cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Weevrs'of
thumb|'t Weevrs'of, stroate en "fort". 't Weevrs'of is e stroate in Brugge. 't Weevrs'of êt in- en uutgank an 't Zunnekemêers. In de toegangspôorte istr 'n êrdenkiengsploate angebrocht, die d' êrrinnerienge aan Leon De Meulemeester iproept. An den achterkant loptr e voetgangersweg, die toegang gift nor e seerje garaazjeboxen en uutmoendt in den Ôostmêers.
Eirdbevienge
20e êeuwe
thumb|300px|Eirdbevienge van San Francisco, 1906
Weevrs'of
Geschiednisse
't Weevrs'of is êen van de vele "fortn" die in Brugge, in 't byzoendre in de 19ste êewe oentstoenn. Ip achtreliggnde persêeln, mê dikkers mor e hêel nowe verbiendingsweg mêt de stroate, wierdn seerjes uuzetjes, gebowd deur zogenoamde "uuzetjesmêkrs", die z' an de werkmenschn vereurdn.
Eirdbevienge
21e êeuwe
't Gemiddeld antol beviengn per joar volgens under magnitude:
Weevrs'of
Geschiednisse
In 't begun van de 19ste êewe stoendr ip die plekke e zjenievrestookery uutgeboat deur Louis Verstraete. Roend 1850 wierd 't e petattemeelfabrieke en wierdn dr 34 uuzetjes gebowd, woavan 16 in 't vroegre stookerygebow. In 1924 wierd 't beluuk angekocht deur de Burgerlikke Godsuuzn, loatr Kommiesje van Oopnboarn Oenderstand. In 1937 wierden d' uuzetjes verbowd en gemoderniezeerd, dankzy e legoat of testamentèère beschikkienge vanweege Leon De Meulemeester (1871 - 1933), een lid van de glyknoamige Brugsche browersfamielje.
Vo die ingeslootn uuzetjes beetre bereikboar te moakn, wierdn e poar doavan lanst de stroatkant ofgebrookn. Toe in 1870 krêegn d' uuzn e nuumroo lik de stroate-nuumroos van 't Zunnekemêers. Tonne gaf de gemêenteroad an 't beluuk de noame "Weevrs'of", iermee de noame bevestigende die de volksmoend dran a gegeevn. Weevrs'of kwam verzeekrs deurda in de 19ste êewe, oendre d' oarme menschn die in 't "fort" weundn, undre veele weevrs bevoenn, diedr ook tuus undre werk deejn.
In 1936-37 wierd boovn d' uuzn e weg angeleid die de verbiendienge makte tusschn 't Sint-Jans'ospietoal en de Minnewoatr-klienieke an de teegnwôordige Professor Dr. J. Sebrechtsstroate. Achtr 1980 wierd die verbiendiengsweg mindre gebruukt. In 1992 wierd y, mêt uutzoendrienge van 't schildrachtige viaduuk boovn 't Zunnekemêers, ofgebrookn. Begun van de joarn neegntig wierden d' uuzetjes van 't beluuk gemoderniezeerd en wierdn dr e poar in dezeifste styl bygebowd. 't gehêel krêeg 'n uutzicht da te verglykn is mê d' oede godsuuzn-beluukn.
Wim Ruska
Carrière
Binst zyn judocarrière won Ruska twêe olympische titels, twêe weireldtitels (1967 in Salt Lake City en 1971 in Ludwigshafen), zeevn Europeesche titels en je kwam mêerdere kêers Hollands kampioen.
1276
1273 - 1274 - 1275 - 1276 - 1277 - 1278 - 1279 't Joar 1276 is 't 76e joar in de 13e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
Wim Ruska
Carrière
Oundanks de vele successn die Wim Ruska geboekt hèt, woarounder d' Olympische Zomerspeeln 1972 in München, hèt hy hiervôorn nôois echte erkennienge gekreegn. Da kwam deur de bloedige Palestynschn anslag binst de speeln ip d' Israëlische delegoasje die de speeln hèn overschoaduwd. De sportboundn hèn ôok amper hunder apprecioasje getoogd an Wim Ruska, zodat hy hierdeure dikwyls buutn de pryzn viel, lik ounder andere de Fanny Blankers Koen Trofee en Sportman van 't joar. Achter die Speeln van München endigbe Ruska zyn actieve carrière en je kwam boundscoach van Holland.
Lac
thumb|Lac van Genève E lac of meer is e woatermassa die omgeevn is deur land. By de meiste lacs wordt woater an- en ofgevoerd deur riviern. E growt meer zoender directe verbyndynge met en oceoan, lyk de Kaspische Zeie en de Dooie Zeie, wordt ook e binnzeie genoemd en bevat over 't algemein zeiwoater.
E woater die in en hof of e park is angeleid wordt e vyver genoemd. thumb|left|Lac in [[De Goavers]]
Laurierachtign
De laurierachtign (Lauraceae) zyn e familie van bedektzoadign in de orde Laurales. De familie bestoat weireldwyd uut e stik of drieduusd sôort'n, verdêeld over 50 geslacht'n.
Ze groein over 't algemêen in warme en tropische gebied'n, surtout in Zuudôost-Azië en Zuud-Amerika. De mêeste zyn aromatische groenbluuvnde boomn of struuk'n.
Outem (Koomn-Woastn)
Outem (officiële noame in't Frans en Nederlands: Houthem) es 'n dorp in de provinsje Henegouwn. 't Is e prochie van de gemêente Koomn-Woastn, ip apeupri drie kilomèiters anden nôordkant van't center van Koomn.
D'oudste vermeldienge van Outem es in't joar 1105. Byst den Êestn Weireldoorloge wierd Outem illegansn platgesmeetn. By de toalntellienge van 1947 wos 83% van de bevolkienge Franstoalig en in 1963 gienk Outem van West-Vloandern oovr na de provinsje Henegouwn. Tout 1977 wos Outem e zelfstandige gemêente. thumb|left|D'Ouze-Lieve-Vrouwe-Assumpsjekerke van Outem
Hendrik IV (HRR)
Hendrik IV (Goslar, 11 november 1050 - Luuk, 7 ogustus 1106) was Rôomsche keunienk van 1053 tout 1087, keunienk van Arles van 1056 tout 1105, keunienk van Italië van 1080 tout 1093 en keizer van 't Hillig Rôoms Ryk van 1084 tout an zyn gedwoungn trôonsofstand in 1105. Je was de derde keizer van 't Salisch Huus.
Hendrik IV was den oudste zeune van keizer Hendrik III en Agnes van Poitou. End 1053, an zyn drie joar, wierd ie ols Hendrik VIII benoemd tout hertog van Beiern. Os zyn voader in 1056 stierf, kwam zyn moeder zyn regente. In 1065 kwamt ie mêerderjoarig volgns de wettn van dien tyd en kost ie zelfstandig regeern.
Binst zyn regerienge krêeg Hendrik IV te moakn met de investiteurestryd met et pausdom en verschillige burgeroorloogn vo zyn trône in Italië en Duutsland. Je veroverde Rome in 1084, je verdrêef paus Gregorius, en je liet e nieuwn paus benoemn (teegnpaus Clemens III). Clemens krôonde Hendrik ip 31 moarte 1084 tout keizer.
Zyn zeune Konrad, die van 1087 Rôoms-Duutsche keunienk was, rebelleerde teegn hem en binst e byêenkomste in Mainz, in april of meie 1098, liet Hendrik hem ofzettn. Zyn joungere broere Hendrik V wierd in zyn plekke verkoozn tout keunienk.
In 1105 kwam Hendrik V ook in ipstand teegn zyn voader. Hendrik IV most ofstand doen en je wierd gevangn gezet. Je kost ountsnappn noa Luuk, woa dat ie in 1106 gestorvn is. J'is begroavn in den dom van Speyer.
Vrouwn en jounges
Hendrik IV trouwde in 1066 me Bertha van Savoye (†1087). Under jounges: Je trouwde in 1089 met Eupraxia van Kiev.
Hoekse en Kabbeljowse ruuzjes
De Hoekse en Kabbeljowse ruuzjes (Nederlands: Hoekse en Kabeljauwse twisten) deurdn 140 joar, van 1350 tout 1490. Ze kwoamn vôort uut e conflict in 't Groafschap Holland tusschn de eedeln en de steedn.
De ruuzjes woarn begost round de erfipvolgienge in 1345, achter 'n dôod van Willem van Avesnes (groaf Willem IV van Holland en Zêeland, ook groaf Willem II van Henegouwn). Zyn zuster Margaretha II van Avesnes, die getrouwd was met Lodewyk den Beier, de keizer van ‘t Hillig Rôoms Ryk, ha vorloopig de regerienge overgepakt omda z'heur zeune Willem, die de wettign ipvolger was, nog te jounk vound. De roadsheern van Willem woarn doa nie mee akkôord en ze begostn Willem ip te zettn teegn z'n moeder. thumb|100px| 't Woapn van Beiern D'anhangers van Margaretha wierdn Hoekn genoemd (van ’t Middelnederlands hoec - vishoak). Heur teegnstanders han de noame Kabbeljow. Van woa da die noame kwam zyn ze nie zeker, mo 't zou kunn omda 't woapn van Beiern trekt ip de schubbn van e vis.
D'êeste gevechtn wierdn in 't voordêel van d'anhangers van Willem V beslist en Margaretha dêed in 1354 ofstand. In 1389 wierd ie ipgevolgd deur z'n joungere broere Albrecht van Beiern.
't Was Albrecht van Beiern die zorgde vo de loatere êenmoakienge van de Nederlandn deur de dubbeln trouw van z'n jounges. Ze trouwdn in 1385 met de zeune en dochter van den hertog van Bourgondië, Filips de Stoutn en Margaretha van Male. Z'n dochter Margaretha van Beieren-Straubing trouwde me Jan zounder Vrees, en z'n zeune Willem II van Beieren-Straubing (Willem VI van Holland en Zêeland en Willem IV van Henegouwn) me Margaretha van Bourgondië, d’ouders van Jacoba van Beiern.
Jacoba volgdeg' heur voader ip achter z'n dôod in 1417. Mor heur voader had ook nog en joungere broere, Jan van Beiern, de prins-bisschop van Luuk, die e grôte rolle gespeeld hèt in de Hoekse en Kabbeljowse ruuzjes. Je stelde z'n kandidateure en je krêegt de steun van de Roomse keunienk Sigismund, die minder invloed wilde van de Bourgondische hertoogn. Jacoba, gesteund deur heur moeder Margaretha van Bourgondië, zocht steun by Jan zounder Vrees, den hertog van Bourgondië en broere van Margaretha.
Deur de stryd tusschn Jacoba van Beiern (Hoeks) en heur nounkel Jan van Beiern (Kabbeljows) begost er e nieuwe fase in de Hoekse en Kabbeljowse ruuzjes.
In 1425 wierd Jan van Beiern vergiftigd deur z'n teegnstanders en in 1433 most Jacoba Henegouwn, Holland en Zêeland ofstoan an Filips de Goein. Ze was z'n nichte. Zyn voader en heur moeder woarn broere en zuster.
Hêel de regeerperiode van 't Beiers en 't Bourgondisch Huus blêevn de ruuzjes vôort deurn. De latste escaloasje van 't conflict was in 1482 on de Hoekn under verzettegn teegn de benoemienge van Maximiliaan van Ôostnryk. In plekke van Maximiliaan koozn ze Frans van Brederode ols under leider. Frans kost in 1489 Rotterdam veroovern en je probeerde ook de steedn Delft, Gouda en Schiedam in te pakkn, wa dat hem nie gelukt is. Z'hen hem gevangn gepakt en nie vele loater ist 'n in 1490 gestorvn. Da was 't ende van de Hoekse en Kabbeljowse ruuzjes.
Sint-Maria-Kapel
Sint-Maria-Kapel of Sint-Mariakapelle (Frans: Sainte-Marie-Cappel, Nederlands: Sint-Mariakappel) es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern in't Houtland. 't Grenst an de gemêentn Terdegem, Sint-Silvester-Kapel, Oundegem en Kassel. In Sint-Maria-Kapel ligt de brounne van de Penebeke.
In Sint-Maria-Kapel stoat de Église Notre-Dame en vroegr stound er ôok et kapelleke van Maria uut et begun van de neegntiende êeuwe, mo da wierd gedemonteerd in 1990 vo den anleg van d'ôogesneleydslynne tusschn Rysel en Kales.
Terdegem
Toponymie
't Dorptjen wierd vo nen êeste kêe vermeld in 950, derachter zyn der nog verschillige versies vo de noame dervan gattesteerd:
Bezienswoardigeedn
Terdegem es van uutzichte en karakter nog vrêe Vlams. In 2015 es de gemêente nog vuufdes gewist in de verkiezienge van favoriete plekke van Vrankryk in't televizje-programma Le Village préféré des Français. Lokoale beziensweirdigeedn zyn:
1349
1346 - 1347 - 1348 - 1349 - 1350 - 1351 - 1352 't Joar 1349 is 't 49e joar in de 14e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge. thumb|Flagellantnprocesje in Dôornik thumb|Joodnprogrom in Stroatsburg
Overyssel
Overyssel (officieel: Overijssel, Nedersaksisch: Oaveriessel) is e provinsje in 't ôostn van Holland met 1.166.000 inweuners (2021) ip een totoal ippervlak van 3.421 km². De riviere den Yssel vormt in 't zuudwestn vo 't grotste dêel de nateurlikke grenze mè Gelderland. Overyssel grenst in 't nôordn an Drenthe, in 't nôordôostn an Nedersaksn, in 't zuudôostn an Nôordreyn-Westfalen, in 't zuudn en 't zuudwestn an de provinsje Gelderland, in 't uterste westn an Flevoland en in 't nôordwestn an Friesland. D'n hoofdstad is Zwolle. In de provinsje wordt er e Nedersaksisch dialect geklapt.
Gemêentn
Overyssel is ipgedêeld in 25 gemêentn sinds 2005. De gemêentn met hunder officiële noame zyn:
links|thumb|Koarte van Overyssel
Isabella Scherer
Isabella Medeiros Scherer (Florianópolis, 17 februoari 1996) is een Brazilioansche actrice.
1343
1340 - 1341 - 1342 - 1343 - 1344 - 1345 - 1346 't Joar 1343 is 't 43e joar in de 14e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Kaspische Zêe
thumb|Liggynge van de Kaspische Zeie De Kaspische Zeie is e lac mè zeiwoater die omsloot'n is deur land. Mè zyn ippervlak van 371.000 km² is da 't grotste meer ter weireld. Vanwege die grotte en 't zoet woater wordt 't ook e zeie genoemd.
't Ligt tusschn Europa en Azië, ten oowst'n van de Kaukasus, te west'n van de steppe van Centroal-Azië, te zuyd'n van de vruchtboare vlaktes van Zuyd-Rusland in Oowst-Europa, en te noord'n van 't bergachtig Iroans plateau van West-Azië. 't Wordt begrensd deur Kazachstan, Rusland, Azerbeidzjan, Iran en Turkmenistan.
't Zoetgehalte is 1,2%, oengeveer e derde van 't gemiddelde zeiwoater. Der is gèen uytstroomnd woater uyt de Kaspische Zeie, dus is 't en endoreïsche bassing ofte gesloot'n bassing. De belangrykste riviern die zoewt woater anvoern zyn de Wolga, de Oeral, de Terek en de Koera. thumb|left|De Kaspische Zeie in [[Baku (Azerbeidzjan)]]
Hendrik Conscience
thumb| Hendrik Conscience in 1870 Hendrik Conscience (Antwerpn, 3 december 1812 - Elsene, 10 september 1883) was e Vlamsche schryver. Zyn historische romang De Leeuw van Vlaenderen makte van hem de belangrykste verteegnwoordiger van de Vlamsche romantiek. Deur 't grôot succes van da werk verdiende Conscience den titel "De man die zijn volk leerde lezen".
Gember
Gember is e specerye met e krudige, scherpe smoake. Gember komt van de wortelstok van de gemberplante Zingiber officinale, familie van de gemberachtigen.
Hendrik Conscience
Hendrik Conscience wierd in 1812 in Antwerpn geboorn. Zyn voader was ofkomstig van Besançon in Vrankryk, zyn moeder was van Brecht in de Kempn. By hunder thuys wierd er Frans geklapt, moa Conscience koos al gauwe vo 't Vlams. Achter zyn schooltyd wierd 'n oenderwyzer ip verschillige plekken in België.
Gember
Ofkomste
De gemberplante is e mêerjoarige struuk die ofkomstig is uut Zuud-en Middn-Azië. Den dag van vandoage wordt de plante gekwikt in Indië, Indonesië, China, Japan, Austroalië, Zuud-Amerika en Nigeria.
Hendrik Conscience
By 't begun van de Belgischn Ipstand teegn keunink Willem I van de Nederlandn in 1830, sloot Conscience hem an by de rebellen en an zyn zeevntien joar kwam-t 'n vrywilliger. Achter zyn tyd in 't Belgisch leger begost Consciences literaire carrière echt. In 1837 kwam zyn êerstn historische romang uyt: In 't wonderjaer 1566. Zyn echte deurbroake volgde by 't verschynen van De leeuw van Vlaenderen in 1838. De romang goat over de grôte overwinninge van de Vloamingn ip de Fransche by de Guldenspôrenslag oender leidinge van Robrecht van Béthune, bygenoamd ‘de Lêeuw van Vloandern’. 't Boek hè sterk bygedreegn toet de Vlamsche bewustwordinge in de 19e êeuwe en de groei van de Vlamsche Beweginge.
Gember
Kenmerkn
De gemberplante is e rietachtige plante die mêer of e meter hoge kan wordn. ’t Is e plante me lange, smalle bloarn en e blommeknop woa dat er blommetjes uutkommn die gilwe-rôod zyn of wit. De wortelstok is ’t dêel van de plante die vo kruud gebruukt wordt. Die wortelstok wordt ook wel een hand genoemd omdat ’n d’r uutziet lik een ipgezwolln hand me misvormde viengers. thumb|left| Gemberwortel
Hendrik Conscience
Vanof de joarn 1840 schrêef Conscience moatschappelike romangs, lik Wat eene moeder lijden kan (1843), Het Geluk van Rijk te zijn (1855) en Bavo en Lieveken (1865). Je schrêef ook Kempense dorpsverhoaln, lik De Loteling (1850) en Baes Gansendonck (1850) en ook oa Het Goudland (1862) en memoires.
By d' inhuldiginge van zyn standbeeld in Antwerpn, den 13n augustus 1883 kost 'n der nie by zyn wegens ziekte. Je stierf ip 10 september 1883. Ip zyn begroavinge liet Peter Benoit de "Treur- en Triomfzang" ("Conscience-cantate") uytvoern. Loater wierd 't grafmonument van Conscience overgebrocht noa 't Schoonselhof in Antwerpn.
Gember
Geschiedenisse
Gember wordt al duzendn joarn in China en Indië gebruukt vo zyn geneeskundige eignschappn. De Chineesche filosoof Confucius zoudt al in 500 v.Chr. zyn eetn gekruud hen me gember. Volgens de mythologie zoudt doageliks gebruuk van gember garant stoan vor e lank leevn. De gemberplante was ook gekend ten tyde van d’Oude Griekn en Romeinn. Tusschn de tienste en de viftienste êeuwe wierd gember deur d’Arabieren in Europa g’introduceerd.
Geneeskunde
Gemberthee en gemberboadn wordn in de Aziatische alternatieve geneeskunde angeroadn by reuma, spierpyne en koudes. Gember verhoogt de gouste vo t’eetn, verbetert de verteirienge en helpt by moagkrampn.
Toepassienge
Gember wordt gebruukt in currygerechtn, ’t past styf goed by geveugelte en lamsvlêes, moar ook by vis en zêevruchtn. Gemoaln gember wordt ook gebruukt in zoetekoeke, speculoasje, ryspap en fruutsala.
1332
1329 - 1330 - 1331 - 1332 - 1333 - 1334 - 1335 't Joar 1332 is 't 32e joar in de 14e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Woastn (België)
Woastn (Frans: Warneton, Nederlands: Waasten) es 'n dorp in de provinsje Henegouwn en es e prochie van de gemêente Koomn-Woastn. Langsn de zuudkant van Neerwoastn lôopt de Leie die der de grenze vormt me Vrankryk. Anden oovrkant van de Leie ligt 't Fransche Zuud-Woastn. In Woastn mound'n der twêe beekn uut in de Leie: de Douve en de Warnave. Der liggn nog êenigte klêendere gehuchtjes in Woastn lyk Le Gheer, de Pont-Rouge en Le Touquet. In 1963 gienk Neerwoastn by de vastleggienge van de toalgrenze oovr van West-Vloandern na de provinsje Henegouwn. Tout 1977 wos't e zelfstandige gemêente.
Bosporus
thumb|right|250px|De Bosporus getrokkn vanuut e satteliete thumb|right|250px|Zicht ip d'n Bosporus en de Fatih Sultan Mehmetbrugge vanip 't Kastêel van Roemelië in Istanboel De Bosporus (Turks: İstanbul Boğazı, Grieks: Βόσπορος) es 'n zêestroate tusschn Europa en Klêen-Azië, o de nôordwestkantn van Turkeye. De zêestroate es 'n ounderdêel van de verbindienge tusschn de Zwortn Zêe en de Middellandsche Zêe, en scheedt 't Europeesche van't Azioatische stik van Turkeye. In't zuud'n lôopt de stroate oover in de Zêe van Marmara, in't nôord'n komt de Bosporus uut in de Zworte Zêe. O weerskantn van't zuud'n van de Bosporus ligt 't stee Istanboel.
De Bosporus es apeupri 32 kilomèiters lank. De brêedte dervan verschilt ol mè de plekke en es ip zyn smolst mo 698 mèiters. 't Diepste punt es 124 mèiters diepe.
Noame
De noame Bosporus dateert ol van d'oudeyd en komt uut et Grieks (Βόσπορος) en duudt up e plekke woar runders 't woater kunn'n oovrsteekn (Bous es't Grieks vo koeie). D'oude Griekn legd'n e verband mè de mythe van de nimfe Io die deur Zeus in e koebêeste wierd veranderd en die ier de zêestroate zo zyn oovrgestookn. De betêekenisse van de plekke es ezo dezelfde lyk dedie van plekken lyk Ruddervoorde, Coevorden of Oxford die in tydde oovrsteekplekkn woarn vo runders. Da de Bosporus effectif ôok echt iervo wierd gebruukt es vrêe te betwyfeln, mè da de zêestroate te brêed en te diepe es vo mè koebêestn oovr te steekn.
In tydde noemdigd'n ze de plekke oltemets ôok wel de Thracische Bosporus (wa verwyst noa de landstreke Thracië) vo nie te verwarr'n mè de Stroate van Kertsj, die in d'n oud'n tyd ôok wel de Kimmerische Bosporus wierd enoemd. In de Griekse mythologie wos de Bosporus ôok wel gekend lyk "de zworte rotsn" woar da Jason mè zyn Argonautn deure moestn voarn richtienge Kolchis.
D'uudige Turkse noame es İstanbul Boğazı, wa geweune "stroate van Istanboel" wilt zeggn.
Viervoeters
De viervoewters of Tetrapoda (Oedgrieks: τετρα- "vier" en πούς "voewt") zyn beist'n mè vier ledemoat'n, e superklasse van de gewerveld'n. Ze wierd'n traditioneel oenderverdeild in vier groep'n: amfibieën, reptieln, veugels en zoogbeist'n.
D' eiste tetrapood'n woarn surtout in 't woater leevnde organismn. Moderne amfibieën leevn eist lyk visachtige dikkoptjes en loater leevn ze deils ip 't land en deils in 't woater. Sommigte tetrapood'n, lyk de slangn, hèn hunder ledemoat'n verloorn deur d' evoluusje.
Cladistische classificoasje:
Neerwoastn
Bezienswoardigeedn
thumb|left|De Sint-Martinuskerke
David Woodard
thumb| David Woodard in 2020 David Woodard (geboorn ip 6 april 1964 in Santa Barbara, Californië) is e Amerikaansche orkest dirigent en e postmoderne schriever, jis tie e afstammelinge van prominente Amerikaansche koloniale families.
Woodard stoat ook bekend vo ze werk me Nueva Germania, e feministische/vegetarische utopische nederzettinge in Paraguay. Ze boek van Duutsche correspondentie, Five Years, tope geschreven me de Zwitsersche romanschriever Christian Kracht, beschrieft t'één en tander van 't humanitaire werk daze doar en verricht.
Verwyziengn
<References/>
Marcel Buysse
Marcel Buysse (eigntlik Buyze) (Wontergem, 11 november 1889 - Gent, 3 oktober 1939) was e Vlamsche coureur. Je was prof van 1909 tout 1926. In 1912 endigde Buyze ip de vierde plekke in de Tour de France en 't joar doarip wont hy hem zes ritt'n. J' is surtout bekend gerakt os winnoare van de twidde ediesje van de Rounde van Vloandern in 1914. Je kwam uut e coureursfamilie. Je was de broere van de coureurs Lucien, Cyriel en Jules, de voader van Albert en Norbert en de nounkel van Marcel en Lucien Buyze.
Resultoatn
1909 1910 1912 1913 1914 1919 1920 1921 1922 1924
Marco van Basten
Marcel (Marco) van Basten (Utrecht, 31 oktober 1964) is 'n Hollandschn ex-profvoetboller. Je was spitsspeler. Sinds juli 2015 is van Basten assistent van boendscoach Danny Blind by 't Hollands voetbolelftal.
Carrière
Van Basten wordt weireldwyd erkend ols êen van de beste voetbollers oller tydn. De vôormoalign anvaller wierd geroemd vo zyn bolvastheid, techniek, tactische klasse en maniere van ofroendienge. Hy makte binst zyn actieve carrière ols speler surtout furore by Ajax en AC Milan. In Amsterdamschn dienst won de spits oender andere drie landstitels en den Europacup II. In 1987 namt hy ofscheid van 't Hollands publiek en hy zette zyn carrière vôort in Itoalië by AC Milan. Doa speeldet hy e rolle by 't winn van ênigte grôte pryzn, woaroender twi kêers den Europacup I en twi weireldbekers.
Titels
Met Ajax:
Met AC Milan:
Kobbe
De kobbn (Araneae) zyn de gekendste orde uut de klasse kobbeachtign (Arachnida). 't Zyn geleedpôotign woavan dat er à peu près 50.000 sôortn beschreevn zyn. Over hêel de weireld leevn d'r kobbn uutgezounderd in de zeie. Zêekobbn zyn verwant an kobbeachtign moa 't zyn gin kobbn.
Marco van Basten
Titels
Met 't Hollands elftal:
Dardanelln
thumb|right|250px|Liggienge van de Dardanelln thumb|right|250px|Koarte van de Dardanelln thumb|right|250px|Zicht ip de Dardanellen vanip Gallipoli De Dardanelln ofte de Hellespont (Turks: Çanakkale Boğazı, Grieks: Δαρδανέλλια) es e zêestroate tusschn Europa en Klêen-Azië, o de nôordwestkantn van Turkeye. De zêestroate es 'n underdêel van de verbindinge tusschn de Zwarte Zêe en de Middellandsche Zêe, en schiedt 't Europeesche van't Azioatische stik van Turkeye. In't nôordôostn lôopt de stroate ôver in de Zêe van Marmara, in't zuudwestn komm'n de Dardanelln ut in d'Egeïsche Zêe.
Erkegem an de Leie
Erkegem an de Leie (Frans: Erquinghem-Lys, Nederlands: Erkegem aan de Leie) es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern, mêer bepoald in Rysels-Vloandern. 't Grenst an de gemêentn Niepkerke, Ermentiers, Ermentiers-Kapelle, Bois-Grenier, Vloerbeke, Sailly an de Leie en Steenwerk. Erkegem ligt in't Leiedal, teegn de schreve me 't departement Nauw van Kales. In tydde lag Erkegem ip't schee'n tusschn Romoans-Vloandern en Artesië.
Beziensweirdigeedn
thumb|left|'t Staduus van Erkegem an de Leie
Dardanelln
De Dardanelln zyn apeupret 65 kilomèiters lank. De brêedte dervan verschilt ol mè de plekke, tusschn 1,2 en 6 kilomèiter. Gemiddeld es de zêestroate 55 mèiters diepe; 't Diepste punt ligt by 't smolste gedêelte van de Dardanelln by de plekke Çanakkale en e 103 mèiters diepe. O de noordwestkantn van de zêestroate lig et schiereyland Gallipoli (ip't Europeesche stik).
Noame
De benoamienge Hellespont komt van de noame dat de zêestroate ad in d'oudeyd, ton de Griekn ze Hellēspontos noemdigd'n, wa "zêe van Helle' wilt zeggn. Die noame komt van de prinsesse Helle ut de Griekse mythologie die bist da zè tôope mè oar broere Phrixus ip 'n goudn'n ramsbok ôver de zêestroate vloog, dervan tuumelde en zo in't woater verdrunk.
De noame Dardanelln komt ôorsprounkelyk van de noame Stroate van de Dardanelln en es van vele loater. Die noame zou verwyzn noar de twêe kastêeln die an de twêe kantn van de zêestroate stound'n vo ze te bewoakn en de Dardanell'n werd'n enoemd. Die noame komt ton zelve were van Dardanos, e plekke die in d'oudeyd an d' Hellespont lag, mo nu nie mêe bestoat.
D'uudige Turkse noame Çanakkale Boğazı, wa "stroate van Çanakkale" wilt zeggn, verwyst noa de plekke Çanakkale ip d'n Azioatischn kant van de zêestroate.
Geschiedenisse
De Dardanelln ofte d' Hellespont es ol van verre in d'Oudeyd vrêed belangrik gewist as e voarroute tusschn de Zwortn Zêe en de Middellandsche Zêe en ooversteekplekke tusschn Europa en Oazië. Ozowel vo de commerce of vo militaire doelend'n wos't interessant vo controlle t'en ôver de zêestroate. In d'oudeyd lag de stad Troje, die gekend es van de legendoarische vertelsels van Homeros, an de zuudelykn toegank van d' Hellespont. 't es ton historisch juuster van te zeggn da de Trojoansche Ôorloge tusschn de Griekn en de Trojoan'n nietn van doen adde mè d'ountvoerienge van Helena lyk da Homeros 't vertelt, mo datta geweune wa vo de plekke te kunn'n annexeern.
Hendrik V (HRR)
Hendrik V (1081 of 1086 - Utrecht, 23 meie 1125) was de latste keunienk en keizer van 't Salisch Huus. Je was de joungste zeune van keizer Hendrik IV en Bertha van Savoye.
Kobbe
Anatomie
Kobbn en gin antennes lik insectn moa wel pedipalpn of kort palpn, beweeglikke anhangsels an de mounddêeln met e tastfunctie. By de vintjes speeln z'ook e rolle lik secundair geslachtsorgoan.
Ip 't kopborststik hen de kobbn 3×2 of 4×2 oogn. Z'hen twi cheliceern of gifkoakn, die hol zyn en woamee dan ze verteirende sappn kunn inspeitn by prooibêestn en dikwils ook vergif. By vele kobbn wordn de cheliceern ook gebruukt vo mee te knabbeln. Sommigte kobbn zuugn under prooi hêlegans uut woadeure dat er allêne moa vel overbluuft.
In 't achterlyf liggn 't herte, de loungn, 't grotste dêel van 't verteiriengskanoal en d'orgoann vo de vôortplantienge.
Levenswyze
Vele kobbn moakn by de jacht gebruuk van e kobbenette. Kobbn zyn zounder uutzounderienge vlêeseters en roofbêestn die levende prooin vangn. De mêeste sôortn bluuvn klêene en leevn van insectn, moa grottere sôortn pakkn ook klêene knoagbêestn, veugels en reptieln.
De vôortplantienge gebeurt via eiers, die dikwils in een eicocon wordn ofgezet mor ook soms meegedreegn wordn deur 't wuuvetje. Soms wordt 't vintje achter de poarienge ipg'eetn deur 't wuuvetje. Uut d'eiers kommn d'r klêene post-embryo's, die mor achter d'êeste vervellienge ip klêene kobbetjes trekkn. Ze moetn nog verschillige kis vervelln vo dan ze volwassn zyn.
Froidmont
Froidmont es 'n dorp en dêelgemêente van 't stee Dôornik in de provinsje Enegouwn. 't Ligt o de zuudwestkantn van Dôornik zelve, teeg'n 't schee'n mè de gemêente Rumes (an Rumes zelve en de dêelgemêente Taintignies), juuste o de westkant van d'oude boane richtienge Dowoai. Froidmont grenst vo de reste ôok an d'and're Dôorniksche dêelgemêentn Esplechin, Marquain, Orcq en Willemeau.
Froidmont wos vroeger e zelfstandige gemêente, totda 't by de gemêentelyke erindêelienge van 1977 by de gemêente Dôornik wierd gesmeetn.
thumb|left|200px|De Sint-Piatuskerke van Froidmont
Hendrik V (HRR)
Je was keunienk van Italië van 1098, Rôomsche keunienk van 1099, keunienk van Arles van 1105 en keizer van 't Hillig Rôoms Ryk van 1111 tout an zyn dôod.
Je trouwde in 1114 in Mainz me Mathilde van Iengeland, e dochter van de keunienk van Iengeland Hendrik Beauclerc.
Je stierf zounder wettegn erfgenoam en je wierd ipgevolgd deur een van zyn polletieke vyandn, Lotharius II van 't Huus Supplinburg.
1387
1384 - 1385 - 1386 - 1387 - 1388 - 1389 - 1390 't Joar 1387 is 't 87e joar in de 14e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Charles II van Navarra
Charles II van Navarra, bygenoamd de Slichtn, (Frãns: Charles le Mauvais) (Évreux, 10 oktober 1332 - Pamplona, 1 januoari 1387) was keunienk van Navarra van 1349 tout 1387 en groaf van Évreux van 1343 tout 1387. Zyn verschrikkelykn dôod, woaby dat ie leevnd verbrandde, wierd anzien als e straffe van God.
Charles was den oudste zeune van Philippe van Évreux en Joanna II van Navarra. Neffest et keunienkryk Navarra an de Pyreneen erfdegt ie ook veel bezittiengn van zyn ouders in 't nôordn van Vrankryk. Van zyn voader surtout in Normandië: Évreux, Mortain, stikkn van Vexin en Cotentin. Van zyn moeder: Champagne en Brie.
Je speeldeg e grôote rolle binst den Hounderdjoarign Oorloge van Iengeland teegn Vrankryk (1337-1453), die begost was achter da Charles IV van Vrankryk gestorvn was zounder mannelikkn ipvolger.
Den Iengelsche keunienk Edward III claimde de Frãnsche krôone omda zyn moeder Isabelle een dochter was van de Philippe IV le Bel. Mo Charles II kost ook ansproake moakn, want zowel an de kant van zyn moeder of an de kant van zyn voader haad ie Frãns keunienklyk bloed. Zyn moeder was de dochter van Louis X van Vrankryk en zyn voader was e klêenzeune van Philippe III van Vrankryk. Uutendelyk kostn z'et nie hoaln van et Huus Valois. Charles II spande tegoare met Edward III van Iengeland en je wierd een ende vaste gezet deur keunienk Jean II van Vrankryk.
In 1361 kêerdegt ie were noa Navarra.
Vrouwe en jounges
Charles II trouwde in februoari 1352 me Jeanne van Valois, dochter van keunienk Jean II en Bonne van Luxemburg. Under jounges:
Sibylle van Anjou
In 1123 trouwde ze mè Willem Clito, die van 1127 tout 1128 groaf van Vloandern was, en je krêeg Maine mee. ’t Was e zeune van hertog Robert Curthose van Normandië. Mor under huwelik wierd al in 1124 g’annuleerd ip ground van bloedverwantschap deur paus Honorius II, in ipdracht van Willems nounkel Hendrik I van Iengeland. Heur voader Fulco verzetteg hem der teegn en je gaf nie toe, tout da Honorius hem excommuniceerde en ’n interdict (straffe van de katholieke kerke) over Anjou platste. Fulco dêed ofstand van Anjou en zyn zeune Godfried V kwam in zyn plekke.
Sint-Silvester-Kapel
Sint-Silvester-Kapel of Sint-Silvesterkapelle (Frans: Saint-Sylvestre-Cappel, Nederlands: Sint-Silvesterkappel) es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern in't Houtland. 't Grenst an de gemêentn Terdegem, Eke, Koaster, Oundegem en Sint-Mariakapelle.
Sibylle van Anjou
Sibylle vertrok tegoare met heur voader no ‘t Hillig land. Heur moeder, Ermengarde van Maine, was in 1126 gestorvn. In 1129 trouwdeg heur voader doa mè d’erfgenoame van ’t keunienkryk Jeruzalem, Melisende van Jeruzalem, en in 1131 kwamt ie zelve keunienk van Jeruzalem.
In 1139 trouwde Sibylle mè Diederik van den Elzas, die doar ip zyn êeste reize no ’t Hillig land was, en ze kêerdn tegoare were no Vloandern.
Sint-Silvester-Kapel
De gemêente ligt langs 't vroegere tracé vande Romeinsche heirboane tusschn Kassel en Koaster. In de vuuftiende êeuwe noemdigde 't dorptje nog Hillewaertscappel. D'uudige noame wierd angenoomn round 't joar 1538. In Sint-Silvester-Kapel stoat de Sent-Andrékerke uut 1892, ipgebouwd in neogothischn styl.
Sibylle van Anjou
Ot heur vint den twidde ki vertrok no ’t Hillig land mè den Twidde Kruustocht, blêef Sibylle, die in verwachtienge was, in Vloandern en ze was regente over ‘t Groafschap Vloandern. Boudewyn IV, groaf van Henegouwn wilde profiteern van de situoasje deur Vloandern an te volln, mo Sibylle sloeg hard were en liet Henegouwn plundern. Boudewyn, ip zyn toer, dêe ’t zelfste met Artesië. Den aartsbisschop van Reims most tusschn kommn en ’t vredesverdrag wierd getêeknd. O Diederik were kêerde in 1149 hèt ’n Boudewyn gewrookn.
Sint-Silvester-Kapel
thumb|left|De kerke van Sint-Silvester-Kapel by nachte
Sibylle van Anjou
In 1159 is Diederik weregekêerd no Vloandern, mo Sibylle wilde nie mi mee. Zy wilde doa bluuvn vor in ’t klôoster van St. Lazarus te goan in Bethanië, woa da ze in 1165 gestorvn is.
Under jounges woarn:
Ralachtign
Ralachtign (Rallidae) vormn e familie van veugels uut de orde kroanveugelachtign (Gruiformes).
Forges (België)
Ip 't groendgebied van Forges ligt d' Abdeye Notre-Dame de Scourmont, woar da 't bier Chimay gebrouwn wordt. thumb|left|500px|Zicht ip Forges
Ralachtign
Ralachtign zyn klêene toet middelgrôte veugels tusschn 12 en 63 cm grôot en ze leevn zowel ip land of ip 't woater. Ze zyn mêestal bruun, grysde of zwart van kleur. Sommigte sôortn hèn e vorhoofdploate boovn under bek, rôod by 't woaterhoentje en wit by de meerkoet.
Taxonomie
De geslachtn in de familie zyn:
97
94 - 95 - 96 - 97 - 98 - 99 - 100 't Joar 97 was e geweun joar die begost ip e zundag in de Julioansche kalender. thumb|Marcus Ulpius Trajanus
Philadelphia
Philadelphia is e stad in de stoat Pennsylvania ip de rechteroever van de riviere Delaware in 't oostn van de Verenigde Stoatn. 't Is de grotste stad van Pennsylvania en de zesde stad van de Verenigde Stoatn. In de volksmoend stoat de plekke ook bekend lyk Philly. Andere bynoamn van de stad zyn The City of Brotherly Love, Quaker City en The Big Scrapple.
De stad wierd in 1681 gesticht deur de quaker William Penn en speelde e belangryke rolle in de vroege geschiedenisse van de Verenigde Stoatn.
AFC Ajax
Amsterdamsche Football Club "Ajax" (ofgekort AFC Ajax) of geweune Ajax, is e foetbolploeg uut Amsterdam die voun 't moment in d' Hollandsche Eredivisie speelt.
De ploeg is ountstoan up 18 moarte 1900 en is êen van de drie traditionele topclubs in Holland. Sinds d' uprichtienge van d' Eredivisie speelt Ajax vanof 't begun toet nu toe in die hôogste divisie. Ajax is 33 kêers kampioen van Holland gekommn. Up de UEFA-ranglyste van de beste clubs in Europa stoat AFC Ajax anno 2015 up de 25ste plekke met 64.129 puntn.
Jan Denuwelaere
thumb|right|Jan Denuwelaere in 2009 byst de cross in Ardôoie Jan Denuwelaere (Poperienge, 9 april 1988) es ne West-Vlamsche cyclocrosser die nu in Woestn weunt.
Je wos tot 2007 motocrosser mo sinsn september 2010 rydt ie cyclocross by de profs by 't Style & Concept Team. J'es surtout bekend in Vloandern vo zyn oovrwinnienge in de bpost bank-veldrit in Essen, toendat 'm de winste kreeg achter da Zdeněk Štybar em byst de sprint in de drangekkns a gereedn.
1850
1847 - 1848 - 1849 - 1850 - 1851 - 1852 - 1853 't Joar 1850 is 't 50e joar in de 19e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Oudgrieks
Oedgrieks is e verzoamelnoame vo de dialect'n die in 't oede Griek'nland en d' antieke weireld gebruykt wierd'n roend de 9ste eiwe vo Christus toet de 6e eiwe achter Christus.
't Literair Attisch dialect uyt de 5e en 4e eiwe vo Christus, de toale van Sophocles, Plato en Demosthenes, wordt anzien lyk de norm vo 't klassiek Oedgrieks. Andere dialect'n zyn 't Ionisch, Dorisch, Aiolisch en 't Arkadisch-Cyprisch.
City of Westminster
De City of Westminster is e district (borough) in Lond'n die e grôot stik van 't centroal gebied van Grôot-Lond'n besloat, woarounder 't grotste dêel van de wyk West End of London. 't Ligt an de westkant van d' oude City of London, ten ôostn van 't district Kensington and Chelsea en de zuudelyke grenze is de riviere den Thems.
Buutn e dêel grôte parkn en oopn ruumte, is 't district styf dichte bevolkt. Vele beziensweirdigheed'n die g'associeerd wordn mè Lond'n zyn in 't district te viend'n lyk St. James's Palace, Buckingham Palace, de Palace of Westminster en 10 Downing Street. thumb|left| Palace of Westminster
Hawaï
thumb|Hawaï in de [[Stiln Oceoan]] thumb|Zicht ip Honolulu Hawaï of Hawaii is een eilandngroep in 't Polynesisch deel van de Stiln Oceoan en één van de stoatn van de Verenigde Stoatn. D' eilandn zyn allemolle van vulkanischn oorsproeng en lign oengeveer 3.200 km van 't Amerikoans vasteland. In de 19e eeuwe was Hawaï e zelfstandig keunynkryk en in 1959 kwam 't de viftigste stoat van de Verenigde Stoatn. De bynoame is The Aloha State en den hoofdstad is Honolulu. De stoat Hawaï bestoat uyt 137 vulkanische eilandn, de meeste kleene en oenbeweund, waarvan de belangrykste den Hawaïoanschn archipel vormn. D' acht belangrykste eilandn, van noordwest noa zuydoost, zyn Ni'ihau, Kaua'i, O'ahu, Moloka'i, Lāna'i, Kaho'olawe, Maui en 't grotste eiland Hawai'i, vanwoar dat de noame van de stoat komt.
Historie
Hawaï wordt sedert ca. 400 beweund deur Polynesiërs, woarschynlyk ofkomstig van de Marquesaseilandn. Loatere groepn zoun roend 1100 uyt de streke van Tahiti gekomn zyn. 't Woarn styf goeie zeevoarders, die grote zeilkano's gebruyktn. D' eilandn met hunder bevolkynge bleevn eeuwnlank g'isoleerd van de reste van de weireld. Alhoewel da 't goe meugelyk is dan de Spanjoardn d' eilanden al gezien hèn in de 16e eeuwe, is James Cook den officieeln Europeeschn oentdekker in 1778, binst zyn derde weireldreize.
Kristus-Keunienk
thumb|Liggienge van de wyk Kristus-Keunienk Kristus-Keunienk is e weunwyk in 't noôrdwestn van 't historisch center van Brugge. Kristus-Keunienk grenst an de stadsrienk van Brugge in 't oôstn, an den Ostensche Voart in 't noôrdn, d' industriezone Waggelwoater in 't westn en de Bevrydiengsloane in 't zuudn. De wyk telt roend de 4.500 inweuners. thumb|left|Café du Gaz, Scheepsdaleloane
Hawaï
Historie
Hawaï kwam in 1810 e verenigd, internationaal erkend keunynkryk en bleef oenofhankelyk toet dan westersche commerçantn de monarchie in 1893 omverrewierpn. Doarip volgde d' annexoasje deur de VS in 1898. De Japaneeschn anval ip Pearl Harbor (ip 't eiland O'ahu), de 7stn december 1941, betrok de Verenigde Stoatn in de Twèede Weireldoorloge.
Toale
Hawaïoans is e toale uyt de Polynesischn tak van d' Austronesische toalfamilie. 't Schrift bestoend nog nie vo dan de missionoarisen ankwoamn en wierd deur hunder oentwikkeld tusschn 1820 en 1826. Doarvoorn wierd de Hawaïoansche geschiedenisse deureverteld via legendes, dikwyls met hulpe van zang en dans (hoela). In de periode van 1830 toet 1950 is 't gebruyk van Hawaïoans ols moedertoale styf achteruytgegoan en wordt er surtout Yngels gesprookn. Toch hèt de toale de latste joarn were meer belangstellynge gekreegn.
1711
1708 - 1709 - 1710 - 1711 - 1712 - 1713 - 1714 't Joar 1711 is 't 11e joar in de 18e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
1125
1122 - 1123 - 1124 - 1125 - 1126 - 1127 - 1128 't Joar 1125 is 't 25e joar in de 12e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
66
63 - 64 - 65 - 66 - 67 - 68 - 69 't Joar 66 was e geweun joar die begost ip e woensdag in de Julioansche kalender. thumb| De Romeinsche keizer Nero zendt Vespasianus met e leger vo de Joodsn ipstand nere te sloan
Ekostelsl
thumb|Koroalriffn zyn e hêel produktief zêe-ekostelsl. 'n Ekostelsl of ekosystêem is e gemêenschap van leevnde organism (plantn, bêesten en mikroobn) tegoare mê de nieleevende komponentn van undre omgeevienge (diengn lik lucht, woatre en mineroale groend), die ip mekoar inwerkn in e systêem. Die leevnde (biotiesche) en leevnlôoze (abiotiesche) komponentn zyn bekêekn lik mê mekoar verboenn deur kriengloopn van voedsl-elementn en energiestroomn. Omda ekostelsls bepoald zyn deur 't netwerk van interaksjes tusschn organism, en tusschn organismn en under oemgeevienge, kunn ze van glyk wukke ofmeetienge zyn moa geweunlik bezettn ze wêlbepoalde beperkte ruumtn (aa zegn sommigte weetnschapprs ook da de hêele eirde êen ekostelsl is).
Energie, woatre, stikstof en groendmineroaln zyn andre essentiêele nieleevnde komponentn van 'n ekostelsl. De energie die deur ekostelsls stroomt is ip d' êeste plekke van de zunne ofkomstig. In 't algemêen komt ze 't systêem binn lanst de fotosynthese, e proces da ook koolstoffe uut d' dampkrieng aalt. Deur plantn t' eetn en deur mekoar ip t' eetn, speeln bêestn e belangryke rolle in de beweegienge van stoffe en energie deur 't systêem. Ziedre beïnvloedn ook d' oeveeleid van plant- en mikroobe-biomassa die anweezig is. Deur dôo orgoaniesche stoffe of te breekn maakn de "ofbreekers" koolstoffe vry vo de dampkrieng en vergemakklikn ze de voediengsstofn-kriengloop deur stofn die ipgesloan zyn in de dôo biomassa omme zetn in e vorm die direct kan gebruukt wordn deur plantn en mikroobn.
Ekostelsls wordn gestierd zowêl deur uutwendige lik deur inwendige faktôorn. Uutwendige faktôorn lik 't klimoat, 't moedregestêente die de groend vormn en topografie, kontroleern de boovnbow van 'n ekostelsl en de maniere woarip de diengn werkn drin, moa zyn zeive nie beïnvloed deur 't ekostelsl. Andre uutwendige faktôorn zyn tyd en meuglikke biota ('t gehêel van ol de leevnde weezns). Ekostelsls zyn dynoamiesche êeneedn - oenveranderlik, ze wordn blôotgesteld an periodieke verstôoriengn en zyn altyd bizzig mê 't êrstelln van e poar vroegre verstôoriengn. Ekostelsls in glykoardige omgeeviengn in verschillnde dêeln van d' eirde kunn hêel verschillnde kenmerkn ên simple  omdan ze verschillnde sôortn ên. 't Invoern van vrimde sôortn (ekzootn) ka beslissnde verschuuviengn teweege bringn in de werkienge van 'n ekostelsl. Inwendige faktôorn kontroleern nie allêene ekostelsl-procesn moa zyn deur under ook gekontroleerd en zyn dikkrs oendreworpn an weerekoppliengs-bochtn. Enerzyds is den inbrieng van alle nôodige bronn in 't algemêen ofanklik van uutwendige procesn lik klimoat en moedregestêente, anderzyds is de beschikboareid van die bronn in 't ekostelsl gekontroleerd deur inwendige faktôorn lik oentbiendienge, wortlkonkurensje of schowte. Andre inwendige faktôorn omvattn verstôorienge, ekologiesche ipvolgienge en 't karaktre van d' anweezige sôortn. Oewel da de mensch bestoat en ingrypt in ekostelsls, is zyn totoal gewichte grôot genoeg om uutwendige faktôorn te beïnvloedn lik 't klimoat.
Biologiesche verscheidneid is van belang vo de werkienge van ekostelsls, zjuust lik de procesn van verstôorienge en ekologiesche ipvolgienge. Ekostelsls leevren materioaln en dienstn woavan de menschn ofangnt; de groendbegunsels van ekostelsl-behêer loatn zienn da 't nôodig is hêele ekostelsels te behêern beetre dan ofzoendrelikke sôortn. 't Maakn van klassifikoasjes van ekostelsls in homogêene êeneedn is e grôote stap no 't doeltreffnd ekostelsl-behêer, moa dr is nie êen maniere om da te doen woaroovre iedreen akkôord is.
Lena Belkina
Lena Belkina (Oekraïens: Олена Юріївна Бєлкіна) (Tashkent, USSR, 27 november 1987) is een Oekraïensche mezzo-soproan.
Koas
Koas is e zuuvelproduct die geproduceerd wordt van melk in verschillige soortn smoakn, texteurn en vormn. Deur toevoegn van stremsel en zeursel wordn de vaste stoffn in de melk (eywittn, vettn en mineroaln) gescheid van 't vocht (de melkwey) en wordt zout en eventueel schimmels toegevoegd. 't Woord koas komt van 't Latyn caseus.
Koas wordt surtout gemakt van de melk van koein, geetn en schoapn, moar ook van buffels, peirdn, kemels en rendiern.
Zunnekemêers
thumb|Zunnekemêers. thumb|Zunnekemêers gezien vanuut den Ôostmêers. 't Zunnekemêers is e stroate in Brugge. 't Zunnekemêers lopt van den Ôostmêers no 't Walpling.
Geschiednisse
't Zunnekemêers ôort by de stroatnoamn binn de Mêersn : Ôostmêers en Westmêers. Roend 1340 wierd e niewe stroate angeleid mê de noame Niewe Mêers. E stadsreeknienge in 1342 vermeldt van een huus dat of te broken was Bachten Walle omme die brucghe in de Meersch te makene ende die strate.
Ip den oek van de Niewe Mêers en den Ôostmêers stoendr 'n êrberge die de noame het Zunneken krêeg. Vanof 't begun van de 16ste êewe adn ze ' oovre Zunneken Meersch en da wierd ook d' offiesjêele noame.
Zuudelykn Oceoan
thumb|De Zuydelyk'n Oceoan De Zuydelyk'n Oceoan, ook wel Antarctischn Oceoan, Zuydpoolzeie of Zuydelyke Yszeie genoemd, is e toamelyk recente definiesje van de zuydelyke gedeiltes (vanof 60 groad'n zuyderbrèedte) van d'n Indischn Oceoan, d'n Atlantischn Oceoan en de Stiln Oceoan. De Zuydelyk'n Oceoan omryngt Antarctica.
Continent
thumb|300px|Verschillige varioasjes van indeilyngn in 5 t/m 7 continent'n E continent is ein van verschillige styf groëte landmassa's. In volgorde van grotte zyn dadde Azië, Afrika, Noord-Amerika, Zuyd-Amerika, Antarctica, Europa en Australië. Der bestoan wel varioasjes woarby da sommigte continent'n t'hopegevoegd word'n, lyk Eurazië en Amerika.
Zuudelykn Oceoan
D'n oceoan is klèinder of de Stiln, Atlantischn en Indischn Oceoan, moa grotter of d'n Arctischn Oceoan (Noordelyke Yszeie).
Continent
Eiland'n in d'n oceoan word'n dikwyls gegroepeerd by 'n angrenznd continent. De meiste eiland'n in de Stiln Oceoan vormn t'hope mè 't continent Australië e weirelddeil die Oceanië wordt genoemd.
Amniota
Amniota zyn e clade van gewervelde viervoewters, woaroender de reptieln (inclusief dinosauriërs en dus veugels) en zoogbeist'n. Amniota hèn e vlies, 't amnion, roend hunder eiers. D' eiste amnioot'n trok'n ip kleene akketesn en evolueerd'n oengeveer 312 miljoen joar geleen uyt de Reptiliomorpha. Hunder eiers kost'n uyt 't woater overleevn, woardeure dan z' in e drogere omgevynge kost'n goan leevn. Ze verschiln doarin van d' amfibieën en visn die hunder eiers in 't woater legn.
De noame Amniota wierd voorngesteld deur Ernst Haeckel in 1866. Teegnwoordig wordt de noame gegeevn an e clade (monofyletische groep) oender de superklasse Tetrapoda.
Merwedekanoal
thumb|'t Merwedekanoal in de [[provinsje Utrecht en Zuud-Holland]] thumb|Ryksmunt an 't Merwedekanoal in [[Utrecht (stad)|Utrecht]]
't Merwedekanoal (Nederlands: Merwedekanaal) is een Hollands kanoal die begunt by 't Amsterdam-Reynkanoal in de stad Utrecht en lopt toet de Boovn-Merwede te zuudn van Gorinchem in de provinsje Zuud-Holland. 't Kanoal strôomt deur of langs de plekkn Utrecht, Nieuwegein (Jutphaas, Vreeswyk), Vianen, Lexmond, Hei- en Boeicop, Meerkerk, Nieuwland, Hoogblokland, Arkel en Gorinchem. Tusschn Nieuwegein en Utrecht wordt 't Merwedekanoal gekruust deur 't Amsterdam-Reynkanoal en tusschn Nieuwegein en Vianen deur de riviere de Lek. 't Merwedekanoal is 35 kilometers lank en is in gebruuk genoomn in 1892.
Wendunebank
De Wendunebank is e zandbank die zes kilometers vo de Vlamsche Kust van Brèinienge en Den Hoane ligt binn de Belgische territorioale woaters.
D’r is sproake van gewist vo wiendturbines te placeern ip de Wendunebank, moa die plann zyn ofgevoerd achter protest van kustbeweuners.
In 2002 et de Minister van Leefmilieu Magda Aelvoet beslist van gin vergunnienge te geevn vor e wiendenergiepark met als reedn de negatieve effectn ip ’t milieu, lik ip de trekroutes van beschermde zêeveugels, ‘t risico vo scheepvoartaccidentn, antastienge van ’t zicht ip zêe en de negatieve gevolgn vo de visscherye.
Huus Capet-Artois
Et Huus Capet-Artois (1237-1472) was e joungern tak van et Huus Capet, gesticht deur Robert I van Artois, e zeune van keunienk Louis VIII van Vrankryk en Blanche van Castilië. In 1237 krêeg Robert I et Groafschap Artois van zyn voader in apanage.
Groavn van et Huus Capet-Artois
In 1285 trouwde Mahaut van Artois met Otto IV van Bourgondië. Under dochter Johanna II van Bourgondië erfde 't groafschap Bourgondië van heur voader en 't groafschap Artois van heur moeder.
Remi Ghesquiere
Alphonse Remi Aloïse Ghesquiere (Gilwe, 9 december 1866 - Brugge, 10 ogustus 1964) wos nen West-Vlamschn organist en componist.
Ghesquiere es geboorn in 1866 op d'oeve "Ter Peperstraete" in 't gehucht Ter And in Gelwe. Ne wos de zeune van boer Victor Josephus Ghesquiere en Sophia Octavia Cardoen. Achter êenigte joarn middelboar oenderwys in Mjinde, hoaldeg' ie in 1884 zynn'n diplom van oenderwyzer en koster-organist an de normoalschole in Torout, zyne lêeroare wos Alfons Mervillie, ne vrêe liefebber van de muuzik van Bach. Ne wierd organist van de Kortrykse Onze-Lieve-Vrouwekerke woar da Guido Gezelle kapeloan wos. Gezelle lêerde 'nem de Vlamsche folklore kenn'n en op zyn anroad'n verzoamelde Ghesquiere ollerande oude Vlamsche volksliedjes, die wierd'n uutgegeevn in 1905 en bekrôond deur de Keunienklyke Vlamsche Academie vo Toal- en Letterkunde (300 Spelen met zang verzameld in Vlaamsch Belgenland en voornamelijk in West-Vlaanderen). In Kortrik wostie de medestichter van de Groeninghegilde.
Karel Mestdagh
thumb| Karel Mestdagh Karel Mestdagh (Brugge, 23 oktober 1850 - Brugge, 10 moarte 1924) was e West-Vlamsche componist.