cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Luitgard van Alemannië
Luitgard van Alemannië (ca. 776 - Tours, 4 juni 800) was de vierde en latste vrouwe van Karel de Grôotn.
Z' is gestorvn in 't klôoster Saint-Martin van Tours, woar da z' ook begroavn is.
Tajga an de zuudlikke Hudson-Boaje
thumb|Liggienge van d' ekostreeke in [[Nôord-Amerika.]] thumb|Liggienge van de boreoale busschn in de [[Weireld|weirld.]] thumb|Winisk-Rieviere in Provinsjoal Park Winisk. thumb|Akimiski-Eiland ip e satelliete-foto. thumb|Rhododendron lapponicum in 't Provinsjoal Park van den Ysbeir. De tajga an de zuudlikke Hudson-Boaje is 'n ekostreeke uut d' ekozôone Nearctis vôgnst de Weirld Nateur-Stichtienge (WWF). D' ippervlakte van d' ekostreeke besloa 37 373 528 êktoarn. De busschn maakn dêel uut van 't bioom de boreoale busschn of de tajga van nôordlik Kanada.
Beschryvienge
Die ekostreeke bezet de lêeggeleegn gebiedn an de zuudkant van de Hudson-Boaje en de Djeems-Boaje. Ze ligt in 't nôordwestn van Manitoba, oovre hêel 't nôordn van Ontario en toe an 't ôostn van de Djeems-Boaje in Kebêk. Z' omvat ook 't Akimiski-Eiland in Nunavut.
De joarliksche gemiddelde temprateure ligt tusschn -2⁰C en -5⁰C. De gemiddelde zoomre-temprateure varjeert van 10,5⁰C toe 11,5⁰C en de gemiddelde wientre-temprateure van -16⁰C toe -19⁰C. De joarliksche neerslag is tusschn 400 mm in 't uuterste nôordn toe 700 mm of 800 mm in 't uuterste ôostn.
Plantn-weirld
Gedroengn zwarte sparre (Picea mariana) en moeras-lorke (Larix laricina) oovrêersn ier de vegetoasje. Die boomn wordn grotre en 't bus wordt dichtre no 't zuudn toe. De struukloage bestoat uut dwergberke (Betula spp.), wilge (Salix spp.), en Ledum decumbens. Slicht ofgewoatrde gebiedn êrbergn bedekkiengn van syprgrassn (Carex spp.), mossn en korstmossn, en d' ooge strangn ên 'n ipvollnd patrôon van ofwisslnd kammn mê zwarte sparre en inzienkiengn van vêenn en venn. 't Gebied te zuudn van Djeems-Boaje vormt 'n oovregank tusschn de gemienglde koniefeerebusschn van 't zuudn en de toendra no 't nôordn, en êt lik zôdoanig 'n grotre sôortnverschiddneid, woaroendre boalsm-denne (Abies balsamea), witte sparre (Picea glauca) en zwarte sparre, Ameriekoansche roatlpopliere (Populus tremuloides), en papierberke (Betula papyrifera). Moerassn moakn 50-75 persentn uut van die ekostreeke.
Bêestn-weirld
Typiesche wilde bêestn zyn karieboe (Rangifer tarandus), snêewganze (Chen caerulenscens), Kanadeesche ganze (Branta canadensis) en snêewschoe-oaze (Lepus americanus) in hêel d' ekostreeke. Ysbeir (Ursus maritimus), poolvos (Alopex lagopus), fluutzwoane (Cygnus columbianus), zêe-eendn, woadveugls, witte dolfyne (Delphinapterus leucas) en zêe-oendn (Phocidae) zyn te vienn lanst de kuste van de Hudson-Boaje. Moeras-snêew-oene (Lagopus lagopus) leeft te zuudn van de kuste van de Hudson-Boaje. Roend de Djeems-Boaje istr Ameriekoansche zwarte beir (Ursus americanus), wolf (Canis lupus), eeland (Alces alces), Kanadeesche lynx (Lynx canadensis), kroage-oene (Bonasa umbellus) en Ameriekoansche zwarte eende (Anas rubripes).
Bedreigiengn en beschermienge
Dr wordt aangenoomn da 99 % van d' ekostreeke nog oengerept is.
Groafschappn van Ierland
De 32 groafschappn van Ierland (Iengels: counties of Ireland, Iers: contaetha na hÉireann) vormn de traditionele administratieve indêlienge van 't eiland.
Strangelopers
De strangelopers of strandlopers (Calidris) zyn e geslacht uut de familie van de snipachtign (Scolopacidae). 't Geslacht telt 19 sôortn.
Ibiza (eiland)
Ibiza (Kataloans: Eivissa [əjˈvisə]; Spoans: [iˈβiθa]) es e Spoans eiland, e stik van de Baleoarn. Me een ippervlakte va 575 km² es Ibiza 't dertienste grotste eiland in de Middellandsche Zêe. Ibiza wordt tope me 't eiland Formentera de Pitiuusn genoemd. Ten nôordôostn va 't eiland liggn Majorca en Minorca. De belangrykste plekkn zyn Ibiza-stad en Sant Antoni de Portmany. In 't zuudwestn ligt 't klêene rotseiland Es Vedrà. 't Ôogste punt es de berg Sa Talaiassa.
Toerisme
't Eiland es e populaire vakansebestemmienge vo joenge menschn, metda 't gekend is vo 't nachtleevn ip 't eiland. Olle joare goan d'r styf gekende DJ's noa Ibiza, woa daze vele hêel de zommer an êen diskotheke verboendn zyn.
Ibiza-stad stoat sedert 1999 ip de Weirelderfgoedlyste. D'oede ogger geleegn ommeurde binnstad woarin de kathedroale en 't archeologisch museum de mêest belangryke beziensweirdigkeitn zyn, noemt Dalt Vila. Tien kilomèters noa 't westn liggn de ruienes va de Fenicische nederzettienge Sa Caleta.
Ibiza in film en tillevizje
D'Ollandske film Verliefd op Ibiza (2013) en de tillevizjefeuilletong va de zelste noame speeln under of ip 't eiland, juste lik d'Iengelske kluchtfilm Kevin & Perry Go Large. Wok de videoclip va Que sí que no va Jody Bernal wierd ip Ibiza ipgepakt.
Teetn
Ibizoansche ploas zyn bullit de peix (e sôorte visstoofpotje), arròs de matança (zwinnevlêes me riest), sofrit pagès (gekokte patatn me zwinnevlêes), arròs a la marinera, e visploa, en de fláo, e tartje.
Bouwkundig erfgoed in Heule
Lyste van bouwkundig erfgoed in Heule :
Provinsjes van Ierland
right De Provinsjes van Ierland zyn e traditionele indêlienge van 't Iers eiland.
Die oenderverdêlienge is nie mè van administratief belang moa wordt nog gebruukt by historische en culturele activiteitn.
't Iers woord vo die indêlienge, cúige, wil letterlyk zeggn "vuufde dêel". Da komt omdat er vroeger nog e vuufde provinsje was, Meath, nu verdêeld over Leinster en Ulster.
Walpling
thumb|Nôordelik dêel van 't Walpling. thumb|Zuudlik dêel van 't Walpling. 't Walpling is e pling in 't centrum van Brugge. 't Pling goa van de Wyngoardstroate in 't Zuudn no de Walstroate in 't Ôostn, no Zonnekemeers in 't Westn en de Stoofstroate in 't Nôordn.
Geschiednisse
't Walpling zoe vôgns de mêest gangboare ipvattienge zyn noame te dankn ên an de nabyeid van d' êeste vestn of omwollienge van de stad, die in 1127 angeleid wierd. Ip de mêeste ofdrukkn van 't Brugsche stadsplang, getêeknd deur Marcus Gerards, gegraveerd in 't joar 1562, wordt 't eevnwêl "Woals Pling" hêetn, wa da sommigtn ê doen veroenderstelln dat de Franstoalige kommêrsantn (Woaln en Fransmans) dr tegoare kwoamn vor andle te dryvn. Die veroenderstellienge is nie zjuuste. De toevoegienge van stroatnoamn en legendn ip 't plang van Gerards gebeurde pas in de 18ste êewe en is nie betrowboar.
In de 19ste êewe wierd 't pling oendremêer gekenmerkt deur d' anweezigeid van lêerlôojeryn en blowververyn. 't Beviendt êm teegnwôordig ip de toeriestiesche wandlroete van 't Begynof lanst 't Memlienkmuzeum no 't Groeniengemuzeum en de Burg. 't Is ton ook e drukke toeriestiesche deurgangs- en pleistreplatse. De boomn, die in belangryke moate mee 't karaktre van de plekke bepoaln, wierden pas in 1903 angeplant. In 1982 wierd 't Walpling êraangeleid en wierdr e bronzn beeldowwerk van de Westvlamsche kunstnoare Jef Claerhout geplatst.
't Godsuus 'Le Maire' is ook te vienn an 't Walpling. 't Wierd in 1910 gesticht in een verbowd 17ste êews pakuus, woa an de tuunkant nog e poar uuzetjes en e klêene kapelle bygebowd wierdn.
Bouwkundig erfgoed in Ôostkerke (Damme)
Lyste van bouwkundig erfgoed in Ôostkerke (Damme):
Bieskoajr-pling
Geschiednisse
't Woarn de kommêrsantn uut Bieskoaje in 't Nôordn van Spajje die in 1494 twêe uuzn kochtn, vo dedie roend 1512 te verbown toe undre Noasj'-uus. Antonius Sanderus noamde 't de domus Cantabrica. 't Blêef grôotndêels oengeschoendn toe in 1837. De Kroane-reie in de beurt was nog nie oovrewêfd en êete ton nog de Corte Spegel Reye, de voarweg no de Woatr-alle.
Deur de nobyeid van de Noasj'-uuzn van Kastielje en Navarra wierd de wyk sommigte kêern 't "Spoans Kwartier" hêetn.
Den humaniest Hubertus Goltzius ad in 1562 an 't Bieskoajr-pling zyn drukkery.
Permeke (Vrankryk)
Permeke (Frans: Prémesques) es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern, mêer bepoald in Rysels-Vloandern. 't Grenst an de gemêentn Opline, Pérenchies, Lomme (Rysel), Kampingem, Ennetières-en-Weppes en Ermentiers-Kapelle.
Beziensweirdigeedn
thumb|left|De Sent-Laurentkerke in Permeke
Lydnevi
Lydnevi is een kunsttoale gemakt deur Libor Sztemon.
Galbert van Brugge
thumb|Middelêews reliëf, woarip de môord ip Koarl de Goejn schôone is uutgebeeld; Galbert was oengevêer ooggetuuge van die gebeurtnisse, die êm anzette vo zyn boek te schryvn. Galbert van Brugge (ende 11e êewe - begun 12e êewe) was e gêestelyke en notarius (sekretoaris) van de kanselary van de groave van Vloandern, werkzoam in de stad Brugge.
Galbertus, de Latynsche schryvr
Galbertus was in moarte 1127 lik sekretoaris getuuge van de môord ip de groave van Vloandern, Koarl de Goejn. Zyn reloas van de môord en ook van de gebeurtnissn nodien schrêef Galbert in 't Latyn ip, oendre de tietle : De multro, traditione et occisione gloriosi Karoli comitis Flandriarum. Y goat deure vo den êeste Needrlanstoalige die e (lettrekundig) boek schrêef. De gesprookn toale in de tyd van Galbert in de Lêege Landn was Dietsch. Latyn was de voertoale vo d' admieniestroasje, lietrateure en weetnschap, dikkers beoefend in de kerke. E verglykboare schryvre, Hendrik van Veldeke, schrêef 'n oavn êew loatre lik den êestn lettrekundige werkn in 't Dietsch of Middl-Oogduutsch.
Vo de geschiednisse van de Needrlansche toale bevienn Galbert en Hendrik undre ip e kêerpunt:
Galbert gebruukt e vulweirdig en uutgebreid Latyn, woadeure daj ku peinzn, dat y die toale in zyn direkte werkomgeevienge ê gesprookn.
Alemanni
thumb|Centroal Europa in de 5e êeuwe D' Alemanni ofte Alemann (ook Alamanni) woarn e verboend van Germoansche stamn an de Boovnreyn (Oberrhein), van de groep van de Sueevn. Under noame verwyst noar e verzoamelienge van volkern: 'al de mann'. In 260 veroverdn ze de Agri Decumates (e gebied van de Romeynsche provinsjes Germania Superior en Raetia) en ze breydegn under loater uut toet den Elzas en Nôord-Zwitserland van nu.
Galbert van Brugge
Galbertus, de vroege geschiedkundige
Galbert schryft in 't êeste oofstik dat y, gedwoengn deur d' omstandigeeden van tonne, zezeivn genôodzakt zag vor e dagboek by 't oedn en alles ip te schryvn tgêen dr roend êm gebeurde. 't Endprodukt is e ryk werk gewordn, dat veele te bien êt. Wydre lêern e typiesche middlêewre kenn die Galbert zeive is, - mê de stad Brugge, hoeda zy was in de tyd van de vroege middelêewn, nota bene nog zoendre de grôote oemwallienge, - mê de vroegmiddlêewsche polletiek in Vloandern, - mê typiesch middlêewsche geweuntn, - strafrecht, - ôorlogvoerienge (oendr andre in de stad Brugge zeive), - polletiek en leevnsbeschowienge, êkseverbrandienge, enz. 't Komt allemalle an bod by Galbert.
An d' and van zyn werk krygj e duudlik beeld van 't polletieke leevn in Brugge in de twoafste êewe, van moarte 1127 tot juli 1128. Y beschrêef niet allêene de krachtsveroediengn, mor ook de gebeurtnissn die de anleidienge vormdn vo de môord ip de groave en de gevôgn dernoa.
Alemanni
't Gebied beweund deur d' Alemanni komt ruwweg overêen met de streke woar dat er nu nog assan Alemannische dialectn gesprookn wordn, lyk Duuts Swaabn en Baden, de Franschn Elzas, Duutstoalig Zwitserland, Liechtenstein en Ôostnryks Vorarlberg.
Galbert van Brugge
Galbertus, de vroege geschiedkundige
't Veroal ê de vorm van dagboek-notiesjes. Deur de scherpe blik en 't woarneemiengsvermeugn van de schryvre, goat 't nie allêene oovre e bevôorrechte getuuge die 'n iestôoriesche gebeurtnisse meemakte die vo 't groafschap Vloandern van grôote betêeknisse was, mor is 't boovndien e tekste die duudienge en uutleg gift. Ierdeure is de 'Galbertus' niet allêene 'n uutzoenderlikke bronne uut d' êeste and, mo wordt den auteur mê recht en reedn gereeknd by de vroege middelêewsche geschiedschryvers.
Alemanni
De Fransche noame vo Duutsland, Allemagne, komt van under noame. Vanuut 't Frans is 't ook noar andere toaln gegoan lyk Alemania in 't Spoans, Alemanha in 't Portugees en Almanya in 't Turks.
Galbert van Brugge
Publiekoasjes en bekendeid
Galbert schryft in 't êeste oofstik van zyn boek, dat zyn werk bedoeld is vo voddre verspreidienge; zyn wôordn kommn êet van de penne :
''Ik voeln myn zeekre, omda 'k ik de woareid zeggn, de woareid die vor uus allemalle, die mê myn 't zeifste gevoar ên deurstoan, duudlik is. En ik vertrown eur toe vo verteld te wordn an die achtre uus kommn. Doarom vroage 'k ik nodrukklik, otr etwien da drooge produukt van myn penne, da klêene bundltje in d' and krygt, lacht 't nie uut en veracht 't nie, mor êt e bitje oentzag vo tgêene dat geschreevn is en wat allêene in myn tyd deur 't bestier van God is teweegegebrocht, en lêertr van, da gy niet neerekykt ip d' oovreedn van deez' eirde of undre dôodt, omdaj gy gloovn moet, dat zydre deur God zyn bestier boovn uus zyn gesteld.-''.
Bouwkundig erfgoed in Gilleveld
Lyste van bouwkundig erfgoed in Gilleveld:
Gistl'of
thumb|Nôord-Gistl'of. thumb|Ôost-Gistl'of. thumb|West-Gistl'of. 't Gistl'of (Needrlans : Gistelhof), mê 't vôorzetsle Nôord-, Ôost- of West-, is de noame van drie stroatn in Brugge.
Galbert van Brugge
Publiekoasjes en bekendeid
Mo 't zoed anders goan. 't Dagboek van Galbert blêef oenderdn joarn lank oengeleezn in de kasse liggen en zoe pas êewn loatre êenigte andachte krygn. Toe in uuze tyd is da uutzoenderlik werk by weinign bekend. De bekende, Needrlansche, populèère geschiedkundige Geert Mak vermeldt 't nie in zyn Ooggetuigen van de Wereldgeschiedenis, e boek, woarin Galbert van Brugge uutsteeknd zoe passn.
Gistl'of
Geschiednisse
De stroatn dankn undre noame an d' Êern van Gistle. In de beurt lag in de 13ste - 14ste êewe undre oofverbluuf in Brugge, 't Of van Gistle. Undre oofbronne van inkomsten lag ook niet zo verof, noamlik de Grôote Tol aan de Sint-Jansbrugge. De stroate van undre reeziedensje wierd 't Gistlof, mo de noame veranderde achtre da de famielje van Gistel no de Noaldestroate was veruusd. De niewe noame wierd Oedemoakrstroate. Mo de drie stroatn die dr roend loagn blêevn undre noame oedn: 't "Nôord-Gistl'of", 't "Ôost-Gistl'of" en 't "West-Gistl'of".
Galbert van Brugge
Publiekoasjes en bekendeid
't Andschrifte dat Galbert zeive schrêef, is verloorn gegoan. In de Middelêewn zyndr meuglik êen of twêe ofschriftn van zyn boek gemakt, mo die zyn ook verloorn gegoan. Ende 15e êew verschyntr e Fransche vertoalienge/soamnvattienge van Galbert zyn boek. De poar, vroegste ofschriften die wiedre ên, stammn uut de 16e en 17e êew. D' êeste (Fransche) vertoalienge verschynt in 1825; noadien vôgtr 'n Iengelsche vertoalienge in 1959 van J.B. Ross. In uuze tyd zyndr twêe Needrlansche vertoaliengn verschêen (mê uutgebreide inleidinge) in 1978 (A. Demyttenaere) en in 1990 (Raoul Van Caenegem/A. Demyttenaere). De twêe weetnschapplikke uutgoavn (in 't Latyn) van Galberts tekste zyn : Henri Pirenne, 1891 en d' uutsteeknde uutgoave van Jeff Rider, verschêenn in 1994.
Gistl'of
Geschiednisse
't Nôord-Gistl'of lopt van Moagdndal no de Sterrestroate, 't West-Gistl'of van de Augustynereie no 't Nôord-Gistl'of en 't Ôost-Gistl'of van d' Augustynereie no de Sterrestroate.
East Sussex
thumb|Beachy Head in Eastbourne East Sussex is e groafschap (county) in d' Iengelsche regio South East England. 't Grenst an de counties Kent in 't nôordn en 't ôostn, Surrey in 't nôordwestn en West Sussex in 't westn. In 't zuudn ligt 't Iengels Kanoal. D' administratieve hoofdplekke is Lewes.
Beziensweirdigheedn
De Seven Sisters zyn e serie kalkrotsn by 't Iengels Kanoal, die dêel uutmoakn van 't  Nationaal park South Downs. Beachy Head, e boaie an de zuudkust, is êen van mêest bekende lokoale attracsjes.
Engelo
Beziensweirdigeedn
thumb|left|De Sent-Maria-Magdalenakerke in Engelo
East Sussex
Beziensweirdigheedn
East Sussex èt ook verschillige historische gebouwn lik de kastêeln van Bodiam, Herstmonceux, Lewes en Pevensey, en verdedigiengsfortn lik Martello towers en Eastbourne Redoubt.
Andere interessante gebouwn zyn Battle Abbey, gebouwd ter herdenkienge van de Slag by Hastings, Bateman's in Burwash, huus van Rudyard Kipling en Hammerwood Park, êen van d' êeste huuzn in Iengeland gebouwd in de Greek Revival styl.
Galbert van Brugge
Êeste lettrekundige schryvr
Galbert goa deure vo den êeste Needrlanstoalige die e lettrekundig werk schrêef. 't Dagboek van Galbert geldt vo lietrateure, niet allêen omda de schryvre lik tydgenôot en ooggetuuge uus e veistre gift ip de vroege 12e êewe (tgêen aa mêer of byzoendre is) en nie allêene omda Galbert e verscheideneid an oendrewerpn anbriengt, mor ook omdat y diepre spit, woa datn zyn oendrewerpn beschryft, oovrepeist en besprikt; ot de Bruggeliengn de burchte beleegrn, bestormn en de meurn beklêmmn, gif Galbert e beschryvienge van de storm-lêern : oe grôot en oe lank dazze woarn, oe dazze gemakt woarn, enz.; wannêer de môordnoars van Koarl de Goejn ip 't latste ipgepakt wordn en wordn iphangn of in Brugge van de torre no beneen wordn gesmeetn by wyze van terechstellienge, beschryft Galbert de gedachtnweirld van de verôordêeldn. D' ôorsproenkikeid en de persôonlikke klanke van Galbert zyn werk zyn vo de vroege Middelêewsche geschriftn oengekend. Galbert zyn werk is verbluffnd en êenig. Vo te verglykn 'n andre werk uut die tyd noamlik de 'Kronyk van Egmond', ook in 't Latyn geschreevn. Die kroniekn geevn e feitlikke ipsommienge van de gebeurtnissn mê noame in Olland van de vroege toe de loatre Middelêewn. De kroniekn zyn van oenschatboare weirde, mo ze zyn gin lettrekunde. Andre schryvrs uut de tyd van Galbert die ook oovre Koarl de Goejn schrêevn, lik Walter van Terwoan en Herman van Doornik, kunn undre vo dezeifste reedn nie mê Galbert meetn.
Verwantschap
't Boek dat Galbert schrêef, toogt verwantschap mê de kruusvoardrslitrateure, geschreevn in dezeifste tyd en ook in 't Latyn, lik 't werk van Willem van Tyrus, (Jeruzalem, ca. 1130 - 29 september 1185) en 't reloas van Raymond van Aguilers. Latstgenoamde makte, oendre de tietle Historia Francorum qui ceperunt Jerusalem, 'n ooggetuugnverslag van den êeste kruustocht oendre Godfried van Bouillon, die in 1096 no Jeruzalem vertrok.
We zienn wydre in die werkn dezeifste middelêewrs, dezeifste wyze van ôorloge voern, e zeifste matschappy, 'n oovrêenkomstig mensbeeld en leevns-ipvattienge, enz. Da is nateurlik nie verwoenderlik, omda de Vloamiengn in iedre gevol binst den êeste kruustocht oendre Godfried e voroanstoande rolle speeldn. Galbert zeive vermeldt in zyn werk, da zyn êld Groave Koarl de Goejn, by wiens zyn môord datn by wos en dietn beschrêef, zeive ip kruustocht was gegoan.
Verzeekrs koste Galbert ieroovre zeive nog klappn mê noenkls of groot-noenkls of mêt andre menschn die oendre Godfried en Koarl mee woarn getrokkn no Jeruzalem en weere woarn gekêerd no Vloandern.
Bouwkundig erfgoed in Poelkapelle
Lyste van bouwkundig erfgoed in Poelkapelle:
Bouwkundig erfgoed in Langemark-Poelkapelle
Overzicht van 't Bouwkundig erfgoed in de gemêente Langemark-Poelkapelle:
Bouwkundig erfgoed in Hoeke
Lyste van bouwkundig erfgoed in Hoeke:
Kampingem
Kampingem (Frans: Capinghem, Nederlands: Campinghem) es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern, mêer bepoald in Rysels-Vloandern. 't Grenst an de gemêentn Pérenchies, Lomme (Rysel), Ennetières-en-Weppes en Permeke.
Beziensweirdigeedn
thumb|left|De Sent-Vaastkerke in Kampingem
Bouwkundig erfgoed in Gistel
Lyste van bouwkundig erfgoed in Gistel:
Drietêenstrangeloper
Den drietêenstrangeloper (Calidris alba) is e veugel uut de familie van de snipachtign (Scolopacidae).
Kenmerkn
Ze kommn oengeveer 20 cantimeter grôot. In de zomer zyn ze rostbruun van kleur met doenkere vleksjes en e wittn buuk. In de wienter kommn ze gryswit met e zwarte vlekke ip under schoere. Z'hen zwarte pôotn met elk drie têens en e zwartn bek.
Zeruzalemstroate
Geschiednisse
In de 14ste êewe bestoendr in de stroate die loatre Zeruzalemstroate zoe goan êetn e kapelle deur e lid van de famielje Adornes gebowd. Dat schrêevn toch de broers Adornes, ozze in 1427 no Rome schrêevn en 'n uutbreidienge vroegn, die ook wê 'n êeste bow ku gewist zyn. Mêt e bulle verlêend deur paus Martinus V krêegn Pieter II Adornes en Jacob Adornes toeloatienge vor e privékerke mê klokketorre uut te bown die mê zyn ôostersche bowstyl êrinnerde an 't Illig Land en woada ze de noame Zeruzalemkerke an goavn. 't Werk zoe in de loop van de 15ste êewe worden vultôojd deur Anselm Adornes, de zeune van Pieter II Adornes. Lik undre vôorvoadre Opicius Adornes, woarn Pieter II en Jacob Adornes ip beevoart no Zeruzalem getrokkn, lik noa undre ook Anselmus Adornes en andre famieljeleedn 't zoen doen.
Drietêenstrangeloper
Kenmerkn
Z'eetn insectn, klêene worms, slekkn en oengewervelde bêestjes lyk kriftachtign, moar ook wier, mos en zoadjes.
Verspreidienge
De sôorte leeft in Nôord-Amerika, Alaska, Groenland, Spitsbergn en 't nôordelyk dêel van Siberië. Z' overwientern in Zuudwest-Europa, 't westelyk dêel van de Middellandsche Zêe, Afrika, Zuud-Amerika, en Australië. Vo te broedn trekkn ze noa de nôordelyke toendra. An de Vlamsche Kust zyn ze te zien in de wienter ip 't strange langst 't woater. Typisch vor under is dan ze styf zêre weg en were loopn achter de boarn binst dan ze pekkn noar under prôoie. thumb|left|Drietêenstrangelopertjes ip 't strange
Zeruzalemstroate
Geschiednisse
De Zeruzalemstroate lopt van de splitsienge Rôostroate-Peeprestroate no de Carmersstroate.
't Zand (Brugge)
thumb|'t Zand mê 't Konsêr-gebow. thumb|Avndbeeld by de fonteine ip 't Zand thumb|Busstoasje 't Zand 't Zand is e pling en wyk in 't centrum van Brugge. 't Pling is 't grotste van de stad en wordt oendre-tunneld deur de stadsrienk R30. Oendre 't pling ligtr ook e grôote parkeergarage die platse gift vo 1435 woagns.
In 't middn van 't pling stoatr e fonteine mê vier beeldngroepn, gemakt deur Stefaan Depuydt en Livia Canestraro in 1985-'86. De beeldngroepn stelln taferêeln voorn uut 't verleedn van Brugge: de groep met de wuuvn toogt de vier Vlamsche steedn Brugge, Antwerpen, Gent en Kortryke. De twidde groep, mê de zêeman en de vis, duudt ip den iestôoriesche band die Brugge deur d' êewn deure hêt êt mê de zêe. E derde groep is e symboole vo de Vlamsche poldrevlakte. De menschn met e vieloo vo t' endn, zyn tegoare mê de Vlamsche volksêldn Nele en Tyl Uulespeegle.
Roend 't pling bevienn undre verschillnde wienkls, horeca-zoakn en uutgoansgeleegneedn. An de zuudkant van 't Zand ligt vanof 2002 ook 't Brugsche Konsêr-gebow. Nêffnst 't latste is de bus-stoasje 't Zand van de De Lyne.
Geschiednisse
In de twoafste êewe wierdr gesprookn van apud Harenas o ze 't oovre 't pling addn. Vanof de dertiende êewe wierd 't hêele pling "Vrydagmart" hêetn, verwyznd no de vee- en pèèrdemart an de westkant van 't pling. In 1838 wierd de spôorlyne 50A Gent - Brugge – Oostende, die oovre de beddienge liep woarip nu de Keunienk Albert I-loane en de Hoefyzreloane liggn, in gebruuk genoomn. Vanof da joar êete den ôostlikke êft van 't pling "Stoasjeplatse". D' êeste twêe Brugsche stoasjes kwaamn ip da pling liggn. De noame "'t Zand" wierd in 1948, achtre d' ofbroake van de twidde stoasje, an t' pling gegeevn en verwyst no d' ôorsproenklikke groendsôorte noamlik e zandrugge die van de Burg lanst de Stêenstroate no 't Beurze-pling en voddre liep. De stroate an de westkant van 't pling blêef wê "Vrydagmart" êetn.
De funksje van 't pling is in de lôop van d' êewn dikkers veranderd : van e polletiek schowtonêel in de dertiende êewe no de belangrykste Vlamsche veemart-platse in d' achtiende êewe en e spôorlyne en stoasjepling mê uutgebreide meuglikeedn vo 't oovrenachtn vo de reizigers in de neegtiende êewe. Teegnwôordig is 't pling nog e kêe de lokoasje van e weeklyksche mart, de zoaterdagmart.
Vôgens 't dagboek van Galbert van Brugge wierd achtre de môord ip Koarl de Goejn in de Sint-Donaaskathedroale in 1127 ip 't Zand 'n ipstand vôorbereid, 'n niewe groaf gekoozn en e poar doagn loatre den êed ofgeleid deur Willem Clito. Oendretusschn wierd d' êeste stadsomwollienge van Brugge gebowd. In 1128 wierd 't gedêelte van d' omwolliengsgracht ter ogte van 't Zand gegroavn: de Smeednnreie. Dedie verdêelde 't pling in twêen.
In 1617 wierd de zuudlikke êft van 't pling deur e stadsmagistroat toegekend an de kapucynn, die dr e klôostre met e kerke ip bowdn. In 1624 wierd middn ip 't pling 'n oetn garnizoensgebow ipgetrokkn, oendre mêer lik verbluufplatse vo 't Spoans leegre. In 1714 wierd, poalnd an de Smeederei, e niewe Corps de Garde, 'n oofdwacht van de poliesje, gebowd, oendre andre mê matrjoal van d' ofgebrookn boogngalery van 't Prinsenhof.
Ip d' êeste ofbeeldienge (oendre) ziej 't Zand roend 1833. Vanboovn is de Smeednrei mê lienks en rechts doavan de toegang vo respektievlik de Nôordzandstroate en de Zuudzandstroate. Hêelegans rechs stoend 't Kapucyneklôostre. 't Gebow in 't middn van boovn is 't wacht-uus van de poliesje.
Mêt den anleg van de spôorlyne wierd in 1838 de Smeednrei oovrewêfd en ol e dêel van 't Kapucynenklôostre ofgebrookn. Woa da têegwôordig de Hoefyzreloane ligt, wierd omwille van den anleg van de tringspôorn e hêele wôonwyk oenteigend en ofgebrookn.
In de begunjoarn diende 't wachtlokoal van de poliesje lik verloopige stoasje, toeda 't in 1844 wierd ofgebrookn en d' êeste echte stoasje grêed was. Da stoasjegebow wierd aa in 1879 weere ofgebrookn. 't Wierd weere ipgebowd in Ronse, woadat vandoage nog oltyd stoat en intusschn beschermd is lik monument.
Vo de bow van de twidde stoasje, die in 1886 grêed was, wierd 't kapucyneklôostre mê kerke hêelegans ofgebrookn. By de bow van 't Konsèrgebow kwoamn de groendvestn van da klôostre blôot te liggn. De twidde stoasje wierd in 1938 buutn dienst gesteld en in 1947-'48 ofgebrookn. 't Zand wierd weere 'n oopn pling, zjuust lik vôo 1838. t spôoremplacement te Zuudn van 't pling wierd ommegevormd toe 't Keunienk Albertpark. E niewe stoasje, de teegnwôordige, wierd gebowd an den uutkant van den oede binnestad, zjuuste buutn de vestn.
In 1978 startte de bow van de tunnêl en de parkeergarage oendre 't Zand, en in 1982 wierd ze vultôojd.
Bjorn Verhoeven
Bjorn Verhoeven (Neerpelt, 8 december 1979) is e Vlamsche radiopresentator.
1699
1696 - 1697 - 1698 - 1699 - 1700 - 1701 - 1702 't Joar 1699 is 't 99e joar in de 17e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge. thumb|[[Maximilian II Emanuel van Beyern|Maximilian Emanuel, keurvorst van Beyern en landvoogd van de Spoansche Nederlandn]]
Bjorn Verhoeven
Biografie
Verhoeven studeerde toe an ze 17ste verjoardag an 't Keuninklik Atheneum in Overpelt de richtienge ‘Boekoeden-Informatica’.
1703
1700 - 1701 - 1702 - 1703 - 1704 - 1705 - 1706 't Joar 1703 is 't 3e joar in d' 18e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge. thumb|De stormvloed van 1703
Bjorn Verhoeven
Biografie
Loater zoet'n ochtere studies begunnen an 't H.R.I.T.S Erasmusogeschole in Brussel in d'afdèlinge ‘Mèèster in d'audiovisuele kunstn’. Je zaat in't joar met VRT-journalist Tim Verheyden die juste lik ie ook achter 1 joar zen ochtere studies zoe stopn en ol van den èèste ki is begun werkn in de media.
Verhoeven was in 1985 een èèste ki te oren up de radio osten e kleuter was in't program 'Fluiten op je vingers' op de lokale omroep Radio Signaal. Op de vrage :'Wa wil je loater worden?' gaf't ie als antwoord 'Showbizzman, die platjes droait voe de menschen'.
Die'n utsprake wierd werkelijkeid in 1995 ost'en besliste voe ze'n èèste staptjes te zetn op de Limburgsche radio Holiday. Diezelfste zomer wierd'n gevraagd voe ook programs te maken voe't populaire radionetwerk Radio Contact (België).
Radiocarière
In 1995 dei Verhoeven tegeliekertied programs voe Radio Concorde en voe Radio Contact (België). Zijn losgeloatn stiel en ze zottehedn zorgdn d'ervoorn dat'n 't populair zoaterdagavondprogram Tjakaaaa voe ze rekeninge mocht pakn. Da deed'n toe dat'n in 1999 no VMMa overstepte voe doar voe't commerciële joengerennetwerk TOPradio te presentern.
Verhoeven presenteerde èèst een olf joar lange een zoaterdagachternoenetprogram mo krèèg een voornoenetprogram tuschen te negen en te twoalvn da nie ollène t'oren was op de radio mo ook te zien op t'tv kanaal Kanaal2.
Van 2000 toe 2003 begosten ie met t'èèste SMS request program 'V-Quest' da olle daagn te belustern was van te vuvn 's achternoens toe ten achtn 's avens. In die periode was t'ie ook de vaste presentoater en disc-jockey van de Kanaal2 On-Air Party's die deure giengn in 't Antwerpsche Sportpaleis, Flanders Expo, de Brabanthaln en vele andere grote locoasches in hèèl 't land.
Ie makte ook tegoare me moatn woaroender Regi en Pieter-Jan Verachterd e poar dancehits oender de name The Quest. Die nummeroos wierden zelfst in Italië en Spanje vele gedroaid in de clubs.
In de zomer van 2001 dei Verhoeven tegoare met den Ollandsche DJ Bart Vandermolen ook e gelegeneidsprogram voe NPS op den Ollandsche zender 3FM: 'De Belgische Nacht'. Ier speeldegen ie als den èèsten ook Belgische artiestn op de Ollandschen omroep zoals De Kreuners, Clouseau, Hooverphonic, en vele andere.
Ols VMMa ook in 2001 begost me t'nieuwe Q-music, wierd ie deur de programmaleider van tonne, Bert Geenen en Erwin Deckers gevraagd voe de BBC hitlieste Top of the Pops te presentern, tegoare me zien collega Nathalie Delporte. Die wereldwiede hitlieste wierd in't begun uitgezondn op zundagnuchtend van te negn toe te twoalvn en loater op zoaterdagachternoent van te twoalven toe te driejen.
Elche
Elche (Spoans: [ˈeltʃe]) of Elx (Valencioans: [ˈɛʎtʃ]) is e stad in de Spoansche provinsje Alicante in de regio Valencia. 't Is d' hoofdstad van de comarca Baix Vinalopó.
De Sjouwer
thumb|De Sjouwer thumb|De Sjouwer langsn de E17 De Sjouwer es e monument in Oalbeke (dêelgemêente va Kortrik). 't Stoat ip e verôog olangsn d' E17-ottostrade, nie verre van de schreeve. 't Monument zelve es e ôoge torre van betong van apeupri 35 mèiters.
Elche
E dêel van de gemêente ligt an de kust, moa de stad zelve ligt 11 km van de Middellandsche Zêe en 20 km van de stad Alicante. E klêene riviere, de Vinalopó, stroomt deur de stad.
Beziensweirdigheedn
't Mysterie van Elche (Misteri d'Elx) is e middelêeuws mysteriespel van de 15e êeuwe. Sedert 1931 is 't erkend ols nationaal erfgoed en in 2001 kwam 't ip de Lyste van Meesterwerken van Oraal en Immaterieel Erfgoed van de Mensheid van UNESCO. 't Wordt ieder joar halverwege ogustus gespeeld in de basilieke Santa Maria en 't goat over d' Hemelvoart van de Moagd Maria.
De Dame van Elche (Dama d’Elx), e buste van e vrouwe in kalkstêen, wordt ook styf g'associeerd met de stad. 't Beeld is in 1897 gevoendn in L'Alcúdia, een archeologische site twêe kilometer te zuudn van Elche.
De Sjouwer
De Sjouwer es ipgericht ter êere van de West-Vlamsche frontaliers of sezoensarbidders die de grenze ôovertrokkn vo in't Fransche te goan werkn. In de periode van 1930 tout 1960 giengn vele Vloamingn 't zwoar werk goan doen in 't nôorden van Vrankryk. Den ôogstn top van de Sjouwer wyst ton ôok symbolisch in de richtienge va Vrankryk.
Gentpôorte-stroate
thumb|Gentpôorte-stroate. De Gentpôorte-stroate is e stroate in Brugge. De stroate lopt van de Gentpôorte toe an de Niewe Gentweg en moend ook uut ip de Stalyzrestroate an den êene kant en de Schoarstroate an den andre kant.
De noame is duudlik: 't is de stroat die no de Gentpôorte lopt. 't Is wa z' in Brugge e pôorte-stroate êetn.
Geschiednisse
Die weg, die no de stêenweg buutn de stad liep, lagtr teminstn aa van ton ot de twidde Brugsche omwallienge wierd angeleid ip 't ende van de 13ste êewe en de Gentpôorte wierd gebowd.
Pertanks ê die stroate êewnlank Niewe Gentweg hêetn, zjuuste lik de reste van de lange stroate diedr in 't verlangde van lag. Mo begun 19ste êew istr ierin veranderienge gekommn. Vanof de plekke woarip de Niewe Gentweg no rechs droajde en tonne weere no lienks, wierd z' ommegedopt toe Gentpôorte-stroate.
Sportvrouwe van 't joar (Holland)
thumb|Up de EK van 2014 in Zürich won Dafne Schippers de goudn medaille up de 100 m. 't zilver ging noar Myriam Soumaré en 't brons noar Ashleigh Nelson. De titel Hollansche Sportvrouwe van 't joar wordt sedert 1959 ieder joar toegekend an de beste Hollandsche sportster, tydens het NOC*NSF Sportgala in soamnwerking met de NOS.
Der bestoat ook e titel Hollandsche Sportman van 't joar (sedert 1951), Hollandsche Sportploeg van 't joar (sedert 1968) wordt joarlyks toegekend oan êen Hollandsche sportploeg tydens een sportgala.
Overzicht van de winnoars
{| width=70%
County Cork
Beziensweirdigheedn zyn oender andere Blarney Castle met de Blarney Stone en Cobh, d' hoave woarda veel Iersche emigrantn vertrokkn noa de Verênigde Stoatn, Australië, Canada, Nieuw-Zêeland of Zuud-Afrika en 't is ook de latste stopplekke van de Titanic vo dat 'n vertrok ip zyn fatale reize.
Bouwkundig erfgoed in Kemmel
Lyste van bouwkundig erfgoed in Kemmel:
County Cork
Ip d' Iersche ottoplaks stoat Cork angeduud mè C.
Bouwkundig erfgoed in Rollegem-Kapelle
Lyste van bouwkundig erfgoed in Rollegem-Kapelle:
Blêndn-Eezlestroate
Geschiednisse
In da stratje da, tusschn 't stad-uus en de Civiele Grieffie, lopt van de Burg no de Vismarkt, wierd in e dokument van 1490 d' êrberge Den Blinden Ezele vermeld, die poalde an de grieffie.
"Blêndn eezle" verwêes, vôgns Karel De Flou, no de geweunte van de browrs vo d' eezls te blênddoekn die in de tredmeuln van de moetery mostn stappn, en azô te verindrn da ze duuzlig zoen wordn. 't Was nie d' êenigte êrberge die die noame droeg.
Dr bestoend e stroate, êrberge, ofstee of party land dat de noame "Blêndn eezl" droeg in Ruuslee, Sint-Joris, Oelem, Diksmude, Rumbeke en Stoan.
De Garre (Brugge)
thumb|De Garre is êen van de smolste stroatn in Brugge. De Garre is êen van de smolste stroatn in Brugge, geleegn in 't êrte van den iestôoriesche stad. "Garre" of "Gêrre" wilt zeggn in 't West-Vlams e smolle oopnienge of spleete.
1698
1695 - 1696 - 1697 - 1698 - 1699 - 1700 - 1701 't Joar 1698 is 't 98e joar in de 17e êeuwe volgenst de christelike joartellienge. thumb|Prins [[Joseph Ferdinand van Beyern deur Augustin Coppens]]
De Garre (Brugge)
Stroate en zeifs stratje zyn e bitje oovredreevn noame vo tgêene mor e smolle gank is of e steegstje. 't Volt weinig ip, deur zyn liggienge tusschn twêe wienklpandn in de Breidelstroate en 't ku wordn ofgeslootn deur 'n yzrn êkkn.
Toch is 't bekend by de Bruggliengn en toeriestn vo de lokoasje en d' anweezigeid van een bruun kafee. 't Is e zystratje van de Breidelstroate, die de Grôote Mart mê de Burg verbiendt.
Geschiednisse
De Garre êete in de 16ste êewe 't "Zuudzêepstratje", nor e zêepefabrieksje da doa stoend. Roend 1800 kwam de noame "De Garre" in gebruuk. In 1884 gaf  't stadsbestier dr d' offiesjêele  noame "Zeepstraat" an. In de vôksmoend blêef 't pertank "De Garre", tgêene ip 't latste ook in 1936 lik offiesjêele noam wierd anveird.
Roboais
Roboais (Frans: Roubaix, Nederlands: Robaais) es 'n stad en gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement, dichte by de Belgische grenze. 't Ligt in Frans-Vloandern, mêer bepoald in Rysels-Vloandern. Roboais grenst an de gemêentn Terkoeje, Wattrelos, Leers, Lys-lez-Lannoy, Hem en Croix. Deur Roboais lôopt et Kanoal van Roboais wa in't verlengde ligt van 't Spierekanoal en ezo de verbindienge makt tusschn de Marke en de Schelde.
De Garre (Brugge)
Geschiednisse
Eigentlik êetn de Bruggliengn 't - en nog oltyd - De Garre van Koneei (deur sommigtn geschreevn lik "Cornée" of "Kornee"). Dadde verwêes no de gebeur, bakkre Corné (of Edouard Corneille), die 't stratje apeupri lik zyn eigndom bekêek en zorgde vo 't êkkn woamee datn 't 's navens ofslôot, vo de toegank vo wildplassers te belettn. 't Stratje a inderdoad noga e reputoasje ip da vlak. E vôksvêrzetje ieroemtrent is an veele Bruggliengn nog oltyd bekend en luudt:
Roboais
Roboais es nen oud'n industriestad die me de transiesje en 'n achteruutgang van de produksje-industie der ip verschilligte plekkn wa achtergesteld uutziet (43% van d'inweuners leevn ôok ounder d'armoedegrenze en ezo es Roboais nu êen van d'armste gemêentn van Vrankryk), oloewel da ze pertank ier en doar nieve projektn uut de ground stampn lyk nieve skooln van't ôoger ounderwys of 't museum La Piscine in d'oude zwemkomme in art deco-styl.
De platse es surtout gekend lyk d'ankomstpleke van de koerseklassieker Parys-Roboais. De koerse komt er toe ip de iconische Vélodrome André-Pétrieux. Juuste dervôorn eie ôok nog de latste kasseystroke van de koerse: de Espace Charles Crupelandt (secteur 1, e vrêe makkelyke strooke van 1 sterre).
De Garre (Brugge)
Geschiednisse
Ôorsproenklik wast e brandstratje woalans dazze verbiendienge zochtn mê de reie vo by brand bluswoatre te kunn anvoern. In 't steegsje stoendr e oopnboare woatrepoempe, die vor êenigte oovrelast zorgde, omda d' oemweunndn doa oltyd mo woatre kwoamn oaln.
Sportman van 't joar (Holland)
thumb|Zonderland met olympisch goud in 2012 in Maribor in [[Slovenië.]] De titel Hollansche Sportman van 't joar wordt sedert 1951 ieder joar toegekend an de beste Hollandsche sportster, tydens het NOC*NSF Sportgala in soamnwerking met de NOS.
Der bestoat ook e titel Hollandsche Sportvrouwe van 't joar (sedert 1959), Hollandsche Sportploeg van 't joar (sedert 1968) wordt joarlyks toegekend oan êen Hollandsche sportploeg tydens êen sportgala.
Overzicht van de winnoars
{| width=100%
Cork
Cork (Iers: Corcaigh) is e stad in Ierland. 't Is d' hoofdstad van 't gelyknoamig groafschap en 't ligt in de provinsje Munster, by de zuudkust van 't eiland.
De riviere de Lee stroomt deur Cork. Een eiland in 't middn van de riviere vormt 't grotste gedêelte van de stad, juste vo dat de Lee uutmoendt in Lough Mahon en doarachter in d' hoave van Cork, êen van de grotste nateurlyke hoaves ter weireld. De noame Cork komt van 't Iers woord corcaigh da moerassige plekke wil zeggn, en verwyst noa de liggienge an de riviere. Der is ook een internationaal vliegpling, Cork Airport.
Geschiedenisse
Cork is gesticht deur Sint Finbar in de 6e êeuwe roend e klôoster. Tusschn 915 en 922 krêeg Cork e stedelyk karakter ton da kolonistn uut 't Nôordn (Vikings) een handelshoave iprichttn.
1844
1841 - 1842 - 1843 - 1844 - 1845 - 1846 - 1847 't Joar 1844 is 't 44e joar in de 19e eeuwe volgenst de christelyke joartellienge. thumb|Hendrik Conscience
Cork
Geschiedenisse
Binst d' Iersche oorloge vor oenofhankelykheid in 1920 is de stad grôotndêels verwoest gewist deur e brand. The Burning of Cork gebeurde in de nacht van 11 ip 12 december van 1920 deur Iengelsche paramilitaire organisoasjes, lik de Black and Tans. Die gebeurtenisse wordt deur d' Iern anzien lik êen van de kêerpuntn in de geschiedenisse van d' oenofhankelykheid van Ierland.
Beziensweirdigheedn
De stad èt twêe grôote kathedroaln: St. Mary's Cathedral, de kathedroale van 't bisdom van de Church of Ireland en St. Finbar's Cathedral, zetel van 't Rooms-Katholiek bisdom Cork en Ross.
't Bekendste gebouw is de torre van de Sint-Annekerke, symbool van de stad, in 't district Shandon. Andere interessante gebouwn zyn Cork City Hall, Elizabeth Fort, Cork Opera House, University College Cork en de English Market.
Cork was in 2005 culturele hoofdstad van Europa. thumb|left|St. Finbar's Cathedral thumb|left|500px|Cork 2017
Snipachtign
De snipachtign (Scolopacidae) zyn e familie van veugels die de snippn, de ruuters, de wulpn, de grutto's, de strangelopers, de franjepôotn en de kemphoane omvat. De familie telt 93 sôortn. Veugels uut die familie zyn steltlopers die bykan allemolle broedn in gemoatigde gebiedn en poolstreekn.
Chile Chico
Chile Chico is e stad in de chileensche provinsje General Carrera. Der weunn 4.627 menschn (2012).
Mahmoud Darwish
thumb|Mahmoud Darwish in d' universiteit van Bethlehem (2006). حمود درويش, Mahmoud Darwish (Al-Birwa, Palestina,13 moarte 1941 - Houston (Texas), 9 ogustus 2008) was e Palestynsche dichtre en schryvre die vele pryzn gewoen êt vô zyn lettrekundig werk. Y wierd y anzien vo de Nasjonoale Dichtre van Palestina. In ze werk wierd Palestina 't beeld vô 't verlies van 't Eirds Paradys, vô gebôorte en weedripstandienge, en vo de smêrte van alles ofgepakt te zyn en verjaagd nor e vrimd land.
Leevnsbeschryvienge
Darwish wierd geboorn in 't dorptje Al-Birwa in 't westn va Galilea. Y was de twidde zeune va Salim en Houreyyah Darwich. Ze voadre was e muuzlmansche groendeignoare. Ze moedre koste nie leezn of schryvn, moa ze grotvoadre lêerd' êm leezn. Achtre da 't leegre van Israël zyn dorp binnviel in juni 1948 vluchtte de famielje noa Libanon, êest in Jezzin en ton in Damour. E joar loatre kêerdn ze weere no de streeke van Akko, die nu e stik was van Israël, en ze gieng zydre weunn in Deir al-Asad (da wil zegn: Uus van de lêeuw). Darwish gienk noa de middleboare schoole va Kafr Yasif, twêe kilomeetrs te nôordn van Jadeidi. Y verhuusde noa Haifa en liet zyn êeste dichtbundle verschynn, Asafir bila ajniha (Veugls zoundre vlerk’n), otn neegtiene was. Darwish verliet Israël in 1970 vo te goan studeern i de Sovjetuunje. Y gienk y noa d' Universiteit va Moskoe vor êen joar, en je gienk weunn in Egypte en in Libanon. Otn êm voegde by de PLO in 1973, kostn Israël nie mê binn.
Steltloperachtign
De steltloperachtign (Charadriiformes) zyn e grôte en gevarieerde orde van veugels met oender andere d'alkn, zêekoetn, mêeuwn, sterns, kluutn, roofmêeuwn, pleviern en kievietn.
Boreoale busschn van ôostlik Siebeerje
Plantn-weirld
De vegetoasje bestoa grôotndêels uut styf grôote, dichte busschn van Dahoeriesche lorke (Larix gmelinii), mê Siebeeriesche lorke (Larix sibirica) en bastoard tusschn de Dahoeriesche en Siebeeriesche lorkn (Larix x czekanowskii) die vôornkomt mêer no 't westn. Struukn van Vaccinium oxycoccus en Vaccinium myrtillus oovrêerschn den oendrgruuj. Deur hêel d' ekostreeke kunndr klindre platsn gevoenn wordtn, oovrêerst mê Siebeeriesche pynboom (Pinus sibirica), geweune pynboom (Pinus sylvestris), Siebeeriesche sparre (Picea obovata) en Siebeeriesche denne (Abies sibirica). Pynboombusschn en loofbusschn van berke- en popliere-sôortn zyn mêer algemêen voddr in 't zuudn, en in de bronne-gebiedn van de Lena-Rieviere en de Nizhnyaya-Tunguska-Rieviere, zowêl lik in 't bekkn van d' Angara-Rieviere. Gemêenschappn van steppe en struukn-steppe zyn te vienn tegoare mê bus-steppe.
Steltloperachtign
Taxonomie
D' orde omvat 379 sôortn, oenderverdêeld in 20 families:
Boreoale busschn van ôostlik Siebeerje
Bêestn-weirld
Die ekostreeke êt 't grotste antal bruune beirn (Ursus arctos collaris), grysde wolvn (Canis lupus), eelandn (Alces alces) en karieboes (Rangifer tarandus) in Rusland. Voddr no 't zuudn in d' ekostreeke leeftr ook Siebeeriesch muuskuusêrte (Moschus moschiferus), wapietie (Cervus canadensis) en wild zwyn (Sus scrofa). Veugls van die ekostreeke omvattn stêenoarnd (Aquila chrysaetos), slichtvolke (Falco peregrinus), vis-oarnd (Pandion haliaetus), zwartn ôojevoar (Ciconia nigra), monnikskroanveugl (Grus monacha), zwarte kroaje (Corvus corone), blowe nachtegoal (Larvivora cyane), moestasj-nachtegoal (Larvivora sibilans), Nôordsche nachtegoal (Luscinia luscinia) , Pallas' rôodmussche (Carpodacus roseus), Siebeeriesche gierzwolwe (Apus pacificus) en Siebeeriesche toalienk (Anas formosa).
Groenland
Groenland (Groenlands: Kalaallit Nunaat, "Land van de Groenlanders"; Deens: Grønland) is een autonoom gebied binn 't Keunienkryk Denemarkn, geleegn tusschn de Nôordelyke Yszêe (Arctischn Oceoan) en den Atlantischn Oceoan, ten ôostn van de Canadeesche Arctische Eilandn. Alhoewel da Groenland geografisch e dêel is van 't continent Nôord-Amerika, wordt 't pollitiek en culturêel g'associeerd met Europa (vanwege d' historische bandn met Denemarkn en Nôorweegn). 't Land wordt, buutn e dêel kleindere eilandn, bykan hêlegans gevormd deur êen grôot eiland dat ook Groenland noemt.
Boreoale busschn van ôostlik Siebeerje
Bedreigiengn en beschermienge
Aloewêl da winnig van die ekostreeke beschermd is, toch wordt ze bekeekn lik betrekklik stabiel en oengerept. Beschermde gebiedn zyn de Weetnschapplikke Rizêrvoatn van Stolby, Olyokma, Tunguska en Sentroal Siebeerje. De belangrykste bedreigiengn zyn strôopery en oentbusschienge in de zuudlikke en sentroale dêeln van d' ekostreeke.
Groenland
thumb|left|Koarte van Groenland
Mahmoud Darwish
Leevnsbeschryvienge
In 1995, kêerndn weere vo noa de begraavienge va ze moat Emile Habibi te goan, e je krêeg y e permiesje vo vier daagn vor in Haifa te meugn bluuvn. Darwish krêeg toeloatienge vor i Ramallah te weunn i 1995. oewêl datn zei dat 't lik was of datn doa in de vrimde was, vor êm was de Westlikke Jordaanoevre nie zyn eign tuus.
Groenland
Geschiedenisse
Groenland wordt sedert 2500 v.Chr. beweund deur Indioann. Ip 't ende van de 10e êeuwe vestigdn Noorn under ip 't in dien tyd oenbeweund zuudelyk dêel van Groenland. In de 13e êeuwe kwoamn de Inuit (Eskimo's), en in de 15e êeuwe wierdn de Nôorse kolonies verloatn. In de vroege 18e êeuwe is 't contact tusschn Scandinoavië en Groenland hersteld.
Groenland kwam e Deensche kolonie in 1814. Met de Groendwet van Denemarkn van 1953 kwam Groenland e dêel van Denemarkn.
Mahmoud Darwish
Leevnsbeschryvienge
Darwish was twi kêe getrowd e geschid. Zyn êeste wuuf was de schryfstre Rana Kabbani. In 't middn van de joarn 80, trowdn mê e Egyptische vertoalstre, Hayat Heeni (Hayat wil zegn: 't leevn). Y a gin kienders. Darwish wist van 't êrte, y krêeg 'n êrtoanval i 1984, en dr kwaamn twee êrtoperoasjes van, in 1984 en 1998.
Groenland
Geschiedenisse
In 1979 stoend Denemarkn zelfbesteur toe an Groenland en in 2008 koos Groenland dervôorn vo mêer macht van de Deensche regerienge over te droagn an de lokoale Groenlandsche regerienge.
Mahmoud Darwish
Leevnsbeschryvienge
Zyn latste bezoek an Israël was in juli 2007, vo vôordrachtn van gedichtn by te weunn in 't Mt. Carmel Auditorium in Haifa, woa datn de gewelddoadige ruuzje tusschn Fatah e Hamas beschrêef lik e "zeifmôordpoogienge ip stroate".
Groenland
Bevolkienge
De Inuit, ook Eskimo's genoemd, zyn vanouds nomoadn. Tegoare met de Groenlanders, e miengelienge van Deenn en Inuit, vormn ze 88% van de bevolkienge van 57.600. D'overige 12% zyn van Europeesche ofkomste, woavan 't grotste dêel Deens is. Verreweg de mêeste inweuners leevn in 't zuudwestn.
Mahmoud Darwish
Lettrekundige loopboane
Darwish gaf mêer dan dertig bundles gedichtn uut en acht boekn mê proza. Y was y uutgeevre va Al-Jadid, Al-Fajr, Shu'un Filistiniyya e Al-Karmel (1981). In zyn êeste dichtbundle "Bloarn van Olyfboomn" wast gedicht "Paspor", geschreevn in 1964:
Zet 't ip je koarte./ 'k Zyn ik 'n Arabiere/ e de nuumro va me paspor is fiftig duuzd/ 'k ên ik acht kiendrs/ en 't neegnste is ip komste achtre de zoomre./ Woavôorn zoej moetn dul zyn ?
Zet 't ip je koarte./ 'k Zyn ik 'n Arabiere/ 'k werkn mê me moatn in de stêengroeve./ 'k ên ik acht kiendrs/ Vor undre vroet 'k vor e stuute,/ vo de klêern en de schoolboekn/ in de rotsn./ En 'k vraagn ik gin aalmoeze a je deure,/ 'k kruupn ik nie oovre joen zulle,/ Woavôorn zoej moetn dul zyn ?