cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jacob van Maerlant
Leevn
In 1260 est'n em na Zêeland gegoan vo der in 't plekske Maerlant (by Den Briel) koster te kommn. Doar begost ie te schryvn; voorol ridderromans vo ryke Zêeuwsche adelykn. Je schreef er Alexanders Geesten, nen boek (helegans in verzn) over 't leevn van Alexander de Grôotn, De Historie van den Grale / Merlijns boec, over keunink Artur, en ôok de Istory van Troyen, over den Trojaanschn oorlog en de zwerftochtn van Aeneas.
Rond 1270 kêerde em were na Damme en doar schreef em zyn bekendste werkn: thumb|Der naturen bloeme, [[:c:Category:Der_naturen_bloeme_-_KB_KA_16|KB KA 16]]
Up de markt van Damme, vô 't staduus, stoat er 'n standbild van em.
Mia Doornaert
Mia Doornaert (Kortryk, 31 december 1945) es een West-Vlamsche journaliste by De Standaard. Z'eit een êerder conservatief imago, en is gekend voor eur ofwyzn van anti-semitisme en steun voo de Amerikoanse polletiek in de Islamweireld.
Den Oap
thumb|Zicht ip de Zilverberg Den Oap of de Zilverberg is een gehucht in de provincie West-Vloandern. ’t Ligt ip ‘t groundgebied van Rumbeke, een dêelgemêente van de stad Roeseloare. De Zilverberg ligt een goeie twi kilomeiters ten zuudn van ‘t stadscentrum, ip de stêenweg van Roeseloare noa Mêende (N32). In 't nôordn ligt de Zilverberg tegen de Ryksweg en in 't zuudn an een ander, iets grodder, gehucht: Beitem.
1371
1368 - 1369 - 1370 - 1371 - 1372 - 1373 - 1374 't Joar 1371 is 't 71e joar in de 14e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Hessen
Hessen es êen van de zestien Duutse dêelstoatn. Den hôofdstad van Hessen es Wiesbaden. Andere belangryke steedn zyn Frankfurt, Kassel, Darmstadt, Offenbach, Hanau, Marburg, Wetzlar, Giessen, Fulda. Der weunen een klêne 6.070.000 minsn in Hessen.
Polletiek
De deelstoat weird geleid deur Volker Bouffier.
Boreoale busschn in ôostlik Kanada
thumb|Liggienge van d' ekostreeke in [[Nôord-Amerika.]] thumb|Liggienge van de boreoale busschn in de [[Weireld|weirld.]] De boreoale busschn in ôostlik Kanada, zyn 'n ekostreeke uut d' ekozôone Nearctis vôgnst de Weirld Nateur-Stichtienge (WWF). D' ippervlakte van d' ekostreeke besloat 486 900 km². Ze maakn dêel uut van 't bioom de boreoale busschn of de tajga.
Beschryvienge
Die ekostreeke bevat 'n antal bergachtige gebiedn van d' ôostkuste van Kanada en lanst de Rieviere Sint-Lowrêns in ôostlik Kebêk (woaroendre 't Eiland Anticosti in de Sint-Lowrêns en de kuste by Labrador, ip 't eiland Newfoundland, in d' ooglandn van Niew-Brunswick, en d' Ooglandn van Cape Breton ip 't Eiland Cape Breton, Niew-Schotland. De bergn die dr by ôorn zyn de Lowrentynsche Bergn, in 't Nôordn van d' ekostreeke, en bergkeetns van 't uuterste Nôordn van d' Appalachn no 't Zuudn, mê piekn oovr de 1000 meetrs, woaroendre 't ruuwe Schiereiland Gaspé in Kebêk. 't Kliemoat is koele en nat en an de kuste istr veele mist, in 't biezoendre ip de Zêestroate van Belle Isle tusschn Labrador en Newfoundland byvôorbeeld. D' ekostreeke busschn van 't sentroal Kanadeesch Schild ligt landinwoarts no 't Westn en ê mêer zwarte sparre (Picea mariana) of de boalsm-denne (Abies balsamea) da d' oovrêersnde boom is in die ekostreeke.
Plantn-weirld
thumb|left|Busschn uut Ôostlik Kanada mêt ip den achtrgroend 't Valin-gebergte. D' oovrêersnde boomn van die busschn uut de kust-streeke zyn boalsm-denne tegoare mê zwarte sparre, witte sparre (Picea glauca) ip de kustlyne, en papierberke (Betula papyrifera) en popliern woada 't bus woada 't bus weere groejt achtr dat gekapt is of ip 'n andre verstôorienge. Andre plantn omvattn mossn en Ericaceae. Beschutte gebiedn in de bergn, lik de valleje roend 't Mêer St. Jean, ên e verschillnd bus-patrôon.
Bêestn-weirld
Da kust-gebied is de kroam-kaamre vo grôote koloonjes eiders (Somateria spp.) en andre zêeveugls. De zoogbêestn omvattn eeland (Alces alces), Ameriekoansche zwarte beir  (Ursus americanus), Kanadeesche lynx (Lynx canadensis), rôo vos (Vulpes vulpes), snêewschoe-oaze (Lepus americanus) en grysde wolf (Canis lupus).
Bedreigiengn en beschermienge
thumb|Busschn in Nasjonoal Park Terra Nova. Da kust-gebied is aalange beweund en 't bus is styf veele veranderd in 't byzoendre deur oetkap. Pertanks bluuftr toch nog 40% in den ôorsproenklikke stoat, zeekr in 't Nôordn van Kebêk, binst da 't Schiereiland Gaspé, nôordlik Niew-Brunswick en Newfoundland dichtr bevôkt zyn en de leefomgeevienge doadeure sterkre veranderd is en in stiksjes gekapt. Mynbow êt ook de leefgebiedn in sommtige streekn angetast, lik in Matamec. Beschermde zôones zyn Nateurgebied Bay du Nord, Nateurgebied Avalon, Wildernisse Middle Ridge en Nasjonoal Park Terra Nova in Newfoundland; Nasjonoal Park Valin-Gebergte te nôordn van de Rieviere Saguenay, Nasjonoal Park Gaspésie, Nasjonoal Park Saguenay en Nasjonoal Park Forillon in Kebêk; en Nasjonoal Park Ooglandn van Cape Breton en Pollett's Cove in Niew-Schotland.
1419
1416 - 1417 - 1418 - 1419 - 1420 - 1421 - 1422
Boso van Provence
Je was e zeune van groaf Bivinus van Metz en e broere van Richard, den êestn hertog van Bourgondië. Zyn zuster Richildis was de twidde vrouwe van Karel de Kletsn.
Keizer Lodewyk II, ook keunienk van Italië en van Provence, wierd in 875 ipgevolgd deur Karel de Kletsn. Boso en zyn broere Richard giengn mee met hem noar Italië vo zyn keizerskrônienge. Karel benoemde Boso doar in februoari 876 in Pavia tout hertog en ounderkeunienk van Italië en hertog van Provence.
Moar achter 'n dôod van Karel zyn zeune Lodewyk den Hakkeloare wildn de eedeln van Provence zyn twi zeuns Lodewyk III en Karloman nie anveirdn ols keunienk van Provence en ze koozn Boso in de plekke. Deur te trouwn met de dochter van keizer Lodewyk II haad 'n zyn recht ip ipvolgienge nog versterkt. Zyn keunienkryk Lêger-Bourgondië (of Cisjuranië) wierd gesticht mè Vienne ols hoofdstad.
Vrouwe en jounges
Boso was in 876 getrouwd met Ermengarde, dochter van keizer Lodewyk II van Italië. Under jounges:
De Karoliengers Lodewyk III en Karloman van West-Francië, en Karel den Dikkn en Lodewyk III van Oost-Francië vormdn e frount teegn hem en ze plunderdn Vienne.
Achter zyn dôod in 887 volgde zyn zeune Lodewyk den Blendn hem ip. thumb|left|300px| 't Keunienkryk van Boso in ’t geel, van [[Lodewyk III van West-Francië|Lodewyk III in 't purper, van Karloman in 't blow, van Lodewyk de Joungn in 't groen, en van Karel den Dikkn in 't rôod]]
1562
1559 - 1560 - 1561 - 1562 - 1563 - 1564 - 1565 't Joar 1562 is 't 62e joar in de 16e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
1627
1624 - 1625 - 1626 - 1627 - 1628 - 1629 - 1630 't Joar 1627 is 't 27e joar in de 17e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
Gebeurtenissn
thumb|[[Peter Paul Rubens, zelfportreit]]
Sinte-Moartn
Sinte-Moartn, echte noame Martinus va Tours (316-397), is de tegenanger va Sintekloaj. Ze fêestdag volt op 11 november.
Woundern
Martinus zoudt e poar woundern verricht en. E ventje da nem verangn adde, zou 'n were toet leven ebrocht en.
Vereringe
Martinus is in e poar streekn in Olland e Vloandern beter gekend lik Sinte-Moarten: e grôot stik van de Westoek (buutn 't centrum va Poperienge), Oalst, êentege plekkn in Limburg,... Op 11 november krygn de froaje kiendjes speelgoed, sneukelbucht en mandarynn.
Je kut em ook gan verêren in de prochie Loppem, woa dat ie de beschermeiligen is. Z'en doa zelfs een relikwie in e schôon zilvern schryn. Ip den tienstn november meugn de kiendjes doa roundgoan ip 't dorp en gan ziengn an de deure by de menschn. Ze krygen ton e spekke of e koekstje. 't Liedje noemt "Sinte Moartens Oavend" :
Sinte Moartens Oavend,
De torre goa mee no Gent,
En oals me moeder koekn bakt,
Me zittn der geiren omtrent
Stoakt vier, Moakt vier,
Menêre van Sinte Moarten komt ol ier:
Me zettn em in et oekstje
Me warmn em ze broekstje
Me ze krentn vestje
Me ze peperbolle kazakstje
M'en gezoengn en m'en gefêest
Ej gin appeltj'of e stikstje vlêes
Aar Liedjes
In Legem goan de jounges ’s oavends den tienstn november ôok goan ziengn vo sneukelienge met uutghoalde bêetn met e keise in. Doa ziengn ze:
Sinte Moartens Oavend,
De torre goa mee no Gent,
En oals me moeder woafels bakt,
Moakt vier, stoakt vier
Sinte Moarten komt ol hier
Mè zynn blôotn oarme
Je zoutn zo geirne woarmn
Warme warme liere
’t Is morgn Sinte liere
It jounn buuk vul zoete pap
Trust
Trust is e West-Vlamse joengernband uut Yper die up 29 september 2007 me nunder liedje Anders de preseleksches voen 't junioreurosong ewonn et. Ze kloptn Bab, Mijn broer en ik en de Dalton Sisters. Up 8 december mochtn ze in Rotterdam België goan verdedigen, moar endigden nie styf verre. Nunder liedje goat over e puber die nem buutneslootn voelt.
Leedn
De leedn komn olle viere uut Yper en ze zittn in dezeste klasse.
Stefan I van Hongareye
Stefan I  of Stefan den Hillign (Hongaars: Szent István), van 't Huus Árpád (Esztergom, ca. 975-15 ogustus 1038) was de latste fejedelem (grôotprins) van de Magyoarn tusschn 't joar 997 en 't joar 1000, en den êeste keunienk van Hongareye van 't joar 1000 tout an zyn dôod in 1038.
Stefan was de zeune van stamhoofd Géza en zyn vrouwe Sarolt, die hem de heidense noame Vajk (held) gaavn.
In 985 liet ie hem tegoare me zyn voader doopn deur den hillign Adalbert van Praag. Zyn dopnoame was Stefanus, lik de vroeg-christelikkn hillign, Stefanus de marteloare, die leefde in den êeste êeuwe.
Stefan trouwde in 995 me Gisela van Beiern, dochter van hertog Hendrik II van Beiern en zuster van keizer Hendrik II, de latste keizer van de Liudolfiengers van 't Ottoons Huus.
Volgens e legende zound paus Silvester II hem in januoari 1001 e goudn krôone bezet me bijous en een apostolisch kruus, vor an te geevn dat ie hem erkende als christelikke keunienk. De krôone wierd loater achter hem genoemd.
In 1083 wierd Stefan tegoare me zyn zeune Emmerik (Imre) hillig verkloard.
Ges
thumb|E stik ges Ges, gas of gras is e plante die vele vôornkomt. De famielje van de grassn is vree succesvul. Der zyn oungeveer 8000 sôortn, verspreid over hêel de weireld, zelfs ip Antarctica groeit er e sôorte gas.
Toepassiengn
De plante e vele bestemmingn gekreegn: je kan 't er openluchtsportn op organiseern (lik voetbol, rugby of tennis). Moa ze dient oek voe teetn voe vele bêestn lik koein e schoapn. E pulke hes me wortels noemt e "hesvodde".
1311
1308 - 1309 - 1310 - 1311 - 1312 - 1313 - 1314 't Joar 1311 is 't 11e joar in de 14e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Ges
Toepassiengn
Vele menschn zoain oek ges by nunder uus (voe te zittn of de kinders te loatn speeln). Dat noemt toene e peloeze. Je kut da ton ofrien met e "hesmasjiene".
Monument historique
thumb|Logo monument historique E monument historique in Vrankryk is erfgoed in de vorm van e gebouw, e dêel van e gebouw, e groep gebouwn of e hêle wyk, hoovn, bruggn of andere bouwwerkn die deur under architectonische en/of historische weirde beschermd wordn. Zowel publieke of privoate gebouwn kunn beschermd wordn.
't Bestoan twêe beschermiengsniveaus: e monument kan "ingeschreevn" of "geklasseerd" zyn ols monument historique. "Inschryvienge" duudt surtout ip e regionaal belang, binst da "klasserienge" duudt ip e nationaal belang.
Mark Macken
Mark (Marcel) Macken (Diest, 19 september 1913 – Antwerpn, 21 oktober 1977) was een Vlamschn beeldouwer.
Leevn
Mark Macken begost in ‘t stylmeubelbedryf van z’n voader en ie krêeg zyn ipleidienge an den academie van Leuven en Antwerpn. In 1934 ist ’n gesloagd in een toeloatiengsproeve an ‘t Hoger Instituut vo Schône Kunstn van Antwerpn.
In 1937 hoaldeget ie z‘n diplom van têkenlêroare. Je wierd ip 28 meie 1941 deur ‘t schepencollege van Dendermonde benoemd tout lêroare sierkunstn an den Academie. Je was ton ook têkenlêroare an de Ryksmiddelboare Knechteschole in Dendermonde.
Tusschn 1943 en 1945 ist ‘n gedeporteerd noa Duutsland.
Ip 5 december 1946 ist ’n benoemd tout lêroare an den Academie vo Schône Kunstn in Antwerpn, woa dat ’n directeur was vanof 1962 tou an z’n dôod.
Werk
thumb|Solidaridad (1973) deur Mark Macken ontworp'n Van figuratief beeldouwer is Macken noa sterk gestylleerde vormn geëvolueerd.
De grafmonumentn van kunstschilder Isidoor Opsomer, schryver Roger van de Velde en Carlo Buysaert ip ‘t Antwerps kerkhof Schoonselhof zyn deur em gemakt.
Macken makte ook ‘t beeld in metoal De Veerman (1955) dat ip den dyk stoat in Sint-Amands an de Schelde, ‘t monument van paster-dichter Jozef De Voght in Retie en d’r stoan een poar beeldn van em in ‘t Openluchtmuseum Middelheim in Antwerpn.
Grafmonument
Ip ‘t graf van Mark Macken in Antwerpn stoat er een beeld van em. ‘t Grafmonument is een ountwerp van zyn lêerlink Marcel Mazy.
Mont Blanc
De Mont Blanc is den oogste berg va Vrankryk en de twidde grotstn van Europa. N'is geleegn in de oogste bergkeetn van Europa: de Alpn.
Up 13 oktober 2007 was 'n oger dan ooit: 4810.9 meter. De berg is in 2 joar tyd 2,15 meter oger gewordn, deurdat er vele mêer snêeuw up de bergtoppn bluuft liggn. Vergeleekn met 2005 is de oeveelyd verdubbeld tot 24 100 kubieke meters. Dat de sneeuw bluuft liggn, zou te maakn en met de klimaatsveranderienge. Er is meer wind ut 't westn en daardeure ist er mêer neerslag (sneeuw) en vooral in de zomer bluuft de sneeuw beter an elkoar plakkn.
Philippe Vlerick
Philippe Vlerick (Kortryk, 8 juni 1955) es ne West-Vlamschn commercant. In 2006 es't ie tot Manager van 't joar gekoozn, nen prys uitgereikt deur Trends.
Ie es nie allêne licentioat in de rechtn en licentioat in management, moa j'eit wok ne diploem in de filosofie.
De vezels van den textiel lôpen deur hêel zyn familie, lyf en carrière.
Achtergrond
Philippe Vlerick komt uut een beroemd geslacht. Zô eit zyn nonkel, André Vlerick, de Vlerick ôgeskole voo management gesticht. Omda André gin joengs oat, eit ie Philippe onder zyn vleugels gepakt.
Zyn voader Lucien baron Vlerick èt et Kortrykse tapytnbedryf BIC Carpets in 1956 ipgericht, woarvan da Philippe Vlerick nu vôorzitter en gedillegeerd bestuurder van es. BIC makt en verkopt vré goe en vré skône tapyten en bykans idere konink of chanteur è zulk e tapyt liggn. Zyn moeder Thérèse Vandewiele es dochter van een andere grôte familie: de familie Vandewiele, gekend van de textielmassinebouwers. Zyn vrouwe, Patricia Bouckaert, es een skôonzuster va Mieke De Clerck, van de Beaulieu-familie.
Carrière
Philippe n'èt ni gemakelik g'had. Ie moeste ol van jonks of goan werken. In 1985 volgt ie zyn voader ep. Voo 't moment es't ie vôorzitter va UCO Raymond, moar ie es wok aktief in de metoalsector, in BMT, by Spector en Pentahold én in de financiele sector, mêerbepoald in de KBC woar dat ie bestuurder es. J'eit rond de vêertig bestuurdersmandoatn.
Richard III van Normandië
Richard III van Normandië (ca. 997- 1027) was den oudste zeune van Richard II van Normandië en van Judith van Bretagne.
Pierre Lano
Pierre Lano, gebôortenoame: Pierre Lanneau, (Woaregem, 23 ogustus 1944 - Oarelbeke 9 december 2009) was een industrieel e politieker uut Oarelbeke. Pierre Lano was gedelegeerd bestuurder va 'Lano Carpets', e tapytefabrieke. Ip 9 december 2009 eet ie zelfmoord gepleegd deur ounder e tring te spriengn.
Richard III van Normandië
Je volgde zyn voader ip in 1026 of 1027 as hertog van Normandië, moa vo nie lange want je stierf ip e mysterieuze maniere, verzekers deur vergiftigienge. Sommigte peizn dat ’n zou vergiftigd gewist zyn deur zyn joungere broere Robert.
Richard was in 1027 verloofd met Adela van Mêesn, dochter van keunienk Robert II van Vrankryk, moa je stierf verzekers nog vo dan ze getrouwd woarn.
Adela trouwde loater mè Boudewyn V, groaf van Vloandern.
Richard ha minstns drie jounges mè twê ounbekende frillas, more danico concubines (de Deensche maniere):
Stéphanie Meire
Stéphanie Meire (Brugge, 11 meie 1971) es een vôormoalige Miss België. Z'es Miss gekoomn in 1993, en doarnoa es ze in de media gegoan. Z'eit ôok in verschillende boekskes gestoan, gelyk de P-Magazine. De latstn tyd presenteert ze vôorol belspellekes.
1369
1366 - 1367 - 1368 - 1369 - 1370 - 1371 - 1372 't Joar 1369 is 't 69e joar in de 14e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Somme (departement)
De Somme (80) is e departement van Vrankryk in de regio Hauts-de-France. De noame komt van de riviere de Somme die deur 't gebied strôomt. Inweuners van de Somme wordn Samariens genoemd.
Geschiedenisse
't Departement wierd de 4e moarte 1790 binst de Fransche Revoluusje ipgericht, krachtns de wet van 22 december 1789, uut e dêel van de provinsje Picardië (Amiénois, Marquenterre, Ponthieu, Santerre en Vimeu).
Geografie
't Departement Somme grenst an de departementn Nauw van Kales in't nôord'n, an't Noorderdepartement in't nôordôostn, Aisne in't ôostn, Oise in't zuud'n en an Seine-Maritime in't zuudwestn.
De moendienge van de riviere de Somme (Boaie van de Somme) gêeft uut ip 't Kanoal.
De belangrykste steedn van 't departement zyn Amiens, Abbeville (Abbekerke), Albert, Péronne, Doullens (Dorland), Corbie (Korbie), Montdidier, Roye, Longueau en Friville-Escarbotin.
Jan zounder Vrees
Jan zounder Vrees (Dijon, 28 meie 1371 – Montereau 10 september 1419) was groaf van Nevers van 1384 tout 1404, hertog van Bourgondië van 1404 tout 1419, groaf van Charolais van 1404 tout 1405, en groaf van Vloandern, Artesië en Franche-Comté van 1405 tout an z'n dôod. Je was den êeste zeune van Filips de Stoutn en Margaretha van Male. Je dankt zyn lapnoame an z'n dêelnoame an de kruustocht teegn de Ottomoanse sultan in 1396.
Jan zounder Vrees is in 1385 ip dertienjoarige leeftyd getrouwd me Margaretha van Beieren-Straubing, een dochter van Albrecht van Beieren, groaf van Henegouwn, Holland en Zêeland, van 't Huus Wittelsbach, vo zyn poziesje in de Lêge Landn te versterkn.
Ip de zelfstn dag trouwde z'n zuster met de zeune van de zelfste groaf. Dien dubbeln trouw legde de groundslag van de loatere êenmoakienge van de Nederlandn.
Juste lik zyn voader Filips de Stoutn was Jan zounder Vrees nie styf vele in Vloandern en wast 'n mêer bezig met de Fransche polletiek.
Die machtstryd et em uutendelik zyn leevn gekost. In 1419 ist'n ip de brugge van Montereau deur polletieke teegnstrevers vermôord, tegoare me zyn lyfwacht.
Ook z'n twi broers Anton en Filips zyn ip 'n gewelddoadige maniere an under ende gekomn in de slag by Azincourt teegn d'Iengelsche in 1415.
Jan zounder Vrees is ipgevolgd deur zyn zeune Filips de Goein.
thumb|left|250px| De bezittiengn van Jan zounder Vrêes (oranje) Van zyn broers Anton van Bourgondië (purper) en Philippe II van Nevers (groen)
835
832 - 833 - 834 - 835 - 836 - 837 - 836 't Joar 835 is 't 35e joar in de 9e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge. thumb|Paus Gregorius bepoalt dat de fêeste van Allerheilign valt ip den 1e november
Adriaan Willaert
thumb| Adriaan Willaert Adriaan Willaert (Rumbeke, circa 1488 – Venetië, 7 december 1562) was een Vlamsche componist, dirigent, muzieklêroare en kapelmêester.
Leevn en werk
Adriaan Willaert krêeg zyn ipleidienge in Parys by de componist Jean Mouton. In 1515 trokt ’n noar Itoalië, lik vele mêesters uut de Lêge Landn in die periode. In 1522 wast ‘n in Rome en van 1522 tout 1527 an de hofkapelln van Ferrara en Milaan. In 1527 wierd ‘n benoemd tout kapelmêester van de San-Marco-basilieke in Venetië, woa dat ’n blêef tout an zyn dôod in 1562.
Je was één van de mêest veelzydige componistn uut de Renaissance, en vanuut zyn positie in Venetië ad ‘n een grôte muzikoaln invloed in Europa. Willaert wordt anzien als de groundlegger van de Venetioansche Schole, die een sterkn invloed ad ip de vroege Barokmuziek.
Van Willaert zyn d’r vele werkn gekend lik messn, psalmn, motettn, madrigoaln, canzones en instrumentoale werkn.
11 meie
11 meie is den 131stn dag van 't joar (132stn dag in e schrikkeljoar) in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 234 doagn toet 't ende van 't joar.
Bivinus van Vienne
Bivinus van Vienne of Bivinus van Metz (822-877), e Frank van de dynastie van de Bosoniedn, was groaf van Metz en abt van Gorze. Je was e zeune van Richard II, de groaf van Amiens (801/825).
1617
1614 - 1615 - 1616 - 1617 - 1618 - 1619 - 1620 't Joar 1617 is 't 17e joar in de 17e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge. thumb|Hertog van Luynes thumb| Concino Concini
Lotharius II
Lotharius II (835 - 8 ogustus 869) was de twidde zeune van keizer Lotharius I en Ermengarde van Tours.
Lotharius I verdêelde zyn Middnryk in 855, nie lange vo zyn dôod, by 't Verdrag van Prüm.
Zyn oudste broere Lodewyk II, krêeg Nôord-Italië met de keizerskrône en zyn joungere broere Karel krêeg Provence.
In 855 is Lotharius getrouwd mè Theutberga, dochter van groaf Boso.
De reste van zyn leevn ist 'n surtout bezig gewist mè te probeern van zyn vrouwe of te geroakn, wa da zyn regerienge zwoar belastte. Met heur had 'n gin jounges, mo by zyn maîtresse Waldrada van Auxerre, had 'n in 855 e zeune verwekt en loater nog drie dochters.
In 862 is Lotharius getrouwd mè Waldrada en is ze gekrôond tout keuniginne. Mor ’n dêel van de clerus, ounder leidienge van aartsbisschop Hincmarus van Reims, kwam in verzet mè de steun van paus Nicolaas I. Hincmarus verdedigde zyn keunienk Karel de Kletsn, die d'r olle belang by haad da Lotharius zou stervn zounder erfgenoam. 't Huwelyk wierd oungeldig verkloard.
In 863 stierf zyn joungste broere Karel van Provence en zyn ryk wierd verdêeld ounder zyn twi broers.
Achter zyn dôod
Achter Lotharius zyn dôod in 869 wast er grôte verwarrienge omdat er gin wettign ipvolger was en Karel de Kletsn viel Lotharingen binn vo zyn erfdêel ip t'eisn.
Lotharingen wierd verdêeld ounder de twi nounkels van Lotharius:
714
711 - 712 - 713 - 714 - 715 - 716 - 717 't Joar 714 was e geweun joar die begost ip e moandag in de Julioansche kalender. thumb|'t [[Frankisch Ryk achter de dôod van Pepeyn van Herstal]]
Richard van Bourgondië
thumb|De drie stikkn van 't oud Bourgondië: 't Hertogdom in [[West-Francië van Richard Justiciarius (bruun). De twi keunienkrykn: Lêger-Bourgondië (oranje) van Boso van Provence en Ipper-Bourgondië (groen) van Rudolf I.]] Richard van Bourgondië of Richard Justiciarius (de rechtsbrienger) (858-921), van de familie van de Bosoniedn, was groaf van Autun van 880 en den êestn hertog van Bourgondië van 918 tout 921.
Je was e zeune van groaf Bivinus van Vienne en e broere van Boso van Provence. Zyn zuster Richildis was de twidde vrouwe van Karel de Kletsn.
In 880 gaf Karloman van West-Francië hem et groafschap Autun. Achter den dôod van Karel den Dikkn in 888 steundegt ie Rudolf I vo keunienk van Ipper-Bourgondië te kommn en je trouwde mè zyn zuster Adelaide, dochter van Konrad II van Auxerre van 't Huus Welf.
Ounder Karel de Simpeln krêegt ie mêer en mêer te zeggn deur zyn overwinniengn ip de Vikings en deur zyn reputoasje van Rechtsbrienger. In 911 hielpt ie mee an d'overwinnienge ip Rollo in de Slag van Chartres en in 918 krêegt ie den titel van hertog: dux Burgundionem of dux Burgundiae.
Vrouwe en jounges
In 888 ist 'n getrouwd met Adelaide van Auxerre. Under jounges:
Lamiales
De lamiales zyn 'n orde van bedektzoadign. De orde bevat oengevêer 24 000 sôortn verdêeld oovre oengevêer 20 famieljes. Wêlbekende of ekonoomiesch belangryke sôortn uut die orde zyn : lavendel (Lavandula), seerienge (Syringa vulgaris), olyfboom (Olea europaea), jasmiene (Jasminum), esse (Fraxinus), teak (Tectona), lêewebek (Antirrhinum), sesame (Sesamum indicum), echte salie (Salvia officinalis), en 'n antal keukn-kruudn lik munte (Mentha), bazielkruud (Ocimum), en rozemaryne (Rosmarinus officinalis).
Kenmerkn
Aloewel datr uutzoendriengn bestoan, ên de sôortn in die orde typiesch de vôgnde kenmerkn :
Taxonoomiesche geschiednisse
De Lamiales adn vroegre e mêer beperkte omschrievienge (byvôorbeeld deur Arthur Cronquist) die de belangrykste famieljes Lamiaceae (Labiatae), Verbenaceae, en Boraginaceae omvatte, mê doaby e poar klêendre famieljes. Recent fylogeneetiesch oendrezoek ê beweezn da de Lamiales  polyfyleetiesch zyn ten opzichte van de orde Scrophulariales en de twêe groepn zyn nu tegoare gepakt in 'n ienkle orde die ook de vroegre ordn Hippuridales en Plantaginales insluut. Lamiales is de vôorkeurnaame gewordn vo die veele grotre groep. De platsienge van de Boraginaceae is oenduudlik, mo  fylogeneetisch oendrezoek gift an da die famielje nie by de Lamiales tuusôort.
Zodus, de omschryvienge van de famielje Scrophulariaceae, vroegre e parafyleetiesche groep die bepoald was in d' êeste plekke deur plesiomorfiesche kenmerkn en woavan datr talryke andre famieljes van de Lamiales woarn ofgeleid, ê groendig veranderd gewist vo 't scheppn van 'n antal klêendre, beetre omschreevn en vermoedlik monofyleetiesche famieljes.
170
167 - 168 - 169 - 170 - 171 - 172 - 173 't Joar 170 was e geweun joar die begost ip e zundag in de Julioansche kalender.
Gebeurtenissen
thumb|Pannonia in 't [[Romeins Ryk]]
869
866 - 867 - 868 - 869 - 870 - 871 - 872 't Joar 869 is 't 69e joar in de 9e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Bergn (Nôorweegn)
Bergn is een stad in de Nôorse provinsje Vestland en achter Oslo de grotste stad van Nôorweegn, met omtrent 250.000 inweuners. Bergen wordt ook wel de stad tussn de zeevn bergn genoemd. Vanup êen van de bergn, Fløyen, woada je noatoe ku goan met de kabeltring, hè je een goed uutzicht over de stad.
Bryggen, 't middelêeuwse center van Bergn, ligt an de Vågenboaie, en stoa nu up den UNESCO weirelderfgoedlyste. Der zyn veel museums in Bergn, woavan dat de bekendsten 't oud huus van Edvard Grieg (Edvard Grieg Museum Troldhaugen) is.
De stad hèt een universiteit woavan da 't Zêeounderzoeksinstituut internationoal bekend is.
Tallore
thumb|E lege tallore E tallore of en assiette is ne plateau wo da j' by ne moaltyd jen eetn in legt. De mêest gebruukte talloorn zyn van keramiek met e glazuurloagsk' ip, moa der zyn d'r ook uut tin, plastiek, hout en gehard glas. Talloorn wordn ol van in de middelêeuwen in Europa gebruukt.
Bergn (Nôorweegn)
Geschiedenisse
Bergn wierd round 1070 gesticht deur de Nôorse keunienk Olaf III. Toet an 1299 was het ook den hoofdstad van Nôorweegn. Tegen 't ende van de 13e êeuwe was Bergn êen van de belangrykste steedn van de Hanzekoopmansgilde.
Culteure
Bergn is de gebôortestad van de beroemde componist Edvard Grieg en de Deens-Nôorse schryver Ludvig Holberg. 't Filharmonisch orkest van Bergn is in 1756 upgericht en is êen van d' oudste orkestn in de weireld. Ieder joar wordt een grôot culturêel festival g'houdn, de Festspillene. Ieder joar wordt der ôok de Grieg International Choir Festival in de stad g'houdn.
In 1986 was Bergn de gaststad vô 't Eurovisie Songfestival. In 1991 wierd in de stad 't Universêel Esperantocongres g'houdn. In 2000 was Bergn de culturêle hoofdstad van Europa.
Klimoat
Bergn ligt an de westkust van Nôorweegn en kryg veel reegn (gemiddeld 2250 mm per joar). De stad viert joarliks in oktober 't Reegnfestival, met een reegnjas- en parapluparade.
Merovech
Merovech was van 447 tout 457 heerser over de Salische Frankn in Doornik, loater d’ôofdstamme van de Frankn. Je was de stichter van de Merovingische dynastie.
Bouwkundig erfgoed in Pervyzje
Lyste van bouwkundig erfgoed in Pervyzje:
Merovech
D’er is eigentlik mo winnig geweetn over Merovech. Je was de grôotvoader van Clovis en verzekers de zeune van Clodio, die volgens de legende e zêegod was.
Round 450 stoundn de Salische Frankn goed met de Romeinschn Generoal Flavius Aetius. Merovech zou meegevochtn èn met Aetius teegn de Hunnen. Merovech wierd ipgevolgd deur z’n zeune Childerik I.
Noame
De betekenisse van ’t Oud-Germoans woord vech (wīg), in de Frankische noamn Mero-vech en Chlodo-vech (Clovis), zou vechter zyn. Merovech: (māri+ wīg) vermoarde vechter, en Chlodovech: (Chlod = gloed) glorieuze vechter.
’t Element ’Mero’ zoudt ôok van d’Ollandsche riviere Merwede kunn kommn of van ’t Latyn Mare (zêe).
Johan Vermeersch
Johan Vermeersch (Langemark, 10 november 1951) is e West-Vlamschn boas van e bouwfirma en 'n vôorzitter van FC Brussels.
Vermeersch et zevve nog efoetbold, oundermêer byn KV Kortrijk en AA Gent. In 2002 et 'n RWDM overenoomn, achter dat dien club failliet egoan wos. Achter de fuuzje me Strombeek, is 'n nieuwn club FC Brussels ountstoan.
Vermeersch, van wien da ze grôte vôorbeeld in 't foetbol Albert De Meester (oud-vôorzitter van AA Gent en bitje gelykig van karakter en doenieng) is, is ol êentige keirs in 't nieuws ekommn deur zyn uutsproakn over de maniere van speeln van sommigte van ze spelers. 't Toppunt wos in 2007, toune at 'n 'n Congolees Zola Matumona verwêet en zeie dat 'n beter in e boom gienk kruupn en banann eetn. 't Wos doar e masse spil round, woadeure da Brussels oundermêer bykan Matumona zevve en 't autocontract me KIA verlôor.
Blaffeteure
thumb| E veister me blaffeteurn Een blaffeteure of plaffeture (Kortryk), (Nederlands vensterluik), is een droaiboar panêel, meestal in hout, woamee dat 't veister an de buutnkant kan ofgeslootn wordn teegn de koude, de zunne of teegn inbrekers. Over 't algemêen zyn der twi blaffeteurn per veister. Den dag van vandoage hèn ze surtout een decoratieve functie en is under functie vervuld deur de lattestôor, ôok wel persienne genomd.
Etymologie
't Woord "blaffetuur" wordt in verschillige Vlamsche dialectn gebruukt, nie allêne in 't West-Vlams, moar ook in 't Ôost-Vlams, 't Broabants en 't Limburgs. In 't Woals is 't plafture.
D'etymologie van 't woord is ondudelik.
In 1390 ist er sproake van vier ellen blaeftuerlakens; in 1470 aen 1 blaftuerre te makene en in 't Vroegnieuwnederlands (1500-1700) blaffetuere, speculare chartaceum, fenestra papyracea vel membranacea. Da wyst er ip dat die "blaffeteurn" van papier of perkament woarn. Vroeger woarn der nog gin glasroamn, moa woarn ze toegemakt me perkament of g'olied doek.
Van Dale verkloart 't woord uut 't Middellatyn blaffardus (van blêke kleur).
nl :Blind (luik)
Bouwkundig erfgoed in Pittem
Lyste van bouwkundig erfgoed in Pittem:
Jemen
Jemen (Arabisch: اليَمَن, al-Yaman), officiël de Republiek Jemen (Arabisch: الجمهوريّة اليمنية, al-Jumhūrīyah al-Yamanīyah), is e republiek in 't west'n van Azië. 't Land ligt in 't zuudwest'n van 't Arabisch Schiereiland en grenst in 't nôord'n an Saoedi-Arabië en in 't ôost'n an Oman. Ten west'n van Jemen ligt de Rôo Zêe en ten zuud'n dervan ligt de Golf van Aden. 't Land behôort toet den Arabische Liga.
D'n oofdstad en grôotste stee van 't land is Sanaa. Der weunn oungeveer 24 miljoen menschn en 't land het 'n ippervlak van 527.968 km². thumb|left| Koarte van Jemen
thumb| Liggienge van Jemen in de weireld
Andere belangryke steed'n zyn d' oavnstad Aden, Ta'izz, Al Hudaydah, Abyan, Al Mukalla, Dhamar en Ibb.
Neotropis
thumb|250 px|De Neotroopiesche ekozôone. 't Neotropis of de Neotroopiesche ekozôone is êen  van de acht ekozôonn an d' ippervlakte van d' eirde. 't Neotropis bevat de troopiesche ekostreekn van Amerika en de gemoatigde ekostreekn van hêel Zuud-Amerika. Centroal-Amerika, de Karajiebiesche Eilandn, de Meksikoansche lêeglandn en 't Zuudn van Florida maakn dêel uut van 't Neotropis : ol die streekn ên veele gemêenschapplikke bêestn- en plantn-groepn.
In de zuuvr plantkundige klassifiekoasje is 't "Neotroopiesch Floriestiesch Ryk" zoendr 't uuterste Zuudn van Zuud-Amerika, da tonne geplatst is in 't "Artaktiesch Ryk".
Beschryvienge
thumb|Verspreidienge van de neotroopiesche bioomn. In 't doenkergroene de troopiesche reegnbusschn. 't Neotropis is ofgelynd deur glykoardigeedn no fauna óf flora. Dedeeze verschilln van dedie van 't Nearctis (da 't grotste stik van Nôord-Amerika besloat) omwille van de langdeurige schiddienge van de twêe kontienêntn. De vormienge van de Landbrugge van Panama plakte de twêe vastelandn an mekoar, twêe of drie miljoen joar geleen, woadeure da de "Grôote Amerikoansche Uutwisselienge", e belangryke biogeogroafiesche gebeurtnisse, versterkt wierd.
't Neotropis ê mêer troopiesch reegnbus of glyk wukke andre ekozôone; 't strekt êm uut van 't Zuudn van Mexico oovre Centroal Amerika en nôordlik Zuud-Amerika toe an zuudlik Brazilië, woarin 't uutgestrekt Amazôone-Reegnbus. Die reegnbus-ekostreekn zyn êen van de belangrykste rezervn van biodiversiteit ip Eirde. Die reegnbusschn êrbergn ook verschillnde inêemsche volkn, die in varjoable groad vôortgoan mêt undre zelfstandige en tradiesjonêel kulteure en bestoanswyze in die omgeevienge. 't Antal van die volkn die totnutoe nie gerakt zyn deur invloedn van buutnof, word oltyd mo klindre, tegoare mê de rappe uutbreidienge van bebowienge, weegnanleg, beweidienge en bus-nyvreedn die undre gebruuklikke landstreekn en omgeevienge ipfrettn. Pertanks, temiddn van die achtruutgoande omstandigeedn bluuft die grôote reserve van menschlikke diversiteit nog oltyd oovrleevn, aloewêl sterk angetast. In Zuud-Amerika allêene, zyn dr oengevêer 350–400 inêemsche toaln en streektoaln die nog gesprookn wordn (oovrebluuvnd van de geschatte 1 500 in de tyd van d' êeste kontaktn mê d' Europeoann), in oengevêer 37 verschillnde toalfamieljes en e voddr antal nie geklasseerde toaln en ofgezoendrde toaln. Veele van die toaln en kuulteurn zyn ook in gevoar. Doarom is de nateurbeschermienge in 't Neotropis e polletiek problêem da veele dieskuusjes doe oenstoan oovre 't vôor en teegn van oentwikklienge en van de ekoloogiesche rechtn en toegank en eigndom van de nateurlikke rykdommn.
Ekoprovinsjes
De Weirld Nateur-Stichtienge (WWF) verdêelt  't Neotropis in acht ekoprovinsjes, da zyn eirdrykskundige groepeeriengn van ekostreekn die verschillnde bioomn kunn bevattn, mo sterke biogeogroafiesche oovrêenkomstn ên, in 't biezoendre ip taksnomoomiesche nivoos oogre of 't sôortnnivoo (geslacht, famielje).
Karajiebn
Zied ook noa : Karajiebiesche ekoprovinsje
Orinoco
De Orinoco-ekoprovinsje is e streeke mê nat loofbus en moerassn da in d' êeste platse 't ofvoerbekkn van d' Orinoco-Riviere omvat en andr angrenznde busryke lêeglandn. Die streeke besloa 't grotste stik van Venezuela en dêeln van Colombia.
Ôostlik Zuud-Ametika
Ôostlik Zuud-Amerika bevat de droge struuklandn van de Caatinga in nôordôostlik Brazilië, d' uutgestrekte Cerrado-graslandndn en savann van de Brazieljoansche Oogvlakte, en de graslandn van de Pantanal en de Chaco. De diverse Atlantiesche Busschn van ôostlik Brazilië zyn geschid van de busschn van Amazôonje deur de Caatinga en de Cerrado, en z' êrbergn 'n eign flora en fauna.
Bêestn
31 veugl-famieljes zyn endeemiesch in 't Neotropis, mêer of twêe kêe of in glyk wukke andre ekozôone. Z' omvattn nandoes (Rhea), tinamoes (Tinamidae), Cracinae, en toekans (Ramphastidae). Veugl-famieljes die ôorsproenklik allêene mo in 't Neotropis te vienn woarn zyn Trochilidae en Troglodytidae.
Zoogbêestn-groepn die ôorsproenklik allêene mor in 't Neotropis bestoenn, omvattn :
43 vis-famieljes families en oendre-famieljes zyn endeemiesch in 't Neotropis, mêer of in glyk wukke ekozôone (Reis et al., 2003). De neotroopiesche vischn bestoan uut mêer of 5 700 sôortn, en verteegnwôordign te minste 66 verschillnde ofstammiengn in kontienentoale zoêtwoatrs (Albert and Reis, 2011). De welbekende rôobuukige piranha is endeemiesch in 't Neotropis, en ze besloat e grotre geogroafiesch gebied of glyk wukke sôorte.
Sommigte vis-groepn die Neotroopiesch zyn van ôorsproenk omvattn :
Plantn
Plantn-famieljes ofkomstig van 't Neotropis zyn : Bromeliaceae, Cannaceae en Heliconiaceae.
Plantn-sôortn die ôorsproenlik allêene mor in 't Neotropis vôornkwoamn zyn de vôgnde :
Bouwkundig erfgoed in Mullebeke
Lyste van bouwkundig erfgoed in Mullebeke:
27 ogustus
27 ogustus is den 239stn dag van 't joar (240stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. Nog 126 doagn toet 't ende van 't joar.
Els Pynoo
thumb|Els Pynoo mè eurn nen partner Danny Mommens Els Pynoo (Kortryk) es de zangeresse va Vive la Fête. Z'es tope met de zanger Danny Mommens en es een markante verskyninge: z'eit een ôge, bykan naïeve stemme, en eur nen outfit by iptreedns es ôok oltyd gewoagd.
Persôonlik
Tot eur 15e weundige ze in Marke by eur ouders en gink noa 't skole na Onze Lieve Vrouw van Vlaanderen. Doarachter vertrok ze noa Gent vo plastische kunstn te goan studeern. Vandoage den dag weunt ze in Olsene, tope me eur ne partner Danny Mommens. Naar eign zeggn eit ze "overwogen voor een uus in Marke te kopen (...) Uuteindelik ein me toch besloten vo toch iet dichter by steden lik Gent, Brussel en Antwerpn te weunn ".
Grieknland
Grieknland (Grieks: Ελλάδα, Elláda, Oudgrieks: Ελλάς, Hellas), officieel de Helleensche Republiek (Grieks: Ελληνική Δημοκρατία, Ellīnikī́ Dīmokratía) is e land in Zuud-Europa. 't Bestoat uut 't zudelikste dêel van 't Balkanschiereiland en verschillige eilandn.
Grieknland grenst in 't nôordn an Albanië, Noord-Macedonië, Bulgareye en Turkeye. Vo de reste is 't vasteland van Grieknland omgeevn deur de Middellandsche Zêe (in 't zuudn), de Ionische Zêe (in 't westn) en de Egeïsche Zêe (in 't ôostn). De grotste eilandn zyn Kreta, Euboia, Lesbos en Rodos.
D'n hoofdstad van Grieknland is Athene. thumb|left|Koarte van Griekeland
🇪🇺
Triturus
Triturus is e geslacht van salamanders uut de familie van d' echte salamanders (Salamandridae).
Der zyn teegnwoordig acht soort'n, die allemolle leevn in grôte dêeln van Europa. 't Zyn typische amfibien; in de lente en e dêel van de zomer leevn z' in 't woater. De reste van 't joar kruup'n z' over 't land en zien ze der anders uut, klinder, dounkerder, e ruw vel en gin zichtboare rikkam.
Dikkebus
Dikkebus is e parochie in de Belgische provinsche West-Vloandern en e dêelgemêente van Yper. 't Weunn e klêne vichtienounderd menschn.
Liggieng
Dikkebus ligt teegn Euvelland, mor is zevve zo goed of plat. De parochies die derround liggn, zyn Vloamertienge, Kemmel, De Klyte en Rinnegelst.
Informoasje
Dikkebus is e schôon vôorbeeld van lintbebouwienge, de parochie ligt hêlegans an de Grôte Boane (Dikkebusscheroute, Dikkebusseweg in 't AN). Deur asverschuuviengn, en aar kleur va terremak en êentige bomtjes is er etracht voun 't uutzicht van de platse te verbetern.
thumb|250px|left|Fotto va Dikkebus, etrokkn van a 'n vyver
Dikkebus is mêer of Dikkebus ollêne. Oek 't gehucht 'n Krommenelst (dat up 't groundgebied va Vloamertienge ligt) is dêel van de parochie Dikkebus.
'n Postnumerô is 8900 ('t zeste lik Yper en Sient-Jan), mo 't is oek nog 8904 (nu van Boezieng) ewist. E post is er ol lange nemê, deur centraliezoasche moetn de Dikkebusnoars ol stief lange nor Yper goan. In 't oud gebouw van 'n post zit de KSA nu.
Geschiedenisse
By da 't schynt wos Dikkebus êest e joagershutje in de busschn ounder Yper. De noame komt van 'dikke' (dichte) en 'bus' (bus, struukn of troenkn). De betêkenisse van de noame is nu wel hêlegans weg, want vele boomn en stoan der nemê.
D'êeste gebouwn in Dikkebus woarn êentige klôosterweuniengn in 1072.
De vyver is voogns de legende en ofdruk van de botte van e reuze (en et de vorme van e schoe) en deur 't ofkloppn van die botte, is 'n Kemmelberg ountstoan. In 't echt is 'n ountstoan deurda poaters uut Vormezêle de Kemmelbeke ofedamd henn.
In Êestn Weireldôorloge is bykan olles kapot eschootn.
Interessant
thumb|right|Kerke van Dikkebus.
Dikkebus in 't nieuws en up tilleviezje
Up 7 oest van 2007 zyn de pompiers van Dikkebus in e masse gazettn ('t Latste Nieuws, 't Nieuwsblad, 't Vook) ekomn deur dan ze me twoovn 928 900 euro ewonn en met 'n Lotto. Ze speeln ol dertig joar by gazettewienkel Grimms me de zeste cyfers: 1 3 7 10 32 en 39. In november krêegn ze wel slichter nieuws: de pompiers van Dikkebus moetn verhuuzn nor Yper. Deur centralizoasche volln olle vôorpostn (dus oek Elverdienge en Vloamertienge) weg.
Rounde van Spanje
thumb|Spoansche [[gazette "Informaciones" (1935) met de pryslyste van den êerste "Vuelta a España". Museu de Joguet de Verdú]] thumb|De Quick-Stepploege bist de ploegntydrit in Jerez de la Frontera (2014) De Rounde van Spanje (Spoans: Vuelta Ciclista a España) is e velokoers die sinds 1935 byna joarlyks wordt g'houdn in Spanje. 't Is êen van de drie grôte roundes. Vanof 2011 makt hy dêel uut van de "UCI World Tour", achter dat hy sinds 2008 in de Historische kalender ipgenoomn is.
De Rounde van Spanje is juste lyk de Tour de France en de Giro d'Italia e belangryke rounde in de wielersport. Vanwege hunder grôot anzien en hunder lengte (drie weekn) wordn die drie roundes tegoare wel De Drie Grôte Roundes genoamd.
Mêeste etappezeges
Noamn die skêef stoan zyn van coureurs die nog koersn
Buutnland
Kontreir an de Rounde van Itoalië en de Rounde van Vrankryk, start de Vuelta mo letter in't buutnland. De volgnde landn en steedn in 't buutnland mochtn ol den start van d'n Vuelta organizeern:
217
214 - 215 - 216 - 217 - 218 - 219 - 220 't Joar 217 was e geweun joar die begost ip e woensdag in de Julioansche kalender. thumb|Caracalla
Thems
thumb|right|300px|Den Thems in Zuud-Ingeland Den Thems (Nederlands: Theems, Iengels: Thames mo ôok gezeid lyk "Thems") es e riviere die strôomt in't zuud'n van Ingeland van apeupri 346 kilomèiters lank. Z'ountspriengt by Cirencester in d'heuvels van de Cotswolds, lôopt ôostelyk noar Oxford, en ton zuudwoarts tout Reading vo ton tweisn deur Londn te sliengern. By Southend-on-Sea moundt ze me en brêed estuoarium uut in de Nôordzêe.
Dirk Demol
thumb|Dirk Demol in 2008 Dirk Demol (°4 november 1959) es geboorn in Boavekove (Oarelbeke). Ie es een poar joar assistent-ploegleider by de wielerploeg Discovery Channel (het vroegere US-Postal van Lance Armstrong) gewist, nu est ie ploegleider by Quick-Step.
Demol is 't best bekend van zyn carrière als coureur. Alhoewel, ie was nen typischen elper en was dus redelik ounbekend. Da veranderde toen dat ie Paris-Roubaix woun in 1988, ast ie by ADR rêed.
Mersey Beat
thumb| Mersey Beat in de Cavern Club in Liverpool Mersey Beat, Mersey Sound of Liverpool Sound is e genre popmuzyk die in 't begun van de joarn 1960 ipkwam in de streke van Liverpool in Ingeland. De noame komt van de Mersey, e riviere die deur Liverpool lopt.
Mersey Beat was e combinoatië van rock-'n-roll, skiffle en rhythm and blues.
In da genre woarn The Beatles de gekendste Rockgroep. Andere groepn woarn Gerry & the Pacemakers, The Searchers, Billy J. Kramer & the Dakotas, The Merseybeats, Rory Storm & the Hurricanes, The Swinging Blue Jeans, Cilla Black, Billy Fury, Peter And Gordon en nog vele mêer.
Doenk
In tydde ôordigde Doenk by de gemêente Ennelin, totda 't in 1948 dervan wierd geschee'n en e zelfstandige gemêente wierd.
Mersey Beat
De Mersey Beat blêef êest allêne lokoal populair tout da groepn lik The Beatles en Gerry & the Pacemakers ook internationaal deurebroakn.
Doenk
Beziensweirdigeedn
thumb|left|D'Ounbevlekte-Ountvangeniskerke in Doenk
Monzón
Monzón is e stad en gemêente in de Spoansche provinsje Huesca in de regio Aragón. In 't stad zelve weunn d'r 17.115 menschn. Monzón is hoofdstad van de comarca Cinca Medio.
Beziensweirdigheedn
thumb|left|Kastêel van Monzón
1360
1357 - 1358 - 1359 - 1360 - 1361 - 1362 - 1363 't Joar 1360 is 't 60e joar in de 14e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Vive La Fête
thumb|right|Vive la Fête ip een iptreedn Vive La Fête es de groep van Danny Mommens en Els Pynoo, die in 't woare leevn een koppel vormn. De groep weird gekenmerkt deur een typische geluud, die nogol vele doe peizn an de joarn '80 New Wave en Dance-punk. Els Pynoo es de zangeresse en zingt mêestol in 't Frans. De groep es ipgericht in 1997, toen da Danny Mommens, toen nog by dEUS een poar liedjes ippaktige. Doaruut es de êeste ploate geboorn, Paris, me doarip de bekendste single 'Je Ne Veux Pas'.
Vrydag
De vrydag is de vuuvden dag van de weke. Ze komt achter dunderdag en vo zoaterdag. Der is soms discussie os Vrydag genoemd is no Frigg, de vrouwe van Odin, den ippergod binn de Germoansche mythologie, en godinne de van vruchtboaried, et uwelik, et moedrschap, de liefde en de sexualiteit, of no Freya, die eigentlik ook een godinne van de vruchtboaried was, mo van een andre familie. O me ip de Vlamsche uutsprake afgoan zoet êerder van Friggs dag moetn afstammn, mo 't is ook wel een feit da Frigg en Freya dikkels me mekoar verwisseld werdn of zelfs vo èèn en de zelfste godinne aanzien werdn deur de Germoann.
Trekzak
thumb|Trekzak Nen trekzak of trekharmonica is e muziekinstrument van de zelste familie lik den accordeong. Juste lik by den accordeong bestoat nen trekzak uut twêe kassn die mi makoar verbondn zyn via e boge. In de kassn zittn der ploatn mi tongsjes up, en up de kassn stoan der ventieln. Oe je e ventiele induwt, bloas je lucht noar e specifieke ventiele. Ol de reksche kant zittn de melodienootn, ol de linksche kant zittn de basnootn. Der zyn verschillende soortn trekzakkn. G'et er mi 1, 2 of 3 reekn knoopn ol de reksche kant.
Verschilln mi den accordeong
't Êeste verschil mi nen accordeong is da nen trekzak wisseltonig is, juste gelik by e mondmuzik, de concertina en de bandoneong. Da wilt zeggn da j' mi dezelste ventiele e verschillige note krygt oe je trekt of oe je duwt. Mêestol is 't en holve tône verschil. 't Twidde grôte verschil mi nen accordeong is da nen trekzak diatonisch is. Da wilt zeggn da j' nie ol de twoalf nootn van en octaaf ku speeln, mor ollêne mo dedie dan in de tôonladder zittn.
Den trekzak is nie mir echt populair en is verre ollêne mo gebruukt in de volksmuzik. Den accordeong is vele populairder en is vele mêer gebruukt.
Andrew Garfield
miniatuur|Andrew Garfield Andrew Garfield (California, 20 ogustus 1983) is een Amerikoanschn acteur.
Kôornsaloa
Kôornsaloa (Valerianella locusta of Valerianella olitoria, AN Veldsla) is e sôorte groonsel, die in 'n tyde nie mêer of wiet wos die tusschn de wienterterwe groeide. Ze kommn vôorn in verschillige vormn, oundermêer me lange of me rounde bladjes.
Verspreidienge
Kôornsaloa groeit in 't wilde in Europa, Azië en Nôord-Afrika, mor oundertusschn groein der oek ol verwilderde sôortn an de ôost- en westkust van Amerika.
Karel den Joungern
Mè zyn êeste vrouwe Himiltrude ha Karel den Grôotn gin wettelik huwelik. Ze was zyn concubine. Met heur had 'n e dochter Amaudru en e zeune Pepeyn. Je zetteg heur an de kant vo te kunn trouwn me de Langobardische prinsesse Desiderata. Mo dat huwelik wierd in 771 g’annuleerd.
Kôornsaloa
Eignschappn
Kôornsaloa ku toet 25 cm oge kommn. Z'is ossan groene va kleur en ze groeit surtout up ryke en natte ground (doamei dan ze oek goed groeidn tusschn 't kôorn).