cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gisant
Gisants zyn en onderdeel van grafmonumentn. Ze zyn surtout upgekommn in de gotische periode moa doavoorn bestoundn z'ook ol. 't Word komt uut et Fransche gésir wuk da wil zeggn: plat liggn, olfdood liggn, begroavn liggn.
Groafschap Henegouwn
Huus Valois-Bourgondië
50px|right
Huus Habsburg
50px|right 50px|right Met de Pragmatieke Sanctie van 4 november 1549 wierd de Bourgondische Kreits deur Karel V ommegevormd tout de Zeventien Provinciën van de Lêge Landn. De Bourgondische Kreits bestound ol van 1512 ounder Maximiliaan I, en was êen van de tien Rykskreitsn, woarin dat ‘t Hillig Rôoms Ryk ingedêeld was. Karel V bepoalde met de Pragmatieke Sanctie dan de Zeventien Provinciën olsan mostn tegoare bluuvn ounder êen keunienk, on ze overg’erfd wierdn. Ze kwoamn doamee apart te stoan van ‘t Hillig Rôoms Ryk en ’t keunienkryk Vrankryk. Achter de trôonsofstand van Karel V kwoamn z’ounder Filips II. De Zeventien Provinciën of Habsburgse Nederlandn blêevn ounder ‘t Spoans bewiend tout in 1659.
Gisant
Bekende voorbeeldn in West-Vloandern zyn de proalgroavn van Maria van Bourgondië en eur voader Karel den Stoutn in de Onze-Lieve-Vrouwekerke van Brugge, olletwee uut et begun van de 16e eeuwe.
Groafschap Henegouwn
Huus Habsburg
Binst de Spoans-Franschn oorloge (1635-1659), e gevolg van de Dertigjoarign oorloge (1618-1648), wierd de Slag by Duunkerke (1658) uutgevochtn. thumb ’t Verlies van Spanje leidde tout ’t vredesverdrag, de Vrede van de Pyreneeën. Filips IV van Spanje most doaby Artesië en stikkn van Vloandern en Henegouwn, ofstoan an Lodewyk XIV van Vrankryk. ’t G’annexeerd stik van Vloandern en Henegouwn vormde de Fransche provincie Flandre (Frans-Vloandern) tout an de Fransche Revolutie in 1789.
Gisant
Bekende voorbeeldn in Vrankryk:
Groafschap Henegouwn
Huus Habsburg
’t Ander stik, ’t nôordôostelik stik van ’t groafschap Henegouwn, blêef ounder de Zudelikke Nederlandn, die in 1713, achter ’t Verdrag van Utrecht, de Oostnrykse Nederlandn kwoamn. In 1795 wierd et veroverd deur Vrankryk, die der tegoare met et Doornikse en e stik van ’t groafschap Namen (Charleroi), ’t Frans departement Jemmape (nu Jemappes) van miek, genoemd achter de Slag by Jemappes tusschn ‘t Oostnryks en ‘t Frans leger.
Van 1815 tout 1830 was ‘t e provincie ounder ’t Verenigd Keuninkryk der Nederlandn, en loater de Belgische provincie Henegouwn in Wallonië.
De Fonteintjes
thumb|De Fonteintjes mè Zêebrugge in de verte De Fonteintjes zyn e reekse van dêels kunstmoatige, dêels nateurlyke duneplasn, dunerietlandn en dunestruukn geleegn langst e 4 km lange stroke tusschn de dunegordel en de kustboane van Zêebrugge noa Blanknberge. Oundanks under liggienge vlak by de zêe, hèn ze zoet woater. Vandoar de noame Fonteintjes: 't woater komt uut de ground.
't Styf zeldzoam milieu zorgt vor een uutzounderlyke plantegroei. In 1868 schrêef François Crépin, één van de grotste Belgische plantkundign: "ces prairies sont les plus intéressantes de tout le littoral", d' interessantste van hêel de kust. Surtout de vele sôortn orchideen zyn speciaal.
De zes nu nog overbluvende lêger geleegn gebiedn (depressies), zyn van mekoar geschid deur dwarsdyksjes die terzelfdertyd ook dienn ols toegangswegeltjes noa 't strange. Vanof 't wandelpad ip de Groaf-Jansdyk is 't er een uutzicht over hêel 't gebied, de zêe en d' achterliggende polders. Informoasjebordn zorgn vor uutleg. De vier lêger geleegn gebiedn vanof Zêebrugge vormn 't eigntlyk reservoat beheerd deur Natuurpunt vzw. Ze zyn allêne moa toegankelyk ounder begeleidienge van e gids. Ipvallend is d' ofwisselienge van biotoopn binn zuk e relatief klêen gebied.
Fonteintjes
An de zêekant wordt 't zand vastegeleid deur 't stevig helmgas. Mêer landinwoarts van de duunn is den invloed van de wiend al vele klinder. Doa zyn der ip vele plekn duundôornstruukn en rimpelroze ofkomstig uut China, Japan en Korea, moa die nu ingeburgerd is in uze duunn.
't Is ook e plekke die vele trekveugels antrekt. En 't stik oopn ruumte is e buffer tusschn Blanknberge en d'hoave van Zêebrugge.
Berengar II
Berengar II van Italië of Berengar van Ivrea, telg van 't Huus Ivrea en van de Unruochiengers, (ca. 900-Bamberg, 6 ogustus 966), was keunienk van Italië van 950 tout an zyn ofzettienge in 961. J'is de vôorouder van de paltsgroavn van 't Vry Groafschap Bourgondië.
Je volgde zyn voader Adalbert ip round 923 als markgroaf van Ivrea. Zyn moeder Gisela was e dochter van Berengar van Friuli, achter wien dat ie genoemd is. Je volgde Lotharius II van Italië ip in 950 en je liet zyn zeune Adalbert ip 15 december 950 krôonn tout co-keunienk in de San Michele Maggiore in Pavia.
Berengar wilde Adalbert loatn trouwn me Lotharius zyn weeuwe Adelaide van Bourgondië, mo ze weigerde en ze wierd gevangn gezet in Como. Ze kost vluchtn no Canossa in e bôotje en van doa kost z'hulpe vroagn an Otto de Grôotn, de loatere keizer van 't Hillig Rôoms Ryk en ze kwam loater zyn twidde vrouwe. Otto veroverde Pavia ip 29 september 951 en Berengar en Adelbert mostn vluchtn nor e kastêel in San Marino.
Jacob Verreyt
Je weunde in Antwerpn toet in 1840 en je kreêg doa zyn ipleidienge an den academie. In 1841 vertrok 't ie noa Duutsland. Je weunde eêst in Keuln en vanof 1853 in Bonn.
Je schilderde portreitn, figeurn, genretafereêln en landschappn. thumb|left| 'Visschn by nacht' deur Jacob Verreyt
Berengar II
Otto liet hem ipsluutn in Bamberg en j'is doar in 966 gestorvn.
Gianni Meersman
Gianni Meersman (Tielt, 5 december 1985) es nen vroegern West-Vlamschn coureur.
Leipzig
Leipzig is de dichtstbevolkte stad in de Duytsche deelstoat Saksen. 't Is achter Berlyn de grotste stad van de vroegere DDR. Administratief is 't e kreisfreie Stadt.
Berengar II
Vrouwe en jounges
Berengar II trouwde me Willa van Arles, dochter van Boso III, de broere van Hugo van Arles. Under jounges woarn:
Gianni Meersman
In 2007 kwam tie prof by Discovery Channel, de ploeg van Johan Bruyneel en Dirk Demol. Je liet em in zyn êerste joar ol derekt ipmerkn lik nen goein elper vo ounder and're Stijn Devolder. Mè da Discovery Channel stoptigde me sponsorn, zocht Meersman nen andern ploeg. In september 2007 koos 'm vo Française des Jeux. Vanof 2012 komt ie uut vo Lotto-Belisol, mo 't joar derachter makte ie den overstap nor Omega Pharma-Quick-Step.
Leipzig
Leipzig ligt an de soamnvloeiynge van de riviern de Weiße Elster, Pleiße en Parthe, in de Leipziger Leegvlakte (Leipziger Tieflandsbucht), 't meest zuydelyk deel van de Noord-Duytsche Leegvlakte.
Geschiedenisse
thumb|left|Leipzig in 1736
Erdryke
Erdryke (Nederlands: Aartrijke) is e dorp in de Belgische provinsje West-Vloandern en e dêelgemêente van Zillegem. 't Weun doar e grôte 4000 menschn.
Gianni Meersman
Ip't ende van 2016 moest 'n ip zyn 31 joar vroegtyddig stoppn me koersn deur problêemn me zyn èrte.
Erdryke
Geschienisse
Keunink Karel den Eenvoedigen, of ze voorgangers, an an de bisschop van Doornik-Noyon 't doming Erdryke gegeven. In 893 vroeg bisschop Heidilo van Doornik-Noyon an de keunink Karel den Eenvoedigen om die schenkinge te bekrachtigen omdat de Vlamse graaf, Boudewijn II, Erdryke gusurpeerd adde beist 't administratief vacuüm die der ountstaan was deur de Vikinginvallen van 879-884. In diene tekst wier het dorp "Artiriacum" genaamd. De graaf et noois nie meer were gegeven, en azo was bevoorbeeld in 944 Arnulf I de Grote, graaf van Vlaanderen, heer van Erdryke.
In 't Ancien Regime viel Erdryke voe twee derden ounder 't Brugsche Vrye, voor oungeveer één derde ounder 't Land van Wyndale, voor oungeveer 2% ounder 't Kanunnikse, en nog voor een te verwaarlozen antal gemeten ounder den Houtsen.
't Sint-Donaaskapittel had 't patronaatsrecht in an.
Erdryke zoe van 1583 toe begun de jaren 1590 helegans ountvolkt zyn gewist deur de godsdienst-trubbels. Ook d'omliggende dorpen zyn vele jaren helegans verlaten gewist. Vele families waren gevlucht no Brugge, Rysel, nor Olland, Iengeland etcetera. Der zyn der vele noois nie meer were gekom. In 'd eeste decennia van de jaren 1600 zyn der vele immigranten toe gekom van 't noorn van Vrankryk.
Economie
Erdryke et anno 2007 nog assan een landbouwkarakter, en een navenant antal serieuze boeren. 't Dorp is ook bekend voe zen gesticht, den Iengelbewaarder, voe zen grote basisschole VEKBA, en voe zen wasserië De Ster.
Lokaal leven
Der wordt in Erdryke vele gezoeng. De zyn drie koren: 't OKRA-koor, 't Sint-Andreaskoor, en 't Jongerenkoor Artiriacum. Der is een levendige fanfare, Hoger Op.
Der zyn ook jeugdbewegieng in Erdryke, de Chiro en de KLJ. Der was overtyd voe de jounges een KSA, mo die vereniginge is gestopt. 't Parochiaal centrum naamt Jonkhove.
Gianni Meersman
Overwinniengn
2004 2005 thumb|right|Gianni Meersman ip't podium by de [[Vierdoagse van Duunkerke 2010]] 2006 2007 2008 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016
Sent-Medoardskerke (Wervik)
thumb|300px|right|De Sent-Medoarskerke vanof de brugge noa [[Wervik-Zuud]] thumb|right|De kerke zudelik beziene vanuut 't Pastoriestretje De gotische Sent-Medoarskerke es één van de de grotste kerkn van West-Vloandern. Ze makt zy deel uut van de federoatie Wervik-Gilwe.
Architecteure en geschiedenisse
De bouw van de basilicoale kerke es begunn in de 14ste eeuwe en z'es zy ofgewerkt gewist round 1440. Doavoorn moet er e romoansche kerke gestoan hèin. 't Enigste da doa nog van overbluuft, es de romoansche crypte uut de 13e eeuwe.
De kerke es upgetrokkn in Boalegemse kolkzandsteen. Heur torre es 86 mèiters hoge. Den steenn top mèi den achtkantigen lanteirn es der moar in 1902 upgezet gewist. 't Koor en en deel van de kruusbeuke zyn in Scheldegotiek, de rèiste es in Broabantsn hooggotiek.
Juste buutn de kerke stoat er en standbeeld uut 1926 gewyd an 't Hillig Erte.
Interieur
Wuk da van binn surtout upvolt:
Trivia
D'eertshertoogn Albrecht en Isabella hèin Wervik in 1608 bezocht en z'hèin zynder gezei dat er in heel Vloandern gin schondere kerke te vindn en wos.
Sinsn 1964 es de kerke en beschermd monument.
Môoslee
Môoslee of Môorslee (Nederlands: Moorslede) es n Belgische gemêente in de provinsje West-Vloandern. Môoslee èt 'n dêelgemêente (Deisel) en Slyps es wok 'n prochje in de gemêente. In 't hele weunn der e goe 11000 minsn in de gemêente.
Kernen
De gemêente Môoslee et twêe officiële dêelgemêentn Môoslee zevve en Deisel. Doabuutn ej ip 't groundgebied nog en aparte parochie, Slyps.
De gemêente Môorslee ligt teegn: thumb|250px|left|Môoslee, dêelgemêentn en buurgemêentn. De gele gebiedn zyn bebouwde kernn.
Êestn Weireldoorloge
thumb| Zicht ip de Grôote Markt van [[Yper (1915)]]
Hoazelworme
thumb|225px|'n Kop van en oazelworme Hoazelwormes zyn êen van de weinige sôortn lokketetsn zounder pôotn. Ze kommn oek in West-Vloandern vôorn, mo zeker nie overol.
Êestn Weireldoorloge
Den Êestn Weireldoorloge, ook wel 14-18 of den grootn oorlog genoemd was e grôot moundioal conflict. E groot deel van 't westelikke frount liep deur uzze streke. Va boovn in Nieuwpôort al langs den Yzer, via 't kanoal, al round de Salient van Yper na beneên richtinge Wytschoate, Mêesn en toene na 't Fransche, de streke van de Marne en verder.
Hoazelworme
Uutzicht
Hoazelwormes kommn toet 50 cm lank, zyn mêestol bruunachtig toet grysde en zien der uut lik slangn, mo 't zyn dus lokketetsn. Egliek kuj 't verschil gemakkelik zien:
Êestn Weireldoorloge
De zogezeide reden
thumb| Foto e poar minuten vo da Franz Ferdinand, de krôonprins van [[Ôostenryk-Ongareye, wierd vermôord]] thumb| Gazemasker De krôonprins van Ôostenryk-Ongareye, Franz Ferdinand, is ip 28 juni 1914 in Sarajevo vermôord deur Gavrilo Princip, e Servischn nationalist die wilde dat ze streke oenofhankelik wos van 't grôte Ôostenryk-Ongareye.
Hoazelworme
Vôortplantienge
De wuvetjes zyn leevndboarnd (d'eiers kommn uut juuste vôorn an de joungn ebôorn zyn). Êentige doagn vôorn de geborte, zoekn ze de warmte van de zunne up voun d'eiers zidder te loatn uutkommn.
Êestn Weireldoorloge
De diepere ôorzoakn
De landn in Europa woarn ol lange mè makoar in stokke. En in de môord op Franz Ferdinand addn ze e reedn gevoen om makoar d'n ôorlog te verkloarn. Wuk ist'er nu ollemoale gebeurd? E poar feitn en è klêine situoasjeschets:
Hoazelworme
Verspreidienge en leefgebied
Hoazelwormes leevn ossan up de ground, surtout woa dan der vele bloarn en dôod hout liggn. Ezô kunn ze nunder gemakkelik verduukn en vienn ze oek gemakkelik teetn (fernient die doar oek roundkruupt).
Êestn Weireldoorloge
De vluchtlingn
't Was e verschrikkelijken oorloge. De meeste menschen van ol tuzends zyn gevlucht na 't Fransche om te goan werken by de boeren en by de bakkers. De meeste Fransche vintn zaatn zelve an' t frount woadeure da Vrankryk vintn nodig ad vo te werken.
Hoazelworme
Verspreidienge en leefgebied
In West-Vloandern vien je ze oek, mo vele en zie je ze nie. Da komt omdan ze nie overol vôornkommn en dan ze surtout me de schemer actief kommn.
Êestn Weireldoorloge
De kerkoovn en monumentn
In nuus land ollêne leggn der 520.000 soldoatn begroavn. E masse doavan kuj werevin' in de Westoek. Van de 134.000 ekende Duutsche groaven leggn d'r 126.000 op 4 West-Vlamsche plekkn (Langemark, Mêenn, Vlazjele, Ôoglee). Van de 22 Fransche begroafplekkn leggen d'r elve in West-Vloandern.
Hoazelworme
Bedreigiengn
Surtout fazantn zyn indeliks slicht voun de populoasche hoazelwormes. Buutn fazantn, zyn der oek nog aar bêestn (lik vossn en kattn) die hoazelwormes eetn.
Menschn zyn oek verantwôordelik voun 't feit dan hoazelwormes 't nie gemakkelik hen. Deur 't wegblenn van houtstoapels, hen ze ossan mo miender plekkn voun nunder wientersloape t'houn en voun goed te leevn tout court.
Ze zyn oundertusschn (lik olle inheemsche amfibieën en reptieln) beschermd.
Verdrag van Prüm
thumb| 't Verdrag van Verdun thumb| 't Verdrag van Prüm Met ‘t Verdrag van Prüm wierd ‘t middnryk van keizer Lotharius I verdêeld ounder zyn drie zeuns. ‘t Frankisch Ryk was in 843 verdêeld gewist in e westelik-, 'n ôostelik- en e middnryk met ‘t Verdrag van Verdun.
In 855 kwoamn ze by Prüm tegoare vo ’t verdrag te têeknn.
Achternoa trok Lotharius I hem were in d’abdye van Prüm, woa dat ’n nie vele loater gestorvn is.
Keizer Lodewyk II krêeg Karels zudelik stik, Provence met Arles, Aix en Embrun derby, en je kwam azo ook keunienk van Provence. In 869 stierf Lotharius II. Achter zyn dôod wast er grôte verwarrienge omdat er gin wettign ipvolger was, want Lotharius had ollêne mor e bastoardzeune, Hugo II. Karel de Kletsn viel Lotharingn binn vo zyn erfdêel ip t’eisn. Achter e joar kwamt er eindelik ’n ende an de gevechtn en in 870 wierd ‘t Verdrag van Meerssen getêeknd.
Lotharingn wierd gelykig verdêeld ounder de twi nounkels van Lotharius: Lodewyk den Duuts krêeg Aken, twi derdn van Friesland, en ’t gebied ten ôostn van de Moas, de boovnlope van de Moezel en de nôordelikke Jura. Karel de Kletsn krêeg olles ten westn d’r van. Keizer Lodewyk II had ollêne mo dochters en dus ook gin ipvolger. Achter zyn dôod vertrok zyn nounkel Karel de Kletsn no Rome, vor hem tout keizer te loatn krôonn en je kwam ook keunienk van Italië en Provence. Lodewyk den Duuts is nog e gevecht begost teegn Karel de Kletsn, mo j’is ol gesneuveld by ’t begun van de veldtocht in 876.
Vlas
Vlas (Linum usitatissimum) es een plante da voornoamelik gekend is vô 't natuurlik product da je der kunt va moakn. Het es een gewas dat ip 't land groeit. Minsn gebruukn et om lin'n klêren van te moakn. 't Is onlosmoakelik verbondn mee de Leiestreke, omdat in 't begin het zôgenoamde rôotn, het vortn van de stiengl dus, in de Leie gebeurde. Loater gieng da in rôteryn mee warm woater 't gêne da rapper affeseerde.
Le Vélo Vert
Le Vélo Vert is de groep van Yves Bondue, Ann-Sofie Noppe, Rudi Degryse en Jan De Smet. Ze briengn een miengelinge van chanson en folk.
Vlas
De vlasplante weirdt nie allêne verwerkt tot brukboare vezels vô den textielindustrie, der zyn ôok byproducten lik leemn vôo leemploatn en linzoad woaruut dat er linzoadolie geprest weirdt voe onder andre varve, zêpe en linoleumfabrikoatie binst dat den overschot bêesteteten es.
Le Vélo Vert
In septembr 2007 kwam under èèste CD uut: Achtbaan naar de zaligheid, woavan da de CD-singel 'Keppe 't u gezegd' ip de radio wierd gedroaid.
Vlas
In den êesten ilft van de twinteste êeuwe woas de verwerkienge van 't vlas de grôotsten industrietak in de Leiestreke. Van doarut eit den textielindustrie en den spoanploatenindustrie begunn.
Le Vélo Vert
Oundertussn stound Le Velo Vert ôok ol ip 't folkfestival van Dranouter (2008) en en ze ne nieuwe cd uut.
Vlas
Vo 't vlas te zwingeln, gebruukten ze overtyd meulns. In Eule ku je nog alsan êen zien, noamelik de Preetjes meulne.
Ofkomste
Wo dat 't vlas zjuste van ofkomste is, is nie gehêel duddelik. D'r weir gepeisd dat 't van Ôog-Aozië komt en dat die wilde sôorte em azô verdre ei gezet teegn in Egypte. De Egyptische culteure wos trouwens de êeste die tastboare bewizn eit achtergeloatn van 't verwerkn van vlas. Zyder droaidn ulder mummies ôofdzoakelik in linne.
't Odste da ze doar ôoit in were gevondn is e stik stoffe van 5000 vôor Christus. Tjikkeniengn van de vlasverwerkienge ip meurn bestoan wok moar zyn ietske joenger: rond 4400 vôor Chr.
De Loage Lann in de Oteit
Teegn da de Romeinn ier kwoamn binngevooln, was de teelt ol van ôogstoande ontwikkelienge. De stam van de Morini die tusn Yper en Boulogne weunde, wos doar nen echten expeirt in. "Gin vrouwn zyn met skônder linn getôoid" zei de Rominse Plinius rond 70 na Chr.
De Middelêeuwn
De nieuwe bloeiperiode kwam'tre in de zevende jiwwe toen da 't Christndom em over Europa verspreidde. De messe moeste ton in zuvver linwoadn ipgedreegn weirn vôlgens de vôorskriften.
Rond 't joar duusd begonn de steedn 't onwikkeln en kostn de stedeliengn nie mjir vôorzien in eign gebruk van vanolles en nog wadde woadeure da ze moestn begun'n handeln en ip grôte skoale produceern vôo andre.
Rond 1200 echtre wos de belangrykste regio nie West-Vloandern vo de vlasteelt moa Frans-Vloandern en Artesië. In West-Vloandern woarn ze vullip beze mee grond te winn ip de zêe en doar steekten ze ton skoapn ip die wulle goavn. Brugge ôn andre kant was wel ne grôte droaiskivve vôor de handel in vlas. Ton d'r tydde wos Brugge de linnôofdstad van Europa en zeg moar van de weireld.
Teegn de viftiende jiwwe verviel de Vlamse loaknnivveried wadde omda de concurrentiepositie in vergelykienge met Iengeland verslichterde. Da wos dus were ne extra stimelanse richtienge linnproductie. Vloamiengn woarn d'echte expeirts in Vlasverwerkienge. De weefsels wiern zelfs ipgekocht deur de Spanjoardn vôo mee te doene noar de ves ontdekte Amerikoanse gebiedn.
Zeevntiende êeuwe: klêne ipflakkerienge
Deur Albrecht en Isabella koste het linn were ofgezet weirn in onder andere Vrankryk, Olland en Iengeland en dadde mee veel succes. Da wos echtre gin te langk leevn beskoorn, want ogauwe kwam Vrankryk of mee zyn welgekende protectionistische moatreegln. Loatre begost wok Olland extra belastiengn te effn ip Vlams linn en doarmee wos 't were hêlegans om zêpe.
Achttiende jiwwe
't Is in feite dankzy de Leie da de vlasindustrie nie gehêel is verdween, want 't is tonne da ze de eignskappn van't Leiewoatre ein ontdekt (bykan gin yzre of kolk). Wok de excellente weeftechniekn ein de vlamme van 't vlasverwerkn zjuste nie keun loatn uutdôovn.
Van de negentiende êeuwe tut 1914
thumb| Oude vlasroterie in [[Boaviekhove]] Onder d'Ollandske hêerskappy zyn de Iengelse were geïnteresseerg geroakt deur 't Vlamse vlas. Zyder zoagn de superieure kwaliteit van 't Leiewoater in en gaavn de riviere de noame van Golden River. De noame 'Golden' kwam vôorol van 't feit da vlas beige-achte goud kleurt.
By 't onstoan van België vielt de bloei were wa stille angezien de Ollanders de Skelde oan geslootn woardeure da den andle richtienge Iengeland wier bemoeilikt. Teegn 1862 begoste de vlasindustrie were te droaien dankzy de Amerikoanse Burgerôorloge. Deur die ôorloge wos de invoer van katoen styf gedoald woardeure da vlas were populair koste weirn. Vanaf ton zyn de fabrikskes wok begunn mekaniseern.
Tut zjuste vôor den ôorloge steeg de vroage enorm. Vlas wos vrêe in trek vôor ôorloogsmaterioaln mee te moakn. Ze kostn nie mêer mee en d'r moeste ton wok vrêselik vele geïmporteerd vlas van Rusland overgebrocht weirn.
1914 tut 1945
Den Grôotn Ôorloge oat vele kapotgemakt, moar de industrie oat em toamelik zêre keun ersteln. Mee de Grôte Depressie viel't were ollemolle efkes in de put: d'r woarn nog nôoit zôo winne akkers geteeld. Acht joar loater echter, wos 't er een nieuw record: de mêeste akkers ôoit! Ôorzoake was were de woapnwedlôop van de landn in Europa. Tiddens de Twidde Ôorloge wos 't nateurlik were gedoan mee de bloei.
1945 tut nu
thumb|Vlashandel in de Leiestreke Achter den ôorloge kwam de economie were zêre ip gank deurdat er betrekkelik winne kapot is geskootn gewist in België qua industrie (='t Belgische Wonder). 't Vlas profiteerde nateurlik mee. Den ôorloge in Korea was were e goe vroagnde partie noar vlasproductn. 't Gienk echter de latste kêer zyn, want vanof tonne kwam de synthetische veezle ip die vele goekôper wos dan de vlasveezle. 't Einde van de vlasindustrie in Vloandern wos noaby. Synthetische vezels woarn de nieuwe trend in de mode en gemakkelik te moakn uut olie.
Dankzy de ipkomste nu van 't linn in de mode kriegt de sector nog een extra stimulanse om verder te doene woar da ze mee beze zyn: ôogwoardige productn moakn die keun vuldoen an ôge eisn van de klantn.
thumb|right| De typische vlaskapelln
Ondernemiengn actief in 't vlas
In West-Vloandern zyn d'r nog een poar bedrivn die actief zyn in de vlasindustrie. Ôoit zo belangryk vô de streke is't momentjil ietske mindre gesteld met de bedrifstak van de vlasverwerkienge. Dankzie de ipkomste van 't linn in de mode echtre is 't vlas were mjir en mjir in ipgank. De bedryvn olier kunn wok moar aljinne overleevn omda ze ulder goan specializeern in bepoalde nichemartn.
Het West-Vloamse vlas kan overleevn omdat 't van betre kwaliteit is dan dadde van bevôorbeeld China. Het vlas is ton wok dierder, moar vele betre ofgewert.
Bevolkienge
De bevolkienge betekent olle mensn die in e bepoald land, stoat of gebied weunn. Da wordt ook wel populoasje of inweuners genoemd. Dikkers wordt 't begrip bevolkienge tôpe mè 't inweuneroantal gebruukt voe ' aantal inweuners were te geevn.
Penduduk
Arroundissement Bethune
thumb|300px|right|'t Arroundissement Bethune in de [[Regio (Vrankryk)|regio Hauts-de-France]] 't Arroundissement Bethune es en arroundissement van 't Fransche departement Nauw van Kales in de regio Hauts-de-France. D'hôofdplekke es Bethune. 't Aroundissement et en ippervlakte van 707,6 vierkante kilomèiters en der weun'n apeupri 293.000 mienschn. t Groundgebied van't uudige arroundissement lag in tydde in't groafschap Artesië. Tout in 1962 makte 't groundgebied van't arroundissement Lens ôok dêel uut van't arroundissement Bethune. Mè d'ervormienge van de kantongs in 2014-2015 eit 't arroundissement der êenigte gemêenten bygekreegn van't arroundissement Atrecht.
Kantongs
't Arroundissement Bethune bestoat sedert 2015 uut 8 kantongs (die in totoal 104 gemêentn oumvatt'n):
thumb|right|400px|'t Arroundissement Bethune vôorn d'ervormienge van 2015 Vôorn 2015 bestound et arroundissement uut 14 kantongs (die 100 gemêentn oumvattigd'n):
Aroabiesche toale
thumb|'t Wôord "Aroabiesch" in 't Naskh-schrifte. D' Aroabiesche toale (Aroabiesch : العَرَبِية ) is de klassieke Aroabiesche toale van de 6ste êewe en zyn teegnwôordige ofgeleide vormn mêt uutzoendrienge van 't Maltêes. Aroabiesch wordt gesprookn in e grôot gebied da lopt deur West-Oazje, Nôord-Afrika, en den Ôorn van Afrika. 't Aroabiesch makt dêel uut van d' Afro-Aziejoatiesche famielje.
D' algemêen beschoafde toale, genoamd "Modern Standoard Aroabiesch" of "Lietrèèr Aroabiesch", is d' êenigte oofiesjêele vorm van 't Aroabiesch. 't Wordt gebruukt in de mêeste geschreevn dokumentn mor ook by formêele gesprookn geleegneedn, lik by leeziengn en uutzendiengn.
Aroabiesch is e "Centroal Semietiesche toale", dichte verwant mê 't Arameesch, 't Hebrêewsch, 't Ugarietiesch en 't Feeniesiesch. Standoard-Aroabiesch verschilt van en is mêer beoedsgezind of aal de gesprookn varjeteitn, en de twêe bestoan in e toestand die diglossia gêetn wordt, gebruukt neffnst mekoar vo verschillnde sosjoale funksjes. thumb|left|In ‘t groene : d’ êenigte offiesjêele toale; in ‘t doenkerblow : lik offiesjêele toale, mêt e mêerdreid Aroabiesch-spreekndn; blêek blauw : lik offiesjêele toale van belangryke mindreedn, vor iestôoriesche en kuultuurêele reedns. Sommigte van de gesprookn varjeteitn zyn weedrzyds oenbegryplik, zowêl geschreevn of moendlienk, en de varjeteitn lik êen gehêel vormn e sosjoo-liengwiestiesche toale. Da wil zeggn da vanuut zuuvre toalkundige zyde de neigienge bestoat vo ze lik mêer of êen toale te beschown, mo ze zyn geweunlik tegoare bekeekn lik êen toale uut polletieke en godsdienstige oovrweegiengn. O ze beschowd wordn lik mêer of êen toale, ton ist nie duudlik oeveele toaln datr zoen zyn, omda de gesprookn varjeteitn 'n streektoaln-keekn uutmoakn, en datr gin duudlikke grenzn zyn. Ot 't Aroabiesch êen toale is, tonne wordt ze misschiens gesprookn deur apeupri 420 mieljoen gebruukrs (deur gebôorte) in d' Aroabiesche weirld, zodoanig da ze êen van zes mêest gesprookn toaln van de weirld is. In 't gevol van verschillnde toaln, is 't Egyptiesch Aroabiesch de mêest gesprookn varjeteit mê 89 mieljoen spreekrs van gebôorte — nog atyd mêer of glyk wukke Afro-Aziejoatiesche toale. 't Aroabiesch is ook e lieturgiesche toale vo 1,6 bieljoen Mosliems. 't Is êen van de zes offiesjêele toaln van de Verêenigde Noasjes.
De teegnwôordige geschreevn toale (Modern Standoard Aroabiesch) is ofgeleid van de toale van de Kooran (gekend lik Klassiek Aroabiesch of Kooroaniesch Aroabiesch). 't Wordt ip veele platsn oendrweezn in schooln en uunieversieteitn, en wordt in verschillnde moate gebruukt by 't werk, 't bestier, en de meedja. De twêe formêele varjeteitn zyn tegoare gepakt lik Lietrèèr Aroabiesch, die d' offiesjêele toale is van 26 stoatn en de lietuurgiesche toale van den Ieslam. Modern Standoard Aroabiesch vôgt van dichte de sproakkunste van 't Koroaniesch Aroabiesch en gebruukt apeupri de zeifste wôordnschat. Mo, 't êt e poar gramatiekoale droajn en wôordn weggeloatn die nie mê bestoan in de gesprookn varjeteitn, en 't êt êenigte niewe droajn en wôordn oovrgenoomn uut de gesprookn toale. Veele uut de niewe wôordnschat dient vo begrippn weere te geevn die oenstoan zyn in loatre tydn, in 't byzoendre in de moderne tyd. thumb|Verspreidienge van 't Aroabiesch, mê varjeteitn en streektoaln. 't Aroabiesch is d' êenige oovrbluuvnde van d' Oede Nôord-Aroabiesche streektoaln-groep woar te neemn in de vôor-Ieslamietiesche ipschriftn die bestoan vanof de 4-de êewe. Aroabiesch wordt geschreevn mê 't Aroabiesch schrifte, dat 'n abjad-schrifte is (meedeklienkrs-schrifte) en 't is geschreevn van lienks no rechs aloewêl da de gesprookn varjeteitn somtyds in ASCII gezet wordn, en van rechs no lienks goan zoendre duudlikke reegls.
't Aroabiesch êt e grôotn invloed gêt ip veele toaln in hêel de weirld hêel ze geschiednisse lank. Sommigte van de mêest beïnvloede toaln zyn Perziesch, Koerdiesch, Somoaliesch, Swahielie, Bosniesch, Kazakhsch, Bengalie, Hindie, Malejziesch, Iendoneeziesch, Tigrinj, Pashto, Punjabie, Tagalog, Sindhie en Hausa. Binst de Middlêewn was 't Lietrèèr Aroabiesch e belankryke kuultuurtoale in Europa, in 't byzoendre in de weetnschap, de wiskunde en de fielozofie. Doadeure ên d' Europeesche toaln ook veel wôordn dr van gelêend. Veele wôordn van Aroabieschn ôorsproenk zyn ook te vienn in oede toaln lik Latyn en Grieksch. Aroabieschn invloed, in d' êeste plekke in de wôordnschat, is te ziene in de Romoansche toaln, in 't byzoendre in 't Spoans, Kataloansch, Galiesiesch, Portugeesch en Siesieljoans, zowêl deur de klêene afstand tusschn 't Kristlik Europa en d' Ieslamietiesche beschoaviengn lik deur de 800 joar Aroabiesche kuultuure en toale ip 't Iebeeriesch schiereiland, dat in 't Aroabiesch "Al-Andaloes" gêetn wordt.
't Aroabiesch êt ook wôordn gelêend van veele andre toaln, woaroendre Eebrêewsch, Aramêesch, Grieksch, Perziesch en Syriesch in vroegre êewn, Koerdiesch in de Middlêewn en de teegnwôordige Europeesche toaln van deezn tyd, mêesta van 't Ienglsch en 't Fransch.
863
860 - 861 - 862 - 863 - 864 - 865 - 866 't Joar 863 was e geweun joar die begost ip e vrydag in de Julioansche kalender. thumb|150px|[[Boudewyn I van Vloandern en Judith van West-Francië]]
Bevolkiengsdichtheid
De bevolkiengsdichtheid is de veroudienge tussn 't antal inweuners en d'ippervlakte van e bepoald topogroafisch gebied. 't Wordt meestal were gegeven in oantal inweuners per vierkante kilometer.
Rudolf III van Bourgondië
Rudolf III van Bourgondië (ca. 970 - 6 september 1032) was de latste keunienk van 'n ounofhankelyk keunienkryk Arles of Arelat. Je was e zeune van Konrad I van Bourgondië en Mathilde van Vrankryk, dochter van Lodewyk IV van Overzêe.
Zyn oudste zuster Gisela was de moeder van Hendrik II den Hillign, de latste keizer van 't Ottoons Huus. Rudolf was dus zyn nounkel.
Rudolf III stierf in 1032 zounder erfgenoam. J'ha keizer Konrad II de Saliër angeduud ols zyn ipvolger, mo zyn neve, Odo II van Blois, de zeune van zyn zuster Berthe van Bourgondië, betwistte dat ipvolgiengsrecht en ze begostn 'n oorloge, die twi joar deurde mor uutendelyk in 't vôordêel van de keizer uutdroaide.
Rudolf trouwde êest met Ageltrude en loater met Ermengard, de weeuwe van Rotbold III, groaf van Provence. Je stierf in 1032 an 61 joar zounder ipvolger. Achter zyn dôod kwam zyn keunienkryk ounder 't Hillig Rôoms Ryk. thumb|left| Groen: 't Keunienkryk Arelat (van 1032 by 't Hillig Rôoms Ryk) Bruun: 't Hertogdom Bourgondië
Peperbusse
thumb| De peperbusse
De peperbusse is den torre van de vorige grote kerke in Ostende. De dezen is afgebrand en z'en nu de nieuwe Pier en Pol in de plekke gezet. Mo de grotste torre van de vorige kerke is dus bluven stoan achter de nieuwe kerke. 't Is 't oudste gebouw van Ostende en je kunt et bezoeken op anvrage.
Bouwkundig erfgoed in Ôostrôzebeke
Lyste van bouwkundig erfgoed in Ôostrôzebeke:
24 juni
24 juni is den 175stn dag van 't joar (176stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. Der volgn nog 190 doagn toet 't ende van 't joar.
Computer
thumb|right|Nen computer. Nen computer es een machine wamee da gegevens kunn verwerkt zyn volgens ol sôortn van algoritmn en procedeurn. Mêestol bedoeln ze me nen computer een digitoal apparoat, mo der bestoan ôok nog analoge computers.
Ôorspronkelik werd et Iengelsche woord computer gebrukt vo een twiene da moeilikke bereekningn koste moaken, me of zonder een twa vo em te helpn. Den Duitsn en de Zud-Afrikoansn term vo computer tôont da nog door geweun een vertoalinge van rekeneire te zyn. Loater werd computer ôok gebrukt voun de machinen te noamn.
Computers keun nu ol mêer dan olêne mo reeknen. Veel toakn ep den buro zin ôok ol vo de computer. 't Franse woord vo de computer wa êest calculateur of reeknmachine en es nu ordinateur of een machine die olles in orde zet.
Sinds da de computer ôok in de uuskoamr gekoomn es, wordt die ôok gebrukt vo info deure te zendn (met et internet) en ôok vo te amuseern (spelletjes, muziek, filmtjes). Veel machienn in fabriekn zyn aangedreevn deur computers voun bevôorbeeld robots an te stuurn. T'uus è je mêestol nen pc. De weetnschappe van computers noemt informatica.
Remorke
thumb|E remorke mè nen ienkeln asse E remorke (van 't Fransche remorque) es e karre met twee of meer wieln an voe achter nen auto, een autobus of ê tracteur t'angn.
Je kut da gebruukn voe vanolles in te steekn en grote lastn over de boane te krygn.
G'èt remorkn mè nen ienkeln asse, dedie èn moa twee wieln. Remorkn mè nen dubbeln asse èn vier wieln. Dubbele assn zyn veel stabieler dan ienkele, die letste kuj gemakkelikker ommekippn.
Ôostnryk
Ôostnryk (Duuts: Österreich), officieel Republiek Ôostnryk (Republik Österreich) is e land in Middn-Europa met een ippervlak van 83.858 km². 't Grenst in 't nôordn an Duutsland en Tsjechië, in 't ôostn an Slovakeye en Hongareye, in 't zuudn an Itoalië en Slovenië en in 't westn an Zwitserland en Liechtnstein. Van e grôte 8 miljoen inweuners weunn der 1,5 miljoen in d'hôofdstad Weenn.
't Modern Ôostnryk bestoat nog moa sedert 1919. De grenzn van nu zyn ton vastegesteld by 't Verdrag van Versailles. 't Grotste dêel van d' Ôostnrykers (56 %) weunt in de grôte steedn. 95% van de bevolkienge is Duutstoalig.
Geschiedenisse
Deur zyn centroale liggienge in Europa het Ôostnryk e belangryke rolle gespeeld binn d' Europeesche geschiedenisse, surtout binst de Habsburgsche periode. In 15 v. Chr. bezettegen de Romeinn hêel Ôostnryk. Achter d' inêenstortienge van 't Romeins Ryk in de 5e êeuwe a. Chr. volgdn e poar êeuwn van volksverhuziengn. In d' 8ste êeuwe makte Ôostnryk dêel uut van 't Frankisch Ryk van Karel de Grôotn (742-814). In 976 kwam 't in handn van de Babenbergs en loater van de Habsburgers.
Ôostnryk wierd 't kernland van 't Hillig Rôoms Ryk en kende een enorme bloei. Round 't middn van de 16ste êeuwe woarn de Habsburgers boas in Europa. Da was nie allêne 't gevolg van veroveriengn, moar ook van strategische trouws. Azo kwoamn de Lêge Landn deur de trouw van Maria van Bourgondië mè keizer Maximiliaan I ounder de leidienge van de Habsburgers. Achter d'ofschaffienge van 't Hillig Rôoms Ryk in 1806 is 't Keizerryk Ôostnryk ipgericht en in 1867 d' Ôostnryk-Hongoarsche dubbelmonarchie. Achter 't verlies in den Êeste Weireldoorloge is dat ipgesplitst in verschillige ounofhankelikke landn en blêef Ôostnryk uutendelik over lik da 't nu is.
In 1918 is 't e republiek gewordn, Duuts-Ôostnryk en in 1919 de Republiek Ôostnryk. In 1938 is 't g'annexeerd deur 't Derde Ryk (Anschluss). Achter 't verlies van de nazi's is Ôostnryk bezet gewist deur de g'allieerdn tout in 1955. 't Land is ton volledig zelfstandig gewordn ip condiesje da 't assan neutroal zou bluuvn. In 1995 is Ôostnryk lid gewordn van d' Europeesche Unie.
Geografie
Twè derdn van 't landoppervlak wordt ingepakt deur berggebied, d' Alpn, die in 't westn, middn en 't zuudn van 't land liggn.
't Nôordn van 't land is lêger en doa ligt ook 't dal van de twidde grotste riviere van Europa, den Donau, die styf belangryk is vo de scheepvoart en in directe verbiendienge stoat met de Zwarte Zêe. Andere riviern zyn den Inn, de Traun, den Enns, de Mur en de Mürz.
D' ênigste lêegvlakte van Ôostnryk ligt in 't ôostn en doa ligt ook 't grotste meer van 't land, de Neusiedler See met een ippervlak van 356 km². 't Is 't lêegste punt van Ôostnryk (115 m). 't Hogste punt is de Grossglockner (3797 m).
Plekkn lik Tirol, Salzkammergut, Innsbruck, d' Ôostnryksche Alpn, Salzburg, Weenn en andere culturele centra hen van Ôostnryk e belangryk Europees touristisch centrum gemakt.
Dêelstoatn
thumb| Dêelstoatn
Ôostnryk is politiek ounderverdêeld in negen dêelstoatn (Bundesländer) die tegoare e federoatie vormn.
Muziek
Ôostnryk is de geboorteplekke van verschillige gekende componistn lik Wolfgang Amadeus Mozart, Joseph Haydn, Franz Schubert, Anton Bruckner, Johann Strauss sr., Johann Strauss jr. en Gustav Mahler.
Externe koppelinge
🇪🇺
Remorke
E remorke kuj ollene moa an jounen auto angn oe d'r nen trekoak an angt, anders kuj ze nie voort trekkn.
Uutdrukkiengn
'k Stoa nog met een remorke: nog met en poar pintn stoan en voun 't moment ginne nôdig enn.
Michael Jordan
thumb| Michael Jordan thumb| Michael Jordan in actie Michael Jeffrey Jordan (New York City, 17 februoari 1963) is een Amerikoansche basketspeler. Dienen wordt anzien als één van de beste basketters aller tydn en j’et den NBA overal ter weireld populair gemakt in de joarn 1980-1990. J’ is 1,98 m grôot en je speelde mè numero 23.
Ounderscheidingn
J’ et ook ‘t NBA record van ogste gemiddelde score van 30,1 puntn in de reguliere competitie en 33,4 puntn in de playoffs. (je scoorde 63 puntn in één van die matchn ost ‘n 23 joar oud was, e playoff-record). In 2001 et ’n e nieuw record gevestigd deur ip z’n 38ste 51 puntn te scoorn.
Jordan zorgde ook vo ’t succes van de Air Jordan sneakers van Nike. Je speeldege in de live action/têeknfilm Space Jam uut 1996 en j’is één van de eigenoars en Managing Member van de Charlotte Bobcats in North Carolina, e professionele basketploeg in de Southeast Division van de Eastern Conference in den NBA.
Jordan is nog assan één van de best betoalde sporters deur inkomstn van reclame.
Klêen Seminoarie
thumb| D' Ogustynekerke van 't Klêen Seminoarie van Roeseloare 't Klêen Seminoarie is een schole in Roeseloare die 't bisdom van Gent è gesticht in 't joar 1806.
Der zoatn doa vele specioale gasten lik Albrecht Rodenbach, Guido Gezelle, Hugo Verriest en Poater Lievens. Gezelle en Verriest woaren d'er loatre ôok lêroare.
Vôor 1806 wos't er een abdy. De bedoelienge van de schole wos vo de slimme koppn van West-Vloandern te loatn komn en under achter under studies in 't Klêen Seminoarie noa 't Grôot Seminoarie te zendn vo der pasters van te maak'n. Vroegr wos 't e joungensschole, nu es 't gemiengd. Vandoage es 't Klêen Seminoarie bekend vo zyn kerke, d'Ogustynekerke. Vo de geweune Roeseloarnoare es 't 'n schole voo knappe kienders. Ze ligt in de Zuudstroate, an den andere kant van 't zuudpand en café Rôonbach. Ge kunt er Latynsche, Grieksche, Economie, Wetenschappn en Moderne Toaln lêern.
Ip 28 juli 1875 lêedde Albrecht Rodenbach een ipstand an't Klêen seminoarie tegen't gebruuk van't Frans in't oenderwys. Da protest wier bekend oender de name De Groote Stooringe. thumb|left| De 'Wonderklasse' (1875/76) met o.a. [[Albrecht Rodenbach (III), Constant Lievens (VI) en lêroare Hugo Verriest (II)]]
Andre Klêen Seminoaries
In Vloandern zyn der ôok nog andre Klêen Seminoaries:
Arnulf III van Vloandern
Arnulf III (ca. 1055 – Bavinkhove by Kassel, 22 februoari 1071), bygenoamd den Oungelukkign, was groaf van Vloandern en Henegouwn van 1070 tout 1071.
Arnulf was den oudste zeune van groaf Boudewyn VI van Vloandern. Deur dat ’n nog styf jounk was os zyn voader stierf, stound ’n êest ounder de voogdye van zyn moeder Richilde van Henegouwn.
Zyn nounkel Robrecht I van Vloandern verweet Arnulf dat ’n te tiranniek over Vloandern regeerde, en in 1071 begost ‘n e gevecht vo zyn erfrecht, teegn Arnulf in de Slag by Kassel.
Arnulf zyn suzerein, keunienk Philippe I van Vrankryk, en zyn moeder Richilde vochtn an zyn kant, moa je sneuvelde. Je was nog moa 15 joar oud. Je krêeg doaby zyn bynoame Arnulf den Oungelukkign.
Achter de slag erkende de keunienk Robrecht I toch ols nieuwn groaf van Vloandern. Arnulf zyn moeder en zyn broere Boudewyn II hieldn Henegouwn, en azo woarn Vloandern en Henegouwn were van makoar geschid.
Bouwkundig erfgoed in Wulpn
Lyste van bouwkundig erfgoed in Wulpn:
Resomoatie
Resomoatie of resomoasje is e procedé woaby dat e lyk ipgelost wordt in e miengsel van 300 toet 400 liter woater en kaliumhydroxide, e sôorte van zeur.
't Miengsel wordt in nen inoxen container ipgewarmd toet 180 groadn en achter drie eurn is 't lyk hêlegans ipgelost. Der bluuft allêne mor e bitje groen-bruun gekleurde vloeistoffe over (die aminozeurn, peptiedn, sukers en zout bevat) en zochte, poreuze witte restn van bêenders (calciumfosfoat), gemakkelik met d'hand te verpulvern, moa mêestal wordt er doa wel e cremulateur vôorn gebruukt. De witte assche kan verstrôoid wordn of bygezet in e columbarium. De vloeistoffe kan were gerecycleerd wordn in 't ecosystème.
Boudewyn VI van Vloandern
Boudewyn VI (ca. 1030 - 17 juli 1070), ook Boudewyn Hasnon of Boudewyn van Bergn genoemd, was groaf van Vloandern van 1067 tout 1070. Je was ook groaf van Henegouwn van 1051 tout 1070 ols Boudewyn I.
Resomoatie
De resomateur is een uutviendienge van e Schot en 't zou vele beter vo 't milieu zyn of cremoasje, woaby dat er styf vele CO2 vrykomt.
In verschillige landn is ter vele interesse vo 't resomeern, moa den tekniek wordt vo 't moment allêne moa toegepast in e klinieke in Californië vo orgoann en ledemoatn ip te lossn die weggepakt zyn. In Canada goan ze der in 't korte mee begunn. In Vloandern wordt er ook al over geklapt moar êest moe minister Geert Bourgeois zyn toeloatienge geevn.
Boudewyn VI van Vloandern
Zyn leevn
In 1045 benoemde keizer Hendrik III van 't Hillig Rooms Ryk hem tout markgroaf van Antwerpn.
1961
1958 - 1959 - 1960 - 1961 - 1962 - 1963 - 1964 't Joar 1961 is 't 61e joar in de 20e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Boudewyn VI van Vloandern
Zyn leevn
Je most van zyn voader trouwn mè Richilde van Henegouwn, de weeuwe van Herman van Bergn, vo de macht over Henegouwn te kunn krygn. De kerke was nie akkôord vanwege bloedverwantschap, omda ze zyn verre achternichte was, moa loater kwamt de paus doar ip were.
1961
Gebeurtenissn
thumb|250px|Bouw van de Berlynsche meur in 1961
Boudewyn VI van Vloandern
Zyn leevn
Ze trouwdn in 1051 en Richilde arrangeerde dat heur jounges van heur êeste huwelik under voader nie kostn ipvolgn. Heur zeune Roger kwam bisschop van Châlons-sur-Marne en heur dochter gieng in ’t klôoster.
In december 1056, ip de Ryksdag van Keuln, wierd d’ipvolgienge van Herman van Henegouwn geregeld, en Boudewyn wierd officieel deur de jounge keunienk Hendrik IV van Duutsland met et groafschap Henegouwn belêend.
In 1068 stichtte Boudewyn VI e nieuwe stad an de westkant van de Dender, ip de grenze van Vloandern, Henegouwn en Broabant. J’haad doavôorn e vrylêen gekocht van Geraard van Hunnegem, achter wien dat ’n de stad Gerardi Mons noemde (Geraardsbergn, Frans: Grammont). De stad krêeg privileges.
Je restoreerdeg ook d’abdye van Hasnon, vandoa zyn bynoame.
Ot ’n hem ziek begost te voeln kwamt ’n tegoare in Oudenoarde vo zyn ipvolgienge te reegeln. Zyn oudste zeune Arnulf III zou ’t groafschap Vloandern krygn ounder ’t regentschap van Boudewyn zyn joungste broere Robrecht de Fries, en Boudewyn II zou ’t groafschap Henegouwn krygn ounder ’t regentschap van zyn moeder Richilde.
Boudewyn VI stierf in 1070 en j’is begroavn in d’abdye van Hasnon.
In 1071 begost zyn broere Robrecht de Fries e gevecht vo zyn erfrecht in de Slag by Kassel teegn Arnulf III. Arnulf zyn suzerein Philippe I en zyn moeder Richilde vochtn an zyn kant, moa je sneuvelde en je krêeg doaby zyn bynoame Arnulf den Oungelukkign. Je was moa 15 joar oud. Achter de slag erkende Philippe I Robrecht de Fries ols nieuwn groaf van Vloandern.
Doamee kwamt er ’n ende an de verênigienge tusschn Vloandern en Henegouwn. Richilde en heur andere zeune Boudewyn II hieldn Henegouwn.
Oarmpôtign
Der zyn oungeveer 30.000 fossiele sôortn bekend. Nu leevn der nog e stik of 200 sôortn.
Noordreyn-Westfalen
Noordreyn-Westfalen (Duuts: Nordrhein-Westfalen) is e dêelstoat (Bundesland) in 't westn van Duutsland met 'n ippervlak van 34.080 km². Den hoofdstad is Düsseldorf.
Geschiedenisse
Noordreyn-Westfalen is in 1946 gesticht deur e fusie van de provinsjes Nôord-Reynland en Westfalen, vroeger alletwêe dêel van Pruussn, en de Vrystoat Lippe.
Geografie
De dêelstoat grenst an België (provinsje Luuk), Holland (provinsjes Limburg, Gelderland en Overyssel) en de Duutsche dêelstoatn Nedersaksen, Hessen en Reynland-Palts.
De belangrykste riviere van de dêelstoat is de Reyn, woaran de grotste twêe steedn liggn, Keulen en Düsseldorf. In de Reyn stroomn de Ruhr en de Lippe, met doartusschn 't Ruhrgebied mè mêer of drie miljoen inweuners.
Administratieve indêlienge
Noordreyn-Westfalen bestoat uut vuuf administratieve regio's (Regierungsbezirke), verdêeld in 31 districtn (Kreise) en 23 stadsdistrictn (Kreisfreie Städte). De dêelstoat telt in totoal 396 gemêentn (1997), de stadsdistrictn, die zelve gemêentn zyn, inbegreepn.
17 februoari
17 februoari is d'n 48st'n dag van 't joar in de gregorioansche kalender. 't Volg'n nog 317 doag'n (318 doag'n in e schrikkeljoar) toet 't ende van 't joar.
Casimir III van Pooln
Casimir III, bygenoamd: de Grôotn (Pools: Kazimierz III Wielki), ( 30 april 1310 – Kraków, 5 november 1370) was de zeune van keunienk Władysław I de Kortn en van hertoginne Jadwiga van Kalisz. Je was van 1333 tout 1370 keunienk van Pooln en de latste keunienk van 't Huus Piast.
Casimir III wordt anzien als êen van de belangrykste Poolsche monarchn, van doa zyn bynoame, de Grôotn. J'erfde een verzwakt Pooln deur oorloogn, mo je kost et were sterk moakn deur zyn vele hervormiengn. Ounder hem kende Pooln een echte bloeiperiode. Je liet enorm vele bouwn, o.a. mêer of 40 kastêeln en je stichtte den unief van Kraków, den oudstn unief van Pooln. J'hervormde et Pools leger en je kost de grotte van zyn keunienkryk verdubbeln.
't Congres van Visegrád van 1335
In november 1335 wierd er e congres g'organiseerd in 't keunienklik kastêel van Visegrád, da ton 't polletiek center van Hongareye was. Doa kwoamn Casimir III van Pooln, Jan I van Boheemn en Karel I Robert van Hongareye tegoare vor under conflictn by te leggn. Casimir was akkôord da Jan de Boheemsche soevereiniteit over Silezië zou krygn en Jan gaf zyn ansproake ip de Poolsche krôone ip en verminderde zyn steun an de Duutsche Orde. 't Wierd ook ofgesprookn da Casimir, die allêene mo dochters haad, mocht ipgevolgd wordn als keunienk van Pooln deur Lodewyk, de zeune van zyn zuster Elisabeth en van Karel I Robert.
Vrouwn en jounges
Casimir trouwde vier kis. J'ha vuuf dochters, mo gin zeuns.
Je wierd ipgevolgd deur Lodewyk I van Hongareye, de zeune van zyn zuster Elisabeth en van Karel I Robert.
Gerrit Major
Gerrit Major (Brugge, 4 ogustus 1980) is e West-Vlamschn basketter die ipgegroeid is in Ostende. Je speelt ip de guardpositie.
1919
1916 - 1917 - 1918 - 1919 - 1920 - 1921 - 1922 't Joar 1919 is 't 19e joar in de 20e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Begynhof
thumb|'t Bagynof van Brugge E begynhof (in 't Brugsch Bagynhof) is e plekstje woa dan der begyntjes weunn of weunden. 't Is e sôort hof met klêne huuzjes round, en ofgeslootn met êen of mêer toegangspôortn.
Oorsproung
Begynhoovn zyn ountstoane in e periode van vernieuwde spiritualiteit an 't ende van de twoafste eeuwe. Ze woarn bestemd vo vrouwn die nie getrouwd gerochtn of die nie wildn trouwn. In de Middelêeuwn wos de positie van zukke vrouwn onzekers.
Begynhoovn kun je vindn in de streke van Noord-Vrankryk, België, Holland en Noordwest-Duutsland. In Vloandern zyn der 26 begynhoovn. De meeste dateern uut de dertienste eeuwe en zyn deur groavinne Johanna van Constantinopel upgericht. Den UNESCO hèit z'in 1998 ip de lyste van monumentn van 't Weirelderfgoed gezet.
West-Vlamsche Begynhoovn
In West-Vloandern vind je begynhoovn in
Ruddervôorde
Ruddervôorde is e dorp in West-Vloandern en 't is ôok e dêelgemêente van Ôostkamp. 't Weunn mêer of 5000 menschn. Baliebrugge (de prochie Sint-Godelieve) wordt ôok by Ruddervôorde gerekend. In 't centrum he je de platse met de kerke (de prochie Sint-Elôoi).