cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hudevetterspling
In ’t middn stoat er e piloare me van boovn twi lêeuwtjes met ’t woapnschild van d’hudevettersgilde. D’r tegenover stoat under ambachtshuus, die an de reie lag. Da woater an ze nôdig by ’t verwerkn van ’t leer. thumb|150px|left|Noamstêen De Koe Van lêerbewerkienge krêegn ze dust en d’hudevetters an under eign herberge De Koe, ip den hoek van ’t pling, neffest ’t ambachtshuus. De noame paste by ’t ambacht. Nu is ’t vervangn deur ’t hotel-restaurang Duc de Bourgogne. De noamstêen met e koe hangt nog boovn den ingank. D’r woarn ton veel gebouwn met e gevelstêen, want d’r bestoundn nog gin huusnummers. In de boogn boovn de veisters van ’t hotel is te zien hoe dan de lêerlôoiers werktegn.
Loater wierd ’t pling gebruukt vo klêne vismarkt. thumb|De klêne vismarkt D’r wierd goekope vis, mussels en geirnoars verkocht deur viswuuvn. De diere vis lik kabeljauw en zalm wierd ip de vismarkt verkocht.
In de twiddn elft van de 20e eeuwe wierd de klêne vismarkt ofgeschaft en kwoamn d’r kroamn me souvenirs, têkeniengn en schilderyen vo de toeriestn.
’t Pling komt an den andere kant uut ip ’t bekendste zicht van Brugge, de Rozenhoedkoaie, die z’n noame krêeg deurdan d’r doar in de middelêeuwn poaternosters verkocht wierdn.
Middelnederlandsche literateure
thumb|right|Titelblad van Mariken van Nieumeghen Middeleeuwsche tekstn uut de Lege Landn moe je zien binn de context van de soamnlevienge in dienen tyd. En die zag d'r in de middeleeuwn heel anders uut dan nu, toun was dat e standenmoatschappy. Oorsprounkelik wilde da zeggn da je van by de geborte deel uutmakte van een van de standn:
De Middelnederlandsche literateure es meestol up dezelste maniere ingedeeld:
Frankische romangs
Da zyn vertelliengn over keizer Karel de Grote. In de hele middeleeuwn wos Karel de Grote et grote voorbeeld vo olle vorstn, tot en met Keizer Karel V. Zo kwom et dan d'r styf veel vertelliengen en legendes bestoundn over em.
Keltische romangs
Keltische veroaln zyn g'inspireerd up et leevn van keunienk Arthur en zyn Ridders van de rounde toafel
Oosterse romangs
Zyn gebaseerd up d'Aroabische cultuur. Dat es nie zo verwounderlik want d'Arabiern en de Moorn ieldn tot in de vichtiende eeuwe deeln van Zuud-Europa (Spanje) bezet. Den meestn bekendn oostersn romang es die over de keuniengskinders Floris ende Blancefloer.
Gebied van Wernicke
thumb|De gebieden van Broca en Wernicke in d’ heirsens. ‘t Gebied van Wernicke, genoemd noa den ountdekker Carl Wernicke, is êen van de twêe stikkn van de cortex cerebri in d’heirsens. ‘t Ligt in de lienker temporoale kwabbe en ‘t speelt e belangryke rolle by ‘t verstoan van toale. ‘t Wordt ook wel ‘t sensorisch sproakcentrum genoemd.
Letsels of kwetseurn in ‘t gebied van Wernicke kunn dyslexie en sensorische afasie tout gevolg hèn.
Wet ip de Handelspraktyk
In de Wet ip de Handelspraktyk (Nl: Wet op de Handelspraktijk) wordt de bescherminge van vuuf fundamentele rechten van de consumenten geregeld. Da zyn:
De bescherminge van de gezondheid en veiligheid van de consument
't Zyn mo zuste de producten die de gezondheid en de veiligheid nie in gevaar bring die meugen in de commerce kom. Der zyn veiligheidsvoorschriften, en der moet dudelike informoasje gegeven worn in verband met eventuele gevaren. Beveurbeeld moet er ip kinderspeelgoed dudelik vermeld zyn vanaf wafore leeftyd da ze der meugen mee spelen.
De bescherminge van zen economische belangn
Der mag bevoorbeeld gin misleidende reclame getoogd worn, en der es een verbod ip oneerlike bedingingen in contracten met consumenten.
Vimy
thumb|right|Et Canadees oorlogsmonument. thumb|right|Up de meurn round et gebouw stoan de noamn van 11000 vermiste soldoatn. thumb|right|Oorsprounkelik landschap, deur kroaters geteisterd. Vimy es e gemeente in et Fransche departement Nauw van Kales in de regio Hauts-de-France. Vimy es surtout bekend (berucht) gerocht sinsn 'n Eestn Weireldoorloge.
Wet ip de Handelspraktyk
Zen recht ip voorlichtinge en vorminge
't Moe voe de consument meuglik zyn voe te kiezen en te kopen ip basis van dudelike informoasje. Der moet dus objectieve informoasje gegeven worn over de kenmerken en de prys van ieder product.
Vimy
Battle of Vimy Ridge
By Vimy ligt er nen euvelkam van 6 kilomèters lank en 145 mèters oge. G'èt er e magnifiek uutzicht up et typisch Artesisch lichtgolvende landschap. Deur zyn strategisch belang èt er binst 'n Eestn Weireldoorloge styf voorn gevochtn gewist.
Wet ip de Handelspraktyk
Zen recht ip schaevergoedinge
Ut er klachten zien moet de consument via simpele, betoalbare en zere procedures kun geholpen worn.
Vimy
Battle of Vimy Ridge
In september 1915 veroverden de Fransche de loopgroavn. Achter ne zwoarn tegenanvol èn de Duutsche 'n euvel eroverd. In da joar verloorn de Fransche 150 000 soldoatn die dood of gewound achterbleevn.
't Es moar in april 1917 dan de Canadeesche troepn 'n euvel eroverd èn. Moa z'èn 't wel diere betoald, langs weerskantn. By diene veldslag zyn d'r à peu près 23 500 jounge soldoatn ofgeslacht gewist. Vele zyn noois nie weregevoundn gewist en liggn nu nog osan etwoaschn in 'n ounderground. Diene slag stoat bekend ounder d'Iengelsche noame Battle of Vimy Ridge.
't Wos een van de belangrikste veldsloagn van heel WO I. In totoal zoudn d'r zo'n 200 000 soldoatn gedoodn zyn en drie keers zovele gewound!
Oundergroundsche oorlogsvoerienge
Voe bewegienge te krygn in 't frount groevn zowel de geallieerden lik de Duutsche oundergroundsche tunnels. Oe ze ounder de vyandelikke loopgroavn woarn gekommn, stoakn ze 'n tunnel vul mè dynamiet en lietn ze 'n boel ountploffn. In de verwarrienge die d'r zo ountstound, kostn ze de vyand attaqueern en kostn ze 't frount enigste tientalln mèters verleggn. Moa in de meeste gevolln moestn ze 't gewounn terring gauwe were ofgeevn.
Achter 'n oorloge
Dat es 't grotste Canadeesche oorlogsmonument die d'r es. De twee pyloonn zyn 27 mèters oge en stelln Canada en Vrankryk voorn.
Vimy vandoage
De Fransche autoriteitn èn sommigste oorsprounkelikke loopgroavn erangeleid. De zandzakkn dien d'r nu liggn, zyn van betong gemakt.
Up sommigste plekkn liggn Duutsche en geallieerde loopgroavn up nog gin 40 mèter van makkoar. De site gift ne goein indruk van d'omstandigeedn woarin dan de soldoatn moestn leevn en vichtn.
Algemene Brugse Atletiek Vereniging
De Algemene Brugse Atletiek Vereniging (ABAV) is een atletiekverenigienge in Brugge. Den Brugschen atletiek êet neffest 't bestoan van OB nog een twidde atletiekverêenegienk, e jounge club, noamelik den Algemene Brugse Atletiek Vereneging, ipgericht in 1986.
't Adresse: Bloso Sportcentrum "Julien Saelens", Speelpleinlaan 1, 8310 Assebroek
Geschiedenisse
thumb|94px|right|Et logo van de verêenigienge ABAV stot vo "Algemene Brugse Atletiekvereniging" en wier ipgericht in 't joare 1986 deur enigste sportvrienden die binnen de Vlamse atletiekkoepele, de VAL, an atletiek wildegen doen. In't byzounder wenstegen ze under te focussen ip afstanslôpen. In den anvang âd den VAL 't daar ambetant mêe, mor uutendelik wier den ABAV toch anvèèrd as officiële atletiekverêenegienk.
In 't begin woaren 't surtoet echte wedstrydlopers die dêeluutmakten van de verêenegienk. Mor 't deurdege nie langk alêer 't besteur tout de constatoate kwam da ze ip z'n minst gelykegen andacht moesten gêevn an de lopers en loopsters die geweune wildegen lôpen as peure ountspannienk. Stillekesan begost de verêenegienk zich ton ôke an te trekkn van e jeugdwerkieng.
27 juli
27 juli is den 208stn dag van 't joar (209stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. Nog 157 doagn toet 't ende van 't joar.
KVV Coxyde
KVV Coxyde is e West-Vlamsche voetbolclub uut Koksyde. De club is angeslootn by de KBVB me stamnummer 1934 en hunder clubkleur is blauw. Coxyde speelt thuus in 't Henri Houtsaegerstadiong.
Filips I
Liste der Herrscher namens Philipp
SABAM
Die vereniginge int de auteursrechten ip al d'uutvoering van werken lik liedjes, toneelstikken en andere artistieke creaties in 't openbaar. Ook voe 't spelen van CD's en winkels moe je SABAM betalen. Ip private feestjes moe je gin SABAM betalen.
Om een gedacht van de grootte-orde van SABAM te geven: deursnee KLJ-fuiven in een tente met ne discobar en met en ipkomste van rond de duusd man en rond de vuuf euro entreegeld kosten rond de 300 € an auteursrechten.
In Bruges
In Bruges is ne film (e zworte komedie) die, lik of dat de noame ol zegt, em vo 't grotste dêel in Brugge ofspeelt. Ongeveer drie kart van de film ein ze gefilmd in Brugge, de reste in Londn. De film werd geregisseerd door Martin Mc Donagh, die nen Oscar eit gewonn mè zyne kortfilm Six Shooter. 't Verhoal eit 'n ôok zelve geschreevn. De opnoames startigen ip moandag 5 februoari 2007.
De hoofdrolln van In Bruges zyn gespeeld deur Colin Farrell, Brendan Gleeson, Clémence Poésy, Jérémie Renier, Jordan Prentice en Ralph Fiennes. Der is oa. gefilmd ip de Burg en ip de Grote Markt.
Veroal
De film goat over twi huurmoordenoars die beist nen oanslag in Londn e kiendje dôodoen. Ze vluchtn noa Brugge woadat den êen begunt te peizn over oe erg dat is wuk dat ze gedoan ein en e meiske lêert kenn. Den andern krygt den ipdracht van zyne vroegere moat te vermôordn.
Intensief leezn
thumb|Stanbeeld van [[San Isidorus van Sevilla|den illgn Isidoor ip de trappn van de nationoale bibliotheke van Spanje in Madrid]]
Intensief leezn es et grondig deurepakkn van e tekste om em uutindelik te vattn. Iedere zinne, ieder word en iedern letter wirdt geleezn.
Normoal begunt je me den tekst verkennd te leezn, om den olgemêenn droad te begrypn. Ton goa je 't middnste grondig leezn en bekyk je de verschillige onderwerpn die deronder volln. Ier moe je sourtout lettn ip de belangrykste woordn binn de zinn en de belangrykste zinn binn de porogroafn.
O je de tekste ol grêed verkennd èi gleezn, goa je ier over et olgemêen 'n systêem lik et zêreleezn goan willn gebruukn.
De volgendn stap da je ton misschiens goat doen es 't kritisch leezn of direct studeernd leezn. 't Ku ôok zyn da je der de vôorkeur an geft om den auteur, uutgever en ouderdom van de tekste êest kritisch te bekykn, olvôorns da j'em intensief begunt te leezn.
Padde
E padde (Bufo bufo) is e bêeste die vele in West-Vloandern vôornkomt. 't Is en amfibie, e leeft dus in en buutn 't woater.
Leevnswyze
Paddn leevn zevve nie in 't woater, ze kêern wel ieder joar were voen eiers te leggn.
Je viendt paddn in olle sôortn streekn (wêen, busschn, stikkn,...) en ze koloniseern oek zêre nieuwe pittn (oek dedie die nie nateurlik zyn), mo je zie ze nie vele omdan ze mêestol moa met 'n schemer uutkommn.
Z'eetn olle sôortn fernient en aar bêestn (tettienks, slekken,...)
Nunder grotste bedreigiengn zyn reigers, vossn en fiesjows (die 't vel, woa dat er vergif inzit, ofdoen).
Paddntrek
Ieder joar tusschn begun februoari en oof april trekkn paddn were no de woaterpittn woa dan ze ebôorn zyn (oungeveer, want nieuwe woaterpittn in 'n omtrek van bestoande pittn groakn oek ekoloniseerd) voun te poarn en eiers te leggn. Doavôorn moetn ze mêestol e hêel ende were kêern en an ze toune e grôte boane over moetn steekn, zyn der vele plat ereen. Doavôorn zyn der in vele gemêentn overzetaksjes voe de bêesn t'epn.
Achter dan ze epoard en, kêern z'oek were, mo nie me zovele in ekê.
Vôortplantienge
E padde legt eiers in 't woater in lange droan, mêestol round en tusschn woaterplantn edroaid. At wuvetje die eiers legt, bevrucht 't vintje ze beist dat 'n up neur rik zit. Achter en ende kommn der doa dikkoptjes uut, die van e padde ossan schoezwort zyn. Z'eetn toune surtout algn. Doarachter groein ze vors en ze krygn êest achterpôotn en toune mo vôorpôotn. Loater verteirt nunder steirt en krygn ze de vorme van en echte padde. 't Is van toune vors dat 'n up 't land go goan leevn.
Ladbroke
Ladbroke is 'n Ostendsche punkrockmetalband die topegesteld is va groepn gelik Fortress, Getbroers en Slapdash.
Ze zien begost in 2002 met under èèste optreden ip de Kerstmarkt van 't College, e middelboare schole. Deur da ze openstoan vo nieuwe ideeën, en deur 't mixn va moderne en oldschool subgenres, bekomn ze een uniek geluud. Oendertusschen geraakn ze gekend in West-Vloandern en zelfs doabuutn. Ze traadn ol up vo byvoorbeeld Dunerock in Brèènienge, in de Frontline in Gent, en up de Paulusfèèstn in Ostende.
Leedn
Ze zien met vuuvn: Stevo (gitaar), Massen (drums), Makzin (zang), Gui (gitaar), en Kenmeister (bassgitaar).
Discografie
In april 2007 en ze under nieuwn CD uutgebrocht: Without Nipples, Boobs Are Just Pointless.
Albrecht II (HRR)
Albrecht II (Weenn, 16 ogustus 1397 - Neszmély, 27 oktober 1439), van 't Huus Habsburg, was van 1404 tout 1439 hertog van Ôostnryk als Albrecht V, en van 1438 tout 1439 Roomse keunienk van 't Hillig Rôoms Ryk. Je was ook keunienk van Boheemn, Hongareye en Krowoasje.
Zyn voader, hertog Albrecht IV van Ôostnryk, stierf in 1404. Albrecht was mo zeevn joar oud ost 'n hem ipvolgde in 't hertogdom Ôostnryk. Zyn nounkel Willem die ton an 't hoofd stound van under rivoaln, de Leopoldynn, was zyn regent, gevolgd deur zyn andere nounkels Leopold IV en Ernst den Yzern.
In 1422 trouwde Albrecht met Elisabeth van Luxemburg, dochter en ipvolgster van Sigismund van Luxemburg, keunienk van Hongareye en Krowoasje, die loater ook keizer van 't Hillig Rooms Ryk kwam en keunienk van Boheemn. Elisabeth was e dochter van Sigismund zyn twidde vrouwe en stamdeg of van d'oude Árpád dynastie van Hongareye.
Under jounges
Keizer Sigismund stierf in 1437. Den 1ste januoari 1438 wierd Albrecht tout keunienk van Hongareye gekrôond en je giengt hem doa vestign. Zes moandn loater kwamt 'n ook keunienk van Boheemn, mo zounder macht. Je was bezig met oorlog voern teegn de Boheemers en under Poolsche boundgenôotn, ot 'n den 18ste moarte 1438 verkoozn wierd tout Roomse keunienk in Frankfurt am Main. Je verdedigde Hongareye loater ook teegn d'Ottomoansche Turkn.
Zyn nounkel Ernst den Yzern, die zyn voogd gewist was in 1406, was de voader van Frederik V van Steiermark, die Albrecht loater ipvolgde als Frederik III van 't Hillig Rôoms Ryk. Frederik III was zyn achterkozyn en de voader van Maximiliaan van Ôostnryk.
Albrecht stierf de 27stn oktober 1439 in Neszmély en j'is begroavn in Székesfehérvár. Zyn zeune Ladislaus Posthumus is vier moandn achter zyn dôod geboorn en Frederik III kwam zyn regent. Ladislaus kwam keunienk van Boheemn en Hongareye, mo j'is jounk gestorvn in 1457.
Olhoewel dat Albrecht II nôoit tout keizer gekrôond is, was zyn korte regerienge toch styf belangryk, want met hem begost de lange reke van Rôoms-Duutsche keuniengn en keizers van 't Huus Habsburg.
8 oktober
8 oktober is den 281stn dag van 't joar (282stn in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. Nog 84 doagn tout 't ende van 't joar.
Gazette
Inoudelik
In een gazette stoat mêestal recent nieuws over polletiek, misdoaden, economie, sport en cultuur en andere gebeurtenissn. Die actualiteitn kunn van ip weireldvlak, nationoal vlak of van ip platselik niveau kommn.
Tussn d'artikels stoan regelmoatig advertensjes. Da's de belangrykste bron van inkomstn voor den uutgever.
Een gazette eit geweunlik een bepoald soortig doelpubliek en stemt den inoud doar ip of.
Vollienge
Een vollienge, vallienge of valling (Nederlands: verkoudheid) es een besmettelikke ziekte woarby dat de slymvliezn ountstookn roakn. Z'es verôorzoakt deur verschillende sôortn virussn.
Symptoomn
Da goat mêestal gepoard met kuts, een snotneuze, oestn, niezen en een zêre kele. Een zêre kop is ook meugelik. Da verschilt dikkelst nog een kêe. Minsn zeggn nogol zêre da ze griep ein, moa mêestal es da een onschuldige vollienge. Geweunlik deurt da drie toet tien doagen.
Behandelienge
Der bestoat gin echt geneesmiddel tegen. Je kut juste etwa pakkn om de symptoomn te verzochtn. Je rustig oedn en jezelven swanjeren, kan ôok helpn.
8 meie
8 meie is den 128stn dag van 't joar (129stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. Nog 237 doagn tout 't ende van 't joar.
Olympic Brugge
thumb|right| Et logo van "den Olimpiek" Olympic Brugge  of den Olimpiek gelik z'in Brugge zeggen, is den êersten verênegienk van Brugge da zich ip de atletiek begost te concentrêern, ipgericht in 1934. Brugge êet nog een twidde, joungere, atletiekverênegienk, den ABAV. OB êet oke nog een twidden afdelienk in Knokke-Heist.
Geschiedenisse
De atletiekverênegienk Olympic Brugge is ountstoan in 't joare 1934. Te was de sportievelienk Louis Carlier, die tegoare mêe enigste vrienden de verênegienk stichtege. Ip den 15e februare van da joar kreegt den verênegienk by de KBAB 't stamnummero 15. De kleuren van de club woaren, tzelfste gelik de kleuren van 't embleem van 't Stad Brugge, rôo êe blauw.
Den êersten voorzittere vant vûfkoppige besteur was Etiennne Decraecke, dien beklêdege dien functê vo 30 joaren.
Ôke de Guldensporenmarathon tusschen Kortryk en Brugge teldege enigste kêren as VAL kampiôenschap, worounder 't Belgiesch kampioenschap vo veteroanen in 1991 en 't Belgiesch kampioenschap in 1992.
Deure de geschiedenisse âd Olimpiek Brugge vele topatleten worounder de vôorvermelde Julien Saelens, spurter Frank Verhelst die nu zijn kennisse deuregift an de joungere gastn, Anne-Marie Danneels die zowel op de piste as in 't veld by de besten hoordege, alsook Peter Daenens die furore maktege ip de stieple en recent nog Sven Pieters die in 1996 meedêe an d'Olympische Speeln in Atlanta.
't Adresse
Bloso Sportcentrum "Julien Saelens", Speelpleinlaan 1, 8310 Assebroek
Sage
In e sage wordt er dikwils e bovennateurlik verschynsel verkloard. D'r kommn gin goodn in voôrn. Dat is mêer vor e mythe. En 't goat ook nie over 't leevn van heiligen. Ton zou 't e legende zyn. 't Grotste dêel van de sagen goat over spookn, tovenoars, heksn, woarzeggers en bovennateurlikke schepsels lik klopgêestn, weerwolvn, kabouters en marminn.
Indêlienge
In de "Vlamsche Volksverhalenbank" wordt d' indêlienge in types gebruukt:
Demonensagen: Toversagen: Duvelssagen : Historische sagen: kastêeln, verborgen schattn, verzounkn steedn
D'oudste sagen zyn de Oud-Yslandse saga's die ipgeteeknd zyn tusschn de 12e en de 14e êeuwe. Ze giengn surtout over keuniengn en heldn.
François Sterchele
thumb|François Sterchele in 2004 François Sterchele (Luuk, 14 moarte 1982 - Vrasene, 8 mei 2008) wos e Belgschn foetboller. Zyn latsn club wos Club Brugge. E wos e spits, die in de Jupiler League topschutter kwam me 21 gols in 't sezoen 2006-2007. E wos ouk 4 keirs eselecteerd vo de Rôo Duvels.
Sterchele speelde mi numero 23, e verwyzing na Michael Jordan, e basketter.
François Sterchele wos 26 ton dat 'n veroungelukte mi zyn otto.
Uutbundige karakteire
Sterchele wos Italioans van ôorsproung, en e viel geirn op, op en round 't veld. Achter iddere golle dei Sterchele e geste da 'n overepakt adde van foetboller Luca Toni, zyn grôte vôorbeeld: e droaide mi zyn hand round zyn ôorn.
Lisseweegs Varretje
't Lisseweegs Varretje is e kanoaltje in Lissewege, in de Belgische provinsje West-Vloandern. 't Varretje is een oekde, van oorsproung gedeeltelik nateurlikke woaterweg tusschn de stad Brugge en de Nôordzee. 't Lisseweegs varretje lopt dwes deur 't midden van 't dorp. Der liggn drie stêenn bruggn over: de Tiendebrugge, d'Eulebrugge en de Roelandsbrugge.
Oorsprounklik lag t'er tusschn Lissewege en de zêe de "olievliet" en tusschn Ter Doest en Brugge e varretje da "Lissewegeree" noemdege. In 't begun van de 13st'eeuwe wierd er ton e kanoal gegroavn vo die twee met mekoar te verbienn. Da kanoal wierd gegroavn dwes deur de terpe woa da 't dorp Lissewege lag. 't Lisseweegs Varretje werd eest gebruukt vo den anvoer van Doornikschn arduun voe de bouw van d'abdy en de kerke en dorachter vo de commercie noa Brugge.
Kappe
thumb| Boai met e kappe E kappe of capuchong is e stik die an jen boai hangt of an e veste. 't Dient vo beschermienge tegen de koude en tegen de regen. Ge kut ook e kappe gebruukn vo je te verduukn.
zen kappe over d'aage smyten is e gekende uutdrukkienge.
1439
1436 - 1437 - 1438 - 1439 - 1440 - 1441 - 1442
Gebeurtenissn
thumb| [[Jan van Eyck: Portret van Margareta van Eyck (1439), Groeningemuseum, Brugge]]
Dôodngang
thumb|right|Dôodngang mée bunkercomplex en monument De Dôodngang, Fransche benamienge 'Boyau de la Mort' ('de Bajo' in de volksmoend), is e restant van de loopgroavn uut den Êestn Weireldoorloge in de dêelgemêente Koaskerke in Diksmude. In den oorloge was 't de mêest voruutgeschoovn stellienge van 't Belgische leger, da teruggedroengn was toet Bachtn de Kupe. 't Was 't verdedigiengspunt teegn de Duutschers, die alêne in Diksmude over den Yzer gerakt woarn. De noame eit et te 'dankn' an 't feit dat er vele dôodn vieln deur de constante beschietiengn van de Duutschers. 't Is t'ope met den Yzertoorn êen van de belangrykste herdenkiengsmonumenten an den Êestn Weireldoorloge.
South West England
Administratieve indêlienge
Groafschappn en unitary authorities in de regio:
UA = unitary authority
CC = county council (groafschapsroad)
Jozef Verhaeghe (1919)
Jozef Verhaeghe (Iengelmunstr, 8 december 1919 - Kuurne, 24 meie 1940) was ne Belgischen militair.
Verhaeghe wos ne geweunen soldaat 12e linie - 4 Cie - klas 39. Je sneuvelde binst de Duutsche invalle in meie 1940 en weird begroavn in Bissegem ip 11 juni 1940.
Verhaeghe oat em binst de Leieslag in Kuurne ingegroavn. Hêel ollêne kostege y de Duutsers lange belettn om de Leie over te steekn, moa z'ein'm eindlyk toch kunn dôodschietn. Da maktege zôok nen indruk op de Duutschers dat y en begroavienge kreeg met Duitsche militaire êre. De Duutsche bevelebbers en ton Jozef ols vôorbeeld gesteld vôor ol under manschappn.
J'ès begroavn in Bissegem woa dat er ôok en stroate noar em genoemd ès.
Woare Jezuskerke
De Woare Jezuskerke is een oenafankelikke christelikke kerkegenôotschap die in 1917 in Peking, China oentstoend. In 2009 telde de kerke volgenst eign schattienge 1,5 toet 2,5 miljoen leedn in 48 landn. De kerke is een Chinese lôot van de Pienksterbewegienge en was êene van de drie otochtone-Chinese huuskerkn die bestoendn vô de vestigienge van 't gezag van de Communistische Party in 1949. Sins 1992 ét de kerke oak gemêentn in Holland, 1993 in België. Den uudigen verkoazn vôrzitter van TJC Internationoale Assemblage is voorganger Yung-Li Lin. De tiên geloafspuntn van de Woare Jezuskerke zyn:
Izzegem (lied)
Izzegem es een liedje van de muziekgroep 't Hof Van Commerce. 't Stoat ip uddern êestn cd, En in Izzegem. 't Wos de derde single van die ploate.
Nesten
thumb|250px| Nesten (links) en [[Patrick Lefevere (reks) ip de Belcanto Classic 2006]] Nesten (Zwevegem, 20 december 1946 - 13 oktober 2018) (echte noame: Rik Delneste) wos ne cartoonist/karikaturist. Overol in Vloandern zyn der wel winkelvitrinn, café's, frietkootn en dergelike beschilderd met êen van zyn têkeniengn.
Ie es as wezeke ipgekweikt deur de neunekes in Oarelbeke. Moa ie eit zêre vereusd noa Kuurne woar dat ie z'nen deuvel koste ountbindn. Rap kwam 't ie ne bekendn cartoonist deur ip alle sôortn artiestefôorn te stoan en voorol deur 'n elft van de cafévitrinn vul te zettn met têkeningskes.
Ie skilderde allesôortn bekende minsn. Ie liep olsan barrevoets en zorgde veur spektakel deur in z'n werkjeans en ip zyn blôte voetn te trouwn in de kirke.
1940
1937 - 1938 - 1939 - 1940 - 1941 - 1942 - 1943 't Joar 1940 is 't 40e joar in de 20e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Gebeurtenissn
thumb|Britsche troepn en Belgische vluchteliengn langst de boane Brussel-Leuven (12 meie 1940) thumb|Duutsche soldoatn in [[Brugge achter de Belgische overgoave (29 meie 1940)]]
D'n Oane
D'n Oane (officieel Nederlands: De Haan) is e gemêente in West-Vloandern an de Belgische kust.
't Is gekend voe ze Belle Epoque styl, z'n villawyk. Albert Einstein et der nog e klêen endje geweund.
Klerkn
Klerkn-centrum ligt ip e heuvel in vergelykienge met de roundliggende parochjes. 't Oogste punt van de dêelgemêente ligt 43 meters boven zeeniveau, by Vancoillie's meuln. 't Dorp zelve ligt e paor meter lêegr, en ôok de kerke ligt ip e grôte 37 meter. Da's gemiddelde verre 30 meter oger dan de roundliggnde kerketorrn. Of lik dan ze zelve zeggn gunter:" Aot 't water bie in Woumn an 't kruus van de kerketorre stoat, toen kom het by us an den dorpel"
1860
1857 - 1858 - 1859 - 1860 - 1861 - 1862 - 1863 't Joar 1860 is 't 60e joar in de 19e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
D'n Oane
Indêlienge
D'n Oane bestoat uut de dêelgemêenten Klemskerke, Vlissegem en Wendune. 't Dorpscentrum van Wendune ligt an de zêe. D'oude landelikke dorptjes Klemskerke en Vlissegem liggn e poar kilometer meer landinwoards. 't Nieuwere centrum van de gemêente, D'n Oane Centrum, is gin aparte dêelgemêente, moa ligt an de zêe, ip 't groundgebied van Klemskerke en Vlissegem. Der weunn doa e stik of 5000 inweuners. Ip 't groundgebied van Klemskerke ligt nog 't gehucht Vosseslag, woavan dat de bebouwienge deure lopt toet in Brèènienge. In 't ôostn van Wendune ligt de klêne kern Harendyke, dat e dêel is van de bebouwienge round de buurgemêente Blanknberge. De gemeênte D'n Oane grenst an: thumb|300px|left| D'n Oane, deêlgemeênten en gebeurs. De gilwe gebiedn zyn bebouwd.
Statistiekn
In D'n Oane weunn der à peu près twoafduusd menschen (en in de zomer 't driedubbele). 't Is 4216 ectoare grôot.
10 meie
10 meie is den 130stn dag van 't joar (131stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. Der volgn nog 235 doagn tout 't ende van 't joar.
1421
1418 - 1419 - 1420 - 1421 - 1422 - 1423 - 1424
Vennootschap
Ne vennootschap is een samenwerkingsverband tussen meerdere persôon voe tope te werkn, vermeugn en winste te deeln. Ne vennootschap mag ôkopn en verkôopn, facteurn schryvn, moe belastiengn betoalen, en kan vo rechtbankn gedaagd worn.
Voordelen tegenover eenmanszaken
Der is meer kapitoaal beschikboar, der zyn meer meugelikhedn voer an kredietn te gerakn, vennôotschapsbelastienge is interessantr dan persôonsbelastienge, en 't grotste voordeel is messchien nog de beperkte ansprakelikhied voer ost't mislopt.
Nadelen tegenover eenmanszaken
Der zyn de iprichtingskostn, de werkienge is gecomplirdr, de winste moe verdeeld wordn, je moet een dubble boekoedienge hen, en der is een minimum startkapitoal nôadig.
Inbrieng
Der wordt surtoe geld ingebrocht, mo je kud oak oenroerend goêd, maschien'n, werk en kennisse inbring'n, en rechtn gelyk quotums of patentn. Voer ol da'j' inbriengt verliês je d'eigendomsrechtn, mo kryg je andeeln in de plekke.
Werkienge
Vennôotschappn worn bestierd deur een dageliks besteur, en minimum ene kir per joar moet'er een olgemêene vergoarienge van d'andeeloeders worn tope geropen. Ip die olgemêene vergoaringe wordt 't beleid van 't verbyë joar besprokn, wordt 't dageliks bestier gekozen, wordt 't beleid voe 't noast joare vastegeleid, wordt de weirde van de dividendn bepoald enzovors.
Sôortn vennootschappn
Der zyn van soortn vennootschappn. De mêest voorkomnde zyn de BVBA, den NV, de CV en de VZW. In de landbouwsecteur ist er nog een sôorte van een kruusinge met éénmanszaknn, namelik de landbouwvennôotschap.
Jean-Marie Dedecker
thumb|right|Jean-Marie Dedecker
Jean-Marie Dedecker (Nieuwpoort, 13 juni 1952) et eigelik twee leevns g'et: een as coach va Belgiës mèèst succesrieke judoka's (o.a. Gella Vandecaveye en Ulla Werbrouck) en een of polletieker. J'is geboorn in Nieuwpoort, mo nu komt 'n up as polletieker in Ostende met een eigen party: Lijst Dedecker.
Judocoach
In de joarn '80 en '90 was 't 'n de bezieler va de Belgische judo: de meest bekende vanuut West-Vlams standpunt zyn nateurlik Gella Vandecaveye en Ulla Werbrouck, mo andere zien Ingrid Berghmans, Robert Van De Walle (in Ostende geboorn), Johan en Philip Laats, Harry Van Barneveld, Heidi Rakels, Inge Clement en Marie Isabelle Lomba. Tegoare en ze oegeveer 130 medailles behoald.
Polletieker
Achter ze periode as judocoach is 't 'n in de polletiek gestapt, meer bepoald by de Open VLD. Je zeg't lik oe da 't is, en doardeure et 'n vele gebotst met de partytop, mo agezien da'n e stemmetrekker is, durfdn ze ni teegn z'n karre te ryen, toet achter de gemeenteroadsverkieziengn van 2006.
Vo ene ki zegt Dedecker nie vele: je vergoadert dat 'n zwit, ier en doar, ounder andre me Hugo Coveliers en richt ne VZW en polletieke "denktank" en VZW Cassandra ip.
Ip 29 november 2006 koundigde em af dat em overstapte no de N-VA. De volgende dag al zeidt de CD&V da ze 't kartel met de N-VA ni mi zaagn zittn ip die manier.
Ip 9 december koost de N-VA vo 't kartel, woarip da Jean-Marie Dedecker de party noodgedwoengn verliet. Begun 2007 kondigde ie an dat 'n een eign party iprichtige, Lijst Dedecker, met als slogan gezond verstand. By de federoale verkiezingn van 10 juni 2007 oalde Lijst Dedecker vele meer of wuk da de opiniepeiliengn agaavn: 5 kamerzetels en 1 senateur.
Milieuwetgevinge
Milieuwetgevinge is in Vlaanderen gebaseerd ip VLAREM. Veel van die wetgevinge is ontwikkeld in de latste decennia onder invloed van d'Europese Unie.
VLAREM is de wetgevinge die de vergunningen regelt voe de bedryven die "hinderlike of ongezonde activiteiten" doen. Da's heel breed, bevoorbeeld oen van koeien, ipslag van graan en zo, da wordt allemolle als hinderlik beschouwd, en dus moeten koeiboeren een milieuvergunninge en om te meugen boeren.
Klasse 3
Zaken die eigelik verre geen milieubelastende effect en of verre gin risico's inoen, mo da je toch moet angeven by de gemeente zyn geregeld in de klasse 3. 't Komt er ip nere da je zuste een formulier moet invullen by 't gemeentebesteur.
Klasse 2
Zaken die meer risico's inoen of die meer milieulast veroorzaken moeten een vergunninge klasse 2 en. Ge moet zukke vergunningen anvragen in de gemeente wo da je bedryf staat. D'Anvrage en de bylagen moe je afgeven in 't zevenvoud. De procedeure verlopt als volgt: - Je dossier wordt (in 't beste geval) volledig en ontfankelik verklaard. - Der wordt een openbaar onderzoek gevoerd. Da wil zeggen dat er een geel plakkaat an je voordeure moet staan. Je dossier ligt beist ter inzage van Jan en Alleman ip 't gemeentehuus of by de bevoegde dienst van de gemeente. - Der wordt intusschen advies gevraagd by verschillende overheidsinstanties en by de gemeentelike milieudienst. - Bin de drie maen achter 't ontfankelik verklaren moet er in 't college van burgemeester en schepens een beslissinge genoom worn. Die beslissinge moe schriftelik an de bedryfsleider meegeeeld worn. - Ingeval van een negatieve beslissinge e je 30 dagen om in beroep te gaan by de bestendige deputatie van de provincie.
Klasse 1
De meest hinderlike activiteiten zyn geregeld met een vergunninge klasse 1. Ge moet ze van eeste keer anvragen by de bestendige deputatie van de provincie. Je dossier, zowel d'anvrage en de bylagen, moe nu in 't tienvoud ingediend worn. De procedeure is gelyklopend met de die voor een klasse 2-anvrage.
Meer info
https://web.archive.org/web/20071012014959/http://www.mina.be/vlarem.html
Vliegpling van Da Nang
thumb|Vliegpling van Da Nang 't Vliegpling van Da Nang (Vietnamees: Sân bay Quốc tế Đà Nẵng, Iengels: Da Nang International Airport) es e vliegpling in Da Nang, de grotste stad in Middn-Vietnam. 't Ligt ip 2 km van de stad.
Gilleveld
Gilleveld (Nederlands: Geluveld) is e dorptje in de Belgische provinsje West-Vloandern en e dêelgemêente va Zunnebeke. 't Ligt up de boane van Yper no Mêenn (de Mêenscheroute). 't Weun e grôte 1500 menschn.
De Noame
De noame komt van e veld (uutgestrekte terweveldn) die byn de Gilwe lei, e beke die gilf van kleur moet ewist zyn. D'êeste schryfwyze is Gelevelt, in 1109. 't Zyn ôok Gilleveldnoars die Gillevald zeggn.
De Geschiedenisse
Lik zovele parochies, is oek Gilleveld in 'n Êeste Weireldôorloge kapot eschootn. Gilleveld lag (en nog ossan) up de grôte boane van Yper no Mêen, strategies belangryk dus. De Duutschers verorverndn Gilleveld up d'Iengelsche up 29 oktober 1914 (beisn 'n Êesn Slag byn Yper). Woarup dan de Iengelsche, t'ope met de Fransche, 't weerepakt en 'n dag derup.
De Lustige Velodroom
thumb| De Velodrome nie verre van de Piere thumb| Kluchtige velo's ip de Velodrome thumb| De Velodrome De Lustige Velodroom of de Velodrome in Blanknberge, is êen van de gekendste touristische attracties, die ieder seizoen duzendn bezoekers antrekt, moa nog vele mêer duzendn kykers. ’t Is ’n outn veloboane die ip den dyk stoat nie verre van de Piere. Je kunt er roundjes ryen ip kluchtige velo’s. ’t Bestoat al sedert 1933.
’t Is open vanof de poasvakantie tout en met ‘t derde weekend van september. De piste wordt in september hêlegans ofgebrookn en in moarte were ipgebouwd.
Eeste generoatie
In 1933 wilde Alfons Monbaliu velo’s vereuren ip de zêedyk. Da mocht nie en Alfons kwam ip ‘t lumineus gedacht van e velodrome te bouwen ip ‘t strange, an den ôostkant van de piere. Gin kluchtige velo’s  moar  ‘n 30-tal geweune kindervelo’s. Alfons makte wel een oude velo met grôte wielen, die ip de piste stound vo versierienge. Omdat de bezoekers alsan moa vroegen van met die velo te meugn ryen, bouwde Alfons ’n poar “kluchtige  velo’s” en azo is de Velodrome geboren. Achter den oorloge veruusde de piste noa de plekke van nu, an de westkant van de piere.
Twidde generoatie
In 1957 pakte Louis Monbaliu de piste van zyn voader over. Louis was ip da moment een bekende velo-acroboat. Binst den oorloge trad ‘n al ip en ook d’r achter toogdet ie overal z’n kunstn met de velo. Je balanceerdege azo ip den top van de piere met een êenwieler binst dat er vele toeschouwers stoundn te kykn. In dien tyd brakt ’n ook ‘t weireldrecord afstand me z’n êenwieler. Louis breidege ook de veloverzoamelienge uut met de ovoale wielen, de rik-an-rik-tandem, de wipzoate, de swingbike, Maradonna, de achteruuttrapper en de specialiteit van ‘t uus de plôoivelo. In de joaren ‘70 en ‘80 gerakte de velodrome gekend deur under doagelikse veloshows. De twi zeuns en dochter van Louis voerdn ‘n doageliks showspel ip, met de grotste velo (wieldeursnee 1,4m.) en ‘t allerklêenste velootje (wieldiameter 5 cm.).
Derde generoatie
Thierry, die al me voader Louis meewerkte ost ’n klêne was, pakte in 1990 tegoare me z’n vrouwe Nancy Hinderyckx (dochter van oud Club Brugge speler ’Bibi’) de velodrome over. En volgens de familietraditie et ’n de collectie kluchtige velo’s nog uutgebreid met ounder andere de lambadavelo.
Vierde generoatie?
Thierry en Nancy en e zeune en e dochter. Of dan zynder de traditie goan vôortzettn, goat den tyd uutwyzn.
Valine
thumb|right|180px|Chemische formule van valine thumb|right|160px|3D-stoafvôorstellienge van valine
Valine es een natuurlyk aminozuur. Et weirdt ofgekort mè Val of V.
Chemische structuur
Valine bestoat, gelyk olle natuurlyke aminozuurn, uut nen ôofdkeetn en nen zykeetn. De ôofdkeetn es dezelfde gelyk olle aminozuurn en bestoat uut een aminogroep en nen carboxylgroep, mè doartussn een carbongroep. Ip de carbongroep stoat de zykeetn die de valine bepoald: een ofgetakte koolwoaterstofverbindienge mè chemische formule -CH(CH3)2.
Fysische karakteristiekn
Valine beôort by de hydrofobe amninozuurn, deurda de zykeetn allêne moar bestoat uut koolwoaterstoffn. Doardeure zul'd je valine mêestol vindn in't binneste van een proteïne of in de transmembraanregio van een eiwit.
Vôorkoomn en (bio)synthese
Valine es een essentieel aminozuur, wa wil zeggn da je et moe binnkrygn via uw eetn. Natuurlyke bronn van valine zyn koas, vis, kiekns en ander pluumvee, nootn,...
Genetische code
Valine weirdt gecodeerd deur de codons GUU, GUC, GUG en GUA.
The Sailor Not The Sea
The Sailor Not The Sea es nen cd van Ozark Henry. 't Es zyne 4de cd en j'es uutgekoomn in 2004. Ie kwaam achter et commercieel succesvolle Birthmarks, en oloewel de cd ip etzelfde stramien vôortgoat, es't ie toch wa intimistischer en complexer van oard. D'er zyn 80.000 exemploarn va verkocht, wa da de cd dubbel platinum stoatus gift.
George Fisher
thumb|George Fisher George "Corpsegrinder" Fisher (Baltimore Maryland, 29 december 1969) is de zangre van den Amerikoansn deathmetalband Cannibal Corpse. Fisher vervieng Chris Barnes toen dat 'n in 1995 binst de upnames van euder album Vile ut de groep wos gezet. Ie wos afkomstig van den deathmetalband Monstrosity. Ie ziengt ook in de melodic deathmetalband Paths of Possession. Fisher is e fervente speler va World Of Warcraft en andre online-spelln.
Artesische brounne
thumb|Schemoatische vôorstellienge van een Artesische brounne thumb|De brounne van de Leie Een Artesische brounne es e sorte van brounne woaby dat 't groundwoater van styf diepe en direct met redelik grôot debiet noa boovn lopt.
Etymologie
De noame komt van Artesië in Nôord-Vrankryk, woadat an vele van de brounn zyn.
Principe
In Artesië, een styf grôte Krytplooiinge, die in 't westen deurelopt noa Koap Blankenesse en de krytrotsen van Dover (die zyn dezelste loage, in geologisch recente tydn es de Nôordzee doa ton deuregebrookn achter dat de zêespiegele begoste te stygn achter dat de Ystydn ip under ende woarn gekommn) en in 't ôostn ounder d'Ardenn kruupt, ligt 't kryt (uut 't Kryt) an d'ippervlakte. 't Woater lopt er azoa in: 't zyn doa nie veel beekn, en 't reliëf es doarom ôok redelik zochte (lik in Haspengouw, ...). Mêer noa 't nôorden (an de nôordkant van de grote plooiinge) liggn der andere, joungere groundloagn an 't ippervlak die 't woater tegenoudn.
A 't er ton e scheure of 't êen of 't ander in de loage is, komt da woater van styf diepe me ne vrêe grôotn druk noa boovn: een artesische brounne of nen artesischn put.
1654
1651 - 1652 - 1653 - 1654 - 1655 - 1656 - 1657 't Joar 1654 is 't 54e joar in de 17e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Claude Verspaille
Claude Verspaille (21 juli 1964) is een ex-foetboller (reks op 't middn) en ex-foetboltrainer (tot 2013 jeugdscouting KVK).
Rechtoekigen drieoek
In een rechtoekigen drieoek meetn d'oek'n die gin 90° zyn tesoamn 90°. Het ippervlak van nen rechtoekigen drieoek es gelik an a. b / 2.
Claude Verspaille
Clubs als trainer
Verspaille wos trainer va RFC Doornik. Mè die club promoveerndege in 2003 na derde klasse. E poar moandn loater vloog Verspaille doa buutn. In mei 2004 krêeg 'n e countract by KSK Wevelgem City. Vanof moarte 2006 wos 'n hulptrainer by Moeschroen.
Franz Skarbina
thumb| Franz Skarbina in 1909 thumb| De vismarkt in [[Blanknberge deur Franz Skarbina (1886)]] Franz Skarbina (Berlyn, 24 februoari 1849 - Berlyn, 18 meie 1910) was e Duutsche kunstschilder.
Levalloistechniek
thumb|right|125px|Kernsteen en ofslag van ne viersteen, Haute-Saone, Vrankryk. thumb|right|125px|Levalloiskern en ofvol. De Levalloistechniek es de typische maniere woarup dan de neanderthoalers uut et middn-paleolithicum steenn bewerkten.
Dienen techniek bestound derin da lanks de zykantn van nen kernsteen der splenters woarn ofgesleegn. Oe je den kernsteen goed ad geprepareerd, kost je mè enen goein slag zuk ne splenter losmoakn van zynen kern.
De splenters of schilfers woarn styf fyn en addn lanks olle kantn nen scherpn boord. Die schilfers gebruuktn ze vo werktuugn te moakn lik messn (ook wel kliengn genoemd), scherpe puntn (levalloispuntn) en schrepers vo byvoorbeeld 't vlees van beestevelln te schreepn.
De noame Levallois komt van e vindplekke by Parys in Vrankryk.
Franz Skarbina
Leevn
Skarbina gienk van 1865 toet 1869 noa den academie van Berlyn en doarachter had 'n zyn eign atelier in de Prinzenstraße 21, woa dat 'n ook têeknlesse gaf.
Levalloistechniek
thumb|left|250px| Levalloispunt
Franz Skarbina
Leevn
In 1871-1872 gienkt 'n ip reize noa Dresden, Wenen, Venetië, Merano, München en Nürnberg. In 1877 bezocht 'n België, Holland en Vrankryk. In Parys wierd 'n g'influenceerd deur d' impressionistn. Je kêerde ton were noa 't Duuts Ryk en wierd prof an den academie van Berlyn in 1878.
Je weunde van 1882 toet 1886 surtout in Parys. Je reisde in die periode ook in Nôord-Afrika, Holland en België. In 1889 dêed 'n mee an de jubileumexposiesje vo de vierienge van 100 joar Fransche Revoluusje.
Je makte in 1892 dêel uut van de Vereinigung der XI, e kunstgroep in Berlyn woavan dat 'n iprichter was tegoare me zyn moatn Max Liebermann en Walter Leistikow. Je wierd in 1895 illustrateur en adviseur van 't kunstmagazine Pan en je makte dêel uut van de stichters van de kunstgroep Berliner Secession in 1898.
J' is dôod gegoan van e niercrise an zyn 61 joar in zyn weunste in de Königin-Augusta-Straße in Berlyn. Werk van hem is ter te viendn in Duutsche musea en privé-collecties. E grôot dêel van zyn erfenisse is verdweenn in de bombardementn van 1945.
Werk
<Gallery> Ofbeeldienge:Franz Skarbina Allerseelentag (Hedwigskirchhof) 1896.jpg| Allerzieln in Berlyn, 1896 Ofbeeldienge:Franz Skarbina Dame Seebad 1883.jpg| Vrouwe an 't strange, 1883 Ofbeeldienge:Franz Skarbina Weihnachtsmarkt Berlin.jpg| Kestmarkt in Berlyn, 1892 Ofbeeldienge: Franz Skarbina Friedrichstraße an einem regnerischen Abend 1902.jpg| Friedrichstraße in de reegn, 1902 </Gallery>
Vismarkt in Blanknberge
In 1886 schilderde Skarbina De vismarkt in Blanknberge. Ip 't werk is te zien dat de visverkoop gebeurde an 't Visch Verkoopers Huis in de Breydelstroate. De vis wierd ip stroate geleid, sôorte by sôorte. Ook an d' herberge In 't Visscherswelzyn in de Weststroate wierd er vis verkocht. De vismyne kwamt er moa in 1888.
Corridoio Vasariano
thumb|De Corridoio Vasariano lopt van de [[Uffizi (reks), over den Arno langs de Ponte Vecchio, no de Palazzo Pitti]]
Studeernd leezn
thumb|Den doad van 't studeern.
Studeernd leezn es et bestudeern en lêern van 'n tekst, mêestol deur 't moakn van e soamnvattienge. 't Es ne vorm van vrêe actief leezn, woaby dat den leezr em inspant om den tekst te begrypn. Hierby meug je der van uutgoan dat den leezr em ol verre eevn vele moe goan inspann in 't leezn van de tekste, lik dat den schryvr dat èit gedoan om em te schryvn.
Et doel van 't studeernd leezn, es 't bewoarn van de belangrykste gegeevns uut den tekst in je kop, om ze ton verder te kunn gebruukn, zonder da je ze êest were moet goan zoekn in den tekst. De kernwoordn en kernzinn, woarip da je by 't intensief leezn (hopelyk) èit gelet, kommn ier surtout goe van passe.
Corridoio Vasariano
De Corridoio Vasariano is e galerye in Firenze die de Palazzo Vecchio met de Palazzo Pitti verbindt. D’overdekte passage is e kilometer lank en lopt via de Uffizi over den Arno olangsn de Ponte Vecchio.
Cosimo I de' Medici weunde me z’n vrouwe Eleonora in de Palazzo Pitti en in 1565 gaft ‘n ipdracht an Giorgio Vasari (vandoar de noame) vo de corridoio te bouwn. ’t Was ’t joar van den trouw van under oudste zeune Francesco I me Johanna van Oostnryk, de joungste dochter van keizer Ferdinand I. De bedoelienge was vor under zêre en veilig te kunn verplatsn van ‘t verbluuf van de grôotertog no de gebouwn woa dat ’n werkte. De corridoio was in vuuf moandn tyd gebouwd.
De galerye lopt over de Ponte Vecchio en zelfs deur e kerke (Santa Felicita), woadeure dan de Medici no de messe kostn goan zounder ounder ’t volk te kommn.
Kritisch leezn
thumb|Verschillige boekn vergelykn es belangryk.
Stoande wip
thumb| Stoande wip Stoande wip da 's 'n discipline van 't handboogskietn, woarby dat 'r ip nen wip wordt geskootn van 28 meters hôge.
Blanknbergsche rekenienge
Vo dat de visschers an wal giengn kreêgn z' eêst e zootje vis. Da was under eêste deêl in de winste. Doarachter os de vis gemynd was kreêgn z' ook nog e bitje kleêne vis van mindere weirde. Doavan goavn z' e deêl an d' oarme menschn die hielpn by 't anleggn en 't van wal steekn van de visschersschuutn. Wat dat er uutendelik overbleêf wierd verkocht ip stroate en loater in de vismyne.
Kritisch leezn
Kritisch leezn es 't leezn, woaby da je rekenienge oudt me de juustigheid van de tekste.
Tim Maeyens
thumb|right|Tim Maeyens Tim Maeyens (Brugge, 23 oest 1981) is e West-Vlamschn roeier die especialiseerd is in de skiff (ouk wel M1x enoemd), ol et 'n ouk ol in de M2x (voun duo's) eroeid.
Kritisch leezn
Hierby goa je nie ollêne kykn oe betrouwboar en volledig den tekst wel es, moa goa je ôok noagoan ofdat den auteur wel betrouwboar es.
Tim Maeyens
Carrière
Maeyens beguste roein at 'n neegn joar oud wos. At 'n gienk vors lêern in Gent (bio-ingenieur) is 'n uuteschid me roein omdat 'n olles wulde doen voun ze diplom. Uutendelik is 't achter twi joar were begunn roein en moest 'n ze studie dêels upgeevn voun nem te kunn platsn voun d'Olympische Speeln van 2004 in Athene. E kuste nem nie platsn, mo krêeg e deliberoasche van 't BOIC, woadeure dat 'n der egliek rochte. Doar ountgoochelde 'n nie, want en oalde de finalle, woarin dat 'n zesdn (en latsn) endigde. Ze doel wos toune voun in 2008 in Peking beter te doen, etwot die ouk elukt is, want doa wos 'n 'n vierdn, up en oar van de derde plekke.
Blanknbergsche rekenienge
Voorbeeld van e Blanknbergsche rekenienge
Veêrtiendoagsche rekenienge: Ipbriengste: 180,35 fr
Tim Maeyens
Carrière
E dei achter dien race rechtet en uproep voun mêer steun voun 't roein, nie ollêne geld, mor ouk omkoaderienge. E zei ouk ol drekt dat 'n voun e medaille gienk goan in Londn in 2012.
Kritisch leezn
Deur te kykn noa de bronn, mêer informoatie te zoekn over den auteur, noa te goan wie dat den uutgever es en ip te lettn oe oud da den tekst es, ku je weetn of dat den tekste in zyn gehêle of gedêeltelik wel de moeite weird es om uutendelik studeernd te leezn.
Blanknbergsche rekenienge
Voorbeeld van e Blanknbergsche rekenienge
Doavan wierd ofgetrokkn:
Knopgalle
E knopgalletje (Pleurobrachia pileus) is e bêeste die dêel uutmakt van de rebbekwallen (Ctenophora). E rebbekwalle is gin nittelbêeste lik de schyfkwalle.
Tim Maeyens
Carrière
Up de weireldkampioenschappn tusschn d'Olympische Speeln van 2004 en 2008 is 'n vierdn, vuufdn en zeevnsn endigd.
De Klokke
thumb|350px|right|De Klokke vanût de lucht bekêekn (1975)
Ferdinand I van et Illig Rôoms Ryk
Ferdinand I (Alcala de Henares, 10 moarte 1503 - Weenn, 27 juli 1564), van 't Huus Habsburg, was de zeune van Johanna de Woanzinnige en Filips de Schôonn, en de broere van keizer Karel V.
Knopgalle
Uutzicht
Knopgalletjes hen acht verticoale rebbn woarip dat er klêne platte zwemploatjes zittn me trilhartjes die ritmisch ip en nere beweegn en woamee dan z' hunder vôortbeweegn. In lucht van e lampe of van de zunne krygn ze 't effect van e bewegende regenboge.
20 januoari
20 januoari is de 20stn dag van 't joar in de Gregorioansche kalender. Der volgn nog 345 doagn (346 doagn in e schrikkeljoar) toet 't ende van 't joar.
Knopgalle
Uutzicht
Vanboovn hen z' een evenwichtsorgoan en hunder mound zit vanounder.
De Klokke
Geschiedenisse
De Klokke goat terug toe in 't joar 1912. Ton ad 't besteur van de Club beslist vor e nief pling t'eurn langst de Toeroetschen Steinweg en doar e poar tribuungs round te zettn. Da pling werd "De Klokke" genaamd omdat er an den overkant en erberge wos met die noame, zelve ofgeleid van't (nat) stik groend dat ol in de 17sten eeuwe de "Klockemeersch" heette.
Knopgalle
Vôortplantienge
Knopgalletjes zyn twislachtig en ze briengen zowel zoadcellen of eitjes vôort. Eicellen wordn in 't vôorjoar in 't woater bevrucht. In 't begun zwemmn de larvn tusschn 't plankton.