cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jef Demuysere
Grotste overwinniengn
1931
Varia
Zyn gebortestee Wervik vierde in 2007 zyn hounderste gebortejoar. Vo die occoasje hèit'n hem doa e standbeeld gekreegn (up 'n hoek van de Ommegankstroate mèi de Gilwestroate), hèin ze e stroate noar hem genoemd, es't 'n tout ereburger benoemd en zyn d'r verschillige tentoonstelliengn g'organiseerd gewist.
Intevissn
Ze verplatsn under deur woater in under mantel te pompn en der were krachtig uut te persn langs de sifong. Al d' intevissn zyn vlêeseters. Under eetn bestoat surtout uut vis, krabbn, kriftn en molluuskn die gevangn wordn met de zuugnappn ip under grypoarms. Z èn een harte poapegoaiachtign bek en de mêeste sôortn èn ook nog e rasptoenge (de radula) vo de prôoie in stiksjes te scheurn.
DNA
Secundaire structuur
Een ideale B-DNA helix is à peu près 25 Å brêed, en wordt per basenpoar 3,3 Å langer. Per volledige omwentelieng zyn der 10,5 basenpoarn. Die dimensies verschilln in 't echt deur da een A-T basenpoar minder brêed is of e G-C basenpoar (omda deze latste e woaterstofbrug mêer en), en deur eventuele supercoiling. 1 Å (Angstrom) is per definitie 0,1 nm.
Juan van Oostnryk
Landvoogd van de Nederlandn
In 1576 zound Filips II Don Juan no de Nederlandn vo Don Luis de Requesens, die ounverwachts gestorvn was, te vervangn ols landvoogd. J’arriveerde d’n derdn november, juste te loate vo de Spoansche troepn te kalmeern, die de vierdn november Antwerpn binn vieln en de stad vernieldn. (Spoansche Furie)
Huus Reginar
Dien titel is gecreëerd gewist deur keizer Frederik Barbarossa van 't Hillig Rôoms Ryk. Je promoveerde Hendrik I, zeune van Godfried III van Leuven, die groaf van Leuven, landgroaf van Broabant, markgroaf van Antwerpn en hertog van Neder-Lotharingen was, tout êestn hertog van Broabant.
1548
1545 - 1546 - 1547 - 1548 - 1549 - 1550 - 1551 't Joar 1548 is 't 48e joar in de 16e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Jacob Verreyt
thumb| Portreit van e vrouwe me kantn mutse Jacob Verreyt, ook Jacob Johan(n) of Jacques Verreyt (Antwerpn, 1807 - Bonn, 1872) was e Vlamsche kunstschilder.
Berengar II
Ip 7 ogustus 952 erkendegn ze Otto als under lêenhêre ip de ryksdag in Augsburg, mo Berengar blêef revolteern teegn hem. In 960 vielt ie de Pauselyke Stoat binn en 't joar derip wierd zyn keunienkryk veroverd deur Otto.
Erdryke
Lokaal leven
Alle jaren organiseert er een feestcomité de kerremesse in september, hoe langer hoe meer een groot parochiaal gebeurn.
Êestn Weireldoorloge
De kerkoovn en monumentn
Styf bekende kerkoovn en monumentn zyn:
Verdrag van Prüm
De verdêlienge he nie lange bestoan want Karel van Provence stierf ol in 863. Deurdat ’n gin jounges had, verdêeldn zyn twi broers zyn bezittiengn ounder makoar. Lotharius II krêeg Karels nôordelik stik derby mè ‘t bisdom van Lyon, Vienne en Grenoble.
Vlas
De Loage Lann in de Oteit
't Vlas wos by oes wok tielik anweze. 't Woarn e sôorte semi-nomoadn die da in Vloandern ol gebruuktn: de Bandkeramiekers. 't Wos nie oljinne vô de zoadjes da da wier verbouwd moa wok vô de veezle.
De Middelêeuwn
Den Onderdjoarige Ôorloge (1337-1453) eit veel skoa berokkend an de Franse vlasteelt en 't is doarmee da de leidiengspositie bitje by bitje eit overgegoan noar de streke van Oalst, Oudnoarde en 't Brugse Vrye. Jin van de reednn omda da zôo zêre koste goan, wos da je ton ip't platteland gin loakn mochte weevn en vlas wel. De plattelandsbevolkienge wos doar dus ol in gespecialiseerd.
Zestiende êeuwe: vervol
Ip't ende van de zestiende êeuwe braakn d'r godsdienstôorloogn ut die de mêeste gespecialiseerde spinners en wevers lietn vluchtn noar Olland en Ierland. De Spanjoarden oan 't ier ol kort en klêne gesleegn dat er nie mêer overbleef. Vôo Ierland wos da een begun vôor ulder bloei in weevn en spinn van Ierse wulle. Zôvele expertise oan ze doarvôorne wok niet.
Achttiende jiwwe
Mee 't Verdrag van Utrecht (1713) wier Vloandern byn Ôostnryk gesmeetn. Olgauwe wos 't duddelik da d' Ôosterykers nie geïnteresseerd woarn in de economische groei van ulder nieuw gewest. 't Jinneste da ze deedn wos moakn da ze ip e goe bladje stonn byn Iengeland en Olland. Ollerlie taksen en effiengn wiern deur de Ôostenrykers getollereerd om doaran moar te vuldoen. 't Vlas wos dus were zynderôogn an 't wegkwynn.
1945 tut nu
't Logische gevolg ieruut wos da de jinne ondernemienge achter d'andre failliete gienk. De industrietak wos ip leevn noa dôod en d'r wos verzien dat er teegn 2000 totoal mee gienk gedoan zin... De Vlamse onderneemre bleef echter nie by de pakkn neerzitn en dedie dien overbleevn, begostn te investeern in nichemartn en specializeerden ulder. Azô kreeg 't Vlamse linn were een goeie noame en bleef de expertise bewoard.
Ondernemiengn actief in 't vlas
Ne bekende vlasweevre is Libeco-Lagae ut Mullebeke.
Bevolkienge
E bevolkiengsdichtheid gift an oevele menschn of organismen da'n der ip e bepoalde ippervlakte-eenhied leevn.
Computer
Hardware
Binn in de computer zit der hardware, lik 't moederbord. Wuk dat diene hardware inoudt, angt mêestol of van de computer zelve. De hardware verwerkt olle gegevens in êentjes en nulletjes (binair reeknn).
Michael Jordan
Basketcarrière
Achter e schitterende carrière by de University of North Carolina vanof 1981 gingt ‘n in 1984 noa den NBA by de Chicago Bulls. Al gauwe wierd ’n één van de sterren van de competitie. Deur dat ’n zo oge koste springn ( je koste dunkn vanof de vryworplyne), krêegt ’n de bynoame "Air Jordan" en "His Airness". Je was ook één van de beste spelers in verdediginge. In 1991 et ‘n ‘t êerste kampioenschap met de Bulls gewonn en d’r volgdn nog titels in 1992 en 1993. In oktober 1993 gaft ’n z’n ountslag by den NBA vor e baseballcarrière te begunn, moa je kêerdege were by de Bulls en d’r volgdn nog drie kampioenschappn in 1996, 1997 en 1998. Jordan stoptege vor e twêede kêer in 1999, moa je speeldege nog twêe NBA-competities by de Washington Wizards van 2001 tout 2003.
Jan Theuninck
thumb|right|[[Yperiet deur Jan Theuninck]] thumb|right|Jan Theuninck Jan Theuninck (Zunnebeke, 7 juni 1954) is è West-Vlamsche kunstnoare die schilderyen makt met acrylverve en korte gedichtn schryft over 'n oorloge. En is vertoald in 't Nederlands, 't Frans, 't Iengels, 't Italioans en 't Duuts.
Boudewyn VI van Vloandern
Boudewyn VI was de zeune van groaf Boudewyn V en van Adela van Mêesn, dochter van keunienk Robert II van Vrankryk.
Resomoatie
Een andere nieuwe methode vo lykn te loatn vergoan is cryomoatie of vriesdroogn.
Oarmpôtign
Oarmpôtign (Brachiopoda) zyn e stamme van zêebêestn. Ze wordn beschermd deur twei harte verkalkte schelpkleppn, vanboovn en vanounder. De kleppe an de buukkant is mêestal de grotstn. Ze filtern under eetn (plankton) met e speciaal orgoan, e tentoakelkranse (lofofoor). Ze zittn mêestal vaste an den ounderground. De noame Brachiopoda komt van 't Oudgrieks βραχίων brakhíōn, "oarm", en πούς pous (gen. podos), "voet" of "pôot". Ze moakn dêel uut van de oermoundign of Protostomia.
Indêlienge
Oarmpôtign wordn in drie ounderstammn ingedêeld:
Bouwkundig erfgoed in Hêestert
Lyste van bouwkundig erfgoed in Hêestert:
Casimir III van Pooln
't Congres van Visegrád van 1335
Ter herinnerienge an da congres is ip 15 februoari 1991 in Visegrád de Visegrádgroep ipgericht.
1919
Geboorn
thumb|[[Yper in 1919]]
Vierdoagse van den Yzer
Editie 2007
De latste editie kende were een grôot succes, me 9950 wandeleirs. Ze ging deure van 22 tot 25 ogustus.
Ippervlaktemoate
Vôo d'invoeringe van 't metriek stelsel, was surtout de are vele gebruukt; en da wordt nu ôok nog gebruukt. Een zukke are is 10m x 10m = 100 m². Doavan zyn de centiare (1 ca = 1 m²) en een hectoare ofgeleid (1 ha = 10 000 m²).
Slekkn
Slekkn (Gastropoda, van 't Oudgrieks γαστήρ / gastếr, « buuk » en πούς / poús, « pôot », letterlik buukpôotign) vormn e klasse van de molluuskn (Mollusca). Der zyn weireldwyd 60.000 toet 75.000 verschillige sôortn bekend.
Huang Xianfan
thumb|Huang Xianfan Huang Xianfan (Chinees: 黃現璠/黄现璠; Fusui, 13 november 1899 - Guilin, 18 januoari 1982) wa ne Chineeschn historieker en prof geschiedenisse.
Georges Rodenbach
Leevn
Een poar moandn achter zyn dôod richtte Emile Verhaeren een comité ip ter êre van Rodenbach. George Minne et e monument vor em ountworpn dat sedert 1903 in ’t Grôot Sint-Elisabethbegynof in Gent stoat.
Lyste van hertoogn en keuniengn van Boheemn
Hertoogn
Huus Přemyslid
Citroen
Gebruuk
Uut de peele wordt een etherische olie geperst die gebruukt wordt in parfum, cosmetica, kortndrank en spekkn.
1730
1727 - 1728 - 1729 - 1730 - 1731 - 1732 - 1733 't Joar 1731 is 't 31e joar in de 18e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Nôordzêe
thumb|Liggienge van de Nôordzêe thumb|NASA-satellietfoto van de Nôordzêe De Nôordzêe (Nederlands: Noordzee) is e zêe van den Atlantischn Oceoan, die ligt tusschn Nôorweegn en Denemarkn in 't ôostn, Iengeland en Schotland in 't westn en Duutsland, Olland, België en e stiksje Vrankryk in 't zuudn.
Neder-Lotharingen
In 977 benoemde keizer Otto II Karel, e zeune van de Fransche keunienk, Lodewyk IV van Overzêe, tout hertog van Neder-Lotharingen.
Confucius
De noame Confucius, die sedert de 17e êeuwe in Europa gebruukt wordt, is de gelatiniseerde variant van zyn Chineesche noame K'ong-foe-tzi (孔夫子, Kǒng Fūzǐ), wa da "Mêester K'ong" wil zeggn.
20 april
20 april is den 110stn dag van 't joar (111stn dag in e schrikkeljoar) in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 255 doagn toet 't ende van 't joar.
Basilicoale kerke
thumb|D' [[Illig-Bloedbasilieke is gebouwd in de 12e êeuw]]
Boarsachtign
De boarsachtign (Perciformes) zyn een orde van de stroalvinnign. 't Is verreweg de grotste orde van de visn mè mêer of 7000 sôortn. Z' èn allemolle stekkerstroaln in ênigte van under vinn. Vele zyn roofvisn en de mêeste leevn in de zêe.
Blink-182
thumb|right|Blink182 me Tom DeLonge, Mark Hoppus en Travis Barker (van links nor reks) Blink-182 (oorsprounkelik Blink genoamd) es ne punk-rock band uut San Diego, upgericht deur Mark Hoppus en Tom Delonge in 1991.
Verdrag van Ribemont (880)
Den 10stn april 879 stierf Lodewyk den Hakkeloare en zyn twi oudste zeuns volgdn hem ip. Ze woarn nog mo 15 en 13 joar oud.
Basilica
Christelikke basilica (4e-7e eeuwe)
De bouwstyl van die basilica es loater, vanof de romoansche stylperiode, olgemeen gevolgd gewist vo de bouw van nieuwe basilicoale kerkn.
1547
1544 - 1545 - 1546 - 1547 - 1548 - 1549 - 1550 't Joar 1547 is 't 47e joar in de 16e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Wouter Weylandt
Belangrykste overwinningn
2004
1370
Gebeurtenissn
thumb|Lodewyk I van Hongareye
Napoleong
Hem was:
Anzegem
Anzegem is e plekke en gemêente in de Belgische provinsje West-Vloandern. Anzegem ligt ip de grenze met de provinsje Ôost-Vloandern; 't dialect is 't er bevoorbeeld ol nie mi zuuver West-Vlams. thumb|left|Uutzicht ip Anzegem vanip de Tiegemberg
Gelderland
Gemeentn
links|thumb|Koarte van Gelderland
Hendrik Bogaert
Carrière
Van 6 december 2011 toet 11 oktober 2014 was 't ie stoatssecretoaris vor Ambtenoarnzoakn en Moderniserienge van d' Openboare Dienstn in de federoale regerienge Di Rupo.
Margaretha van Bourgondië (1374-1441)
’t Was e fêeste ip Europees niveau, die acht doagn deurde en d’r was 20.000 man gevroagd w.o. keunienk Karel VI van Vrankryk.
Den dubbeln trouw van Koameryk legde de groundslag vo de loatere êenmoakienge van de Nederlandn.
Plasmide
thumb|right|1. Normoal DNA en 2. plasmides E plasmide is een extrachromosomaal stik DNA bie bacteriën en sommige lagere eukaryootn lik de Fungi. Tis mêestol circulair dubbelstrenging DNA. Plasmiden voln op zicht ni azo mo te ounderscheidn van de rest van 't DNA: ze worn ton ôok gedefinieerd als DNA da ni essentieel is vot organisme ounder niet-stresserende omstandigheedn.
Genetische structuur
De mêeste plasmiden coderen mor e dêel van de eiwitn die nodig zyn vo under overlevering, de rest oaln ze van under gastheerorganisme. Vaak bevatn plasmiden genen die under deurgave no andere celn bevordert: F-plasmiden. De tra-genen die dorop lign steln de bacterie in stoat seks-pili te vormn: e soorte buze woardeur da DNA deuregegeven ku wordn, da proces noemt conjugatie. Sommige virusn maakn doa dankbaar gebruuk van om langst doar te infecteren; azo wornd die pili ook zichtboar ounder een elektroonnmicroscoop.
Burg (Brugge)
Geschiedenisse
Ip de plekke van de Loove kwam loater ‘t Landhuus van ‘t Brugse Vrye, woavan da de Gotischn achtergevel langs de reie bewoard gebleevn is. In 1722 kwam ‘t Oud Gerechtshof ip die plekke.
Arnulf van Karinthië
Keunienk van Italië en Rôomse keizer
Achter den dôod van Karel den Dikkn in 888 vertrokt ie noar Italië vo doa de keuniengstitel van Berengar van Friuli te betwistn, mo Berengar most zyn titel ofstoan an hertog Guido van Spoleto. Achter Guido zyn dôod in 894 bezette Arnulf Nôord-Italië, mo je kost et in 895 were nie hoaln van Berengar en Guido zyn zeune Lambert van Spoleto.
Vrouwe en jounges
Arnulf stierf in 899 en j’is begroavn in d’abdye Sankt Emmeram in Regensburg.
Burg (Brugge)
D’Oude Civiele Griffie
Lienks ku je ’t museum met de schouwe van ’t Brugse Vrye bezoekn. De schouwe, 'n ountwerp van Lanceloot Blondeel uut 1529-1531, gemakt in êeknout met albast en marmer, is ‘n herinnerienge an d’overwinnienge van Karel V ip de Fransche keunink Frans I, in de Slag by Pavia (1525).
Slangesterrn
In Europa kommn der 184 soôrtn slangesterrn voôrn.
Alexander Farnese
Alexander Farnese (Rome, 27 ogustus 1545 – Arras (Atrecht), 3 december 1592) was e Spoansche veldhere, landvoogd van de Nederlandn en hertog van Parma. J’haa vele succes mè z'n militaire carrière, in dienst van z’n nounkel Filips II.
Zyn leevn
J’is ipgebrocht in Spanje, tegoare mè Don Juan en de zeune van Filips II, Don Carlos, die ziekelik was.
Veloroute
Een veloroute is een route da j'oflegt vo de leute of vo een streke t'ontdekkn.
An de kust en in 't Brugs Ommeland ('t Houtland) haddn z'ol wel wa veloroutn moa Zuud-West-Vloandern doe nu ôok ze beste om by te bêenn. Vôorbeeldn zyn de pas angeleide routn in Roeseloare: de Hoeveroute West en de Monumentenroute Oost. Soms ryen z'ôok deur bussn. De routn zyn olsan bewyzerd mè wyzers mè de noame, de lengte en de richtinge ip da j' moe ryen vo 't volgende bordje te vindn. De routn startn mêestal ip de (markt)platse van een gemêente of een stad en ge kunt der koartn over verkrygn an de toeristischen dienst in 't gemêenthuus of 't stadhuus. Verre olle veloroutn endign were woa da ze begonn.
Brillon
Brillon es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt hil o de ôostzuudkantn van Frans-Vloandern, mêer bepoald in't nôordwestn van't arroundissement Valencyn, ip't schee'n mè 't arroundissement Dowoai. Brillon grenst an de gemêentn Sars-et-Rosières, Rosult, Bousignies en Tilloy by Marsenne.
817
814 - 815 - 816 - 817 - 818 - 819 - 820 't Joar 817 is 't 17e joar in de 9e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge. thumb|'t Ryk van [[Lodewyk de Vroomn achter de verdêlienge in 817]]
20 juni
20 juni is den 171stn dag van 't joar (172stn dag in e schrikkeljoar) in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 194 doagn toet 't ende van 't joar.
Tom Boonen
Tom Boonen (Mol, 15 oktober 1980) is e coureur uut Baaln in de Kempn. Wuk da Johan Museeuw ewist is in de joarn tneegntig, is Boonen in d'êeste 10 joar van d' êentwientigste êeuwe. Buutn e hêeln oop klassiekers en semi-klassiekers, surtout in 't vôorjoar, et 'n ol 'n groenn boai in de Rounde van Vrankryk ewonn en is 'n weireldkampioen ekommn in 2005 in Madrid.
Santa Croce
Groavn
Verder liggn ôok Niccolo Machiavelli, Lorenzo Ghiberti, Giorgio Vasari en Gioacchino Rossini in de Santa Croce begroavn.
Schelpe
Malacologie en conchologie
Deur dat er zovele sôortn bestoan in vorm en kleur wordn schelpn styf vele verzoameld. Ze wordn ook gebruukt als groundstoffe vo peirelmoer en vo de verwerkinge tout oungebluste kalk en grit (voedinge vo kiekns).
Michelangelo
thumb|Michelangelo, deur Volterra Michelangelo di Lodovico Buonarroti Simoni, (Caprese (Toscane), 6 moarte 1475 – Rome, 18 februoari 1564) was ‘n Italioansche renaissancekunstenoare.
Paus Julius II
In 1520 begost 'n an de grafmonumentn van Lorenzo II de' Medici, ertog van Urbino en Giuliano de’ Medici, ertog van Nemours. Ze stoan in de Sacrestia Nuova, San Lorenzo in Firenze. Volgns ’t plang van Michelangelo mostn de twi tombn verboundn wordn met de tombn van under vôorgangers Lorenzo il Magnifico en z’n broere Giuliano, mo dat is nie gerealiseerd gewist. Michelangelo aad de twi grafmonumentn van de jounge ertoogn ofgewerkt in 1534. De maniere van ’t bouwn van groavn teegn e meur was wa nieuws. De drie beeldn ip de tombe zyn ipgebouwd in e driehoeksposiesje. Vanboovn de persôon die dôod gegoan is, en vanounder nog twi figeurn, symbooln vo de tyd die ossan mo vôort goat. By Lorenzo van Urbino schemerienge en doageroad en by Giuliano van Nemours nacht en de dag.
Definitief in Rome
thumb|center|600px|De Scheppienge van Adam (detail van de beschilderienge van ’t plafong van de Sixtynsche kapelle van ‘t Vaticoan), (1510)
Rederykerskoamer
Jan Steen makte verschillige schilderyen me rederykerstafereeln. In z’n schilderyen zyn de verschillige functies herkenboar: Ip ’t schilderye ‘De gekrôonde rederyker’ leest de gelauwerde Factor vôorn uut z’n werk. Lienks luustert de Momus kritisch en reks de Sot, met e grôot glas bier in z’n hand, is Jan Steen zelve. Ip ’t blazoen, woavan dat ollêne mo de punt zichtboar is stoa geschreevn: Waerom draegt een sot syn teken, omdat hy te voren geck geleken
Philippe III van Vrankryk
Vrouwn en jounges
Philippe III trouwde ip 28 meie 1262 in Clermont-Ferrand met Isabel van Aragón, de dochter van Jaime I van Aragón. Under jounges:
Clovis I
thumb|De veroverienge van Gallië deur de Frankn ounder Clovis I thumb|Gallië achter den dôod van Clovis I Clovis I of Chlodovech I (dynastie van de Meroviengers) (Doornik, 465 - Parys, 511) was keunienk van de Salische Frankn van 481 tout 509 en van 509 tout 511 ôok van de Ripuarische Frankn.
Zyn leevn
Clovis wilde de Salische Frankn en de Ripuarische Frankn (de streke round Keuln) verênign tout êen ryk. Je vertrok van Doornik met de bedoelienge van Soissons, besteurd deur Syagrius, te verovern. Syagrius was de latstn Romeinschn gouverneur van Gallië en je regeerdeg over ’t gebied tusschn de Somme en de Loire.
Middelêeuwn
De vroege middelêeuwn
De middelêeuwn begostn in 476 met de vol van et Romeinse Ryk. De vroege middelêeuwn endigen zô round de 9de êeuwe toen da Karel de Grote et feodoal stelsel invoerdige.
Manilln
Geschiedenisse
't Zyn nog ossan e masse cafés die nunder eign koartersclub en, en d'oudn van doagn oudn ouk nog verre ieder weke nunder koartienge. 't Zyn doabuutn ouk nog e masse aar verênigiengn die pryskoartiengn oudn voun e bitje sous in nunder kasse te krygn. De menschn betoaln toune etwot voun e bomtje te koartn en 't koppel die wint, krygt etwot in de plekke (lik counservn, sjukla, of spuns voun of te wosschn).
De regels
Ku j'ni volgn? Toun moe je koopn. Koopn kud ollêne mit e troefkarte. E troef is mêer weird dan gelik wuffer andere sôorte: e troef van ertn zeven is dus sterker dan e manille van pykens. Je meugt nie ounderkoopn (of oundertroevn). Dat is e troef smytn die lêger is dan de troef die ol op toafel legt. Of 't woare da j'ni anders kut.
Champs-Élysées
Evenementn
thumb|left
Lodewyk den Duuts
De burgeroorloogn
In 833 stoundn Lodewyk de Vroomn en zyn zeuns, by Colmar in den Elzas, met under legers teegnover makoar. E grôot dêel van voaders troepn liepn over no de broers en de keizer most ipgeevn. Lotharius zette zyn voader of in Compiège, zetteg hem gevangn in Aken en pakte de keizerlyke macht over. Zyn broers wierdn zelfstandige keuniengn. Lodewyk den Duuts hielp zyn voader were ip den trôon.
Lodewyk den Duuts kost achter de slag zyn gebied uutbreidn me Saksn, Ôost-Frankn, Alamannië en Thuringen. Lotharius blêef lastig doen deur de Saksn in ipstand te doen kommn teegn Lodewyk den Duuts en steun te zoekn by de Vikings, woadeure da Karel in moeilykheedn kwam.
Rounde van Itoalië
thumb|De leider van de Rounde van Itoalië droagt de roazn boai thumb|'t Parcours van d' allerêeste Rounde van Itoalië De Rounde van Itoalië (Italioans: Giro d'Italia, dikwyls ofgekort toet Giro) is e mêerdoagse velokoers in en round Itoalië. 't Is êen van de drie grôte roundes. Den etappekoers is voe 't êest verreedn in 1909 en wordt sindsdien ieder joar - uutgezounderd binst de joarn van de twêe Weireldoorloogn - g'houdn. Juste lyk d' andere twêe grôte roundes - de Rounde van Vrankryk en de Rounde van Spanje - deurt de Rounde van Itoalië drieëntwientig doagn die in de mêeste gevalln bestoan uut êenentwientig etappes, inclusief een eventuele proloog en twêe rustdoagn. E proloog is een individuele tydrit an 't begun van e rounde van maximoal acht kilometer. De latste etappe van de etappekoers endigde de latste joarn mêestal in Milaan.
Mêervoudige winnoars
Coureurs in 't cursief zyn nu nog actief.
Warlaing
Warlaing es êen van de gemêentn die liggn in't Regionoal Nateurpark in't bekkn van de Skarpe en de Schelde (Parc naturel régional Scarpe-Escaut), zynde 't gebied round Sint-Amands an de Skarpe die beschermd es deur zyn uutgebreyde biodiversityt. De gekanaliseerde Skarpe strôomt tweis deur de gemêente van 't westn noar 't ôostn'n. De zuudelyke schreeve van 't groundgebied van Warlaing wierd gevormd deur de lôop van d'oude Skarpe, vôorn da ze rechtegetrokk'n wos. In tydde van't Ancien Régime vormdigde de Skarpe ier de schreeve tusschn 't groafschap Vloandern (Romoans-Vloandern) en 't groafschap Enegouwn (mêer bepoald de streke van d'Ôosterbant).
Wardamme
Wardamme (Nederlands: Waardamme) es een dêelgemêente van Ôostkamp. Der weun'n oungeveer 1600 menschen.
Van Honsebrouck
Koppelienge
thumb|left|<Center>'t Kastêel van Iengelmunstr
Mongoolje
Mongoolje of Mongolië (Mongoolsch : ᠮᠤᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ in Mongoolsch schrifte; Монгол in Mongoolsch Cyrielliesch schrifte; Russisch: Монго́лия) is e land in Ôost-Sentroal Oazje. 't Is begrensd deur Rusland no t nôordn en China no 't zuudn, ôostn en westn. Mongoolje grenst nie an Kazakstan mor ligtr dr mor ip 36,76 kielomeetrs vanof. Den oofstad teglykig grotste stad, êrbergt apeupri 45% van de bevôkienge.
Beschryvienge
Mê zyn 1 564 116 km2 is Mongoolje 't 19ste grotste land in de weirld (achtre Iran). 't Is e hêel stik grotre of 't vôgnde grotste land, Peeroe. 't Ligt grôotndêels tusschn de bridtegroadn 41° en 52°N (e klêen stiksje ligt te nôordn van 52°), en tusschn de lanktegroadn 87° en 120°E. Vor e gedacht 't ên, 't nôordrlikste punt van Mongoolje ligt apeupri ip dezeifste bridte of Berlyn (Duutsland) en Amsterdam (Needrland, binst da 't zuudlikste punt ip dezeifste bridte ligt of Roome (Ietoalje) en Chicago (USA). 't Westlikste dêel van Mongoolje êt dezeifste lankteliggienge of Kalkuuta (Indje), binst dat 't ôostlikste dêel dezeifste lankteliggienge êt of Qinhuangdao (China) and Hangzhou (China), zowêl lik de westlikke bôord van Taiwan. Aloewêl da Mongoolje gin grenze dêelt mê Kazakstan, is zyn mêest westlik punt mor ip 36,76 km van da land.
Mongoolje is gekend lik " 't Land mê den Êewign Blown Eeml" of " 't Land van de Blown Eeml" (Mongools: "Mönkh khökh tengeriin oron") omda 't mêer of 250 zunnige doagn êt ip e joar.
Zalouzie
Normoal gezien mak je een zalouzie schône ip moate met de chambrangs. Ze bestoat uut out, plastiek of yzre. A je da gedoan et ton moe je nog een nette an dien koader monteern met vreend klêne goatjes zodat de bêestjes der nateurlik nie deure kunn. Sommigste gebruukn ôok e zalouzie om vô under achterdeure t'angn. Ton angn ze doar wel mêestal ne ressort an die der vôor zorgt dat die zalouzie(deure) van 't zelfst were toesloat. En e jalousie ku j' ook gebruukn a j'e porte-fenêtre et.
Kokerulle
Der wos e gewoapend conflict tusschn de patriciërs en de gildn van d'ambachtn, die te moakn an met de textielindustrie. D'ambachtn kwoamn in upstand omda ze verdrukt en benoadeeld woarn deur 't commerce- en industriebeleid van de stad. De bevolkienge steunde d'ambachtn in de stryd. Hele bendes trokkn deur de stad binst da ze kokerulle riepn, e soorte van oorlogskreet. Der wos zest versterkienge vanuut Poperienge.
Adela van Mêesn
Neur leevn
Ze wos êest getrouwd mi ertog Richard III van Normandië. Achter zyn dôod is ze in 1028 ertrouwd me groaf Boudewyn V van Vloandern. Tope me nem a ze 4 joens: Boudewyn VI, Mathilda van Vloandern (die trouwde me Willem den Veroveroare), Robrecht I van Vloandern en Hendrik van Vloandern.
Casino (Blanknberge)
thumb| Casino Blanknberge ip de zêedyk thumb| Casino an de kant van de stad De Casino ip de zêedyk is 't cultureel centrum van Blanknberge. 't Casinogebouw dateert van 1934 en is in 1994-1995 hêlegans gerenoveerd.
Katje-duuk
Spelregels
At de zoeker ol de kiendjes evoen et, ton es 't spel edoan. De winnoare is wie dat er 't latst verdookn wos. De verliezer is wie dat er 't êest epakt is. Die persôon is de zoeker in 't volgende spel.
Libeco-Lagae
Geschienisse
Sedert 2002 is de Kortrykse specioalzoake Van Acker ôok dêel van de groep. Zydre werkn nog mêer gespecializeerde minsen die olle bordeursels met 't and moakn en azô dus keun inspeeln ip specifieke vroagn van rykere kallantn.
Biosfêer-rizêrvoat Bogd Khan Uul
thumb|Nôordlikke êlliengn van de Berg Bogd Khan gezien vanuut [[Oelan-Bator.]] thumb|Beeld van de Berg Bogd Khan (middn) mê Oelan-Bator van boovn lienks. Biosfêer-rizêrvoat Bogd Khan Uul is e nateurrizêrvoat in Mongoolje, geleegn te zuudn van Oelan-Bator. 't Ligt in 't zuudlik dêel van de bus-steppe in 't gebied van 't Khentie-Gebergte. 't Omvat de Berg Bogd Khan, en 't was andeduud deur UNESCO lik Biosfêerrizêrvoat in 1996.
Meroviengers
thumb|300px| De keunienkrykn van de Meroviengers thumb|250px| De Meroviengers deur Évariste-Vital Luminais. thumb|150px| Meroviengische fibulae, voorlopers van de toespelle De Meroviengers woarn e dynastie van Salische Frankn die van de 5de tout de 8ste êeuwe, achter de Gallo-Romeinsche periode, regeerdn over 't gebied Francia.
Zyn zeune Dagobert I (†639), wordt anzien as de latste goeie keunienk me macht. Zyn ipvolgers trokkn hunder nieks mer an van ‘t feitelik regeern en z'haan e luxeleevn. ’t Ênigste dan ze nog mostn doen was nu en ton hunder handtêekn zettn. Doarom krêegn de Meroviengische keuniengn van die periode de benoamienge van Vadsige keuniengn (les rois fainéants).
Trivia
thumb|500px ’t Bestoat e Frans kienderliedje over de goeie keunienk Dagobert: Le bon roi Dagobert.
De Slimste Mens ter Wereld
3-6-9
De drie dêelnemers begunn ollemoale me 60 seconn. Ze kunn in d'êeste rounde gin tyd verliezn. 'n Lienkschn begunt te antwôorn up de vroagn die esteld zyn. Je ku mo 10 secondn verdienn a je 't juuste antwôord gift up vroage 3, 6, 9, 12 en 15.
Puzzel
E vôorbeeld zoe kunn zyn: Ploegsteirt, oend, Mattan, Luuk-Bastenoakn-Luuk, die tope Frank Vandenbroucke zoun uplevern.
Pantheon
Upbouw
Dat es d'ofkortienge van et Latyn: Marcus Agrippa, Lucii filius, consul tertium fecit.
465
462 - 463 - 464 - 465 - 466 - 467 - 468 't Joar 465 was e geweun joar die begost ip e vrydag in de Julioansche kalender.
Schouwn-Duyveland
De belangrykste plekn met hunder officiële noame zyn:
Richilde van Henegouwn
Richilde (ca. 1025 - 15 moarte 1086), was van 1039 gravinne van Henegouwn en achter da ze in 1051 getrouwd was mè Boudewyn VI van Vloandern ook gravinne van Vloandern.
Vrouwn en jounges
Under jounges woarn: Richilde verzetteg heur teegn heur vint ot 'n hem verbound mè Godfried III van Lêger-Lothariengn en Boudewyn V van Vloandern teegn keizer Hendrik III.
De Slag by Kassel
Achter den dôod van heur twidde vint Boudewyn VI in 1070, regeerde Richilde kortn tyd over de groafschappn Vloandern en Henegouwn, als voogdesse over Arnulf III, den oudste zeune met heur twidde vint. In 1071 begost heur schonbroere, Robrecht de Fries e familieoorloge vo zyn erfrecht ip 't groafschap Vloandern. In de Slag by Kassel (22 februari 1071) verloorn Richilde en heur boundgenootn, woaby dat heur zeune Arnulf III, den Oungelukkign en heur derde vint William Fitzosbern sneuveldn.
Richilde en heur andere zeune Boudewyn II hieldn Henegouwn.
Bouwkundig erfgoed in Nieuwkapelle
Lyste van bouwkundig erfgoed in Nieuwkapelle:
Thomas Buffel
Professioneel
Doa speelt 'n oek nie ossan, oek omdat 'n vele eblesseerd ewist is. In februoari 2007 is 'n opereerd an olletwêe ze kniejn en et 'n moetn revalideern toet in oktober van da joar. In 't begun van 2007 wos 'n bikan weg no 'n Duutschn club Hannover, mor uutendelik is 'n ogliek byn de Rangers ebleevn.
Runders
Terminologie
In 't Vlams van de 17de/18de eeuwe klapten ze al van calvers ofte renders, veersen, coeijen, stieren ende ossen. Omdat een koe tonne vele weird was, en omdat er verre gin tekeniengn gemakt wiern van koeien wiern ze meestal beschreven. Der woarn vele termen in gebruuk lik blesse, sterre, ... Ook vele kleurschakeriengn wiern der benaamd, bevoorbeeld kost er sprake zyn van een grimmelde koe. Da was trouwes ook azo voe peirdn: ne schimmel, e baaide of e liaarde merrie.
Melkmasien
In Vloandern worn koein meestal gemolken in ne melkpit, meestal ne tandem, visgrate of ne zy-an-zy, soms ne keer ne carroessel, in een bindstal met een puupleidynge. Sommigte boeren melken met ne melkrobot, en heel uutzounderlik wordt er nog ne keer een koe met d'and gemolken. Boeren lik in d'Ardenn melken met een mobiele melkmachine ip een karre womee da ze gemakkelik in de beiken kunn goan.
Ienglsche lêege-geleegn beukebusschn
Kenmerkn
thumb|E bus mê hyjasientn, dichte by Ivinghoe Beacon in 't begun van meie. Iestôoriesch was veele van da lêegland en lêege bergn mê oogstam-busschn oovrêerscht deur geweune beuke (Fagus sylvatica), mo woarin datr ook andre boomsôortn gruujdn, woaroendre êeke, esse, lystrbêsse en venynboom. In de zoomre zyn die busschn in 't algemêene koele en doenkre, omda de beuke e dicht bloadrdêk êt, en da ze dus de gruuj beperkt van d' andre sôortn boomn en van de wilde blommn. Mor in de lente zyn dr hêele tapytn van hyjasientn, die bluujn nog vôo da de beukebloarn undre oentvown en schowte geevn ip de busgroend.
Lambert van Spoleto
In 891 wierd ie in Pavia deur paus Stefanus V tout keunienk van Italië gekrôond, 't zelfste joar da zyn voader keizer kwam.
Dick Norman
thumb|right|225px|Dick Norman up de US Open van 2006 Dick Norman (Woaregem, 1 moarte 1971) is e West-Vlamschn tennisser die de bynoame Big Dick ekreegn het deur zyn grotte (2,03 meiter). In 't ienkelspel is 'n in 't joar 2006 toet de 85ste plekke erocht, in 't dubbelspel toet nummer 24 in juni 2009. En is ol êentige joarn 'n oudstn profspeler in 't ienkelspel, achter dat André Agassi up de US Open van 2006 uuteschid is.
Alyssa Milano
Et dièptepunt in eur carrière
Toch was ze kloar voe volwassn te wordn: ze was bereid voe in de zo genaamde 'B'-films te spel'n. In 1993 poseerde ze ook in eur blotn in e tijdschrift genaamd 'Bikini Magazin'. Ze was ook naakt te zyn in films, zoals 'Embrace of the Vampire', 'Deadly Sins' en 'Poison Ivy II: Lily'. Et deurde wel even vooda eur populariteit steeg.
Fortitude
thumb|Ipbloasboarn tank (dummy), M4 Sherman Operoasje Fortitude wa de codenoame voer en plan van de g'allieerdn binst de Twidde Weireldoorloge. Da plan wa bedoeld voe de Duutschers te misleidn en dervoorn te zorgn da D-Day lukte. Zonder Fortitude gingen de Duutschers vees te vele soldoatn en in Normandje en gingn de g'allieerdn dus nie kunn landn. Operoasje Fortitude makte dêel uut van Operoasje Bodyguard.
Busschn in ôostlik Kanada - boreoaln oovregank
Alpiene zôones
De rotsen zyn blôotgesteld en bedekt mê korstmossn en mossn. Lêeggruujnde plantn die algemêen zyn in de toendra van 't Nôordn gruujn ier. Z' omvattn Trichophorum cespitosum, Vaccinium uliginosum, Rhododendron lapponicum, beirebesse wilge (Salix uva-ursi), Minuartia groenlandica, en Hierochloe alpina. In 't Adirondack-Gebergte zyn die gemêenschappn beperkt toe 34 hektoarn ip 11 piekn.
Berke
Ekologie
thumb|Schusse van de groeve berke (Betula pendula) an den oendrekant van de stamme. thumb|Berkekatje. thumb|Berkeboomn an e riviertje in Hankasalmi, [[Finland.]] thumb|Berke in den êrfst. thumb|Piente uut berke-schusse. Berkn vormn dikkers glykjoarige busbestandn ip lichte, goed-ofgewoaterde zeure groendn. Ze wordn bekeekn lik pioniersôortn die rap 'n oopn stik groend bezettn, in 't byzoendre by sekundèère sukcêsje achtre e verstôorienge deur vier. Berkn zyn van d' êeste sôortn vor undre te vestign in primèère sukcêsje, en ze kunn e bedreigienge vormn vo (kunstmoatige) heide o de zoajliengn en de joenge boomtjes nie vernietigd wordn deur begroazienge of regelmoatig ofbrann. Berkn kommn vôor in lêeggeleegn gebiedn, mo sommigte sôortn lik Betula nana, zyn in de bergn te vienn. Ip de Britse Eilandn istr êenig verschil tusschn de leefgebiedn van Betula pendula en Betula pubescens, en êenigte verbastrienge, oewel da de twêe undre reedlik goed anpassn an verschillnde situoasjes. Mycorrhieze-schimmls, woaroendre ectomyccorhiezn, zyn in sommigte gevolln vôordeelig vo de gruuj van de boomn.
Stoatservormienge (België)
2008: Noar e zesde stoatservormienge?
't Endn december 2007 et keunienk Albert II an Guy Verhofstadt, die toun nog osan premier van de lopende regerienge wos, gevroagd vo en interim-regerienge te vormn die teegn 't ende van moarte 2008 e nieuwe stoatservormienge moe prepareern.
Dendermonde
Dendermonde (dialect: Deiremonne) is e stee en gemêente in Ôost-Vloandern. Dendermonde ligt an de Dender rivier, een zystrôom van de Schelde. 't Weunn 44.000 menschn. De burgemêestre is Piet Buysse (CD&V). De stee Dendermonde ligt oalverre oalfwege Gent en Mecheln. Dendermonde grenst in 't westn an Wichelen, in 't zuudn an Gijzegem (Aalst) en in 't nôordn an Hamme.
Packo
Geschiedenisse
Packo Agri NV es ip twêe platsn gevestigd: Zillegem in West-Vloandern en Ciney in Noamn. Sedert februoari 2006 moakn ze dêel ut van de REESINK-groep (Olland).
Kurt Van Eeghem
Varia
Kurt Van Eeghem is de broere van Marc Van Eeghem, een toneelspeelder.
Edmond Van der Haeghen
thumb|Visscher deur Edmond Van der Haeghen Edmond Van der Haeghen (Gent, 5 meie 1836 - Blanknberge, 16 oktober 1919) was e Vlamsche kunstschilder.
Je makte ook de portrettn van e poar Blanknbergsche burgemêesters.
Outem (Veurne)
Outem ligt an de schreve, teegn Oundschôte en de Fransche Moern (Les Moëres). D'aar parochies die der teegn liggn, zyn De Moern, Wulveriengem, Vienkem en Leisel.
Outem wos d'êeste parochie binn Veurn die e beweunersplatform upericht et (ounder invloed van 't ACW), surtout voen mêer insproake te krygn in Veurn.
Tour de France 2010
thumb|right|De rittn van 'n Tour 2010.'n Tour de France 2010 is 'n 97stn Tour uut de geschiedenisse. 't Wos e tour me nog wel bergn, mor ouk en surtout me 7 kossiestrookn, woavan 3 uut Parys-Roubaix. 't Was 'n rit woa dan de mêeste favorietn indeliks benauwd vôorn woarn.
Brandenburg
Geografie
Brandenburg grenst in 't ôostn an Pooln en an de dêelstoatn Mecklenburg-Voorpommern in 't nôordn, Saksen in 't zuudn, Saksen-Anhalt in 't westn en Nedersaksen in 't uuterste nôordwestn.
Eirdnburg
Eirdnburg wos tout 1995 e zelfstandige gemêente woavan ôok de dorpn Eede, Sinte-Kruus en't gehucht Droaibrugge dêel uutmaktn. In 1995 fuseerde de gemêente Eirdnburg mè Sluus, woaby de gemêente Sluus-Eirdnburg wierd gevormd. Sedert de gemêentelyke erindêelienge van 2003 ôort Eirdnburg by de gemêente Sluus.
West-Vlams
Indelienge van 't West-Vlams
thumb|right|De Nederfrankische dialectn gesprook'n in Vloandern, Olland en grensstreek'n.
Gebruuk van West-Vlams up dizzn Wikipedia
D'r zyn uutzounderiengn meugelik woardeure dan de streektoaln in bepoalde artikels beter toet under recht keun kommn. Zie uze regels round streektoaln en spellienge vo de ofsproakn doaromtrent.
TEC
TEC, de ofkortienge van Transport en Commun is de moatschappy die zorgt vo 't openboar vervoer in Wallonië (dus bussn en trams). De moatschappy et oungeveer 1543 voertuugn en doamee wordn joarliks 158,5 miljoen reizigers vervoerd.
2003
Gebeurtenissn
thumb|De latste lancerienge van de spaceshuttle Columbia
Oopnboar vervoer
Oopnboar vervoer is persôonsvervoer dat oopnboar toeganklik is. Iederêen die wil, meugt er gebruuk va moakn. De vervoerders kunn de passagiers nie weigern under mee te pakkn os ze de tarief betoaln, dit in tegenstellienge me particuliern.
De Lijn
De Lijn is de moatschappy die zorgt voa 't openboar vervoer in Vloandern.
Oogstoade
Oogstoade of Hoogstade is e landelik dorptje in de provinsje West-Vloandern. 't Is sedert 1971 e dêelgemêente van Oavergem.
Will Tura
Discografie
(gedêeltelik)
In Flanders Fields (gedicht)
In Flanders Fields is e gedicht van John McCrae, e Canadeeschn dokteur. En et eschreevn in 1915 beisn 'n Êeste Weireldoorloge in e veldhuspitol teegn Essex Farm.
Vlasverwerkienge
Zoain
De vlasplante is e vrji ecologische plante want ze eit vrji winne meststofn nôode want anders groei ze te styf en ton is de veezle te zochte wodeure da je slichte linn krygt.
Oest
Den oest van de plante, et slittn, gebeurt teegn t'ende van juni. In tyde wier da ollemolle gedoan met 't and. Nu is da nateurlik mee de massinne. De plante moe in zyn gehêle uut de grond getrokn weirn. Da weir gedoan om de vezels zô lank meuglik te odn.
Rôotn
Angezien da de plante nie ip zyn gehêel gebruukt weird mo alînne de veezle moet die d'r ut losgemoakt weirn. Da noemn we rôotn. De veezle weird in feite losgewêekt van de reste. Ge keunt da ip twêe maniern doen: woaterrôotn of dauwrôotn. By woaterrôotn weird de plante vôr 80 eurn in ne woaterbak gestookn mé lauw woater. Die methode is de beste moar ôok de dierste en de mêest verveulende van de twêe.
Sint-Donaaskathedroale
Geschiedenisse
Round 960 het ’n in de kerke e seculier kapittel gesticht met e college van prôost, deekn en 12 kanunnikn. By de verbouwienge tout de Romoansche kerke wierd er e kôor an den ôostkant gebouwd, woavan dan de restn te zien zyn in de kelder van ’t Crowne Plaza Burghotel.
De Sint-Donaaskerke heet e grôte rolle gespeeld in Brugge en d’r zyn veel belangryke persôonn begroavn o.a. Karel den Goein (1127), Lodewyk II van Nevers (1346), Jan van Eyck (1441), kanunnik Joris van der Paele (1443), Juan Luis Vives (1540) en verzekers ôok Karel den Stoutn (1477). Zyn proalgraf is nu te bezichtign in d'Onze-Lieve-Vrouwekerke.
Êeste Klasse 2007-2008
Ploegen in êeste klasse
De êeste klasse bestoat ut 18 voetbolploegn. In het sezoen 2007 - 2008 zyn da:
David Dehenauw
David Dehenauw (°Brugge, 10 december 1970) is e West-Vlamsche weetnschapper die voorol gekend is als weerman ip VTM.
Z'n grôte vôorbeeld is Armand Pien.
Emily Dickinson
thumb|Daguerreo-foto genoomn in 't Mount Holyoke College in december 1846 of begun 1847. 't Êenige echte petrêt van Emily Dickinson loatre dan eur kiendertyd. 't Originêel is bewoard in d' Archievn en Byzoendre Verzoamliengn van 't Amherst College. Emily Elizabeth Dickinson (10 december 1830 – 15 meie 1886) was 'n Amerikoansche dichtresse. Geboorn in Amherst, Massachusetts, in e gêrn geziene famielje die e sterke band a mê de gemêenschap, was zy vrêe in eur zeivn gekêerd en leefde êenzeivig. Achtre da zy zeevn joar no d' Akademie van Amherst was gewist in eur joenge joarn, verblêef ze korte tyd in 't Mount Holyoke Female Seminary vôo nor eur oederlik uus weere te kêern in Amherst. Bekeekn lik e buutnbêentje deur de platslikke bevôkienge, wierd ze bekend vor eur vôorliefde vo witte klêern en vor eur ofkêer om gastn te begoetn of, loatre in eur leevn, zeifs vor uut eur koamre te kommn. De mêeste van eur vriendschappn woarn gesteund ip briefwisslienge.
Seenappelsap
thumb|Seenappelsap Seenappelsap is e drank die wordt gemakt deur seenappels uut te persn. Ge kunt seenappelsap ein met of zounder vruchtvlêes in. 't Wordt kloar gedrounkn, moar ôok vele in cocktails gemiengeld.
Boovnlucht
By romoansche en gotische kerkn zittn de boovnluchtn vanboovn in de meur die de zybeukn van de middnbeuke schidt, tegen de gewelvn.
Pools
Alfabet
De letters q, v en x kommn nie voôrn in 't Pools alfabet, allêene moar in sommigte lêenwoordn. 't Diakritisch teêkn ´ noemt kreska ('striptje'), de ˛ wordt ogonek ('steirtje') genoemd, en 't puntje op de ż kropka ('puntje').
Cecilia Callebert
In 1904 is ze met de fanfare ofg'hoald van de stoasje van Roeseloare en in stoet noa 't stadhuus gebrocht, omda z' en êeste prys g'hoald hoad in Brussel.
Gletsjer
Gletsjers beweegn oender hunder eign druk, lyk troage stroomnde riviern, woardeure dan der spleetn en grote blokn of kolomn ys (seracs) oentstoan. Ze slypn ook rotsn uyt en vormn azo landvormn lyk keteldoaln, morenes en fjordn. E gletsjerdal hèt 'n U-vormige deursnee, in teegnstellynge toet e rivierdal die meer V-vormig is.
21 juni
't Is de langste dag van 't joar ip 't Nôordelik halfround, de kortste dag ip 't Zudelik halfround.
Ipper-Lotharingen
Van 1047 kwamt de Fransche noame Lorraine in gebruuk ounder d’hertoogn van den Elzas.
Geschiedenisse
't Hertogdom Lotharingen was oorsproundelik e stamhertogdom ounder 't Karoliengisch keunienkryk Lotharingen, da tusschn West- en Oost-Francië lag. De keuniengn van West- en Oost-Francië hen der lange vôorn gevochtn.
In 870, by ‘t verdrag van Meerssen, krêeg Lodewyk den Duuts van Oost-Francië 't ôostelik stik, en Karel de Kletsn van West-Francië 't westelik stik. In 880, by ‘t Verdrag van Ribemont, kwam ’t stik da by West-Francië gekommn was nu ook by Oost-Francië, en Lodewyk de Joungn van Oost-Francië krêeg hêel Lotharingen.
In 911 stierf Lodewyk et Kiend. De Reginars, die lange gevochtn hen teegn de Konradyners vo de macht in Lotharingen, koozn ounder ’t leiderschap van hertog Reginar I de Karolienger Karel de Simpeln van West-Francië as keunienk van Lotharingen, in de plekke van de Konradyn Konrad I, die wel verkoozn was in Oost-Francië.
Huus Ardenn- Metz of van den Elzas (1047-1431)
150 px|right|thumb| ’t Êeste woapn van d’hertoogn van Lorraine kwam in gebruuk ounder Ferry I
Huus Vaudémont (1473-1737)
Deurda zowel keizer Jozef I as keizer Karel VI gin zeune en ipvolger ip de weireld gezet haan, wierd de Pragmatieke Sanctie van 1713 ingeroepn, die de ipvolgienge van e dochter meugelik makte. In 1736 arrangeerde Karel VI 't huwelik van z'n dochter Maria Theresia me Frans Stefan, die akkoord gieng van zyn erflandn of te stoan en te wisseln vo 't Groothertogdom Toscane en 't Hertogdom Teschen. 't Hertogdom Lotharingen gieng in 1737 no Stanislaus Leszczyński, den ofgezette keunienk van 't Pools-Litouwse Gemênebest.
Slag by Axpoele
Anleidieng
Den 2de moarte van 1127 wierd Karel den Goein vermôord in de Sint-Donoaskerke in Brugge. Omdat ie gin ipvolgers aad dude de keunink van Frankryk ip 23 moarte den Normandiër Willem Clito an ols nieuwen groaf van Vloandern. Da was styf tegen de goeste van de Vlamse steedn Brugge en Gent en zynder benoemdigen Diederik van den Elzas ols nieuwen groaf. Dodeure kwaamn d'r verschillige veldslagen.
Willem wint de slag
In de Slag by Axpoele olde Willem Clito de overwinninge omdat ie den dag te vôren ol een terringverkenninge a kunn doen en omdat ie te weetn was gekommn da Diederik me oungeveer 300 ridders was en oungeveer 1500 man voetvolk. Willem Clito aad oungeveer 450 ridders en ook vele voetvolk en z'n taktiek was dat ie een dêel van ze mannen achter een euvel wegstak vor ip een beslissend moment toet grôte surprise van Diederik an ’t gevecht te loaten meedoen. Diederik kost ip tyd vluchten.
Jozef Verhaeghe (1927)
Ipleidinge
Ip zen veertiende gienk em no't voorbereidend jaar van de legere normaalschole. En ton ging em no Antwerpen voe regent wiskunde, wetenschappen, iconomie. Omwille van de twidden wereldoorloge is 't endexamen uutgesteld gewist. Ie werkte daorom een endje by Bruggen en Wegen in Brugge.
Henri Joseph Rega
Êerbewys
In 1854 krêeg Rega e beeld ip de façade van ’t stadhuus. De KU Leuven vernoemde 't Instituut vo Microbiologie en Immunologie noar hem. Der is ook een Henri Regastroate in Leuven. De Schoole vo Paramedische Beroepn droeg ook zyn noame, de Regaschoole. Vanof 1995 was 't bekend ols 't Departement Rega (Dieetkunde en Informatica) van de KHLeuven. In 2008 verhuusde 't departement en wierd ’t tegoare gevoegd met d' ipleidiengn Verpleeg- en Vroedkunde. Der is wel nog een aula met de noame Rega.
Henry Longfellow
Longfellow studeerde an de Bowdoin College in Brunswick, Maine. Achter e reize deur Europa kwamt ie prof in Bowdoin en loater in Harvard.
Louis de la Censerie
Louis de la Censerie is nôois getrouwd gewist. Je weundege an de Spegelreie 15.
J’is verzekers gestorvn an ‘n infarct (emporté par une crise foudroyante) en je ligt begroavn ip ‘t kerkhof van Assebroeke, vak 34/4.
Vloerbeke
Geschiedenisse
In den Êestn Weireldoorloge lag 't dorptje vlakkenby 't frount. Vloerbeke lag voe 't grôotste gedêelte van den oorloge in g'allieerd gebied, juust achter 't frount. Achter den oorloge wierd et dorp hillegansn eripgebouwd.
Luuk (stad)
Den Universiteit van Luuk (Université de Liège, ofkortienge ULg) is gesticht ten tyde van 't Verênigd Keunienkryk der Nederlandn oender Willem I en officieel ing'huldigd in 1817.
Xbox 360
Den Xbox 360 is ne spelcomputer gemoakt deur Microsoft en den ipvolger van den Xbox. De spelcomputer wird gelanceerd ip 22 november 2005 in de Verênigde Stoatn en Canada, 2 december 2005 in Europa en 10 december 2005 in Japan. De Playstation 3 van Sony en de Wii van Nintendo zyn de grotste concurrenten.
Frans Debrabandere
Studies
Frans Debrabandere volgde zyn humaniora an 't Sint-Amandscollege van Kortryk (laureoat 1952). Zyn belangstellienge vo woordn, 't ountstoan en d' evolutie, begost in de lessn "toalstudie" in d' hoogste klassn van den humaniora. D' interesse is ton verder gegroeid binst de colleges Middelnederlands, vergelykende sproakkunst van de Indogermoansche toaln, Gotisch, historische sproakkunst van 't Nederlands, Oudhoogduuts en Middelhoogduuts an den universiteit. Je volgde Germoansche filologie an de KU Leuven: licentioat (1956), doctoroat (1965).
Tribune
thumb|right|Ge kut tribunes van buutn erkenn an de dubbele reke vèinsters in de zybeukn (kathedroale van Laon, Vrankryk, 12e eeuwe) thumb|right|De tribunes boovn de [[scheeboge|scheeboogn lanks 'n kant van de dwarsbeuke in de kathedroale van Noyon, Vrankryk (12e eeuwe)]] E tribune es en oopn verdiepienge woa da 't vook kut zittn.
1917
Gebeurtenissn
thumb|Schilderye van Marc-Henry Meunier De zoeklichten, 1917
Klakkebusse (proppeschieter)
De klakkebusse wierd gemakt van vlierhout. Van e recht stik tak van à peu près 12 cm lank hoaldn ze 't merg d'r uut. En ip een ander stiksje hout wierd er e lange noagel mè kop vastegemakt, die paste in d'openienge van de vliertak. Twi plukkn vlaskrote (vlasrestn) wierdn ton tout proppn gesjiekt. Den êeste prop wierd met de kop van de noagel tout 't ende van de vlierbuze geduwd. De twidde prop van vôorn in de buze. Os je de noagel deur de buze duwde, vloog den êeste prop d'r met e knal uut. De weggevloogn prop wierd er ton were van vôorn ingebrocht en 't spelletje herbegost.
De noame klakkebusse is e soamnstellienge van klak (klap, leevn moakn) mè busse, bosse (geweir).
Vierdoagsche van Duunkerke
De Vierdoagsche van Duunkerke is e koers die, sedert 1955, idder joar verreedn is in en round Duunkerke.
Recorouder van de koers is Freddy Maertens (4 keirs ewonn).
Mathilde van Saksn
thumb|'t Markgroafschap Billung round 't joar 1000 Mathilde van Saksn (942 - 25 meie 1008) was e dochter van Hermann van 't huus Billung, markgroaf van Saksn, en van Hildegarde van Westerburg.
Maaln
thumb|left|175px|Kerke van Moaln, an de Leie
Moaln (officieel: Machelen of Machelen-aan-de-Leie) is e dêelgemêente van Zulte. 't Ligt an de Leie en 't weunn mêer of vierduusd menschn.
Paus Julius II
Mo neffest een generoal van ze troepen was 't ie ook een bevorderoare van de kunst. 't Was em die an Michelangelo vroegt vo de Sixtynse Kapelle te beschilderen en 't beroemd mêesterwerk van Michelangelo van Mozes aad Paus Julius II em loaten maken vor ip z'n grafmonument. En ook Bramante en Rafaël kregen regelmoatig ipdrachten van em. Julius II was ôok den ipdrachtgever vo de Sint-Pietersbasiliek in Rome.
Stanza
De stanza in de dichtkunste is te verglykn mê e paragroaf in proza; gedachtn die êen gehêel vormn zyn gegroepeerd in êeneedn. . In de muziek wordn groepn lynn typiesch "verzn" genoamd. In 't Iengels zyn stanzas ook gekend lik batch, fit, en stave.