cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Karel Mestdagh
Je kwam ol styf jounk in contact mè muziek. Je krêeg zyn êeste lessn van zyn voader, die koster en schoolmêester was. Je speeldege orgel vanof zyn 7 joar. Ook loater had ie 't geluk van goeie lêroars teegn te kommn. In 't St.-Lodewykscollege van Brugge woarn da Hugo Verriest en Busschaert, die hem Bach en Palestrina lêerdegen kenn'n. In de gemêentelike muziekschole van Brugge krêegt ie lesse van Hendrik Waelput en van Leo van Gheluwe. Loater wast ie ook lêerlienk van François-Auguste Gevaert en van Peter Benoit.
Vo de 600ste verjoardag van de Guldensporenslag in 1902, schrêeft ie de cantate "De zege van Groeninge", gebaseerd op den tekst van Théodore Sevens.
121
118 - 119 - 120 - 121 - 122 - 123 - 124 't Joar 121 was e geweun joar die begost ip e dysndag in de Julioansche kalender.
Karel Mestdagh
Van 20 oktober tout an zyn dôod in 1924 wast ie directeur van de Brugse muziekschole.
121
Gebeurtenissen
thumb|Tempel van Venus en Roma
Remi Drieux
thumb|Remigius Driutius (Remi Drieux) Remi Drieux, ofte in e gelatyniseerde versie Remigius Driutius, (Volkerinkove, 1518 of 1519 - Brugge 12 meie 1594) wos e Vlamsche gêestelykke, bisschop va Lêeuwardn en derachtr bisschop van Brugge.
Familje, jeugd en begun van zyn religieuze carrière
Remi Drieux was de zeune van Remi Drieux senior en Katherina Fenaerts, je wos den oudstn van neegn kinders. De familje Drieux wos e redelyk rykke familje die ol sedert generoasjes gevestigd wos in Volkerinkove in de kasselry Kassel. Zynne nounkel wos de jezuïet Michel Drieux, docteur in de rechtn en de stichtr van't Driutiuscollege in Leuvn. Zyn betoovrgrôotvoader wos Jacques Drieux, "chevalier de Jérusalem", die begroavn ligt tegoare me zyn wuuf in't kôor van de kerke van Ruuscheure.
Toendat 'n elve wos kreeg 'm ol de kerkelyke tonsure. In oktober 1535 begoest 'm me zyn universitaire studies in Leuvn. Je weunde der by zyn noenkel, die ton kanselier wos van d'universityt, in't loatere Driutiuscollege. Je volgde ôok lesse an't Collegium Trilingue. In 1538 kreegtie zyn mêesterstitel en in 1542 licencioat in de beyde rechtn. E joar derachter kreeg tie zyn priesterweydienge. Van 1538 tout 1544 doceerde ie filosofie in't Leliecollege en vanaf 1544 wos tie professor burgerlyk recht en kanunnik vande Sent-Pieterskerke. Je wos ton nog mo vuufentwentig joar oud.
Round 1555 wierd ie kanunnik van de kathedroale va Koameryk en moakte de bisschop va Koameryk Robert de Croÿ em tot zyn officioal en dus zynne belangrykste medewerkr, me als residensjeplekke Brussel. In 1556 wierd ie deekn van't Sent-Jacobskapittel in Leuvn en in 1557 benoemde de Spoansche keunienk Filips II em tot kerkelyk roadsman inde Grôote Road van Mecheln, e funksje die em twoalf joar gienk uutoefen'n. In 1558 wierd ie ôok nog proost van't Ouze-Lieve-Vrouwekapittel in Brugge.
Bisschop van Lêeuwardn
Ip 15 moarte 1560 wierd ie ip veurdracht van kardinoal Granvelle deur Filips II benoemd tout bisschop van Lêeuwardn, mo zounder dat 'm tout bisschop wierd geweyd. 't Bisdom Lêeuwardn wos ton mo juuste ingesteld ip vroage van Filips II vo de kettery ('t protestantisme) in de Nôordelyke Nederlandn te bekampn, mo vele succes zo 't plan nie èn. Drieux wierd in die funksje bevestigd ip 8 oest 1561 deur paus Pius IV. Je anvèirde den ipdracht wel, achter vele andriengn van Granvelle, mo nie mè hêel me zyn goeste. Je koest gêen Fries koutn en de opdracht wos verre van zyn vertrouwde oumgeevienge die in Leuven-Brussel-Mechelen lag. 't Felle verzet van de Stoatn van Friesland en van de Friessche geestelykeyd verhinderde zyn installoasje lyk bisschop. Je bleef ton mo vodder in Mecheln actief en èit nôois boas gewist in zyn bisdom. Terbyst brak de Reformoasje deure in Friesland. In 1566 wierd de Sent-Vituskerke (die ton de ôofdkerke wos van't bisdom Lêeuwardn) zelfs geattaqueerd byst de beeldnstorm. Drieux wierd ip 15 september 1569 in Lêeuwardn ip papier 'ipgevolgd' deur Cuneris Petri, die wel êenigstn tyd in Lêeuwardn actief wos, mo toch zo moet'n vluchtn vo de gevolgn vande Reformoasje.
Bisschop van Brugge
Mo ol vree rappe was ter e nieuwe opportuunityt vo Remi Drieux, achter de dôod van den êestn bisschop van Brugge, Pieter De Corte, in 1567. Ol in november 1568 (dus nog byst zyn officiëlle dienste in Lêeuwardn) wierd Drieux deur Filips II angesteld lyk nieuwn bisschop van Brugge, wa bevestigd wierd deur de paus ip 16 september 1569. In november van da joar wierd ie in Mecheln tout bisschop geweyd en in december wierd 'm in Brugge ingehuldigd. Zyn woapnspreuke wos: Spes mea Christus ("Christus es myn hope").
In de moeilyke tydn van den Tachtigjoarign Oorloge die derachter kwoamn, speeldigde Drieux e belangryke rolle in de polletiek van de streke. In 1574 wostem, ounder de Spoansche landvôogd Luis de Zúñiga y Requesens, êen van de vôorstanders van oovrleg me 't rebelleerende Nôorden, wa da leydde tout ounderandeliengen in Breda. Mo in 1575 zag tie gêen iplossienge mêer in oovrleg me Willem van Oranje en wos tie verzekers gêen vôorstandr vande Pacificoasje van Gent. In 1577 oundertêekende em de Unie van Brussel en wierd ie lyk gezant van de Stoatn-Generoal na landvôogd Juan van Ôostnryk gezoundn.
Byst dat 'm ziek wos reisde em ip 24 oktober 1577 na Gent vo der in de Stoatn van't Groafschap Vloandern ip te roepn vo fidêele te bluuvn an't katholieke gelôof en an't wettelyk gezag van keunienk Filips II. E poar doagn derachtr wierd ie tegoare me and're ofgevoardigdn, in't gevang gesmeetn byst den de ipstand van de Gentsche calvinistn. De noaste vier joar zat ie in't prisong. Achter de persôonlyke intervensje van Willem van Oranje wierd ie na Dendermounde getransfereerd. Je kwam uutendelyk vry ip 15 oest 1581. Ne koest wel nie were na Brugge omda 't stad ôok e calvinistisch bestuur ad gekreegn. Pas in 1584, achter zeevn joar gedwongn weg te zyn, zo tie ounder de beschermienge van de ton iprukkende landvôogd Alexander Farnese zyn bisdom ipnieuw kunn'n bestiern.
Achtr zyn werekeern in Brugge mochte Drieux ip 29 november 1584 in de kapittelzoale vande kathedroale de relikwie van't Illige Bloed ountvangn, die da byst den ipstand van de Geuzn deur Juan Perez de Malvenda vanof september 1578 verstopt wos in't uus van zyn schôonbroere, de protestantssche scheepn Jacques de Chantraine dit Broucsault, omda ter by em nie geplunderd wierd. Vanaf ton moeide Drieux em nie mêe me de polletiek en gienk em zyn eign ollene mo beezigoudn me 't gêestelyk welzyn van zyn bisdom. Ne zorgde ounder and're vo 't weydn van tientalln pasters vo de oopnstoande plekkn die der gekommn woarn deur de Reformoasje in te vulln. Je trok ôok vele ip visitoasje na de boerebuutn woa da de kerkelyke organizoasje vele gelydn ad ounder de Reformoasje. Ne stierf ip 12 meie 1594 in Brugge. In zyn testament dee tie e grôote schenkienge an't Driutiuscollege van Leuvn.
Orde van de Vlamsche Lêeuw (Vlaams Parlement)
thumb|De leeuw ip de vlagge van [[Vloandern.]]
D' Orde van de Vlamsche Lêeuw (nie te verwarrn met d' prys uutgerêekt deur de Vlamsche Verênigienge) is een êretêekn ingesteld deur 't Vlams Parlement in 1995.
't Is een variante van de Belgische Krôonorde en de Leopoldsorde vo de Vlamsche regio. De statuutn van den orde zyn goegekeurd drur 't Vlams parlement in een butengeweune zittienge van 1995. De nominoasje wordt up vôordracht van een specioal ingestelde commissie gedoan.
De name van d' orde kom van 't symbool van Vloandern, de klemmende lêeuw van sabel (zwart) up een goudn veld. De Vlamsche Lêeuw was ol in de middelêeuwn 't symbool van Vloandern en 't motto van den orde "Vlaanderen de Leu" of "Vlaendren ende Leeu" wierd in de middelêeuwn ol as een leuze gebruukt.
Up 13 juni 1995 wierd der een vôorstel ingediend deur Marc Olivier| en t' hope oundertêkend deur Joachim Coens, Leo Delcroix, Michel Doomst, Herman Suykerbuyk, en Marc van Peel. Ze zegdn dat de byzoundere wetgevienge vo de bevoegdheedn van de Vlamsche Gemêenschap 't uutrêekn van êretêkens nie in de weg stound.
Oundanks 't Artikel 114 van de Belgische Groundwet, die kost g'interpretèrd wordn dat ollêne de federoale regerienge burgerlike ordn kand uutrêekn, steldn ze da, ot de Vlamsche Gemêenschap bevoegd is vo zyn eigen vlagge, zyn eigen wapen, zyn eigen volkslied en zyn eigen fêestdag kud instelln, ton moetn z' ook 't recht hèn van under eigen ounderescheidiengn in te stelln.
De vôorzitter van de Vlamsche regerienge is de Grôotmêester van den Orde van de Vlamsche Lêeuw, en den orde kreeg, gelik da 't mè moderne ridderordn geweunlik is, vuuf groadn. De reloasje tusschen d' Orde van de Vlamsche Lêeuw en d' ordn van de Belgische stoat gelik de Leopoldsorde en de Krôonorde stoan nog nie vaste.
Den hoogste groad van een grôotlint of grôotkruus bestoa nie binn'n d' orde.
De verênigienge "Orde van de Vlamsche Lêeuw" besloot achter d' inrichtienge van 't êretêekn deur 't Vlams Parlement dan ze zoun bluuvn under polletiek ounafhankelike "Orde van de Vlamsche lêeuw" vôortzettn.
't Vorstel van decreet toet instellienge van d'orde wierd nooit à fong behandeld en verviel dus ôok ip 't ende van de legislateure in 1999.
130
Gebeurtenissen
thumb|Antinous, lief van keizer Hadrianus
Ermentiers-Kapelle
Ermentiers-Kapelle ofte Armentiers-Kapelle (Frans: La Chapelle-d'Armentières) es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern, mêer bepoald in Rysels-Vloandern. 't Grenst an de gemêentn Ermentiers, Opline, Permeke, Ennetières-en-Weppes, Bois-Grenier en Erkegem an de Leie. In't midd'n van de gemêente ligt et center (Le Bourg) me derround nog twêe gehuchtn: in't zuudôostn, ip de schreve me Permeke ligt Wez-Macquart en in't nôordwestn, vlakke teegn 't stad Armentiers ligt de wyk La Choque.
Beziensweirdigeedn
thumb|left|De Sent-Voastkerke
Brody Neuenschwander
Je studeerde kunstgeschiedenisse an de Princeton University en ‘t Courtauld Institute in Londn. J’hoalde zyn PhD in 1986. Doar achter begost ie kalligrafie te studeern an ‘t Roehampton Instituut en kwamt ie assistent van Donald Jackson.
Van 1988 werkt ie ols free-lance kalligroaf, êest in Grôot-Brittannië en nu in Brugge.
Je werkt vo d’Amerikoansche, Britse en Belgische regerienge, de BBC, Time-Life en de Royal Mail, en Peter Greenaway gebruukte zyn werk in verschillige films, o.a. Prospero's Books en The Pillow Book.
J’hèt ook de Calligrafie en ’t design gedoan vo de verzoamelalbum Paint the Sky with Stars van de Ierse muzikante Enya.
Lotharius II (HRR)
Lotharius was hertog van Saksn van 1106, keunienk van Duutsland, Arles en Italië van 1125 en keizer van 't Hillig Rôoms Ryk van 1133 tout an zyn dôod.
Brody Neuenschwander
J’he verschillige pryzn gekreegn, o.a. de D&AD Silver Award in 2000 en de Belle Lettere Award in 1997.
Lotharius II (HRR)
Zyn ouders woarn de Saksische groaf Gebhard van Supplinburg en Hedwig van Formbach. Lotharius is kort achter 'n dôod van zyn voader geboorn. Zyn voader vocht mee me de Saksischn ipstand teegn 't Salisch Huus en je stierf in de Slag van Langensalza teegn de troepn van keizer Hendrik IV.
Brody Neuenschwander
Brody is getrouwd met e Brugsche en je kocht in 1993 ’n oud hêernhuus in ’t historisch center van Brugge.
De werkn an zyn huus hèn e grôotn invloed g’hed ip zyn kunst deurdat ’n oude techniekn bestudeerde.
Robert I van Artois
Robert I van Artois, bygenoamd de Goein, (25 september 1216 - El-Mansoura, Egypte 8 februoari 1250), was e zeune van keunienk Louis VIII van Vrankryk en Blanche van Castilië. In 1237 gaf zyn voader hem et Groafschap Artois in apanage en kwamt ie de stichter van et Huus Capet-Artois, e joungern tak van et Huus Capet.
Ip 14 juni 1237 trouwde Robert me Mathilde, dochter van Hendrik II van Broabant en Marie van Hohenstaufn, een dochter van de Rôoms-Duutsche keunienk  Filip van Swaabn. Under jounges:
Robert I sneuvelde in El-Mansoura, Egypte binst de Zeevnste Kruustocht (1248-1254), die g'organiseerd wierd deur zyn oudere broere keunienk Louis IX van Vrankryk.
Je wierd ipgevolgd deur zyn zeune Robert II.
Marquain
Juuste de nôordkantn van 't center van Marquain ligt de kruuschienge van d'E403-ottostroade die Dôornik mè Brugge verbindt en d'E42-ottostroade tusschn Dôornik en Villeneuve d'Ascq, wa 't zuudelyke endpunt vormt van d'E403.
Marquain wos vroeger e zelfstandige gemêente, totda 't by de gemêentelyke erindêelienge van 1977 by de gemêente Dôornik wierd gesmeetn.
Beziensweirdigeedn
thumb|left|280px|De Sint-Amandskerke van Marquain
Bazel
Bazel of Basel is e stad in 't noordwestn van Zwitserland an de Reyn. 't Is de derde meest bevolkte stad van Zwitserland achter Zürich en Genève. D' officiële toale is Duyts, moa de meest gesprookn toale is Bazelduyts, e Nederalemannisch dialect. Bazel is e belangryke cultuurstad. 't Is één van de belangrykste Europeesche centra vor heedndoagsche architecteure.
Bazel ligt an weerskantn van de Reyn. Ip de lynkeroever ligt Groot Bazel en ip de rechteroever Kleen Bazel. De twèe stadsdeeln wordn mè mekoar verboendn deur vuyf brugn, woarvan één spoorbrugge. Groot Bazel herbergt 't historisch stadscenter met de Munster van Bazel, e 12e-eeuwsche kerke. Eén van de belangrykste pleings is de Marktplatz mè 't gotisch stadhuys en Art-Nouveaupandn. In Kleen Bazel, ten noordn en oostn van de Reyn, is 't stadsbeeld meer industrieel. thumb|left|350px|Zicht ip Bazel vanof de Reyn
Stêenburg
Stêenburg (Frans: Estaimbourg) es e dorp en dêelgemêente van de Woalse gemêente Stêenpit in de provinsje Enegouwn. 't Ligt o de zuudôostkant van Stêenpit zelve, teegn de schreeve mè de gemêente Pecq.
Stroate van Bonifacio
thumb|right|250px|Liggienge van de Stroate van Bonifacio thumb|right|250px|De zêestroate bezien vanuut Santa Teresa di Gallura ip Sardinië. In de verte kuj Corsica ziene. De Stroate van Bonifacio (Italioans: Bocche di Bonifacio, Frans: Bouches de Bonifacio, Sardyns: Buccas de Bonifatziu, Corsicoans: Bucchi di Bunifaziu) es 'n zêestroate tusschn d'eyland'n Corsica (Vrankryk) en Sardinië (Itoalië). De zêestroate makt de verbiendienge tusschn 't woater van de Tyrreensche Zêe in't ôostn en de reste van de Middellandsche Zêe in't westn.
Stêenburg
En oude vermeldienge van de plekke goat were tout an de twoalfde êeuwe, eschreevn lyk Stenuurt, e tôopesmittienge van de Germoansche woordvorm'n voor "stêen" en "-vôorde". 't Achtervoegsel "bourg" ofte "burg" ip zyn Vlams in d'uudige noame es mor e loatere vervormienge.
Stroate van Bonifacio
De Stroate van Bonifacio es 12 kilomèiters brêed en es genoemd noar 't stadje Bonifacio, wa o de zuudkantn van Corsica ligt. By zêemann'n es de zêestroate berucht deur de de combinoasje van oar straffe strôomiengn, de gevoarlyke rotskustn en 't slicht were. Der zyn ol teffrente bôotn gezounkn en sedert en accident mè 'n tankschip in 1993 meugn scheepn mèd e gevoarlykke loadienge nie mêe deur de zêestroate passeern.
Stêenburg
Stêenburg wos vroeger e zelfstandige gemêente, totda 't by de gemêentelyke erindêelienge van 1977 by de gemêente Stêenpit wierd gesmeetn. Stêenburg ôordigde lange gelee'n by 't Nederlandstoalige toalgebied mor es mè de lôop der joarn zwoar verfranst.
Beziensweirdigeedn
thumb|230px|left|'t Kastêel van Stêenburg
Knack Randstad Roeselare
thumb|Logo Knack Randstad Roeselare Knack Randstad Roeselare oftewel kortweg De Knack is ne volleybolclub uut Roeseloare. Ze speeln in de Liga A, d' hogste nationoale klasse in België en internationoal in Europa.
Sophocles
thumb|Sophocles, buste in 't Poesjkinmuseum van [[Moskou]] Sophocles (Oedgrieks: Σοφοκλῆς) (Kolonos (gebied in 't oede Attica), 496 v.Chr. – Athene, 406 v.Chr.) was ein van de drie growte Grieksche tragediedichters van wien dat er toneilstik'n bewoard zyn gebleevn. D' andere tweie zyn Euripides en Aeschylus. Sophocles schreif meir of 120 toneilstik'n, moa 't zyn der moa zeevn van heilegans bewoard gebleevn: Aias, Antigone, Vrouwn van Trachis, Keunynk Oedipus, Elektra, Philoctetes en Oedipus in Kolonos.
René Magritte
thumb|right|200px| René Magritte deur Lothar Wolleh René Magritte (Lessen, 21 november 1898 - Schoarbeek, 15 ogustus 1967) is zondre twyfle de meest beken'n surrealistisn schilderoare van Belgie. 't Was em die de beroemde schildery gemakt ét met die pupe woarondre dat der stoat "Ceci n'est pas une pipe".
202
199 - 200 - 201 - 202 - 203 - 204 - 205 't Joar 202 was e geweun joar die begost ip e vrydag in de Julioansche kalender.
Gebeurtenissen
thumb|Ruïne van e Romeinsche insula
Bouwkundig erfgoed in Loppem
Lyste van bouwkundig erfgoed in Loppem:
Fulica
Sôortn
Uutgestorvn:
Isidoor Teirlinck
Isidoor Teirlinck (Zegelsem (Broakel), 2 januoari 1851 - Vorst (Brussel), 27 juni 1934) was e Vlamsche schryver, bekend van zyn boekn over folklore. Je schrêef vele Oudenoardse dialectwoordn ip in z'n Zuid-Oostvlaandersch Idioticon 1908-1924. (Broakel makt dêel uut van 't arroundissement Oudenoarde).
Je was getrouwd met Oda van Nieuwenhove en voader van Herman Teirlinck.
Teirlinck gienk noa schole in Lier. Je wierd ounderwyzer en gaf lesse in Serskamp, Drogenbos, Sint-Joost-ten-Node en vanof 1875 wast 'n lêroare wiskunde en fysica in Brussel.
Je schrêef vele t'hope mè zyn schôonbroere Reimond Stijns ounder de noame Teirlinck-Stijns.
Lissotriton
Lissotriton is e geslacht van salamanders in de familie van d' echte salamanders (Salamandridae).
't Geslacht telt tien sôort'n die leevn in Europa en in e dêel van Klêen-Azië. Ze leevn zelfs in Scandinavië en Grôot-Brittannië, streek'n die eigntlyk te koud zyn en te g'isoleerd liggn vo vele amfibien.
Nie zo lange gelee'n wierd'n al de sôort'n ingedêeld ounder 't geslacht Triturus, woadeure dat in de literateure d' oude noame nog vele wordt gebruukt. De gedêeltelyke ipsplitsienge van da geslacht is ter gekommn omdat er e genetisch verband ountdekt is tusschn de grôte woatersalamanders (Triturus) en de klindere woatersalamanders (Lissotriton).
240
237 - 238 - 239 - 240 - 241 - 242 - 243 't Joar 240 was e schrikkeljoar die begost ip e woensdag in de Julioansche kalender. thumb|Munte van Shapur I
Sint-Jan (Poperienge)
thumb|<Center>Sint-Jan Sint-Jan is êen van de drie kerkn in Poperienge. Ze stoat in de Bruggestroate. De kerke bestoat sedert 1300. De styl van Sint-Jan is gotiek.
't Bekendste stik is 't miroakelbeeld van Ouze Vrouwe (1479) da nu nog ossan mei-edreegn is in 'n Ommegank. De kerke zag styf of in 'n Beeldnstorm van 1566. Sint-Jan is sedert 1938 beschermd.
Bois-Grenier
Beziensweirdigeedn
thumb|left|D'Ouze-Lieve-Vrouwe-der-Zeevn-Smartnkerke
Buurtschap
thumb|Buurtschap Lakerveld in [[Zuud-Holland]] Een buurtschap is in Holland e klêene beweunde plekke, geweunlyk zounder kerke of marktpling. Buurtschapn zyn dikwyls in de volksmound ountstoan, ols benoamienge vor e groep huuzn, boerderyen of meulens.
Den term wordt in Vloandern nie gebruukt.
2013
2010 - 2011 - 2012 - 2013 - 2014 - 2015 - 2016
Muziek
Bestverkochte singles in Vloandern:
Kruustochtn
thumb|De kruusvoarderstoatn De Kruustochtn woarn e reekse militaire missies no ’t Hillig land, binst de middelêeuwn. Ze begostn in 1096 en ze deurdn bykan 200 joar.
D’oorsprounkelikke bedoelienge was van Christelik groundgebied were te winn’n, da bezet was deur de Moslims.
Paus Urbanus II riep achter ‘t Concilie van Clermont in 1095 ol de Christenn in hêel Europa ip vo mee te goan.
Bouwkundig erfgoed in Kaster
Lyste van bouwkundig erfgoed in Kaster:
Kruustochtn
De kruusvoarders van den êeste kruustocht vertrokkn in 1096. Ter hoogte van hunder schoere wierd er e kruus genoaid ip hunder klêers. Ze geloofdn dat ‘t Christelik kruus ols symbool under ounoverwinnelik makte in under stryd teegn de Moslims.
thumb|left|’t Beleg van Antiochië (1097-1098) binst den êeste kruustocht
Nôordelyke Yszêe
thumb|De Nowrdelyke Yszeie De Nowrdelyke Yszeie of Arctischn Oceoan  is 'n oceoan te nowrd'n van de continent'n Eurazië en Nowrd-Amerika woarin da 't growt ysveld van  de Nowrdpole ligt. De Nowrdelyke Yszeie bedekt e gebied van oengeveer 14.056.000 km². De kustlyne is 45.390 km lank. De zeie is omgeevn deur de landmassa's van Eurazië, Nowrd-Amerika, Groewnland en verschillige eiland'n.
De Baffinboaie, de Barentszeie, de Beaufortzeie, de Tsjoektsjenzeie, d' Owst-Siberische Zeie, de Groewnlandzeie, d'n Hudsonboaie, de Stroate Hudson, de Karazeie, de Laptevzeie en de Witte Zeie word'n over 't algemein by de Nowrdelyke Yszeie gereek'nd.
Land'n die grenzn an d'n Arctischn Oceoan zyn Rusland, Nowrweegn, Ysland, Groewnland (autonoom gebied binn 't Keunienkryk Denemark'n), Canada en de Vereinigde Stoat'n.
Paleis van d'hertoogn van Bourgondië
thumb|280px|'t Paleis van d'hertoogn van Bourgondië 't Paleis van d'hertoogn van Bourgondië (Frans: Palais des ducs et des états de Bourgogne) in Dijon, Vrankryk, wos 't hertooglik paleis van de Bourgondische hertoogn. 't Hèit gezet gewist deur Filips den Goein en Karel den Stoutn.
In 't gebouw zittn nu 't stadhuus van Dijon en 't Museum van Schone Kunstn van Dijon (Musée des Beaux-Arts de Dijon).
't Paleis es surtout bekend vo zyn indrukwekkende graftombe van den Bourgondischn hertog Filips den Stoutn.
left|thumb|Proalgraf van hertog [[Filips den Stoutn]]
Nymeegn
Nymeegn (in 't Nymeegs: Nimwèège, Nederlands: Nijmegen, Latyn: Noviomagus) es de tienste grôotste gemêente van Holland en de grôotste stee van de provinsje Gelderland. De stad ligt an de Woal, woaran da Nymeegn hem hèt ountwikkeld. Der weunn oungeveer 168.840 menschn. De burgemêester Hubert Bruls i van de CDA. De stad is administratief ounderverdêeld in neegn stadsdêeln die were zyn ounderverdêeld in viernvêertig klindere wykn.
Geschiedenisse
De noame Nymeegn zou kommn van de Keltische woordn magos ('vlakte' of 'markt') en novio ('nieuw'). De Romeinn latiniseerdn da vervolgns toet Noviomagus. Ze gebruuktn 't ols toponiem vo verschillnde steedn mee an te duudn. Nymeegn wierd Ulpia Noviomagus Batavorum genoamd. In den tyd van Karel den Grôotn noemde de stad Numaga, da mettertyd in Nieumeghen ('Nieuw-megen') of Nymeegn veranderde.
In de binnestad van Nymeegn stoan een antal ryksmonumentoale uzen, e kerke en e kastêel.
thumb|left|Zicht ip 't oud gemêenthuus in Nymeegn (ryksmonument)
Stadsdêeln en wykn
De stadsdêeln en wykn met hunder officiële noame zyn:
Billy-Berklo
Billy-Berklo (Frans: Billy-Berclau) es e gemêente in Vrankryk in't departement Nauw van Kales. 't Grenst an de gemêentn Marquillies, Hantay, Sengin, Bauvin, Meurchin, Wingles, Douvrin en Salomé en ligt teegn de schreve me 't Noorderdepartement. In tydde lag Billy-Berklo ip't schee'n tusschn Romoans-Vloandern en Artesië.
De gemêente bestoat uut de dorpn Billy in't zuudwestn en Berklo in't nôordôostn van de gemêente. Ze loagn ôorsprounkelyk onderolve kilomèiter uut mekoar, mor teegnwôordig zyn ze deur lintbebouwienge en recentere weunwykn hillegansn vergroeid. De plekke ligt in't charbonbekk'n van't Nauw van Kales. O d'ôostkantn van Billy-Berklo strôomt de gekanaliseerde Deule die ier de verbindienge makt mè 't Kanoal Ariën-La Bassée.
Stroatsburg
Stroatsburg (Frans: Strasbourg, Alemannisch: Strossburi, Duuts: Straßburg) is e stad in 't nôordôostn van Frankryk ip de lienkeroever van de Reyn, dichte by de grenze met Duutsland. 't Is d' hoofdstad van de regio Grand Est en 't departement Bas-Rhin.
Billy-Berklo
Beziensweirdigeedn
thumb|left|D'Ouze-Lieve-Vrouwekerke van Billy-Berklo
Melk
thumb|E glas melk Melk is e witte vloeistoffe die geproduceerd wordt deur de borstkliern van zoogbeestn, inclusief van menschn. 't Is de belangrykste voediengsbronne vor under joengn vo dan z' ander eetn kunn verteirn. Colostrum, de melk die d' eeste poar doagn achter de bevallienge geproduceerd wordt, zorgt vor antistoffn woardeure da 't risico ip vele ziektes vermindert. Melk bestoat uut woater, vettn, eywittn, lactose en zoutn.
Menschn consumeern ook melk van andere zoogbeestn, surtout van koein. Uut melk kunn verschillige zuuvelproductn gemakt wordn, lyk kerremelk, plattekoas, yoghurt, crème, koas en beuter. thumb|left|[[Echte gêetn|Geete die melk drienkt by zyn moeder]]
106
103 - 104 - 105 - 106 - 107 - 108 - 109 't Joar 106 was e geweun joar die begost ip e dunderdag in de Julioansche kalender.
Yzer (element)
Yzer of ysder (Latyn: ferrum) es een element van et Periodiek système. 't Stoat in de 8ste groep (Platinagroep) en in de vierde periode, en 't et atoomnummer 26. 't Symbool van yzer is Fe van 't Latyn ferrum. 't Woord yzer is ôok gebruukt vo stoal, een yzer-carbonglegeringe, moa dat is dus verkêerd.
Eignschappn
Yzer is e ferromagnetisch metoal, da wil zeggn da 't magneetn antrekt en da j' der magneetn va kut moakn. Yzer èt de grotste bindingsenergie van olle elementn, dus 't is 't zwoarste element da j' me kernfusie ku moakn zonder energie toe te voegn, en 't lichtste da je ku moakn zonder energieverlies me kernsplitting.
Toepassienge
Yzer is 't mêest gebruukte metoal da der is, mêestol as stoal, da komt omda 't goekoop en sterk is. Toepassingn van yzer:
Geschiednisse
Yzer wos ol gebruukt in 4000 v Chr. in Sumerië en Oud Egypte voe speern en sieroadn. Ton oaldegen ze yzer uut meteorietn. Loater èn ze gevoundn oe da ze yzer uut ertsn kostn oaln, en ton èn ze 't vee mêer beginn gebruukn.
Tussn de 12e en 10e êeuw v.Chr. è 't de plekke overgepakt van brons vo woapns, omdat tin (da j' nodig it vo brons te moakn) vee moeilikker te viendn wos. Da wos 't begin van den yzertyd.
Bailleul (Enegouwn)
Bailleul es e dorp en dêelgemêente van de Woalse gemêente Stêenpit in de provinsje Enegouwn. 't Ligt hil o de zuudôostkantn van Stêenpit zelve, teegn de schreeve mè de gemêente Pecq en 't stee Dôornik (mêer bepoald de dêelgemêentn Ramegnies-Chin en Templeuve).
D'oudste vermeldiengn van de plekke goan were tout an de neeg'nde êeuwe, geschreevn lyk Baliolo, wa komt van't Latynsche "baliolum", wa duudt ip e poale en by uutbriedienge en omheynde plekke.
Bailleul wos vroeger e zelfstandige gemêente, totda 't by de gemêentelyke erindêelienge van 1977 by de gemêente Stêenpit wierd gesmeetn. Bailleul ôordigde lange gelee'n by 't Nederlandstoalige toalgebied mor es mè de lôop der joarn zwoar verfranst.
Beziensweirdigeedn
thumb|230px|left|De Sint-Amandskerke van Bailleul
Ipper-Ôostnryk
Ipper-Ôostnryk (Duuts: Oberösterreich) is e dêelstoat (Bundesland) van Ôostnryk. D'n hoofdstad is Linz, ook de grotste stad van de dêelstoat. Ipper-Ôostnryk grenst an de landn Duutsland (Beyern) en Tsjechië en an d' Ôostnryksche dêelstoatn Neder-Ôostnryk, Steyermark en Salzburg. De noame is ofgeleid van 't vorstndom Österreich ob der Enns van 't vroegere eirtshertogdom Ôostnryk.
Administratieve indêlienge
Ipper-Ôostnryk is traditioneel ingedêeld in vier streekn: Hausruckviertel, Innviertel, Mühlviertel, en Traunviertel.
De dêelstoat is administratief oenderverdêeld in 3 zelfstandige steedn (Statutarstädte) en 15 districtn (Bezirke):
Stroatsburg
De zetel van de Road van Europa en 't Europees Hof vo de Rechtn van de Mens zyn der gevestigd en tegoare mè Brussel is 't de zetel van 't Europees Parlement. 't Is ook een universiteitsstad.
In de regio wierd er historisch Alemannisch gesprookn, vandoar de Germoansche noame van de stad. De latste 200 joar is Stroatsburg deur verschillige oorloogn geregeld van Fransche in Duutsche handn overgegoan en ommegekêerd.
D' historische stadskern, geleegn ip Grande Île, een eiland tusschn twêe oarms van de riviere de Ill (ILL), is goed bewoard gebleevn en sedert 1988 UNESCO Weirelderfgoed. 't Omvat de kathedroale Notre Dame en de pittoreske wyk Petite France. Den tram is de belangrykste vorm van openboar vervoer in Stroatsburg. thumb|left| Tram in Stroatsburg
Woal (riviere)
thumb|De riviere de Woal in de provinsje Gelderland in Holland
De Woal is een Hollandse riviere in de provinsje Gelderland die begunt by de riviere de Reyn by 't dorp "Pannerden" en strôomt noar de Merwede en de  "Afgedamde Moas" by de stee "Woudrichem" woar da z' uutmoundt. De riviere is 82 km lank en hèt een deurstroomsnelheid van 1.500 m³/s.
Geschiedenisse
De noame Woal (deur de Romeinn "Vacalis" of "Valis" genoamd, loater "Vahal") is van Germoansche herkomst en is e verwyzienge noar de vele meanders die de riviere ooit moe g'hed hèn (Oudgermoans: wôh = krom).
Grotste steedn an de Woal
Nymeegn, Tiel en Zaltbommel.
Bruggn over de Woal
Bruggn over de Woal zyn:
The Carpenters
thumb|The Carpenters 1972
The Carpenters is en Amerikoansn popgroep, upericht in 1968 in Downey deur Richard Carpenter en Karen Carpenter.
1216
1213 - 1214 - 1215 - 1216 - 1217 - 1218 - 1219 't Joar 1216 is 't 16e joar in de 13e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
Pleurant
thumb|Treurende vrouwe up et Canadian National Vimy Memorial, symbool vo de zwoare verliezn binst de [[Slag van Vimy in april 1917]] Ne pleurant es e treurende figeure up, ounder of teegn en graftombe of e monument vo dooie soldoatn.
Zukke beeldhouwwerkn geevn 't graf en dramoatisch accent. Eén van de schonste voorbeeldn es 't proalgraf van den Bourgondischn hertog Filips den Stoutn in 't Paleis van d'hertoogn van Bourgondië. Lanks die graftombe zyn der veertig pleurants uutgewerkt.
't Word pleurant komt van 't Fransche pleurer wuk da blèitn, treurn wil zeggn.
Ranunculales
De Ranunculales zyn een orde van bedektzoadign of bloeinde plantn. De noame is gevormd uut de familienoame Ranunculaceae.
De Ranunculales volgns 't APG III-système (2009):
Nôordstroate (Brugge)
thumb|De Nôordstroate, met lienks 't godsuus De Vos. De Nôordstroate is e stroate in Brugge.
Geschiednisse
In 't begun êete die korte stroate "Niewland", e vo d' and liggnde noame ozze niewe wierd angeleid. De stroate was nie mêer dan e steege, geleegn achtr de Boogoardnschoole en dôodloopnd in den 'of van die schoole, woavan d' oofdingangn undre in de Katelynestroate en d' Arsenoalstroate bevoenn.
De steege gaf e bykommende toegank en wierd stilan Nôordstroate hêetn. Albert Schouteet vermeldt dat da de nôordelikkn uutgank van de schoole was, oewêl dazze eigentlik nie in 't nôordn van dien eigndom was geleegn. Da kuj allêene mo verkloarn oj anveirdt dat 't ip den uutgank van de stroate sloeg, an de kant van de Wyngoardstroate, die inderdoad in nôordlikke richtienge wêes. De noame was in de 18ste êewe, en verzeekr aa vroegre, in gebruuk.
De gôotiesche schowwe van de Boogoardnschoole bezichtign en ook 't beluuk van de godsuuzn De Vos.
Kanêel
Kanêel is e specerye die gebruukt wordt in de keukn. 't Is de gedroogde binneschors van de kanêelboom Cinnamomum verum of Cinnamomum zeylanicum, van de familie laurierachtigen (Lauraceae).
Vesoul
Vesoul is e gemêente in 't ôostn van Vrankryk en d'n hoofdstad van 't departemènt Haute-Saône in de regio Bourgogne-Franche-Comté. thumb|left|Vesoul
Kanêel
Ofkomste
Kanêel komt uut Ceylon, nu Sri Lanka, 'n eiland vo de kust van Indië. 't Wordt nu ook gekwikt in Indonesië, Madagaskar, ip de Klêne Antilln en in Middn-Amerika.
Kenmerkn
thumb|left| Kanêelstoksjes en poeier. Kanêelboomn wordn teegnwoordig in plantages angeplant omda ze nie t'hoge zoun groein en de scheutn azo gemakkelik ofgesneeën kunn wordn. De schors moe ton twi doagn fermenteern ounder mattn. Doarachter wordt de buutnste en de binnste schors d'r ofgedoan en de reste wordt gekuust en gedroogd in de zunne. De schors rolt ton ip. Verschillige stikkn schors wordn in mekoar gestookn en ze vormn tegoare e kanêelstoksje.
Geschiedenisse
Kanêel wordt in China al vermeld 2800 joar v.Chr. en ook in 't oude Egypte wierd 't al gebruukt. Arabische en Fenicische commerçantn brochtn kanêel mee nor Egypte ten tyde van de farao's. Ook in den Bybel stoat da Mozes 't gebruukte vo zalfolie. In 't begun van de 14ste êeuwe brochtn de Portugeezn vo 't êest kanêel mee vanuut Ceylon nor Europa.
Geneeskunde
Hippocrates klapte al in 500 v.Chr. van de geneeskrachtige eignschappn van kanêel. Kanêelolie werkt ountsmettend, 't verbetert de deurbloedienge van hêel 't lichoam en 't versterkt 't herte en de bloedsomloop. 't Helpt ook by moag- en dermklachtn, insectebeetn en by spierkrampe.
Toepassienge
thumb| Chocola en kanêelpoeier Kanêel riekt verfynd en zoete moa smakt e bitje bitter. 't Wordt gebruukt in ryspap en in zoete gerechtn lik patisserie, koeksjes, fruutsap, appelcompote, thee en zêem. 't Is e belangryk ingrediënt in zoetekoeke, dat ook andere kruudn kan bevattn lik koriander, anys, steranys, kruudnoagel, seenappel- en citroenpele, kardemom, neutemuskoat, foelie en piment.
In d'ôostersche keukn wordt kanêel gebruukt vo vlêes- en visgerechtn en currygerechtn ip smoake te briengn.
Tegoare mè steranys, kruudnoagel en kardemom wordt kanêel ook toegevoegd an glühwein.
't Wordt gebruukt in parfums, zêpe, wierook, likeur, en in medicyne vo de moage.
Verwante sôortn
Die sôortn zyn minder van kwaliteit en scherper van smoake.
Hubble ruumtetelescoop
thumb|Hubble Ruumtetelescoop De Hubble Ruumtetelescoop is een satelliet met een telescoop genoemd achter den astronoom Edwin Hubble die in april 1990 deur de space shuttle Discovery gelancèrd is in een lêge boane. De Hubble ruumtetelescoop is een collaboroasje tusschn NASA en d' Europeesche Ruumtevoartorganisoasje ESA, en is êen van de grotste en veelzydigste ruumtetelescoopn die vôrol in infrarôod en in 't zichboar lichtspectrum werkt. 't Was ook den êeste ruumtetelescoop die derup vorzien was van een regelmoatige service te krygn deur bezoekn van verschillende shuttlemissies.
Achter dat de Hubbletelescoop was gelancèrd voundn d' astronoomn uut dat de vornoamste spegel verkêerd gesleepn was, en pas achter den êeste dienstbeurt in december 1993 gaaft de telescoop bèldn die van de verwachte kwaliteit woarn. Sedertdien zyn der ontelbaor' antol fottos noa d' eirde deuregesteurd, die vele g'holpn hèn in d' astrofysica, gelik mè de leeftyd en d' uutzettiengsnelheid van 't heelal te bepoaln.
De telescoop hèt de volgende dienstbeurtmissies ountvangn :
De volgende missie goat de ruumtetelescoop were noa d' eirde briengn.
Salzkammergut
Dêeln van de streke zyn in 1997 ip de lyste van UNESCO Weirelderfgoed gezet: Cultuurlandschap Hallstatt-Dachstein/Salzkammergut.
De toeristische streke Salzkammergut omvat 58 gemêentn in drie Ôostnryksche dêelstoatn. Driekart valt oender de dêelstoat Ipper-Ôostnryk (districtn Gmunden en Vöcklabruck), neffest kleindere dêeln van Steyermark en Salzburg.
De noame Salzkammergut verwyst noa de beroemde zoutmynn van de streke, die al g'exploiteerd wierdn deur de Keltn. Den dag van vandoage is de toeristische industrie belangryker of de zoutwinnienge, moa 't gebeurt wel nog assan.
Volgns Salzkammergut Tourismus-Marketing GmbH wordt Salzkammergut ingedêeld in tien dêelgebiedn:
Hof van Gistel
thumb| Hof van Gistel lienks 't Hof van Gistel is e beschermd monument in de Noaldestroate in Brugge.
De kelders, de rounde traptorre van baksteên en e stik van d'hudige constructie dateern nog uut de 15e eêuwe.
Antoine de Bourbon, hertog van Vendôme en heere van Gistel, zoudt et hof loatn bouwn hen in 1444. ’t Is te zien ip de stadsplatteground van Marcus Gerards (1562).
In 1968 kocht et Brugs stadsbestier 't huus van de familie De Lodder-Peene en liet et restoreern nor een ountwerp van de Stedelikke Dienst vo Monumentenzorg en Stadsvernieuwienge.
't Hof van Gistel wordt nu gebruukt deur ’t Stedelik Muziekconservatorium.
Andorra
Andorra, officieel 't Prinsdom Andorra (Cataloans: Principat d'Andorra), is en ingeslootn  dwergstoat in 't zuudwestn van Europa, in d' ôostelyke  Pyreneeën en begrensd deur Frankryk en Spanje. D' officiële toale is Cataloans, moa der wordt ook vele Spoans, Portugees en Frans geklapt. D' hoofdstad en grotste stad is Andorra la Vella. Andere grôote steedn zyn Escaldes-Engordany en Encamp. thumb|left|Zicht ip Andorra la Vella
Congo-Kinshasa
Congo-Kinshasa kortweg Congo of officieel de Democratische Republiek Congo (DRC), (Frans: République démocratique du Congo), vodien Zaïre en Congo-Leopoldville genoamd, is e land in Centroal-Afrika en grenst an Congo-Brazzaville, de Centroal-Afrikoansche Republiek, Zuud-Soedan, Oeganda, Rwanda, Burundi, Tanzania, Zambia en Angola.
Congo-Kinshasa is geploagd deur conflictn die ofspeeln in Ôost-Congo. Congo is e vroegere Belgische kolonie. thumb|left| Koarte van Congo-Kinshasa thumb|left| Livingstonewaotervalln dichte by Kinshasa
496 v.Chr.
499 v.Chr. - 498 v.Chr. - 497 v.Chr. - 496 v.Chr. - 495 v.Chr. - 494 v.Chr. - 493 v.Chr. 't Joar 496 v.Chr. is e joar in de pre-julioansche Romeinsche kalender. thumb|Castor en Pollux binst de Slag by 't Meer van Regillus
Gebeurtenisn
• De vroegere Etruskische keunynk van Rome, Tarquinius Superbus, die in 509 v.Chr. deur de Romeinn wierd verbann, en zyn medestander Octavius Mamilius van Tusculum, word'n t'hope met de Latynsche Liga versleegn deur 't leger van de Romeinsche Republiek in de Slag by 't Meer van Regillus by Frascati.
Priant
Orant komt uut et Latynsche orare, wuk da leezn wilt zeggn. Priant komt uut et Fransche prier en hèit dezelste betekenisse.
't Word orant (orans) es soms gebruukt lik synoniem vo adorant.
Joanna I van Navarra
Conflict me Vloandern
In 1301, achter da Vloandern g'annexeerd was deur Vrankryk, kwoamn de wevers met under leider Pieter de Coninck in ipstand teegn 't Frãnsgezind patricioat. Ze woarn kwoad omdan ze zo vele belastiengn mostn betoaln vo 't bezoek van de keunienk me zyn keuniginne te bekostign. Vor under bezoek in Brugge haan de patriciërs zo vele geld uut gegeevn en woarn under vrouwn zo ryke geklid da Joanna zei: Ik peisdn da 'k ik hier d'ênigste keuniginne woarn.
Huwelik en jounges
Joanna trouwde ip 16 ogustus 1284 an heur 11 joar me Philippe IV. Z'haan zeevn jounges, woavan drie ipêenvolgnde Frãnsche keuniengn.
Armenië
Armenië (Armeens: Հայաստան, Hajastan), officieel de Republiek Armenië (Հայաստանի Հանրապետություն, Hajastani Hanrapetut῾jun), is e bergachtig land in de Zudelyke Kaukasus geleegn tusschn de Zwarte en Kaspische Zêe. 't Grenst an Turkeye in 't westn, Georgië in 't nôordn, Azerbeidzjan in 't ôostn, Iran en Nachtsjevan (en exclave van Azerbeidzjan) in 't zuudn.
D' hoofdstad van Armenië is Yerevan. Andere grôote steedn zyn Gyumri, Vanadzor, Ejmiatsin en Hrazdan. thumb|left| Koarte van Armenië
Beziensweirdigheedn
UNESCO weirelderfgoed:
406 v.Chr.
409 v.Chr. - 408 v.Chr. - 407 v.Chr. - 406 v.Chr. - 405 v.Chr. - 404 v.Chr. - 403 v.Chr. 't Joar 406 v.Chr. is e joar in de pre-julioansche Romeinsche kalender. thumb|Grieksche trière, oorlogsschip mè roeiers
Koomn-Woastn
Koomn-Woastn (Frans: Comines-Warneton, Nederlands: Komen-Waasten) is e stad en faciliteytngemeênte in de provinsje Henegouwn. De stad telt en dikke 17.000 inweuners. Ze vormt en excloave van de provinsje Enegouwn tusschn West-Vloandern en de grenze me Vrankryk. Vo 't officieel vasteleggn van de Belgische toalgrenze in 1963 ôordigde 't by de provinsje West-Vloandern, juuste lyk Moeschroen. Tersedert es de stad, die ol vanof den neegntiendn êeuwe vree verfranst wos, bikkans hillegansn franstoalig gekommn: mo en 7 à 8 percent van d'inweuners kout nu nog Vlams.
Dêelgemêentn
De fuuzjegemêente Koomn-Woastn bestoat uut de dêelgemêentn Outem (Houthem), Koomn (Comines), Neerwoastn (Bas-Warneton), Ploegsteirt (Ploegsteert) en Woastn (Warneton). Vodder van de reste ligt in't nôordn vande dêelgemêente Koomn nog de prochie Ten Brieln, die van Koomn geschee'n es deur den N58. Ip't groundgebied van Ploegsteirt ligt hillegansn in 't zuudn, ip de Fransche grenze, 't gehucht 'n Bizee, dat aansluut ip de bebouwienge van de Franschn stad Ermentiers.
thumb|left|300px|Koomn-Woastn, dêelgemêentn en buurgemêentn. De gêele gebiedn zyn bebouwde weunkern'n De gemêente Koomn-Woastn grenst deur zyn uutgestrektheid an e grôot antal landelyke dorptjes en gemêentn in België en Vrankryk:
Woal (Zuud-Holland)
thumb|Buurtschap Woal
Geschiedenisse
De noame van de plekke komt van e meertje da vroeger ountstoan is ols restant van een overstromienge deur e dykbreuke. Zuk e meertje wordt e wiel of woal genoemd. Loater hèn ze der een dyk round gebouwd woar dat de buurtschap gevormd is. 't Woater is ton geleidelyk an toegeslibd. In de 18e êeuwe hèn ze den dyk deuregetrokn en de moerassige ground ingepolderd.
thumb|left|Woal an de Lekdyk
Fransche Gemêenschap
De Fransche Gemêenschap van België, in 't Frans: Communauté française de Belgique is êen van de drie gemêenschapn van België mè Brussel ols hoofdstad. Z' hèn bevoegdheedn ip gebied van cultuur, ounderwys, gezoundheidszorg, sport en jeugdzorg in 't Frans toalgebied en vo de Franstoalige inweuners van 't twêetoalig gebied Brussel-Hoofdstad. Sins 25 meie 2011 noemn z' hunder zelvn Fédération Wallonie-Bruxelles, Frans vo Federoatie Wallonië-Brussel, hoewel da nie ipgenoomn is in de groundwet. Die controversiële noame is allêne moa goegekeurd deur 't parlement van de Fransche Gemêenschap. De federoale en Vlamsche regeriengn gebruukn die benoamienge nie. Langs Vlamsche kant wordt die noame betwist omda 't e sôorte fusie van Wallonië en Brussel suggereert die der in feite nie is. Tegoare met de nieuwe noame is't er ook e nieuw logo vôorngesteld die bestoat uut de gestileerde letters WB in 't rôod, geel en blow, de kleurn van zowel Wallonië (rôod en geel) of van Brussel (blow en geel).
Besteur
De Fransche Gemêenschap hèt e parlement en e regerienge:
De centrale instelliengn van de Fransche Gemêenschap zyn in Brussel gevestigd. Den RTBF (Radio-Télévision Belge de la communauté Française) is den oopnboarn omroep vo de Franstoalige Belgn.
Groafschap (Iengeland)
Iengeland is al êeuwn ounderverdêeld in groafschapp'n (counties). Deur e dêel besteurshervormiengn vanof de 19e êeuwe krêeg 't woord groafschap ip den deur verschillige betêkeniss'n.
Traditionele groafschapp'n
't Algemêen anveird systhème van 39 traditionele groafschapp'n ountstound tusschn de 12e en 16e êeuwe, hoewel da 't indêeln in gebiedn al vele ouder is. 450px|right
Administratieve groafschapp'n
Verkoozn county councils (groafschapsroadn) zyn in Iengeland ingesteld in 1888. Ze paktn vele administratieve toakn over van de Quarter Sessions-rechtbankn, en in de loop van de joarn krêegn ze hoe langer hoe mêer bevoegdheedn. Nieuwe gebiedn kwoamn doavôorn in anmerkienge en ze wierdn administrative counties (administratieve groafschapp'n) genoemd. Vele historische groafschapp'n wierdn ipgedeeld in twêe (Suffolk, Sussex, Northamptonshire, Hampshire en Cambridgeshire) of drie (Yorkshire, Lincolnshire) administratieve groafschapp'n.
In 1965 veranderde de County of Londen in 't "besteursgebied" Greater London en slokte doaby 't grotste overgebleevn dêel ip van Middlesex. Der fuseerdn ook ênigte andere counties.
Metropolitan en non-metropolitan counties
In 1990 is 't lokoal besteur were hervormd. Der zyn sinsdien vele klêne unitary authorities (unitaire autoriteitn), in feite gemêentn met e groafschapsstoatus.
Den dag van vandoage zyn der 82 administratieve groafschapp'n. Doavan zyn der 28 non-metropolitan counties of shire counties met elk êen county council en mêerdere district councils (gemêenteroadn), 47 unitary authorities, zes metropolitan counties en der is ook nog Greater London. * unitary authority. † metropolitan county. (gin county council) ‡ non-metropolitan county. (gin county council) ¹ administratief gebied en regio (gin groafschap).
Ceremoniële groafschapp'n
De ceremoniële groafschapp'n zyn de gebiedn woarover dat e lord-lieutenant gezag het. Ze komm'n vor e grôot dêel overêen met de Metropolitan en non-metropolitan counties van in 1974. 't Verschil is da by de ceremoniële groafschapp'n de unitary authorities meegerekend zyn.
427 v.Chr.
430 v.Chr. - 429 v.Chr. - 428 v.Chr. - 427 v.Chr. - 426 v.Chr. - 425 v.Chr. - 424 v.Chr. 't Joar 427 v.Chr. is e joar in de pre-julioansche Romeinsche kalender.
Boovn-Merwede
thumb|Boovn-Merwede in de [[provinsje Zuud-Holland]] thumb|Boovn-Merwede met de Merwedebrugge by [[Gorinchem]]
Boovn-Merwede (Nederlands: Boven-Merwede) is een Hollandsche riviere die by Gorinchem êen van de drukst bevoarn riviern in Holland is. De riviere vormt de boovnloop van de riviere de Merwede en is e vôortzettienge van de Woal in West-Holland. De riviere makt dêel uut van d' hoofdtransportasse Antwerpn, Rotterdam en Duutsland. Boovn-Merwede is 8,8 kilometers lank. Der is ook een Beneedn-Merwede en een Nieuwe Merwede.
Groafschap (Iengeland)
Ceremoniële groafschapp'n
De ceremoniële groafschapp'n (met hunder unitary authorities) zyn:
Boovn-Merwede
Geschiedenisse
De Boovn-Merwede begunt by kastêel Loevestein woar dat de Woal en de Moas vroeger tegoare kwoamn. De Boovn-Merwede splitst ênigte kilometers strôomofwoarts by Gorinchem, achter de verkêersbrugge van d' autostrade A27, tusschn Boovn-Hardinxveld en Werkndam. De Beneedn-Merwede strôomt richtienge Dordrecht verder en de Nieuwe Merwede strôomt nôordelyk van de Broabantsche Biesbosch, richtienge de Moerdyk en 't Hollandsdiep. De Boovn-Merwede vormt nu de grenze tusschn Zuud-Holland en Nôord-Broabant.
De Boovn-Merwede splitst by Werkndam in de nôordelyke Beneedn-Merwede en de zuudwestelyke Nieuwe Merwede. 't Woater komt uut in 't Hollandsch Diep.
1273
1270 - 1271 - 1272 - 1273 - 1274 - 1275 - 1276 't Joar 1273 is 't 73e joar in de 13e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
FC Utrecht
Football Club Utrecht (ofgekort FC Utrecht), is e foetbolploeg uut Utrecht die voun 't moment in d' Hollandsche Eredivisie speelt.
Thuusbasis van de club, die in 1970 werd upgericht uut êen fusie tussn USV Elinkwijk, DOS en Velox, is 't Stadion Galgenwaard. Rob Alflen werd in mei 2014 oangesteld ols Oofdtrainer. Up de UEFA-ranglyste van de beste clubs in Europa stoat FC Utrecht anno 2015 up de 132ste plekke met 13.629 puntn.
Demosthenes
thumb| Kopie van e buste van Demosthenes deur Polyeuktos ([[Louvre)]] Demosthenes (Oedgrieks: Δημοσθένης, Dēmosthénēs) (Athene, 384 v.Chr. – Kalaureia, nu eiland Poros, 322 v.Chr.) was 'n Atheensche redenoare, jurist en pollitieker.
Je was de zeune van e ryke woap'nfabrikant, moa je verloor zyn voader ip zeevnjoarige leeftyd. Zyn erfdeil wierd verspild deur zyn voogd'n. Zyn eiste gerechtsredevoeryngn gyngn over erfeniskwestjes.
Zyn toesproak'n kwoamn in 't begun nie goewd over omdat 'n zoe gestoameld hèn. Doarom begost ie t' oefenn vo beter te  spreek'n vor e growte meinigte en vo beter verstoanboar te komn. Je deid dadde deur te klap'n me kiezelsteins in zyn moend en je probeerde van boovn 't geluyd van de zeie uyt te komn vo zyn stemme te versterk'n. Je groeide azo uyt toet de belangrykste redenoare en pollitieker van zyn tyd.
Demosthenes kwam in verzet teegn Philippus II van Macedonië die de vryheid van Athene bedreigde, en je riep de bevolkynge ip toet weerstand. Os de veldheire Antipater Athene bezette, wierd Demosthenes ter dowd verowrdeild. Je vluchtte noa 't eiland Kalaureia en je makte in de Poseidontempel 'n ende an zyn leevn deur vergif. thumb|left|Demosthenes oefent zyn sproake