cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ze kwoamen van Koaneghem en ze wist'n van niët
Vertellienge
De volgenden dag, den 22ste moarte 1403, wierd Vleminck vô de rechtbank geslipt. Niettegenstoande de getuugenisse van de pastersmoarte en Jacoba van Steeland en een compatieus gesprek tusschn Spierinck en Louis Vleminck (den oudste zeune van Vleminck) wierd Jan Vleminck terechtgesteld deur de dôodstraffe. Vleminck zoud ipg'hangn wordn klokslag ten twoalven. Os Jan Vleminck an de galge stoend, zei't je zyn latste wens, die luudde ols volgt: "Beste burgers van Tielt, ik benne oenschuldig. En voe da te bewyzn roepe 'k ik weeke ip weeke, dag ip dag, eure ip eure, Alexander Spierinck op toet Gods Ôordêel (Spierinck zou dus over juuste één weeke stervn). Zorg goed voe myn vrouwe en kienders, en bid voe myn ziele. 'k Vergeeve 't junder, ik komme van Koanegem en ik weetn van niet." Den baljuw deed têekn no den beul dat je Vleminck moest iptrekkn. Vlemincks nekke brak nie, moa je stikte. Ip den twoalvden klokslag bewoog't je nie mê...
Êen weeke loatr gieng den baljuw katsen, de klokke van ten twolven begost te luudn, en ip de twolvden slag, viel den baljuw dôod neere... Weere e weeke loatr wierd de nieuvn baljuw Omaar van Coorvelt benoemd. Ter êere iervan wierdn er drie kanongschootn ofgevierd. Ip 't derde kanongschot viel 't er een gewoendn. Zyn name was Corneel Haerinck. Iederêen zag dat je ieder moment koste dôodgoan, en dorom was de biechtvoader d'erby gekommn. "Menêer de paster, ik gon dôodgoan, ik willn biechtn." kreunde Haerinck "Ik en de paster van Koanegem vermôord..." Er kloenk grôot rumoer by 't volk, moa den paster dêed têekn dan ze mostn zwygn. "Ik en em vermôord omda 'k ik nie met Eliane mochtn trouwn. En eigentlik aad je gelyk, want zy is e braaf meistje, en ik zyn e leegloopr en een droenkoard. Volk van Tielt, zorgt mo goed voe zyn vrouwe en kienders, en bid voe zyn ziele, begraavd em en gif myn an de kroaien. Ik zyn zeker dat ie junder vergift." Ze stemme gieng weg en je blies zyn latsten oasem uut... 't Volk makteg'hem uut en ip sommigte platsn hôorde je "Leve Jan Vleminck!" roepn. Vlemincks ziele wierd gered en zyn familie zette zyn werk vôort met d'hulpe van de burgers van Tielt. En 't er was nog noois zoo'n grôot samenorigheidsgevoel lik vordien gewist...
Bouwkundig erfgoed in Anzegem
Lyste van bouwkundig erfgoed in Anzegem:
Meyse
Meyse (Officieel Nederlands: Meise) is e plekke en gemêente in de provinsje Vlams-Broabant. De gemêente makt dêel uut van de Broabantsche Kouters en de Groene Gordel.
Geschiedenisse
In de vroege 19e êeuwe wierd de gemêente vermeld lyk Meysse. Roend 1900 was 't surtout e landelyk dorp. In 1935 ist er vo de weireldtentôonstellienge e rechtstreeksche tramlyne angeleyd noa Brussel.
In 1977, met de fusie van Belgische gemêentn, oentstoend de fusiegemêente Meyse deur 't t'hopegoan van Meyse, Wolvertem en Oppem (e dêel van de vroegere gemêente Brussegem).
Geografie
De gemêente ligt oengeveer vuuf kilometer te nôordn van Brussel en grenst an de gemêentn Merchtem, Grimbergen, Kapelle-op-den-Bos, Londerzeel en Wemmel.
Bekende menschn
Bekende menschn die geboorn of weunachtig zyn of woarn in Meyse of e band èn met de gemêente:
Phobos (mythologie)
Phobos (Grieks: ) is e figeure uut de Grieksche mythologie en de zeune van den ôorlogsgod Ares en van Aphrodite, de godinne van de liefde. Phobos is de personificoasje van d' angste en goat dorom vele tegoare me zyn twêelienkbroere Deimos (paniek). Tegoare verschyn'n ze med under voader Ares ip 't slagveld.
Bouwkundig erfgoed in Adinkerke
Lyste van bouwkundig erfgoed in Adinkerke:
Regionoal Landschap Westhoek
thumb|Heuvelland 't Regionoal Landschap Westhoek is e Regionoal Landschap in West-Vloandern. 't Is ipgericht in januoari 2018 deur 't soamnsmeltn van 't Regionoal Landschap West-Vlamsche Heuvels (1992) en 't Regionoal Landschap Yzer & Polder (2004).
ABBA
thumb|ABBA 1974
Regionoal Landschap Westhoek
't Werkiengsgebied is 104.488 hectoarn grôot en bevat 14 gemêentn:
ABBA
ABBA is e Zweedsche popgroep, upericht in 1972 in Stockholm deur Agnetha Fältskog, Anni-Frid Lyngstad, Björn Ulvaeus en Benny Andersson.
Regionoal Landschap Westhoek
't Regionoal Landschap grenst in 't zuudn en 't westn an Vrankryk, in 't nôordn an de kustzone en in 't ôostn an 't Regionoal Landschap Houtland.
Basknland (regio)
't Basknland (Baskisch: Euskadi, Spoans: País Vasco) of vuluyt den Autonome Gemeenschap Basknland (Baskisch: Eusko Autonomia Erkidegoa, Spoans: Comunidad Autónoma del País Vasco) is één van de zeevntiën autonome regio's van Spanje. Basknland ligt an den Atlantischn Oceoan in 't noordn van Spanje, te westn van de Pyreneën en de grenze mè Vrankryk. Den hoofdstad van de regio is Vitoria-Gasteiz, moa de grotste stad is Bilbao. Den autonome regio Basknland is officieel twèetoalig: zowel 't Spoans of 't Baskisch zyn officiële toaln.
't Basknland in historisch, cultureel, etnisch en toalkundig ipzicht omvat buytn den Autonome Gemeenschap Basknland ook den angrenznde Autonome Forale Gemeenschap Navarra en Frans-Basknland, die bestoat uyt de drie historische Baskische provinsjes Labourd, Neder-Navarra en Soule in 't zuydn van 't departement Pyrénées-Atlantiques. Ook in die gebiedn weunn al styf lange surtout Baskn. De Baskische toale wordt bykan nie mè gesprookn in 't zuydn van Navarra en vele Spoanstoalign identificeern hunder nie mè 't Baskisch nationalisme. In Frans-Basknland wordt nog toamelyk vele Baskisch gesprookn, moar hier is de toale helegans nie erkend en moar e minderheid wilt echt ansluytynge bij de reste van Basknland.
Geschiedenisse
De Baskn genootn oender de Fransche en Spoansche keunyngn dikwyls e grote moate van autonomie. Moa die autonomie wierd deur den tyd assan moa meer angetast, toet da 't gebied helegans g'integreerd was in de Fransche en Spoansche stoat. Binn de Twèede Spoansche Republiek verkreegn de Baskn grote autonomie oender hunder president Aguirre. Oender 't bewynd van Franco wierdn ze sterk oenderdrukt en de reacsje doarip was uytendelyk de gewoapnde ofscheidyngsbewegynge ETA, met de pollitiekn tak Batasuna. Oender keunynk Juan Carlos kreeg de Spoansche regio Basknland meer autonomie. 't Autonomiestatuut van 't Basknland makt 't vo Navarra meugelyk vor hunder by Basknland an te sluytn, moa de provinsje hèt doa gin gevolg an gegeevn.
D' autonomie makte gin ende an de terreur van ETA, en doa kwam in de joarn '90 stroatgeweld by.
Tadzjikistan
thumb| Liggienge van Tadzjikistan in de weireld Tadzjikistan (Tadzjieks: Тоҷикистон, Tojikiston), officieel de Republiek Tadzjikistan, is e land in Centroal-Azië. 't Grenst ten nôordwestn an Oezbekistan en ten nôordn an Kirgizië. Ten ôost'n grenst 't an China en ten zuudn an Afghanistan. Toet 1991 moakte 't dêel uut van de Sovjet-Unie. D'n oofdstad is Doesjanbe. Der weunn oungeveer 8 miljoen menschn en 't land èt 'n ippervlak van 142.600 km²
thumb|left| Koarte van Tadzjikistan in [[Azië]]
Armand Desmet
thumb|Armand Desmet (1962) Armand Desmet (Woaregem, 23 januoari 1931 – 17 november 2012) was e West-Vlamsche coureur. Je was prof tusschn 1955 en 1967. J'is e broere van coureur Roger Desmet en voader van coureur Tom Desmet.
J' is gestorvn an zyn 81 joar.
Belangrykste resultoatn
1958 1959 1961 1962 1964 1967
Rubus
Rubus is e geslacht van bloeinde plantn in de roozefamilie (Rosaceae) mè 250-700 soortn. In 't geslacht kommn vele broambeyers en framboozn voorn. De meeste van die plantn hèn houtachtige stengels mè stekkers lyk by de roozn.
Soortn
Eenigte soortn zyn:
Venynboom
De venynboom (Taxus) is e geslacht van klêene konifeere-boomn of -struukn uut de famielje van de venynboomachtign. Ze gruujn reedlik troage en kunn styf lange leevn. Z' oaln oogtn van 1–40 meetrs, mê deurmeetrs die toe 5 meetrs goan.
Beschryvienge
left|thumb|Noaldn van e Meksikoansche venynboom (Taxus globosa). thumb|left|Mannlikke keegls van de geweune venynboom. De venynboom êt e rôo-achtige schusse, langwerpige, platte, doenkrgroene noaldn van 1–4 cm lank en 2–3 mm brêed, spiroalvormig geschikt ip de twyge, mo mê de bladboazies gevroengn vo de noaldn in twêe platte reekn t ên ip iedre kant van de twyge. De zoadkeegls zyn sterk angepast, iedre keegle bevat êen ienkl zoad, da 4–7 mm lank is en oemriengd deur e gewyzigde schubbe die êm oentwikkelt toe e zochte, êldre- rôo besachtige strukteure, "ariel" gêetn, 8–15 mm lank en wyd en oopn ip 't uutende. De ariels zyn rype 6–9 moandn achtre de bestuuvienge, en wordn geetn deur lystrs, meirloars, pestveugls en andre veugls, die 't ard zoad oenbeschoadigd verspreidn in undre uutwerpsls; 't rypn van d' ariels deurt  2–3 moandn, woadeure dat de sloagkansn vo 't verspreidn van 't zoad vergroddern. De mannlikke keegls zyn bolvormig, mêt e deurmeetre van 3–6 mm; ze geevn 't stuufmeel of in 't vroege vôojoar. Venynboomn zyn mêesta twêeuuzig, mo nu en ton zyndr boomn die êenuuzig of ofwisslnd êenuuzig kunn zyn.
Al de sôortn venynboomn zyn dichte verwant mê mekoar, en sommigte plantkundign beschown z' allemalle lik oendresôortn of varjeteitn van allêene mor êen wydverspreide sôorte; mê die ipvattienge bestoatr allêene mo Taxus baccata, d' êeste venynboom die weetnschapplik beschreevn is. Andre bronn doarenteegn êrkenn 9 sôortn, zie byvôorbeeld : Plant List.
De mêest aparte sôorte is de Sumatreesche venynboom (T. sumatrana), inêems in Sumatra  en  Sulawesi, no 't Nôordn toe an 't zuudlikste dêel van China, oendrscheidn deur ze dinne gezoajde, sikklvormige gilwe-groene noaldn. De Meksikoansche venynboom (T. globosa), inêems in ôostlik Mexico no 't Zuudn toe in Honduras) is ook betrekklik apart mê noaldn die tusschn de Sumatreesche venynboom en die van d' andre sôortn stoan. De Florida-venynboom (T. floridana),  de Meksikoansche venynboom en de Pacifieke venynboom (T. brevifolia) zyn allemalle zeldzoame sôortn die beschowd wordn lik bedreigd.
Al de sôortn venynboomn bevattn sterk giftige alkalowiedn gekend lik taksoann, met êenigte varjoasje in de zjuuste formule van 't alkalowiede noagelank de sôorte. Alle dêeln van de boom, met uutzoendrienge van d' ariels bevattn 't alkalowiede. De ariels zyn êetboar en zoete, mo 't zoad is gevoarlik giftig; in teegnstellienge mê veugls ku de menschlikke moage 't zoadomhulsle ofbreekn en de taksoann in 't lyf verspreidn. Da kan fatoale gevolgn ên o de "bessn" geetn wordn zoendr êest de zoadn druut 't oaln. Groazrs, in 't byzoendre runders en peirdn, wordn somtyds dôod gevoenn neffns venynboomn achtr dazze de noaldn geetn ên, oewêl da êrtachtign in stoat zyn vo de giftn of te breekn; ze kunn de noaldn eetn zoendre probleemn. In 't wild, is 't geknabbl ip venynboomn deur êrtachtign zo wydverspreid da wilde venynboomn geweunlik beperkt bluuvn toe klippn en andre steile êlliengn die nie toeganklik zyn vor êrtachtign. De noaldn wordn ook geetn deur de larvn van sommigte schubvleuglign woaroendre de venynboom-spikklspannr (Peribatodes rhomboidaria).
Gebruuk en tradiesjes
thumb|Zoadn van de geweune venynboom. Venynboom-oet is rood-bruun (mê blêekr spint-oet), en 't bost gemakklik. 't Was tradiesjonêel gebruukt vodr boogn mee te moakn, in 't biezoendre de "langbooge". Ötzi, de Chalkolietiesche mummy gevoenn in 1991 in d' Ietaljoansche Alpn, droeg 'n oenvultôojde booge, gemakt van venynboom-oet. Bygevôg ist nie verwoenderlik da in de Nôorsche mythologie 't verbluuf van de god van de booge, Ullr, de noame Ydalir a (Venynboom-dal). 't Mêeste langbooge-oet gebruukt in nôordlik Europa wierd ingevoerd uut 't Ibeeriesch Schiereiland, woa da de klimoat-omstandigeedn beetre zyn vo 't kwêekn van venynboom-oet zoendre noestn da nôodig is. De venynboom-langbooge was 't bepoalnd woapn da gebruukt was deur d' Ienglsmans vo de Fransche ruutery te versloan by de slag van Azincourt in 1415. 't Wordt gezeid da d' Ienglsche prochjes verplicht woarn vo venynboomn te kwêekn en, omwille van de giftige eignschappn van de boom, mostn ze stoan in d' êenige geweunlik omeinde ruumte van e dorp – 't kerkof. De venynboom ku dikkers gevoenn wordn ip kerkoovn en is e zinnebeeld van verdriet. E zukke vôornstellienge verschynt in de twidde zank uut 't dichtwerk "In Memoriam A.H.H." van Alfred Tennyson. thumb|left|Noaldn van 'n "Iersche venynboom"; merk ip da de noaldn lik in kransn stoan roend de rechte twygn. De venynboom ku styf lange leevn. De Fortingall-venynboom uut Schotland wordt beschowd lik êen van d' oedste boomn in Europa, mêt e leeftyd van mêer of 2 000 joar oed. Vôgns de tradiesje zoe Pontius Pilatus droendre gesloapn ên in 't joar 30 otn ip roende was. De boom zoe nog oovretroofn zyn deur êen ip 't kerkof van e klêen Welsh dorptje genoamd St Cynog. Vôgns de boomkundige Janis Fry zoe die boom 5 000 joar oed zyn. Zukke oede boomn bestoan geweunlik uut e cirklevormige uutgruuj van de venynboom, angezien dat de kern allange weggerot is.
De Eihwaz-rune ᛇ is genoamd no de venynboom, en somtyds ook verêenzeivigd mê d' "altydgroene" weirld-boom, Yggdrasil.
Venynboomn zyn wyd en zyd gebruukt in landschapsarchitikteure en sier-oovenierderie. Mêer of 400 kultivoars ên e noame gekreegn, de grôote mêerdreid ofgeleid van Taxus baccata of Taxus cuspidata. De bastoard van die twêe sôortn is Taxus x media. E geirn geziene rechtipgoande seleksje van Taxus baccata 'Fastigiata' wordt dikkers de "Iersche venynboom" gêetn, oewêl da nateurlik verwarrnd is. E poar kuultievoars mê gilwe bloarn die verminnigvuldigd wordn, zyn kend lik "gilwe venynboomn", tgêen ook gin kloare nomenklateure is.
De Pacifieke venynboom, inêems in 't Pacifieke Nôordwestn van Nôord-Amerika, en de Kanadeesche venynboom zyn bronn zyn vo taksol (of paklietaksêl), e scheikundig-teerapeutiesch medikament gebruukt by de beandlienge van bost- en loengkankre en, mêer recent, toegepast in stents die dienn vo de bloedvoatn te verwydn (drug eluting stent). Teveele wegkappn van de Pacifieke venynboomn vo da medicament zoetr kunn vo zorgn dat e bedreigde sôorte wordt. Mo dr zyn intusschn maniern oentwikkld vo 't medikament oaf-syntheetiesch vôort te briengn uut gekwikte venynboomn zoendre dat nôodig is vo de wilde populoasjes in gevoar te briengn, en de Pacifieke venynboom is dus buutn schot. De mêer olgemêene Kanadeesche venynboom wordt ook gemakklik gôost in nôordlik Ontario, Kebêk en Niew Brunswick, en is ook e belangryke bronne gewordn vo paklietaksêl. Andre venynboom-sôortn bevattn glykoardige stoffn mêt e glykoardige uutwerkienge. Docetaksêl, 'n analôog van paklietaksêl, wordt hoald uut de Geweune venynboom.
De venynboom is e symbool da veele voorkomt in de Kristlikke dichtwerkn van T. S. Eliot, in 't byzoendre in zyn Four Quartets.
Ip 18 januoari 2008 stelde de Botanic Gardens Conservation International (die botanieke ooviengn uut 120 landn vertêegnwôordigt) vaste da "400 medicinoale plantn rieskeern van uut te stervn deur teveele te verzoaml en deur oentbusschienge, woadeure da toekomstige oentdekkienge van geneesmiddels nôojt mê ku gebeurn." Doaroendre was de Pacifieke venynboom.
Sôortn en bastoars
thumb|Noaldn van e Pacifieke venynboom (Taxus brevifolia). thumb|Vruchtn van Pacifieke venynboom. thumb|Florida-venynboom. thumb|Kanadeesche venynboom (Taxus canadensis)
Somalië
Somalië (Somalisch: Soomaaliya, Arabisch: الصومال, As-Soemal), officieel de Federoale Republiek Somalië (Somalisch: Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Arabisch: جمهورية الصومال الفيدرالية, Jumhūriyyat aṣ-Ṣūmāl al-Fideraaliya) is e land in Afrika da grenst an Ethiopië in 't westn, Djibouti en de Golf van Aden in 't noordn, den Indischn Oceoan in 't oostn en Kenia in 't zuudwesten. Den hoofdstad is Mogadishu. Somalië hèt de langste kustlyne van 't Afrikoans vasteland en 't bestoat surtout uut plateaus, vlaktes en hooglandn.
't Land is cultureel, historisch, etnisch, toalkundig, geografisch en religieus styf verboendn met d' Arabische weireld. thumb|left|Koarte van Somalië
Vynkachtign
Vynkachtign (Fringillidae) zyn e familie in d' orde van de zangveugels, woarby dan vynkn, hoak-en kruysbekn, tryntjes en kanoaries ingedeeld wordn.
Z' hèn e stevign kegelvormign bek die van passe komt vo zoadn en neutn t' eetn. Hunder pluymn hèn dikwyls verschillige kleurn. Ze bluyvn geweunlyk in hunder leefgebied. Ze komn weireldwyd voorn met uytzoenderynge van Australië en de poolgebiedn.
De familie bevat meer of 200 soortn verdeeld in viftig geslachtn.
Vismarkt (Brugge)
thumb|De Vismarkt gezien vanof de [[Blende-Ezelstroate.]] thumb|'t Binnenpling van de vismarkt. thumb|De nog nie overdekte vismarkt in 1750. thumb|De vismarkt nu
De Vismarkt in Brugge ligt tusschen de Broambergstroate en de Steenouwersdyk en wordt toet ip vandage iederen dag - va moandag toet zoaterdag - gebruukt voe de verkôop van vessche vis.
Neffest de visverkôop wordt d'overdekte colonnoade nog gebruukt voer etalage van olle soartn marchandise, gelik brocante en schilderytjes, woaby da vorol gefocust wordt ip de toeristn.
Overdekt
Toet 1745 wierd de vismarkt g'oudn ip de groate markt en aad den visverkoopgilde zyn gildeuus an de nôordkant van da pling, by de verdween'n Sint-Christoffelkerke.
Dazelfste joar veruusde de vismarkt noa de Broamberg, woa da toe tonne de koarnmarkt was. In 1821 kwam 't er een overdekte verkôopplatse, no 't oentwerp van stadsarchitect Jan Robert Calloigne. Dovoarn wierd de vis in open lucht verkocht. Round 't pling zyn der nu viswienkels en café's.
Ôostvlêeshuus
Den ôostkant van de Broamberg, de Vismarkt van vandage, wierd ol vanip 't ende van de 14de eeuwe ingepakt deur 't Ôostvlêeshuus. Ip 't ende van d' 18e eeuwe woarn ze van plang een hoger gebouw ip te richtn. Met uutzoenderienge van 't gebouw ip den oek met de Steenhouwersdyk, wierd da noois gerealisird. De latste restantn van 't middelêeuws gebouw woarn verdween'n in 1913.
Regionoal Landschap Deyleland
't Regionoal Landschap Deyleland is e Regionoal Landschap in Vlams-Broabant en 't makt dêel uut van de Groene Gordel. thumb|De Deyle in nateurreservoat de Doode Bemde, Neeryse (Huldenberg) 't Gebied is 44.462 hectoarn grôot en bevat 13 gemêentn:
Vismarkt (Brugge)
Ôostvlêeshuus
't Westvlêeshuus stoend ip 't Simon Stevinspling.
Regionoal Landschap Deyleland
't Deyleland ligt in 't stroomgebied van de Deyle, grofweg tusschn Leuven en Brussel. 't Landschap is gevarieerd mè valley'n, plateaus, busschn, nateurreservoatn en oude dorpn. 't Nôordelyk dêel van 't Deyleland is vlak. 't Zudelyk dêel is heuvelachtig en makt dêel uut van 't Broabants leemplateau die 60 toet 100 m boovn de zêespegel ligt.
Mergui Archipel
D' ôorsproenkelyke bevolkienge is bykan uutgestorvn moa toch zyn der nog ênigte Moken of Salone overgebleevn. Ze wordn ook wel "sea gypsies" (zêezigeuners) genoemd omdan ze mêestal ip under bôotn weunn en lyk nomoadn langst de verschillige eilandn trekkn. thumb|left|Bôot van de Moken
Carduelis
Carduelis is e geslacht van zangveugels uyt de familie van de vynkachtign (Fringillidae).
Bouwkundig erfgoed in Bissegem
Lyste van bouwkundig erfgoed in Bissegem:
1542
1539 - 1540 - 1541 - 1542 - 1543 - 1544 - 1545 't Joar 1542 is 't 42e joar in de 16e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge. thumb| Catherine Howard, vuufde vrouwe van Henry VIII van Iengeland
Broabantsche Kouters
thumb|Oude sluustorre over de Zenne in Weerde (Zemst) De Broabantsche Kouters is e streke in de provinsje Vlams-Broabant en makt dêel uut van de Groene Gordel. De streke is geleegn te nôordn van Brussel en is een erkend Regionoal Landschap. De noame kouter verwyst noa de vele bewerkte veldn in de streke.
't Gebied omvat 14 gemêentn:
't Is e drukbevolkte streke moa de riviere de Zenne en de valley'n van de Meulnbeke, Birrebeke, Loarebeke, Moalbeke en Boarebeke vormn e gevarieerd groen landschap. 't Nôordelyk dêel van 't gebied is redelyk vlak mè zandige bodems, 't zudelyk dêel is heuvelachtig mè lemige bodems. Ip de plateaus zyn de typische oopn kouterlandschappn oentwikkeld.
1541
1538 - 1539 - 1540 - 1541 - 1542 - 1543 - 1544 't Joar 1541 is 't 41e joar in de 16e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge. thumb|Weireldbolle van [[Gerardus Mercator]]
Malacostraca
De Malacostraca (superieure kriftachtign) vormn de grotste groep van de zes klassn van de substamme Crustacea (kriftachtign). Der leevn oengeveer 40.000 sôortn, verdêeld over 16 ordes, woaroender de krabbn, kriftn, geirnoars, pissebeddn en vele andere, minder gekende bêestn.
Turksche toaln
De Turksche toaln zyn toaln van e zeste toalfamilie, die ekout zyn van de Middellandsche Zêe over Centroal-Azië toet in Nôord-Ôost-Rusland. Ze zyn oltemets nog toet de Altaïsche toaln ereeknd, mo doarover is er nog indeliks vele discuusje. In 't hêle zyn der e goe 180 meljoen menschn woavan dat er e Turksche toale nunder moedertoale is.
Malacostraca
Ze leevn vo 't grotste dêel in zêewoater, moa sommigte leevn ook in zoet woater en ip 't land. 't Zyn gesegmenteerde bêestn, verdêeld in e kop, borststik en achterlyf met e stevig pantser (exoskelet). 't Borststik of thorax is soamngesteld uut 8 segmentn, 't achterlyf uut 6 segmentn en een ofgeplat, woaiervormig steirtstik (telson) vo rap te kunn vôortbeweegn. By vele sôortn zyn de kop- en borstsegmentn vergroeid toet e kopborststik en de vôorste pôotn ommegebouwd toet schoarn die by 't eetn wordn gebruukt. D' andere pôotn dienn vo te loopn. Under antennes en under oogn, die ip stoksjes stoan, zyn goed oentwikkeld.
Anatomie
thumb|left|480px
Taxonomie
Volgens World Register of Marine Species (15 moarte 2014):
Pisseblomme
De pisseblomme of beddepisser (Taraxacum officinale) is e sôorte van de plantefamilie van de asterachtign (Asteraceae). 't Is e krùd da vele in gèsveld'n gevoend'n wordt.
Groendels
De groendels (Gobiidae) zyn e familie van de groendelachtign (Gobiiformes), êen van de grotste visfamilies mè mêer of 2000 sôortn in mêer of 200 geslachtn. De mêeste zyn relatief klêene, minder of 10 cm lank. Sommigte grôte groendels kommn wel 30 cantimeter, moa dat is wel uutzoenderlyk. Groendels zyn over 't algemêen bodembeweuners. Z' eetn klêene oengewevelde bêestjes, andere klêene visjes en planktong.
De mêeste groendels wordn nie g'eetn deur de mens, moa 't zyn wel prôoibêestjes vo vissn lyk kabeljauw, schellevis, zêeboars en platvis. Verschillige sôortn zyn ook aquariumvissn.
Groendels zyn verspreyd over hêel de weireld in tropische en gemoatigde streekn, de mêeste in zêe by kustn en koroalriffn, moar ook in brak en zoet woater.
Sommigte groendels leevn in symbiose met andere sôortn, lyk geirnoars. De geirnoare groaft ton een hol in de bodem woarin dat 'n tegoare met de groendel weunt. Ze profiteern alletwêe van die reloasje. De geirnoare die nie zo goed ziet, krygt e woarschuwienge by gevoar en de groendel krygt e veylig huus en e plekke vor eyers te leggn.
Subfamilies
De familie Gobiidae is in de 5e uutgoave van Fishes of the World groendig herzien. Vodien bevattegn de Gobiidae zes subfamilies: Gobiinae, Benthophilinae, Amblyopinae, Gobionellinae, Oxudercinae en Sicydiinae. D' herzienienge bewoarde d' êerste twêe subfamilies en verplatste d' andere viere noar een ofzoenderlyke familie, d' Oxudercidae.
Myrtus
Myrtus is e geslacht van de Myrtefamilie (Myrtaceae). De plante is ofkomstig van Zuud-Europa en Noord-Afrika.
Elbe
thumb|Stroomgebiëd van de Elbe De Elbe (Tsjechisch: Labe) is één van de belangrykste riviern van Centroal-Europa. 't Oentspryngt in 't Reuzegebergte in 't noordn van Tsjechië, 't deurkruyst e groot deel van Boheemn (westelyk deel van Tsjechië), ton Duytsland en 't moendt uyt  in de Noordzee by Cuxhaven, 110 kilometer te noordwestn van Hamburg. De totoale lengte is 1094 km.
't Stroomgebiëd van de Elbe en heur zyriviern is 148.268 vierkante kilometer groot. 't Omvat vier landn, moa 't ligt bykans helegans in Duytsland (65,5%) en Tsjechië (33,7%), oengeveer twèe derdn van 't groendgebied. E kleen deel ligt in Oostnryk (0,6%) en Pooln (0,2%). 't Stroomgebiëd van de Elbe wordt beweund deur 24,4 miljoewn menschn. De grotste steedn derin zyn Berlyn, Hamburg, Praag, Dresden en Leipzig. thumb|left|De Elbe by Königstein in [[Saksn (Duytsland)]]
Oxudercidae
D' Oxudercidae zyn e familie van de groendelachtign (Gobiiformes) die bestoat uut vier subfamilies die vroeger ingedêeld wierdn by de groendels (Gobiidae). De familie wordt ook wel Gobionellidae genoemd. Ze leevn in gemoatigde en tropische streekn, zowel in zêe- of in zoet woater, mêestal an de kust en gebiedn mè slib- en zandbodems.
D' Oxudercidae bevattn 86 geslachtn mè roend de 600 sôortn. Vele sôortn leevn in zoet woater en sommigte zyn in stoat van ênigte doagn t' overleevn uut 't woater.
Eiland
thumb|St. Martin's, [[Scilly-eilandn]] thumb|Atafu, atol van Tokelau, archipel in de Stilln Oceoan 'n Eiland is e stik land die an al de kantn omriengd is deur woater, moa die kleinder is of e continent en grotter of e rotse of e zandbank. E groep van geogroafisch of geologisch verwante eilandn is 'n archipel.
Groenland is 't grotste eiland ter weireld met 'n ippervlak van 2.166.086 km².
Oceoanisch eiland
'n Oceoanisch eiland zit nie ip e continentoal plat. De mêeste zyn van vulkoanischn ôorsproeng, lyk Sint-Helena in de Zuud-Atlantischn Oceoan. E vulkoanisch eiland wordt gevormd deur ipêenvolgnde uutbarstiengn van e vulkoan, woadeur dat de kroater boovn de zêespegel stygt en 'n eiland vormt. Vele van die eilandn zyn nie stabiel en kunn verdwynn binn ênigte moandn of joarn. D' andere oceoanische eilandn zyn tektonisch van ôorsproeng en oentstoan deur ploatbewegiengn die den diepn oceoanbodem ipheffn toet boovn 't ippervlak.
'n Atol is 'n eiland, gevormd uut e koroalrif die gegroeid is ip e g'erodeerd en verzoenkn vulkoanisch eiland. 't Rif komt an d' ippervlakte van 't woater en vormt e nieuw eiland. Atols zyn typisch rienkvormig met e centroale lagune. Vôorbeeldn zyn de Line-eilandn in de Stilln Oceoan en de Maldiven in den Indischn Oceoan.
Mars (planete)
thumb|Mars Mars (symbool: ) is vanof de zunne geteld de vierde planete van ons zunnestelsel, round de zunne draoiend in een boane tusschn die van d' Eirde en Jupiter. De planete is klinder of d'Eirde en med e (maximum) magnitude van -2,9 minder kloar of Venus en mêestol minder kloar of Jupiter. Mars wordt ôok wel de rôo planete genoemd mor is in werkelikheid êerder okerkleurig. De planete is vernoemd no de Romeinse god van den orlooge. Mars is gemakkelik me 't blôote oge te zien, vorol in de moandn roend een opposiesje. 's Nachts is Mars ton te zien lik een kloare rôodachtige "sterre" die deur dat je relatief dichte is, gin puntbronne is mor een schyvetje. Dorom floenkert Mars nie gelik e verre rôo sterre lik Aldebaran.
Mars is een terrestrische planete med een dinne atmosfeere. 't Ippervlak is ip sommigte plekkn juuste gelik de Moane bezoaid med inslagkroaters, bist dat ip andere plekkn, juust gelik ip d'eirde, vulkoan'n, lêegtes, zanddunen en poolkapp'n vôornkomm'n. Boovndien komm'n ôok de rotoatieperiode ("dag") en de wisseliengn van de sizoen'n ip Mars overêen met d'Eirde.
Mars et twêe moan'n, Phobos en Deimos, olletwêe klêene oenregelmoatig gevormde objectn. Ze veroenderstell'n dat die twêe moan'n deur de zwoartekracht va Mars ingevang'n planetoïden zyn.
Den diameter van Mars is 6794 km. In 24 euren en 37 minuut'n droait Mars roend z'n asse en in 686,98 daag'n droait ie roend de zunne.
Bradley Cooper
miniatuur|Bradley Cooper in 2014 Bradley Cooper (Philadelphia, 5 januoari 1975) is een Amerikoanschn tv en filmacteur.
Bouwkundig erfgoed in Booitshoeke
Lyste van bouwkundig erfgoed in Booitshoeke:
Eemskanoal
thumb|'t Eemskanoal in de provinsje Groningen thumb|Eemskanoal by Delfzeyl
't Eemskanoal (Nederlands: Eemskanaal) is een Hollands kanoal die begunt by 't Winschoterdiep by de stee Groningen in de provinsje Groningen. 't Kanoal makt dêel uut van e belangryke verbiendienge tusschn de stee Groningen en moundt uut in d' oavn van Delfzeyl (de Eems) via Oosterhaven, Winschoterdiep en Van Starkenborghkanoal. 't Eemskanoal is gegroavn tusschn 1866 en 1876 en is 26,5 kilometers lank. Die belangryke voarroute is via de Eems ook een anslutienge met Duutsland.
Reinaert (bier)
thumb|E flestjie Reinaert Amber en e flestjie Reinaert Tripel Reinaert is e Belgisch biermerk. 't Bier wordt gebrouwn deur 'De Proefbrouwerij' in Hyfte (Lochristi). Der zyn drie sôorten Reinaert-bier: Reinaert Amber, Reinaert Grand Cru en Reinaert Tripel.
Geschiedenisse
Dirk Naudts en Saskia Waerniers, olletwêe brouwingenieur, richtten in 1996 De Proefbrouwerij ip en giengn domee commerciel an de slag. Voordien ol aan ze Reinaert-biern gebrouwn, mo by de Brouwery Bios. Dirk Naudts moest ton kiezen voe werk in 't oenderwys of voe 't uutbouwn van een eigen brouwery. Em en zyn vrouwe koozn voe 't latste. De Proefbrouwerij makt vorol biern ip bestellienge van andere. Ollêene de Reinaert-bieren zyn under eign biern. De name verwyst no de legende van Reinaert de Vos; die legende spilt hem of in de streeke van de brouwery.
De bieren
Der zyn drie Reinaeirt-biern. Joarliks wordt er zo'n 20.000 liters van gebrouwn. De slogan ip d'etiketten is Drink matig maar regelmatig (drienk moatig mo regelmoatig).
Heybeke
thumb|D' Heybeke in [[Stêenvôorde]] D' Heybeke of Heydebeke (uutsproake: Eybeke, Frans: Ey Becque, Nederlands: Heidebeek) is e beke in Frans-Vloandern en West-Vloandern in 't stroomgebied van den Yzer. De beke oentspriengt ip de Kasselberg in Sint-Silvesterkapelle, passeert langst Terdegem en Stêenvôorde en vormt zes kilometer lank de Schreve tusschn Winnezêele en Houtkerke in Frans-Vloandern en Woatou (Poperienge) in de West-Vlamsche Westhoek, vo da 't uutmoendt in den Yzer by Hoarienge.
Lamoral van Egmont
thumb|Lamoral, groaf van Egmont thumb|Execuusje van Egmont en Hoorne ip de [[Grôte Markt (Brussel)|Grôte Markt van Brussel ]] Lamoral, groaf van Egmont, prins van Gavere (Lahamaide (Henegouwn), 18 november 1522 - Brussel, 5 juni 1568) was e generoal en stoatsman in de Spoansche Nederlandn juste vo 't begun van de Tachtigjoarign Oorloge. In 1568 ist 'n tegoare mè Philippe van Montmorency, groaf van Hoorne, oenthoofd in ipdracht van den hertog van Alva.
Je trouwde in 1546 mè Sabina van Beyern van 't Huus Palts-Simmern en ze kêegn 12 joengers. Zyn joengste kiend èt 'n nôois gezien. Os 't geboorn wierd, zat 'n al ipgeslootn en al de brievn wierdn weregezoendn zoender z' oopn te doen. In 1559 wierd Egmont benoemd toet stadhouder van de groafschappn Vloandern en Artesië. Je makte ols edelman dêel uut van de Road van Stoate. Je verzetteg' hem, tegoare mè Willem van Oranje en Philippe van Montmorency, Groaf van Hoorne, teegn kardinoal Antoine Perrenot de Granvelle, bisschop van Atrecht, die d' inquisiesje invoerde in Vloandern. In e brief an Filips II van Spanje (11 moarte 1563) schrêef 't Driemanschap dan z' under oentslag zoun geevn in geval da Granvelle nie zou vertrekkn. Achter 't vertrek van Granvelle in 1564 kwam 't were goed tusschn  Egmont en de keunienk. Ip andriengn van de Road van Stoate vertrok Egmont in 1565 noa Spanje vor an Filips II de wenschn van den oadel en under irritoasje over de situoasje in de Nederlandn over te briengn. Os Lamoral werekêerde uut Spanje weezn de brievn van de keunienk uut da Filips II werekwam ip zyn beloftes an Egmont. De 5dn april 1566 overhandigde Lamoral 't Smeekschrift der Edelen an landvoogdesse Margaretha van Parma.
Kort doarachter brak de Beeldnstorm uut en wierd 't verzet teegn de Spanjoardn in de Nederlandn grodder. Egmont blêef trouw an de Spoansche keunienk, moa je probeerde wel de repressie teegn de protestantn te versoepeln. In 1567 gaf Egmont tegoare mè Willem van Oranje zyn oentslag uut de Road van Stoate.
Achter de Beeldnstorm zoend Filips II den hertog van Alva noa de Nederlandn vor orde ip zoakn te stelln. Willem van Oranje vluchtte uut Brussel, moar Egmont en Hoorne beslistn van te bluuvn. Van os dat Alva ankwam liet 'n Egmont en Hoorne arresteern oender e valschn uutvlucht (9 september 1567). J' had under g'inviteerd vo by een eetntje te klappn over de situoasje. Direct achter under arrestoasje wierdn ze noa Gent overgebrocht en in 't Spanjoardnkastêel ipgeslootn.
Oendanks de vele pogiengn vor under oenschuld te bewyzn, wierdn ze wegens hoogverroad in december vo de Road van Beroertn gebrocht en ter dôod verôordêeld. De 5e juni 1568 wierdn z' ip de Grôte Markt van Brussel oenthoofd.
De terechtstellienge van Egmont en Hoorne leydde toet grôot protest in de Nederlandn.
Winschoterdiep
thumb|'t Winschoterdiep in de provinsje Groningen thumb|Winschoterdiep by Zuudbroek
't Winschoterdiep is een Hollands kanoal die begunt by de stee Groningen in de provinsje Groningen. 't Kanoal makt dêel uut van e belangryke verbiendienge tusschn de stee Groningen, vanof d' anslutienge ip 't Eemskanoal, noa Winschoten woar da d' ofsplitsienge is van 't voormoalig riviertje de Rensel, 't latste stiksje noa Winschoten, en d' anslutienge ip e klêen riviertje de Pekel A (ôok Pekel Aa). 't Winschoterdiep is in gebruuk genoomn in 1636 en is 35,5 kilometers lank.
Bouwkundig erfgoed in Sint-Idesbald
Lyste van bouwkundig erfgoed in Sint-Idesbald:
Benvenuto Cellini
thumb|Buste van Benvenuto Cellini ip de [[Ponte Vecchio, Firenze]] Benvenuto Cellini (Firenze, 3 november 1500 – Firenze, 13 februoari 1571) was ‘n Italioanschn goudsmed en beeldhouwer en e belangrykn maniërist. Je schrêef ook zyn autobiografie. Je reisde vele en over die reizn schrêeft ‘n gêestige versloagn me fantastische verhoaln.
Zyn jeugd
Benvenuto Cellini is geboorn in Firenze. Zyn ouders woarn Giovanni Cellini, e musicus die muziekinstrumentn makte, en Maria Lisabetta Granacci. Ze woarn achttien joar getrouwd vo dan z’under êeste kiend han. Benvenuto was under twidde kiend.
Chloris
Chloris is e geslacht van zangveugels uyt de familie van de vynkachtign (Fringillidae).
Benvenuto Cellini
Zyn jeugd
Zyn voader wilde da Benvenuto mee muziekinstrumentn zou moakn, mo j’ha mêer interesse vo metoal. An z’n viftien joar mocht 'n in de lêer goan by de goudsmed, Antonio di Sandro, bygenoamd Marcone.
An z’n zestien joar most ‘n vluchtn uut Firenze achter e stroatgevecht. J’ountvluchtte z’n straffe deur vo zes moandn no Siena te verhuuzn, woa dat ‘n werkte vo de goudsmed Fracastoro.
Achter Siena vertrokt ie no Bologna, woa dat ‘n flute speelde en hem ook verbeterde ols goudsmed. An z’n negentien joar, achter e verbluuf in Pisa en Firenze, vertrokt ie no Rome.
Zyn werk
thumb|Cellini's Saliera, gemakt in Parys, 1540-1543 thumb|200px|left|Perseus met de kop van Medusa Je werkteg' in Parys vo Frans I. Van da werk blêef ollêne over: e grôot bas-reliëf in brons uut 1542-43 me de Nimf van Fontainebleau (Louvre Parys), en e goudn zoutvat (La saliera) uut 1540-43 me Neptunus en Amphitrite die in under blôotn tegenover makkoar zittn (Kunsthistorisches Museum, Wenen). In 2003 is 't gestooln uut 't Kunsthistorisches Museum, moar in 2006 weregevoundn.
Vo den hertog van Toscane, Cosimo I de' Medici, miekt ie Perseus, die de kop van Medusa omhoge houdt, te zien in de Loggia dei Lanzi, de beroemde beeldngalerye ip de Piazza della Signoria in Firenze.
Bouwkundig erfgoed in Bossuut
Lyste van bouwkundig erfgoed in Bossuut:
Chlamydogobius
Ze leevn in bronn, poeln, kreekn en beekn. Z' overleevn in extreme omgeviengn qua temperateure, zeurtegroad van 't woater, zoutgehalte en zeurstofniveau. Ze kunn van kleur verandern vor ip te goan in under omgevienge.
Sôortn
Momenteel zyn der zes erkende sôortn:
Californië
thumb|Californië in de Verenigde Stoatn van Amerika Californië (CA) (Yngels: California) is e stoat an de westkust van de Verenigde Stoatn. De bynoame is The Golden State. D'n hoofdstad is Sacramento. De stoat besloat 423.970 km². 't Grenst in 't zuydn an de Mexicoansche stoat Baja California, in 't oostn an d' Amerikoansche stoatn Arizona en Nevada en in 't noordn an de stoat Oregon. In 't westn en zuydwestn wordt de stoat begrensd deur de Stiln Oceoan. De Californische kustlyne is oengeveer 1400 km lank.
Geografie
't Midn van de stoat is e lankgerekte leegvlakte, de Central Valley. Deur de vruchtboare bodem en 't gunstig klimoat is 't e ryk en gevarieerd landbouwgebied. Der zyn ook enigte dichtbevolkte steedn lyk hoofdstad Sacramento, Modesto en Fresno. De Central Valley wordt gedraineerd deur de riviere San Joaquin (zuydelykn helt) en de riviere Sacramento (noordelykn helt).
In 't zuydn van Californië lopt de kust inwoarts en ist er e kustvlakte woar da Los Angeles ligt, de grotste stad van de stoat. Vo de kust lign de acht Channel Islands woarvan dat er vuyve beschermd wordn in 't Channel Islands National Park. Landinwoarts van Los Angeles lign de Transverse Ranges. 't Binnland hèt hier gèen hoge bergkeetns, moa vele dervan bestoat uyt woestyne.
Nog verder noa 't zuydn ligt de Salton Sea, e groot endoreïsch zoutmeer. In 't oostn wordt de grenze met Arizona gevormd deur de riviere de Colorado. In 't uyterste zuydn an de kust ligt de twèede stad van Californië, San Diego. thumb|left|De Golden Gate Bridge en San Francisco
Myanmar
Myanmar grenst in 't nôordwestn an Bangladesh en 't nôordôostn van Indië, in 't nôordn an China, en in 't ôostn an Laos en Thailand. In 't zuudwestn èt 't land e lange kustlyne met de Golf van Bengalen en d' Andamansche Zêe (dêeln van den Indischn Oceoan). In d' Andamansche Zêe ligt de Mergui Archipel. thumb|left|Koarte van Myanmar
D' hoofdstad is sinds 7 november 2005 officieel 't centroal geleegn Naypyidaw. D' oude hoofdstad Rangoon (platselyk Yangon), de grotste stad van 't land, wordt deur oender andere België, d' Europeesche Unie en de Verênigde Stoatn nog alsan anzien lyk d' hoofdstad.
Bevolkienge
De bevolkienge van Myanmar bestoat uut vele etnische groepn, woaroender Bamar (68%), Shan (9%), Karen (6%), Rakhine (5%), Chineesche Birmeezn (3%), Mon (2%) en de Kachin (1%).
't Birmoans is d' officiële toale en der wordt ook e bitje Iengels geklapt. De verschillige etnische groepn èn under eign toaln.
Huus Piast
't Huus Piast was den êeste dynastie van hertoogn en keuniengn van Pooln. Ze regeerdn tusschn de 10e en de 14e êeuwe.
Ze zoun ofstammn van de semi-legendoarische figeure Piast de Woagnmoaker (Piast Kołodziej) van de West-Sloavische stam de Poloann. Zyn ipvolgers:
Je krêeg 't gebied van d'Oude Pruussn in lêen van keizer Otto I. Zyn zeune en ipvolger Bolesław I was den êeste keunienk van Pooln.
Je verêenigde al de provinsjes die uutendelik Pooln zoun vormn: Grôot-Pooln (Wielkopolska) Klêen-Pooln (Małopolska), met de belangrykste stad Krakau, Mazovië, Silezië (Śląsk) en Pommern, met de belangrykste stad Gdańsk.
't Huus Piast van Poolsche keuniengn stierf uut in 1370 achter 'n dôod van keunienk Casimir III de Grôotn. Je was êen van de belangrykste Poolsche monarchn.
Verbrokkelienge van 't keunienkryk (1138-1295)
Piast grôothertoogn :
Herêenigienge ounder de Piastn en de Přemyslidn (1295-1370)
Keunienk van Pooln
Fringilla
Fringilla is e geslacht van zangveugels uyt de familie van de vynkachtign (Fringillidae). De noame Fringilla is latyn vo "vynke".
1538
1535 - 1536 - 1537 - 1538 - 1539 - 1540 - 1541 't Joar 1538 is 't 38e joar in de 16e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge. thumb|Verdrag van Nice tusschn François I van Vrankryk en [[Keyzer Karel V, g'arangeerd deur Paus Paulus III]]
Niscemi
Niscemi es 'n Italioansche gemêente in de provinsje Caltanissetta in de regio Sicilië.
Liggienge
Niscemi grenst an de gemêentn Caltagirone (ôort by de metropolitoane stad Catania), Gela en Mazzarino. 't Center van't stadje ligt ip 'n verôog van 332 mèiters ôoge en kykt uut oover de vlakte van de riviere de Maroglio (die hil wa lêeger o de westkant van 't center passeert) en de plekkn an de zuudkust van Sicilië.
thumb|right|250px|Liggienge van de provinsje Caltanissetta ip Sicilië
Schots
Schots, Lêegland-Schots of Lallans (Scots) is e Germoansche toale die gesprookn wordt in de Schotsche Lêeglandn en dêeln van Ulster in 't nôordn van Ierland. 't Is nauwe verwant an 't Iengels, moa der zyn toch nog grôte verschilln in woordnschat en uutsproake. Schots is dichter by den Angelsaksischn ôorsproeng gebleevn. In Schotland weunn oengeveer 1,5 miljoen menschn die Schots klappn, in Ierland 30.000. 't Schots wordt officieel erkend en beschermd lyk een oenofhankelyke toale deur d' Europeesche Unie.
Schots wordt ingedêeld in vuuf dialectn: thumb|left|Schotsche dialectn
Oendanks 't grôot antal sprekers van de toale is 't Schots surtout e spreektoale, zoender een uniforme spellienge. 't Schots hèt ênigte geschreevn bronn, moa ze zyn styf oud en 't zyn der nie zo vele. Ze zyn surtout noageloatn deur de Schotschn dichter Robert Burns. Sommigte Schottn willn 't Schots nieuw bestoansrecht geevn en e schryftoale oentwikkeln moa dat is zoender vele succes.
Frederik Van Lierde
thumb|Frederik van Lierde in 2015 Frederik Van Lierde (Mêende, 25 meie 1979) es ne West-Vlamsk'n triatleet die actief es sins 1997. Hy es hem lid van Leie Triatlon Team Latem (LTTL).
Seine
thumb|right|300px|Koarte van't Seine-bassin thumb|right|250px|D'ôofdbrounne van de Seine thumb|right|250px|De Seine by [[Rouen]] De Seine es e riviere van 776 kilomèiters lank die van't midd'n van Vrankryk noa 't nôordwestn strôomt tout in't Iengels Kanoal. De Seine lôopt deur de regio's Bourgogne-Franche-Comté ('t departement Côte-d'Or), Grand Est ('t departement Aube), Île-de-France (de departementn Seine-et-Marne, Essonne, Val-de-Marne, Parys, Hauts-de-Seine en Yvelines) en Normandië (de departementn Eure en Seine-Maritime).
Frederik Van Lierde
Palmares
2013
Seine
Brounne
De broun'n van de Seine lign o de westkantn van't Plateau van Langres, by de plekke Source-Seine o de nôordwestn van Dijon, ip 'n ôogte van apeupri 470 mèiters. De brounn'n zyn sedert 1864 eigndom van 't stee Parys. By de belangrykste dervan en ze 't joar derachter e kunstmoatige grotte gebouwd en ôok e bêeld gezet van e nimfe die de riviere moe vôorstell'n. Oundertusschn kykt 't stee Parys der nie ol te vet mêer noar omme, en es't wa verwoarlôosd.
Frederik Van Lierde
Palmares
2012
Seine
Brounne
In d'Oudeyd, in tydde van de Galliërs, wos ier en illigdom wa ze wel voaker iprichtn ip plekk'n woa da't woater uut de ground komt mè da ze da lyk iet mysterieus bezoagn. De godinne van de Seine noemdigd'n ze Sequana (wa loatr by de Romein'n ôok de Latynsche noame wierd van de riviere). Ze peid'n da 't woater van de brounne teffrente ziekt'n koestn geneez'n. Vandoar da ze vanolles offerd'n by de bronne, vele van die vôorwerpn ein ze loatr ipgegroavn en kun je nu bezichtign in't archeologisch museum van Dijon.
Frederik Van Lierde
Palmares
2011
2010
2009
Seine
Verlôop
De belangrykste zyrivier'n van de Seine zyn d'Aube (248 km), de Yonne (293 km), de Loing (166 km), d'Essonne (90 km), d'Orge (50 km), de Yerres (93,5 km), de Marne (525 km), d'Oise (302 km), d'Epte (100 km), d'Andelle (54 km) en d'Eure (225 km).
Frederik Van Lierde
Palmares
2008
2007
2006
2005
2004
2003
2002
2000
1998
1997
1368
1365 - 1366 - 1367 - 1368 - 1369 - 1370 - 1371 't Joar 1368 is 't 68e joar in de 14e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Peter Sarstedt
Peter Eardley Sarstedt (Delhi (Indië), 10 december 1941 - 8 januoari 2017) was e Britsche zanger-liedjesschryver. Je was e broere van de zangers Clive Sarstedt en Eden Kane (Richard Sarstedt).
Leevn en carrière
Sarstedt is geboorn in Indië, woa dan zyn ouders werktn vo 't Brits bestier van de kolonie van in dien tyd. In 1954 verhuusde de familie nor Iengeland.
Begun 1969 scoorde Peter Sarstedt e weireldhit mè 't liedje ''Where Do You Go To (My Lovely)? ''. 't Kwam numero 1 in vêertien landn. Andere liedjes van hem zyn Beirut, Take Off Your Clothes, I Am a Cathedral en Frozen Orange Juice.
Der kwam loater were interesse vo zyn muziek deurda Where do you go to my lovely in 2007 gebruukt wierd in de films Hotel Chevalier en The Darjeeling Limited van regisseur Wes Anderson. In 2012 kwam Highlights – the Demos uut, e compiloasje van liedjes. In 2013 is zyn latste album Restless Heart verscheenn. Zyn latste iptreedn was in 2010.
In 2013 kreegt ie progressieve supranucleaire parese (PSP), e degeneratieve ziekte. J'is gestorvn in 2017 an zyn 75 joar.
Pyrrhula
Pyrrhula is e geslacht van zangveugels uyt de familie van de vynkachtign (Fringillidae).
Nigeria
Siddert 12 december 1991 is Abuja den hoofdstad. Vodien was da den hoavnstad Lagos. Nigeria kwam den 1stn oktober 1960 ounofhankelyk van 't Verênigd Keunienkryk. Volgens de Verênigde Noaties leeft 70,8% van de bevolkienge in Nigeria ounder d' oarmoegrenze. thumb|left| Koarte van Nigeria
Steedn
Belangryke steedn neffest Abuja en Lagos zyn:
2018
2015 - 2016 - 2017 -  - 2019 - 2020 - 2021 't Joar 2018 is e geweun joar die begunt ip e moandag. 't Is 't 18e joar van 't 3e millennium en van d' 21e êeuwe volgenst de christelike joartellienge.
Gestorvn
thumb|Tante Terry (lienks) me Ke Riema
Jens Dendoncker
thumb|Jens Dendoncker in de studio van MNM Jens Dendoncker (Kortryk, 26 juli 1990) is e Vlamschen komiek.
Dendoncker kwam bekend in 2016, ton dat 'n Humo’s Comedy Cup won. 't Joar d'rop presenteerndege Hoe zal ik het zeggen? by VTM.
Centroal-Amerika
thumb|Liggienge van Centroal-Amerika Centroal-Amerika (Spoans: Centroamérica, Iengels: Central America) is e stroke land die Noord-Amerika en Zuud-Amerika mè mekoar verbiendt. 't Grenst an Mexico in 't noordn, Colombia in 't zuudoostn, de Caraïbische Zee in 't oostn en de Stilln Oceoan in 't westn.
't Gebied omvat zeevn landn: Belize, Guatemala, El Salvador, Honduras, Nicaragua, Costa Rica en Panama. thumb|left|Koarte van Centroal-Amerika
2019
2016 - 2017 - 2018 -  - 2020 - 2021 - 2022 't Joar 2019 is e geweun joar die begunt ip e diesndag in de Gregorioansche kalender. 't Is 't 19e joar van 't 3e millennium en van d' 21e êeuwe en 't tienste joar van 't decennium 2010-2019.
Spinus
Spinus is e geslacht van zangveugels uyt de familie van de vynkachtign (Fringillidae). Der zyn 20 soortn.
Calonne (Enegouwn)
Calonne (Caloen in wa odder Vlams) es 'n dorp en dêelgemêente van de Woalsche gemêente Antoing in de provinsje Enegouwn. 't Ligt o de nôordwestkantn van de gemêente, teegn 't schee'n mè 't stee Dôornik (mêer bepoald de dêelgemêente Saint-Maur, Chercq en Vaulx).
Calonne grenst vo de reste ôok an Antoing zelve en an d'and're Antoingse dêelgemêente Bruyelle. 't Wos vroeger e zelfstandige gemêente, totda 't by de gemêentelyke erindêelienge van 1977 by Antoing wierd gesmeetn.
O d'ôostkantn van de dêelgemêente lôopt de Schelde, 't center van't dorp ligt ip de lienkeroever. Calonne wordt deurkruust deur de N502 van Dôornik richtienge 't Fransche Sint-Amands an de Skarpe en Valencyn. thumb|left|200px|De Sint-Elôoikerke van Calonne
Bouwkundig erfgoed in Brieln
Lyste van bouwkundig erfgoed in Brieln:
Sutera
Sutera es en Italioansche gemêente in de provinsje Caltanissetta in de regio Sicilië.
Liggienge
Sutera ligt in't midd'n van Sicilië en grenst an de gemêentn Acquaviva Platani, Bompensiere, Campofranco, Casteltermini (in de provinsje Agrigento), Milena en Mussomeli.
't Center van't stadje bestoat uut drie wykn: Rabato, Rabatello en Giardinello en èit nog olsan oar middelêeuwsche inplantienge, ipbouwd an de voet en ip de lêegere flankn van de Montagna di San Paolino (die 820 mèiters ôoge es). 't Stadje wierd deur zyn sjiek uutzichte bezien lyk êen van de schôonste van Itoalië.
In tydde lag Sutera an de Magna Via Francigena, d'oude boane tusschn Palermo en Agrigento.
thumb|left|350px|Zicht ip Sutera