cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Donatello
thumb| Zyn standbeeld an ‘t [[Uffizi in Firenze]] Donato di Niccolò di Betto Bardi, Donatello genoemd, (Firenze, 1386 - Firenze, 13 december 1466), was ‘n Italioanschn beeldhouwer uut de vroege Renaissance. Je was êen van de grotste beeldhouwers in Firenze vo Michelangelo en styf geirn gezien deur Cosimo en Lorenzo de' Medici.
Albrecht Dürer
Zyn jeugd (1471–90)
Dürer gieng êest in de lêer by zyn voader. An zyn 13 joar miekt ie ol e zelfportret mè zilverstifte. Loater lêerdet ie houtsneden ountwerpn en uutvoern in ’t atelier van de schilder-têkenoare Michael Wohlgemut.
Donatello
Zyn leevn
Donatello was e lêerlink van Lorenzo Ghiberti. Je werkteg' ollêne an de figeurn van de profeetn, die round 1425 in de nissn van de Campanile van Giotto gezet wierdn. Je makte z’in e krachtige, realistische styl me karikaturoale oanzichtn me sterk getêeknde trekkn. Ze zyn geklid in zwoare draperien me diepe plôoin.
Albrecht Dürer
Zyn reizn
In 1490 begost ie te reizn no Colmar, Bazel en Straatsburg. In 1494 kêerdet ie were no Nurenburg, woa dat ie trouwde met Agnes Frey. Kort derip vertrokt ie ollêne noar Italië en bezocht Padua en Venetië. In 1495 kêerdet ie were en je krêeg ipdrachtn van Frederik III van Saksn. Van 1505 toet 1507 vertrokt ie were noar Italië. In 1509 kocht ie z’n huus in de Zistelgasse in Nurenberg.
In 1505 stelde keizer Maximiliaan I e joarliks pensioen van 100 florynn vo Dürer vaste, te betoaln deur de stad Nurenberg. In 1519 stierf Maximiliaan I en binst da Dürer in Zwitserland zat, schrapte de stad Nurenberg zyn pensioen.
Donatello
Zyn leevn
De gratieuze Florentynsche gêest is te zien in zyn Sint-Joris.
Albrecht Dürer
Zyn reizn
Dürer beschrêeft die reize no de Lêge Landn in zyn dagboek: Tagebuch der niederländischen Reise 1520-1521. In 1520 kwamt ie de schilder Jan Provoost teegn in Antwerpn en ze giengn tegoare no Brugge. In Mechelen bezocht ie Margaretha van Oostnryk, de dochter van Maximiliaan I en landvoogdesse van de Nederlandn, die doar heur residentie haad. Doarachter bezocht ie Brussel.
Donatello
Zyn leevn
Je vertrok ênigte joarn no Rome, mor in 1433 ist ’n weregekêerd en je makte ton e bronzn beeld van David met ’n hoedje me blommn, vo den êeste ki sedert den Oudheid ofgebeeld in zyn blôotn.
Albrecht Dürer
Zyn reizn
In 1521 miekt ie de krônienge mee van Keizer Karel V in Aken en je bezocht Keulen. Achter dat ie weregekommn was in Antwerpn bezocht ie nog Zierikzee in Zêeland, mo je kêerde ziek were noar Antwerpn. Je kost doadeure nie noar e fêeste in Brussel goan, woa dat ie g’inviteerd was deur Keizer Karel V.
Donatello
Zyn leevn
Je versierde de prikstoel van de dom in Prado me kienderfigeurn en ook de orgelgalerye (cantoria) van de Santa Maria del Fiore in Firenze.
Van 1443 tout 1453 was Donatello in Padua, woa dat ’n e standbeeld miek van Gattamelata ip z'n peird, ’t êeste belangryk bronzn peirdestandbeeld sedert den Oudheid. Donatello liet hem vo da werk inspireern deur e standbeeld van Marcus Aurelius in Rome. Gattamelata was ipperbevelhebber gewist van de Venetioansche strydkrachtn en gestorvn in 1443.
In de twiddn helft van de 15e eeuwe is Donatello weregekêerd no Firenze. Je was e mêester in ol de techniekn van zyn kunst en je kost styf goed de menschelikke gevoelns were geevn, lik in de figeure van Maria Magdalena in hout, en ôok in ’t bas-reliëf van de Kruusofnoame ip de prikstoel van de San Lorenzo.
Kamer
De kamer wier tope met d'andere instellingen van 't Ancien Regime ofgeschaft in 't latste decennium van de d'18d'eeuwe.
Bron voe voddere studie van de kamer
Ip 't Ryksarchief in Brugge bin 't archief van Brugse Vrye zyn der de rekening vanaf 1397, oorkoen vanaf de 12d'eeuwe, de ferieboeken vanaf de jaren 1400, de wezeryakten vanaf 1415 etc.
Ansoamevoart
Den Ansoamevoart (Nederlands: Handzamevaart) is e klêen riviertje of e beke in de Belgische provinsje West-Vloandern, die uutmoendt in den Yzer. 't Stroomgebied van de voart en de beekn die der inloopn, besloat een ippervlakte van 173 km² ip de rechteroever van den Yzer.
42 (getal)
42 is 't nateurlik getal da volgt ip 41 en gevolgd wordt deur 43.
Volgens Douglas Adams in de "Hitchhiker's Guide to the Galaxy", is 42 't antwôord up d'ultieme vrage over 't leevn, 't heelal en olles. De computer "Deep Thought" et der 7½ miljoen joarn overgedoan vo 't antwôord te berekenn - 't ênig ambetante is dat er niemand weet wa dat de vrage is.
Jan Ceulemans
Internationoal: mi de Rôo Duvels
Jan Ceulemans is internationoal vôorol gekend deur zyn rolle in de gloriejoarn van de Rôo Duvels die liepn va 1980 (Finale EK Itoalië) via 1986 (vierde platse WK in Mexico) toet 1990 (WK Italië, uutgeschoakeld deur Iengeland, mi de beste Rôo Duvels die d'r ôoit op e pling gestoan en). Ceulemans es nog oltyd de record internationoal (mi 96 caps woarin dat ie 23 goals makte).
Stute
Stutn zi vor konsumoasje meestol èsmeerd me butter. En stif dikkers moakn ze ze è bitje smoakelijker deur der nog è toespyze up te legn. 'n Dag va vadoage smeern ze in de plekke va goein vetn boerebutter ol dikkers ekki e soorte margarine up. ('t sjint dat dat beter is vo jen erte.)
Uutdrukkingen me 'stute'
Jen brêedt ze stutjes zekers zelve? of 'n Dien it ook geirn è butterstuutje. = 't is en gildigen of dikk'n persôon
En et e mulle lik een ofgelekte smoutstute. = en et een ofgeleefd en zeur aanzichte
42
39 - 40 - 41 - 42 - 43 - 44 - 45 't Joar 42 was e geweun joar die begost ip e moandag in de Julioansche kalender.
1587
1584 - 1585 - 1586 - 1587 - 1588 - 1589 - 1590 't Joar 1587 is 't 87e joar in de 16e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Broksele
Broksele (Frans: Broxeele) es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern in de Franschn Westoek, mêer bepoald in't Outland. 't Grenst an de gemêentn Bollezele, Rubroek, Buusscheure, Lederzele en Volkerinkove.
Broksele ligt langsn den Yzer, dichte by oar twêe brounn'n (êen ligt in Buusscheure, d'and're in Lederzele).
De noame komt van Broecsele, wa da "huus in't moeras" wilt zeggn. Ôok de noame Brussel komt doavan. Broksele es doarom verzusterd mè Brussel en z'en in 1979 e replica van Manneke Pis gekreegn van under zustergemêente, die nu juuste vôorn 't staduus stoat. In Broksele stoat ôok de Sent-Quentinkerke.
400
397 - 398 - 399 - 400 - 401 - 402 - 403 't Joar 400 was e schrikkeljoar die begost ip e zundag in de Julioansche kalender. thumb|Keizer Arcadius thumb|Semissis van Aelia Eudoxia
Joost van den Vondel
thumb| Portret van Joost van den Vondel deur Philips Koninck, 1665 thumb| Joost van den Vondel Joost van den Vondel (Keuln, 17 november 1587 - Amsterdam, 5 februoari 1679) was een Hollandschn dichter en tonêelschryver. Je was één van de grotste schryvers van de goudn zeventienste êeuwe in d' Hollandsche letterkunde.
Leevn
De doopsgezinde ouders van Joost van den Vondel vluchtegen weg uut Antwerpn uut schrik vo de contrareformoatie. Achter e verbluuf in Duutsland giengn ze in 1597 in Amsterdam weunn.
In 1610 trouwde Joost van den Vondel me Maria de Wolff en je pakte de kousewienkel van zyn voader over in de Warmoesstroate. Je kwam al zêere in contact met d' Amsterdamsche literaire weireld. In 1606 wierd 'n lid van de rederykerskoamer Het Wit Lavendel en je rakte bevriend met P.C. Hooft en Hugo de Groot.
In 1613 begost Van den Vondel Latyn te lêern. Je was een overtuugd humanist en je dweepte met de klassiekn oudheid. Je vertoalde en bewerkte verschillige werkn van Sophocles, Euripides, Seneca, Vergilius en Ovidius. In 1625 het 'n ook nog Grieks gelêerd vo de Palamedes te kunn schryvn.
Van den Vondel stierf ip 91-joarige leeftyd. Z'n latste werk was zyn spottend grafschrift:
Werkn
thumb|Joseph in Dothan in 'n [[Esperanto-vertoalienge uut 1937.]]
1441
1438 - 1439 - 1440 - 1441 - 1442 - 1443 - 1444
Petrus Christus
thumb|"St. Eligius in z’n goudsmedatelier" deur Petrus Christus, 1449, Metropolitan Museum of Art, [[New York]] Petrus Christus (ca. 1410 – Brugge 1472 of 1473) was 'n Vlamsche kunstschilder van de twiddn elft van de 15e eeuwe. Je makte deel uut van de schole van de Vlamsche Primitievn.
D’r is eigentlik nie vele over em geweetn. Je kwam verzekers uut ’t dorp Baarle by Breda. In 1444 kocht 'n ’t poorterschap van Brugge, ’n bloeiend, commercieel en politiek centrum woa dat 'n as kunstenoare interessante updrachtn koste krygn en heel veel succes ad.
Z’n werk was styf beïnvloed deur de in 1441 gestorvn Jan Van Eyck. Dat is te zien an de ingetoogn sfeer, de nauwkeurige ofwerkinge en de zin vo detail in z’n werkn.
In 't Groeningemuseum in Brugge angt 't werk: Isabella van Portugal mè d'illige Elisabeth ca. 1457-1460. 't Paneel is 't linkerluuk van 'n triptiek woavan 't verloorn gegoane centroal paneel 'n Onze lieve Vrouwe van Smartn voorstelde. De updrachtgeefster Isabella van Portugal was de vrouwe van de Bourgondischn ertog Filips den Goein. De beschermillige Elisabeth van Ongarye, up 't werk als kloosterzuster ofgebeeld, oudt drie upeengestoapelde kroonn vaste, symbooln vor eur godsvrucht, kuuseid en keuninklikke geboorte. Die eignschappn woarn ook up ertoginne Isabella van Portugal toepasselik. Ze gink in 'n franciscanessnklooster en besteldige vo dien geleegneid d'n triptiek.
Sommigte kunstistorici peizn dat 't schilderye nie eignandig deur Petrus Christus gemakt is, moa wel deur 'n assistent, verzekers een van zyn zeuns.
Myxomatose
Myxomatose es e dôdelikke ziekte die allêne mo by kenyns vôornkomt. De ziekte wordt verôorzoakt deur 't Myxoma-virus en verspreid deur al bloedzuugnde insektn lyk luuzn, muggn en vlôoin. De ziekte e va langst oe mêer te vindn by temme kenyns, zelfs by kenyns die zyn ingeënt.
Geschiedenisse
Z'en de ziekte vôor 't êest etwoar in de joarn 1800, by toevol by meegebrochte kenyns gevounn in Uruguay. Deur dan de Australiërs veel probleemn addn met wilde kenyns, die ulder do onnatuurlyk, zonder natuurlikkn vyand en dus ongestôord kostn vestigen, en ze de ziekte kunstmoatig verspreid vôo de populoatie van die bêestn te loatn doaln.
Ne Fransn bacterioloog, Dr. Paul Armand Delille, et de ziekte in juni van 't joar 1952 ingebroch by twêe kenyns die ip zyn erf roundliepn. Ne wilde 'm of van de kenyns ip zyn erf. Ze weetn nie juste oe of wa, ma binn de vier moandn was 't em al nen epidee die em al 50 kilomeiters van zyn erf verspreid a. Ne peisde em dan 't verzekerst stropers woarn die e poar kenyns van zyn erf gepakt ann en ip dæ maniere de ziekte en elpn verspreidn. De ziekte bereikte Iengeland in 1953. Twêe joar loater in 1954 wa byna 90% van de wilde kenynnebevolkienge gekerveerd in Frankryk.
Inentienge
Der es en inentienge da e kenyn vôor zes moandn ka beschermn. Ze makt gebruuk van et levend virus Shope fibroma. In Australië es die inentienge illegoal.
Natuurlikke resistentie
Der zyn zeldzoame gevalln bekend waby dan de nakomeliengn van en ôoit besmet kenyn e natuurlikke resistentie ountwikkeln.
Ôostkamp
Ôostkamp (officieel Nederlands: Oostkamp) es een gemêente in de provinsje West-Vloandern. De gemêente telt biena 22.500 inweuners.
Geschiedenisse
Ôostkamp komt van de noame "orscamp" (peirdeveld). 't Oud woord "ors" komt overêen me 't oud Iengelsche woord "Horse". In de middeleeuwn wast den enigsten stalle vo de zee.
Kernen
Buutn Ôostkamp zelve zyn d'r in de gemêente nog de dêelgemêentes Ertsberge, Ruddervôorde en Woardamme. D'r zyn ook nog een poar klindere kernen en gehuchtn in de gemêente. Moerbrugge ligt in 't nôordôostn van de gemêente, e kilometer van 't centrum van Ôostkamp. Hêlegans in 't nôordn ligt een uutloper van Stêenbrugge, een wyk van Assebroeke in Brugge. De wyk sluut an ip de stedelike kern van de stad Brugge. In 't uterste zuudwestn, ip 't groundgebied Ruddervôorde, ligt 't gehucht Baliebrugge, ip de weg tusschen Ruddervôorde en Tourout. De gemêente Ôostkamp grenst aan de volgende dorpn en gemêentes: thumb|300px|left|Ôostkamp en dêelgemêentes. De gilwe gebiedn zyn bebouwde kernen.
Kinepolis
Kinepolis, of beter Kinepolis Group es een bedryf da cinemazoaln uutboat. alt=|miniatuur|Kinepolis Cinema in Hoofddorp, Nederland
Ôostkamp
Toale
Ôostkamp was vroegere een klêne gemêente, moar de latste twientig joar zyn der vele nieuwe van overoal bygekommen, wardeure 't Ôostkamps in feite an 't verdwynn is deur ol die vermiengelingen.
Kinepolis
Geschiedenisse
In 1970 zyn Albert Bert en Rose Claeys-Vereecke begonn met een klênen moa sjieken cinema in Oarelbeke met 2 zoalen. 't Vernieuwende was da ze alles kostn bedienn met ênen operateur. Ze probeerdn denzelfdn truc in het Ring Shopping in Kuurne. Moa gin êen van die zoalen wierd echt rendoabel en 't werd gestopt achter 'n poar joarn.
Ôostkamp
Toale
Een typische Ôostkampenoare sprikt van 't is den emsen im platse van 't is t'zyne.
Kinepolis
Geschiedenisse
In een twidde foase ein ze ton drie complexen geopend in Vloandern: de Trioscoop in Hasselt in '72 met 3 (loater 7) zoaln; êen in Kortryk, de Pentascoop, me 5 zoaln in '75; en ook nog êen in Gent, de Decascoop (mè 10 zoaln) in '81. Z'oan veel vernieuwende ideeën, surtout deur grôtere cinemacomplexen te willn bouwen die an scherpe kwaliteitseisn moestn voldoen. Een êeste vôorbeeld wos de Kinepolis in Brussel, met 25 zoaln, een fenomenoal aantal in 1988.
In 2006 gingn de twêe familjes uut elkoar: de familie Claeys verkocht ol eur andêeln an externe investeerders.
Nu
Ondertussn es de Kinepolisgroep uutgegroeid tot nen Europeesn speler, me zoaln in België, Vrankryk, Spanje, Zwitserland en Pooln. In 1997 zyn de Bert en Claeys groepn gefuseerd tot de Kinepolis Group NV, en in 1998 zyn ze noa de Beurse van Brussel gegoan met 25% van de andêeln. De lyste van zoaln in België:
Anbod
De films die deur Kinepolis getôond wordn, zyn bykan ollemoale (Amerikoanse) blockbusters. Ze probeern ôok e bitje de cinefiel an te spreekn mè klindere filmtjes. Dat aanbod noemn ze "Cinémanie", moa 't bluuft vrêe beperkt.
Kinepolis eit ôok de noame da ze de markt tevele domineern en doardeure klêendere ounafankelike cinemazoaln, en doarmee ook de alternatieve film, het leevn moeilik moakn.
Externe koppelienge
Officiëeln website
Cosimo I de' Medici
Cosimo I de' Medici (Firenze, 11 juni 1519 - 21 april 1574) was hertog van Firenze van 1537 tout 1574 en den êestn grôothertog van Toscane van 1569.
Langs moeders kant stamdeg’t ie of van den hoofdtak, de Cafaggiolo-tak, van de Medicifamilie, die begost mè Giovanni di Bicci en zyn oudste zeune Cosimo il Vecchio, die den tak vôort zette. Langs voaders kant stamdeg’t ie of van de Popolani-tak, die begost met de twidde zeune van Giovanni di Bicci, Lorenzo il Vecchio. (zie stamboom).
Zyn leevn
thumb|left|200px|Cosimo I de' Medici deur [[Titiaan]] Cosimo was de zeune van de gekende condottiere (heurlink) Giovanni de’ Medici of Giovanni dalle Bande Nere en Maria Salviati. Zyn grôotouders langs voaders kant woarn Giovanni de' Medici, bygenoamd il Popolano en Caterina Sforza, die nog getrouwd gewist was mè Girolamo Riario van ‘t Pazzi-komplot. Zyn grôotmoeder langs moeders kant was Lucrezia, d’oudste dochter van Lorenzo il Magnifico.
Je kwam an de macht an zyn 17 joar, achter dat hertog Alessandro de' Medici, de vint van Margaretha van Parma, vermôord was in 1537.
Allessandro was 't latste lid van den hoofdtak gewist die regeerdeg' over Firenze en den êestn erfelikkn hertog.
Omda Cosimo langs voaders kant van den andern tak van de familie ofstamde, en tout tonne in Mugello geweund had, wast ’n nie gekend in Firenze, mo ze koozn hem omdat Alessandro ’s ênigste zeune nog mo vier joar oud en ounwettig was.
Cosimo versterkte zyn macht deur in 1539 te trouwn me Leonora (Eleonora) van Toledo en je kost ook ‘t huwelik arrangeern van hunder oudste zeune Francesco I de' Medici mè Johanna van Oostnryk, de joungste dochter van keizer Ferdinand I. Da joar, in 1565, gaft ‘n ipdracht an Giorgio Vasario vo de Corridoio Vasariano te loatn bouwn.
Zyn vrouwe Eleonora was de dochter van de Spoanschn ounderkeunink van Napels, Don Pedro Álvarez de Toledo. Ze was de nichte van den hertog van Alva. Heur oanzichte is styf gekend van heur gedistingeerde portreitn deur Agnolo Bronzino. Deur heur weundegn ze van 1549 in ’t Pittipaleis.
Hunder jounges
thumb|Zyn vrouwe Eleonora di Toledo met hunder zeuntje Giovanni deur Bronzino ([[Uffizi, Firenze)]] thumb|Bia de' Medici, zyn ounwettige dochter, stierf an heur zes joar (Bronzino)
In 1570 hertrouwde Cosimo mè Camilla Martelli. Hunder dochter Virginia de' Medici (1568 - 1615) trouwde in 1586 mè Cesare d'Este (1552 - 1628), hertog van Modena.
J'had ol 'n ounwettige dochter Bia van vo dat 'n getrouwd was me zyn êeste vrouwe (round 1536) en loater had ‘n ôok nog twi jounges mè zyn maîtresse Eleonora degli Albrizzi. Giovanni is wettig verkloard deur zyn voader.
Cosimo de mecenas
Cosimo creëerde de Uffizi ols regeriengsgebouw (Uffizi wil zeggn: bureaus). Nu is ’t êen van de grotste kunstgalleryen van de weireld. Je was e mecenas vo kunstenoars lik Giorgio Vasari, Benvenuto Cellini, Pontormo en Agnolo Bronzino. Je makte van ’t Pittipaleis ’t verbluuf van de Medici met de Boboli-hoovn.
Cosimo I de' Medici ligt begroavn in de Cappelle Medicee van de Basilica San Lorenzo in Firenze.
Medici-stamboom
Mega-Zone - Firenze (Cafaggiolo- en Popolani-tak)
Arroundissement Roeseloare
Het arroundissement Roeseloare es êen van de acht West-Vlamse arroundissementen.
't Ligt in 't middn van de provinsje West-Vloandern en noemt emzelvn doarom  ' t erte van West-Vloandern. 't Es ook interessant om te weetn dat de Mandel derdeure stroomt en dat verboen is met de Leie via 't kanoal Roeseloare-Ôoigem.
Arroundissement Roeseloare|right Het omvat de steedn en gemeentn:
Adolf Fick
thumb| Adolf Fick in 1897 Adolf Eugen Fick (Kassel (Duutsland), 3 september 1829 – Blanknberge, 21 augustus 1901) was een Duutschn fysioloog. J’oalde z’n doctoroat in de medicynn in 1851 in Marburg. J’is ‘t mêest gekend gerakt deur z’n uutvindinge van de contactlenze en deur de noar em vernoemde Wet van Fick (1855), die de diffusie beschryft in gassn en vloeistoffn.
Adolf Fick was de zeune van een architect. Al van styf vroeg wierd z’n talent vo wiskunde en fysica ipgemerkt. An z’n 23 joar schrêeft ’n em in vo geneeskunde an den universiteit ip anroadn van z’n oudere broere Heinrich. Je was ook g’interesseerd in filosofie en literateure.
In 1856 publiceerdege Fick een standoardwerk over Medische Fysica met ounderwerpn die vo dien tyd styf actueel woarn.
In 1887 ountwikkeldet ie een lenze die anzien wordt als de êeste succesvulle toepassinge van de contactlenze. Je testte die lenze, gemakt van zwoar bruun glas, vo ‘t êest uut ip keuns, loater ip z’n zelvn en nog loater ip een klêne groep vrywilligers. Z’n idee wierd de volgende joarn deur verschillige andere uutvinders verder ountwikkeld.
Gustaaf Flamen
Gustaaf Flamen (Brussel, 24 meie 1837 - Brugge, 1920) was één van de paster-leroars die tegoare mè Hugo Verriest e grootn invloed g’ed et ip Albrecht Rodenbach. Je schreef ook bydroagn in Rond den Heerd en andere tydschriftn.
Lodewijk Baekelandt
thumb| Lodewyk Baekelandt Lodewijk Baekelandt (Lendlee 17 januoari 1774 - Brugge 2 november 1803) wos e boas van e roversbende.
Gustaaf Flamen
Je wierd in 1862 professor in ’t college van Kortryk en in 1867 in ‘t Klêen Seminoarie van Roeseloare. Je wekte, tegoare mè zyn collega Hugo Verriest, by zyn leerlingn de belangstellinge ip vo de moedertoale deur under dichters lik Guido Gezelle te leern apprecieern. Hugo Verriest brocht tegoare mè Gustaaf Flamen ’t bundeltje Dertig Vlaamse liederen uut. Ounder under invloed en van nog een poar leroars wierd in ’t Klêen Seminoarie ’t romantisch Vlams bewustzyn gestimuleerd, die anleidinge gaf tot spanningn mè ’t gezag en de Groote Stooringe.
Vanof 1873 was Gustaaf Flamen ook ounderpaster in Ruuslee.
Lodewijk Baekelandt
Baekelandt leefde in 'n tyd da Vloandern dêel uutmakte va Vrankryk. E moeste dienn in 't Frans leger, mor e wilde nie. De menschn zagen dikkers zwortn snêeuw en Baekelandt vound er niet beters op dan te roven in Ôost-Vloandern en West-Vloandern. De bende et één môord op nunder geweetn. Uutendelik zyn d'er 22 man ter dôod verôordeeld: nunder oofd rolde op 2 november 1803 ounder de guillotine in Brugge.
Varia
Der es een stripreekse gemakt over Baekelandt, Bakelandt genoamd. Z'is getêkend deur Hec Leemans. Der worden ôok toarten noar em genoemd.
Arroundissement Ostende
Het arroundissement Ostende es êen van de 8 West-Vlamse arroundissementen. 't Es gelegen in 't nôorden van de provincie West-Vloandern, in 't midden van de Kust.
Arroundissement Ostende|right 't Omvat de steedn en gemeentn:
Bosoniedn
De Bosoniedn woarn e dynastie van Frankische eedeln die e belangryke rolle gespeeld hen binst de periode van de Karoliengers in de 9e en de 10e êeuwe. De stamvoader was Boso den Oudn.
Der woarn groavn, hertoogn, bisschoppn en ridders by en uutendelik trouwdn ze in de keunienklyke familie van de Karoliengers en produceerdn z'ook keuniengn en zelfs e keizer.
Den êeste belangrykn telg was Boso van Provence, e zeune van Bivinus van Metz. Je was getrouwd met Ermengarde, dochter van keizer Lodewyk II. Zyn zuster Richildis was getrouwd me keizer Karel II, en zyn broere Richard was den êestn hertog van Bourgondië.
Zyn schonbroere Karel II was den ipvolger van Lodewyk II en je benoemde Boso in 876 in Pavia toet hertog en ounderkeunienk van Italië en hertog van Provence. Achter 'n dôod van Karel II zyn zeune Lodewyk den Hakkeloare wildn de eedeln van Provence zyn twi zeuns Lodewyk en Karloman nie anveirdn ols keunienk van Provence en ze koozn Boso in de plekke.
Zyn keunienkryk Lêger-Bourgondië (of Cisjuranië) wierd gesticht mè Vienne ols hoofdstad. Boso stierf in 887 en zyn zeune Lodewyk voldeg' hem ip. Je was Rôomse keizer ols Lodewyk III tusschn 901 en 905. Achter e misluktn invoazje van Italië liet zyn rivoal Berengar van Friuli zyn oogn uutstekkn in Verona en je most werekêern no zyn hoofdstad Vienne. Je wierd in 928 ipgevolgd deur Hugo van Arles, die ol zyn adviseur en regent was van in 905 omdat Lodewyk van ton blend was. Hugo verplatste den hoofdstad van Vienne noar Arles en trouwde me Willa, een half-zuster van Lodewyk den Blendn.
De Bosoniedn han me Rudolf/Raoul, zeune van Richard van Bourgondië, ook e Fransche keunienk. Je volgdeg' êest in 921 zyn voader ip ols twiddn hertog van Bourgondië. Je trouwde met Emma, dochter van de Fransche keunienk Robert I, die in 923 deur zyn schonzeune ipgevolgd wierd.
Regio
Ne regio kan zowel nen geogroafischn lik territorioaln entiteit zyn:
Kortryk
Kortryk, Kortrik of Kortriek  (Nederlands: Kortrijk) ès 'n West-Vloamse stad die geleegn es hêel in 't zûdwèsten van de provincie. Kortryk lig an de Leie, die doar spletst in 2 dêlen en voars were tôpekomt om een eilandje te vormn (Buda) middn 't centrum. Vanuut Kortryk vertrekt der wok ne voart noa de Skelde: het Kanoal Kortryk-Bossut.
De stad es tegelik via de weug (E17, E403 en A19) of me den tring goe bereikboar (statie van Kortryk). Der es ôok een ringboane rond, de R8, bereikboar via 't originele Ei van Kortryk vanof de E17. thumb|left| [[Broeltoorns langs de Leie]]
Dêelgemêentn
De gemêente Kortrik grenst an de volgende gemêentn en dorpn: thumb|300px|left|Kortrik, dêelgemêentn en gebeurs. De gele gebiedn zyn bebouwde kernn.
Geskiedenisse
Kortryk es gekend vanut de Rominse periode, toen da de vicus Cortoriacum ip het kruspunt van de heirboane va Keuln noo Boulogne-sur-Mer en de heirboane van Dôornik noo Oudnburg lag.
In de 9de êeuwe eit Boudewyn den Kletsn, Groaf va Vloandern Kortryk versterkt teegn de Nôormann'n. In 1071 es Kortryk de ôofplekke gekoomn van een kasselry. In 1190 kreeg et stadsrecht'n die neregeskreevn zyn in een keure.
In de dertiend' eeuwe eit Filips August de stad verwoest omda zyne teegnstander, Ferrand van Portugal em verskanst oa in Kortryk. Achter die periode es de goud'n tyd va Kortryk begonnen, me de ipkomste van het loak'n en et linn'n.
Ip 11 juli 1302 vond doa de Guld'nspoornslag platse; de Franske vocht'n teegn de Vloamingn en èn dr verloorn.
De recente economiske geskiedenisse van Kortryk es surtoe verbond'n met 't textiel, mêerbepoald met 't Vlas. In de 19de êeuwe wos de Leie e belangryke skoakel in da proces, omdat doarin 't Vlas gerôot weird. Tot ip vandoage vin je nog veel textielindustrie in en rond Kortryk, moa de secteur es ier ôok zêre an't inkrempen.
Bezienswoardigheedn
Kortryk èit een oantal bezienswoardigeedn lik de Broeltoorns, 't Begynof, 't Baggaertsof, 't stadus, de Belfort toorn ('t Halletoorntje in 't Kortryks), 't Vlasmuseum...
D'ôofdkerke es de Sent-Moartnskèirke, e gotische hallenkèirke uut 1300. D'Ouze-Lieve-Vrouwekèirke uut de 13e eeuw es en upmerkelik gebouw met een boeiend interieur en e styf bewoogn verlêen.
De stad oat ôok de êeste verkêersvrye wienkelstroate van 't land: de Korte Stêenstroate (1962). Loater zyn der nog andere winkelstroatn bygekoomn lik de Lange Stêenstroate en sins kort't shoppingcenter K in Kortrijk.
De latste joaren zyn der veel inspanniengn gedoan om de stad een nieuw imago aan te meetn: êen van de latste verwezenlikkiengn is de skateramp, an de nieuwe groeningebrugge (vo d'oedere Kortrikzoanen: kromme Lèiren's brugge). De verbreedinge van de Leie gôa overigens ôok gepaard me de bouw van zeven gansch nieuwe bruggen.
Kortryk eit ôok een hallncomplex (Kortrijk Xpo), woar dat er veel internationoale evenementn (lik Busworld) zyn. En oaje u ne kêe joengk wil voeln moeje noa 't stroatje, vôoral noa den Trap, mo der is wok 't Hooge en de Vlasmart.
Fêestn
Êen van de bekênste fêestn in Kortryk zyn de Sienksefêestn, gelik dat de noame zegt goan ze deure bist 't sienkseweekend. Rond Poasen stoat er ôok een grôte fôre in Kortryk, overtyd wos ze zelfs de grôtste van België.
Spôr
De grôotste voetbolploeg van de stad es KV Kortrijk.
Inweuners
Kortryk eit een aantal dêelgemêenten gelik Bellegem, Eule, Bissegem, Marke, Rollegem, Koeigem, Oalbeke...
Der weunn mêer dan 70.000 minsn in Kortryk. Een poar doarvan zyn gekend in hêel België:
Banana Peel
De Banana Peel, vuluut 'Banana Peel Jazz&Blues Club', is een wèreldberoemde jazz- en bluesclub in Ruuslee (Akkerweg (zystroate Bruggestraat)), ipgericht in 1966 deur Erik Carrette en Jean Verstraete. 't Is een club woada je ols echten Jazz- en Blueslief'ebber lid van ku wordn, mo 't is ook een platse woa dan der regelmoatig iptredens gegeevn wordn van bekende moa hêel dikkels ook ounbekende jazz- en bluesmuzikantn en groepn. De Banana Peel eet een enorme reputoasie ipgebouwd in de mêer of 40 joar dan ze bestoan omdan ze een enorm goeie neuze en vo talent en een styf sterke programoasie. Bekende noamen die der ip 't podium stoundn zyn Dr. Feelgood, The Nighthawks, Dana Gillespie, Walter 'Wolfman' Washington, en Magic Slim & The Teardrops. 't Êest iptreedn van Robert Cray in België was ip 24ste moarte 1985 in de Banana Peel.
Kortryk
Polletiek
Van 2000 tot 2006 wos de CD&V tôpe me de SP.a an de macht. Doavoiren einze da oltid ollêne gedoan. Achter de gemêenteroadsverkiezingn van 2006 wisselde de CD&V van partner. De Open VLD kwam in de plekke van de SP.a. De gemêenteroad telt 41 leedn, een aantal noamn zyn Stefaan De Clerck, ondertusken minister van zuustiesie, Jean de Béthune (ongekrwonden burgemêester van Marke), Vincent Van Quickenborne, Wout Maddens (nu wok skepen), Koen Byttebier, Lieven Lybeer, dee den burgemjester vervang, Philippe De Coene, Bart Caron (met jén erre) en Cathy Matthieu van de groene.
Banana Peel
Van wo komt de noame Banana Peel?
De noame Banana Peel zoe verwyzn noar et nummer 'Banana Peel' van de New Orleans-jazz formoasie van Buddy Petit, wo dat den trombonist een stikstje in spilt da eentwien die over een bannaneschelle uutsliert uutbild.
Kortryk
Onderwys
Kortryk eit de ênigste universiteit van West-Vloandern, de KULAK. Tes en ofdêlinge van de KULeuven, me allêne moa Bachelorstudent'n (die achter êen, twêe of (de dokteurs) drie joar mêestal noa Leuven trekk'n). Toch goan der vele studenten ut de streke noa Gent vôo te studeern. Der zyn wok een grôot oantal ôogeskolen Howest en KATHO. Ti wok den enigsten stad in België daj DAE kun goan studeern.
Toale
Het eutstervend oude dialect va Kortryk is typiesk moa nie zôo gemaklik te bekenn en verzekers ofkomstig van de sjieke fransklappende boerzoisie in de vôrige êeuwe. 't Mêest ipvollende es et mêer pedante klappen en de g woar datter en bitje van de k in deure klienkt, lik dannen franstoaligen de gy (gij) zoet' eutspreken. Ne Kortrykzoan goa ôok straf de k benoadrukken, vb typieske en tusken (tussen). T's en d's an't ende vergeetn ze mêestndêel: "An de pos ston nen on me bloe an zinne poa"
Zustersteedn
Kortryk es verbroederd mè
Vernoemde plekkn
De buurskop Kortrijk in d' Ollandse provinsje Utrecht es noar Kortryk vernoemd.
965
962 - 963 - 964 - 965 - 966 - 967 - 968 't Joar 965 is 't 65e joar in de 10e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Magnitude
De magnitude van en emellichoam es e getal dat de strafte van dat emellichoam beschryft.
Die magnitude es de schynboare magnitude, dat es de strafte lik of da je 't emellichoam ziet vanup d'eirde en zegt dus nietn over de absolute strafte.
Sommigste emellichoamn zyn zo straf da under magnitude negatief es. De zunne èt up nen kloarn dag -26m.5. De vulle moane es -12,5. De strafte van planeetn varieert nie ollene van undern ofstand tout d'eirde moar ook van under schyngestalte (lik by de moanfoazn).
Kobbenette
thumb|right|E kobbe in 't middn van neur nette. E kobbenette es e nette die deur kobbn wierd gemakt voun vliegn en aar fernient te vangn.
Kobbn weevn ulder nette met ulder achterlyf. De droadn zyn gemakt van een byzoundere eitwitachtige stoffoasje, woavan dat de juuste soamnstellienge nog nie gekend es. Surtout de sterkte van de droadn es ipmerkelik. E kobbedroad es a peu près drie kêers zo sterk lik nen stoaldroad van dezelfste dikte. Ne kobbedroad es oungeveer 0,0001 mm dikke. Nen droad van ongeveer 3 cm zoudt nen vliegendn boeing in vulle voart kunn teegnoudn.
Sôortn nettn
G'ed verschilligge sôortn netten:
Et moakn van e wielnette
De mêeste kobbn moakn ulder nette gelyk volgt:
Êest spuut ze e droad van den êenn tak noar 'n andern tak. Met e goei luchtstromienge en e betje sjanse plakt dien droad em vaste an de juustn tak. Ze kruupt over den droad en weeft nen nieuwn, minder plakkerign droad derover voun te verstevign. Oat dien droad ne kêer goe vaste angt, ku ze begunn en es 't belangrykste eigntlik oal gedoan, want an dien droad angt de hêle nette.
600
597 - 598 - 599 - 600 - 601 - 602 - 603 't Joar 600 is 't 100e joar in de 6e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Gebeurtenissn
thumb|Dorestad in vroeg[[Middelêeuwn|middelêeuws Holland.]]
Regio (Vrankryk)
thumb| De Fransche regio's vanof 1 januoari 2016 De Fransche regio's zyn d'ogste besteurlikke entiteiten in de Fransche Republiek, up de nationoale overeid na.
Besteurlik
In tegenstellienge tot de Belgsche regio's ein de Fransche regio's helegansn gin autonomie. Z'ein gin eigen parlement, regerienge of executieve en keun dus ook gin eigen wettn stemmn. 't Fransche es osan een unitaire stoat gebleevn.
Sinsn 1982 ein de regio's wel eigen gewestroadn (conseillers régionaux) die olle zes joar direct verkoozn zyn. Under rolle es beperkt tot openboare dienstverlenienge (services publics). Ze krygn van de nationoale overeedn wel grote sommn geld toegeschoovn die ze zelve meugn besteen.
In juli 2014 èt 't Frans Parlement e wet gestemd over e fusie van de regio's. Vanof 1 januoari 2016 is 't antal regio's verminderd van 22 noa 13.
Regio's
{|
Paraplusause
Paraplusause is e sôorte sause die surtout grêed edoan is voen by gebroan vlêes t'eetn. 't Is e sause die emakt is me beuter, bloeme, azyl en zop va suukerbôonn.
Aar gebruuk
Paraplusowse is ouk e West-Vlamse sketch ip 't internet, mêer bepoald ip YouTube. 't Is gemakt deur twè Brugse studentn. Et got vooral over et leevn van de Bruggelienk.
Boardegem
Boardegem is e dorp in de provinsje Ôost-Vloandern en e dêelgemêente van de stad Aalst. De plekke ligt in de Denderstreke.
Lothier
Et Ertogdom van Lothier of Lotryk makte dêel uut van Ligger-Lotharingn, en den titel van dat ertogdom èt eeuwenlang gedreegn gewist deur de ertogen van Broabant. Dienen titel es nen andern dan dien van "ertog van Neder-Lotharingen" da over e veel grodder gebied gienk.
Boardegem
Geschiedenisse
De noame Boardegem komt van 't Germoans Bardingaheim. Boardegem en Meldert woarn in de karolingischn tyd gesitueerd in de Broabantgouwe en loater in 't hertogdom Broabant.
Lothier
Die titels èt de keizer van et Illig Roomsche Ryk zounder gezag verkloard in 1190 moar es toch bluuvn bestoan tot an 't ende van et ancien regime.
Boardegem
Geschiedenisse
Boardegem kwam den 1ste januoari 1977 tegoare me Meldert by de stad Aalst.
Lothier
Et ertogdom van Lothier bestound uut:
Gerard Vermeersch
Ol styf jounk begust Vermeersch mè amateurtoneel. Atn 30 wos, gink'n an 't Conservatorium in Gent. E gaf lesse (vôordracht e dictie) a verschillige schooln. Op 't ende va ze leven gafn vôordracht an 't conservatorium in Gent.
Boardegem
Sport
In Boardegem speelt de voetbolclub VJ Baardegem.
Gerard Vermeersch
Gerard Vermeersch is nateurlik bekend gekomn voe ze werk op de radio en 't tonêel. Ze conférences gingn over de geweune dingn va de geweun mens; ze byzoundere toalgevoel e dictie moakn va nem e klêenkunstklassieker. Ze bekendstn sketch goat over Oavelgem, me de bekende zinn Oavelgem... dedju dedju of de Kwoaremont ligt open.
Boardegem
Sport
Aalst
Speelbucht
thumb|Knechtje met een hoepel round 1900
De zesdn december krygn de broave kiendjes speelbucht van Sint-Nikloai. Langst de kantn van Ardôoie, Leegem en Yper krygn ze 't al den elfstn november van Sinte-Moartn.
Adolf Hitler
miniatuur|Adolf Hitler Adolf Hitler (Braunau am Inn - Ôostnryk, 20 april 1889 – Berlyn, 30 april 1945) wos e polletieker en uutendelik de dictator van Nazi-Duutsland in 'n Twiddn Weireldôorlog. En is nôojs effectif verôordêeld, moar en is morêel verantwôordelik acht voe de dôod va miljoenn menschn, ounder anger om en by de zes miljoen Joodn.
Ounderweuge na de macht
By 't begun van 'n Êest'n Weireldôorlog goa Hitler rechtuut by 't Duuts leger. E makt dêel uut van 't 16ste Beiersche Reserve Infanterieregiment. Hitler lei an 't frount in de streke van Yper. In 't begun krêegn ol rap e grôte ounderscheidieng: 't Yzern Kruus 2de klas. In Mêesn raktn gewound a ze vôoroofd. Na 't schynt latn doarom zyn oar roar volln: om de wounde te verduukn. E verbluuft doar een ende (van december 1914 tout februoari 1915) in de Bethlehem Farm in de Ryselstroate. Op 't ende van 'n Ôorlog krygn 't Yzern Kruus 1ste klas, en dat is e stravve prestoasje voer e geweunn korporoal lik Hitler.
862
859 - 860 - 861 - 862 - 863 - 864 - 865 't Joar 862 was e geweun joar die begost ip e dunderdag in de Julioansche kalender.
Adolf Hitler
Ounderweuge na de macht
In 1923 probeern ze 't met de Bierkellerputsch. Dat mislukt, en Hitler vliegt de bak in. E krygt 5 joar, moar e moet moa êen joar zittn. Die tyd verdoet 'n met 't schryvn van Mein Kampf (vertoald: Myn Stryd). In de joarn '20 goat et goed me Duutsland: de economie droait were e bitje, en de menschen en enoeg van ol die extreme partyn. Gelukkiglik voe Hitler gebeurt er in 1929 etwot vrêeds: de Beurzn zakkn in makoar. 't Gevolg is dat er e masse faillissementn zyn. 't Volk en et gin werk, en ze begun were te luustern na mann me simpliestiese oplossiengn lik Hitler. En et de chance dat 'n 't goed ku zeggn; vele menschen die na zyn speechn luustern zyn betoverd. In de verkieziengn van 1932 oalt de NSDAP moa liefst 232 zetels.
862
Gebeurtenissen
thumb|Viking Rurik goat an land by Staraya Ladoga
Adolf Hitler
Va Rykskanselier na dictoater
In 1933 is Hitler Rykskanselier benoemd. Van ton of breidtn ze macht e bitje met e ki uut. Êest zortn datn 't commando ku voern over 't leger - de Wehrmacht. De Gestapo van Heinrich Himmler zit ouk ol rap in zyn beuze. En by 't geweun volk is Hitler de grôotn eld: omdat de woapnindustrie op vulle toern droait, e bykan iederêen werk in Duutsland. Hitler kut doen wuk dat 'n wilt. En êen va ze plann is ol de Joodn weg te krygn. Êest giengn ze wegejoagd zyn (ze klappnde va ze ollemoale op Madagascar te zettn). Moa loater wos de Endlösung (de uutendelike oplossieng) vele gruweliker: ol de Joodn, klêen e grôot, mostn uuteroeid zyn.
Pissebedde
De geweune of ruwe pissebedde of zwientje (Porcellio scaber) es en olgemeen voorkommend kreeftachtig beestje.
Adolf Hitler
'n Twiddn Weireldôorlog
In 'n anloop van de Twiddn Weireldôorlog lopt olles na wense voe Hitler. En ouk in zyn Blitzkrieg veroovert 'n ol de landn dat 'n anvolt. Moa toen goan d'Amerikoanders nunder d'rmei goan moein. Plus, Hitler makt de grôte foute om Rusland an te volln. In 1942 ol wost dudelik da Duutsland gienk verliezn. Moa Hitler blêef moa deurevichtn, en misdoadn begoan teegn de mensied. Op e latste zei 't 'n zelfs da Duutsland moa hêle kapot moste goan a ze ni sterk enoeg woarn om 'n ôorlog te winn. Op 't latste van 'n ôorlog zat Hitler in e bunker in Berlyn, tope me ze verloofde Eva Braun me wie dat'n nog etrouwd is. Op 30 april 1945 pleegt 'n zelfmôord.
Pissebedde
Evoluusje
Pissebeddn zyn kreeftachtigen die under angepast èn an 't leevn up 't land. Doarom zyn ze ook wel landpissebeddn genoemd. Da zie je nog an under anatomie, want z'èn nog osan kieuwn die ze gebruukn vo zuurstof in t'oasemn. Da verkloart ook voewuk dan z'ollene moa keunn in leevn bluuvn in e vochtige omgevienge.
Adolf Hitler
Zyn gedachtngoed
thumb|Fransche uutgave van Mein Kampf (1934) De polletikke en sociale gedachtn van Adolf Hitler zittn ol vervat in zyn boek Mein Kampf (epubliceerd tusschen 1925 en 1926). Doarin kykt 'n dêels were na 'n Êestn Weireldôorlog - e foutert teegn 't Verdrag van Versailles. Moar e kykt ouk voruut. E doe zyn racistische theorie uutêen over 't Germaanse ras da superieur zou zyn (Übermensch) en over de Joodn die 't lêegste van 't lêegste zou zyn. E woarschuwt de weireld voor e grôot Joods complot. Polletik kêert 'n nem teegn 't communisme, en e zet zyn plann uutêen om hêel de weireld te veroovern.
Pissebedde
Uterlik en leefomgevienge
Pissebeddn zyn styf ofgeplat en ze kommn nie langer dan 2 cm. Under kleur varieert van bruun tout dounkergrys. Under lyf es dudelik gesegmenteerd. Pissebeddn èn zeevn poar pootn. Ze zyn actief by nachte. By gevoar keunn ze ol under pootn intrekkn ounder undern buuk en nunder uprolln in e bolletje. 't Bestoan ôok woaterpissebeddn die styf trekkn up dedie die up 't land leevn.
Adolf Hitler
Mythes round Hitler
Adolf Hitler schermde nem goed of van 't geweun volk. Ollêne op grôte meetings, of in de propaganda in de cinemazoaln krêegn ze nem te zien. Azo groeide zyn mythe. En azo kwaamn d'r ouk vertelliengsjes, by vriend en vyand. Moa wuk ist er ol van woa? Een overzicht...
Pissebedde
Teetn
Ze leevn van orgoanisch materioal lik loof en out dan ze mè undern sterkn moundn fynmoaln.
Adolf Hitler
West-Vlams liedje teegn Hitler
Verkloarieng: Tommies is de bynoame voe d'Iengelsche soldoatn. Wittebrôod: in 'n tyde van 'n Twiddn Weireldôorlog moestn de menschen nunder content stelln mi ersatzproductn. Wit brôod bevôorbeeld wos e luxe.
Pissebedde
Voortplantienge
Pissebeddn èn e specioale maniere van under voort te plantn da nog e gevolg es van under anpassienge an 't leevn up et droge. Achter de poarienge begunt 't wuvetje te vervelln. Ze krygt ne broedbudel ounder eurne buuk woarin da ze d'eitjes legt. De nimfn bluuvn doar 40 tout 50 doagn. Oundertusschn vervelln ze verschillige keers.
Arroundissement Tielt
Arroundissement Tielt|right Het omvat de steedn en gemêentn:
Sterrnhoop
thumb|Pleioadn Ne sterrnhoop (in 't Iengels ook wel cluster genoemd) es e verzoamelienge van en poar tot vele duuzenden sterrn die deur hundern ounderliengn zwoartekracht t'hope bluuvn.
Sterrnhoopn keun j'an 'n hemel ziene lik nen nevel of lik e wolksje. G'hèit twee soortn van sterrnhoopn:
Nen oopn sterrnhoop es nen kleen hoop van sterrn, meestol en poar tiental, die volgens astronomische normn styf dichte by mekoar stoan. De sterrn zyn deurnband toamelik jounk.
Bolvormige sterrnhoopn zittn heel anders in mekkoar. Ze zyn zynder meestol byzounder oud - d'r zyn nie veel hemellichoamn in 't heelal dien ouder zyn - en z'hèin veel meer sterrn dan oopn sterrnhoopn. Zo keunn d'r in nen bolhoop gemakkelik tienduusd sterrn zittn. Typisch vo bolhoopn es ook da je z'ollene moa kut vindn in de halo van sterrestelsels.
'n Meestn gekendn sterrnhoop zyn de Pleioadn of et Zeevngesternte in et sterrebeeld van de Stier. Dat es nen oopn sterrnhoop woavan da je de zeevn kloarste sterrn ofzounderlik mèi joun bloot oge kut ziene.
François Glorieux
François Glorieux (Kortryk, 27 ogustus 1932) es nen eed'ndoagsen West-Vlamse componist, pianist, dirigent en professor in de muziek. In totoal eit ie mièr of 300 weirk'n gemakt.
Leevn
François Glorieux es geboorn en getoogn in Kortryk. J'eit zyn studies voo piano gedoan an het Koninklijk Conservatorium in Gent. Doarachter eit ie over de hièle weireld ipgetreed'n als solist. Sedert 1977 geeft ie lesse an dazelfde conservatorium, noamelyk koamermuziek, moa ie geeft wok lesse in Yale en in Antwerpn.
Noast lesse geevn es't ie vworol componist gewist, wofdzoakelyk muziekstikk'n voo koperbloazers en slagweirk. In 1962 eit ie in ipdracht va Maurice Béjart voo het Ballet van de XXste Eeuw het stik Movements gecomponeerd. Loater eit ie wok composities gemakt voo het Koninklyk Ballet van Vlaanderen, et Nederlands Danstheater en het (Amsterdams) Nationaal Ballet.
Een andere belangryke bezigheid va François Glorieux wos dirigeren, en j'eit over de hièle weireld geweirkt: Amerika, Lond'n, Tokyo, Kiev, Mainz, Berlin, München, Keuln, Parys, Genève,...
Der es nen boek over zyn leevn verskeenn in 2005: François Glorieux - een leven voor de muziek.
Vlasvienke
Vlasvienkn (Chloris chloris of Carduelis chloris, groenling in 't Nederlands) zyn e sôorte van veugels uut de familie van de vienkn. 't Is êen van de mêest verspreide veugels van Vloanderen (up de zeevnste plekke voogns Natuurpunt ), mo de mêeste menschn kunn ze ollêne mo beisn de wienter zien, a't er nie vele gin teetn en is.
Leefomgevienge en verspreidienge
thumb|left|250px|Verspreidienge van de vlasvienke (groene = hêel 't joar). Vlasvienkn zittn e bitje overol, surtout round stikkn en wêen met busseltjes en houtkantn round, an 'n bôord van busschn, mor oek in stadsparkn en in hovetjes.
't Zyn veugels die verre in hêel Europa zittn (zest toet in 't nôordn van Nôorweegn), buutn Ysland, de Faroer, Centroal-Scandinoavië en Karelië. Doabuutn zittn ze oek nog in Nôord-Afrika (Marokko, Algereye en Tunesië) en Azië (Turkeye, Syrië, Libanon, Israël, Iran en Irak en Jordanië in de wienter). 't Is oek nog en aparte populoasje in Centroal-Azië (Afghanistan, Tadjikistan en Kirgizië). Doabuutn zyn ze oek nog hier en doar uutezet en broedn ze nu oek (Australië, Nieuw-Zêeland, de Canarische Eilandn en round de Rio Grande (Uruguay, Argentinië).
Vôortplantienge
In april leggn de wuvetjes en ei of zesse in e nest van taksjes, ges en wortels, up en hogte van 1 toet 20 meiter. 't Wuvetje broedt der maximum 2 weekn up, oundertusschn krygt ze teetn van 't vintje. An de joungn uutekommn zyn, toune geevn d'ouders olletwee teetn, surtout beiers en zoad van wiet.
Toeroet
Toeroet (officieel Nederlands: Torhout) is e stad in de provinsje West-Vloandern. D'er weun mêer of 20.000 menschen : 20.008 ip 1/8/2010.
De noame va de stad werd vroeger ip z'n Frans geschreevn: Thourout. By spelliengservormiengn werd die noame vernederlanst noa Torhout, moar in West-Vloandern wordt da nog oltyd lik Tourout (AN Toeroet) uutgesproken.
Overige kernn en buurgemeentn
Toeroet eit gin echte dêelgemêentn die vroeger ounafhankelik woarn, moa der liggn wel nog e poar klêne parochjes in Toeroet, lik Wyndoale en Sint-Henricus. Sint-Henricus is e klêen parochietje ip de boane van Kortemark noa Lichtervelde, en 't lig zelfs dichter by 't centrum van die gemêentn dan by Toeroet-stad. Tegen Toeroet-centrum liggn der nog e poar parochjes die me 't centrum verweven groaken, Sint-Jozef Arbeider (beter gekend lik De Driekeuniengn) en Don Bosco. In 't centrum zelve zyn der nog e poar grôte wykn die en eign noame èn, lik Maria Assumpta, Toeroet-Oost en De Goede Herder.
De gemêente Toeroet grenst an die gemeentjes ier: thumb|300px|left|Toeroet, pleksjes en buurgemêentn. De gele stikkn zyn de bebouwde gebiedn
Attracsjes
thumb|right|Sint-Pieterskerke thumb|right|'t Bus van Wyndoale met e maïsveld dervoorn
4 februoari
4 februoari is de 35stn dag van 't joar in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 330 doagn (331 doagn in e schrikkeljoar) toet 't ende van 't joar.
IP-adres
En IP-adres of Internet Protocol (IP) Adres es nen nummero deur nen ordinateur gebruukt vo nen anderen ordinateur ip 'n Internet Protocolair netwerk t'erkenn.
IPv4
In weezn zyn da lange binaire nummers, tes te zegn 32 bit. Ollêne vo ze leesboarder te moakn verdêeln me ze in vier groepkes van acht bits. Oa je die vier groepkes ton appart ommerekent noar ons decimoal stelsel kryg je vier gehêle getalln van oogstens 255.
Et grôte binaire getal wierd verdêeld in twêe stikkn. E "Netwerk" dêel en e "Gastêere" dêel. Den ordinateur gebruukt iervoorn e subnetmasker. Dat es e binair getal woavan de effectieve posities binn da getal die deur den ordinateur moetn wordn gebruukt om et netwerk te kenn wierdn angeduud me "1" en oal de reste die toen stoat vôor de nummero van den ordinateur binn da netwerk me "0". G'et drie sôortn subnetmaskers: Klasse A, B en C. In Klasse A zin de jiste 8 bits (et êeste octet) t netwerkdêel, in Klasse B zin da de jiste 16 bits (de êeste twêe octettn) en in Klasse C de jiste 24 bits (de êeste drie octettn). Tes belangrik in te ziene da de ipsplitsinge in netwerk en gastêere dêel dus nie vastlig, mo eignlik geweun n zoake van interpretoasie es.
Vb. De mêeste routers zyn geconfigureerd om et netwerk 192.168.0.0/16 te gebruukn woavan de router zelve ton 192.168.0.1 es. Da wilt zeggn dat da netwerk wierd bepoald deur e subnetmasker van 16 bits:
IPv6
De merde mee IPv4 adresn es datr eignlik nie zo hjil vee meuglikeedn zin. Me daze 32 bits lang zin, zin der dus 2³² meuglike combinoasjies, wa dater ongeveer 4.3 miljard zin. Da e dus zelvs minder ofdater minsn ip de wirld zin. Doarbie kom nog dater sommige adresn eignlik nie gebrukt meugn wirn in t publieke internet. T vworbild van doaves, 192.168.0.0/16 es gereserveerd vo privégebruk en da zin dus ol were n pwotje adresn daj nie kun beezign.
Vo da, en jinigste andre, problim an te pakn, en de mann van dn IETF (Internet Engineering Task Force) rond 1995 IP versie 6 vworngesteld. De bedoelinge es da ip termin olle IP adresn in de wirld IPv6 komn. Omdat nie meuglik es van de hjile wirld te orkestreern vo ip jin bepoald moment over te skoaklen ip n nieje versie e dien overgank geleidelik an ant gebeurn.
Jin van de grwotste verskiln tusn versie 4 en 6 es da de IPv6 adresn ve langer zin. Ze zin 128 bits lang, dus 4 ki de lengte van de IPv4 adresn. Doavan zin der straf ve meuglike verskilnde combinoasjies.
Tope (Woelmuus)
Toopn of tolpn (Microtus arvalis) zyn e sôorte muuzn die in West-Vloandern olgemêen vôornkommn.