cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Irak
Irak (Arabisch: العراق al-ʿIrāq, Koerdisch: Komara Êraqê), officiël de Republiek Irak, is een land in 't Midd'n-Oôst'n. 't Ligt voer een grôot deel in en rond 't strôomgebied va de riviern de "Eufraat" en de "Tigris". Irak grenst in 't zuudôost'n an de Perzische Golf, en verder met de klok mee an Koeweit, Saoedi-Arabië, Jordanië, Syrië, Turkeye en Iran. 't Land behôort toet den Arabische Liga. D' officiële toale van Irak is Arabisch en Koerdisch.
Wat betreft de noame van 't land wordt wel bewêerd dat deze in de lôop der êeuwn va de noame van de stad "Uruk" zou zyn ofgeleid
thumb| Liggienge van Irak in de weireld
Andere grôte steedn zyn d' oavnstad "Basra" (Al Basrah) en de nôordelyke steedn "Mosoel" en "Kirkoek" en "Erbil".
De belangrykste religieuze steedn, specioal voer sjiitische moslims, zyn "Najaf", "Karbala", "Kadhemiya", "Samarra" en "Koefa".
Kastêel van Ardôoie
thumb| Kastêel van Ardôoie 't Kastêel van Ardôoie is een kastêel in neoclassicistische styl in Ardôoie. 't Ligt nefferst 't provincioal domin 't Veldbus by Mullebeke, moar 't kastêel zelve is nog oaltyd in privébezit, dus 't i nie vry toeganklik. Den adelike noame van et Kastêel is Kastêel de Jonghe d' Ardoye.
Geschienisse
't Kastêel wer gebouwd in d'18ste êeuwe in neoclassicistische styl en werd beweund deur 'n hêer van Ardôoie, die em ôok wa chiquer d'Ardoye liet noemn. In 1984 is 't 'n beschermd monument gewirdn en 't is nog oalsan privébezit.
Ligginge
't Kastêel ligt ip et groundgebied van Ardôoie dichte by den N50 an 't Veldbus. In 't Veldbus, da wel vo iedrêen toegankelik is, zyn der 3 vyvers woavan êne visvyvre en is 't er ne cafetaria en verschillende wandelpoadn.
Hoagemussche
Hoagemusschn (Prunella modularis, AN: Heggenmus) zyn zangveugels uut de familie van de hoagemusschn, woarin dan der buutn de geweune hoagemussche nog 12 aar sôortn zittn.
Verspreidienge en leefgebied
't Zyn mo 2 sôortn hoagemusschn die in Europa zittn, de geweune hoagemussche (die hêel 't joar in nuuzn coté te viendn is) en de Alpnhoagemussche (Prunella collaris), die verre nie in België leeft. Ze zittn in verre hêel Europa, buutn hêel in 't nôordn en in Ysland. In Spanje en Italië kuj ze in zomer ollêne viendn in 't nôordn, in de wienter goan de nôordelikke veugels wel mêer no 't zuudn, toune vliegn ze oek toet in 'n nôordn van Afrika. In 't ôostn zittn ze toet an de Oeral.
Ze zyn oek uutezet in Nieuw-Zêeland en êentige eilandn nie verre dervan, lik Chatham en Campbell Island, woa dan ze goed broedn.
In de weireld zoudn der bykan 30 meljoen koppels zyn, woavan da 95% in Europa zit. Landn me mêer of êen meljoen koppels zyn Finland, Rusland, 't Verênigd Keunienkryk, Zweedn, Nôorweegn en Duutsland. 'n Hoeveelheid go nie achteruut, 't zyn der 't mêeste by ekommn up 't ende van de 19ste êeuwe, toune an der mêer en mêer hovetjes bykwaamn, doavan hen hoagemusschn, juuste lik meireloars.
Ol hier zyn ze surtout te viendn an de bôordn van busschn, in parkn en in hovetjes. Ze zittn oek in noaldbusschn, mo doa zyn der miender per hectoare.
Beschryvienge
Olhoewel dan de menschn der oek mussche teegn zeggn, is 't in 't hêle gin mussche (Passer), mor en hoagemussche. Ze zyn e twoddetje klinder (lik e rôobost en z'hen oek en aarn bek, die langer en scherper is voun fernient te kunn pakken. 't Is surtout dadde dan ze eetn in de zomer, in de wienter trekkn ze nunder plang me bottn en fyn zoad. 't Is oek toune dan ze mêestol in hovetjes te viendn zyn.
Aar verschilln zyn met e mussche, is nunder kleur, ze zyn vanoundern, an nundern kop an e riengel an nunder nekke dounkergrysde.
't Ku zyn dan ze mêer of 1 vintje of wuvetje hen, dat gebeurt a nunder territorium overlapt. De puppe legt in e nest die in e struke emakt is, van taksjes en ges met doarup mos en toune nog eki pluumtjes en hoar. Ze legt twi kirs tout 6 eiers, in april en juni, d'êeste eiers goan wel mêestol te kweiste. An de joungn uut 't ei kommn, achter da 't er twi weekn up ebroed is, krygn ze e dag of 14 teetn, toune vliegn ze uut.
Tétouan
thumb|Zicht ip Tétouan. Tétouan (uut de Berbersche toale : ⵜⵉⵜⴰⵡⵉⵏ ; Aroabiesch : تطوان ; Spoans : Tetuán; Fransch : Tétouan) is e stad in Nôord-Marokko. De Berbersche noame wil lettrlik zeggn "d' oogn" en figeurlik "de woatre-bronn". Tétouan is êen van de twêe belangrykste haavns van Marokko an de Middellandsche Zêe. 't Ligt ip korte afstand van de Stroate van Gibraltar, en 60 kilomeetrs Ôost-Zuud-Ôost van Tanger. In 2004 ad de stad 320 539 inweuners. Tétouan zyn burgrlikke vlieg-haavn Sania Ramel is geleegn ip 6 kilomeetrs no 't Ôostn.
't Aroabiesch is d' offisjêele toale mo z' is nie alledoags gebruukt. De stad ê zyn eign streektoale, e speesjoale steedlikke variante die verschilt van 't Zjebli-Arabiesch uut de streeke. Echtre, 't Zjebli-Arabiesch is oovrêersnd omdatr menschn uut de landlikke omgeevienge undre gevestigd ên by de landvlucht in de twientigste êewe. 't Gebruuk van 't Fransch en 't Spoans is nog oltyd wydverspreid speesjoal in zaakn- en intelektwêele middns. De belangrykste godsdienste is den Islam; dr bestoan klêene gemêenschappn van kristnn en joodn.
Oeze Vrouwn (Poperienge)
thumb|<Center>Oeze-Vrouwn
Oeze Vrouwn (officieel: Onze-Lieve-Vrouwekerk) is êen van de drie kerkn in Poperienge. Ze stoat in de Casselstroate. 'n Bouw van de kerke is begunn in 1290, moa 't deurde toet 1490 vôorn da ze d'r uutzage lik nu.
De styl van Oeze Vrouwn is gotiek; de veinsters zyn spitsboogn. De tôorn is 70 meiters oge. De kerke is doamei - qua ogte - de 31ste in België, en de 8ste in West-Vloandern. 't Groendplang van Oeze Vrouwn is 't zelfste lik Sinte-Beirtns.
't Meubilair va binn is surtout rococo-styl (roend 1750). De beeldn dateern van 'n 17ste-19stn êeuw. Schône schilderyn zyn oender anger:
Cornelis Weus
Cornelis Weus ofte in Franstoalige tekstn Cornil Weus (round 1535 - 1587) wos e Duunkerksche koapr.
In 1569 wos tem kapiting ip't ôorlogsschip de Windhond da deur de scheepen'n van Duunkerke wierd bewoapend om de visschers te beschermn teegn anvalln van de Woatergeuzn in de contexte van't begun van de Tachtigjoarign Oorlog. Duunkerke wos in dien tyd Spoanschgezind en wos e vôorpost van de katholieke weireld teegn d'ipstandige protenstantsche provincies. E poar kilomèters ten nôordn van de stad begoest 't gebied van de toekomstige Republiek der Zeevn Verenigde Provinciën, die vêel invloed adn ip zêe deur de Woatergeuzn. Deur ulder controle ip de Nôordzêe wierd de bevoorroadienge en de commerce vo 't katholieke Duunkerke vrêe bedreigd.
In meie 1576 viel vice-admiroal Weus d'Ollanders an en ne sloagde derin van nen grôotn ôop woapens en muuniesje an land te bringn in Brouwesaeven in Zêeland da ip da moment geblokkeerd wierd deur Willem van Oranje. 't Lukte Weus ôok om an bôord van de Windhond en an't ôofd van en eskoader van tien scheepn ip 20 september van da joar binn'n te voarn in Duunkerke oundanks de blokkoage van de protestantsche ipstandeliengn.
Ip de Windhond ad Cornelis Weus as schipper Antoine Bart, die loatr oovergrôovoadr zo kommn van Jan Bart. Weus es ôok rechtstreeks familje van Jan Bart in vrouwelyke lyne deurda zyn dochter Laurence Weus trouwde me Michiel Jacobsen.
Bouwkundig erfgoed in Reningelst
Lyste van bouwkundig erfgoed in Reningelst:
Kwalle
E kwalle of e galle, klasse schyfkwalln (Scyphozoa), is e bêeste van de stamme Netelbêestn (Cnidaria). De noame "kwalle" wordt ook gebruukt vo de verwante klassn hydroïdpoliepn (Hydrozoa), kubuskwalln (Cubozoa) en steelkwalln (Staurozoa), en de nie verwante stamme Rebbekwalln (Ctenophora).
Uutzicht
Kwalln zyn simpel gebouwde bêestn. Ze bestoan vo 95% uut woater. In 't klokvormig lyf ist er e grôte centrale holte woabinn dan al de processn gebeurn. Z' hen gin orgoann moa gespecialiseerde celln. De wandn van de holte hen e binn-en buutnloage. De binnloage zorgt vo de verteirienge van 't eetn. Der is moar één openienge noa buutn toe die vo d' ipnoame van voedienge zorgt en vo d' uutscheidienge. Die openienge zit van ounder in 't middn. Doa zittn ook de geslachtscelln. Round de moundopenienge zyn der vier moundoarms, moa by sommigte sôortn groein der vanof de bôord van de klokke nog tentoakels, e sôorte lange drendels.
Leevn
Kwalln zyn roofbêestn die de prooi met de tentoakels noar hunder mound briengn. Z' eetn klêene kriftn, en klêene vissn. Hunder vangoarms zittn vul netelcelln, woamee dan z' hunder prooi verlammn. Ip 't vel van menschn verôorzoakn ze dikwils pynlikke blèinen lik van tiengels (nittels). De vôortplantienge gebeurt ip e speciale maniere. Kwalln hen gin sex. De vintjes stortn hunder spermacelln in de zêe die ton noa 't vrouwtje stroomn. De wuuvetjes leggn eitjes die bevrucht wordn. Uut zo e bevrucht eitje komt er êest e larvetje (planula) dat uutgroeit tout e klêene geleiachtige poliepe van 1 cm grôot. Da polieptje zet hem vaste ip e schelpe, stêen of wier. De tentoakels groein noa boovn. In bepoalde moandn van 't joar kommn van de top klêene schuttelvormige kwalletjes los (strobiloasje) die uutgroein tout grôte kwalln.
Verspreidienge
In iedere zêe, van de Poolzêe tout an den Evenoare, leevn der kwalln. De sôortn die 't mêest vôornkommn zyn de ôorkwalle, de blauwe zêepaddestoel, de blauwe hoarkwalle en de kompaskwalle. De kwalln die je 't mêest ziet in de Nôordzêe zyn ôorkwalln. thumb|left|230px|Blauwe hoarkwalle (Cyanea lamarckii)
Bouwkundig erfgoed in Vlazêele
Lyste van bouwkundig erfgoed in Vlazêele:
James Watt
thumb|Portreit van James Watt deur Carl Fredric von Breda James Watt (Greenock (Schotland), 19 januoari 1736 – Heathfield Hall by Birmingham, 25 ogustus 1819) was e Schotschn ingenieur die anzien wordt lik den uutviender van de moderne stoommachine. Je verbeterde de stoommachine van Newcomen, die in 1712 uutgevoendn was deur Thomas Newcomen, vo woater ip te pompn uut de mynn.
Binst dat 'n werkte ols instrumentmoaker an den universiteit van Glasgow, gerakte Watt g'interesseerd in de technologie van stoommachienn. Je zag in dat er by de nieuwe moteurs vele energie verloorn gieng deur de cylinder constant of te koeln en te verhittn. Watt introduceerde den aparte condensateur, die 't verlies an energie teegn gieng en de kracht en efficiensje van de stoommachienn styf verbeterde. Uutendelik èt 'n zyn moteur angepast vo roteernde bewegienge te produceern, woadeure da 't gebruuk uutgebreid kost wordn, nie allêene vor ippompn van woater.
Watt probeerde zyn uutviendienge te commercialiseern, moa j' a grôote financiële probleemn, toet dat 'n in 1775 e partnership begost mè Matthew Boulton. 't Nieuw bedryf Boulton en Watt krêeg uutendelik vele succes.
Watt introduceerde de peirdekracht ols êenheid van potensje. De Watt (symbool W), de SI-êenheid van vermeugn, is noar hem vernoemd.
Deauville
Deauville is e Fransche gemêente en plekke an de zêe in 't departement Calvados in de regio Normandië. D' inweuners wordn Deauvillais genoemd. thumb|left|Strange van Deauville met de typisch kleurryke parasols
Yves Bondue
Yves Bondue (Yper, 1 moarte 1966) is un componist, acteur, muzikant, zanger en schryver.
Deauville
Mè zyn casino, geklasseerde villa's, koersboann vo de peirdesport, jachthoaves, luxueuze hotels, Festival van d' Amerikoansche cinema, golfpling en discotheekn, wordt Deauville anzien lik êen van de mêest prestigieuze steedn van Vrankryk.
De plekke wordt ieder joar bezocht deur duuznde toeristn, surtout deur Parisiens omda 't relatief dichte by ligt (oengeveer 200 km). Deur zyn reputoasje van luxe resort wordt 't regelmoatig bezocht deur bekende vedettn van de cinema, muziek, televiezje, mode en deur menschn van d' economische en pollitieke weireld.
Yves Bondue
Leevn
thumb| Yves Bondue binst z'n iptreden in 't Folk Yves Bondue is werkzaam ip verschillende froent'n. An den ène kant is 't ie un componist die oal styf veel pryzen gekregen eet vo zyn werken, zowel in Vloandern ols in ’t buteland, toe in Rusland toe. Je schreef vô kamerorkesten, vô kôren (je was ôok un tyd kôorleider van 't strydkôor Vamos Pro Lutar) toet zelfs un opera.
Ols tonèèlmens speeldet ie ol in verschillende tonèèlstikken vo volwassenen, ounder andere me Anton Coogen, mo je was ook ol up de Gense Fèèsten en in verschillende culturele centra met zyn stikken van Mol en Muis vo kienders.
Ols muziekpedagoog ield ie verschillnde muziekworkshops vo gezinnen Kun je de mieren horen zingen? en De Schaduw van de Kleurenvanger en je deed ôok verschillnde gastcolleges an de vele pedagogische oge schooln in Vloandern. Me zyn workshops 'Folkdans' ounder de name Het Eiland van de Tovercirkel was 't ie ip ’t folkfestival van Dranoeter. In Dranoeter doet 'n ol joaren an een stik zelfgeschreevn vertellingen met muziek by over ollesoarten interessante dinge van de Westhoek: blauwers en komiezen, de wijngoarden, oede religieuze gebruuken, brouweriën en de historie van de Blankoart. Je kunt dat ollomoale leezn in zijn dik'n boek: Indlikse Toeren in de Westhoek.
De latste joaren schrijft 'n meer en mjeer boek'n. 'Nabeeld ' uit 2018, speelt em of in Vlamertinge in de joaren tsjeventig.
Jutland
thumb|'t Schiereiland Jutland Jutland (Deens: Jylland, Duuts: Jütland) is e schiereiland van 't Europees vasteland. 't Nôordelyk dêel is van Denemarkn en 't zuudelyk dêel van Duutsland, mêer bepoald de dêelstoat Sleeswyk-Holstein. 't Deens dêel is sedert 2007 ingedêeld in drie administratieve regio's: Nôord-Jutland, Middn-Jutland en Zuud-Denemarkn met een ippervlak van 29.775 km².
De noame Jutland komt van de Juutn, e Germoansche volksstamme die under in de streeke gevestigd èn in de 5e êeuwe.
Geografie
Jutland grenst in 't westn an de Nôordzêe, in 't nôordn an de Skagerrak, in 't nôordôostn an 't Kattegat en in 't ôostn an de zêestroate de Klêene Belt. 't Nôordelykste dêel van Jutland wordt gevormd deur 't eiland Vendsyssel-Thy, die van de reste van Jutland gescheid wordt deur de Limfjord.
N50
thumb|Kilometerpoale van den N50. Den N50 is een gewestboane die begunt in Brugge en over Ruddervoorde, Zwevezêle, Pittem, Iengelmunster ankomt ip de Rienk van Kortryk en toun nog over Dôornik en zo vôder goat noa Bergn (Mons). De boane is ôok wel gekend lik de Brugsche boane of de Brugsestêenweg.
David Černý
thumb|David Černý in 2013 David Černý (Praag, 15 december 1967), is e Tsjechischn beeldhouwer.
Černý is e creatieve rebel, nie allêne deur zyn rockstarimago in Tsjechië, moa surtout deur zyn provocerende kunste. Zyn satirische beeldn bekritiseern de kunstweireld en de soamnlevienge. Je maktege al kunstwerkn vo 1989, moa toch wordt zyn werk mêestal in verband gebrocht met de volksfêeste die uutbrak achter de val van d' Yzern Gordyne. Je schilderdege azo e Russischn tank in 't roze. Der volgde ton grôot protest.
Ip Beaufort 2006 woarn Černý's "Baby’s" te zien round de casino van Middelkerke. J'ha ze gemakt vo "Praag, culturele hoofdstad 2000". In 2007 het de stad Blanknberge drie baby's angekocht. Ze kruupn nu ip de casino.
Neffest beeldhouwn houdt Černý hem ook bezig mè cultureel activisme, film en technomuziek.
Gewestboane
Een gewestboane is een boane die wer angeleid voun belangryke steedn te verbinn, mêestol binn één provincie. Ze wirn beheerd deur 't gewest woa dat de boane inligt ('t Vlams, Woals en 't Brussels Hoofdstedelik Gewest). Gewestboann zyn een goe alternatief vo autostroades moestn die te vul stoan, want ze zyn ôok vrêe rechte en ôok verre alsan voorrangsboann en je meugt er verre overal 90 ter eure.
Twidde net
thumb|Kilometerpoale an den [[N50]]
Opoalkust
thumb| [[Strange en dunen : ‘t Oekske]] thumb| Koap Zwartenesse De Opoalkust (Nederlands: Opaalkust, Frans: Côte d'Opale) is een kuststroke in ‘t nôordn van Frankryk.
Ze omvat de hêle kustlyne binn ‘t Noorderdepartement en et Nauw van Kales, van Bray-Duunn an de Belgische grenze toet Berk an de riviere de Authie. ‘t Nôordelikste stik wordt in Frankryk ook "Côte Flamande" genoemd. In de omgevienge van Duunkerke (Fransche Westoek) is de Nôordzêekust nog vlak met een smalle duunstroke. Langs ’t Nauw van Kales in ’t nôordwestn by Koap Blankenesse (Cap Blanc-Nez) en Koap Zwartenesse (Cap Griz-Nez) zyn d’r krytrotsn die boven de zêe uutsteekn.
Bouwkundig erfgoed in Ostende/dêel 2
Lyste van bouwkundig erfgoed in Ostende/dêel 2:
Comarca
E comarca is een administratieve regio in Spanje, Portugal, Brazilië en Panama, te vergelykn met e county in Amerika of e shire in Iengeland.
In Spanje zyn de provinsjes oenderverdêeld in comarca's. In Portugal en Brazilië is e comarca e territorioal gebied dat oender e rechtbank valt. In Panama zyn de vuuf comarca's (comarca indígena) gebiedn met e grôte indioanebevolkienge.
Neptunus (planete)
thumb|Fotto van Neptunus gemakt deur Voyager 2 Neptunus (symbool: ) is vanof de Zunne geziën den achtstn en verst geleegn planete van uus zunnestelsel. J' is 17 kèers de massa van d' Eirde en trekt goëd ip de planete Uranus, moar is e bèetje zwoarder. Neptunus droait één kèer in de 164,8 joar roend de Zunne. De planete is vernoemd noa de Romeinsche god van de zêe, Neptunus. De planete hèt 't astronomisch symbool ♆, e gestileerde versie van de god Neptunus zyn drietand.
Steve Ramon
thumb|Steve Ramon in 2015 Steve Ramon (°Brugge, 29 december 1979) is e professioneeln Vlamschen mottocrosser.
Steve Ramon komt nu uut in de GP MX1 klasse. E rydt voe 't moment (2010) met e Suzuki 450. Ze bynoame is Da Bomb. Ramon is e styf regelmoatigen crosser zounder uutschieters. E krygt dikkers 't verwyt dat 'n ni ard enoeg is in de duels, en te makkelik e concurrent lat passeern.
Sezoen 2007
In et sezoen 2007 es't ie weireldkampioen gekoomn. Het roare an die overwinnienge wos da't ie doarvôorn gin êen overwinnienge in een individuele wedstryd nôdig oat: e won nu en ton wel e keir e reekse, moar e pakte nôois d'eindoverwinnienge. Ramon adde ouk e bitje chance dat Coppins, die leider wos, gekwetst is uutgevolln. Ie es ôok Belgisch kampioen gekoomn in Orp-Le-Grand.
Sezoen 2008
Op 20 april won Steve Ramon zyn êestn Grôotn Prys. In de Grôotn Prys van Spanje wont 'n dêeste reekse. En omda 't zo styf rinde, en hêel 't parcours in môze wos, en ze de twidde reekse nie mi moetn ryen. In de latste manche van 't sezoen koste Ramon zyn achterstand op David Philippaerts (Italie) ne mir inoaln: en endigt 'n twiddn in 't algemêen klassement en is dus vice-weireldkampioen.
Sezoen 2009
E sezoen die ni styf succesvol wos. En adde e breuke an zyn nekke, en doadeure kost'n lang ni meidoen. 't Wos 'n êeste keir sedert 2000 da Steve Ramon in 't WK ni by d'êeste 4 endigde.
Bouwkundig erfgoed in Sint-Joris (Nieuwpôort)
Lyste van bouwkundig erfgoed in Sint-Joris (Nieuwpôort):
Arroundissement Sint-Omoars
Kantongs
't Arroundissement Bethune bestoat sedert 2015 uut 5 kantongs (die in totoal 89 gemêentn oumvatt'n):
thumb|400px|'t Arroundissement Sint-Omoars vôorn d'ervormienge van 2015 Vôorn 2015 bestound et arroundissement uut 8 kantongs (die 116 gemêentn oumvattigd'n):
Nôord-Jutland
thumb|De regio Nôord-Jutland De regio Nôord-Jutland (Deens: Nordjylland) besloat 't nôordelyk dêel van 't schiereiland Jutland en 't eiland Læsø. 't Is êen van de vuuf administratieve regio's van Denemarkn die ipgericht zyn binst de Deensche gemêentelyke hervormienge in 2007. De traditionele provinsjes (amter) zyn ton vervangn deur vuuf grottere gebiedn en 't antal gemêentes zyn verminderd van 271 noa 98.
Schermblommign
De schermblommign (Apiaceae of Umbelliferae) zyn e familie van mêestal aromatische plantn met holle stiengels. De familie, die vernoemd is noa 't geslacht Apium, is styf grôot me mêer of 3700 sôortn in 434 geslachtn.
De familie bevat nuttige plantn lyk karootn, kervel, koriander, perselle en selder, moar ook ênigte styf giftige sôortn.
900
897 - 898 - 899 - 900 - 901 - 902 - 903 't Joar 900 is 't 100e joar in de 9e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Gebeurtenissn
thumb|Keunienk Ramiro II van León, keunienk van "Galicië". Lodewijk, keunienk van "Provence", wordt uutgenoedigd 't keunienkschap van Italië over te nemn. Hy versloat de zittende keunienk "Berengarius I" en wordt toet keunienk gekroond.
Sri Lanka
Sri Lanka (Singalees: ශ්‍රී ලංකාව, śrī laṃkāva, Tamil: இலங்கை, ilaṅkai), officieel de Democratische Socialistische Republiek Sri Lanka en vodiên Ceylon, is 'n eylandstoat in Zuud-Azië in den Indischn Oceoan.
Sri Lanka èt e maritieme grenze met Indië in 't nôordwestn en de Maldievn in 't zuudwestn. 't Is e divers en multicultureel land mè vele religies, etnische groepn en toaln. thumb|left| Koarte van Sri Lanka
1316
1313 - 1314 - 1315 - 1316 - 1317 - 1318 - 1319 't Joar 1316 is 't 16e joar in de 14e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Sørlandet
thumb|Liggienge van Sørlandet in Noorweegn Sørlandet (Zuudland) is de geografische regio (landsdel) in 't zuudn van Noorweegn langst 't Skagerrak. 't Komt overêen met de vroegere fylker Vest-Agder en Aust-Agder, die sedert 2020 t'hopegevoegd zyn toet één fylke, Agder. In Sørlandet weunn bykan 290.000 menschn. De grotste plekke is Kristiansand.
Sørlandet is 't joengste landsdêel van Noorweegn. De noame wierd vo den êeste kèe gebruukt in 1902.
Hanze
thumb|Georg Gisze, e Hanzecommercant in ‘t Stalhof in Londn, deur [[Hans Holbein ]] thumb|De belangrykste route van de Hanze
thumb|200px|’t Oosterliengnhuus in Brugge thumb|200px|Lossn, verkoop en transport van wyn. De Hanze was e koopmansgilde, e groeperienge van commercantn en steedn van Nôord-Europa round de Nôordzêe en de Ôostzêe, binst de middelêeuwn.
Tegoare werkn bevorderde en beschermde de commerce en doadeure wierd er mêer profyt uut g’hoald. Ols verbound kostn z’ook an interessante privileges geroakn. De Hanzesteedn han under eign wettn.
Van 1159 tout 1299 was ‘t e Hanze van commercantn, Gotlandvoarders genoemd, en ze wierdn gesteund deur de stad van woaruut dan ze commerce dêen. In 1299 gerakte ’t verbound heur legaliteit kwyt en blêevn ze vôort doen zounder wettelikke organisoatië, tout dat er e nieuw verbound ipgericht wierd.
Van d’êeste olgemêne vergoarienge in Lübeck in 1356 wast er sproake van e Steednhanze in de plekke van ounofhankelikke commercantn. Z’hieldn Hanzedoagn woarip dat er vergoard wierd.
Wa da begost was met ênigte Nôordduutsche commercantn groeide in de 14ste êeuwe uut tout e machtig economisch verbound van steedn.
De latste Hanzedag in 1669 wordt anzien ols ’t ende van de Hanze.
De noame
In Vloandern en Ingeland wierdn de Hanzecommercantn êest Oosterliengn genoemd en in ’t middn van de 13ste êeuwe ook ’n ende mercatores Romani imperii (koopliedn van ’t Rôoms keizerryk). ’t Is mo van ’t middn van de 14ste êeuwe dan ze Teutoonsche Hanze (Dudesche Hanse) begostn te gebruukn. Hanze wilde ‘groep’ zeggn in ’t oudhoogduuts.
’t Begun
In de 11ste êeuwe wierd de marchandise in ’t Baltisch gebied an de Ôostzêe surtout vervoerd deur de Gotlandvoarders, Gootn die ofkomstig woarn van ’t eiland Gotland.
Nôordduutsche commercantn, die zelve under marchandise wildn vervoern, begostn t’ounderhandeln me de Gootn en ze krêegn steun van de machtige Duutschn oadel.
Commercantn uut hêel Duutsland en surtout van Westfoaln en ’t Reynland kwoamn no Lübeck omdan ze doar interessante privileges krêegn. ’t Verbound me de Gotlandvoarders wierd uutgebreid en ook de commercantn van nieuwe steedn slootn under an.
Olgauwe wierd er commerce gedoan met ol de landn round de Oôstzêe en nie vele later ook round de Nôordzêe. Doa was de commerce in de 11e êeuwe surtout in handn van de Vloamiengn, de Scandinoavn en de Friezn. De commerce doa was begost ounder de Karoliengers.
D’r hen round de 200 steedn meegedoan, woavan 70 hoofdsteedn. Neffest Lübeck woarn Dortmund, Soest, Münster, Keuln, Breemn en Hamburg belangryke Duutsche Hanzesteedn. Andere Hanzesteedn woarn de Ysselsteedn Kampn, Zutphen, Zwolle en Deventer, de Woalsche stad Dinant, en ook Torùn, Elbing, Gdansk, Kalingrad, Riga, Tallinn, Tartù en de Zweedsche steedn Visby en Stockholm.
De kontors
In de 13ste êeuwe stichtte de Hanze vier belangryke commercepostn, die kontors genoemd wierdn (van ’t Frans comptoir).
De kontors: Brugge was ‘t economisch belangrykste van de viere. De Hanze zelve ha gin zegel, mo de vier steedn Brugge, Londn, Bergn en Novgorod wel. De zegel van Brugge, me den oarend me twi koppn (lik in ’t woapn van ‘t Hillig Rôoms Ryk), wierd erkend in 1487.
De stad groeide uut tout de belangrykste markt van ’t Westn en telde 45.000 inweuners. Menschn van verschillige vrimde nationaliteitn (noaties) leefdn en werktn d’r tegoare. De Duutschers woarn d’êeste vrimde commercantn en ze wierdn Oosterliengn genoemd. Under kerke was ’t Karmelietnklôoster an de Langereie en ze vergoardn doar ook. Ze zoun zelfs betrokkn gewist zyn by de stichtienge (1263-1265).
In 1442 bouwdn z’under Domus Osterlingorum an d’Oosterlingenplatse. ’t Gebouw wierd loater vervangn deur e nieuwbouw. ’t Oosterliengnhuus is één van De zeven wonderen van Brugge (ca.1560) deur Pieter Claeissens den Oudern, te zien in ‘t Begynhof.
De Hanze is styf belangryk gewist vo de geschiedenisse van Brugge. Vo de nôordelikke weireld van de Hanze was Brugge de uutvalsboasis no ’t zuudn, vo de mediterroane weireld de pôorte no de landn van de Nôordzêe. thumb|left|150px|De kogge De stad was ’t kruuspunt woa dan de twi weireldn tegoare kwoamn en e grôotn invloed ip makoar han, ook ip artistiek gebied. De vrimde commercantn platstn bestelliengn by de bekende Brugsche kunstenoars lik Jan van Eyck en Hans Memling en neffest de Vlamsche loakns woarn schilderyen en andere kunstvormn belangryke exportproductn.
De mêeste productn wierdn per schip over zêe vervoerd, mor ook langst de riviern en over land. ’t Type schip da gebruukt wierd was de kogge.
Van de kontorgebouwn is da van Bergn in Noorweegn, gekend ols Bryggen, ’t ênigste da nog bestoat en ’t stoat ip de lyste van ’t weirelderfgoed van den UNESCO.
thumb|left|1000px|[[Bergn (Nôorweegn)|Bryggen in Noorweegn]]
Cold Turkey
Cold Turkey is de noame die gebruukt wordt vor de gevolgen van en abrupte en subite maniere van ofkickn van e versloavienge.
Cold Turkey is 't gevolg van de meest zuvere vorm van ofkickn. ‘t Gebeurt zounder ulpe of oundersteunienge. De ofkickperiode is kort moa styf evig. Den Iengelschn term Cold Turkey betekent “Koude Kalkoen” en refereert noa ’t vel van e drugsversloafdn (lik kieknvel) ost’n probeert of te kickn. Buutn kieknvel (of innevlees) zyn d’r ook nog andere verschynseln lik moagprobleemn, gejoagd zyn, rilln, zweetn… ’t Geestelik afhankelik zyn kan wel nog lange deurn. Achter 'n ende vermindern en stoppn de verschynseln en is de versloafdn “clean”.
1950
1947 - 1948 - 1949 - 1950 - 1951 - 1952 - 1953 't Joar 1950 is 't 50e joar in de 20e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Muziek
Populaire liedjes:
Lyste van keuniengn en keuniginn van Grôot-Brittannië
De lyste van keuniengn en keuniginn van Grôot-Brittannië is e vervolg ip de lyste van keuniengn en keuniginn van Iengeland en van Schotland.
Huus Saksen-Coburg en Gotha
Binst den Êeste Weireldoorloge wildn ze gin Duutsche noame mè. In 1917 veranderdn ze de noame Saksen-Coburg en Gotha, ofkomstig van keuniginne Victoria heur vint, in Windsor (achter Windsor Castle).
Wouter Van Belle
Wouter Van Belle (1964) is ne Vlamsen producer. Ie heit ploatn van Gorki, Noordkaap, Axelle Red, Milk The Bishop, Belgian Asociality, Toots Thielemans, De Kreuners, Arbeid Adelt!, De Nieuwe Snaar, Flip Kowlier, Novastar, Jo Lemaire, Laïs en nog nen hôop andre geproduced.
Ie speeldege zelve ôok muziek. Ie zat in ne groep genoamd "Dead Man Ray" en ie brocht in 2005 e soloploate uut, genoamd "Wow & Flutter" waarip dat er 22 nummers stoan die g'arrangeerd zyn deur Andrew Powell.
In 't program "Can You Duet?" zat ie in de jury tegoare me Ronny Mosuse en Roos Van Acker. In de Vlamsche Idool 2011 zetelt ie in de jury tegoare me Jean Blaute, Sylvia Van Driessche en Koen Buyse.
1378
1375 - 1376 - 1377 - 1378 - 1379 - 1380 - 1381 't Joar 1378 is 't 78ste joar in de 14e eeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
Cyriel Van Hauwaert
thumb|right|Cyriel "in actie" Cyriel Van Hauwaert, officieel "Cyrille van Hauwaert", (Môoslee, 16 december 1883 - Zellik, 15 februoari 1974) wos e West-Vlamsche coureur.
Cyriel Van Hauwaert wos als joenk vintje stookre in d'alkoholfabrieke van Camiel Lammertyn. Je moste van zynen boas wok d'handelsbrievn oltemets me zyn velo roenddroagn, ofdat da nu in Môoslee wos of in Ostende. Camiel Lammertyn zoag rap dat Cyriel koersebêenn had en kochte ne koersevelo vor hem. Vanof zyn 14 moest ie no Vrankryk in de stêenovens goan werkn. Da wos zwoar labeur vo winnig geld ... Doarom wilde ie in Vrankryk goan koersn, omdat ie wiste da ze doa toamlik veel geld kostn verdienn. De grôte velofabriekn haddn ol eigen ploegn en ne coereur krêeg materioal en helpers van under.
De velosport wierd wok van langsom poppulairdre. Vele joenge gasten begosten wok te koersn omda ze zoagn dat er mêer mee te verdienn viel dan me te goan werkn. Van Hauwaert krêeg noamelik zêre 'n contract van ne Franske ploeg en je verdiende 3000 fr in e moand.
Je wos dus eigentlik den êesten Flandrien en je krêeg de bynoame "De Leeuw van Vloandern".
thumb|right|Cyriel met 90 jarige vader by 't ouderlyk uus in [[Slyps ]]
Vôornamste uutsloagen
Achter zyn lôopboane als coureur èt ie de bloeinde zoake 'Cycles Van Hauwaert' op den Boulevard des Fusillés in Ronse upgericht.
1544
1541 - 1542 - 1543 - 1544 - 1545 - 1546 - 1547 't Joar 1544 is 't 44e joar in de 16e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Ys
thumb|E blok ys Ys is woater die bevroozn is toet e vaste toestand, geweunlyk gevormd by e temperateure van 0 groadn Celsius. 't Kan deurzichtig zyn of e min of mêer oendeurzichtige blauwwitte kleur hèn.
En unieke eignschap van ys is da 't e lêgere dichtheid hèt of vloeiboar woater. Dat is de reedn woarom dat ys ip 't woater bluuft dryvn en azo en isolerende loage vormt, woardeure dat oendiëp woater in de wienter nie hêlegans bevriëst.
Sont
thumb|right|Lokoasje van de Sont binn'n Europa thumb|right|Koarte van de Sontregio De Sont (Dêens: Øresund, Zwêeds: Öresund) es êen van de drie zêestroatn die't Kattegat (en dus ôok de Nôordzêe) verbiendt me d'Ôostzêe (neffest den Grôotn Belt en den Klêen'n Belt). De Sont vormt 't schee'n tusschn 't Dêensche eyland Seeland en 't Zwêedse vasteland (mêer precis de regio Skåne). Den deurgang es ip zyn nauwst 4,5 kilomèiters en 't es êen van de drukst bevoarn woaterweugn in de wèireld. In de Sont liggn 't Zwêedsche eyland Ven en de Dêensche eyland'n Saltholm en 't artificiëlle Peberholm.
De Sont et olsan ol e grôo strategisch belang g'ed, wa duudelyk te ziene es an de twêe burchtn die 't smolste punt dervan bewoakn: an Dêensche kant by Helsingør 't kastêel Kronborg en an Zwêedsche kant Helsingborg. De keuniengn van Deenemarkn wierdn in tydde rykke van de Sont-tol die ze vanof 1429 heevn.
Ip 8 november 1658 vound den Slag in de Sont plats, nen zêeslag e bitje o de zuudkant van Koopnoagn. By dien zêeslag ad de Republiek der Nederlandn ulpe geboodn an d'oumsiengelde Dêensche keunienk Frederik III in zynne stryd teegn Karel X Gustaaf van Zweedn die in dien tyd de Sont ad g'attakeerd.
Sedert 'n êestn juli 2000 es ter e brugge van apeupri 9 kilomèters over de Sont die ezo Koopnoagn verbiendt me Malmö.
Bouwkundig erfgoed in Ichtegem
Lyste van bouwkundig erfgoed in Ichtegem:
Facteurtje
Facteurtje is e liedje van Benny Scott.
Michiel Jacobsen
Michiel Jacobsen, ofte in't Frans ôok Michel Jacobsen genoemd (Duunkerke, 1560 - Sanlucar, 1633) wos e Duunkerksche koapr en vice-admiral van Spanje. Zyn bynoame wos de Vos der Zeeën of in 't Spoans el Zorro de los Mares.
Facteurtje
Den tekst
Wien droagt er de brieven roend 't Is de facteur ! Wien eet er gèn groate moend 't Is de facteur ! Héél vroeg uut z'n bedde vor een geweune wedde Wien ister oltied welgezind 't Is de facteur ! Facteurtje, facteurtje Op jen vèlo zoender moteurtje Als de zunne schient of in regen en wiend je zie gie nooit gepiend Facteurtje, facteurtje Jed oltied een schoón kleurtje Zo gezoend lèk een briek en zelden ziek omdaj per vèlo rieèt ! Wien briengt er een recommandé 't Is de facteur ! en wien èt er 't pensioentje mee 't Is de facteur ! Oaren, zien en zwiegen een bètje drienkgeld kriegen Wien ister de slimsten thuus 't Is de facteur ! Facteurtje, facteurtje Op jen vèlo zoender moteurtje Als de zunne schient of in regen en wiend je zie gie nooit gepiend Facteurtje, facteurtje Jed oltied een schoón kleurtje Zo gezoend lèk een briek en zelden ziek omdaj per vèlo rieèt ! Wien ister oltied up toernée 't Is de facteur ! Wien drienkt er gèren èntje mee 't Is de facteur ! Een dreupel bie de kaffie up 't hoekstje doa bie Flavie Wien ister oltied gèren bie 't Is de facteur ! Facteurtje, facteurtje Op jen vèlo zoender moteurtje Als de zunne schient of in regen en wiend je zie gie nooit gepiend Facteurtje, facteurtje Jed oltied een schoón kleurtje Zo gezoend lèk een briek en zelden ziek omdaj per vèlo rieèt ! Zo gezoend lèk een briek en zelden ziek omdaj per vèlo rieèt !
Michiel Jacobsen
Leevn
Michiel Jacobsen wos de zeune van Jan Jacobsen (ca. 1520 - ca. 1563) en wos afkomstig uut Frans-Vloandern da ton, juste gelyk hil 't Groafschap Vloandern onderdêel wos van 't Spoansche ryk. In 1588 bracht em achter 't verlies van de Spoansche Armada teegn d'Ingelsche als loods de restantn van de Armada were. In 1590 onderschydde Jacobsen em in de ôorloge van Spanje teegn d'Ingelsche. In 1595 kwamt em were Duunkerke binn'n an bôord van de Windhond ('t schip van zyn ton ol oovrleedn schôonvoadr Cornelis Weus) me nen ôop buut afgepakt van d'Ollanders. Ierdeure kreeg em in de Republiek der Zeevn Verenigde Provinciën de bynoame de Vos der Zeeën. Zyn succes en roem kwam surtout deur zyn goe kennisse van de zandbankn in de Nôordzêe in dien tyd.
In 1602 liet keunink Filips III van Spanje e vlôot equipeern in Duunkerke en iervo benoemde em Jacobsen tot kapiting. In die funksje stound ie in 1606 an't ôofd van en eskoader van tien scheepn. As koapr in dienste van de Spanjoardn koest em vele bôotn van de Republiek veroovern in de contexte van de Tachtigjoarign Oorlog. In 1609 ad ie 't bevel gekreegn oovr en eskoader van elf nieuwe ôorlogbôotn mo 't Twoalfjoarig Bestand verinderde em van der aksjes mee t'ounderneemn.
In 1624 wierd em ountvangn an't of van keunink Filips IV van Spanje en kreeg der de Orde van Sint-Jacob. Ip 16 oest 1631 kreeg tem van diezelfde Filips IV de titel van admiral general van't eskoader in de hoavn van La Coruña. In die funksje ad em 't bevel oovr 24 scheepn die belast woarn me't transporteern van troepn noar 't front in Vloandern. In 1632 brocht em, oundanks de blokkoage deur d'Ingelsche en d'Ollanders, 4000 Spoansche soldoatn na Duunkerke. In 1633 streed em me tien Turksche en kêerde derachter were na Spanje mo stierf der e poar doagn loatr an "warme kuts". Deur zyn vuuftig joar trouwe dienst an Spanje wierd em me vêel eerbewyzn begroavn in de kathedroale van Sevilla, dichtby de groavn van Colombus en Hernan Cortés.
Familje en noaloatnschap
Michiel Jacobsen wos getrouwd me Laurence Weus, de dochter van Cornelis Weus, en tegoare kreegn ze zeevn zeuns en vuuf dochters. Vier van zyn zeuns kwoamn ôok kapiting ip ôorlogsbôotn. Surtout zyn zeune Jan Jacobsen wierd bekend toenda tie as commandant van't Spoansche schip Santa Vincenzo de kruutvôorroad in brande stak achter e gevecht van dertien uurn teegn neegn Ollandse scheepn woarby da tie zyn teegnstandr, vice-admiral Herman Kleuler, a gedôod. Zyn dochter Agnès trouwde me Michel Baert en wierd loatr de grôomoeder van de bekende Duunkerksche koapr Jan Bart. Ierdeure wos Michiel Jacobsen dus d'oovrgrôovoadr van Jan Bart.
Michiel Jacobsen wierd in zyn gebôortestad Duunkerke ôok als nen eld geëerd. Nu nog angt er en bêeld van em an 't staduus van Duunkerke.
Up en Neere
Up en Neere, of volgens de spellienge ip de West-Vlamse Wikipedia Up en Nere, is den eeste single van Sliek de Zeesterre. De zomerse clip was in 2003 te zien ip Focus/WTV en Jim TV.
Den tekst
Refrein:
Refrein
Abraham Teniers
thumb|Abraham Teniers Abraham Teniers (Antwerpn, 1 moarte 1629 - 26 september 1670) was e Vlamsche  kunstschilder en graveur, gespecialiseerd in genrestikkn over dorpn, herbergn en scènes met oapn.
Je was de zeune van David Teniers den Oudn. Drie van zyn broers woarn ook schilders: David de Joengn (1610-1690), de bekendstn van de schildersfamilie, Juliaan III (1616-1679) en Theodoor (1619-1697).
Smetvrjis
Smetvrjis, of volgens de spellienge ip de West-Vlamse Wikipedia, Smetvrêes, es e nie ol te serieus bedoeld nummer van de ploate In de fik, de twêede ploate van Flip Kowlier.
Willems
Willems (Nederlands: Willem) es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern, mêer bepoald in Rysels-Vloandern. 't Grenst an de gemêentn Zelleken, Templeuve (over de schreve in Enegouwn, dêelgemêente van Dôornik), Baisieux en Villeneuve-d'Ascq.
Bouwkundig erfgoed in Woomn
Lyste van bouwkundig erfgoed in Woomn:
Weireldkampioenschappn villokoerse 2007
In 2007 gingn de weireldkampioenschappn deure in Stuttgart in Duutsland, van 26stn tout 'n 30stn september. De elite moest 267,4 kilomèiters ofleggen, de vrouwn en beloftn 133,7 en 171,9. De winnoars woarn:
1686
1683 - 1684 - 1685 - 1686 - 1687 - 1688 - 1689 't Joar 1686 is 't 86e joar in de 17e êeuwe volgenst de christelike joartellienge.
1525
1521 - 1523 - 1524 - 1525 - 1526 - 1527 - 1528 't Joar 1525 is 't 25e joar in de 16e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Unruochiengers
De Unruochiengers woarn e Frankische oadellyke familie tusschn de 8e en de 10e êeuwe. Unruoch II van Ternois (Ternoasland of Land van Terwoan) wordt anzien ols de stichter van de dynastie.
Ze woarn ofkomstig van Romoans-Vloandern en ze vestigdn under loater in Nôord-Italië. Friuli was lange tyd e Longobardisch hertogdom gewist en in de 9e êeuw kwam et e markgroafschap van 't Frankisch Ryk.
De Unruochiengers woarn verwant met de Karoliengers want Eberhard, markgroaf van Friuli, trouwde me Gisela, e dochter van Lodewyk de Vroomn. Ze stichtegn de Sint-Calixtusabdye van Cysoing, tusschn Rysel en Dôornik in Romoans-Vloandern.
Under zeune Unruoch III was van 863 tout 874 markgroaf Friuli en zyn broere Berengar van Friuli die hem doar ipvolgde kwam keunienk van Italië en Rôomse keizer.
Stellaria
De noame Stellaria komt van 't Latyn stella, "sterre".
Snêeuw
thumb|Snêeuwkristalln Snêeuw is e vorm van neerslag die bestoat uut individuele yskristalln die groein binst dan z' in den atmosfeer hangn, mêestal in wolkn. Ze valln ton ip de groend en z' hoopn under doar ip en oendergoan ton verdere veranderiengn. Da proces gebeurt by  temperateurn oender 't vriëspunt, surtout tusschn −5 en −20 °C Binst dan ze noa beneen valln groein d' ysdeeltjes geleidelyk an toet snêeuwkristalln, die allerhande vormn kunn hèn, moar assan zespuntig (hexagonoal) zyn.
Os 't woait, klittn de snêeuwkristalln t'hope ip under boane noa d' eirde en vormn e vlok. Zo e vlok bestoat uut e bèetje ys en styf vele lucht dertusschn. Vlokkn zyn oenregelmoatig en ost er nie vele wiend is, dwarreln z' êen per êen noa beneen. thumb|left|Dwarrelnde snêeuwvloksjes
Busschn van 't westlik Kanadeesch Schild
thumb|Liggienge van d' ekostreeke in [[Nôord-Amerika.]] thumb|Liggienge van de boreoale busschn in de [[Weireld|weirld.]] thumb|Meur van rotsn in 't Provinsjoal Park Woodland Caribou. thumb|D' Otter-versnelliengn gezien in zuudlikke richtienge vanip de brugge oovre de Churchill-Rieviere in Saskatsjewan. De Busschn van 't westlik Kanadeesch Schild, zyn 'n ekostreeke uut d' ekozôone Nearctis vôgnst de Weirld Nateur-Stichtienge (WWF). D' ippervlakte van d' ekostreeke besloa 545 900 km². Ze maakn dêel uut van 't bioom de boreoale busschn of de tajga van nôordlik Kanada.
Beschryvienge
't Gebied bestoat uut golvnde euvels mê zowêl klêene of grôote mêern, moerassn, en rotspartyjn ip 't Kanadeesch Schild in nôordlik Saskatsjewan, nôordlik-sentroal Manitoba (te nôordn en ten ôostn van 't Winnipeg-Mêer) en nôordwestlik Ontario. Byzoendre gebiedn zyn 't Provinsjoal Park Athabasca-Zandduunn, en vêele mêern lik Meer Cree, Mêer Upper Foster en Mêer Reindeer in Saskatsjewan. 't Gebied êt e koed kliemoat, styf koed in de wientre aloewêl da d' euvls roend Mêer Seul warmdr en nattr zyn os de rêste van d' ekostreeke, binst da d' Athabaska-Vlakte en d' ooglandn roend de Churchill-Rieviere en de Hayes-Rieviere koeldr zyn. Dr zyn oovraal plekn mê permafrost.
Plantn-weirld
't Grotste dêel van 't landschap, woaroendre ook de Athabaska-Vlakte, wordt gevormd deur boreoal bus da zô veele van Kanada bedekt ip die brêeteliggienge, en da bestoat uut zwarte sparre (Picea mariana), Banks-pynboom (Pinus banksiana), Ameriekoansche roatlpopliere (Populus tremuloides), papierberke (Betula papyrifera), boalsm-popliere, witte sparre (Picea glauca), en boalsm-denne (Abies balsamea). D' oovrêersnde boom van de moerassn is zwarte sparre, binst da de rotspartyjn bedekt zyn mê korstmossn.
Bêestn-weirld
Zoogbêestn van d' ekostreeke omvattn eeland (Alces alces), Ameriekoansche zwarte beir (Ursus americanus), buskarieboe (Rangifer tarandus caribou), arktiesche karieboe (Rangifer tarandus arcticus), Kanadeesche lynx (Lynx canadensis), grysde wolf (Canis lupus), Kanadeesche beevre (Castor canadensis), Kanadeeschn ottre (Lontra canadensis), Ameriekoansche martre (Martes americana), êrmelyn (Mustela erminea), vismartre (Martes pennanti), Muuskuusratte (Ondatra zibethica), snêewschoe-oaze (Lepus americanus), nôordlikke rosse woelmuus (Myodes gapperi), Ameriekoansche rôo êekôorn (Tamiasciurus hudsonicus) en klêene sjipmunk (Tamias minimus).
69
66 - 67 - 68 - 69 - 70 - 71 - 72 't Joar 69 was e geweun joar die begost ip e zundag in de Julioansche kalender.
Busschn van 't westlik Kanadeesch Schild
Bedreigiengn en beschermienge
't Grotste stik van de nateurlikke busschn bluuft oengerept woaby da de mêeste verandrienge gebeurd is in Manitoba deur den oetkap, deur mynbow en vôortbriengienge van illetriek mê woatre-kracht. Beschermde gebiedn omvattn Provinsjoal Park Opasquia, Provinsjoal Park Woodland Caribou en Provinsjoal Park Pipestone River in nôordwestlik Ontario, Provinsjoal Wildernisse Park Atikaki in ôostlik Manitoba, en Mêer la Ronge en Provinsjoal Park Athabaska-Zandduunn in Saskatsjewan.
29 december
29 december is den 363stn dag van 't joar (364stn dag in e schrikkeljoar) in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 2 doagn toet 't ende van 't joar.
Boogvulder
thumb|Nen ôop boogvulders thumb|En wat er ipgevuld weird
Nen boogvulder, bolgvuldre, boogvuldre of buukvuldre es een verzoamelnoame voor gebakkn koekn. Nevenst nen ôop après-midis (gelyk éclairs, boules de Berlin en tompoezen) kunn ôok enigte sortn koeken en broodpudding boogvulders genoemd wordn. Ze zyn mêestol gegeetn in den achternoene met een zatte kaffie.
In boogvulders zit er mêestol nogol veel suker en ze keun zwoar ip de moage liggn: achter een poar boogvulders ei je mêestol ginne ounger nie mi, vandoar ôok under ne noame.
Als ofleidinge zeggen ze oak boogvulder tegen etwien die vele kan binnenschrokken
Klemskerke
Klemskerke is een oud polderdorptje in de Belgische provinsje West-Vloandern en e dêelgemêente van de kustgemêente Den Hoane.
Klemskerke was tout 1977 e zelfstandige Belgische gemêente, met 't dorpscentrum ip e grôte drie kilometer van de Vlamsche Kust. Ip 't groundgebied va Klemskerke en angrenzende gemêente Vlissegem lag vlak teegn de kust 't gehucht Den Hoane, da vanof de 19sten eeuw uutgroeide tout e grôte villawyk en toeristische plekke an zêe. 't Ligt grôtendêels ip 't groundgebied van Klemskerke. By de gemêentelike fuuzjes in 1977 is Klemskerke e dêel van de gemêente Den Hoane gekommn, woavan dat Den Hoane-Centrum d'hoofdplekke werd. Ook teegn de grenze mè Brèènienge ountstound er teegn de kust e toeristisch gehucht, Vosseslag. Der weunn moar e klêne 600 menschn in 't oud centrum van Klemskerke zelve, moar ip 't groundgebied weunn der dus mêer of 5000 menschn in Vosseslag en surtout in Den Hoane-Centrum.
Beziensweirdigheed'n
thumb|left| Sint-Clemenskerke
John Flanders
John Flanders ofte Jean Ray is't pseudoniem van de Gentsche schryver Raymond Jean de Kremer (Gent, 8 juli 1887 – 17 september 1964).
Ounder de noame Johan Flanders wos 't y vorol bekend van 't ferme oantal Vlaamse Filmpjes en e dêel Nederlandstoalige jeugdboekstjes dat y geschreevn et. Van 1972 vors zyn ze by de Vlaamse Filmpjes de John Flandersprys begunn geevn vo goeie nieuwe schryvers.
't Mêeste succes e 't y toch ged me ze boekstjes in 't Frans, ounder de schryversnoame Jean Ray. Ze romang Malpertuis et e vré succes gekend in Vrankryk. In 1972 e Harry Kümel Malpertuis verfilmd.
Vlaamse Filmpjes
numéros van voren den oorloge
42 Het vervloekte land John Flanders 1931
78 De jongens van Wapping John Flanders 1932
84 De vijf blauwe huizen John Flanders 1932
101 De wreker van het slapende dal John Flanders 1932
117 Het huis der woeste schaduwen John Flanders 1933
122 De wreede nacht van hetslot Huntingdon John Flanders 1933
133 De straat der zeven duivels John Flanders 1933
155 Hikky, de otter John Flanders 1933
166 Tempest, de gevreesde; een dierengeschiedenis John Flanders 1934
190 Het geheim van Dork-Glen John Flanders 1934
193 De klauw in de sneeuw John Flanders 1934
207 De groote nood van Torrington John Flanders 1934
217 Het raadsel der puinen John Flanders 1935
220 De booze rechters John Flanders 1935
222 De gevaarvolle winternacht John Flanders 1935
233 De gevangenen van Morstanhill John Flanders 1935
240 De nachtelijke tocht John Flanders 1935
283 Sint Ambrosiusnacht John Flanders 1936
300 In den greep der misdaad John Flanders 1936
313 De toovenaar van Balderham John Flanders 1936
340 Het geheim van de grommende rots John Flanders 1937
341 De zingende vallei John Flanders 1937
363 Het avontuur van Missi John Flanders 1937
378 De melaatse abt van St. Albans John Flanders 1938
391 In den langen poolnacht John Flanders 1938 418 Het raadselachtige avontuur John Flanders 1938
422 De laatste Triton John Flanders 1938
429 Aan de electrische stoel ontsnapt John Flanders 1939
433 De onzichtbare leeraar - Een avontuur van Jack Linton, den 18-jarige detectief John Flanders 1939
444 Curtis bij de roodhuiden I John Flanders 1939
445 Curtis bij de roodhuiden II John Flanders 1939
446 Het verminkte standbeeld John Flanders 1939
455 Het oog in de nacht; avonturen van den 18-jarige detectief, Jack Linton John Flanders 1939
465 Het roode maantje John Flanders 1939 cover
468 Het plan van Lucky Jim John Flanders 1939