cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vliere (geslacht)
Ekologie
Desmocerus californicus dimorphus, e keevre uut Kalifornië wordt vrêe dikkers gevoenn roend vliern. De wuuvetjes leggn undre eiers ip de stammn. De larvn kommn uut en leevn in de stiengls.
Dôod oet van de vliere is 't uutverkôorn leefgebied van de paddestoel Auricularia auricula-judae ook gekend lik judas-ôore-paddestoel.
't Merg van de vliere is gebruukt gewist deur orloozjemoakrs vor undre werktuugn te kuusschn vôo ingewikkld werk te begunn.
Leefgebied
Vliern stoan geweunlik dichte by boerderyn en by uuzn. 't Is e plante die goed veele stikstof verdroagt en die 't dus goed doet ip platsn mê veele orgoaniesche ofvol. Vliern wordn in Grôot-Brittanje dikkers lik aagn gebruukt omda ze gemakklik aansloan, undre loatn in e vorm zettn en deur mekoar gruujn, zoda ze rechtuut greed zyn lik aage. Vliern doen nie moejlik oovre groendsôorte of zeurtegroad en ze kunn oovrol gruujn wo dat kloar genoeg is.
Folklôore
De folklôore is belangryk en kut in teegnsproake zyn.
Citrus
Citrus is e geslacht van bloeinde boomn en struukn in de ruutefamilie (Rutaceae). Plantn van 't geslacht produceern citrusvruchtn, woaroender de seenappel, de citroen, de pompelmoes en de limoen. 't Geslacht Citrus komt oorsproenkelyk uut Zuud-Azië, Oost-Azië, Zuudoost-Azië, Melanesië en Australië. Van doaruut gieng de kweek ook verder noa Micronesië, Polynesië en 't Middn-Oostn en via de Middellansche Zee noar Europa. Vele citrusvruchtn lyk seenappels, mandarienn en clementienn wordn ves g'eetn. Ze wordn ip e typische maniere gepeeld en kunn gemakkelyk in segmentn wordn gesplitst. Pompelmoes wordt geweunlyk in tween gesneen en met e lepel uut de pele g'eetn. Zop van seenappel en pompelmoes zyn populaire drankn by 't eetn 's nuchtns. Zeure citrus, lyk citroen en limoen, wordt over 't algemeen nie alleene g'eetn, moa gebruukt lyk ingredient of garnerienge in verschillige gerechtn.
Boavinkove
Boavinkove (Frans: Bavinchove, Nederlands: Bavinkhove) es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern in de Franschn Westoek, teegn 't schee'n mè 't departement Nauw van Kales. Boavinkove ligt in't Frans-Vlamsche Outland en grenst an de gemêentn Kassel, Okseloare, Stoapel, Ruuscheure, Cleremeersch en Zuudpene.
In Boavinkove stoat de Sent-Omerkerke en ip't groundgebied van Boavinkove stoat 't stoasje van Kassel an d'yzerboane tusschn Duunkerke en Atrecht. Deur't groundgebied van de gemêente passeert ôok e lynne vo TGV's tusschn Rysel en Kales, mo die stopp'n ier vaneig'n nie. Deur Boavinkove lôopt ôok de Penebeke.
Edvald Boasson Hagen
Edvald Boassson Hagen (17 meie 1987, Rudsbygd) is e Nôorschn profcoureur die voun 't moment voun 't Britsche Sky ProCycling rydt.
Jeugd
Boasson Hagen het in zyn jeugd vele koersn ewonn, êen dervan wos de Keizer der Juniores in Koksyde. In 2006 kwam Boasson Hagen byn 't Nôorsche Maxbo Bianchi, e continentoaln ploeg, doamei rêed 'n surtout beloftekoersn, lik de Rounde van de Toekomst, mor oek oltemets in echte profkoersn, in 2007 kwam 'n oundermêer Nôors tydritkampioen (etwot dat 'n oundertusschn ol 5 kirs ewist is.
Profjoarn
In 2008 kwam Boasson Hagen echt prof byn Team High Road (upvolger van Telekom) en ne won oundermêer drie rittn in de Rounde van Grôot-Brittannië en e rit in 'n Eneco Tour.
Zyn êeste grôte zege hoalde 'n in 2009, deur in de rinne Gent-Wevelgem te winn in e sprint met twee 'n Wit-Rus Koetsjynski te kloppn. In da joar won 'n oek nog e rit en 'n ploegntydrit in 'n Giro. In 2010 kust 'n e koers of 10 winn, bykan ollemoale rittn in klindere rittnkoersn, lik Tirreno-Adriatico en de Rounde van Grôot-Brittannië.
In 'n Tour van 2011 wos Boasson Hagen êen van de coureurs die vele in beeld kwam, e won 'n zesdn rit (in e sprint up e dag woa da 't indeliks vele rinde) en 'n 17sn rit ('n bestn van e vlucht). E wos oek nog 'n twiddn in rit 16, achter en aarn Noor, Hushovd.
Karel VII (HRR)
J'is geboorn in Brussel os zyn voader landvoogd van de Spoansche Nederlandn was.
Je trouwde in 1722 me Maria Amalia van Ôostnryk, dochter van keizer Jozef I.
Je kwam antikeunienk teegn Maria Theresia binst den Ôostnryksche Successieoorloge (1740-1748), die uutgebrookn was achter da z'heur voader Karel VI ipvolgde in 1740. Volgns de 'Pragmatieke Sanctie van 1713' was heur ipvolgienge wettelik, mo Karel Albrecht en August III van Pooln, die ook getrouwd was met e dochter van keizer Jozef I, peisdn dan ze recht haan ip de trôon. Beiern vocht tegoare me Pruussn, Spanje en Frankryk. En Groot-Brittannië, de Republiek der Zeevn Provinciën en Rusland stoundn an de kant van d'Ôostnryksche Habsburgers.
In 1741 wierd et verdrag van Nymphenburg geslootn, woaby da Karel Albrecht de krône beloofd krêeg.
Karel Albrecht was den ênigste keizer sedert 1452 die nie van ‘t Huus Habsburg was.
Zyn zeune Max Jozef, die hem in Beiern ipvolgde, was akkôord van Frans Stefanus van Lotharingen, die getrouwd was me Maria Theresia, tout nieuwe keizer te verkiezn.
Iran
thumb| Liggienge van Iran in de weireld Iran of Perzië (Perzisch: ایران), officieel d'Islamitische Republiek Iran (Perzisch: جمهوری اسلامی ایران Djoemhūrī-ye Eslāmī-ye Īrān), is e land in Zuudwest-Oazjië.
Iran ligt in 't Middn-Ôostn en grenst in 't nôordn an Turkmenistan en de Kaspische Zêe, in 't ôostn an Afghanistan en Pakistan, in 't zuudn an de Perzische Golve en de Golve van Oman, in 't westn an Irak en in 't noôrdwestn an Turkeye, Armenië en Azerbeidzjan.
Teheran es d’ôofstad en de grotste stad in Iran. ’t Es wok ‘t kulturele, kommerciële en industriële center va ‘t land. Iran es een belangryke regionoale macht, met styf vele invloed in d’internationoale energiezeekreid en in de weireldeconomie deur under grôte rezerves va fossiele branstoffn; Iran es de vierde grotste olie-exporteur va de weireld. D’export van eirdolie en eirdgoaze zyn de mêest belangryke bronne van inkomstn van Iran. thumb|left| Koarte van Iran
Andere belangryke steedn zyn Mashhad, Tabriz, Shiraz, Abadan, Kerman, Zahedan, Ahvaz, Qom en Isfahan.
Iran es êen van d'iprichters van de VN, ECO, NAM, OIC en OPEC. Under unieke polletieke systèm, ontstoan uut de groendwette van 1979, is e kombinoasje van elementn van e parlementaire democratie met e religieuze theocratie, met geestelykn da de boas zyn, woarin d’Ôogste Leidr styf veel invloed eit. ‘t Es e multikulturele noatie bestoande uut veel sôortn etnische groepn en toalgroepn, de mêeste inweuners zyn sjiietn, ’t geld doa es d’Iroansche rial en ‘t Perzisch, een Indo-Europeesche toale, es de officiële toale.
Eratosthenes
thumb|Ofbeeldienge van Eratosthenes. Eratosthenes van Kurènè (Grieks : Ἐρατοσθένης; 276 - 194 vô Kristus  ) was e Grieksche wiskundige, eirdrykskundige, dichtre, sterrekundige, en muziektheoreticus. Y was e gelêerde bolle, die bestierdre wierd van de boekery van Aleksandrië. Y is den uutviendr van 't vak eirdrykskunde en van de vakwôordn die nu nog gebruukt wordn.
Y is best gekend vo 't feit datn den omtrek van d'eirde êt geschat, wôby datn gebruuk makte van e werkwyze van meetn van ofstandn uit dien tyd, de zogenoamde stadia. Zyn bereeknienge was ipvollnd zjuuste. Y was ook den êestn die de schuunte van d' eird-asse bereeknd êt, nog e kêe mê grôote zjuustigheid. Y zoed ook den ofstand van d' eirde no de zunne bepoald ên en 't invoern van de schrikkldag zoe zyn werk zyn. Y maakte d' êeste koarte van de ton bekende weirld mê ook brêetecirkls en meridioan', gesteund ip de beschikboare kennisse van 't gebied.
1697
1694 - 1695 - 1696 - 1697 - 1698 - 1699 - 1700 't Joar 1697 is 't 97e joar in de 17e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge. thumb| Peter de Grôotn
Staffordshire
Staffordshire is e groafschap in de West Midlands in Iengeland. D' hoofdplekke is Stafford.
Staffordshire grenst in 't noordwestn an Cheshire, in 't oostn an Derbyshire en Leicestershire, in 't zuudoostn an Warwickshire, in 't zuudn an West Midlands en Worcestershire en in 't westn an Shropshire.
Trechterkobn
De trechterkobn (Agelenidae) zyn e grote familie van kobn mè 1.342 soortn in 90 geslachtn.
Trechterkobn hèn acht oogn in twèe horizontoale reekn van viere. Hunder achterlyf is min of meer ovoal, meestal vorzien van e patroon mè twèe reekn striepn en vlekn. Z' hèn lange hoarige pootn. Ze moakn e kobbenette die an één kant e trechtervormige vluchtweg bevat, vandoar hunder noame. De meeste trechterkobn kunn styf rap loopn.
Geslachtn
{| width=75%
Woasland
Noame
't Zou kunn dat de noame 'Woas' komt van 't Germoans 'wasu' wat da 'drassige ground' wil zeggn, ofwel van 'n oud Teutoons woord met de betêkenisse van 'slyk'. 'n Andere meugelikheid is 't Middelnederlands woord 'wastine' of woeste ground (te vergelykn mè 't Iengels 'wasteland').
Buusscheure
Buusscheure (Frans: Buysscheure, Nederlands: Buisscheure) es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern in de Fransche Westoek, mêer bepoald in't Outland. Buusscheure grenst an de gemêentn Rubroek, Nôordpene, Nieuwerleet, Lederzele en Broksele. By de gemêente ôorn ôok de wykn West Houck, Oost Houck en Le Point du Jour.
Woasland
Geschiedenisse
Historisch gezien was ter sproake van de Woasgouwe (pagus Wasiae), die dêel uutmakte van 't groafschap Vloandern.
Buusscheure
Êen van de broun'n van den Yzer ligt in Buusscheure, d'and're brounne ligt in Lederzele. In Buusscheure stoat de Sint-Jan-den-Dooperkerke.
Woasland
Geschiedenisse
Woasmunster is d' oudste parochie van 't Woasland. 't Land van Bevern mè zyn kastêeln was lange 't belangrykste polletiek center. 't Woasland kwam 'n ofzounderlik rechtsgebied deur de Keure van 't Land van Woas, die in 1241 verlêend is deur gravinne Johanna van Constantinopel.
Buusscheure
Etymologisch geziene komt de noame van de gemêente van de wôordn busk en skurjon en wilt et dus geweun lettrlyk "scheure in't bus" zeggn. De noame wierd in 1200 vermeld lyk Buiscura en in 1254 in't cartuloarium van d'abdeye van Woatn lyk Boiscure.
thumb|left|250px|De Sint-Jan-den-Dooperkerke in Buusscheure
Woasland
Geschiedenisse
In 't Middelnederlands bêestnepos Van den vos Reynaerde zyn der verschillige plekkn van 't Woasland vernoemd, lik Daknam by Lokern en Belsele by Sint-Nikloas.
Binst de Fransche bezettienge in 1795 was 't Woasland ounderdêel van 't Departement Schelde (Département de l'Escaut), die loater by 't Verênigd Keunienkryk der Nederlandn de provinsje Ôost-Vloandern kwam.
Symbool
Sins de zestienste êeuwe gebruukte de Keure van 't Land van Woas de roape vo symbool. De landbouw van 't Woasland was in tyde gekend vo 't kwêekn van roapn die in de wienter diendn vo de bêestn eetn te geevn. thumb|left|100px| Woapnschild van 't Woasland
Gemêentn in 't Woasland
In de provinsje Ôost-Vloandern:
In de provinsje Antwerpn:
Blekkerstifte
thumb| Tekst gemarkeerd met e gilwe blekkerstifte E blekkerstifte of fluostifte is e viltstifte die dient vo stikkn tekst te markeern in e blekkende kleur woaby dat den tekst leesboar bluuft.
Robert I van Bourgondië
Robert I van Bourgondië, bygenoamd den Oudn (Frãns: le Vieux of Tête-Hardi), (ca. 1011-21 moarte 1076), was hertog van Bourgondië van 1032 tout 1076. Robert was e zeune van keunienk Robert II van Vrankryk en Constance van Arles.
Blekkerstifte
't Kleur die mêest gebruukt wordt is geel, moa 't bestoan ook andere blekkleurn lik oranje, groen, blauw, roze of purper. thumb|left| Blekkerstiftn in verschillige kleurn
Robert I van Bourgondië
Hy en zyn broere Henri I rebelleerdn teegn under voader achter 'n dôod van under oudste broere, Hugo Magnus, in 1025. Achter 'n dôod van under voader in 1031 vocht Robert teegn zyn broere Henri vo d'ipvolgienge van de trôone. Je wierd doaby gesteund deur zyn moeder Constance van Arles. In 1032 kwoamn ze overêen da Robert 't hertogdom Bourgondië krêeg.
Zyn zeuns me zyn êeste vrouwe Helie van Semur kostn hem nie ipvolgn, want ze stierven nog vor under voader. Robert wierd ipgevolgd deur zyn twi klêenzeuns. Zyn twi oudste zeuns woarn:
Neuville-en-Ferrain
Neuville-en-Ferrain es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern, mêer bepoald in Rysels-Vloandern. Neuville-en-Ferrain ligt an de Schreve en grenst an de gemêentn Moeskroen (Enegouwn), Terkoeje, Roenk en Oalewyne. 't Latste dêel van de gemêentenoame verwyst noa de regio Ferrain. thumb|left| Stadhuus van Neuville-en-Ferrain thumb|left| Sint-Quirinuskerke
Hoavikachtign
Hoavikachtign (Accipitridae) zyn één van de vier families van roofveugels uut d' orde Accipitriformes (d' andere zyn de Cathartidae, Pandionidae en Sagittariidae). De familie omvat roend de 250 soortn, woaroender hoaviks, sperwers, oarends, buuzerds, kiekndievn, wouwn en giern van d' Oude Weireld.
Z' eetn verschillige soortn prooin, van insectn toet middelgroote zoogbeestn, sommigte eetn oas en fruut. De punt van hunder bek is styf geboogn en z' hèn sterke pootn met 3 noa voorn gerichte teens en één noar achtern, die allemolle bezet zyn mè lange klauwers woarmee dan z' hunder prooie kunn vaste houdn. Z' hèn ook groote oogn met e styf scherp zicht en over 't algemeen groote vlerkn.
14 oktober
14 oktober is de 287stn dag van 't joar (288stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. Nog 78 doagn tout 't ende van 't joar.
Vlinderblommign
De vlinderblommign (Fabaceae of Leguminosae) zyn e grôte familie van blommeplantn in de orde Fabales mè 630 geslachtn en mêer of 18.860 sôortn.
Bouwkundig erfgoed in Houtave
Lyste van bouwkundig erfgoed in Houtave:
Vlinderblommign
't Zyn boomn, struukn en kruudachtige plantn die weireldwyd vôornkommn. De vuuf grotste geslachtn zyn Astragalus (mêer of 2.000 sôortn), Acacia (mêer of 1.000), Indigofera (round de 700 sôortn), Crotalaria (round  de 700) en Mimosa (round de 500). thumb|left|100px|1=vlagge; 2=zweirdn; 3=kiel De blommn hen e kelke van 5 vrystoande bladjes en e krône van vuuf bladjes, woavan dat er twêe hêlegans, en d' andere allêne an de voet mè mekoar vergroeid zyn. De blomkrône bestoat uut drie dêeln: de vlagge, twi zweirdn en e kiel. De vruchtn wordn peuln genoemd en bestoan in verschillige vormen.
De familie is van grôot economisch belang in de landbouw, mè plantn die e bronne zyn van eiwittn in de voedienge, lyk bôonn (Phaseolus), erreweetn (Pisum sativum), soja (Glycine max), pinda's (Arachis hypogaea) en kaliesje (Glycyrrhiza glabra).
Sleedôorn
Sleedôorns (Prunus spinosa of prume me stekkers) zyn e sôorte van lêge boomn of struukn uut de familie van de pruumn.
Noame
Slee is en oude Indo-Europeesche noame voun pruumn, 't wult eigentlik blauwachtig zeggn, 't twidde stik is enoemd no de dôorns die derup groein. In de Germoansche toaln gebruukn ze e vorme die hierup trekt voun dezestn boom (Iengels: sloe of blackthorn, Duuts: Schlehdorn, Nôors: slåpetorn, Zweeds: slån, Deens: slåen), in de Sloavische toaln wult het nog ossan geweune prume zeggn (oundermêer bekend van 'n Tjeschischn kortndrank slivovitch, die me pruumn emakt is).
Verspreidienge
Sleedôorns groein overol in Europa, buutn Ysland en hêel in 't nôordn. In West-Vloandern groein z'e bitje overol, surtout in geskantn, houtkantn en an 'n bôord van busschn. Buutn Europa stoan der sleedôorns in 't Middn-Ôostn en Klêen-Azië (toet teegn de Kaukasus) en in Nôord-Afrika. In Noord-Amerika zyn ze inevoerd en nu ineburgerd.
Groei en vôortplantienge
250px|thumb|left|E sleedôorn in bloei in 'n uutkommn. 't Zyn boomn die me 5 meiter nie ol te hoge kommn en ze groein surtout in houtkantn en geskantn of an 'n bôord van busschn. Aar sôortn die e bitje 't zeste doen, zyn meidôorn, hoazeloars en broamn (ol zyn dat gin boomn, mo struukn). Ze bloein in 't begun van 'n uutkommn, nog vôorn dan der were bloarn an 'n boomn ekommn zyn, en zyn toune bevrucht deur olle sôortn van fernient. An ze uutebloeid zyn, kommn der klêne pruumtjes an, dedie zyn rype teegn oktober of november en kunn mor upeetn zyn achter da 't evrozzn het, deur 'n vorst goan de tannienn kapot en smoakn ze nie mi zerp.
De verspreidienge gebeurt deur dan veugels en aar bêestn de prumetje meipakkn en toune etwoar aars loatn volln, mor oek deur dan der nieuwe schootn uut de wortels groein, die dervôorn zorgn dan de struukn stief dikke kunn stoan. 't Is oek doamei da 't e goein boom is voun hoagn van te moakn.
Gebruuk
Van de pruumn kut er vanolles emakt zyn, mo ze moetn êest bevrozzn ewist zyn, aars smoakn ze te zerp. 't Is geleie van emakt, wyn, kortndrank en likeurtjes. 'n Grotsn producent van sleepruumn is China, doa trekkn ze der ieder joar 4 meljoen tonn, in Europa is 'n grotsn producent Roemenië.
In 'n tyde wos er oek ienkte uut de pele etrokkn.
Belang
thumb|right|150px|E sleedôornpage.Buutn nunder commercieel belang, zyn sleedôorn belangryk voun e masse sôortn byen ('t zyn round de 20 sôortn solitaire byen die nectar en polln vergoarn up sleedôorns) en vlienders, lik de sleedôornpage en e masse sôortn mottn, die der nunder eiers up leggn en woavan dan de rupsn oftewel de bloarn eetn oftewel de pruumn.
Oranje
right Oranje (ook wel oraje uutgesprookn) is e kleur die verkreegn wordt deur rôod en geel te miengeln.
Noame
't Woord oranje is ofkomstig van 't Perzisch narang ' (Spoans naranja), wat da seenappel wil zeggn. Ook in vele andere toaln (lik Iengels, Frans en Spoans) wordt 't zelfste woord gebruukt vor oranje en seenappel.
Kleurnspectrum
In 't kleurnspectrum is oranje 't twidde kleur, achter rôod en vo geel. Doarachter kommn nog groen, blauw, indigo en violet.
Ho Chi Minhstad
thumb|Liggienge van Ho Chi Minhstad in Vietnam
Ho Chi Minhstad (Vietnamees: Thành phố Hồ Chí Minh), vroeger Saigon genoemd, is de grotste stad van Vietnam. 't Ligt an de westelikke kant van de Saigonriviere. In hêel Ho Chi Minhstad weunn d'r mêer of 7,300 miljoen menschn.
't Vliegpling van Tan Son Nhat, 't grotste vliegpling van Vietnam, is geleegn in 't noordwestn van Ho Chi Minhstad.
Fersjette
thumb| Verschillige sôortn fersjettn E fersjette, forsjette of vorkette is e sôorte aloam die dêel uutmakt van de couverts en die bestoat uut een handhoave met an den andere kant e dêel tandn, geweunlik drie of viere. E fersjette is mêestal gemakt van metoal en dient vo 't eetn noa de mound te briengn zounder 't vaste te pakkn met de viengers, of vo 't ip ze plekke t' houdn by 't snyen met e mes.
Paraguay
Paraguay, officieel de Republiek Paraguay (Spoans: República del Paraguay; Guaraní: Paraguái Tavakuairetã), is e land in centroal Zuud-Amerika. 't Grenst in 't nôordn an Bolivië, in 't ôostn an Brazilië en in 't zuudn en 't westn an Argentinië. 't Land is vernoemd noa de Paraguay-riviere. Den hoofdstad is Asunción.
't Land is relatief vlak. Den hoogstn berg is de Cerro Peró (842 meter). 't Lêegste punt ligt ip de plekke woar dat de riviern Río Paraguay en Paraná t'hopekommn, de grotste riviern van 't land.
Paraguay wordt deur de Río Paraguay gedêeld in twêe gedifferentieerde geografische regio's. Den ôostelike regio (Región Oriental) bestoat vornoamelik uut grasryke vlaktes en beboste heuvels. De westelike regio (Región Occidental), ook bekend lik de Chaco die dêel uutmakt van de Gran Chaco, bestoat uut lêge moerassige vlaktes. thumb|left|Koarte van Paraguay
De bevolkienge van Paraguay is oengelykig verdêeld over 't land. D' overgrôte mêerderheid van de menschn weunt in d' ôostelike regio roend den hoofdstad en grotste stad Asunción, die goed is vo 10% van de bevolkienge van 't land. In de Chaco die oengeveer 60% van 't groendgebied besloat, weunt minder of 2% van de bevolkienge. Omtrent 56% van de Paraguayoann weunt in stedelike gebiedn.
In Paraguay zyn der twêe officiële toaln: Spoans en Guaraní. Paraguayoann zyn vo 't grotste dêel mestiezn, noazoatn van indioann en Spoansche immigrantn. In de Chaco leevn ook mennonietn die in de joarn 1920 g'emigreerd zyn en kolonies gesticht hèn in 't nôordwestn van 't land. De gemêenschap stoat bekend vor hunder strikte geloofsregels. Ze klappn Plautdietsch en z' hèn 'n hoge groad van autonomie.
1024
1021 - 1022 - 1023 - 1024 - 1025 - 1026 - 1027 't Joar 1024 is 't 24e joar in de 11e eeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
1111
1108 - 1109 - 1110 - 1111 - 1112 - 1113 - 1114 't Joar 1111 is 't 11e joar in de 12e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Gebeurtenissn
6 oktober - Boudewyn met de Byle wordt Groaf van Vloandern achter de dood van zyn voader Robrecht van Jerusalem.
Gilwe groendel
De gilwe groendel (Cryptocentrus cinctus) is e klêen visje van de familie groendels (Gobiidae) in d' orde Gobiiformes.
De groendels leevn in de westelike Stilln Oceoan, van Japan toet Singapore, 't Grôot Barrièrerif en Palau. Ze zyn te viendn ip zandbodems, tusschn koroalriffn, in kustboain en lagunes, ip e diepte van 1 toet 25 meter.
De gilwe groendel is oengeveer zes cm lank, moa ze kunn toet 10 cm kommn. De mêeste exemploarn zyn gilwe van kleur mè klêene helblauwe vlekkn, moa sommigte kunn ook wel grysde uutsloan. De buukvinn zyn an mekoar gegroeid.
Gilwe groendels leevn dikwyls t'hope in symbiose mè geirnoars van de familie Alpheidae.
Sagrada Família
200px|right|thumb|De Sagrada Família De Sagrada Família (Officiële Cataloansche noame: Temple Expiatori de la Sagrada Família, Kerke van de verzoeniengslêer van d'Hillige Familie) is e kerke in Barcelona woa dan ze ol sedert 1882 an an 't bouwn zyn. 'n Architect is Antoni Gaudí
Staf Stientjes
miniatuur|Villa 't Vossenhol Staf Stientjes, pseudoniem van Gustave D'Haluin (Woaregem, 14 december 1883 – Tiegem, februoari 1974), wos e West-Vlamschn kunstschilder.
Ne wos ekend vo zyn pertrettn en Vlamsche landschapn. Ôok acteurdige ie ip't tonêel en schreef em gedicht'n. Ne wos goe moat mè Valerius De Saedeleer en Stijn Streuvels.
Staf had aanleg voor het schilderen en kreeg na zijn opleiding een gouden medaille. Hij begon zijn professionele leven bij het koetsenbedrijf van zijn vader.
Zijn vrije tijd ging volledig op aan het schilderen op doek. Voor de eerste Wereldoorlog werd hij huisschilder in Tiegem. Hij deed opdrachten voor August Callens. Zo kwam hij in contact met Valerius De Saedeleer.
In 1922 ging hij in “Huis ten Berghe” wonen. Rond 1927 bouwde hij op de Tiegembergde villa 't Vossenhol in cottagestijl. Vanaf 1931 diende deze villa als café-restaurant. Er werd ook een openluchttheater opgericht.
Staf werd er geïnspireerd door de mooie Vlaamse landschappen. In zijn latere werk werd hij beïnvloed door het surrealisme.
Er zal in de toekomst een tentoonstelling gehouden worden met een overzicht van zijn schilderijen.
Laudate Dominum
Laudate Dominum zyn de begunwôordn van Psalm 116 (grieksche tellienge) of 117 (eebrêewsche tellienge) in 't latyn. Lik de reste van de Psalmn, wordt Laudate Dominum ofgeslootn in de romeinsche rietuus mêt e lofpryzienge van d' Illige Drievuldigheid Gloria Patri.... In de katlieke kerkn, wordt die psalm gezoengn binst de zeegnienge van 't Illig Sakrament.
Muziek
Oewel da de tekste deur verschillnde klassieke tôondichtrs bewerkt wierd in hêel wa tydperkn, lik Antonio Vivaldi of William Byrd, is de mêest bekende muziek ip die psalm misschiens de deeze die we te dankn ên an Wolfgang Amadeus Mozart. Doarin wordt 't stik gezoengn deur e soproan mê kôor, en ist 't vuufde dêel van zesse in e grotre werk dat gekend is lik Vesperae solennes de confessore (Köchels indêelienge 339). Van den andre kant, een andre styf gekende versje van 't Laudate Dominum wierd verwerkt in 't graduoal van de Hongoarsche Krôoningsmesse da getôondicht is deur Frans Liszt.
Ook bestoatr e moderne versje van de powremetoal-bend Helloween, da stoat in undre 'n albom Better than Raw, mê d'ôorsproenklikke latynsche tekste.
Eksterne koppliengn
right
Dong Hoi
thumb|Dong Hoi thumb|Dong Hoi Dong Hoi (Đồng Hới) is d' hoofdstad van de provinsje Quang Binh, regio Noordelikke Centrale Kust (Bắc Trung Bộ) in Vietnam. Dong Hoi grenst in 't nôordn an 't district Bo Trach, in 't westn en 't zuudn an 't district Quang Ninh en in 't ôostn an de Zuud-Chineesche Zêe. In hêel Dong Hoistad weunn d'r mêer of 108.000 menschn.
't Vliegpling van Dong Hoi is geleegn in 't nôordn van Dong Hoi. 't Nationaal park Phong Nha-Kẻ Bàng ligt ip 50 km en Hanoi (hoofdstad van Vietnam) ip 485 km te nôordn van Dong Hoi.
Bonduwe
Bonduwe (Frans: Bondues) es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern, mêer bepoald in Rysels-Vloandern. 't Grenst an de gemêentn Linsele, Roenk, Terkoeje, Mouvaux, Marcq-en-Barœul, Markette en Wemmersys. thumb|left|Kastêel van 't Groen Bus thumb|left|Sint-Vaastkerke
Ode of Remembrance
De "Ode of Remembrance" (Ode van de herinnerienge) es en ode uut et gedicht For the Fallen van 'n Iengelschn dichter Laurence Binyons. 't Wos vo 'n eestn kee gepubliceerd in d'Iengelsche gazette The Times in september 1914.
Da gedicht wos en eerbetuugienge vo de Britse soldoatn die in 'n Eestn Weireldoorloge in Vloandern en Vrankryk gevolln zyn oen z'ol hier kwoamn vichtn tegen 'n Duuts. D'Iengelsche ein in dienen oorloge round 1.000.000 mienschn verloorn. 't Gedicht wos gepubliceerd up het moment da 'n Eestn slag by de Marne (5 tout 12 september 1914) nog vulup in d'hoofdn van de mienschn zot.
Mei 'n tyd gerochtn de derde en vierde verze van 't gedicht bekend lik en eerbetuugienge vo d'oorlogsslachtoffers van olle landn.
Ze leezn de "Ode of Remembrance" geweunlik voorn binst herdenkiengsplechtigheedn round 'n Eestn Weireldoorloge lik ANZAC Day, Remembrance Day, Remembrance Sunday. By uus leezn ze die ode oll'oavonde voorn binst The Last Post an de Menepoorte van Yper.
In Australië, Canada, Nieuw-Zeeland en Verenigd Keunienkryk herhoalt 't publiek doarachter meestol nog de letste lyne van 't gedicht, "We will remember them".
In Canadeesche herdenkiengn leezn ze meestol e Fransche vertoalienge voorn t'hope mei, of in de plekke van d'Iengelsche ode.
Nina Badrić
thumb| Nina Badrić in 2007 thumb|Nina in 2012 (Baku) Nina Badrić (Zagreb, 4 juli 1972) is e Krowoatische zangeresse.
KVK Westhoek
KVK Westhoek (stamnumero 100) is e foetbolploeg die ountstoan is in 2013. 't Is e fuusje van Blue Star Poperinge e KVK Ieper.
Ambrosius Benson
thumb|Maria Magdalena leest thumb|De rust binst de vlucht noar Egypte Ambrosius Benson (of Ambrogio Benzone) (Lombardeye, ca. 1495 - Brugge, 1550) was een Italioans kunstschilder die hem in vanof 1518 in Brugge gevestigd hèt, en doa vôr een tydje werktigde in 't atelier van Gerard David.
Italioanse schilder in Brugge
Gebôorn in Lombardeye (Milano?) as Ambrogio Benzone hèt j' hem in 1518 in Brugge gevestigd woadat je Brugs burgerschap kreeg, en in 1519 wierd je toegeloatn toet de gilde van schilders en de zoadelmoakers as een vrymêester, met 't commentoar dat je "van Lombardeye" was.
Meugeliks was tje angetrokkn deur de commerciêle en artistieke reputoasje van Brugge, van in 1518 werktigde tjie in 't atelier van Gerard David, moa vanof 't moment dat je een vrymêester was zette tjie zyn eign atelier up. T' hope mè Gerard David wordt Ambrosius Benson as êen van de belangrykste vertegenwôordigers van de Brugsche schilderkunste gezien. J' haa vôrol succes met 't schildern van portrettn en godsdienstige taferêeln.
Benson trouwde een êeste kê mè Anna Ghyselin van wien dat je twê zeuns haad, Willem Benson (+1574) en Jan Benson (gestorvn vôor 1581). Je trouwde een twidde kê mè Josyne Michiels, van wien dat je een dochter haad. Neffest zyn twê zeuns wordn Joachim Spaers en Jacob Vinson ook as lêerliengn van hem genoemd.
Werkn
In 't Groeningemuseum in Brugge zyn der verschillende schilderyn van hem bewoard: o.a. Maria mè Kind, De rust binst de vlucht noar Egypte, een Triptiek mè Maria en Kind, de Hillige Maria Magdalena en 't portret van Otto Stochoven. Andere werkn van hem zyn o.a. De Bewênienge van Christus (Brugge), Triptiek met den hillign Antonius van Padua (Brussel, Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België) en de pendantportrettn van Cornelis de Schepper en Elisabeth Donche (Sydney, Art Gallery of New South Wales).
Robrecht II van Vloandern
Robrecht II  of Robrecht van Jeruzalem (Robertus Hierosolimitanus) (ca. 1065– 5 oktober 1111 by Meaux) was den oudste zeune van Robrecht de Fries en Gertrude van Saksn. Je was Groaf van Vloandern van 1093 tout an zyn dôod. Je krêeg zyn bynoame deur van hem te loatn hoorn binst den êeste Kruustocht (1096-1099).
Zyn voader Robrecht de Fries was ol ip bedevoart gewist noa ’t Hillig Land (1086-1090), en was doamee de voorloper van de kruusridders. J’ha doa militaire hulpe gegeevn an de Byzantynsche keizer Alexios I Komnenos teegn de Turkn. Binst dat ’n weg was, was Robrecht II regent over ’t groafschap Vloandern. Achter da zyn voader werekêerde, krêegt ‘n ’t besteur over ’t zudelik stik van ’t groafschap in handn.
In 1089, binst zyn regentschap, hèt ‘n belangryke administratieve verbeteriengn ingevoerd. Den 30stn oktober 1089 benoemdegt ie de provoost van de Brugsche Sint-Donaaskerke tout groafelik kanselier en belastiengountvanger, en in de burchtn, verspreid over hêel ’t groafschap, wierdn de kastêelhêern die vor hunder leevn benoemd woarn vervangn deur ofzetboare baljuws. De belastiengountvangers en de baljuws woarn de verteegnwoordigers van de groaf, die azo zyn groafschap beter kost leidn.
Robrecht II was e trouwe vazal van de Fransche keunienk. Met de Duutsche keizer Hendrik IV stound ‘n nie zo goed, omdat ’n hem wilde moein met ’t bisdom Koameryk in ’t westn van ’t Duuts Ryk.
Êeste Kruustocht
Ip ’t Concilie van Clermont, den 18stn november 1095, riep paus Urbanus II ol de stryders van ’t westn ip, vo Jeruzalem te goan reddn teegn de Turkn. In 1096 volgde Robrecht II de groep van Godfried van Bouillon en je was êen van de belangrykste figeurn van den êeste Kruustocht. Ter hoogte van hunder schoere wierd er e kruus genoaid ip hunder klêers, van doa de noame kruusridders.
Vrouwe en jounges
In ’t joar 1100 liet Robrecht II d’Abdy van Zeevnkerkn in Sint-Andries (Brugge) bouwn.
In 1111 ist ’n by Meaux gestorvn in de veldtocht van keunienk Lodewyk VI van Vrankryk teegn groaf Theobald IV van Blois, die an de kant stound van Iengeland.
J’is begroavn in de Sint-Vaastabdy van Atrecht. Zyn zeune Boudewyn VII met de Byle volgdeg hem ip.
Hendrik II (HRR)
Hendrik II (Bad Abbach of Hildesheim, 6 meie 973 of 978 - Grône (Göttingen), 13 juli 1024), bygenoamd den Hillign, was keizer van 't Hillig Rôoms Ryk van 1014 tout an zyn dôod. Je was de vuufdn en latste Duutsche keunienk van 't Ottoons Huus.
Hendrik II was de zeune van Hendrik II van Beiern en Gisela van Bourgondië en 'n achterklêenzeune van de Duutsche keunienk Hendrik I de Veugeloare.
Deurda zyn voader rebelleerde teegn de twi vôrige keizers leefde de joungn Hendrik vele in balliengschap en zocht ie ol vroeg steun by de kerke, êest by den bisschop van Freising en loater wierd ie ipgebrocht in de kathedroaleschole van Hildesheim.
Je volgde zyn voader ip in 995 ols hertog van Beiern. Ols hertog Hendrik IV probeerdegt ie in 2002 keizer Otto III t'helpn de revoluusje in Italië t'ounderdrukkn, mo nog vo dat ie arriveerde was Otto III ounverwacht gestorvn zounder ipvolger.
Doubs (departement)
Doubs (25) es e departement in de regio Bourgogne-Franche-Comté‎ in't ôostn van Vrankryk teegn de schreeve mè Zwitserland. 't Departement is vernoemd noa de riviere Doubs. Inweuners van Doubs word'n Doubistes enoemd.
Geschiedenisse
't Departement is één van de 83 departementn die gecreëerd zyn binst de Fransche Revoluusje, de 4e moarte 1790. 't Is e deel van de vroegere provinsje Franche-Comté.
Hendrik II (HRR)
Hendrik steunde hertog Jaromír van Boheemn teegn de Pooln en azo kwam 't hertogdom Boheemn definitief ounder 't Hillig Rôoms Ryk.
Zunsverduusterienge
thumb|250px|right|Geometrië van een totoale zunsverduusterienge (nie up schoale). thumb|250px|right|Fotto van de totoale zunsverduusterienge van 11 ogusts 1999.
Doubs (departement)
Geografie
Doubs grenst an de Fransche departementn Jura in't zuudwestn, an Haute-Saône in't nôordwestn en nôordn en an't Territoire de Belfort in't nôordôostn. O d'ôostkantn liggn de Zwitsersche kantongs Vaud, Neuchâtel en Jura.
Zunsverduusterienge
Een zunsverduusterienge geburt ot de moane tusschn de zunne en d' eirde passèrt en de zunne gedêeltelik of hêelteganstn bedekt. Da kad ollêne gebeurn by nieuwe moane on de zunne en de moane in conjunctie mè mankoar stoan gelik da me ze zien vanof d' eirde. Per joar gebeurn der gemiddeld tusschn twê en vuuf zunsverduusteriengn, woavan dan tusschn nul en twê totoal zyn. Up êender waffer plekke up d' eirde zyn totoale zunsverduusteriengn een zeldzoamheid, omdat den totaliteit moar een klêen stikstjie van de moanschaduwe is, met een brêedte die geweunlik nie mêer is dan zô'n hounderd kilometer.
Een totoale zunsverduusterienge is een spectaculair nateurlik gebeurn, en veel mensn zyn gerêed van een deftig ende te reizn vôor êenn te zien. Azo woarn der veel Belgn die noa Normandië of de streke round Virton hèn gereen vo de zunsverduusterienge van 11 ogustus 1999 te zien. An den andere kant kunn'n mensn die den astronomische verkloarienge nie kenn'n deftig de schrik krygn od het in 't middn van den dag olmetêens dounker wordt. 't Is doavan dan z' in den oudheid zunsverduusterienge toeschreevn an de goodn die vor êen of ander reden kwoadgemakt woarn.
Sôortn
Der zyn vier sôortn zunsverduusterienge:
De zunne zyn ofstand van d' eirde is omtrent 390 kêern den ofstand van de moane noa d' eirde, binst dat de zunne zyn diameter omtrent 400 kêern grôter is dan van de moane. Da betêkent da, gezien vanof d' eirde, z' olletwê een schynboare diameter van 0,5° hèn.
thumb|right|200px|De moane die verby goat vo de zunne, gezien deur een sateliete STEREO-B van een ofstand die 4,4 kêern den ofstand van d' eirde noa de moane is.
Zowel de boane van de moane round d' eirde, en de boane van d' eirde round de zunne zyn ellipsn, en doadeure veranderen de schynboare afmetiengn van de zunne en de moane. De verhoudienge tusschn de schynboare diameter van de moane ten upzichte van de zunne wordt de magnitude van de verduusterienge genoemd. De verduusterienge kan ollêne moa totoal zyn ot de magnitude grôter is dan 1.
thumb|left|250px|Zunsverduusterienge van 29 moarte 2006
Terminologie
't Begrip centroale verduusterienge wordt gebruukt vo de gevolln woardat de totaliteitsschaduwe 't uppervlak van d' eirde rakt. In 't gevol van een riengvormige of hybriede verduusterienge rakt de schaduwe 't eirduppervlak nie of nie vo de volledige deur van de verduusterienge; die wordn ton nie-centroale verduusterienge genoemd.
Een totoale verduusterienge geburt in verschillende stappn:
Geometrie
thumb|150px|right|Diagram van een zunsverduusterienge (nie up schoale). 't Diagram an de rechterkant toogt de platse van de zunne, de moane en d' eirde in een zunsverduusterienge. 't Dounkergryst dêel is de umbra woardat de zunne volledige is ofgedekt deur de moane. 't Gebied woardat de umra 't eirduppervlak rakt, is wordat een totoale zunsverduusterienge te zien is, 't Lichtgryst dêel is de penumbra woardat een mens een gedêeltelike verduusterienge kan zien.
De boane van de moane makt een hoek van 5 groan met 't vlak tusschn de zunne en d' eirde (ecliptisch vlak). Da betêkent dat de schaduwe van de moane d' eirde goa missn beholve ot je juuste da vlak deursnydt up 't moment van de conjunctie. Da betêkent dat de moane minstens twê kêern per joar een verduusterienge goa verôorzaakn up 't moment dat je deur 't ecliptisch vlak goat. left|framed|A Totoale verduusterienge in de umbra. B Riengvormige verduusterienge in de antumbra. C Gedêeltelike verduusterienge in de penumbra.
Pad
Gedeurende een centroale verduusterienge beweegt de moane zyn umbra/antumbra rap (~ 1700 km/h) van 't westn noa 't ôostn. D' eirde rotèrt ook wel in de zelste richtienge moa veel trager dan de moane zyn schaduwe. De brêedte van de umbra hangt of van de relatieve schynboare diameters van de zunne en de moane. Up zyn best kan de totaliteit 250 km brêed zyn en 7 minuutn deurn.
Vôorkommn en cyclussn
Totoale zunsverduusteriengn zyn zeldzoame gebeurtenissn. Ze kommn gemiddeld êen kê per 18 moand vôorn ergens up eirde, moar de zelste plekke kan noa schattienge 370 joar wachtn tusschn upêenvolgende verduusteriengn. Doa komt ton nog by da een verduusterienge geweunlik moar een poar minuutn deurt up êen plekke, en per millennium typisch 10 verduusteriengn met de maximoaln deur van 7 minuutn.
Zunsverduusteriengn kommn vôorn in cyclussn die Saros-cyclussn genoemd wordn, en die 6585,3 daagn (of juuste over 18 joar) deurn. Da betêkent dat iedere 18 joar een praktisch identieke zunsverduusterienge goa platseviendn, moa verplats over 120 lengtegroan. De Saros-cyclussn kunn'n gegroepèrd wordn in Saros-reeksn die tusschn 1226 en 1550 joar deurn, en 69 toet 87 verduusterieng bevattn, woavan dan der 40 toet 60 centroal zyn.
Gevoar vo d' oogn
150px 150px 150px 145px
150px 150px 150px 150px Ot een mens rechte noa de fotosfeer van de zunne kykt, zels ol is 't moa vor een poar secondn, en zels o 't mêeste van de zunne is weggestookn achter de moane, kan ter onhelstelboare schoa an 't netvlies in 't oge verôorzakt wordn. Omda 't netvlies gin zêer voelt kand een mens schoa updoen zounder 't êest te beseffn, en in 't ergste gevol kan het een mens blend maakn. 't Is doavan dat de zunne olsan moe bekeekn wordn deur specioale zunnefilterbrilln of brilln die gebruukt wordn by 't lassn (een geweune zunnebril is nie genoeg). thumb|Zunsverduusteriengsbril.
Doubs (departement)
Geografie
't Departement Doubs bestoat uut de drie arroundissementn (Besançon, Montbéliard en Pontarlier) en eit 19 kantongs en 573 gemêentn. De grotste gemêentn noar inweunertal zyn Besançon, Montbéliard, Pontarlier, Audincourt, Valentigney, Bethoncourt, Morteau, Seloncourt, Baume-les-Dames en Grand-Charmont.
Sambuca di Sicilia
Sambuca di Sicilia (Sammuca in't Sicilioans) es e gemêente in d'Italioansche provinsje Agrigento in de regio Sicilië.
Liggienge
Sambuca di Sicilia grenst an de gemêentn Bisacquino (in de provinsje Palermo), Caltabellotta, Contessa Entellina (ôok in de provinsje Palermo), Giuliana (ôok in de provinsje Palermo), Menfi, Santa Margherita di Belice en Sciacca.
Sambuca di Sicilia ligt tusschn 't Arancio-meer en de Monte Genuardo, ip 'n ôogte van 364 mèiters.
thumb|left|330px|Zicht ip Sambuca di Sicilia vanip 't Arancio-meer
thumb|right|250px|Liggienge van de provinsje Agrigento ip Sicilië
1780
1777 - 1778 - 1779 - 1780 - 1781 - 1782 - 1783
Vlienderboom
De vliender, vlienderboom of zwarte vliere (Sambucus nigra) is e sôorte van de bedektzoadign in de famielje van de muskuskruudachtign (Adoxaceae), 'n inêemsche plante in e grôot stik van Europa. Y gruujt in e varjoasje van omstandigeedn woaroendre zowêl natte lik drooge vruchtboare groendn, liefst wo datr veele zunne is.
Beschryvienge
thumb|left|Nateurlikke verspreidienge van de Nôord-Amerikoansche oendresôortn van Sambucus nigra. 't Is e wientrekoale struuke of klêene boom die toe 6 meetrs ooge en brêed wordt (zeldn 10 meetrs ooge). De schusse, licht grysde otn joenk is, wordt doenkr grysde mê groevn in de lankte. De bloarn stoan per twêe teegnoovre mekoar, zyn 10–30 cm lank, soamngesteld mê vuuve toe zeevn (zeldn neegn) bladjes van 5–12 cm lank en  3–5 cm brêed, mêt e gezoagde bôord.
De twêeslachtige blommn stoan in brêe, platte pluumn mêt e deurmeetre van 10–25 cm, in de loate lente toe 't middn van de zoomre, d' ofzoenderlikke blomtjes ievôor-wit van kleur, 5–6 mm in deurmeetre, mê vuuf krôonbladjes; ze wordn deur vliegn bestoovn.
Oendresôortn
thumb|Blommn. thumb|Trostje vruchtn. Dr zyn verschillnde andre dichte verwante sôortn, inêems in Oazje en Nôord-Amerika, die ip mekoar trekkn, en somtyds bekeekn wordn lik oendresôortn van Sambucus nigra. De blowe of Meksikoansche vliere, Sambucus mexicana, wordt nu algemêen geziene lik êen of twêe oendresôortn van Sambucus nigra subsp. canadensis en Sambucus nigra subsp. caerulea.
Têelt
Sommigte seleksjes en kuultievoars ên gebubblde, gekleurde of andre kwaliteitn, en wordn gekwikt lik sierplantn.
De vôgnde kuultievoars zyn êrkend mêt e vermeldiendienge deur de Royal Horticultural Society :
Kulienèèr gebruuk
thumb|left|Konfieteure van vlierbessn. thumb|left|Sambuci flos: gedroogde vliender-blommn wordt gebruukt in kruudn-tee. De doenkrblowe/purpre bessn kunn geetn wordn ozze rype zyn mo ze zyn e bitje giftig ot nie zô is. Ol de groene dêeln van de plante zyn giftig en ze bevattn blowzeurglykosieden. De bessn zyn eetboar achtre kookn en kunn gebruukt wordn vo konfieteure te maakn, zjeleie, chutney en andre.
De blomoofdjes wordn algemêen gebruukt in oftreksels, e bekende verfrissnde drank in nôordlik Europa en in de Balkan. In Europa wordt van de blommn syroope gemakt of sap (Roemenië : Socată; Zweedn : fläder(blom)saft), da mê woatre verdind wordt voa 't drienkn. De popularieteit van die tradiesjonêele drank ê recent sommigte kommersjêele oendrneemiengn angezet vo drankn vôort te briengn mêt e vliereblomme-smoake (Fanta Shokata, Freaky Fläder). De blommn kunn ook gefrietteurd wordn. In Skandienoavje en in Duutsland wordt ook soepe gemakt van de bessn (byvôorbeeld de Duutsche Fliederbeersuppe).
Zowêl de blommn lik de bessn kunn verwerkt wordn no vlierewyn, en in Hongarye wordt e brandewyn gemakt die 50 kg vruchtn vereist vor 1 lietre brandewyn te maakn. In zuudwestlik Zweedn, ist gebruuklik van e druppl-likeure e vlieresmoake te geevn. Vliereblommn wordn ook gebruukt in likeurn lik St. Germain en in e licht-alkooliesche vliereblomme-'champagne'.
In Beerse, provinsje Antwerpn, wordt e sôorte genievre gemakt mê de bessn, genoamd Beers Vlierke.
Medicienoal
thumb|De medicienoale Auricularia auricula-judae-paddestoel wordt dikkers gevoenn ip oedre vliern. thumb|Witte vliereschussezwam. De plante wordt tradiesjonêel medicinoal gebruukt zowêl deur nateurvolkn lik deur kruudekenners. Mê oftreksels van de schusse, bloarn, vruchtn en wortels wordt bronchiet, oeste, verkoedeedn en kors bestreedn.
In placebo-gekontrolleerde stuudjes oovre de plante wierd beweezn dat die rezuultoat ad by de geneezienge van griep. Mensn die vliere-uuttreksl droenkn, kostn veel rappr êrstelln of dedeeze mê allêene mo e schyn-geneesmiddl. De stuudje wierd bekendgemakt deur 't Journal of Alternative Complementary Medicine.
E klêene stuudje uutgebrocht in 2004 toogde da 93% van de griep-pasjentn an wien datr' n oftreksl gegeevn was, hêel geneezn woarn binn de twêe doagn; dedeeze die e placebo gekreegn addn, êrsteldn mor in zes doagn. Die stuudje toogt da 't werkt vo griep van type A, lik of da d' oofd-oendrezoekre Erling Thom, van d' Universiteit van  Oslo in Nôorweegn schrêef. De stuudje was wê betoald deur de firma die 't produkt vôortbriengt. No mêer stuudjes bevestigdn 't gunstig effekt van vliere ip griep.
Vliereblommn wordn verkocht in Oekraïne en in Rusland lik middl teegn verstoppienge en om slymn te doen loskommn in 't gevol van drooge oeste. De drooge blommn moetn vo 15 minuutn trekkn in warm woatre, en de geurige tee wordt gefielterd. Sommign drienkn de tee lievre warm, andre koed, en sommign oendervienn allergiesche reaksjes.
Vruchtn en blommn wierdn tradiesjonêel gebruukt in Ôostnryk (vruchtn vo tee, zjeleie, sap, syroope) vo de verzorgienge van de luchtweegn, de moend, 't spysverteiriengsstelsl, den uud, vieroale infeksjes, kors, verkoedeedn en griep.
De blommn kunn gebruukt wordn vo kruudntee te maakn die werkt teegn oensteekiengn verôorzakt deur verkoedeedn en kors.
Antastiengn
Lik by al d' oede vliern, is de vliender gevoelig vo de witte vliereschussezwam Hyphodontia sambuci.
Ekologie
thumb|E vliender die epiefytiesch ip 'n esdôorn gruujt. Vliern zyn e reedlik goe voedsl vo bêestn lik (in Noord-Amerika) muuldierêrte (Odocoileus hemionus), wapiti (''Cervus canadensis'), schaapn en klêene veugls. De sôorte wordt veel gebruukt deur de veugls om drin te nestln. De bessn zyn e hêel geschikt voedsl vo veele trekveugls die somtyds ip weinig tyd e hêele struuke leegeetn.
De vliender is e giftige plante vo zoogbêestn en 'n oenkruud in sommigte leefgebiedn. Alle dêeln van de plante, uutgezoenderd de blommn en de rype bessn (mo wêl de rype zoadn) zyn giftig, ze bevattn sambunigrien-blowzeurglykozyde  (C14H17NO6, CAS-nummr 99-19-4). De schusse bevat kristalln calcium-oksaloat.
Vlamsche regerienge
De Vlamsche regerienge is d' uutvoerende macht van de Vlamsche Gemêenschap en 't Vlams Gewest in België.
De ministers van de Vlamsche regerienge word'n benoemd deur 't Vlams Parlement. De Vlamsche minister-president is d'n ênigst'n die zyn eed moet oflegg'n vo de keunienk. De regerienge mag nie meêr of elf ministers tell'n, woavan dat er teminste êen moe komm'n van 't Brussels Oofdstedelyk Gewest.
Soamnstellienge van de Vlamsche Regerienge
Achter de verkieziengn van 26 meye 2019 hèn den N-VA (35 zetels), CD&V (19 zetels) en Open Vld (16 zetels) e coaliesje gevormd. Den 30stn september 2019 kwoamn ze toet e regeerakkoord.
Zunsverduusterienge van 11 ogustus 1999
thumb|Totoale zunsverduusterienge gezien van Vrankryk thumb|Pad van de verduusterienge De zunsverduusterienge van 11 ogustus 1999 is de mêest recente totoale zunsverduusterienge in West-Europa die dichte by onze streke passèrdige. De verduusterienge begost in den Atlantischn Oceoan en liep langs Cornwall in Iengeland over 't nôordn van Vrankryk, 't zuudn van België (de Gaume round Virton), 't zuudn van Duutsland, Ôostenryk, Houngareye, 't nôordn van Servië en Roemenië woardat de zunsverduusterienge zyn maximum berêektige. Van doar gieng het verder over Bulgareye, Turkeye, Iran, 't zuudn van Pakistan en 't nôordn van Indië, en endigde in de Golf van Bengalen.
Woarnemiengn
Omdat 't pad van de totoale verduusterienge over verschillende dichtbevolkte gebiedn gienk, is de zunsverduusterienge van den 11e ogustus zounder twyfel de mêest bekeekn verduusterienge in de geschiedenisse, olhoewel dan in sommige dêeln (vôrol in West-Europa) de mensn gin chance haan deurda 't in sommige plekkn te bewolkt was. De moane zyn schaduwe wierd vanuut 't Mir-ruumtestationg gefilmd en live deuregezoundn noa d' eirde.
thumb|left|Pad van de verduusterienge over West-Europa
Kenmerkn
right|Animoasje van de verduusterienge thumb|Specioal 2000 lei-brieftjie die 't pad van de zunsverduusterienge over Roemenië toogt.
Terkoeje
Terkoeje (Frans: Tourcoing, Nederlands: Toerkonje) es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern, mêer bepoald in Rysels-Vloandern. Terkoeje ligt an de Schreve en grenst an de gemêentn Neuville-en-Ferrain, Moeskroen (Henegouwn), Wattrelos, Roboais, Croix, Wasquehal, Mouvaux, Bonduwe en Roenk. Terkoeje es surtout nen industriestad en es ounderdêel van e grôte binationoale agglomeroasje woavan ôok de Fransche stee'n Rysel en Roboais en de Belgische stee'n Moeschroên en Kortryk dêel uutmoakn. thumb|left|Stadhuus van Terkoeje thumb|left|Sint-Christophekerke