cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Somerset
Somerset is e toeristische regio die bekend stoat vo zyn landbouw, cheddarkoas, appels en cider.
Festubert
In en round Festubert ester vrêe gebatterd gewist in d'n Êestn Weireldoorloge. D'Iengelsche ein der de Duutschers in uldern ipmars in't begun van den oorloge teegng'oud'n. Tusschn de 15de en de 27ste meie 1915 ein z'iere ôok den Slag by Festubert uutgevochtn.
Adela van Vloandern
Adela van Vloandern (ca. 1064-1115) was e dochter van Robrecht de Fries, groaf van Vloandern en van Gertrude van Saksn. Ze was e zuster van Robrecht II en de moeder van Karel de Goein.
Immanuel Kant
Immanuel Kant wordt gereek'nd by de modèrne filosoofn. Zyn invloewd ip gebied van filosofie, ethiek, theologie, strafrècht, volknrècht èn esthetiek wèrkt nog deure toet ip d'n dag van vandoage.
Adela van Vloandern
Ze was êest keuniginne van Denemarkn en loater hertoginne van Apulië. Van 1111 tout 1115 was ze regente vor heur zeune Willem II.
In 1080 trouwde ze mè Knud IV van Denemarkn.
Under jounges: In 1086 wierd heur vint vermôord in de kerke van Odense by ’n ipstand, en Adele was verplicht van te vluchtn. Ze kêerde were met heur jounges no ’t hof van Vloandern by heur voader en broere Robrecht II. In 1092 vertrok ze nor Italië, woada z’hertrouwde mè Roger Bursa, hertog van Apulië.
Under jounges:
Tsjechoslovakeye
thumb| Liggienge van Tsjechoslovakeye in Europa vôor en achter de [[Twêede Weireldorloge]] Tsjechoslovakeye was e republiek in Centroal-Europa, oentstoan by 't uutêenvalln van de Donau-monarchie (Ôostnryk-Hongareye) achter den Êeste Weireldorloge. Den 1ste januoari 1993 volgde d' oentbiendienge van Tsjechoslovakeye in Tsjechië en Slovakeye.
Peugeot
Peugeot is e Frans ottomerk van 'PSA Peugeot Citroën' en wok de noame van de holding.
't Merk (da ondertuschn al meer as 200 joar bestoat) is vernoemd noa de familie Peugeot uut de streke van Montbéliard, die 't industrieel imperium begoste. In 2008, 117 joar achter de start van de productie van ottomobiels, è Peugeot 50 miljoen otto's g'assembleerd. Peugeot produceert wok scooters en vélo's.
De Gorge
De Gorge (Frans: La Gorgue) es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern in't Leiedal, ip't schee'n me Artesië. Langsn de nôordgrenze van de gemêente strôomt de Leie en doamee es't d'êenigste gemêente van't Noorderdepartement da bezuudn de Leie ligt. In De Gorge moundt ôok de Lawe uut in de Leie. De Gorge grenst an de gemêentn Stegers, Steenwerk, Sailly an de Leie, Wentie, Richebourg, D'n Strôom en Meregem. An den ôostkant van't center ligt et gehucht Nouveau Monde, wa in tydde ôordigde by 't Land van't Vrylêen, in teegnstellienge tout de reste van De Gorge.
Graz
Graz is de twèede stad van Oostnryk en d'n hoofdstad van de deelstoat Steyermark. De stad ligt an weerskantn van de riviere de Mur in 't zuydoostn van Oostnryk en wordt omgeevn deur bergn en heuvels in 't noordn, oostn en 't westn.
Königsberg
thumb|Kasteil van Königsberg in 1895 Königsberg, officieel toet 1936 Königsberg in Preußen en toet 1946 Königsberg (Preußen), nu Kaliningrad (Rusland), was sedert 1724 de keunynklyk'n hoofdstad en residènsje van Pruussn.
De stad ligt in 't zuudowst'n van 't schiereiland Samland an de Baltische Zeie èn is van growt belang gewèest in de Duutsche geschiedenisse.
Achter den Eiste Weireldoorloge wierd Owst-Pruussn geschèid van Duutsland. Königsberg kwam ein van d' economisch belangrykste steed'n van Europa. Binst de Twèede Weireldoorloge wierd de stad vèrre heilegans verwoest, doarachter g'annèxeerd deur de Sovjet-Unie en hèrbouwd oender de nieuwe noame Kaliningrad.
Boge (bouwkunde)
thumb|right|Blende boogn in de vorm van ne [[Lombardischn band up ne meur in Siena, Itoalië]] E boge es e droagende, geboogn overdekkienge van e kleen' openienge.
Boogn zyn in de bouwkunste vele gebruukt gewist omda je zo sterke gebouwn kut zettn. In 't verleen woarn boogn d'enigste maniere vo grote plekkn te dekkn en doarup toun vodder te bouwn.
Der bestoan tientalln sortn van boogn. Hoe platter de boge, hoe grodder de krachtn na de zydskantn.
Arrest
Een arrest is de beslissienge van een hogere rechter dan dendeen die den êest' uutsprake hè gemakt in een zake.
De beslissienge van een rechter in êestn anleg wordt een vonnis genoemd. De beslissienge van een Hof van Beroep, een Arbeidshof of 't Hof van Cassoasje noemt een arrest.
Een arrest kan een omstreedn vonnis of êerder arrest bevestign, of gedêeltelik of hêelteganstn vernietign. In 't gevol van een vernietigienge beslist de rechter in hoger beroep of cassoasje of dat de zake moe were- of deureverweezn wordn.
Od een arrest woateegn dat er een beroep is ingesteld vernietigd of verbrookn wordt, wordt het mêestol deur den Hoge Road of 't Hof van Cassoasje noar een ander beroepshof verweezn. 't Advies van de rechter wordt in België pas biendend achter de twidde verbrekienge en deurverwyzienge, dus an 't derde hof van beroep.
Japan
thumb| Liggienge van Japan in de weireld
Japan (Japanees: 日本 Nippon of Nihon - letterlyke betêkenisse: oôrsproeng van de zunne) is een eilandstoat in Oôst-Azië. 't Ligt in de Still'n Oceoan ten oôst'n van de Japaneesche Zeê, China, Noôrd-Korea, Zuud-Korea en Rusland.
D'n oofdstad en grotste stad is Tokio.
Keizer: Naruhito
thumb|left|Koarte van Japan Andere belangryke steed'n van Japan zyn Osaka, Nara, Kioto, Kobe, Hiroshima, Yokohama, Nagasaki, Sapporo, Nagano, Nagoya en Fukuoka.
Klagenfurt
Klagenfurt am Wörthersee is d'n hoofdstad van d'n Oostnryksche deelstoat Karinthië.
De stad ligt in 't zuydn van Oostnryk, vlakby de grenze mè Slovenië. 't Ligt an de Wörthersee en an de riviere de Glan. De stad is omgeevn deur verschillige mè busschn bedekte heuvels en bergn, met 'n hoogte toet 1000 m. Te zuydn van de stad ligt de bergkeetn de Karawankn, die Karinthië schèidt van d' angrenznde landn Slovenië en Itoalië.
Ain
Ain (01) is e departemènt in 't owst'n van Vrankryk, vernoemd noa de riviere de Ain, in de regio Auvergne-Rhône-Alpes.
Geografie
Roend Ain lign de Fransche departemènt'n Jura, Saône-et-Loire, Rhône, Isère, Savoie èn Haute-Savoie, èn ook de Zwitsersche kantongs Genève en Vaud.
't Gebied wordt van nowrd noa zuud verdeild deur de riviere de Ain. 't Wèst'n bestoat uut vlaktes en leige plateaus. 't Owst'n is meir bèrgachtig mèt uutlopers van de Jura.
Bolzano
Bolzano (Duuts: Bozen; Ladinisch: Bulsan) is d'n hoofdstad en grotste stad van d' Italioansche autonome provinsje Bolzano.
Alhoewel dat de totoale bevolkienge van Alto Adige in grôte mêerderheid Duutstoalig is, is de verhoudienge in de stad Bozen, deur de bewuste italianiseriengspollitiek binst zowel 't interbellum of de joarn 1960, juste ommegekêerd. Volgns de volkstellienge in 2001 spreikt 73% Italioans, 26% Duuts en 1% Ladinisch. 8% van de bevolkienge is buutnlander. thumb|left|Zicht ip Bolzano
Betje Wolff
thumb|Portrait van Betje Wolff roend 1754 Betje Wolff (Elizabeth Wolff-Bekker, Vlissiengn, 24 juli 1738 - Den Haag, 5 november 1804) was en Hollansche schryfster, surtout bekend van heur briefromangs, geschreevn tegoare mèt Aagje Deken.
Betje Bekker wierd geboorn in e calvinistische familie. Ze trouwde d'n 18e november 1759 mèt d'n 52-joarign dominee èn weduwnoare Adriaan Wolff.
In 1763 debuteerde ze mèt d'n bundel Bespiegelingen over het genoegen. Achter d'n dowd van heur vent in 1777, gyng ze t'hopeweunn mèt Aagje Deken èn ze begost'n tegoare te publiceern. Hunder grotste succesn woarn de briefromangs De Historie van mejuffrouw Sara Burgerhart (1782) èn Historie van den heer Willem Leevend  (1784-1785).
Vanwege hunder patriottische sympathieën verhuusd'n z' in 1788 noa Trévoux in 't departement Ain (regio Auvergne-Rhône-Alpes).
Deur financiële probleemn most'n z' in 1797 werekeirn noar Holland èn ze weund'n in Den Haag. Betje Wolff stierf doar an heur 66 joar. Einigte doagn loater stierf ook Aagje Deken.
Jim Morrison
thumb|Jim Morrison, 1968
Jim Morrison, echte noame James Douglas Morrison (Florida, 8 december 1943 - Parys, 3 juli 1971) was een Amerikoanschn rockmuzikant.
Ie was de zanger van de groep The Doors vanof 1965 en et verskillnde gedichtnbundels geskrevn.
Koolstof-14
Koolstof-14 of 14C is een radioactieve isotoop van koolstoffe dat in 1940 ontdekt wierd deur Martin Kamen en Sam Ruben van 't unif van Berkeley. Zyn atoomkern bevat 6 protoonn en 8 neutroonn, die in den bovensten atmosfeer gevormd wordt deur d' inwerkienge van kosmische stroalienge up de stikstofatoomn in de lucht (14N). Koolstof-14 wordt deur olle levende organismn ingeoasemd, en doadeure bevat ieder organisch materioal een klêne hoeveelheid dervan. Achter dat een bêeste of een plante sterft vervolt 14C were toet 14N, en d' hoeveelheid koolstof-14 dat overbluuft kan deur radiometrische daterienge een anduudienge geevn van wanneer dat 't bêeste of plante gestorvn is.
Ontstoan en vervol
Der zyn drie nateurlik vôorkommende isotoopn van koolstoffe up d' eirde: 99% van d' atmosfeer is 12C, 1% 13C, en 14C komt ollêne moa in spôorhoeveelheedn vôorn (0.0000000001%). Met een holfweirdetyd van 5730 ± 40 joar zoud een mens verwachtn dat der nietend van koolstof-14 zoud overbluuvn, moa omda 't olsan bygevormd wordt deur d' inwerkienge van kosmische stroalienge up de stikstoffe in de stratosfeer en de bovenste laagn van de troposfeer bluuft d' hoeveelheid koolstof-14 in d' atmsofeer min of mêer constant. Kosmische stroalienge verôorzakt de vormienge van thermische neutroonn die met stikstoffe reageern:
Gelik andere sôortn koolstoffe reagèrt koolstof-14 met zeurstoffe en vormt koolstofdioxide, die ton met de reste van 't CO2 miengelt in de lègern atmosfeer. Oundanks 't feit da koolstof-14 een atôommassa van 14.003241 hèt verschilt het in chemische eigenschappn moa winnig van geweun koolstoffe, en doadeure wordt het deur bêestn en plantn ingeoasemd gelik de geweune sôorte CO2. 't Wordt ook in woater g'absorbèrd zodoanig da 't loater kan uutprecipiteern in kolkstêen (bvb. stalactietn in grottn, schelpn van foraminifeern).
Koostof-14 vervolt in 't proces da bekend stoat as beta-vervol, woaby da geweun stikstoffe gevormd wordt met d' uutstôtienge van een elektron en een anti-neutrino:
Radiometrische daterienge
Koolstof-14 kan in radiometrische daterienge gebruukt wordn vô d' ouderdom van organisch materioal uut te viendn. Den techniek is uutgevoundn deur Willard Libby in 1949, en is tegenwôordig bruukboar vor organisch materioal toet an 60.000 joar oud. Vor ouder materioal is der nie genoeg koolstof-14 over vô meetboar te zyn. 14C-daterienge wordt mêestol gebruukt vô de daterienge van archeologische overbluufsels.
Den oungecalibreerdn ouderdom wordt uutgedrukt as joarn BP (Before Present, woardat ounder Present 't joar 1950 verstoan wordt). In 't begin wierd der veroundersteld dat d' hoeveelheid 14C in den atmosfeer constant was, moar 't is nu dudelik gewordn dat d' ôorsprounkelike concentroasje kan verdubbeln noagelang dat de sterkte van de kosmische stroalienge verandert. 't Is doavn dan ouderdommn bepoald deur koolstof-14 moetn gecalibrèrd wordn deur ze te vergelykn met de resultoatn van boomjoarriengn en kolkofzettieng in grottn.
Ounzekerheedn
thumb|300px14C / 12C -verhoudienge (in [[Nieuw-Zêeland en Ôostenryk). De piek wordt verôorzakt deur nucleaire tests]]
Gelik mè veel andere metiengn hèt den ouderdom bepoald deur de koolstof-14 methode een ounzekerheidsmarge.
Koninklijke Vlaamse Ingenieursvereniging
De Koninklijke Vlaamse Ingenieursvereniging (K VIV) is de Vlamse beroepsverênigienge vor academische ingenieurs, burgerlik ingenieurs en bio-ingenieurs.
In d' ofkortienge stoat de 'K' apart de 'VIV', angezien dat de VIV pas mè zyn fiftigjoarige bestoan "keunienklik" gewordn is.
Doel
De K VIV is de spreekbuze vôor en kykt achter de belangn van olle Vlamsche burgerlik en bio-ingenieurs. Deur hunder toedoen is de titel "ir" die een ingenieur vo zyn name mag zettn wettelik beschermd. Sedert 1942 richt de K VIV ingenieurspryzn in woamee dan ze de beste thesis bekrôonn. Vanof 't joar 2003 zyn der joarthema's ingesteld vo bepoalde wetenschappelik ounderwerpn ounder de loupe te steekn. in De vorbye joarn zyn Energie, Innovoasje, Scheikunde, Netwerkn, Bouw en Klimoat an den bak gekommn. De winnoars sedert 2002 zyn:
In 1940 wierd het Technologisch Instituut (TI) as een ounderofdêlienge binnen 't K VIV upgericht, met de bedoelienge van de professionêle ountwikkelienge van under leedn te bevordern. Da wordt gedaon deur d; inrichtienge van vôordracthn, studiedaagn, symposia, cursussn, conferensjes en tentôonstelliengn.
In 2009 telt 't K VIV omtrent 9000 leedn.
Venezuela
Venezuela, officieel de Bolivarioansche Republiek Venezuela (Spoans: República Bolivariana de Venezuela) is e land an de nôordkust van Zuud-Amerika die bestoat uut continentoal vasteland en vele eilandjes in de Caraïbische Zêe. Den hoofdstad en grotste stad is Caracas.
De noame Bolivarioansche republiek komt van de Zuud-Amerikoansche vryheidsstryder Simón Bolívar.
Bertn
Bertn ofte Berte (Frans: Berthen, Nederlands: Berten) es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern in de Franschn Westoek. 't Grenst an de gemêentn Boeschepe, Sint-Jans-Kapel, Metern en Godsvelde. Bertn ligt in't Frans-Vlamsche Outland, in't middn van't Euvelland, tusschn de Katsberg, de Kokereelberg en de Zwortnberg.
Venezuela
Venezuela hèt e diverse bevolkiengssoamnstellienge. D' ôorsproenkelike beweuners zyn d' Indioann. Ze weunn g'isoleerd in de brousse. Den dag van vandoage bestoat de grotste bevolkiengsgroep uut mestiezn, ofstammeliengn van Spoansche kolonistn en Indioann. Der is ook e serieuze verteegnwoordigienge van Afro-Venezoloann, ofstammeliengn van Afrikoansche sloavn en Spanjoardn of indioann. Van de totoale bevolkienge is 69% van gemiengde (Europees-Indioansche) ofkomst, 20% Europees, 9% Afrikoans, 2% Indioans.
Bertn
De noame van't dorptje komt van Berting (ground van Berto) en es in 1423 vermeld lyk Bertene.
Venezuela
Oengeveer 85% van de bevolkienge leeft in stedelike gebiedn in 't nôordn van 't land. Den helft van Venezuela ligt te zuudn van de riviere de Orinoco, moa doa weunt moa 5% van de bevolkienge.
Bertn
Beziensweirdigeedn
In Bertn stoat de Sent-Blasiuskerke die tusschn 1961 en 1964 ebouwd es gewist achter da d'oude platgesmeetn wos ip 28 meie 1940 byst bombardementn in d'n Twiddn Weireldôorloge. D'oude kerke wos e hallekerke, ebouwd in 1589 achter da de Geuzn de vôorige a'n g'abimeerd.
Venezuela
D' officiële toale is Spoans, moa der wordn ook vele Indioansche toaln gesprookn.
Robert II van Bourgondië
Robert II van Bourgondië, van 't Huus Bourgondië (ca.1248 - Vernon, 21 moarte 1306), was van 1272 tout 1306 hertog van Bourgondië. Je was de derde zeune van hertog Hugo IV en Yolande van Dreux. Je volgde zyn voader ip deurda zyn twi oudere broers vroeg stiervn.
In 1284 krêegt ie 't hertogdom Dauphiné van de Rôoms-Duutsche keunienk Rudolf van Habsburg. Doarip begost de Frãnsche keunienk Philippe IV een oorloge die twi joar deurde. Uutendelik kwamt er een ende an, achter da Philippe IV 20,000 livres tournois betoalde an Robert II vo zyn claim ip 't hertogdom Dauphiné ip te geevn.
Eringem
Eringem es geciteerd in geschreevn documentn vanaf de neegnde êeuwe, toenda 't dorptje nog bekend wos ounder de noame Ebersingahem wa da "dominne van Eberso" wil zeggn. In 1113 est vermeld lyk Ersingehem en in 1186 lyk Hersinghem in't cartuloarium van Woatn. Volgens e bulle van paus Paschalis II wierd de ground van Eringem deur de Groaf van Vloandern Boudewyn VII an d'abdeye van Broekburg gegeevn. In de twoalfde êeuwe stichtte de groaf van Gizene der e klôoster. 't Kastêel van Eringem es geciteerd in 1458 by de bezittiengn van kardinal Louis van Luxemburg.
Robert II van Bourgondië
Robert II trouwde in 1279 met Agnes, de joungste dochter van de Frãnsche keunienk Louis IX. Under jounges:
Eringem
In Eringem stoat de Sent-Matthiaskerke die gebouwd es gewist in 1564. Den tôorn en 't veurportoale van de kerke zyn mo loatr gebouwd, respectievelyk in 1675 en in 1870.
Noord-Macedonië
De Republiek Noord-Macedonië (Macedonisch: Република Северна Македонија) is e land die in 't middn ligt van 't Balkanschiereiland in Zuudôost-Europa. 't Is êen van de ipvolgerstoatn van de vroegere Socialistische Federoale Republiek Joegosloavië, woavan da 't ounofhankelik gekommn is in 1991. Sedert 12 februoari 2019 noemt 't land officieel Noord-Macedonië.
De Republiek wordt begrensd deur Kosovo in 't nôordwestn, Servië in 't nôordn, Bulgareye in 't ôostn, Grieknland in 't zuudn en Albanië in 't westn. 'n Hoofdstad van 't land is Skopje, met e klêne 670.000 inweuners. Andere grôte steedn zyn Kumanovo, Bitola, Tetovo, Gostivar, Prilep, Struga, Ohrid, Veles, Strumica en Štip. Der zyn mêer of 50 meern en zestien bergn die hoger zyn of 2.000 m.
Noord-Macedonië is lid van de VN en de Road van Europa. Sedert december 2005 zyn ze kandidoat vo by d' Europeesche Unie te kommn en z' hen 't lidmoatschap angevroagd vo de NAVO. thumb|left|Koarte van Noord-Macedonië
Weirelderfgoed
UNESCO weirelderfgoed:
Houtland (West-Vloandern)
thumb| [[Wyndoalebus in 't Houtland]] ‘t Houtland is e streke in West-Vloandern me vele busschn, vandoar de noame. In ‘t nôordn grenst ‘t an Brugge, in ‘t ôostn an ‘t Meetjesland (Ôost-Vloandern), in ’t zuudn an de lyne van Tielt noa Diksmude en in ’t nôord-westn an de Polders.
Buutn de mêeste busschn van de provincie et de regio Houtland ook schône landschappn me dreevn, vele kastêelparkn en reekn knotwilgn tusschn de veldn.
Tourhout wordt d’hôofdstad van ‘t Houtland genoemd.
Slovenië
Slovenië, officieel de Republiek Slovenië (Sloveens: Republika Slovenija), is e land in Centroal-Europa teegn d' Alpn. 't Grenst an Oostnryk in 't noordn, Italië en d' Adriatische Zee in 't westn, Kroatië in 't oostn en zuudn en Hongareye in 't noordoostn. 't Land is bergachtig me vele busschn.
Houtland (West-Vloandern)
Regionoal Landschap
In 2002 is de vzw Regionoal Landschap Houtland ipgericht vo te zorgn vo 't karakteristiek landschap en de nateurweirde van 't Houtland, de zandstreke ten zuudn van Brugge. D'ippervlakte bedroagt ca. 41000 ha en 't strekt hem uut over de gemêentes Beirnem, Ôostkamp, Tourhout, Wiengne, Zillegem en dêeln van Brugge, Damme en Jabbeke. Ichtegem wordt er er ook vele bygerekend moa makt er nie officiëel dêel van ût.
Slovenië
Den 1stn meie 2004 zyn ze lid gekommn van d' Europeesche Unie en sedert 2007 zyn z' ook by d' eurozone.
thumb|left|Koarte van Slovenië
Houtland (West-Vloandern)
Regionoal Landschap
Eén van de belangrykste activiteitn van 't Regionoal Landschap Houtland is 't anplantn en 't ounderhoud van landschapselementn, lik de reekn knotwilgn, dreevn, poeln en klêne groengebiedn. De boern wordn ook betrokkn by d'integroatie van under bedryf in d'omgevienge en d'r wordt gezorgd vo de beschermienge van bedreigde bêeste-en plantesôortn.
Slovenië
Weirelderfgoed
thumb|left|Grottn van Škocjan
Steedn
Slovenië et eigenluk overt algemeen vré klene steedn. D'oofdstad Ljubljana et nog gi 300.000 inwoners en is één van de kleeste oofdsteedn van Europa. Andre steedn
🇪🇺
Albano di Lucania
Albano di Lucania (Albánë in't lokoale dialekt) es en Italioansche gemêente in de provinsje Potenza in de regio Basilicata. 't Ligt in't midd'n van de regio, ip apeupri 35 kilomèiters o d'ôostkantn van 't stad Potenza en 78 kilomèiters o de westkantn van Matera.
't Achtervoegsel "di Lucania" in de noame van de gemêente es ter mo achterof by gesmeetn vo nie te verwarrn mè and're plekkn in Itoalië die ôok Albano noem'n lyk Albano Laziale in de regio Lazio, Albano Sant'Alessandro by Bergamo en Albano Vercellese in de provinsje Vercelli.
Liggienge
Albano di Lucania grenst an de gemêentn Brindisi Montagna, Calciano (in de provinsje Matera), Campomaggiore, Castelmezzano, Pietrapertosa, San Chirico Nuovo, Tolve, Tricarico (ôok in de provinsje Matera), Trivigno en Vaglio Basilicata.
Albano di Lucania ligt o de nôordôostkantn van de Zuudelyke Oapenynn'n, ip 'n ôogte van 899 mèiters.
thumb|left|280px|Zicht ip Albano di Lucania
Karel I van Ôostnryk
In 2004 wierd ie zoalig verkloard deur paus Johannes Paulus II.
Trôonipvolger van Frans Jozef I
Achter de zelfmôord van krôonprins Rudolf in 1889 kwam Karel Lodewyk, broere van Frans Jozef, trôonipvolger. Moa je stierf in 1896. Doadeure kwam zyn zeune Frans Ferdinand de nieuwn ipvolger. In 1914 hen ze Frans Ferdinand vermôord in Sarajevo, wa dat êen van d'anleidiengn was vo ’t begun van den Êestn Weireldoorloge. Zyn broere Otto was de voader van Karel I, die Frans Jozef uutendelik ipvolgde.
Vrouwe en jounges
Karel trouwde in 1911 me Zita van Bourbon-Parma, dochter van Robert I van Parma. Z’haan acht jounges:
Aubers
Aubers is e gemêente in Frankryk in 't Noorderdepartement, regio Hauts-de-France. 't Ligt in Frans-Vloandern, mêer bepoald in Rysels-Vloandern. 't Grenst an de gemêentn Wentie, Fromelles, Nieuwkapelle, Lorgies en Herlies.
Beziensweirdigheedn
thumb|left|600px|Aubers
Porcellio
Porcellio is e geslacht van pissebeddn uyt de familie van de Porcellionidae mè meer of 190 soortn. E bekende soorte is de geweune pissebedde, Porcellio scaber.
Ofgeknotte goaper
Den ofgeknotte goaper (Mya truncata) is e twêekleppige wêekbêeste uut de familie van de Goapers (Myidae).
De schelpn kunn 7 cantimeter grôot kommn. Ze trekkn ip strangegoapers (Mya arenaria), moa ze zyn mêestal klèinder en minder lankwerpig. Ze zyn ofgeroend an 't vôornste uutende en ofgeknot an 't achterste, met e grôte openienge woar dat de sifong deure kan, die vier kêers de lengte van de schelpe kan kommn. De sifong hè klêene tentoakels an 't uutende. De buutnkant van de schelpe is witachtig en bedekt mè groeilynnn. De buutnste loage (periostracum) kan gilwe, licht olyfgroen of doenkerbruun zyn.
Ofgeknotte goapers zyn te viendn in 't westelik dêel van de Baltische Zêe, de Nôordzêe en den Europeeschn Atlantischn Oceoan toet de Golf van Biskaje.
Mr. Big
thumb|Mr. Big in 2011 Mr. Big is nen Amerikoansn rockgroep. Ze bestoan ol sedert 1988.
Vliendrmuus
Vliendrmuuzn (orde Chiroptera, ook wê andvleuglign genoamd) zyn zoogbêestn die hêelegans echte kunn vliegn (dadde is mêer of zweevn). Doavôorn zyn undre vleugls verziene van e vlieg-vêl da tusschn de viengrs van undre vôor- en achtrepôotn en undre steirt zit. Dr zyn veele sôortn vliendrmuuzn. Sommigte zeldzoame sôortn zyn mor ip êen plekke te vienn (dikkers e grotte). Weirldwyd zyn dr mêer of 1 100 sôortn, woadeure da mêer of êen ip de vuuf zoogbêestesôortn e vliendrmuus is.
Dêelstoatn van Ôostnryk
Ôostnryk is polletiek ounderverdêeld in neegn dêelstoatn (Bundesländer) die tegoare e federoasje (boundsstoat) vormn. Iedere dêelstoat is were ounderverdêeld in districtn (Bezirke).
Crangon
Crangon is e geslacht van geirnoars uyt de familie van de zandgeirnoars (Crangonidae).
Pisum
Pisum is e geslacht uut de familie van de vlinderblommign (Fabaceae), ofkomstig van 't zuudwestn van Azië en 't nôordôostn van Afrika. 't Bestoat uut één of vuuf sôortn, ofhankelyk van de taxonomische interpretoasje.
Sôortn
Pisum sativum wordt gekwikt en is e belangryk gewas vo de menschelyke voedienge.
De sôortn van 't geslacht Pisum wordn ook g'eetn deur de larvn van sommigte vlinders en mottn.
Arroundissement Kales
thumb|280px|right|'t Arroundissement Kales in de [[Regio (Vrankryk)|regio Hauts-de-France]] 't Arroundissement Kales es en arroundissement van 't Fransche departement Nauw van Kales in de regio Hauts-de-France. D'hôofdplekke es Kales (Calais in't Frans). 't Arroundissement et en ippervlakte van 572,71 vierkante kilomèiters en der weun'n juuste gin 160.000 mienschn. Mè d'ervormienge van de kantongs in 2014-2015 eit 't arroundissement Kales nen ôop gemêentn in't ôostn bygekreegn van't arroundissement Sint-Omoars en es ezo redelyk vergrôot.
Amstelveen
thumb|Liggynge van Amstelveen in [[Nôord-Holland|Nowrd-Holland]] Amstelveen is e plèkke en gemeinte in d' Hollansche provinsje Nowrd-Holland an de riviere de Amstel. De bebowde komme grènst in 't nowrd'n an de stad Amsterdam, nie vèrre van 't vliegpleing Schiphol. Toet 1964 noemde de gemeinte Nieuwer-Amstel.
Arroundissement Kales
Kantongs
't Arroundissement Kales bestoat sedert 2015 uut 4 kantongs (die in totoal 52 gemêentn oumvatt'n):
thumb|400px|'t Arroundissement Kales vôorn d'ervormienge van 2015 Vôorn 2015 bestound et arroundissement uut 5 kantongs (die 28 gemêentn oumvattigd'n):
Amstelveen
't Dorp Nes an de Amstel, de wyk Bovenkerk èn e kleen gedeilte van 't dorp Ouderkerk an de Amstel moak'n deil uut van Amstelveen. thumb|left|Brugge in 't Keizer Karel Park in Amstelveen
Noël van 't End
Carrière
Van 't End won in 2013 vôor de êerste kêer d' Hollandsche kampioenschappn in zyn klasse. In 2016 nam Van 't End dêel oan d' Olympische Speeln in Rio de Janeiro. Doar verlôor hy in de twêede rounde van Lkhagvasürengiin Otgonbaatar uut Mongolië.
In moarte 2019 veroverde hy goud up êen toernooi in Jekaterinenburg, Rusland.
Up 29 ogustus 2019 werd Van 't End weireldkampioen judo in de klasse toet 90 kg up 't WK Judo in Tokio. Hy won doar met êen waza-ari van de favoriet Shoichiro Mukai. De loatste kêer da êen judoka die vôor Olland uutkwam êen goudn medaille behoalde up êen weireld kampioen wos in 2009 deur Marhinde Verkerk.
Van ‘t End es de zesde Ollandse man die zich ôok weireldkampioen mag noemn.
Mexico
thumb| Liggienge van Mexico in [[Noord-Amerika]] Mexico (Spoans: México), officieel de Verênigde Mexicoansche Stoat'n (Spoans: Estados Unidos Mexicanos) is e federoale republiek in Noord-Amerika. 't Grenst in 't noord'n an de Verênigde Stoat'n, in 't zuud'n en 't west'n an de Still'n Oceoan, in 't zuudoost'n an Guatemala, Belize en de Caraïbische Zee en in 't oost'n an de Golf van Mexico.
Mexico bestoat uut 31 stoat'n en 't federoal district of oofdstad Mexico-Stad, êen van de grotste steed'n ter weireld. thumb|left|Koarte van Mexico
Administratieve indêlienge
De 31 stoat'n van Mexico zyn:
Toale
De toale die 't meêst gesprook'n wordt, is 't Spoans, woamee da Mexico 't grotste Spoanssprekend land ter weireld is. Indioansche toal'n wordn deur 10% van de bevolkienge geklapt.
Doze
thumb|Een doze van kartoeng Een doze bestoat mjistool uut kartoeng soms me kolle of plakband vaste gemakt.
Voorbeeldn zin een sulferdoze (voo sulfers) of un stuuttedoze (voo stuutten), soms ook gebruukt voor bakske van afstandsbediening (give kji de doze...). Figuurlijk wok wel voor een oed wuuf: 'n oede doze of un vize doze (kwaai wuuf). Of oej gevooln it: ki ip mien doze gevooln.
Spoakbêen
thumb|Spoakbêen in 't rôod 't Spoakbêen of de radius is êen van de twêe grôote bêenders in den oenderoarm. ’t Bêen lopt van d' elletuute noa de pols an de kant van den duum. 't Spoakbêen is korter moa wel dikker of ’t ander bêen, d' ellepuupe. De boovnkant is smal, en vormt mor e klêen gedêelte van 't elletuutegewricht. Den oenderkant is brêed en vormt 't belangrykste dêel van 't polsgewricht. Spoakbêen en ellepuupe zyn verboendn deur e rolgewricht. Da gewricht makt ’t meugelyk dat de twêe bêenders over mekoar kunn rolln en doadeure kunn d' handn droain.
Turdus
Turdus is e geslacht van zangveugels uut de familie van de lysters (Turdidae).
't Zyn middelgrowte veugels die surtout insèct'n eet'n. 't Geslacht is over heil de weireld te viend'n mè sowrt'n in Amerika, Europa, Azië, Afrika en Australië. Vele zyn trèkveugels.
't Zyn 84 sowrt'n èrkènd, woaroender de meirel of meireloare (Turdus merula) die overal in Europa leeft.
Alpes-de-Haute-Provence
Alpes-de-Haute-Provence (04) es 'n departement in de regio Provence-Alpes-Côte d'Azur in 't zuudôostn van Vrankryk. Inweuners van Alpes-de-Haute-Provence wordn Bas-Alpins genoemd.
Geschiedenisse
't Departement is één van de 83 departementn die gecreëerd zyn binst de Fransche Revoluusje, de 4e moarte 1790. 't Is e dêel van de vroegere provinsje Provence.
Geografie
Alpes-de-Haute-Provence is e droge, bergachtige streke mè piekn over de 2400 mèiters. Der round liggn de Fransche departementn Hautes-Alpes, Alpes-Maritimes, Var, Vaucluse en Drôme. 't Grenst ook an Itoalië, mêer bepoald an de regio Piëmonte.
Alpes-de-Haute-Provence bestoat uut vier arroendissementn (Barcelonnette, Castellane, Digne-les-Bains en Forcalquier), 15 kantongs en 198 gemêentes. De grotste gemêentes zyn Manosque, Digne-les-Bains, Sisteron, Château-Arnoux-Saint-Auban, Forcalquier, Oraison, Pierrevert, Sainte-Tulle, Villeneuve en Les Mées.
Riviern in't departement zyn de Durance, Verdon, Bléone, Ubaye, Var, Buëch, Jabron en Largue. Ip de schreeve mè 't departement Var ligt 't regionoal nateurpark Verdon.
Bouwkundig erfgoed in Oekne
Lyste van bouwkundig erfgoed in Oekne:
Zwemkrabn
De zwemkrabn (Portunidae) zyn e familie van de krabn (Brachyura).
Z' hèn e kort achterlyf die ommegeklapt zit oender hunder buyk. Met hunder peddelvormige achterpootn kunn ze goed zwemn.
Keizer van Ôostnryk
thumb|120px| Krône van keizer [[Rudolf II (HRR)|Rudolf II. Loater de krône van ’t keizerryk Ôostnryk.]] thumb|120px| Woapnschild van ’t keizerryk Ôostnryk Keizer van Ôostnryk was den titel van de monarchn van ‘t Huus Habsburg-Lotharingen van 1804 tout 1918. Ze regeerdn tout 1867 over ‘t keizerryk Ôostnryk en van 1867 tout 1918 over de dubbelmonarchie Ôostnryk-Hongareye. ’t Kwam en ende an achter de verloorn Êeste Weireldoorloge.
Ares (mythologie)
thumb|Beeld van Ares, Villa Adriana (Tivoli) Ares (Grieks: Αρης) wos de god van den oorloge by de Griekn. In 't latyn noemdn z'hem Mars. Ares is één van de twoalf Olympische goodn en de zeune van Zeus en Hera.
Hendrik III (HRR)
Hendrik III, bygenoamd de Zwartn of de Vroomn, (28 oktober 1017 - 5 oktober 1056 in Bodfeld, Harz) van 't Salisch Huus, was de zeune van keizer Konrad II en Gisela van Zwaabn.
Zyn voader gaf hem den titel van hertog van Beiern (ols Hendrik VI) in 1026, achter 'n dôod van hertog Hendrik V.
Hendrik III was Rôomsche keunienk van 1028, keunienk van Italië en Bourgondië van 1039 en keizer van 't Hillig Rôoms Ryk van 1046 tout an zyn dôod.
Pretpark
thumb|'t Belgisch pretpark Bobbejaanland. E pretpark of attractiepark es e stik land woarip allerhande attracties stoan lik achtboann of droaimeulns. 't Verskil met e kermesse is dat en attractiepark e vaste standplekke eet. Wok betoalt iederêen in attractieparken nie per attractie, moar en êenmoalige prys vôor da je binnkomt, die onbeperkt toegank geeft tot alle attracties. Hierip zyn der wel e poar uutzonderiengn, lik et Engelske Blackpool Pleasure Beach.
Ontario
thumb|Liggienge van de provinsje Ontario in Canada Ontario is êen van de dertien provinsjes en territoria van Canada. 't Is de dichtstbevolkte provinsje van 't land, met 38,3 procent van de bevolkienge, en 't is de twêede grotste provinsje qua ippervlak (achter Quebec). Ottawa, den hoofdstad van Canada, ligt in Ontario. Toronto, de grotste stad van 't land, is hoofdstad van de provinsje.
Ontario wordt begrensd deur de provinsje Manitoba in 't westn, de Hudsonboaie en Jamesboaie in 't nôordn, Quebec in 't ôostn en nôordôostn, en in 't zuudn deur de stoatn van de Verênigde Stoatn (van west noar ôost) Minnesota, Michigan, Ohio, Pennsylvanië en New York.
De grôte mêerderheid van de bevolkienge en van de landbouwgroend is te viendn in 't zuudn van de provinsje. 't Nôordn van Ontario is dinne bevolkt mè koede wienters en vele busschn. thumb|left|Toronto, hoofdstad van de provinsje en grotste stad van ’t land
Aagje Deken
thumb|Aagje Deken Agatha (Aagje) Deken (Nieuwer-Amstel, nu Amstelveen, gedopt 10 december 1741 – Den Haag, 14 november 1804) was en Hollansche schryfster.
In 1745 stiervn heur oeders en kwam ze terèchte in e weeshuus, woar da ze bleif toet in 1767.
An heur 29 joar kwam ze ziek'nverzorgster by heur vriendinne Maria Bosch, die stierf in 1773. In 1775 kwam de bundel Stichtelijke gedichten uut, dan ze tegoare geschreevn hèn.
In 1776 begost de briefwisselynge tusschn Aagje Deken èn Betje Wolff. Achter da dominee Wolff, de vent van Betje, stierf in 1777, gyngn ze t'hopeweunn èn ze begost'n tegoare te publiceern. Ze schreivn Historie van mejuffrouw Sara Burgerhart, dat e growt succès kwam, èn de Historie van den heer Willem Leevend.
Vanwege hunder patriottische sympathieën verhuusd'n z' in 1788 noa Trévoux in 't departement Ain (regio Auvergne-Rhône-Alpes). Deur financiële probleemn most'n z' in 1797 werekeirn noar Holland èn ze weund'n ton in Den Haag. Aagje Deken stierf doar in 1804, neegn doagn loater of Betje Wolff.
Bouwkundig erfgoed in Deirlyk
Lyste van bouwkundig erfgoed in Deirlyk:
Carcinus
Carcinus is e geslacht van krabn van de familie van de zwemkrabn (Portunidae).
Luminus Arena
thumb| De Cristal Arena in [[Genk]] De Cristal Arena, vodien 't Fenixstadiong, is 't stadiong van voetbolclub KRC Genk. Der zyn 24.956 plekkn en 't is doamee 't vierde grotste stadiong van België.
Bierbrouwer Alken-Maes gaf in juni 2007 de noame van zyn Limburgsche pils 'Cristal Alken' an 't stadiong.
Deur de werkn an 't Keunienk Boudewynstadiong hen de Rôo Duvels in 2009 twi interlands gespeeld in de Cristal Arena, een oefninterland teegn Slovenië en e kwalificoasjematch teegn Bosnië-Herzegovina.
Baisieux
Baisieux es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern, mêer bepoald in Rysels-Vloandern. 't Grenst an de Fransche gemêentn Camphin-en-Pévèle, Gruson, Chéreng en Willems en ôok an Dôornik an den oovrkant van De Schreeve (mêer bepoald an de dêelgemêentn Templeuve, Blandain en Hertain). By de gemêente ôort ôok nog et gehucht Sin.
Beziensweirdigheedn
thumb|left|250px|De Sinte-Moart'nskerke
Provinsjes en territoria van Canada
Canada is e federoale stoat die bestoat uut tien provinsjes en drie territoria.
Belgische keuniengn
De Belgische keuniengn behôorn ollemolle toet 't huus van Saksen-Coburg en Gotha, beginnend mè Leopold I die up den trôon kwaam een joar achter da België zyn ounafhankelikheid van Holland verkloardige in 1830.
Sint-Laureins
thumb|Liggynge van Sint-Laureins in 't arroendissemènt Eeklo, provinsje Owst-Vloandern Sint-Laureins (ook: Sente) is e gemeinte in de provinsje Owst-Vloandern. 't Ligt in de regio Meetjesland, in 't nowrdwèst'n van de provinsje, teegn de grènze mèt Holland. 't Is surtout bekènd vo zyn polders èn kreek'n. Den Blienker lopt deur de gemeinte.
Nèffest Sint-Laureins zèlve lign in de gemeinte nog de deilgemeint'n Sint-Margriete, Sint-Jan-in-Eremo, Woaterland-Oudeman èn Woatervliet. In 't zuud'n van Sint-Jan-in-Eremo ligt 't dorp Bentille, ip de grènze mè Kapryke. thumb|left|De Boerekreke in Sint-Jan-in-Eremo, ein van de vele kreek'n in de gemeinte
Pleurobrachiidae
De Pleurobrachiidae zyn e familie van rebbekwaln uyt de klasse van de Tentaculata, orde Cydippida.
Knokke (Zwevegem)
thumb| Sint-Maria-Bernardakerke van Knokke Knokke of Zwevegem-Knokke is e gehucht in de gemêente Zwevegem ip de grenze van de dêelgemêentn Moen, Hêestert en Zwevegem zelve. Knokke ligt an de Voart Kortryk-Bossuut, langst de N8 die doa de voart overstikt. De brugge vormt de grenze tusschn de 3 dêelgemêentn.
In 1938 krêeg Knokke zyn eign parochie. De Sint-Maria-Bernardakerke (klôosternoame van Bernadette Soubirous) is in 1953 gebouwd.
Regionoal Landschap Vloandern
E Regionoal Landschap in Vloandern is e streke met een eign identiteit en met e belangryke nateur-en landschapsweirde. De Regionoale Landschappn in Vloandern en al verschillige joarn een nie officiële koepelwerkienge, 't Vlams Overleg Regionoale Landschappn (VORL). left|650px
Regionoale Landschappn
In 2018 zyn d'r zestien erkende Regionoale Landschappn in Vloandern:
Buutnland
In 't buutnland zyn d'r ook initiatieven met de zelfste doelstelliengn:
Tolhuus (Brugge)
thumb|’t Tolhuus met ’t [[Pyndershuus]] thumb|’t Woapnschild van Pieter van Luxemburg
In de 13e eêuwe kreêgn d'heern van Gistel 't tolrecht in leên van de groaf van Vloandern. 't Was e deurvoerrecht die betoald most wordn deur de schippers die Brugge binn kwoamn langs de Langereie en de Spegelreie, een belastienge ip de goedern. 't Bedrag wierd bepoald deur 't gewicht van d'ingevoerde produuctn en doarom wast er ook e weeghuus. Van doa voardn de boôtn voôrt langs de Kroanreie no de Woaterolle ip de markt.
‘t Monumentoal portoal, lienks van de gevel, droagt ’t woapn van Pieter van Luxemburg, ridder van d'Orde van et Gulden Vlies en bouwheere van ’t Tolhuus.
’t Smal gotisch geveltje in nateurstêen d’r neffest is ‘t Pyndershuus, 't gildnhuus van de pynders of lastdroagers en stamt uut 1470. In de gevel is ter beeldhouwwerk van pyndertjes die ’t gebouw oundersteunn en boovn de roundbogige pôorte stoan under vier patrôonillign.
Achter de vormienge van ‘t Zwin was Brugge uutgegroeid tout e belangryk West-Europees commercecenter met e grôte noame ols exportcenter van ‘t Vlams loakn.
Tennessee
Tennessee is êen van de zudelikke stoatn van de Verênigde Stoatn van Amerika. D' hoofdstad is Nashville en de grotste stad is Memphis. Der zyn round de 6,6 miljoen inweuners (2016).
Tolhuus (Brugge)
’t Economisch zwoartepunt die ol e hêel ende gericht gewist was ip landcommerce, verschoof no de plekke round de Spegelreie en was nu mêer gericht ip maritieme commerce.
Tennessee
Historie
Tennessee lik da 't nu is, was vroeger beweund deur verschillige Indioansche stammn, lik de Chickasaw, Muskogee en Cherokee.
In 1541 ontdektn de Spanjoardn de streke.
In 1673 kwoamn der e poar Fransche ontdekkingsreizigers langs en in 1682 eistn ze 't gebied round de Mississippi ip vo Frankryk. Tusschn 1689 en 1763 was ter e grôte economische rivaliteit tusschn Frankryk en Grôot-Brittannië en doa kwam ter oorloge van. In 1763 goavn de Fransche under over, en mè 't verdrag van Parys stoundn z' al under gebiedn ten ôostn van de Mississippi of an Grôot-Brittannië.
Den 1ste juni 1796 is Tennessee de 16ste stoat gekommn van de Verênigde Stoatn.
Liggienge
Tennessee grenst in 't nôordn an de stoatn Kentucky en Virginia, in 't nôordwestn an Missouri, in 't zuudwestn an Arkansas, in 't ôostn an North Carolina en in 't zuudn an Mississippi, Alabama en Georgia. thumb|left| Tennessee State Capitol in Nashville thumb|left| Memphis, Tennessee
Neuchâtel
Neuchâtel (Duuts: Neuenburg) is e gemeinte èn hoofdstad van 't Zwitsers kantong Neuchâtel an 't meer van Neuchâtel (Duuts: Neuenburgersee). D' officiële toale is Frans.
Beziensweirdigheed'n zyn 't kasteil, 't stadhuus, d' hoave en de promenade langst 't meer. thumb|left|Zicht ip Neuchâtel
Tetegem
Ip 1 januoari 2016 wos Tetegem gêen zelfstandige gemêente niemêe me da deur e reke van gemêentefuuzjes in Vrankryk de gemêentn Tetegem en Koukerke wierdn tôopegesmeetn. De nieuwe fuuzjegemêente kreeg de noame Tetegem-Koukerke me 't vroegere Tetegem en Koukerke lyk dêelgemêentes (communes déléguées).
Geschiedenisse
Tetegem eit, juuste gelyk vele gemêentn in Frans-Vloandern, de Germoansche uutgang -hem. Tete- komt verzekers van ne keirel me de noame Tatto, misschiens Theodoric. Vanaf de tiende of d'elfde êeuw ing 't gebied af van de kasselry Bergn totda Tetegem gannexeerd es gewist deur Vrankryk me den ankôop van de streke round Duunkerke deur Louis XIV ip d'Ingelsche in 1662. Vanaf ton ing Tetegem dus of van Duunkerke. In dien tyd gieng 't groundgebied van Tetegem nog tot an de Nôordzêe, mo ier kwam en ende an deurda Rozendoale in 1860 en zelfstandige gemêente wierd.
Arroundissement Bonen
thumb|280px|right|'t Arroundissement Bonen in de [[Regio (Vrankryk)|regio Hauts-de-France]] 't Arroundissement Bonen es en arroundissement van 't Fransche departement Nauw van Kales in de regio Hauts-de-France. D'hôofdplekke es Bonen (Boulogne-sur-Mer in't Frans). 't Arroundissement et en ippervlakte van 633,65 vierkante kilomèiters en der weun'n e goe 160.000 mienschn. By d'ervormienge van 2014-2015 es 't oantal kantongs verminderd, mo 't arroundissement zelve bleef eevn grôo.
Kantongs
't Arroundissement Bonen bestoat sedert 2015 uut 4 kantongs (die in totoal 74 gemêentn oumvatt'n):
Le Bouscat
Le Bouscat (ofte Lo Boscat in't lokoal dialekt van Gascogne) es 'n gemêente in't departement Gironde in de regio Nouvelle-Aquitaine in't zuudwestn van Vrankryk. 't Es 'n veurstad van Bordeaux, o de nôordwestkantn van 't center van 't stad zelve, an den and'rn kant van de boulevard Pierre I en de boulevard Godard.
Le Bouscat grenst an de gemêentn Eysines, Bruges en an Bordeaux zelve. Nie verre o d'ôostkantn lôopt de riviere de Garonne. Inweuners van Le Bouscat word'n Bouscatais enoemd.
Gerda Dendooven
Biografie
Dendooven ging achter eur middelbare skole noa de opleidinge Vrieje Grafiek an de Keuninklike Academie vwo Skwone Kunstn in Gent. In 't begin van heur carrière konducteerde ze gedeurende verskjedene joarn kinderkunstateliers in musea. Sins 1992 geef ze lesse Illustroasje in Gent. Daarnoast illustreerd en skrif ze kinder-, jeugdboeken en theaterstikken. Dendooven weirkt vwo verskilnde uitgeveries, tidschriften en ip commande. Zelf spjeelt ze wok theater in het theatercollectief "Jenny" en het ze meegespjeld in 't kindertheaterstuk van HETPALEIS Bremen is niet ver uit 2001. In 2007 es ze benoemd tot Kinderconsul in de naome van de Belgiske Stichtinge Lezen.
Gerda Dendooven weunt twope mee typograf en vormgjever Gert Dooreman me wie ze twee dochters et.
Stil
Dendooven et nen stil die subiet t'herkenn es deur ambianse en composisje, kleurharmonie en kleurvervrjeemdinge. Met moaten en perspektief weurd er iere gjen rekeninge g'houden. In eur tjekeningn stoan de minsken central, interieurs zin aljeene gesuggereerd deur attributen. Ze makt gebruk van archetypen (De Moedre, Den Docteur) en van umeur. Vwo elk boek zoekt ze de mjeest angepaste teknieken en lijnvoeringe. Daobie weirk ze 't mjest me grafiet crayongs en woaterverve of kleurstiftn.
Boekenpauw
De joarlijksen Vlamse pris vwo 't best gïllustreerde kinder- of jeugdboek van nen Vlamsen auteur uit het latste joar.
Boekenpluim
nevest de Boekenpauw weurden er ook jaarliks twje eervulle vermeldingn toegeken.
Boekenwelp
nevenst den Boekenleeuw worden er jaarlijkse vier eervolle vermeldingn toegekend.
Pris Letterkunde Provincie West-Vlaanderen
In 't genre Kinder- en jeugdboek
Hans Christian Andersenprijs
In 1996 weird 't werk van Gerda Dendooven deur België genomineerd vwo dezen pris.
Sven Gatz
thumb|Sven Gatz Sven Gatz (Sint-Agatha-Berchem, 6 meie 1967) is e Vlamsche polletieker vo den Open Vld. Sins 25 juli 2014 is't ie Minister van Cultuur, Jeugd, Media en Brussel in de Vlamsche Regerienge Bourgeois.
Gerda Dendooven
Zilveren Penseel (zelvern Crayong)
2000 De verliefde prins, auteur Ron Langenus
Sven Gatz
Sven Gatz is Licentioat in de Recht'n en je weunt in Jette.
Gerda Dendooven
Vlag en Wimpel
Een Vlag & Wimpel van de Griffeljury 2015 De wondertuin
Sven Gatz
Je begost zyn polletieke carrière by de Volksunie en vanof 2001 by Spirit. Achter 't kartel van die partye met de sp.a ounder leidienge van Bert Anciaux, liep't ie over noa de VLD. Je was Brussels Parlementslid van 1995 toet 2004 en Vlams Parlementslid van 1999 toet 2011. In oktober 2007 kwam't ie fractieleider vor Open Vld in 't Vlams Parlement.
Pleurobrachia
Pleurobrachia is e geslacht van rebbekwaln en de noamegever van de familie Pleurobrachiidae.
Sven Gatz
In april 2011 stapte't ie uut de nationale polletiek en je kwam directeur van d' Unie van de Belgische Brouwers. Je bleêf wel gemeênteroadslid in Jette toet 2012.
Boek'n
uitgeverij Van Halewyck (2012)
Jette
Jette (vroeger Sint-Pieters-Jette) is e plekke en gemeênte in 't Brussels Oofdstedelyk Gewest. Der zyn e goeie 50.000 inweuners.
Woatergeuzn
thumb|Bezettienge van Den Briel deur de woatergeuzn Woatergeuzn woarn zêerovers die under in leevn hieldn deur koapvoart ip de Nôordzêe binst de Tachtigjoarign Oorloge, e stryd in de Nederlandn die begost in 1568.
Jette
Jette grenst an Asse (Zellik), Wemmel, Brussel (Loak'n), Koekelberg, Sint-Jans-Molenbeek en Ganshoren.
't Hospitoal en de medische campus van de VUB stoat in Jette.
Woatergeuzn
Achter d' uutvoardigienge van strienge ordonansjes (plakkoatn) teegn de ketters oender landvoogdesse Margaretha van Parma en de Bloedroad van Alva, die met de Beeldnstorm was gepoard gegoan, verlietn styf vele calvinistn vrywillig of gedwoengn de Spoansche Nederlandn, mêestal mè verbeurdverkloarienge van under bezittiengn. Vele vluchtegn noa 't buutnland, andere verdookn under en kwoamn struukrovers. Vele trachtegn under te vestign in Iengeland, moar e grôot dêel blêef lyk woatergeuzn ip zêe roenddobbern, angeworvn uut banneliengn, iproerliengn, t'hope met dievn en avonturiers. Gezagvoerders woarn calvinistische edeln met een uutgesprookn protestants en zelfs antikatholiek karakter.
373
370 - 371 - 372 - 373 - 374 - 375 - 376 't Joar 373 was e geweun joar die begost ip e dysndag in de Julioansche kalender.
Woatergeuzn
In meie 1568 probeerde Willem van Oranje under oengeregelde vlootn te verênign toet een oorlogsmarine vor hem en zyn broere Lodewyk van Nassau te steun'n, o.a. by de Zêeslag ip de Eems. On ze gevat wierdn, was ipknopienge de directe straffe. Ze reageerdegn deur zelve de klêene kustdorpn an te vall'n en de pasters te vermôordn. De kerksjes wierdn geplunderd en in brande gestookn.
373
Gebeurtenissen
thumb|Aquaduct van Valens in Constantinopel
Woatergeuzn
De nacht van 31 moarte ip 1 april 1572 giengn zeshoenderd woatergeuzn an land in 't klêen visschersstadje Den Briel. Achter dan z' in e dêel Hollandsche steedn de magistroatn oender druk add'n gezet of vermôord, zettegn de steedn den êen'n achter den andern under pôortn oopn en azo verspreidde de geuznbewegienge assan moa verder. 't Was êen van de bekendste gebeurteniss'n van de Tachtigjoarign Oorloge.
Gerda Dendooven
Vlag en Wimpel
Een Vlag & Wimpel van de Penseeljury 2004 Meneer Papier is verscheurd, auteur Elvis Peeters
Weenn
Weenn (Duuts: Wien; Beiers-Ôostnryks: Wean) es d'n ôofdstad en grotste gemêente van Ôostnryk en vormt sins 1922 een eign dêelstoat. De stad ligt in 't nôordôostn van 't land an de riviere de Donau en hèt een ippervlak van 414,87 km².
Geschiedenisse
In de vuufde êeuwe achter Christus hèn de Romeinn, ip de plekke van de Weensche binnstad van nu, e militaire post ter verdedigienge teegn de Germoann gesticht. De post lag an de riviere de Wien en droeg de noame "Vindobona". In de 13e êeuwe in 't joar 1221 kreeg Weenn stadsrechtn, in 't joar 1438 wierd ze rykshoofdstad, in 't joar 1469 bisschopszetel, en in 't joar 1526 keizerstad. Van ton af zetelden dor ol de keizers van Ôostnryk. In de loop der tydn groeide z' uut toet êen van de grotste steedn van Europa.
Beziensweirdigheedn van Weenn
Kerkn, musea en paleizn met hunder officiële noame zyn:
Gerda Dendooven
Bibliografie
Illustroasjes:
Geskrevn
Geskrevn én gïllustreerd:
Belle van Zuylen
thumb|Belle van Zuylen deur Maurice Quentin de La Tour 1766 Belle van Zuylen (geboorn Isabella Agneta Elisabeth van Tuyll van Serooskerken èn achter heur huwelyk ook Madame Isabelle de Charrière, Zuylen by Utrecht, 20 oktober 1740 – Colombier, Neuchâtel, Zwitserland, 27 december 1805) was en Hollansche Franstoalige schryfster en componiste. Z' is nu surtout bekènd vor heur brievn èn romangs, moa ze schreif ook pamflèt'n, muziek en toneilstik'n.
Ze wierd geboorn in en oadellyke familie ip slot Zuylen by Utrecht. Ze trouwde in 1771 mèt de Zwitser Charles-Emmanuel de Charrière de Penthaz èn ze vèstigd'n hunder in 't familiehuus Le Pontet in Colombier (by Neuchâtel).