cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nedersaksen
Geografie
Nedersaksen grenst an de Nôordzêe, de dêelstoatn Sleeswyk-Holstein, Hamburg, Mecklenburg-Voorpommern, Brandenburg, Saksen-Anhalt, Thüringen, Hessen en Noordreyn-Westfalen en an Holland (Overyssel, Drenthe en Groningen). De dêelstoat Bremen wordt omriengd deur Nedersaksen.
Nedersaksen ligt vor e grôot dêel in de Noord-Duutsche Leegvlakte en de riviern de Wezer, de Eems en de Elbe loopn der deure. 't Noordn en 't westen van Nedersaksen zyn styf plat. Sommigte dêeln liggn oender zêeniveau. Juste moa ip de Lüneburger Heide komt 't landschap ip bepoalde plekkn toet circa 150 meter. In 't uuterste zuudn ligt wel 't Teutoburgerbus, dat toet maximoal 446 m komt. In 't ôostn van Hannover ligt ’t gebergte de Harz, woa dat de Wurmberg met 971 m boovn zêeniveau 't hoogste punt van Nedersaksen vormt.
Toaln
In Nedersaksen klappn ze Hoogduuts en verschillige variantn van 't Nedersaksisch. In 't Saterland, in landkreis Cloppenburg wordt nog deur e klêene groep e Fries dialect gesprookn.
Administratieve indêlienge
Nedersaksen was oenderverdêeld in vier Regierungsbezirke (administratieve regio's), die in 2004 ofgeschaft zyn. Nu is 't oenderverdêeld in 38 Landkreise en 8 kreisfreie Städte.
1545
1542 - 1543 - 1544 - 1545 - 1546 - 1547 - 1548 't Joar 1545 is 't 45e joar in de 16e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
1532
1529 - 1530 - 1531 - 1532 - 1533 - 1534 - 1535 't Joar 1532 is 't 32e joar in de 16e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Geboorn
‎
Slangesterrn
Slangesterrn (Ophiuroidea) zyn stekkervelbêestn (Echinodermata) die verwant zyn an de zeêsterrn. Ze kruupn over de zeêbodem met under flexibele, slangachtige oarms. Z' hen gin zuugnapvoetjes lik echte zeêsterrn en kunn veel zidder beweegn. Slangesterrn hen over 't algemeên vuuf lange oarmdrendels, die toet 60 cm lank kunn kommn by de grotste soôrtn. D' oarms van e slangesterre breekn gemakkelik of, moa groein doarachter ook were an.
Taxonomie
left|thumb| E slangesterre, met ip den achtergroend e [[zeesterre.]]
Alexander Farnese
Zyn leevn
Je was de zeune van den hertog van Parma, Ottavio Farnese, en van Margaretha van Parma, ’n ounwettige dochter van Keizer Karel V. J’haad e twêeliengbroere die mor e moand leefde. Z’n moeder was ‘n halfzuster van Filips II en van Don Juan.
30 september
30 september is den 273stn dag van 't joar (274stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. Der volgn nog 92 doagn toet 't ende van 't joar.
Alexander Farnese
Zyn leevn
In 1559 kwamt ’n mee no de Nederlandn mè z’n moeder Margaretha, die doa van 1559 tout 1567 landvoogdesse was.
Den elfstn november 1565 ist ‘n getrouwd mè Maria van Portugal en da wierd mè vele proal in Brussel gevierd.
In 1571 vocht ’n mee in de Slag by Lepanto, woa dan ze de Turkn versloegn.
In ’t noajoar van 1577 krêegt ’n ipdracht van Filips II vor of te kommn met e leger vo Don Juan by te stoan, die ’t nie kosteg hoaln teegn Willem van Oranje. Z’arriveerdn in Luxemburg, en den achtntwintigstn januoari 1578 versloegt ’n d’ipstandeliengn mè grôot succes in de Slag by Gembloux, ten zuudôostn van Brussel. Nie vele loater stierf Don Juan en Alexander Farnese volgdeg hem ip als landvoogd.
In 1586 stierf z’n voader en kwamt ’n dus hertog van Parma, mo je regeerde nie zelve omdat ’n ton landvoogd in de Nederlandn was. Je stelde z’n zeune Ranuccio I an als regent.
Landvoogd van de Nederlandn
Alexander Farnese volgde Juan van Oostnryk, die in 1578 gestorvn was, ip als landvoogd. Mo je was nie erkend deur de Stoatn-Generoal, die aartshertog Matthias van Oostnryk gevroagd haan. In 1581 verkloarde de Republiek der Zeevn Verenigde Provinciën under ounofhankelik van Spanje en ze wildn gin êen Spanjoard mer erkenn.
Farnese krêeg hulpe van heurlingen uut de Woalsche gewestn die trouw bleevn an de keunienk mè de Unie van Atrecht. 'n Poar weekn loater kwamt er 'n antwoord mè de Unie van Utrecht.
Van uut Luxemburg begost Farnese an de veroverienge van de Nederlandn, en je kost d’ipstandige steedn Gent, Oudenoarde en Antwerpn inpakkn.
Teegn 1588 haad ‘n ‘t grotste stik van de Nederlandn in handn, uutgenoomn Zêeland, Holland en stikkn van Friesland en Gelre.
In ogustus 1589 is Hendrik III van Frankryk vermôord en Filips II wilde vermien da Parys in handn van de protestantn viel. ’t Moment da Farnese an de reste van de Noordelikke Nederlandn wilde begunn, dwoung Filips II hem vor in Frankryk teegn de protestant Hendrik IV van Frankryk te goan vechtn, wa da d’Hollandsche ipstandeliengn geirn hôordn. De neegntienstn september 1590 vielt ’n Parys binn vo ’t godsdienstconflict ip te lossn. Mor ost ’n hem in 1592 an z’n hand kwetste in Rouen droegt ‘n ‘t commando over an z’n zeune Ranuccio I en je kêerde were.
Deur jalousie vo z’n successn krêegt ’n z’n ountslag als landvoogd van Filips II, en je trok hem were in Atrecht, ton nog by de Spoansche Nederlandn. De derdn december 1592 ist ‘n doa gestorvn.
Vrouwe en kienders
Alexander Farnese trouwde den elfstn november 1565 in Brussel mè Maria van Portugal. Under kienders:
Veloroute
Andre routes vo veloryders gelyk boann deur grôte steedn mè express angelegde bruggn en/of boann zyn feitelyk ôok veleroutn mo mêestal goat over 't êeste. In Vloandern moakn vôorol Antwerpn en Limburg reclam over undere veloroutn mo in West-Vloandern zyn der ôok veel veloroutn. In Antwerpn en Limburg is 't mêer tussn de riviern en de beekn of de wyndruuvn- en appelplantoagn.
Deurda der in West-Vloandern veel land ligt, leent et hem ôok goed vo veloroutn in te moakn en mêer en mêer gemêentn begunn da ôok te doen of de steedn leggn extra fietsroutes (of monumentnroutes in en round 't stad) an. In Antwerpn en Limburg zyn der ol veel minsn die noa gunter trekkn vo der deur de nateur te ryen, da bringt dus goed ip vo de lokoale hotels en bed and breakfasts, dus speeln ze doa nateurlyk ip in. Da sôort toerisme noemn ze fietstoerisme.
1592
1589 - 1590 - 1591 - 1592 - 1593 - 1594 - 1595 't Joar 1592 is 't 92e joar in de 16e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
1858
1855 - 1856 - 1857 - 1858 - 1859 - 1860 - 1861 't Joar 1858 is 't 58e joar in de 19e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Muziekvod
MuziekVod is een video podcast voe muzikantn opgericht deur Christophe, Boris en Gerd in meie van 2008. Ze briengn 2 afleveringn per moand woarvan den eesten een babbeluutzendinge is en den twidden een lesuutzendinge. In elken uutzendinge ist er ook nog e ki 'Kort Nieuws' en under 'Concert tips' voe de volgende dagen en weekn.
D'uprichters
Christophe is een Bruggelynk die deur z'n studies an den Jazz Studio nar Antwerpn is uutgeweekn. Ie spilt basgitaar en doet webdevelopment. Do deure kwamt ie up 't idee voe te starten mè MuziekVod.tv
Gerd komt uut Deurne en spilt gitaar. Achter nen tyd in Jamaica lessen gegeevn t'en, ist ie were gekèèrd no Deurne. Ie gif nu lesse in verschillende muziekschooln round 't Antwerpse.
Boris komt van Blanknberge, spilt drums en is oke voe zyn studies, eest an den Jazz Studio en loater an 't conservatorium, veruusd nar Antwerpn.
Tydens den derden uutzendinge stopte de samenwerkinge me Boris.
1892
1889 - 1890 - 1891 - 1892 - 1893 - 1894 - 1895 't Joar 1892 is 't 92e joar in de 19e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Bouwkundig erfgoed in Mariakerke (Ostende)
Lyste van bouwkundig erfgoed in Mariakerke:
Karperachtign
De Karperachtign (Cypriniformes) zyn een orde van de stroalvinnige visn. Der bestoan e stik of 6000 sôortn. Z' èn moar êen vinne ip under rik. De mêeste zyn zoetwoatervisn.
Brillon
Brillon ligt o de zuudkantn van d'oude boane van Ôorschie richtienge Sint-Amands an de Skarpe (d'uudige D953). An de nôordôostgrenze van de gemêente lôopt d'A23-ottostroade tusschn Villeneuve d'Ascq en Valencyn.
Brillon es êen van de gemêentn die liggn in't Regionoal Nateurpark in't bekkn van de Skarpe en de Schelde (Parc naturel régional Scarpe-Escaut), zynde 't gebied round Sint-Amands an de Skarpe die beschermd es deur zyn uutgebreyde biodiversityt.
Sport
De finoale van de koerseklassieker Parys-Roubei passeert traditionêel olangsn de gemêente. Ip't groundgebied van Brillon ligter ôok e kasseystroke: 't ende van de Secteur pavé de Warlaing à Brillon (secteur 16, e bitje minder moeilyke strooke van 3 ster'n die 2,4 kilomèiters lank es).
Beziensweirdigeedn
thumb|left|250px| De Sint-Amandskerke van Brillon
1830
1827 - 1828 - 1829 - 1830 - 1831 - 1832 - 1833 't Joar 1830 is 't 30e joar in de 19e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Gebeurtenissn
thumb|Taferêel van de Belgische revoluusje in [[Brussel deur Constantinus Fidelio Coene]] thumb|Septemberdoagn 1830 ip de Grôte Markt in Brussel deur Gustaaf Wappers thumb|D' êeste twêe Belgische vlaggn zyn genoaid in den atelier van Marie Abts
14 december
14 december is den 348stn dag van 't joar (349stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. Der volgn nog 17 doagn toet 't ende van 't joar.
Vliegpling van Frankfurt
‘t Vliegpling van Frankfurt (Duuts: Flughafen Frankfurt am Main ook Rhein-Main Flughafen, Ingels: Frankfurt Airport) es ’t grotste vliegpling van Duutsland en ’t derde grotste van Europa.
't Is geleegn in ’t zuud-westn van Frankfurt am Main in de deelstoat Hessen. Ge kunt et vliegpling bereikn met de tring. Er is en autostrade (Autobahn) tot an 't vliegpling.
1921
1918 - 1919 - 1920 - 1921 - 1922 - 1923 - 1924 't Joar 1921 is 't 21e joar in de 20e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Ray Verhaeghe
Ray Verhaeghe (Toeroet, 19 moarte 1926) is e West-Vlamschn acteur. Ne volgde zyn lagere schole in Toeroet en deed zyn humaniora ut in Latijn-Grieks. Ne ging eerst na 't conservatorium in Brugge en toene na dien va Gent. in 1956 studeerde y af in Antwerpn. Ne et 4 kinders en 12 kleinkinders.
Rolln
'n Is vooral bekend va zyn rolle als Albert ut Familie. Ne speelde ook nog byrolln in ounder ander Postbus X, De Collega's, Wij, heren van Zichem en Kapitein Zeppos.
57 v.Chr.
60 v.Chr. - 59 v.Chr. - 58 v.Chr. - 57 v.Chr. - 56 v.Chr. - 55 v.Chr. - 54 v.Chr. 't Joar 57 v.Chr. is e joar in d' 1e êeuwe v.Chr. volgenst de christelike joartellienge.
Gemienglde busschn by d' Atlantiesche Oseoane
thumb|Liggienge van d' ekostreeke. thumb|Liggienge van wientrkoale loofbusschn in de [[Weireld|weirld.]] De gemienglde busschn by d' Atlantiesche Oseoane zyn 'n ekostreeke in Europa in d' Europeesche-Siebeeriesche ekoprovinsje van 't Palaearctis vôgns de Weirld Nateur-Stichtienge (WWF). Ze strekkn undr uut oovre hêel 't West-europeesch kustegebied van d' Atlantiesche Oseoane. 't Europeesch Leefmieljeu-Agentschap verdêelt de WWF-ekostreeke in twêe stikkn. De grenze tusschn 't zuudlik en 't nôordlik dêel ligt min of mêer in 't nôordn van Bêlgje.
Beschryvienge
No bioom ôort d' ekostreeke by de moatig warme loof- en gemienglde busschn (of de wientrkoale loofbusschn). Ze bezet 399 100 vierkante kielomeetrs, in 't westlik dêel van 't schiereiland Jutland in Deenemarkn, 't nôordôostn van Duutsland, bykans hêel Needrland, 't nôordn en 't westn van Bêlgje en Vrankryke, en de Britsche Kanoal-eilandn.
Kustvlaktn zyn typiesch vo d' ekostreeke; d' êenigte min of mêer belangryke ogtn liggn in Bretanje.
Poaliengbeke
De Poaliengbeke is e combinoasche va woater en bus die tusschn Zillebeke, Ollebeke en Vormezêle ligt. 't Is 't grotste provinschedoming van West-Vloandern, me ze 236 ectoare.
Geschiedenisse
Wuk da nie vele menschn weetn, is dat de Poaliengbeke e voart is dan ze uutegroavn en roend d'êeuwwisselienge van 19sn en 20sn êeuwe. De bedoelienge wos voen Yper te verbienn me de Leie in Koomn. Da wos gemakkelikker ezeid of edoan omdat deur 'n slichn oendergroend d'oevers ossan were invieln. 'n Êestn Weireldôorloge et er definitief vôorn ezord da de plann nie uutevoerd rochtn. Nu ku je nog 't één en 't ander zien van die pogiengn: 't zyn nog twêe sluuzn en een stiksje van voart over ('n Droogn Voart).
In 1973 is 't gebied oopnesteld voen 't grô publiek. In 't begun wos er 70 ectoare, mo deur 'n ankoop van stikkn bus en boeregroend, is 't vermidderd toet wuk da 't nu is.
1535
1532 - 1533 - 1534 - 1535 - 1536 - 1537 - 1538 't Joar 1535 is 't 35e joar in de 16e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Poaliengbeke
Bezigoudienge
Buutn wandeln, zyn der oek nog aar diengn:
1535
Gebeurtenissn
thumb| Portret van Thomas More deur Hans Holbein de Joengn
1620
1617 - 1618 - 1619 - 1620 - 1621 - 1622 - 1623 't Joar 1620 is 't 20e joar in de 17e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Gebeurtenissn
thumb|Antoon van Dyck, zelfportreit
1934
1931 - 1932 - 1933 - 1934 - 1935 - 1936 - 1937 't Joar 1934 is 't 34e joar in de 20e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
1607
1604 - 1605 - 1606 - 1607 - 1608 - 1609 - 1610 't Joar 1607 is 't 7e joar in de 17e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Geert Hoste
thumb|Geert Hoste Geert Hoste (1 juli 1960, Brugge) is nen Vlamsche kluchtigoard. J'es begunn als mimespeler, moa j'es surtout gekend voe zyn endejoarsshows. J'es de kozen van Phaedra Hoste.
Roland Garros
thumb|250px|right|Stanbeeld van Roland Garros in [[Saint-Denis (Réunion)|Saint-Denis, Réunion]] Roland Garros (Saint-Denis, (Réunion), 6 oktober 1888 – Vouziers, 5 oktober 1918) was ne Franschen piloot en vliegtug-held. Ie was êen van de êerste gevechtspiloten. De Fransche èn ulder grootsten tenniswedstrid naar em genoemd: Roland Garros, ôok gekend als The French Open, es êen van de 4 Grand Slam toernooien en weirdt getypeerd deur het feit dat het ip gravel ('bric pilé') gespeeld weirdt.
Roland Garros zinne vlieger es neergeschoten gewist boven Lendlee en j'ès neergestort in Iengelmunstr.
22 september
22 september is den 265stn dag van 't joar (266stn dag in e schrikkeljoar) in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 100 doagn toet 't ende van 't joar.
Santa Croce
thumb|right|280px|De Santa Croce (vôorkant) De Basilica di Santa Croce (in 't West-Vlams: Kerke van et Illig Kruus) es e grôote kerke in Firenze. 't Es e gotische basilieke en de grôotste kerke van de Franciskoann in hêel de weireld.
Z' es geleegn ip e plekke woarda vroegr e klêen eilandje lag an e zy-arm van den Arno (de riviere die deur Firenze strôomt), die nu ipgedrôogd es. Da stadsdêel ligt dus redelik lêge me 't gevolg dat er antinsn oovrstrômiengn zyn lik in 1966. Round 1220 gingn der em doa Franciskoann vestign en den bouw van de kerke es gestart in 1294 deur de Florentynschn architect Arnolfo di Cambio.
Tom Boonen
Jeugd
Tom Boonen is de zeune van André Boonen, die zevve nog prof ewist is. Boonen is begunn koersn byn de nieuweliengn, at 'n liefebber wos, et 'n nog en endetje byn de Groeniengespurters van Kortryk ereen.
Santa Croce
Exterieur
Et groundplan es en Egyptisch kruus (een T-vorme) en es 114,45 meiters lank. De façoade es pas ofgewerkt in 1863 en es gemakt uut mêerkleurig marmer wa da e typisch kenmerk wos van de loat-middelêeuwsche bouwstyle van 't stad. 't Trekt e bitje ip de vôorkant van de Duomo, mo ton wel klinder en zondr de koepel. An de Santa Croce es ter e kapelle gezet deur Brunelleschi, de Pazzi-kapelle, woardat er vele werkn van em in zyn. De kerke es zwoar gerenoveerd gewist in de 16de êeuwe deur Giorgio Vasari, in ipdracht van Cosimo I de' Medici. By de kerke ligt ôok et Museo dell'Opera di Santa Croce, e museum me tefrente kunstwerkn.
Tom Boonen
Profjoarn
Boonen is echt prof ekommn in 2002 byn US Postal (in 2000 wos 'n doar ol eki stagiair ewist). E rêde van 'n êeste ki indeliks goed in Parys-Roubaix, woa dat 'n in en echt bêestewere, in de rolle van elper voun George Hincapie, dern endigde in zyn favorietn koers. De winnoare wos toune Johan Museeuw, die van Boonen rechtet zei dat 'n zyn upvolger gienk kommn.
't Joar derup gienk 'n no Quick Step-Davitamon, de ploeg van Patrick Lefevere en Johan Museeuw.
Zyn beste joar tout nu toe is zeker 2005, e joar woarin dat 'n nie ollêne de Rounde van Vloandern en Parys-Roubaix wonne, mor ouk de Rounde van België, 'n E3 Prys, 2 rittn in de Rounde van Vrankryk en weireldkampioen in Madrid.
Privéleevn
Boonen wunt oundertusschn in Monaco, etwot woa dat er vele van ekout en eschreevn is. 't Woarn vele menschn die voundn da Boonen 't e bitje oge in ze bolle krêeg. Zyn accident me ze gilvn Lamborghini ielp oek nie vele.
In 2007 kwaam 'n oek in 't nieuws deur dat 'n in kennisse wos me Sofie Van Vliet, e misje van 16. Moa dat es ondertusschn weerol ut en om ôren est 'n nu were tôpe me Lore, zyn oud lief.
Oundertusschn bestoat er oek e strip van nem, Tommeke.
Santa Croce
Interieur
In de kerke zyn der ôok vele kunstschattn lik et kruusbêeld van Donatello of de schilderienge van et lydn van Christus deur Cimabue da zwoar g'abimeerd es gerakt deur d'oovrstrômienge van 1966. Verder es ter e grôte verzoamelienge van werkn van de schole van Giotto di Bandone en zyn der nog werkn van ounder andere Giorgio Vasari, Lorenzo Ghiberti en Giuliano da Sangallo te bezien.
Groavn
Vele bekende Florentynn en andere Italioann liggn inde Santa Croce begroavn. In de rechterzybeuke lig et graf van Michelangelo. Em stierf ip 18 februoari 1564 en wilde zelve in Firenze begroavn wordn. Z' in zyn lyk ton in den duuk van Rome na Firenze gebrocht ip nen ezel tusschn nen ôop marchandrie. Twêe weekn loatr kwoamn ze toe en pas ip 17 juli est em begroavn gewist. Die ontvoerienge stoa vastgelegd ounderaan et graf.
Tusschn et twêede en 't derde altoar reks ligt et graf van Dante Alighieri. Der liggn wel gin restn in van em dus es 't eignlik e cenotoave, Dante zelve lig in Ravenna woardat em in 1321 stierf. Ol sinsn 1396 vroagt Firenze an Ravenna vo zyn lichoam na zyn voaderstad were te bringn, mo Ravenna weigert da te doene. Ip Dante's sterfdag, den 14den september, stuurt Firenze wel olie na Ravenna vo der de luchtjes ip zyn graf mee te doen brand'n.
Tusschn 't êerste en 't twêede altoar teegn de lienkermure ligt et grafmonument vo Galileo Galilei. Em wos gestorvn ip 8 januoari 1642 mo mocht er deur zyn heliocentrische uutloatiengn nie begroavn wordn van paus Urbanus VIII. In 1737 in ze zyn lichoam aglik were ipgegroavn en in de tombe bygezet. Ip et graf stoa geschreevn Eppure Muove (en toch bougeert et), e ironische verwyzienge na zyn verdedigienge van 't heliocentrisme. In 't zelfde graf liggn nog e lêerlienk van em, Vincenzo Viviani, en nog e joenge vrouwe, verzekers Virginia Galilei, zyn dochter uut en onechte reloatie.
Blue Cats Ieper
thumb| Lotto Young Cats, Euro Cup Women 2011-2012 Crack Blue Cats Ieper is e West-Vlamsche basketclub uut Yper die speelt in 1e nationale. Ze speeln in 't blauw.
Speelsters
De speelsters van 't seizoen 2011-2012:
Coach: Philip Mestdagh
Ælfthryth van Wessex
thumb| Ingeland ounder Alfred den Grôotn (871) Ælfthryth van Wessex, ook Elftrudis of Elfrida (Wessex, 868 - 7 juni 929) was e dochter van Alfred den Grôotn, den Angelsaksischn keunink van Wessex, en van Ealhswith van de Gaini. An heur zestien joar trouwde ze me Boudewyn II, den twiddn groaf van Vloandern.
In 884 kwam Boudewyn II nor Ingeland, vo te klappn me zyn toekomstign schonvoader. Ingeland en Vloandern han ol e hêel ende e goe contact, in verband met hunder verweir teegn de Vikings. Alfred was uutgegroeid tout êen van de machtigste keuniengn van dien tyd, achter dat ’n de Vikings in 878 verpletterd had.
Boudewyn was styf content dat ’n mocht trouwn me zyn dochter Ælfthryth. ’t Huwelik gaf ’t groafschap Vloandern vele prestige en zorgde vor e belangryk politiek boundgenôotschap, die nog lange zou bluuvn deurn me de loaknindustrieë.
Alfred zag Boudewyn ook styf zittn, omdat ’n de klêenzeune was van Karel den Kletsn, en dus e Karolienger. Boudewyns moeder Judith was zelfs getrouwd gewist met Alfred ’s voader Æthelwulf en loater ook me zyn broere Æthelbald.
Boudewyn stierf den 10stn september 918 en z’han hem in d’abdye van Sint-Bertyns in Sint-Omoars begroavn, neffest zyn voader Boudewyn met den Yzern Oarm. Mo Ælfthryth wilde loater per se neffest heur vint begroavn zyn. Van de monnikn van de Sint-Bertynsabdye mochtn der gin vrouwn binn, ook nie on ze dôod woarn. Doarom liet z’hem overbriengn no de Sint-Pietersabdye in Gent, woa da ze zelve ook begroavn is.
Heur jounges
Ælfthryth ha vier jounges me Boudewyn:
Heur vint had ook nog ’n ounwettige zeune: Albert, bisschop van Parys
Boskeun
thumb| E flasche Boskeun Boskeun is een amberkleurig bier van hoge gistinge da sedert 1980 speciaal gebrouwn is ter êre van Poaschn deur de brouwerye De Dolle Brouwers uut Êesn.
Der zit 10,5 % alcol in, mout, hommel, gist, woater en rietsuker. 't Is bitter van smoake en 't wordt geschounkn uut flaschn van 0,33 liter.
Boskeun kan allêne moa twêe moandn vo Poaschn per telefong gereserveerd wordn.
Schelpe
thumb|Schelpn Een schelpe is ‘t uutwendig skelet van een schelpbêeste. E grôte groep wêekbêestn (a-peu-près 124 000 sôortn) droagt ‘n schelpe. Die kalkachtige substantie wordt deur de bêeste zelve gevormd deur ’n kliere en dient vo bescherminge.
Schelpdroagers leevn in de zêe, in zoet woater en ip ’t land. Schelpn bestoan soms uut één gehêel en soms uut twêe kleppn. De mêeste schelpn en een loagsje peirelmoer an de binnkant.
An de kust spoeln d’r styf vele sôortn schelpn an lik:
Malacologie en conchologie
miniatuur De weetnschap die al de aspectn van wêekbêestn bestudeert, wordt malacologie genoemd. Een tak van de malacologie die em allêne moa met de schelpe bezig oudt, wordt conchologie genoemd.
899
896 - 897 - 898 - 899 - 900 - 901 - 902 't Joar 899 is 't 99e joar in de 9e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Gebeurtenissn
thumb|Keunienk Arnulf van Karinthië.
2 meie
2 meie is den 122stn dag van 't joar (123stn dag in e schrikkeljoar) in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 243 doagn toet 't ende van 't joar.
Etienne Vermeersch
thumb|right|Etienne Vermeersch Etienne Vermeersch (Sinte-Machiels, 2 meie 1934 - Gent, 18 januoari 2019) was e West-Vlamsche filosoof.
Vermeersch was van huus ut katholiek en was vuuf joar by d'orde van de Jezewïeten. Ip z'n 25e smeet ie z'n kappe over d'hage en je wierd een overtuugden atheïst en skepticus. Volgens hem doen de godsdiensten lik Katholicisme, Judaïsme en Islam mêer kwoad dan goed.
1431
1428 - 1429 - 1430 - 1431 - 1432 - 1433 - 1434 thumb|Jeanne d'Arc ip de brandstoapel deur Jules-Eugène Lenepveu
Etienne Vermeersch
Tienne Vermeersch is in 1965 ofgestudeird an d'Universiteit van Gent in de richtienge Klassieke filologie en Wijsbegeerte. In 1967 is 't ie professer geworden in da zelste Gent. Je gaaft do lesse over olle soorten van filosofie. By 't groot publiek is 't ie surtoe bekend vo z'n rolle in de discussies roengst wetenschappelikke en ethische problem'n in de biologie, biotechnologie en 't milieu. Je was ôok betrokk'n by de wetten over den abortus en d'euthanasie (2002). In 1996 was 't ie vôorzitter van de Commissie Vermeersch, die 't were nor uus zenden van ofgeweez'n asielzoekers beter moste regeln.
Je stound ôok mee an de wiege van 'SKEPP', dat is de 'Studiekring vo Kritische Evaluoatie van Pseudo-wetenschap en Paranormoale diengen', een verênigienge die de bedoelienge eet van pseudo-wetenschap, lik bevoorbeeld homeopathie, tegen te goan. Je stoat ook bekend voa zyn beschryvienge van het Lourdes-effect.
Tienne Vermeersch is getrouwd mè Josiane. Ze weunen in Wetteren.
1431
Gebeurtenissn
30 meie - Jeanne d'Arc wordt in Rouen ip de brandstoapel terechtegesteld
Etienne Vermeersch
In oogustus 2007 étjie de Pries Morice Sabbe gekregen van de verenigienge 'Bruggeliengen buuten Brugge'. D'overhandigienge é platse hèd in den théoater van Brugge, de vuufentwientigsten oogustus 2007.
Michelangelo
Je was êen van de grotste en mêest bepoalnde kunstenoars van West-Europa en je was nie ollene schilder, mo surtout beeldouwer en ôok nog bouwmêester en dichter, e typischn uomo universale.
Zyn leevn
vo ‘t graf van Julius II]] Den zesdn moarte 1475 is Michelangelo Buonarotti geboorn in Caprese, in de streke van Casentino, nie verre van Firenze. Je was de twiddn van vuuf jounges.
Zyn voader, Lodovico di Leonardo di Buonarroti Simoni, was burgemêester van Caprese, ounder ’t rechtsgebied van Firenze. Je stamdeg' uut ‘n oude Florentynsche familie, die under ossan me geldzoakn bezig’oudn an. Zyn moeder, Francesca di Neri di Miniato del Sera, was ziekelik en doadeure wierd Michelangelo verzorgd deur e vrouwe uut e stêenouwersfamilie.
In 1481, ot ’n zes joar oud was, stierf z’n moeder en gingt ’n ol mee no de stêengroeve en olgauwe kost ’n ommegoan me bêtel en oamer en leerdeg't ie stêen bewerkn. O z’n voader ertrouwde veruusdn ze no Firenze.
An z’n dertien joar krêegt ’n doa schilderlesse van David Ghirlandajo, mor achter ‘n ende krêegt ‘n mêer en mêer gouste vo te beeldouwn.
Van 1450 was Firenze êen van de rykste steedn van Itoalië. De stad wierd geregeerd deur ’t geslacht De’ Medici, belangryke bankiers die ryke gekommn woarn in de commerce en beschermers woarn van kunstn en weetnschappn. Surtout Cosimo de' Medici. Zyn klêenzeune Lorenzo de' Medici, bygenoamd il Magnifico, zette de tradities van z’n grôotvoader vôort. Je trok gelêerdn uut hêel de weireld an vo met under te filosofeern en vo lesse te geevn in zyn schooln. En ôok stakt ‘n vele geld in kunst en architecteure en je gaf belangryke ipdrachtn an grôte kunstenoars.
Michelangelo oorde dan d’r beeldouwers ipgeleid wierdn in den of van de Medici en da Lorenzo de' Medici de bekendn beeldouwer Bertoldo di Giovanni, die e lêerlink van Donatello gewist was, angesteld aad vo de schole te leidn.
’t Deurde nie lange of Michelangelo mocht in de lêer goan by Bertoldo, die olgauwe zag dat ’t e grôot talent was. In Michelangelo’s vroegste werkn is den invloed van de klassiekers en van Donatello te zien.
Lorenzo de' Medici was enthousiast over z’n werk en je mocht in ’t paleis kommn weunn, woa dat ’n de verzoamelienge klassieke beeldn bestudeerde.
In teegnstellienge tout by em thuus wierd er over kunst, literateure en architecteure geklapt en ôok over kerkelikke zoakn, filisofie en andere takkn van de weetnschap. Je lêerde zelfs dichtn.
Michelangelo voeldeg' em styf angetrokkn tout de Griekse cultuur en filosofie en lik d’oude Griekn aad ’n bewounderienge vo ’t menselik lichoam en de menselikke gêest.
In 1492 stierf Lorenzo de' Medici en je wierd ipgevolgd deur z’n zeune Piero.
De monnik Girolamo Savonarola liet de Medici verbann, under paleis plundern, de kunstwerkn vernietign en ol de volgns em goddelôze weireldse zoakn verbrandn.
Michelangelo vluchtte no Venetië en je blêef in Bologna.
Bologna (1494)
In Bologna kwamt ‘n Aldofrandi teegn, e moat van de Medici, by wien dat ’n e joar blêef weunn. Je gerakte doar ounder den indruk van ’t beeldouwwerk van Dell’ Arca en de marmer-reliëfs van Jacopo della Quercia. Deur Aldofrandi krêeg Michelangelo ‘n ipdracht van ‘t stad vo drie figeurn in marmer te moakn by de graftombe van San Dominico: St.- Petronius, St.- Proculus en ‘n iengel.
Je kwamt doar ôok in contact me Clarissa Saffi, die em dêe peizn an de Venus van Sandro Botticelli. Je schrêef verzn vor eur.
Achter e joar kêerdeg't ie were no Firenze.
Êeste verbluuf in Rome (1496-1501)
Vo kunst wast er gin platse mir in Firenze en in 1496, an z’n êenentwintig joar, vertrok Michelangelo no Rome. Doa makteg't ie z’n êeste grôot beeldouwwerk, Bacchus vo Jacopo Galli (Bargello, Firenze).
In 1498 kwamt ‘n in contact met de Fransche kardinoal Jean de Villiers de la Groslaye (sommigte peizn Bilhères del Lagraulas), die e grôot marmern beeldouwwerk bestelde. ’t Most uut noame van Karel VIII van Frankryk in e kapelle van Sint-Pieter kommn. Michelangelo gink zelve no de marmergroevn van Carrara vo z’n stik marmer te zoekn, ‘n enorme snêeuwwittn blok, woaruut dat ‘n z’n mêesterwerk, z’n Pietà makte. ’t Werk deurde twi joar en ’t is ’t ênigste beeld da z’n signateure droagt.
In Firenze durfdegn z’oundertussn were over kunst klappn want Savonarola was an z’n ende gekommn ip de brandstoapel.
Michelangelo a g’oord dan z'in Firenze e grôot marmern beeld wildn loatn moakn, ter ere van ’t joar 1500, uut ‘t marmer van Duccio. Da was e marmern piloare van zes meters oge die zo slicht gekapt was deur Augustino de Duccio, dat er niemand in Firenze was die ’t nog kost bewerkn. Michelangelo zag da wel zittn, mo je zat in Rome en in 1501 krêegt ’n ‘n ipdracht van Francesco Piccolomini, de loatern Paus Pius III, vo 15 beeldn te moakn vo ’t Piccolomini-altoar van de Dom van Siena.
O ’t êeste beeld, Madonna met Kind, ofgewerkt was kwam Michelangelo in ruzje me z’n ipdrachtgever en d’n ipdracht viel in ’t woater.
Loater in Firenze, in 1504, verkocht ‘n ‘t beeld an de Brugsche koopman Jan van Moeskroen, die ’t in 1506 per karvêel no Brugge liet kommn. In 1516 schounk de familie Moeskroen ’t beeld an de Onze- Lieve-Vrouwekerke van Brugge.
De schetsn en voorstudies zyn te zien in ‘t Uffizi van Firenze. Michelangelo gebruukte dudelik ’t zelfste model vo z’n Pietà.
Were in Firenze
Michelangelo probeerdeg' z'ip olle maniern t’overtuugn vo ’t marmer van Duccio te meugn bewerkn, mo d'r wierd ôok gepeisd an Leonardo da Vinci en Andrea Sansovina. Den 16sten ogustus 1501 krêegt ’n den ipdracht, en j’ountwierp David, in spannienge ip ’t moment dat ’n Goliath gink versloan. J’a drie joar nodig vo z’n David uut ’t marmer te kappn. ’t Beeld kwam ip ’t Palazzo Signora te stoan en was ’t zinnebeeld van d'erwonn vryeid van Firenze. Van nu vôort strôomdn d’ipdrachtn binn.
Paus Julius II
In 1505 riep paus Julius II em were no Rome vo z’n proalgraf t’ountwerpn vo de Sint-Pieter, en te versiern me veertig marmern figeurn. Michelangelo werkte d'r styf lange an (tout 1545) me veel ounderbrekiengn en ’t is veel klinder gewordn of ’t oorsprounkelik plang. ‘t Is te zien in de kerke van San Pietro in Vincoli in Rome. ’t Bekendste ounderdêel is ‘t beeld van Mozes en ôok de Sloavn woarn bedoeld vo de tombe.
Van 1508 tout 1512 werkteg't ie an de beschilderienge van ‘t plafong van de Sixtynsche kapelle me fresco’s, met o.a. De Scheppienge van Adam, êen van z’n  bekendste schilderwerkn.
In 1532 kwamt ’n in contact me Tomasso de Cavalieri, e Romeinschn edelman die veel jounger was of em, woa dat ’n e speciale vriendschap mee begost en vo wien dat ’n tekeniengn en gedichtn makte.
Definitief in Rome
In 1534 vestigde Michelangelo em definitief in Rome en in 1535 benoemde de nieuwe paus Paulus III em tout schilder, beeldouwer en bouwmeester van ’t Vaticoan.
Van 1536 tout 1541 makteg't ie ‘t Latste Ôordeel, z’n beroemde fresco ip de meur achter ’t altoar van de Sixtynsche kapelle.
In 1537 kwamt ’n in contact me Vittoria Colonna, de weeuwe van Ferrante d’Avalos, e dichteresse. Je makte gedichtn en belangryke werkn vor eur ols têekn van vriendschap.
Architect
Michelangelo was ôok êen van de bekwoamste architectn van z’n tyd.
De Biblioteca Laurenziana in Firenze is êen van z’n belangrykste scheppiengn ip gebied van architecteure.
In 1535 wierd ‘n deur paus Paulus III benoemd tout oofdarchitect van d'apostolische paleizn en je brocht belangryke veranderiengn an an de koepel van de Sint-Pieterbasilieke van Rome.
Dichter
thumb|200px|Michelangelo's graftombe in de Basilica di [[Santa Croce]] D’ounderwerpn van z’n gedichtn goengn ossan over drie thema’s: liefde, schôoneid en godsdienst. De mêeste schrêeft ’n tusschn 1534 en 1564. Je schrêef romantische verzn vo Clarissa Saffi in Bologna, mo surtout gedichtn en sonettn vo den edelman Tommaso dei Cavalieri. Je makteg' ôok gedichtn vo z’n vriendinne Vittoria Colonna.
Dôod
Michelangelo is styf lange actief gewist. Tusschn z’n 80 en 89 joar miekt ’n nog verschillige beeldn en ountwerpn vo kerkn en andere bouwwerkn.
Je stierf in Rome, ênigte weekn vo z’n 89ste verjoardag en je ligt begroavn in e proalgraf in de Basilica di Santa Croce in Firenze.
West-Vlams/Detail/Brugge
Arroundissement Brugge
left|150px Dit is de detailpagina voor het Arroundissement Brugge. De globale tabel kan je hier vinden. Volgorde tabel: van de grens met Nederland en Oost-Vlaanderen naar Brugge en de noordkust, en dan naar het centrum van West-Vlaanderen.
Rederykerskoamer
thumb|De gekrôonde Rederyker deur [[Jan Steen]] Rederykerskoamers woarn letterkundige gildn, die in ’t begun van de 15e eeuwe in Vloandern ountstoundn uut kerkelikke of gêestelikke broederschappn, ounder Franschn invloed. De leedn, de Rederykers, schreevn poëzie en tonêelstikkn.
Ertsberge
Ertsberge (officieel:Hertsberge) es een dêelgemêente van Ôostkamp. Bie 't begun van 't joar 2014 weund'n d'r volgens de ciefers van 't gemeentebestier juste 1934 mensch'n, een bitje meer as een poar jaar tevoor'n.
Rederykerskoamer
D’r woarn drie sôortn gedichtn: 'in 't vroede' (serieuze poëzie), 'in 't amoureuze' (liefdesgedichtn) en 'in 't sotte' (komische, soms schunnige gedichtn).
Iedere rederykerskoamer kôos e patrôonhèilign en e kenspreuke. Kenmerknd woaren ook de ommegangn, grôte stoetn, refereinfêestn en landjuweeln.
De mêest prestigieuze koamers wierdn ‘hoofdkoamer’ genoemd. Vo de Vloanders was da Alpha en Omega in Yper en De Fonteine in Gent. Vo Brabant Die Rose in Leuven, en vo ’t Waasland De Goudbloem van Sint Niklaas.
In Holland kendn de rederykerskoamers under hoogtepunt surtout binst de Goudn Êeuwe, gesticht deur uutgeweekn Vloamiengn en Broabanders uut ‘t Zuudn. Voorbeeldn zyn: De Pellicaen (Haarlem), D’Eglantier (Amsterdam) en De Palmboom (Leiden). Die noamn stoundn ip ruutvormige schildn (blazoenn), tegoare me de zinsspreukn: respectievelik: 'Trou moet blycken', 'In liefde bloeyende' en 'In liefde werckende'. Woa dan ze speeldn, ip fêestn of kermessn, wierd under schild boovn de deure g’hangn, dikwils tegoare met enigte kann en kruukn, die verweezn no de dustige rederykers.
Philippe III van Vrankryk
Philippe III, bygenoamd de Stoutn (Frãns: Philippe le Hardi), van 't Huus Capet, (Poissy, 30 april 1245 – Perpignan, 5 oktober 1285), was keunienk van Vrankryk van 1270 tout 1285.
Rederykerskoamer
De noame
‘Rederyker' is e volksetymologische vervormienge van 'rhetoriker', van ‘t Fransche 'rhétoriqueur'.
Philippe III van Vrankryk
Je was de twidde zeune van de Frãnsche keunienk Louis IX en van Marguerite van Provence.
Rederykerskoamer
De noame
’t Woord Rederykerskoamer is ofgeleid van Cameren van rhetorike (Chambres de Rhétorique). In Vloandern wierdn de rederykers in ‘t begun van de 15e eeuwe gesellen van der kercke, gesellen van den spele of gesellen van der conste genoemd. ’t Was mor in ’t middn van de 15e eeuwe dan ze de noamn retrosyn, rhetoricien en Cameren van rhetorike van ’t Frans begostn te gebruukn.
Philippe III van Vrankryk
Vrouwn en jounges
Achter 'n dôod van Isabel hertrouwde Philippe III ip 21 ogustus 1274 in Vincennes me Marie van Broabant, dochter van hertog Hendrik III van Broabant en Adelaide van Bourgondië. Under jounges:
Rederykerskoamer
Ountstoan
In Frans Vloandern (ton Artesië) zoun d’r ol in de 12e eeuwe en zeker in de 13e eeuwe broederschappn ountstoan zyn, die an d’Hèilige Maagd gewyd woarn, o.a. de in 1229 ipgerichte Confrérie Notre Dame du 'Puy’ in Valenciennes.
In ‘t begun van de 13e eeuwe woarn d’r ryke burgers van Atrecht (Arras), die culturele verenigiengn stichtegn, de zogenoamde 'puys' (ofgeleid van Notre Dame du 'Puy’). Loater wierdn ze 'Chambres de Rhétorique' genoemd. Ze schrêevn burgerlikke dichtkunst en tonêelkunst en woaren styf actief in Artesië. Die puys woarn dus ountstoan uut gêestelikke broederschappen en woarn e voorbeeld vo d’eeste rederykerskoamers in Vloandern en Broabant.
Landjuweeln
Ip verschillige plekkn wierdn d’r deur de platselikke rederykerskoamers landjuweeln g’houdn. Da woarn wedstrydn in voordracht, rymn en tonêelspel. Rederykers van overol kwoamn doa noatoe. Voorbeelden van winnde stikkn zyn Elckerlyc en Mariken van Nieumeghen. De winnoare krêeg e prys en most de volgnde kèe de wedstryd organiseern.
‘t Eeste gekend landjuweel wierd g’houdn in Oudenoarde in 1413. Ton volgdn Veurne (1419), Duunkerke (1426), Brugge (1427), Mecheln (1427), Leuvn (1518), Diest (1521), Brussel (1532), Mecheln (1535), Gent (1539), Diest (1541), Antwerpn (1561)... Tussen 1431 en 1620 wierdn d’r mêer of 60 landjuweeln g’organiseerd. Ze groeidn uut tout grôte fêestn die doagn en soms zelfs weekn deurdn.
A decade Ozark Henry
A Decade es de 6de cd van Ozark Henry. 't Es nen verzoamelcd, uutgebrocht in 2007. Ie bestoat uut 2 cd's, den êestn cd bevat olle belangryke singles, de twiddn remixes en zeldzoame nummers. Godspeed es het ênigste nieuw nummer. Mè dienen cd wil Piet Goddaer een periode in zyn leevn ofsluutn, en em vanof nu mêer richtn ip de buutnlandse markt.
Clovis I
Zyn leevn
In 481 volgde Clovis I zyn voader ip ols keunienk van de Salische Frankn in Doornik. Je was ton zestien joar oud. De Salische Frankn woarn êen van de Frankische stammn die ’t gebied, Toxandria genoemd, bezettegen. De streke lag tusschn de Nôordzee, de Schelde en Koameryk en liep van Reims tout an Amiens en Boulogne.
De veldtochtn van Clovis
In 486 verovert Clovis de stad Soissons. Syagrius vlucht noa de Visigootn moa je wordt uutgeleverd en vermôord.
’t Gebied van Clovis lopt nu tout an de Loire en je krygt macht over d’andere Frankn. Je versloat de Alemann In 500 versloat ‘n de Bourgondiërs. In 507 versloat ’n de Visigotischn keunienk Alarik II.
Vô zyn dôod he Clovis ol de Frankische stammn kunn verênign tout êen ryk en je wordt anzien ols de stichter van Vrankryk.
Zyn doop
thumb|150px|left|Den doop van Clovis (schilderye uut ca 1500) In 493 trouwde Clovis in Soissons mè Clothilde, dochter van Chilperik II, keunienk van Bourgondië. Zy kost hem overtuugn vor hem te bekêern tout ’t christendom, wa da nie gebruukelik was by de Germoansche keuniengn lik de Visigootn en de Vandoaln, die ’t Arisch geloof han.
Ip Kestdag 496 liet Clovis hem doopn in de Onze-Lieve-Vrouwekathedroale van Reims deur bisschop Remigius van Reims. Zyn twêe zusters, Abboflede en Lantechilde en 3000 van zyn krygers lietn hunder ook doopn.
Rederykerskoamer
Landjuweeln
D’r bestound e nauwe soamnwerkienge tusschn Brugge en Rysel. Rysel organiseerde, lik Brugge, e joarliks tornooi, de 'Espinette'. Ieder joar kwoamn de Bruggeliengn no Rysel en Rysel no ‘t steekspel van de ‘Wittn Beir’ in Brugge. Achternoa wierd da ton styf gevierd me de dichters in de Poortersloge.
Clovis I
Dôod en ipvolgienge
Clovis stierf in 511 en j’is begroavn in de Saint-Denisbasilieke in Parys. Zyn voader is begroavn in Doornik.
Zyn ryk wierd volgns 't Frankisch recht verdêeld ounder zyn vier zeuns: Theuderik: Reims (groen), Chlodomer: Orléans (rose), Childebert: Parys (geel), Chlotarius I:  Soissons (oranje).
Rederykerskoamer
Enigte Rederykerskoamers in Vloandern
De grôte steedn an mêestol verschillige rederykerskoamers. Den oudstn in Vloanderen was Alpha en Omega van Yper. De chirurgyn Michiel de Swaen wierd in 1687 benoemd tout ‘’prince’’.
Spytig genoeg wierdn Duunkerke, Belle, Rubroek, Sint-Winoksbergn Hazebroek en ol de Vlamsche steedn en dorpn over de schreve de volgnde eeuwn verfranst.
Achter de Spoansche furie en de val van Antwerpn
Achter de Spoansche furie en de val van Antwerpn kwamt er ’n ende an de glorietyd van de rederykerskoamers in de Zudelikke Nederlandn. Ounder den hertog van Alva mè zyn Bloedroad kwamt er e verbod ip de kritische rederykers. Joarn loater durfdn sommigte were begunn, mo de Road van Vloandern bepoalde in ogustus 1593 dat ‘t verbod blêef. Sommigte koamers stoptn me ‘’de const van Rhetorica’’ en blêevn ols zuver kerkelikke gildn bestoan. Albrecht en Isabella lietn de rederykers were toe in 1601, mo de tonêelstikkn wierdn gecensureerd en ze mostn goegekeurd wordn deur de platselikke paster of gerechtsofficier.
Khentie-Gebergte
thumb|Topogroafiesche koarte van Mongoolje; zie : "Chentii". thumb|Khentie-Gebergte, dichte by de gebôorteplatse van Genghis Khan. thumb|D' Onon-Rieviere mêt ip den achtrgroend 't Khentie-Gebergte. 't Khentie-Gebergte (Mongoolsch-Cyrielliesch schrifte: Хэнтийн нуруу) is e gebergte in de provinsje Töv en in de Khentie-Provinsje in nôordlik Mongoolje. 't Gebergte komt ovrêen mê 't Nateurrizêrvoat Khan Khentie en 't omvat de Mongoolsche illige bergn, Burkhan Khaldun en Bogd Khan, die de platste is woa da Genghis Khan van ofkomstig was.
't Gebergte vormt de woatrschiddienge tusschn de bekkns van de Nôordlikke Yszêe (lanst 't Bajkal-Mêer) en van de Stilln Oseoane. Rieviern die oentspriengn in 't gebergte zyn den Onon, de Kherlen, en de Tuul.
Genghis Khan zoed e schôone plekke in 't Khentie-Gebergte gevoenn ên, genoamd de Grôote Taboo of Ikh Khorig deur de Mongooln, woadatn neere zat en zei datn doa zoe willn begroavn wordn. En doa zoedn inderdoad begroavn zyn gewist. Mo, 't graf van Genghis Khan is nog nôojs nie gevoenn.
Bouwkundig erfgoed in Wakkn
Lyste van bouwkundig erfgoed in Wakkn:
Middelêeuwn
right De middelêeuwn zyn een geschiedkundige periode die van 500 tot 1500 na Christus volt. 't Es de periode die volgt ip de Klassieke oudeid en voorofgoat an de Nieuwn tyd. Deur de lange periode weird ze ôok ounderverdêeld in 3 klêendere periodes:
De ôge middelêeuwn
De ôge middelêeuwn liepn tot de 13de êeuwe en woarn een belangryke periode vo Europa. 't Weird gekenmerkt deur de godsdiensttwistn en oorloogn (de Inquisitie). 't Wos ôok de periode van de bloei van 't Groafschap Vloandern.
Belangrikke minsn en gebeurtenissn:
De loate middelêeuwn
Noargelang de bronne endigden de loate middelêeuwn met de vol van Byzantium in 1453, of met de ountdekkinge va Amerika in 1492 deur Columbus. De macht verschoof van et lokoale vlak (de heern) noa de centroale macht (de keuniengn). Deur oorlogn en ziekte viel d'ontwikkelienge van de beschoavienge grôtendêels stille.
Belangrikke minsn en gebeurtenissn:
Geweune wenteltrap
E geweune wenteltrap (Epitonium clathrus) is een vlêesetende roofslekke die by ous voornkoumnt in de Nôordzêe.
Beschryvienge
De schelpe van een wenteltrapke is ôge en eit ne scherpe punt, met 10-12 windingn die geleidelik an grodder komn. De schelpe eit ipvollende, uutstekende ribbels. De wenteltrap is beist zyn leevn rôod, maar op het strand meestal helder wit tot blauw.
De wenteltrap komt voorn in de Nôordzee, aan de Atlantische kusten en in de Middellandsche Zêe.
De schelpkes zyn geirn geziene by de liefhebbers en verzoameleirs van schelpn.
Noamgevienge
Met dat een wenteltrapschelpe trekt ip een echte wenteltrap, is de sôorte azoa genoemd. Den Iengelsn noame is rechtstreeks uut 't Nederlands overgenoomn: wentletrap.
1328
1325 - 1326 - 1327 - 1328 - 1329 - 1330 - 1331 't Joar 1328 is 't 28e joar in de 14e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Scarphout (Blanknberge)
thumb|Scarphout, uutgebeeld in de visschersstoet: 't kapelletje in de duunn Scarphout was lange geleedn een dêel van Blanknberge en is hêlegans verzwolgn deur de zêe.
Geschiedenisse
Over 't ountstoan van Blanknberge is 't er nie styf vele geweetn. Verzekers en d'r een dêel zêevoarders afkomstig uut Olland under gevestigd an de voet van de blanke duunn. Een stroke zand tusschn de duunn en de zêe addn ze voorzien van scherpe outn poaln met de punt noa boovn vor under te verweirn teegn d'invalln van de Vikings en andere zêeschumers. Die zandstroke krêeg de noame "Scarphout" (=scherp out) en was verzekers nie beweund. Achter de duunn, mêer landinwoarts, woarn de visschers beschut teegn de nôorderwind en de stormn. Volgens de historicus Gramaye bouwdn d'êeste beweuners een kapelle in de duunn. Da gebouwtje wierd deur bisschop Transmarus van Doornik in 948 gewyd en ipgedreegn an de O.L.Vrouwe van Scarphout. Round de kapelle kwoamn d'r mêer en mêer visschersuzetjes en 't dorp wierd Blanknberge genoemd. De noame "Scarphout" is al vermeld ip een koarte van Boudewyn I van Vloandern (met den Yzern Oarm). 't Platstje zoudt ountstoan zyn ten tyde van den êestn groaf van Vloandern die over uze streke regeerde van 863 tout 879.
1635
1632 - 1633 - 1634 - 1635 - 1636 - 1637 - 1638 't Joar 1635 is 't 35e joar in de 17e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
Scarphout (Blanknberge)
Geschiedenisse
Ip 23 november 1334, Sint-Clemensdag, wierd Blanknberge geteisterd deur de geweldigstn storm aller tydn. De boarn sloegn brêde bressn in de duunn en 't woater stroomde verre in 't binnland. Ountelboare menoages verdrounkn. Ook de vier êeuwn oude kapelle weerstound nie an 't geweld en Scarphout wierd verzwolgn deur de zêe...
1635
Gebeurtenissn
thumb|Belegerienge van Leuven
Scarphout (Blanknberge)
Bygeloof
Vroeger woarn de Blanknbergsche visschers styf bygelovig. At er etwien was woavan da ze een emelste schrik addn was 't wel Roesschaert. Ze durfdn ook nie in den omtrek van 't vroegere Scarphout voarn omda ze peisdn dat under nettn zoudn bluuvn angn an de overbluufseln van Scarphout. D'r wordt ook verteld da je round 1900 by lêeg woater de funderingn van Scarphout nog koste zien. De visschers beweirdn ook da ze 's nachts orgelmuziek en begroavingsliedern kostn ôorn. En os 't schôon were was met een bitje wind kost je 't kloksje van Scarphout nog ôorn luudn. Da kloksje stak een alve meter uut boovn 't woater! En nog volgens de visschers zoudt 't O.L.Vrouwebeeldje van Meetkerke afkomstig zyn van 't kerksje van Scarphout.
Bousignies
Bousignies es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt hil o de ôostzuudkantn van Frans-Vloandern, mêer bepoald in't nôordwestn van't arroundissement Valencyn, ip't schee'n mè 't arroundissement Dowoai. Bousignies grenst an de gemêentn Brillon, Rosult, Millonfosse en Tilloy by Marsenne.
Manilln
thumb|De 8 kartn va pykens. Boven (vlnr): oaze, manille, êre, vrouwe, zot. Ounder: 9, 8, 7 Manilln (ouk wel uutgesprookn lik manien) is e kartspel voe deurgoans vier persôonn. 't Is verzekers 't gekendste kartspel in West-Vloanderen. Je kut ôok manilln me drie of me 2, moa de regels zyn toun 'n bitje anders.
Scarphout (Blanknberge)
Noame
Scarphout bestoat nie me, moa toch kom je de noame nog vele teegn in Blanknberge, (hotel, residentie, winkel...). D'r is ook de "Royal Scarphout yachtclub" en vroeger wast er een basketclub in Blanknberge die Scarphout noemde. Ook de dichteresse Arlette Paepe et de noame gebruukt vor eur pseudoniem: Ria Scarphout. Ook de jeugdbewegink KSA van Blanknberge et ieran z'n noame te dankn, noamelik 'Scarphoutstede'.
Bousignies
Liggienge
Bousignies ligt o de zuudkantn van d'oude boane van Ôorschie richtienge Sint-Amands an de Skarpe (d'uudige D953). An de nôordôostgrenze van de gemêente lôopt d'A23-ottostroade tusschn Villeneuve d'Ascq en Valencyn.