cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Roeseloare
Beziensweirdigeedn
G'et ton wok nog standbeeldn in Roesloare lik Albrecht Rodenbach, 'n Roeseloarschn dichter, en Peegie, ne verkôper van schoeblink uut de boekn van Willem Denys. Peegie is't symbool van de Roesloarenoare, een commercant.
De stad zelve eet 'n poar katholieke prochies, Sint-Michiel, Sint-Amang, 't Illig Erte, Sint-Jozef, de Godelieveprochie, en d'oeze Lieve Vrouwe. D'r is wok e protestantsche kerke met een bamboeorgel (voe d' echte Roeseloarnoars gekend als "De Geuschn Temple"). Z'een sichtend 2005 wok ne moskee, achter de stoatie in Krottegem.
The Cure
thumb|right|330px|Robert Smith van The Cure
Roeseloare
Beziensweirdigeedn
Roeseloare is surtout gekend vo zyn commerçantn en winkelstroatn. De spreuke is "Roeseloare inkôopstad" en dat es nie geloogn. Eén van de grotste commerciële gebeurtenissn is zounder twyfel "de batjes", die van Roeseloare vo vier doagn één grôte commerce moakn in 't voe die geleegneid verkêersvrye centrum.
Mobiliteit
Roeseloare is goe verboendn me drukke boann. G'eit d'autostrade, 'n E403, van Dôornik tot in Zêebrugge. G'eit de klêne en de grôte rienk round de stad en nog andere belangryke invalsweegn. Roeselare et wok een stoasje(die ogouwe goa vernieuwd wèrn) met trings noa Rysel (Lille Flandres) en noa Ostende (da's met de rappere intercity's). Doa neffest ei je nog et boemeltringske van Brugge noa Kortryk en ommegekêerd. Der ryen wok autobusn noa Brugge, Kortryk, Diksmude, Ypere en Mêende en wok êen noa Tielt. Der ryen wok stadsbussn in Roeseloare me 7 lynn.
Cultuur
Roeseloare beschikt over en cultureel centrum noamelik De Spil. Der kunn om en by de 1000 man in de grôte zoale zittn en e goe 200 in de klêenn. Der zyn nog vele andere lokoaln en ruumtes en e café. Der kommn vele nationale en internationale artisten ziengn. Neffest dadde is 't er nog d'internationoale zoale in Schiervelde woa dat er soms wel ne ki een tentoonstellinge of een optreedn is. Der is e zoale van 3000 man. Der zyn ton wok nog e poar museums in de stad.
The Cure
De ieste joar'n: 1976 - 1985
The Cure es in feite begonn'n als Easy Cure, een typisch geval van moatn in schoole die een groepke begosten. Robert Smith, soamen me Michael Dempsey (bass), Laurence "Lol" Tolhurst (drums) en Porl Thompson richttn in 1976 under groepke. De êeste ploate kwam t'er in 1979, Three Imaginary boys, me korte, felle punkliedjes. Killing An Arab wos nen single, en zorgde ol onmiddellik voo probleem'n, omdat sommigen der een racistisch liedje in zoag'n, olhoewel het just het omgekièrde wos. Ondertussn brochten ze wok de single Boy's don't cry ùt. In 1980 kwam een volgens sommigen êeste oogtepunt, met de ploate 17 seconds, die de bekendste single bevat van The Cure: A Forest. De ploate wos vriè minimalistische, dounkere ploate. Een joar loater kwam Faith, een ploate die styf in 't verlengde lag va 17 seconds. Ip da moment begoste een vriè dounkere periode voo de groep, met overvloedig drank- en drugsmisbrùk en veel zelfmôordgedachtn. Dat eit geleid tot Pornography, en de sfere van de ploate keun je gemakkelik illustreer'n met de êeste zinne: Doesn't matter if we all die. Ip 't êeste moment es de ploate vriè ofgebrook'n deur de critici, moar nu weirdt ze beschowd als êen van de ôogtepuntn. De groep stound ip een kièrpunt en besefte da ze zôo nie kostn deuredoen. Ze beslootn dus voo 't leev'n wa luchtiger ip te pakk'n, wa resulteerde in drie poppy nummers: Let's go to bed, The walk en The lovecats, singles die wok redelik wa commercieel succes gehad ein. Ze brochten die singles ùt ip nen mini-elpee Japanese Whispers, êest allêene moar in Japan, moar loater in de hièle weireld. In 1984 volgde ton het ountgoochelende The Top, en in 1985 The head on the door, me de sterke singles Close to me en Inbetween days.
Roeseloare
Sport
Roeseloare eet een Europeeschse topclub in 't volleybol, de Knack.
The Cure
De succesjoar'n 1986 - 1996
Met The head on the door begost er een commercieel succesvulle periode van 10 joar voo de groep. Close to me betièkende de deurbroake in commerciële tv-programma's en zorgde voo bekendheid over hièl Europa (vôorol in Vrankryk, België en Dutsland). In 1987 volgde ton de echte deurbroake in Amerika, me Kiss me, kiss me, kiss me. Vôorol de single Just lyke heaven deed et goed, en wos den êesten single die in de Amerikoanse top 40 gerakte. Loater es de videoclip van da nummer gekooz'n tot beste alternative video of all time deur MTV's 120 Minutes ('t alternatieve muziekprogramma van die zender). In 1989 kwam de bevestiginge mè Disintegration, deur veel'n beschowd als de beste ploate van de groep. Lullaby wos de bekendsten single, moar andere singles woaren wok succesvol: Lovesong, Fascination Street en Picturers of you. Lovesong ei zelfs de twidde plekke gehoald in de Amerikoanse top 10, een ièle prestoatie voo nen alternatieven groep. De groep ging deure ip under (commercieel) elan mè Wish, die een aantal sterke singles oat (Friday I'm in love), moar globoal gezien nie miè 't niveau van de vôorige ploate hoalde.
Roeseloare
Sport
De voetbolclub KSV Roeselare is in 1999 oentstoan uut de fuuzje van KSK en KF Club Roeseloare. In 2005 gerakten ze voe den êeste kêe in êeste klasse. In 2010 degradeerdn ze noa twidde klasse. Club Roeseloare is in 2000 were ipgericht en speelt in de wyk Krottegem. In Bevern speelt de voetbolploeg Dosko Beveren.
Der zyn tal van voorzieningn in Roeseloare, lik de zwemkomme, voetbolplings en sportalln. Wok zyn der nog vele velopoadn.
The Cure
De recente joar'n: 1996 - nu
De uidige periode weird voorol gekenmerkt deur lange periodes tussn ploatn en 't utbring'n van best-offs en live ploatn, een tièken da ne groep verzoadigd ès en nie miè zo nôodig iets moe vertell'n me udder muziek. In 1996, vier joar achter under vôorige ploate brochtn ze Wild Mood Swings ut, de volgens veel'n slichtste ploate da ze ôoit gemakt ein, moa die toch redelik verkocht deur under ipgebowde reputoatie. Een dièl van de reden voo de lange periode tussn de twiè latste ploatn wos de rechtzoake tussn Lol Tolhurst, een lid van't êeste eure, en de reste van de groep. Lol wos ountsleeg'n en eiste veel royalties. Achter een bittere rechtszoake verloor Lol. Achter were een lange periode va 4 joar brochten ze in 2000 Bloodflowers, een ploate die qua sfeer én kwaliteit weer ansloot by de vôorige ôogtepuntn, Pornography en Disintegration, en doarmee een trilogie vormt. In 2004 volgde ton under vôorlopig latste studioalbum, me de noame The Cure. Omda ze ne kiè wa'd anders wilden ein ze die ploate loatn producen deur nen nu-metal producer, Ross Robinson. Dad ès redelik gelukt, want de ploate ès deur critici redelik goe ountvang'n, alhoewel da tie nie miè de commerciële weerklank kreeg als in under ôogdoag'n.
Roeseloare
Oenderwys
Doageliks kommn der vulle autobusn toe van alle kanten me studentn. Der zyn vele lagere en middelboare scholen in de stad me uutêenloopnde richtingn. Der is wok en oge schole (katho roesloare) me verpleegkunde en bio-technologie.
The Cure
Band me België
The Cure es oltyd redelik populair gewist in België, voorol in de Woalen.
Roeseloare
Gezoendeid
Roeseloare eit twêe klinikn, noamelik 't stedelik zieknuus en 't illig erte. Dien twiddn is vrêe bekend deur verschillige primeurs. Die klinike eit een universitair karakter. Der ligt wok nog een ôge schole der neffest. De twêe klinikn ein patiëntn van over de hêle regio.
The Cure
Leed'n
Volgens sommigen es The Cure gelik an Robert Smith, en Robert Smith an The Cure. The Cure eit ton wok ol vièl bezetting'n gehad, met moa êen constante, Robert Smith. Moar de inbreng van de andere leed'n weirdt soms ounderschat, want zein olllemoale uddern inbring in 't schrivv'n van nummers.
Roeseloare
Toale
In Roeseloare klappn ze Roeseloars. Wuk datt r specioal is an 't Roeseloars, zyn de verklêenwoorn. Ze stoppn ollemolle me -ie (uzzegie, vintjie, etc.) Moar, in Roeseloare is 't er nog e compleet g'izoleerd dialect van "de Nieuwmarkt", et "Boergons" dat deur de leurders als 'n sôorte geheimtoale gebruukt wierd (cfr. de vertelliengn van "Peegie"). Nu an 't uutsterven moa met 'n compleet andre woordnschat en uutdrukkiengen dan 't Roeseloars en 't West-Vlams in 't algemêen.
The Cure
Leed'n
Udige bezettinge:
Kôolskamp
Kôolskamp is e dêelgemêente van Ardôoie en 't weun e klêne twiduusdnoof minsn. thumb|left| Sint-Martinuskerke
Liggienge
Kôolskamp ligt tusschn Zwevezêle, Êgem, Pittem, Ardôoie, Bevern (Roeseloare) en Lichtervelde.
1326
1323 - 1324 - 1325 - 1326 - 1327 - 1328 - 1329 't Joar 1326 is 't 26e joar in de 14e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
Pepeyn van Italië
Pepeyn van Italië (geboortenoame Karloman), (773/777 - 8 juli 810) was de derde zeune van Karel de Grôotn. Je was keunienk van Italië ounder ’t gezag van zyn voader. Zyn moeder was Karels twidde wettelyke vrouwe Hildegard van Vintzgau.
Mè zyn êeste vrouwe Himiltrude ha Karel de Grôotn gin wettelyk huwelyk. Ze was zyn concubine en met heur had 'n e dochter Amaudru en e zeune Pepeyn. Je zetteg heur an de kant vo te kunn trouwn me de Langobardische prinsesse Desiderata.
Zyn oudste zeune Pepeyn met de Bulte kwam nie in anmerkienge vo d’erfipvolgienge en in 780 ounterfde Karel de Grôotn hem officieel. Je liet de noame van Karloman in Pepeyn verandern, omda Pepeyn e belangryke noame was in de Karolingische dynastie.
1376
1373 - 1374 - 1375 - 1376 - 1377 - 1378 - 1379
Pepeyn van Italië
Vrouwe en jounges
Je trouwde me Bertha, dochter van de groaf van Toulouse en z’han vuuf dochters: J’had ook ’n ounwettige zeune Bernard.
Divisio Regnorum
Met de Divisio Regnorum regelde Karel de Grôotn in 806 de verdêlienge van zyn ryk, vor achter zyn dôod. Pepeyn zou neffest de gebiedn van Italië ook stikkn van Beiern, Karinthië en den helt van Alemannië krygn, mo ’t kwam nie zo verre, want je stierf in juli 810. Olhoewel da zyn zeune Bernard ounwettig was mocht ’n van Karel de Grôotn zyn voader ipvolgn in Italië. Pepeyns oudere broere Karel de Joungern stierf in 811 en doarom erfde zyn joungere broere Lodewyk de Vroomn ’t Frankisch Ryk.
Viertorre
thumb| Oude viertorre (1907) van Heist E viertorre is e torre die dient vo 's nachts of os 't stormt ip belangryke of gevoarlike puntn an scheepn de weg te toogn deur luchtsignoaln. Vroeger was da met een open vier, nu met e zwoailucht.
Deur dat er vele documentn uut de 13ste en 14ste êeuwe kwytgerakt zyn, is ter nie zo vele mè bekend over de Vlamsche viertorrn uut die periode. Der zyn wel documentn weregevoundn die vermeldn da Nieuwpoort in 1306 twêe vierboetn haad. De viertorre van Heist wordt vermeld in 't joar 1363.
Den dag van vandoage hèn de viertorrn elektrische lampn, lenzn en spegels vo lucht te bundeln. Iedere viertorre hèt e luchtpatrôon, karakter genoemd. Die luchtpatrôonn stoan aangeduud ip zêekoartn.
De latstn tyd wordn der ook moderne navigoatiesysteims gebruukt lik GPS.
Aperitief
thumb| Aperitief vo vuve Een aperitief is een alcolische drank die vo ’t eetn geserveerd wordt vo den appetyt te stimuleern.
Voorbeeldn zyn Martini, Cinzano, Gancia, Sherry, Campari, Kir, moar ook cocktails lik Mojito wordn gebruukt.
’t Woord komt van ‘t Latyn aperire wat da open doen wil zeggn.
Pepeyn I van Aquitanië
Pepeyn I (797- Poitiers, 13 december 838) was keunienk van Aquitanië. Je was de twidde zeune van Lodewyk de Vroomn en zyn êeste vrouwe Irmingard van Haspengouw.
In 814 krêeg Pepeyn 't keunienkryk Aquitanië, dat ook ’t ounderkeunienkryk van zyn voader gewist was ounder de regerienge van Karel de Grôotn.
In 817 wierd de Ordinatio Imperii (Ordenienge van ‘t Ryk) ipgesteld, vo d’ipvolgienge van zyn voader te reegeln. Den oudstn, Lotharius I, krêegt de keizerstitel met Italië en ’t ippergezag, Lodewyk den Duuts Beiern en Pepeyn hield Aquitanië.
In 822 is Pepeyn getrouwd met Ingeltrude (ook Engelberga, Rigarde, Hringard, of Ringart genoemd), dochter van Theodobert, groaf van Madrie. Z’haan twi zeuns, die stiervn zounder jounges: De probleemn begostn achter da Lodewyk de Vroomn in 823 nog ’n achterkommertje, Karel (den Kletsn) krêeg me zyn twidde vrouwe Judith van Beiern. Ounder heur druk krêeg Karel in 829, ip de ryksdag van Worms, an zyn zes joar ook zyn keunienkryk: Alemannië (Elzas, Zwaabn en Bourgondië). De zeuns kwoamn in ipstand en van 830 wast er constant boel tusschn de broers en under voader en ook tusschn de broers ounder makoar. Ze voerdn den êenn oorloge achter den andern.
In 838 is Pepeyn gestorvn. J’is begroavn in de Sainte-Croix in Poitiers.
D’r kwam e nieuwe erfregelienge en Lodewyk de Vroomn benoemde Karel de Kletsn tout nieuwe keunienk van Aquitanië. Mo den oadel van Aquitanië was nie akkôord en ze verkoozn Pepeyn II van Aquitanië, Pepeyn zyn zeune.
Erte
miniatuur|Schema van 't erte van e mens Een erte is e holle spiere die, deurdat em geregeld t'hopetrekt, bloed deur e lichoam poempt. E simpel erte by d'insecten is geweunweg e holle buze die nu en ton e kêe t'hopetrekt en e klêen bitje vocht in bewegieng oudt, oungeveer in een richtienge. By zoogdieren (en dus ôok by de mens) is een erte ton were e gespecialiseerd orgoan met vier aparte koamers, die deur kleppn gescheen wordn.
Êeklo
Êeklo (Nederlands: Eeklo) es 'n stad in Ôost-Vloandern. In de stad weunn e goeie 20.000 menschen.
Êeklo es ôok d'n ôofdstad van 't arroundissement Êeklo en va regio Meetjesland. 't Bekende bos 't Leen (provincioal domein) es ôok veur 'n stik ip Êekloos groundgebied.
Cultureel
thumb|left|Stadhuus van Êeklo 't Stadhuus van Êeklo is gebouwd in de 17e êeuwe en stoat sins 1999 ip de UNESCO weirelderfgoedlyste.
1350
1347 - 1348 - 1349 - 1350 - 1351 - 1352 - 1353 't Joar 1350 is 't 50e joar in de 14e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Sjantar-Eilandn
thumb|Koarte van d' eilandn-groep. thumb|Liggienge van de Sjantar-Eilandn. De Sjantar-Eilandn (Russiesch : Шантарские острова, Shantarskiye ostrova) zyn 'n arsjiepêl van viftien eilandn geleegn dichte by de westlikke kuste van de Zêe van Okhotsk in Oeda-Boaje. De mêeste van die eilandn ên ruuwe klippn, mo ze zyn mo moatig ooge; 't oogste punt in d' eilandn-groep ligt ip 720 meetrs boovn de zêespeegle.
Eirdrykskunde
D' eilandn-groep wordt bestierd deur Rusland lik dêel van de provinsje Khabarovsk Kraj. De nateurlikke vegetoasje en de bêest-weirld maakn dêel uut van de boreoale busschn van Okhotsk-Mantsjoerye.
Geschiednisse
D' eilandn zyn teegnwôordig oenbeweund mo ze woarn gekend deur de Giljak-stammn vor undre visgroendn. D' êeste ipgeschreevn verkennienge van de Sjantar-Eilandn gebeurde in april 1640, ot de Russiesche oentdekkiengsreizgr Ivan Moskvitin no de moendienge van d' Amoer-Rieviere zeilde mêt e bende Kozakkn en ip de terugweg de Sjantar-Eilandn zag liggn. Moskvitin brocht verslag uut van zyn oentdekkiengn an Prins Sjtjerbatov, de Moskovietiesche kommandant van Tomsk. Gesteund ip 't verslag van Ivan Moskvitin wierd d' êeste Russiesche koarte van 't Verre Ôostn gemakt in moarte 1642. De Sjantar-Eilndn wierdn ook oendrzocht deur Russiesche landmeetrs tusschn 1711 en 1725.
Ip 't ende van 2013 wierd 't Nasjonoal Park van de Sjantar-Eilandn (Национальный парк «Шантарские острова») gesticht deur Russchiesche weetnschapprs en nateurbeschermrs, mê de steun van de Weirld Nateur-Stichtienge (WWF) en verschillnde internasjonoale organiezoasjes, vo de nateure ip die eilandn te beschermn.
Bouwkundig erfgoed in Blanknberge
Lyste van bouwkundig erfgoed in Blanknberge:
1754
1751 - 1752 - 1753 - 1754 - 1755 - 1756 - 1757 't Joar 1754 is 't 54e joar in de 18e êeuwe volgenst de christelike joartellienge.
Vloeistoffe
thumb|Woater es vloeiboar E vloeistoffe es een van de toestandn van materie. Me zeggn toun da de stoffe vloeiboar es.
't Volume van vloeistoffn es à peu près vaste, moa vloeistoffn èn gin vaste vorm. Vloeistoffn zyn nat en neemn de vorm an woarin da ze zittn. 't Es styf moeilyk vo vloeistoffn t'ope te duwn.
Vloeiboar es een van de drie toestandn van materie die vele voorkomt. Voorbeeldn van vloeistoffn by koamertemperateur zyn woater en olië. Ook mienschelik bloed es vloeiboar.
Nieuwndyk (Frans-Vloandern)
thumb|right|250px|Liggienge van d'n Nieuwndyk (lienksboovn, zounder benoamienge) thumb|right|250px|Den Nieuwndyk by [[Arkn]] Den Nieuwndyk (Frans: Canal de Neuffossé, Nederlands: Nieuwegracht ofte Nieuwedijk) es e kanal in Vrankryk van 18 kilomèiters lank die de verbindienge makt tusschn twêe riviern: de Leie by Ariën en den Aa by Sint-Omoars. 't Lôopt apeupri ip de schreeve tusschn 't Noorderdepartement en 't Nauw van Kales en vormde vroeger ezo 't schee'n tusschn 't Frans-Vloandern en Artesië.
By Ariën lôopt den Nieuwndyk ôok dêels oover in't Kanoal Ariën-La Bassée en ezo kun je vodder noa't zuudôostn voarn richtienge de Deule en de reste van't Schelde-bekk'n. Ezo es de Nieuwndyk ôok en ounderdêel van de grôotere verbindienge tusschn Duunkerke en de Schelde.
Geschiedenisse
't Kanoal wierd me d'oursprounkelyke noame fossa nova (nieuwn gracht) in d'elfde êeuwe angeleyd in ipdracht van Groaf van Vloandern Boudewyn V, nie lyk e woaterverbiendienge vo scheepn, mo lyk e militaire verdeedigiengslinië teegn e verwachte attakeerienge van keyzer Hendrik III van't Illig Rôomse Ryk. Derachter, in de twoalfde êeuwe wierd de lynne versterkt. In 1688 beslôot Vauban da den Nieuwndyk moeste verbrêed wordn en dat derlangsn joagpoadn moestn angeleyd wordn, zoda't e deftige verbiendienge vo de scheepvoart zo kommn, mo ôok e betere verdeedigiengslinië. Die werkn woarn mo round 1780 ofgewerkt.
Richard Niederbacher
Richard Niederbacher (Gleisdorf, 7 december 1961) is een Ôostnrykschn oud-voetboller die nog gespeeld hèt by KSV Woaregem.
Je werkt vor e regionoale voetbolverênigienge en ols co-trainer van SV Gleisdorf in Ôostnryk, woa dat 'n ook weunt mè zyn vrouwe, de West-Vlamsche Françoise Bostoen, Miss België 1983 uut Roeseloare, en under twi joenges.
Carrière
Tusschn 1984 en 1988 hèt 'n ook vier kêers gespeeld voe de nationale ploeg van Ôostnryk.
In 't sizoen 1986/87 wast 'n Ôostnryks kampioen en bekerwinnoare mè Rapid Wien.
Hoefbêestn
Hoefbêestn (Ungulata) zyn zoogbêestn die hoevn an under pôotn en. Ze bestoan uut de oneevnhoevign lyk de peirdn, zebra's, ezels en neushôorns en de eevnhoevign lyk de runders, zwyns, girafn, kemels, hertn en neylpeirdn.
't Zyn hoefgangers, wat da wil zegn dan z' ip de topn van under têens loopn. De mêeste sôortn zyn doadeure styf rap, wat da van passe komt by gevoar. Ook wordn ze beschermd deur dan ze dikwyls in kuddes leevn.
Hoefbêestn zyn herbivoor (z' eetn plantn). Ze groazn over 't algemêen ip oopn grasvlaktes.
Ozark Henry
thumb|Ozark Henry Ozark Henry (29 april 1970, Kortryk), echte noame: Piet Goddaer, is ne West-Vlamske zanger/componist. Goddaer zyn liedjes keunn geklasseerd weirdn onder pop en rock en zyn nogol melodieus van oard. Doarom keund'j em ôren ip verskillige sôortn radio's, lik Studio Brussel, Één en MNM. Je weunt in en gerenoveerd êern'eus teegn de Mêenpôorte in Kortryk (2006) woadat'ie en studio ingebouwd eit.
't Es êen van de lettre West-Vloamiengn die ip MTV te ziene woarn. J'ei zyn deurbroake noar et grôte publiek gemakt met Birthmarks, woavan der ton veelgedroaide singles zyn vôortgebrocht. E poar vôorbeeldn zyn 'Word up', 'Sweet instigator', 'Rescue' en 'Intersexual'. J'eit ôok ol ip veel festivols gestoan, Werchter was miskiens wel 't grotste.
Leevn
Piet Goddaer es de zeune van Norbert Goddaer, ne belgischen componist en arrangeur van vocoale, instrumentoale en digitoale muziek. Norbert Goddaer es êrelêroare van harmonie, contrapunt en fuga an 't Keuninklik Muziekconservatorium in Gent en arrangeur en gastdirigent van het vroegre BRTN-kôor en bekend als zwoarn jazz-fanoat.
Piet Goddaer produceert ôok ploatn: j'eit byvôorbeeld meegeweirk an de ploate van Novastar: 'Another Lonely Soul' in 2004. Ge ôort em ôok meeziengn ip die ploate. Van zyn geïsoleerd studiowirk evolueert'ie langkst'om mêe noa mêer naturelle life-ipnoamn.
Ozark Henry eit live gespeeld ip Rock Werchter in 2002, 2003 en 2005, in 2007 eit ie Vorst Nationoal uutverkocht. Deur ol die joarn es't ie 15 kêers genomineer gewis vô nen Zamu-award, woarvan da't ie der zesse gewonnn eit: beste componist-arrangeur, beste producer, bestn artist en bestn cd.
De legende van Ridder Witsoone
De legende van Ridder Witsoone is e legende uut Krombeke die ontstoan is in de Middelêeuwen.
't Veroal
Volgens die legende wos ridder Cornelius Witsoone verdoold in de busschen die lein tusschen Poperienge, Krombeke, Proovn, Woatou, Westvletern en Woestn. Drie doagen en drie nachten droaide Ridder Witsoone toertjes in de busschen, zoender een uutgank te viengn. Toen dat’n bykan dôod goenk van oenger en dust, begustn te leezn toet Oenze Vrouwtje. En adde nog moa juste ulpe evroagd an Maria, of en ôorde de klokke van de Sint-Blasiuskerke van Krombeke luun. Azô voenk Ridder Witsoone ’n uutgank van ’t bus, en e wos gered. Cornelius Witsoone wilde God en Oenze Vrouwtje bedankn. E dêelde brôod uut an de arme menschen, en e miek oek dat de klokke van Krombeke êne ki per dag 72 kêers zou luun, want zovele eurn attn in de busschen roendedoold. Die tradisje zou deurn ozo lange da Krombeke zou bestoan.
Tradisjes
’n Dag van vandoag kuj die 72 “doolklops” nog ossan ôorn in Krombeke. In de zomer ’n achn ’s noavers, in de wienter ’n zessen ’s noavers.
Sedert 1978 organiseert Krombeke oek ’t Witsoonefêest. Da goat deure op ‘n 3dn zundag van juli.
Margaretha van Male
Margaretha van Male (Male (by Brugge), 13 april 1350 - Atrecht, 16 of 21 moarte 1405), was gravinne van Vloandern, Artois, Franche-Comté, Nevers en Rethel, en twi kis hertoginne van Bourgondië. Met heur êeste vint, Philippe van Rouvres, van 1357 tout 1361 en met heur twidde vint, Filips de Stoutn, van 1369 tout 1404.
Deur heur huwelik mè Filips de Stoutn kwam ze de stammoeder van d'hertogelikke Valois-dynastie van Bourgondië.
Heur leevn
Margaretha van Male was d'êenigste dochter en erfgenoame van Lodewyk van Male. Heur moeder, Margaretha van Broabant, was de twidde dochter van Jan III, hertog van Broabant, Lothier en Limburg.
Keunienk Jean II van Vrankryk, e klêenzeune van Robert II van Bourgondië erfde 't hertogdom Bourgondië en gaf 't twi joar loater deure an z'n joungste zeune Filips de Stoutn. In 1369 trouwde Margaretha met hem en krêeg z'heur vroeger hertogdom were.
Os heur voader stierf in 1384 erfdn zy en heur vint de groafschappn Vloandern, Nevers, Rethel, Artois en Franche-Comté.
D'erfregelienge an heur moeders kant
In 1383 stierf Joanna heur vint, Wenceslaus I van Luxemburg, e zeune van Jan de Blendn. Achter zyn dôod begost Joanna, die gin jounges haad, mêer en mêer partye te kiezn vor heur nichtje Margaretha, die in 1390 erkend wierd als erfgenoame. Heur twidde zeune Anton wierd in 1404 anveird als ruwoard. Achter Joanna 's dôod in 1406 erfde Anton 't hertogdom Broabant, Lothier en Limburg.
Under jounges
Z'haan acht jounges:
Jan zounder Vrees, volgde Margaretha ip in 1405 als hertog van Bourgondië en groaf van Vloandern, Artois en Franche-Comté.
Philippe krêeg Nevers.
Filips de Stoutn stierf in 1404, en Margaretha van Male 't joar d'r ip.
Kruus
right|Een Latijns kruis Et Latyns kruus (†) es surtout gekend lik christelik religieus symbool.
Da symbool verwyst noa Jezus die deur de Romeinn an 't kruus es gesleegn en d'r an es doodgegoane. De kruusigienge wos de dôodstraffe van de Romeinn voe sloavn en criminels dien in under oogn ne serieuzn misdoad addn begoane.
Den dood an 't kruus es één van de wreedste, pynlikste doodstraffn. Ze sloan noagels in d'oarms en loatn 't lyf toun en ende angn binst dat et troage en pynlik uut mekkoar trekt, tot da 'n veroordeeldn doodgoenk. Os 't moeste zere goan, sloegn ze d'oarms en de beenn van den gekruusigden kapot.
Der es discuusje over wuk vo kruus dan de Romeinn en gebruukt by Jezus. Want dikkers wos da kruus nie meer dan e bolke dan z'in de ground stoakn. Soms makten ze e dwarsbolke vaste an die poale zoda je 't bekende kruusteekn (†) kreeg. Moa istorici goan der nu van uut dan de Romein gin zuk kruus gebruuktn moar wel en T-vormig kruus, met de dwarsbolke dus vanboovn up de verticoale bolke.
Boreoale busschn van Sakhalien
thumb|Liggienge van Sakhalien. thumb|Liggienge van de boreoale busschn in de [[Weireld|weirld.]] De boreoale busschn van Sakhalien, geleegn in nôordlik Europa, zyn 'n ekostreeke uut d' ekozôone Palaearctis vôgnst de Weirld Nateur-Stichtienge (WWF). Ze maakn dêel uut van 't bioom de boreoale busschn of de tajga. D' ippervlakte van d' ekostreeke besloa 6 863 468 êktoarn.
Beschryvienge
Die ekostreeke bezet bykans hêel 't eiland Sakhalien mêt uutzoendrienge van e klêen stiksje loofbus in 't uuterste zuudn. De grenzn drvan kommn oovrêen mê de sentroale en zuudlikke tajga in de Sakhalien-Koerieln Provinsje ip de koarte van de busschn van Kurnaev in de Sovjet-Unie. Sakhalien schidt de Zêe van Okhotsk van de Zêe van Japan in 't Verre Ôostn van Rusland
Bêestn-weirld
thumb|Buslandschap in Sakhalien. thumb|Ip de vôorgroend e slyk-vuulkoane. thumb|Ip de vôorgroend 'n achtrgeloatn vrêcht stêenkooln. In 't nôordn wordn bruune beir (Ursus arctos), vos (Vulpes vulpes), karieboe (Rangifer tarandus) en soablemartre (Martes zibellina), en oovroal istr muuskuus-êrte (Moschus spp.), oaze, êekôorn, ratte en muus. De veugl-weirld is dedeezn van ôostlik Siebeerje, mo dr zyn ook sommigte broedveugls die endeemiesch zyn of bykans endeemiesch, lik de bedreigde geplekte groenpôotruutre (Tringa guttifer) en de Japansche fieties (Phylloscopus borealoides). Blakiston-visuul (Bubo blakistoni), Oaziesche marbre-oalke  (Brachyramphus perdix) en spitsvlerke-oene (Falcipennis falcipennis kommn veel vôorn, en vienn allemalle beschuttienge in de grôote koniefeern. Ook de mandaryn-oande (Aix galericulata) nestlt in die busschn. In de rieviern plantn drundre veele zoalmsôortn vôort, lik rôoze zoalm (Oncorhynchus gorbuscha), tsjum-zoalm (Oncorhynchus keta), Japansche zoalm (Oncorhynchus masou), koho-zoalm (Oncorhynchus kisutch), en Sakhalien-tajmen (Hucho perryi). Veele walvissn bezoekn de zêekuste, woaroendre de styf bedreigde grysde walvis (Eschrichtius robustus), die allêene mor an de kustn van Sakhalien êm kommt voedn. Andre bedreigde walvissôortn die undre in da gebied ipoedn zyn de grôote oseoannôordkoapr (Eubalaena japonica), de Groenlansche walvis (Balaena mysticetus) en de beloega (Delphinapterus leucas).
Bedreigiengn en beschermienge
De grotste bedreigienge vo de bioloogiesche verscheidneid is 't uutboatn van de busschn. Bôoriengn vo goaze en oolje zyn bykommnde bedreigiengn.
Hebe Camargo
thumb|Hebe Camargo Hebe Maria Camargo (Taubaté, São Paulo, Brazilië, 8 moarte 1929 - São Paulo, 29 september 2012) was e Brazilioansche tv-presentatrice, zangeresse en actrice.
Ze begost eur zangcarrière in de joarn vêertig tegoare met eur zuster Estela. Ze wos samba- en bolerozangeresse in nachtclubs. Loater makte ze mêer tyd vry vo radio- en televiezjewerk.
1405
1402 - 1403 - 1404 - 1405 - 1406 - 1407 - 1408 't Joar 1405 is 't 5e joar in de 15e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Gebeurtenissn
thumb| [[Margaretha van Male]]
1
3 v.Chr. - 2 v.Chr. - 1 v.Chr. - 1 - 2 - 3 - 4 't Joar 1 is 't Anno Domini, 't begun van de christelikke joartellienge. De keuze vo da joar is in 523 gemakt deur de monnik Dionysius Exiguus. Volgens zyn berekenienge zoudt dat de geboortedoatum van Jezus gewist zyn. thumb|400px|Koarte van het ôostelik halfroend in 't joar 1
Grieks kruus
right|250px E Grieks kruus es en kruus woavan da de vier oarms dezelste lengte hèin.
Da kruus es veel gebruukt in de orthodoxe kerke. 't Es doamei dan ze van 't Grieks kruus spreekn, in tegenstellienge tout et Latyns kruus van de katholiekn.
Sylvain Chavanel
thumb|Sylvain Chavanel in 2009. Sylvain Chavanel Albeira (30 juni 1979, Châtellerault, Vienne, Vrankryk), mêestol geweune Sylvain Chavanel enoemd, is Franschn coureur die sedert 2009 byn 't Belgische Quick-Step rydt. 't Is e coureur die e bitje vanolles kut, van de Vlamsche klassiekers over kortere roundn toet 't middngebergte (en is oundermêer ol 'n zestiensn ewist in 'n Vuelta). Voun de grotste klassiekers en de grôte roundn komt 'n e bitje te kort, en het wel ol êentige semi-klassiekers ewonn en 3 rittn in 'n Tour.
Achterground
'n Overgrôotvoader van de Chavanels (zyn broere Sébastien is oek prof byn FDJ, 't is surtout e redelikkn goein sprinter) wos van Huesca in Aragon, van doa komt nunder twidde achternoame Albeira. Zyn pé is ebôorn in Barcelona en is no Vrankryk evlucht achter dat 'n Spaanschn burgerôorloge begunn wos. E gebruukt zyn twidde noame ollêne mor up officiële papiern en ne kut oek verre gin Spaans.
Me zyn broers en zyn zuster speeldig 'n ol koersn achter me speelgoedcoureurtjes, e wos êest Greg Lemond, toune Miguel Indurain en nog loater Laurent Jalabert. E vound Lemond e sympathiekn gast en 'n hôorde nem geirn koutn, surtout at 'n in 't Frans bezig wos.
Koersn
Lik vele jounge gastn is Chavanel begunn foetbolln, mor at 'n dertiene wos, is 'n veraard no koersn, byn 'n platselikkn ploeg AC Châtellerault. E wonn 29 koers byn de jeugd en in 2000 mucht 'n prof kommn byn Bonjour van Jean-René Bernaudeau, die nem ol kende van in de jeugdcategorieën. In 't begun van zyn profcarrière wos 'n surtout ekend voun zyn lange vluchtn, etwot dat 'n loater e bitje met e kêe ofelêerd is, ol gebeurde 't nog wel nu en toun ekê, lik in 'n twiddn rit in lyne van 'n Tour van 2010, woarin dat 'n wonn in Spa.
E rêde nog voun Cofidis, in 2009 gienk 'n over no Quick-Step en hadde rechtet en indeliks goed sezoen, met winste in de Broabantschn Pyl en Dweirsn deur Vloandern en e masse êreplekkn in (semi-)klassiekers. 2010 wos moelikker, e brak oundermêer zyn schedelboasis. 't Wos mor in 'n Tour dat 'n were goed rêde, e wonn de rittn no Spa en no Station des Rousses en ne rêed twêe doagn in 't gilf.
Jan Breydel
Jan Breydel wa jin van't verzet in 't begun van de 14e eeuwe in Brugge. Van wirk was't ie bêenouwer. Ie dêe mee me de Brugse Mettn en de Guld'nspoornslag, en est symbool van de goeste nor vryheid van de middelêeuwse pôorters tegn den adle.
Breydel leidde tegoare mé Pieter de Coninck de Brugse Mettn, nen ipstand teegn Filips IV den Schoonn woar da den Guld'nspoornslag ut kwam. Zô'n drie weken êerder, ip 1 meie 1302, a t'ie nen attak gedoan ipt kastêel van Moale en ie a te moaken mé 't an gort kriggn van't Fransche bendeke soldoatn. In 1308 ee t'ie tegoare me nen ôop compagnjons zun kammeroad Willem van Saeftinghe, die meegedoan a me de Guld'nspoornslag, elpn ountsnappn ut d'ann van zun vijann die em ounder schot ieldn in de kirke van Lissewege, woar dat ie em a verdoken.
In 1309 ein Jan Breydel tegoare mé Pieter de Coninck en Jan Heem nen iproer in Brugge gemakt, Tégn de misérie die gingk volgn van 't vredesverdrag van Athis-sur-Orge (1305). In 1309 vermôorddige ie, zounder compassie en misérie achteraf, den ploatsvervangre van den groaf van Vloandern.
Brugse rekeningn vant stad tôonn da Jan Breydel ip 8, 9 en 10 juli 1302 in Kortrik wa, woar dat ie tegoare me andere bêenouwers een pôotte zwinns en wa zwinnevlêes an zun troepn gaf. Dordeure zun ze overtugd dat ie ip 11 juli wuk meegedoan ee mé de Guld'nspoornslag. 't Vlamse legre wa vo n grôot dêel marchandeurs en boern die, vo zôverre dat't meugelyk wa binst die lange kruustochtn, under commerce probeerden 't ounderounn vo under families 't ounderounn. Jan Breydel en Pieter de Coninck ein nu tegare 'n stanbeeld ip de Markt in Brugge. Êentje vanuut 1887.
Jan Breydel wa rappe klêrig en nen agressievn, die deur zyn Vlamse passie gezien wir gelyk nen 'eld.
Ee Jan Breydel eigelyk wel meegedoan me de Guld'nspoornslag ?
Omda den grôotn istorische schryver Lodewijk van Velthem (°ca. 1275- ↑achter 1326) in zun vuufde dèèl van zun Spiegel Historiael, wo da ôok de Guld'nspoornslag in beschrev'n stot, wel beschrieft oe da Pieter de Coninck ip et slagveld toet ridder geslegen wordt, mo niet zegt over Jan Breydel, zyn der sommige mensen die de rolle van Jan Breydel in hèèl ut gebeuren in twiefel zyn beginn'n trekken. Ierdeure zyn me genôodzoakt vor ons ip indirecte bewiezen te baseren.
D'èèste anwiezinge is dat ie tussen 1301 en 1322, de periode van de Brugse ipstand, vermeld wordt vo verschill'nde geweldoadige acties, lik ierboven ol beschreven, en dat ie dus mèèr deed dan zuste mo vlèès leev'ren. An de Brugse stadrekeniengen zyn me nie ollène da Jan Breydel in de dagen vo de slag by Kortrik was, mor oak dat ie, zuste lik Pieter de Coninck, vanaf 1302 un ûs kreeg van en betoald deur de stad Brugge.
Toet slot is 't er ton ook nog et radsel oe da Jan Breydel, simp'le bèènouwer ziende, anders un adelykken titel zoe verworv'n en ost ie zuste mo vlèèsleverancier zoe gewist en.
Zoeknd leezn
thumb|Minsn dan dingn an't ipzoekn zyn in de leeszoale van de Saksische Stoatsbibliotheeke in [[Dresden.]]
Zoeknd leezn es 't zêre overlôopn van e tekste of e boek om rappe de juuste informoatie te vindn da j'ip da moment nôdig et.
Doarby begun je mè 't overlôopn van de verschillige beschikboare soamnvattingsbronn van dedee dan 't minst noar dedee dan 't mêest gedetailleerd zyn:
Amarantachtign
De amarantachtign (Amaranthaceae) zyn e familie van tweizoadlobbige blommeplantn en struukn. De familie bevat nu oungeveer 180 geslachtn en 2.500 sôortn, de vroegere ganzevoetachtign (Chenopodiaceae) inbegreepn.
E poar sôortn wordn gebruukt ols groensel, lyk spinoazje (Spinacia oleracea) en bêetn (Beta vulgaris). De suukerbêete is e belangryke leverancier van suuker.
Ênigte geslachtn zyn:
Sintekloai
thumb|Sintekloai thumb|Sintekloai en Zwarte Piet thumb|Het Sint-Nicolaasfeest ([[Jan Steen)]] Sinte(r)kloai, Sinterkloas, Sint-Nikloai is nen illigen die zyn noamdag et op 6 december. Op dien dag krygn de froaie kiendjes in België sneukelienge, kloaispeirdn, pikke-nikken, marseping, chokla, mandaryntjes e speelgoed. E dag idder komt ’n ôok noar Olland.
Sintekloai kun je verkenn an z'n langn wittn board, ze rôo klêed, z'n myter (zyn oed) en ze staf. E rydt up e wit peird over de doakn. En èt ôok e grôotn boek woarin da olles stoat wuk dan de kiendjes vroagn. E hêeln oop zworte pietn elpn nem mè ze werk en droagn de zakkn mè speelgoed en sneukelienge. J'is veelal gespeeld deur nen opa van ne klêenn.
Schoetje zettn
De traditie van 't schoetje zettn goa were noa de 15ste eeuwe. In Utrecht wierdn d'r ton ip Sint-Nikloaioavnd schoes gezet in de kerke. De ryke Utrechters stoakn d'r ton etwad in. De zesdn december, z'n officieeln sterfdag, wierd olles ton verdeeld ounder d'oarme menschn. Loater, os 't e familiefeeste gewordn is, zettegen de joungers under schoetje by de schouwe. D'r zyn twi schilderyen van Jan Steen (17e eeuwe), woarip da je ku zien wa dan ze vroeger kreegn: koekn, snoep en speelgoed. Van sommigste knechtn ligt er e roe of e zaksje zout in. Volgns Jan Steen woarn de knechtn dus droever of de meisjes.
't Ountstoan van Sinterkloai
Sintekloai is 'n istorische figure. Zyn echte noame is Nicolaas van Myra (°270 – 6 december 345 of 352). Myra ligt in 't teegnwôordige Turkeye. Ne was doa bisschop.
De Turkn (Seldsjoekn) stoundn in 1087 up’t punt vo Myra, da up da moment 'n ounderdêel was van ’t Byzantyns Ryk, te veroveren. In ’t christelikke Westn ountstound er grôte consternoatie dat ’t gebêenderte van Sinterkloai in d’andn van d’oengelovigen gink vollen. Zêemann uut de Zuud-Italioanse stad Bari voardn in ’t geheim no Myra, groafdn Sinterkloai up en erbegroafdn em in under stad vo der 'n grôte kathedroale boven te bouwen woa da Sinterkloai nog oltyd anbeedn wordt.
Bari was van 1503 toe 'n stik van de 18st’ êeuwe van de Spanjoardn. Vandoa dat er gezeid wordt dat ie uut Spanje komt mè z'n stôombôot.
Vo wa is 't ie zo populair?
Z'n populariteit kunn me zien an wo dat ie ollemolle den beschermer van is:
911
908 - 909 - 910 - 911 - 912 - 913 - 914 't Joar 911 is 't 11e joar in de 10e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Sintekloai
Vo wa is 't ie zo populair?
J’is de patroonilligen van Yper (tope me Sinte-Moartn) en Dinant, van d’advocoatn, de notoarissen, zêemannen, woafelbakkers, apothekers, koekebakkers, speceryandeloars, voerliedn, kolendroagers, coiffeurs, van de Brugse pastei- en broodbakkers en van de mutualiteitn.
911
Gebeurtenissn
De Vikiengs, angevoerd deur Rollo, krygn Normandië in lêen van keunienk Karel de Simpeln van West-Francië. Ze vestign under in Normandië en Rollo zorgt vo de verdedigienge van 't gebied. Rollo moet hem wel toet 't Christndom bekêern. Met e Christelik Normandië hoopt Karel een ende te moakn an de miserie tusschn de Vikiengs en de Frankn.
Sintekloai
Sinte-Moarten
In de Westoek zyn der vele gemêentn woa da Sintekloai nie komt. Doa viern ze Sinte-Moarten.
1766
1763 - 1764 - 1765 - 1766 - 1767 - 1768 - 1769 't Joar 1766 is 't 66e joar in de 18e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
1772
1769 - 1770 - 1771 - 1772 - 1773 - 1774 - 1775 't Joar 1772 is 't 72e joar in de 18e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
1553
1550 - 1551 - 1552 - 1553 - 1554 - 1555 - 1556 't Joar 1553 is 't 53e joar in de 16e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Françoise Bostoen
Françoise Bostoen uut Roeseloare wos d'êeste West-Vlamsche die in 1983 verkoozn is toet Miss België, vo Stéphanie Meire (1993), Annelien Coorevits (2007) en Cilou Annys (2010). Ze wos semi-finaliste in Miss World en derdn in Miss Europe 1984.
Z'is ôok Mannequin 1982 gewordn in d'êeste Mannequinwedstryd in Roeseloare, d'organisoasje die nu Topmannequin Award wordt genoemd.
Z'is getrouwd met den Ôostnrykschn oud-voetboller Richard Niederbacher, die nog gespeeld hèt by KSV Woaregem. Ze weunn met under twi joenges in Gleisdorf (Ôostnryk).
Marva
Marva (Vlissegem (Den Hoane), 23 moarte 1943) is e West-Vlamsche zangeresse en commercante. Heur volledige noame is Marva Mollet.
Z'is ipgegroeid in Blanknberge en weunt sedert 2003 were in Den Hoane.
Marva begost heur zangcarrière in 1961, moar heur êeste single Geef mij nog één kans kwam uut in 1963. Van 1963 tot 1980 was ze één van de populairste zangeressn van Vloandern.
Gekendste liedjes
In 1985 is z' uut de muziekweireld gestapt omda ze mêer tyd wilde vry moakn vor heur privéleevn.
Vo 't moment boat Marva twêe winkels uut (Verlichting Fantasia) in Blanknberge en Ostende.
Rode rozen in de sneeuw is in 2006 heruutgebrocht in duet me Laura Lynn. De opnoame van Marva van 1975 is derdeure gemixt.
1752
1749 - 1750 - 1751 - 1752 - 1753 - 1754 - 1755 't Joar 1752 is 't 52e joar in de 18e êeuwe volgenst de christelike joartellienge.
Mons-en-Barœul
Mons-en-Barœul es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern, mêer bepoald in Rysels-Vloandern. 't Grenst an de gemêentn Marcq-en-Barœul, Villeneuve-d'Ascq, Hellem (Rysel) en an Rysel zelve. De plekke es van bebouwienge bikkans hillegansn vergroeid me d'agglomeroasjes van Rysel en Villeneuve-d'Ascq.
Gruuthuse-andschrift
't Gruuthuse-andschrift is 'n tekst van 't ende van de veertienste, 't begin van de viftienste êeuw, uut de bibliotheke van Lodewyk van Gruuthuse, Brugschn diplomoat en commersant ounder de Bourgondische ertoogn en liefebber van andschriftn.
't Gruuthuse-andschrift bestoat uut 7 gebeedn, 147 liedjes en 16 allegorische gedichtn, woarounder 't Egidiuslied, gekend van d'êeste zinne Egidius, waer bestu bleven. De mêeste van de tekstn zyn van d'and van de Brugse dichters Jan van Hulst en Jan Moritoen.
Sedert 1734 wos 't andschrift in andn van de Familie Caloen uut Koolkerke, die 't in 2007 verkocht et an de Keunenklikke bibliotheke va Den Haag.
De Keunenklikke bibliotheke et 't andschrift hêlegans digitoal gemakt, zôdoanig da 't vo olleman beschikboar is, lik da ze ôok gedoan een me de Beatryslegende.
Egidius waer bestu bleven
Egidius, waer bestu bleven ? Mi lanct na di, gheselle mijn. Du coors die doot, du liets mi tleven. Dat was gheselscap goet ende fijn, Het sceen teen moeste ghestorven sijn. Nu bestu in den troon verheven Claerre dan der zonnen scijn, Alle vruecht es di ghegheven. Egidius, waer bestu bleven ? Mi lanct na di, gheselle mijn. Du coors de doot, du liets mi tleven. Nu bidt vor mi: ic moet nog sneven Ende in de weerelt liden pijn. Verware mijn stede di beneven: Ic moet noch zinghen een liedekijn. Nochtan moet emmer ghestorven sijn. Egidius, waer bestu bleven ? Mi lanct na di, gheselle mijn. Du coors die doot, du liets mi tleven.
Plasma
Wuk es plasma juste?
In e goaze èn atoomn e gelykig antal positief en negatief geloadn deeltjes. De positieve loadienge vind je were in de kern en de negatief geloadn elektroonn moakn 't geheel neutroal. By plasma èn sommigste atoomn één of meer elektroonn kwytgespeeld, byv. deur e verogienge van de temperateure. De losgesleegn elektroonn beweegn under vry deur de ruumte. Me zeggn da de kern die overbluuft mè de rèste van de elektroonn, g'ioniseerd es.
De meeste plasma's zyn styf warm.
E stoffe es plasma gekommn vanof 't moment dan d'r genoeg atoomn zyn die g'ioniseerd zyn vo 't elektrisch karakter van de goaze te verandern. Den toestand plasma vind je styf vele were in de nateure. De dounkere materie in 't heelal es plasma. In totoal bestoat 99% van de massa in 't heelal uut plasma.
Plasma geleidt elektriek, reageert up veranderiengn in elektrische en magnetische veldn, en kut chemische reacties rapper doen goane. Doadeure zyn d'r veel toepassiengsmeugelikeedn. 'n Tak van de nateurkunde die em bezigoudt mè de studie van et dynoamisch gedrag van plasma's, noemt plasmafysica.
Frederik Deburghgraeve
Frederik (Fredje) Deburghgraeve (°1 juni 1973, Roeseloare) is de bestn zwemmre van België, dus zekers van West-Vloandern. J' i geboorn en ipgegroeid in Roeseloare. Zyn specialiteit wa schoolslag, de disepline woa dat 'n ip d' 100 meiter e goudn medaille i gewon in Atlanta in '96. Zinne trainer was ton den Ollander Ronald Gaastra.
Me zwemmn es ter nie vé geld te verdienn, doadeur verkocht 'n êest schoenn van Ambiorix (zyn vroegere sponsor) en loater kwamt 'n sales manager van e bedryf da fitnesstoestelln verdêelt.
J'es wok nog en ende gemêenteroadslid gewist van Langemark-Poelkapelle, de gemêente woa dat 'n nu weunt (in de dêelgemêente Poekapelle).
Centroalbouw
right|thumb|250px|De San Vitale basilieke in [[Ravenna uut de 6e eeuwe]] thumb|right|250px|Platteground van de San Vitale Centroalbouw es de maniere van bouwn woaby da 't groundplan van 't gebouw e regelmoatige figuere voorstelt round ne fictievn asse. Da kut ne cirkel, e Grieks kruus, e vierkant of nen achtoek zyn.
806
803 - 804 - 805 - 806 - 807 - 808 - 809 't Joar 806 is 't 6e joar in de 9e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge. thumb|[[Karel de Grôotn regelt in de Divisio Regnorum de verdêlienge van 't Frankisch Ryk oender zyn drie zeuns]]
Centroalbouw
Die maniere van bouwn stoat tegenover die van basilicoale kerkn dien en langwerpig groundplan van e Romeinse basilica hèin.
En kerke gezet volgens centroalbouw es meestol overdekt deur ne koepel moar nie osan. Oe da 't gevol es, spreekn me van en koepelkerke.
Oorsproung
Centroalbouw wos oorsprounkelik toegepast by doopkapelln en mausolea uut 'n tyd van d'Oude Griekn en by de Romeinn.
In de Byzantynsche architecteure, die g'evolueerd es uut de Romeinse, hèit centroalbouw osan vele gebruukt gewist. De Karoliengers hèin die traditie langs uze kantn voorsgezet. Dienen bouwtrant hèit hem toun nie mee vodder ountwikkeld.
Rose McGowan
thumb|Rose McGowan ip de premiere van de film Grindhouse in Austin, Texas thumb|Rose McGowan ip 't Toronto International Film Festival 2008 Rose McGowan (Florence, Italië, 5 september 1973) is een Amerikoanse actrice die 't beste bekend is voe eur rolle als Paige Matthews in 'Charmed'.
Z'et ook al gespeeld in Hollywood-films lik 'Scream' en 'Jawbreaker'.
Verder is ze ook bekend voe eur reloasje met Marilyn Manson. De dag van vandoage is ze druk bezig met e zangcarrière achter da ze de smoake te pakkn gekreegn et.
Et begun van eur leevn
Rose McGowan is de 2de oudste van 6 kienders, woavan dat er 2 alf-verwanten zien. Ze is geboren in Firenze in Italië. Eur ouders zyn Daniel McGowan, een Iers-geboorn artiest en Terri, a Frans-Amerikoanse schryfster. Eur ouders woarn lid van de Christelike bewegieng 'The Children of God' en eur pa was de leider van et Italioanse dêel van de groep. Rose McGowan leefde in 't begun van eur jeugd in de groepscommune en ze reisde deur Europa met eur ouders. Deur eur pa z'n kunstcontractn wier Rose e kiendmodel en azo is ze verscheenn in Vogue Bambini en andere Italioanse boeksjes. Eur ouders giengen uut mekoar toen da ze 10 joar was. Doarachter weunde ze in Oregon en Gig Harbor, Washington. Rose kost gin Iengels toet wanneer da ze noa de Verènigde Stoatn veruusde.
Bissen Rose McGowan's schooljoaren weunde ze by eur pa in Seattle, woa da ze op Roosevelt High School zaat. Toen da ze 15 joar was, was Rose McGowan offisêèl zefstandig van eur ouders. Rose zaag e carrière in de filmweireld wel zittn in eur loate tienerjoarn. Moa toch aat ze eurzelvn ingeschrezvn in de schoonheidsschole, voe 't geval da ze doa nie in zoe slaagn.
Carrière
Rose McGowan eur èèste pogieng voe deur te breekn in Hollywood was e klèin rolletje in Pauly Shore's komedie van in 't joar 1992, 'Ecino Man'. In 1995 speelde ze in de zwarte komedie, 'The Doom Generation'. Domee kreeg ze aandacht van de film criticussn en ze kreeg e nominoasje voe 'Beste Debut Opvoerynk' by de Independent Spirit Awards van 1996.
Doarachter kreeg ze de rolle van Tatum Riley, de beste vrindinne van Neve Campbell's personage Sidney Prescott in de horror-thriller film van et joar 1996, 'Scream'.
Rose McGowan et de langste tyd van de joaren '90 in low-budget films gespeeld, lik 'Southie', 'Going All The Way' en 'Lew & Clark & George'. Ze et ook gespeeld tegenover Peter O'Toole in de film gebasseerd up e boek van Dean Koontz.
Lambertsrôo
Lambertsrôo ofte Lambersart (Nederlands: Landbertsrode) es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern, mêer bepoald in Rysels-Vloandern. 't Grenst an de gemêentn Verlingem, Sint-Andries-Rysel, Rysel, Olm en Lompret. Olangsn de zuudôostkant van Lambertsrôo lôopt de Deule.
Noame
Volgest de toponymie van de Fransche noame Lambersart schynt et da de plekke in tydde nen bus wos die gerôoid es gewist ("essarté" in't Frans, "exartatus" in't Latyn) deur ne miensch die "Lambert" noemde. Dad es ôok te ziene an de Latynsche noame van de plekke: Lamberti sartum. In't Vlams noemdige de plekke Landbertsrode want in Vlams es "-rode" ofte "-rooi" de noame van e gerôoid bus (gelyk ôok de noame van teffrente plekkn in Vloandern lyk Boasrôo ofte Sint-Genesius-Rôo).
Bezienweirdigeedn
thumb|left|De Sent-Calixtuskerke in Lambertsrôo
Bolloard (scheepvoart)
thumb| De juste maniere vo kabels vaste te leggn E bolloard (Nederlands: bolder) is e korte stoake in metoal of hout ip de koaie, woa dat e schip an vastegemakt wordt met e kabel. 't Kan ook een ounderdêel zyn van 't schip.