cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Karel Barbierprys
Winnoars
In 2003 het de KANTL e reorganisoatië van de pryzn ingevoerd. Vanof ton wordt er ieder joar één vuufjoarlikse prys uutgereikt, ofwisselend vor essay, studie van oudere toale, literateure en cultuur in de Nederlandn, poëzie, proza en podiumtekstn.
Oarelbeke
Olgemêen
Der es èt 'n stoatie in Oarlbeke.
Bezienswoardigeedn
Nie verre van 't stadeus, eejt ouderlik eusje van Peter Benoit (zyn geboorte-eusje) en zin museum. Nog een bitje vwodre keundjet 'Pupe- en toebaksmuseum' vin'n. In Oarelbeke eej vaneigens wôk de Goavers, een kunstmoatig meer angelei ten tyde van den anleg van d'otoostrade (nu E17, overtyd E3). Oarelbeke eej gie de start en n'arrivee van de E3 Prys Vloandern, een velokoerse. Wok de moeite voe ne kji noa toe te goan ès 't jeugdeus de Salamander.
In 't center stoat de neoclassicistische Sint-Salvatorskerke, gezèt tussn 1769 en 1775. thumb|left| Sint-Salvatorskerke
Toale
Andre typiese utdrukkienge voo t'Oarlbiks te testn zyn : "zeg, pakte kljeinen, minne vèn moe vechtn" of "In oarlbe'e een ze gin moeite nie voe en poar ba'en bier in ulder leise te kappn. Ulder kla'e goat'er nie skêef van stoan."
1955
1952 - 1953 - 1954 - 1955 - 1956 - 1957 - 1958 't Joar 1955 is 't 55e joar in de 20e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Leo Vanackere
Leo Vanackere (Wevelgem, 7 juli 1927 - Brugge, 18 ogustus 1979) wos nen West-Vlamschen polletieker voo de CVP.
Carrière
Als zeune van nen sezoenarbieder oat ie gin ôgere studies gedoan, moar toch es 't ie in de polletiek keun goan. In 1969 wos 't ie verkoozn als volksverteegnwoordiger en senateur voo de CVP va Brussel-Halle-Vilvôorde. Vanof 1979 wos't ie gourverneur va West-Vloandern, moar ie eit da nie lange keun zyn, want in 't zelfde joar es't ie gestorvn, achter een gouverneursschap van ogot 79 doagn.
Ze zeune, Steven Vanackere, zit ook in de polletiek.
Solid state drive
Solid State Drives (SSD) zyn e nieuwe sôorte van arte schyvn da ter nog verre niemand gebruukt.
1878
1875 - 1876 - 1877 - 1878 - 1879 - 1880 - 1881 't Joar 1878 is 't 78e joar in de 19e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Solid state drive
't Zyn arte schyvn zonder beweegnde stiksjes der in, en da moakt da ze zô zêre nie kapot goan. Ze goan ôok veel rapper, moar 't gebruukt ze nog verre niemand meeda ze nog vele kostn en nog nie veel capaciteit hèin.
Moa weetnschappers zeggn da SSD binnkort de geweune arte schyvn goan vervangn, moa 't goa wel nog een poar joar deurn.
Maleisië
Cultuur
UNESCO weirelderfgoed:
Karel III van West-Francië
Karel III, bygenoamd de Simpeln (Latyn: Carolus Simplex) (17 september 879 – Péronne, 7 oktober 929), uut et Huus van de Karoliengers, was keunienk van West-Francië van 898 tout 922.
In dien tyd wilde Simpel nie dwoas zeggn, mo wel êerlik, iprecht en frank.
Karel was de zeune van Lodewyk den Hakkeloare en zyn twidde vrouwe Adelaide van Parys. J'is vuuf moandn achter 'n dôod van zyn voader geboorn.
29 meie
29 meie is den 149stn dag van 't joar (150stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. Der volgn nog 216 doagn toet 't ende van 't joar.
Karel III van West-Francië
Zyn leevn
Karel zyn leevn is begost mè teegnsloagn en der ook mee g'endigd. Alhoewel dat ie de wettelikkn ipvolger was, hen ze twi kis vor etwien anders gekoozn.
Achter 'n dôod van zyn broere Karloman in 884, wast ie nog mo vuuf joar oud, en doarom mocht Karel den Dikkn van Ôost-Francië, die ook al keunienk van Italië en keizer van 't Hillig Rôoms Ryk was, Karloman in West-Francië ipvolgn.
In 888 stierf Karel den Dikkn en deur 't feit da Karel de Simpeln nog zo jounk en zwak was, hieldn ze were gin rekenienge met hem.
Filips den Stoutn
Filips de Stoutn (Frãns: Philippe le Hardi) (Pontoise, 17 januoari 1342 - Halle, 27 april 1404) was hertog van Bourgondië van 1363 tout an zyn dôod. Je was de stamvoader van de Bourgondischn tak van 't Huus Valois.
Karel III van West-Francië
Zyn leevn
Ze probeerdn te profiteern van de situoasje vor under ounofhankelik te moakn van de keunienk, en ze kôozn Odo I, groaf van Parys en markgroaf van Neustrië. Odo ha goeie successn g'hoald teegn de Vikings in de belegerienge van Parys (885-886). Je was van 't Huus van de Robertynn en dus gin Karolienger.
In Lotharingen han ze in 887 vor Arnulf van Karinthië gekoozn, die pertang een ounwettige zeune was, mo wel e Karolienger.
Filips den Stoutn
Zyn bynoame krêegt ie omdat 'n zo courageus was in de Slag van Poitiers in 1356, binst den Hounderdjoarign Oorloge. Je was ton vêertien joar oud en je vocht mee me zyn voader.
Karel III van West-Francië
Zyn leevn
Mo Karel de Simpeln blêeft de krôone ipeisn en achter vuuf joar stryd, krêegt ie de steun van sommigte eedeln en eirtsbisschop Fulco van Reims, die hem den 28stn januoari 893, an zyn dertien joar, krôonde tout keunienk van West-Francië. Mo je wierd moar officieel erkend achter 'n dôod van Odo I in 898.
Filips den Stoutn
Zyn leevn
thumb| Zyn bezittiengn Filips was de joungste zeune van de Frãnsche keunienk Jean II de Goein en Bonne van Luxemburg. In 1363 krêegt 'n 't hertogdom Bourgondië me den hoofdstad Dijon. Zyn voader stierf in 1364 en je wierd ipgevolgd deur zyn oudste zeune en broere van Filips, Charles V.
Karel III van West-Francië
Zyn leevn
Lik zyn vôorgangers ha Karel ook styf vele miserie mè de Vikings, die mo blêevn roovn en plundern. Achter vredesounderhandeliengn in 911, by 't Verdrag van Saint-Clair sur Epte, gaf Karel de streke round Rouen, die loater Normandië zou genoemd wordn, in lêen an de Vikingleider Rollo. De Vikings wierdn Nordman genoemd in 't Germoans, van doa de noame Normandië. D'ofsproake was da Rollo de streeke most beschermn teegn andere Noormann, je most 't gezag van de keunienk anveirdn en je most hem loatn doopn. Achter zyn doop krêeg Rollo Karel zyn dochter Gisela.
Filips den Stoutn
Zyn leevn
In 1369 trouwde Filips in Gent me Margaretha van Male, dochter van Lodewyk van Male, de groaf van Vloandern. Ip 28 meie 1371 wierd under oudste zeune Jan zounder Vrees in Dijon geboorn.
Karel III van West-Francië
Zyn leevn
De 24stn september 911 stierf Lodewyk et Kiend, den êenigste wettige zeune van Arnulf van Karinthië. Lodewyk et Kind was de latste Karolingische keunienk in Ôost-Francië. D'eedeln koozn doa Konrad I als ipvolger, mo deur den oadel van Lotharingen wierd ie nie erkend. Zynder wildn e Karolienger en ze koozn Karel de Simpeln als keunienk van Lotharingen. Van ton verblêeft ie doa styf vele. In West-Francië kostn ze da nie goed verdroagn en ook nie 't feit da Karel Rollo de Viking e vazal gemakt haad. De slag van Soissons in 923 zoudt doar e gevolg van gewist zyn.
Filips den Stoutn
Zyn leevn
In 1380 stierf zyn broere Charles V en je wierd ipgevolgd deur zyn zeuntje Charles VI die nog moa twoalf joar oud was. Van 1380 tout 1388 verblêef Filips in Parys en je was doa de leidnde figeure en voogd van zyn minderjoarig neeftje. Van die poziesje miekt 'n in 1382 gebruuk vor e leger in te zettn, vo de Vlamschn ipstand in de Slag by Westrôzebeke teegn zyn schonvoader Lodewyk van Male t'ounderdrukkn. 't Besteur van zyn eign gebied liet 'n over an zyn vrouwe Margaretha van Male.
Karel III van West-Francië
Zyn leevn
In 922 kwoamn êenigte grôotgroundbezitters, w.o Herbert II van Vermandois, in ipstand teegn hem en ze krôondn Robert I, de broere van Odo I, tout keunienk van West-Francië. Karel wierd ook uut Lotharingen verjoagd deur Hendrik I de Veugeloare. Van ton kwam Lothariengn een hertogdom ounder 't Duuts ryk.
Filips den Stoutn
Zyn leevn
In 1384 stierf Lodewyk van Male. Je was de latste groaf van Vloandern van 't geslacht Dampierre en Filips erfde zyn gebiedn.
Karel III van West-Francië
Zyn leevn
De 15ste juni 923, by de slag van Soissons, sneuvelde Robert I, mo Herbert II van Vermandois liet Karel de Simpeln ipsluutn in e burcht in Péronne, woa dat ie loater gestorvn is.
Filips den Stoutn
Zyn leevn
In 1392 kwam Charles VI gêestesziek en Filips pakte were 't regentschap ip hem.
Vrouwe en jounges
Deur te trouwn me Margaretha van Male wierd et hertogdom Bourgondië nie allêene verêenigd met de groafschappn Bourgondië en Artesië, moar ook met et ryke groafschap Vloandern.
1373
1370 - 1371 - 1372 - 1373 - 1374 - 1375 - 1376 't Joar 1373 is 't 73e joar in de 14e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Filips den Stoutn
Vrouwe en jounges
Under jounges
Spiere (dorp)
Spiere es een dêelgemêente van Spiere-Elkyng. 't Ligt langs de Schelde. In Spiere koomn de Grôte Spiere en et Spierekanoal uut in de Schelde.
Filips den Stoutn
Zyn dôod
Filips stierf in 1404 in 't Broabantse Halle en zyn zeune Jan zounder Vrees volgdeg hem ip. De rykelyk versierde proalgroavn van Filips de Stoutn en Jan zounder Vrees stoan in de musée des Beaux-Arts in Dijon in 't paleis van d'hertoogn van Bourgondië. Ze zyn gemakt deur de kunstenoars Jean de Marville, Claus Sluter, Claus de Werve en Jean Malouel, den officieeln schilder van den hertog. Ze moakn dêel uut van de schonste kunstwerkn van 't Bourgondisch Ryk.
thumb|center|300px| 't Proalgraf van Filips de Stoutn in 't paleis van d'hertoogn van Bourgondië in Dijon
Karel III van West-Francië
Zyn leevn
Robert I wierd ipgevolgd deur Rudolf, de twiddn hertog van Bourgondië.
Vrouwn en jounges
Mè zyn êeste vrouwe Frederonne haad ie zes dochters: De 7stn oktober 919 ist ie getrouwd mè zyn twidde vrouwe, d'Iengelsche Eadgifu van Wessex, dochter van keunienk Edward I den Oudern en zyn twidde vrouwe Aelfleda van Bernicia. Met heur had ie e zeune en e dochter:
Karel had ook nog drie ounwettige zeuns (Arnulf, Drogo, Rorico) en êen ounwettige dochter.
Zyn weeuwe trouwde loater met Herbert III van Vermandois.
1342
1339 - 1340 - 1341 - 1342 - 1343 - 1344 - 1345 't Joar 1342 is 't 42e joar in de 14e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge. thumb|Belegerienge van Hennebont
1740
Gebeurtenissn
thumb|[[Maria Theresia os ze 3 joâr was]]
Isomo
Soamnstellynge
Isomo noemt eigenlik EPS, wuk da stoat vôorn expanded polystyrene. Isomo is dus niet anders dan geweune polystyreen, mo woarin dat er veel lucht is ingebloazn. 't Is doamee dat zô lichte en zo wit is. Isomo wordt surtout gemakt in boljes, die ton tope geperst zyn. In iederne kubiek isomo zittn der à peu près 10 miljoen boljes. In volume bekeken, is 98% lucht en is 't er moa 2% polystyreen. Omdat 't moa uut êen sorte materioal bestoat, kan isomo styf goed gerecycleerd zyn. 't Vervuult 't groundwoater ôok nie, want 't reageert langs gin kantn me woater.
Toepassyngn
Isomo wordt gebruukt vo 't moakn van ploatn, specioale vormn vo ander dingn in te pakkn vo transport, vo isoloatie, ....
In Afrika gebruukn ze isomo ouk nog voun etwot aars. Doa verkrumeln ze 't en zorn dat er e loage van ligt up 't woater van oopn WC's. Ezô kunn bepoalde muggn die ziektes verspreidn, gin eiers leggn.
Bristol
Bristol is e stad, unitary authority en ceremonieel groafschap in 't zuudwestn van Iengeland.
Dêelgemêentn
Ashley, Avonmouth, Bedminster, Bishopston, Bishopsworth, Brislington East, Brislington West, Cabot, Clifton, Clifton East, Cotham, Easton, Eastville, Fillwood, Fishponds, Frome Vale, Hartcliffe, Henbury, Hengrove, Henleaze, Hillfields, Horfield, Kingsweston, Kingswood, Knowle, Lawrence Hill, Lockleaze, Redland, Southmead, Southville, St George East, St George West, St Pauls, Stockwood, Stoke Bishop, Westbury on Trym, Whitchurch Park en Windmill Hill.
Transport en verkêer
Over d'autostrade ku je vanuut Bristol den M4 pakkn richtienge ôostn no Londn en westn no Wales, en den M5 richtienge noordn no Birmingham en zuudwestn no Plymouth.
D'r zyn twêe belangryke stoaties - Bristol Temple Meads en Bristol Parkway.
D'Internationoale Luchtoavn Bristol Airport ligt oengevêer 13 km te zuudn van 't center van Bristol.
1646
1643 - 1644 - 1645 - 1646 - 1647 - 1648 - 1649 't Joar 1646 is 't 46e joar in de 17e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
Gebeurtenissn
thumb| Keunienk Charles I van Iengeland
Grôte Markt (Brussel)
thumb|Stadhuus van Brussel thumb|Brôodhuus thumb|no 1-7 De Grôte Markt is e pleing in 't center van Brussel.
't Stadhuus
't Stadhuus van Brussel, mè boovn ip zyn torre e verguld standbeeld van den eirtsiengel Michaël die e droake versloat, wierd gebouwd vanof 1402. Met de torre van 96 m hoge zyn ze begost in 1444.
't Brôodhuus
In 't begun van de 13e êeuwe stoend er ip de Grôte Markt een houtn gebouw woar dan de bakkers vroeger under brôod verkochtn. Die houtn barakke wierd in 1405 vervangn deur e gebouw in stêen. Binst de regeerperiode van keizer Karel V wierd 't brôodhuus were ofgebrookn en wierd zyn hofarchitect Antoon II Keldermans angesteld vor e nieuw gebouw t'oentwerpn in Flamboyante gotiek. Ip 't ende van de joarn tjestig van de neegntienste êeuwe wierd 't gebouw ofgebrookn en heripgebouwd in neogotiek. In da gebouw is nu 't Museum van de Stad Brussel gevestigd met e belangryke collecsje van schilderien, retabels, wandtapytn, beeldhouwwerkn, zilverwerk, faience en porseleine die e beeld geevn van de geschiedenisse van Brussel.
Tusschn Karel Bulsstroate en Hoedemoakersstroate (Zuud)
thumb|no 8-12
Tusschnn d' Hoedemoakersstroate en d' Heuvelstroate (Ôost)
thumb|Huus van d' Hertoogn van Broabant
Tusschn de Vlêes-en-Brôodstroate en de Beuterstroate (Nôord)
thumb|no 34-39
Paedophryne
Paedophryne (van 't Grieks paedos (παίδος) kiend en Phryne (φρύνος) puut) is e geslacht van de smalbekpuut'n (Microhylidae) van Papoea-Nieuw-Guinea. De zes toet nu toe bekende sôort'n zyn by de klêenste gewervelde bêest'n dan der bestoan.
Pieter Appelmans
Je was de zeune van architect Jan Appelmans.
Onze-Lieve-Vrouwekathedroale
De bouw van d' Onze-Lieve-Vrouwekathedroale van Antwerpn in Brabantse gotiek begost in 1352 ounder de leidienge van Jan Appelmans. Zyn zeune en ipvolger Pieter bouwde 't koorgedêelte en de kapelln in den absis.
An de rechterkant van d' Onze-Lieve-Vrouwekathedroale stoat er e beeldngroep die e bouwloge vôornstelt. Bouwmêester Appelmans, mè 't plan van de torre ip zyn knie, gift instructies an de stêenkappers.
Voader en zeune Appelmans woarn nie d' ênigste bouwmêesters van de kerke. In de loop van de 15e êeuwe volgdn verschillige bouwmêesters mekoar ip, lik Domien en Herman de Waghemakere en Rombout Keldermans.
Sint-Nicolaaskapelle
De Sint-Nicolaaskapelle an de Lange Nieuwstroate in Antwerpn is in 1419 gedêeltelik herbouwd gewist deur 't ambacht van de meerseniers. Pieter Appelmans was verzekers den architect moa doavôren zyn der gin echte bewyzn.
1434
1431 - 1432 - 1433 - 1434 - 1435 - 1436 - 1437 thumb|[[Jan van Eyck schilderde 't portret van Giovanni Arnolfini en zyn vrouwe in 1434]]
842
839 - 840 - 841 - 842 - 843 - 844 - 845 't Joar 842 is 't 42e joar in de 9e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge. thumb|Ermentrudis van Orléans
Bevern (Roeseloare)
Bevern is e dorp in de provinsje West-Vloandern en e dêelgemêente van Roeseloare. Der zyn 5615 inweuners (tellienge van 2007) en 't wos toet 1965 e zelfstandige gemêente. Bevern ligt in 't nôordôostn van Roeseloare-centrum.
Geschiedenisse
De noame Bevern is ol were te viendn in documentn van de 11ste êeuwe. Êest wos 't Beverna, loater Bevrene, Beiverne, Bevre en Bevern. De noame Bevern verwyst noa 't Keltisch "Bebrona" (bebro-bever) of misschien komt 't van 't Germoans "Bivruno"  (bivru=bever).
Vo de Fransche Revoluusje wos Bevern ingedêeld in twêe "heerlikheedn": Bevern en Onlede. Ols woapn voert 't dorp 't schild van Jan van Vloandern, heer van Bevern en Onlede, bastoardzeune van groaf Lodewyk van Male.
In 't boek "Beveren-Roeselare in de Grote Oorlog" schryft Gabriël Verbeke (geboorn in Bevern in 1937) over 't boeiend moa vergeetn oorlogsverleedn van Bevern. De burgers van Bevern zoatn vier joar lank, van 1914 toet 1918, ipgeslootn binn de grenzn van under gemêente. Ze mochtn moa weg uut Bevern mè toestemmienge van de Duutsche bezetter. Ze woarn verplicht van 's oaves binn te bluuvn en ze mochtn wok nie mè noar under dorpscafés. De Duutschers controleerdn olles, de productie en verdêlienge van 't groan, de petattn, groensels, 't fruut, koeien, melk en d' eiers. Teetn wierd gerantsoeneerd. De burgers van Bevern leefdn wok hêelsan ounder de dreigienge van 't oorlogsgeweld. De vintn wierdn ipgevorderd vor an 't frount te goan werkn. En vele families mostn in 1917 ip 't bevel van de Duutschers olles achterloatn en noa 't verre Herentals verhuuzn. Bevern zag der uut lik e spookdorp.
476
473 - 474 - 475 - 476 - 477 - 478 - 479 't Joar 476 was e schrikkeljoar die begost ip e dunderdag in de Julioansche kalender.
Gebeurtenissen
thumb|Solidus (munte) met ofbeeldienge van Odoaker
Bouwkundig erfgoed in Handzoame
Lyste van bouwkundig erfgoed in Handzoame:
Elkyng
Elking (Nederlands: Helkijn, Frans: Helchin) es een dêelgemêente van Spiere-Elking. 't Ligt langs de Schelde.
4 moarte
4 moarte is d'n 63st'n dag van 't joar (64st'n dag in e schrikkeljoar) in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 302 doagn toet 't ende van 't joar.
Mêenn
Mêenn of Mêende (officieel Nederlands: Menen) is een Belgische stad en gemêente in de provinsje West-Vloandern. Buutn Mêende zelve liggn der nog de dêelgemêentn Lauwe en Rekkem. thumb|left| Stadhuus en belfort ip de markt
In de streke zelve wordt de stad typisch Mjinde genoemd, verder in de provinsje wordt d' uutsproake Mjeenn gebruukt.
In Mêende ligt den arbeiderswyk De Barakken.
Toale
E bekende uutdrukkinge in 't West-Vlams is "Mêenn ligt dichte by Kortryk, mo verre va Woaregem". Da wil zeggn da ost ieman zegt dat je 't echt mêent te goa doen, tons goat da veurneemn nie lange nie deurn nie, en dikkels is 't ook niet uprecht.
5 moarte
5 moarte is de 64stn dag van 't joar (65stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. Nog 301 doagn toet 't ende van 't joar.
Guido Van Sweevelt
Guido Van Sweevelt (Mortsel, 15 april 1949) is e Vlamsche coureur die prof was tusschn 1972 en 1982. In 1978 et ie de Driedoagsche van De Panne gewonn.
Belangrykste resultoatn
1969 1973 1975 1976 1977 1978 1979 1980 1981
Grasfamilie
De grasfamilie of in 't Zuudôostelik West-Vlams gesfamilie (Poaceae of Gramineae) is e familie van êenzoadlobbige  blommeplantn in de orde Poales met oengeveer 12.000 sôortn, verdêeld over 780 geslachtn. Groangewassn, lyk terwe, rogge, gerst, hoaver, maïs en rys, zyn verteegnwoordigers van de familie, moar ook bouwmaterioaln (bamboe, riet, strôoi).
De stiengel van de plante is over 't algemêen hol tusschn de knoopn. De bloarn zyn lank, smal en parallelnervig. De bladbasis, 't oenderste dêel van 't blad, vormt e kokervormige bladschede roend de stiengel.
Grassn zyn te viendn over hêel de weireld ip al de continentn, zelfs ip Antarctica. Ze zyn de dominante vegetoasje van uutgestrekte gebiedn, lik steppe, savanne, pampa, Amerikoansche prairie, bus en toendra. Die graslandn èn d' oentwikkelienge van groaznde bêestn meugelik gemakt.
Classificoasje
De grasfamilie is oenderverdêeld in 12 subfamilies:
1561
1558 - 1559 - 1560 - 1561 - 1562 - 1563 - 1564 't Joar 1561 is 't 61e joar in de 16e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Woatou
Woatou (Nederlands: Watou) is e dêelgemêente va Poperienge en ze legt pal an de Schreve.
Attraksjes
De gemêente is surtout ekend voe neur 2 brouwers (Van Eecke en St.-Bernardus) en de gedichtn in 'n zomer. Dat poëziefestival in de zomer is een initiatief va Gwij Mandelinck, zevve e dichter. 't Is e miengelienge tusschen gedichtn e beeldn. 't Komn ieder joar gemakkelik 20.000 menschen op of.
Beziensweirdigheedn
De Sint-Bavokerke was ôorsprounkelik e Romoansche kerke, die ebouwd is tusschn 1150 en 1200. De basis van de torre en 't gedêelte in bakstêen van de middnbeuke zyn bewoard ebleevn.
In de kerke zyn de proalgroavn te zien van Karel van Ydeghem († 1630), êestn groaf van Woatou mè zyn vrouwe Maria van Cortewyle en van de mysticus Karel Grimminck.
De kerke is sedert 1939 e beschermd monument.
Uutsproake va Woatou
Wuk dat er ambetant is, is da ze in 't schôon Vlams ossan Waa-toé zeggn (me de klemtône op de twidde lettergrepe). Dat is verkêerd: 't is op d'êeste lettergrepe.
Everybody (lied van Madonna)
"Everybody" is e liedje van en geschreevn deur Madonna en et was eur eerste single, en verscheen loater op eur debuutalbum, Madonna (1983). De menieng'n van de muziekcritici woarn verdèèld. Et liedje kwaam uut als single in de herfst van 1982 en was e top 5 dance muziekhit in Amerika.
1945
1942 - 1943 - 1944 - 1945 - 1946 - 1947 - 1948 't Joar 1945 is 't 45e joar in de 20e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Everybody (lied van Madonna)
Geschiedenisse van het lied
Het lied is de allereerste verkrygboare single van Madonna. Het wier oorsprounkelik gedroaid in clubs voe eur e bitje bekendheid te geven, en was uutendelik èèn van de liedjes woamee da ze e ploatecontract scoorde by Warner's Sire label. "Everybody" is geschreven deur Madonna zelve en geproduced deur Mark Kamins.
Voorda ze e ploatecontract kreeg, gieng Madonna vele nor e club in New York genaamd Danceteria. Mark Kamins was doa èèn van de beste DJs en begost me liedjes te produc'n. Madonna brocht em e poar van eur demo's en Kamis besloot ze te droaien in de club. "Everybody" was èèn van die demo's en kreeg goeie commentoar van et publiek. Toen da Kamin da zaag, besloot 'n voe et lied te produc'n.
Et lied is uutgebrocht in oktober 1982, toen da disco an 't uutsterv'n was en plekke an 't maak'n voe de nieuwe 80s new wave synth pop. "Eveybody" is e simpele boodschap voe iederèèn mee op de dansvloer te kryg'n: "Everybody, come on, dance and sing. Everybody, get up, do your thing." Et lied stelde uus Madonna voren lik da we eur nog gieng'n leren kennen: etwien die danst en ziengt voe eurzelvn uut te drukk'n, en het optimistische karakter da ze d' eerste vuuf joar van eur carrière gienk vuloud'n. Z' et loater nog "Everybody" gezoengen in eur Virgin Tour, Girlie Show Tour en de promotie tour voe et album Confessions on a Dance Floor. Het zinnetje "Dance and sing, get up and do your thing" wier trouwes gesampled in de openingslynen van "Express Yourself" in eur "Blond Ambition Tour".
De cover van de single is e kleurryke collage van Manhattan, getekend deur Lou Beach. Deurda Madonna nie op de cover stound, en al de mesjn op de cover zwartn zyn, peisden ze da ze e zwarte discozangeresse was.
Videoclip
In de videoclip ku je Madonna en e poar dansers zien in Danceteria, de club in New York woar Madonna vroeger danste en woar da et liedje voe den èèste ki speelde. Eur broere Christopher dee de choreographie voe de video en ku je zien als e danser samen met Madonna eur vriendinne Erica Bell. Z' aan moa 1500 dollar voe de clip te maken. Deur de clip was et misverstand da Madonna e zwarte discozangeresse zou zyn wel uut de wèreld.
Filips V van Spanje
Filips V van Spanje of Filips van Anjou (Kastêel van Versailles, 19 december 1683 – Madrid, 9 juli 1746), was de twidde zeune van Lodewyk, le Grand Dauphin en e klêenzeune van Lodewyk XIV. Je was hertog van Anjou van zyn geboorte, en keunienk van Spanje van 1700 toet an zyn dôod.
Ip 14 januoari 1724 dêed ‘n trôonsofstand vo zyn zeune Lodewyk I, die de pokkn krêeg en nog da zelste joar stierf. Filips kwam ton were ip de Spoansche trône, want zyn joengere zeune Ferdinand was nog nie oud genoeg. Je regeerdeg in totoal 45 joar en 21 doagn, ‘t langste in de Spoansche geschiedenisse. Je was den êeste keunienk van de Spoansche Bourbon dynastie.
De Spoansche Successieoorlog
By de Vrede van Utrecht in 1713 wierd Filips van Anjou erkend ols keunienk van Spanje, ip vôorwoarde dat ’n gin keunienk van Frankryk zou zyn. Je most Minorca en Gibraltar ofstoan an Iengeland.
De Zudelikke- of Spoansche Nederlandn giengn were no den Ôostnrykschn tak van ’t huus Habsburg oender keizer Karel VI, en woarn van ton d'Ôostnryksche Nederlandn. Karel VI krêeg ook Napels, Milaan en Sardinië. Sicilië en stikkn van Milaan giengn no Savoye.
Vrouwn en joenges
thumb|left|600px| Familieportret van Filips V deur Louis Michel van Loo (1743)
Lanceloot Blondeel
Lanceloot Blondeel (Poperienge, 1498 - Brugge, 4 moarte 1561) was e Vlamsche kunstenoare uut de 16ste eeuwe. Je zou begost zyn ols metser. In z’n monogram is d'r e truweeltje verwerkt by de letters L A B. thumb|Legende van d'n hèilige Joris (ca. 1535-1540) Lanceloot Blondeel was e belangryke figeure in d’eeste generoatie Brugsche renaissancekunstenoars. Je was ’t type van de uomo universale, de moderne, veelzydige en individualistische kunstenoare nor Italioans model.
In ‘t Groeningemuseum angt z’n werk Den Illign Lucas schildert Onze-Lieve-Vrouwe. ’t Ipvollendste ounderdêel van ’t schilderye is de omkoaderienge: e groteskelyste in goud en bruun. De groteske is ’n ornamentvorm uut de Romeinschn oudeid en de Italioansche renaissance. D’eeste Vlamsche schilders die ip die maniere werktegen krêegn de noame Vlamsche maniëristn.
J'is gestorvn in Brugge en begroavn in de Sint-Gilliskerke In Brugge zyn der werkn van em te zien in:
Lotharius I
thumb| 't Verdrag van Verdun thumb| 't Verdrag van Prüm Lotharius I (795 – Prüm, 29 september 855) was den oudste zeune van Lodewyk de Vroomn en zyn êeste vrouwe Irmingard van Haspengouw. In 817 wierd ’n deur z’n voader gekrôond tout Rôomse keizer.
Zyn leevn
Lotharius I is verzekers geboorn en ipgegroeid in Aquitanië. In 817 wierd de Ordinatio Imperii (Ordenienge van ‘t Ryk) ipgesteld vo d’ipvolgienge van z'n voader Lodewyk de Vroomn te reegeln. ’t Was e compromis tusschn ’t oud ipvolgiengssystèim, da zei da 't Frankisch Ryk gelykig most verdêeld wordn ounder ol de zeuns, en e maniere vo toch ‘t Karolingisch Ryk, da deur zyn voader Karel de Grôotn ipgebouwd was, tegoare t'houdn. Den oudste zeune zoudt ossan ’t keizerschap ervn, tegoare met ’t ippergezag over zyn eventuele broers, die ton ounderkeunienk van e dêelstoat zoun zyn. Lotharius krêeg azo de keizerstitel met Italië en ’t ippergezag, Lodewyk den Duuts Beiern en Pepeyn Aquitanië.
Luis de Requesens y Zúñiga
Zyn leevn
Don Luis de Requesens is geboorn in Barcelona. Je stamdeg uut ’n oadellyke Catalonische familie en was de zeune van Juan de Zúñiga y Avellaneda en Estefanía de Requesens. Filips II aad e grôot vertrouwn in em en doarom steldegt ie em an vor em te verteegnwoordign in Rome. Filips liet em ook z’n olfbroere Don Juan by stoan in verschillige oorloogn w.o. de Slag by Lepanto in 1571.
Van 1572-1573 wast ’n landvoogd van Milaan en in november 1573 kreegt ’n de moeilikkn ipdracht vo d’n ertog van Alva ip te volgn ols landvoogd van de Nederlandn en ’n gemoatigdern politiek te voern. J’Arriveerde d’n zeevntienstn november 1573 in Brussel en j’è van ’t begun tou an z’n dood enorm vele probleemn g’ed.
Lotharius I
Zyn regerienge
Van ’t noajoar 822 regeert ‘n over Italië en regelt ’n ook ‘t besteur van de Kerkelyke Stoat via de Constitutio Romana.
Bouwkundig erfgoed in Sint-Pieters-Kapelle
Lyste van bouwkundig erfgoed in Sint-Pieters-Kapelle:
Ossndrecht
Ossendrecht is e dorp in Noord-Broabant. Ze telt bykans 1500 inweuners. Ze legt in de Gemeente Woensdrecht nie verre van Zandvliet en Woensdrecht. Ossndrecht is geleegn an de Braobantse wal.
Luis de Requesens y Zúñiga
Zyn leevn
Je stierf ounverwachts in Brussel. Achter z’n dood kwoamn de Stoatn-Generoal byeen en  slootn  de zogenoamde Pacificoatie van Gent in 1576. Ollene entwien die akkoord was mè de Pacificoatie mocht Requesens ipvolgn. Don Juan van Oostnryk wierd angesteld.
Lotharius I
Zyn regerienge
De probleemn begostn achter da Lodewyk de Vroomn nog ’n achterkommertje krêeg me zyn twidde vrouwe Judith van Beiern: Karel. Ounder eur druk krêeg Karel an zyn zes joar in 829 ook zyn keunienkryk, mo da woarn de belangrykste stikkn die beloofd woarn an Lotharius. Van ton wast er constant boel en wierd den êenen oorloge achter den andern gevoerd.
't Verdrag van Verdun
Uutendelyk zyn z’overêen gekommn met et Verdrag van Verdun in 843. ’t Ryk wierd verdêeld in drie stikkn:
’t Middnryk van Lotharius
‘t Middnryk was e belangryk stik met de keizerlyke residentie in Aken. ‘t Was e lang gebied dat em uutstrekte van de Nôordzêe tout an de Middelandsche Zêe. ’t Bestound uut de Lêge Landn, met in 't westn de Schelde ols grenze (dus zounder ‘t Groafschap Vloandern), den Elzas, Bourgondië, Franche-Comté, Rhône-Alpes, Provence, ’t westelik stik van Zwitserland, Nôord-Italië, de Duutsche gebiedn ten westn van de Reyn met Aken.
Olgauwe krêeg Lotharius probleemn met de Vikings, die Friesland binn vieln. Deur ol zyn oorloogn teegn zyn familie wast ’n styf verzwakt en in 841 wast ’n verplicht van ênigte groafschappn of te stoan an de Deensche Vikings Rorik en Harald.
In 849 wierd ’n ziek en begost ’n zyn ryk te verdêeln ounder zyn drie zeuns in Péronne. Zyn oudste zeune Lodewyk II wierd in 850 tout co-keizer gekrôond deur paus Leo IV. Zelve trok Lotarius I em were in e klôoster in Prüm ols monnik, woa dat ’n gestorvn en begroavn is. Ip 29 september wordt ’n nog ossan verêerd ols hillign.
Windows
Windows is een besteuriengssystème van Microsoft. 't Is gebruukt ip de grôte mêerderheid van thuuscomputers over hêel de weireld; en de latste incarnaotie stoat mêestol geïnstalleerd ip computers da je kopt in de winkel.
Lotharius I
't Verdrag van Prüm
Verdêlienge ounder zyn drie zeuns in 855 by 't Verdrag van Prüm:
Windows
De êeste versie van de Windows hèn ze gemakt in 1985. Windows 3.x wos toun nog geen zelfstandig besteuriengssystème, mor ne grafische shell da droaide ip MS-DOS. De latste versie van Windows is Windows 8.1 van in 2013.
Omdat 't zo welbekend is, krig et veel lof en kritiek van olle kantn.
Lotharius I
't Verdrag van Prüm
De drie zeuns van Lotharius I an gin wettige zeuns vor under ip te volgn.
Vrouwe en jounges
Lotharius I trouwde den 15stn november 821 in Diedenhofen met Irmingard van Tours, die in 849 ‘t vrouwnklôoster Erstein in den Elzas stichtte en in 851 stierf. Under jounges:
Zoutelande
Zoutelande (uutsproake: Zoetelande) is e dorp in de gemêente Veere in Zêeland, ip 't vroeger eyland Walchern. 't Ligt tusschn Disoek en Westkapelle. Round Zoutelande liggn nog de gehuchtn Buuskerke, Sint-Janskerke, Snabbeldorp en Weerndyke. thumb|left|Zicht ip Zoutelande
Toet 1966 was Zoutelande e zelfstandige gemêente. Doarachter makte 't dêel uut van de gemêente Valkenisse toet 1997. Roend 1900 was Zoutelande styf geliefd by Hollandsche kunstschilders.
Liedje
In november 2017 èt de Zêeuwsche popgroep BLØF tegoare met de West-Vlamsche zangeresse Geike Arnaert e single uutgebrocht met de noame Zoutelande. In februoari 2018 stoend 't liedje ip numero 1 van den Hollandsche Top 40 en de Mega Top 50. Ook in Vloandern stoend 't liedje verschillige weekn van boovn ip de Vlamsche Top 10 en den Ultratop.
1404
1401 - 1402 - 1403 - 1404 - 1405 - 1406 - 1407 't Joar 1404 is 't 4e joar in de 15e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Gebeurtenissn
thumb| Filips de Stoutn
1515
1512 - 1513 - 1514 - 1515 - 1516 - 1517 - 1518 't Joar 1515 is 't 15e joar in de 16e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge. thumb|François I wordt keunienk van Vrankryk
Bring it on (Goose)
Bring it on es den êestn full-cd van Goose. Ie es't er gekoomn in 2006, ip een moment da iederêen peisde da ze nôoit mêer iet gingn hôorn van de groep omdat 't ol 4 joar geleen wos da ze de Rock Rally gewonn hoan. Ge keunt het geluud van de ploate best beskryvn als electro/dance, moar mè nen grôotn rockinvloed.
Esperanto
thumb|252px|right|De sprekers van Esperanto vormn een gemêenschap en in symbolik lik die vlagge Esperanto is een kunsttoale gemakt in 1887 deur Lejzer Zamenhof. Zamenhof weunde in wa da nu Pooln is tussn verschillende bevolkingsgroupn dan nie hêel overêen kwamn. Doarom kwamt 'n ip 't gedacht van een toale te moakn da politiek neutraal is en gemakkelyker te leern dan de bestoande toaln. Esperanto hèt een système da veel simpelder in mekoar zit (bvb: één vervoeging per tyd), zounder uutzonderingn.
Olle levende toalen èn moedertoalesprekers en èn idiomatische utdrukkingen ontwikkeld. Ol mèr os 100 joar zinder menschen over de gele wèreld die de tale èn geadopteerd en 'n aantal under èn spreken de toale as moedertoale. Er zin ook al idiomatische utdrukkingen. PEN International èd een afdeling mè Esperanto-schivers.
Esperanto bestoat vo te communiceren met meesn dan een andere moedertoale hèn. Nu zun der nog olsan meesn die Esperanto klappn, ze kommn mekoar teegn deur koferensjes te houdn en deur 't internet.
Esperanto is gen lingua franca, moar è wel die ambitie.
Links
Wikipedia int Esperanto
A,b,c, Esperanto thumb|ESPERANTO - Alfabeto de Esperanto
Zied ook noa
Het Esperanto in tien lessen
Zêesterre
Uutzicht
De zêesterre es een zêebêeste, die mêestal uut 5 oarms bestoat moa d'r zyn d'r ook die d'r veel mêer en. De klêenste sôorte wordt moa 1 cm grôot en de grotste zêesterre kan 1 m wordn met een oarmlengte van 45 cm. Et eit een kleur da varieert van geel over oranje tot rôod, moar ook pupere, blauwe en groene sôorten bestoan. Ze zyn plat en stervormig en ip udder oarms stoan der stekkers. An de ounderkant van de oarms stoan der zuugnappn. De mound zit vanounder in 't middn, en sluut direct an ip de moage. De geweune zêesterre stulpt een dêel van de moage noa buutn en drukt 't teegn de prooi. Ton moakn uutgescheidn enzymen 't eetn vloeiboar. Zêesterren oasemen deur uutstulpingen in under vel en de voetjes.
De Zêesterre leeft ounder woater en goat vôoruut me zyn klêne voetn me zuugnappn. Et gebruukt die zuugnappn ôok om schelpdiern, gelik mossels en klêne slekken t'oopnen.
't Regeneroatievermeugen van een zêesterre is styf grôot. Wannêer dat er êen van de oarms beschoadigd wordt of verloren goat groeit er een nieuw gedêelte an.
Verspreidienge
D'r bestoan ca. 1800 soortn over hêel de weireld, surtout langs de rotskustn. Ge keunt de zêesterre vindn ip de ground van de zêe en ip zêedykn, in de Nôord-, Middellansche- en Ôostzêe en in ol d'andere zêen.
De stekkervelbêestn bestoan ol 590 miljoen joar, moar van de ôorsprounkelik 30.000 sôortn schietn der moar een 6000-tal over.
Vôortplantienge
In et vôor-en noajoar verspreidn de zêesterrn sperma en eicelln in 't woater. 't Vrouwke makt 2 miljoen eikes in een eure an. Uut de eiers koomn der larvn, die udder loatn meedryvn me het planktong. Achter drie weekn goan ze no de zêebodem.
Varia
Verwar de bêeste nie me ne Zeisterre, ne gebruuker ip deze wikipedia. miniatuur|links| Verschillige sôortn zêesterren
Tyrreensche Zêe
thumb|right|250px|Liggienge van den Tyrreenschn Zêe De Tyrreensche Zêe (Italioans: Mar Tirreno) es 'n zêe in Zuud-Europa, geleegn o de zuudwestkantn van't Itoalisch schiereyland, o de nôordkantn van Sicilië en o 't ôostn van Corsica en Sardinië. Ip't vasteland liggn (in reke gezet van nôord noa zuud) d'Italioansche regioots Toscoane, Lazio, Campanië en Calabrië ier ôok an. 't Eit en ippervlakte van apeupri 275.000 vierkante kilomèiters en es ip zyn diepst 3785 mèiters diepe.
De Tyrreensche Zêe makt dêel uut van de Middellandsche Zêe. De Stroate van Messina makt in't zuudôostn by Sicilië de verbindienge mè d'Ionische Zêe, die ôok by de Middellandsche Zêe ort. In't nôordn lôopt de Tyrreensche Zêe oover in de Ligurische Zêe, ol ester ier diskussje woa precis 't schêe'n tusschn de twêe ligt. In't westn ligt de Stroate van Bonifacio tusschn d'eylandn Corsica en Sardinië wordeure da je na de westkantn van de Middellandsche Zêe kunt (richtienge de Baleoarn).
In de zêe moundn der teffrente riviern uut lyk den Tiber en de Volturno. Grôote steed'n die ier an liggn zyn ounder and're Noapels, Civitavecchia, Olbia, Palermo, Vibo Valentia en Cefalù. 't Stad Rome zelve ligt nie an d'n Tyrreensche Zêe, mo wel de hoavnstad Ostia.
De noame dervan komt van Tyrrhênoi, de noame die d'oude Griekn in d'Oudeyd an d'Etruskn goavn. Mè da ze zynder nen illn ôop van ulder stadstoatn ier olangsn de zêe ad'n liggn (surtout in't uudige Toscoane), noemdigd'n de Griekn 't "de zêe van de Tyrrhênoi". De Romein'n noemdign 't ôok wel de Mare Nostrum (Latyn voe "ouze zêe"), mo die noame gebruuktn ze loater (wannêer da ze oloummêer gebied'n ad'n verooverd) vo de hille Middellandsche Zêe.
Athene
Athene (Nieuwgrieks: Αθήνα, Athina; fonetisch: [a'θina]) is d' hoofdstad en grotste stad van Grieknland. 't Is ook 't administratief center van de regio (periferia) Attika en êen van d' oudste steedn van de weireld.
't Oude Athene van in de klassiekn tyd was e machtige stadsstoat (polis), e center vo kunst, lêern en filosofie, thuusbasis van d' Academie van Plato en 't Lyceum van Aristoteles en wordt algemêen anzien lyk de wiege van de Westersche beschoavienge.
't Erfgoed van de klassieke periode is nog alsan zichtboar in de stad met oude monumentn en kunstwerkn, woarvan da 't Parthenon 't mêest bekend is. In Athene stoan der twêe sites ip de lyste van UNESCO Weirelderfgoed: d' Akropolis van Athene en 't middelêeuws klôoster van Daphni. Der zyn ook verschillige musea en culturele instelliengn, lyk 't Nationaal Archeologisch Museum, met de grotste collecsje Grieksche antiquiteitn van de weireld, 't Akropolismuseum en 't Benaki Museum.
Athene was de gaststad van d' êeste moderne Olympische Speeln in 1896, en 108 joar loater van de zomerspeeln in 2004.
Maaike Cafmeyer
thumb| Maaike Cafmeyer Maaike Cafmeyer (Toeroet, 27 moarte 1973) es een West-Vlamsche actrice.
Carrière
Maaike Cafmeyer es by het grôte publiek bekend gekoomn van eur rolle als vrouwe van Bart Depauw in Het geslacht Depauw ip één in 2004. Doarachter ei ze nog meegespeeld in de TV-reekse Aspe, de verfilmienge van de boekn van Pieter Aspe. Ze speelt ôok mee in de jeugdserie En daarmee basta! ip Ketnet.
In het tonêel es ze bekend van eur rolln in Het belang van Ernst en Huilend Hert gebrocht deur et Theater aan Zee in Ostende en Een ideale echtgenoot van Spelersgroep Ernst-Serieus in Brèènienge in 2006.
Z'eit ôok de stemme van Snêeuwwitje ingesprookn in de Nederlandstoalige versie va Sneeuwwitje in 2007.
In 2008 was Cafmeyer Beste Actrice Nationaal volgens de lezers van HUMO, die under stemme uutbrochten in Humo's Pop Poll. In 2009 was ze lid van de Raad van de Goud'ne Ploate in't televisieprogramma Hartelijke groeten aan iedereen.
In 2012 spilde Cafmeyer de rolle van Anne in Domino, e musical mê liedjes van Clouseau. Ze spilde oender andere mê Deborah De Ridder en Mark Tijsmans. In de één-quiz Twee tot de zesde macht zit Cafmeyer geregeld in e quiz-duo med'een andere bekende Vlamienk tegen tweê oenbekende duo's.
In 2013 was ze te ziên in't spelprogramma De neuze van Pinokkio.
In 2014 is ze te ziên in e Studio 100-musical over den Êestn Weireldoorloge genaamd 14-18.
Cafmeyer was twee joar getrouwd met de kunstenoare Klaas Ruysschaert. Tegoare met den Hollandsche cellist Frans Grapperhaus ei ze twee dochters.
Eed van Straatsburg
thumb|Tekst van den Eed van Straatsburg Den Eed van Straatsburg (14 februoari 842) es en boundgenootschap tusschn d’olfbroers Lodewyk den Duuts en Karel den Kletsn teegn under broere Lotharius I, die loater tout keizer van et Illig Rooms Ryk es gekroond.
Achterground
De joungste zeuns voundn da gin goeie regelienge en da verbeterde nie mè de geborte in 823 van nen vierdn zeune, Karel (den Kletsn). Deurda Pepyn († 838) idder stierf dan zyn voader, verwierpn de drie overbluvende zeuns de Ordinatio Imperii van under voader en ze vrochtn e nieuwe erfregelienge uut (Akkoord van Worms, 839).
Zounder den Eed van Straatsburg wos et Verdrag van Verdun in 843 nie meugelik gewist.
Den tekst
By d’upstellienge van den tekst zoatn de broers mè en toalproblèm.
Vóór 842 weunden de broers ol langn tyd in under toekomstig erfgebied, da wil zeggn Karel in de westelikke Romoansche gebiedn, Lodewyk in d’oostelikke Germoansche, en Lotharius doatusschn. Zo kwam et da Lodewyk gin Latyn en koste moar ollene zyn eigen moedertoale verstound, et Oudoogduuts (vandoar zyn bynoame den Duuts). Voe da toalprobleem up te lossn, beslootn de broers vo den eed te zweirn in de toale van ’n andern zyn leger: et Oudoogduuts en et Oudfrans.
Duunbergn
Geschiedenisse
Vo 1900 was 't gebied tusschn Knokke en Heist nog nie bebouwd.
Eed van Straatsburg
Den tekst
Da makt den Eed van Straatsburg en upmerkelik toalkundig document want ’t es één van d’oudste tekstn in de Fransche toale.
Duunbergn
Geschiedenisse
Vanof 1905 wierd er e verkoavelingsproject gestart volgns de plangs van den Duutschn architect en urbanist Joseph Stübben, te middn van 'n uutgestrekt dunegebied. 't Resultoat was 'n elegant, pittoresk badplatstje, e rustig weungebied zounder hoogbouw, woaby dat 't niveauverschil van de dunen gerespecteerd is.
Eed van Straatsburg
Den tekst
Ierounder stoat den Latynschn tekst in et rood, den Oudfranschn tekst in et blauw en den Oudoogduutschn tekst in groen. 't West-Vlams stoat in et zwort.
Up d'ofbeeldienge reks es d'r e stik te ziene van den origineeln tekst. In de vertoalienge ieroundern stoan d'r twee asterisks die 't begun en 't ende markeern van den gescandn tekst up d'ofbeeldienge.
Fes
thumb|Zicht ip de medina van Fes. Fes of Fez (Aroabiesch : فاس, Berbersch :  ⴼⴰⵙ Fas) is de derde grotste stad van Marokko, mêt e bevolkienge van by benoadrienge  1 miljoen inweuners (2010).
Fes was den oofstad van Marokko toe 1925, en is nu d' oofplatse van de bestierlikke streeke Fès-Boulemane. De teegnwôordige Turksche naame vo Marokko, Fas, ad ôorsproenklik allêene mo betrekkienge ip de vroegre oofstad.
De stad ê twêe oede medinas, woavan da de grotste Fes el Bali is. Da latste stoat ip de lyste van 't UNESCO weirelderfgoed en 't zoe 't grotste auto-vry steedlik gebied zyn in de weirld. De Universiteit Al-Qarawiyyin, gesticht in 859 achtre Kristus, is d' oedste oenoendrebrookn werknde madrasa in de weirld. De stad wierd het "Mecca van 't Westn" en 't "Athene van  Afrika" genaamd.
Baltische Zêe
thumb|Liggienge van de Ôostzêe tusschn Zweedn, Finland, Pooln, Duutsland, Denemarkn en de Baltische stoatn thumb|De Ôostzêe by Międzyzdroje in Pooln De Ôostzêe of Baltische Zêe is e randzêe van den Atlantischn Oceoan die ruwweg tusschn Zweedn, Finland, Pooln, Duutsland, Denemarkn en de Baltische stoatn in ligt. In 't nôordn en 't ôostn zyn der uutlopers, de Botnische Golf, de "Finse Golf" en de "Golf van Riga".
Geschiedenisse
Ol binst de oudheid ountstound er een handelsverbiendienge tusschn 't Baltisch gebied en de Middellandsche Zêe die de noame krêeg van Barnstêenroute. Barnstêen, fossiel van boomhars die gewonn wierd van de denneboomn die groein in de Baltische kuststreke, wos styf geliefd vo te verhandeln. Ze maktn der juweeln van, medicyne en amulettn.
Riviern die uutmoundn in de Ôostzêe
De "Weichsel" in Pooln, "Oder" by de Pools-Duutsche grenze, "Westelyke Dvina" in Letland en de "Neva" in Rusland.
Stoatie van Blanknberge
De Stoatie van Blanknberge is een stoatie an 't ende van de spoorlyne 51 (Brugge - Blanknberge) in de West-Vlamsche badstad Blanknberge. In 1906 is de spoorwegverbiendienge noar de stoatie van Heist ounderbrookn en is Blanknberge e terminus gewordn.
Sedert 1890 kun je ook met de kusttram vanof  't stoatiepling noar Heist en Knokke of in d' andere richtienge noar Ostende en De Panne.
't Stoatiegebouw van 1937 is gesloopt in november 2013. 't Goa wordn vervangn deur e nieuw complex.
Geschiedenisse
De stoatie van 1937, noar ountwerp van architectn Henry Van de Velde, August Desmet en P. Nouille, is gebouwd ter vervangienge van de neoclassicistisch getinte stoatie van 1863.
Buuk
thumb|250px|right|Alt:Anatomie Abdomen|Anatoomiesche ofbeeldienge van de buuk. thumb|250px|De buuk van e tienjoarige joengn. De buuk of 't abdomen is by de gewervlde bêestn woaroendre de mens 'n olte, de buuk-olte, die gevuld is mêt 'n antal  orgoann die in d' êeste plekke te moakn ên  mêt de spysverteirienge, de uurieneproduuksje en de vôortplantienge. Orgoann die echt in de buuk-olte liggn, lik de maage, leevre, milte en 't oovregrôote dêel van de dêrms liggn intraperitoneoal. Orgoann die dr wêl an grenzn mo die nie echte in de buuk-olte zyn, lik de niern en d' alvlêeskliere, êetn ze extraperitoneoal (mêesta retroperitoneoal). 'n Orgoan lik den uterus is een bitje e grensgevol.
't Buukvlies (peritoneum) is e vlies dat de buuk-olte an de binnekant en de buuk-orgoann an de buutekant bedekt.
De buuk-olte is van êrte en loengn ofgescheidn deur 't middnrif of diafragma, e spiere in de vorm van een dinne koeplvormige ploate die by soamntrekkienge de borst-olte vergrôot te koste van de buuk-olte, zoda de loengn undre vul lucht kunn zuugn. Omda de buuk-inoed mê moejte soamn te drukkn is, goat doaby  de buuk-wand e bitje noa buutn puuln. (E kosee makt slankre te koste van 't beschikboar oasmvoluume van de loengn.) In 't middn van de buuk zit de naavle.
Ip de buuk van de vintn (en somtyds ook van de wuuvn) gruujtr, ofanklik van de geenn, buuk-oar. Dat oar oentwikklt êm in de puberteit en kan bestoan uut e streepe oar tusschn de schaamstreeke en de naavl, mo 't kut ook hêel de buuk bedekkn.
West-Vlams gebedje
God zy geloofd en gedankt, 'k ên geetn da me buuksje spant. God geev alle menschn zôveele!
Ostensche Compagnie
Den Ostensche Compagnie is ip 19 december 1722 ipgericht oender de name Generale Keizerlijke en Koninklijke Indische Compagnie. Den oofdzetel was in Antwerpn en den uutboatiengszetel in Ostende. thumb|left| [[Karel VI van et HRR|Keizer Karel VI]]
Uprichtienge
Ip da moment was Vloandern 'n oenderdeel van de Oostenrykse Nederlandn en wier et vanuut Oostenryk bestierd deur den Absburgsen keizer Karel VI. De Compagnie kreeg et monopolie vo de voart ip Afrika en Oost- en West-Indië. Deur de iprichtienge van de Ostensche Compagnie wildn de Vloamingen e stiksje meepakken van de ipbriengstn van de styf florissante Oost-Indiëcommersje. En da da lukte bewyst da der ip e bepaald ogenblik 58% van de thee die in West-Europa wierd ingevoerd in Ostende verkocht wierd. Ip wa daan ze uut China invoerden, makten ze deur de band meer of 150% winste. De Compagnie stichtte zelfs twi kolonies: Cabelon, by Madras, en Banquibazar, ip den oever van de Ganges.
Te grote concurrensje
thumb| Keizerinne [[Maria Theresia]] D’Ollanders, die styf vele succes addn met under VOC, wilden koste wa kost de Ostensche Compagnie saboteern. Een Ollander die ols matroos ip èèn van de schepen van de Compagnie voarde, wierd ter dood veroordeeld mo omda der toch nog te vele under kanse waagden, wierd de straffe veroogd me vodien nog een antal zweepslaagn in ’t openboar. D’Ollanders en ook verschillige factorieën van de Compagnie angevollen.
De Compagnie most der mee stopn oender druk van d'Ollanders, de Iengelsche en de Fransche die me ’t Verdrag va Weenn ip 16 moarte 1731 Maria Theresia ols keizerinne erkenden (Karel VI aa gin zeuns) mor eisten da de Ostensche Compagnie geliquideerd werd. In de praktyk en eur activiteitn toet in 1777 bluuvn deuregoan.