cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pseudobasilicoale kerke
E pseudobasilicoale kerke es e religieus gebouw mèi en hoofdbeuke en twee liggere zybeukn, moar de middnbeuke en es gin luchtbeuke.
Willem Clito
Zyn leevn
E moand loater is Willem gesneuveld by ’t beleg van Oalst. Je was mo 25 joar oud. Diederik van den Elzas volgdeg hem ip.
Pseudobasilicoale kerke
Bij en echte basilicoale kerke es d'hoofdbeuke ook de luchtbeuke, wuk da zorgt vo verluchtienge in 't middn van 't gebouw. De vèinsters van de middnbeuke zittn toun in de meurn die boovn de zybeukn uutsteekn. Moa by e pseudobasilicoale kerke èi je gin luchtbeuke, want 't verschil in hogte tusschn middnbeuke en zybeukn es zodoanig klene dat er gin plekke meer en es vo vèinsters te steekn in de meurn boovn de zybeukn. In extreme gevolln lopt et dak van de zybeukn over in et dak van de middnbeuke.
41
38 - 39 - 40 - 41 - 42 - 43 - 44 't Joar 41 was e geweun joar die begost ip e zundag in de Julioansche kalender.
Geschiedenisse van Brugge
10e eeuwe
Round 944 liet groaf Arnulf I van Vloandern de Sint-Donaaskerke bouwn no ’t model van de Paltskapelle van Karel de Grôotn in Aakn. De kerke hèt e belangryke rolle gespeeld in Brugge, moar is in 1800 ofgebrookn deur de Fransche en nie mêr erbouwd.
1176
1173 - 1174 - 1175 - 1176 - 1177 - 1178 - 1179 't Joar 1176 was e schrikkeljoar die begost ip e dunderdag, 't 76e joar in de 12e êeuwe in de Julioansche kalender. thumb|Slag by Legnano
Geschiedenisse van Brugge
11e eeuwe
Ounder groaf Boudewyn IV wierd ’t groafschap verdêeld in drie kasselryen of burggroafschappn. De pagus Rodanensis, pagus Flandrensis en ‘n dêel van de pagus Mempiscus vormdn tegoare de Brugsche kasselrye, die de grotstn van ’t groafschap Vloandern was (ca. 1000). thumb|Keuniginne [[Emma van Normandië krygt de Ecomium Emmae van de schryver, met heur zeuns Harthacanute en Edward ip den achterground]] In de 11e eeuwe was Brugge uutgegroeid tout e commercieel center van Europees niveau. Keuniginne Emma van Normandië, de dochter van Richard I van Normandië, kwam in dien tyd noa Brugge an ’t hof van groaf Boudewyn V. Doar is ’t loflied, Encomium Emmae geschreevn (1040-1042). In ’t loflied is ter sproake van de Brugsche commercantn, de kostboare productn, en ôok dan d’Iengelsche scheepn tout in Brugge kwoamn. De dochter van Boudewyn V, Mathilde, trouwde me Willem de Veroveroare, hertog van Normandië, die in 1066, by de Slag van Hastings, Iengeland veroverde en keunienk van Iengeland kwam.
In de twiddn elft van de 11e eeuwe verzandde de nateurlikke verbiendienge me de zêe deur de inpolderiengswerkn ten nôordn van Brugge. Doadeure woarn ze verplicht van mêer commerce over land te doen.
O de kust definitief ingepolderd was hen ze 't Reiewoater ofgeleid langs e kanoal noa 't mêer ôostelik geleegn Sincfal, woa da loater 't Zwin gevormd is.
12e eeuwe
D’oudste vestn van Brugge, of d’êeste stadsomwallienge, zyn d’r gekommn achter de môord ip Karel den Goein deur de Erembalds in de Sint-Donaaskerke.
Me weetn vele over die periode omda Galbert van Brugge ’n dagboek angeleid et over d’anleidienge en de gevolgn van de môord (1127-1128). Galbert van Brugge was groafelik secretoaris an ’t hof van Karel den Goein. Je weunde ip de Burg en j’et die platse beschreevn.
In de 12e eeuwe is ter doa vele veranderd. 't Stêen stound an de westkant van de Burg (ip de plekke woa da nu de tearoom 'Tom Pouce' is) en was êest 't verbluuf van de groaf. Da verbluuf verplatste nu no de Loove an den ôostkant. Ip de plekke van de Loove kwam loater ‘t Landhuus van ‘t Brugse Vrye, woavan da de Gotischn achtergevel langs de reie bewoard gebleevn is. In 1722 kwam ‘t Oud Gerechtshof ip die plekke.
Achter de môord gerakte Brugge in e serieuze crisis, woavan dat de keunink van Frankryk profiteerde deur de Normandiër Willem Clito, ‘n achterklêenzeune van Boudewyn V, te kiezn ols ipvolger. Mo de Bruggeliengn verzettegn under teegn em. Ze krêegn in die periode ênigte belangryke voorrechtn, keurn genoemd.
Ze versterktn under stad me grachtn en poalwerk, woavôorn dan ze gebruuk maktn van de bestoande woaterloopn vo vele groafwerk te bespoarn. Ze bouwdn ook houtn verdedigiengstorrn en zeevn stadspôortn. In ’t center van de stad lag de markt met in ’t middn de Sint-Christoffelkerke. thumb|left| D'ênigste overgebleevn torre van d'êeste stadsomwallienge te zien vanuut de Pottenmakersstroate
Die êeste stadsomwallienge viel tegoare me de rienk van de binnreien, die nog ossan bestoat: in ‘t nôordn d’Augustynnreie en de Gouden-Handreie, van ’t ôostn no ’t zuudn de Sint-Annareie, de Groene reie, den Dyver en de Bakkersreie, in ’t westn de Kapucynnreie, de nu overwelfde Smeednreie (ounder ’t Zand) en de Speelmansreie.
In de volgnde joarn is d’omwallienge vôort uutgebouwd en verstevigd en ’t hout wierd vervangn deur stêenbouw.
De pôortstroatn vormdn belangryke in- en uutvalsweegn. De Vloamingpôorte en d'Ezelpôorte stoundn in verbiendienge me de Kust en de Polderstreke, d’oude Meulenpôorte me de weg noar Eirdenburg en Antwerpn, de Nôordzand- en de Zuudzandpôorte me de weg no Gistel, Oudenburg, Yper en Rysel en an de Mariapôorte begostn de weegn no Gent en Kortryk. De Mariapôorte stound an ‘t Oud Sint-Jan, rechtover d'Onze-Lieve-Vrouwekerke, en de Koetelwykpôorte an de Spegelreie.
Over de reien wierdn d’r houten bruggn gebouwd die loater vervangn zyn deur constructies van stêen.
41
Gebeurtenissn
thumb| Kluttergeld van in dien tyd
Geschiedenisse van Brugge
12e eeuwe
Vo de reste getuugn ollêne nog mo de binnreien van ’t bestoan d’r van. De reedn dat er zo winnig van overbluuft is omdat in de volgnde joarn de bevolkienge enorm angegroeid is. D’r kwoamn veel nieuwe wykn buutn d’omwallienge, woadeure dat de functie verloorn gienk. thumb|D’Eekhoutabdye Van 1127 kwam de stad Brugge apart te stoan met ’n eign besteur. De reste van d’oorsprounkelikke kasselrye, ’t landelik geleegn gebied, vormde van ton de kasselrye van ’t Brugse Vrye.
In 1134 veranderde de Vlamsche kustvlakte deur e stormvloed. D’r was e diepe zêegeule, ’t Zwin, ountstoan. In plekke van de vroegere getye-voart kostn d’r nu grôte zêescheepn voarn tout in Damme. Brugge blêef doadeure tout an de 15ste eeuwe verboundn met de zêe, met de vôorhoaves Damme en Sluus.
Groaf Diederik van den Elzas reisde vier kis no ’t illig land. Je zou, volgns ’t volksgeloof, in 1150 de relikwie van ’t Illig Bloed meegebrocht en uut Palestina. Je liet de Sint-Basiliuskerke bouwn ip de Burg, woa da nu d'Illig-Bloedkapelle is.
Round dien tyd wierd ’t gasthuus en d’Eekhoutabdye gesticht en ze begostn ôok me den bouw van de kerke en de torre van de Sint-Salvatorskerke.
13e eeuwe
Achter de vormienge van ‘t Zwin was Brugge uutgegroeid tout e belangryk West-Europees commercecenter.
Wullestroate
thumb|De Wullestroate lopt lanst de loakn-alle en d'[[alletorre]] thumb|De Wullestroate van de kant van de Nepomucenusbrugge gezien De Wullestroat is e stroate in 't êrte van Brugge. De Wullestroat lopt van de Grôote Mart no d' Êekoetstroate, woada ze kruust mê de Rôoznoedkoaje en de Dyvre.
Geschiedenisse van Brugge
13e eeuwe
De bôotn kwoamn van Damme langs de Lange reie, de Spegelreie en de Kroanreie tout an de markt. Doa wierd er gelost en geloadn. De vis wierd doa verkocht.
In 1200 stichtte groaf Boudewyn IX d’êeste internationale joarmarkt in Brugge.
Orne (departement)
Orne (61) es 'n departement in de regio Normandië in't nôordwestn van Vrankryk. De noame komt van de gelyknoamige riviere die deur 't gebied strôomt. Inweuners van Orne wordn Ornais genoemd.
Willem Clito
Zyn leevn
J’is begroavn in d’Abdye van Sint-Bertinus in Sint-Omoars.
Wullestroate
Geschiednisse
D' êeste vermeldiengn van de Wullestroate zyn :
Orne (departement)
Geschiedenisse
't Departement Orne es één van de 83 departementn die gecreëerd zyn binst de Fransche Revoluusje, de vierde moarte 1790. 't Groundgebied dervan bestoat vo 't grôotste stik uut d'istorische provinsje Normandië. E klêender stik in't ôostn en zuudôostn van't departement ôordigde by de Perche-streke.
Geografie
Orne grenst an de Fransche departementn Calvados in't nôord'n, Eure in't nôordôostn, Eure-et-Loir in't ôostn, Sarthe en Mayenne in't zuud'n en an Manche in't westn.
Geschiedenisse van Brugge
13e eeuwe
Deur de groeiende economische macht woarn veel buutnlandse commercantn under ier kommn vestign. Tusschn de 13e en de 16e eeuwe weundn d’r menschn van de Baltische stoatn, Duutsland, Scandinavië, Iengeland, Schotland, Portugal, Spanje en Italië en ze blêevn vo korte of langere periodes. Zynder bepoaldn mee oe da Brugge d’r nu uutziet. thumb|left|De Spegelreie en de Kroanreie me reks de stadskroane, d'r ounder d’oude Beursplatse me de Florentynsche loge (me de vier torretjes) en de Genuese loge, ’t huus ter Beurze en de Venetioansche loge reks Vo dan de vrimde commercantn g’organiseerd woarn, verblêevn ze in de platselikke herbergn en d’herbergiers of hosteliers woarn olgauwe veel mêer of vereurders van koamers. Ze speeldn vo tolk en ielpn under gastn ip olle gebied.
Orne (departement)
Geografie
't Departement Orne bestoat uut drie arroundissementn (Alençon, Argentan en Mortagne-au-Perche) en et 21 kantongs en 412 gemêentn. Orne es vrêe landelyk en der zyn eigntlyk gin echt grôote stee'n. De grotste gemêent'n noar inweunertal zyn Alençon, Flers, Argentan, L'Aigle en La Ferté-Macé.
De riviere d'Orne ountspriengt ier in't midd'n van't departement by de plekke Aunou-sur-Orne, en strôomt ezo noa't nôordwestn richtinge de Calvados en 't Iengels Kanoal. O de zuudkantn van't departement ligt e gedêelte van't Regionoal nateurpark Normandie-Maine, woavan der ôok stikkn in Mayenne en de Sarthe liggn. In't zuudôostn ligt et Regionoal nateurpark van de Perche.
Wullestroate
Geschiednisse
D' ôorsproenk van de stroatnoame lag by 't steedlik Wul'-uus, d' ipslagplatse vo wulle, êen van de belangrykste kommêrsjêele produuktn in Brugge.
Geschiedenisse van Brugge
13e eeuwe
Olgauwe telde Brugge tusschn de 40.000 en de 45.000 inweuners, dubbel zovele of nu in d’historische binnstad.
Brugge wierd economisch en politiek ossan mo machtiger. Vor under macht te toogn begostn ze vele te bouwn. D’olletorre en d’Onze-Lieve-Vrouwekerke zyn van dien tyd. Ze bouwdn ook vôort an de St.-Salvatorskerke en ’t  St.-Janshospitoal, woa dan d’ r  ziekenzoalen bykwoamn.
Wullestroate
Geschiednisse
De vorm "Wullestroat" êt ip 't ende gewoenn van "Wul'-uusstroate", nie allêene omda 't Wul'-uus achtr e tyd nie mêe bestoend, mor ook omda Wullestroate gemaklikr uut te spreekn was vo de menschn.
Geschiedenisse van Brugge
13e eeuwe
’t Belfort en d’olln woarn ’t symbool van vryeid, rykdom en stedelikke macht. D’êeste olle ountstound round 1220 ols verkoopplatse van de marchandise van de commercantn. ‘t Woarn klêne gebouwn in out en round 1240 kwam ter ‘n uutgebreider gebouw met ‘n outn torre. In de 13e eeuwe wierd ‘t êeste verdiep, tout an de platte oektorretjes gebouwd. D’olln aan ’n administratieve en commerciële functie. De stadsmagistroat zetelde doa en de stedelikke administroatie, de stadskasse en ’t archief met de privileges wierdn doa bewoard.
Veenendaal
Veenendaal (in 't platselik dialect: 't Veen) es de derde grôotste stee van de provinsje Utrecht, de viernviftigste gemêente van Holland, en 't ligt an de Utrechtsche Heuvelrugge en de Geldersche Valleie. Der weunn oungeveer 63.322 menschn. De burgemêester Gert-Jan Kats. De stad is administratief ounderverdêeld in zes wykn die were zyn ounderverdêeld in zesendertig buurtn.
Geschiedenisse van Brugge
13e eeuwe
In 1245 stichtte gravinne Margaretha van Constantinopel ’t begynof.
Achter de brand van ’t êeste ollegebouw in 1280 giengn d’r veel documentn verloorn en mostn de schepens e nieuwe plekke zoekn. Ze krêegn ‘t ghiselhuus van de groaf, ton Gewyde van Dampierre. Azo veruusde ‘t stadsbesteur van de markt no de Burg, da van e groafelik nor e stedelik center evolueerde. Van ’t ende van de 13e eeuwe an de groavn van Vloandern e residentie in ‘t Prinsenhof.
Veenendaal
De geschiedenisse van Veenendaal
De noame Veenendaal komt van 't vroegere veen da gestookn wierd vo de productie van turf in die omgevienge. In de 16e êeuwe van 't joar 1546 kwam 't e klêen brienkdorp mè lintbebouwienge.
Geschiedenisse van Brugge
13e eeuwe
Round 1285 wierd d’r beslist van dichte by 't ollegebouw 'n overdekte Woaterolle over de reie te bouwn, woa dan de bôotn kostn binn voarn. Azo kostn ze loadn en lossn in ’t droge en boovn kost de marchandise gestockeerd wordn. thumb|De kroane van Brugge deur Simon Bening In 1288 liet de stad Brugge ip de markt 'n houtn kroane moakn vo zwoare lastn uut de scheepn t’oaln. Die kroane wierd angedreevn deur kroanjounges, die in ‘t rad mostn loopn.
Veenendaal
De geschiedenisse van Veenendaal
thumb|left|Zicht ip de Kreelpôorte in 't wienkelcenter van Veenendaal
Geschiedenisse van Brugge
13e eeuwe
In 1290 veruusdn ze de kroane no de koaie van de kroanreie, nu de kroanplatse. Met de kroane wierd doar olles gelost wa dat in voatn vervoerd wierd, lik wyn en olie. D'r zyn doa nu nog ossan veel oude wynkelders.
Veenendaal
De geschiedenisse van Veenendaal
In de binnestad van Veenendaal stoan een antal ryksmonumentoale uzen en kerkn.
thumb|left|Zicht ip de Brugkerke (monument) in 't center van Veenendaal thumb|left|Zicht ip d' Oude Kerke (1566) an de Markt van Veenendaal (ryksmonument)
Geschiedenisse van Brugge
14e eeuwe
In 1301 liet Filips den Schoonn em keuninklik ountvangn in Brugge. De Brugsche vrouwn woarn zo ryke geklid, da z’n vrouwe Johanna Van Navarra zei: "Ik peisde da ‘k hier d’ênigste keuniginne woarn, mo ‘k zien d’r hier hounderdn".
Veenendaal
De geschiedenisse van Veenendaal
Bekende musea in Veenendaal zyn 't Viseum Veenendaal, en 't Viengerhoedmuseum.
Geschiedenisse van Brugge
14e eeuwe
By de volksipstand de Brugse Mettn van 18 meie 1302, stound ’t volk massoal an de de kant van de groaf van Vloandern, teegn de keunink van Frankryk. Ip de markt stoat ’t standbeeld van Jan Breydel en Pieter de Coninck, de twi lokoale volksheldn die e grôte rolle speeldn in ’t Vlams verzet teegn de Fransche keunink, me de Guldnspoornslag van 11 juli 1302, ip de Groeninghekouter by Kortryk, tout gevolg.
Binst de 14e eeuwe wierd ‘t twidde verdiep van d’olletorre gebouwd, tout an de spitse hoektorretjes. thumb|D’olletorre van Brugge In 1376 legde groaf Lodewyk van Male den êestn stêen van ‘t Gotisch stadhuus ip de Burg. ’t Kwam ip de plekke van ‘t ghiselhuus.
In 1379 begostn de Gentse ipstandn ounder leidienge van Filips van Artevelde. Gent rebelleerde teegn groaf Lodewyk van Male omdat de machtige gildn mêer privileges wildn en minder bemoeiiengn. Brugge stound wel an de kant van de groaf en azo begost de rivaliteit tusschn de twi steedn.
Binst de de Slag ip ‘t Beverhoutsveld (3 mei 1382), ip de grenze van Beirnem, Oostkamp en Assebroeke, zyn Lodewyks Brugsche anhangers versleegn deur ’t leger van Filips van Artevelde.
De Slag zoudt den dag achter d'Illig-Bloedprocessie begost zyn en de Bruggeliengen zoun onnozel zat gewist zyn. Ze kwoamn rechte van d’herbergn round de Meersn en z’aan ounder de boane vôort gedrounkn vo couroage ip te doen. Achter e kort gevecht kost Artevelde ’t Brugs leger, da nie in stoat was vor under serieus te verweirn, versloan en Filips bezette Brugge dien dag zounder moeite. Lodewyk kost vluchtn no Rysel.
Binst die Gentse revolte aan de Genueezn Brugge verloatn, mor in juli 1398 kwoamn ze were.
An de periode van crisissn, ipstandn, epidemien, politieke ounrust en oorloogn kwam ter ’n ende deur de dynastieke versmeltienge van Vloandern me Bourgondië, achter den dôod van groaf Lodewyk van Male in 1384.
Zyn dochter en erfgenoame Margaretha van Male was getrouwd me Filips den Stoutn en brocht ‘t groafschap Vloandern ounder de feitelikke macht van de Bourgondische ertoogn. thumb|left|D’oude Beursplatse Van 1384 begost de Bourgondischn tyd en Brugge blêef nog ‘n eeuwe lank ‘t belangrykste internationaal commercecenter ten nôordn van d’Alpn. De loaknproductie wierd gedêeltelik vervangn deur luxemarchandise, ‘t bankweezn en kunstambachtn.
Ol van round 1260 ad de familie Van der Buerse ’n herberge in de Vloamingstroate, ip de plekke die loater d’oude Beursplatse genoemd wierd. Ip die plekke groeide d'r e commerce in wisselbrievn en weirdepapiern, die olgauwe de noame van de familie krêeg.
Loater in de 16e eeuwe verspreidde ’t begrip ‘Beurze’ em via Antwerpn, Amsterdam en Londn over de weireld en de term wierd overgepakt in veel toaln, wa dat e goe voorbeeld is van ’t internationaal belang van de Brugsche commercieeln bloei in dien tyd. thumb|'t Oôsterlingnhuus D’Italioann (Genueezn, Florentynn, Venetioann, Milaneezn, Luceezn) en d'andere landn organizeerdn under per noatie of commercantngroep en stoundn ounder ’t gezag van under consul. Z’an under eign reglementn en privileges. Loater bouwde iedere noatie eur noatiehuus of consuloat, ook loge (van ‘t woord loidge) genoemd. Ze zeteldn doa en ze kostn d’r ook under marchandise stockeern. De Genuese Loge wierd in 1399 gebouwd ip d’oude Beursplatse. Loater kwoamn doar ook nog de Venetioanse- en de Florentynse loge.
De Nôord-Duutsers verênigdn under ols Duutsche Hanze. Ze wierdn ier Ôosterliengn genoemd. Ip ‘t hoogtepunt van de Hanze dêen d’r 200 steedn an mee, woarounder 70 hoofdsteedn. D’r woarn vier officiële commercebureau’s, kontors genoemd, met ‘n hoofdzetel: Novgorod in Rusland, Bergen (Bryggen) in Noorwegen, Londn in Iengeland en Brugge in Vloandern. Brugge wierd gebruukt ols droaischyve tusschn Ôost, West, Nôord en Zuud Europa.
15e eeuwe
thumb|left|[[Filips den Goein met de keetn van de deur em gestichte Ridderorde, deur Rogier van der Weyden]] Ounder de Bourgondiërs stêegt de welvoart enorm. Kunstenoars wierdn angetrokkn en d’r wierd vele an cultuur gedoan. ’t Was den tyd van de Vlamsche Primitievn. Jan van Eyck, Petrus Christus,  Hans Memling en Gerard David werktn en weundn in Brugge.
In de 15e eeuwe was ’t Prinsenhof één van de verbluufplatsen van de Bourgondische hertoogn. Filips den Goein en z’n klêendochter Maria van Bourgondië verblêevn ’t liefst in ’t Prinsenhof van Brugge en ze zyn d’r ook gestorvn. Den trouw van Filips den Goein met Isabella van Portugal is ter gevierd, d’orde van et Gulden Vlies is ter gesticht en Filips den Schoonn is ter geboorn.
Lodewyk van Gruuthuse was e belangryke figeure in Brugge binst de 15e eeuwe. Je begost e carrière an ’t hof van de Bourgondische hertoogn, was ridder van ’t Gulden Vlies en je dêe mee an de beroemdste steekspeeln van z’n tyd.
't Genôotschap van de Wittn Beir organiseerde steekspeeln in de Poortersloge, die deure giengn ip de markt. ‘t Grotste tornooi was da van de Goudn Boom van 3 tout 11 juli 1468, vo den trouw van Karel den Stoutn en Margaretha van York. In 1428 wierd de rederykerskoamer den illign Gêest ipgericht. Anthonis de Roovere was de stadsdichter.
Cosimo de’ Medici, e bankier uut Firenze, opende e filioal in Brugge. De filioalhouders van de Medici-bank woarn Angelo di Jacopo Tani (1450-1465) en Tommaso Portinari (1465-1478).
In die periode wierd ‘t Tolhuus en ’t Pyndershuus gebouwd en round 1480 ’t huus de Croon ip den hoek van de Sint-Jansplatse. thumb|[[Maximiliaan van Oostnryk deur Albrecht Dürer]] Brugge makte gebruuk van de bloeiende economie vor eur belfort of te werkn. D’r kwam e grôte achthoekige torre ip de twi vierkante verdiepn. ’t Bouwwerk wierd ’t grotste belfort van de Nederlandn. Me de spits in hout boovn ip de torre, was ’t gebouw 107 meter hoge.
16e eeuwe
In ’t begun van de 16e eeuwe kost Brugge eur nog e bitje herpakkn. Veel vrimde commercantn woarn weg, mo de Duutsche Hanze blêef nog ’n ende.
De kunstschilders Jan Provoost, Lanceloot Blondeel en Pieter Pourbus krêegn nog veel bestelliengn en d’r wierdn nog verschillige patriciërshuuzn gebouwd in en round de Vlamingstroate, woa dan d’r belangryke wynmarchangs weundn. D’r zyn nog kelders bewoard van de 13e eeuwe. Jan van Eyewerve, geschilderd deur Pieter Pourbus, was zo’n ryke wynmarchang. thumb|left|Portret van Jan van Eyewerve met de stadskroane, deur [[Pieter Pourbus]] Veel Bruggeliengn woarn overgestapt no ’t nieuw geloof, ounder invloed van d’Ollandsche, Iengelsche en Duutsche commercantn. 1566 wierd ‘t wounderjoar genoemd omda landvoogdesse Margaretha van Parma ‘t protestantisme toeliet.
Mor achter de Beeldnstorm, in ogustus 1567, zound Filips II van Spanje den ertog van Alva no de Nederlandn, die de Road van Beroertn iprichtte. Veel Brugsche protestantn mostn vluchtn of wierdn verbann en under huus wierd geconfisqueerd. Andere wierdn gevangn gezet in ’t Steen en g’executeerd ip de Burg Ze wierdn ounthoofd of endigdn ip de brandstoapel.
Den hertog van Alva wierd in 1573 were g’hoald no Spanje en in 1578 wierd ’t calvinisme hersteld in Brugge. De Calvinistische Republiek (1578-1584) was e periode van 6 joar, woarin da Brugge ‘n protestants besteur aad en Rooms-katholieke erediensten woarn verboodn.
In 1584 wierd Willem van Oranje vermôord en de Noordelikke Nederlandn beslistn van apart te goan. Van ton was ’t hêlegans gedoan met den bloei van Brugge.
Loater
thumb|De vismarkt ip de [[Broamberg (1750). Reks ’t Ôostvlêeshuus. Ip den achterground de Sint-Donaaskathedroale.]]
De volgnde eeuwn probeerdn de Bruggeliengn geweune t’overleevn. D’industriële revolutie, die de weireld veranderde in de 18e eeuwe, makte Brugge passief mee. Z’aan de meugelikheid nie vor oude gebouwn of te breekn en fabriekn in de plekke te zettn. Olles blêef lik da ’t gewist was.
De burgerye klapte Frans en ’t oungeletterd volk ollêne ’t platselik dialect. ’t Oopnboar leevn was tout 1885 hêlegans verfranst.
Toch was de belangrykste Nederlandstoalign dichter uut de 19e eeuwe, Guido Gezelle, ’n Bruggelienk.
In d’Europeesche literareure wierd Brugge beroemd deur de Franstoalige romang Bruges la Morte van Georges Rodenbach (1892). thumb| Gedenkploate ip de gevel van 't hoekhuus Genthof-Spegelreie De Rode Steen ’t Boek beschryft Brugge in sloap, dôod mo mysterieus. Achter ‘n ende zaktn ze me duuzndn of no Brugge vo te kommn kykn, lik e sôorte ramptoerisme. Olgauwe was Brugge nie mi zo dôod.
Achter de Slag van Waterloo van 1815 begostn d’Iengelsche oudstryders Waterloo te bezoekn en ze toogdn under familie woa dan ze Napoleon versleegn aan. Azo ountdektn ze Brugge. De stad stound under an en ze blêevn. D’r ountstound ’n Iengelsche kolonie van e poar duusd man en ze blêevn tout an d’êeste weireldoorloge.
Zynder ountdektn Brugge ip cultureel gebied en bestudeerdn de Vlamsche Primitievn.
Nu zien me da Brugges oarmoe eur rykdom gewordn is. Veel monumentn en historische gebouwn en den tyd overleefd en moakn van Brugge e typische Vlamsche middeleeuwse stad, woa dat ook de sfeer bewoard gebleevn is.
1801
1798 - 1799 - 1800 - 1801 - 1802 - 1803 - 1804 't Joar 1801 is 't 1e joar in de 19e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Gebeurtenissn
thumb|Brand in 't stadhuus van [[Hoazebrouck in 1801]]
Sint-Georgekanoal
thumb|Koarte van d' Iersche Zêe mè 't Sint-Georgekanoal in 't zuudn 't Sint-Georgekanoal (Iengels: Saint George's Channel, Welsh: Sianel San Siôr, Iers: Muir Bhreatan) is e zêestroate tusschn Ierland en Wales, die d' Iersche Zêe noa 't zuudn toe verbiendt met de Keltische Zêe.
't Smalste punt ligt tusschn Carnsore Point in 't Iers groafschap Wexford en St David’s Head ip 't vasteland van Wales in 't groafschap Pembrokeshire.
Camphin-en-Pévèle
Camphin-en-Pévèle is e gemêente in Frankryk in 't Noorderdepartement, regio Hauts-de-France. 't Ligt in Frans-Vloandern, mêer bepoald in Rysels-Vloandern. De gemêente ligt teegn de grenze mè België. 't Grenst an de Fransche gemêentn Wanhem, Sison, Bourghelles, Gruson, Baisieux en ôok an Dôornik an den oovrkant van De Schreeve (mêer bepoald an de dêelgemêentn Hertain, Lamain en Esplechin).
't Latste dêel van de gemêentenoame verwyst noa de Pevelen-streke en verschilt azo met de noame van de gemêente Camphin-en-Carembault.
Sport
De finoale van de koerseklassieker Parys-Roubei passeert traditionêel olangsn Camphin-en-Pévèle. Ip't groundgebied van de gemêente liggn twêe kasseystrookn: de Secteur pavé de Camphin-en-Pévèle (secteur 5, e redelyk moelyke strooke van 4 ster'n) en 't êeste gedêelte van Carrefour de l'Arbre (secteur 4, e vrêe moelyke strooke van 5 ster'n)
Speeglreie
thumb|Liggienge van de Speeglreie (doenkrblow). thumb|De Keuniengsbrugge oovr de Speeglreie, mê rechs de glyknoamige stroate en ip den achtrgroend de [[Poortersloge|Pôortersloozje.]] De Speeglreie is e woatreloop en e stroate in 't êrte van Brugge. De reie lopt van 't Jan van Eykpling toe aan de Langereie. De glyknoamige stroate ligt ip de nôordelikkn oevre van de reie en lopt van 't Jan van Eyckpling toe an de Karmersbrugge. Ip de zuudelikkn oevre ligt de stroate Spinolareie. Oendr 't Jan van Eyckpling lopt het woatr deure lik de teegnwôordig oovrwêfde Kroane-reie. De Speeglreie makt dêel uut van de loop van d' ôorsproenklikke riviere de Reie.
Geschiednisse
De noame "Speeglreie" zoe kommn van e speghele, tgêene in de platsnoamkunde e lankwerpig woatre is. 't Is meuglik genoamd no 't uus "De Grote Speghele". De noame verwyst ook no d' anweezigeid van verschillnde speeglmoakers.
Ôorsproenklik was de Spiegelrei verziene van drie bruggn: de zogenoamde Niewjoarsbrugge of Sint-Jansbrugge, de Keuningsbrugge en de Karmersbrugge. D' êeste, die in 't verlangde van de Wynzakstroate lag, verdwêen echtre in 1787 deur d' oovrewêvienge van de Kroane-reie en den anleg van 't Jan van Eyckpling (tonne d' Akademieplatse).
D' omgeevienge van de Speeglreie was e belangryke middlêewsche kommêrsjêele wyk mêt oavnverzieniengn. Vanof 1134 was Brugge bereikboar lanst 't Oed Zwin, de Langereie en de Speeglreie. In 't begun woarn de kommêrsjêele aktievieteitn allêene mo lanst de Langereie. Roend 't ende van de 12ste êewe verlei 't zwoartepunt êm no d' asse Speeglreie-Kroane-reie, d' uutgeleezn plekke vo styf vroeg aa kommêrsantn-uuzn te bown, dichte by den oavn en 't Tol-uus.
Vanof de 16ste en 17ste êewn verminderdn de schêepvoart en d' oavnaktievieteitn rond de Speeglreie en Kroane-reie. Da kwam oendr mêer deur de verplatsienge van de kommêrsje nor Antwerpn, en ook deur 't groavn van d' Andelskomme en de Koepeure in Brugge zelve. Pertanks, nog toe 't begun van de 20ste êewe leidn reeglmoatig binnescheepn an ip de Speeglreie. De Keuniengsbrugge was toe tonne zeifs e droajbrugge.
819
816 - 817 - 818 - 819 - 820 - 821 - 822 't Joar 819 was e geweun joar die begost ip e zoaterdag in de Julioansche kalender. thumb|Keizerinne Judith van Beyern
Nôorweegn
Nôorweegn, officieel 't Keunienkryk Nôorweegn (Noors: Kongeriket Norge (Bokmål), Kongeriket Noreg (Nynorsk)), is e land in Nôord-Europa. 't Bestoat uut 't westelik dêel van 't Scandinavisch schiereiland, 't vulkanisch eiland Jan Mayen en d' Arctische archipel van Spitsbergn en Bouvet.
't Grotste dêel van 't land grenst in 't ôostn an Zweedn, 't mêest nôordelik stik an Finland en Rusland. In 't zuudn grenst Nôorweegn an 't Skagerrak met Denemarkn an den overkant. Den hoofdstad van Nôorweegn is Oslo. thumb|left| Koarte van Nôorweegn
Dêelgebiedn
Nôorweegn is ounderverdêeld in vuuf regio's (landsdeler), 11 provinsjes (fylker) en 356 gemêentn (kommuner).
Steedn
Grôte Nôorsche steedn zyn:
Toale
't Grotste dêel van de Noorn klapt Noors. De Samische minderheid klapt derneffest ook heur eign toale, 't Samisch. Hêel in 't nôordn, in de gemêentn by de Finsche grenze, wordt ook Kveens geklapt. 't Noors het twêe officiële standoardvariantn: 't Bokmål, dat uut 't Deens vôortkomt, en 't Nynorsk, dat op basis van Noorsche dialectn is gevormd.
Weirelderfgoed
In Nôorweegn stoan der zeevn plekkn ip de weirelderfgoedlyste van den UNESCO.
Rotse (stêenmassa)
thumb|Three Sisters in de Blue Mountains, [[Austroalië]] E rotse is e growte steinmassa die boovn 't land uytstèekt. Rotsformoasjes zyn over 't algemein 't resultoat van erosie. Ook vulkoann kunn rotsn produceern achter en uytbarstynge.
Rotsn kunn oenderverdeild word'n in drie hoofdgroep'n volgns 't type stein: kalkstein, zandstein en graniet. Ze zyn populair by bergbeklemmers.
Bekende rotsn zyn:
Flevoland
Flevoland is e provinsje in 't middn van Holland met 428.000 inweuners (2021) ip een totoal ippervlak van 2.412 km². 't Is de joengstn van de twoalf provinsjes en bestoat nog moa siddert 1 januoari 1986. De provinsje bestoat uut de Noôrdoôstpolder en Oôstelik en Zudelik Flevoland, die oentstoan zyn deur droogleggienge van deêln van de vroegere Zuderzeê, met doarin de vroegere eilandn Urk en Schokland. Flevoland wordt heêlegans in 't noôrdn begrensd deur Friesland en in 't noôrdoôstn deur Overyssel. 't Grenst in 't noôrdn an 't Markermeer en 't Ysselmeer. In 't zuudoôstn grenst de provinsje an Gelderland, in 't zuudn an Utrecht en Noôrd-Holland.
Frascati
Frascati es nen Italioanschn stad en gemêente binn'n de metropolitoane stad Rome Ôofdstee in de regio Lazio. 't Ligt o de zuudôostkantn van Rome zelve, ip apeupri 22 kilomèiters van't center van Rome. Frascati ligt ip êen van d'Alboanse Euvels en es vrêe gekend vo zyn sjieke villa'ts en de gelyknoamign wittn wyn. thumb|left|De Piazza San Pietro
Liggienge
Frascati grenst an de gemêentn Grottaferrata, Monte Porzio Catone en an 't stad Rome zelve. De gemêente bestoat uut dertien wykn en gehuchtn (frazioni): Cisternole, Cocciano, Colle Pizzuto, Colle Reti, Macchia dello Sterparo, Pantano Secco, Prataporci, SS. Apostoli, Selvotta, Spinoretico, Vermicino, Villa Muti en XXIII Rubbia.
Villa'ts
Frascati es gekend vo zyn sjieke buutnverblivvn, die gebouwd wierd'n vanof de zestiende êeuwe deur teffrente an pausn, kardinoaln en and're rykke mienschn uut Rome vo uldern elitaire stoatus te shown, mêestol in renaissance-styl. Die villa'ts woarn surtout ôok bedoeld vo weg te zyn van't drukke Rome en der fêestjes en and're socioale evenementn t'organizeern. De mêeste villa'ts zyn goe bewoard of zyn gerestoreerd gewist achter da ze g'abimeerd woarn byst d'n Twiddn Weireldoorloge. thumb|right|250px|Villa Aldobrandini De villa'ts ein nu mêestol de noame van de familjes die z'ein loatn bouwn, de bekendste zyn:
Kerkelyke gebouwn
thumb|right|De kathedroale van Frascati
Archeologie en museums
thumb|right|'t Antieke theoater van Tusculum
Weetnschap
Bist d'n twiddn elft van de joarn 1950 wierd d'n êestn dêeltjesversneller van Itoalië in Frascati ountwikkeld deur 't Istituto Nazionale di Fisica Nucleare (INFN). 't INFN eit er nog olsan e grôo labo vo dêeltjesfiezieka. In Frascati liggn ôok nog and're laboots:
Sport
In 1955 wierd'n in Frascati de Weireldkampioenschappn velokoerse g'oud'n. Den Antwerpenèir Stan Ockers eit er de koerse by de profs gewounn'n, vôorn de Luxemburger Jean-Pierre Schmitz en den Bellegemnoare Germain Derycke.
In Frascati wierd ol vuuf kêers nen arrivée g'oud'n van en étappe van de Rounde van Itoalië. De loatste kêe wos in 2019 ton da den Ecuadoroan Ricard Carapaz won (die uutendelyk ton ôok hil dien Giro gewounn'n eit).
Zustersteedn
Frascati es êen van de steed'n die verbroederd es mè Kortryk. And're zustersteedn van Frascati zyn Bad Godesberg (Duutsland), Windsor and Maidenhead (Iengeland) en Saint-Cloud (Vrankryk).
Koroal
E koroalgroep is e kolonie van oentelboar genetisch identieke poliep'n. Iedere poliep is e zakachtige beiste, meistal moar einigte millimeters in diameter en einigte cantimeters hoge. Roend e centroale moendopenynge hèn z' e set tentoakels. Iedere poliep scheidt zyn eign exoskelet of en achter vele generoasjes hèt de kolonie azo e skelet gevormd die toet einigte meters growt kan komn.
Alhoewel da sommigte koroaln in stoat zyn van planktong en kleene visjes te vangn deur middel van netelceln ip hunder tentoakels, hoaln de meiste koroaln 't grotste deil van hunder energie en voedyngsstofn uyt fotosynthetische eincellige dinoflagelloat'n. Ze geevn kleur an 't koroal. Die koroaln hèn zunlicht nowdig en groein in kloar, oendiep woater, meistal van minder of 60 meter diepe. Koroaln levern e belangryke bydroage an de fysieke structeure van de koroalrifn die hunder oentwikkeln in tropische en subtropische woaters, lyk 't Great Barrier Reef vo de kust van Austroalië. thumb|left|Koroaln in 't Great Barrier Reef, Austroalië
Berg
thumb| De Matterhorn in [[Zwitserland]] Een berg is e grôte verhogienge in 't eirdippervlak ip e beperkt gebied die uutstikt boovn 't land derroend, geweunlyk in de vorm van e piek. Een berg is over 't algemêen steiler of een heuvel. Bergn wordn gevormd deur tektonische krachtn of vulkanisme. Die krachtn kunn ip e bepoalde plekke 't eirdippervlak omhoge duuwn. Bergn erodeern troage deur actie van riviern, weersomstandigheedn en gletsjers. Sommigte bergn stoan g'isoleerd, moa de mêeste stoan in enorme bergkeetns.
Ip hoge bergtoppn is 't vele kouder of ip zêeniveau wat dat een invloed èt ip 't ecosystème. De bergn zyn minder geschikt vo landbouw en mêer vo groendstofwinnienge en recreoasje, lyk bergbeklemmn.
Den hogstn berg ip eirde is de Mount Everest in de Himalaya in Azië met e top van 8850 m boovn de zêespegel.
Zeist
Vanwege het kasteel Slot Zeist wordt Zeist ook wel Slotstad genoamd. Achter het Slot zit de kerkelikke geloofsgemeenschap de Hernhutters ofkomstig uut Herrnhut in Duutsland.
De geschiedenisse van Zeist
De noame "Seyst" komt voe 't êerst vôorn in de oorkonde in de 9e êeuwe van 't joar 838 (Kolman, 1996; Groenedijk, 2000). Meugeliks hèt de noame te maken met de gesteldheid van de ground in dien tyd.
thumb|left|Zicht ip Slot Zeist an de Zinzendorfloane in 't center van Zeist
In de binnestad van Zeist stoan een antal ryksmonumentoale uzen, 't Stadhuus, kerkn en ook een kasteel.
Bekende musea in Zeist zyn 't Slot Zeist en Stichting Museum Het Hernhutter Huis.
Derde Klasse A 2009-2010
't Sezoen 2009-2010 van de Derde Klasse A van 't foetbol is 't 58ste sezoen van de Derde Klasse sedert dan der 2 reeksn zyn. 't Doen 5 West-Vlamsche ploegn mei: RC Waregem, SK Wielsbeke, VV Koksijde (kampioen Vierde Klasse A), KM Torhout en KVK Ieper (winnoars eindrounde Vierde Klasse).
Gironde
De Gironde (33) es 'n departement in de regio Nouvelle-Aquitaine in't zuudwestn van Vrankryk. 't Is in ippervlak 't grotste Frans departement dat in Europa ligt.
't Es genoemd noa 't gelyknoamige estuoarium woar da de riviern de Garonne en de Dordogne in tôopekomm'n. Inweuners van de Gironde wordn Girondins genoemd.
Geschiedenisse
De Gironde is één van de 83 departementn die gecreëerd zyn binst de Fransche Revoluusje, de 4e moarte 1790. 't Is e dêel van de vroegere provinsjes Guyenne en Gascogne.
Tusschn 1793 en 1795 noemdigde 't gebied ook Bec-d'Ambès. Tout 2016 wos't departement ounderdêel van de regio Aquitaine.
Geografie
't Bestoat uut zes arroendissementn (Arcachon, Blaye, Bordeaux, Langon, Lesparre-Médoc en Libourne), 33 kantongs en 535 gemêentn. De grotste gemêentn noar inweunertal zyn Bordeaux, Mérignac, Pessac, Talence en Villenave-d'Ornon.
Gekende toeristische plekkn an de zêe zyn Soulac, Montalivet, Hourtin, Carcans, Lacanau, Le Porge, Andernos, Lège-Cap-Ferret, Arcachon en Pyla-sur-Mer. De Dune du Pilat, êen van d'ôogste duun'n in de weireld, es de belangrykste toeristische attraksje van de kuststreke.
Grottaferrata
Grottaferrata es en Italioansche gemêente binn'n de metropolitoane stad Rome Ôofdstee in de regio Lazio. 't Ligt o de zuudôostkantn van Rome zelve, ip apeupri 21 kilomèiters van't center van Rome, temidd'n d'Alboanse Euvels.
Liggienge
Grottaferrata grenst an de gemêentn Castel Gandolfo, Ciampino, Frascati, Marino, Monte Porzio Catone, Monte Compatri, Rocca di Papa en an 't stad Rome zelve.
De gemêente bestoat uut vier wykn en gehuchtn (frazioni): Molara, Squarciarelli, Valleviolata en Valle Marciana.
Biologie
thumb|150px|Animalia - Bos primigenius taurus thumb|150px|Planta - Triticum thumb|150px|Fungi - Morchella esculenta 150px|thumb|Stramenopila/Chromista - Fucus serratus thumb|150px|Bacteria - Gemmatimonas aurantiaca (- = 1 Micrometer) thumb|150px|Archaea - Halobacteria thumb|150px|Virus - Gamma phage Biologie (van ’t Grieks: βιος: leven en λογος : woord) is de weetnschap die de levende wezens, levensvormn en levensverschynsels bestudeert.
Ronda
Ronda is e stad in de Spoansche provinsje Málaga. 't Ligt à peu près 100 kilometer van de stad Málaga in de regio Andalusië. De stad telt 36.000 inweuners ip 'n ippervlak van 481 km². thumb|left| Ronda in de provinsje Málaga
Geografie
Ronda ligt in e styf bergachtig gebied 750 m boovn de zêespegel. De riviere Guadalevín het e diepe klove uutgesneen (El Tajo) en splitst 't stadje in twêen.
Glycyrrhiza
Glycyrrhiza is e geslacht uut de familie van de vlinderblommign (Fabaceae) met oungeveer 18 anveirde sôortn.
't Geslacht is surtout bekend van kaliesje (Glycyrrhiza glabra). De Chineesche kaliesje (Glycyrrhiza uralensis) is van belang in de traditionele Chineesche geneeskunde.
Allennes-les-Marais
Allennes-les-Marais es e gemêente in Frankryk in 't Noorderdepartement, regio Hauts-de-France. 't Ligt in Frans-Vloandern, mêer bepoald in Rysels-Vloandern. 't Grenst an de gemêentn Woavern, Herrin, Gondecourt, Carnin, Ennelin en Doenk. O de nôordkantn van Allennes lôopt de gekanaliseerde Deule.
Beziensweirdigeedn
thumb|left|Sent-Nikloaj-kerke van Allennes
Nomain
Nomain es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern, mêer bepoald in't arroundissement Dowoai teegn 't schee'n mè Rysels-Vloandern. Nomain grenst an de gemêentn Genst, Mouchin, Aix by Ôorschie, Landast, Ôorschie, Auchy by Ôorschie, Pevelenkapelle en Templeuve.
Olangsn de westkantn van't groundgebied van de gemêente lôopt d'A23-ottostroade tusschn Villeneuve-d'Ascq en Valencyn. In Nomain zynder twêe stoasjes:
Noame
De noame van de plekke wierd in tydde egeschreevn lyk Nomaing wa komt van't Germoansche Naminghem, wa "weunplekke van Namo" wilt zegg'n.
Beziensweirdigeedn
thumb|left|250px|De Sint-Moart'nskerke van Nomain
1230
1227 - 1228 - 1229 - 1230 - 1231 - 1232 - 1233 't Joar 1230 is 't 30e joar in de 13e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Gebeurtenissn
thumb| Hendrik III van [[Iengeland reist noa Bretagne in 1230]]
Trento (stad)
Trento (Duuts: Trient, Nederlands: Trente) is d'n hoofdstad van d' Italioansche autonome regio Trentino-Zuud-Tirol en de provinsje Trentino, in 't nôordn van Itoalië. thumb|left|500px|Zicht ip Trento
Geschiedenisse
Trento was ôorsproenkelyk e Keltische stad, die loater veroverd wierd deur de Romeinn (Tridentum). Trento was êeuwnlank de zetel van 't zelfstandig prinsbisdom Trento. Doarachter kwam 't een Ôostnryksche stad. Achter den Êeste Weireldoorloge is 't ofgestoan an Itoalië.
Trento wierd beroemd deur 't Concilie van Trente die g'houdn wierd tusschn 1545 en 1563. 't Doel van die kerkvergoarienge was vo te kommn toet een hervormienge van de katholieke Kerke, de Contrareformoasje, en de verzoenienge tusschn katholiekn en protestantn. thumb|left|Concilie van Trente
Beyoncé
miniatuur|Beyoncé Beyoncé Giselle Knowles (Houston, Texas, 4 september 1981) is een Amerikoansche zangeresse en actrice.
Montenegro
Montenegro (Montenegrioans: Crna Gora, cyrillisch schrift: Црна Гора, uutsproake: [ˈt͡sr̩naː ˈɡɔra], letterlik "Zwartn berg") is e land in Zuud-Ôost-Europa ip de Balkan met e kust an d' Adriatische Zêe teegnover Italië. 't Grenst an Krowoasje in 't westn, Bosnië-Herzegovina in 't nôordwestn, Servië in 't nôordôostn, Kosovo in 't ôostn en  Albanië in 't zuudôostn. D' hoofdstad en grotste stad is Podgorica. Andere grôte steedn zyn Nikšić, Pljevlja, Bijelo Polje en Cetinje.
Sins december 2010 is Montenegro kandidoat-lid van d' Europeesche Unie. thumb|left|Koarte van Montenegro
Beziensweirdigheedn
UNESCO weirelderfgoed:
Bakkersreie
thumb|Liggienge van de Bakkersreie (doenkrblow). De Bakkersreie is e woatrlôop in 't êrte van Brugge. De reie lopt van de kantn van 't Minnewoatre-park en 't Begynof toe an de Gruutuuzebrugge, vanof woa da ze voddr lopt lik de Dyvre.
De Bakkersreie begunt eigentlik lik twêe ofzoendrlikke kanoaltjes : de westelikke vertakkienge lopt vôort uut de Kapusynereie, goa lanst 't begynof, woada z' oovrwêfd is, en loopt tonne vôort vanof 't Sas-uus an 't Minnewoatre in nôordlikke richtienge, vo ter ogte van 't Wyngoardpling tegoare te kommn mê d' ôostlikke vertakkienge van de Bakkersreie, die begunt aan de Katelyneveste. De Bakkersreie makt grôotndêels dêel uut van de lôop van d' ôorsproenklikke riviere de Reie.
Nie glyk by de mêeste andre reien looptr by de Bakkersreie niewers e glyknoamige stroate ip den oevre. De westlikke vertakkienge van de Bakkersreie wordt oovrspann deur de Westmêersbrugge, d' ôostlikke deur de Kolettynebrugge, de Fonteinebrugge en de Wyngoardplinbrugge. De reste van de Bakkersreie wordt overspann deur de Begynofbrugge (Wyngoardbrugge), de Walbrugge, de Mariabrugge en de Boniefoasjuusbrugge.
De Bakkersreie lopt lanst verschillnde kerjoozieteitn en monuumentn. Azôo passeert ze 't iddr vernoamde Begynof Ten Wyngoarde, mor ook 't Oed Sint-Jan, d' Uuze-Lieve-Vrowwekerke en 't Gruutuuzemuuzeum.
Lorgies
Lorgies es e gemêente in Vrankryk in't departement Nauw van Kales. 't Grenst an de gemêentn Aubers, Illies, La Bassée, Violaines, Richebourg en Nieuwkapelle en ligt teegn de schreve me 't Noorderdepartement. In tydde lag Lorgies ip't schee'n tusschn Romoans-Vloandern en Artesië.
Beziensweirdigeedn
thumb|left|'t Center van Lorgies
Loon (Vrankryk)
Loon (Frans: Loon-Plage) es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern in't Blootland, binn'n de steedelyke agglomeroasje van Duunkerke, an d'Opoalkust. 't Grenst an de gemêentn Duunkerke (Mardyk), Spyker, Broekkerke, Kroaiwyk, Sint-Joris (Vrankryk) en Grevelingn. Langsn de zuudkant van de gemêente loopt de Broekburgvoart, die der de grenze vormt me Broekkerke.
Geschiedenisse
Ôosprounkelyk wos't groundgebied van d'uudige gemêente Loon moar e klêen eilandje, mor achter de drôogleggienge van't Blootland an 't ende van den elfn êeuwe wierd et verboundn me't vasteland. An't ende van de twoalfde êeuwe wierd Loon en echt dorptje mo byst hêel 't Ancien Regime wierd et bedreygd enerzyds deur overstrôomiengn en anderszyds deur ôorloogn vanwege zyn liggienge dichte by de grenze tusschn 't Groafschap Vloandern en Vrankryk.
In 1800 wierd Loon officiël erkend lyk zelfstandige gemêente en in 1889 wierd beslootn van de noame van de gemêente te verandern na Loon-Plage, vo confuuzje te vermydn me de gelykklienkende stad Laon in't Aisne-departement. Loon wierd vanof ton e badplekke me de bouwe van e cazjeno, en hotel en treffente animoasjes. De latste decennia zyn grôote stikkn van Loon straf g'industrialiseerd deur d'uutbreydienge van de zêehoavn van Duunkerke. 't Es ton ôok eigntlyk ip't groundgebied van Loon da de ferry van Duunkerke na Dover vertrekt.
Sint-Gilliskerke (Brugge)
thumb|De Sint-Gilliskerke De Sint-Gilliskerke is d’ênigste hallekerke in Brugge. De kerke hèt e geblokte torre en stoat temiddn van e volkse wyk.
Bouwkundig gezien is de kerke interessant. ’t Is e vroeg-gotische kerke met e transept en drie koorn en de zybeuken zyn eevn hoge of de middnbeuke, ’t kenmerk van ‘n hallekerke.
Van d’oorsprounkelikkn bouw in vroege bakstêengotiek zyn ollêne zes blauwstêenn pylers in ’t schip, e poar meurvlakkn en de boasis van de torre bewoard gebleevn.
An de nôordkant stoat ’t beeld van Sint-Gillis. ’t Zou g’inspireerd zyn ip zyn portret in de Moreeltriptiek van Hans Memling, te zien in ‘t Groeningemuseum.
In 1240 schounk Boudewyn van Praet ’n terring dat achter ’t zogenoemde ‘t Wyk of Koetelwyk lag, an ’t kapittel van Onze-Lieve-Vrouwe. D’r wierd e kapelle gebouwd, die an de boasis lag van ’t ountstoan van de Sint-Gillisparochie. De kerke wierd ipgericht ols hulpkerke van d’Onze-Lieve-Vrouwe-parochie en was dus êest ‘n bykerke. In 1258 is  ‘t e zelfstandige parochie gewordn deurdat de stad ton styf uutbreidde in die richtienge en by ‘t anleggn van de twidde stadsomwallienge kwamt de parochie in ’t stadsgebied.
Round 1226 han de Minderbroeders of Recollettn, gesticht deur Franciscus van Assisi, under doar ook ol in de nieuwe wyk gevestigd. En in 1245 stoundn z’under eigndom of an ’t stad en in de plekke krêegn ze 't dêel van de Broamberg by 't Pandreitje, woa da nu ’t Astridpark is, vo d’r e klôoster ip te zettn.
Round 1283 kocht de stad hêel ’t parochioal gebied an.
In de 15e eeuwe hen ze de kerke vergrodderd en in 1875 groundig neogotisch gerestaureerd.
Zes schilderyen, woavan drie deur Jan Garemijn, toogn christn sloavn die by d’Arabiern vrygekocht wordn deur d’orde van de Trinitariërs (1777-1783). D’anleidienge vo die schilderyen woarn twi Bruggeliengn die verlost wierdn: Jacob Gadeine in 1769 en Jozef de Mulder in 1780.
In de kerke was sedert 1642 de confrerie van d’Illige Drievuldigheid gesticht, die under, lik de Trinitariërs, inzette vo de vrykoop van blanke gevangenn by d’Arabiern. Gekeetnde sloavn in eeknhout dienn ols voetstik vo ’t Onze-Lieve-Vrouwebeeld da verêerd wierd deur de confrerie.
Hans Memling, Jan Provoost, Lanceloot Blondeel en Pieter Pourbus zyn d’r begroavn.
Orgoan
thumb|Orgoann by de mens En orgoan is e groep weefsels in en organisme met ein of meir fysiologische functies. Orgoann kunn t'hope orgoanstelsels vormen vor e complexere functie te kunn uytoefenn.
De studie van orgoann valt oender d' anatomie, die deil uytmakt van de biologie.
Peire
Peirn zyn e sôorte van fruut woavan dan der 40 verschillige sôortn bestoan. 't Artikel hier goat over d'Europeesche peire (Pyrus communis). De noame komt verzeker van 't West-Germoansche *pera, uut 't vulgair Latyn pira.
Verspreidienge
Europeesche peirn kommn in e masse oundersôortn in 't wilde vôorn in Middn- en Ôost-Europa en in Zuud-West-Azië. Nu zyn de gekwikte sôortn (Pyrus communis communis) surtout ekwikt in Europa, Nôord-Amerika en Australië.
Hier en doa groein der wilde peireloars, mo 't is moeilik voun te zien of dan dat wilde of verwilderde zyn. Gelyk hoe zyn ze zeldzoam.
Beschryvienge
De Pyrus communis communis is verzeker e krusienge tusschn de twêe ander oundersôortn P.c. pyraster en P.c. caucasica. Peirn woarn bykan zeker ol etrokkn van vôorn dan der gekwikte sôortn woarn. 't Is gin zekerheid over d'êeste geplante peireloars, mo 't is verzeker ol van lange vôorn d'êeste betrouwboare bronn (antiek Grieknland en Rome).