cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vermandois
Stamboom van de Herbertynn
Karel de Grôotn, keunienk van de Frankn en keizer van 't Hillig Rôoms Ryk X Hildegarde van Vintzgau │ Pepeyn van Italië (777 † 810), keunienk van Italië (781-810) │ ├─> Bernard van Italië (797 † 818), keunienk van Italië (813-817) │  X Cunegonde │  │ │   └─> Pepeyn II, groaf ten nôordn van de Seine │      │ │       ├─> Bernard van Laon │      │ │       ├─> Pepeyn van Senslis │      │   ? │       │   ├─> Bernard van Beauvais │      │   │ │       │   └─> ? │       │       │ │       │       └─> Theodoric │      │ │       ├─> Herbert I van Vermandois (ca.850 † 900/907) │      │   │ │       │   ├─> Herbert II de Vermandois (880 † 943) │      │   │   X Adele van Vrankryk │      │   │   │ │       │   │   ├─> Odo van Amiens │      │   │   │ │       │   │   ├─> Adele van Vermandois († 960) │      │   │   │   X 934 Arnulf I van Vloandern (890 † 964) │      │   │   │ │       │   │   ├─> Hugo van Reims (920 † 962) │      │   │   │ │       │   │   ├─> Liutgarde van Vermandois │      │   │   │   X 1) 937 Willem I van Normandië († 942) │       │   │   │     2) 943 Thibaud I van Blois († 975) │      │   │   │ │       │   │   ├─> Herbert III van Omois │      │   │   │   X Eadgifu van Wessex │      │   │   │ │       │   │   ├─> Robert I van Meaux │      │   │   │   X Adelaide Werra │      │   │   │   │ │       │   │   │   ├─> Herbert II van Troyes (950 † 995) │      │   │   │   │   │ │       │   │   │   │   └─> Etienne I van Troyes (995 † 1021) │      │   │   │   │ │       │   │   │   ├─> Adele (v.950 † 974)) │       │   │   │   │   X 965 Godfried I van Anjou († 987) │       │   │   │   │ │       │   │   │   └─> dochter X 970 Karel van Lêger-Lothariengn │       │   │   │ │       │   │   └─> Albert I van Vermandois │       │   │       X Gerberga van Lothariengn │       │   │       │ │       │   │       ├─> Herbert III van Vermandois (942 † 993/1002)  │       │   │       │   │ │       │   │       │   ├─> Albert II van Vermandois (977 † 1015) │       │   │       │   │ │       │   │       │   └─> Otto van Vermandois (979 † 1043) │       │   │       │       │ │       │   │       │       ├─> Herbert IV van Vermandois (1028 † 1080) │       │   │       │       │   X Adelaide van Valois │       │   │       │       │   │ │       │   │       │       │   ├─> Odo │       │   │       │       │   │ │       │   │       │       │   └─> Adelaide van Vermandois │      │   │       │       │       X 1080 Hugo I van Vermandois (de Grôotn) (ca. 1057 † 1102) │      │   │       │       │ │       │   │       │       ├─> Simon │      │   │       │       │ │       │   │       │       └─> Peter │      │   │       │ │       │   │       ├─> Otto I van Chiny │      │   │       │ │       │   │       └─> Liudolf, bisschop van Noyon │      │   │ │       │   ├─> Beatrice van Vermandois │      │   │   X Robert I, († 923) keunienk van West-Francië (Vrankryk) │      │   │ │       │   └─> Cunegonde │      │       X 915 Odo I van Wetterau │      │ │       ├─> Cunegonde │      │ │       └─> dochter (Adele ?) │          X 1) Berengar II, [[markgroaf van Neustrië │             2) Guy van Senlis │ ├─> Adelaide │ ├─> Adula │ ├─> Goundrade │ ├─> Berthe │ └─> Theodrade
Mente
thumb|Mentebolln E mente is e sôorte spekke. Mentn smoak'n vree straf en fris deur de pepermuntolie dat drin zit. Vele sôortn tandpasta en moendwoater smoak'n no mentn, en ook styf vele sôortn sjeklitten èn e mentesmoake.
Sint-Christoffelkerke (Brugge)
In den tyd van de Calvinistische Republiek tusschn 1578 en 1584, was 't d'êeste kerke die gebruukt wierd vo Protestantsche dienstn.
De kerke wierd ofgebrookn in 1786 en d'r kwoamn neoclassicistische huuzn in de plekke, nu de café-restaurangs de Beurze, Sportman, Café Francais, Belfort en de Carré.
Cypresse
Beschryvienge
Veele sôortn wordn gekwikt lik sierboomn in parkn en, in Oazje, roend tempels; in sommigte streekn is de inêemsche verspreidienge moejlik te zienn deur 't landbowgebruuk. E poar sôortn wordn vor undre oet gekwikt, tgêen hêel deurzoam ku zyn. De rapgruujnde bastoardsôorte "Leyland-cypresse", veele gebruukt in ooviengn, êt êen van zyn oedrs van Cupressus macrocarpa; den andre oedre komt uut 'n andre geslacht : Callitropsis nootkatensis. Callitropsis wordt somtyds geklasseerd by Cupressus, mor ook wêl in 'n ofzoenderlik geslacht Xanthocyparis, mor in 't verleedn mêest by Chamaecyparis.
Dinoarische Alpn
't Karstlandschap zorgt vo nen oenvruchtboarn bodem, woadeure dat er winnig vegetoasje te viengn is in de bergn. thumb|left|De Orjen, e gebergte van de Dinoarische Alpn
Freze (alloam)
Er zyn nog andre sôorten van freezn en freze kan ôok nog andre betêkenissen ein.
Delft
De Technische Universiteyt (TU Delft) makt van Delft 'n echte universiteytstad.
In de geschiedenisse van Holland is Delft surtout bekend deurda Willem van Oranje der geweund hèt vanof 1572 en der in 1584 vermoord wierd. De Oranjes wordn sedertdien traditioneel in Delft bygezet. De bynoame van Delft is de Prinsestad.
1871
1868 - 1869 - 1870 - 1871 - 1872 - 1873 - 1874 't Joar 1871 is 't 71e joar in de 19e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Geert Lambert
Carrière
Sedert 1996 zit 'n in d'Ostendse gemèenteroad als Schepen van Cultuur en monumentnzorg.
Qatar
Den islam is de stoatsgodsdienst. 't Mêerndêel van de gelovign hangt 't wahabisme an, e stromienge binn 't soennisme. De sjiietn vormn e minderheid. thumb|left|Koarte van Qatar
Collepardo
Liggienge
Collepardo grenst an de gemêentn Alatri, Veroli en Vico nel Lazio. By de gemêente ôort ôok nog 't gehucht (frazione) Civita.
Alessandro de' Medici
Zyn leevn
In 1523 krêegt ‘n ol ‘t hertogdom Penne van zyn voader de paus.
Freize
Ploagn en ziektn
Buutn olle sôortn ziektn, is er oek vele fernient die fret an de plante zelve of ander freezn. Vôorbeeldn zyn kevers, zworte miern, slekkn en zest muuzn en veugels.
Regierungsbezirk
lang=de|thumb|Overzicht van d' administratieve indêlienge in Duutsland Regierungsbezirk is de Duutsche noame vor een administratief gebied in ênigte Duutsche dêelstoatn. Die regio's zyn ook nog e kir ounderverdêeld in districtn, Landkreise genoemd in 't Duuts.
Chatterdo
Geschiedenisse
Den 13ste meie 1893 begostn de werkn êest me 't bouwn van de sluuzn en 't groavn van de scheurpit. De werkn endigdn den 22stn juni 1895. De woaterkupe was 6,5 m hoge met e capaciteit van 500 m3.
Den Helder
De geschiedenisse van Den Helder
Bekende musea in Den Helder zyn 't Marinemuseum, Fort Kykdune, Overzicht Redding & Maritieme musea en 't Bunkermuseum
Zierikzee
Beziënsweirdigheedn
Zierikzee is sedert 1971 e beschermd stadsgezicht en stoat bekend lyk monumentestad. Vor e relatief kleene stad telt Zierikzee e groot antal ryksmonumentn.
742
739 - 740 - 741 - 742 - 743 - 744 - 745 't Joar 742 was e geweun joar die begost ip e moandag in de Julioansche kalender. thumb|Vo zyn dôod in 741 è Karel Martel 't Frankisch Ryk verdêeld oender zyn twêe zeuns Karloman en [[Pepeyn de Kortn]]
Fossiel
Fossieln zyn d'overbluufsels of spôorn van prehistorisch leevn. Over 't algemêen zyn fossieln oud, 't is te zeggn minstens 10.000 joar oud en veel ouder omdat 't overgrôot dêel van de fossieln verstêend zyn deur de verplatsienge van d'ôorsprounkelikke overbluufsels deur rotse.
Fossilisoatie
Fossilisoatie gebeurt vrêe zeldn en up 't land nog minder dan in de zêe. 't Is doavan dan de mêeste fossieln marien zyn en dikwyls van geschelpte bêestjes omda die minder rap vortn en doadeure mêer kanse hen van te verstêenn.
Lattestôor
En andr word es persienne van 't Frans. Moa de Franse persienne betêkent eigentlik en constructie met oal dan niet beweegboare lamellen vôo de zunne of de schermn.
René Vermandere
Leevnsbeschryvienge
Y wierd geboorn in Kortryke lik zeune van e bakkre. Achtre e gebrekkig loagr oenderwys wierd y ook bakkre toe an zyn drientwyntigste joar. Dankzy de komponiest Peter Benoit kostn e bitje muziek lêern, mor y ield da mor êen joar vul en y most weere no de bakkery vor e tydetje. Mo teglyk lêerdn ip zyn eign. In 1989 giengtn no Borgerhout woa datn voyageur wierd. Y dej doar e bitje van alles en y gienk ook in de kommêrsje. Y kost ton redakteur van e weekblad wordn en in 1895 grochtn opstellre by de "Gazet van Antwerpen" woa datn is bluuvn werkn.
Onze-Lieve-Vrouwekathedroale van Dôornik
thumb|Kathedroale van Dôornik D' Onze-Lieve-Vrouwekathedroale van Dôornik is de kathedroale van 't bisdom Dôornik, gewyd an Onze-Lieve-Vrouwe. De kathedroale stoat sedert 't joar 2000 ip de lyste van UNESCO Weirelderfgoed.
Historie
Doarachter zyn ze begost met de bouw van 't transept in 1145. De vier hoektorrn roend 't transept en de vieriengtorre doartusschn domineern met under 83 meter 't stadsbeeld. Met uutzoenderienge van de torrn, was 't hêlegans ofgewerkt by d' inwydienge in 1171.
1457
1454 - 1455 - 1456 - 1457 - 1458 - 1459 - 1460
Zoetenoaie
In Zoetenoaie zyn der nog stikkn van den oede zeedyk te viendn, e bewys dat 't in de vroege middeleeuwn an de zee lag.
Fransche Nederlandn
Steedn en gemêentn
Zie de Lyste van Fransche gemeentn en under Vlamsche noame.
Ridder Jan van Dadizele
thumb| Proalgraf van Ridder Jan en zyn vrouwe in de crypte van de basilieke van Deizel Jan III van Veerdeghem of Ridder Jan van Dadizele (Deizel, 23 februoari 1432 - Antwerpn, 7 oktober 1481) wos e ridder in de Middelêeuwen en baljuw van Vloandern.
Zunnebeke
Geschiedenisse
left|thumb|Zunnebeke achter 'n Eestn Weireldoorloge, of wuk dat er nog van overschoot.
Eule (Kortryk)
Olgemêen
Eule èt een ippervlakte van 1169 ha en telt 10.204 inweuners (cyfers 2003). 't Dorpke Sente (Sente Katrine/ Sente) ligt ip de grenze me Kuurne en Lendlee. D'Eulebeke dankt eure noame an de gemêente Eule deurda de beke 't langst ip 't groundgebied van de gemêente Eule lopt.
In Eule zyn der drie prochies: Sint-Eutropius (Eule zelve), Sint-Godelieve (van 't gehucht Eule-Woatermeuln) en O.L.Vrouw van Fatima (van 't gehucht Oantjesoek). Zyder drie zyn sedert 15 juli 2001 tope in êen federoatie (en sedert 2004 vormn ze met de Bissegemse Sint-Audomarusprochie de Federatie Eule-Bissegem).
Cilou Annys
Cilou is de vierde Miss België sedert 1968 die uut de provinsje West-Vloandern komt, achter Françoise Bostoen (1983), Stéphanie Meire (1993) en Annelien Coorevits (2007).
Lucy Loes
't Was alle joarn vette feeste a ze op de Paulusfeesten most optreedn. E poar joar geleden was ter zelfs tévele volk voun eur te zien. Eur bekenste liedje is: M'n Zeekapiting. Andere meeziengers van Lucy Loes zyn By uus an 't zeetje en  ' t Is gedoan met de dikke madam.
Abdy Ten Duunn
Geschiedenisse
Nu zyn d'abdygebouwn van Ten Duunn Brugge gebruukt deur et Grootseminoarie van Brugge, woar da ol d'archievn van d'abdyen Ten Duunn en Ter Doest bewoard zyn.
Sleeswyk-Holstein
Toaln
Der zyn vier officiëlle toaln in Sleeswyk-Holstein: Duuts, Nedersaksisch, Nôord-Fries en Deens. 't Nedersaksisch ester erkend lyk streektoale, Deens en Nôord Fries lyk mindereydstoaln. Vodder va de reste wierd er ôok nog Zuud-Juts geklapt, e variant van't Deens. Ôok zyn der nog e pôote menschn in en round de stad Flensburg die Petuh kout'n, e miengelienge van stikkn Ôogduuts, Nedersaksisch, Deens en Sønderjysk.
De noame van de dêelstoat wierd in de vier toaln ezo uutgespookn:
Karel den Grôotn
Zyn leevn
Zyn grotvoader Koarel Martel was de latstn Hofmeier van ’t geslacht van de Pepinidn.
In 754 wierd Koarel tegoare me z'n voader Pepeyn de Kortn en zyn joungere broere Karloman gezalfd deur paus Stefanus II. Ze krêegn den titel van Patricius Romanorum, woadeure dan ze verplicht woarn de kerke te beschermn.
In 771 stierf Karloman ounverwachts en kwam Koarel keunienk van hêel ‘t Frankisch Ryk. Je veroverde nog ’t Longobardisch ryk en achter z’n overwinnienge liet 'n hem in 774 in Pavia krôonn met den yzern Longobardische krôone. left|thumb|150px| Muntn ounder Koarel de Grôotn
Zyn veroveriengn
Koarel de Grôotn breidde ‘t Frankisch Ryk uut en verênigde e grôot stik van West- en Centroal Europa. Je voerde mêer of viftig oorloogn en je won ze bykan ollemolle. Zyn teegnstanders woarn o.a. de Saksn, de Friezn, de Longobardn en de Avaarn. Ip ’t toppunt van zyn macht liep zyn Ryk van den Elbe en den Oder tout an de Pyreneeën.
Cultureel
Die iplevienge van ‘t cultureel leevn leidde tout de Karolingische Renaissance. E belangryk voorbeeld uut de Karolingische Renaissance ip gebied van architecteure is de Paltskapelle. Koarel de Grôotn liet de kapelle van zyn verbluufplatse (palts) in Aakn bouwn, 'n achthoekig bouwwerk woavan dat ’t ountwerp gebaseerd was ip de basilieke van San Vitale in Ravenna. Den bouw van ’t centroal achthoekig gedêelte van de loatern Dom begost in 796. ’t Is lange d’inspiroatiebronne gewist vo d’ountwerpn van kerkn.
Zutphen
Beziënsweirdigheedn
De gemeente Zutphen telt 't grotst antal ryksmonumentn en gemeentelyke monumentn van de provinsje Gelderland.
Veelvroate
Uutzicht
thumb|left|E veelvroate up e rotse 't Zyn gestuukte bêestn me korte pôotn die e grôotn meiter lank kunn kommn, met nog e stertje derby van e cantimeiter of 20. Vintjes weegn toet 32 kilo, de wuvetjes kommn mo 20 kilo zwoar. Van kleur zyn ze zwort an 'n ounderkant, nunder mule en nundern steirt. Derboovn zyn ze bruun (oltemets oek blound) en up nundern rik zyn ze oek nog e bitje dounkerder.
Leevn
In Nôorweegn zyn der e klêne 200 bêestn, in Zweedn 500 en in Finland oek 200. In Rusland en de VS zyn der gin cyfers en in Canada zoudn der e klêne 20 000 zyn.
Ze poarn van april toet juli, mo 't embryo begunt mo te groein in november. 30 doagn loater koopn ze en de joungn zittn toune in e snêeuwhol. Ze zyn toune blend en weegn mor 100 gram. Ze zuugn 10 weekn en in 'n herfst goan ze ollêne up route. Achter 3 joar kunn ze zelve joungn krygn.
Veelvroatn leevn in 't wilde toet 10 joar, in gevangnschap 17.
Yper
Vodder èt Yper de twidde grotste mart van België, achter Sint-Nikloas. De bynoame van Yper is de Kattestad en sedert 't pausbezoek van 1985 ouk de Vredesstad. Etwien die in Yper wunt, noemn ze en Yperlienk. Nunder bynoame is en Ypers kiendje.
Attraksjes
Schone pleksjes voe te goan bekykn, zyn:
2016
Gebeurtenisn
thumb|Koarte van d' ansloagn van 22 moarte ip 't vliegpling van Zoavntem en de metro in Brussel thumb|[[Donald Trump wint d' Amerikoansche presidentsverkieziengn]]
Bloedroad
In 1566 begostn ze de beeldn en andere religieuze kunstwerkn in de kerkn en klôosters te vernieln, de Beeldnstorm genoemd.
Kuurne-Brussel-Kuurne
Lik dat de noame zegt, ryen de coureurs van Kuurne noa Brussel en were. De belangrykste hindernisse es den Tiegemberg. De koerse es overlatst gestegen van categorie, en es nu een 1.1 koerse in de UCI rangschikkienge.
3 (getal)
Drie is 't cyfer 3, e natuurlik getal achter twêe en voorn viere.
Dieric Bouts
Zyn leevn
Van ’t êeste dêel van zyn leevn ist er nie vele geweetn. J’is verzekers in Haarlem geboorn, in dien tyd ook ounder Filips de Goein, hertog van Bourgondië.
Broabants
Woordgeslachten
Juste lik de reste van de Zuud-Nederlandsche dialecten kend et Broabants een dudelike schêdienge in drie woordgeslachtn, te zien by de verbugienge van de lidwoordn, anwyzende- en bezittelike vôornoamwoordn en byvoeglike noamwoordn. Surtout de strikte geslachtsschêdienge deur 'n apart lidwoord by elk geslacht, ounderschêed et Broabants ols toalsysteem van 't Standôardnederlands. Med uutzounderienge van dêeln van West-Vloandern zyn de mêeste van de verbugiengn hier olgemêen in gebruuk in Zuud-Nederland.
1972
1969 - 1970 - 1971 - 1972 - 1973 - 1974 - 1975 't Joar 1972 is 't 72e joar in de 20e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
1245
1242 - 1243 - 1244 - 1245 - 1246 - 1247 - 1248 't Joar 1245 is 't 45e joar in de 13e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Medici
Giovanni di Bicci de' Medici (1360-1429) was de stichter van de Medici-bank en de groundlegger van ‘t familiefortuun van ’t machtig geslacht. Je was de zeune van Averardo de' Medici van de Cafaggiolo-tak van de familie.
Patrick Sercu
Jeugd
In 't 1960 kwam et dudelik da Patrick Sercu rappe bêenn had, e won da joar 6 koersn. 't Woarn e masse menschn die zein dat goed gienk zyn, moestn ze me Patrick no de piste kunn goan. Voader Sercu wos doar in 't begun gin te grôotn vôorstander van. At 'n der egliek in beguste te geloovn, is 'n gon kykn no de villodroom van Rumbeke, die toune ol zyn bestn tyd had hadde. 'n Eigenoare wulde der gin geld in steekn, mo voader Sercu gaf nie up en vroeg an êentige supporters voun t'helpn met de vermoakiengn. De bostn rochtn evuld en de schettn vermakt en ezo kuste Patrick (tope met e masse aar coureurs) enterneern up de piste.
Brigand (koas)
De noame komt van de Brigands, de Vlamsche stryders in de boernkryg. In 1798 was Ingelmunster deur de Fransche bezet. Z'addn under garnizoen in Kortryk. Os't er e wet uutgevoardigd wierd dat al de vintn tusschn de 20 en de 25 joar verplicht woarn vor in dienst te goan by 't Frans leger en de Sansculottn (Fransche soldoatn) de vrouwn en de meisjes misbruuktn, kwam 't volk in ipstand gewoapnd mè riekn en geweirn. Die vechters, deur de Fransche Brigands genoemd, verdookn under in de busschn en leefdn van zwoar bier en petattn.
Gwyde van Dampierre
Vrouwn en jounges
Under jounges: Mathilde stierf in 1263 en Gwyde hertrouwde in 1265 met Isabelle, dochter van Hendrik V van Luxemburg
Zyn loater leevn
Margaretha van Constantinopel haad de 29stn december 1278 trôonsofstand van Vloandern gedoan voe Gwyde. Je was ton ol 53 jaar oud.
Philippe IV wilde 't gezag van 't Frãns keuniengshuus versterkn. Je vocht teegn Iengeland, Vloandern en de katholieke kerke en j'ha styf vele macht. Je wilde zyn krôondomein vergrôotn in 't noadêel van 't Groafschap Vloandern en je gerakte doadeure in conflict mè de groaf. Gwyde haad ook al miserie mè de Vlamsche steedn, die ryke kwoamn deur de loaknindustrie, en ossan mo mêer ottonomie ipeistn.
1923
1920 - 1921 - 1922 - 1923 - 1924 - 1925 - 1926 't Joar 1923 is 't 23e joar in de 20e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Gwyde van Dampierre
Zyn loater leevn
In 1301 kwoamn de wevers met under leider Pieter de Coninck in ipstand teegn 't Frãnsgezind patricioat. Ze woarn kwoad omdan ze zo vele belastiengn mostn betoaln voe 't bezoek van de keunienk te bekostign. In meie van da joar was Philippe IV zyn nieuwe gebiedn kommn bezoekn mè zyn vrouwe Johanna van Navarra. By under bezoek in Brugge haan de patriciërs zo vele geld uut gegeevn en woarn under vrouwn zo ryke geklid da Johanna zei: Ik peisdn da 'k ik hier d'ênigste keuniginne woarn.
Prison Break
Prison Break is een Amerikoansche televisieserie va de zender FOX (in Olland uutgezondn up RTL5, in België op KanaalTwee). 't Zyn oundertusschn ol 2 series emakt.
25 v.Chr.
28 v.Chr. - 27 v.Chr. - 26 v.Chr. - 25 v.Chr. - 24 v.Chr. - 23 v.Chr. - 22 v.Chr. 't Joar 25 v.Chr. is e joar in d' 1e êeuwe v.Chr. volgenst de christelike joartellienge.
Spaansche ratte
Doenieng
An z'upewoundn groakn, moakn ze oltemets klêne sproungsjes, met olle viere de pôotn van de ground.
Kwêekn
Wuvetjes zyn ol achter e weke of viere were vruchtboar en kunn ol in verwachtienge zyn nog vôorn dan ze vulwassn zyn.
Liudolfiengers
Tusschn 924 en 962 wierd er, achter et uutstervn van de Karoliengers, gin keizer mè gekrôond. Otto I, zeune van Hendrik de Veugeloare, kost et Hillig Rôoms Ryk herstelln, deurdat ie in 962 gekrôond wierd tout keizer. ’t Ottoons Huus wordt doadeure anzien als d’êeste dynasty die de Karoliengers en Karel de Grôotn, de stichter van et Hillig Rooms Ryk, ipvolgdn.
Ekozôone
Oovrezichte van d' ekozôonn
De ekozôone-indeelienge van de Weirld Nateur-Stichtienge is in grôote lynn glykoardig mê dedie van 't systêem van Miklos Udvardy, 't grotste verschil zit in de begrenzienge van d' Australoaziesche ekozôone ten ipzichte van 't Orientalis en van de Antarkiesche en de Pacifiesche ekozôone. In 't WWF-systêem omvat d' Australoaziesche ekozôone Australië, Tasmanië, d' eilandn van Wallacea, Nieuw-Guinea, de Ôost-Melanesiesche Eilandn, Nieuw-Kaledonië, en Nieuw-Zêeland. Udvardy zyn Austroaliesch Ryk sluut allêene mo Australië en Tasmanië in; y platst Wallacea in 't Orientalis, Nieuw Guinea, Nieuw-Kaledonië, en Ôost-Melanesië in de Paciefiesche Ekozôone, en Nieuw-Zêeland in d' Antarktiesche ekozôone.
Lodewyk XIV
Zyn maîtresses
Lodewyk XIV was gekend vo zyn uutspattiengn, zowel ip gebied van eetn of ip gebied van vrouwn. Zyn vrouwe Maria-Theresia was nie snel en Lodewyk ha vele maîtresses: thumb|200px| Madame de Maintenon Achter de dôod van zyn vrouwe ist ie in 1684 in den duuk met heur getrouwd
Noordelik West-Vlams
Lange oo
De lange AN-oo bestoat in 't West-Vlams uut twè verschillige klankn: de lange éénklank (monoftong), ook zochtlange oo genoemd (lik in boog, boom), en e tweeklank, ook scherplange oo genoemd (lik in grooët, booëne). In 't Noordn en 't Westn hangt de keuze tusschn éénklank en tweeklank of van de medeklienker die der ip volgt. Vó t/d/s/z/n wordt de oo scherplank (tweeklank), in al d'andere gevalln zochtlank (éénklank). Vandoar de teegnstellienge tusschn 't Noordelik en Westelik West-Vlams oge, boom, loopn en 't Continentoal West-Vlams ooëge (oeëge), booëm (boeëm), looëpn (loeëpn).
Ystyd
Pleistoceen Ystyd
On de mensn over den ystyd klappn, peizn ze mêestol an de koude periode die round 1.8 Ma begost hèt, en ongevêer tienduusd joar geleen gestopt is. Behalve dat 't eigentlik nog nie gedoan is: me zyn moa zjuuste in een interglacioale periode tussn twêe koude perioodn. Dat is omdat 't wel een bitje gecomplikeerder is dan êen langen ystyd. O je d'yskernn die in Groenland en Antarctica geboard zyn kunt geloovn, zyn de temperateurn verschillende kêern up en nere gegoan ounder den invloed van de Milankovitch cyclussn.
Zuuderzêe
thumb|Liggienge van de Zuuderzêe met de eilandn "Markn", "Schokland", "Urk" en "Wieriengn" thumb|Plan Lely met den Ofsluutdyk en drôogleggiengn De Zuuderzêe wos e binnzêe die verboundn wos met de Waddnzêe met doarin de vôormoalige eilandn "Markn", "Schokland", "Urk" en "Wieriengn". Die zêe lag tusschn d' Hollandsche provinsjes Friesland, Gelderland, Overyssel,  Utrecht, Nôord-Holland en de Waddnzêe. Sinds de komst van den Ofsluutdyk up 28 meie 1932 tusschn de Waddnzêe en de Zuuderzêe kreeg die zêe e nieuwe noame, noamelyk 't Ysselmeer.
Geschiedenisse
De Zuuderzêe is ountstoan in 't joar 1404 van de 15e êeuwe achter Christus, achter da zêewoater binst overstromiengn 't Almaere binnstrôomde, den êeste Sint-Elizabethsvloed genoamd.
Steedn en dorpn an de vôormoalige Zuuderzêe
De Steedn en dorpn met hunder officiële noame zyn:
Kerkgebouw
thumb|Zicht vanip de [[Brouwery D'Olve Moane ip de Sint-Salvatorkathedroale, d'Onze-Lieve-Vrouwekerke, de Sint-Jakobskerke (in de verte) en ip het de site van't Oud Sint-Jan]]
Kloosterkerke
E kloosterkerke es de kerke verboundn an e klooster woa dan der monnikn weunn.
Priory
E priory es ne kleenn gemeenschap van kloosterliengn da ofhangt van e klooster. 't Woord priory es ook gebruukt lik noame van de kerke van zukne gemeenschap.
Adelaide van Auxerre
thumb| Adelaide van Auxerre Adelaide van Auxerre of Adelaide van Bourgondië (ca. 870-929) was gravinne van Auxerre en deur in 888 te trouwn met hertog Richard van Bourgondië d'êeste hertoginne van Bourgondië.
Rolarius
Rolarius is een Roeseloarsche reus. Volgns een oude sage is de stad Roeseloare deur Rolarius gesticht.
Poater Lievens
thumb|Constant Lievens Poater Constant Lievens es geboren den 10 april 1856 in Môoslee en dôogegoan an de tèrienge de 7 november 1893. Je wos 't zevenste kiend van elve. Zyn voadre wos boer. J'èt 't grotste dêel van zyn kort leevn missionoaris gewist in India.
Zudelikke Nederlandn
Besteurlikke periodes
De Zudelikke en de Noordelikke Nederlandn (de Republiek) tope noemn z'ook wel de Nederlandn of de Lege Landn. De Noordelikke Nederlandn woarn d'r in gesloagd om under ounofankelik te moakn van de Spoansche Krone. Officieel sinsn de Vrede van Münster van 1648, de facto sinsn 1581.
Baljuw
Den baljuw (Frans bailli, Iengels bailiff) was een ambtenoare die van de 12ste toet d'18ste eêuwe 't keunienklik gezag verteegnwoordigde in steedn en landelike gebiêdn, surtout in Vloandern, Holland, Zeêland, Henegouwn en Noôrd-Frankryk.
In Vloandern woarn d'eêste baljuws in Gent (1169), Veurne (1170), Yper (1172) en Sint-Omoars (1178). Teegn 't ende van de 13e eêuwe woarn der twoalve die den titel van groôtbaljuw of hoogbaljuw mochtn droagn: Brugge, Gent, Yper, Rysel, Dowoai (Douai), Veurne, Aalst, Oudenoarde, Kortryk, Kassel, Sint-Winoksbergn en Broekburg (Bourbourg).
8 (getal)
Binair stelsel
Omda in de mêeste computers de klêenste adresseerboare gegevens êenied acht bits brêed es, wat da ne byte es, zie je de achte en sommigste veelvoudn (16, 24, 32, 40, 64, 128, 256) overol ipdeuken in ol wa digitale electronica es. In ol de programmeertoaln es het data type byte ipgebouwd uut 8 bits. Me binaire getalln kundje ôok Binair reeknn.
1952
1949 - 1950 - 1951 - 1952 - 1953 - 1954 - 1955 't Joar 1952 is 't 52e joar in de 20e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Renaissance
De renaissance teldege gekende architectn lik Michelangelo, Baldassare Peruzzi, Donato Brasmante, Michele Sanmichele, Andrea Palladio. Ook schilders en beeldouwers ontwierpn plann vo gebouwn, lik Leonardo da Vinci, Rafaël, Michelangelo, en Vasari. ‘t Prototype van vele moderne paleizn ontstound in dien tyd. De koepels van de dom van Firenze en van de Sint-Pieterskerke in Rome zyn meesterwerkn van de renaisssance.
Bruynooghe
Prosper Bruynooghe - Maria Berteele
In de joaren twintig moet ter ip 'n bepoald momên vry vele vroage gewèst én achter goe kaffie en mie voader, die ièst vojageerde mè kolonioale woaren è begunn'n kaffie branden ot ie nog mo ves getrouw' wa: in 't joar 35 ip Soetens'Meulen (Oedenoardestièweeg, nummero 350). Ie stound' oalle doagen styf froeg ip (round te vier'n, te vuv'n) en begoste kaffie te branden in zyn mogosien en gonk ton round' tn achten de boane ip voe kaffie en kolonioale woaren te verkôop'n an de winkels en natuurlyk wok veel particulieren. J'addie oal vroeg veel succes en tot an den oorlooge van 40 ét die commerce goe hedroaid, moa ja, den 10den meie van 40... De weireld stound'in brande voe de twiède kiè van de 20sten eeuwe!
De joaren negentig
Ze zyn nohoal rap bi Wikipedia! 'k Moe nog behunn'n klappn over de joaren tachentig en den titel sprekt oal van de joaren tnegentig! Moa we goan doa nie achter kiek'n en we doen vôors, skwone in chronologische volgorde!
Terzelfdertidde moderniseerdege Jan de firma. Veel andweirk voe de kaffie te verpakk'n è vervang'n hewest deur machin'n. De ruwe kaffie moeste noh wel in de trachter van de silo gegootn zin, moa van ton of gong 't oal otomatik: brand'n, moal'n en verpakk'n. We moesten moa juste zyn damme henoeh verpakkingsmaterioal oan en we kostn ounderde kilo's per dag verpakk'n en in 't grôo moahoazin van d'ofheweirkte productn zettn.
Jacques Brel
thumb| Jacques Brel Jacques Romain Georges Brel (Schoarbeek (Brussel), 8 april 1929 - Bobigny (Parys), 9 oktober 1978) wos ne Belgischen zanger, componist, tekstschryver en acteur die in de vroege joaren zestig uutgroeide tot een internationoale vedette.
Lauwe
Lauwe is e dorp in de Belgische provinsje West-Vloandern en e dêelgemêente van de stad Mêende. Der weunn een grôte 8000 menschn. Lauwe ligt teegn de Leie, die de nôordgrenze van de dêelgemêente is.
Wolfenstein: Enemy Territory
Fuel Dump
De Allies moetn ne tank over e brugge krygn die ze moetn bouwn, ton e deure noa ne tunnle kapot schietn en ton den ingang tot het depot kapot schietn. Ton moetn ze de (brandstof)depot ipbloazn.
De Axis moen zorgn da de depot der nog stoat teegn 't ende van den tyd.
1632
1629 - 1630 - 1631 - 1632 - 1633 - 1634 - 1635 't Joar 1632 is 't 32e joar in de 17e eeuwe volgenst de christelike joartellienge.
26 februoari
26 februoari is de 57stn dag van 't joar in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 308 doagn (309 doagn in e schrikkeljoar) toet 't ende van 't joar.
Calmeynbus
thumb|Uutzichte van 't Calmeynbus. 't Calmeynbus is e bus van 60 ectoare da ligt in Oyenkerke.
't Bus is angeplant in 1903, op angeevn van landbouwingenieur Maurice Calmeyn. Ze wildn toen kykn wuffer boomsôortn kostn groein in dunegebied. 't Bus moeste oek de landbouwgroundn beschermn teegn 't zand.
Sven Nys
thumb|Sven Nys beistn de Nôordzêecross 2007 in Middelkerke Sven Nys (Bonheiden (Antwerpn), 17 juni 1976) is e Belgischn coureur die surtout styf goed is in 't cyclocrossn, woarin dat 'n de latste 10 joar êen van de mêest dominante toppers is. Doanaasn is 'n ouk gin sukkeloare up de weug (oundermêer ol goed ereen in Parys-Roubaix) en 't mountainbiken (e muchte in die discipline no d'Olympische Speeln in Peking, woa dat 'n 'n neegnsn wos). Ze bynoame is de Kannibaal van Baal.
Veurn
Veurn is e stad en gemeente in 't nôordwestn va West-Vloandern. Der weunn doa bekans 12.000 menschn.
Dorptjes
Vô 1971 woaren da ollemoale zeêfstandiege gemeejntn. De meejste dorptjes zyn toenne by Veurn gevoegd. Outem, da bleef wel nog een endjige een aparte gemeejnte, woa da De Moern een deelgemeejnte va werd en de tweeliengdorpn Vinkem en Wulverinkem werdn 'tope de nieuwe gemeente Bôovoowrdê. In 1977 werdn dat ôok ollemoale deelgemeejntn vâ Veurn.
Veurn grenst an deze parochies:
Renée
Renée Sys, artiestenoame geweune Renée, (Assebroeke, 10 januoari 1984) is e West-Vlamsche zangeresse en liedjesschryfster. Ze groeide ip in Syseêle en weunt nu in Drongen.
Guido Gezelle
Leven & werk
Guido Gezelle het ook West-Vlamsche volkswoordn en uutdrukkiengn ipgeschreevn vo te bewoarn vo 't noageslacht. Je zou zelfs een verzoamelienge angeleid hen van de woordn die zyn biechteliengn gebruuktn vor under erotische zoundn te beschryvn. Een van zyn volgeliengn, Leonard De Bo, het van "de levende stemmen der taal" 't West-Vlaamsch Idioticon gemakt. Gezelle had ook een tydschriftje: "Loquela", "een blad voor eigen Vlaamsche liefhebberije en voor eigen Vlaamsche taalgeleerdheid".
Rudolf van West-Francië
Rudolf was e zeune van hertog Richard van Bourgondië en Adelaide van Auxerre. Je trouwde met Emma, dochter van keunienk Robert I van West-Francië. Under twi jounges zyn jounk gestorvn.
Arroundissement
In België zyn der bestuurlikke, gerechtelikke en kiesarroundissementn, die dikkers 't zelste groundgebied èn moa nie oaltyd.
Raversyde (provincioal domein)
Bezienswoardigeedn
Olles da me Raversyde te moakn et, e ze pleksje gekreegn in 't doming:
Gouda
Gouda is e stad en gemeente in 't oostn van d' Hollandsche provinsje Zuyd-Holland.
Astronomie
't Woord astronomie komt van 't Grieks αστρονομία (astronomia), e soamnstellienge van άστρον (astron, sterre of sterrebeeld) en νόμος (nomos, wet).
23 november
23 november is den 327stn dag van 't joar (328stn dag in e schrikkeljoar) in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 38 doagn toet 't ende van 't joar
Anselmus Adornes
Ip 7 december 1482 makte Adornes een nieuw testament omdat ’n vrêesde vo z’n leevn. Je wilde begroavn wordn in de Sint-Michaelkerke neffest ’t kastêel van Linlithgow. Kort doarip wierd ’n in een klôoster vermôord binst een pelgrimstocht deur Schotland.
Tettienk
Nut
't Zyn oek styf vele bêestn die tettienks eetn, lik de meireloars en aar veugels en mols.
Achille Van Acker
Z'n grotste verdienste was da tie 't sistèm van de Sociale Zekerheid eit ip z'n poaten gezet, wa datter toe vandage vooren gezorgd eit da vil geweune menschen an d'ormoe ontsnapt zien.
Je was ook lid van de loge (Vriemetseloarie).
Cardiff
Toet an 't begin van de 19e êeuwe was Cardiff moar een klêen stadje, moar in de lôop van de volgend' hounderd joar toet een grôotstad uutgegroeid, vôrnamelik as een haavn voa den export van kooln. In 1905 is Cardiff toet een city uutgeroepn, en in 1955 wierd het den hoofstad van Wales.
Middelêeuwn
right|thumb|300px|Graveure van Cardiff Castle In 1081 hèt Willem de Veroveroare een kastêeltorre gebouwd binn de meurn van 't Romeinse fort. Sedertdien is Cardiff Castle olsan 't center van Cardiff gewist. In de negentiend' êeuwe is 't kastêel vele veranderd en uutgebrêed in den tyd van den derde markies van Bute en zyn architect William Burges.
Geografie
Flatholm, een eiland in 't Bristol Channel, behôort ook toet 't gebied van Cardiff, en is een nateurreservoat voa zêeveugels.
Kalle met den oak
Vroeger wierd er verteld an de joungns da ze nie te dichte by ’t woater mochtn kommn en ook nie in een woaterpit mochtn kykn. Anders zou Kolle under d’rin trekkn mè z’n oak.
13 juni
13 juni is den 164stn dag van 't joar (165stn dag in e schrikkeljoar) in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 201 doagn toet 't ende van 't joar.
Harry Mulisch
thumb|Harry Mulisch Harry Kurt Victor Mulisch (Haarlem, 29 juli 1927 - Amsterdam, 30 oktober 2010) was een Hollandsche schryver. E wos êen van de Grôte Drie (tope me Reve en Hermans).
Taxonomie (biologie)
Taxonomie es de noame dan ze in de biologie geevn an de weetnschappelikke ordenienge van levende organismen. 't Word es ofkomstig van 't Grieks taxon (groep). Taxonomie verwyst nie ollene na d'indelienge zevve, moa ook na de methode da je gebruukt vo in te deeln.
Taxonomie van 't Ryk der Bêestn
De Latynsche weetnschappelikke benoamienge stoat tusschn aksjes.
Afsproakn vo de SV categoriebenoamiengn:
Alphonse Six
Carrière
D'Europese competices werden ounderbroken deur d'Êestn Weireldoorloge e Alphonse, die lansier wa, moest were ounder de wapens in ogustus 1914. Je sneuvelde ol achter 4 dagen in Boutersem.
Raoul Servais
thumb|Raoul Servais vor êen van zyn schilderien (2014) Raoul Servais (Ostende, 1 meie 1928) es ne têkenfilmmoaker. Je weunt nu in Leffienge. J' es ofgestudeerd an de Keunienklikke academie vo Schône Kunstn in Gent, woar dat ie loater in zyn leevn een richtienge 'Animoatiefilm' gestart eit (1963).
Vlaamse Televisie Maatschappij
VTM (Vlaamse Televisie Maatschappij) is e commercieeln televisiezender in Vloandern die is opericht op 1 februoari 1989. Ie makt ounderdêel uut van de Vlaamse Media Maatschappij (VMMa).
Temptation Island
West-Vlamingen ip Temptation Island
Lik in vele van da sôorte programma's spryngen de West-Vlamingen der nateurlik uut. Van de joare zyn der Gringo en Siska uut de streke van Kortryk die de show steeln. Gringo, die buldozer-machinist is en kieper by Dede-Vichte, volt voaral ip deur de creatieve maniere woarip dat ie West-Vlams combineert me slang-Iengels. Een vôorbild dovan is "'k E me gejeund. Toan benne 'k relaxed, ok me nie jeune ton benne 'k pist en doe 'k toan roare". Een andere fraze die de fans lange bezig hoeden eet van em was "Talk to the hand, 'cause the face don't wonna hear it anymore".
1928
1925 - 1926 - 1927 - 1928 - 1929 - 1930 - 1931 't Joar 1928 is 't 28e joar in de 20e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Sprienkoander
Uutzicht
't Zyn bêestn woavan dat 'n kop vavôorn plat is en z'en grôot' achterpôotn woamei dan ze verre kunn spriengn. Deur dan ze nunder vlerkn over makoar en over nunder pôotn wryvn, kunn ze leevn moakn (striduloasje). Surtout in de zommer ku j' dadde vele ôorn in geskantn.
Sioen Industries
Structuur
Sioen Industries bestoat uut 3 ofdêliengn:
Geschiedenisse
Jean-Jacques en Jacqueline Sioen Startten in 1960 een coatinglyne ip. In 1967 volgde een confectie-atelier, en begostn ze klêers te moakn, êest voo't binneland, moar loater voo't buutnland. In de joarn '80 ein ze een coatinglyne ipgericht, en begostn ze udder te diversifiëern. In de joarn '90 begostn de buutnlandse avontuurn, deur verschillige overnoames in Vrankryk, Ierland, Indonesië,... In 1996 gingn ze noa de beurse. De groei deur overnoames ging verrapt deure achter de milleniumwisselienge, woardeure da nen grôotn internationoale groep onstound. In 2020 et Sioen angekondigt vo van de beurse te goan.
Wassenaar
Wassenaar is e plekke en gemeente in d' Hollandsche provinsje Zuyd-Holland. 't Is oenderdeel van de Metropoolregio Rotterdam-Den Haag. De burgemêester Leendert de Lange i van de VVD.
Carl Decaluwé
Diplome en zen jirste jobs
Decaluwé oalde e licensje economische oardrikskunde oan de Rijksuniversiteit Gent. Doarachtr, in 1984, werkte ie telkns e joar vo stad Kortryk, 't Europees Parlement en 't ACW. Bist ze studies wastie wok actief bie 't Katholiek Vlaams Hoogstudentenverbond. Vanaf 1989 wa Decaluwé bestuurslid van de Vloamsche Usvestingmoatskapie, waar datie wok ondervoorzitter wa tuschn 1995 en 2000.
Polletieke carriere
Van 2001 tot 2012 was Decaluwé wok nog lid van de gemjinteroad van Kortryk.
Vanaf 2012, volgde Decaluwé Paul Breyne op als gouverneur van de provinsje West-Vloandern. Tiddns zin eerste wekn, plande ie een erdenkinge voor de rampe me de Herald of Free Enterprise door bist en oefeninge me ne Sea King emzelve te loatn zakkn en een krans in de zji te smittn ip de plekke van de rampe.
Privéleevn
Decaluwé es getrouwd en eeft 2 kinders. Ie houd van alles da me de zji en skeepsvoart te maken eeft.
Tielt
Tielt is e Belgische gemêente en stad in de provinsje West-Vloandern. Buutn Tielt zelve liggn der in de gemeente nog de deelgemeentn Oarsjele, Koanegem en Schuferskapelle. In 't hele weunn der mêer of 20.000 menschn in de gemeente.
Periferien van Grieknland
right De periferien van Grieknland (Grieks: περιφέρειες, periferiës) zyn de 13 administratieve regio's van 't land, woarvan dan der neegn ip 't vasteland liggn en viere uut eilandn bestoan.
Lêge Landn
Diene terme es den dag van vandoage nog osan gebruukt voe die drie landn t'ôpe an te duudn. Sinsn 'n Twiddn Weireldoorloge noemn ze die landn mêestol de Benelux.
Geschiedenisse
De productie en 'n andel van wulle èt vo de steejn van de Lêge Landn styf belangryk gewist. Deur dienen middeleeuwschn andel zyn steejn lik Brugge, Yper, Gent, Luuk, Leuvn, Mecheln, Brussel, Antwerpn en Utrecht welvoarend gekommn.
In 1477 zyn de Bourgondische bezittiengn in de Lêge Landn, de Bourgondische Nederlandn, deur 't uwelik van Maria van Bourgondië na 't Uus van Habsburg overgegoan, en achter heur dôod in 1482 begost de periode van de Habsburgsche Nederlandn.
Ôostkapelle (Zêeland)
Achter de Twidde Weireldoorloge is de plekke ountwikkeld toet badplatse lik Domburg en Zoutelande, mè 't dunegebied en de Nôordzêe dichte by.
Wendune
Wendune (officieel Nederlands: Wenduine) (ook Wyndune) is een dêelgemêente van de kustgemêente D'n Oane. In Wendune weunn d'r apeuprès 4000 menschn.
8 november
8 november is den 312stn dag van 't joar (313stn dag in e schrikkeljoar) in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 53 doagn toet 't ende van 't joar.
Bergn ip Zoom
Bergn ip Zoom is e stad en gemeente in d' Hollandsche provinsje Noord-Brabant. 't Is één van d' oedste steedn van Holland.
Mario Danneels
Carrière
Moar de aandacht kwam vôorol omda ie mè êen zinneke et als êeste andurfde voo te klappn over de onechtelikke dochter van Keunieng Albert. Sedert 2004 weunt en werkt ie in Ierland als correspondent voo De Standaard en Radio 1. Ie eit ôok ol voo Humo geschreevn.
Robrecht III van Vloandern
Vrouwn en jounges
J'hertrouwde in 1272 mè Yolande van Bourgondië († 1280), gravinne van Nevers en weeuwe van Jean Tristan van Valois.
Zyn regerienge
Robrecht stierf in september 1322 en je wierd ipgevolgd deur zyn klêenzeune Lodewyk II van Nevers. Zyn zeune, Lodewyk I van Nevers, was twi moandn idder gestorvn. J'is begroavn in de Sint-Moartnskathedroale van Yper. thumb|left| De groavn van Vloandern in de Groavnkapelle van [[Kortryk. Van lienks: Robrecht III - Lodewyk I - Lodewyk van Male - Margaretha van Male mè Filips de Stoutn]]
Zwart Woater (riviere)
thumb|De riviere 't Zwart Woater in de provinsje Overyssel thumb|Zwart Woater by Hasselt in de provinsje Overyssel
Emile Claus
Van realisme noa luminisme
Emile Claus ligt begroavn in zynen eigen hof in Vyve.
Vliegpling
E vliegpling of de vliegpleine (Kortryk) is e plekke woa da vliegers kunn ipstygn en landn. E vliegpling è minstens een startboane, moa je kut er mêestol ôok hangars en terminals viendn. Der is dikkers ook nog e luchtverkeersleidienge voe 't vliegverkêer te regeln.
11 juli
11 juli is den 192stn dag van 't joar (193stn dag in e schrikkeljoar) in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 173 doagn toet 't ende van 't joar.
1651
1648 - 1649 - 1650 - 1651 - 1652 - 1653 - 1654 't Joar 1651 is 't 51e joar in de 17e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
Abdy Ter Doest
D'abdy èt e styf belangryke rolle gespeeld by d'inpolderienge van land in Vloandern, Zeeland (Saeftinghe) en Olland. Et wos ook van groot belang vo 'n andel in wulle mè de Vlamsche steejn.
Trappist Westvleteren
thumb|Van links na reks: Westvleteren 12, Westvleteren 8, Westvleteren Blond De Trappist Westvleteren (ouk wel enoamd 'Sixtus') is e trappist uut West-Vloandern. 't Is ebrouwn deur de poaters Trappistn uut Westvletern sedert 1839. Internationoale bierkenners die de Westvleteren ontdekt en, zeggn da de Westvleteren 12 't beste bier ter weireld is.
Beperkt anbod
In oktober 2010 rochte bekend dat de Poaters nunder bier ouk by de Colruyt gingn verkoopn. Z'addn geld nôdig vo de verbouwieng van d'abdy.
Jan van Luxemburg
Vrouwn en jounges
Jan van Luxemburg was styf goed in 't leggn van contactn met de machtign van Europa, te zien an de poziesje van zyn jounges.
Je trouwde twi kis. Êest in 1310 in Speyer met Elisabeth I van Boheemn, dochter van Wenceslaus II en zuster van Wenceslaus III van Boheemn. Under jounges woarn:
Pepeyn met de Bulte
Pepeyn met de Bulte blêef wel an 't hof van zyn voader en je was doa geirn gezien, ook deur bepoalde edeln die nie content woarn me de situoatië. Ze begostn in 792 met e komplot teegn  Karel den Grôotn. Ze wildn hem, zyn vrouwe Hildegarde en hunder drie zeuns vermôordn. Ze kostn Pepeyn overhoaln vo mee te doen, vor azo toch an zyn ipvolgiengsrecht te geroakn. Mo ’t plan mislukte en ze wierdn beschuldigd van hoogverroad en g’executeerd.
Bagynof (Brugge)
thumb|right|'t Bagynof van Brugge 't Bagynof van Brugge (in andere stikkn van de provinsje zeggn ze begynof) is in 1245 gesticht deur gravinne Margaretha van Constantinopel, dochter van graaf Boudewyn IX van Vloandern, die toet keizer van Constantinopel gekroand was achter de vierde kruustocht. thumb|left|Brugge no de pôorte van 't Bagynof
Psychologie
Ounstoan en groundleggers
Et begin van de Psychologie ols weetnschap wordt gesitueerd up ’t ende van de 19ste êeuwe os den Duutser Wilhelm Maximilian Wundt (Neckarau 16 ogustus 1832 - Großbothen (by Leipzig) 31 ogustus 1920) in 1874 z'n boek Physiologische Psychologie uutbrocht en vanaf 1879 lesse begost te geevn en te experimenteern in z'n laboratorium in Leipzig.
Bybel
Inoed
Hêel 't boek goat over de reloasche tusschn God (JHWH by de Joodn) en de menschn, van de scheppienge (Genesis) toet 't ende van de tydn (Apocalyps).
Oud Testament
thumb| Den Tanakh, den Bybel van 't joodndom thumb| Set van boekrolln woa da hêel den Tanakh ipstoat
Jan Guilini
Ols lid en zwempupil van de Brugsche Zwemkrieng wierd Guilini in 1928 kampioen van België in de crawl over de 400 m. In de periode 1930-1935 zette Guilini al de Belgische kampioenschappn en recordtydn over d' 100, 200, 400 en 1.500 m. crawl ip zyn noame.
Spoansche Successieoorlog
Anleidienge
Keizer Jozef I, die zyn voader Leopold I ipvolgde in 1705, stierf in 1711 en zyn broere Karel VI voldeg hem ip. ’t Frans leger was styf verzwakt en nu zoatn ze der mee in da de Spoansche trône noar Ôostnryk zou goan en da brocht were gevoar mee vo ’t evenwicht van Europa.
Islam in Nieuw-Zeeland
D' êeste islamitische organisoatie in Nieuw-Zêeland, de New Zeeland Muslim Association, is in 1950 ipgericht. 't Êeste islamitisch centrum is ipgericht in Auckland City in 1959. Den êeste moskee is gebouwd tusschn 1979 en 1980. In 1962 ist er een islamitische verênigienge ipgericht in Wellington, den hoofdstad van Nieuw-Zêeland. In 1977 ist er e derde islamitische organisoatie ipgericht in Christchurch, ip Zudereiland.
Hendrik I de Veugeloare
Van achter de môord ip Berengar van Friuli in 924 woarn der gin keizers me gekrôond gewist en in 962 krêeg Hendrik zyn oudste zeune Otto I were de keizerskrône. 't Ottoons Huus, te begunn by keunienk Hendrik I, wordt doadeure anzien ols den êeste dynastie die de keizers van 't Rôoms Ryk ipvolgde.
Marc Vervenne
miniatuur|Marc Vervenne Marc Vervenne (Yper, 16 april 1949) is e West-Vlamschn theoloog. E wos rector van de Katholieke Universiteit Leuvn van mei 2005 toet juli 2009.
Persôonlik leevn
J'es getrouwd met Christine De Roo en j'èt drie kinders, Hannes, Hilke en Bastiaan.
Hendrik I de Veugeloare
Zyn loater leevn
Je most hem surtout verdeedign teegn de Magyoarn (Hongoarn), die zyn ryk standvastig binn vieln.
Ferdinand van Oostnryk
In 1619 kwamt ie aartsbisschop van Toledo en kardinoal.
Verdrag van Verdun
thumb|400px|right Et Verdrag van Verdun uut 843 regelde de verdelienge van et Frankisch (of Karolingisch) Ryk achter den dood van Lodewyk den Vroomn in 840 over zyn drie zeuns. Die verdelienge van et Frankisch Ryk in 843 legde de boasis vo de polletieke entiteitn van vandoage, moar zorgde ook vo polletieke tegenstelliengn up et continent die vele eeuwn èn bluuvn deurn.
Charles Van Depoele
thumb|right|Charles Van Depoele Charles Joseph Van Depoele (Lichtervelde, 27 april 1846 - Lynn - Amerika, 18 moarte 1892) is den uutvinder van de trolley.
Terrebut
Uutzicht
De terrebut is één van de grotste platvissôortn. Je kut e meter lank wordn en bykan 30 kilo wegen. De kleur van de vis verschilt volgens de bodem woarover dat ’n zwemt, zandkleurig, bruungrysde, olyfgroen of dounkerbruun me vele vlekkn en puntjes. Z’n ounderkant is vuulwit. ’t Lyf is bykan round en bedekt me bênige knobbeltjes. J’et e grôte kop en bek en z’n ogen zittn ip de linkerkant. J’et één dorsale en één anale vinne. E terrebut kan 25 joar oud wordn.
Hoeiloart
Hoeiloart (officieel: Hoeilaart, oude spellienge: Hoeylaert) is e plekke en gemêente in de Belgische provinsje Vlams-Brabant. Inweuners wordn Hoeilanders of Doenders genoemd. De gemêente telt e goeie 10.000 inweuners. Hoeiloart is surtout gekend vo de kwêek van druuvn.
Sigarre
thumb|E sigarre E sigarre of sigare is e rolletje toebak met e toebaksblad der roend da dient voe te smoôrn. De gebruukte toebakssoôrtn zyn ofkomstig van landn lik Brazilië, Cuba, Dominicoanse Republiek, Honduras, Nicaragua, Java en Sumatra. Oe langer dan de toebaksbloarn droôgn, oe beter dan de sigarrn goan smoakn.
Bekende sigarreliefebbers zyn Fidel Castro en Winston Churchill.
Ostende
Verkèer en platsjes
E poar belangryke platsen in Ostende zyn 't Petit Paris; die name verwyst nog noa de tyd toun da Ostende twètalig was, 't Pêêrd (Leopold I pling), woa dat er e reusachtig standbèeld stoat van uze èeste keunink en 't Marie-Josépling. In 't centrum van de stad lig et Woapenpling met 'n schône kiosk in 't middn.
1472
1469 - 1470 - 1471 - 1472 - 1473 - 1474 - 1475 't Joar 1472 is 't 72e joar in de 15e êeuwe volgenst de christelike joartellienge.
840
837 - 838 - 839 - 840 - 841 - 842 - 843 't Joar 840 is 't 40e joar in de 9e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge. thumb|Einhard, Frankische gelêerdn
Richard Acke
Acke wos bevriend mè Stijn Streuvels en ie ountwierp de bandversierienge vo den achtstn druk van 't boek De vlaschaard en d' êeste uutgoave van den bundel Werkmenschen (1926). In 1929 gaf Drukkery-Uutgevery Steenlandt Jasmijnen uut, den êestn dichtbundel van André Demedts.
24 moarte
24 moarte is den 83stn dag van 't joar (84stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. Nog 282 doagn toet 't ende van 't joar.
Sigrid Spruyt
Sigrid Spruyt (Deurne, 24 moarte 1964) is e vôormoalige nieuwslezeresse van de VRT en is doa nog olsan journaliste.
Curiosamuseum
Et Curiosamuseum werd ipgericht deur Antoon Vanneste (Gilwe, 10 februoari 1915). Et was gevestigd in de Peperstroate 24 te Eule, en ’t ield er mee ip te bestoan oat de stichter-conservoator Antoon Vanneste overleedn es ip 6 november 2001.
Muzik was oalsan de grôte passie in ’t leven van Antoon. Dankzy zyn intresse en voardigie sloagdige ie derin om vele oude kapotte instrumentn were speelkloar te moakn.
Lodewyk van Gruuthuse
Vrouwe en jounges
Lodewyk was getrouwd mè Margaretha van Borselen, van e machtige oadellyke familie uut Zêeland. Ze was e dochter van Hendrik II van Borselen, die here van Veere en Zandenburg, Vlissiengn, Westkapelle, Domburg, Brouwershoavn was, en groaf van Grandpré. Lodewyk zoudt acht joungers g’hed hen w.o. ook e bastoarddochter.