cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sint-Salvatorskateedroale
't Gebow
Deur d' uutbreidienge van 1480-1550 oentstoendr 'n oengeweune veroedienge tusschn de dêeln van 't gebow. 't Kôor, de kruusbeukn en de kôoroemgank met de vuuf stroalkapelln, bezettn mêer of den êft van d' ippervlakte. De Brabantsche loatgotiek is aan de buutnkant te ziene deur de grôote vèèsters mê e verschillnd verfynd moaswêrk en deur d' uutgewerkte krôonlyste.
Tour de France 2011
'n Tour de France 2011 is 'n 98sn Tour uut de geschiedenisse. Uutzounderlik wos dat 'n êestn rit gin proloog wos, mor e geweunn rit die ankwam up de Mont des Alouettes en die ewonn is deur Philippe Gilbert. Belangryke veranderiengn zyn de verdêlienge van de puntn voun de groenn boai en de bolletjes, woadeure dan d'echte sprinters en d'echte klemmers die boais kunn pakkn.
Sint-Salvatorskateedroale
Oovrzicht bowgeschiednisse
Zjuuste lik veel andre middelêewse gebown, êt ook de Sint-Salvatorskateedroale dikkers verniewiengn en verandriengn oendregoan :
Bouwkundig erfgoed in Beirnem
Lyste van bouwkundig erfgoed in Beirnem:
Sint-Salvatorskateedroale
9ste êewe : romoansche kapelle
Vôgns de tradiesje bowde Sint-Elôoj roend 646 e kapelle. Iestôoriesch geziene is de kerke gesticht in de 9ste êewe deur d' oedre prochje Snellegem, die misschiens toe an Sint-Elôoj weere goat. De klêene kapelle wierd in 1089 toe prochjekerke vereevn.
Reie
Verlôop
Loater wierd ier de voart van Brugge-Gent gegroavn, da de beddienge van d'Oude Kalle volgde. Da was nie ollêene belangryk omda de Republiek der Zeevn Verenigde Provinciën tol hief ip de commerce oover de Westerschelde, mor ôok voe de Reiemoendienge te spui'n omda dadde ol begost was te verzanden. Doarom wierd de voart loater deuregetrokkn nor Ostende. Êerder wos ôok ol de Lieve gegroavn van Gent na't Zwin.
Tour de France 2011
Ploegn
't Dein 22 ploegn mei, doavan woarn der 18 Pro Tourploegn. 4 ploegn begunn met 9 coureurs van 't zeste land: Euskaltel (ollemoale Baskische Spanjoardn), Europcar en Saur-Sojasun (ollemoale Fransmans) en Katjoasja (ollemoale Russn).
Eindklassementn
Gilvn boai Groenn boai Bolletjes Wittn boai
Vaduz
Vaduz (uutsproake: Vadoets, Alemannisch: Vadoz) es d'n ôofdstad en de twêede grôotste stee van 't klêen Vorstndom Liechtnstein. De grôotste stee van 't land is Schaan. De gemêente Vaduz hèt een ippervlak van 17,3 km² en ligt up 455 meiters hoogte in 't dal van de Reyn. In de stad weunn e goeie 5047 menschen.
Tour de France 2011
Eindklassementn
Ploegnklassement
Reie
Verlôop
Êest moendde de Reie e twoaschn tusschn Blanknberge en Zêebrugge in de Nôordzêe uut via ê getied'ngeule, mo in d'elfde êeuwe en ze 't Reiewoater via een voart ofgelêed noa Cadzand, via 't mêer ôostelyk geleegn Sincfal, 't loatere Zwin. Die zêe-orme was vergrôot deur de Stormvloed van 1134 en loater verschilligte kêern gekanaliseerd voe de verzandienge teegn te goane. Ze passeerde de voorhoavns Damme, Oeke, Sint Anna ter Mu en Sluus. Derr woarn ôok vierboakns angeleyd. De verzandienge van de Reie was éên van d'ôorzaken voe't economische vervol van Brugge. E nieuwe verbiendienge kwam't er mo me de Damsche Voart van Napoleon.
Sint-Salvatorskateedroale
1127: romoansche kerke
Achtre e brand in 1116 begost in 1127 de bow van e grôote romoansche kerke, die deur e niewe brand in 1166 wierd vernield. Doavan is de beneenbow van de tôorn bewoard.
1250-1350: gôotiesche kerke
D' oofddêeln ên nog kenmerken van de Scheldegotiek, 'n oovregankstyl tusschn romoansche en gôotiesche styl. 't Kôor, no 't vôorbeeld van dadde van Doornik, oendregienk e sterkn invloed van de Franschn ooggotiek.
Reie
In Brugge
thumb|Koarte van Brugge uut 1562 deur [[Marcus Gerards.]]
In Brugge is 't tracé van de Reie nog goe erkenboar, oloewel dan ze der ol vele an veranderd en over ol die joarn. Ze strôomt nog olsan van 't Minnewoater langsn de Bakkersreie en langsn den Dyver na de Rôoznoedkoaie. Van de Rôoznhoedkoaie liep de Reie noa 't nôordn tusschn den Burg en de Wullestroate, ounder de vroegere Woaterholle (loater 't Provincioal Hof) en achter d'uuzen an den ôostkant van de Vlamiengstroate. An de Kroaneplatse droaide de Reie noa reks, langsn de Poortersloge richtienge woar da nu de Biskajersplatse en de Jan Van Eyckplatse liggn. Hil da stik, vanof den Burg tout an 't Jan van Eyckpling, is nu overwelfd. 't Stikstje boane da ter boovnip ligt tusschn de Kroaneplatse en de Biskajersplatse noemt nog olsan "Kroanereie". Van de Jan Van Eyckplatse lopt de Reie wêere bovengrounds vodder langsn de Spegelreie en de Langereie noa de Dampôorte.
Sint-Salvatorskateedroale
1834: kateedroale
Neffnst de zuudbeuke wierd vanof 1837 e niew kapittlgebow gezet. 't Vôorstel van Karel Verschelde vo de tôorn of te breekn en 't schip van de kerke met drie travêen te verlangrn en mêt e niewe tôorn of te werken, gienk nie deure.
Tryntje
Leefomgevienge
Tryntjes kommn over hêel Europa voorn, en wok in't oostn van Azië.
Vaduz
Geschiedenisse
Al in de 5e êeuwe wos 't er een nederzettienge up de plekke woar da Vaduz nu ligt. 't Kastêel van Vaduz, 't belangrykste kenmerk van de stee, komt voe 't êerst vôorn in de 12e êeuwe van 't joar 1150. De noame Vaduz is ofkomstig uut de Reto-Romaansche toale en stamt uut den tyd toen dat de Romeinn de heersers woarn van de provinsje Raetia. 't Besteurlyk orgoan en 't parlement van de stoat Liechtnstein zeteln allemolle in Vaduz. In 't kastêel van Vaduz weunt de Liechtnsteinsche vorst Hans Adam II.
Tryntje
Leefomgevienge
Ze zittn dikwils in dennebussn, mo 's winters zie je ze mêestol by trynnebottn.
Sint-Salvatorskateedroale
1839: brand en niewe tôorn
Achtr de brand van 1839 wierd de tôorn gerippareerd en 'n oogre boovnbow ipgetrokkn in neoromoansche styl (1843-1846), nor 'n oentwerp van den Iengelschn asjetik Robert Chantrell, uutgevoerd deur de Brugschn asjetik Pieter Buyck. In 1871 wierd de tôorn bekrôond mêt e spitse, nor 'n oentwerp van asjetik E. Carpentier.
1912-2010
thumb|left|Petreit van groave Koarl de Goejn in de Sint-Salvatorskateedroale te Brugge. In 1912 wierd 't kapittelgebow uut 1838 ofgebrookn en wierdn nor 'n oentwerp van Adolf Duclos niewe kapittel- en muuzeumzoaln gebowd.
In 2011 begost de groendige ipkuus binnenin de kerke, mê uutgebreide schildrwerkn en restoroasje. In 2013 woarn d' êrstelliengn en 't ipfrisschn van 't schip en de zybeukn vultôojd. In 2014 begostn de glykoardige werkn aan 't kôor, 't transept, de krôonoemgank, de kranskapelln en de sakriestie, mê vultôojienge verzien in 2016. Achternoa vôgt nog de restoroasje van d' orgels.
931
928 - 929 - 930 - 931 - 932 - 933 - 934 't Joar 931 is 't 31e joar in de 10e eeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
Sint-Salvatorskateedroale
D' orgels
In 2015 wierd 't dossier goegekeurd vo de restoroasje van de twêe orgels in de kateedroale : 't romantiesche Klais-orgel van achtr ip 't doksoal en e barok Van Eynde-orgel, da ipgesteld wordt ip e doksoal vôo de kôoringank van 't zuudlik transept. Omda 't puupewerk van 't Van Eynde-orgel êm in 't Klais-orgel beviendt, moe de restoroasje van alletwêe d' orgels teglyk gebeurn. De restoroasje van 't Van Eynde-orgel is ingewikkld, omda 't iestôoriesch binnewerk veel schoa êt ipgeloopn. Ook de restoroasje van de ryke gebeeldowde kaste vraagt restoroasjewerkn die veele dag-eurn gon kostn.
't Klais-orgel is êen van de mêest monumentoale in Vloandren. D' orgelkasse is mêer of 17 meetrs ooge, 7,25 meetrs brêed en 3,63 meetrs diepe. 't Orgel bestoat uut 'n oofdwerk, e pozietief, e zwêlwerk en een pedoalewerk, tegoare goed vo 55 regiestrs of spêeln. 't Totoale antal puupn bedroagt 3.562, woavan de grotste roend de 8 meetrs lank zyn.
Belankrykste kunstwerkn
thumb|Beeld van God de Voadre deur Artus Quellinus de Joenge. De Sint-Salvatorskathedrale êt e hêele boel kunstwerkn, 'n antal ofkomstig uut de vernielde vôorgangre Sint-Donoas. Mêest in 't ooge spriengnd zyn de wandtapytn uut Brussel, die deur Jasper van der Borcht in 1731 geweevn wierdn no 't vôorbeeld van de schilderynn van de Brusselsche schildre Jan van Orley. Zydre wierdn angekocht deur biskop Hendrik van Susteren vo Sint-Donoas.
In 't muuzeum-schatkoamre van de Sint-Salvatorskateedroale angt 't drieluuk "Marteldôod van Sint-Hippolytus". Dieric Bouts schilderde 't middn- en 't rechtrpanêel, Hugo van der Goes 't lienkrpanêel. De "Kalvoarjeberg" van roend 1380 is êen van d' oedste schilderyn van Brugge.
Inbraake
In novembre 2009 wierdn by e spiktakuuleire kunstdiefstal verschillnde mêestrewerkn uut de verzoamlienge eedlsmeekunste gestooln. De dieven braakn in lanst de sakriestie van de kaneunnikn en vernieldn de beveiligde vietrienn. 't Alarmsystêem werkte nie vuldoende. De geroofde stikkn zyn van een nie te schattn weirde.
Ruutefamilie
De Ruutefamilie (Rutaceae) is e familie van bloeinde plantn in d' orde Sapindales.
Soortn van de familie hèn over 't algemeen blommn in vier of vuuf deeln, meestal met e stravve geure. Ze varieern in vorm en grotte van kruudn en tropische struukn toet groote boomn.
't Belangrykste geslacht is Citrus, woaroender de seenappel (Citrus sinensis),  de citroen (Citrus limon), pompelmoes (Citrus  paradisi) en de limoen (Citrus aurantiifolia). Boronia is e groot Australisch geslacht, woarvan da sommigte sterk geurnde blommn hèn die gebruukt wordn vo etherische olie te produceern. Andere groote geslachtn zyn Zanthoxylum, Melicope en Agathosma. De familie Rutaceae telt roend de 160 geslachtn met 1.800 soortn.
Vespula
Vespula (kortkopwespn) is e geslacht van de plooivleugelwespn (Vespidae).
Lysters
Lysters (Turdidae) zyn e familie van zangveugels met e weireldwyde verspreidienge. 't Zyn kleene toet middelgroote ip de groend leevnde veugels die insectn, worms, slekkn en fruut eetn.
Gebied van Broca
thumb|De gebien van Broca en Wernicke in d’ hêssens. 't Gebied van Broca of 't center van Broca is een dêel van d' hêssens genoemd achter hunder ountdekker, Paul Pierre Broca, en stoat ook bekend as 't motorisch sproakcenter (in tegenstellienge met 't sensorisch sproakcenter in 't gebied van Wernicke). 't Gebied van Broca beviendt hem in de lienkse frontoale kwabbe.
Leverplekke
Een leverplekke is een licht gepigmentèrde, scherp ofgetêkende plekstjie up 't vel van oudere mensn die mêestol vôornkommn in 't gezicht en de rugge van den hand en den ounderoarm, die 't mêeste an de zunne zyn blôotgesteld. De medische name is lentigo (mêervoud lentigines). Olhoewel dan z' ontsierend kunn'n zyn, zyn over 't olgemêen ounschadelik. Tachtig percent van de mensn boovn 65 joar hèn der minstens êenn.
Vantydn kan het gebeurn dan der kwoadoardige celln ontstoan in een leverplekke, wat da anleidienge gift an lentigo maligna, een sôorte melanoom. Gelik met ieder sôorte melanoom is 't beter noa den dokteur te goan o 't uutzicht of 't gevoel van een leverplekke verandert.
Bouwkundig erfgoed in Vlissegem
Lyste van bouwkundig erfgoed in Vlissegem:
Intespugers
Intespugers of sepia's (Sepiida) zyn 'n orde van intevissn of koppootign (Cephalopoda). E bekende soorte is de geweunn intespuger (Sepia officinalis).
Intespugers hèn e kort, breed lyf met acht korte oarms en twêe veel langere tentoakels. Z' hèn gêen beenders, moar e platte inwendige schelpe, zeeschuum genoamd, die in de zomer vele anspoelt ip 't strange an de Vlamsche kust.
Sepia's kunn hunder styf goed camoufleern. Z' hèn pigmentcelln in hunder vel, woamee dan ze van kleur kunn verandern. Ze kunn ook de vorm van hunder vel verandern deur stekkers en tentoakels te vormn. De sifong is 'n orgoan die dient vor hunder voort te beweegn. Doamee wordt 't woater ipgezoogn in de mantelholte en met e krachtige stroale noa buutn gespootn. On z' hunder bedreygd foeln, speytn z' e zwarte vloeistoffe, vandoar de noame intespugers.
Intespugers vangn hunder prooie met hunder vangtentoakels en bytn 't deure met e snoavelvormige bek die tusschn hunder oarms ligt. Ze joagn surtout by nachte ip krabbn en geirnoars, moar ook ip vissn. De vintjes wordn nie ouder of 2 toet 3 joar. 't Wuuvetje leeft moar één joar.
Families
Sepia is ook de noame van e kleurstoffe die gewonn wordt uut 't vel van de beeste.
Noyelles
Der zyn in't nôordn'n van Vrankryk teffrente plekkn die Noyelles noemn:
Der zyn ôok twêe gemêentn mè "Noyelle" in ulder noame:
Sint-Donoasprôosdy
thumb|De Sint-Donoasprôosdy. De Sint-Donoasprôosdy is e triomfaliestiesch barok gebow ip de Burg in Brugge, en de vroegre oofdzeetl van de kerklikke hêerlykeid Sint-Donoas.
Vroegste geschiednisse
Oendre Robrecht I van Vloandern wierdn in 1089 de prôostn van de Sont-Donoaskateedroale erflik kanselier van 't Groafschap Vloandern.
In die oedoanigeid verzorgdn zydr niet allêene de groafelyke admieniestroasje, zydr bowdn ook e belangryke kerkelikke hêerlikeid uut mêt eur eign admieniestroasje en rechbank.
O Brugge in 1560 zyn êeste biskop, Petrus Curtius, krêeg, giengn de tietls van prôost en kanselier oovr ip de in 't totoal 17 biskoppn die de stad zoe kennn vôo 't ende van 't Ancien Régime.
Vanof de 17ste êewe
't Teegnwôordige gebow uut 1665 van de Antwerschn asjetik Cornelis Verhouven is ipgetrokkn in e triomfaliestiesch barokke styl kenmerknd vo de kontrareformoasje.
De monumentoale deure was 'n inrypôorte vo peirdn en koetsn. Boovnip stoa Vrowe Justitia en ip 't oogste fronton vienje de Grieksche goodn van woareid, liefdoadigeid en rechtvoardigeid. De zes lienksche traveen (richtienge de Grôote Mart) zyn van 1907.
't Gebow is groendig gerestoreerd van 1972 toe 1974 en nog e ki ipgefrist in 2001. Teegnwôordig ôort 't by d' ambtweunienge van de goeverneur van West-Vloandern.
Bouwkundig erfgoed in Zuunkerke
Lyste van bouwkundig erfgoed in Zuunkerke:
Liechtnstein
Liechtnstein, officieel Vorstndom Liechtnstein, (Duuts: Fürstentum Liechtenstein; Alemannisch: Förschtatum Liachtaschta) is e klêene stoat in Middn-Europa.
Liechtnstein wordt begrensd deur Zwitserland in 't westn en 't zuudn en deur Ôostnryk in 't ôostn. 't Bergachtig land is e wientersportplekke en e belastiengsparadys. D'r weunn mêer of 37 duusd menschn. 't Spôorwegnet in Liechtnstein makt dêel uut van de spôorweegn van Ôostnryk (ÖBB). 't Zyn moa vier steedn in 't land woa dat er e stoatie is. thumb|left| Koarte van Liechtnstein
Geschiedenisse
De Boheemsche vorst Johan Adam Andreas van Liechtnstein kocht in de 17e êeuwe van 't joar 1699 de heerlykheid Schellenberg. In 't joar 1712 kocht hy ôok 't groafschap Vaduz van de groavn van Hohenems. Voer e lênienge van 250.000 gulden kreeg 't hy in 't joar 1707 ôok e zetel up de vorstnbank van de Zwabische Kreits. Up 23 januoari van 't joar 1719 verênigde keizer Karel VI de heerlykheedn Vaduz en Schellenberg toet e vorstndom, genoamd Liechtnstein. Tenslotte kreeg 't nieuw vorstndom in 't joar 1723 e zetel en e stemme in de Ryksdag, moar wos wel dus nog geboundn an et Hillig Rôoms Ryk, geregeerd deur de keizer van Ôostnryk.
Geografie
Liechtnstein ligt in 't Reyndal in d' Alpn. Westelik an de kant van Zwitserland strôomt de Reyn als grenzeriviere.
Albert Beckaert
Albert Beckaert (Môorsele, 10 juni 1910 - Kortryk, 29 meie 1980) was e West-Vlamsche coureur. Je was prof van 1936 toet 1939. In 1936 het ie Luuk-Bastenoakn-Luuk gewonn en in 1937 Parys-Brussel.
Belangrykste resultoatn
1932 1936 1937
Bouwkundig erfgoed in Den Hoane
thumb|Tramstoasje van Den Hoane Overzicht van 't Bouwkundig erfgoed in de gemêente Den Hoane:
Meerpuut
thumb|Leefgebied De meerpuut of grôte groene puut (Pelophylax ridibundus) is e puut van 't geslacht Pelophylax (groene puutn) uut de familie van d' echte puutn (Ranidae). 't Is de grotste puut van Europa. Je leeft in meern, vyvers en beeksjes.
De meerpuut komt oengeveer 10 toet 14 cantimeter lank, de ventjes bluuvn klèinder of de wuvetjes. Ze zyn over 't algemêen doenkergroen toet olyfbruun of grysde van kleur en der is e grôte varioasje in 't patrôon, somtyds met ênigte groene striepn en mêestal met e blêekere striepe ip de rik. De West-Europeesche populoasjes, lik dedee in België, zyn mêestal doenkergroen toet grysde met doenkere vlekkn en drie dudelike groene striepn ip hunder rik.
D' achterpôotn zyn goed oentwikkeld en droagn zwemvliezn. De kop is brêed en ofgeroend, d' oogn zijn relatief grôot en geeloranje van kleur. Nog e kenmerk is hunder lachnd gekwoak (ridibundus = lachnd).
De meerpuut hèt e styf grôot verspreidiengsgebied en komt vôorn in grôte dêeln van Europa, nôordelik Afrika en noa 't ôostn via Arabië toet in Azië. De puut leeft vornoamelik van klêene oengewerveldn, lik insectn en worms. Vanwege hunder grotte eetn ze van tyd ook groddere prôoin, zelfs sôortgenootn en andere amfibieën, moar ook reptieln, klêene veugels en knoagbêestn.
De meerpuut wierd vo 't eerst weetnschappelik beschreevn lik Rana ridibunda deur Pallas in 1771. Lange tyd makte de sôorte dêel uut van 't geslacht Rana, moa teegnwoordig wordt de sôorte by de groene puutn uut 't geslacht Pelophylax gereeknd.
La Neuville
La Neuville es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern, mêer bepoald in't zuud'n van Rysels-Vloandern. La Neuville grenst an de gemêentn Attiches, Pevelenberg, Thumeries, Wahagnies en Falempin.
Beziensweirdigeedn
thumb|left|250px|De Sint-Blasiuskerke in La Neuville
Plooivleugelwespn
De plooivleugelwespn (Vespidae) zyn e grote familie van de wespachtign (Vespoidea) mè bykan 5.000 soortn, woaroender bykan al de bekende sociale wespn en vele solitaire wespn.
Elke sociale wespnkolonie omvat e keuniginne en e deel werksters. By vele soortn goan de kolonies meestal moar één joar mee en stervn an 't begun van de wynter. Nieuwe keuniginn en ventjes (darn) wordn geproduceerd teegn 't ende van de zomer. Achter 't poarn overwyntern de keuniginn ip e beschutte plekke. De nestn van de meeste soortn zyn gemakt van slyk, moa sommigte gebruykn plantoardige vezels. Vele soortn zorgn vo de bestuyvynge van verschillige plantn.
Plooivleugelwespn dankn hunder noame an de geplooide vleugels, die ipgeplooid wordn in rust, woardeure dan ze der styf smal uytzien. De lengte van hunder lyf varieert van 0,4 toet 3,6 cm. Ze zyn bykan allemolle zwart mè gelwe striepn en ze kunn pynlyk stekn.
Honduras
thumb| Liggienge van Honduras in [[Amerika]] Honduras, officieel de Republiek Honduras (Spoans: República de Honduras) is e land in Centroal-Amerika. 't Grenst in 't west'n an Guatemala, in 't zuudwest'n an El Salvador, in 't zuudoôst'n an Nicaragua, in 't zuud'n an de Still'n Oceoan (Golf van Fonseca) en in 't noôrd'n an de Caraïbische Zee.
D'n oofdstad is Tegucigalpa. thumb|left| Koarte van Honduras
Eênigte andere steed'n in Honduras zyn:
Souda
thumb|Êeste blad van 'n oede gedrukte uutgoave van de Souda De Souda of Suuda (Grieks : Σοῦδα - Soũda) is e dikke 10e êewsche Byzantynsche Ensyklopedie van d' oede weireld round de Middellandsche Zêe, vroegre toegeschreevn an e zeekre Suidas. 't Is 'n ensyklopediesch leksikon, geschrêevn in middelêews Grieks, mê 30 000 ingangn, veele ofkomstig uut oude bronn' die nu nie mêe bestoan en dikkers oovregenoomn zyn van middlêewsche kristlyke ensyklopediestn. De naame is verzeekrst  van 't Byzantyns Grieks wôord souda, tgêen "versterkienge" of "versterkt kastêel" betêeknt. Dr wierd ook bewêerd deur Eustathius dat van Suidas, de naame van de schryvre, zoe kommn'. Mo da zoe berustn ip de verwarrienge tusschn de naame van 't boek en van de schryvre drvan.
Rembert Dodoens
In 1530 begost je zyn studies in geneeskunde, kosmografie en eirdrykskunde an 't unif van Leuvn, woardat je ofstudèrde in 1538. Achter dat je mè Kathelijne De Bruyn trouwdige in 1539, zettig tjem up as stadsdokteur in Mecheln. Je wees een anbod van een zetel an de Leuvensn Universiteit of in 1557, en ook een anbod vô den dokteur an 't hof van Filips II te wordn, moa loater wierd je wel den dokteur an 't hof van den Ôostenryksn keizer Rudolph II (1575-1578). Achterof (in 1582) anvêrde tjie een post van professor in de geneeskunde and den Universiteit van Leidn.
't Mêest bekende van zyn werkn was zyn Cruydeboeck mè 715 prentjies (1554), woarin dat je de plantn in zes groepn indêeldige. Omdat je hôofzoakelik over medicinoale kruudn klaptige wordt het boek dikwils as een farmacopee (een officiêel handboek mè vôorschriftn vô d' analyse van geneesmiddeln) gezien.
Stern
Sternn zyn zêeveugels van de familie Sternidae, verwant an de mêeuwn. Sternn zyn weireldwyd versprêed.
Biologie en gedrag
De mêeste sternn broen in de gemoatigde streekn gelik West-Europa en trekkn over lange ofstandn. Azô vliegt den Arctischn stern ieder joar van zyn broeigebied in 't nôordelik holfround noar Antarctica en were. Een zo'n veugel die geriengd was as een joungstjie (en dus nog nie kost vliegn) up de Farne-eilandn an den ôostkust van Iengeland wierd drie moandn loater weregevoundn in Melbourne in Australië - een ofstand van 22.000 km, of 240 km per dag.
Over 't olgemêen zyn sternn middelmoatige toet grôte veugels mè grysde of witte pluumn, en dikwils mè zwarte makeriengn up zyn kop. Z' hèn een lange snoavel en zwemvliezn an under voetn. Ze zyn lichter gebouwd en mêer gestroomlynd dan mêeuwn, en under vlucht ziet der vrê elegant uut, met under lange vleugels en under gevorkte steirt.
't Mêrendêel van de sternn visschn deur up under prôoie te duukn, dikwils achter dan ze een ende biddn up de zelste plekke. Ze zweevn moa zeldn en zwemmn ook nie regelmoatig, en ton ollêne moa vor een bad te neemn.
Sternn broen in grôte, dicht upêengepakte kolonies, en under nest is dikwils nie mêer dan een poar stokstjies of plantenmaterioal. Sternn leevn over 't olgemêen redelik lank (juuste gelik andere zêeveugels), en van sommige sôortn weetn me dan mêer dan 25 toe 30 joar oud kunn'n wordn.
Maine-et-Loire
Maine-et-Loire (49) es e departement in de regio Pays de la Loire in't westn van Vrankryk. De noame komt van twêe riviern die deur 't gebied strôom'n, de Maine en de Loire.
Geschiedenisse
't Departement was êen van de 83 departementn die de 4e moarte 1790 gecreëerd gewist zyn binst de Fransche Revoluusje en 't komt overêen met de provinsje Anjou. 't Departement noemde êest Mayenne-et-Loire toet 12 december 1791. De noame is ton veranderd in Maine-et-Loire.
Geografie
Maine-et-Loire grenst an de departementn Ille-et-Vilaine in't nôordwesten, Mayenne en Sarthe in't nôord'n, Indre-et-Loire in't ôostn, Vienne in't zuudôostn, Deux-Sèvres in't zuud'n, an de Vendée in't zuudwestn en an Loire-Atlantique in't westn.
Scylla
thumb| Scylla, 460–450 v. Chr. Scylla of Skylla (Grieks: Σκύλλα) was e zêemonster uut de Grieksche mythologie. Ze was êne van de Phorceïden, de jounges van Phorcys en Ceto.
Scylla was vanzeleevn e snelle nimf, moar os Glaucus heur zyn liefde verkloarde, veranderde Kirke heur uut jalousie in e monster mè 't lyf en de kop van e vrouwe, moar uut heur zye groeidegn der zes houndekoppen mè doarin drie reekn tandn. Z' had twoalf pôotn en heur lyf endigde in e vissesteirt.
Maine-et-Loire
Geografie
Maine-et-Loire bestoat uut vier arroendissementn (Angers, Cholet, Saumur en Segré) en et 21 kantongs en 177 gemêentn. De grotste gemêent'n noar inweunertal zyn Angers, Cholet, Saumur, Doué-la-Fontaine, Segré-en-Anjou Bleu en Longué-Jumelles. Inweuners van Maine-et-Loire wordn Angevins genoemd (noa d' oude provinsje Anjou die overêenkwam mè 't departement).
De riviere de Loire strôomt twèis deur Maine-et-Loire, van ôost noar west. O d'ôostkantn van't departement ligt ôok e gedêelte van't Regionoal nateurpark Loire-Anjou-Touraine, da vo d'n elft in Indre-et-Loire ligt. Hil 't nateurlyk gebied van de Loire-valleye es sedert 2000 deur den Unesco erkend lyk weirelderfgoed. De Loire-valleye es ier ôok gekend vo zyn produksje van wyn.
Rembert Dodoens
't Cruydeboeck wierd in 't Frans vertoald in 1557 deur Charles de l'Écluse (Histoire des Plantes), en in 't Iengels in 1578 deur Henry Lyte. Dodoens' zyn latste boek, Stirpium historiae pemptades sex (1583) was een Latynse vertoalienge van zyn Cruydeboeck. In zyn tyd was 't êen van de mêest vertoalde boekn achter den Bybel, en vô de volgende twê êeuwn wierd het as een referensjeboek gebruukt.
Carolus Linnaeus hèt een plantengeslacht Dodonaea (behorend toet de Sapindaceae of zêepboomachtign) achter hem genoemd, en der zyn ook nog andre plantesôortn mê zyn noame : Epilobium dodonaei, Ilex  dodonaea, Comocladia dodonaea, Phellandrium dodonaei, Smyrnium dodonaei, Hypericum  dodonaei en Pelargonium dodonaei.
Nôord-Amerika
thumb| Liggienge van Noôrd-Amerika in de weireld thumb| Koarte van Noôrd-Amerika Noôrd-Amerika is e continent die heêlegans ip 't noôrdelyk alfroend ligt en bykans heêl in 't westelyk alfroend. 't Wordt ook wel anziên lik e noôrdelyk subcontinent van Amerika. 't Grenst in 't noôrd'n an de Nôordelyke Yszêe, in 't oôst'n an den Atlantisch'n Oceoan, in 't west'n en 't zuud'n an de Still'n Oceoan en in 't zuudoôst'n an Zuud-Amerika en de Caraïbische Zêe. Noôrd-Amerika èt een ippervlak van à peu près 24.709.000 km², omtrent 4,8% van d' Eirde. 't Antal inweuners wordt geschat ip 529 miljoen mensch'n verdêeld over 23 oenofankelyke stoat'n.
Land'n en gebiêd'n
Land'n en gebiêd'n die geogroafisch geziên deêl uutmoak'n van Noôrd-Amerika zyn:
Te zuud'n van Mexico ligg'n der e deêl land'n die gegroepeerd kunn'n word'n oender de noame Centroal-Amerika:
In bepoalde gevall'n word'n ook d' Antill'n of Caraïb'n meegereek'nd, een eiland'ngroep in de Caraïbische Zêe:
Echte hooiwoagns
D' echte hooiwoagns (Phalangiidae) zyn e familie uyt d' orde van d' hooiwoagns (Opiliones) met e stik of 380 soortn.
Hooiwoagns trekn ip kobn, moa ze zyn toch anders. 't Zyn wel kobbeachtign met acht pootn, moar hunder lyf bestoat uyt één stik en is dus nie in twèe oenderdeeln ipgedeeld. Z' hèn ook moa twèe oogn die ip e soorte verhogyngsje stoan. Ze moakn gèen kobbenetn en ze moakn ook gèen vergif an. Ze kunn wel e stynknde vloeistoffe produceern. Hunder pootspanwydte kan wel toet 10 cm goan.
Schorre
Een schorre is een plekke an de kust of in een estuarium woarda anslibbiengn hoge genoeg zyn gekommn dan ze met een geweun hoog woater nie mêr ounderloopn, moar ollêne met een spriengvloed ounder woater komt te stoan. Een schorre begint dikwils as een slikke die goandeweg mêer materioal hèt verzoameld en uutendelik olsmao droger komt te liggn.
In de vroege Middelêeuwn was schorre t' hope mè slikke een belangryke landsvorm an de Vlamsche kust, moar nu is 't nog ollêne te viendn an den Yzermoundienge en in 't Zwin.
Ecologisch belang
Schorrn zyn êen van de belangrykste voedsel-, rust- en broeplekkn vo verschillende strand- en zêeveugels, angezien dan de zoutwoatermoerassn van de schoorn een plekke is woardan veel jounge visschn kunn'n gevoundn wordn. Up d' hogergeleegn dêeln is der mêer zoutbestendige vegetoasje gelik slykgras en schorrekruud.
Phalangium
Phalangium is e geslacht van hooiwoagns uyt de familie Phalangiidae (Echte hooiwoagns).
Okseloare
Okseloare (Frans: Oxelaëre, Nederlands: Okselare) es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern in't Outland. 't Dorptje ligt an de zuudkant va Kassel, an de voet van de Kasselberg en grenst vo de reste ôok an de gemêentn Oundegem en Boavinkove.
't Gebied lag an de Romeinsche boane die round de Kasselberg gienk, nie verre van de boane die tusschn Kassel en Ariën lag. Okseloare es in 1115 vermeld, geschreevn lyk Osclarum en in 1130 lyk Ocslera.
Atmosfeer (Planeetn)
De studie van den atmosfeer van planeetn is een actief ounderzoeksgebied dat hem vôrol toespitst up 't zunnestelsel, olhoewel dat er ook ol andudiengn zyn van atmosfeern van planeetn round andere sterrn. Olle planeetn in 't zunnestelsel hèn een atmosfeer, olhoewel dat Mercurius moar een vrê dinn'n hèt. Van de mêeste dwergplaneetn volt er nie vele te zeggn omdan ze zoverre van d' eirde liggn, moa van Pluto zyn me zekers dat er een atmosfeer te viendn is. De mêeste nateurlike moann hèn gin atmosfeer, met Titan en Triton d' uutzounderiengn. Komeetn hèn vo 't grotste dêel van under leevn gin atmosfeer, moar on ze dichter by de zunne kommn, krygn ze een atmosfeer in de vorm van under steirt.
Mercurius
Deur zyn klêne ofmetiengn (en doadeure een zwakke zwoartekracht) hèt Mercurius nie vele van een atmosfeer. Wa dat er is bestoat uut spôorn helium, natrium, kalium en zeurstoffe. Die kommn vôrol van de zunnewiend en wordn gedeurig hernieuwd.
Venus
Venus zyn atmosfeer bestoat hoofzoakelik uut koolstofdioxide, mè klêen hoeveelheedn stikstoffe en spôorn van andere molecuuln gemakt van woaterstoffe, stikstoffe, zwavel, koolstoffe en zeurstoffe. Den atmosfeer van Venus is veel dichter, hêter en dieper dan da van d' Eirde.
De troposfeer rêekt van 't uppervlak toet an een hoogte van 65 km (up dien hoogte zittn m' ol in de mesosfeer up Eirde). An de tropopause begint de temperateure en den druk mêer up de dee van d' Eirde te trekkn. De stratosfeer en de mesosfeer goan toet an een hoogte van 95 km, en de thermosfeer en den exosfeer toet an een hoogte van omtrent 220 km.
Mars
De Martioansen atmosfeer is redelik dinne en bestoat hoofzoakelik uut koolstofdioxide, met een bitje stikstoffe en argon. De gemiddelde luchtdruk an de ground is 0,6-0,9 kPa, vergeleekn mè 101 kPa vo d' Eirde. Doadeure hèt den atmosfeer van mars een klêne hittecapaciteit en ka de temperateure veranderen van −140 °C in de wienter toet 20 °C in de zomer. De temperateursvarioasjes goan ook t' hope mè varioasjes in luchtdruk, vôrol omda 't CO2 in de wienter an de pooln bevriest, en in de zomer sublimèrt.
Tusschn 1975 en 1995 is Mars gemiddeld upgewarmd mè 0,65 °C deur regelmoatige stofstormn die 't uppervlakte dounkerder maktign, woadeure dat er mêer zunnelicht wierd g'absorbèrd.
Jupiter
Jupiter is verder bedekt met een lage wolkn die 50 km diepe kan zyn en die bestoat uut ammoniakkristalln en meugeliks ammoniumhydrosulfide. De wolkn zittn an de tropopause en zyn verdêeld in bandn up verschillende brêedtegroan. D' inwerkienge van de verschillende bandn up mankoar gift anleidienge an turbulensje en stormn. De best bekendn doavan is de Grôte Rôo Plekke, een anhoudende anticyclonoale storm 22° ten zuudn van den evenoare die grôter is dan d' Eirde. In 't joar 2000 vormdigd' hem een ander atmosferisch verschynsel dat een bitje trekt up de Rôo Plekke, moa klinder. 't Kreeg de name den BA-ovoal, en de lapname Red Spot Junior.
Saturnus
Den butensten atmosfeer van Saturnus bestoat uut 93,2% woaterstoffe en 6,7% helium. Der zyn ook spôorn ammoniak, acetyleen, ethoan, fosfine en methoan gevoundn. Gelik mè Jupiter bestoan de wolkn uut ammoniakkristalln, en de lêgere wolkn uut ammonium hydrosulfide (NH4SH) of woater.
Den atmosfeer van Saturnus trekt in veel upzichtn up dien van Jupiter, mè bandn en stormsystèmn. An den andere kant is Saturnus zyn atmosfeer minder actief, en de bandn en stormn zyn minder zichtboar deur d' ammoniakwoaze in de troposfeer.
Slikke
Een slikke is een droogvollende ploate ground in een getyenzone. Ze volln droge by lêeg woater en loopn ounder by hoog woater. Slikkn kommn tegenwôordig ollêne vôorn an den Yzermoundienge en in 't Zwin, moar in de vroege Middelêeuwn was 't een belangryke landsvorm an de Vlamsche kust.
Atmosfeer (Planeetn)
Uranus
Den atmosfeer van Uranus bestoat hoofzakelik uut gaze en ys, mè 83% woaterstoffe, 15% helium, 2% methoan en spôorn acetyleen. Juste gelik Jupiter en Saturnus hèt Uranus een wolkenlage die uut bandn bestoat, moa die zyn minder dudelik, en deur de lêgere temperateure (50 K) bestoan de wolkn uut methoan in plekke van ammoniak.
Der is veel minder stormactiviteit in den atmosfeer van Uranus, wa da meugeliks te doen hèt met een gebrek an interne warmtegeneroasje, etwa dat uniek is vo de gasreuzn.
Neptunus
Den atmosfeer van Neptunus trek goed up den deen van Uranus, mè 80% woaterstoffe, 19% helium, en 1.5% methoan. Neptunus hè nochtans mêer weeractiviteit, en zyn atmosfeer is veel blauwder dan den deen van Uranus. Neptunus hèt extreme weersystèmn, met de rapste wiendsnelheedn in 't zunnestelsel. Typische wiendsnelheedn an den evenoare zyn 350 m/s, binst dan wiendsnelheedn van 900 m/s kunn'n bereikt wordn in de stormsystèmn.
Moann en dwergplaneetn
't Is geweetn dan zeven nateurlike moann in 't zunnestelsel een atmosfeer hèn, moar vuve doavan zyn vrê dinne: Ganymedes en Europa hèn dinne zeurstofatmosfeern, den deen van Io bestoat uut zwoaveldioxide, van Callisto uut koolstofdioxide en van Enceladus uut woaterdamp, stikstoffe, methoan en koolstofdioxide. Der wordt gepeisd dan die sôortn atmosfeer kommn van vulkanisme, cryovulkanisme of sublimerienge van 't moanuppervlak.
Titan
Titan hè veruut den dichtstn atmosfeer van ol de moann in 't zunnestelsel, en hè zels een grôtere dichtheid dan d' Eirde, met een luchtdruk van 147 kPa. Den atmosfeer bestoat uut 98,4% stikstoffe, met de reste bestoand uut methoan, koolwoaterstoffn, argon, koolstofdioxide, koolstofmonoxide, woaterstofcyanide en helium. Der wordt gepeisd dan de koolwoaterstoffn (ethoan, diacetyleen, methylacetyleen, cyanoacetyleen, acetyleen, propoan) gevormd zyn deur de reaksje van methoan met ultraviolet licht van de zunne, wa dat een oranje mist vormt in den bovensten atmosfeer.
Triton
De grotste moane van Neptunus, Triton, hèt een dinne stikstofatmosfeer (luchtdruk omtent 1 Pa) mè klên' hoeveelheedn methoan. Den atmosfeer is in evenwicht met 't uppervlak van Triton dat uut stikstofys bestoat.
Komeetn
De coma van een komete is een vrê grôte moa vrê dinn'n atmosfeer van stoffe en gaze round de komeetkern, die ountstoat ot de komete in 't dêel van zyn boane dichte teegn de zunne komt. De coma kan grôter zyn in omvang dan de zunne. De samenstellienge van de coma hangt of van 't sôorte ys woaruut dat de komete zelve bestoat.
Slikke
Vantydn wordt 't woord slikke gebruukt vor een groundsôorte die verwyst noa de slykachtig ground die blôotkomt by lêeg woater.
Slikkn wordn twê kêern per dag overspoeld. Ton zienkn der klêne, fyne dêeltjies die in 't zêewoater dryvn noa de bodem, wa da plantn verhindert van wortel te zettn. Bovendien is de lage oundeurloatboar, woadeure dat er hem een zwarte lage vormt van zêwier en andere organsimn die doar verrottn.
Slikkn verschilln van schorrn: schorrn stoan ollêne ounder woater by vrê hoog woater, slikkn praktisch by ieder hoog woater. Doadeure zyn slikkn, in tegenstellienge mè schorrn, nie begroeid. Toch komt der veel leevn vôorn in de slikkn, vôorol bêestjies die under in 't zand wegsteekn, en dat is een goeie plekke vo 't eetn vo strandveugels.
Slikkn zyn ook een goeie bronne vo wurms die een visscher an zyn haak kan steekn.
Oalewyne
Oalewyne ofte Oalewinne (Frans: Halluin, Nederlands: Halewijn) es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern, mêer bepoald in Rysels-Vloandern. Oalewyne ligt an de Schreve dichte by Mêende. 't Grenst an de gemêentn Mêende, Neuville-en-Ferrain, Roenk en Busbeke. thumb|left|Kerke Notre-Dame des Fièvres thumb|left|Meuln van Oalewyne
Didelphis
Didelphis is e geslacht van budelbêestn uut de familie van d' opossums of budelrattn (Didelphidae).
Salisch Huus
't Woarn groavn, hertoogn en gêestelykn by en van 1024 ook Rôoms-Duutsche keuniengn, woavan dan der viere tusschn 1027 en 1125 keizer van 't Hillig Rôoms Ryk kwoamn.
Didelphis
't Geslacht bestoat uut zes alleseetnde sôortn die de grotte hèn van e katte. Ze zyn t' herkenn an hunder grypsteirtn en hunder neigienge vo te doen lik of dan ze dôod zyn on z' in 't nauwe gedreevn wordn. De grotste sôorte, de Virginioanschn opossum (Didelphis virginiana), is d' ênigste budelbêeste die vôornkomt in Nôord-Amerika.
Emilia-Romagna
Emilia-Romagna es e regio in't nôord'n van Itoalië mè en ippervlak van 22.452,78 vierkante kilomèiters en juuste gin 4,5 miljoen inweuners. D'n ôofdstad es Bologna.
Administratieve indêelienge
De regio Emilia-Romagna es ingedêeld in 8 provinsjes en 1 metropolitoane stad: thumb|300px|left| Provinsjes van Emilia-Romagna
Byzantyns Ryk
thumb|Solidus (geldstik) mê d' ofbeeldienge van Keizre Justinianus (527-565). thumb|'t Ryk in 555 by ze grotste uutbreidienge oendre Justinianus. 't Byzantyns Ryk was in oofdzaake e Griekstoalige vôortzettienge van den ôostelyke êlft van 't Romeins Ryk in de loate Oed'eid en in de Middelêeuwn. Den oof'stad was Konstantinoople (nu Istanboel, ôorsprounklik Byzantium genaamd). Dikkers angeduud lik 't Ôost-Romeins Ryk, oovreleefde 't in de vuufste êewe de versnipprienge en de vol van 't West-Romeins Ryk en 't blêef bestoan vô nog duust joar toe an 1453 mê de vol van Konstantinoople deur toedoene van 't Ottomoans Ryk. Binst 't grotste dêel van zyn bestoan was 't Ryk de sterkste ekonomiesche, kulturêele en militaire macht in Europa. Zôwêl "Byzantyns Ryk" of "Ôost-Romeins Ryk" zyn naamn die uutgevoenn gewist zyn deur geschiednisschryvrs achtre da 't Ryk aa nie mêe bestoend; de burgers van 't Ryk blêevn undre land "Romeins Ryk" êetn (Grieks : Βασιλεία Ῥωμαίων - Basileia Rhōmaiōn; Latyn : Imperium Romanum ofte Romania, Ῥωμανία), en undre zeive "Romeinn".
Geschiednisse
Verschillnde gebeurtnissn van de vierde toe de zesde êewn zêtn undre stemple ip den oovregangstyd ô den ôostlikke êlft ofsplitste van de westlikkn. In 285 verdêelde Diocletianus (regeerienge 284–305) ip papier 't Romeins Ryk in twêen. Tusschn 324 en 330, brocht Konstantyn de Grôote (regeerienge 306–337) den oofdstad oovre van Rome noa Byzantium, loatre gekend lik Konstantinoople (ofte "Stad van Konstantyn") en Niew Rome. Die latste naame schynt den êeste kêe gebruukt te zyn binst 't Êeste Konsielje van Konstantinoople (381), woamee da ze wildn verrechtvoardigen dat de patriarchoale zeetle van Konstantinoople allêene moa vô Rome most oendredoen. Oundre Theodosius I (regeerienge 379–395), wierd 't kristndom d' offiesjêele stoatgodsdienste en andre lik de Romeinsche veelgoodery wierdn verboodn. En uuteindlik, oendre de regeerienge van Heraclius (610–641), wierd 't Ryk militair en bestierlik êrvormd en 't gebruukte Grieks vor offiesjêele zoakn in de platse van latyn. Zodus, oewel da 't de Romeinsche stoat vôortzette en romeinsche tradiesjes bewoarde, vienn de geschiedschryvers da Byzantium verschilt van 't antieke Rome omda 't steunde ip de Griekse iddre dan ip de Latynse beschoavienge en omdat 't gekenmerkt wos deur 't ortodoksche kristndom en nie mêe deur de Romeinsche veelgoodery.
De grenzn van 't Ryk veranderdn groendig binst zyn lank bestoan, en dr woarn verschillige kriengloopn van vervol en êrstel. By de regeerienge van Justinianus I (527–565), ad 't Ryk de grotste uutbreidienge achtre da veele van d' iestôories Romeinse kustn van de westlikke Middellandsche Zêe oovremêestrd woarn, mê drby Nôord-Afrika, Itoalië, en Rome zeive, dat 't twêe êewn koste oedn. Binst de regeerienge van Mauricius (582–602), wierd d' ôostlikke grenze van 't Ryk uutgebreid en die van 't nôordn verankerd. Moa, de môord ip êm verôorzakte e lange ôorlooge mê 't Sassanidiese Ryk (602–628) tgêene de krachtn van 't Ryk verspilde en vors bydroeg an grôot gebiedsverlies deur de veroovriengn van den Islam in de zeevnde êewe. In e poar joar was 't Ryk zyn rykste provinsjes, Egypte en Syrië, kwyt.
In de tyd van de Macedoniesche dynastie  (10ste  en 11ste êewe), koste 't Ryk wêere uutbreidn en beleefd 't e Weedregeborte van 200 joar. Moa doa kwam 'n ende an mê 't verlies van e grôot stik van Klêen Aziê an de Seldjoeksche Turkn achtre de Slag van Manzikert in 1071. Die veldslag zette de deure oopn vô de Turkn om undre vor oltyd te goan vestign in Anatolië.
In de latst' êewn van 't Ryk gienk 't oalmoa vôort achtruut. Binst de twoalfst' êewe was dr nog e zeekr êrstel, moa dr kwam e dôodlyke kwetseure mê de Vierde Kruustocht, ô Konstantinoople geplunderd wierd en 't Ryk versplinterd in verschillnde ruziemoaknde Grieksche en Latynsche landn. Oundanks d' êroovrienge van Konstantinoople oendre de Palaiologos-dynastie in 1261, blêef Byzantium mor êen van de klêene stoatjes uut de streeke vô de latste twêe êewn van zyn bestoan. Tgêen datr nog oovreblêef wierd bitje-by-bitje ingepoalmd deur d' Ottomoann' in de 15ste êewe. De vol van Konstantinoople in 1453 was ton 't ende van 't Ryk.
Manneken Pis van Koksyde
Manneken Pis van Koksyde is een replica van 't Manneken Pis van Brussel da teegn 't Bad Schallerbachpling in Koksyde stoat.
't Bèldjie wierd in 1923 deur een Brusselsn kolonel vo zyn villa Ma Tocade geplasèrd in de Quartier Sénégalais. Up 't voetstik stound 't upschrifte Le Nouveau Bourgeois de Coxyde - 16 août 1923, en 't wierd ol gauwe een ountmoetiengsplekke vô de chi-chi van Koksyde.
Achterof wierd 't bèldjie vervangn deur een Mariabèldjie, noa 't schynt deurdat een preutse gebeur der teegnup was gekommn, en 't oorsprounkelik Manneken Pis is verloorn gerakt. Uutendelik wierd up 21 juni 2008, Le Nouveau Bourgeois weer up zyn voetstik geplatst en onthuld in een ceremonie woada nie ollêne den burgemêester derby was, moar ook de Brusselse Orde der Vrienden van Manneken-Pis. 't Was den Orde die 't nieuw bêldjie hè geschounkn, ter vervangienge van 't originêel.
Ruuscheure
Ruuscheure (Frans: Renescure, Nederlands: Ruisscheure) es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement, ip't schee'n me 't Nauw van Kales. 't Ligt in Frans-Vloandern in't Outland. Ruuscheure grenst an de gemêentn Cleremeersch, Boavinkove, Stoapel, Ebblingem, Linde, Bloaringem, Werdrik, Werdrik-Campagne en Arkn. Ip't groundgebied van d'uudige gemêente liggn ôok êenigte gehuchtjes lyk Le Nieppe en Le mont d'Hiver.
Langsn de zuudkant van Ruuscheure lôopt den Nieuwndyk die den Aa in Sint-Omoars verbindt me de Leie by Ariën. An de nôordkant van de gemêente ligt et bus van Cleremeersch en ande zuudkant de Wintersberg (mont d'Hiver). In Ruuscheure stoat e stoasje langsn d'yzerboane tusschn Rysel en Kales.
1565
1562 - 1563 - 1564 - 1565 - 1566 - 1567 - 1568 thumb|Keunienk Filips II van Spanje 't Joar 1565 is 't 65e joar in de 16e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
Vliere (geslacht)
De vliere (Sambucus) is e geslacht van bedektzoadign in de famielje van de muskuskruudachtign (Adoxaceae), orde Dipsacales. Vroegre was y geplatst in de famielje van de kamperfoelieachtign (Caprifoliaceae), mor êrschikt deur beetre geeneetiesche kennisse. Y omvat tusschn 5 en 30 sôortn van wientrekoale  struukn of klêene boomn en kruudachtige oovrebluuvnde plantn.
't Geslacht komt vôorn in gemoatigde toe subtroopiesche streekn in de weirld. Mêer wydverspryd in 't Nôordlik Oafroend, is 't vôorkomn in 't Zuudlik beperkt toe dêeln in Australoazje en Zuud-Amerika. Veele sôortn zyn wyd en zyd gekwikt vor undre sierlikke bloarn, blommn en vruchtn.
De bloarn zyn vêerdêelig mê 5–9 bladjes (zeldn 3 of 11). Iedre bladje is 5 – 30 cm lank, en de bladjes ên gezoagde bôordn. Dr zyn grôote pluumn mê klêene witte of krèèmkleurige blommn in de loate lente; deze oentwikkln no trostjes van klêene zwarte, blowzwarte of rôo bessn (zeldn gilwe of wit).
Sôorte-groepn
thumb|Sambucus canadensis : ingewikklde vertakkienge van de bloejwyze. thumb|Têelt van vliere in [[Ôostnryk.]] thumb|Rype vlierbessn. thumb|Drank gemakt mê vliereblommn in Roemenië.
Voedsl
De blommn van Sambucus nigra wordn gebruukt vo vlierblomme-oftreksl vôort te briengn. De Fransmans, Ôostnrykrs en inweunrs van Middn-Europa maakn vlierblomme-syroope uut vlierblommn, wada toegevoegd wordt an Palatschinken in de platse van bosbessn. Menschn uut Centroal-, Ôost-, en Zuudôost Europa passn e glykoardige methode toe vo syroope te maakn die verdind wordt mê woatre en gebruukt lik e drank. Ip boazies van die syroope, ê Fanta e drank ip de mart gebrocht die "Shokata" êet die weirldwyd verkocht wordt. In de Verêenigde Stoatn wordt die Fransche vlierbessesyroope gebruukt vo spekkn mê vliersmoake te maakn. St. Germain, e Fransche liekeur, kryg ze smoake van vlierebloesms. Ook Hallands Fläder, e Zweedsche sterke drank, is gekruud mê vliereblommn.
Oendanks de glyknisse in noame wordt de Italjoansche liekeure sambuca mêest gemakt mê essensjêele ooljes deur stoomdiestieloasje getrokkn uut steranys (Illicium verum) en venkle (Foeniculum vulgare). 't Bevat ook uuttreksls van vliereblommn vo dr e blommesmoake an te geevn en de likeursmoake te verzochtn.
In Duutsland wordn dr yoghurt-dessèèrs gemakt zowêl mê de bessn lik mê de blommn.
Wyn, sappn, en konfieteure wordn gemakt mê de bessn of blommn. Fruuttoartn en lekkernyn bestoan ip boazies van de bessn. In Italië (in 't byzoendre in Piedmonte), Duutsland en Oostenryk wordn de blomoofdjes gepanneerd, gefrietteurd en ton ipgediend lik e dessèèr of zoetigeid mê suukr en kannêel bestrôojd, gekend lik "Hollerküchel".
Uutgeholde vlieretwygsjes ên tradiesjonnêel gebruukt gewist lik buuzetjes vor esdôornboomn of te tappn vor esdôornsyroope.
In Roemenië, wordt tradiesjonêel e lichtjes gegiste drank (genoamd "socată" of "suc de soc") gemakt deur de blommn te loatn trekkn in woatre mê gist en cietroene gedeurnde 2–3 doagn. E glykoardige drank bestoat in 't Verênigd Keunienkryk, mor in da gevol wordt nog mêer gistienge toegeloatn deur oendr druk te werkn in e geslootn flassche vor e sissnde drank te maakn die vliere-champagne genoamd wordt.
Têelt
Siervarjeteitn van Sambucus wordn gekwikt in ooviengn vor undre ipvollnde blommn, vruchtn en bloarn.
Inêemsche sôortn vliere wordn dikkrs geplant vo d' inêemsche vlienders en veugls 't oendresteunn.
Volksgeneeskunde
Sambucus nigra is medicienoal gebruukt gedeurnde êewn. Sommigte verlôopige stuudjes toogn da vliere e mitboar effekt zoed ên ip 't geneezn van griep, 't verlichtn van allergiejn en van andoeniengn van de luchtweegn.
Muziek
Takkn van de vliere wordn ook gebruukt vo de fujara, koncovka en andre byzoendre Slovoaksche fluutn te moakn. Glykoardige muziekinstrumentn (furulya) wordn van zwarte vliere  (fekete bodza) gemakt in Hongarye en andre dêeln van Ôost-Europa.
Toksikologie
De rype, gekokte bessn (pulpe en velln) van de mêeste vliern zyn eetboar. Echtre zyn de mêeste oengekokte bessn en andre dêeln van plantn uut da geslacht vergiftig. Sambucus nigra is d êenige sôorte die beschowd wordt nie giftig te zyn, mo 't is nog oaltyd an te beveeln da de bessn lichtjes zoen gekokt wordn vo kulienèère reedns. De bloarn, twygn, takkn, zoadn, en wortls van vliern kunn blowzeur doen ontstoan in de stofwisslienge. Otr vuldoende van die glykosydn ipgenoomn zyn oentstoatr e gevoarlikke ipstaaplienge in 't lichaam.
In 1984 wierdr e groep van vuufentwientig menschn ziek, blykboar deur 't drienkn van vlieresop geprest van vês, oengekokte bessn van Sambucus mexicana, bloarn en stiengls. Echtre êrsteldn die vuufntwientig undre zêere, woaroendre êen die no 't ospedal moste achtr datn vuuf gloazn gedroenkn ad. Zukke feitn wordn mo zeldn vermeld.
Ekologie
De bessn zyn styf weirdevul vo veele veugls. In Nôord-Kalifornië zyn de vlierbessn geirn geetn deur migreernde band-steirtige duuvn (Patagioenas fasciata). Zwermn kunn e hêele struuke leegeetn in mindre dan 'n eure. Vliern zyn e voedsplante vo de larvn van sommigte sôortn schubvleuglign woaroendre de bastoardsatynvliendre (Euproctis chrysorrhoea, de gilwe tygre (Spilosoma lutea), de perziekkruuduul (Melanchra persicariae), de nachtpowooge (Saturnia pavonia), de geweune  spikklspannre (Ectropis crepuscularia), vliervliendre (Ourapteryx sambucaria) en de v-dwergspannre (Chloroclystis v-ata). 't Verplette gebloarte en 't oenrype fruut ên e sterke slichte reuke.