cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Israël
Geschiedenisse
Achter de Twidde Weireldoorloge vertrokkn d' overleevnde joodn van de nazi-concentroasjekampn massoal noa Palestina. In 1947 begost den Arabisch-Israëlischn Oorloge, e burgeroorloge tusschn Arabische en Joodsche inweuners van 't Brits Mandoatgebied Palestina. Israël sloagde derin van e grôot dêel van 't Brits gebied te verovern. Vele Palestynn vluchtegn weg of wierdn verdreevn deur d' Israëlische troepn.
De 14ste meie 1948 riepn de joodn de stoat Israël uut. Doarip kwam d' immigroasje serieus ip gank. In d' êeste drie joar verdubbelde de joodsche bevolkienge. De gebeurs woarn nie gediend met die nieuwe situoasje en der volgdn nog vele oorloogn. Deur d' Amerikoansche steun kost Israël e leger ipbouwn die sterker was of al de legers van d' omriengende landn t' hope.
Tegenwôordig kent 't land vele probleemn met de Gazastrooke. In 2008 en 2012 moest Israël ingrypn deur de raketanvall'n van de terreurorganisoasje Hamas.
Districtn
De districtn Nôordn, Haifa, Centrum en Zuudn zyn ounderverdêeld in subdistrictn (nafa, mêervoud: nafot).
La Trappe (trappist)
thumb|right|300px|Vuuf sôortn La Trappe: Blound, Dubbel, Wittn, Tripel en Quadruppel thumb|right|200px|E flosje La Trappe Isid'or La Trappe es e trappistnbier uut Olland. 't Wierd sedert 1884 gebrouwn in brouwereye De Koningshoeven van d'abdeye Ouze-Lieve-Vrouwe van Koningshoeven in de plekke Berkel-Enschot, nie verre van Tilburg in Nôord-Broabant.
In tydde noemdigde de brouwereye "De Schaapskooi" mè da by 't ounstoan van d'abdeye in 1881 de êeste mèss'n wierd'n g'oudn in en oumgebouwde schoapskôoie. De noame La Trappe komt van't Fransche klôoster "La Trappe", woa da d'orde van de Trappistn is esticht.
Z'ein nen tyd de noame van trappist nie mêe meugn droagn mè da ze tôopewerkt'n mè commerciëlle brouwerey'n lyk brouwery Artois ('t uudige AB InBev) en Bavaria, mor sedert 2005 meugn ze van d'Internationoale Trappistnverêenigienge were 't logo van "Authentic Trappist Product" droagn.
Sôortn
La Trappe es d'n trappist mè 't mêeste verschilligte sôortn. Ze brouwn der ôok redelyk vele van en in goe cafés ol 'toenz'ns kun je zekers ôok êenigte sôortn La Trappe drinkn.
Roald Dahl
Roald Dahl (Llandaff, Zuid-Wales, 13 september 1916 – Buckinghamshire, 23 november 1990) was een Britsn schryver gebôorn van Nôorse immigrantn.
1916 - 1934
Roald Dahl wierd in 1916 in Llandaff, Cardiff (Wales) geboorn as 't kiend van Nôorse ouders, Harald Dahl en Sofie Magdalene Dahl-Hesselberg. Je wier genoemd achter de poolreiziger Roald Amundsen, een nationoaln held in Nôorweegn. Je spraak thuus Nôors mè zyn ouders en zusters. In 1920, ot Roald Dahl vier joarn oud was, stierf zyn zeevn joar oude zuster Astri an een blindedermountstekienge. Een moand loater stierf zyn voader, die ton 57 joar oud was, van een loungountstekienge. Zyn moeder beslôot van nie noa Nôorweegn were te kêern, angezien dat hur vint zyn wense was dan under kienders in Iengeland noa schole zoun goan. Azô bleef tjie van dat je acht joar oud was up pensionaot, êest in Weston-super-Mare, en loater in Repton in Derbyshire. In dien twidde schole zound de chokolafabrikant Cadbury vantydn nieuwe doozn chokola die deur de lêeliengn kostn getest wordn. Da was d' inspiroasje vô zyn derde kienderboek Charlie and the chocolate factory. Gedeurende zyn kiender- en adolescentnjoarn brocht Roald Dahl zyn zomervakansjes in Nôorweegn deure.
1934 - 1941
In juli 1934 kwaamt Roald Dahl in dienst by Shell, woardat je achter twê joarn upleidienge noa Dar es Salaam in Tanganyika wierd overgeplats. Ot den Twidden Weirelôorloge uutbraak nam tje dienst by den RAF, en kreegt je zyn êeste vlieglessn in Nariobi. Je crashte in Libië in 1940, en deur een zwoar hoofdletsel wierd je van den dienst ofgekeurd in 1941.
1941 - 1990
Zyn schryverslôopboane begost ot je overgeplatst wierd noa Washington D.C., woarda zyn êeste verhoaln in de Saturday Evening Post verscheenn.
Roald Dahl stierf up 23 november 1990 an leukemie. Je lig begraavn up een heuvel tegenover Gipsy House, in Great Missenden, teegn Londen, woarda tje lange geweund haat. Der is een pling (Plas Roald Dahl) in Cardiff Bay achter hem genoemd.
Kienderboekn
Veel van de verhoaln vô kienders zyn geschreevn vanuut 't standpunt van 't kiend, woar dan de volwassnn de slichterikkn zyn, moa met minstens êen goeie volwassne as een tegenhanger.
Deventer
Deventer (Nedersaksisch: Dèventer/Daeventer en in lokaal dialect: Dèmpter) es een gemêente, de êenendertigste grôotste stee van Holland en de derde grôotste stee van de provinsje Overyssel. 't Was e Hanzestad.
De stee ligt an de riviere de Yssel. Der weunn oungeveer 98.510 menschn. De burgemêester Ron König i van de D66. De stad is administratief ounderverdêeld in tien wykn. Vuuf klêne dorpn, Diepenveen, Schalkhaar, Okkenbroek, Lettele en Bathmen, moakn dêel uut van de gemêente Deventer.
De geschiedenisse van Deventer
Ip 't groundgebied van de gemêente Deventer van nu, zyn restantn gevoundn uut de Romeinschn tyd. In 't stadsdêel Colmschate lag in de Romeinschn tyd een Germoansche nederzettienge.
In de binnestad van Deventer stoan een antal ryksmonumentoale uzen en kerkn.
Bekende musea in Deventer zyn 't Deventer Museum en 't Historisch Museum Deventer.
Trivia
Joarlyks in december is ter in Deventer 't Dickens Festyn.
Wykn
De wykn met hunder officiële noame zyn:
Caltanissetta
Caltanissetta (Nissa ofte Cartanissetta in't Sicilioans) es e stad en gemêente in de Italioansche provinsje Caltanissetta in de regio Sicilië.
Liggienge
Caltanissetta grenst an de gemêentn Canicattì (in de provinsje Agrigento), Delia, Enna (in de gelyknoamige provinsje), Marianopoli, Mazzarino, Mussomeli, Naro (in de provinsje Agrigento), Petralia Sottana (in de provinsje Palermo), Pietraperzia (in de provinsje Enna), San Cataldo, Santa Caterina Villarmosa, Serradifalco en Sommatino.
De gemêente bestoat uut tefrente wykn en gehuchtn (frazioni): villaggio Santa Barbara, Borgo Petilia, Borgata Favarella, Cozzo di Naro, Borgo Canicassè Casale, Prestianni, Santa Rita, Torretta en Xirbi.
thumb|right|250px|Liggienge van de provinsje Caltanissetta ip Sicilië
Meknes
thumb|Zicht van d' oede stad en stadsmeur. thumb|Bab Mansour. Meknes (Aroabiesch : مكناس  ;Berbersch : ⵎⴽⵏⴰⵙ Mknas of Meknas) is e stad in 't Nôordn van Marokko. 't Was den oofstad van 't land oendre 't bestier van Moulay Ismail (1672-1727), vôo dat die verplatst wierd no Marrakesh. De bevolkienge van de stad is geschat ip 650 000 inweuners en mê d' aglomeroasje drby is da bykans 1000 000. 't Is d' oofplatse van de streeke Meknes-Tafilalet en de zesde grotste stad van Marokko. Meknes is genoamd nor e Berbre-stam die gekend was lik de Miknasa ( Berbersch: Imeknasen) vôgns Nôord-Afrikoansche middelêewsche bronn.
Geschiednisse
D' Almoraviedn lietn ier e versterkienge iprichtn in d' 11ste êewe. Die bôod weerstand an d' ipkomste van d' Almohoadn, mo wierd tonne vernietigd deur undre, vor alles grotre êr ip te bown mê moskeejn en grôote versterkiengn. Oendre de Meriniedn kwoamn dr nog mêer madrasas, kasbahs en moskeejn in de vroege 14de êewe, en de welstand blêef deurn oendre de dynastie van de Wattasiedn.
Meknes beleefde 'n oogtepunt lik keizrlikke ooftstad van Moulay Ismail vôgnd ip diens trôonsbestygienge lik Sultan van Marokko. Oendre d' oede stad liet y e grôot gevank bown vo dr de gevangn kristn zêemann in te steekn. Y liet ook veele gebown, ooviengn, grôote stadspôortn, moskeejn iprichtn (vandoa de bynoame van Meknes lik de "Stad mê Oendrd Minarettn") en de grôote stadsmeur van 40 km lank.
Vôgns e stuudje van d' Organizoasje ICOMOS êt d' iestôoriesche stad gin goeje ofwoatriengssystêemn. Op sommigte platsn zyndr doadeure oovrestroomiengn en lekkn die ook de weirdevulle momumentn bedreign.
Balaenoptera
Balaenoptera is e geslacht uyt de familie van de vinvisn (Balaenopteridae).
Vinvisn
De vinvisn (Balaenopteridae) vormn de grotste familie van baleinewalvisn, mè tien soortn in twèe geslachtn, woaroender de 27 meter lange blauwe vinvis, die anzien wordt lyk de grotste beeste die oois geleefd hèt. De vinvisn komn weireldwyd voorn in al d' oceoann.
Vinvisn zyn gestroomlynde beestn. Ze dankn hunder noame an de kleene maar ipvalnde rikvinne, die verre ip hunder rik geplatst stoat. Van de kinne toet de naffel loopn velplooin, die uytzetn by 't joagn ip planktong. Hunder moend komt doarby uytzoenderlyk groot. Ip de top van hunder kop zit e dubbel speytgat.
Rosids
De rosids zyn e clade van bloeinde plantn in 't APG-système mè roend de 70.000 soortn. De clade wordt ingedeeld in 17 ordes en 140 families. De noame is gebaseerd ip de "Rosidae", die geweunlyk anzien wordn lyk e subklasse.
Bouwkundig erfgoed in Passchndoale
Lyste van bouwkundig erfgoed in Passchndoale:
Bretagne
Bretagne (Bretoens: Breizh, Gallo: Bertaèyn) is e regio van Vrankryk ip 't gelyknoamig schiereiland en 't bestoat uut de departementn Côtes-d'Armor, Finistère, Ille-et-Vilaine en Morbihan. Toet an de Fransche Revoluusje was Bretagne e zelfstandige Fransche provinsje. Rennes is d' hoofdplekke van de regio. Andere belangryke steedn zyn Brest, Vannes, Quimper en Saint-Malo.
In Bretagne zyn nog styf vele spoorn te viendn van de Keltische culteure. Ook zyn der nog vele prehistorische (pre-Keltische) megalietn, oender andere in Carnac, in 't Zuudn (Morbihan).
E minderheid van de bevolkienge van Bretagne klapt Bretoens, e Keltische toale.
Willem Wenemaer
Willem Wenemaer († 1325) was e Gentsche ridder. Je was getrouwd mè Margaretha Sbrunen. Je richtte in 1323 tegoare met eur 't Sint-Laurentiushospitoal ip, ook wel Wenemaershospitoal genoemd, ip de Sint-Veerleplatse van nu in Gent.
De Willem Wenemaerstroate in Gent is noar hem vernoemd.
Houplin-Ancoisne
Houplin-Ancoisne es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern, mêer bepoald in Rysels-Vloandern. 't Grenst an de gemêentn Arrebodem, Emmerin, Noyelles by Sikelin, Sikelin, Gondecourt en Santn. De riviere de Deule strôomt o de westkantn van Houplin-Ancoisne. O de zuudkantn lôopt ôok nog 't Kanoal van Sikelin, wa in tydde gegroavn es vo de commerce en de drainoage van't woater uut de moerassn, mo die nu surtout wierd gebruukt vo langsn te wandeln of in villo te ry'n.
Freddie Mercury
Freddie Mercury, echte noame Farrokh Bulsara (Gujarati: ફરોખ બલ્સારા) (Stone Town, Zanzibar, 5 september 1946 - Londn, 24 november 1991) was een Iengelsche rockmuzikant.
Je was de zanger van de groep Queen vanof 1970.
Haplotaxida
Haplotaxida is één van de twêe ordes van de subklasse Oligochaeta van de riengelworms (Annelida). Den andern is Lumbriculida.
Bouwkundig erfgoed in Nieuwmunster
Lyste van bouwkundig erfgoed in Nieuwmunster:
Cumbria
Cumbria is e groafschap in 't noordwestn van Iengeland. 't Is oentstoan in 1974 deur de soamnvoegienge van d' historische groafschappn Cumberland en Westmorland met deeln van Yorkshire en Lancashire. D' hoofdplekke is Carlisle.
Cumbria grenst in 't noordn an Schotland, in 't westn an d' Iersche Zee, in 't zuudn an Lancashire, in 't zuudoostn an North Yorkshire en in 't oostn an County Durham en Northumberland.
Cumbria is overweegnd landelyk en bevat 't meerngebied de Lake District, UNESCO-weirelderfgoed, anzien lyk één van de schonste nateurgebiedn van Iengeland. E groot deel van 't zuudoostn van 't groafschap ligt in 't Yorkshire Dales National Park en in 't oostn liggn de North Pennines, 't noordelykste deel van 't Penninisch Gebergte en Area of Outstanding Natural Beauty.
De geschiedenisse van Cumbria wordt gekenmerkt deur gevechtn tusschn d' Iengelsche en de Schottn. Interessante historische beziensweirdigheedn zyn Carlisle Castle, Furness Abbey, Hardknott Roman Fort, Brough Castle en Hadrian's Wall (ook weirelderfgoed).
Henry Van de Velde
thumb|Henry Van de Velde thumb|Villa Bloemenwerf thumb|Boekntorre, universiteitsbibliotheke, [[Gent]] Henry Clement Van de Velde (Antwerpn, 3 april 1863 - Zürich, 15 oktober 1957) was e Vlamsche kunstschilder, ountwerper en architect. Tegoare mè Victor Horta en Paul Hankar wordt hy hem anzien lik êen van de belangrykste groundleggers en verteegnwoordigers van den Art Nouveau in België. Vanof d' êeste joarn van de 20e êeuwe hèt hy e grôte rolle gespeeld in d' architecteure en de decoratieve kunstn, surtout in Duutsland.
Vanof 1892 verliet Van de Velde de schilderkunst en j'hield hem van nu vôors bezig met decoroasje, interieur design en architecteure, met êest den bouw van zyn eign huus in Ukkel, villa Bloemenwerf. Je was g'inspireerd deur d' Iengelsche Arts-and-craftsbewegienge met John Ruskin en William Morris. In 1895 ountwierp 't hy hem interieurs en meubels vo de kunstgalerie "L' Art Nouveau" van Samuel Bing in Parys. Ook stound Van de Velde's werk in 't paviljoen van Bing ip de weireldtentôonstellienge van 1900 in Parys.
In 1899 is 't hy verhuusd noa Duutsland. Je krêeg e dêel ipdrachtn, lik vo 't Museum Folkwang in Hagen en 't Nietzschehuus in Weimar.
Binst den Êeste Weireldoorloge verblêef Van de Velde in Zwitserland en in Holland. In ipdracht van Helene Kröller-Müller ountwierp 't hy een ipzichtershuus en een arbeidershuus in Schipborg en 't in 1938 g'opende Kröller-Müller Museum in Otterlo.
In 1925 wierd hy benoemd in 't Hoger Instituut vo Kunstgeschiedenisse en Oudheidkunde van de Ryksuniversiteit Gent, woar dat hy van 1926 toet 1936 bouwkunst en toegepaste kunstn doceerde. In 1933 krêeg 't hy doar ipdracht vo d' universiteitsbibliotheke t' ountwerpn, de bekende Boekntorre. Je was ook betrokkn by den bouw van d' Universitaire Klinieke in Gent.
Achter de Twidde Weireldoorloge wierd Van de Velde beschuldigd van collaboroasje. 't Is nôois toet e proces gekommn, moa Van de Velde gienk wel in vrywillige balliengschap. Je vertrok noar Oberägeri in Zwitserland, woa dat hy zyn memoires schreef, die in 1962 postuum verscheenn zyn ounder den titel Die Geschichte meines Lebens. Van de Velde is gestorvn in 1957 ip 94-joarige leeftyd in Zürich.
Ôostmanskapelle
't Dorp wordt anzien lik den ipvolger van Ôostmanskerke die ol in 1375 verdweenn is. De kerke van dat dorptje is mor in 1391 ofgebrookn en de restn dervan zyn gebruukt vo den bouw van de kapelle van Ôostmanskapelle.
De juste liggienge van 't dorp is nie mè t' achterhoaln moa der zyn restn gevoundn in de streke van Schôondyke.
Yssel
thumb|De riviere de Yssel in de provinsje Overyssel en Gelderland thumb|'t Apeldoorns Kanoal en d' Yssel by Hattem in de provinsje Overyssel
De Yssel (Nederlands: IJssel of Gelderse IJssel, vo 't verschil te toogn met Hollandse IJssel; Nedersaksisch: Iessel) is een Hollandsche riviere in de provinsje Overyssel en Gelderland. De Yssel begunt by de Reyn by Westervoort (den Ysselkop), ten ôostn van Arnhem in de provinsje Gelderland en lôopt nôordôostelyk toet an 't Ketelmeer en vervolgens 't Ysselmeer in de provinsje Overyssel. De Yssel is 125 kilometers lank. An de Yssel liggen de steedn Deventer, Doesburg, Hattem, Kampen, Zutphen en Zwolle.
Geschiedenisse van de Yssel
De Yssel, die heur ofsplitst van de riviere de Reyn, is meugeliks ountstoan zo round de duusd a twèeduusd joar geleedn deur e plotselienge nateurlyke veranderienge van de rivierlôop. Veel steedn an de Yssel woarn vroeger hanzesteedn.
Centre-Val de Loire
Centre-Val de Loire is e regio van Frankryk die bestoat uut de departementn Cher, Eure-et-Loir, Indre, Indre-et-Loire, Loir-et-Cher en Loiret. Orléans is d' hoofdplekke van de regio. Andere belangryke steedn zyn Blois, Bourges, Chartres, Châteauroux, Dreux, Tours en Vierzon. Vo 17 januoari 2015 noemde de regio Centre.
San Cataldo (Sicilië)
Liggienge
thumb|right|250px|Liggienge van de provinsje Caltanissetta ip Sicilië
Centre-Val de Loire
Roend de regio Centre-Val de Loire liggn de regio's Île-de-France, Bourgogne-Franche-Comté, Auvergne-Rhône-Alpes, Nouvelle-Aquitaine, Pays de la Loire en Normandie.
Historische provinsjes
250px|border
Joegosloavië
thumb| Groendgebied van Joegosloavië deur de joarn Joegosloavië (Servo-Krowoatisch: Jugoslavija / Југославија) was tusschn 1918 en 2003 de noame van mêerdere ipêenvolgnde stoatn in Zuud-Europa ip de Balkan. Den hoofdstad was Belgrado.
't Êeste Joegosloavië (1917-1942) was e monarchie. Van 1918 toet 1929 was de noame 't Keunienkryk van de Serviërs, Krowoatn en Sloveenn en vanof 1929 toet 1941 't Keunienkryk Joegosloavië.
't Twêede Joegosloavië (1943-1992) was 't mêest bekend: de marxistisch-leninistische stoat oender leidienge van Josip Broz (beter bekend oender zyn bynoame Tito). Die stoat noemde van 1943 toet 1945 de Federoale Democroatische Republiek Joegosloavië, van 1945 toet 1963 de Federoale Volksrepubliek Joegosloavië en van 1963 toet 1992 de Socialistische Federoale Republiek Joegosloavië.
Met de val van 't communisme tusschn 1989 en 1992 in Joegosloavië, viel 't land de facto uut mekoar. Da gieng in de periode van 1992-1999 gepoard met e dêel bloedige (burger)orloogn.
Vanof 2003 wierd 't land Servië en Montenegro genoemd en in 2006 viel 't uutêen in Servië en Montenegro.
Bouwkundig erfgoed in Loker
Lyste van bouwkundig erfgoed in Loker:
Sacha Massot
thumb| Sacha Massot by Charleroi (in shotposiesje) binst de match Ostende-Charleroi, april 2013 Sacha Massot (Toengern, 24 oktober 1983) is e Vlamschn basketter die ip de Power-forward (de vier-posiesje) speelt.
K.R.C. Harelbeke
Koninklijke Racing Club Harelbeke was een West-Vlamse voetbolclub van de gemêente Oarelbeke tusschn 1930 en 2002. Ze spildign in êeste klasse van 1995 toet an 2001.
An 't ende van 't 2000/01 sêzoen degradèrde de club noa twidde klasse, woarup dan z' under name veranderd hèn noa K.R.C. Zuid-West-Vlaanderen. 't Volgend joar gienk K.R.C. Harelbeke failliet en fusionêerde mè K.S.V. Ingelmunster, woarup dat de name noa K.S.V. Ingelmunster-Zuid-West, en loater noa Sporting West Ingelmunster-Harelbeke veranderd wierd.
Geschiedenisse
Racing Club Harelbeke wierd in 1930 gesticht, mè t' stamnummer 1615. In 1955 veranderde de club zyn name noa K.R.C. Harelbeke. Ze spildign vô 't êeste in twidde klasse in 1978 en in 1995 promovèrdn z' uutendelik noar êeste klasse. Under beste klassement hoaldign ze in 1998 met een vuufde plekke juust achter Anderlecht.
Bouwkundig erfgoed in Vassenoare
Lyste van bouwkundig erfgoed in Vassenoare:
Pevelenkapelle
Pevelenkapelle (Frans: Cappelle-en-Pévèle) es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern, o de zuudôostkantn van Rysels-Vloandern teegn de schreeve mè 't arroundissement Dowoai. Pevelenkapelle grenst an de gemêentn Templeuve, Nomain, Auchy by Ôorschie, Bersée en Mérignies.
Olangsn d'ôostkantn van Pevelenkapelle ligt d'yzerboane tusschn Rysel en Valencyn. 't Dichtstbyzynde stoasje an die lynne ligt in Nomain, juuste buutn Pevelenkapelle. Nog wa vodder noa't ôostn lôopt ôok d'A23-ottostroade tusschn Villeneuve-d'Ascq en Valencyn.
Oudezele
Oudezele (in't Frans: Oudezeele) es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern, in't Outland. Oudezele es e dorptjen met e surtout agroarisch karakter. 't Grenst an de gemêentn Herzele, Outkerke, Winnezele, Stêenvôorde, Kassel en Harrevôorde. Bezienswoardigheedn zyn de Kerke van Sent-Jan Den Doopr en de Britse ôorlogsgroavn uut den Twiddn Weireldôorloge ip 't kerkof.
thumb|left|De [[Reus|reuzn van Oudezele]]
Deborah Secco
220px|miniatuur|rechts|Deborah Secco in 2020
Deborah Fialho Secco (Rio de Janeiro, 26 november 1979) is een Brazilioansche actrice.
Schôondyke
't Dorp is al in de middelêeuwn vernoemd lik "Vulendike", "Sconendica" en "Sconendike", moa lag ton nie hêlegans ip de zelfste plekke. Deur 't militair ounder woater zettn is Oud-Schôondyke verdweenn.
Schôondyke is in de Twidde Weireldoorloge (juste vo de bevrydienge) zwoar getroffn deur bommn en granoatn en derachter verre hêlegans herbouwd.
Hier spreekt men Nederlands
Hier spreekt men Nederlands was een TV-program (1962-72) dat up den BRT wierd uutgezoundn juuste vô 't nieuws. Da woarn korte progammetjies van 5 minuutn lank mè de bedoelienge van de mensn 't "Algemeen Beschaafd Nederlands" - of ABN gelik da 't ton bekend stound - by te briengn.
De feesters
De Feesters zyn ne West-Vlamse hiphopgroep afkomstig uit Knokke. Bekendste nummers zyn Nor Olland, Gomoreke en Tegen Dek.
Hier spreekt men Nederlands
De presenteerders woarn:
Olle drie woarn ze toalkundign verboundn an den Katholieke Universiteit van Leuven (KUL).
"Hier spreekt men Nederlands" probeerdige up een luchtige maniere 't correct gebruuk van 't AN by te briengn, nie ollêne de wôordenschat, moar ook d' uutsproake. Een poar fragmentn da 'k me nog kunn'n herinnern:
Leptinotarsa
Leptinotarsa is e geslacht van kevers uyt de familie bladkevers (Chrysomelidae).
Etienne Van Audenaerde
Etienne Van Audenaerde (Blanknberge, 11 november 1938) is e zwemmer die ’t kanoal van Frankryk noar Ingeland et overgezwommn in 16h32 min.
Van Audenaerde is lid gewordn van de Blanknbergsche zwemverênigienge kort achter de twidde Weireldoorloge. Je krêeg zyn êerste zwemlessn van oud scheepn Julien Vandermarliere.
Ost ’n twoalf joar oud was dêed ’n al mee an de 5 km Damme-Brugge in de Damsche Voart.
In 1973 krêegt ’n, ounder impuls van zyn broere Danny, ’t gedacht van ’t kanoal tusschn Frankryk en Ingeland over te zwemmn. Je trainde twi joar lank, dikwils vuuf eurn per dag. Ip 2 augustus 1975 is ’t em gelukt by styf slicht weer in 16h32 min. Je was den 128stn in juste 100 joar kanoalzwemmn. (den êerstn was Matthew Webb ip 1 augustus 1875 in 22h20 min.)
Etienne Van Audenaerde is nu hoofdtrainer van de zwemclub van Blanknberge.
Chrysomelinae
De Chrysomelinae zyn 'n oenderfamilie van de bladkevers (Chrysomelidae). Der bestoan oengeveer 2.000 soortn en ze zyn weireldwyd te vyndn. De bekendste soorte is de beruchte coloradokever (Leptinotarsa decemlineata), e serieuze ploage in de landbouw.
Bladkevers
Bladkevers en hunder larvn eetn allerhande soortn planteweefsel. Ze kunn e serieuze ploage zyn vo gecultiveerde plantn, lyk de coloradokever (Leptinotarsa decemlineata), d'n aspergekever (Crioceris asparagi), de groanbladkever (Oulema melanopus) en de mostoardkever (Phaedon cochleariae). Andere zyn nuttig by de biologische bestrydynge van oenkruyd. Sommigte bladkevers zyn ipvalnd gekleurd, meestal in glanznde gelwe toet rooie of metallic blauwgroene tintn.
Kwiksteirtn en piepers
Kwiksteirtn en piepers (Motacillidae) zyn e familie van zangveugels mè 65 soortn in 6 geslachtn.
Staduus van Brugge
thumb|Staduus van Brugge. 't Staduus van Brugge is êen van d' oedste staduuzn in de Lêege Landn en is geleegn ip de Burg in Brugge.
Kwiksteirtn en piepers
't Zyn slanke, kleene veugels, van 14 toet 17 cantimeter lank, met e korte nekke en lange steirt. Z' hèn lange, bleeke pootn mè lange teens en klauwers. De meeste piepers zyn bruun van kleur, somtyds gestrèept. De kwiksteirtn hèn meer ipvallnd gekleurde pluumn, woaroender grysde, zwart, wit en geel.
Staduus van Brugge
Geschiednisse
Achtr e brand in de Brugsche alletorre in 1280 wierd 't oede ghyselhuus ip de Burg, de tonne nie mi gebruukte groaflikke gevangenisse, de niewe vergoadrplatse van de stadsscheepnn. In 1376 wierd 't ghyselhuus in ipdracht van groave Lodewyk van Male ofgebrookn vo platse te moakn vor 'n echt scepenhuus, da oendr leidienge van mêester-metseloare Jan Roegiers wierd ipgetrokkn en pas in 1421 hêelegans grêed was. 't Brugsche staduus is 't êeste monumentoale loatgôotiesche roaduus van Vloandern en Broabant, e getuuge van d' eekonoomiesche en polletieke bloej van de stad binst de 14ste êewe.
Kwiksteirtn en piepers
Kwiksteirtn leevn surtout in Europa, Azië en Afrika. De piepers zyn over heel de weireld te viendn, ook ip 't Amerikoans continent en oceoanische eylandn lyk Nieuw-Zeeland en de Falklands.
Staduus van Brugge
Geschiednisse
De nateurstêenn vôorgeevl van 't oedste gedêelte, da gedeurnde de 16ste en 17ste êewn verschillnde kêe in zuudlikke richtienge vergrodderd wierd, inspireerde d' asjetiktn van de staduuzn van Brussel, Gent, Leuvn en Oedenoarde en êt de Brugsche burgerlikke arsjietikteure styf beïnvloed. De befoamde Brugsche travee, een geevlnis woarin de boovn mekoar liggnde vèèsters van de verschillnde verdiepn zyn gevat, wierd ier vo den êeste ki toegepast. thumb|left|E deetaj uut de vôorgeevl. Ip de meurdammn stoan beeldn van iestôoriesche fiegeurn oendr versierde baldakynn, die verschillnde kêers verniewd wierdn. Surtoe binst de Fransche Rivoluusje wierdn veele ôorsproenklikke beeldn vernield. E poar ootentieke oendrdêeln van die skuulpteurn zyn te vienn in de verzoamliengn van de Steedlikke Muuzea. De gekantêelde bostweirienge, die de geevl ofwerkt, is versierd mê êrkrtôorntjes. 't Zoadldak wordt verrykt mêt e vostkam en veele dakkapelln. In 1766 wierd de lienkr ingank verplatst, en lik e speeglienge gemakt van de rechschn ingank. Ôorsproenkelik wastn in den êeste travee.
Achtr e brand in 1887 was de binnekant van 't roaduus dr slicht an toe. Tusschn 1895 en 1905 paktn asjetik Louis Delacenserie en kunstenoare Jean-Baptiste Bethune 't tegoare oendr andn. De klêene en fr grôote scheepnzoale ip 't boovnverdiep wierdn tegoare gevoegd, toe tgêen da vandoag de dag bekend stoat lik de 'gôotiesche zoale'. De ryke versierienge van die platse kut ipboksn teegn de dikkoroasje van de vôorgeevl. 't Indrukwekkend dubbel oetn anggewêf wierd gerestoreerd en deuregetrokkn oovr hêel de zoale. 't Gewêf van de twêe ôostlikke traveen is 19ste êews. De gewêfsleutls bevattn meedajongs en vierlobbn mêt  ofbeeldingen uut 't Niewe Testament en van profeetn, eevangeliestn en illign. De kroagstêenn, die 't gehêel oendrsteunn, zyn versierd mê teemoatiesche vôorstelliengn van de joargetydn, moandn en nateur-elementn. Ip de wandn wierdn taferêeln uut de Brugsche geschiednisse geschilderd deur kunstnoarz Albrecht De Vriendt. Zjuuste lik de monumentoale proenkschowe zyn da neogôotiesche toevoegiengn. De stêenn oovrewelvienge van d' alle ip 't glykvloersch verdiep, uut 't joar 1766, wierd in dezeifste tyd vervangn deur e iestorizêernde oetn konstruuksje, oendrsteund deur vier kompoziete zuuln die die zoale in twêe beukn verdêeln.
Schotse Hooglandskoeie
thumb|250px|Schotse Hooglandsstier De Schotse Hooglandskoeie (in 't Iengels Highland cattle, in 't Gaelic Kyloe) is een oud sôorte vlêeskoeie van Schotland mè lange hôorns en lank hoar. Under pels kan verschillende kleurn hèn, moar is mêestol rôo-bruun.
't Ras was ountwikkeld in de Schotse Hooglandn en d' eilandn an de westkust van Schotland. Vandoa zyn ze in de twientigst' êeuwe g'exportèrd noar andere dêeln van de weireld, gelik Australië en Nôord-Amerika. Hooglandskoein zyn vrê gehard omdan ze gewend zyn an under thuusland mè veel reegn en sterke wiend. Under vlêes is minder vet dan van andere rassn, omdan z' under isoloasje van under vacht krygn in plekke van deur 't vet in under vlêes.
Een volwassen stier weegt 800 kilo en een koeie 500 kilo. Schotse hooglandskoein kunn'n toet an under achttienste joar leevn. In dien tyd kan een koeie toet viftien kolvers krygn.
't Hooglandskoeieras is vrê goed geschikt vor in nateurgebien deur 't joar round te loatn graazn. Z' hèn nie veel zorge nôdig en ze zyn ook nie agressief.
Gela
Gela es e stad en gemêente in d'Italioansche provinsje Caltanissetta in de regio Sicilië.
Liggienge
thumb|right|250px|Liggienge van de provinsje Caltanissetta ip Sicilië
Rockoxuus
De KBC-bank kocht het pand in 1970 en oender auspiciën van de bank wier gelyktydig de vzw Museum Nicolaas Rockox ipgericht, belast met de restauroatie en de surveillance van 't pand. Tusschen 1972 en 1977 wierd het gebouw ommegevormd toet en museum en polyvalente ruumten. 't Uus getuugt van de zeventiend' eeuwse culturele rykdom en uutstroalienge van Antwerpn. 't Rockoxhuus et byzoender meubilair (woroender kunstkabinettn, kistn en schôone gesculptirde kassn), kiramiek, bildhouwwerkn, wandtapytn en e grôote verzamelieng schilderien van oender andere Rubens, Antoon van Dyck, Jacob Jordaens, Joachim Patinir, David Teniers de Joengn, Joos de Momper, Frans Snyders, Jan Brueghel de Oegden en Pieter Bruegel de Joengn.
De binnenhof
De binnenhof is een evocoatie van de vroeg zeventiend-eeuwse stadstuun die Rockox nor olle waarschynlikheid aad. Je bestelde plantn, heesters en boomptjies in Aix-en-Provence, by de botanicus en humanist Nicolas Claude Fabri de Peiresc (1580-1637). De zendienge is gedocumenteerd via begeleidnde briêfwisselienge die bewoard bleef. Een poar van die plantn gelik olyfboomn, oleanders, styraxn, een fluweelbôom en veel andere zyn nu wêer in dien hof te zien. Bist de lente zyn der tulpn te zien en in de zoamer versiern lelies den hof.
Den hof evoluerde toet e platse wo weetnschap, kunst en filosofie mekoar voendn. Rockox ad een ôop tuuntraktoatn en filosofische werkn van Justus Lipsius, wien da'tje persôonlik kende. Oak Abraham Ortelius, Christoffel Plantijn en Jan Moretus maktn dêel uut van zyn kennissekrieng. Peter Paul Rubens noemdege em zyn "vriendt ende patroon".
De vier deurn van den hof zyn beschilderd dur leerliengn van d'Artesis Hogeschoole in Antwerpn, trompe-l'oeils van in zeventiende-eeuwse stadshoovn, vorol voe d'illusie ip te roepn van een grôotn hof en 't perspectief te versterkn.
Emmen
Emmen es de zesentwientigste grotste gemêente van Holland en de grotste stee van de provinsje Drenthe. De stee ligt an 't Oranjekanoal. Der weunn oungeveer 107.943 menschn. De burgemêester Eric van Oosterhout i van de PvdA. De stad is administratief ounderverdêeld in dertig wykn en buurtschappen.
Klêene dorpn in de gemêente Emmen zyn: Barger Compascuum, Emmer Compascuum, Erica, Klazienaveen, Nieuw Amsterdam, Nieuw Dordrecht, Nieuw Schoonebeek, Nieuw Weerdinge, Roswinkel, Veenoord, Weiteveen en Zwartemeer.
In de binnestad van Emmen stoan een antal ryksmonumentoale uzen en kerkn.
thumb|left|Zicht ip d' Hoofdstroate met oude post in Emmen (monument)
Bekend museum en dierenpark in Emmen zyn 't Veenpark en Dierenpark Emmen
Wykn en buurtschappen in de gemêente Emmen
De wykn met hunder officiële noame zyn:
Ysselmeer
Geografie
De liggienge van 't Ysselmeer is tusschn den Ofsluutdyk, de Friesche kust oungeveer by Makkum en Lemmer, de westelykn dyk van de Nôordôostpolder, de Ketelbrugge, de nôordwestelykn dyk van Ôostelyk Flevoland, d' Houtribsluuzn, den Dyk Lelystad-Enkhuuzn en de Nôord-Hollandsche kust van Enkhuuzn noa Den Oever an den Ofsluutdyk.
Geschiedenisse
't Ysselmeer is ountstoan deur 't ofsluutn van de Zuuderzêe van de Waddnzêe deur den Ofsluutdyk up 28 meie 1932 en d' officiële noamsveranderienge gebeurde up 20 september 1932. 't Meer dankt zyn noame an de riviere de Yssel die doarin uutmoundt. De Zuuderzêe is ountstoan in 't joar 1404 van de 15e êeuwe achter Christus, achter da zêewoater binst overstromiengn 't Almaere binnenstrôomde, den êestn Sint-Elizabethsvloed genoamd. De Romeinn kendn 't Almaere ounder de noame Flevomeer. Je wierd gevormd deur de delta van d' Overysselse Vecht, Yssel en Vlie, 't Flevum of 't Flevomeer genoamd en had een verbiendienge met de Nôordzêe
Steedn en dorpn an 't Ysselmeer
De Steedn en dorpn met hunder officiële noame zyn:
Brits Mandoat Palestina
De 25ste meie 1946 kwam Transjordanië ounofhankelik. 't Overig dêel zou wordn ipgesplitst in e Joods dêel (Israël) van 56% en een Arabisch dêel van 43%, woaby da Jeruzalem e speciale, internationale status zou krygn. De Joodn accepteerdn en riepen de 14ste meie 1948 den ounofhankelikke stoat Israël uut. D' Arabiern woarn nie takkôord met da vôorstel. De 15ste meie 1948 endigde 't mandoat en brak den Arabisch-Israëlischn Oorloge uut.
Weirld Nateur-Stichtienge
De Weirld Nateur-Stichtienge (WWF ofte World Wide Fund for Nature) is e weirldwyde organiezoasje die nie van stoatn ofangt. Zy wierd ipgericht de 29-stn april 1961 en z' oed eur bizzig mê nateurbeschermienge, oendrezoek en nateur-êrstel van d' omgeevienge. Vroegre wierd ze genoamd World Wildlife Fund, en das nog oltyd de gebruukte naame in de Verêenigde Stoaten van Amerika en in Kanada. 't Is de grotste oenafanklikke nateurbeschermingsorganiezoasje die weirldwyd deur vuuf mieljoen  menschn oendresteund wordt. 't WWF werkt in mêer of 100 landn en 't êlpt oengevêer mê 3 000 projektn vô bewoarienge en omgeevienge. 't WWF is e Stichtienge. In 2010 wierdn 57% van de geldlikke middls bekommn van burgrs en uut testamentn, 17% uut regeeriensbronn' (lik van de Weirldbank, DFID ofte Department for International Development, USAID ofte United States Agency for International Development) en 11% van moatschappien.
De zendienge van de stichtienge is "den achteruutgank van de nateurlijke omgeevienge van de planeete te doen stoppn en e toekomste ip te bown woarin da de menschn leevn in armonie met de nateure".
Liutgarde van Saksn
Liutgarde van Saksn (Magdeburg, 931- 18 november 953) was e dochter van Otto I de Grôotn en zyn êeste vrouwe Eadgyth (Edith) van Wessex.
De keizerskrône van heur voader gieng nie noar heur oudere broere Liudolf, mo wel noar heur halfbroere Otto II en loater no zyn zeune Otto III. Otto III wierd ipgevolgd deur Hendrik II den Hillign, e klêenzeune van hertog Hendrik I van Beiern, e joungere broere van Otto I de Grôotn.
Achter zyn dôod stierf 't Ottoons Huus uut want Hendrik II ha gin jounges. Je wierd ipgevolgd deur Konrad II, de stichter van de Salische dynastie die hounderd joar an de macht blêef. Konrad II was 'n achterklêenzeune van Liutgarde van Saksn.
In 947 trouwde Liutgarde me Konrad de Rôoin, den hertog van Lotharingen. Under zeune was Otto I van Karinthië. Zyn oudste zeune Hendrik van Speyer was de voader van keizer Konrad II de Saliër.
Trentino-Zuud-Tirol
Trentino-Zuud-Tirol (Italioans: Trentino-Alto Adige, Duuts: Trentino-Südtirol) is een autonome regio in 't nôordn van Itoalië. D'n hoofdstad is Trento.
Geografie
Trentino-Zuud-Tirol grenst an de volgnde gebiedn:
Administratieve indêlienge
De regio is ingedêeld in 2 provinsjes: Zuud-Tirol in 't nôordn en Trentino in 't zuudn: thumb|left| Provinsjes van Trentino-Zuud-Tirol
De provinsje Zuud-Tirol is vo 't grotste dêel Duutstoalig met een Italioansche en e klêene Ladinische minderheid. De provinsje Trentino is verre hêlegans Italioanstoalig mè styf klêene Duutsche en Ladinische (Reto-Romoansche) minderheedn.
Van de totoale bevolkienge spreikt oengeveer tjestig percent Italioans, bykan vêertig percent Duuts en ênigte percentn Ladinisch.
Sedert 1971 ligt 't zwoartepunt van de macht by de twei provinsjes en speelt d'n autonome regio Trentino-Zuud-Tirol e beperkte, coördineernde rolle.
Houtland (Vrankryk)
thumb|[[Gemêente|Gemêentn die volledig of met'd hoofdplatse in het Houtland liggn]]
Léon Houa
In 1893 het ie 't Belgisch kampioenschap velokoers vor amateurs gewonn en in 1894 by de profs.
Houtland (Vrankryk)
t Houtland is e fysisch-geografisch gebiêed in de Franschn Westoek, in het Franse Noorderdepartement, geleegn tusschn't platte Blôotland en't Leiedal.
Léon Houa
Belangrykste overwinniengn
1892
Houtland (Vrankryk)
't Houtland (met Sint-Omaars) is Frans gewordn achter de slag aan de Peene in Nôordpeene in 1677.
Léon Houa
Belangrykste overwinniengn
1893
1894
Houtland (Vrankryk)
De belangrikst' heuvels ('bergen') zyn, van ôost noa west:
Ten zuudn van die heuvelrije lig nog e rije mé lagere heuvels, die endigt in't Houtland:
De twêe rijn beginnn in't West-Vlamse Heuvelland.
Belangrykste plaatsn in't gebîed:
Charente
Charente (16) es 'n departement in de regio Nouvelle-Aquitaine in't westn van Vrankryk. De noame komt van de gelyknoamige riviere die deur 't gebied strôomt. Inweuners van de Charente wordn Charentais genoemd.
Geschiedenisse
't Departement Charente es één van de 83 departementn die gecreëerd zyn binst de Fransche Revoluusje, de vierde moarte 1790. 't Groundgebied dervan bestoat vo 't grôotste stik uut de vroegere provinsje Angoumois, mè in't nôordn'n nog êenigste stikkn van Poitou en Marche en in't zuud'n nog wa gebied van Saintonge.
Tout 2016 wos't departement ounderdêel van de regio Poitou-Charentes.
Geografie
Charente grenst an de Fransche departementn Deux-Sèvres en Vienne in't nôord'n, Haute-Vienne in't nôordôostn, de Dordogne in't zuudôostn en Charente-Maritime in't west'n.
Ocypus
Ocypus is e geslacht van kevers uyt de familie kortschildkevers (Staphylinidae).
Charente
Geografie
't Departement bestoat uut drie arroundissementn (Angoulême, Cognac en Confolens) en et 19 kantongs en 366 gemêentn. De grotste gemêent'n noar inweunertal zyn Angoulême, Cognac, Soyaux, La Couronne en Ruelle-sur-Touvre.
Gewêfsleutl
thumb|Gewêfsleutl. thumb|Gewêfsleutl toegepast in e gewêf. De gewêfsleutl is e rienk- of kruusvormige stêen die gebruukt wierd vor in 't gewêf 't metslwerk van de kruusnde rebbn by mekoar te voegn.
De gewêfsleutl wordt ook wê sluutstêen genoamd, mor ê mêer in 't byzoendr dan de sluutsteen e funksje in de kruusgewêvn van e kerke of kateedroale. De term "sluutstêen" is nie in alle gevalln 't zeifste lik e "gewêfsleutl".
Ried fan de Fryske Beweging
De Ried fan de Fryske Beweging (RfdFB - Road van de Friesche Bewegienge) is e Friesche organisoasje die ipkomt vo de Friesche toale en cultuur. D' organisoasje bestoat uut vrywilligers en is hêlegans ounofhankelik. De stichtienge krygt de steun van e 500-tal donateurs.
Geschiedenisse
De stichtienge Ried fan de Fryske Beweging is ipgericht in 1945 met de bedoelienge van 't contactpunt te zyn met de regerienge en andere overheedn. Da gedacht is juste achter den oorloge ipgekommen by verschillige organisoasjes lik 'It Selskip foar Fryske Tael en Skriftekennisse' ('t gezelschap vo Friesche toale en geschrift), het Kristlik Frysk Selskip ('t Christelik Fries gezelschap), it Roomsk Frysk Boun (de Rooms-Frieschn bound) en it Frysk Boun om Utens (den bound vo Friezn buutn Friesland). Deur ounder één koepel t'hope te werkn wierdn de krachtn gebundeld. 't Belangrykste doel was van 't Fries steviger in de wet te verankern. D' Hollandsche regerienge haad tout dien tyd vo 't Fries bykan nieks juridisch geregeld. Sedert d' iprichtienge is 't antal angeslootn Friesche organisoasjes gegroeid.
Bouwkundig erfgoed in Zunnebeke
Lyste van bouwkundig erfgoed in Zunnebeke:
Delia (Sicilië)
Delia (La Dielia in't Sicilioans) es e gemêente in d'Italioansche provinsje Caltanissetta in de regio Sicilië.
Liggienge
Delia ligt midd'n in't binn'nland van Sicilië en grenst an de gemêentn Caltanissetta, Canicattì (in de provinsje Agrigento) en Naro (ôok in de provinsje Agrigento).
thumb|right|250px|Liggienge van de provinsje Caltanissetta ip Sicilië
Wilder
Wilder (in't Frans: Wylder) es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern in't middn van't Outland. 't Ligt dichte by den Yzer en by de soamnvloeiienge van den Yzer en de Penebeke. 't Grenst an de gemêentn Kwoadyper, West-Kapel en Wormout.
Pediculus
Soortn
Pediculus humanus komt voorn by menschn, Pediculus shaeffi by chimpansees en bonobo's en Pediculus mjobergi by verschillige oapn van de Nieuwe Weireld in de families Cebidae en Atelidae.
Flandria
Flandria is een historisch Vlams merk van brommers en mottos die deur A. Claeys-Flandria in Zillegem gemakt wierdn tusschn 1950 en 1981. Vôdien maktign ze landbouwmachinerie en villos, en in 1933 bouwdigde Aimé Claeys vier prototypes vor een motto, 500 cc-model met een JAP-kopkleppemoteur. 't Bleeft echter by prototypes, en de brommer gieng nôois in produksje.
Bompensiere
Bompensiere (Naduri in't Sicilioans) es e gemêente in d'Italioansche provinsje Caltanissetta in de regio Sicilië.
Liggienge
Bompensiere grenst an de gemêentn Milena, Montedoro, Mussomeli, Racalmuto (in de provinsje Agrigento) en Sutera.
Flandria
In 1956 giengn de broers uut mankoar, en de fabrieke wierd in twê bedryvn gesplitst. Aimé bleef brommers maakn ounder d' oude Flandrianame, binst da Remi een nieuw merk uprichtige ounder de name Superia. De Superiabrommers haan Sachsmoteurs.
Deurdat den verkoop van mottos an 't ende van de joarn viftig begost te vermindern stoptige Flandria under produksje en concentreerdig hem up brommers.
Olverwege de joarn zeventig produceerde Flandria mêer dan 100.000 brommers per joar, mè fabriekn in België (Zillegem en Zwevezêle), Holland (Avaros), Vrankryk (Zuud-Woastn), Marokko en Portugal. Flandriablokkn wierdn ook ounder licensje in Spanje (Figueres) gebouwd.
In 1976 bouwdigde Flandria een prototype van de Gila-M enduromoteur, moa da kwaam nôois in produksje, van de fabrieke begost financiêel probleemn t' hèn mè de competiesje van Japaneesche merkn, en in 1981 gienk Flandria failliet.
Gedeurende de zestiger en zevetiger joarn sponsorde Flandria een coureursploeg die over die twientig joar verschillende weireldkampioenn hèt upgeleverd, gelik Rik Van Looy, Jempi Monserré en Freddy Maertens.
Ebblingem
Ebblingem (Frans: Ebblinghem) es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern in't Outland. Ebblingem grenst an de gemêentn Boavinkove, Stoapel, Linde en Ruuscheure.
Geweune miernegel
De geweune miernegel hè styf sterke vôorste ledemoatn en klauwers, woardeure dat ie zêre en mè grôte kracht kan groavn. Omdat ie oendergroends moe kunn overleevn, kan-t ie goed teegn hoge concentroajes koolstofdioxide en e lêeg niveau an zeurstoffe. Je kan hem nie goed verdedign deur te vechtn, moa je rolt hem in e bolletje en schrikt roofbêestn of mè zyn stekkers.
Ebblingem
In de gemêente stoat e stoasje langsn d'yzerboane tusschn Rysel en Kales. Bezienswoardigeedn in Ebblingem zyn't Ebblinghem Military Cemetery, en Britse begroafplekke uut den Êestn Weireldoorloge, en tout kortelings ôok 't achttiende-êeuwse Château du Creusaert, mo da es achter nen brand in 2009 bikkans hillegansn ofgesmeetn gewist.
Geweune miernegel
Binst d' Austroalische wienter goat de miernegel in toestand van verminderde fysiologische activiteit en wientersloap, woardeure da zyn metabolisme verminderd wordt vor energie te bespoarn.
Os 't were warmer wordt is 't moment gekomn vo te poarn. De wuvetjes leggn êen ei per joar. Buutn de poariengsperiode hèn ze gin contact mè met de ventjes. By de geboorte is 't joengsje zo grôot of e druve, moa 't groeit zêre deur de moedermelk, die styf ryke is an voediengsstoffn. Ze kommn uutendelik te grôot en te stekkerig vor in de budel te bluuvn en achter oengeveer zeevn weekn wordn z' uut de budel verdreevn in 't hol van de moeder. Achter zes moandn verloatn ze 't hol en hèn ze gin contact mè met hunder moeder.
De sôorte komt vôorn in hêel Australië en in kust- en hooglandgebiedn van Ôost-Nieuw-Guinea.
Kortschildkevers
De kortschildkevers (Staphylinidae) zyn e familie van insectn uyt d' orde van de kevers.
't Zyn gleddige, lankwerpige kevers van 0,1- 3 cm groot en ze zyn gemakkelyk t' herkenn an hunder sterk verkorte dekschildn, woardeure dan ze doen peizn an oorbeestn, moa z' hèn wel gèen tangn (cerci) an hunder achterlyf lyk d' oorbeestn. Oender de korte dekschildn (elytra) zitn sterk ipgeplooide moa meestal wel functionele vleugeltjes. Kortschildkevers zyn over 't algemeen zwart of doenker gekleurd, moa 't bestoan der ook wel mè felle kleurn.
De meeste eetn insectn en oengewervelde beestjes die in busschn tusschn dooie bloarn en rot plantoardig materioal leevn. Sommigte eetn verteird organisch materioal en schimmels. Andere leevn parasitair in kolonies van miern en termietn. Ze zyn dikwyls te vyndn oender steens.
Bouwkundig erfgoed in Snellegem
Lyste van bouwkundig erfgoed in Snellegem:
Echte bien
Taksonomie
D' echte bien omvattn têegnwôordig al de geslachtn die vroegre oendrgebrocht woarn in de famieljes Anthophoridae en Ctenoplectridae. De mêeste van dedie zyn allêenleevnde sôortn, aloewêl datr ook e poar parazietiesch leevn.
De vier groepn die oendrfamieljes in d' oede famielje Apidae zyn têegnwôordig gerangschikt lik stammn in d' oendrefamielje Apinae. Die evoluusje is nog versterkt in e poar recente klassifiekoasjes die al de bestoande bie-famieljes tegoare zettn oendre de noame  "Apidae" (of, ook, lik de kloade  "Anthophila"), mo da is gin algemeêen verspreid gebruuk.
Apinae
thumb|Amegilla cingulata — e groafbie-sôorte van de oendrefamielje Apinae uut Australië, by e blomme van e tomatteplante.
D' oendrefamielje Apinae bevat e verscheidneid van 15 geslachtsgroepn, woavan da de mêeste allêene leevn en wiens nestn simpl ooln in de groend zyn.
Echtre d' ôoniekbien, d' angllôoze bien en de hommels zyn eusosjoal of vormn koloonjes. Dr wordt somtyds angenoomn da ze da oentwikkld ên oenofanklik van mekoar; ze vertôon grôote oenderlienge verschilln ip gebied van kommuniekoaje tusschn de werkstrs en de maniern van nestbow.
Geslachtngroepn:
Xylocopinae
thumb|Xylocopa violacea — 'n oet-bie uut de oendrefamielje Xylocopinae, ip e blomme. D' oendrefamielje Xylocopinae, die de oet-bien omvat, zyn mêesta allêeneleevnd, oewêl da ze toch gêrn in groeptjes leevn. Sommigte geslachtsgroepn, lik de Allodapini, ên ook eusosjoale sôortn.
De mêeste leedn uut die oendrefamielje maakn nestn in plantestammn of in oet.
De geslachtsgroepn omvattn :
Ochtezele
Ochtezele (in't Frans: Ochtezeele) es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern in't Outland. De Penebeke strôomt deur Ochtezele. 't Grenst an de gemêentn Arneke, Wemoars-Kapel, Zuudpene, Nôordpene en Rubroek.
Deux-Sèvres
Deux-Sèvres (79) es 'n departement in de regio Nouvelle-Aquitaine in't westn van Vrankryk. De noame komt van twêe riviern die deur 't gebied strôom'n, de Sèvre Niortaise en de Sèvre Nantaise. Inweuners van Deux-Sèvres wordn Deux-Sévriens genoemd.
Geschiedenisse
't Departement Deux-Sèvres es één van de 83 departementn die gecreëerd zyn binst de Fransche Revoluusje, de vierde moarte 1790. 't Groundgebied dervan bestoat vo 't grôotste stik uut de vroegere provinsje Poitou.
Tout 2016 wos't departement ounderdêel van de regio Poitou-Charentes.
Geografie
't Departement bestoat uut drie arroundissementn (Niort, Bressuire en Parthenay) en et 17 kantongs en 256 gemêentn. Deux-Sèvres es vrêe landelyk en der zyn eigntlyk gin grôote stee'n. De grotste gemêent'n noar inweunertal zyn Niort, Bressuire, Parthenay, Thouars en Mauléon.
O de zuudwestkantn van't departement ligt ôok e gedêelte van't Regionoal nateurpark van't Marais Poitevin, e moerasgebied da vo't grotste stik in de Vendée ligt.
Zermezele
Zermezele (in't Frans: Zermezeele) es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern in't Outland. 't Grenst an de gemêentn Ledringem, Wormout, Arrevoorde, Wemoars-Kapel en Arneke.
't Gebied van Zermezele lag in den Oudeyd an de Romeinsche boane tusschn Kassel en de Nôordzêe. 't Dorptje zelve i zyn origine in tydde van de Frankn, te ziene an de Germoansche ôorsproung van de noame van de plekke die in 1190 nog eschreevn wierd lyk Harmingesele.
Grand Est
Grand Est is e regio van Frankryk  die den 1e januoari 2016 oentstoan is deur de regio’s Elzas, Champagne-Ardenne en Lorraine tegoare te voegn. De regio ligt in 't nôordôostn van Frankryk en bestoat uut de departementn Ardennes, Aube, Bas-Rhin, Marne, Haute-Marne, Haut-Rhin, Meurthe-et-Moselle, Meuse, Moselle en Vosges. Stroatsburg is d'ôofdplekke van de regio. Andere belangryke steedn zyn Reims, Metz, Mulhouse, Nancy, Colmar en Troyes.