cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Willem de Veroveroare
Zyn leevn
De keunienk van Iengeland, Edward den Bekenner, stierf de 5dn januoari 1066. Willem was verre familie van hem (zyn grotvoader, Richard II van Normandië was de broere van Edward zyn moeder Emma van Normandië). Edward ha gin jounges en je zou round 1051 d’Iengelsche krône beloofd hen an Willem. Moar ip zyn sterfbedde verkoos Edward zyn schonbroere Harold Godwinson (de broere van Edward zyn vrouwe Edith van Wessex), die de volgndn dag gekrôond wierd tout Harold II van Iengeland.
Harold ha pertang in 1064 in gevangnschap moetn zweirn dat ie Willem zyn rechtn ip de krône erkende, achter dat ie by e zwoare storm ip ’t Kanoal deur e schipbreuke geland was by Ponthieu, en in handn viel van Willem.
Veroverienge van Iengeland
Deurdat Harold Godwinson hem nie an zyn woord g’houdn haad, viel Willem Iengeland binn. Je vertrok van de Sommeriviere en den 28stn september ist ie mè 7000 man geland in Sussex.
Dezelfste moand viel Harald III van Noorweegn (Harald Hardrada) Iengeland ook binn in Yorkshire, en je versloeg de groavn Edwin van Mercia en Morcar van Northumbria in de Slag van Fullford by York. Vuuf doagn loater, de 25stn september 1066, versloeg ’t leger van Harold Godwinson hem in de slag van Stamford Bridge, woarachter dat ie no ’t zuudn trok vo te vechtn teegn Willem.
De 14stn oktober vochtn hunder legers teegn makoar in de slag by Hastings. Harold II sneuvelde, woamee dat er ’n ende kwam an 't tydperk van d’Angelsaksische keuniengn. Ip Kestdag 1066 wierd Willem II van Normandië gekrôond tout keunienk van Iengeland en je zette doamee et tydperk van de Normandiërs in. Van ton ist ie gekend als Willem de Veroveroare. Zyn veroverienge is te zien ip ‘t Tapyt van Bayeux.
Vrouwe en jounges
Willem is de 9stn september 1087 gestorvn in ’t klôoster van St. Gervais by Rouen, achter dat ie van zyn peird viel binst de belegerienge van Mantes. J’is begroavn ip ‘t kerkhof van de St. Stevensabdye in Caen.
Wynterkeunynks
De wynterkeunynksjes (Troglodytidae) zyn e familie van zangveugels. De noame Troglodytidae (holbeweuners) verwyst noa 't feit dan z' hunder eetn zoekn in doenkere pleksjes en holletjes en e bolvormig nest bouwn met e kleene openynge an de zykant. De familie omvat 88 soortn oenderverdeeld in 19 geslachtn.
't Zyn kleene kwieke veugeltjes met e slanke spitse snoavel. Z' hèn korte vlerkn en z' houdn hunder steirt dikwyls rechte noa boovn.
Z' eetn surtout insectn, kobn en andere kleene oengewervelde beestn, moa der zyn ook vele soortn die plantoardig materioal eetn. Sommigte eetn kleene puytn en akketisn.
Allene 't wynterkeunynksje of pietjekuntje (Troglodytes troglodytes) komt voorn in d' Oude Weireld (Europa, Afrika en Azië).
1573
1570 - 1571 - 1572 - 1573 - 1574 - 1575 - 1576 't Joar 1573 is 't 73e joar in de 16e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge. thumb|Slag by Vlissiengn
Gilbert Desmit
Gilbert Desmit (Brugge, 21 september 1937) is e West-Vlamsche zwemmer en oud-redder, die gespecialiseerd was in de schoolslag.
Desmit het twi kis meegedoan an d'Olympische Speeln ip de 200 m schoolslag. Den êeste ki, ip de Speeln van 1956 in Melbourne, wast ie vierdn in d'êeste rounde. Vier joar loater, ip de Speeln van 1960 in Rome, het ie d'halve finalle g'hoald en ist ie zesdn g'endigd.
Je was de winnoare van d'êeste Brugsche Trofee van Sportverdienste in 1961.
Shakira
thumb| Shakira, In [[Singapore Grand Prix]] thumb|Antonio de la Rúa, [[Barack Obama, & Shakira in 2009]] Shakira Isabel Mebarak Ripoll (Barranquilla, 2 februoari 1977) is e Colombioanse zangeresse. Achter da ze sterrenstatus in Latyns-Amerika kreeg, brak ze weireldwyd deure in 2001 met eur liedje Whenever, wherever.
1589
1586 - 1587 - 1588 - 1589 - 1590 - 1591 - 1592 't Joar 1589 is 't 89e joar in de 16e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Lien Huyghebaert
thumb|Lien Huyghebaert Lien Huyghebaert (Roeseloare, 31 ogustus 1982) is e West-Vlamsche atlete.
In de zomer van dazelfste joar makte ze dêel uut van de Belgische 4 x 100 meter estafetteploeg ip d'Olympische Speeln 2004 in Athene mè ploegmoatn Katleen De Caluwé, Élodie Ouédraogo en Kim Gevaert. Met hunder Belgisch record en e zesde plekke in de finalle, vestigdn ze de beste Belgische prestoasje ôois by de vrouwn ip d'Olympische Speeln. Z'het da joar ton ook de titel gewonn van de mêest beloftevulle jounge atlete van België.
Ip 't ende van 2005 verloor ze heur BLOSO-statuut deur blesseures en is ze gestopt mè prof-atletiek.
Troglodytes
Troglodytes is e geslacht van zangveugels uyt de familie van de wynterkeunynks (Troglodytidae).
Occitaans
Het Occitaans (Occitaans: occitan) es e West-Romaansche toale die gekout es in 't zuudn van Vrankryk, Noord-Spanje en Noord-Itoalië.
Nero (strip)
De avonturen van Nero & Co is een stripreekse van de Vlamse stripschryver Marc Sleen, die van 1951 toet an 2002 praktisch ounofgebrookn in de Vlamse gazettn De Nieuwe Gids, Het Volk en De Standaard. 't Hoofdpersonoage Nero was ol van in 't begin een centroale figeure in den strip, zels in 't begin od het nog "De avonturen van Detective Van Zwam" hêette.
Geschiedenisse
In 't begin van de reekse was de centroale figeure Detective Van Zwam (een name die van zyn collega-joernalist Gaston Durnez kwoam). Up 't moment da Van Zwam hem ontmoetigde weunde Nero in een zothuus en peisde dat je den Romeinsen keizer Nero was. De figeure van Nero nim loater de centroale rolle over en achter negen verhoaln wordt de reeks ommegedoopt van "De avonturen van detective Van Zwam" toet "De avonturen van Nero en zijn hoed". Twêe verhoaln loater kreeg den strip uutendelik de name van "De avonturen van Nero en Co.". De reekse liept ôorsprounkelik in de gazette De Nieuwe Gids, en vanof 1950 in Het Volk.
In 1965 verhuusde Marc Sleen noa De Standaard/Het Nieuwsblad, wa dat een grôte relle verôorzaakte in gazettenland. 't Êeste Neroverhoal in De Standaard, "De Geschiedenis van Sleenovia", was eignoardig genoeg gin produktie van Marc Sleen, moa was getêkend deur "Wirel" (een soamenwerkienge tusschn Willy Vandersteen en Karel Verschuere), binst dat 't verhoal deur Gaston Durnez was geschreevn. In 1992 naam Dirk Stallaert 't têkenwerk voa de Nerostrip over van Marc Sleen, olhoewel dat jie nog olsan 't vertelsel uutpeisde. Up 't ende van 2002 besloot Marc Sleen, up zyn tachtigsten, met Nero te stoppn. "Zilveren tranen" was 't latste Nero-album.
In 1991 wierd er in Turnhout een standbêeld van Adhemar, de zeune van Nero, onthuld, wa dat een verwyzienge is noa de strippryzn die doar uutgerêekt wordn, en die den Adhemar noemn. In 1994 kreeg Nero zelv' een standbêeld in Hoeiloart, de weunplekke van Marc Sleen. Oundertussn kreeg Nero ook een standbêeld up den dyk in Middelkerke, woardan andere stripfigeurn ook een standbêeld hèn. Den piroat Abraham Tuizentfloot kreeg een standbêeld in Wuustwezel (woardat jie volgens hem de slag van Wuustwezel gewonn'n hèt), en Meneer Pheip in Moerbeke, 't dorp woardat jie in de strip ex-burgemeester was.
Têkentrant
Nero is een humoristische reekse vul mè kolder, absurde kluchtn en antiheldn met herkenboare menselike gebreekn. Sleen zyn têkentrant is vrê soepel en los. Deur de snelheid woamee da Marc Sleen zyn strips têkende was ter nie veel tyd voa close-ups of panoramisch perspectief, en zaatn zyn verhoaln vul mè continuiteitsfoutn. Moa da was een dêel van de charme van de Nerostrip.
Germaine Van Dievoet
thumb|Belgisch kampioen zwemmn Germaine Van Dievoet Germaine Van Dievoet (Brussel, 26 september 1899 - Ukkel, 30 oktober 1990) was e Belgische zwemster. Ze was de dochter van den architect Henri Van Dievoet.
Ze was één van de tien Belgische vrouwn die meegedoan hen an d'Olympische Speeln van 1920 in Antwerpn. Ze was d' ênigste Belgische ip de 100 m vrye slag en z' endigde vierde in d'halve finalle.
Philippe I van Vrankryk
Philippe I, van 't Huus Capet (Champagne-et-Fontaine, 23 meie 1052 – Melun, 29 juli 1108)  was keunienk van de Frankn van 1060 tout 1108. Je was de zeune van Henri I van Vrankryk en Anna van Kiev.
Zyn moeder gaf hem de noame 'Philippe', van de Griekse noame 'Philippos' (peirdeliefhebber). Z'introduceerde doamee e noame van Griekse origine in West-Europa, wa da styf oungeweune was vor in dien tyd.
Ip 23 meie 1059, an zyn 7 joar, wierd Philippe in de kathedroale van Reims gekrôond tout co-keunienk en ip 25 december 1071 wierd  ie nog e ki gekrôond in de kathedroale Notre-Dame van Laon.
Achter 'n dôod van Boudewyn VI van Vloandern in 1070, wilde zyn broere Robrecht de Fries vechtn vo zyn erfrecht teegn Boudewyn zyn oudste zeune, Arnulf III van Vloandern en zyn moeder Richilde. In 1071 wierd de Slag by Kassel uutgevochtn. Richilde vroeg hulpe an Philippe I moar Arnulf, die nog mo 15 joar oud was, sneuvelde. Achter de Slag erkende Philippe Robrecht de Fries als nieuwe groaf van Vloandern.
Vrouwn en jounges
Philippe trouwde in 1072 me Bertha van Holland, stiefdochter van Robrecht de Fries en dochter van Floris I van Holland. Under jounges: Je liet zyn vrouwe zittn vo de snelle Bertrada van Montfort. Under huwelik wierd nie erkend deur de kerke. Under jounges:
Hoavndyk
De Hoavndyk ofte 't Kanoal van Bergn (Frans: Canal de Bergues) es e kanoal in Vrankryk in't Noorderdepartement van 7,8 kilomèiters lank.
De Hoavndyk verbindt 't Kanal van de ôoge Kolme (en ounderdêel van de Kolme) in Bergn me de binn'nhoavns van Duunkerke. 't Endigt in't verbindiengskanal in de binn'nhoavns van Duunkerke, woada't kanal tegoare komt me de Broekburgvoart, 't Kanoal Nieuwpôort-Duunkerke en de Moerenvoart. 't Es gegroavn in de zestiende êeuwe in e pogienge vo de telôorgoande hoavn van Bergn en kortn uutweg te biedn na de Nôordzêe en es doamee êen van d'oudste kanoaln in Vrankryk.
Nero (FC De Kampioenen)
Carmen Waterslaeghers hèt hem vo nietn ghed van de Kampioenen up 't moment da se deed gelik da ze depressief was en ton gerakte ze rap vrê gehecht an 't bêestje. Nero kreeg zyn name van 't Nerostripverhoal uut de gazette. Ze beschouwt hem as hur eign kiend en wien dat er kwoad klapt van hur "boeleke" kryg het hard te verdeurn.
't Houndjie is oundertussen ol twê kêern gehercast, achter dan d' êeste twê houndjies zyn dôo gegoan.
1454
1451 - 1452 - 1453 - 1454 - 1455 - 1456 - 1467
Jacobus Clemens non Papa
Jacob (Jacobus) Clemens non Papa (Middelburg? ca. 1510 - Diksmude, 1555 of 1556) was e Renaissancecomponist uut de Franco-Vlamsche Schoole.
Biografie
thumb|Tenorpartye van't mêerstemmige liêd "Te Schepe Wart" van Jacobus Clemens non Papa, in de lezienge van't liedboek: "Nievve Dvytsche Liedekens, met III. IIII. V. VI. ende VIII. partyen", gedrukt in [[Maastricht deur Jacob Baethen in 1554]]
Er wordt verteld dat ie zyn byname "non Papa" an emzelve hed gegeven omdat de mensen nie zoun missen met den Ypersen dichter Clemens Papa (Clément de Paepe). Ook de paus (Latyn: papa) hêette tonne Clemens. Andere bronnen beweiren dat er gin redenen vôoren zyn voe da te geloven. Soms wordt ôok gesuggirird dat ie d'anduudienge 'Clemens, niet de paus' voe de klucht aad.
Van zyn leven is winnig bekend. Je was afkomstig uut één van de zeventien Provinsjes van het België van vandage of Holland (misschien wel Zêeland). Zyn êeste compositie verschêen in 1536. In moarte 1544 wierd ie benoemd toet zangmêester aan de Sint-Donaaskathedroale van Brugge. Achter e joar gienk t'je weere weg van Brugge. Je gienk e zakelikke reloasje an met den Antwerpsen muziekuutgever Tielman Susato, die toet an Jacobus z'n dôod de mêeste van zyn werken zoud uutgeven. Tusschen 1545 en 1549 was't je woarschynlik werkzaam an't hof van Filips van Croÿ, ertog van Aerschot en generoal van keizer Karel V. In 1550 was't je drie moanden te gast in 's-Hertogenbosch by d'Illustere Lieve Vrouwenbroederschap. In 1551/1552 was't je meugelik te gast in Leiden; In de Leidse kôorboeken, afkomstig uut de Pieterskerke, zyn hêel vele van zyn werken, oender andere e cyclus Magnificat-zettiengen. Volgenst Antonius Sanderus is't je begraven in de grôote kerke van Diksmude.
In tegenstellienge toet e poar van zyn tydgenôoten lykt Clemens nooit nor Italië te zyn gewist. Zyn styl is "nôordelik" gebleven zoender Italioanse invloeden. J'et vele composities geschreeven, oender andere 15 messen, mêer dan 200 motetten en vier boeken met in totoal 159 driestemmige psalmen in 't Hollands (souterliedekens). Die wierden uutgegeven deur Tielman Susato in Antwerpen.
Herdenkingsjoar 2012
In 2012 wierd, oender name "Clemens500" Clemens' [geschatte] vuufhoenderste gebôortejoar erdacht in e par steden woar dat'jie actief zoe zyn gewist
Thomas Blondelle
Thomas Blondelle (Brugge, oktober 1982) is e West-Vlamsch'n tenor, operazanger en componist.
Keuniginne Elisabethwedstryd
In 2011 won Blondelle de twidde prys in de Keuniginne Elisabethwedstryd 2011 vo zang, de beste prestoasje ôois vor e Belg. D'n êeste prys was vo de Zuud-Koreoansche soproan Hong Haeran.
Operacarrière
Je trad ook nog ip in 't Saito Kinen Festival in Japan, in de Volksoper Wien en in de Bayerische Staatsoper München.
Concertzanger
Zyn concertrepertoire omvat de grôote oratoria :
Componist en librettist
Blondelle is ook componist en librettist. Vo zyn liedern geschreev'n in 1999, 2000 en 2001 het hy hem de KBC Aquarius composiesjeprys gekreeg'n vo jounge componist'n.
Je schreef lieder'n die in 1999, 2000 en 2001 de KBC Aquarius composiesjeprys vo jounge componist'n kreeg'n. Zyn musical Sarah gyng in Brugge in première in moarte 2005. Je componeerde en êeste opera ounder de noame Icaria.
Blondelle werkt ook ols librettist. Je schreef 't libretto vo de kynderopera 'De Witte Slang' van Damien Parmentier.
Gilbert Desmet
Gilbert Desmet (Roeseloare, 3 februoari 1931) is e West-Vlamsche coureur die prof wos tusschn 1953 en 1967. 't Stoan mêer of 100 overwinniengn ip zyn êrelyste, woarounder drie klassiekers en vuuf semi-klassiekers. J'he wok 2 kis de gilwn boai gedreegn in de Rounde van Vrankryk. Ze lapnoame in 't pelotong wos Smetje of Smetje van Lichtervelde.
Achter zyn carrière in 1967 begost ie e café, de Parijs-Tours, langst de Roeseloarsche boane in Lichtervelde. Je wos êen van de coureurs die kuste zeggn dat ie tope met Eddy Merckx olle klassiekers heit gewonn, nemzelvn Parys-Tours en Merckx de reste.
Belangrykste uutsloagn
1954 1955 1956 1957 1958 1959 1960 1961 1962 1963 1964 1965 1966 1967
Kanoal van Roboais
thumb|right|350px|Liggienge van't Kanoal van Roboais (Canal de Roubaix) thumb|right|200px|'t Kanoal by de plekke [[Leers]] 't Kanoal van Roboais (Frans: Canal de Roubaix) es e kanoal in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Kanoal es 12,2 kilomèiters lank en makt de verbindienge tusschn de gekanaliseerde Marke by Waskehal en 't Spierekanoal an de Schreve by Leers. 't Makt dêel uut van de grôotere verbindienge tusschn de Deule en de Schelde. 't Kanoal van Roboais èit ôok nen kortn zy-arm van anderolve kilomèiter richtienge 't center van Terkoeje; Da stikske noem'n ze ôok wel 't Kanoal van Terkoeje (Canal de Tourcoing).
Ol in 1699 a Vauban ol plann'n vo de Marke te verbind'n mè de Schelde, mo doar es in dien tyd niet'n van gekomm'n. De werkn an't Kanoal van Roboais zyn begoest in 1823 en woarn mo grêed teegn 1877. De zy-arm noa Terkoeje wierd er achternoa bygegroavn in 1893. Ôorsprounkelyk giengn ze e gedêelte van't kanoal oundergrounds steekn ouder de gemêente Croix, mo da wos praktisch nie te doene. Uutendelyk ein ze et tracêe verleyd zoda 't illegansn boovngrounds angeleyd koest zyn.
Lagerstätte
Een Lagerstätte (van 't Duuts, een "upslagplekke") is een sedimentaire geologische lage woardan d' overbluufsels van plantn of bêestn van een uutzounderlike kwaliteit zyn. 't Wôord was vô 't êest gebruukt deur den Duutse paleontoloog Adolf Seilacher, en j' herkende twê sôortn lagerstätten:
1440
1437 - 1438 - 1439 - 1440 - 1441 - 1442 - 1443
Lagerstätte
Konzentrat-Lagerstätten (concentroatie-Lagerstätten) zyn geologische laagn woarda verschillende overbluufsels zyn t' hope gespoeld, gelik in een kalm dêel van een riviere. Over 't olgemêen is de kwaliteit van concentroatie-Lagerstätten veel minder dan van conservoatie-Lagerstätten. Typische vôorbêldn zyn bêenderbeddn.
Konservat-Lagerstätten (conservoatie-Lagerstätten) zyn geologische laagn woarda de bewoarienge van de fossieln van een vrê hoge kwaliteit zyn, bvb. mè de bewoarienge van zochte lichaamsdêeln die anders over 't olgemêen nie bewoard zyn gebleevn. Dikwils goan zô'n geologische laagn t' hope mè omgeviengn die vry woarn van zeurstoffe, zodoanig dan de zochte dêeln kostn fossiliseern in plekke van te verrottn.
Delichon
Z' hèn e korte gevorkte steirt. Vanboovn zyn ze zwartachtig blauw met e contrasteernd wit achterste en e witn of grysdn buyk. Z' hèn pluymn ip hunder teens. Ze zyn nauwe verwant an de soortn uyt 't geslacht Hirundo. Ze nesteln in kolonies ip klifn of gebouwn en ze bouwn nestn mè klyte en slyk.
Soortn
't Geslacht bestoat uyt drie soortn:
Bouwkundig erfgoed in Lauwe
Lyste van bouwkundig erfgoed in Lauwe:
Reg Presley
miniatuur|Reg Presley (1966) thumb|The Troggs (1971) Reg Presley, echte noame Reginald Maurice Ball, (Andover, Hampshire, 12 juni 1941 - zelfste plekke 4 februoari 2013) was een Iengelsche zanger en liedjesschryver. J' is surtout bekend gerakt als leadzanger van de rockgroep "The Troggs", die in de joarn tjestig e poar hits scoordn lik "Wild Thing", "With a Girl Like You" en "I Can't Control Myself".
Zyn bekendste composiesje is "Love Is All Around", da vele gecoverd gewist is, oender andere deur de Schotsche pop-rockgroep "Wet Wet Wet" in de joarn '90 vo de film "Four weddings and a funeral".
In 1999 kreêg Presley interesse vo paranormale verschynsels, surtout vo groancirkels. J' et er zelfs e boek over geschreevn "Wild Things They Don't Tell Us", da gepubliceerd is in 2002.
Keise
thumb|250px|right|Et overbluufsel van e keyse da ver ipgebrand es. thumb|250px|right|De deursnee van e keyse. E keyse es e kloartebronne. Over't olgemeen ed dat de vorm van e stoave. 't Bestoat oofdzoakelyk uut e wikke dat deur 't keysevet gevoedt wyrd en ozoo kan bluuvn brann.
De wikke es gemakt van katoendroat. By't ansteekn van de wikke, smelt't keysevet deur d'hitte en wyrdt et deur de capillaire force in den droat gezoogn. Da vet ontstekt en voedt de vlamme.
Den eenhid candela es ofgelid van keysn en komt overeen me 1 klassieke keyse. Up verlichtingsarmatuurn wyrdt voorol den eenhid Lux gebruukt, woby da 1 Lux de verlichtingsforce es van 1 candela up nen ofstand van 1 mèter. E TL-lampe van 20 lux geft dus ongeveer dezelfste kloarte lyk 20 keysn.
Om e keyse te moakn, verhittn z'e pot keysevet en ol noar gelank de maniere, goan ze oftewel da vet in vormkes gietn, woby dat de wikke vaste zit in 't vormke; of ze goan e wik erhoaldelik in e ooge kanne vet goan doppn, me korte poozn om et e betje te loatn droogn.
1087
1084 - 1085 - 1086 - 1087 - 1088 - 1089 - 1090 't Joar 1087 is 't 87e joar in de 11e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
1468
1465 - 1466 - 1467 - 1468 - 1469 - 1470 - 1471
Stepney
Stepney is e wyk in Lond'n East End in de Tower Hamlets, êen van de district'n van den Iengelsche regio Grôot-Lond'n.
Stepney is gegroeid uut e middelêeuws dorp round de kerke van Sint Dunstan en de 15e êeuwsche lintbebouwienge van Mile End Road. De wyk is in de 19ste êeuwe rap ipgebouwd gewist, surtout voe migrant'n en oarme Lond'noars t' installeer'n en 't krêeg azo e reputoasje van oarmoe, overbevolkienge, geweld en polletieke discuusjes.
De wyk is zwoar beschoadigd gewist binst den Blitz, de strategische bombardement'n deur de Luftwaffe in 1940-1941, woadeure da mêer of 'n derde van d' huuz'n hêlegans verwoest woar'n. In de joar'n 1960 is alles ipgekuust en der kwoam'n nieuwe appartementsgebouw'n en moderne weunwyk'n. Hier en doar is ter nog architecteure in Georgioansche en Victorioansche styl bewoard gebleev'n, lik Arbour Square, 't ôostelik dêel van Stepney Green en de stroat'n round Matlock Street.
Tiegemberg
De Tiegemberg of  't Vossenhol es nen heuvel of hellienge in Tiegem juuste vôorn Anzegem. Ge kunt er langst verschillige kantn ipryen, mo mêestol gebeur 't van o de kant van de kerke van de Tiegem, langs 't park. Der es osfolte ip gegootn in joarn '60, overtyd woarn't kossienn.
In de koerse es 't er verre olle joare over gereen in den E3-Prys, Kuurne-Brussel-Kuurne, Dwars door Vlaanderen (Tweis deur Vloandern), de Driedoagse van De Panne-Koksyde, den Driedoagse van West-Vloandern, Nokere Koerse en den Omloop Het Nieuwsblad vo vrouwn.
Loos
Loos es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern, mêer bepoald in Rysels-Vloandern. 't Grenst an 't stad Rysel en de gemêentn Wattenys, Emmerin, Arrebodem en Sequedin. De bebouwienge van Loos es bikkansn hillegans vergroeid me dedie van Rysel en ezo es Loos eigntlyk ne vôorstad o de zuudwestkantn van Rysel. O de nôordkantn van Loos lôopt de riviere de Deule.
Jupiter (mythologie)
thumb|Jupiter deur J.A.D. Ingres (1811) Jupiter (Latyn: Iuppiter of Iupiter) is e figeure uut de Romeinsche mythologie. Ie is den uppergod en god van den hemel, dunder en bliksem. Ie is de zeune van Rhea en Saturnus, en de joungste broere van Ceres, Vesta, Pluto, Neptunus en Juno. Jupiter trouwde me Juno, moa j' hield ook an met e hêel dêel andere godinn en zelfs menschelikke vrouwn, woamee dat 'n vele halfgoodn verwekte. Zyn Grieksche teegnhanger is Zeus.
Piltdown-mens
Voundstn
D' ôorsprounkelike voundstn van de Piltdownschedel zyn vrê slicht gedocumenteerd, moa Charles Dawson beweirdigde dat een werkmens an de Piltdowngroeve hem een stik van een schedel haa gegeevn round 1908, en dat de reste over de volgende poar joarn was upgegraavn. D' overbluufsels wierdn gepresanteerd up een vergoarienge van de Geological Society in Londen up den achtiensten december 1912, en bestoundn uut fragmentn van een schedel die der gelik van een moderne mens uutzaagn, t' hope met een ounderkake die up dien van een aap trok (beholve dan de tandn slytoage toogdn gelik van een mens). Loater, in 1915, vound Dawson een twidde gevol van een menselike schedel t' hope met een aapachtigen tand die de zelste sôorte mensachtige slytoage toogde, woadeure dan de mêeste wetenschappers overtuugd woarn dan de schedel en 't kaakbêen by mankoar behôordign.
Ounder de wetenschappers die anveirdigdn dat 't een echt fossiel was, was de Piltdown-mens een têken da de groei van 't brein 't êeste was dat ons menselik miek, pas loater gevolgd deur een menselik gebit en maniere van eetn. Up da moment peisdigde der niemand, zels nie de wetenschappers die 't er nie mee 't akkôord woarn, da 't oum een vervolsienge giengt. Goandeweg, on der mêer menselike fossieln wierdn gevoundn, gelik Homo erectus in China en Australopithecus africanus in Zuud-Afrika, begost Piltdown-mens olsmoar raarder deruut te zien, omda 't nie met de reste van 't prentjie pastige.
Ontmaskerienge
Van in 't begin woarn der olsan mensn die peisdigdn dat der iet nie juuste zaat mè den Piltdown-mens. Azô zeit G.S. Miller in 1915 da "deliberate malice could hardly have been more successful than the hazards of deposition in so breaking the fossils as to give free scope to individual judgment in fitting the parts together" ("Kwoad spil kost het nie beter gedoan hèn vo de fossieln azô up te breekn dan z' up verschillende maniern, noavolgens een mens zyn vôorkeure, t' assambleern").
De reden woarom dat de Piltdownvervolsienge zo goed werktige, is da 't volledig overêenkwaam mè wa dan veel mensn in dien tyd peisdn da de vôorhistorischen mens deruutzaag. Bovendien woarn d' Iengelse wetenschappers rap gerêed vor under achterstand up de Fransn up 't gebied van vôorhistorische menselike fossieln goed te maakn.
Identiteit van de vervolser
D' identiteit van de Piltdown vervolser goa misschien nôois hêeltegansten zeker zyn, moar ounder de verdachtn zyn de naamn van Dawson zelve, Pierre Teilhard de Chardin, Arthur Keith, Martin Hinton, Horace de Vere Cole en Arthur Conan Doyle te viendn.
Da Charles Dawson derby betrokkn was wordt deur de mêeste mensn anveird, moa de vrage bluuft: was tjie ollêene, of woarn der nog andere mensn by betrokkn? Stephen Jay Gould peist (en je zegt dan andere wetenschapper gelik A.S. Romer, Bryan Patterson en Louis Leakey van 't zelste gedacht woarn) da Teilhard de Chardin êen van de hoofdverdachtn moe zyn, omdat je in dien tyd, tusschn 1908 en 1912 up seminoarie zaat in de streke, dat je Charles Dawson goed kendige en dat je by veel van d' upgraviengn was betrokkn. Volgens hem was 't een grap die te verre was gegoan, en omda Charles Dawson in 1916 stierf binst da Teilhard de Chardin as ambulansier an 't front was geplatst gedeurende d' êeste weireldôorloge, was ter niemand vô den grap te stoppn vôda 't te verre gienk.
Herdenkiengsstêen
Here in the old river gravel Mr Charles Dawson, FSA found the fossil skull of Piltdown Man, 1912-1913, The discovery was described by Mr Charles Dawson and Sir Arthur Smith Woodward, Quarterly Journal of the Geological Society, 1913-15.
't Café nie verre van de plekke is ommegedoopt gewist toet The Piltdown Man.
Externe koppelienge
The Piltdown Forgery (JS Weiner)
Hertachtign
Hertachtign (Cervidae) zyn e familie van herkauwnde, eevnhoevige zoogbeestn.
De twèe belangrykste groepn hertn zyn de Cervinae (echte hertn), woaroender de wapiti, 't edelhert, 't damhert en 't axishert; en de Capreolinae (schynhertn), mè 't rendier, de ree, 't muylezelhert en d'n eland. De ventjes, en by de rendiern ook de wuyvetjes, droagn e gewei die joarlyks ofgesmeetn wordt. E nieuw gewei wordt over 't algemeen grotter en complexer of 't vorige. Der bestoan ook soortn zoender gewei. Hertn verschiln in grotte en gewicht. Z hèn e korthoarige vacht, e lenig lyf mè slanke pootn en nekke, e kort steirtje en grote oorn. By vele hertachtign hèn de joengsjes e gevlekte vacht, die dient vo camouflage.
Hertn leevn surtout in busschn, alhoewel da sommigte soortn ook ip oopn grasvlaktes, in moerasn en ip toendra's te vyndn zyn. Ze komn voorn in Europa, Azië en Noord- en Zuyd-Amerika. 't Edelhert komt ook voorn in Noordwest-Afrika.
1060
1057 - 1058 - 1059 - 1060 - 1061 - 1062 - 1063 't Joar 1060 is 't 60e joar in de 11e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge. thumb|[[Philippe I van Vrankryk]]
Lithografië
thumb|La Goulue, lithogroafische poster van [[Henri Toulouse-Lautrec|Toulouse-Lautrec.]] Lithografië (van 't Grieks lithos, stêen, en grapho, schryvn) ofwel stêendruk is een techniek die in 1798 deur den Beiersen tonêelspeelder en muzikant Alois Senefelder is uutgevoundn vô 't ofdrukkn van partiteurn. Zyn stêenn kwaamn van de beroemde lithogroafische stêengroevn van Solnhofen die weireldberoemd zyn voar under fyne kwaliteit.
Lithografië gebruukt een poreus sôorte stêen, mêestol kolkstêen, die hêeltegansten plat moe gepolierd wordn. De graveur gebruukt ton een up olie gebaseerde inkte of een lithogroafisch potlôod vô de têkenienge up de stêen te maakn.
De volgende stap in 't proces mak gebruuk van 't princiep da woater en olie nie miengeln: êest wordt een etssoluusje van arabische gomme in salpeterzeur met een bustel up de stêen gestreekn en doar voa vuuf menuutn te loatn. In dien tyd wordt de soluusje in de stêen g'absorbeerd met d' uutzonderienge van 't vet van de têkenienge. Derachter wordt de têkenienge ofgewassn mè lithogroafische terpentyn, wa da de têkenienge gerêed makt vô d' olieachtige inkte, die met een proper doek of met een rolle over de stêen wordt gesprêed. Up 't ende wordt de woateruplosboare gomme weggedoan en is de stêen gerêed vô de têkenienge of te drukkn.
Ot de prente mêer dan êen kleur hèt wordt het ollemolle mêer gecomplikeerd, van ieder kleur hè zyn eign têkenienge nôdig, en mè registroatielynn moet er voarn gezorgd wordn dan z' up mankoar ansluutn.
Tegenwôordig wordt offset lithographië vrê olgemêen gebruukt vô prentn in boekn, moar da proces hèt in feite nog winnig te doen mè 't ôorsprounkelik lithogroafisch proces, angezien dat het een fotogroafisch proces is mè ploatn die van andere materioaln gelik aluminium of polyester gemakt zyn in plekke van stêen.
Kanoal Nieuwpôort-Duunkerke
thumb|250px|right|'t Kanoal Nieuwpôort-Duunkerke ip de koarte van [[België]] thumb|250px|right|'t Kanoal Nieuwpôort-Duunkerke by de Veurnesluuze in Nieuwpôort 't Kanoal Nieuwpôort-Duunkerke (Frans: Canal de Furnes ofte Canal Nieuport-Dunkerque) es e kanoal da lôopt deur West-Vloandern en 't Noorderdepartement in Vrankryk. 't Verbindt 't kuststadje Nieuwpôort me de binn'nhoavns van Duunkerke. 't Kanal vormt eignlyk e verlengienge van 't Kanoal Plassndoale-Nieuwpôort en lôopt bikkans hillegansn parallelle me de kustlynne, ip apeupri twêe tout vier kilomèiters van de zêe. 't Kanoal Nieuwpôort-Duunkerke strôomt apeupri 19 kilomèiters ip West-Vlamsch groundgebied en 13 kilomèiters ip Fransch groundgebied.
't Kanoal Nieuwpôort-Duunkerke begunt an't sluuzekomplex by de moundienge van den Yzer by Nieuwpôort, de Ganzepôot. 't Kanoal loopt êest round 't oude stadscenter van Nieuwpôort en strôomt vodder na 't ôostn, veurby Wulpn (e dêelgemêente van Koksyde). Derachtr buugt et efkes innewoarts of na Veurne, woada't en ansluutienge et ip de Lo-voart. 't Kanoal lôopt ton vodder round Veurne, en buugt ton were na de kustlynne toe, langsn Adiengkerke. Ton lôopt et kanal oovr De Schreve vodder in Vrankryk, langsn Bray-Duunn en Zuudkote. 't Endigt in Duunkerke in't verbindiengskanal in de binn'nhoavns, woada't kanal tegoare komt me de Broekburgvoart, de Hoavndyk en de Moerenvoart, en ezo kundje ôok were na de zêe voarn.
Nôord-Tirol
thumb|Nôord-Tirol hêlegans vanboovn in 't rôod Nôord-Tirol is 't grotste dêel van den Ôostnryksche dêelstoat Tirol. 't Ander dêel is Ôost-Tirol die der gin grenze mee dêelt.
Neffest die twi regio's maktn ook Zuud-Tirol en Trentino (Welschtirol) vele êeuwn dêel uut van d' historische regio Tirol, moar achter den Êeste Weireldoorloge wierdn ze g'annexeerd deur Itoalië. Achter den oorloge wast er e serieuze bewegienge vo Nôord-Tirol te verênign mè Beyern.
Nôord-Tirol grenst an Salzburg in 't ôostn, de Duutsche dêelstoat Beyern in 't nôordn, Vorarlberg in 't westn, 't Zwitsers kantong Graubünden in 't zuudwestn en Zuud-Tirol in Itoalië in 't zuudn.
Capreolus
Capreolus is e geslacht van kleene hertachtign die voornkomn in Europa en 't noordn van Azië.
Nero (keizer)
thumb|Nero in de glyptotheke van München Nero (Antium, 15 december 37 - teegn Rome, 9 juni 68) was een Romeinsen keizer van 13 oktober 54 toet an zyn dôod. Je was de zeune van Gnaeus Domitius Ahenobarbus en Julia Agrippina de joungere en was langst hur kant verwant an den keizer Augustus.
Naamn
Zyn ôorsprounkelike name (voar zyn adoptie deur den keizer Claudius) was Lucius Domitius Ahenobarbus. Achter zyn adoptie veranderde tjie zyn name toet Nero Claudius Caesar Drusus Germanicus. Otje ton zelve keizer wierd, wierd zyn officiêle name Nero Claudius Caesar Augustus Germanicus en vanof 't joar 66 Imperator Nero Claudius Caesar Augustus Germanicus.
Upvolgienge van Claudius
In 't joar 50 kreeg Nero zyn ma Agrippina, die met den keizer Claudius was getrouwd, 't vô mankoar da Claudius de jounge Nero adopteerdige. Den filosôof Seneca wierd ook vanuut zyn verbannienge teruggeroepn vô Nero zyn lêermêester te zyn. In 't joar 53 trouwdigde tjie met de dochter van de keizer, Claudia Octavia, en in oktober van 't joar 54 wierd Claudius deur Agrippina vergiftigd en zyn zeune Britannicus in 't gevang gesmeetn, zodoanig da zodat Nero hem zounder concurrense toet keizer kost uutroepn. Vô 't toch moa hêelteganstn zeker te maakn hèt Nero Britannicus in februoari van 't joar 55 loatn vergiftign.
Invloed van Agrippina
Gedeurende d' êeste poar moandn van zyn keizerschap haad Agrippina een grôotn invloed up Nero, moar achter den dôod van Britannicus wier ze uut 't paleis verbann'n zodoanig da den 18-joarigen Nero ollêene an de macht kwaam. Zyn vôrnoamste adviseurs up da moment woarn Seneca en de prefect van de Pretorioanse wacht, Sextus Afranius Burrus. Vier joar derachter (in 59) wierd z' uutendelik in updracht van hur eigen zeune vermôord.
Vrede en welvoart
D' êeste vuuf joar van zyn keizerschap woarn een goudn tyd vô Rome en 't Romeinse Ryk, mè vrede en welvoart ounder 't kundig advies van Seneca en Burrus. Derachter hield Nero em veel minder bezig met 't besteur en gaaf tjem over an zyn passies vô Griekse culteure, kunste, moar ook an drank en seks.
In 't joar 62 stierf Burrus (de geruchtn zein da tje vermôord was deur Nero), Seneca diende zyn ountslag, moa da wierd deur Nero geweigerd. Nero liet em van Claudia Octavia schêen en ze wierd terechtgesteld, en vervangn deur een maîtresse Poppaea.
De grôte brand van Rome
Vanof dien tyd gieng het ollemolle bergof. Nero peisde dat je een grôot talent haad as dichter, zanger en acteur, en liet 't besteur hêelteganstn voarn vôr hem up zyn kunstn toe te leggn. Bovendien verwoestte een grôte brand in 't joar 64 een grôot dêel van Rome, en der woarn geruchtn de rounde an 't doen da Nero den brand zelv' haad aangestookn, ofdat je een gedicht an 't componeern was binst dat je noa den brand keek. Da kwaam voarol omdat er een nieuw paleis wierd upgetrokkn up de plekke die deur den brand was platgemakt.
't Grôot en luxueus paleis da Nero liet bouwn in 't verwoeste gedêelte van de stad (de Domus Aureus, of goudn huus), da van den Palatynheuvel toet an den Esquilynheuvel rêekte, makte hem nie geliefd by d' inweuners van Rome. Nie ollêene kostn d' inweuners van de verbrande wykn nie noar under huus werekêren, moa bovendien maktn de grôte kostn een financiêle crisis nog erger.
't Ende
't Is ton ook nie te verwoundern dat in 't joar 65 een complot teegn hem wierd ountdekt, moa da was moa 't begin van de probleemn. Uutendelik kwaamn der in 't joar 68 vier upstandn an 't licht (Glaba in Spanje, Otho in Portugal, Rufus in Gallië en Clodisu Macer in Nôord-Afrika, en dat hèt de Romeinse Senoat doen besluutn Nero of te zettn. On z' hem kwaamn arresteern hèt Nero zyn eign kele deurgesneen.
Koolstofmonoxide
Koolstofmonoxide, met de chemische formule CO, is een klurlôos en vrê giftig sôorte gaze da nie kan gerookn of geproefd wordn. De molecule bestoat uut êen koolstofatoom en êen zeurstofatoom, verboundn met een covalentn dubbele biendienge t' hope met een datieve covalente biendienge. Het wordt gevormd in plekke van koolstofdioxide (CO2) ot er nie genoeg zeurstoffe in de lucht zit, gelik ot een moteur lopt of een stove brandt in een ofgeslootn kamer zounder genoeg ventiloatie.
Gebruuk
Oundanks zyn giftigheid wierd koolstofmonoxide vôr een langn tyd gebruukt in stadsgaze, woarda 't wier gebruukt vô verlichtienge, kookn en verwarmienge. In bepoald' industrieën gelik de stoalindustrië wordt koolstofmonoxide nog olsan gebruukt as een verbrandiengsgaze omda 't in sommige processn een byprodukt is da ton goekoop in andere processn kan gebruukt wordn. Tegenwôordig is stadsgaze in 't huus vervangn deur illetriek vô de verlichtienge, en deur eirdgaze vô 't kookn en de verwarmienge.
Koolstofmonoxidevergiftigienge
Koolstofmonoxidevergiftigienge is êen van de mêest olgemêne gevalln van vergiftigienge in vele landn. Den hoofdreden doavôorn is da 't gaze nie kan gezien of gerookn wordn, en da 't omtrent de zelste dichtheid gelik lucht hèt, zoda 't nie uutzakt of wegdryft, moa bluuft hangn gelik een onzichtboare mist. Bovendien is koolstofmonoxide vrê giftig omda 't hem biendt mè 't hemoglobine in 't bloed, zodoanig da 't gin zeurstoffe mê kant upneemn.
Vôorkommn
Koolstofmonoxide komt in klêne concentroaties vôorn in de nateure, moa d' echt gevoarlike concentroaties wordn mêestol deur de mens verôorzakt. Typische concentroaties zyn:
Polluusje
Koolstofmonoxide vormt een belangrik dêel van de polluusje in stad, voarnamelik van inwendige verbrandiengsmoteurs, woarda 't bydroagt an de vormienge van stikstofoxide NO2 in plekke van NO, en 't vôorkommn van ozon.
In een geslootn omgevienge kan koolstofmonoxide rap toe dodelyke niveaus klemmn, ô byvôorbêeld in een huus woarda de stove of de kave nie goed ounderhoudn is.
Koolstofmonoxide komt ook in sigaretterook vôorn.
Emmerin
Emmerin es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern, mêer bepoald in Rysels-Vloandern. 't Grenst an de gemêentn Arrebodem, Loos, Wattenys, Noyelles-lez-Seclin en Houplin-Ancoisne. By Emmerin ôorn ôok nog de wykn La Nappe en Le Faubourg die olletwêe mêer o de zuudkant van't center liggn. De riviere de Deule lôopt ôok nie verre van Emmerin.
Beziensweirdigeedn
thumb|left|De Sint-Bartholomeüskerke mè 't monument
Nachtschoafamilie
De nachtschoafamilie (Solanaceae) is e familie van de bedektzoadign of blommeplantn (Angiospermae of Magnoliophyta), orde Solanales. 't Zyn kruudachtige plantn, struukn, boomn of houtige klemplantn.
Der zyn e goeie 95 geslachtn en 2700 sôortn, over hêel de weireld verspreid (uutgezoenderd Antarctica), moa surtout in Zuud- en Middn-Amerika.
De familie omvat belangryke eetboare sôortn, lyk de petatte (Solanum tuberosum), tomatte (Solanum lycopersicum), aubergine (Solanum melongena) en paprika (Capsicum), moar ook verschillige populaire sierplantn, lyk Petunia, Schizanthus en Salpiglossis. Sommigte sôortn, die alkaloiedn bevattn, zyn giftig en gekend vor under geneeskundige krachtn en uutwerkienge ip de psyche, lyk belladonna, zwarte nachtschoa, Brugmansia, Datura, Mandragora en toebak. thumb|left|Atropa belladonna
Utrecht (provinsje)
Utrecht is e provinsje in 't middn van Holland en telt 1.361.000 inweuners (2021). Ip een totoal ippervlak van 1.560 km² is 't de klêenste provinsje.
D'n hoofdstad en grotste stad is Utrecht. Doar achter komt Amersfoort, gevolgd deur Veenendaal, Zeist en Nieuwegein. Utrecht grenst in 't west'n en zuudwest'n an Zuud-Holland, in 't ôost'n en zuudoost'n an Gelderland, in 't nôordwest'n an Nôord-Holland en in 't nôordôost'n an 't Eemmeer.
Gemêent'n
Utrecht is ipgedêeld in 26 gemêent'n sinds 2011. De gemêent'n met under officiële noame zyn:
links|thumb|Koarte van Utrecht
Assen
Assen (Drents: As'n) es d' êenenviftigste grotste gemêente van Holland en den hoofdstad van de provinsje Drenthe. De stee ligt an 't Nôord-Willemskanoal en de Drentsche Hoofdvoart. Der weunn oungeveer 67.329 menschn. De burgemêester Marco Out. De stad is administratief ounderverdêeld in neegn wykn.
thumb|left|Zicht ip 't ryksarchief in Assen
In de binnestad van Assen stoan een antal ryksmonumentoale uzen en kerkn.
Bekende musea in Assen zyn 't Drents Museum, Stoottroepen Museum en 't Stedelyk Museum Assen Hedendaagse Kunst (Smahk)
1052
1049 - 1050 - 1051 - 1052 - 1053 - 1054 - 1055 't Joar 1052 is 't 52e joar in de 11e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge. thumb|Grafkist in Winchester Cathedral mè bêenders van Emma van Normandië en eur vint Knut de Grôotn
Assen
Trivia
Joarliks is 't er e belangryk gebeurn ip 't Moto Circuit Assen, noamelyk 't grotste motocrossevenement van Holland, TT van Assen genoamd.
Wykn
De wykn met hunder officiële noame zyn:
Ennelin
Ennelin (Frans: Annœullin) es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern, mêer bepoald in Rysels-Vloandern. Ennelin ligt teegn de schreve me 't departement Nauw van Kales, wa in tydde 't schee'n wos tusschn Romoans-Vloandern en Artesië. 't Grenst an de gemêentn Doenk, Allennes-les-Marais, Carnin, Carvin, Provin, Bauvin en Sengin. In tydde ôordigde Doenk by de gemêente Ennelin, totda 't in 1948 dervan wierd geschee'n en e zelfstandige gemêente wierd.
O de nôordôostkantn van Ennelin lôopt de gekanaliseerde Deule. Deur de gemêente lôopt ôok d'yzerboane tusschn Lens en 't stoasje van Doenk-Sengin. In tydde lag der hil o de westkantn van Ennelin ôok e stoasje; 't Gebouw stoat er nog, mo ze stopp'n der al nen illn tyd nie mêe.
Beziensweirdigeedn
thumb|left|230px|De Sinte-Moart'nskerke van Ennelin
1853
1850 - 1851 - 1852 - 1853 - 1854 - 1855 - 1856 't Joar 1853 is 't 53e joar in de 19e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Myrte
De geweune myrte (Myrtus communis) is e plante uut de familie van de myrteachtigen (Myrtaceae). De plante groeit in 't wild ip droge, zunnige plekkn an de Middellandsche Zêe en in hêel 't gebied van Middn-Azië tout an Nôord-Afrika.
Kenmerkn
Myrte is e struke mè leerachtige bladjes, die in de nateure vuuf meter hoge kan kommn en die assan groen bluuft. Teegn 't ende van de lente kommn der witte blommetjes an die goed riekn en die rypn tout dounkere purperkleurige beiers.
Geschiedenisse
In de loop van de geschiedenisse makte myrte overal in Europa dêel uut van trouwbouquets en de taksjes wierdn achter den trouw geplant vo geluk en vruchtboarheid te briengn.
Geneeskunde
Myrte helpt by stôornissn an de derms en d' urineweegn en by ountstekiengn in de mound. 't Briengt e verzwakt immuunsysteim were in evenwicht. De kapotgewreevn bloarn zoun helpn by acne en psoriasis.
Gebruuk
Myrteolie uut de bloarn wordt in parfums verwerkt. Van 't hout wordt houtskole gebrand.
Myrtetaksjes kunn'n by vlêesgerechtn ip de zelfste maniere gebruukt wordn lik rozemareyn en tym en de bladjes lik laurier. De beiers kunn'n meegekokt wordn.
Gedroogde bloarn en blommn kunn'n in zaksjes ipg'hangn wordn vor in huus een angenoame reuke te verspreidn.
Het varken van Madonna
Het varken van Madonna is e Vlamsche film uut 2011 van Frank Van Passel. D' hoofdrolle wordt gespeeld deur Kevin Janssens. De film is de 9ste november 2011 in première gegoan.
Zaza
Zaza, pseudoniem voun Klaas Storme (Ostende, 1 meie 1967) is 'n vastn cartoonist van de Standaard.
Het varken van Madonna
D'Historie speelt hem of in de Madône in Langemark, moa d'ipnoames vo de film zyn elders gemakt, ounder andere in Houtem by Veurn.
De West-Vlamsche acteurs, lik Peter Bulckaen, Wim Opbrouck, Marijke Pinoy, Marc van Eeghem, Jozef Demaré, klapn West-Vlams in de film. Flip Kowlier makte voe de film e West-Vlamsche cover van Born to be Alive van Patrick Hernandez: "Geboorn voe te leevn".
Zaza
Leevn
Klaas Storme het zyn jounk leevn in Ostende ewund, e lêerde vors an 'n unief van Leuvn, woa dat 'n filosofie en theologie dei. E kwam doarachter schoolmêester, toet dat 'n in 1999 'n vastn cartoonist van de Standaard kwam, woavôorn dat 'n êest ollêne over computers têeknde en toune oek in 't ounderwys blêef. At 'n nog student wos, têeknde 'n ounder de noame Flock ol vintjes voun de Campuskrant van 'n Unief.
Het varken van Madonna
Verhoal
Handelsverteegnwoordiger Tony Roozen wordt deur zyn bedryf noa West-Vloandern gezoundn vor e nieuw product "Porky" te promootn. Porky is e gerobotiseerd zwyntje dat e geure ofgift die de seksuele drift van zwyns verhoogt.
By 't dorptje Madône krygt Tony ottopech in de veldn. Je zoekt hulpe moa je gerakt verwikkeld in e discuusje tusschn den burgemêester, de garagist, de paster en de jufrouw van 't dorpsschooltje over plann vor 'n ottostrade an te legn die dweis deur 't dorp lopt. E poar kerkhoovn van den Êeste Weireldoorloge zoudn ton weg moetn en ook 't round punt me 't Madonnabeeld, woa dan de geloovign hunder gebeedn in deponeern.
Zaza
Leevn
Mêestol schryft 'n nie in 't West-Vlams, ol het 'n ôois ekir e cartoon etêeknd woarin dat e boerinne in nundern otto zegt teegn neur vint dat 'n sjette meugt geevn omdat er gin fyn stof nemir is.
Het varken van Madonna
Verhoal
Maria Glorie, de jounge en snelle dorpsleraresse, is teegn 'n ottoboane deur 't dorp en ze wil ter alles an doen vo de restantn van de Grôotn Oorloge in êre t' houdn.
'n Ander belangryk personage in de film is Prosper, de roundzwervende ziele van e gesneuvelde soldoat die zyn geroamte kwyt is. Je komt regelmoatig e babbeltje sloan met Tony over de gruweln dat hy hem destyds meemakte binst den oorloge.
Bouwkundig erfgoed in Leffienge
Lyste van bouwkundig erfgoed in Leffienge:
Bouwkundig erfgoed in Beirst
Lyste van bouwkundig erfgoed in Beirst:
1879
1876 - 1877 - 1878 - 1879 - 1880 - 1881 - 1882 't Joar 1879 is 't 79e joar in de 19e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Twêezoadlobbign
thumb|Joeng plantje (Ricinus communis) met twêe zoadlobbn (roend) De noame twêezoadlobbign (dicotyln of dicots, volgns 't Cronquist-système Magnoliopsida) wordt traditioneel gebruukt vor e groep plantn, die tegoare met de êenzoadlobbign, (monocotyln of monocots), de bedektzoadign of blommeplantn vormn. Vele van de "twêezoadlobbign" èn twêe zoadlobbn (of "cotyln") per zoad woarin dat de reservevoedienge ipgesleegn zit, die nôdig is vo 't kiemn en êerste groei van de joenge plante.
De weetnschappelyke noame vo de groep is Dicotyledoneae. De classificoasje van 't APG-système erkent gêen "dicotyln" moa wel eudicotyln of eudicots (Eudicotyledoneae).
Australië (continent)
thumb|300px|right|Australië 't hope mè zyn continentoal plat (lichtblauw) da toet Papoe-Nieuw-Guinea in 't nôordn en Tasmanië in 't zuudn rêekt Australië is de name van een continent dat ten zuud-ôosten van Azië ligt, tusschn den Indischen en den Stillen Oceoan. 't Is 't klêenste continent in de geografische betêkenisse van 't wôord, moa nie in de geologische betêkenisse (continentoale fragmentn gelik Madagascar en Nieuw-Zêeland zyn klinder). Van 't upzicht van dit artikel wordt er ounder 't continent van Australië verstoan :
Vantydn stoat de combinoatie van Australië t' hope mè Nieuw-Zêeland en een hoop eilandn in den Stillen Oceoan as Oceoanië of Australazië bekend.
Naamgevienge
Voa min of mêer dogmatische redens oeisdn eirdrykskundign dat as een tegengewicht voa de nôordelike continentn der ook een zudelik continent moest zyn dan ze "Terra Australis" (Latyn voa "Zuudland") noemdign. Od Australië ton êenmoal was ontdekt wierd den ôorsprounkelike name "Nieuw-Holland" (die deur d' Ollands' ontdekkers was gegeevn) rap vervangn deur "Australië" d' 18e êeuwe, olhoewel da 't veel klinder was dan 't verounderstelde "Zuudland".
't Continent gelik da 't bestound in den Ystyd (dat is de combinoatie van Australië, Papoe-Nieuw-Guinea en Tasmanië) is deur verschillende mensn up verschillende tydn Australazië, Grôter Australië (archeoloogn), Sahul, Meganesië of Australinea (bioloogn) genoemd.
Geografie
't Australisch continent is 't klêenste continent up Eirde, met een totoale uppervlakte van omtrent 8.560.000 km². 't Continentoal plat round Australië voegt doa nog zo'n 2.500.000 km² an toe.
't Grôot Barrièrerif, 't weireld's grôotste koroalrif ligt an Australië zyn nôord-ôostelike kust, en is omtrent 2000 km lank. Australië hèt moar êen bergkeetn die dien name weird is, en dat is de Great Dividing Range, met Mount Kosciuszko as 't hoogste punt. 't Grotste dêel van Australië is 'n woestyne of een holfwoestyne die bekend stoan as den Outback.