cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
La Visschersbende
thumb|Carnaval in Duunkerke thumb|Ambiance
Askoy II
Geschiedenisse
Den bôot (20 m lank, 5 m brêed en 40 ton) is in 1960 gebouwd deur d'Antwerpsche scheepswervn Van de Voorde in ipdracht van den architect Hugo Van Kuyck. In de joarn 70 krêeg Jacques Brel de zeilmicrobe te pakkn en in 1974 kwamt 'n noar Antwerpn en wierd 'n smôorverliefd ip den Askoy II. J'het hem ton ook gekocht vo z'n weireldreize. E joar vo dat 'n stierf hèt 'n z'n bôot were verkocht. Achter e poar kêers van eigenoare te zyn veranderd is den bôot serieus beschoadigd in e zwoare storm en uutendelik gestrand in Baylys Beach.
Oudenoarde
Oudenoarde (officieel: Oudenaarde) is e stad in de provinsje Ôost-Vloandern ten zuudn van Gent, geleegn langs de Schelde en an de rand van de Vlamsche Ardenn. De stad telt à peu près 31.000 inweuners.
Prinsenhof (Brugge)
Van ’t ende van de 13e eeuwe weunde de groaf van Vloandern ol ip die plekke en in de 14e eeuwe wierd er vele bygebouwd. In de 15e eeuwe was ’t domein styf uutgebreid en uutgebouwd tout e luxueus paleis.
De 14e eeuwe
Vodien verblêevn de groavn ip den Burg, mor ip ’t ende van de 13e eeuwe wierdn de gebouwn van de groaf overgepakt deur ’t stad. In ’t begun van de 14e eeuwe haad de groaf e nieuwe sgraven woninghe. Den ingank was langs e pôorte in de Noordzandstroate.
Filips de Goein
Territorioale uutbreidiengn
Van 1405 wast 'n groaf van Charolais en j'erfde in 1419 't hertogdom Bourgondië en de groafschappn Vloandern, Artois en Franche-Comté van ze voadre Jan zounder Vrees. Ton et 'n in 1430 't hertogdom Broabant, Limburg en Lothier der zelve by gevoegd en in 1432 't groafschap Henegouwn, Holland en Zêeland. Je was ook markgroaf van Namen van 1429 en hertog van Luxemburg van 1443. J'et da kunn doen deur gebiedn up te koopn, te ervn of e kêer etwuk te verovern.
Reloatie mei Vrankryk
Z'n familie wa gêen goeie moatjes met de keunienk van Vrankryk, en 't et van tydn ne kêer ôorlog van gekommn. Z'en zyder ton een alliantie geslootn me de keunienk van Iengeland binst de Ounderdjoarige ôorlog. Zyn voadre et Parys kunn belegern moa je wierd tonne vermord deur de Fransche. Filips wa nie zo te doene vor ôorlog en j'et tonne een bestand geslootn met de keunienk, woar dat y em e schone party ground et kunn steekn in de Picardië. Je most toun wel bekenn dat de keunink van Vrankryk zyn boas was.
Lodewyk van Male
Rivaliteit tusschn Brugge en Gent
In 1379 begostn de Gentsche ipstandn teegn hem, ounder leidienge van Filips van Artevelde.
11 juni
11 juni is den 162stn dag van 't joar (163stn dag in e schrikkeljoar) in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 203 doagn toet 't ende van 't joar.
Kortryks
i
In Zuid West-Vlaanderen worden korte ie-klanken i uitgesproken: ZOWV: Mijn overleg => min overleg, volglijst=> volglyste, mensen => minsn
Sint Lauwers
Sint Lauwers wos tout 1966 e zelfstandige gemêente, ton da 't ipgienk in de gemêente Middelburg.
Finland
Liggienge
Finland is e Scandinoavisch land, 't ligt dus in 't nôorn van Europa. Teegn Finland liggn der 3 lann: Zweedn, Nôorweegn en Rusland.
2007
2004 - 2005 - 2006 - 2007 - 2008 - 2009 - 2010 't Joar 2007 is 't 7e joar in de 21e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Sociaal-Liberale Partij
thumb|right|Logo van Spirit Sociaal-Liberale Partij (ofgekort SLP) wos e Vlamsche lienks-liberoale polletieke party, actief toet 't ende van 2009. De party noemde Spirit toet de 19stn april 2008. Da stound voe "Sociaal Progressief Internationaal Regionalistisch Integraal-democratisch en Toekomstgericht".
Geschiedenisse
De party es ountstoan uut de ter ziele gegoane Volksunie en de politieke bewegienge ID21. Als gevolg van de gestoage achteruutgang van de Volksunie ip 't ende van de êenentwintigste êeuwe, wos er veel onênigheid gesloopn in de party. Der woaren twêe strômiengn: een nationoal-conservatieve (ounder leidienge van Geert Bourgeois en een links-liberoale (ounder invloed van Bert Anciaux en Geert Lambert). De standpuntn laagn te verre uut elkoar en nen split wos ounvermydelik: ip 13 oktober 2001 werd beslist om uut mekoar te goan. Spirit wos een groeperienge van de vôrige links-liberoale fractie binnen de party. Onder andre om probleemn me de kiesdrempel te vermydn, ein ze een kartel angegoan mè en lienkse party: de SP.a.
Verkooznn
Olhoewel ze een klêne party woarn, han ze deur under strategische alliantie toch veel verkooznn:
Magdalenakerke (Brugge)
De Sint-Magdalenakerke is den ipvolgre van de Sint-Catharinakerke die in 1578, os Brugge een Calvinistische stad was, wierd afgebrookn. De prochie Sint-Catharina was in 1270 ipgericht ols een dochterprochie van Onze-Lieve-Vrouw, en viel zowel binnen ols buutn de stadswoln.
Ounderdjoarigen ôorlog
't Ende
Up e bepoald moment komt er e boeredochter, Jeanne d'Arc, na voorn die peist da ze angesprookn es deur God vo Vrankryk te bevryen. Z'attakeert d'Iengelsche en zorgt er voorn dat er een nieuwe keunienk wordt gekroond in Reims. Op da moment start er ook een guerillastryd in Bretagne. De doagn van d'Iengelsche zyn geteld, en ook de Bourgondischn Ertog Filips den Goein sluut vrede met de keunienk van Vrankryk. Oewel Jeanne d'Arc gearresteerd en verbrand wordt in Rouen, kunn de Fransche d'Iengelsche definitief verdryvn in 1453.
Edward Boys
Edward Boys (°1785 - +1866) is surtout bekend van 't boek dat em schreef in 1827 over z'n ontsnappinge in Vrankryk in 1808 en z'n vlucht te voete deur Vrankryk en Vlaandern voun uutendelik via gasten van Zuunkerke 't Kanoal over te geraken.
Uutgever Luc Vanhaecke uut Brugge gaf in 2005 een vertalinge in 't Nederlands uut. Ie zorgde voe correcties gebaseerd ip een uutgebreid archiefounderzoek.
Meer lezen
BOYS, Edward, Mijn lotgevallen in Frankrijk en Vlaanderen (1803-1809), vertaald en toegelicht door Luc Vanhaecke, Brugge, 2005.
18 (getal)
Achttiene is 't getal 18, e natuurlik getal achter zeevntiene en voorn neegntiene.
Thomas Hardy
Leevn
Hardy hield ip mê proza te schryvn achter da Jude the Obscure (1895) en ook Tess of the d'Urbervilles (1891), veele teegnwiend a gekreegn, verzekers vô de duudlyke stellinge tegen 't trown, en de vô dien tyd oenzeedlikke inoed.
Münster
Geschiedenisse
De noame Münster komt van 't Latyn "monasterium" (klôoster) en refereert an d' iprichtienge van 't bisdom Münster deur Karel de Grôotn in d' 8e êeuwe van 't joar 793. Den êeste bisschop wos "Liudger". Binst de middelêeuwn wos Münster e bloeinde Hanzestad. In 't joar 1127, 1197 en 1383 woarn der grôte stadsbrandn in Münster. En in 't joar 1382 van de 14e êeuwe wordt Münster getroffn deur de pest woadeure dat er duuzende burgers stervn.
Thomas Hardy
Leevn
Achtr de dôod van z'n êeste wuuf Emma Gifford in 1912 -ze woarn 38 joar getrowd- êrtrowde y mê Florence Dugdale. Undr uus, genaamd Max Gate, in Dorchester, deur Hardy zeive oentworpn, moa vrêe oengerieflik, wierd e beevoartplatse vôr andre schryvers, lik vô Siegfried Sassoon en Thomas Edward Lawrence.
Hardy blêef in de weere toe ip êenigte daagn vo zyn dôod. Zyn begraavinge, ip 16 januoari in d' Abdy va Westminster, was noga e poespas. Zyn famielje en zyn môatn addn êm lievre zien begraavn in Stinsford, moa zyn gemachtigde uutvoerdre Sir Sydney Carlyle Cockerell, stoendr ip dat zyn asse zou begraavn wordn in "den hoek van de dichtrs", in d' Abdy va Westmienstre. D'r wierd ip 't ende oovrêen gekomn da Hardy zyn êrte in Stinsford zoe meugn rustn.
Münster
Bekende Münsternoars
In de binnestad van Münster stoan een antal monumentoale uzen, kerkn en e roadhuus.
Koen Mortier
In 2007 droaitn zyn êestn langspeelfielm, Ex-drummer, ebaseerd op e boek van Herman Brusselmans. De critici zyn verdêeld: vele vin 't crapuleus, ander vin 't e mêesterwerk.
Congress
Geschiedenisse
Congress beguste in 1993 en ze vieln rechtet up deur dan ze e miengelienge speeldn tusschn old skool hardcore en thrash metal.
Georgië
Georgië (Georgisch: საქართველო, Sakartvelo) is e land in de Kaukasus in Eurazië. 't Wordt in 't west'n begrensd deur de Zwarte Zêe, in 't nôord'n deur Rusland, in 't zuud'n deur Turkeye en Armenië, en in 't zuudôost'n deur Azerbeidzjan. D'n hoofdstad en grotste stad is Tbilisi.
1982
1979 - 1980 - 1981 - 1982 - 1983 - 1984 - 1985 't Joar 1982 is 't 82e joar in de 20e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Avalonia
Ontwikkelienge
De rotsn die loater Avalonia wierdn zyn begost as 'n vulkanischen eilandenboge die mê Gondwana ê gebotst, tussn 730 en 570 Ma, en laagn ton up een brêedtegroad van 60°S. Loater, in 't vroege Cambrium (± 530 Ma) braak Avalonia los van Gondwana en reisde noa 't nôordn woada 't an 't ende van 't Ordovicium (± 440 Ma) mê zyn ôostenkant teegn Baltica gebotst et. In 't loate Siluur en 't begin van 't Devoon (400 - 390 Ma) êt den uutgestrekte westnkant van Avalonia (dat ton ol tope mê Baltica bewoog) in kontakt mê Laurentia gekomn. 't Gevolg doavan was den Caledonischen orogenie. In de Krytperiode, braak Laurasia up met d' openienge van de Atlantischen Oceoan, wa da betêeknt da sommige dêeln van Avalanonia nu in Nôord-Amerika en andere in West-Europa gevoundn wordn.
Maniërisme
Achter 1520 begostn d'r mêer en mêer kunstenoars te breekn met ’t classicisme van d’Hoogrenaissance. Ze wildn e mêer persôonlikke, expressievn styl creëren. Ze pastn de klassieke elementn, vormn, moatn en proportieschema’s ip ‘n eign maniere toe in under werk. En in teegnstellienge tout de kunstenoars van de Renaissance, die under an de klassieke regels hieldn, brochtn de maniëristn under ideeën en emoties mêer tout uutdrukkienge.
Genteledyk
Tourisme
Tusschen Blanknberge en Brugge is 't er een veloroute uutgestippeld die genoemd is noa de Gentele: de Genteleroute.
Zuudschôte
Zuudschôte (Nederlands: Zuidschote) is de klinste dêelgemêente van Yper me ze 300 inweuners. In 1971 wos 't ol e stik van Boezienge ekomn en 't gienk 1977 mei met die parochie over in Yper. Ounder Zuudschôte volln oek de gehuchtn Stêenstroate en Lizern.
Walewein
’n Tocht (verze 243-11062)
Walewein moet eest êentige droakn vermôorn en e brêe riviere oversteekn, voorn at 'n da schakbord viendt by keunieng Wonder en ze zeune Alisonder. E vroag et spel, mo ze wulln ’t ollêne geevn at 'n ‘’ ’t zweird met de twêe goudn riengels’’ briengt.
Were in Carlioen (verze 11063-11198)
Walewein kut da schakbord nor Arthur geevn en ne vertelt wuk dat ’n ollemoale teegn ekomn is. ’t Stoa wel nowwers in of dan Walewein en Ysabele trouwn (messchien wuldn de schryvers der gin ende goed, ol goed va moakn).
Odo I van West-Francië
J’is surtout bekend deurdat ie hem goed verdeedigde teegn de Vikings binst de beleegerienge van Parys (885-886). Je kost under ton acht moandn teegn houdn. Vo die reedn wierd ie achter den dôod van Karel den Dikkn verkoozn tout keunienk van West-Francië.
Carolus Linnaeus
Levensloop
Linnaeus' vader was ne dominee die wilde dat z'n zeune theologie zou studeren. Uuteindelik deit em medicynn.
Raymond Brulez
Carrière
Van 1936 toet 1938 werkteget ie by de nationoale radio-omroep in Brussel als literair adviseur en van 1945 toet 1960 als directeur van de Vlamsche gesprookn uutzendingn. Je makte de groundige veranderinge van de instellinge mee: êest NIR, ton BNRO en loater BRT.
Toungern
Toungern (officieel: Tongeren) is e stad in 't zuudn van de provinsje Limburg. De gemêente telt e klêne 30.000 inweuners. 't Is d' oudste stad van België (15 v.Chr.).
Emile Buysse
Leven en werk
Emile Buysse was de zeune van een oofdounderwyzer in ‘t Zeeuws-Vlamsche stadje Sluus. Vanof 1937 giengt ’n in Brugge weunn. Je was styf g'interesseerd in de toale en cultuur van zyn geboortestreke en ‘t West-Vlams. Binst de Twidde Weireldoorloge ad Buysse sympathie vo ‘t Duutsche nationaalsocialisme, surtout ‘t heem- en volkskundig aspect van die ideologie. Je publiceerde van 1940-1944 in De Waag, een blad da pro-Duuts was, ounder de pseudoniem Gwyde de Vlaeme. Je publiceerde artikels over heem- en volkskunde in de Provinciale Zeeuwse Courant. Je schrêef ook een poar streekromangs in ’t West-Vlams. Je was redacteur van Nederland, in ‘t Vlaams Weekblad schrêeft ‘n vanof 1975 de rubriek Onder het Belfort en ne publiceerde in Neerlandia, Op den Uitkijk en Elckerlyc. Emile Buysse dei ook ‘t radioprogram Van het oude vaatje ip BRT-Kortryk.
Bibliografie
Proza: Vertoalienge:
Zêebrugge
De zêeoavn
thumb|left|250px|[[Brugge en 't haavngebied van Brugge-Zeebrugge (in 't roaze)]] Zêebrugge eit e schôon strange moar is voral e grôte zêeoavn. In 1878 ountwierp ingenieur barong De Maere van Aertrijke e plan vor e kanoal dat Brugge me de zêe moste verbiendn. In 1895 anveirdege 't parlement da plan. In 1896 begostn de werkn die deurdegen toet in 1907. D'r wierd e binnenoavn angeleid in Brugge, e kanoal van 11 kilometers lank, 70 meters brêed, en 8 meters diepe. D'r is ton ôok 'n oavndam angeleid van 2,487 kilometers lank en 50 meters brêed. De sluze in Zêebrugge was 256 meters lank, 20 meters brêed en 9 meters diepe. Binst de twêede Weireldoorloge is den oavn verwoest. Achter den ôorloge en ze d'oavn ton were eripgebouwd en verder vergrodderd, woamee dat 't nu de modernste en twidde grotste oavn van België is en één van de modernste van Europa. thumb|800px|Zicht van den ôosteliken dam van de haavn van Zêebrugge, gezien van 't strang van Heist.
Boeknneute
thumb|Oentbolsterde oengepelde boeknneutn. E boeknneute, boekeneute of boekrneute is de vruchte van de beukeboom. 't Is e klêen drieoekig nutje, e dopvruchte, woavan da de vruchtwand veroet is, lik by d' oazlneute, den êekle en by de kastaje. De nutjes wordn oemslootn deur e naptje, da gevormd wordt uut de vruchtbloadn en de schutbloadn. In iedre naptje zittn dr 2 nutjes. O de nutjes rype zyn goat 't naptje oopn in vier dêeln en volln de boeknneutn ip de groend. De boekenneutn worden oendre andre  verspreid deur êekôorns, die ze gebruukn vor undre wientrevôorroad.
De boeknneutn zyn ook vo de mensch eetboar (mo ze zyn in grôote oeveeleid wê vergiftig) en ze zyn in 't bus te vienn, in 't byzoendre in de moandn oktober, november en december. Ze zyn row 't eetn of gebakkn  mêt e kloentje beutre. Vroegre wierden z' ook lik  meel an de zwyns gegeevn.
Quaternioonn
'n Quaternioon is 'n uutbreidinge van de complexe getalln. In de plekke van 2 dimensjes zyn d'er 4. D' algebra van quaternioonn is gemakt deur William Rowan Hamilton.
Unie van Utrecht
thumb|right|De [[Spoansche Nederlandn mè de Unie van Utrecht en de Unie van Atrecht.]]
Metal (muzik)
Metal is en muzikgenre da ountstoan es in ’t Verênigd Keunienkriek in de jaren ’70. Groepn lik Led Zeppelin en Black Sabbath zyn da mee begunnen. In Metal wordt er vele gezongn over religie, moatschappy en macoabere ounderwerpn.
JIM
thumb|JIM logo
JIM (vroeger JIMtv) is ne muzik en joungernzender van de VMMa en is ipgericht gewist ip 2 april 2001 lik JIMtv. In d'êeste uutzendingn kwamn ol de mensn hunder vôorsteln die vo de zendre werktn.
Strip
Tekenoars en scenaristn
Bekende tekenoars: Hergé
Reeksn
Kuiftsje, Thorgal
Bollène
Bollène, ofte Bouleno in't Provençoals, es e Fransche gemêente in 't nôordn van 't departement Vaucluse, in de regio Provence-Alpes-Côte d'Azur, ip 't kruuspunt van de departementn Drôme, Ardèche en Gard. thumb|left|230px|De twidde plakkoate an den ingank van't stee stoat in 't Provençoals
Bollène is de plekke woa da den atleet Ivo Van Damme veroungelukt is in 1976.
Zandrakette
Uutzicht
De zandrakette es een ounipvollende plante, die overols groeit. Veel minsn zoent omschryvn als kruud. 't Koomt tot 30 cm grôot, en leeft een joar. De zandrakette bloeit in april en meie, moar ôok soms in ogustus en september. Ip de takskes stoat er van oundern een bitje oar. De bloarn zyn grysgroen, eivormig, me soms ne getande of soms ne gladde kant. De bloemkes zyn wit en koomn tot vuuf mm grôot. Z'ein vier meeldroadn.
1420
1417 - 1418 - 1419 - 1420 - 1421 - 1422 - 1423
500 v.Chr.
503 v.Chr. - 502 v.Chr. - 501 v.Chr. - 500 v.Chr. - 499 v.Chr. - 498 v.Chr. - 497 v.Chr. 't Joar 500 v.Chr. is e joar in de 5e êeuwe v.Chr. volgenst de pre-julioansche Romeinsche kalender.
Busschn van d' ooglandn van Newfoundland
Beschermienge
80 toe 90 ten oenderd van de streeke wordt vor oengerept anziene. Grôote gebiedn zyn beschermd. Dedeeze zyn:
VT4
miniatuur|Logo
François Lambert
All Drive Renting (ADR) wos e bedryf dat otto's vereurde ip lange termyn. François Lambert miek er reclame vôorn met e koersploeg voe profs, en e trok José De Cauwer an als sportdirecteur.
Belspel
Belspellekes weirkn ollemoale volgens een gelykoardig procedé: êest stelln ze een vroage die styf gemakkelyk es, en woarvan da iederêen zegt: da kanne kik iplossn. Moar nie olle bellers meugn meedoen, en der volgt mêestol een twêede veel moeiliker rounde.
Woestyngrondel
In 't aquarium
De eitjes ku je eventueel uutbroedn in een flesje me water uut da aquarium en da je goed belucht (luchtpompe) zodoanig da 't water goe circuleert. Je kut die eitjes gemakkelik losdoen van 't plafong met een pincette, je moe wel goed uppassen da je juste moa de echtingsdroan losdoet, want a je ni verzichtig zyt, ku je die eitjes beschadigen.
Lieven Verstraete
Carrière
In 1987 is 't ie gesloagd vo 't latste grôot journalistnexoamn van de BRT. Den 1e januoari 1988 begost ie by de radionieuwsdienst, êerst by 't nieuws 's nuchtends tegoare mè Johny Vansevenant en loater kwam 't ie Europees verslaggever.
Liar
Liar is e West-Vlamschn metalcoreband die tope met Congress de belangrykstn verteegnwôordiger van de H8000-hardcorescene wos. Z'en bestoan toet in 2006 en sedert september 2008 zyn ze were actief.
Geschiedenisse
In februoari van 1997 kwaam Invictus uut, e ploate die nog ossan 't beste van Liar ôois enoemd is. 't Is oek nog ossan e vôorbeeldploate voun de hêle metalcorescene. Ze mustn verre overol speeln, in verre hêel Europa en in Japan.
't Deurde toune were nie ol te lange vôorn at er were e CD uutkwaam: Deathrow Earth. E trok nog mêer no metal en 't woarn mêer en mêer metalheads die Liar begustn checkn. Organisatôorn van metalfestivals begustn nunder oek te vroagn en ze mustn oundermêer speeln in 't vôorprogramma van Bolt Thrower en up Dour.
Lijssenthoek
Lijssenthoek is 't twidde grotste Iengels kerkof in 'n Westoek (en Belgie), achter 't Tyne Cot.
Plakkaat van Verlatinghe
Plakkaat van Verlatinghe
De plakkoate wos gebaseerd up middeleeuwsche charters die rechtn goavn an de steejn, lik et Charter van Kortenberg van 1312 en de Blyde Inkomste van 1356. De stoatn verkloarn in die plakkoate da hundern vorst Filips II hunder rechtn en vryheedn hèt geschoundn en verkloarn zynen troon lik verloatn.
Belang
Feitelik wos datte en eenzydige ounofhankelikheidsverkloarienge van de deelnemende stoatn an de Unie van Utrecht da geresulteerd hèt in 't ountstoan van de Republiek. Die verkloarienge kadert binn ne breedn context van de rebellie in de Nederlandn tegen de Spoansche troepn dan hier gelegerd woarn achter 'n desastreuzn beeldnstorm van 1566. In die periode hèn de Spanjoardn 't grotste deel van Vloandern en Broabant heroverd up 't Stoats leger van de Unie van Utrecht. Eén van de gevolgn hiervan wos 't ountstoan van de generaliteitslandn Stoats-Vloandern en Stoats-Broabant (de stikkn dan stoats zyn gebleevn).
Oarelbeke
Olgemêen
Oarlbeke ee vrji vele van zyn ziele verloorn oanze een grôot dêel van 't centrum ofgebrookn een vwor Oarlbeke radikoal in twêeen te snyen deur de grwute Gentske boane. Moa nu trachtn ze er were t'verkêer dervan te krygn en er een smoal boantje van te moakn.
Toale
Het dialect van Oarelbeke ès typies en gemakklik 't erkenn. 't Mêest ipvoallnde è de dubbele ountkennienge lik in 't Afrikoans, bevôorbeeld: "Ge moe nie sloan nie". En de lange klanken moej nog e bitje rekken.
Maleisië
Maleisië (Maleis: Malaysia) is e land in 't zuudôostn van Azië. 't Wordt gescheid deur de Zuud-Chineesche Zêe in twêe aparte dêeln, West-Maleisië of 't Maleisisch schiereiland en Ôost-Maleisië of Maleisisch Borneo. 't Maleisisch schiereiland grenst in 't nôordn an Thailand. Ôost-Maleisië ligt ip 't eiland Borneo en grenst an Brunei in 't nôordn en Indonesië in 't zuudn. thumb|left|Koarte van Maleisië
D' hoofdstad is Kuala Lumpur moa 't administratief center is de nieuwe stad Putrajaya. Andere steedn zyn George Town, Ipoh, Kota Kinabalu, Kuantan, Kuching en Tanah Rata. Maleisië bestoat uut dertiên dêelstoatn (Negeri) en drie federoale territoria (Wilayah Persekutuan).
Filips den Stoutn
Achter 'n dôod van zyn schonvoader in 1384 kwamt 'n groaf van Vloandern, Nevers, Artois, Rethel en Franche-Comté en van 1390 groaf van Charolais.
1740
1737 - 1738 - 1739 - 1740 - 1741 - 1742 - 1743 't Joar 1740 is 't 40e joar in de 18e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Isomo
thumb|Een brokke isomo Isomo is een sorte van styf lichte, witte kunststoffe, die styf vele gebruukt is. De noame isomo is ofgeleid van den West-Vlamse merknoame Isomo, wuk da en afkortienge is van Isolation moderne.
Grôte Markt (Brussel)
Binst de Neegnjoarign Oorloge wierd Brussel den 13n, 14n en 15stn ogustus 1695 deur Fransche kanongs en mortiern gebombardeerd. Achter de beschietienge stoendn allêne moa de meurn en de torre van 't stadhuus en 't Brôodhuus nog rechte.
Tusschn d' Heuvelstroate en d' Hoariengstroate (Nôord)
thumb|no 20-28
Pieter Appelmans
thumb|Beeldngroep mè bouwmêester Appelmans an d' Onze-Lieve-Vrouwekathedroale van Antwerpn Pieter Appelmans (1373 – 16 meie 1434) was één van d' architectn van d' Onze-Lieve-Vrouwekathedroale van Antwerpn.
1927
1924 - 1925 - 1926 - 1927 - 1928 - 1929 - 1930 't Joar 1927 is 't 27e joar in de 20e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Gebeurtenissn
thumb|Mode in 1927
Bevern (Roeseloare)
Geschiedenisse
Loater wos Bevern toet 1960 e rustig boeredorptje met één grôot bedryf, de carrosserie Jonckheere. Vanof 1960 is Bevern styf veranderd. In de plekke van 't stoasjekwartier kwamt er een industriezone, "Roeselare-Noord" en in 1987 e bedryvncentrum woa dan begunnende zelfstandign under bedryf voorlopig kunn ipstartn.
Woatou
Beziensweirdigheedn
In de 16e êeuwe is de kerke verbouwd ewist noar e hallekerke in gotische styl.
thumb| [[Ommelbier]]
Woensdrecht
Woensdrecht is e dorp in Noord-Broabant. Ze telt 1589 inweuners. Ze legt in de Gemeente Woensdrecht nie verre van Hoagerheide e Ossndrecht. Woensdrecht is geleegn an de Braobantse wal.
Filips V van Spanje
De Spoansche Successieoorlog
Karel II van Spanje ha gin trôonipvolger. Je stierf in november 1700, mo kort vo zyn dôod haad ‘n Filips van Anjou angeduud ols ipvolger. D’Europeesche grôotmachtn woarn oengerust dan de keunienkrykn Spanje en Frankryk oender êen keunienk van ’t huus Bourbon zoun kommn, woadeure dan de machtsverhoudiengn in Europa styf zoun verstôord wordn.
In 1701 brak de stryd los.
Vrouwn en joenges
Filips trouwde in november 1701 in Figueras mè Marie-Louise Gabrielle van Savoye. Z’haan vier zeuns:
J’hertrouwde in december 1714 in Guadalajara met Elisabetta Farnese van Parma. Z’haan zeevn joenges:
Lanceloot Blondeel
Z’n oeuvre bestoat uut schilderyen, têkeniengn, ountwerpn van patrôonn vo tapytn, glasroamn, beeldn en bouwwerkn, w.o. de bekende Keizer-Karelschouwe van ’t Brugsche Vrye, die te bezichtign is ip de Burg. Die schouwe is 'n erinnerienge an d'overwinnienge van Karel V in de slag by Pavia. Je makteg ôok landkoartn woavan dan der twêe bewoard zyn in ’t stadsarchief van Brugge.
Blondeel weunde ’t grotste dêel van z’n leevn in Brugge en van 1534 tout 1560 ad 'n d'r 'n eigndom in de Sint-Jorisstroate, 26. Z’n dochter Anna trouwde in Brugge me z’n lêerlink Pieter Pourbus.
Luis de Requesens y Zúñiga
Luis de Requesens y Zúñiga (Barcelona, 25 ogustus 1528 – Brussel, 5 moarte 1576), was e Spoansche legeranvoerder en landvoogd van de Nederlandn binst de Tachtigjoarign Oorloge.
Zyn leevn
In 1574 schaftet ie de Tienstn Pennink en de Road van Beroertn of, vo de bevolkinge te poaien. Binst zyn periode wast er ’t beleg en ’t ountzet van Leidn en ook de slag ip de Mookerheide. Je startte vredesounderandelingn mè Breda die misluktn en je veroverde de steedn Oudewoater en Zierikzee.
Lotharius I
Zyn regerienge
In 823 wierd ’n nog e ki tout keizer gekrôond in Rome deur paus Paschalis I.
't Verdrag van Verdun
Omdan de drie nieuwe rykn nog gin noame an, wierdn ze regnum Hlotharii (ryk van Lotarius), regnum Caroli (of Karli) (ryk van Karel) en regnum Hludovici (ryk van Lodewyk) genoemd.
Vrouwe en jounges
Carloman (853): ounwettig thumb|150px|left| Denier van Lotarius I (840-855)
Zêesterre
De zêesterre of zeisterre (Asteroidea) es een klasse van de stekkervelbêestn (Echinodermata).
Eed van Straatsburg
Achterground
D’oorzoake van da conflict tusschn de broers log by keizer Lodewyk den Vroomn. Dien wilde perse da zyn ryk achter zynen dood t’ope bleef. Doarom werkte ie in 817 en uplossienge uut, de Ordinatio Imperii, woaby da zynen oudstn zeune Lotharius loater upperkeunienk van ’t hele ryk zou kommn en de joungere zeuns, Lodewyk den Duuts en Pepyn van Aquitanië, ounderkeuniengn.
By den dood van keizer Lodewyk in 840 eiste Lotharius, teegn olle idder gemakte ofsproakn in, toch were d’uutvoerienge van de Ordinatio Imperii, wuk da Lodewyk en Karel nie wilden. Lotharius probeerde via geweld gelyk te krygn moa verloor in 841 (Slag by Fontenoy) zwoar teegn zyn broers, die t’ope vochtn tegen em. Vo zeker te speeln, zwoorn Lodewyk en Karel in 842 den Eed van Straatsbrug. In dienen eed beloofdn ze plechtig vo mekoar osan by te stoan in under gevicht teegn Lotharius.
Duunbergn
thumb| Kerke H.Familie Duunbergn Duunbergn is e dêel van de kustgemêente Knokke-Heist in West-Vloandern. Tusschn Heist en Duunbergn ligt et 10 hectare grôot "Directeur-Generaal Willems park" in feite e domeinbus en gedêeltelik dunegebied.
Eed van Straatsburg
Den tekst
Ier es et stik uut et manuscript mè den Oudfranschn tekst en en onbewerkte omzettienge:
Baltische Zêe
Geschiedenisse
De Ôostzêe is êeuwn lank vo d' omliggnde landn e belangryke zêe gewêest vor an commerce te kunn doen. Ook vor Holland bracht den handel met de landn round de Ôostzêe mêer geld up of met de VOC.
Bomkapelleke
Erdenkinge
thumb|left|D' opengeskeurde bomme thumb|center|D' antêkeninge in de boane
Jan Callewaert
Upleidinge
Handelswetenschappn (specialisoatie beleidsinformatica) en baccalaureoat filosofie an de KU Leuven.
Lengtegroad
Nie gelyk de by breedtegroadn, èn de lengtegroadn gèn natuurlyk begunpunt. Dodeure wos't de mode van e grôotn of belangrykn stad te pakkn ols begunpunt. Ol noargelang de plekke èd 't onderandere El Hierro, Rôme, Koopnoagn, Jerusalem, Sin Petersburg, Pisa, Parys, Philadelphia, en Washington gewèst. De keuze voo Greenwich es dus volledig arbitrair, en tôont an da Ingeland et tôonangevende land wos ip't moment dan de coordinoatn ingevoerd zin. In 1884, èd de Internationole Meridioann Conferense de Greenwich meridioan ols nulmeridioan uutgeroopn.
Notoatie
Lengtegroadn wyrdn genoteerd in ols 't oantal groadn verscil me Greenwich. Dus Kortryk ligt byvôorbeeld ip drie groadn, zestien minuutn Ôosterlèngte of 03°16′0″O of 3,266667.
Westmalle (trappist)
In 2005 is 't deur de lezers van de New York Times verkoozn tout beste bier van de weireld. Ip de World Beer Cup van 2012 eit den tripel e goudn'n medoaldje gewounn'n in de categorie "Belgian-Style Tripel".
Brêedtegroad
Notoatie
Lengtegroadn wyrdn genoteerd ols 't oantol groadn verscil me den evenoar. Dus Kortryk ligt byvôorbeeld ip fiftig groadn, fiftig minuutn Nôorderbrêedte of 50°50′0″N of 50,833333.
Kriftachtign
't Lyf van e kriftachtige bestoat uut segmentn, gegroepeerd in drie dêeln: kop, borststik en achterlyf. By vele sôortn zyn de kop- en borstsegmentn vergroeid toet e kopborststik. 't Lyf wordt beschermd deur e stevig pantser.
Schelde (departement)
't Departement met hoofdstad Gent was ingedêeld in arroundissementn en kantongs:
Achter de val van Napoleong is 't departement Schelde de provinsje Ôost-Vloandern gekommn in 't Verênigd Keunienkryk van de Nederlandn. Zêeuws-Vloandern kwam ton by de provinsje Zêeland.
Centroal-Frankischn Rymbybel
Oorsproung en daterienge
De noame Centroal-Frankisch verwyst na den regio van erkomste van 't andschrift en nie na de toale. 't Andschrift zoe ofkomstig zyn uut wuk da nu Noordryn-Westfoaln (Duutsland) es, byvoorbeeld round Keuln of Werden.
Toale
't INL (Instituut voor Nederlandse Lexicologie) vound den tekst in olle gevol belangryk genoeg om em up te neemn in under Corpus Oudnederlands (zie externe koppeliengn).
Fragment
An 't woord es Simon, ne 'tovenoare' uut den tyd van keizer Nero, die under volksbedrog verwyt.
Oud Sint-Jan
Geschiedenisse
In de 17e eeuwe kwamt er e bitje verbeteringe. Ze krêegn mêer andacht vor anatomie, observoasje en hygiëne. Ambachtelik gevormde chirurgyns of heelmêesters mêesterdn de ziekn. Z’ieldn doarby rekeninge me de stand van de sterrn en planeetn en bekêekn den almanak, woarip dan de geschikte doagn vo specifieke ingreepn stoundn. thumb|Zieknzoale in 't Sint- Janshospitoal round 1778 deur Jan Beerlock De barbiers voerdn oaderloatingn uut (dé remedie teegn iedere ziekte), sneen ’t hoar en de boardn en trokkn tandn.
Chirurgyns en barbiers woarn verênigd in de Sint-Cosmas- en Damianusbroederschap.
Sulfer (lucifer)
thumb|Een ountbrandend steksje E sulfer, sulferstoksje of steksje, Kortryks: sulfer of stekske, (Nederlands: lucifer) is een outn stoksje met een ountvlamboare kop. Vroeger gebruuktn ze vo da koptje e miengelieng van sulfer (zwoavel) en andere stofn, nu gebruukn ze doa een yzer-fosfor biendienge voren met da da veiliger is.
Wryviengssulfers
Charles Sauria aat ip de geure een iplossieng gevoundn deur der witte fosfor an toe te vougn. Echter, der zaat genoeg fosfor in 1 paksje voe etwien te vermôordn, en de menschn dien 't fabriceerde kreegn last van fosforofzettiengn in under kaakbêenn.
Bouwkundig erfgoed in Slype
Lyste van bouwkundig erfgoed in Slype:
Beuke
De beukn (Fagus) zyn e geslacht van wientrekoale boomn uut de famielje van de beukachtign, inêems in warmgemoatigd  Europa, Oazje en Nôord-Amerika. Recente klassifikoasje-systêemn van 't geslacht erkenn tiene toe dertien sôortn in twêe ofzoenderlikke subgeslachtn, Engleriana  en Fagus. 't Oendregeslacht Engleriana wordt allêene mo in Ôost-Oazje gevoenn, en 't is duudlik verschillnd van 't oendregeslacht Fagus in de zin da die beukn boomn zyn woavan da de takkn lêege gruujn, dikkers bestoande uut mêerdre stammn mêt e gilwe schusse. Andre kenmerkn die e verschil uutmaakn bestoan uut de witachige schyn ip den oendrekant van de bloarn, de zichboare tertièère bladnervn, en e lank zocht naptje. Fagus japonica, Fagus engleriana, en de sôorte F. okamotoi, vôorgesteld deur de plantkundige  Chung-Fu Shen in 1992, bevattn da oendregeslacht. De beetre gekende beukn uut 't oendregeslacht Fagus ên undre takkn ooge ip de grôote dikke stamn mêt zèèvre-grysde schusse. Die groep omvat Fagus sylvatica, Fagus grandifolia, Fagus crenata, Fagus lucida, Fagus longipetiolata, en Fagus hayatae. De klassifikoasje van de Europeesche beuke, Fagus sylvatica is ingewikkeld, mêt e varjoasje an verschillnde naamn die vôorgesteld zyn vo de verschillnde sôortn en oendresôortn in die streeke  (byvôorbeeld  Fagus taurica, Fagus orientalis,  en Fagus moesica ). Oendrezoek gift an da de beukn in Euroazje undre mo loate in de oentwikkliengsgeschiednisse zyn goan ipsplitsn, binst 't Miocêen. De populoasjes in da gebied verteegnwôordign 'n areoal van dikkers oovrelappnde morphotypn, oewêl da geneetiesche oentleedienge nie duudlik 't bestoan van verschillnde sôortn oendresteunt.
Beschryvienge
thumb|Europeesche beuke mê oengeweune luchtwortls in natte groendn in [[Schotland.]] De Europeesche beuke is de mêest algemêen gekwikte, aloewêl datr e poar belangryke verschilln zyn tusschn sôortn ofgezien van detaj-elementn lik d' ofmeetienge van 't blad. De bloarn van beukeboomn zyn hêelegans toe spoarzoam getand, 5–15 lank en  4–10 cm brêed. Beukn zyn êenuuzig, ze droagn dus de mannlikke en de vrowlikke blommn ip dezeifste plante. De klêene blommn zyn êenslachtig, de vrowelikke blommn oenstoan per twêe, de mannelikke blommn vormn katjes die bestuuvn mêt d' ulpe van de wiend. Ze wordn vôortgebrocht in de lente kort achtre 't verschynn van de bloarn. De schusse is effn en licht-grysde. De vruchtn zyn klêene, lik e scherp driekantige neute van 10–15 mm lank, allêenstoande of per twêe in zocht-gesteeklde doozetjes van  1,5–2,5 cm lank, gekend lik naptjes. 't Doozetje kan e varjoasje van stekker- toe schubachtige anangsels ên, woavan 't karaktre, tegoare mê d' ofmeetienge van 't blad, êen van de primèère kenmerkn is vo beukn van mekoar 't oendrescheidn. De neutn zyn eetboar, aloewêl e bitje bittre (mo nie zo bittre lik êekls, mê 'n oog tanniene-geholte, en ze wordn boeknneutn of beukemast genaamd.
West-Germoans
Voddere evoleusje
Deur de grote volksveruuziengn en emigroasjn van de volkern up et continent binst 'n eestn ilt van 't eeste millennium ountstoundn d'r verschillende variantn binn et West-Germoans. Vanof de 5e eeuwe n.C. keun je spreekn van
Wiengne
Brôodwinnienge
Z'èn in de plekke veel joung' industrie by gekreegn. Nog mo ves 'n nieuwe verkoavelinge ip den Hille mè van alle sôorten industrie. 't En wok altyd veel bouwoundernemers gewist en meubelmoakeryen.
7 januoari
7 januoari is de 7stn dag van 't joar in de Gregorioansche kalender. Der volgn nog 358 doagn (359 doagn in e schrikkeljoar) toet 't ende van 't joar.
Sint-Janscollege (Poperienge)
Sint-Stanislascollege
In 1657 begostn de poaters Recollettn met e "Latynsche schole". Nunder klôoster lag in de Gasthuisstraat. Sedert de Fransche Revoluusje (1789) woarn de poaters verjoagd, en ze kêernde ne mi were. 't Woarn nu de pasters die lesse gaavn. In 1834 kwam et College op de plekke woa da 't nu nog ossan is. E bitje loater, in 1853, krêeg het de noame Sint-Stanislascollege. Tout an 1989 kostn ollêne knechtejoengs na 't college goan.
Georg Philipp Telemann
thumb| Georg Philipp Telemann noar e schilderye van Ludwig Michael Schneider (1750) Georg Philipp Telemann (Moagdnburg, 14 moarte 1681 - Hamburg, 25 juni 1767) was e Duutsche barokcomponist, dirigent en organist.
Je studeerdege Rechtn in Leipzig moa binst zyn studies begost ’n mêer interesse te krygn vo muziek.
In 1743 et ‘n Das neue musikalische System geschreevn en herwerkt in 1767.
3 januoari
3 januoari is den 3dn dag van 't joar in de Gregorioansche kalender. 't Volgn nog 362 doagn (363 doagn in e schrikkeljoar) toet 't ende van 't joar.
Ionische Zêe
thumb|right|250px|Liggienge van d'Ionische Zêe D'Ionische Zêe (Italioans: Mar Ionico ofte Mar Ionio; Grieks: Ιόνιο Πέλαγος, Ionio Pelagos; Albanees: Deti Jon, letterlyk vertoald "Ouze Zêe") es 'n zêe in Zuud-Europa, geleegn o de zuudôostkantn van't Itoalisch schiereyland, o d'ôostkantn van Sicilië, o 't westn van Grieknland en 't zuudwestn van Alboanië. Ip't Italioansche vasteland liggn de regioots Calabrië, Basilicata en Apulië an d'Ionische Zêe. Ip zyn diepst es de zêe 4206 mèiters diepe.
D'Ionische Zêe makt dêel uut van de Middellandsche Zêe. De Stroate van Messina makt in't nôordwestn de verbindienge mè d'n Tyrreenschn Zêe, die ôok by de Middellandsche Zêe ort. In't nôordn lôopt d'Ionische Zêe oover in d'Adriatische Zêe via de Stroate van Otranto. O de zuudôostkantn lôopt d'Ionische zêe by de Peloponnesos oover in d'Egeïsche Zêe.
Gaston Rebry
Carrière
In 1934 had 'n zyn beste joar, buutn Parys-Roubaix won 'n ouk de Rounde van Vloandern (in bêestewere me 4 menuutn vôorn Felicien Vervaecke) en Parys-Nice.
Menage
Rebry trouwde in 1927 met Martha Vansteenkiste uut Wevelgem. Ze krêegn vier jounges, Gaston Jr. (die zevve nog ekoerst et en loater van tyd e bekendn kunstenoare ekommn is in Canada), Jacques, Jacqueline en Nelly.
Tyler Farrar
thumb|Tyler Farrar thumb|Tyler Farrar juste vo de start van [[Dweirs deur Vloandern 2012 in Roeseloare]] Tyler Farrar (Wenatchee, Washington, 2 juni 1984) is en Amerikoansche coureur. 't Is e goein tydryder, moa surtout sprinter.
K-pop
K-pop (en ofkortinge vo Koreoanse pop-muziek, uutsprake: keipop) es e muziekgenre die bestoat uut elektronische hiphop, pop, rock en r&b-muziek uut Zuud-Korea. Nefferst de muziek es k-pop wok ne populaire subculture gewordn vo joenge gastn in Zuudôost-Azië me mode en style van de Koreoanse groepn en zangers.
Guido van Spoleto
't Joar derip kost Formosus Arnulf van Karinthië overtuugn vo no Rome te kommn vor Italië te verlossn van de controle van Spoleto. In 894 veroverde Arnulf Italië ten nôordn van de Po. Guido stierf da joar in december.
Internet
thumb|Vôorstellienge van minder dan 0.0001% van 't [[World Wide Web|WWW: enigte sites die me hyperlinks me mekoar verbondn zyn]] thumb|'t Originele logo van 't World Wide Web, ontworpn deur [[Robert Cailliau.]]
Grôte Markt (Brugge)
Jan Breydel en Pieter de Coninck
De vier hoekbeeldjes stellen Brugge, Yper, Gent en Kortryk voorn.
Constant Permeke
Leevn
Permeke et zyn èèste stappn in de kunst gezet an de academie van Brugge en loater an dien va Gent. Beist ze legerdienst in Gent goat 'n in Sint-Martens-Latem weunn, woa dat 'n tydgenootn ountmoet. Achter ze legerdienst goat 'n weer nor Ostende, woa dat 'n em lat inspireern deur et arte visschersleevn dat 'n me veel emotie schildert, vandoar de name expressionisme. Achter e tydje kèèrt 'n were noa Sint-Martens-Latem, en komt er ounder invloed van Albert Servaes, die als voader van 't Vlamsche expressionisme wor gezien. Ip 27 juni 1912 trouwt 'n me Maria Delaere uut Poperienge en goat 'n ipnieuw in Ostende weunn. Doa kent 'n een èèste vruchtboare periode.
Karel van Provence
Karel van Provence stierf in 863 zounder jounges. Zyn bezittiengn wierdn verdêeld ounder zyn twi broers Lodewyk en Lotharius.
Heuvelland
Kernn
Buutn die dorpscentra leggn der in de gemêente nog e poar klindere weungroeperiengn. Op d'heuvelruggn van de Rôonberg en de Zwortnberg leggn der azo residentiële weuniengn, met horeca- en handelszoaken. De kern van 't stadje Mêesn et oek nog een uutloper op 't groundgebied van Wytschoate in Heuvelland.
De gemêente Euvelland grenst deur ze landelikke uutgestrektheid an e grôot aantal dorptjes en gemêentn: thumb|320px|left|Heuvelland, dêelgemêentn en buurgemêentn. De gele stikkn zyn bebouwde kernen.
Klaas Zannekin
thumb|Memorial voe Nicolaas Zannekin an de kerke van Lampernisse Nicolaas (Klaas) Zannekin (°Lampernisse (?), Kassel 23 ogustus 1328) wos e landeigenoare uut de Kuststreke die voerol bekend ekommn is in de Boerenopstand (1323-1328).
De Dolle Brouwers
De dolle Brouwers is ee brouwerye uut Êesn.
1981
1978 - 1979 - 1980 - 1981 - 1982 - 1983 - 1984 't Joar 1981 is 't 81e joar in de 20e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Gebeurtenissn
thumb|Lancerienge van de Space Shuttle Columbia
Lange Wapper
thumb|[[Het Steen mè 't beeld van Lange Wapper]] Lange Wapper wos e reuze uut Antwerpn die, vogens vertelliengsjes uut 'n 16sn êeuw, de menschn benauwd makte. Idder ki dat 'n etwien benauwd emakt adde, liept 'n weg en e begust te lachn lik e bezeetn.
Zonenummer
Het zonenummer es 't nummer da je moe droain voor 't eigenlikke telefongnummer (van nen vastn telefong). 't Es geografisch, met andere woordn, iedere regio in België èt er êen. De mêeste zonenummers in België bestoan uut 3 cyfers (uutzounderiengn: Brussel: 02, Antwerpn: 03, Luuk: 04, Gent: 09).
Mêestal es 't er nen link met de provincies te vindn in het nummer. Zo begunn byvôorbeeld olle West- en Oôst-Vlamse zonenummers mè 05 (mè uutzounderienge van Gent).
1549
1546 - 1547 - 1548 - 1549 - 1550 - 1551 - 1552 't Joar 1549 is 't 49e joar in de 16e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Beauvoorde
De noame van de gemêente is surtoe gekend in de combinoasje "Beauvoordse pannekoeken", dé lokoale specialiteit. De paté van Beauvoorde es ôok beroemd.
Kurt Defrancq
Theoater
Je werkte mee an producties van:
Marcel Defever
Marcel Alberic Defever is ne boerezeune, gebortig van Merkem die schryft in de Gazette van Detroit.
Yzenberge
Yzenberge is een kleen dorptje in de Belgische provinsje West-Vloandern en een deelgemeente van Oalveringem. 't Is e kleen dorptje in e landelik gebied met vele stikn en gasland.
Berkachtign
De famielje van de berkachtign (Betulaceae), bevat zes geslachtn van wientrekoale neutn-draagnde boomn en  struukn, woaroendre de berkn (Betula), d' elzn (Alnus), d' oazeloars (Corylus), d' aagbeukn (Carpinus), d' oazlbeukn (Ostryopsis), en de hopbeukn (Ostrya) mêt e totoal van  130 sôortn. Ze zyn mêesta inêems in 't warmgemoatigd Nôordlik Oafroend, mêt e poar sôortn die 't Zuudlik Oafroend bereikt ên in de Andes in Zuud-Amerika.
Zomer
In de zomer wêrdn ôok veel gewasn van de boern van 't land gehoald.
1645
Gebeurtenissn
thumb| Frederik Hendrik van Oranje-Nassau
Ferguut
Schryver en daterienge
Ferguut is eschreevn etwoa tusschn 1250 en 1300 deur en onbekendn auteur (verzeker en Ôost-Vloamienk, Diederik van Assenede is enoemd, mo zounder echt bewys).
Moezel
thumb|right|300px|De Moezel ip koarte thumb|right|300px|De Moezel by Cochem in Duutsland Den Moezel (Duuts: Mosel, Frans: Moselle) es e zyriviere van de Reyn die deur Vrankryk, Luxemburg en Duutsland lôopt. Z'èt e lengte van 544 kilomèiters en e strôomgebied van 35.000 vierkante kilomèiter. De Moezel ountspriengt by de Col de Bussang in de Vogeezn op 735 mèiters ôogte en moundt uutendelyk by Koblenz uut in de Reyn, ip de plekke die ze in Duutsland das Deutsches Eck noem'n.
Pragmatieke Sanctie
Keizer Karel wilde d'administroasjn van de afzounderlikke ounderdeeln van zyn Hillig Rooms Ryk centraliseern. De Zeevntien Provinciën (wuk da nu à peu près overeenkomt mè België, Holland, Luxemburg en den Franschn regio Nord-Pas-de-Calais) woarn politiek en besteurlik geziene ofgesneen van 't Hillig Rooms Ryk. De Zeevntien Provinciën woarn feodoale leenn dan oorsprounkelik ofhiengn van 'n Duutschn keizer of van 'n Franschn keunienk moa dan de Bourgondische hertoogn deur trouws, erfenissn en veroveriengn bitje mè ne kee t'hope gebrocht hèin. Sinsndien koutn z'ook van de Bourgondische Nederlandn. De Pragmatieke Sanctie makte van de verschillige stoatn e verenigde entiteit woa dan d'Habsburgers d'erfgenoamn van woarn.
1818
1815 - 1816 - 1817 - 1818 - 1819 - 1820 - 1821 't Joar 1818 is 't 18e joar in de 19e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
Boheemn
Geschiedenisse
't Gebied wierd van de vierde tout en mè d'êeste êeuwe vo Christus beweund deur Keltische stammn, w.o. de Boii, woavan da de noame Boheemn ofgeleid is. De Keltn wierdn verdreevn deur Germoansche stammn. In de zesde êeuwe wierdn ze were verdroungn deur de Sloavn, die van uut et ôostn en et nôordn gekommn woarn. Ip 't ende van de neegnste êeuwe kwamt et Huus Přemyslid an de macht.
Et keunienkryk Boheemn
In 1471 kwam et Pools Huus Jagiello an de macht me Vladislav II, die keunienk van Boheemn kwam. De latste keunienk van et Huus Jagiello was Lodewyk II van Hongareye, die getrouwd was mè Maria van Hongareye, zuster van Keizer Karel V en Ferdinand I. Achter Lodewyk II zyn dôod in 1526 gieng Boheemn no zyn schonbroere Ferdinand I en kwam et ounder et Huus Habsburg. Boheemn blêef wel êest een ounofhankelik keunienkryk. Ferdinand I was getrouwd mè Lodewyk II zyn zuster, Anna van Boheemn.
In 1618 kwoamn de protestantsche Boheemn in ipstand teegn keizer Ferdinand II, die vo de contrareformoasje was, en begost in Praag de Dertigjoarign Oorloge. De Boheemschn oadel wilde Frederik V van de Palts ip de trône, die de wienterkeunienk genoemd wordt, omdat ie mor e wienter (1619-1620) keunienk was. Keizer Ferdinand II kost zyn gezag were herstelln achter dat et Boheems leger versleegn wierd binst de Slag ip de Wittn Berg (8-11-1620).
Dresden
Dresden is den hoofdstad van de Duytsche deelstoat Saksen. De stad an de Elbe makte van 1949 toet 1990 deel uyt van de communistische DDR. Administratief is 't e kreisfreie Stadt.
Hilversum
Geschiedenisse
Hilversum is ountstoan ols klêene nederzettienge zo 'n twêeduusd joar v.Chr. De beweuners bouwdn ton grafheuvels (Westerheide en Zuuderheide)
Madonna (zangeresse)
Familioale situoatie
Madonna is geboorn als Madonna Louise Ciccone. Loater, toen da ze eur communie deej, koos ze voe de extra name Veronica. Eur volledige name was ton Madonna Louise Veronica Ciccone. Eur pa, Sylvio (of Tony) Ciccone, is van Italioansche ofkomst. Eur ma, Madonna Ciccone-Fortin, was van Fransch-Canadese ofkomst. Achter dochter Madonna kregen zyder nog vuuf kienders: Anthony, Martin, Paula, Christopher en Melanie.
Ze groeide ip in Rochester, e voorstad van Detroit. Ton da ze vuuf joar was, stierft eur ma op 30-joarige leeftyd an kanker. Eur pa ertrouwde loater met de huishoudster van de familie, Joan Gustafson. Met eur krygt Sylvio nog twee kienders: Jennifer en Mario. Wellicht omdat ze als 5-joarige nie verstoat vowuk da eur ma wor ofgenomen en da ze ton zo'n droevoard was, a ze gin goeie reloatie met eur stiefma.
Ipkomst
Madonna eur eeste singel noemde 'Everybody', e liedje da ze ook zelve et geschreevn. Vele menschn peisdn tonne da ze e zwarte zangeresse was, ook omda der gin foto van eur op de hoes stot. De videoclip van 'Everybody' was e low-budget clip woarin daj eur kost zien dansn met eur danseurs in e nogal dounkere dancing in New York.
Succes
In 1985 begost ze an eur eeste tournee, The Virgin Tour, mo da dee ze allene in Amerika. Pas twèè joar loater begost ze voe den eeste ki an eur echte wereldtournee.
De joarn '90
In 't joar 1990 speelde ze de rolle van Breathless Mahoney in de film ''Dick Tracy' en hier krieg ze goeie commentaar ip. Voe de rest scoorde ze ook e grote hit mè Vogue, êen van eur klassiekers die nu nog assan bekend is deur et byhorend plastrongsje en de iconische clip. Vogue stound op et album I'm Breathless, e verwyzieng no eur rolle in de film Dick Tracy. Vogue was 't enigste liedje op da album da nie uut die film kaamt of geinspireerd was deur die film, en wier der verzekers igpezet zoda menschn die nie zo voe die cabaret-achtige stijl woarn toch da album giengn koopn. Eigenlik was 't ni de bedoelieng da Vogue e singel gieng wordn. Zaat da nummer geschrevn me Shep Pettibone voe de B-kant van de single Keep it Together, mo ton da de ploateboazn et nummer oorde, voen ze et veels te goed voe e B-kantje. Doarom beslootn ze voe et als singel uit te briengen. Vogue is 't begun van Madonna eur soamnwerkieng met de producer Shep Pettibone, me wien da ze loater nog gieng samenwerken. Vo de reste brocht ze ook nog Hanky Panky uut van da album, en da wierd ook e hit. Uut gebrek an tyd voen e clip te maken en ze geweun e performance van Hanky Panky uut eur Blonde Ambition Tour gepakt en gedubd met de studioversie van 't lied. Normaal gieng ze ook nog Sooner or Later en Now I'm Following You van da album uutbriengen, mo da wier uitgesteld voe Justify My Love, en zent uuteindelik geweun nie gedoan.
Vroege joarn '90
In 1993 begost ze met eur nieuwe tour, die The Girlie Show noemt, e concert met vele circusachtige elementn en zelfs e topless paaldanseresse die de show opende. Ook zaatn der vele seksueel getinte elementn in, lik orgies en SM. Deze ki dee Madonna buutn Londn en Parys gin Europese steedn an, dus ook Olland en België kaamt ze nie nortoe. 't Was wel den eeste ki da ze no Australië, Zuud-Amerika, Israël en Turkije giengt.
Live 8
't Album bleekt e terugkeer te zyn nor eur muzikale roots: dance. De schyve wierdt in november 2005 uutgebrocht en bevatte de hit Hung Up, e catchy en dansboar nummer roundom e sample van et ABBA-nummer Gimme, Gimme, Gimme. Da succes wierdt vorsgezet met et uutbriengn van de singles Sorry, Get Together en Jump.
Plagioat
In meie 2006 begost Madonna aan e nieuwe wèreldtournee, de Confessions Tour. De tour startte ip 21 mei in Los Angeles. De show wierdt gepreezn deur critici. Et iptreden wierdt controversieel genoemd: azo berydt Madonna eur dansers lik peerden en angt ze aan e kruus. Achter verschillige stops in de VS en Canada, kwaam ze end juli ook nor Europa. Ook Olland is angedoan gewist. Verder speelde ze in Iengeland, Wales, Duutsland, Italië, Denemarkn, Vrankryk, Tsjechië en Rusland. Achter Europa stoegn olf september de latste vier concerts gepland, in Japan.
Yasmine
Yasmine (Kontich, 3 moarte 1972 - Kontich 25 juni 2009) wos e Vlamsche zangeresse en presentatrice. Eur echte noame wos Hilde Rens. Van tv is ze bekend van ut de programma de Rode loper en Zo is er maar één.