cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Slag by Bulskamp
De slag zelve
Philippe IV wos vroet va coleire vaneigenst en ne zound e leger no Vloandern. De groave a gepeisd van ulpe te krygn vanuut Iengeland, mo Edward I wos zelve druk bezig mè nen upstand van de Schottn en ezô bestond et Vlamsche leger surtout uut minschn uut Kassel en Veurne mit e bitje ulpe uut Brugge en 't Brugse Vrye. 't Wierd geleid deur Willem van Gulik den oudn, e klêenzeune van de groave Gwyde van Dampierre. 't Fransche leger wierd geleid deur Robert II van Artois. Oun de Vlamsche ridders 't Fransche leger zoagn ofkommn up woensdag den 20stn oeste, in Bulskamp, gingn ze der rechte up of, zounder rekeninge 't oudn mè 't voetvook da nie mêekost. Da wos vaneigenst nie echt slim, omda ze nu in twêe groepn moestn vichtn. Achter nen artn en bloedigen bataille wierdn ze ton ôok versleegn. De ridders vluchttn nor Yper en 't voetvook zochte schuttinge in Veurne. Willem van Gulik den Oudn et nie overleefd.
Slekke (Johny Turbo)
Slekke es e liedje van Johny Turbo en loatn we ma vo de goede verstoanders in 't midden loatn woarover dat eigentlik goat. 't Es tôpe met Wie? 't Is Sinterklaas! verzekers 't bekendste liedje van Johny Turbo. De openingszinne van Slekke (Ja, goan me begunn of oe skêet da) es middn de joarn '90 vele ols jingle gebruukt gewist in het radioprogramma Hallo Hautekiet ip Studio Brussel.
Slag by Bulskamp
Gevolgn
In't joar 1300 gaf Gwyde van Dampierre, groave van Vloandern em over en ne vloog t'ôpe mè zyn twêe oudste zeuns en e poar gastn van 'n oadel in e prisong in Vrankryk. Vloandern wierd were tôpe by Vrankryk gesmeetn en Jacques de Châtillon wierd gouverneur, gezeteld in Brugge. Deur zyn arrogante gedroagingn en vele geweld et ie em nie populair gemakt by de Vloamingn, surtout nie in Brugge, die van te vôorn pertank ôok nie vele moestn weetn van de groave en in 't begun zounder rutteln 't gezag van Vrankryk anveirdn. 't Malcontentement van de Bruggelingn wos d'anleidinge vo de Brugse Mettn.
Bronne
Slagveld van Europa, Duizend jaar oorlog in de zuidelijke Nederlanden, Marc Gevaert, Globe(2007)
Azerbeidzjan
Azerbeidzjan (Azerbeidzjoans: Azərbaycan), officieel de Republiek Azerbeidzjan (Azərbaycan Respublikası), is 't grotste en 't dichtst bevolkt land in de Kaukasus. Azerbeidzjan ligt ip de grenze van Ôost-Europa en West-Azië en is dus e transcontinentale stoat.
't Land grenst an de Kaspische Zêe in 't ôostn, Iran in 't zuudn, Armenië in 't westn, Georgië in 't nôordwestn en Rusland in 't nôordn. D' exclave Nachitsjevan grenst an Iran in 't zuudn en zuudwestn, Turkeye in 't westn en Armenië in het nôordôostn. Hoofdstad van Azerbeidzjan is Baku. thumb|left| Koarte van Azerbeidzjan
Beziensweirdigheedn
UNESCO weirelderfgoed:
Romaansche toaln
Aar toaln
't Zyn oek nog e masse creoolsche toaln die ebaseerd zyn up Spoans, Portugees of Frans.
Albrecht Rodenbach
thumb| Albrecht Rodenbach
Albrecht Rodenbach (Roeseloare, 27 oktober 1856 - Roeseloare, 23 juni 1880) wos een West-Vlamsche schryver en dichter.
J'is e symbool voe de Vlamsche Bewegienge en terzelfdertyde êen van de bekendste istorische figeurn van Roeseloare. Albrecht eet ol t'ôpe nie lange geleefd want j' is mor 23 joar gewordn. Je kwam uut een ryke familie die eigentlik afkomstig was uut Andernach an de Reyn. Zyn familie is in Roeseloare begunn met een jeneverstokery (zyn noenkel) mor eigentlik zyn ze 't best bekend van de Brouwery Rodenbach met under specioal doenker bier (da nu van Palm is). De schryver Georges Rodenbach wos zyn koozn. thumb|left|Albrecht Rodenbach ip 't Sint-Amangspling in Roeseloare deur [[Jules Lagae]] Albrecht wos nen dichtre die ferm beïnvloed gewist is deur Hugo Verriest, nen andere bekende Vloamieng, die als paster verboendn wos an't College van Roeseloare ('t Klêen Seminoarie). Doar is de Vlamsgezindeid van Rodenbach in gank gestookn gewist (oendanks 't feit da ze tuus Frans koutigdn, lik ofdat da de gewunte wos in dien tyd in menoagn die veel kluutn addn).
O't y in de poëzieklasse van Verriest zat, kwam't deur die Vlamsgezindeid ol zêre toet een "grôte stôringe" met de Franschgezindn directeur van 't College. Doa is ôok de Blauwvoeterie begunn (Vliegt den Blauwvoet, storm op zee). Et symbool van de vryeid da ze wildn ein, want de Vloamiengn addn ton nie vele te zeggn.
Rodenbach is deur die acsjes een bitjie et symbool van de Roeseloarsche studentn gekommn. Je zat in literaire kringn woa da ze ool da gedachtngoed verder wildn oentwikkeln. Je schrêef ôok gedichtn, moa den dag van vandoage leest er da niemand mêe. Z'ein ollêne moa nostalgische weirde.
Ip zyn 24e is't y overleedn an syfilis.
J'eet in Roeseloare een standbeeld ip et Pieter Dekoninckpling. Niemand in Roeseloare die wit woa da dat is omdat iedern echte Roeseloarnoare dat et Sint-Amangspling noemt omdat de Sint-Amangskerke doa stoat.
Rock op het Plein
Rock op het Plein es een West-Vlams openluchtfestival die in de zomer deuregoat in Wervik.
Yevgueni
thumb|Yevgueni's frountman Klaas Delrue. Foto: Stephanie Verbeken Yevgueni es nen groep woavan dat de zanger en frountman, Klaas Delrue, afkomstig es van Rekkem. De groep es ols grap ountstoan ip het Leuvens interfacultair songfestival in 2000. In 2001 bringn ze nen demo ut Proper gewassen, die via Nekka Nacht zorgt voor erkenninge: ze krygn noamelik zowel de pers- als de publieksprys. In 2005 komt udder echt debuut ut: Kannibaal. Ge keunt uddere muziek omschryvn als behôrende by het beetre Nederlandstoalige chanson.
Verkennd leezn
thumb|Kunstwerk van ne vint die zyn gazette an 't leezn es in de Weinstrasse in Neustadt
Verkennd leezn es et rap overlôopn van e tekst, om zêre te bepoaln woarover nen tekst juste goat. Et wirdt et mêest gebruukt by 't leezn van de gazette. De mêeste minsn weetn zelfs nie dan ze 't an 't doen zyn.
Mêestol gebeur et in twêe kêers:
Et wirdt mêestol gebruukt om te zien of e bepoalde tekste de moeite weird es om uutendelik intensief te leezn of zelfs studerend te leezn. Et uutendelik doel van da systêem es ton ôok om zô winnig meugelik tyd te verdoen an 't leezn van zoakns die der toch nie toe doen. Ozô èi je mêer tyd om jen te concentreern ip nen andern tekst die misschiens wel belangryk es.
Viezn
thumb|200px| Vieznde kwalle Viezn of vierzn (bioluminescentie), is 't fosforesceern van de zêe veroorzakt deur êencellige algsjes (dinoflagelloatn). Deur da ze in anroakinge kommn met zeurstoffe (vb. deur de slag van een boare) oundergoan ze een chemische reactie die een luchtflitse ipwekt die blauw-groen van kleur is. Je ziet ton miljoenn luchtpuntjes in 't woater. De chemische reactie wordt veroorzakt in gespecialiseerde celln van de dinoflagelloat.
Ip zwoele zomeroavondn kan de zêe goan luchtn ip alle plekkn woa dat 't woater bewogen wordt, in de boaren, a je deur 't woater lopt of zwemt of ip 't nat zand stapt. Da fenomeen is vo 't êest ipgemerkt by 't zêevounksje in 1800.
Vo 't moment is 't geweetn dat er mêerdere zêeorganismen bestoan die kunn viezn. Verschillige diepzêebêestn gebruken bioluminescentie vor under prooi te lokkn, vo sôortgenootn an te trekkn, vo vyandn of te schrikkn of als communicoatiemiddel.
't Proces
Lucht wordt ipgewekt deur een chemische reactie. De productie van lucht by dinoflagelloatn en andere vieznde organismen wordt veroorzakt deur een chemoluminiserende reactie woaby luciferine wordt geoxideerd en energie vrykomt in de vorme van lucht. By de mêeste dinoflagelloatn wordt bioluminescentie geregeld deur een biologische klokke.
Noame
't Woord viezn of vierzn is een typisch West-Vlamsche "-zen"-ofleidinge van "vieren" (AN: vuren, lichten). (Te vergelykn me diezn, dierzn).
Rock op het Plein
Editie 2007
De latste editie eit deuregegoan ip vrydag 17 en zoaterdag 18 ogustus. Et programma wos:
Golfstrôom
thumb|De Golfstrôom. De woatertemperateure vermindert van rôod noa blauw. thumb|De Golfstrôom makt dêel uut van de thermohaliene circuloatie. thumb|Den Terra Modis ofbêeldienge toogt de Golfstrôom vanof 't nôordôostn van de [[Verênigde Stoatn. De warme Golfstrôom is oranje en gilve. De temperateurn wordn weregegeevn van warm noa koud: rôod, oranje, groen, gilve, lichtblauw, blauw en purper. Zwart betêekent dat er gin data beschikboar zyn (mêestol land). Bron: NASA]] De Golfstrôom is een rappe, sterke warme strômienge in den Atlantischen Oceoan die zyn ôorsprounk viendt in de Golf van Mexico (vandoar de name). De Golfstrôom volgt den ôostelike kust van de Verênigde Stoatn en Newfoundland, woardat den Atlantischen Oceoan overstikt en an de Golf van Biskoaje uutkomt. Vandoa vloeit je ton noa 't nôordn toet an de Nôordzêe en de Nôordeliken Yszêe. De Golfstrôom makt dêel uut van de thermohaliene circuloatie, waddat een reekse oceoanstrôomn zyn die round de weirld zyn oceoann goan en gedreevn wordn deur een verschil in zoutgehalte van 't zêewoater.
In de Golfstrôom kunn'n d' er strôomsnelheedn van 3 meter per seconde vôorkommn, wadda betêekent dat een reize met de strôom veel rapper kan goan dan teegn de strôom up.
Deur de Golfstrôom is 't klimoat up 50° nôorderbrêedte (woada den Vlamschen kust ligt) veel warmer dan up gelykoardige plekkn up d' eirde. Ojje ziet da New York up de zelste brêedtegroad ligt gelik Madrid en Rome. Kuj' onmiddellik zien waffer verschil da makt. Voarol in Scandinavië is 't verschil vrê dudelik: de havens van Nôorweegn toet an Moermansk zyn in de winter vry van ys.
Naamgevienge
De name "Golfstrôom" wierd deur Benjamin Franklin bedacht. Vroeger wierd je ook de Floridastrôom genoemd en op koartn van 1600 en 1700 noemt je 't "Kanaal van Bahama".
Ontdekkienge
De Golfstrôom wierd ontdekt in 1513 gedeurende een expeditie van Juan Ponce de León. Van ton of hèn de Spoanse scheepn die van Amerika noa Spanje zildn olsan die route gebruukt. In 1786 hèt Benjamin Franklin de strômienge bestudeerd en in koarte gebrocht.
Ontstoan en historisch gedrag
De Golfstrôom begint in de Golf van Mexico en briengt warm woater noa 't nôordelik dêel van den Atlantischen Oceoan woarda 't water an de Nôordpool bevriest. Doadeure wordt het overbluvende woater ryker an zout en zwoarder, en zakt noa beneen, woarachter dat de strôom langs den oceoanbodem were noa 't zuudn vloeit.
Me weetn van 't ounderzoek van den yskappe in Groenland dat in den ystyd de zêewoatertemperateure vantydn rap veranderde.
't Er wordt gepeisd dat de Golfstrôom oftewel gestopt hèt, of in een mêer zudelike positie noa beneen gedookn hèt.
Toekomst
Sommige klimoatonderzoekers vôrspelln dat in een warmere weirld den dryfkracht voa de Golfstrôom minder sterk goa zyn, wadda zou kunn'n betêekenn dat globoale verwarmienge een platselike ofkoelienge in West-Europa zou kunn'n verôorzaakn.
Voa den ogenblik emme nog nie genoeg satelliet metiengn voa 't zeker te kunn'n zeggn. thumb|left|Benjamin Franklin zyn koarte van de Golfstrôom.
Benny Vansteelant
Benny Vansteelant (Toeroet, 19 november 1976 - Roeseloare, 14 september 2007) wos e duatleet uut Toeroet. Vansteelant wos absolute top in zyn discipline : e wos mêerdere kêern Europees en weireldkampioen. Benny Vansteelant adde e joungern broere, Joerie, die oek styf goed is in duatlons.
Dodelik accident
In de zomer van 2002 wos Benny Vansteelant ol e ki zwoar evolln op training in Font-Romeu. Gevolg: e schedel- en e sleutelbêenbreuke. E moeste ton moandnlank revalideern, moar e kwam toch were.
12 ogustus
12 ogustus is de 224stn dag van 't joar (225stn dag in e schrikkeljoar) in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 141 doagn toet 't ende van 't joar.
8 december
8 december is den 342stn dag van 't joar (343stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. Nog 23 doagn toet 't ende van 't joar.
Vondel (bier)
Vondel is e dounkerbrun bier van 8,5 groadn da deur Brouwerie Liefmans ut Dentergem weird gebrouwn.
't Bier eit ne moandnolf tyd nôde vô ip smoake te komn, ierbie weirn de vele anwezige sukers ommegezet noar alcol. Deur die vele sukers die d'r in zitten, kriegdje ton ôok e spekachtige, bitje calisse-achtige smoake. De noasmoake neigt noar Madeire-wyn.
Lik de mêeste brunne biern keudje't lange bewoarn al rechtstoande ip keldertemperateure.
Den originêle brouwre was Brouwerie Vondel ut Mullebeke.
Zêeuws-Vlams
Zêeuws-Vlams is de noame vo West-Vlamsche dialectn die gesprookn wordn in westelik Zêeuws-Vloandern. Die streke makt dêel uut van de provincie Zêeland moa de toale wordt nie by ‘t Zêeuws gereeknd moa by ‘t West-Vlams.
Zêeuws-Vloandern ligt in e gebied dat ounderevig is an Vlamschn-, Zêeuwschn- en Broabantschn invloed. Most de geschiedenisse anders verloopn zyn, giengn de Zêeuws-Vlamsche dialectn verzekers wel meegedoan en an de processen die ‘t Vlams oundergoan et, want Zêeuws-Vloandern makte dêel uut van ‘t groafschap Vloandern, zowel bestierlik als socioal-economisch. Moa ‘t is anders verloopn.
Marc Van Eeghem
Marc Van Eeghem (Brugge, 14 september 1960 – 14 december 2017) is een West-Vlamschen toneelspilder, bekend van TV en film. Nie lange geleen wierd ie nog méér bekend deur z'n rolle van Jan de Ridder in De Parelvissers, mor j'eed er ol een lange carrière ipzittn.
Duatlon
Duatlon is e discipline die bestoat uut twêe sportn: loopn en velokoers. Êest moetn de deelnemers loopn, doarachtr ryen in velo, en doarachter nog e ki loopn. 'n Juustn ofstand angt of van de sôorte duatlon.
Marc Van Eeghem
Film en TV-rolln
Een klêene selectie:
Zêeuws-Vlams
Geschiedenisse
De Tachtigjoarign Oorloge tusschnn Spanje en de protestantsche ‘rebelln’ wierd vor e grôot dêel uutgevochtn in ‘t strategisch geleegn Zêeuws-Vloandern. ‘t Gebied gerakte hêlegans verwoest, de dykn wierdn deuregestookn en de bevolkienge was ip de vlucht. Binst ‘t Twoalfjoarig Bestand (1609-1621) begostn ze met de erbedykienge in West-Zêeuws-Vloandern en ‘t Land van Aksel en protestantsche boeren van de Zêeuwsche Eilandn wierdn angetrokkn vo ‘t gebied te erbevolkn. Ook protestantsche Vloamiengn, Woalen en Hugenoten. In ’t katholiek gebleevn Land van Ulst begost de erbedykienge moa achter de Vrede van Münster in 1648 en gebeurde de erbevolkienge surtout vanuut ‘t katholieke Woasland. Ook de oger geleegn centrale en ôostelike grensdorpn blêven katholiek.
Duatlon
De bekendstn wedstryd is de Powerman Zofingen, in Zwitserland.
Zêeuws-Vlams
Toale
‘t Dialect in ‘t Zêeuws-Vloandern van nu is dus 17de-êeuws. De dialectische grenze tusschn West-Zêeuws-Vloandern, ‘t Land van Aksel en de reste van Zêeuws-Vloandern, is ook een grenze ip ‘t gebied van de demografische ofkomst, de godsdienst en de nateurlike geografie.
Marc Van Eeghem
Varia
Marc Van Eeghem es den broere van Kurt Van Eeghem.
Zêeuws-Vlams
Nôord-West
De dialectn ten nôordn / ten westn van die grenze ein an den êne kant oude ‘zuudwestelike’ eignschappn (“rype”, “kupe”, “booëm”, “steeën”), woadeure da z’ ip ‘t West-Vlams trekkn. An den andere kant is 't er ook Zêeuwsche beïnvloedienge (“noe” vo “nu” en “zeumer” vo “zomer”). West-Zêeuws-Vloandern en ‘t Land van Aksel zyn dus een dêel van ‘t grôot West-Vlams/ Zêeuws complex. ’t Valt ook ip dat de katholieke mindereid in ’t gebied soms eigen klankn bewoard eit tegenover de protestantsche mêerdereid: “keuningk” (kath.) – “koning” (prot.); “vleeës” (kath.) – “vleis” (prot.).
Zuud-Ôost
De dialectn ten ôostn / te zuudn van de grenze, dus 't Land van Hulst en e dêel grensplekkn, sluutn an by een Ôostelik-Vlams gebied (surtout van 't Woasland). Echte Zêeuwsche elementn zyn der nie vele. In da gebied hen de dialectn met e dêel Ôost-Vlamsche vernieuwiengn meegedoan. In d' ôostelike grensdorpn klappn ze Woaslands. Typisch is d' uutsproake "buuëm" vo "boom". In 't Land van Hulst zeggn ze 't oudere "boeëm".
Ook de centrale grensdorpn (Westdorpe, Zuuddorpe, Overslag) zyn goed in 't Ôost-Vlams g'integreerd. E poar typisch westelik Ôost-Vlamsche vernieuwiengn zyn de i in vis en de u in put die lik in 't Meetjesland wordn uutgesprookn met een "naslag". Eede, Philippine en Sas-van-Gent zyn aparte gevalln. In Eede wordt er oungeveer Maldegems geklapt: ("zistere" vo "zuster", "baa" vo "balle", "peu" vo "pyle"…). Philippine sprikt e g'isoleerd visschersdialect met dudelik minder (Ôost-)Vlamsche kenmerkn of d' andere grensplekkn. Ook Sas-van-Gent is e toaleilandje: typisch zyn bv. "stuk", "vuur" en "duur" lik in 't Algemêen Nederlands woa da 't in 't Vlams en Zêeuws "stik", "vier" en "diere" is.
Krottegem
Krottegem is e wyk an d’ôostkant van de West-Vlamsche stad Roeseloare. De stoatie ligt tusschn ’t centrum van de stad en de wyk.
De bibliotheke De Vriendschap an d’Onze-Lieve-Vrouwemarkt zou met tyd vervangn wordn deur de nieuwe Stedelike Academie vo Schône Kunstn (S.A.S.K.).
Geschiedenisse
In de 17ste êeuwe noemdege ’t gebied Klêen Spanje. Os ‘t grotste dêel van ’t groundgebied van Roeseloare in 1678 by Frankryk kwam blêef ’t ôostelik dêel by Spanje. Dat ee nie zo lange gedeurd moa toch zyn d’r noamn bluuvn bestoan lik de Spanjestroate, de Spanjemeuln, de Spanjeschole…
In 1847 is de spôorweg (Brugge-Kortryk) angeleid tusschn ‘t ôostelik stadsgedêelte en d’eigentlike stad. De spôorweg wos een ideoale transportweg en d’r kwam vele industrie in d'omgevienge. Met de tring kost er gemakkelik stêenkôol angevoerd wordn vo de stôomketels en d’r wos industriewoater uut de beekn dichte by. In 1863 tout 1872 is ’t kanoal noa de Leie gegroavn. Vanof 1860 veranderde Over-Stoatie (lik da Krottegem ôok genoemd wordt) definitief van e landelik in e stedelik gebied.
Deur de spôorweg gerakte Spanje wel geïsoleerd van de stad. Gelukkig wost er ‘t Spanjeschooltje, ipgericht in 1834, woa dat joungns van oarme menschn groatis noa schole kostn goan.
Ip ‘t ende van de 19ste êeuwe wierd de noame Krottegem mêer en mêer vo Spanje of Over-Stoatie gebruukt. D’r zyn verschillige verkloariengn vo die noame. De term zou kunn verwyzn noa de jute-industrie in dien tijd (krootn = vlasofvol). Moa de noame verwyst verzekers noar e spotbenoamienge vo de parochie die in de lokoale volksmound ols veroarmoed en dus krottig wierd anzien. De rykere burgerye weunde surtout in de binnenstad.
‘t Woord wordt vo ‘t êest vermeld in 1864 in ‘t Brugs weekblad ’t jaar 30 van Guido Gezelle en ‘t wordt gebruukt deur e geldschieter die de kerke ip d' O.L.Vrouweparochie mee ielp financiern en oundertêkende me Krottenier. In loatere joargangn van ’t jaar 30 wordt er e Baron de St.-Georges de Krottegem vermeld (=brouwer Rodenbach-Mergaert).
Ip 4 september 1873 krêeg Krottegem achter e petitie zyn eigen parochie, de O.L.Vrouweparochie.
In de Belle-Epoque-periode rakte de wyk mêer en mêer bebouwd want d’r kwoamn e hêel dêel stroatn by surtout me noamn uut den industrie, lik de Gieterijstroate, Spinnersstroate, Nijverheidsstroate, Fabrieksstroate…Moa d’r wos ôok e dêel van de wyk die landelik gebied bleef met een oarme bevolkienge.
Met den Eestn Weireldoorloge is Krottegem styf zwoar getroffn. D’r woarn nog moa 461 uzen die beweunboar woarn vo 2000 menschn. Doarom wierdn d’r tydelik barakkn gezet. In da joar is de weunwyk Batavia ipgericht. ‘t Wos d’êeste tuunweunwyk in België. Die wykn wierdn de begynhoovn van ‘t proletarioat genoemd. In dien tyd is ôok ‘t Mandelkwartier gebouwd deur de bouwmoatschappy De Mandel.
Ook d’economische crisis in de joarn ’30 en de Twiddn Weireldoorloge woarn moeilike periodes moa toch ist er ossan e socioal-cultureel leevn gewist me vele volksspelen en kerremessn.
Hendrik van Veldeke
thumb|250px|Hendrik van Veldeke in de Codex Manesse uut 'n 14sn êeuwe. Hendrik van Veldeke is e schryver die verzeker round 1150 (ol is er ouk ezeid da 't ol in 1128 zou zyn) ebôorn is in Veldeke (nie verre van Asselt, nu ollêne nog ekend van e woatermeuln (Velkermeuln)) en achter 1184 dôod egoan is, zekereid bestoat er wel nie over dienn doatum. 't Is 'n êestn schryver uut 't Nederlands toalgebied die by noame ekend is. En is zowel byn de Nederlandsche of de Duutsche literature ereeknd (die e bitje nermaal is omda Veldeke up de grenze van 't Nederlands en 't Duuts lei). Oloewel dat 'n in zyn eign Limburgs dialect schrêef (en in 't Middelduuts), kust 'n ouk goed Frans en Latyn.
Oloewel dat 'n in 't Nederlands toalgebied ebôorn is, wos zyn invloed vele grodder in Duutsland of in de Nederlandn. Ollêne in 't werk van Jacob Van Maerlant is 'n invloed van van Veldeke echt dudelik.
Lyriek
't Zyn ouk e stik of 30 minneliedern over ebleevn. Ze bekendste begunt met Het is goede nieuwe mare (in 't Nederlands). Mêestol toogt 'n 't verschil tusschn oe schône da 't leevn is en oe slicht dat 'n mens woarover da 't goat nem voelt.
E vôorbeeld
( 't I goed nieuws dan de veugels lude ziengn woa da j' bloemn ziet. In 'n tyd van 't joar da me nu zyn, zou me blyde moetn zyn, mo spytig enoeg en zy 'ke dadde nie: me dom erte e myn verroadn en moe nu, triestig en moelik, 't zêer eirdn da 'ke nu voeln)
Veldeke nu
In Asselt en Moastricht stoat er e stanbeeld van van Veldeke, 't bestoan ouk e masse (literaire) verênigiengn die ze noame droagn. thumb|250px|left|Zyn stanbeeld in Asselt.
Vieroek
thumb|right|250px|nen geweunn vieroek
Nen vieroek es de mêest algemêne vorm van een vlakke figure die vier oek'n eit. De zydn moetn nie even lang zyn, en d'oek'n moetn gin 90° zyn. Ofankelik van de eigenschappn ei je verschillende specioale vormn van vieroek'n:
Weireldkampioenschap cyclocross
't Weireldkampioenschap cyclocross es een joarliks weerkêernde cyclocrosskoerse woarin da de weireldkampioen gekrôond weird. De wedstryd goat mêestol deure ip 't einde va januoari, ip 't moment da 't sezoen ip zyn latste bênen begunt te lôopn. Oloewel da de wedstryd voo de profs (de elite) het bekendst es, zyn der in totoal 4 koersn: voo de beloftn, voo de juniors, voo de vrouwn en voo de elite. In 2007 ging 't weireldkampioenschap deure in Gits (Ôoglee), in 1994 in Koksyde (me de legendoarische overwinnienge va Paul Herijgers). In 2021 goat et weireldkampioenschap deure in Ostende. Der es nog gin êene West-Vloamienk weireldkampioen gekomm'n by de profs, Sven Vanthourenhout es wel weireldkampioen by de beloften gewist in 2001 in Tábor.
Trapezium
thumb|right|250px|Nen trapezium
Nen Trapezium es nen specioaln vorm van nen vieroek. In een trapezium zyn der twêe zydn evenwydig an elkoar, moar de lengte van de zydn meugn ollemoale verschillend zyn en de oek'n meugn verschillen va 90°. De ippervlak van een trapezium es gelik an h * (a + b) / 2, me h de ôogte, a de lengte van de kortste evenwydige zyde en b de langste.
Geologische tydschoale
De geologische tydschoale es en chronologische indelienge van de ountwikkelienge van uze planete, d'eirde, in eoonn, era’s, periodes en tydvakkn.
Parallellogram
thumb|right|250px|Nen parallellogram
Nen parallellogram es een specioale vorm van nen vieroek. De 4 zydn zyn 2 an 2 even lang en evenwydig an elkoar, moar d'oek'n zyn nie nôodzoakelik 90°. 't Ippervlak van nen parallellogram keun je bereek'nen an de hand van volgende formule: ipp = boasis * ôogte.
Geologische tydschoale
Die schoale es gebaseerd up grote biologische en/of geologische veranderiengn. D’r zyn ol verschillige tydschoaln gepubliceerd gewist. ’t Es dus goe meugelik da j’in andere publicoaties andere noamn of dateriengn van de geologische tydvakkn goat zien stoane.
Mammoetbôom
Nen mammoetbôom es e sorte van noaldbôom, die indeliks grôo kan komn. Surtoe olounders, juste boven de ground, kan 't ie styf brêe zyn.
Ie kan mêer of duusd joar oud komn, en nen stamomtrek van mêer of dertig meiters oaln. Der zyn der in Amerika die zô brêed zyn da je der me nen otto tweis deure keun ryen.
Robertynn
De familie van de Robertynn of de Robertiengers woarn Frankische eedeln die e belangryke rolle gespeeld hen binst de 9e êeuwe in West-Francië. Ze woarn de vôorouders van de Capetiengers. Ze wierdn azo genoemd omdan der verschillige leedn de vôornoame Robert droegn.
Ze zoun ofkomstig gewist zyn van Haspngouw round Toungern en ze geraktn verboundn met de Karoliengers: de dochter van Ingelram van Haspngouw, Ermengarde, trouwde mè Lodewyk de Vroomn.
Ze leeverdn zelve ook êenigte keuniengn lik Odo I, zyn broere Robert I en Hugo Capet, die anzien wordt ols de latste keunienk van West-Francië, den êeste keunienk van Vrankryk en de stichter van de Capetiengers of et Huus Capet.
Portoal:Sport
{|
Algemêen Dopienge · Karl Vannieuwkerke
Voetbol
Velokoerse (met ne koersvelo)
Andre sportn
24 januoari
24 januoari is de 24stn dag van 't joar in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 341 doagn (342 doagn in e schrikkeljoar) tout 't ende van 't joar.
Oazebroeke
Oazebroeke ofte Haezebroek in't Frans-Vlams (Frans: Hazebrouck, Nederlands: Hazebroek) es 'n stad en gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern, in't midd'n van de Franschn Westoek. Oazebroeke grenst an de gemêentn Oundegem, Koaster, Borre, Oud-Berkyn, Moerbeke en Woalskapelle.
Krachtbal
Geschiedenisse
Krachtbal is e bolsport da gespild wor mé 2 ploegn va 4 persoonn. De sport is uutgevounn deur Etienne Schotte, toun dat ie leroare was an 't VTI in Brugge. In 1962 wern d'eerste wedstrydn gespild.
't Spel
't Pling bestoat uut e carré (van 26 in de lengte ip 14 meters in de bridte) met an weerszydn e doelgebied (van nog e ki 6 meters). 't Is de bedoelinge da je de bolle in 't doelgebied van jen tegenstander krygt in maximoale 3 of 4 worpen (afhankelik van de categorieje). Dien dat de meeste puntn scoort in 2 kis 25 minuten, et gewounn. De bolle weegt 1 toe 4 kilo (afhankelik van de categorieje).
Oazebroeke
Geschiedenisse
An zyn noame kun je ol ziene da Oazebroeke Vlams wos in 't verleen. En oaze is e bêestje dat op e keun trekt en broek wilt "moeras" zeggn. In 't begun wos 't stadje nie mêer of e drassig bus. 't Dorp es nen êestn kêe vermeld round 't joar 1000 ounder de noame Hasebroch. In 1122 wierd et eschreevn lyk Hasbruc. 't Is moa sedert 1678 mè de Vrede van Neymeegn da 't gebied voegoed Frans kwam, achter da Lodewyk XIV grôote dêeln veroverd ha van 't groafschap Vloandern, da ip da moment en ounderdêel wos van de Spoansche Nederlandn.
Krachtbal
Ploegn
Krachtbal wordt in de Vloanders 't mêest gespild in West-Vloandern. Vo de moment is Frankryk de weireldkampioen.
Oazebroeke
Geschiedenisse
Tusschn 1857 en 1926 wos Oazebroeke d'ôofdplekke van't arroundissement Oazebroeke, da 't zuudelyk gedêelte van't uudige arroundissement Duunkerke oumvattigde (zynde 't groundgebied van de vroegere kasselry'n Kassel en Belle). In Oazebroeke koutigd'n ze nog Frans-Vlams tout in de twingtigste êeuwe, mor dad es surtout achter d'n Êestn Weireldoorloge styf ard verminderd en nu zyn der nog mo letter mienschn die Vlams klappn.
Verkêer en vervoer
In Oazebroeke ligter e stoasje an de kruuschienge van twêe yzerboan'n: de lynne Rysel-Kales (ôost-westverbindienge) en de lynne Duunkerke-Atrecht (nôord-zuudverbindienge). In tydde woarn der nog twêe lynn'n mêer: die van Oazebroeke noar Meregem en dedie van Oazebroeke noa Boeschepe en De Schreve (die in't verlengde lag van de West-Vloamsche lynne 69 van Kortryk noar Poperienge). De twêe latstgenoemde yzerboan'n zyn ondertusschn ipgebrookn. In't stoasje van Oazebroeke passeern en stoppn der antins ôok TGV's die ryd'n van Parys oovr Atrecht richtienge Duunkerke.
Deur't groundgebied van de gemêente, o de nôordkantn van't center, ligt ôok en aparte spoorlynne vo TGV's tusschn Rysel en Kales en ezo vodder noa d'n tunnel ounder 't Iengels Kanoal. Dedie ligt niet an't stoasje en ezo kunt den tring in êen trek deure ry'n.
13 ogustus
13 ogustus is den 225stn dag van 't joar (226stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. Der volgn nog 140 doagn toet 't ende van 't joar.
Marihuana
miniatuur|Marihuana Hennepbloadern of Marihuana (of wiet, van't Ingelse weed = wiet of kruud) en hasjiesj (of hasj) zyn bewustzynsverruumnde middeln die tot de softdrugs gerekend keun wordn. Hasj en wiet zyn twêe productn van dezelste plante. Hasjiesj è de hars van de Cannabis sativa indica, die kan varieërn van byna vloeiboar en olieachtig tot vrêe art. Marihuana bestoa uut de zoaddozekes van die plante, liefst van de vrouwkes (sensimilla) omdan de mannelikke plantn gin allucineernd effect geevn.
Ge ku wiet ip verschillende maniern gebruukn. Ge ku et smôorn, ton ije in êeste instantie een bladje nôdig. Andre benôdigeedn zyn: een tipke, tabak en vaneigens de wiet. Wa da j' ôok keun doen, is de wiet in een puupke smytn en doa van sleurn.
Wiet keun je ôok eetn, ge keunt er ne spacecake, wietbeuter of spaceculoos van moakn.
THC es't belangrykste werkzoame bestandsdêel van cannabis. Twirl in ip cannabinoïdereceptoorn (da es mo in 1990 ountdekt) in de èsens (die van nature gevoelig zyn voe een lichaamseign stof, anandamide, da in veel loagre concentroaties vrykom). Doardeure kom je stoned.
't Zyn ôok oltemets miendere neveneffectn lik da j' paranoïa sloat of paniekanvolln krygt.
1 ogustus
1 ogustus is den 213stn dag van 't joar (214stn in e schrikkeljoar) in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 152 doagn toet 't ende van 't joar.
Marihuana
Varia
A j' de noame Mary-Jane in een liedje ôort, willn ze doa eignlik mee zeggn weed. Da kom van 't Spoans, Maria en Juana, ze willn doa mee verwyzn na 't lustobject de vrouwe, mo de paffers weed.
Rienk (algebra)
Definitie
Ne rienk (R,+,*) is 'n nie-lege verzoamelinge R me 2 bewerkingn ("uptellinge" en "vermenigvuldiginge") en  me de volgende eigenschappn:
Jules Auguste Lemire
Jounge joarn
Lemire weunde ip de boerderye van zyn ouders in Oud-Berkyn. Je gounk noa schole in 't college Saint-François d'Assise in Hoazebroeke en je krêeg doa lesse van de politiek g'engageerde paster Jacques Dehaene. J'hoalde zyn baccalauréat in 1872. In 1878 ist 'n paster gewyd en benoemd in 't college van Hoazebroeke, woa dat 'n Vlams lêerdege klappn. Je gaf doa lesse in latyn, grieks en filosofie.
Politiek
In de 19e êeuwe was 't katholicisme in Frankryk nog styf traditionalistisch en vele droomdegen nog van een herstel van de monarchie. De christn-democratie krêeg 't styf moeilik deur de antiklerikoale politiek. Vanof 1883 groeidege by Lemire d'overtugienge dat de kerke heur most anpassn an de moderne moatschappye. J'anveirdege de Republiek en de gelaïciseerde moatschappye die vôortkwam uut de Revoluusje. Je was vor e betere verstandhoudienge tusschn kerke en stoat.
Je kwam ook ip vo d'oarme bevolkienge en vo de Vlamsche volkstoale in Frans-Vloandern. Je was e fervente verdediger van de klêne landeigndommn. Je zetteg' hem in vo de beperkienge van kienderarbeid, verminderienge van de werkeurn vo vrouwn, invoerienge van kiendergeld en je was teegn de dôodstraffe.
In 1893 wast 'n kandidoat vo de Fransche parlementsverkieziengn. Je kwam ip by de Christn-Socialistn en je gerakte verkoozn. Ook in de verkieziengsjoarn 1898, 1902, 1906 en 1910 wast 'n osan herkoozn. Je publiceerde zyn ideeën in de "Réforme sociale" en de "Révue" van Rysel en je gaf zyn eign tydschrift uut "Cri des Flandres".
't Aartsbisdom Koameryk dreigdege met e verbod vo Lemire vor hem nog langer kandidoat te stelln by de verkieziengn. E goe joar loater was de breuke tusschn de paster en zyn bisdom compleet. Lemire ha contactn mè reformistische socialistn, radicoaln en gemoatigde republikeinen. In 1914 wast 'n algelyk were verkoozn vo de zesde kè en drie moandn loater ook toet burgemêester van Hoazebroeke. Van den bisschop mocht 'n de messe nie mè leezn in 't openboar, moa die schorsienge is in 1916 ipgeheevn deur paus Benedictus XV.
1685
1682 - 1683 - 1684 - 1685 - 1686 - 1687 - 1688 't Joar 1685 is 't 85e joar in de 17e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Jules Auguste Lemire
Museum
Lemire stichtte 't museum vo folklore in Hoazebroeke
William Redmond
thumb|Majoor William Redmond bronzen buste in 't Redmond Memorial Park, [[Wexford]] thumb|Graf van Redmond in [[Loker]] William Redmond (geboren in Wexford in 1861, gestorvn by Wytschoate 7 juni 1917) was e stryder vo d' oenafankelikeid van Ierland die meevocht in den èèste weireldorloage teegn de Duutsche en sneuvelde an 't begin van de mynnslag in 1917.
Oostnieuwkerke
Nieuwkerke (Nederlands: Oostnieuwkerke) es een dêelgemêente van Stoan. Der weunn oungeveer 3200 minsn. 't Is een vrêe landelikke prochie, geleegn in 't middn van West-Vloandern. De noame Nieuwkerke komt van 't feit da de kerke ountstoan es uut d'oude moederkerke van Roeseloare. Ge meugt de prochie nie verwarrn me Nieuwkerke by Kemmel.
Geschiedenisse
Nieuwkerke wos vanof 1050 tot 1789 (de Fransche Revolutie) ounderverdêeld in eerlykeedn (grôte boerderyen), die nie oltyd thopevieln met de prochiegrenzn. De êeste verwyzingn noa de naame dateern ol van in 1093, tons Nieukerka gesjchreev'n. Vanof 1 oktober 1795 es België van Vrankryk bezet 'eworden en kwam Nieuwkerke een gemêente, wa da't gebleevn es toe an de fusie van 1977.
William Redmond
Dagboek
Gelik vele soldoatn hield Majoor Redmond oak e dagboek by.
''A cheery spot it is, bedecked with the flags of the Allied nations. All the appointments of the place are good; clean cloths upon the little tea tables, little bunches of flowers here and there, and altogether an air of brightness and comfort about, very grateful indeed to eyes weary of the drab dismalness of trench and mud. In the hours of the afternoon the tea room is crowded with officers from various units, and it is of interest to observe that they represent very often branches of the Army in the field from almost every corner of the Empire.'' (Dagboekfragment)
't Gynk hier over Eliane Cossey (Poperienge, 9 december 1902 - Londen, 1942), bekend oender de bynaame "Ginger", binst den Eersten Weireldoorlog, een ipvollend vroegryp kiend met rôod hoar in Poperienge. De café 'A la Poupée', een oenuutsprekelikke name voe d'Iengelse, ip de grote markt groeide oender de name 'Ginger's' uut toet êene van de bekenste tavernes achter 'The Ypres Salient'. D'antrekkiengskracht van de joenge diva volt te leezn in verschillende dagboekfragmentn en in 't 'Visitors Book' met complimentn en tekeniengn.
Dôod
By de vôorbereidiengn van de mynnslag at Redmond permissie gekreegn vo by z'n mannen an 't frount zelve te zyn. Je stormde ols anvoerder, 56 joar oud, ols èèn van d'èèste uut de loopgraavn by de start van den aanvol, woadeure dat ie redelik rap deur de Duutsche kogels getroffn werd. Majoor Wiliam Redmond werd nog noa et hospitoal in Loker gebrocht woa dat ie in den achternoene stierft. J'is begroaven in d'omgevieng van Locre Hospice Cemetery in 'n apart graf helegans ollène in 't veld.
Babelutte
thumb| Moeder Babelutte in [[Blanknberge]] Een Babelutte (uutsproake Babbelute), is een sôorte beuterspekke, die in 1885 uutgevoundn is deur Moeder Babelutte, die in Heist leefde van 1841 tout 1912. 't Is een specialiteit van de kust.
Geschiedenisse
Round d' eeuwwisselienge, was 't moa d' elite die noa de kust ip vakanse kwam. In dien tyd vestigde een jounk en ambitieus koppel hunder ip een hoek in Heist. De vint was temmerman en binst de wintermoandn hield 'n hem bezig me badkarrn moakn en herstelln. In de zomer liept 'n round ip 't strange me Boules de Berlin, gebakkn deur zyn vrouwe. Z'n vrouwe kost ook styf goed Babbeloars bakkn, een spekke die in dien tyd deur vele visschersvrouwn me suker en beuter uut de Polders gemakt wierd. Ze was ook 'n echte commerçante en ze verkocht heur nog warme Babbeloars ip een bladje papier an d' elitaire badgastn. Zynder verfranstn de noame Babbeloare noa Babelutte en noemdn de vrouwe van ip den hoek la mère Babelutte.
Moeder Babelutte
Den dag van vandoage is Moeder Babelutte een familiebedryf me winkels ip verschillige plekkn an de kust. D'r wordn nie allêne Babeluttn verkocht moa nog vele andere soortn spekkn, nougat en chocola.
22 meie
22 meie is den 142stn dag van 't joar (143stn dag in e schrikkeljoar) in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 223 doagn toet 't ende van 't joar.
Rute
thumb|right|250px|Een rute Een rute es nen specioaln vorm van een vieroek. Een rute moe minimoal vier zydn van gelyke lengte ein, moa nie nôodzakelik 4 rechte oekn. De twêe overliggende oekn zyn gelyk en de zydn zyn evenwydig an makoar. 't Ippervlak keun je bereeknen deur de diagonoaln te vermênigvuldigen en toune deur twêe te dêeln (( d1 * d2 ) / 2).
Een rute kan ôok een veister betêekenn. vb. 'k Ei eur ruutn ingesmeetn.
25 juni
25 juni is den 176stn dag van 't joar (177stn dag in e schrikkeljoar) in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 189 doagn toet 't ende van 't joar.
Duran Duran
thumb|right|Duran Duran in 2005 Duran Duran is een Iengelsche popgroep die dêel uutmakte van de stromienge new romantic en was de populairste vertolkienge van die stromienge. New romantic is e subgenre van de new wave uut de joarn 1980. De noame van de groep komt van 't personage Dr. Durand Durand uut de cultfilm Barbarella.
1750
1747 - 1748 - 1749 - 1750 - 1751 - 1752 - 1753 't Joar 1750 is 't 50e joar in de 18e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
KSJ-KSA-VKSJ
KSJ-KSA-VKSJ is e Vlamsche, katholieke jeugdbewegienge en stoat voun Katholieke Studerende Jeugd (KSJ), Katholieke Studentenactie (KSA) en  Vrouwelijke Katholieke Studerende Jeugd (VKSJ). Vroeger woarn 't aparte bewegiengn, mo ze zyn ol êentige joarn tope. 't Is me 34.000 leedn in antal de derde jeugdbewegienge van Vloandern.
Ountstoan
De KSA is upericht deur Karel Dubois, kannunik uut Roeseloare, toune lik ounderdêel van de Katholieke Actie. In 't begun wos 't gin jeugdbewegienge, mo dat is er toune loater van tyd wel van ekommn. KSA is ol van ôorsproung uutgesprookn Vlamsgezind.
Visie
KSJ-KSA-VKSJ is e jeugdbewegienge. Uutprobeern, meidoen, kritisch kykn, e vrywillig en lank engagement upneemn en peizn over zingevienge zyn de 5 kapstokkn van de jeugdbewegienge. Nunder doelpubliek zyn kienders en jounge gastn (individueel, in groep en in de moatschappy). Oul speeln e me vormienge probeern ze om ol die zoakn concreet te moakn.
Ounderverdêliengn
Ze noumn dadde bann.
Uniform
De mêeste ofdeliengn (boundn) en e blauw emde en orajn das. De joungste kienders en ouk oltemets geweune e T-shirt en en oraje schaltje.
Rechtoek
thumb|right|250px|Nen rechtoek
Nen rechtoek es nen specioaln vorm van nen vieroek. De minimoale vereiste vo nen rechtoek t'ein es da de 4 oek'n 90° zyn. Als gevolg doavan zyn de zydn twêe an twêe even lang, moar ze moetn nie olle viere even lang zyn. 't Ippervlak keun je bereek'nen als volgt: a * b.
15 november
15 november is den 319stn dag van 't joar (320stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. 't Volgn nog 46 doagn toet 't ende van 't joar.
Frietn
thumb|Kiekn met frietn Frietn (of frittn, frits) zyn in stoafkes gesneen patattn die in frietvet gebakkn zyn. Frietn zyn vree populair en typisch voe België. Ip stroate kun je doa vele frietkoten viendn.
Typisch an Belgsche frietn is da ze twêe keirs gebakkn zyn. De vôorbak deurt e goe vuuf menuutn (150 °C), toet dan de frietn begunn te 'zingn'. Doarachter lat je de frietn rustn en toen bak je ze nog e twidde ki (180 °C) toet dan ze schône geel-bruun zyn.
Frietn eetn me in België mêestol me mayonaise op. Oek meugelik zyn: ketchup, piekels, tartaar, of stoofvlêessause.
French fries
De mythe doet de rounde da et ountstoan van dien term zen oorsproungg kent beist den Êestn Weireldoorloge. Ton datn Iengelsman in België arriveerde, makte y kennisse met 't Belgisch leger en dus ôok met uuze frittn. Agezien dat de voertoale van 't Belgisch leger in dien tyde nog oassan 't Frans wa zeidn d'Iengelse der "French fries" teegn. Der wordt echter agenomn da et 'french' komt van et werkwoord 'to french' (wa wil zegn in frietn snyen). Een andere plausibele theorie is da Thomas Jefferson de term uutgevounden et ton dat n frietn beschreef als pommes de terres frites, woar da 'frites' et voltooid dêelwoord es van et Fransche frire, die 'int vet bakn betêkent.
Romain Maes
Romain Maes (Zerkegem, 10 ogustus 1912 - Groot-Bijgaarden, 22 februoari 1983) wos e West-Vlamschen coureur.
Achter zyn carrière begost 'n e café in Brussel die Maillot Jaune noemde. Romain Maes wos gin familie van Sylvère Maes, moa ze rêedn wel e poar joar tope op de piste.
Diksmude
Diksmude (Nederlands: Diksmuide) es e stad in West-Vloandern. De stad ligt an de riviere den Yzer. Der weunen mêer dan 15.000 menschn in heel de gemêente. Diksmude is voorol gekend vo z'n Yzertôorn en den dôodngang. De gemêentenoame wordt soms ofgekort no Smude.
Dêelgemêentjes en omgevienge
De stad Diksmude bestoat uut 15 dêelgemeentn, en 't is doamee in de provinsje West-Vloandern de gemeente met de grotste ippervlakte. In 1924 was d'ippervlakte van Diksmude-stad ol verdubbeld deurdat er e stik van Êesn bykwam. In 1965 is Diksmude-centrum ton gefusioneerd met Êesn en Koaskerke. De bebouwienge van Koaskerke en Diksmude vormt in feite een deurlopend geheel en de bebouwienge van Diksmude lopt ook al deure ip 't groundgebied van Êesn. In 1971 giengn der were vele fusies deure. Diksmude zelve fusioneerde nie, moa een oop van de gemeentjes derround ton wel. Keiem werd e stik van Beest; Lampernisse, Oostkerke en Stuvejeskerke kwaamn by Pervyzje; en van Oudekapelle, Nieuwkapelle en Sint-Jacobskapelle werd er e nieuwe gemêente, Driekapellen gemakt. Woomn moest e stik va ze groundgebied ofgeevn, van Joenkershove werd e stik van Outulst. In 1977 fusioneerden der uutendelik zes gemeentn met Diksmude. Beest, Driekapellen, Leke, Vlazêle, Woomn en Pervyzje woarn nie mi oenafhankelik, moa ulder dêelgemeentn woarn nu Diksmuudse deelgemeentn.
't Stadscentrum van Diksmude lig in 't midden van de gemeente, langst den Yzer. 't Is 't meest bebouwde en beweunde centrum in de gemeente. D'andere pleksjes liggn verpreid ip 't grôte groundgebied van Diksmude. De groddere parochjes bestoan uut e centrum dat langst êen van de grôte involsweegn ligt, met nog wa lintbebouwienge. De klindere parochjes liggn temidden de stikkn en nie langs drukke grôte boann. Tusschn al de parochjes in liggn der nog vele boeroven.
Deurdat de gemeente Diksmude zo grôot is, grenst z'an e hêeln oop parochjes: thumb|350px|left|Diksmude, pleksjes en buurgemêentn. De gele stikkn zyn de bebouwde gebiedn.
5 februoari
5 februoari is de 36stn dag van 't joar in de Gregorioansche kalender. Nog 329 doagn (330 doagn in e schrikkeljoar) toet 't ende van 't joar.
830
827 - 828 - 829 - 830 - 831 - 832 - 833 't Joar 830 is 't 30e joar in de 9e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge. thumb|[[Lodewyk de Vroomn]]
28 februoari
28 februoari is de 59stn dag van 't joar in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 306 doagn (307 doagn in e schrikkeljoar) tout 't ende van 't joar.
16 oktober
16 oktober is den 289stn dag van 't joar (290stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. Nog 76 doagn toet 't ende van 't joar.
Mandel
thumb| De Mandel in Roeseloare thumb|De Mandel in [[Oostnieuwkerke]] De Mandel is e zyriviere van de Leie die etwoarsn tussn Passchendoale en Rôzebeke ountspriengt.
De riviere passeert vervolgens deur de volgende gemêentn: Ooglee, Roeseloare, Yzegem, Iengelmunster, Mullebeke, Ôostrôzebeke, Dentergem en Wielsbeke woar da ze uutmondt in de Leie.
Deur dat de riviere deur e dichtbevolkt gebied strôomt, komt er ôok vele oungezuverd rioolwoater in. De Mandel is ton ôok e dôde riviere. De geure wos e poar joarn geleedn ip warme doagn ondroaglik. Nu is 't e bitje verbeterd, moa d'r is nog veel werk an de wienkel.
In de loate Middelêeuwen wier de Mandel gebruukt vô 't transport over 't woater. D'r kostn allêne moar klêne en korte bôotn gebruukt weirn angezien de riviere niet te vele ginne diepgank eit en ôok nie ol te brêed is.
Vanof de neegntiende êeuwe, wos de vlasverwerkienge ne belangryke verveuler van de rivier. Zjuste gelik de Leie, wos de Mandel styf in trek vôo de vlasrôtienge: d'r zat ôok winne tout gin kalk in 't woater. Een crucioal iet vôo e goeie rôtienge.
In de twintiste êeuwe is de riviere gedêeltelik overwelfd geroakt. Ollesis in Yzegem en Iengelmunster moe je ol goe kykn woar da ze nog were te vindn is.
Leffienge
Leffienge (Nederlands: Leffinge) is e dorptje in de Belgische provinsje West-Vloandern. 't Is e dêelgemêente van Middelkerke. 't Ligt nevenst Middelkerke en Ostende. De kerke van Leffienge wordt ook wel "Kathedrale van't Noordn" genoemd. Dat is omdat er doar nog e bisschop in geweund et, lange geleen. 't Is ook een beschermd monument. Doarom mochtn z'em nie afbreekn ton dat'n up instortn stound. Z'en em ton joaren in de stelliengn gezet voe te restaureren. 't Et zolange gedeurd omda den ène annemer achter den andern fajiete gieng. Z'en der ook een plingsje roundgezet, woar da vroeger 't kerkof en loater de markt wa.
Olle zomer wordt er 't muziekfestival Leffingeleuren g'organiseerd.
Sophie Dewaele
Sophie Dewaele (Yper, 3 december 1973) es een West-Vlamsche radio- en TV-presentatrice. Z'es upgegroeid in Ollebeke.
Carrière
Sophie Dewaele eit eur êeste stapkes in de media gezet by WTV. Loater dee ze reportoageweirk voo Radio 2 Oost-Vlaanderen. In 1997 es ze begonn als omroepster by TV1. Z'eit doar reportoages gemakt voo Vlaanderen Vakantieland en De Rode Loper. Ondertussn bringt ze ôok verslag uut voo het Donna programma Diva over culturele gebeurtenissn.
Achter da ze nen twêeling gekreegn eit, es ze an de UGent begunn weirkn als persattaché en woordvoerster (2003). Moar da ei ze nie lange vulgegoodn, want in 2004 es ze by VIJFtv gan weirkn. Voo die zender presenteert ze programma's, gelik De Afvallers, De Brandkast, Thuis in je tuin, Nanny 911 en Hello Goodbye Zaventem. Ondertussn presenteert ze ip Focus, WTV en AVS de rubriek Tendens Woonmagazine. Z'es ôok weregekêerd noa de radio, noamelik noa Antwerpen 1.
Ze presenteert ôok allerhande bedryfsevenementn.
Varia
Sophie Dewaele eit boekn geschreevn over et moederschap:
Reddy De Mey
Reddy De Mey (Ostende, 25 juni 1944) is e voormoalige journalist van de VRT.
Carrière
Reddy De Mey èt voe 't journoal èn 'Afrit 9' gewerkt. Ze glorieperiode ètn meegemakt bie et zienkn van de Herald of Free Enterprise. Omdat 'n an de zèè weumt en doar iederèèn kent, mochtn ols aiste en ainigste reporter verslag uutbriengn vanup de rompe van de Herald. Lange voe da olleman der mee begost, bekaikt'n al 't nieuws vanuut d'oogn van de geweune man. In die tied was da nog nie anvèèrd, en ze en der em assan schaif voe bekeekn.
Je zorgde ie ook assan datn zelve in beeld kwaam, nog etwa da in die tied nie geweune was. In 1999 istn e bitje gedwoengn in prepensioen gegoan, en istn in de platselikke polletiek gegoan. In 2002 et ie zelve e ki 't nieuws ghoald, deurdat en ruuzje gemakt et me ze vrowmens.
In 2004 et ie em angeslootn bie 't Vlaams Belang. In de Federoale parlementsverkiezingn van 2007 et 'n als achtstn upvolger 3473 stemmn ghaald.
1989
1986 - 1987 - 1988 - 1989 - 1990 - 1991 - 1992 't Joar 1989 is 't 89e joar in de 20e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Gebeurtenissn
thumb|Val van de Berlynsche Meur In 1989 begunt 't Ôostblok uutêen te valln.
Ogustus
Ogustus (Nederlands: augustus) es de achtste moand van 't joar.
Ogustus vormt soamn me juli de ôogzomer. De noame komt van de Romeinse keizer Augustus en verwyst ôok noar het oogstn, of et binnenoaln van den ôogst.
't Zyn oek vele menschn die in de plekke van "ogustus" oest of oogst zeggn. Dus Onze-Lieve-Vrouwe Emelvoart volt met oof oest.
Moere (dorp)
Moere is e landelik dorpsje in de Belgische provinsje West-Vloandern. 't Is va 1971 e deelgemeente va Gistel.
Lodewyk I van Nevers
Lodewyk I van Nevers (geb.? - † Parys, 22 juli 1322) was e zeune van Robrecht van Béthune, groaf van Vloandern, en van Yolande van Bourgondië, gravinne van Nevers. Deurdat ie nog vo zyn voader stierf, ist ie gin groaf van Vloandern gewist.
In 1280, achter den dôod van zyn moeder, gaf zyn voader hem den titel van groaf van Nevers deure.