 507 e lemesed patedik famüla äbinon mö US$88 290. Mans älaboms lemesedi patedik mö US$62 201, leigodü US$41 384 vomas. Lemesed „per capita“ (a pösod) äbinon mö US$34 931. Zao 1,4% famülas e 2,3% lödanefa lölik älifons dis pöfasoliad, keninükamü 2,4% utanas bäldotü lifayels 18 u läs 18 e 3,6% utanas bäldotü lifayels 65 u plu 65.
College Park (Maryland)
Lödanef
Demü bäldot, 10,5% lödanas ela College Park älabons bäldoti lifayelas läs 18, 51,3% bäldoti lifayelas 18 jü 24, 19,8% bäldoti lifayelas 25 jü 44, 11,3% bäldoti lifayelas 45 jü 64 e 7,2% bäldoti lifayelas 65 u plu 65. Bäldot patedik äbinon mö lifayels 22.
Ponti sul Mincio
Ponti sul Mincio binon zif in topäd: Lombardän, in Litaliyän. Ponti sul Mincio topon videtü 45° 23’ N e lunetü 10° 42’ L.
Topsfield (Massachusetts)
175px|thumb|right|Tat: Massachusetts in Lamerikän. 175px|thumb|right|Topam in tat: Massachusetts. 175px|thumb|right Topsfield binon zif in komot: Essex, in tat: Massachusetts, in Lamerikän.
Lödanef
De lomanefs ädabinöl 2 099, 40,2% äkeninükons cilis bäldotü yels 18 u läs 18 in lödöp älödölis, 73,7% äbinons matans äkobolödöl, 0% pädugons fa vom nen himatan e 18,4% no äbinons famüls. 16% lomanefas äbinädons me pösods äsoelöl; 9,2% äbinädons me pösod äsoelöl bal bäldotü yels 65 u plu 65. Ädabinons zänedo pösods 2,87 a lomanef e pösods 3,22 a famül.
A. K. Bikbergen
Hiel A. K. Bikbergen (u Bickbergen ma Spielmann 1887) äbinom Volapükan in Leeuwarden, Nedän, kel pämäniotom in gased: Volapükel Nedänik as tidan Volapüka.
Dallas (Täxasän)
Lödanef
De lomanefs ädabinöl 451 833, 30,3% äkeninükons cilis bäldotü yels 18 u läs 18 in lödöp älödölis, 38,8% äbinons matans äkobolödöl, 14,9% pädugons fa vom nen himatan e 41% no äbinons famüls. 32,9% lomanefas äbinädons me pösods äsoelöl; 6,5% äbinädons me pösod äsoelöl bal bäldotü yels 65 u plu 65. Ädabinons zänedo pösods 2,58 a lomanef e pösods 3,37 a famül.
Mieczysław Hryniewicz
Hiel Mieczysław Hryniewicz (1949 gustul 31 in Wąsosz) binom dramatan Polänik.
Wellfleet (Massachusetts)
Lödanef
Lemesed patedik lomanefa in Wellfleet äbinon mö US$43 558 e lemesed patedik famüla äbinon mö US$50 990. Mans älaboms lemesedi patedik mö US$38 100, leigodü US$35 964 vomas. Lemesed „per capita“ (a pösod) äbinon mö US$25 712. Zao 5,7% famülas e 7,5% lödanefa lölik älifons dis pöfasoliad, keninükamü 9,7% utanas bäldotü lifayels 18 u läs 18 e 6% utanas bäldotü lifayels 65 u plu 65.
Konflit vü el Schleyer ed el Kerckhoffs
Votükams fa el Kerckhoffs pämoböls in Tidodem lölöfik oma
El Kerckhoffs krütom:
pad: 31
Saint-Omer (Pas-de-Calais)
Saint-Omer labon belödanis 16 595 (1999).
Westerville (Ohio)
Westerville binon zif in komots: Delaware e Franklin, in tat: Ohio, in Lamerikän.
Lödanef
Lemesed patedik lomanefa in Westerville äbinon mö US$69 135 e lemesed patedik famüla äbinon mö US$82 163. Mans älaboms lemesedi patedik mö US$55 053, leigodü US$36 510 vomas. Lemesed „per capita“ (a pösod) äbinon mö US$29 401. Zao 2,5% famülas e 3,5% lödanefa lölik älifons dis pöfasoliad, keninükamü 3,5% utanas bäldotü lifayels 18 u läs 18 e 5% utanas bäldotü lifayels 65 u plu 65.
Caraman
Caraman labon belödanis 1 944 (1999).
Cassino
Cassino labon belödanis 32 603 (2001).
Berkhamsted
Harpenden labon belödanis za 19 000 (2001).
Marek Harloff
Hiel Marek Harloff (pemotöl tü 1971 prilul 22 in Hamburg) binom filma⸗, teata⸗, vöga⸗ e televidadramatan Deutänik.
Elmira (New York)
Lödanef
Timü pöpinumam yela: 2000, mens 30 940, lomanefs 11 475 e famüls 6 701 älödons in Elmira. Lödanadensit äbinon mö mens 1 632 a km². Ädabinons valodo lödöps 12 895 (680,2 a km²). Lödanef äbinädon me: vietans (82,03%), blägans (13,05%), lindiyans (0,39%), siyopans (0,49%) e Pasifeana-nisulans (0,03%); mens bidädas votik äbinons mö 1,37% e mens bidäda plu bala äbinons mö 2,64%. Latinans bidädas valasotik äfomons 2,64% lödanefa.
Demü gen, ädabinoms mans 101,2 a voms 100. Pato ädabinoms mans 98,2 a voms 100 bäldotü lifayels 18 u plu 18.
Willy Harlander
Hiel Willy Harlander (pemotöl tü 1931 prilul 30 in Regensburg – edeadöl tü 2000 prilul 20 in München) äbinom filma⸗, televida⸗ e teatadramatan Deutänik.
Chalco
Nüns taledavik
Chalco topon videtü 41°11’ 1’’ N e lunetü 96°8’ 2’’ V (41,183539; ‑96,133791).
Lödanef
De lomanefs ädabinöl 3 719, 51,1% äkeninükons cilis bäldotü yels 18 u läs 18 in lödöp älödölis, 67% äbinons matans äkobolödöl, 8,6% pädugons fa vom nen himatan e 21,6% no äbinons famüls. 16% lomanefas äbinädons me pösods äsoelöl; 0,8% äbinädons me pösod äsoelöl bal bäldotü yels 65 u plu 65. Ädabinons zänedo pösods 2,89 a lomanef e pösods 3,28 a famül.
Frosolone
Sürfat ela Frosolone binon mö 49 km².
Rómulo Otero
Hiel Rómulo Otero Vásquez (pemotöl tü 1992 novul 9 in Caracas) binom futaglöpädan Venesolänik, kel pledon in futaglöpädaklub: Cruz Azul (MEX).
Townsend (Massachusetts)
Nüns taledavik
Ma el U.S. Census Bureau (Pöpinumamabür Lamerikänik), Townsend labon sürfati valodik mö 85,8 km², kela 85,1 km² binon län e kela 0,6 km² (0,72%) binon vat.
Lödanef
Timü pöpinumam yela: 2000, mens 9 198, lomanefs 3 110 e famüls 2 475 älödons in Townsend. Lödanadensit äbinon mö mens 108 a km². Ädabinons valodo lödöps 3 184 (37,4 a km²). Lödanef äbinädon me: vietans (97,54%), blägans (0,73%), lindiyans (0,23%), siyopans (0,23%) e Pasifeana-nisulans (0,02%); mens bidädas votik äbinons mö 0,39% e mens bidäda plu bala äbinons mö 0,86%. Latinans bidädas valasotik äfomons 0,86% lödanefa.
Raimund Harmstorf
Hiel Raimund Harmstorf (pemotöl tü 1939 tobul 7 in Hamburg – edeadöl tü 1998 mayul 3 in Marktoberdorf) äbinom filma⸗, televida⸗ e teatadramatan Deutänik.
Itaquaquecetuba
Sürfat ela Itaquaquecetuba binon mö 81,77 km².
Vermelles
Vermelles binon zif in ziläk: Pas-de-Calais, in topäd: Nord-Pas-de-Calais, in Fransän. Vermelles topon videtü 50°29’ 20’’ N e lunetü 2°44’ 48’’ L.
Sürfat ela Vermelles binon mö 10,39 km².
Vermelles labon belödanis 4 487 (1999).
Grenada (Mississippi)
Lödanef
De lomanefs ädabinöl 5 701, 33,4% äkeninükons cilis bäldotü yels 18 u läs 18 in lödöp älödölis, 41,9% äbinons matans äkobolödöl, 22,2% pädugons fa vom nen himatan e 32,1% no äbinons famüls. 28,3% lomanefas äbinädons me pösods äsoelöl; 12,1% äbinädons me pösod äsoelöl bal bäldotü yels 65 u plu 65. Ädabinons zänedo pösods 2,52 a lomanef e pösods 3,1 a famül.
Demü bäldot, 27,5% lödanas ela Grenada älabons bäldoti lifayelas läs 18, 9,4% bäldoti lifayelas 18 jü 24, 26,7% bäldoti lifayelas 25 jü 44, 20,5% bäldoti lifayelas 45 jü 64 e 15,9% bäldoti lifayelas 65 u plu 65. Bäldot patedik äbinon mö lifayels 35.
Croxley Green
Croxley Green binon zif in grafän: Hertfordshire, in Linglän.
Pontremoli
Pontremoli labon belödanis 7 939 (2001).
Uxbridge
Lödanef
Timü pöpinumam yela: 2000, mens 11 156, lomanefs 3 988 e famüls 3 034 älödons in Uxbridge. Lödanadensit äbinon mö mens 145,8 a km². Ädabinons valodo lödöps 4 090 (53,5 a km²). Lödanef äbinädon me: vietans (98,04%), blägans (0,15%), lindiyans (0,13%), siyopans (0,61%) e Pasifeana-nisulans (0,07%); mens bidädas votik äbinons mö 0,3% e mens bidäda plu bala äbinons mö 0,7%. Latinans bidädas valasotik äfomons 0,7% lödanefa.
Mansfield (Täxasän)
Lödanef
Demü bäldot, 31,8% lödanas ela Mansfield älabons bäldoti lifayelas läs 18, 7,8% bäldoti lifayelas 18 jü 24, 34,6% bäldoti lifayelas 25 jü 44, 20,2% bäldoti lifayelas 45 jü 64 e 5,7% bäldoti lifayelas 65 u plu 65. Bäldot patedik äbinon mö lifayels 32.
Arkadiusz Jakubik
Hiel Arkadiusz Benedykt Jakubik (1969 yanul 14 in Strzelce Opolskie) binom dramatan, kanitan e rejidan Polänik.
Fucecchio
Fucecchio labon belödanis 21 912 (2001).
Ponza
Ponza binon zif in topäd: Lazio, in Litaliyän. Ponza topon videtü 40° 54’ N e lunetü 12° 58’ L.
Gustav Liedbeck
Hiel Gustav Liedbeck äbinom Volapükan Svedänik se Finspång (ettimo nog „Finspong“). Ägetom diplomi tidana Volapüka ün 1885. Ävobom pro propagid Volapüka in Svedän, ab pas ün 1887 äplöpom ad fünön Volapükaklubi in Finspång, kela ävedom presidan balid.
Ivan Vicelich
Hiel Ivan Robert Vicelich (pemotöl tü 1976 setul 3 in Auckland) binom futaglöpädan Nula-Seleänik.
Pinheiro
250px|thumb|right|Tat: Maranhão in Brasilän. 250px|thumb|right|Topam in tat: Maranhão. Pinheiro binon zif in tat: Maranhão, in Brasilän. Pinheiro topon videtü 2°31’ 15’’ S e lunetü 45°4’ 58’’ V.
Violaines
Violaines binon zif in ziläk: Pas-de-Calais, in topäd: Nord-Pas-de-Calais, in Fransän. Violaines topon videtü 50°32’ 28’’ N e lunetü 2°47’ 23’’ L.
Pinheiro
Pinheiro labon belödanis 73 502 (2005).
Assio Cattilio
Hiel Assio Cattilio (Litaliyänapüko: ) äbinom Volapükan Litaliyänik.
Hoboken (New Jersey)
Sürfat ela Hoboken binon mö 5,1 km².
Greensboro (North Carolina)
Nüns taledavik
Greensboro topon videtü 36°4’ 48’’ N e lunetü 79°49’ 10’’ V (36,079868; ‑79,819416).
Fort Smith (Arkansas)
Lödanef
Timü pöpinumam yela: 2000, mens 80 268, lomanefs 32 398 e famüls 20 637 älödons in Fort Smith. Lödanadensit äbinon mö mens 615,5 a km². Ädabinons valodo lödöps 35 341 (271 a km²). Lödanef äbinädon me: vietans (76,99%), blägans (8,65%), lindiyans (1,69%), siyopans (4,59%) e Pasifeana-nisulans (0,05%); mens bidädas votik äbinons mö 5,03% e mens bidäda plu bala äbinons mö 2,99%. Latinans bidädas valasotik äfomons 8,78% lödanefa.
De lomanefs ädabinöl 32 398, 30,8% äkeninükons cilis bäldotü yels 18 u läs 18 in lödöp älödölis, 47,1% äbinons matans äkobolödöl, 12,3% pädugons fa vom nen himatan e 36,3% no äbinons famüls. 30,7% lomanefas äbinädons me pösods äsoelöl; 10,9% äbinädons me pösod äsoelöl bal bäldotü yels 65 u plu 65. Ädabinons zänedo pösods 2,42 a lomanef e pösods 3,03 a famül.
Vicenzo Amoretti
Hiel Vicenzo Amoretti (Litaliyänapüko: ) äbinom Volapükan Litaliyänik. Ägetom diplomi tidana Volapüka ün 1886.
Castano Primo
Castano Primo binon zif in topäd: Lombardän, in Litaliyän. Castano Primo topon videtü 45° 33’ N e lunetü 8° 46’ L.
Ware (Massachusetts)
Nüns taledavik
Ma el U.S. Census Bureau (Pöpinumamabür Lamerikänik), Ware labon sürfati valodik mö 103,5 km², kela 89,1 km² binon län e kela 14,4 km² (13,93%) binon vat.
Wimereux
Wimereux labon belödanis 7 493 (1999).
H. A. Verbissen
Hiel H. A. Verbissen äbinom Volapükan in Ooyen aan de Maas, Nedän, kel pämäniotom in gased: Volapükel Nedänik as tidan Volapüka.
Presidente Dutra (Maranhão)
250px|thumb|right|Tat: Maranhão in Brasilän. 250px|thumb|right|Topam in tat: Maranhão. Presidente Dutra binon zif in tat: Maranhão, in Brasilän. Presidente Dutra topon videtü 5°17’ 24’’ S e lunetü 44°29’ 24’’ V.
Presidente Dutra labon belödanis 42 420 (2005).
Robert Huth
Hiel Robert Huth (pemotöl tü 1984 gustul 18 in Berlin) binom futaglöpädan Deutänik.
Wimille
Sürfat ela Wimille binon mö 22,24 km².
Castanet-Tolosan
Castanet-Tolosan labon belödanis 10 250 (1999).
Guarujá
Sürfat ela Guarujá binon mö 142,58 km².
Harald Irmscher
Hiel Harald Irmscher (pemotöl tü 1946 febul 12 in Oelsnitz/Erzgeb.) binom futaglöpädan Deutänik.
Wareham
Nüns taledavik
Ma el U.S. Census Bureau (Pöpinumamabür Lamerikänik), Wareham labon sürfati valodik mö 119,9 km², kela 92,7 km² binon län e kela 27,1 km² (22,64%) binon vat.
Ludwig Hartau
Hiel Ludwig Hartau (pemotöl tü 1877 febul 19 in Żmigród, Polän – edeadöl tü 1922 novul 24 in Berlin) äbinom filma⸗ e teatadramatan Deutänik.
Sun Prairie (Wisconsin)
Nüns taledavik
Ma el U.S. Census Bureau (Pöpinumamabür Lamerikänik), Sun Prairie labon sürfati valodik mö 24,7 km² (vat: 0%).
Poppi
Poppi labon belödanis 6 077 (2001).
Georgsmarienhütte
Georgsmarienhütte labon belödanis 32 554 (2006 dekul 31id).
Sigmund Spielmann
Hiel Sigmund Spielmann (Deutänapüko: ) äbinom Volapükan Lösteränik. Ägetom diplomi tidana Volapüka ün 1887.
Wizernes
Wizernes labon belödanis 3 448 (1999).
Mesquite (Täxasän)
Nüns taledavik
Mesquite topon videtü 32°46’ 58’’ N e lunetü 96°36’ 36’’ V (32,782878; ‑96,609862).
Prattville (Alabama)
Lödanef
De lomanefs ädabinöl 8 939, 38,9% äkeninükons cilis bäldotü yels 18 u läs 18 in lödöp älödölis, 60,6% äbinons matans äkobolödöl, 13,4% pädugons fa vom nen himatan e 22,6% no äbinons famüls. 19,9% lomanefas äbinädons me pösods äsoelöl; äbinädons me pösod äsoelöl bal bäldotü yels 65 u plu 65. Ädabinons zänedo pösods 2,7 a lomanef e pösods 3,1 a famül.
Martinez (Kalifornän)
175px|thumb|right|Tat: Kalifornän in Lamerikän. 175px|thumb|right|Topam in tat: Kalifornän. Martinez binon zif in komot: Contra Costa, in tat: Kalifornän, in Lamerikän.
Warwick (Massachusetts)
Nüns taledavik
Warwick topon videtü 42°40’ 55’’ N e lunetü 72°20’ 22’’ V.
Ma el U.S. Census Bureau (Pöpinumamabür Lamerikänik), Warwick labon sürfati valodik mö 97,4 km², kela 96,5 km² binon län e kela 0,9 km² (0,9%) binon vat.
Oak Grove (Oregon)
Oak Grove binon zif in komot: Clackamas, in tat: Oregon, in Lamerikän.
Reidsville (North Carolina)
Reidsville binon zif in komot: Rockingham, in tat: North Carolina, in Lamerikän.
Porpetto
Porpetto labon belödanis 2 725 (2001).
Étaples
Sürfat ela Étaples binon mö 12,95 km².
Santa Luzia (Maranhão)
Sürfat ela Santa Luzia binon mö 6 133,42 km².
Antelope (Montana)
Lödanef
Lemesed patedik lomanefa in Antelope äbinon mö US$16 500 e lemesed patedik famüla äbinon mö US$16 500. Mans älaboms lemesedi patedik mö US$21 250, leigodü US$15 250 vomas. Lemesed „per capita“ (a pösod) äbinon mö US$5 455. Zao 28,6% famülas e 22,4% lödanefa lölik älifons dis pöfasoliad, keninükamü 26,9% utanas bäldotü lifayels 18 u läs 18 e nek bäldotü lifayels 65 u plu 65. thumb|left|200px|Antelope
Roswell (Nula⸗Mäxikän)
Lödanef
Lemesed patedik lomanefa in Roswell äbinon mö US$27 252 e lemesed patedik famüla äbinon mö US$31 724. Mans älaboms lemesedi patedik mö US$26 554, leigodü US$21 408 vomas. Lemesed „per capita“ (a pösod) äbinon mö US$14 589. Zao 18,7% famülas e 22,6% lödanefa lölik älifons dis pöfasoliad, keninükamü 31,1% utanas bäldotü lifayels 18 u läs 18 e 13,8% utanas bäldotü lifayels 65 u plu 65.
Volapük nulik
Patäds vödastoka Volapükik.
4⸗ido) nems kontinänas nutimik (silab bal + ⸗op),
5⸗ido) pönops pösodik sa pönop geik e rezipik (el o + konsonat),
Madignano
Sürfat ela Madignano binon mö 10,77 km².
Washington (Massachusetts)
Lödanef
Demü gen, ädabinoms mans 106,1 a voms 100. Pato ädabinoms mans 104,1 a voms 100 bäldotü lifayels 18 u plu 18.
Volapük nulik
Säkäd vödabidas in Volapük.
Vöds kanons padadilädön ad vödabids ma prinsips cifik sököl: 1ido ma sinif valemik (‚De Jong’ äbuükom prinsipi ebo ati, sekü kelos äträitom in el „Gramat Volapüka” okik vödis mödik asä pönopis u numavödis; atos äbaiädon ko „julagramat” bai vönaoloveikod lunüpik Yuropik, ab no öyufon-la lärnanis netas difik ad gebön verätiko pönopis e numavödis dotabikis), 2ido ma patöfs fomirik (deklina⸗ e konyugamals u fabin gramatafomas vöda ömik, poyümots vödabidik äs el ⸗ik pro ladyek ed el ⸗na pro numavöds naedik), 3ido ma süntag (jäfid in set u vödagrup). Tefü Volapük prinsips zuik läs veütiks binons mögiks: 4ido stuk pö fomam (samo stukot: „vokat sa ⸗t” pro pönops jonik), 5ido lenläg yümotas (samo kanoy lenlägön foyümotis: hi⸗, ji⸗ e poyümotis: ⸗an, ⸗os len ladyeks). ‚A. Cherpillod’ äbevobom dadilädi nulik vödabidas Volapükik ma patöfs fomirik (ädütedom pönopis dalabik demü poyümot: ⸗ik < ladyekes, säkavödis mödik [sams: kiöpo? kiöpio? kiüpo? liomödoto?] demü poyümot: ⸗o < ladvärbes ), ab no ämobom dadilädi fomirik lölöfik. Sit vödabidas bai „Gramat Volapüka” binon sököl.
Subsats padeklinons (pavotükons ma nums e deklinafoms). Votükam gramatagena distükon subsatis difik, no fomis difik subsata ot.
5.1. Pönops pösodik. In set pladulons subsati. Pönops pösodik voik kanons pägebön as pösodafinots värba. Labons stukoti kaladik (el o sa konsonat). Pönop geik e rezipik (tefädo els ok, od) i dutons lü pösodiks, labons stukoti ot, ab no pagebons as finots värba. Zuo mödadilo jäfidons as yegod u demod.
5.4. Pönops säkik. Ma süntag e vödidefomam padadilädons ad grups kil, sevabo: a) nesekidiks ('''kim? kif? kin? kis?). Äs pönops pösodik, in set pladulons subsati e no pagebons ko foyümots genik, bi labons gramatageni fümik; ä) ladyekiks (kimik? kifik? kinik? kisik?); b) sökaleodiks (kimid? kifid? kinid?'''). Pönops säkik ladyekik ed uts sökaleodik paträitons tefädo as ladyeks e numavöds sökaleodik.
5.7. Pönops nefümik. Ma jäfid süntagik sümons ad subsats. Padadilädons ad pönops nefümik voik (al, an, som, öm) e pönops subsatik (ek, nek, bos, nos).
Poyümots värbik: ⸗-li, ⸗-la < i binons bisariks. In gramatabuk fa ‚De Jong’ penemons „vödils”, e vemo sümons ad vöds patik (vödüls), bi no flunon silabi kazetik värba e vöda votik. In Volapük rigik „vödils” at igo päpenons fo e po vüspadüls äs vöds soelik. Leigodolsös: „li vilol?” (in tradutod fa jiel ‚E. Borggreve’ konota: „Bienalak”) / „Vilol-li?” (in tradutod fa hiel ‚J. Schmidt’ konota ot).
Fonet
Geb suvikum tonata „r“ älaibinon in revid ela de Jong. Vü vöds, kel te pos revid at äprimons ad papenön me el „r“ binons: ........ (Küpet: vöds valik labü „dl“ äcenons ad „dr“.)
Fomir
Pönops. Datuval äcedom, das ma sam Fransänapüka te gramatagens tel äzesüdons, do fomis anik (ko finot: ⸗os) änemom „neudikis”. Luverato el A. de Jong äsludom ad distidön gramatagenis kil, sekü kelos pönops pösodik pösodas telid e kilida pävotükons ma sinif u fom (stamäd), sevabo: el on ävedon pönop gramatagena neudik (pro pönop nefümik büik: on < äpubon stamäd nulik: oy), el ons pönop plunumik tefik, el om äprimon ad tefön te manis, hinimis u hiplanis. Ya bü 1897 bai slud fa ‚Schleyer’ pla el ons primik el *oal(s) pägebon as pönop plütik pösoda telid (bi äsümonöv ad poyümot pösodas gretik: ⸗al). El Arie de Jong ägeblinom gramate fomi büik pönopa plütik: or (in balnum) ud ors (in plunum), fom kelik pizepon balidnaedo fa kadäm ettimik tü 1890, del 18id yulula. Notodots rezipik (balim votimi, balvoto) päplaädons dub geb pönopa nulik rezipik: od (in balnum) ud ods (in plunum). Tefü deklin päproibons foms mögik ko konsonats balposvotik no in nominatif (samo el *obsa pla el obas). Foms vemöfik vokätik pönopas änepubons (öm --> ebo om, om it; ät --> ebo at). Ya bü revid fa el De Jong vöds somik pälecedons fa Volapükans mödik töbo suemoviks e no labölis leigätodis in natapüks mödik. Pönops pösodik somik ya änepubons pos 1890 (samo el öm ävedon foyümot leigasinifik tefü el ho⸗ nutimik). El it büikumo pägebon suvikumo, ka nu, bevü votikos as dil koboyümavödas: itisev (1888) --> oksev, itotid(am) (1888) --> oktid, mekäd ta iti ok (1898) --> mekäd ta ok it.
Foms spika nestedöfik: ö-, ü- äpübons....
Numavöd nulik: deg äpladulon eli „bals“ („tels“ = teldeg, e r.); nu foms labü -s pagebons ad baiädön (äs foms labü -s ladyekas valik).
Süntag
Lartüg „el“ (e foms votik ona) äpubon:....
Vödastok
Nemödükumam vödas padefomöl bai sams Deutänapükik: sesüm -> pläam, sepük -> pron.......
Sinifs pevötüköl: mekön no kanon pagebön me sinif: jafön, u pla ladyekastamäd + -ükön.....
Vöds pävotükons ad vitön otproni: lemel e remel,..., u misuems (fögetön -> glömön, fögivön -> pardön; l. fög)
Period mastanas.
2. Stadäd nebenikama (1958–1974). Volapük valemo pälecedon pük deadik. „Volapükagased pro Nedänapükans” ägeton tiädi: „Volapükagased. Zänagased pro Volapükanef”, ab dabük ona pistöpedon ün 1963. Volapükans äperons lanäli, bi äreafons ad suemön, das Volapük no örivon lezeili büikumo pinotüköli. Igo cifal: ‚Johann Schmidt’ < älesagom ettimo, das Volapük ömuton pakipedön, soäsä nolavans äkipedons pükis vönik („Vilobs kälön püki at leigoso äsä käloy Vöna⸗Grikänapüki u Vöna⸗Saxadapüki” ). Kadäm Volapüka no äjäfidon. Ye cifal: ‚F. Johann Krüger’ < äcedom, das äbinosös vipabik ad „nutimükön” Volapüki dub datik nulavödas pro dins nulädik, kelosi ädunom fomü laut tidodemas Volapükik.
Fonäts pegeböl
Cherpillod, A. Vortaro Volapük–Esperanto kaj Esperanto–Volapük~Vödabuk Volapük–Sperantapük e Sperantapük–Volapük. — Courgenard: Eldonejo La Blanchetière, 2003.
Max Hansen Jr.
Hiel Max Hansen Jr. (pemotöl tü 1954 prilul 25 in Hellerup) binom filma⸗, teata⸗ e televidadramatan Danänik. Binom son dramatana e kanitana: Max Hansen.
Madone
Madone binon zif in topäd: Lombardän, in Litaliyän. Madone topon videtü 45° 39’ N e lunetü 9° 33’ L.
Sürfat ela Madone binon mö 2,98 km².
Mobile City
Mobile City binon zif in komot: Rockwall, in tat: Täxasän, in Lamerikän.
Nüns taledavik
Ma el U.S. Census Bureau (Pöpinumamabür Lamerikänik), Mobile City labon sürfati valodik mö 0,1 km² (vat: 0%).
Cournon-d'Auvergne
Cournon-d'Auvergne labon belödanis 18 866 (1999).
Goslar
Sürfat ela Goslar binon mö 92,58 km².
Stanisław Jaśkiewicz
Hiel Stanisław Jaśkiewicz (1907 yanul 12 in Liepāja, Latviyän – 1980 dekul 21 in Warszawa) äbinom dramatan Polänik.
São Bento
Dabinons:
Juraj Bauer
Profäsoran Juraj (ü: Georg) Bauer äbinom Volapükan se Zagreb ü (Deutänapüko) Agram (Kroasän, ettimo nog dil Lösteräna). Ägetom diplomi tidana Volapüka ün 1885. Poso äseditom de Volapükamuf ed äjafom yufapüki lönik oka: el Spelin.
Boves
Dabinons:
Lakeside (Montana)
Nüns taledavik
Lakeside topon videtü 48°1’ 12’’ N e lunetü 114°13’ 41’’ V (48,019933; ‑114,228152).
Ma el U.S. Census Bureau (Pöpinumamabür Lamerikänik), Lakeside labon sürfati valodik mö 19 km², kela 19 km² binon län e kela 0,1 km² (0,27%) binon vat.
Smyrna (Tennessee)
Lödanef
Demü gen, ädabinoms mans 95,9 a voms 100. Pato ädabinoms mans 92,9 a voms 100 bäldotü lifayels 18 u plu 18.
Lemesed patedik lomanefa in Smyrna äbinon mö US$44 405 e lemesed patedik famüla äbinon mö US$51 550. Mans älaboms lemesedi patedik mö US$37 130, leigodü US$27 325 vomas. Lemesed „per capita“ (a pösod) äbinon mö US$19 704. Zao 6,7% famülas e 8,8% lödanefa lölik älifons dis pöfasoliad, keninükamü 11,4% utanas bäldotü lifayels 18 u läs 18 e 8,2% utanas bäldotü lifayels 65 u plu 65.
Stanisław Jaworski
Hiel Stanisław Jaworski (1895 febul 12 in Dolyna, Lukrayän – 1970 tobul 28 in Warszawa) äbinom dramatan Polänik.
M. Paula Josefa Bättig
Jiel M. Paula Josefa Bättig äbinof Volapükan in Kolster Altstätten, St. Gallen, Jveizän.
São Domingos do Maranhão
São Domingos do Maranhão labon belödanis 37 028 (2005).
Dieter Kühn
Hiel Dieter Kühn (pemotöl tü 1956 yulul 4 in Leipzig) binom futaglöpädan Deutänik.
Ennezat
Sürfat ela Ennezat binon mö 18,31 km².
New Braunfels
Lödanef
Timü pöpinumam yela: 2000, mens 36 494, lomanefs 13 558 e famüls 9 599 älödons in New Braunfels. Lödanadensit äbinon mö mens 481,7 a km². Ädabinons valodo lödöps 14 896 (196,6 a km²). Lödanef äbinädon me: vietans (84,3%), blägans (1,37%), lindiyans (0,55%), siyopans (0,58%) e Pasifeana-nisulans (0,03%); mens bidädas votik äbinons mö 10,93% e mens bidäda plu bala äbinons mö 2,24%. Latinans bidädas valasotik äfomons 2,24% lödanefa.
Governador Valadares
Sürfat ela Governador Valadares binon mö 2 348,1 km².
Andrew Drummond
Do no binom Volapükan legik, elautom lekonedi tiädü: A Hand-book of Volapük (Tidabuk Volapüka), in kel bepenom tävaventüris söla Gemmel Justice, Volapükan mu lanälik, kobü el Sir Thomas Urquhart foltumyelik, e komip oma ta leneflen badälik: dokan Bosman, slopan Sperantapüka. Lekoned at ninädon i gramati brefik Volapüka rigik sa taibs gramatik, okskilükams e lised vödas Volapükik za lultums: buk kanon pagebön as nüdugot ini Volapük rigik. El Drummond emagom Volapükamufi (ed i yufapükamufis valik) as grup dialimanas no go jenöfimikas, kels ävilons vobön pro benosek Püka Bevünetik no ibetikölo patis e dinädis valik e no isuemölo sekis ona pro menef, e kels äbejäfons suvumo vödafeitis ta ods (me leceds e blöfastabs ai no tikaviks tefü „yufapük gudikün“) ka säkädis jenöfik vola onsik.
Hindiy
thumbnail Hindiy binon pük Lindäna. Za 180.000.000 mens spikons hindiy.
Neylandville
Nüns taledavik
Neylandville topon videtü 33°12’ 10’’ N e lunetü 96°0’ 9’’ V (33,202797; ‑96,002630).
Lödanef
De lomanefs ädabinöl 24, 25% äkeninükons cilis bäldotü yels 18 u läs 18 in lödöp älödölis, 41,7% äbinons matans äkobolödöl, 8,3% pädugons fa vom nen himatan e 37,5% no äbinons famüls. 33,3% lomanefas äbinädons me pösods äsoelöl; 16,7% äbinädons me pösod äsoelöl bal bäldotü yels 65 u plu 65. Ädabinons zänedo pösods 2,33 a lomanef e pösods 3,07 a famül.
Magliano Alpi
Magliano Alpi labon belödanis 2 107 (2001).
Öhringen
Öhringen labon belödanis 22 811 (2008 dekul 31id).
Hagenbach
Dabinons:
Embu
Sürfat ela Embu binon mö 70,07 km².
W. N. Verlegh
Hiel W. N. Verlegh äbinom Volapükan in Roermond, Nedän, kel pämäniotom in gased: Volapükel Nedänik as tidan Volapüka.
Porto Tolle
Porto Tolle binon zif in topäd: Veneto, in Litaliyän. Porto Tolle topon videtü 44° 57’ N e lunetü 12° 19’ L.
São Luís Gonzaga do Maranhão
250px|thumb|right|Tat: Maranhão in Brasilän. 250px|thumb|right|Topam in tat: Maranhão. São Luís Gonzaga do Maranhão binon zif in tat: Maranhão, in Brasilän. São Luís Gonzaga do Maranhão topon videtü 4°22’ 48’’ S e lunetü 44°40’ 12’’ V.
Felix Berber
Hiel Karl Heinrich Felix Berber (pemotöl tü 1871 mäzul 11 in Jena – edeadöl tü 1930 novul 2 in München) äbinom viälan e konsärtmastan Deutänik.
Wendell (Massachusetts)
Lödanef
Timü pöpinumam yela: 2000, mens 986, lomanefs 378 e famüls 224 älödons in Wendell. Lödanadensit äbinon mö mens 11,9 a km². Ädabinons valodo lödöps 439 (5,3 a km²). Lödanef äbinädon me: vietans (92,49%), blägans (3,45%) e siyopans (0,41%); mens bidädas votik äbinons mö 1,32% e mens bidäda plu bala äbinons mö 2,33%. Latinans bidädas valasotik äfomons 2,33% lödanefa.
Juillan
Sürfat ela Juillan binon mö 8,2 km².
Cedar City (Utah)
Cedar City binon zif in komot: Iron, in tat: Utah, in Lamerikän.
São Mateus do Maranhão
São Mateus do Maranhão labon belödanis 38 235 (2005).
Edinburgh
200px|thumb|right|[[Niver di Edinburgh.]] Edinburgh (Britäna-Linglänapüko: ; Skotäna-Gälapüko: Dùn Èideann ) binon cifazif Skotäna.
Porto Valtravaglia
Porto Valtravaglia binon zif in topäd: Lombardän, in Litaliyän. Porto Valtravaglia topon videtü 45° 58’ N e lunetü 8° 42’ L.
Mount Pleasant (Täxasän)
Lödanef
Lemesed patedik lomanefa in Mount Pleasant äbinon mö US$28 805 e lemesed patedik famüla äbinon mö US$32 331. Mans älaboms lemesedi patedik mö US$22 629, leigodü US$17 080 vomas. Lemesed „per capita“ (a pösod) äbinon mö US$14 190. Zao 20,3% famülas e 22,8% lödanefa lölik älifons dis pöfasoliad, keninükamü 30,7% utanas bäldotü lifayels 18 u läs 18 e 16,1% utanas bäldotü lifayels 65 u plu 65.
West Bridgewater
175px|thumb|right|Tat: Massachusetts in Lamerikän. 175px|thumb|right|Topam in tat: Massachusetts. 175px|thumb|right|175px
Nüns taledavik
Ma el U.S. Census Bureau (Pöpinumamabür Lamerikänik), West Bridgewater labon sürfati valodik mö 41 km², kela 40,8 km² binon län e kela 0,2 km² (0,57%) binon vat.
Kolkata
Kolkata labon belödanis 4 580 544 (2001).
Gaggiano
Sürfat ela Gaggiano binon mö 26 km².
Alum Rock
175px|thumb|right|Tat: Kalifornän in Lamerikän. 175px|thumb|right|Topam in tat: Kalifornän. Alum Rock binon zif in komot: Santa Clara, in tat: Kalifornän, in Lamerikän.
Hessisch Oldendorf
Hessisch Oldendorf labon belödanis 19 771 (2006 dekul 31id).
Timon
250px|thumb|right|Tat: Maranhão in Brasilän. 250px|thumb|right|Topam in tat: Maranhão. Timon binon zif in tat: Maranhão, in Brasilän. Timon topon videtü 5°5’ 38’’ S e lunetü 42°50’ 13’’ V.
Timon labon belödanis 146 139 (2005).
Lempdes
Lempdes labon belödanis 8 401 (1999).
High Point (North Carolina)
Lödanef
Demü gen, ädabinoms mans 91,5 a voms 100. Pato ädabinoms mans 87,6 a voms 100 bäldotü lifayels 18 u plu 18.
Schemmerhofen
Schemmerhofen labon belödanis 7 574 (2006 dekul 31id).
Les Martres-de-Veyre
Sürfat ela Les Martres-de-Veyre binon mö 9,28 km².
Justin Holiday
Hiel Justin Alaric Holiday (1989 prilul 5, Mission Hills) binom bäsetaglöpädan Lamerikänik.
Wilhelm Kornelis Post
Hiel Wilhelm Kornelis Post äbinom Volapükan in Rotterdam, Nedän. Pämäniotom in gased: Volapükel Nedänik (as W. G. Post) as tidan Volapüka.
Tuntum
Sürfat ela Tuntum binon mö 3 573,04 km².
Kewanee (Illinois)
Kewanee binon zif in komot: Henry, in tat: Illinois, in Lamerikän.
Lödanef
Demü bäldot, 24,8% lödanas ela Kewanee älabons bäldoti lifayelas läs 18, 8,9% bäldoti lifayelas 18 jü 24, 25,4% bäldoti lifayelas 25 jü 44, 20,5% bäldoti lifayelas 45 jü 64 e 20,5% bäldoti lifayelas 65 u plu 65. Bäldot patedik äbinon mö lifayels 38.
Portogruaro
Sürfat ela Portogruaro binon mö 102 km².
Portogruaro labon belödanis 25 121 (2001).
Turiaçu
250px|thumb|right|Tat: Maranhão in Brasilän. 250px|thumb|right|Topam in tat: Maranhão. Turiaçu binon zif in tat: Maranhão, in Brasilän. Turiaçu topon videtü 1°39’ 46’’ S e lunetü 45°22’ 19’’ V.
Orange (Täxasän)
Orange binon zif in komot: Orange, in tat: Täxasän, in Lamerikän.
Portomaggiore
Sürfat ela Portomaggiore binon mö 126 km².
Lezoux
Lezoux binon zif in ziläk: Puy-de-Dôme, in topäd: Auvergne, in Fransän. Lezoux topon videtü 45°49’ 42’’ N e lunetü 3°22’ 51’’ L.
Arden-Arcade
175px|thumb|right|Tat: Kalifornän in Lamerikän. 175px|thumb|right|Topam in tat: Kalifornän. Arden-Arcade binon zif in komot: Sacramento, in tat: Kalifornän, in Lamerikän.