cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Unie van Utrecht
Deelnemers
De overeenkomste wos up 23 januoari oundertekend deur Holland, Zêeland, Utrecht en Groningn. Die protestantsche provincies reageerdn doamè up de Unie van Atrecht die e poar weekn idder deur en poar zudelikke provincies (de meeste liggn nu in Noord-Vrankryk en Wallonië) ofgeslootn wos en woarin dan ze zynder under steun an de Spoanschn keunienk dudelik makten.
Up 4 februoari oundertekende ook Gent et verdrag. In moarte sloot Friesland em an, en e groot deel van Gelre. In de zomer volgdn toun Amersfoort (deel van Utrecht), Yper, Antwerpn, Breda en Brussel. In februoari 1580 ook Lier, Brugge en et Brugsche Vrye. Nog loater, in april 1580, volgdn Zutphen en Overyssel.
Uutendelik slootn dizze provincies under an by et verdrag:
Omdat Vloandern en 'n èlt van Broabant bykan helegansn deur Spoansche troepn bezet woarn, trokkn ze zynder uut de unie were. De Verenigde Provincies bleevn achter de Unie van Utrecht nog osan et Spoansche besteur erkenn. De Unie zorgde voor e voddere polariserienge van de Nederlandsche provincies. In 1581 verkloardn ze under gezoamenlik ounofankelik mè de Plakkaat van Verlatinghe.
1778
1775 - 1776 - 1777 - 1778 - 1779 - 1800 - 1801 't Joar 1778 is 't 78e joar in de 18e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Friuli-Venezia Giulia
Friuli-Venezia Giulia es 'n ottonome regio in't nôordôostn van Itoalië mè en ippervlak van 7924,36 vierkante kilomèiters en mêer of e miljoen inweuners. D'n ôofdstad es Triëste.
Friuli-Venezia Giulia grenst in't nôord'n an den Ôostnrykschn dêelstoat Karinthië, in't ôostn an Slovenië en in't zuudwestn en westn an de regio Veneto. O de zuudkantn van Friuli-Venezia Giulia ligt d'n Golf van Venetië, e stik van d'Adrioatische Zêe.
Landschap
In't nôordn (meer bepoald in 't stik da teegn Ôostnryk ligt) es Friuli-Venezia Giulia vrêe bergachtig en liggn de bergn van de Karnische en de Julische Alpn. 't Gebied es toeristisch belangryk vo zyn wintersportplekkn en es ôok gekend by coureurs en wielertoeristn. D'n ôogstn top es de Jôf di Montasio (2754 mèiters). And're gekende bergn zyn de Monte Zoncolan en de Tarvisio.
't Midd'n en de zuudkantn van't binn'nland van de regio liggn in e loagvlakte mè ier en doa e pôote euvels. Ier liggn ôok steed'n lyk Udine, Pordenone en Palmanova. De ground ier es eignlyk nie zo hil goe vo te boern, mo deur vele an irrigoasje te doene, zyn der ier toch teffrente boereveldn.
De kuststreke kun je indêeln in twêe stikkn; An den westkant es de zêe nie diepe en eie zandstrand'n. Ier vindje ôok toeristische badploatsn en de laguun'n van Grado en Marano. An d'ôostkantn ligt d'n Golf van Triëste die dieper es en woar der mêer kliffn zyn langs de kuste. Hil o d'ôostkantn teegn de schreeve me Slovenië liggn ier de steedn Triëste en Muggia.
De twêe belangrykste riviern van Friuli-Venezia Giulia zyn de Tagliamento van 178 kilomèiters lank, die o de zuudkantn gedêeltelyk de schreeve vormt mè de regio Veneto, en de Soča ofte d'Isonzo van 138 kilomèiters lank die gedêeltelyk ip't schee'n mè Slovenië ligt.
Administratieve indêelienge
De regio Friuli-Venezia Giulia es ingedêeld in 4 provinsjes: thumb|260px|left| Provinsjes van Friuli-Venezia Giulia
Rudolf I (HRR)
Rudolf I of Rudolf van Habsburg, (Slot Limburg, Breisgau, 1 meie 1218 – Speyer, 15 juli 1291) was van 1239 groaf van Habsburg als Rudolf IV en van 1273 Rôoms-Duutsche keunienk als Rudolf I. Je was den êeste keunienk van 't Hillig Rôoms Ryk van 't Huus Habsburg.
Zyn rivoal Přemyslid Ottokar II, de keunienk van Boheemn van 't Huus Přemyslid, haad de krôone ook willn bemachtign, mo 't was uutendelik Rudolf die in Frankfurt ip 29 september 1273 verkoozn wierd. Zyn verkiezienge kwam achter e lang interregnum achter 'n dôod van keizer Frederik II van 't Huus Hohenstaufn in 1250.
Ôostnryk en Stiermarkn
Van os dat ie keunienk van Duutsland was, wilde Rudolf were orde scheppn in 't Ryk en Ôostnryk en Stiermarkn veroovern.
D'hertogdommn woarn al van in 1156 in bezit gewist van 't Huus Babenberg, moar in 1246 stierf de latstn Babenberger, Frederik II de Strydboarn, zounder jounges en da zorgde vor een ipvolgiengscrisis met e lang interregnum. De claimers woarn: Ottokar II ha d'hertogdommn kunn bemachtign deur te trouwn mè Margaretha van Babenberg, d'oudste zuster van Frederik II de Strydboarn.
Ip 26 ogustus 1278 vocht et Duuts leger, geleid deur Rudolf in alliansje me keunienk Ladislaus IV van Hongareye teegn et Boheems leger, geleid deur Ottokar II in de Slag van Marchfeld. De Slag endigde met et verlies van Boheemn en Ottokar sneuvelde. Rudolf kost d'hertogdommn Ôostnryk en Stiermarkn veroovern en je gaf ze in 1282 an zyn twi zeuns Albrecht I en Rudolf II.
't Hertogdom Ôostnryk blêef nog 640 joar ounder de Habsburgers.
Vrouwn en jounges
Rudolf trouwde in 1251 mè Gertrude van Hohenburg en in 1284 met Isabelle, dochter van hertog Hugo IV van Bourgondië. Met heur had ie gin jounges. Zyn jounges mè Gertrude:
Rudolf is begroavn in de dom van Speyer.
100 (getal)
100 (hoenderd) is 't nateurlik getal dat achter 99 komt en vo 101. De Romeinn schreevn C vo da getal, ofkortienge van Centum.
Ip andere gebiedn
100 is ook:
18 meie
18 meie is den 138stn dag van 't joar (139stn dag in e schrikkeljoar) in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 227 doagn toet 't ende van 't joar.
Papa Don't Preach
"Papa Don't Preach" is e liedje van Madonna en de tweide single van eur derde studio album True Blue (1986).
Papa Don't Preech is uutgebrocht in de zomer van 1986 en kwam op nummer 1 in de hitlystn van Amerika, Australië en Iengeland, woada 't ook et bestverkochte nummer van 't joar was. Et lied wier geschreven deur Brian Elliot.
Informoasje
"Papa Don't Preach" is e liedje met als spreker e tienermeisje da an eur pa vertelt da ze in verwachtieng is, en da ze van plan is voe 't kiend groot te briengn. Typisch voe Madonna kwaamt er wère controverse over et liedje, omda 't ounderwerp nogal taboe was. Ze kreeg kritiek omda ze abortus ofkeurt. Nooit et Madonna eur do etwa van angetrokkn.
Omda je in de videoclip de tieneroeders als twèè knappe, welstellende menschn ziet, en gin orme menschn, die ook tienerzwangerschappn meemaakn, kreeg ze lovende commentaarn omda ze abortus ofkeurt, moa kritiek omda ze tienermoeders zogezeid opemelde.
Diego Maradona
Diego Armando Maradona (Buenos Aires, 30 oktober 1960 - 25 november 2020) was ne foetboller uut Argentinië.
Papa Don't Preach
Informoasje
"Papa Don't Preach" trekt van geluud en structuur e bitje op Sam Harris' z'n liedje uut 1984, "Sugar Don't Bite". Ze is ton ook angeklaagd deur Donna Weiss en Bruce Roberts, de tekstschryvers.
Diego Maradona
Styf vele supporters vienn Maradona, tope mi Pelé, de besn die der bestoan et. E speelde ounder ander by Boca Juniors, FC Barcelona, SSC Napoli en FC Sevilla.
Papa Don't Preach
Informoasje
De vioolintro van 't liedje wier als sample gebruukt in eur "Confessions On A Dance Floor"-album in et liedje Let It Will Be.
Kelly Osbourne makte ook e cover van et liedje, voe eur zangcarrière te beginn'n.
Diego Maradona
Op 't WK van 1986 kwam 'n mè Argentinië weireldkampioen. De FIFA riep nem uut toet d'n besn van 't toernooj. En et oek twi kêers kampioen van Italie espeeld mi SSC Napoli, de club uut Noapels.
Nog bissen ze carrière pakte Maradona cocaïne en ander smeirlaprie. E wos ol an de mollige kant, mor at ’n stopte, wos ’n hêle tunnetje round. Loater perbeerde ’n em e bitje te erpakkn, onder meer as traineur van 't nationoal elftal en as ounder-vôrzitter van Boca Juniors, de club va zyn erte. De probleemn mie zien gezound'eid 'ielden pertang an en ip de 25e november 2020 storf 'n an 'n ertstilstand.
Bouwkundig erfgoed in Ôostduunkerke
Lyste van bouwkundig erfgoed in Ôostduunkerke:
1473
1470 - 1471 - 1472 - 1473 - 1474 - 1475 - 1476 't Joar 1473 is 't 73e joar in de 15e êeuwe volgenst de christelike joartellienge.
Gebeurtenissn
thumb|Hertog van Bourgondië [[Karel de Stoutn]]
Konrad I van Bourgondië
Konrad I van Bourgondië (of Konrad III), bygenoamd de Vredelievenden (Conrad le Pacifique in 't Frans), (ca. 925 - 19 oktober 993)  was de zeune van Rudolf II van Bourgondië en Bertha van Zwaabn. Je was e broere van Adelaide van Bourgondië, die getrouwd was met Otto I de Grôotn. Je wordt soms Konrad III genummerd achter Konrad I en Konrad II van Auxerre van 't Huus Welfn, de voader en grotvoader van Rudolf I van Bourgondië.
Zyn leevn
Zyn voader was den êeste keunienk van 't verênigd Bourgondië me Provence of 't keunienkryk Arles of Arelat. Achter zyn dôod volgde Konrad hem doar ip, mo je was nog te jounk vo te regeern. Hugo van Arles wilde doa van profiteern en je peisde van keunienk van Bourgondië te kunn wordn deur te trouwn me Konrad zyn moeder Bertha van Zwaabn. Moar in 938 kwam Otto de Grôotn van Duutsland no Bourgondië en je dwoung Hugo van were te kêern no zyn keunienkryk Italië. J'installeerde Konrad an zyn hof in Duutsland, je liet hem krôonn tout keunienk van Bourgondië en je liet hem trouwn me Mathilde van Vrankryk, dochter van zyn zuster Gerberga van Saksn en de Fransche keunienk Lodewyk IV van Overzêe.
Otto zelve trouwde me Konrad zyn zuster Adelaide en krêeg azo recht ip Italië omda ze weeuwe was van Lotharius II van Italië, de zeune van Hugo van Arles.
Konrad is begroavn in de kerke van Saint-Maurice in Vienne.
Vrouwn en jounges
Me zyn êeste vrouwe Adelaide had ie twi jounges: Je trouwde in 964 me Mathilde van Vrankryk, dochter van Lodewyk IV van Overzêe en Gerberga van Saksn. Z'haan vier jounges: Me zyn concubine Aldiud had ie e zeune:
Lodewyk, le Grand Dauphin
thumb| Lodewyk, le Grand Dauphin Lodewyk, le Grand Dauphin (Fontainebleau, 1 november 1661 - Meudon, 14 april 1711) was den oudste zeune van de Fransche keunienk Lodewyk XIV en van Maria-Theresia, dochter van Filips IV van Spanje.
By zyn geboorte haan ze vorspeld dat ‘n zeune van e keunienk, voader van e keunienk, mo nôoit zelve keunienk zou zyn, en dat is loater uutgekommn.
Je zette de Fransche Bourbon-familie vôort via de zeune van zyn oudste zeune Lodewyk (Lodewyk XV was zyn klêenzeune), en je begost de Spoansche Bourbon dynastie via zyn twidde zeune Filips van Anjou.
Lodewyk was den ênigste wettige zeune van Lodewyk XIV die nie in zyn kienderjoarn stierf, mo Lodewyk XIV overleefde zowel hem of zyn zeune Lodewyk, le Petit Dauphin, die dus olle twêe krôonprins woarn, mo gin ipvolger.
Zyn rolle binst de Spoansche Successieoorlog was toamelik grôot, omdat ‘n recht haad ip e stik van 't Spoans ryk van Karel II. Moar uutendelik kwam zyn zeune Filips keunienk van Spanje.
Vrouwe en joenges
Lodewyk trouwde in 1680 mè Maria Anna van Beiern. Z’haan drie zeuns: Zyn vrouwe stierf in 1690, en in 1695 ist ’n in den duuk getrouwd mè zyn maîtresse Marie Emilie Thérèse de Joly de Choin. Ze krêeg nie den titel Dauphine en z’haan gin joenges.
Lodewyk haad ook nog twi oenwettige dochters mè Françoise Pitel: Met ‘n andere maîtresse, Marie Anne Caumont de La Force, haad ‘n êen dochter:
Metal (muzik)
Metal is ton nog ne kê ounderverdêeld in verschillnde subgenres. Heavy metal is den odsten. G'et ton nog veel andere sôorten lik Black metal, Thrash metal, Power metal, Death metal...
De mjiste metalhead kuj mjistol erken an under zworte kljirn ( mjistal tshirts van de bekenste bands) en an under langk aar vo te kun headbangen.
884
881 - 882 - 883 - 884 - 885 - 886 - 887 't Joar 884 is 't 84e joar in de 9e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
1785
1782 - 1783 - 1784 - 1785 - 1786 - 1787 - 1788
Klinkers (festival)
thumb|right|Klienkers in 2005 Et Klinkers-festival, in 't West-Vlams Klienkers-festivol, is een festivol in de Brugse binnstad (mêestol ip de Burg), dad ol twolf joar deuregoat van 't ende van juli toet olverwege ogustus. Sedert een poar joar is Benenwerk ôok een oenderdêel van 't festivol en do ligt de nadruk ton ip dânsn. D'organisoatie is in andn van de stad Brugge zelve.
't Zyn mêestol nie de grôte namen die langskommn, mo 't is wel olsan ambiance deur de combinoatie van goeie muziek van verschillnde genres, zomerse temprateuren en een schittrend uniek istôrisch dècôr.
1581
1578 - 1579 - 1580 - 1581 - 1582 - 1583 - 1584 't Joar 1581 is 't 81e joar in de 16e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
624 v.Chr.
627 v.Chr. - 626 v.Chr. - 625 v.Chr. - 624 v.Chr. - 623 v.Chr. - 622 v.Chr. - 621 v.Chr. 't Joar 624 v.Chr. is e joar in de pre-julioansche Romeinsche kalender.
Vassenoare
Vassenoare (officieel:Varsenare) is een dorp in West-Vloandern en een dêelgemêente van Jabbeke. ‘t Ligt ten ôostn van Jabbeke, teegn Sint-Andries en Brugge stad. Vassenoare is vo ‘t êest officiëel vermeld in 1003, ton nog oender de name Fresnere. 't Er zyn der die beweren dat de name van 't Latyn fraxinaria zoe kommen, wat da esschebusch zoe willn zeggn, mo dadde en is nie zeker.
Vroeger was Vassenoare vorol een boeredorp, met een bitje goe poldergroend in de richtienge van Oetave en den Ostendsjche voart, mo vo de reste was 't vorol zandgroend die niet veel beter en was dan vo bussjchen, patatten en magere weeën. 't Sjchiet nie vele mê van over, wan vil van die boerhoven zien oendertussjchen verkoaveld en vul met villa's vor uutgeweek'n Bruggeliengen gezet.
Den coureur Johan Museeuw es geboorn in Vassenoare.
JIM
'n Dag van vandoage noemt de zendre geweun JIM. Want vroeger han ze nog et gedacht vo nog ne radiozender te moakn mè noame JIMfm. Dat hèit ton nie deure gegoan en ton kwam Q-music uut de busse. JIM stound vroeger vo Jounk, Interactif en Mêer.
Momentêel zyn de bekende gezichtn by JIM: Leki, Regi en Tiany Kiriloff. Ze dien ip de zendre vôoral lik VJ's. VJ stoat vo video jocky, deen die videoclips an mekoar klapt.
In oktober 2009 èit JIM tegoare me Q-music zyn eign hitliste gemakt, de TOP 40 Hitlist, woa dan ze de 40 mêest populaire en gedroaide liedjes verzoameln en rangschikn. Ze speeln de liste of ip JIM de vridag - en zundag achternoene en ip Q-music de zoaterdag-achternoene. De zender is ôok nog van plan vo een liste te moakn met de populairste clips van 't moment. De hitliste is intussn ol utgebreid met een belgische liste, een liste vo Dance-muzik, êne vo urban muzik (mêer amerikoanse muziek), een tiplist (de verwachte stijgers), een alternative liste (vo groepn die ni bie 't grôte publiek gekend zyn) en een archif. De hitlist kan compleet online groates belusterd wêrn.
Programma's
De zender makt nie zovee programma's mo hier wêrn de vôornoamste vernoemd:
Buutnlandse programma's
Ze zendn ôok nog wel wa buutnlandse programma's uut gelyk:
Verder droain ze mêestal over dag hitbox of live request woa dan ze vrêe populaire nummers van vroeger en nu droainn, of woa da je êen liedje (mè clip) kunn anvroagn.
Strip
E strip is e veroal gebrocht an d'and van tekenyngstjes. 't Is meestal gemakt deur e tekenoare en e veroaltjeschryver.
Historie
Strips zyn vre populair in België. Der zyn ton oak vele Vlamse en Woalse tekenoars die domee bezig zyn. J'et ze zowal in 't zwartwit of in kleur, in alle meugelike stylen. In Europa is 't begost bekend te wordn me Kuiftsje, den oervoader van den Europese strip. Doarachter zyn reeksen gekomn lik Nero, Suske en Wiske, Jommeke, De Rode Ridder, Kiekeboe. Ze verscheenn regelmoatig in de gazette, en gerochtn zo bekend by 't groate publiek. Doarachter zyn der oungelooflyk veel nieuwe soartn uutgekomn.
Tekenoars en scenaristn
Een van de bekenste Vlamse striptêkenoars is Willy Vandersteen, mo der zyn nog hèèl wa andre bekende noamen, lik Jef Nys, Marc Sleen, Hec Leemans, Morris,...
Reeksn
De Rode Ridder, Jommeke, Kiekeboe, Bakelandt, Nero, Suske en Wiske
Amerika: Casper en Hobbes
1509
1506 - 1507 - 1508 - 1509 - 1510 - 1511 - 1512 't Joar 1509 is 't 9e joar in de 16e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
1228
1225 - 1226 - 1227 - 1228 - 1229 - 1230 - 1231 't Joar 1228 is 't 28e joar in de 13e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
1611
1608 - 1609 - 1610 - 1611 - 1612 - 1613 - 1614 't Joar 1611 is 't 11e joar in de 17e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Bollène
't Typisch Provençoals stadje ligt ip 23 km ten nôordn van Orange mè zyn antiek theoater, ip 30 km van de Gorges de l'Ardèche, ip 40 km van Fontaine-de-Vaucluse en ip 50 km van Avignon. 't Is ip e hellienge gebouwd en 't kykt uut over 't Rhônedal. 't Grenst an de gemêentn Saint-Paul-Trois-Châteaux, Saint-Restitut, Suze-la-Rousse, Rochegude, Mondragon, Lamotte-du-Rhône, Lapalud en Pierrelatte.
Geschiedenisse
Vroeger was Bollène één van de rykste bezittiengn van de pausn van Avignon.
Vlaams Belang
Vlaams Belang is een Vlamsche polletieke party die bestoat sedert 14 november 2004. Z' is Vlams-nationalistisch en reks-conservatief.
Geschiedenisse
Vlaams Belang is de opvolger van 't Vlaams Blok. In 2004 woarn drie vzw's verboundn me 't Vlaams Blok angekloagd en verôordeeld voe racisme deur 't Hof van Cassoasje, de ogste rechtbank va België. De drie vzw's woarn: Doarip besloot de party van noame te verandern.
Tot in 2006 giengn de verkieziengsuutsloagen van't VB oltyd moa in stygende lyne. Vô de Gemêenteroadsverkiezingn 2006 krêeg Filip Dewinter en koude douche deur 'n uutslag van Patrick Janssens, moa ôok in de grôte steedn was't nie oltyd ne vettn.
Anno 2007 zien we veranderiengn in de winnoarsmentaliteit en stuuft et ol ne kêe in den top van 't VB. Me de nieuwe "Lyste Dedecker" ester ne nieuwn die komt vissen in dezelfdn vyver.
By de verkieziengn van 7 juni 2009 oalde de partie 15,28% van de stemmn voe 't Vlams Parlement en 15,88% voe d' Europeesche verkieziengn. Da wos e verlies van 8,86% en 7,28% vergeleekn met de vôorige Vlamsche en Europeesche parlementsverkieziengn van 't Vlams Blok.
By de federoale verkieziengen van 2010 gieng 't Vlaams Belang were achteruut. In de Koamer zakte de partie toet 12,3% van de stemmn, e verlies van 6,7%. Ze woarn vuuve van under 17 zetels kwyt. In de Senoat giengn ze 6,92% achteruut toet 12,28%. Doa woarn ze twêe van under vuuf zetels kwyt (voe de rechtstreeks verkoozn senateurs).
Oofdpuntn van 't programma
Sedert die verôordelienge probeert 't Vlaams Belang neur racistiese parleej e bitje in te perkn. Moa nie olle verkooznen sloagn doa even goed in. Dat is oek normoal: de arde kritiek op immigrantn is oek êen van de belangrykste reed'nen vowuk da 't Vlaams Belang goed scôort in de verkiezingn.
De Vlams Belangers zelve zeggn dikkers dan de 'traditionele' partyen ol vele van nunder standpuntn geweune overenoomn en. Objectif ezien is dat oek wel woa. E vôorbeeld: overtyd wos 't e schande om te zeggen "aanpassen, of werekêern na joen land" tegen e vrimdelieng. Moa nu durvn oek d'ander partyen dat ol te zeggn. Zelfs de partyen ol de lienkerkant zyn in de loop der joarn opeschoovn na 't centrum.
De kopstikkn
De nieuwn vôorzitter sedert ende 2014 es Tom Van Grieken die Gerolf Annemans ipvolgde. Annemans volgde in 2012 Bruno Valkeniers ip. Vôodien wos 't Frank Vanhecke, ipvolger van stichter Karel Dillen. Andere kopstikkn zyn Filip Dewinter, Filip De Man, Marijke Dillen, Barbara Pas en Anke Van dermeersch.
Zôwel Frank Vanhecke as Filip Dewinter zyn afkomstig van Brugge, moa 't centrum van de party en ulder activiteitn liggn in Antwerpen. In november 2009 gaf Frank Vanhecke zyn ountslag uut 't partybesteur van 't Vlaams Belang.
Poliesjezone
Een poliesjezone es ne nieuwn term die ountstoan es met de politie-ervormienge en betêkent e groeperienge van êen of mêer steedn en gemeentn die ounder êenzelfde bestuur van de lokoale politie stoan. An 't oofd van een poliesjezone stoat nen korpschef of zonechef. In West-Vloandern zyn d'er 19 zones:
SNES
SNES of Super Nintendo Entertainment System is ne spelcomputer van Nintendo. In Azië noemt 'n Super Famicom. SNES is in 1992 gelanceerd als ipvolger van de NES, met een 16-bit processor en betere graphics. Nintendo wos loat an vo een 16-bit-console te moakn, moa alik wost 'n de populairste console van zyne tyd, de grotste concurrent wos de Sega Mega Drive.
De ipvolger van SNES is Nintendo 64.
Bouwkundig erfgoed in Schore
Lyste van bouwkundig erfgoed in Schore:
Zandrakette
De Zandrakette (of Arabidopsis thaliana) es een plante van de familie van de kruusblommn.
Verspreidienge
Ôorsprounkelik koomn ze uut het Middellansche Zêegebied, moar oundertussn, keun je het kruud overol vindn. In België vind je het overol sterk verspreid, uutgenoomn langs de Moas en in de Ardenn. 't Groeit ip zunnige, oopn plekkn ip drôge oarme groundn, gelik dykn, veldn, duunn, meurn, oagn, bermn, tussn stroatstêenn,...
Belang
Oloewel dat het een anoniem bloemke es dat deur niemand erkend weird, eit et een immens belang in de moleculaire biologie. 't Wos noamelik de êeste plante woarda het genoom van gekend wos. In 1999 eit een Europees-Amerikoans-Japans consortium et genoom bepoald, voor België deen der minsn van de UGent-VIB an mee, ounder leidieng va Van Montagu. Arabidopsis es ton ôok nog olsan êen van de belangrykste modelorganismen van de planteweireld
993
990 - 991 - 992 - 993 - 994 - 995 - 996 't Joar 993 is 't 93e joar in de 10e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Bossuut
Bossuut of Bossuyt (Nederlands: Bossuit) is e dêelgemêente van Oavelgem en 't weunn nog gin 500 minsn. Bossuut grensd'an Elkyng, Moen, Outryve en over de Schelde an Henegouwn.
Beziensweirdigheedn
In Bossuut moundt de voart Bossuut-Kortryk uut in de Schelde. Die voart wordt gevuld me Scheldewoater dan ze ier omoagepompen. In 't oud pompstation is nu ounder andere ne toeristiesn dienst. Der is oak 't Kastêel van Bossuut.
Vlasachtign
De vlasachtign (Linaceae) zyn e familie van bedektzoadign in de orde Malpighiales. De bekendste sôorte is vlas (Linum usitatissimum). De vezels wordn gebruukt vo linn van te moak'n en 't zoad levert lynzoadolie.
De familie bestoat uut 250 sôort'n, verdêeld over 14 geslacht'n en omvat zowel kruudachtige of houtige plant'n.
Europa
thumb|Europa ten ipzichte van d' andre continentn Europa is êen van de weirelddêeln ip de weireld. De grenzn dervan zyn surtout cultureel en politiek bepoald. Geologisch gezien makt et t'ope met Azië dêel uut van Eurazië.
Europa is begrensd deur de Nôordelyke Yszêe in 't nôordn, 'n Atlantischn Oceoan in 't westn, de Middellansche Zêe in 't zuudn. D'ôostelyke grenze is nogol voag, mor in 't algemêen wordt 't Oeralgebergte en de Kaspische Zêe doavoe gebruukt.
Qua ippervlak is Europa 't twidde klinste weirelddêel, met oungeveer 10.390.000 vierkante kilometers, wa da 2,0% van d'ippervlakte van de weireld is. Allêen Oceanië is klinder. In Europa is d' Europese Unie de grotste politiekn entiteit.
Europa is ôok et mêest g'industrialiseerde continent van de weireld.
Arabidopsis
Arabidopsis is e geslacht van blommeplantn in de familie van de kruusblommign (Brassicaceae).
't Zyn klêene bloeinde plantn, die verwant zyn an kôoln (Brassica). Ze zyn van belang vo de weetnschap omdat de zandrakette (Arabidopsis thaliana) der dêel van uutmakt, êen van de modelorganismn vo de genetica en moleculaire biologie van plantn.
1960
1957 - 1958 - 1959 - 1960 - 1961 - 1962 - 1963 't Joar 1960 is 't 60e joar in de 20e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Gebeurtenissn
thumb| Prins Albert en prinsesse Paola van België, prinsesse Beatrix en keuniginne Juliana van [[Holland, keunienk Boudewyn van België  in 1960]]
500 v.Chr.
Gebeurtenissn
thumb| Koarte van den Ionischn ipstand en de Perzische oorloogn 500-479 v. Chr.
Coureur
E coureur es etwien die meidoet a de vélokoers.
Categorieën
De Koninklijke Belgische Wielerbound dêelt de coureurs volgens nunder leeftyd in in categorieën.
Coureurs die by de Elite ryen, kunn da doen mi of zounder contract.
A j' 30 zyt e gin prof, ku j' dus kiezn: oftwel bluuf je by d'amateurs, ofwel stap j'over na de Masters.
Gille van Dadizele
thumb| Replica van de grafstêen van Gille van Dadizele in de crypte van de basilieke van Deizel. Gille van Dadizele (Deizel, 1420 - 23 ogustus 1506) was abdis in Marquette (in d'omgevienge van Rysel, Frankryk). Ze was de tante van Ridder Jan van Dadizele.
In 2003 krêeg de paster van Deizel bericht dat archeoloogn ip e site in Marquette e grafstêen gevoundn han van e zekere Gille de Dadizele. Ze was van oadelikken ofkomst en de dochter van Jan (I) van Veerdeghem. Ze was klôosterzuster gewist en 22 joar abdis in d'abdye van Marquette (gesticht deur gravinne, Johanna van Constantinopel in 1228).
Ze kwam verzekers in 't meisjespensionoat van d'abdye terechte achter dat eur voader stierf in 1424 en eur moeder in 1426. Ze stoat in de boekhoudienge van d'abdye vermeld in 1464 tegoare met eur nichtje Katheline, de zuster van Ridder Jan. Ze droegn tegoare de kostn vo 't restaureern van de kapelle by d'abdye.
Den originele stêen van 't graf wordt bewoard in 't stadhuus van Marquette. E platselikke kunstnoare, Francis Ravau, makte e replica van de stêen.
Ip andriengn van Dadingisila, de heemkundige kring van Deizel, het de replica in 2005 e plekke gekreegn in de crypte van d' O.L.Vrouwebasilieke in Deizel dichte by de grafstêen van Ridder Jan.
Live to Tell
Live to Tell is e single van Madonna, utgebrocht in 1986. Et lied wier geschrev'n deur Madonna en Patrick Leonard.
Live to Tell was de titelsong van de film At Close Range, waarin da Madonna's toenmalige vint Sean Penn speelde. Live to Tell wier e nummer 1-hit in Amerika. In Iengeland wier et e nummer 2-hit. Live to Tell kwaam up et Madonna's album True Blue te ston, en later ook op twee van haar verzamelambums. 't Schient da et ook Madonna eur persoonl'ke favoriet is.
Live to Tell bezorgde Madonna vele lovende kritieken. De single wier gezien lyk eur eerste volwassen lied, en de zang wier beschouwd als beter dan ooit tevoren. Live to Tell was Madonna's vierde single binnen twèè jaar die verboenden was an en film. Et was de eerste samenwerking met Patrick Leonard, die loter één van Madonna's mèèst trouwe en geroemde partners zou worden.
Achtergroundinformatje
Vele critici en fans beschowen Live to Tell als een mijlpaal in Madonna eur carrière. Et was pas de tweede ballade die Madonna op single uutbrocht. In tegenstelling tot de eeste uitgebrochte ballade, Crazy for You, is Live to Tell gin liefdeslied. Et lied gaat over et opbrengen van kracht voe beest e moeil'ke situotje je verstand te gebruk'n. Dorom wordt et lied beschowd als Madonna's eeste 'serieuze' lied. Twientig joar achter de release is het nog assan één van Madonna's meest geliefde ballads en liedjes in het algemeen.
In 2006 kwaam 't lied weer vulop in de belangstellieng, achter dat er in vele landen controverse was ountstoan, deurda Madonna beest het opvoeren van et lied bij eur Confessions Tour aan en kruus hangt en e doornenkrans draagt. Up den achterground kuje beelden zyn van Aids-kienderen in Afrika en worden der teksten uut de biebel getoogd. In Duitsland en Italië wierd gedreigd met juridische stappen tegen et uptreden. Paus Benedictus XVI et zich ook uitgesproken tegen de show. Hierop wiertn deur het management van Madonna uutgenodigd voe no et concert te kom'n kiek'n. Jet da nie gedoan. In Nederland wild'n de SGP-jongeren de scène op voorand verbied'n bij de concertn up 3 en 4 september in de Amsterdam ArenA. Minister Donner van Olland zei loater datn niets tegen den opvoering van Live to Tell ku doen, mo wel negatief tegenover de scène stoat. Op 22 november 2006 et den Amerikoanse tv-zender NBC en concert van de Confessions Tour uitgezonden. De kruusiginsscène tijdens Live to Tell wierd echter niet getoogd. Tijdens et lied woren andere beelden te zien.
Videoclip
De videoclip van Live to Tell wier, juste lyk de film woar het de soundtrack van was, geregisseerd door James Foley. In de clip et Madonna blounde krull'n en draagt ze e lange jurk. Ze zit in 't dounker, afgewisseld met beelden uit de film At Close Range. Madonna zaagt er voe et eest in eur carrière volwassen uut, in tegenstelling toet eur èèrdere rebelse stijl. Et was de eeste van vele imagowisseliengen die Madonna deed, in beeld gebrocht deur e documentaire van MTV uit 1990.
De sfeer die de beelden van Madonna in et dounker in de videoclip uustraalt, komt overèèn met de achterligg'nde thema's, geheimen en je verstand ler'n te gebruik'n tijdens e moeilijke situatie, van Live to Tell. Uuteindel'k wèèt Madonna van de stoel weg te kom'n, en in e licht te gon stoan.
Busschn van d' ooglandn van Newfoundland
thumb|Liggienge van d' ekostreeke in [[Noord-Amerika.]] thumb|Liggienge van boreoale busschn in de [[Weireld|weirld.]] thumb|Bergn Long Range in ‘t Nasjonoal Park Gros Morne in westlik Newfoundland, gezien vanof de Vyvre Western Brook.
De busschn van d' ooglandn van Newfoundland, geleegn in Kanada, zyn 'n ekostreeke uut d' ekozôone Nearctis vôgnst de Weirld Nateur-Stichtienge (WWF). D' ippervlakte van d' ekostreeke besloa 1 631 692 êktoarn. Ze maakn dêel uut van 't bioom de boreoale busschn of de tajga.
Naftemoteur
thumb| Naftemoteur: Mercedes Een naftemoteur is e moteur die werkt deur de verbrandienge van nafte.
De mêeste naftemoteurs zyn pistongmoteurs, die volgens 't tweetakt- of viertaktprincipe werkn. Bykan al de naftemoteurs zyn miengselmoteurs. Ze kunn zounder vele anpassiengn werkn ip andere brandstoffn lik ethanol, woaterstoffe of LPG.
Busschn van d' ooglandn van Newfoundland
Beschryvienge
De busschn van die streeke liggn mêesta tusschn 300 en 700 meetrs boovn de zêespêegle. Ze zyn omriengd deur d' ekostreeke Boreoale busschn in ôostlik Kanada. De groend is gekenmerkt deur rechte, ruuwe Palaeozoiesche en Prekambriesche rotsn, in 't algemêen oenbegruujd of mê spleetn.
Kliemoat
De wientrs zyn koed en dr is veele snêew, en de zoomrs zyn fris. De streeke oentvangt joarliksch gemiddeld tusschn 1 000 en 1 400 millimeetrs neerslag.
Gemiddelde joarliksche temprateure: 4 °C; Spreidienge van de gemiddelde zoomre temprateure: 11,5 °C toe 12 °C; Spreidienge van de gemiddelde wientre temprateure: -3,5 °C to -4 °C.
Plantn en bêestn
thumb|Snêewschoe-oaze in de zoomre. thumb|Snêewschoe-oaze in de wientre. De streeke bevat boreoale busschn mê dwergvormn van zwarte sparre (Picea mariana) en boalsm-denne (Abies balsamea), dwerg-kalmia (Kalmia polifolia), en verschillnde sôortn mossn. Verschillnde gemienglde altydgroene en bladverlieznde struukn zyn te vienn in blootgestelde platsn.
De pool-oaze (Lepus arcticus) wordt in die streeke gevoenn. 't Is de zuudlikste grenze van undre leefgebied.
Andre sôortn die vôornkommn :
Beschermienge
De streeke wordt bedreigd deur e toenoame van oetkappery vo werk-oet en vo de pulp- en papier-nyvereid. Ip oogre liggiengn zyn dr mêesta bedreigiengn deur myne-uutboatienge en uutgroavienge van graniet. Andre bedreigiengn zyn teweegegebrocht deur de veele verplatsiengn mê terring-woagns, die in sommigte streekn e ploage zyn.
Gent-Wevelgem
thumb| Gent-Wevelgem 2014 Gent-Wevelgem es e koerse, ênerzeids voo sprinters (oat alles tôpegebleevn es ip de Kemmelberg) of voo ânvallers (oa ze weggerakt zyn ip de Kemmelberg). Noast de Kemmelberg als scherprechter, ei je ôok nog een lange tutte lâsn de kust. Omda ze van Ôost noa West ryn lâsn de kust, ein de coureurs mêestal teegnwind. Da leidt tot de typische woaiers, een twadde woar da de butenlanders minder an gewend zyn. 't Es ôok vrêe afmattend, en bepoalt doardeure de reste van de koerse. Den koers begost vroeger in Gent, van 2004 in Deinze, moa van 2020 startn ze in Yper. Den arrivée ligt in Wevelgem.
Gent-Wevelgem makt sins 2006 deel ut van de zogenoamde 'Pro-Tour', een soamenroapsel van wa da de belangrykste koersn van het joar zyn.
In 2010 is de koers verzet van de woensdag tussjen de Rounde van Vloandern en Parys-Roubaix noa de zundag vo de Rounde.
Sommigte West-Vloamingn ein de koers ol gewonn: Nico Mattan, Freddy Maertens, Briek Schotte,...
VT4
VT4 was ne Vlamse commerciële tv-zender die ip 1 februari 1995 startte. De zender is eigndom van 't zelste bedryf lik VIJFtv. De zender richt hem ip de mêer joungre volwassn en tieners. Nu ist VIER.
Geschienisse
Tot 2001 wa de zendre nie echt e succes mo vanof toun hèin ze begonn me hêel ander imago en han z'ôok een groater budget. Ze begonn direct me total andre en zelve nieuwe progamma's te moakn en uutzendn. In 2005 han z'een marktandêel van 6,4%.
Programma's
Hieronder een lyste mè de voornoamste programma's van de zender.
Omroepers en bekende minsn
Enigte ex-omroepers:
François Lambert
François Lambert ( 10 november 1938 - Brugge, 17 december 2004) wos e zoaknman die voerol bekend ekommn is als wielersponsor.
't Onverwachte succes
In 1988 woun de ploeg met Eddy Planckaert de Rounde van Vloandern, en me Dirk Demol Paris-Roubaix. Moa de strafstn stôot kwam in 1989 toen da Greg LeMond voe ADR 'n Tour de France won. Niemand adde da verwacht: ten êeste kwam LeMond were achter e jachtongeval, en ten twidde wos ADR eigentlik moa e klêen ploegsje zounder grôte Rounde-coureurs.
'n Oendergang
Lambert krêeg achter een ende miserie me de belastiengn, want ADR wos ni solvabel. D'r kwaamn oek e hêel dêel processn vo de Arbeidsrechtbank en de Correctioneeln, Lambert adde bevôorbeeld cheques uutegeevn zounder provisje. 't Gevolg wos da zyn wielerploeg hêlegans in makoar stuukte; ounder ander Greg LeMond adde e proces teegn nem anespann.
in't begin van zinn zakelik leevn et Lambert nog e tydege in meubels edoan. Toen dat 'n dôodgink wos 'n 66 joar.
929
926 - 927 - 928 - 929 - 930 - 931 - 932 't Joar 929 is 't 29e joar in de 10e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Gebeurtenissn
thumb|Paus Stefanus VII (VIII).
Bart Staes
thumb|Bart Staes Bart Staes (Yzegem, 7 ogustus 1958) is ne Vlamske politieker. J'i zyn politieke carrière begunn by de Volksunie. Sinds 1999 ist 'n Europarlementair by Groen!. Je weunt nu in Antwerpn.
Persôonlik leevn
Staes studeerde regentoat Nederlans-Ingels-Economie. Je wunde tot an 1985 in Yzegem. Je wos 't er actif in de KSA en je wa provincioal verantwôordelik by Natuur en Milieu KSJ. In 1985 est 'n getrouwd me Katrin en gingt 'n in Antwerpn weunn. Je zet em in vo de vredes- en milieubeweginge.
17 december
17 december is den 351stn dag van 't joar (352stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. Nog 14 doagn tout 't ende van 't joar.
Belspel
E belspel of a belspelleke es e spel ip den tv of radio waarby dan de kykers of luusteroars kunn beln of "essemmessen" me et antwoord ip a vroage vo azo e prys te winnen. De speelder betoalt vô zyn communicoaties, de TV en Radio krygen der ulder andêel van en kunn ip en goekôpe maniere programma's moaken met veel kykers, dus veel ipbryngsten van de recloame.
Omda vo iedere deelname betoald moe worn deur de speler, worn belspellekes gezien gelik e kansspel, en der worden allerhande eisen gesteld an de producse, zoals de aanwezigeid va nen deurwoarder (oewel dat te betwyfeln is of dien deurwoarder by olle spellekes der es) en 't maximum bedrag by winste van vyfduusd euro.
Ip die maniere verdienn TV-zenders vee geld, omda de ipbryngsten van te belln gedêeltelik voo zudder zyn. De belspellekes die in België uutgezondn worn, worn ipgenoomn in Amsterdam. Er zyn mensen die beweren dat er gefoefeld wirdt met de vroagen en antworden om het spel te rekken en dus mêer te loaten ipbryngen.
Woestyngrondel
De woestyngrondel (Chlamydogobius eremius) is e visje, da vorenkomt in Australië.
Belspel
Langzoamerand wirdt et erkend da veel belspeelders gokversloafden zyn en professionele ulpe nôdig ein. Vôor anno 2007 zyn der wetgevende initiatieven gepland om diene vorme van kansspel (en eventuele woekerwinsten en gefoefel) sterker te reglementeren.
Belspellekes worn utgezondn deur commerciële TV-zenders, in de nuchtend of 's nachts. In België vôorol deur
Woestyngrondel
Uutzicht
Da visje behoort by de grondels. Ze worden maximum 6 cm. De vintjes zien groter dan de wuvetjes en de vintjes krygn ook een schone blauw-gele plekke up under rugvinne.
In 't aquarium
De vissn èn olletjes nodig, want ze weunn doar in. 't Vintje van de menoage zorgt voe de bewakinge van 't hol en beschermt d'eitjes. D'eitjes wordn an 't plafong van dat olletje geplakt. Gezien da die visjes ut de woestyne in Australië komn, kunn ze grote temperateursverschillen overleven, zolange of dat die temperateure mo ni in ene ki vele zakt of stygt. Ze zyn vree brave, je ku ze tegore oedn me allesoorten vissen, mo ni me bodemvissen, om da ze doar under territorium èn. Z'èn gern ard water, met een hoge pH (van oungeveer 8).
Lieven Verstraete
Lieven Verstraete (Brugge, 19 oktober 1962) is e West-Vlamsche journalist en nieuwslezer by de VRT.
Carrière
Lieven Verstraete et d' interesse vo polletiek van z'n ouders meegekreegn. Je lêerde geschiedenisse in Gent. Je werkteg' êerst in e schoolbibliotheke en loater an de KU Leuven en by e verzekeriengsbedryf.
Ook by zyn overstap noa de televiezje in 1999 dêed ie Europa en loater kwam 't ie verslaggever van de Wetstroate. Vanof 2004 presenteerde Lieven Verstraete Het journaal en sedert september 2006 Terzake ip Canvas.
Palmanova
Palmanova (Palme in't Friulisch) es en Italioansche gemêente in de provinsje Udine in d'ottonome regio Friuli-Venezia Giulia. 't Ligt in't zuudôostn van de regio, ip apeupri 20 kilomèiters van Udine.
Palmanova es surtout gekend deur z'n fortifikoasjes in e bikkans perfekte sterrevorme die gebouwd es ounder de Venetioansche Republieke in 't joar 1593. In 2017 es't, tôope me d'and're Venetioansche vestiengswerkn in de streke, erkend gewist deur den Unesco lyk weirelderfgoed.
Liggienge
Palmanova grenst an de gemêentn Bagnaria Arsa, Bicinicco, Gonars, San Vito al Torre, Santa Maria la Longa, Trivignano Udinese en Visco. By de gemêente ôorn ôok nog de gehuchtn (frazioni) Ialmicco en Sottoselva.
thumb|left|250px|Boovnoanzichte van Palmanova
Liar
Noame
De noame komt van 't numer Liar van de Henry Rollins Band en z'en 't ekoozn omda 't over totetrekkery goat. De tekstn en doar ossan over egoan, over de moatschappy die je by 'n buk doet en over religieuze groeperiengn die menschn aar menschn loatn vermôordn in de noame va nundern god. Vaneigns giengn der oek numers over straight edge.
Geschiedenisse
Liar ountstound uut de asschn van Wheel Of Progress verre up 't zeste moment lik Congress. Tope met dienn groep zyn ze de groundleggers van de edgemetal (hardcore met thrash-, black- en deathmetalinvloedn en woavan dan de leedn straight edge woarn). Congress et dadde upegeevn achter êentige joarn (deur de gastn die dadde voun de mode dein), mo de gastn van Liar zyn ossan ezô ebleevn.
Nundern êestn CD wos uutebrocht in 1995 en noemde Falls of Torment. Ze shockeerdn ol rechtet deur nundern muziek ('t rôok nogol ferme no metal), mor oek deur 'n vorkant van nundern CD, die emakt wos deur 'n zestn die de vorkantn van de blackmetalgroepn Immortal en Marduk emakt adde. E masse hardcoreboeksjes noemdn 't kiezig en dadde wos wuk an ze wuldn en: aandacht en shockeern deur etwot aars te doen.
In 't joar derup gienkn ze voun 'n êeste kêe echt up tour, in en ottobuus tope me Congress e Blindfold. Oundertusschn an ze e nieuwn drummer Bert, die van Sektor kwam en zyn êestn uptreedn wos up Dragons Blaze, woa dan ze tope me Cradle of Filth speeldn.
In 2001 brochtn ze Liar's Hell uut, die van ol nunder ploatn 't mêeste slichtn kritiek krêeg. Doarachter dein ze nog e hêeln oop uptreedn, mo 't wos voun vele menschn dudelik da Liar nunder bestn tyd at adde.
Tout in 2005, toune an ze Murder Manifesto maktn, e ploate woamei da Liar bewêes dan ze were woarn en die indeliksche goeie kritiekn krêeg. 't Is uuteindelik wel nunder latste ploate ewist, want in 2006 schêedn ze dermei uut, achter dan ze oundermêer nog up Ieperfest espeeld en. Nundern latstn show wos in Yzegem.
September 2008 zin ze were twoope gekomn en nu spelen ze were shows.
Van de muzikantn zyn 'n zanger Hans en 'n bassist UxJx der van in 't begun by ewist.
Novembre 2019:
Liar é n paar joar stille gelegen, maar omda ulderen cd falls of torment 20 jaar es, gaan ze nog ne keer spelen in kortrijk op 23 novembre, tope mee sektor, dr goa ook nen boek zijn over den h8000.
Ze hebben al ne keer geoefend in deinze op 7 novembre 2019 in den café elpee aant statie. Onder de naam FALLS OF TORMENT.
liar 2019 was hans, joost, uj, bert en matthias
Coalitie
Een coaliesje of coalitie es een soamengoan van mêerdere polletieke partyen om an een absolute mêerderheid te koomn in een gemêente, provinsje, gewest of land. Soms noemn ze het wok geweunweg de mêerderheid. Het tegengestelde van een coalisje es de opposiesje.
In de nationoale regerienge van België est er momenteel een coalitie van Ecolo, CD&V, Open VLD, MR, PS, sp.a, Groen.
4 januoari
4 januoari is de 4dn dag van 't joar in de Gregorioansche kalender. Der volgn nog 361 doagn (362 doagn in e schrikkeljoar) toet 't ende van 't joar.
Alaska
thumb|270px|right|Alaska binn de VS
Alaska is êen van de stoatn van de Verênigde Stoatn van Amerika, die het 9 april 1867 gekocht het van Rusland. 't Is met overschot de grotste stoat in ippervlakte.
Alaska he nie veel inweuners, stroatn of spoorn en bestoat vo 't grotste dêel uut natuurgebiedn. D'economie van Alaska droait bykans hêel ip mynbouw en olie. Ôok vis is belangryk voun export.
Burgemêester
thumb|[[Patrick Moenaert me zyn burgemêestersjarpe bist d'Illig-Bloedprocessie (Paul Breyne reks van em)]] Nen burgemêester es et oofd van het gemêentebestuur van een Belgische gemêente. Ie wordt verkoozn ut de gemêenteroad, die om de zes joar verkoozn wordt in de Gemêenteroadsverkiezing'n. Ie wordt vôorgedroagn an de provinciegouverneur en officieel benoemd deur de keunienk. Ie zit de gemêenteroad vôorn, zorgt dat de gemêentelyke administroatie droait en es boas van de lokoale politie.
West-Vlamse burgemêesters
E poar van de burgemêesters van West-Vlamse steedn en gemêentn zyn of woarn:
Lijssenthoek
thumb|Graf van verpleegster Nellie Spindler ip Lijssenthoek Lijssenthoek is een Iengels kerkof in Poperienge (Boescheepseroute) uut 'n Êestn Weireldôorlog. 't Is ontworpn deur Reginald Blomfield en zyn ulparchitect Hutton. 't Leggen roend de 10.800 soldoatn begroavn, woavan bykan drievierde Iengelsche.
't Kerkof is ountstoan omdat er in 't geburte, sedert 1915, e veldospitoal wos, ênigte kilomeiters achter 't froent. Ol wie dôod goenk, wos doa ton begroavn. 't Ospitoal lei in de wêe va Remi Quaghebuer, e boer. Doarom noemde 't kerkof hêel in 't begun: Remy Cemetery.
Opmerkelik
thumb|left|Lijssenthoek Military Cemetery
Plakkaat van Verlatinghe
thumb|right|'t Eeste blad van et Plakkaat van Verlatinghe
De Plakkaat van Verlatinghe (ook wel Acte van Verlatinghe genoemd) wos d'officiële verkloarienge van en deel van de Zeventien Provinciën woarin dan ze zynder de Spoanschn keunienk Filips II nie ne mè erkendn lik hunder vorst. De verkloarienge wos up 26 juli 1581 in Den Haag oundertekend.
Gebiedn
In d'acte stoan de gebiedn upgesomd dan d'acte oundertekend hèn:
De meeste van die stoatn han hunder kort doavoorn verboundn in de Unie van Utrecht (1579).
Belang
Den tekst van de plakkoate hèt de loatere ounofhankelikheidsverkloariengn g'inspireerd van de Broabantsche Omwentelienge (1789-1790) van de Zudelikke Nederlandn, en van de Verenigde Stoatn van Amerika van 1776.
1877
1874 - 1875 - 1876 - 1877 - 1878 - 1879 - 1880 't Joar 1877 is 't 77e joar in de 19e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
16 meie
16 meie is den 136stn dag van 't joar (137stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. Nog 229 doagn toet 't ende van 't joar.
Wikipedia
thumb|Logo van Wikipedia thumb|Iprichtere [[:en:User:Jimbo Wales|Jimmy 'Jimbo' Wales]] Wikipedia is een project van de Wikimedia Foundation, nen vzw uut Florida. De Wikimedia Foundation eit verschillige projectn ounder eur vleirn woavan da Wikipedia 't gekendste is.
De bedoelinge is om in olle toaln ne vryen en neutroaln encyclopedie te schryvn die olleman êlegans vo nietn meugt gebruukn vo informoasje ip te zoekn, toe te voegn of te bewerkn.
De West-Vlamsche versie stoat ip vls.wikipedia.org en eit vo de moment  artikels. Den Iengelsn es de grotstn met mêer of 4.500.000 artikels. In zyn hêle zyn der mêer of 8.000.000 artikels in 250 verschillige toaln.
Den êestn Wikipedia, den Iengelsn, is ipgericht in 2001. De West-Vlamsche versie in 2006.
Kwaliteit
Een vergelykienge in september 2004 van den Duutsche Wikipedia en twêe andere gekende Duutsche encyclopedieën, Brockhaus en Encarta, viel in 't vôordêel van Wikipedia uut.
In december 2005 eit 't tydschrift Nature een ounderzoek gedoane woaruut bleek da je ip Wikipedia e bitje minder koste betrouwn dan ip de vrêe serieuzn en gekendn Encyclopædia Britannica. 't Gemiddeld oantal missn per artikel lag by Wikipedia ip viere, by Britannica ip drie. 't Ging over e redelik klêne selectie, moa de professionele redacteurs van Britannica woarn serieus in under gat gebeetn.
In 't olgemêen zyn der vele artikels die vrêe degelik zyn en andere die moa poverkes zyn. Bepoalde ounderwerpn krygn in Wikipedia ôok systemoatisch mêer oandacht lik techniek en IT - ounderwerpn lik Afrika en geschiedenisse minder. Vôorstanders zeggn ton were dat da ol tydelikke effectn zyn.
Caryophyllales
De Caryophyllales zyn een orde van de bedektzoadign of bloeinde plantn die de anjers, amarantn, bêetn, cactussn, yskruud en vele vlêeseetnde plantn omvat.
Indêlienge van de orde volgens 't APG III-systeim (2009):
Oarelbeke
Oarlbeke (officieel Nederlands: Harelbeke) es 'n stad en gemêente in de provincie West-Vloandern in België, beken lyk "Oarlbeke, de vurige stede". Der weunn appeprih 27.000 minsn.
Olgemêen
Olverwege peseerde êeuwe wos ter èt in Oarlbeke een grôte concentroatie van arbeiders en mètsneirs, surtoe in de wykn 't ôoste en 't Eilan. 'n êerlik moa ruw voakske, woa dan d'omliggende gemêentn ip nere kykn. tès et doamee dant'r èt vele klappn van "Oarlbeke, guntre woa dan de messetrèkkers weunn".
T'was ton ôok êen van de rwu gemêentn in de streke woa dat de sossn, mee Marc Bourry, an de mach woarn. Ol de socialistische bewegiengn woarn de moteur veu 'n bloeiend cultureel leven: meziek- en têkenacademie Peter Benoit, harmonie Vooruit en fotoclub Germinal als mêest bekende.
In Oarlbeke eej wok nog 't gehucht Stoasegem en de parochies Sint Salvator (centrum), Sint Rita en 't Eiland. Oarlbeke es gefusioneerd me twêe dêelgemêenten: Ulste en Boavekove.
Karel Barbierprys
De Karel Barbierprys is e literaire prys die sedert 1927 twêejoarliks toegekend wierd an e historische romang in 't Nederlands geschreevn over de Belgische geschiedenisse. De prys is gesticht deur dr. Karel Barbier en wierd toegekend deur de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde (KANTL) in Gent.