cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Olivier De Castro
Hiel ‚Olivier De Castro’ (* 1988 febul 12) binom pledan di ‚volleyball’ Luxämburgänik.
Mark Lanegan
Hiel Mark William Lanegan (pemotöl tü 1964 novul 25 in Ellensburg – edeadöl tü 2022 febul 22 in Cill Airne, Lireyän ) äbinom kanitan, kanitilautan e musigan Lamerikänik, liman de musiganefas: Screaming Trees, Queens of the Stone Age e The Gutter Twins.
Rimma Markova
Jiel Rimma Vasilyevna Markova (rusänapüko: Римма Васильевна Маркова; pemotöl tü 1925 mäzul 15 in Curino – edeadöl tü 2015 yanul 15 in Moskva) äbinof dramatan teatöpik e bioskopik Rusänik.
Secaucus
Secaucus binon zif in komot: Hudson, in tat: New Jersey, in Lamerikän.
Nüns taledavik
Secaucus topon videtü 40°47’ 15’’ N e lunetü 74°3’ 42’’ V (40,787600; ‑74,061784).
Ma el U.S. Census Bureau (Pöpinumamabür Lamerikänik), Secaucus labon sürfati valodik mö 16,9 km², kela 15,3 km² binon län e kela 1,6 km² (9,66%) binon vat.
Lödanef
Timü pöpinumam yela: 2000, mens 15 931, lomanefs 6 214 e famüls 3 945 älödons in Secaucus. Lödanadensit äbinon mö mens 1 044,3 a km². Ädabinons valodo lödöps 6 385 (418,6 a km²). Lödanef äbinädon me: vietans (78,54%), blägans (4,45%), lindiyans (0,11%), siyopans (11,8%) e Pasifeana-nisulans (0,04%); mens bidädas votik äbinons mö 2,79% e mens bidäda plu bala äbinons mö 2,26%. Latinans bidädas valasotik äfomons 2,26% lödanefa.
De lomanefs ädabinöl 6 214, 25,7% äkeninükons cilis bäldotü yels 18 u läs 18 in lödöp älödölis, 49,2% äbinons matans äkobolödöl, 10,7% pädugons fa vom nen himatan e 36,5% no äbinons famüls. 31,6% lomanefas äbinädons me pösods äsoelöl; 12,8% äbinädons me pösod äsoelöl bal bäldotü yels 65 u plu 65. Ädabinons zänedo pösods 2,41 a lomanef e pösods 3,08 a famül.
Demü gen, ädabinoms mans 97,9 a voms 100. Pato ädabinoms mans 94,2 a voms 100 bäldotü lifayels 18 u plu 18.
Lemesed patedik lomanefa in Secaucus äbinon mö US$59 800 e lemesed patedik famüla äbinon mö US$72 568. Mans älaboms lemesedi patedik mö US$49 937, leigodü US$39 370 vomas. Lemesed „per capita“ (a pösod) äbinon mö US$31 684. Zao 3,9% famülas e 7,6% lödanefa lölik älifons dis pöfasoliad, keninükamü 6,4% utanas bäldotü lifayels 18 u läs 18 e 9% utanas bäldotü lifayels 65 u plu 65.
Allosauridae
Elafs Allosauridae äfomons, bevü elafs Theropoda, famüli dinosauras ämitifidöl gretota zänodik jü gretika. Älifons finü Yurat e primü Kretat. Bevü limafs äbinons elaf Saurophaganax, elaf Allosaurus ed elaf Antrodemus te nemödiko sevädik. Pats nulik elas Allosauridae äbinons logod leigöfiko klöpik, maxülatipot donik labü zänod plenöfik, tutakevs löpik (kels ästäänikons jü pöd maxüla), kran stäänükovik, koap slenik ab nämik, lögs lunik, göbs ästifiköl e „but“ ästääniköl pö fin hipaboma.
Num bidas, kels kanons papladön ini famül at, padöbaton nog. Dil gretikün elafas Carnosauria fina Yurata e prima Kretata binons röletafs elafa Allosaurus. Alo, els Allosauridae äbinons jiniko yagafs benosekikün timäda oksik, ibä äbinons mödikums ka elafs Megalosauridae ed elafs Ceratosauridae, ko kels ämätedons demü fid. Els Allosauridae fino päplaädons dü period: Kretat fa röletafs oksik: elafs Carcharodontosauridae in lafasfer sulüdik, e fa elafs Tyrannosauridae (lurooda: Coelurosauria) in lafasfer nolüdik.
Manteca
175px|thumb|right|Tat: Kalifornän in Lamerikän. 175px|thumb|right|Topam in tat: Kalifornän. Manteca binon zif in komot: San Joaquin, in tat: Kalifornän, in Lamerikän.
Nüns taledavik
Manteca topon videtü 37°48’ 10’’ N e lunetü 121°13’ 15’’ V (37,802777; ‑121,220818).
Ma el U.S. Census Bureau (Pöpinumamabür Lamerikänik), Manteca labon sürfati valodik mö 41,2 km² (vat: 0%).
Lödanef
Timü pöpinumam yela: 2000, mens 49 258, lomanefs 16 368 e famüls 12 488 älödons in Manteca. Lödanadensit äbinon mö mens 1 195,4 a km². Ädabinons valodo lödöps 16 937 (411 a km²). Lödanef äbinädon me: vietans (74,17%), blägans (2,85%), lindiyans (1,31%), siyopans (3,52%) e Pasifeana-nisulans (0,36%); mens bidädas votik äbinons mö 11,56% e mens bidäda plu bala äbinons mö 6,23%. Latinans bidädas valasotik äfomons 6,23% lödanefa.
De lomanefs ädabinöl 16 368, 43,3% äkeninükons cilis bäldotü yels 18 u läs 18 in lödöp älödölis, 57,2% äbinons matans äkobolödöl, 13% pädugons fa vom nen himatan e 23,7% no äbinons famüls. 18,6% lomanefas äbinädons me pösods äsoelöl; 7,1% äbinädons me pösod äsoelöl bal bäldotü yels 65 u plu 65. Ädabinons zänedo pösods 2,98 a lomanef e pösods 3,39 a famül.
Demü bäldot, 31,6% lödanas ela Manteca älabons bäldoti lifayelas läs 18, 8,8% bäldoti lifayelas 18 jü 24, 30,5% bäldoti lifayelas 25 jü 44, 19,8% bäldoti lifayelas 45 jü 64 e 9,3% bäldoti lifayelas 65 u plu 65. Bäldot patedik äbinon mö lifayels 32.
Demü gen, ädabinoms mans 96,3 a voms 100. Pato ädabinoms mans 92,9 a voms 100 bäldotü lifayels 18 u plu 18.
Lemesed patedik lomanefa in Manteca äbinon mö US$46 677 e lemesed patedik famüla äbinon mö US$51 587. Mans älaboms lemesedi patedik mö US$43 283, leigodü US$27 772 vomas. Lemesed „per capita“ (a pösod) äbinon mö US$18 241. Zao 7,2% famülas e 9,7% lödanefa lölik älifons dis pöfasoliad, keninükamü 10,7% utanas bäldotü lifayels 18 u läs 18 e 6,4% utanas bäldotü lifayels 65 u plu 65.
Michel Deguy
Hiel Michel Deguy (pemotöl tü 1930 mayul 23 in Paris – edeadöl tü 2022 febul 16 id in Paris ) äbinom poedan e tradutan Fransänik.
Termeno sulla strada del vino
Termeno sulla strada del vino binon zif in topäd: Trentino-Alto Adige/Südtirol, in Litaliyän. Termeno sulla strada del vino topon videtü 46° 21’ N e lunetü 11° 15’ L.
Sürfat ela Termeno sulla strada del vino binon mö 19 km².
Termeno sulla strada del vino labon belödanis 3 231 (2001).
Cher
Sürfat ela Cher binon mö 7 235 km². Cher labon belödanis 314 428 (1999).
Cher padilon ad donaziläks 3 e kantons 35, in kels topons zifs (komots) 290.
Hythe
Hythe (pronimag: ) binon zif in grafän: Kent, in Linglän.
Hythe labon belödanis 14 170 (2001).
Martinez
Dabinons:
Floriane Daniel
Jiel Floriane Daniel (pemotöl tü 1971 setul 17 in Berlin) binof filma⸗, teata⸗ e televidadramatan Deutänik.
Delicious Milano
Jiel Delicious Milano, id sevädik as: Deelicious Milano, Sunny Milano, Deelicious, Sunny (pemotöl tü 1975 in Luxämburgän e ätovof in zif Lamerikänik: Chicago) binof dramatan pornabioskopik Lamerikänik.
Luxämburgänapük
Luxämburgänapük (Lëtzebuergesch Sprooch) binon pük germik paspiköl in Luxämburgän, kö binon pük calöfik, e id in Belgän.
Luxämburgänapük paspikon fa mens za 0,4 balions.
Sainte-Gemmes-sur-Loire
Sainte-Gemmes-sur-Loire binon zif in ziläk: Maine-et-Loire, in topäd: Pays de la Loire, in Fransän. Sainte-Gemmes-sur-Loire topon videtü 47°25’ 35’’ N e lunetü 0°33’ 21’’ V.
Sürfat ela Sainte-Gemmes-sur-Loire binon mö 14,83 km².
Mszczonów
Mszczonów (Polänapük: ) binon vilag in Polän.
Sürfat ela Mszczonów binon mö 8,56 km².
Mszczonów labon belödanis 6 323 (2005).
Biggleswade
Biggleswade binon zif in grafän: Bedfordshire, in Linglän.
Biggleswade labon belödanis 6 000 (2001).
Floresta (Pernambuco)
Floresta binon zif in tat: Pernambuco, in Brasilän. Floresta topon videtü 8°36’ 3’’ S e lunetü 38°34’ 4’’ V.
Sürfat ela Floresta binon mö 3 674,9 km².
Floresta labon belödanis 24 729 (2005).
Kensham
Kensham binon vilag in grafän: Kent, in Linglän.
Auronzo di Cadore
Sürfat ela Auronzo di Cadore binon mö 220 km².
Auronzo di Cadore labon belödanis 3 611 (2001).
Igor Lifanov
Hiel Igor Romanovic Lifanov (rusänapüko: Игорь Романович Лифанов; pemotöl tü 1965 dekul 25 in Mükolayiv) binom dramatan teatöpik e bioskopik Rusänik.
Yerevan
Yerevan (Larmeniyänapüko: Երևան‌ (Yerevan) ) binon cifazif Larmeniyäna.
Sürfat ela Yerevan binon mö 227 km².
Yerevan labon belödanis 1 088 000 (2004).
Mignaloux-Beauvoir
Mignaloux-Beauvoir binon zif in ziläk: Vienne, in topäd: Poitou-Charentes, in Fransän.
Sürfat ela Mignaloux-Beauvoir binon mö 21,56 km².
Mignaloux-Beauvoir labon belödanis 3 341 (1999).
Altispinax
Elaf Altispinax (LFB:, sinif: „bäkabom geilik“) äbinon el genus dinosauras famüla Spinosauridae, kels älifons primü Kretat in Yurop.
Bid patedik: Altispinax dunkeri (Dames 1884 e von Huene 1923) pasevon te medü tuts. Bids pebepenöl votik siso petopätükons ini els genera votik, a. s. Baryonx. Virebs, dö kels ätikoy büo, das dutons lü bomem ot, ka tuts at, nu palelogons as boms ela Becklespinax. Kludo el Altispinax atimo pacedon as nem dotik (nomen dubium).
Leicester City F.C.
El Leicester City Football Club binon futaglöpädaklub di Leicester, Linglän. Pledon in el „King Power Stadium“ (nem büik: „Walkers Stadium“) kel labon seadöpis 32 500. Näinem onik binon Renars e jit pledanas binon blövik.
Ün 2016, ta spet, klub ägaenon eli Premier League balidnaedo, ed ün 2017 ärivon finamätis foldilik ela Champions League. Ün 2021 ägaenon balidnaedo eli FA Cup, pos erivöl büiko finamäti folna nes gaenön.
Päfünon ün 1884 nemü „Leicester Fosse,“ ed ädutikon lü kvipef telid Futaglöpädasita Linglänik ün 1894. Äpledon su spotöps anik dü yels primik oka. Ün 1891, äfealotädon ini el „Filbert Street,“ kö äblibon jüs 2002.
Cifs sekaliegikün ona binoms hiel Johnny Duncan, kel id äbinom pledan; hiel Matt Gillies, kel ägaenom eli League Cup yela 1964, e kel ärivom finamäti ela FA Cup telna; hiel Jimmy Bloomfield; hiel Martin O'Neill, kel ägaenom eli League Cup yelas 1997 e 2000; hiel Nigel Pearson, kel äfödom oni telna; hiel Claudio Ranieri, kel ägaenom eli Premier League; e hiel Brendan Rodgers, kel ägaenom eli FA Cup.
Zilälaklubs topik ona binons el Nottingham Forest, el Derby County, ed el Coventry City.
2019/20 kapor
Zeiligaledans Jelodans Zefelans Tatakans Drätodan: Brendan Rodgers
Yüms Plödik
In Linglänapük:
Thomas Danneberg
Hiel Thomas Danneberg (pemotöl tü 1942 yunul 2 in Berlin) binom filma⸗, teata⸗, televida⸗ e vögadramatan Deutänik.
Raoul Jungers
Hiel ‚Raoul Jungers’ (* 1979 tobul 3 in ‚Lëtzebuerg’) binom pledan di ‚volleyball’ Luxämburgänik.
Lydd
Lydd binon zif in grafän: Kent, in Linglän.
Lydd labon belödanis 5 782 (2001).
Surinän
150px|right Surinän binon län in Sulüda-Merop.
Surinän labon belödanis 438 000 (2003).
Cifazif Surinäna binon Paramaribo.
Estremoz
Estremoz binon zif in ziläk: Évora (in läxprovin: Alto Alentejo), in Portugän. Estremoz topon videtü 38°51’ N e lunetü 07°39’ V.
Sürfat ela Estremoz binon mö 513,82 km².
Estremoz labon belödanis 15 673 (2001).
Marina (Kalifornän)
175px|thumb|right|Tat: Kalifornän in Lamerikän. 175px|thumb|right|Topam in tat: Kalifornän. Marina binon zif in komot: Monterey, in tat: Kalifornän, in Lamerikän.
Nüns taledavik
Marina topon videtü 36°40’ 41’’ N e lunetü 121°47’ 50’’ V (36,678155; ‑121,797246).
Ma el U.S. Census Bureau (Pöpinumamabür Lamerikänik), Marina labon sürfati valodik mö 24,9 km², kela 22,7 km² binon län e kela 2,2 km² (8,85%) binon vat.
Lödanef
Timü pöpinumam yela: 2000, mens 25 101, lomanefs 6 745 e famüls 4 809 älödons in Marina. Lödanadensit äbinon mö mens 1 107,6 a km². Ädabinons valodo lödöps 8 537 (376,7 a km²). Lödanef äbinädon me: vietans (43,74%), blägans (14,34%), lindiyans (0,74%), siyopans (16,27%) e Pasifeana-nisulans (2,1%); mens bidädas votik äbinons mö 14,81% e mens bidäda plu bala äbinons mö 7,99%. Latinans bidädas valasotik äfomons 7,99% lödanefa.
De lomanefs ädabinöl 6 745, 35,5% äkeninükons cilis bäldotü yels 18 u läs 18 in lödöp älödölis, 51,1% äbinons matans äkobolödöl, 15,1% pädugons fa vom nen himatan e 28,7% no äbinons famüls. 21,4% lomanefas äbinädons me pösods äsoelöl; 6,4% äbinädons me pösod äsoelöl bal bäldotü yels 65 u plu 65. Ädabinons zänedo pösods 2,79 a lomanef e pösods 3,25 a famül.
Demü bäldot, 21,3% lödanas ela Marina älabons bäldoti lifayelas läs 18, 14% bäldoti lifayelas 18 jü 24, 38,4% bäldoti lifayelas 25 jü 44, 18,4% bäldoti lifayelas 45 jü 64 e 7,9% bäldoti lifayelas 65 u plu 65. Bäldot patedik äbinon mö lifayels 32.
Demü gen, ädabinoms mans 133,8 a voms 100. Pato ädabinoms mans 142,3 a voms 100 bäldotü lifayels 18 u plu 18.
Lemesed patedik lomanefa in Marina äbinon mö US$43 000 e lemesed patedik famüla äbinon mö US$46 139. Mans älaboms lemesedi patedik mö US$43 139, leigodü US$26 679 vomas. Lemesed „per capita“ (a pösod) äbinon mö US$18 860. Zao 10,7% famülas e lödanefa lölik älifons dis pöfasoliad, keninükamü 18,1% utanas bäldotü lifayels 18 u läs 18 e nek bäldotü lifayels 65 u plu 65.
Wally K. Berns
Hiel Wally Kay Berns, id sevädik as: Wally K. Berns, Wally Berns, Waldo K. Berns (pemotöl tü 1929 tobul 25 in tat: Michigan – edeadöl tü 1991 gustul 4 in topäd: Los Angeles in tat: Kalifornän), äbinom dramatan bioskopik e dayäfan Lamerikänik.
Sevädik ad roul in televidalekoned: The Incredible Hulk (1978).
Termini Imerese
Termini Imerese binon zif in topäd: Sikileän, in Litaliyän. Termini Imerese topon videtü 37° 59’ N e lunetü 13° 42’ L.
Sürfat ela Termini Imerese binon mö 77,57 km².
Termini Imerese labon belödanis 26 290 (2001).
Ausonia
Ausonia binon zif in topäd: Lazio, in Litaliyän. Ausonia topon videtü 41° 21’ N e lunetü 13° 45’ L.
Sürfat ela Ausonia binon mö 20 km².
Ausonia labon belödanis 2 564 (2001).
Waterbury (Connecticut)
175px|thumb|right Waterbury binon zif in komot: New Haven, in tat: Connecticut, in Lamerikän.
Nüns taledavik
Waterbury topon videtü 41°33’ 30’’ N e lunetü 73°2’ 13’’ V.
Glória do Goitá
Glória do Goitá binon zif in tat: Pernambuco, in Brasilän. Glória do Goitá topon videtü 8°0’ 7’’ S e lunetü 35°17’ 34’’ V.
Sürfat ela Glória do Goitá binon mö 211,8 km².
Glória do Goitá labon belödanis 28 667 (2005).
Waterbury (Connecticut)
Lödanef
De lomanefs ädabinöl 42 622, 31,2% äkeninükons cilis bäldotü yels 18 u läs 18 in lödöp älödölis, 38,8% äbinons matans äkobolödöl, 19,1% pädugons fa vom nen himatan e 36,9% no äbinons famüls. 31,4% lomanefas äbinädons me pösods äsoelöl; 12,1% äbinädons me pösod äsoelöl bal bäldotü yels 65 u plu 65. Ädabinons zänedo pösods 2,46 a lomanef e pösods 3,11 a famül.
Demü bäldot, 26,5% lödanas ela Waterbury älabons bäldoti lifayelas läs 18, 8,9% bäldoti lifayelas 18 jü 24, 29,9% bäldoti lifayelas 25 jü 44, 19,7% bäldoti lifayelas 45 jü 64 e 15% bäldoti lifayelas 65 u plu 65. Bäldot patedik äbinon mö lifayels 35.
Ralf Lentz
Hiel ,Ralf Lentz’ (* 1981 febul 2 in zif: Luxembourg) binom pledan di ‚volleyball’ Luxämburgänik.
Waterbury (Connecticut)
Lödanef
Demü gen, ädabinoms mans 89,9 a voms 100. Pato ädabinoms mans 85,8 a voms 100 bäldotü lifayels 18 u plu 18.
Lemesed patedik lomanefa in Waterbury äbinon mö US$34 285 e lemesed patedik famüla äbinon mö US$42 300. Mans älaboms lemesedi patedik mö US$35 486, leigodü US$27 428 vomas. Lemesed „per capita“ (a pösod) äbinon mö US$17 701. Zao 12,7% famülas e 16% lödanefa lölik älifons dis pöfasoliad, keninükamü 23,6% utanas bäldotü lifayels 18 u läs 18 e 11,1% utanas bäldotü lifayels 65 u plu 65.
Sainte-Menehould
Sainte-Menehould binon zif in ziläk: Marne, in topäd: Champagne-Ardenne, in Fransän. Sainte-Menehould topon videtü 49°5’ 27’’ N e lunetü 4°53’ 53’’ L.
Sürfat ela Sainte-Menehould binon mö 57,11 km².
Sainte-Menehould labon belödanis 4 979 (1999).
Minster-in-Sheppey
Minster-in-Sheppey binon zif in grafän: Kent, in Linglän.
Minster-in-Sheppey labon belödanis za 5 500 (2001).
Mirebeau
Mirebeau binon zif in ziläk: Vienne, in topäd: Poitou-Charentes, in Fransän.
Sürfat ela Mirebeau binon mö 13,84 km².
Mirebeau labon belödanis 2 254 (1999).
Redding (Kalifornän)
175px|thumb|right|Tat: Kalifornän in Lamerikän. 175px|thumb|right|Topam in tat: Kalifornän. Redding binon zif in komot: Shasta, in tat: Kalifornän, in Lamerikän.
Márta Mészáros
Jiel Márta Mészáros (1931 setul 19 in Budapest) binof rejidan e filmotalibrätan Macaränik.
Redding (Kalifornän)
Nüns taledavik
Redding topon videtü 40°34’ 36’’ N e lunetü 122°22’ 13’’ V (40,576606; ‑122,370325).
Ma el U.S. Census Bureau (Pöpinumamabür Lamerikänik), Redding labon sürfati valodik mö 154,4 km² (vat: 0%).
Lödanef
Timü pöpinumam yela: 2000, mens 80 865, lomanefs 32 103 e famüls 20 995 älödons in Redding. Lödanadensit äbinon mö mens 534,3 a km². Ädabinons valodo lödöps 33 802 (223,3 a km²). Lödanef äbinädon me: vietans (88,7%), blägans (1,05%), lindiyans (2,23%), siyopans (2,95%) e Pasifeana-nisulans (0,12%); mens bidädas votik äbinons mö 1,64% e mens bidäda plu bala äbinons mö 3,32%. Latinans bidädas valasotik äfomons 3,32% lödanefa.
De lomanefs ädabinöl 32 103, 31,9% äkeninükons cilis bäldotü yels 18 u läs 18 in lödöp älödölis, 48,1% äbinons matans äkobolödöl, 13% pädugons fa vom nen himatan e 34,6% no äbinons famüls. 27,6% lomanefas äbinädons me pösods äsoelöl; äbinädons me pösod äsoelöl bal bäldotü yels 65 u plu 65. Ädabinons zänedo pösods 2,44 a lomanef e pösods 2,97 a famül.
Demü bäldot, 26,1% lödanas ela Redding älabons bäldoti lifayelas läs 18, 9,7% bäldoti lifayelas 18 jü 24, 26,4% bäldoti lifayelas 25 jü 44, 22,2% bäldoti lifayelas 45 jü 64 e 15,5% bäldoti lifayelas 65 u plu 65. Bäldot patedik äbinon mö lifayels 37.
Demü gen, ädabinoms mans 92 a voms 100. Pato ädabinoms mans 87,5 a voms 100 bäldotü lifayels 18 u plu 18.
Walsall Wood
Walsall Wood binon vilag in grafän: West Midlands, in Linglän.
Walsall Wood labon belödanis 12 874 (2001).
Waptia
Elaf Waptia fieldensis äbinon krustaf smalik vemo primöfik. Pö krustafs mödik Kambriuma - soäsä pö el Waptia - defons mudadils zesüdik ad padilädön as krustaf legik; ba äduton lü grup röletik, primöfikum ka krustafs.
Loiret
Loiret binon ziläk (labü nüm: 45) in topäd: Centre, in Fransän.
Aleksey Devotcenko
Hiel Aleksey Valeryevic Devotcenko (rusänapüko: Алексей Валерьевич Девотченко; 1965 tobul 14 in Leningrad – 2014 novul 5 in Moskva) äbinom dramatan teatöpik e bioskopik Rusänik.
Loiret
Sürfat ela Loiret binon mö 6 775 km². Loiret labon belödanis 618 126 (1999).
Loiret padilon ad donaziläks 3 e kantons 41, in kels topons zifs (komots) 334.
Rehman Malik
Hiel Abdul Rehman Malik (lurduvo: عبدالرحمن ملک; pemotöl tü 1951 dekul 12 in Sialkot – edeadöl tü 2022 febul 23 in Islamabad ) äbinom bolitan Pakistänik. De 2008 jü 2013 äbinom ministeran dinas nilänik Pakistäna.
Termoli
Termoli binon zif in topäd: Molise, in Litaliyän. Termoli topon videtü 42° ’ N e lunetü 14° 59’ L.
Sürfat ela Termoli binon mö 55,1 km².
Termoli labon belödanis 31 608 (2001).
Ruehleia
Elaf Ruehleia äbinom dinosaur lurooda: Prosauropoda finü Triat uto, kö anu topon Deutän. Bid patedik äbinon R. bedheimensis, kel päbepenon fa hiel Peter Galton ün 2001, e penemon stimü fosilavan Deutänik: Hugo Ruehle von Lilienstern.
Yüms plödik
El Galton bepenom eli Ruehleia.
Corumbá
250px|thumb|right|Tat: Mato Grosso do Sul in Brasilän. 250px|thumb|right|Topam in tat: Mato Grosso do Sul. Corumbá binon zif in tat: Mato Grosso do Sul, in Brasilän. Corumbá topon videtü 19°0’ 32’’ S e lunetü 57°39’ 10’’ V.
Sürfat ela Corumbá binon mö 64 960,86 km².
Corumbá labon belödanis 101 089 (2005).
Goiana
Goiana binon zif in tat: Pernambuco, in Brasilän. Goiana topon videtü 7°33’ 39’’ S e lunetü 35°0’ 10’’ V.
Sürfat ela Goiana binon mö 492,2 km².
Goiana labon belödanis 74 782 (2005).
Bognor Regis
Bognor Regis binon zif in grafän: West Sussex, in Linglän.
Bognor Regis labon belödanis 67 870 (2015).
Madison (Indiana)
Madison binon zif in komot: Jefferson, in tat: Indiana, in Lamerikän.
Nüns taledavik
Madison topon videtü 38°45’ 0’’ N e lunetü 85°23’ 43’’ V (38,750089; ‑85,395394).
Ma el U.S. Census Bureau (Pöpinumamabür Lamerikänik), Madison labon sürfati valodik mö 23 km², kela 22,2 km² binon län e kela 0,9 km² (3,72%) binon vat.
Lödanef
Timü pöpinumam yela: 2000, mens 12 004, lomanefs 5 092 e famüls 3 085 älödons in Madison. Lödanadensit äbinon mö mens 541,4 a km². Ädabinons valodo lödöps 5 597 (252,5 a km²). Lödanef äbinädon me: vietans (94,61%), blägans (2,43%), lindiyans (0,19%), siyopans (0,83%) e Pasifeana-nisulans (0,01%); mens bidädas votik äbinons mö 0,51% e mens bidäda plu bala äbinons mö 1,42%. Latinans bidädas valasotik äfomons 1,42% lödanefa.
De lomanefs ädabinöl 5 092, 26,3% äkeninükons cilis bäldotü yels 18 u läs 18 in lödöp älödölis, 45,7% äbinons matans äkobolödöl, 11,6% pädugons fa vom nen himatan e 39,4% no äbinons famüls. 33,8% lomanefas äbinädons me pösods äsoelöl; 13,5% äbinädons me pösod äsoelöl bal bäldotü yels 65 u plu 65. Ädabinons zänedo pösods 2,21 a lomanef e pösods 2,83 a famül.
Avella
Avella binon zif in topäd: Campania, in Litaliyän. Avella topon videtü 40° 57’ N e lunetü 14° 36’ L.
Madison (Indiana)
Lödanef
Demü bäldot, 21,5% lödanas ela Madison älabons bäldoti lifayelas läs 18, 8,6% bäldoti lifayelas 18 jü 24, 28,4% bäldoti lifayelas 25 jü 44, 24,3% bäldoti lifayelas 45 jü 64 e 17,1% bäldoti lifayelas 65 u plu 65. Bäldot patedik äbinon mö lifayels 40.
Avella
Sürfat ela Avella binon mö 207 km².
Madison (Indiana)
Lödanef
Demü gen, ädabinoms mans 96,1 a voms 100. Pato ädabinoms mans 92,7 a voms 100 bäldotü lifayels 18 u plu 18.
Pteranodon
Elaf Pteranodon (se Vöna-Grikänapük: πτερ- „flitäm“ ed αν-οδων „nen tuts“), labü flitämatenot metas za 9, äbinon balaf pterosauras gretikün. Älifon finü Kretat (Coniacian-Campanian, bü yels 89,3-70,6-balions) in Nolüda-Merop (Kansas, Alabama, Nebraska, Wyoming e South Dakota).
Madison (Indiana)
Lödanef
Lemesed patedik lomanefa in Madison äbinon mö US$35 092 e lemesed patedik famüla äbinon mö US$46 241. Mans älaboms lemesedi patedik mö US$32 800, leigodü US$22 039 vomas. Lemesed „per capita“ (a pösod) äbinon mö US$18 923. Zao 10,2% famülas e 12,3% lödanefa lölik älifons dis pöfasoliad, keninükamü 18,3% utanas bäldotü lifayels 18 u läs 18 e 8,6% utanas bäldotü lifayels 65 u plu 65.
Gail Halvorsen
Hiel Gail Seymour Halvorsen (pemotöl tü 1920 tobul 10 in Salt Lake City – edeadöl tü 2022 febul 16 in Provo ) äbinom flitömistirädan Lamerikänik.
Pteranodon
Fösils ela Pteranodon petuvons in kretajeds Kretatik in tat Lamerikänik: Kansas. Kretajeds at päfomons su lestab utosa, kelos ettimo äbinon mel su topäd kontinäna Nolüda-Meropik. Kran balid ela Pteranodon pätuvon tü 1876 mayul 2, in Somkey Hill River, in komot: Wallace tata: Kansas, fa hiel S. W. Williston: fösilikonletan, kel ävobom pro fösilavan: Othniel Marsh. Fomam di Niobrara binon ba fomam usik famikün; vü fösils votik su fomam at petuvöls dabinons melatortugs, elaf Mosasaurus e böds primöfik.
El Pteranodon äbinon räptul, ab no dinosaur. Ma miedet lifavik, dinosaurs äbinons räptuls diapsidik labü stan löik, kels äfomons grupis tel: Ornithischia e Saurischia. Do pterosaurs grupa: Pterodactyloidea (äs el Pteranodon) älabons stani lafo löiki, stan onsik ävolfon nesekidiko de stan löik dinosauras. Zuo ädefon pö pterosaurs votikams hipaboma, kels ämögükons stani dinosaurik patedik. Mögos ye, das dinosaurs e pterosaurs äbinons röletafs nilöfik: fösilavans mödikün pladons onis kobio ini grup: Ornithodira (= „bödasärvigs“).
Tüv e bids
Bids mödik ela Pteranodon ya penemons; ut, kel gudiküno pestabon su fösils, binon bid patedik: P. longiceps, kel pätüvon fa Othniel Charles Marsh ün 1876. Fösil at älabon flitämatenoti metas 9. Bids votik binons el P. sternbergi bosilo smalikum (labü flitämatenot metas 6) ed els P. occidentalis, P. velox, P. umbrosus, P. harpyia e P. comptus. Mödiks binons dotiks e ba dutons lü bids sevädikum. El Marsh äbepenom eli Pteranodon as „distik de els genera sevädik valik rooda: Pterosauria medü def lölöfik tutas“. Sekü atos, vestigans äklienons ad givülön maxülabrekoti pterosaurik nentutik alik se tops valik ele Pteranodon. Kodü atos bids ämödikons vifiko e kofud gretik ädavedon. Nem: Pteranodon ävedon „kipidöp“ pro fösils pterosaurik distöfik valik (äs bevü dinosaurs el Megalosaurus), kels äbinons distükoviks te stabü non tutas.
Lautans veütikün, kels äbespikons patöfis mödik ela Pteranodon, äbinons els Bennett, Padian, Unwin, Kellner e Wellnhofer. Bid bal: P. orogensis, no äduton lü el Pteranodon e pevotanemon Bennettazhia oregonensis. Leigo el P. orientalis pevotanemon el Bogolubovia orientale (Nessov e Yarkov, 1989) e pefeapladon ini grup elafas Azhdarchidae.
Vönalifav
Ya sevoy, das el Pteranodon äfidon fitis, bi fits äfösiliköl petuvons in stomäg bala fösilas. Fom flitämas ela Pteranodon tikodükon, das pterosaur at äfliton äsä melaböds nutimik, kels löpikons yufü lut vamik löpiköl. Mob at pastabon su jenöfot, das el Pteranodon älabon koapafomi go sümiki ad ut melabödas. Nolavans votik ye ämobons, das el Pteranodon äkanon müfön flitämis okik löpio e donio ad flitön nesekidiko. Ma jin äflitons su fagots gretik me flitäms gretik leitik okas.
El Pteranodon binon küpälovik kodü kräst lunik ona, kel ba pägebon ad plitön vomafis, u ba as stiragub; ba älabon gebis bofik. Ya pemobos, das manafs älabon krästis lunikum, ab pö nims fösilik suvo fikulos ad fümetön, if difs pö fom krästa malons genis difik u bidis difik.
Baiced tefü mufafäg ela Pteranodon su tal (if ägolon su futs tel u su futs fol) lunüpiko no ädabinon. Atimo, pterosaurivestigans mödikün baicedons, das pterosaurs äbinons folfutiks, ledino stabü tüv kulas (retodas) anik pterosauras. Mög svima päbespikon in yegeds tel (Bennett 2001, Bramwell e Whitfield), e pavestigon atimo kuratiko lä Tataniver di Michigan medü metods nulik fa hiel Larry Whitmer pedatiköls.
In kuliv pöpedik
In kosädapük aldelik, el Pteranodon suvo papölanemon el pterodactyl. Vöd at ye no binon bidanem, ab sinifon pterosauris valik labü göbs brefik (lurood: Pterodactyloidea), vü kels binons els Pteranodon, Pterodactylus e Quetzalcoatlus. Migeb at luveratiko pakodon fa fam gretik ela Pteranodon in kuliv pöpedik as pterosaur samik.
El Pteranodon äkompenon brefüpo pö fin filmota: Jurassic Park, ed äpubon i pö filmot sököl: Jurasic Park III. El Pteranodon in Jurasic Park III älabon patöfis neverätik mödik, soäs maxüls tutilabik, näm tugretik e, jiniko, komipiäl. (El Pteranodon, ma jin, äfidon fitis, e no äfägon ad gleipön me futs okik.) El Pteranodon pämagon kuratikumo, stabü nol fösilavik, in televidasökods: Chased by Dinosaurs (Fa Dinosaurs Payagöl) e Sea Monsters (Melamosts).
Mirecourt
Mirecourt binon zif in ziläk: Vosges, in topäd: Lorraine, in Fransän.
Sürfat ela Mirecourt binon mö 12,12 km².
Galatasaray
Galatasaray SK. binon futaglöpädaklub di İstanbul, Stambuliäna. Türkän. Pledon in el Türk Telekom Arena, kel labon seadöpis 52 695.
New Romney
New Romney binon zif in grafän: Kent, in Linglän.
Galatasaray
Päfünon ün 1884 labü nem „Cim bom“, ed ädutikon lü Kvipad Telid Futaglöpädasita Linglänik ün 1905. Äpledon su spotöps ömik dü yels primik oka. Ün 1905, äfealotädon ini el „Avrupa fatihi“, kö äblibon jüs 2000.
Aleksandr Adabajyan
Hiel Aleksandr Artomovic Adabajyan (rusänapüko: Александр Артёмович Адабашьян; pemotöl tü 1945 gustul 10 in Moskva) binom dramatan teatöpik e bioskopik, lautan Rusänik.
Mirecourt
Mirecourt labon belödanis 6 384 (1999).
New Romney
New Romney labon belödanis 6 953 (2001).
Sarry (Marne)
Sarry binon zif in ziläk: Marne, in topäd: Champagne-Ardenne, in Fransän. Sarry topon videtü 48°55’ 6’’ N e lunetü 4°24’ 26’’ L.
Sürfat ela Sarry binon mö 20 km².
Sarry labon belödanis 2 085 (1999).
Maywood
Dabinons:
Daphne Dare (klotadisinan)
Jiel Daphne Dare (pemotöl tü 1929 yulul 1 in Yeovil in Linglän – edeadöl tü 2000 setul 27 in London) äbinof klotadisinan  e lekanan teatöpik Greta-Britänik.
Sulüdafrikän
right|200px 200px|right Sulüdafrikän (Frikopänapük: Republiek van Zuid-Afrika, Linglänapük: Republic of South Africa) binon län in Frikop.
Sulüdafrikän labon belödanis 45 829 000 2001).
Sürfat Sulüdafrikäna binon 1 219 090 km².
Cifazif Sulüdafrikäna binon Pretoria (Tshwane).
Worcester (Telplänov)
Dabinons:
Karl Dannemann
Hiel Karl Dannemann (pemotöl tü 1896 mäzul 22 in Bremen – edeadöl tü 1945 mayul 4 in Werder, Brandänburgän) äbinom filmadramatan e pänan Deutänik.
Philippe Soine
Hiel Philippe Soine, id sevädik as: Jhane Philippe, Philippe Danton, Philippe Jaquelinet, Philippe Svan, Richard Gourmet e rets (pemotöl tü 1959 novul 16 in Fransän), binom dramatan pornabioskopik e pornirejidan Fransänik.
Erika Dannhoff
Jiel Erika Margot Dannhoff (pemotöl tü 1909 dekul 2 in Berlin – edeadöl tü 1996 yunul 18 id in Berlin) äbinof filma⸗, televida⸗ e teatadramatan Deutänik.
Fafe
Fafe binon zif in ziläk: Braga (in läxprovin: Minho), in Portugän. Fafe topon videtü 41°27’ N e lunetü 8°10’ 30’’ V.
Sürfat ela Fafe binon mö 218,87 km².
Fafe labon belödanis 52 757 (2001).
Horsham
Horsham labon belödanis 49 356 (2015).
Northfleet
Northfleet binon zif in grafän: Kent, in Linglän.
West Haven (Connecticut)
West Haven binon zif in komot: New Haven, in tat: Connecticut, in Lamerikän.
Northfleet
Northfleet labon belödanis 13 300 (2005).
West Haven (Connecticut)
Nüns taledavik
Ma el U.S. Census Bureau (Pöpinumamabür Lamerikänik), West Haven labon sürfati valodik mö 28,5 km², kela 28,1 km² binon län e kela 0,4 km² (1,54%) binon vat.
Lödanef
Timü pöpinumam yela: 2000, mens 52 360, lomanefs 21 090 e famüls 13 117 älödons in West Haven. Lödanadensit äbinon mö mens 1 865 a km². Ädabinons valodo lödöps 22 336 (795,6 a km²). Lödanef äbinädon me:, blägans (16,29%), lindiyans (0,24%), siyopans (2,91%) e Pasifeana-nisulans (0,05%); mens bidädas votik äbinons mö 3,57% e mens bidäda plu bala äbinons mö 2,79%. Latinans bidädas valasotik äfomons 9,09% lödanefa.
De lomanefs ädabinöl 21 090, 28,5% äkeninükons cilis bäldotü yels 18 u läs 18 in lödöp älödölis, 41,9% äbinons matans äkobolödöl, 15,6% pädugons fa vom nen himatan e 37,8% no äbinons famüls. 31% lomanefas äbinädons me pösods äsoelöl; 10,7% äbinädons me pösod äsoelöl bal bäldotü yels 65 u plu 65. Ädabinons zänedo pösods 2,42 a lomanef e pösods 3,06 a famül.
Demü bäldot, 23,1% lödanas ela West Haven älabons bäldoti lifayelas läs 18, 9,7% bäldoti lifayelas 18 jü 24, 31,2% bäldoti lifayelas 25 jü 44, 21,8% bäldoti lifayelas 45 jü 64 e 14,2% bäldoti lifayelas 65 u plu 65. Bäldot patedik äbinon mö lifayels 36.
Dourados
250px|thumb|right|Tat: Mato Grosso do Sul in Brasilän. 250px|thumb|right|Topam in tat: Mato Grosso do Sul. Dourados binon zif in tat: Mato Grosso do Sul, in Brasilän. Dourados topon videtü 22°13’ 15’’ S e lunetü 54°48’ 21’’ V.
West Haven (Connecticut)
Lödanef
Demü gen, ädabinoms mans 91,3 a voms 100. Pato ädabinoms mans 88,2 a voms 100 bäldotü lifayels 18 u plu 18.
Lemesed patedik lomanefa in West Haven äbinon mö US$42 393 e lemesed patedik famüla äbinon mö US$51 631. Mans älaboms lemesedi patedik mö US$38 024, leigodü US$30 610 vomas. Lemesed „per capita“ (a pösod) äbinon mö US$21 121. Zao 6,6% famülas e 8,8% lödanefa lölik älifons dis pöfasoliad, keninükamü 11,8% utanas bäldotü lifayels 18 u läs 18 e 6% utanas bäldotü lifayels 65 u plu 65.
Dourados
Sürfat ela Dourados binon mö 4 086,387 km².
Dourados labon belödanis 186 357 (2005).
Opoczno
Opoczno binon zif in Polän.
Sürfat ela Opoczno binon mö 23,9 km².
Opoczno labon belödanis 23 613 (2004).
Somerville (New Jersey)
Somerville binon zif in komot: Somerset, in tat: New Jersey, in Lamerikän.
Nüns taledavik
Somerville topon videtü 40°34’ 15’’ N e lunetü 74°36’ 19’’ V (40,570831; ‑74,605344).
Ma el U.S. Census Bureau (Pöpinumamabür Lamerikänik), Somerville labon sürfati valodik mö 6,1 km² (vat: 0%).
Lödanef
Timü pöpinumam yela: 2000, mens 12 423, lomanefs 4 743 e famüls 2 893 älödons in Somerville. Lödanadensit äbinon mö mens 2 032,4 a km². Ädabinons valodo lödöps 4 882 (798,7 a km²). Lödanef äbinädon me: vietans (71,21%), blägans (12,93%), lindiyans (0,19%), siyopans (7,35%) e Pasifeana-nisulans (0,02%); mens bidädas votik äbinons mö 5,1% e mens bidäda plu bala äbinons mö 3,2%. Latinans bidädas valasotik äfomons 3,2% lödanefa.
De lomanefs ädabinöl 4 743, 28,6% äkeninükons cilis bäldotü yels 18 u läs 18 in lödöp älödölis, 44,5% äbinons matans äkobolödöl, 11,9% pädugons fa vom nen himatan e 39% no äbinons famüls. 31,4% lomanefas äbinädons me pösods äsoelöl; 11,2% äbinädons me pösod äsoelöl bal bäldotü yels 65 u plu 65. Ädabinons zänedo pösods 2,49 a lomanef e pösods 3,15 a famül.
Demü gen, ädabinoms mans 101,2 a voms 100. Pato ädabinoms mans 99,1 a voms 100 bäldotü lifayels 18 u plu 18.
Lemesed patedik lomanefa in Somerville äbinon mö US$51 237 e lemesed patedik famüla äbinon mö US$60 422. Mans älaboms lemesedi patedik mö US$40 585, leigodü US$32 697 vomas. Lemesed „per capita“ (a pösod) äbinon mö US$23 310. Zao 4,8% famülas e 7,7% lödanefa lölik älifons dis pöfasoliad, keninükamü 10,7% utanas bäldotü lifayels 18 u läs 18 e 8,6% utanas bäldotü lifayels 65 u plu 65.
Horsham (Telplänov)
Dabinons:
Auquainville
Auquainville binon komot in ziläk: Calvados, in topäd: Basse-Normandie, in Fransän.
Nüns taledavik
Auquainville topon videtü 49°3’ 0’’ N e lunetü 0°14’ 24’’ L (49,0575; 0,24). Sürfat valodik binon mö 9,56 km².
Lödanef
Ün 1999, ma Statitabür Fransänik, Auquainville älabon belödanis 258. Lödanadensit äbinon mö mens 26,9 a km².
Magod dono jonon votikami lödanefa ve tim, bai numäds Statitabüra Fransänik, nen mens telna penumädöls (a. s. soldats u studans).
Mona Saudi
Jiel Mona Saudi (larabänapüko: مُنى السَّعودي; pemotöl tü 1945 tobul 1 in Amman – edeadöl tü 2022 febul 16 in Bäyrut, Libanän ) äbinof skulturan Yordänik.
Loir-et-Cher
Loir-et-Cher binon ziläk (labü nüm: 41) in topäd: Centre, in Fransän.
Sürfat ela Loir-et-Cher binon mö 6 343 km². Loir-et-Cher labon belödanis 314 968 (1999).
Loir-et-Cher padilon ad donaziläks 3 e kantons 30, in kels topons zifs (komots) 291.
Paddock Wood
Paddock Wood binon zif in grafän: Kent, in Linglän.
Paddock Wood labon belödanis 8 263 (2001).
Gravatá
250px|thumb|right|Topam in tat: Pernambuco. Gravatá binon zif in tat: Pernambuco, in Brasilän. Gravatá topon videtü 8°12’ 3’’ S e lunetü 35°33’ 54’’ V.
Sürfat ela Gravatá binon mö 491,5 km².
Rutland (Vermont)
Dabinons zifs tel labü nem: Rutland in tat: Vermont, in Lamerikän:
Zifs votik labü nem: Rutland plödü tat: Vermont palisedons is.
Caddington
Caddington labon belödanis 3 846 (2001).
Mondragon
Mondragon binon zif in ziläk: Vaucluse, in topäd: Provence-Alpes-Côte d'Azur, in Fransän.
Sürfat ela Mondragon binon mö 40,65 km².
Mondragon labon belödanis 3 363 (1999).
Martinsville
Dabinons:
Cigliano
Cigliano binon zif in topäd: Piemontän, in Litaliyän. Cigliano topon videtü 45° 19’ N e lunetü 8° 1’ L.
Sürfat ela Cigliano binon mö 25 km².
Cigliano labon belödanis 4 524 (2001).
Rothwell
Dabinons:
Javi García
Hiel Francisco Javier "Javi" García Fernández (pemotöl tü 1987 febul 8 in Mula) binom futaglöpädan Spanyänik, kel pledon in futaglöpädaklub: Real Betis Balompié.
Tequixquiac
250px|thumb|right|Tat: Tequixquiac in Mäxikän.
Vladimir Andreyev
Hiel Vladimir Alekseyevic Andreyev (rusänapüko: Владимир Алексеевич Андреев; 1930 gustul 27 in Moskva – 2020 gustul 29 id in Moskva) äbinom dramatan teatöpik e bioskopik Rusänik.
Tequixquiac
Tequixquiac binon ziläk in Mäxikän.
Sürfat ela Tequixquiac binon mö 84.32 km².
Tequixquiac labon belödanis 33, 039 (2010)
Santiago Tequixquiac binon cifazif tata: Tequixquiac, in Mäxikän.
Saumur
Saumur binon zif in ziläk: Maine-et-Loire, in topäd: Pays de la Loire, in Fransän. Saumur topon videtü 47°15’ 36’’ N e lunetü 0°4’ 36’’ V.
Sürfat ela Saumur binon mö 66,35 km².
Saumur labon belödanis 29 857 (1999).
Avellino
Sürfat ela Avellino binon mö 30,41 km².
Rumän
Rumän (Rumänapüko: România ) binon län in Sulüda-Lofüd Yuropa, kel stäänikon mö km 850 de Geilalän di Pannonia lü Blägamel. Lä Vesüd Rumän miedon Macaräni e Särbäni, la Nolüda-Lofüd Lukrayäni e Moldaväni, e lä Sulüd Bulgaräni. Rumän labon joli len Mel Blägik (mö km 225), e Karpats lofüdik e sulüdik topons zänodü on.
Cifazif (ä zif gretikün) Rumäna binon el Bucureşti. Rumän binon limatat Netas Pebalöl, ela NBNL äd ela NSKY. Tü 2007 yanul 1 Rumän ävedon i limatat Balatama Yuropik (BY).
Länanem
thumb|right|345px|Bagaf se pened hiela Neacşu se Câmpulung Vöd: România (Rumän) pedefomon de vöd: Român (Rumänan), kel binon fom pevotüköl vöda latinik: Romanus, o.b. tatätan Lampöräna Romänik (ü: Romäna). Jenöfot, das Rumänans gebons as nem oksik fomi vöda: Romanus pämänioton in penäds nolavik ya ün tumyel 16id fa lautans mödik, vü kels i humenimans Litaliyänik da Transilvän, Moldavän e Valakän ätävöls.
Doküm vönädikün nog dabinöl in Rumänapük binon pened yela 1521 („Pened hiela Neacşu se Câmpulung“ panemöl), me kel lautan änunom sifale di Braşov dö tatak suno äkömöl Türkänanas. Vödem at ninädon gebi sevädik balid vöda: Rumän, bi Valakän us pänemon „Län Rumänik“ (Ţeara Rumânească; ţeara - in Rumänapük adelik ţara, se latin: terra - sinifon län.).
Jenav
thumb|left|Lödans tel eläna Dacia su Bobot ela Constantinus (tumyel 4id).
Rujenav Rumänik
Topäd Rumäna pebelodon fa grups distöfik sis timäds rujenavik. Bal fösilas Rumänik - maxül mana daülik - pedäton bäldotü yelas za 34.000-36.000, o.b. as fösil menik vönädikün jünu in Yurop petuvöl.
Elän Dacia
Ün 513 b.K., suludü flumed Donau, tribütafed elas Getae pävikodon fa lampör Persänik Darius Gretikan dü krigagoläd omik ta els Skythes (Herodotos IV.93). Tumyel za lafik pos atos, els Getae (latino Daci pänemöls) dönu pävikodons fa Romänans cifamü lampör Trajanus dü krigagoläds tel de 101 jü 106 p.K.; zänadil regäna onsik ävedon Provin Romänik labü nem Dacia. Krigagoläds gotas in Balkän ün 238-269 (de prim timäda nenreiga militik jü lekomip di Naissus) ämütons lampöri Romänik ad votanoganükon provini Dacia nulik suludü flumed Donau, ninü elän Moesia Löpik büik.
Igarassu
Igarassu binon zif in tat: Pernambuco, in Brasilän. Igarassu topon videtü 7°50’ 2’’ S e lunetü 34°54’ 21’’ V.
Rumän
Rumän ün Zänodatimäd
thumb|right|300px|Zif zänodatimädik: [[Sibiu]] Ün 271, u ba ün 275, milit ä reiganef Romäniks älüvons provini Dacia, kel täno pänüfalon fa gots. Gots älödons kobü belödanef topik jü tumyel 4id, kü pöp nomadik: els Huns älükömon. Els Gepidae ed els Avars äreigons Transilväni jü tumyel 8id, pos kelos Bulgaränans äläükons ziläki Rumäna nulädik lä lampörän oksik jü 1018. Transilvän äbinon dil Reigäna Macaränik de tumyel 10-11id jü tumyel 16id, kü Plinän Transilväna päfomon.
Els Pechenegi, els Kumani (ü Polovzi) ed els Uzi leigo pämäniotons in kronigs jenavik dö ziläk Rumänik, jü fün Plinäna Valakänik fa Basarab Iid ün tumyel 13id, ed ut Plinäna Moldavänik fa Dragoş ün tumyel 14id. Dü Zänodatimäd, Rumänans älifons in Plinäns Rumänik nesekidik bal - Valakän e Moldavän - ed in Plinän Transilvänik, fa Macarän päreigöl.
Igarassu
Igarassu labon belödanis 82 277 (2005).
Queenborough
Queenborough binon zif in grafän: Kent, in Linglän.
Rumän
Rumän ün Zänodatimäd
Ün 1475, hiel Ştefan cel Mare (= Ştefan Gretikan) se Moldavän ädagetom vikodi veütik ta Türkänans (Lekomip di Vaslui). Too Valakän e Moldavän pianiko äsumätöfikons Lampöre Türkänik dü tumyels 15-16id; ävedons (Valakän ün 1476, Moldavän ün 1514) tats tripipelöl, e fino äperons liväti oksik ün tumyel 18id.
Chicksands
Chicksands binon zif in grafän: Bedfordshire, in Linglän.
Queenborough
Queenborough labon belödanis 3 471 (2001).
Chicksands
Chicksands labon belödanis 2 120 (2001).
Rumän
Rumän ün Zänodatimäd
Balan regas Macaränik veütikün, hiel Matthias Corvinus (Rumänapüko: Matei Corvin), kel äreigom de 1458 jü 1490, pämotom in Transilvän. Palecedom as Rumänan fa Rumänans sekü fat Rumänik oma, hiel Iancu de Hunedoara (Macaränapüko: Hunyadi János), ed as Macaränan fa Macaränans kodü mot Macaränik oma. Ün 1541 ye Transilvän ävedon Plinän sumätöfik Lampöräne Türkänik pos Lekomip di Mohács.
Prims Rumäna nulädik
Ün 1775, Monäk elas Habsburg äläükon dili nolüdik Moldaväna: Bukovän lä läns okik, e Lampörän Türkänik dili sulüda-lofüdik: Budjak. Ün 1812, Lampörän Rusänik äsumon dili lofüdik ona: Besarabäni, dil kelas pägegivon dub Baiäd di Paris yelü 1856, pos Krig Krümäna.
Finü tumyel 18id, Monakän elas Habsburg ädüton oke Transilväni as dil utosa, kelos övedon poso Lampörän Lösteränik. Timü Monäk Telik: Lösterän-Macarän (1867-1918), Rumänans in Transilvän äbelifons sumätükami sevärik dub bolit Macaränüköl reiganefa. thumb|left|200px|Ledom di Peleş, sefädaspadül monäkanas Rumänik
Regän Rumänik
Tat Rumänik nulädik päfomon sekü balam Plinänas Moldavänik e Valakänika ün 1859 fa hiel Alexandru Ioan Cuza se Moldavän, kel älasumom tituli: domnitor. Päplaädom ün 1866 fa Plin Karl di Hohenzollern-Sigmaringen, kel äsevädikom as Plin Carol Rumäna. Dü Krig Ruso-Turkänik, Rumän äkomipon flanü Rusän; dub Baiäd di Berlin yela 1878, Rumän päzepon as tat livätik fa Nämädaläns Gretik. Tökü gegiv Rusäne ziläkas kil, kelis igegeton Moldavän pos Krig Krümana ün 1852, Rumän ädüton oke Dobrocäni. Ün 1881, Plinän pälöpükon ad Regän, e Plin Carol ävedom Reg Carol balid.
thumb|right|290px|[[Iaşi: Ledom Kuliva (Palatul Culturii), päbumöl ün 1906-1925.]] Rumän äkompenon pö Volakrig Balid flanü el Entente Kilik. Krigagoläd Rumänik ye äfinikon katastrofiko pro Rumän: Nämädaläns Zänodik äkonkerons dili gretikün läna ed äfanäbükons ud ädeidons pluamanumi militanas onik ünü muls fol. Finü krig Lösterän-Macarän e Lampörän Rusänik idäfalons, kelos ädälon Besarabäne, Bukoväne ed Transilväne ad balön okis ko Regän Rumänik ün 1918. Sekü Baiäd di Trianon yela 1920, Macarän pädönujaföl äklemon flagis valik dö gitäts ä tituls tefü ziläk Rumänik nulik at.
Rumän dü Volakrig Telid
Ün 1940, Balatam Sovyätik äkoupon Nulüda-Bukoväni e Besarabäni, Macarän äkoupon Nolüda-Transilväni, e Bulgarän äkoupon dil sulüdik Dobrocäna. Reg büdanik sevärik: Carol 2id äklemom diniti oka ün 1940 e päplaädom fa Tat Legionik Netik (Rumänapüko: Statul Naţional Legionar), kel ädilon nämädi vü General Ion Antonescu e Galedanef binü Fer (Rumänapüko: Garda de Fier). Pos muls anik, el Antonescu idistukom nämädi Galedanefa, ed ün yel äsököl Rumän äprimon ad komipön flanü Nämädaläns Xaba. Dub nüfal Balatama Sovyätik fa Xab, Rumän ägegeton Besarabäni e Sulüda-Bukoväni, cifamü General Antonescu. Deutän ägevon Rumäne i topädi: Transnistria.
Ün tobul yela 1944, el Antonescu päsäcälom e päfanäbükom fa Reg Mihai Balid. Rumän äklemon Xabi ed älükömon lü Nämätaläns Pebalöl, ab roul onik pö vikod ta Deutän Natsik no päzepon dub Püdakongred di Paris yela 1947.
Rumän Kobädimik
Du Milit Redik nog äbinon in län ed älabon belödanis nämäti de facto, kobädimans e palets flenik omas ädagetons 80% vögodas pö daväl Rumänik yela 1946, medü tolatam vögodas, nosükam e balam pämütöl paletas neflenik, e so äbitons as näm gretikün. Ün 1947, Reg Mihai äsädünükom oki ed älüvom läni.
Rumän pälesagon repüblik, ed äblibon dis reig militik ä konömik Balatama Sovyätik (BSRS) jü fin yelas 1950. Ün tim at, liegs natik Rumäna päfrutidons medü baiäds SovRom: kompenäts dilo Rumäniks ä dilo Rusäniks päfünöls ad maskarön frutidami liegas Rumänik fa Balatam Sovyätik, ed i medü krigagivulots tumödik päpelöl fa Rumän. Mödikans päfanäbükons vilädiko sekü kods bolitik, konömik u nesevädiks: fanäbs in leseatöps, lomofanäbs, momofäbs, e r. Fanäbs bolitik i päpladons ini malädanöps lanivestigik. Täxets difik numa fanäbas dabinons, de 60.000-80.000 jü balions tel. Ädabinons tummilats jenetas deidamas, tomamas e midunas votik tefü pösods valasotik, taans bolitik ed i tatätans kösömik. Pluamanum fanäbas bolitik ye pälivükons dub soköd pardas yelü 1962-1964.
Duinod gudik bal timü reig Sovyätik äbinon stäänükam te valemik reidinola. Votafomam dugälik at ye no pädugädon fa daglof konömavik e bolit zifükamik sümiks: ti laf lödanefa Rumänik (47.3%) lifons in länäd.
Period brefüpik benolaba konömavik tefädik ä maifäl bolitik äsökon jüesa prim yelas 1970. Du foginänadebs Rumäna äglofons vifiko vü yels 1977 e 1981 (de dolars-TP 3.000-balion jü 10.000-balion), flun finenanoganas bevünetik äs Volabank u Monafund Bevünetik (MFB) ägretikumon ed äkonflitikon ko bolit konömavik nesekidik hiela Nicolae Ceauşescu. El Ceauşescu fino äprimon proyegi ad gepelön debis valik (kels päfipelons ün 1989, brefüpo bü säcäl oma). Ad rivön zeili at, ämütom sludis, kels äpöfükons Rumänanis ed älefenükons konömi Rumänik. Änämükom poldatati Rumänik ed ämütom pösodöfakulti, kel ädugon lü säcäl e deidam omiks dü Levolut Rumänik yela 1989.
Rumän sis 1989
Pos säcäl ela Ceauşescu, Savafront Netik (Rumänapüko: Frontul Salvării Naţionale ü FSN): grup läxlimanas Paleta Kobädimik cifamü hiel Ion Iliescu äsumon nämädi ed äduinon votastidis demokratik anik. Toä FSN ägebon nünamamedömis tatik valik ad säkredabükön taami alseimik, palets veütik anik perioda bükrigik äfägons ad dönufomön okis pos nedabin lunüpik, äs PNŢCD (Partidul Naţional Ţărănesc Creştin Democrat: Palet Netik Feilanik Demokratik), PNL (Partidul Naţional Liberal: Palet Netik Veitacedik) e PSDR (Partidul Social Democrat Român: Palet Sogädik Demokratik Rumänik).
Daväl balid pos levolut pänemon Duminica Orbului (Sudel Bleinälana) e pälecedon as nedemokratik fa gasedem vesüdik e fa taam bolitik Rumänik. El Ion Iliescu älasumom nämädi me pluamanum legretik (85% vögodas). Ün prilul yela 1990, protest ta seks daväla äprimon su Piad Nivera in Bucureşti. Protestans äkusadons eli FSN as päfomöl fa läxlimans poldanefa bolitik kobädimik: el Securitate, kels isabotons daväli. Protestans ävilons fakipön de lif bolitik läxlimanis veütik valik Paleta Kobädimik. Protest at äglofon vifiko, e pänemon fa el Iliescu, dat pönenkonfidikon, as el Golaniada (de vöd Rumänapükik: golan = midunan, nenleodükan). Protest primo püdik at ye ämäpetikon, e posä poldanef no iplöpon ad dönuleodükön protestanis, el Iliescu ävokom „manis gudavilik“ ad kömön e jelodön eli Bucureşti. Kolatameinans se fälid flumeda Jiu älükömoms ini Bucureşti ön mod äsüpädölo leodik tü yunul 14id ed ästöpädoms protesti medä äflapons valikanis su Piad Nivera. Dun mäpetik at, kel pämemon as Mineriada (= Meinanagoläd) yunula, ädälon ele Iliescu ed ele FSN ad lailabön nämädi jü 1996.
Dästur ela FSN ädavedükon paletis bolitik nulik anik, bevü kels el PD (Partidul Democrat: Palet Demokratik), eli PDSR (Partidul Democrat Social Democrat Român: Palet Demokratik Sogädimik Rumänik, poso PSD) ed eli APR (Alianţa pentru România: Lefed pro Rumän).
Palets sogädimik stabü le FSN äguverons Rumäni de 1990 jü 1996 dub grupams distöfik labü el Ion Iliescu as dugan. Siso äjenons guveravotikams demokratik kil: ün 1996, taam demokratik e dugan onik: hiel Emil Constantinescu ägetons nämädi; ün 2000 Demokratans Sogädimik ägegetons nämädi ed el Iliescu nogna ävedom presidan; ed ün 2004 hiel Traian Băsescu pädavälom presidan. Guveranef päfomon fa slopans presidana (Lefed Dreptate şi Adevăr: Gid e Verat) ed i fa limans Paleta Dakipiälik e Paleta Macaränik.
Rumän pos Krig Koldöfik ägudükumon tefis okik ko Yurop Vesüdik: ün 2004 ävedon limatat ela NBNL. Ya ün yunul yela 1993 äbegon limanami Balatama Yuropik (BY). Ün 1995 ävedon Kosädatat ela BY, ün 2004 Limatat Ovedöl, e tü 2007 yanul 1id limatat.