cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Weireldkampioenschappn velokoerse
Mêervoudige winnoars
Noamn die skêef stoan zyn coureurs die nog olsan koersn.
Belgn en West-Vloamiengn
thumb|[[Tom Boonen als weireldkampioen (2006)]] De Belgn zyn et mêest succesvol gewist in de Weireldkampioenschappn: België telt 26 weireldkampioenn, en eit doarmee de êeste platse. Itoalië es twiddes mè 19 kampioenn. Philippe Gilbert wos de latste Belg die gewounn eit, Johan Museeuw de latste West-Vloamieng. Andere Belgn zyn Tom Boonen (2005), Rudy Dhaenens (1990), Claude Criquielion (1984), Freddy Maertens (1981), Eddy Merckx (1974, 1971, 1967), Jean-Pierre Monseré (1970), Benoni Beheyt (1963), Rik Van Looy (1961, 1960), Rik Van Steenbergen (1957, 1956, 1949), Stan Ockers (1955), Briek Schotte (1950, 1948), Marcel Kint (1938), Eloi Meulenberg (1937), Jean Aerts (1935), Karel Kaers (1934), Georges Ronsse (1929, 1928).
Medaillespiegel Olympische Winterpeeln 2018
Up de Olympische Winterpeeln 2018 in 't Zuud-Koreaanse Pyeongchang wordn op 102 onderdeln goudn, zilvern en bronzn medailles uutgereikt. In de tabel up deze pagina staot 't medailleklassement.
't Internationoal Olympisch Comité (IOC) stelt officiêel gêen medailleklassement up, moar gêeft êen medailletabel ter informoatie. In dit klassement wordt êerst gekekn noar 't oantal goudn medailles, vervolgens de zilvern en tot slot de bronzn medailles.
Nieuwstn tyd
De Nieuwstn tyd es een geschiedkundige andudienge van een periode die begoste round 1800 en liep tot achter de Twiddn Weireldôorloge (1945). 't Es de periode die volgt ip de Nieuwn tyd en vôorofgoat an de Eigntydsn tyd. Veel geschiedkundigen loatn de Nieuwstn tyd begunn'n me de Fransche Revolutie in 1789, moar andern startn vanof de Amerikoansche Revolutie (1776). In olle gevol, met die periode weirdt de periode angedud van het ountstoan van de moderne rechtsstoat (in Europa en Amerika) en de periode van de Industriële Revolutie.
Yochanan Vollach
Yochanan Vollach (Kiryat Bialik, 14 meie 1945) was ne foetboller uut Israël.
Je speeldege met de nationale ploeg van Israël ip ’t weireldkampioenschap in Mexico in 1970.
Medaillespiegel Olympische Winterpeeln 2018
Medailleklassement
* Up 't onderdêel twêemansbob mannn werdn twêe goudn medailles uutgereikt, up 't onderdêel 10 km langlauf vrouwn werdn twêe bronzn medailles uutgereikt
Yochanan Vollach
Ploegn
In 1979 ist ’n gestopt als speler en j’is nu vôorzitter van Maccabi Haifa.
Via Appia
thumb|right|300px|De Via Appia ip koarte (in't rôo gekleurd) thumb|right|Via Appia by Quarto Miglio De Via Appia (vertoald: "De boane van Appius") es êen van belangrykste oude Romeynsche heirboan'n uut den Klassiekn Oudeyd, tôope mè de Via Latina, de Via Flaminia en de Via Salaria. De Via Appia liep van d'n ôofdstad Rome richtienge 't zuudn, êest dichte by de westkust van 't Itoalisch schiereyland tout in Capua woa 't licht ofboog noa 't zuudôostn tout in Brundisium ('t uudige Brindisi) an d'Adrioatische Zêe. Je kunt 't ôorsprounkelyke tracée dervan nog toamelyk schôone ziene ip boanekoartn van 't uudige Itoalië.
Kopenhagen
Kopenhagen (Deens: København [købm̩ˈhɑwˀn]) is d' hoofdstad en grotste stad van Denemarkn mè 602.481 inweuners in de gemêente (2017).
Via Appia
D'n anleg van de Via Appia wierd in 312 v.C. begonn'n ip besluut van Appius Claudius Caecus, noar wien da de boane genoemd es. Je wierd angeleyd bist de Twidde Samnitische Oorloge vo 't leeger rapperder te kunn'n verplatsn, mo 't wierd mè tyd ôok e vrêe belangryke boane vo de commerce en vo 't vervoer van mienschn en produktn tusschn Rome en Campanië en vodder noa d'Adrioatische Zêe en 't ôostn van de Middellandse Zêe. Mè da de Via Appia ezo importantig wos, a ze ôok de bynoame regina viarum in't Latyn ("de keuninginne van de boan'n").
Kopenhagen
Kopenhagen ligt an d' ôostkust van 't eiland Sjælland. E klêen dêel ligt ip 't eiland Amager. De stad ligt an de zêestroate de Sont (Øresund) en an den overkant ligt de Zweedsche stad Malmö. De Sontbrugge verbiendt de twêe steedn met e boane en een yzerweg. Ôorsproenkelyk was Kopenhagen e visschersdorp van Vikings, gesticht in de 10ste êeuwe en 't kwam hoofdstad van Denemarkn in de vroege 15ste êeuwe. De mêeste monumentale pandn in Kopenhagen dateern uut de 17ste êeuwe. Buutnwykn van Kopenhagen zyn Østerbro ("Ôosterbrugge"), Vesterbro ("Westerbrugge") en Nørrebro ("Nôorderbrugge"). Vesterbro is bekend van 't amusementspark Tivoli, Østerbro is e deftige wyk woar da families mè joengers weunn en Nørrebro is e volkswyk mè klêene wienkels van vele nationaliteitn. De stad blêef groein en land ipslokkn. Doardeure wierd een andere stad, genoamd Frederiksberg, hêelegans omslootn deur zowel Nørrebro of Vesterbro. Azo is Frederiksberg eigntlyk een eilandstad binn de grenzn van Kopenhagen gekommn.
Tring
thumb|Tring thumb|Twêe trings van den [[NMBS in Antwerpn-Centroal]] E tring is e reke voertuugn die a mekoar gekoppeld zyn. Mêestol zyn da voertuugn die ip spôorn ryen. Ze kunn gebruukt wordn voe menschn en vracht te vervoern. In de stoatie ku j'ipstappn ip den tring. Nen tring wordt vôortgetrokkn deur ne locomotief. De mêeste trings ryen teegnwoordig ip mazout of ip illetriek die geleverd wordt deur koabels boovn de spôorn. Vroeger reen de trings ip stoom (en dus kooln).
Uutdrukkiengen
Kykt ôok noa NMBS.
Karel Cogge
thumb|250px| Borstbild van Karel Cogge in Veurne (12 sep 2004) Karel Cogge (Veurne, 31 januoari 1855, 15 juni 1922) wos nen West-Vlamsche sluuswachter. J'es vôorol gekend omdat ie de sluzen van den Yzer in Nieuwpôort opengezet è bissn 'n Êeste Weireldoorloge.
Getuugnheuvel
E getuugnheuvel is een heuvel die toogt hoe da 't landschap d'r in vroeger tydn uutzag. Specifiek in Belgie duudt et op e plateau da versnipperd is deur de erôsie van de Schelde e neur zyriviern.
Ontstoan
Getuugnheuvels zyn ontstoan in 't Loat-Mioceen. In deze periode kwam de zêe styf op en lei hêel Vloandern ounder woater. 't Zand die ton is ofezet noemn ze zand van Diest. In dat zand zit er vele glauconiet, en in glauconiet zit er toamelik veel yzer. Ton dat de zêe achter 't Mioceen werekêerde na 't nôordn, begostn de zandn t'oxideern. De roestighied dei 't zand t'hope klittn in yzerzandstêenn. Die yzerzandstêenn kostn nunder beter verweirn teegn de loatere erôsie. En azo kwaam 't landschap mèi die heuvels tout stand.
Karel Cogge
Karel-Lodewijk Cogge wa getrouwd me Marie 'Mietje' Libbrecht. Tôpe oan ze twoalf kiendjes woavan datter tiene up jounge leeftyd dôodgiengn. Zeune Camiel was in de Eerste Wereldoorlog beroepsofficier en brocht het loater toet kolonel. Dochter Clementine grakte nie van stroate. Karel overleed up 15 juni 1922.
Geschiedenisse
Karel Cogge eit de sluzen van den Yzer opengezet in de moand oktober van 't joar vêertiene. J'è ta verzekers gedoan ip bevel van 't Belgisch Leger. Ezô èn de g'Allieerde den Duuts keun' stoppn en begoste de fameuzen oorlooge in de tranchées.
1928
Gebeurtenissn
thumb|In Boedapest wordt Georges Ronsse weireldkampioen ip de boane by de profs
Ôost-Vloandern
Ôost-Vloandern (Nederlands: Oost-Vlaanderen, Frans: Flandre-Orientale, Duuts: Ostflandern) es êen van de vuuf Vlamsche en êen van de tien Belgische provinsjes. De hôofdstad van Ôost-Vloandern es Gent. Andere belangryke steedn zyn Deinze, Oalst, Dendermonde, Sint-Nikloas, Êeklo, Ronse, Oudenoarde en Lokern.
Der weunen ruum 1,5 miljoen minsn in Ôost-Vloandern en 't grenst in 't westn an West-Vloandern, in 't nôordn an d' Hollandsche provinsje Zêeland, in 't ôostn an Antwerpn en Vlams-Brabant en in 't zuudn an Henegouwn.
Toale
In de provincie spreekn ze Ôost-Vlams, een Vlams dialect da tussn 't Brabants en 't West-Vlams ligt.
Polletiek
De provincie weird geleid deur Carina Van Cauter (Open Vld).
Gemêentn
Gemêentn met under officiële noame, steedn hen (stad) achter under noame stoan:
936
933 - 934 - 935 - 936 - 937 - 938 - 939 't Joar 936 is 't 36e joar in de 10e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Gebeurtenissn
thumb|Krônienge van [[Lodewyk IV van Overzêe]]
Sprienkoander
Sprienkoanders of geswuppers, ounderorde Caelifera, zyn e sôorte van insektn die in bykan hêel de weireld vôornkomn, 't zyn a peu près 20 000 sôortn ekend, mo 't zyn der verzeker nog vele mêer. D'echte sprienkoanders eetn ollêne plantn, mo van krekels en soabelsprienkoanders (die styf verwant zyn) eetn der sommigte oek vlêes.
Sioen Industries
Sioen Industries uut Ardôoie es een bedryf die technisch textiel makt. Der weirkn 4.600 minsn in 16 veschillige landn, en moakn nen omzet van mêer of 300 miljoen euro. De ôofdzetel es in Ardôoie, en z'ein ounder andere nog een productieofdêlienge in Poperienge. Ge zult ze vôorol kennen van de gele beroepshesjes.
Sprienkoander
Leevn
Sprienkoanders legn eiers in de ground, die toene uutkomn en nog nie up grôte bêestn trekkn. 't I mor achter en ende dan ze echt up sprienkoanders begunn trekkn. Beisn nunder leevn zyn ze surtout bezig met eetn, de sôortn oel ier mêestol van olle sôortn ges.
Ploage
Oel ier gebeurt dadde nie, mor in Afrika geregeld: hêel oopn sprienkoanders vliegn en landn oltemets up e stik, dan ze toene hêlegans kort frettn, e rampe vaneigens voe de platselike boern. Dat moet ol e hêel ende gebeurn, want 't stoat oundermêer beschreevn in 'n Bybel, 't wo doar 1 van de Ploagn van Egypte.
Oundertusschn probeern ze zukke zwermn te voorspelln me satellietbeeldn.
Sioen Industries
Geschiedenisse
31 mei 2021 zuln ze weg zien van de beurse.
Briek Schotte
thumb|Standbild van Yzern Briek an de kerke van Koanegem deur [[Jef Claerhout]] Albéric (Briek) Schotte, bygenoamd Yzern Briek (Koanegem, 7 september 1919 - Kortryk, 4 april 2004) wos e coureur en sportdirecteur.
En ed twè kêers de Rounde van Vloandern gewounn (1942 en 1948). In totoal et ie twientig kêren meegedoan an die Roende. E wos ôok twè kêers weireldkampioen (1948, in Valkenburg en 1950, in Môoslee). In 1948 wos'n ôok twiddn in de Tour de France achter Gino Bartali. Ols beroepsrydre wint ie 61 koersn.
Briek wos e werker en e wroeter op zyn vèlo: een echtn Flandrien. In Koanegem stoat er e beeld van nem, gemakt deur Jef Claerhout.
Ie bluuft koersn toet an zyn feertigste. Achter zyn carrière als coureur, est ie nog 30 joar lank me veel sukses sportbesteurdre by Flandria en Kas. Oender andre Walter Godefroot, Herman Van Springel, Eric Leman, Roger De Vlaeminck, Jean-Pierre Monseré en Freddy Maertens ryn ounder zyn leidinge. Schotte è zyn suksessen ôok te dankn an slim tactisch deurzicht. In verband me koerstactiek zeit ie: "Zeire ryn ols je zeire moe ryn, en nie zeire ryn ols je nie zeire moe ryn."
Ie sterft in 2004, zjuuste up den dag van de 88ste Roende van Vloandern. Up zyn begroavinge wordt ie de kerke binngedroagn deur Rik Van Looy, Benoni Beheyt, Eddy Merckx, Roger De Vlaeminck, Freddy Maertens, Eric Leman, Sean Kelly en Frank Vandenbroucke.
In Desselgem, 'n dêelgemêente van Woaregem wordt er olle joare de Grôte Prys Briek Schotte gereen.
Wassenaar
Wassenaar bestoat uyt e dorpskern met derroend e busryke omgevynge mè villa's en landhuyzn. Vele dervan zyn buytnverbluyvn vo ryke stedelyngn.
Buytn 't gelyknoamig dorp lign in de gemeente ook nog 't gehucht Maaldrift, de buurtschapn Ryksdorp en Den Deyl en de wykn Nieuw Wassenaar, Oud Wassenaar, De Kieviet en Kerkehout. Wassenaar grenst an 't dorp Voorschootn.
In 't center van Wassenaar stoat d' oude dorpskerke die deels uyt de 12ste eeuwe dateert, en deels in de 16ste eeuwe wierd ipgebouwd achter verniëlyngn in 't begun van de Tachtigjoarign Oorloge. Neffest e kleen deel oede dorpshuyzn stoat er ook e meuln, de Windlust, uyt d' achttienste eeuwe. In de loop van de 19ste eeuwe groeide de bevolkynge van Wassenaar zodoanig dat er e nieuwe kerke nodig was. De Sint-Wilibrorduskerke wierd gebouwd tusschn 1903 en 1905 noa neogotisch oentwerp.
E deel van Wassenaar is e beschermd dorpsgezicht. Der zyn meer of 300 ryksmonumentn, 115 gemeentelyke monumentn en ook enigte oorlogsmonumentn.
Carl Decaluwé
miniatuur|Carl Decaluwé Carl Jozef Alix Decaluwé (Kortryk, 18 september 1960) es de gouverneur van West-Vloandern. Ie volgde Paul Breyne ip in 2012. Tot ton wastie polletieker vo de CD&V en Vloamsch Volksvertegnwoardiger.
Polletieke carriere
Bist datn ondervoorzitter was vant VHM, wer Decaluwé wok verkozen als Vloamsch Volksvertegnwoardiger. Ie volgde Luc Martens ip voa de kieskringe Kortryk-Roeseloare-Tielt. Wok achtr de verkiezingn in 1999, 2004 & 2009 bleeftie Vloamsch Volksvertegenwoardiger. In 1999 werd ie vo enkele moandn oangewezn als gemjinskapssenator in de Senoat en van 2004 tot 2012 werd ie ook gekozn als ondrvoorzitter vant Vloamsch Parlement.
Int parlement, volgde Decaluwé de dossiers ip van socioale usvestinge. Ie was toen ook bestuurder van Domus Flandria, een inaalprogram rond sociale woaningen in begin joaren '90. Vo CD&V wastie wok woardvoerder Media & Energie. Ie kreeg de reputasje van stevige debateur alst over media ging. Ei nam toen joarnlang Tony Mary ondr vuur.
Privéleevn
in 2010 skreeftie ook een boek, getiteld: "Live or let die. Is er nog een toekomst voor de VRT?"
Paintball
Paintball (Vlams: verfbol) is een spelleke woar da je by andere minsen probeer te schiet'n met klêne verfbollekes.
Mêestal
Mêestal zun der in da spelleke 2 ploegen me under eigen sôorte kleur van verfbollekes. Ge meug da ôok nie azo mo spelen: ge moe jun beschermen mé een pak, wan die bollekes kun toch wel nog zêer doene. Ge moet ôok e masker droagn vo jun ôgn te beschermn.
8 moarte
8 moarte is de 67stn dag van 't joar (68stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. Nog 298 doagn toet 't ende van 't joar.
Tielt
Gebouwn
Ip de markt van Tielt stoat er e belfort, d'alletorre, die ip de lyste van weirelderfgoed van UNESCO stoat. Ip die markt stoat er ôok e standbeeld van Olivier den Duvel, 't Tieltsch barbierken. De historie dervan is dat ie ooit van geweune coiffeur (barbier) an 't of von de keuning van Frankrik is geroakt as een soorte spionne, ne soort vriend van de keuning. Maar hy wier terechtgesteld weegns verroad ton da die keuning dôod wa. 't Staat ôok noch 'n ander stanbeeld ip de markt, da van Tanneke Sconyncx, d'hekse van Tielt. Al d'inwoners van Tielt en eur tot d'n brandstoppel verôordeeld vo heksery. Z'is gemarteld in d'alletorre, moa ôok moest ze Middeleeuwse proevn doen in Brugge, voo te kykn da ze wel echt 'n ekse was. Loater en ze doa ton een standbeeldeke gezet voe heur.
Ip de markt ligt er ôok nog nen blauwen stien. Ip die plaatse en op dienen dag is 't er ne rechter doodgevolln binst dat ie bezig was met een middeleeuws spelleke, juuste lyk dat d'n dienen da t'ie onterecht verôordeeld ad (vuuf jaar gele'en), vôo dat ie gevierendeeld wier (voe ne môord dat ie nie gedoan a) en oewel dat ie de legendoarische woorden Ik komme van Koanegem en 'k weete 'k ik van niet a geseid, wierd ie hem toch verôordeeld.
Bekend is ôok de meuln ip de Poelberg die beschermd is. 't Ôogste punt van Tielt is de woatertorre. Vôors zyn der nog kerkn, woavan dat de grotste de Sint-Pieterskerke is.
Tielt èd ôok veel schooln. Veel scholiern van in 't ronde goan noa Tielt noa schole.
Toale
Tielt is de ênigste streke waar dan ze "krag" zeggen voo de verlêden tid van "kriggen" (Nederlands: "krijgen")
-Het is een curiosum en een idioticon in het West-vlaams dat de woorden 'ja' (bevestiging) en 'neen' (ontkenning) vervoegd worden.
-Voorbeeld hiervan : -Een antwoord op de vraag : "heb je goed geslapen" of "è-je goe gesloapen " kan in het west-vlaams beantwoord worden met : -1e persoon enkelvoud : 'joak' (ik heb goed geslapen) -k’è goe gesloapen -2e persoon enkelvoud : 'joag' (jij hebt goed geslapen) - g’èd goe gesloapen -3e persoon enkelvoud : 'joaie' ( hij heeft goed geslapen) - ie-è goe gesloapen -1e persoon meervoud : 'joam of joaw' (we hebben goed geslapen) -b-èn goe gesloapen -2e persoon meervoud : ' joag' (ge hebt goed geslapen)   - g-èd goe gesloapen -3e persoon meervoud : ' joans' ( ze hebben goed geslapen) …-z-èn goe gesloapen.
-Hetzelfde kan gezegd worden van de ontkenning 'neen' : -1e persoon enkelvoud : 'nieenk' (ik heb niet...)…nie goe geslaopen -2e persoon enkelvoud ' nieeg' ( jij hebt niet...)      “ -3e persoon enkelvoud : ' nieej ' ( hij heeft niet...) ” -1e persoon meervoud : 'nieem of nieew' ( we hebben niet...) “ -2e persoon meervoud : 'nieeg' ( gij of jullie hebben niet...) “ -3e persoon meervoud : ' nieens' ( ze hebben niet...) .. “
-Het zijn dus niet enkel werkwoorden die kunnen vervoegd worden.
-Het West-vloams net als andere dialecten : ook al worden het 'dode talen', moeten bewaard blijven ... Valère De Brabandere-
876
873 - 874 - 875 - 876 - 877 - 878 - 879 't Joar 876 is 't 76e joar in de 9e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
1975
1972 - 1973 - 1974 - 1975 - 1976 - 1977 - 1978 't Joar 1975 is 't 75e joar in de 20e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Grootmoeders koffie
thumb|'t Ôofdgebouw in Gullegem thumb|'t Logo op e zatte
Grootmoeders koffie es e merk va kaffie uut Gullegem. 't Bedryf es in 1935 ipgericht deur de familie Hanssens. Bie Grootmoeders Koffie weirkn d'r neegn minsn. Ze levern udder kaffie an winkels, bakkerien, 'n oreca en bedryvn.
Streekproduct
De kaffie noemn kenners medium roast, wuk da wil zeggn dat 'n intenser gebrand es dan normoal. De variëteitn Grootmoeders Koffie Extra Dessert en Special Mokka zyn deur de VLAM (Vlaamse Agro- en Visserijmarketing) in 2006 erkend als streekproduct. .
Periferien van Grieknland
De monnikstoat Athos, geleegn ip e schiereiland van Centraal-Macedonië, è sedert 1926 een autonome status en valt direct oender de Grieks-orthodoxe Kerke.
Discriminoatie
thumb|Smyt sexisme, racisme en homofobie in de vuulbak Discriminoasje is e verschil moakn tusschn menschn en groepn, woadeure dat under rechtn ofgepakt wordn. thumb|left|Homofobie
Homoseksualiteit
thumb|Homoseksualiteit thumb|Blauw: Homoseksualiteit toegeloatn per wet, Oranje/brun: Homoseksualiteit verboodn per wet Homoseksualiteit is e seksuele vôorkeure vo menschn van 't zelfste geslacht. (ὁμός homos is Grieks vo 'gelykig').
Nen homo, ofkortienge van homoseksueel, is ne vint die hem angetrokn voelt tot andre vintn. E vrouwe met e romantische of seksuele vôorkeure vor andere vrouwn wordt ook 'lesbisch' genoemd.
Seksuele vôorkeure vo 't ander geslacht wordt 'heteroseksualiteit' genoemd en antrekkienge toet de twi seksn 'biseksualiteit'. De noame 'holebi' wordt gebruukt vo homo, lesbisch of bi.
Der zyn omtrent vuve à tien percent homo's in de weireld. Vroegre zei'n ze da j' homo kost wordn, moa ondertussne weetn z'ol goed dat da ozô nie is, en da j' eigentlik ozô geboorn wordt.
In Belgje kunn homo's trouwn en kienders adopteern, moar in veel andre landn mag da nie. Ip de koarte zie je in 't blauw woa dat homo's meugn t'hopeweunn en/of trouwen en in 't oranje/rôod woa dan ze der kunn vo gestraft weirdn.
Lêge Landn
De Lêge Landn es de noame vo 't istorisch gebied van de Nederlandn. De Lêge Landn zyn e lêeggeleegn vlakte round de riviern de Schelde, de Moas, de Reyn, de Eems en de Yssel. Up da gebied liggn nu de landn Olland, België en et Grootertogdom Luxemburg.
Liggienge
left|thumb|Benelux geogroafisch 't Territorium van de Lêge Landn es 't gebied in West-Europa dat ingeslootn ligt tusschn de Fransche gebiedn in 't zuudn, de Duutsche gebiedn in 't ôostn en d'Iengelsche gebiedn an den andren kant van de Nôordzêe in et westn en 't nôordn.
KV Mechelen
KV Mechelen (officieel Yellow Red Koninklijke Voetbalclub Mechelen) is e foetbolploeg uut Mecheln die voun 't moment in de Belgische Êeste Klasse speelt. De ploeg is ountstoan in 1904 (juuste lik 'n aarn club uut Mecheln, Racing) en e zyn grotste successn adde in de joarn 40 (3 kirs kampioen) en round 't joar 1990, met e landkampioenschap en de Beker der Bekerwinnaars.
Lêge Landn
Geschiedenisse
In de 16e eeuwe zyn de Zeventien Provinciën deur de Pragmatieke Sanctie van keizer Karel V lik een geheel vrygesteld gewist van under feodoale verplichtiengn. Achter dan de Zeventien Provinciën under ounofankelik èn verkloard van de Spoansche Habsburgers, zyn de Zudelikke Nederlandn eroverd gewist (1581) deur Spanje, 't es doamei da die zudelikke stoatn ook de Spoansche Nederlandn zyn genoemd.
In 1713, by de Vrede van Utrecht, es et dêel van de Spoansche Nederlandn da nog overbleef, overgedreegn gewist an Oostnryk. Da wos de periode van de Oostnryksche Nederlandn.
Achter en periode van annexoatie van de Lêge Landn deur et Vrankryk ounder Napoleon, woarn de Lêge Landn tydelik were verenigd in et Verenigd Keuninkryk der Nederlandn (1815-1830). In 1830, by de Belgische Omwentelienge, èt et zudelik deel em ounofankelik verkloard en èt België vanof toun nen eigen koers gevoarn van Olland. D'ounofankelikeid van Luxemburg es up et Congres van Londn van 1867 gedecideerd gewist.
KV Mechelen
Mecheln speelt zyn thuusmatchn in 't AFAS stadion, die beter ekend is ounder de bynoame Achter de Kazerne. 't Kunn 14 145 menschn binn.
Geschiedenisse
KV Mechelen is upericht in 't joar 1904 ounder de noame Football Club Malinois en met 't stamnumerô 25. 't Deurde tout 1921 vôorn dan ze in Êeste Klasse rochtn, mo ze degradeerdn rechtet were no Twidde. Ezô blêef dadde en endetje deurn, dan ze weg en were gienkn. 't Wos in de joarn 40 dan ze voun 'n êeste kêe e sterke periode an, ze wonn 't landkampioenschap drie kirs.
In 1970 vervlamschte de noame tout KV Mechelen. 't Wos oofweug de joarn 80 da Mecheln en echtn topclub kwame in België, surtout deur 't geld va 'n vôorzitter, John Cordier (uprichter van Telindus) en 'n trainer, Aad De Mos. In 1987 wonn ze 'n beker (teegn Club Luik) en woarn ze 'n twin in de competiesche, twi puntjes achter Anderlecht. 't Joar derup woarn ze were 'n twin, achter Club Brugge, mo wonn ze wel 'n Beker der Bekerwinnaars, in Stroatsburg me 1-0 teegn Ajax Amsterdam met e golle van Piet Den Boer. 'n Zomer derup wonn ze oek 'n Europeeschn Supercup, teegn PSV Eindhoven. In 't sezoen derachter wonn ze wel 't kampioenschap (vôorn Anderlecht), in Europa rochtn ze in d'ove finalles, woa dan ze deruut vlôogn teegn Sampdoria Genua. In 't sezoen 89-90 muchtn ze voun 'n êeste kêe in 'n Europabeker voun Landskampioenn speeln en doarin gienkn ze deruut teegn AC Milan in de kwartfinalles. Mechelen blêef nog êentige joarn e Belgischn topper, mor achter dat Cordier gin geld mir in 'n ploeg stak, gienk et zêre achteruut en in 97 degradeerdn ze no Twidde.
Nog vuuf joar loater woarn ze bykan van de boundlystn eschript deurdan ze indeliks vele schuldn ann. Drie bekende KV Mechelen fanoatn (Mark Uytterhoeven, Piet Den Boer en Fi Van Hoof) begustn met e VZW Red KV Mechelen, woadeure dat 'n club ered wos. Ze moestn wel in Derde Klasse erbegunn. Vuuf joar loater, in 2007, wonn ze d'eindrounde in Twidde en gienkn ze were nor Êeste, woarin dan ze up de dertienste plekke endigdn.
Kruusblommign
De kruusblommign (Brassicaceae, vroeger Cruciferae) zyn e belangryke familie van tweizoadlobbige blommeplantn. De familie is vernoemd is noa 't geslacht Brassica. Der zyn 330 geslachtn en oungeveer 3.700 sôortn. De familie verschaft groensels lyk blomkôle, rôoie kôle, broccoli, spruutjes, randyzn en vele andere.
Ênigte geslachtn zyn:
Roularta
thumb| Roularta in [[Roeseloare]] Roularta, of vuluut gezeid de Roularta Media Group es een bedryf dat actief es in de media, vôorol in weekbloadn, gazettn en TV. Het bedryf es gevestigd in Roeseloare, moar eit ôok ofdêliengn in Zellik en Brussel. Doarnoast zyn ze ôok nog actief in Vrankryk, Olland, Duutsland, Nôorweegn en Slovenië.
Geschiedenisse
In 1954 begoste Willy De Nolf een klêne uutgeverie-drukkerie in 't centrum va Roeseloare, da twêe platselikke weekbloadn uutbrocht: De Roeseloarse Weekbode en Advertentie. Deur uutbreidinge over de hêle regio wos in 1960 Roularta uutgegroeid tot de grôotste uutgever va middn West-Vloandern. De groep weirdt verder uutgebreid, êest in West-Vloandern, en ton de reste van Vloandern en leidde in 1969 tot een iploage van mêer dan 1 miljoen exemploaren.
In 1971 kwaamn ze me een nieuw product: kwaliteitsmagazines, 't best bekend es de Knack, moar andere producten woarn ôok van udder: Trends en Sport Magazine. In 1972 nam Rik de Nolf, zeune van, de leidinge over. Vanaf ton zettn ze udder êeste stappn in de Woaln. Een aantol bekende noamn zyn: Trends-Tendances, Le Vif /L'Express. Ondertussn koomn der ôok een aantal gespecialiseerde bloaden, vôorbeeld Nest, een lifestyle magazine start in 2002.
Roularta oat ôok plann om in de audiovisuele weireld te goan: in 1987 stoundn ze mee an de wiege va VTM, de êeste commercieln omroep in Vloandern. Tot ip vandoage ein ze 50% van de andêeln in VMM (et moederbedryf va VTM). Ze zyn ôok betrokkn by Kanaal Z, en de radiozender Q-Music.
Productn
Een klêne greep uut et anbod:
Ôostkapelle (Zêeland)
Ôostkapelle (Zêeuws: Oôskappel) es e plekke in Zêeland ip 't vroeger eyland Walchern, die nu dêel uutmakt van de gemêente Veere.
De noame Ôostkapelle komt van e kapelle die der in vroeger tyden moe gestoan hen, tegoare mè nog een andere kapelle ip de plekke woa da nu Westkapelle ligt. Westkapelle is in de Middelêeuwn uutgegroeid toet e vestiengstadje, moar Ôostkapelle is assan e boeredorp gebleevn.
Ôostkapelle was toet in 1966 e zelfstandige gemêente en toet in 1997 maktege 't dêel uut van de gemêente Domburg.
thumb|left|Kastêel Westhove
Wendune
Geschiedenisse
Wendune is mo round 1180 een zelfstandige parochie gewordn. Vodien was 't afhankelik van de kerke van Uutkerke. 't Belangrykste aspect van z'n geschiedenisse is de bloeiende zêevisscherie. In 1378 ad Wendune een visschersvlôot van 43 bôotn. De visschers addn ton nie allêne last van koapers en oorlogvoerende scheepn moar ook van de "bruunvis" die ze "meerzwyn" (marswin) noemdn. Die vis beschoadigde under visnettn. Van de proost van Sint Donaas in Brugge èn ze ton de toeloatienge gekregen van ip 't meerzwyn te joagen "met 't harpoen zonder pardoen". Uut de visschershistorie èt Wendune z'n woapnschild overg'oudn da nu ipgenomen is in 't nieuw woapnschild van D'n Oane. In 1424 ad de visschersgilde van Wendune een nieuwe vlagge nôdig. Dorip stound de tekst: "Met 't harpoen zonder pardoen".
Vanof de 16e êeuwe gienk de visscherie styf achteruut en in de 18e en 19e êeuwe was Wendune moar een klein dorptje nie mè. Tout 1870 leefde de bevolkienge styf ofgezounderd, mo 't ipkommend kusttoerisme brocht doa veranderinge in. Touristn uut Blanknberge maktn een stevige wandelienge no Wendune "per ezel". En nateurlik deurdege 't nie lange êer dat er 'n poar cafés kwoamn woa da ze kostn genietn van een stute met espe of een koekestute mè kaffie. In 1886 kwamt er een boane noa Blanknberge en in 1886 de stoomtram van Ostende noa Blanknberge. 't Gemêentebestier ad dovôren de gigantische somme van 57000 fr. tegoare gescharreld.
Round 1895 wierden grôte openboare werkn gestart en groeide 't bescheidn Wendune uut tout "de prinsesse der badsteden".
Beukachtign
De famielje van de beukachtign (Fagaceae), die oendre mêer de beukn en de êekn bevat, bestoat uut oengevêer 600 sôortn zowêl van altydgroene of van wientrekoale boomn en struukn, die gekenmerkt zyn deur ofwisslnde inklevoedige bloarn mê pluumvormig  geschikte nervn, êenslachtige blommn in de vorm van katjes en vruchtn lik beekrachtige neutn. Bloarn van de beukachtign zyn dikkers gelobd en zowêl e bladstêeltje lik steunbladjes zyn in 't algemêene anweezig. De vruchtn ên gin endosperma en ze liggn in e schubbige of steeklige dop die wêl of nie de hêele neute omsluut, en kan bestoan uut êen toe zeevn zoadn. De bestgekende groep van die famielje is de êeke (Quercus), woavan da de vruchte e nie ingeslootn neute is (die geweunlik mor êen zoad bevat) genoamd 'n êekle. De dop van 'n êekle by de mêeste êekn vormt e beekre woarin dat de neute zit.
Verschillnde leedn van de beukachtign ên grôot belang in d' ekonomie. Veele sôortn êeke, kastaje en beuke (geslachtn Quercus, Castanea, en Fagus, ip undre toer) zyn algemêen gebruukt lik oet vo vloern, meubels, en wynvoatn. Kork vo wynflasschn te sluutn en veele andre zaakn wordn gemakt van de schusse van de kork-êeke, Quercus suber. Kastajn zyn de vruchtn van sôortn uut 't geslacht Castanea. Veele sôortn zyn uutsteeknde sierboomn, en verpulverd oet uut 't geslacht beuke is dikkers gebruukt vor e smaake te geevn an biern.
Klassifikoasje
De beukachtign wordn dikkers verdêeld in vuuve of zesse oendrefamieljes en 't is algemêen anveird datr neegn of tien geslachtn zyn (ipgelyst ieroendre). De monophylie van de beukachtign wordt sterk oendresteund zowêl deur de morfologie  (byzoenderlik de morfologie van de vruchtn) lik deur de molekulèère gegeevns.
't Geslacht Nothofagus, of de schynbeukn, uut 't Zuudlik Oafroend, wierd vroegre by de beukachtign gereeknd, mor oenlangs bewêezn molekulèère gegeevns dat da nie klopt. Oewel da de schynbeukn 'n antal zoakn gemêen êt mê de beukachtign, lik de vorm van de vruchtn, verschilln ze serieus ip andre gebiedn, woaroendre 't verschil in steunbladjes en in de morfologie van 't stuufmeel, mor ook deur 't verschillnd antal kromozôomn. 't Teegnwôordig standpunt van de gespesjalizeerde plantkundign is van Nothofagus te platsn in 'n eign famielje, de Nothofagaceae.
Geslachtn
Cyclobalanopsis, 'n oendregeslacht van Quercus is bekeekn lik 'n ofzoenderlik geslacht deur Flora of China, mor is e oendregeslacht vo de mêeste taksonomiestn.
't Geslacht Nothofagus (of schynbeukn; oengevêer 40 sôortn in 't Zuudlik Oafroend), woarn vroegre ingeslootn by de beukachtign, mo ze wordn nu beschowd lik 'n aparte famielje, de Nothofagaceae of schynbeukachtign.
Verspreidienge
thumb|Verspreidienhe oovre de weirld van de beukachtign. De beukachtign zyn wyd verspreid oovre 't Nôordlik Oafroend. Diversiteit ip geslachtsnievoo is gekoncentreerd in zuudôost Oazje, woa dat de mêeste bestoande geslachtn zoen oentwikkeld zyn vôo da ze uutgeweekn zyn nor Europa en no Nôord-Amerika (lanst de Bering-Landbrugge ).
Leedn van de beukachtign (lik Fagus grandifolia, Castanea dentata en Quercus alba in de nôordôostlikke  Verênigde Stoaten van Amerika, of Fagus sylvatica, Quercus robur en Quercus petraea in Europa) zyn dikkers ekoloogiesch oovrêersnd in de nôordelikke moatig warme loof- en gemienglde busschn.
23 oktober
23 oktober is de 296stn dag van 't joar (297stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. Nog 69 doagn tout 't ende van 't joar.
Moerkerke
Moerkerke is e dorptje in West-Vloandern en e deelgemeente van Damme. D'r zyn bykan 3000 inweuners.
Onstoan
Moerkerke is onstoan round 1110. De name komt van de kerke round het moeras. In de vroege middeleeuwn hoorde et nog by Oostkerke moa vanaf 1350 behoort et by Damme. thumb|left| Sint-Dionysiuskerke
Kerke
De kerke was vroeger e kapelle. In et jaar 1600 werd y verwoest mo 50 jaar later isn were opgebouwd. De kerke die d'r nu nog assan staat dateert al van 1870. Toen werd y opgedraagn an Sint Dyonisus. Up 't ende van den Twiddn Weireldôorloge (den 12 september 1944) is de torre van de kerke deur 9 Duutse granoatn ofgeschoten. 'n Stik van da kanon stoat nu an 't Meulentje als monnement.
1652
1649 - 1650 - 1651 - 1652 - 1653 - 1654 - 1655 't Joar 1652 is 't 52e joar in de 17e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge. thumb|Jan van Riebeeck komt toe in de streke van Koapstad, april 1652
Jules Vanderstichelen
Jules Vanderstichelen (Gent, 18 september 1822 - Brussel, 19 juli 1880) was e Belgische liberoale pollitieker.
Je was de zeune van de douaneverificateur Charles Vanderstichelen en van Marie-Caroline Doop. Je trouwde mè Louise Rogier, dochter van den diplomoat Firmin Rogier, broere van Charles Rogier, êen van de groendleggers van de Belgische stoat.
Je promoveerde toet doctor in de rechtn an den universiteit van Gent in 1846 en je vestigdeg' hem ols avocoat. Je was e tyd hoofdredacteur van de Journal de Gand.
Je was liberoal gemêenteroadslid van Gent van 1851 toet 1854 en je zeteldeg' in de Koamer van Volksverteegnwoordigers van 1857 toet 1870. Je was Minister van Oopnboare Werkn van 1859 toet 1868 en Minister van Buutnlandsche Zoakn van 1868 toet 1870 in ipvolgienge van Charles Rogier. Vanof 1878 toet 1880 wast 'n ook nog gouverneur van de Nationale Bank van België.
Jules Vanderstichelen èt ols Minister van Oopnboare Werkn e deurslaggeevnde rolle gespeeld by den anleg van d' hoave van Blanknberge. Der is doa ton ook e stroate noar hem vernoemd, de Vanderstichelenstroate.
5 meie
5 meie is den 125stn dag van 't joar (126stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. Nog 240 doagn toet 't ende van 't joar.
Republiek
E republiek is e land dat om de zôvele joar nen andere leidre kiest (ne president). Z'hèin dus gin keuniengn want dat is ton e monarchie. De mêeste republiekn zyn landn woa dat er e revoluusje is gebeurd en de keuniengn verjoagd zyn. Byvôorbeeld 't geval in Duutsland, Vrankryk, Grieknland, Italië.
Enigste bekende republiekn
Ook Pooln, Portugal, Zwitserland en bykan al de ex-kolonies over hêel de weireld zyn republiekn.
Bergn ip Zoom
Beziënsweirdigheedn
De binnestad van Bergn ip Zoom is e beschermd stadsgezicht en der zyn verschillige monumentn. Ip 't stadsplan is nog de roende vorm te ziën van de stadsomwallynge met 't hoavnkwartier an de westelyke kant. D' hoavn wierd gedeeltelyk gedempt. In totoal bezit de stad bykan 500 ryksmonumentn en gemeentemonumentn.
Dagvlinders van West-Vloandern
In Vloandern kommn der 48 sôortn dagvlinders voarn, woavan dan der 34 in West-Vloandern kunn'n gevoundn wordn. Zesse zyn der sedert 1990 platselik uutgestorvn, en verder stoan der nog zeven up de rôo lyste as bedrêegd of kwetsboar.
Vort'n Vis
De Vort'n Vis (mêestol geweune  'n Vortn enoemd) is e jeugduus uut Yper. Ze zyn surtout ekend voe nunder Hardcorefestival van in oest, woa dan der groepn en bezoekers van olle kantn van de weireld komn.
Mario Danneels
Mario Danneels (Brugge, 21 moarte 1981) es nen West-Vlamsche schryver en journalist, ipgegroeid in Moerkerke (Damme). Je weun' nu ol a poar joar in Ierland.
Carrière
Mario Danneels es ip slag beroemd gekoomn deurda't ie als jounk gastje van 18 joar een vrêe gedetailleerde biografie schreef va keuniginne Paola. Het boek sloeg in lik een bomme, iederêen peisde da't er een joung gastje een ipstel voo schole an't moakn wos, en doarom zeidn ze soms dingn dan ze anders zoen verzweegn ein.
Vort'n Vis
Werkienge
'n Vortn droait hêlegans up vrywilligers en buutn e podium anbiedn voe olle sôortn genres uut de underground (metal, hardcore, punk,...), en ze oek en upnoamestudio en oundersteunn ze jounge kunstenoars.
Ze werkn me verschillnde celln die ollemoale nunder eign toake en (café, geluud, activiteitn, info en techniek).
Robrecht III van Vloandern
Robrecht III van Vloandern of Robrecht van Béthune, bynoame De Lêeuw van Vloandern (1249 – Yper, 17 september 1322), was groaf van Nevers van 1272 tout 1322 en groaf van Vloandern van 1305 tout 1322.
Vort'n Vis
Logo
't Logo is 'n kop van e vis me doarup Siempre Vort'n Vis.
Lokoasje
'n Vortn wos êest up de Vismart in Yper, mo toene an ze uut nunder gebouw moestn van 'n vereurder, zyn ze veruusd no de Sient-Joacobsstroate.
Robrecht III van Vloandern
Robrecht was den oudste zeune van Gwyde van Dampierre en zyn êeste vrouwe Mathilde van Béthune. Je speeldeg e belangryke rolle in 't conflict tusschn Vloandern en Vrankryk, en 't was surtout deur hem da zyn voader zyn lêenhêre Philippe IV le Bel nie mer anveirdeg als suzerein.
In 1299 was zyn voader zodoanig verzwakt deur al de miserie en den ouderdom, dat 'n in november de regerienge van 't groafschap Vloandern overdroeg an Robrecht. In meie 1300 wierdn ze gevangn gezet: zyn voader in 't kastêel van Compiègne, Robrecht in Chinon en zyn broere Willem van Crèvecoeur in Issoudun.
Robrecht kwam mo vry in 1305 en je kost dus nie meegedoan hen an de Guldnspoornslag, in teegnstellienge mè wa dat Hendrik Conscience schrêef in zyn boek De Leeuw van Vlaanderen.
Mario Danneels
Carrière
In 2007 eit ie nen twêedn boek geschreevn over de keuniengklikke familie, woarin da't ie vôorol de weireldvrimdeid van de keunienkgklikke familie ankloagt.
Robrecht III van Vloandern
Vrouwn en jounges
Je trouwde in 1265 mè Blanche van Anjou (1250 † 1269), dochter van Charles I van Anjou (loater keunienk van Sicilië). Z'haan êen zeune:
Under jounges:
Robrecht van Bethune liet hem in Italië ipmerkn ip militair gebied, ost 'n vocht an de kant van zyn schonvoader Charles van Anjou (1265–1268) teegn de latste Hohenstaufns, Manfred en Conradin. In 1270 giengt ie mee mè zyn voader in den achtstn kruustocht no Tunis, oender leidienge van de Frãnsche keunienk Louis IX.
Weregekêerd in Vloandern blêeft ie zyn voader steunn in zyn stryd teegn de Frãnsche keunienk Philippe IV le Bel, die Vloandern were by 't krôondomein wilde briengn.
Zyn regerienge
Zyn voader, Gwyde van Dampierre, stierf in e kerker in Compiègne en Philippe IV le Bel hoalde doa zyn profyt uut. In juli 1305 mocht Robrecht en zyn broere Willem mè 't lyk van under voader were kêern no Vloandern, mo je most 't Verdrag van Athis-sur-Orge têekenn.
Hêel Robrecht III zyn bewiend stoend in têekn van d'uutvoerienge van da verdrag. Je wierd als groaf van Vloandern erkend, mo je most wel lêenhulde briengn an de keunienk en alles droaideg uut in 't vôordêel van Vrankryk.
't Verdrag was e rampe vo de Vlamsche economie. De Vloamiengn mostn e joarlikse rente van 20 000 poend betoaln an de Frãnsche keunienk, en ook nog vier ipêenvolgnde joarn e somme van 100 000 poend. De stadsversterkiengn roend de grôote steedn Brugge, Gent en Yper mostn ofgebrookn wordn, en de kasselryen Rysel, Ôorschie en Dowoai wierdn bezet deur de Frãnsche als woarborg. Als straffe vo de Brugse Mettn mostn der 3000 Bruggeliengn ip bedevoart goan, woavan 1000 overzêe.
Den 11stn juli 1312, juste tien joar achter de Guldnspoornslag, wierd et Verdrag van Pontoise getêeknd, woaby da Robrecht de steedn en kasselryen Rysel, Dowoai en Béthune ofstoend an Vrankryk. Je krêegt doavôorn den helt van de 20 000 poend rente, ipgeleid an Vloandern deur 't Verdrag van Athis-sur-Orge.
Zwart Woater (riviere)
't Zwart Woater is een Hollandsche riviere in de provinsje Overyssel die ounstoat by Zwolle uut de "Soestwetering" en de "Nieuwe Wetering" en die strôomt noa 't nôordn langs "Hasselt", "Zwartsluus" en "Genemuudn" en uutmoundt in 't "Zwart Meer" die were ansluut ip 't "Ketelmeer" en 't "Kadoelermeer". De riviere is 19 kilometer lank. Ansluutnde voarweegn zyn d' "Overysselse Vecht", 't "Zwolle-Ysselkanoal", 't "Zwart Meer" en 't "Meppelerdiep".
Geschiedenisse
De noame Zwart Woater hè meugeliks nieks mè 't kleur te moakn. 't Komt woarschynlyk van "Zwet", da grenze betêkent. In oude documentn wordt de riviere ôok wel "Ons Woater" genoamd. 't Zwart Woater wos styf belangryk vo d' ountwikkelienge van de Hanzestad Zwolle; de riviere verbound Zwolle met de zêe en d' andere Hanzesteedn.
Bruggn over 't Zwart Woater
Bruggn met hunder officiële noame zyn:
Bloemmeulns
De Bloemmeulns uut Diksmude zyn de overbluufselen van een oude moaldery. Sedert 2006 es't gerenoveerd en es't museum "Tussn Akker en Bakker" der oundergebrocht.
Geschiedenisse
De bloemmeulns woarn êest een suukerfabrieke (1836 - 1881), moar in 1890 kochtte Eugene Devos de fabrieke, omda zyn zoake an de Wilgendyk in Diksmude te klêene wos gekoomn. Ie bouwde de fabrieke omme voo der groan te moaln ip stôomkracht. In de Êestn Weireldoorloge sleegn de Duutser et gebouw an om der een vestienge me uutkiekpost van te moakn, de 'Kückstellung'. Achter den oorloge lag Diksmude en de bloemmeulns hêlegans in puun. Eugene Devos eit lange op schoadelôostellienge moetn wachtn om zyn bloemmeulns were ip te bouwn, moar in 1923 wos't zo verre. 't Eit 10 joar gedeurd vôor da de bloemmeulns weere ipgebouwd woarn, moar ze woarn ton ôok vôorzien van de modernste massinn. In 1931 kwaamn de families Florizoone en Cloet eigenoare van de bloemmeulns, êest nog "S.A. de Minoterie et Huileries de Dixmude" genoemd, moar loater eirdôopt tot "NV De Bloemmolens en Olieslagerijen van Diksmuide". De oliesloagery oat gin lang leevn beschoorn, want in 1960 es't gestopt, om in 1975 plekke te moetn moakn voo nen andel in groan en meststoffn. Vanof de joarn neegntig begostn de eigenoars te produceern in de Diskmuudse industriezone en bloedde de bloemmeulns geleidelyk an dôod. In 2006 ging de reste van de productie noar Deinze by de "NV Dossche Mills and Bakery".
Museum
In 1995 woarn de bloemmeulnstoorns en de massinn beschermd als esthetisch en industrieelarcheologisch monument. In 2000 ging Westoria oopn, een streekmuseum en tentôonstellienge over de Westoek. Da museum moeste stoppn in 2003, omda het te klêen aantal bezoekers de zwoare investeriengn nie koste compenseern. Moar uut de restantn van het êeste museum es't gedacht gegroeid voor et museum van vandoage, da de evolutie van groan tot blomme tôont Doarby ligt de noadruk ip de oude massinn en de geschiedenisse van't proces.
Kant
thumb|Aartsertoginne [[Isabella van Spanje met ne kantn col]] Kant is een kunstige vlechtinge van droadn. Die droadn wordn in een sierlik patrôon gevlochtn. Geweunlik zyn da droadn van katoen, linn of zyde.
Kloskant wordt gemakt me klostjes worip droadn gewikkeld zyn. Deur die klostjes over mekaar te beweegn, wordn patrôonn gevormd in de droadn. By complexe kantpatrôonn wordn somtyds ounderdn klostjes gebruukt.
Surtout Brugge is gekend vo z'n kloskant.
1874
1871 - 1872 - 1873 - 1874 - 1875 - 1876 - 1877 't Joar 1874 is 't 74e joar in de 19e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
778
775 - 776 - 777 - 778 - 779 - 780 - 781 't Joar 778 was e geweun joar die begost ip e dunderdag in de Julioansche kalender. thumb|Dôod van Roeland in de bergpas van Roncesvalles
Emile Claus
thumb|Emile Claus in [[Londen (1917)]]
Emile Claus (Sint-Eloois-Vyve, 27 september 1849 - Astene, 14 juni 1924) wos nen West-Vlamschn kunstschilder.
Zyn jounk leevn
Emile Claus es geboorn en gekwikt in de Woaregemse deelgemeente Sint-Eloois-Vyve lanks de Leie.
Monarchie
thumb|Monarchieën in de weireld E monarchie is e regeringsvorme woa da ene miens ol de macht hèit. 't Omgekêerde van e monarchie is e republiek. In e monarchie erf je mêestal et leiderschap. Een absolute monarchie is e monarchie woa dat de keunienk of keizer al kan doen wat 'n wilt en dus absolute (allêen)heersre i. In e constitutionele monarchie moet de keunink hem an de wet houdn gelik 't geval is in België.
Emile Claus
Zyn jounk leevn
Je studeerd' hem an d'Academie van Antwerpn. J'es toun na doa vruusd en schilderde doa surtout portrettn en realistische stikkn.
In 1883 gounk 'n hem goan weunn in Astene, in villa "Zonneschyn", lanks d'oevers van de Leie. In 1886 trouwde 'n hem mèi Charlotte Dufaux.
Van realisme noa luminisme
Binstn voyoagn na Parys round 1890 hèit 'n hem Claude Monet leern kenn. Claus wos vree ounder 'n indruk van zyn werkn en via Monet gerocht'n hem ounder 'n invloed van 't impressionisme. Deur Monet veranderde zynen styl van realisme noa luminisme, dat es e typisch Belgische soorte van neo-impressionisme woavan da Claus 'n voortrekker wos. Zyn schilderyen 'n Beetnoogst uut 1890 en D'ysveugels uut 1891 zyn belangryke scharnierwerkn in die evoluusje.
In 1904 hèit 'n hem de kunstenoarsgroep Vie et Lumière upgericht.
De schilderesse Jenny Montigny hèit e grote rolle gespeeld in 't leevn van Claus. Ze wos zy ne leerlienk van hem en j'es d'r toun en affaire mei begunn da hèit bluuvn deurn tot an zynen dood in 1924.
Vliegpling
Vliegplings in West-Vloandern
In West-Vloandern liggn der vliegplings in Ostende en Wevelgem.
1651
Gebeurtenissn
thumb|350px|Eirtshertog Leopold Willem in zyn galerie in Brussel, deur David Teniers de Joengn
Linkin Park
Linkin Park is nen Amerikoansche rockgroep uut Agoura Hills, California.
Abdy Ter Doest
thumb|right|200px|Tiendescheure van d'abdy (XIIIe) Ter Doest es de noame van e vroegere cisterciënzerabdy in Lissewege, nu deelgemeente van Brugge.
Lambert, Ere van Lissewege die up 't Upperof wunde, gof in 1106 en doming mè kapelle an de benedictynn die d'r en abdy up stichnten. In 1175 èn de cisterciënzers van de Duunnabdy van Koksyde d'abdy overgenoomn en in 1624 mè de Duunnabdy verenigd.
't Enigste da nu nog overbluuft, es de 17e eeuwse toegangspoorte en de styf grote tiendescheure uut de 13e eeuwe. Z'es 50,5 meiter lank, 23,75 m breed en 'n topgevel es 30,75 m oge. De zymeurn zyn 9,25 meiter oge. Twee reekn van tien eekn pylers droagn ol meer of achtounderd joar lank et eekn dakgebinte, uniek in zyn sorte. In 1711 èn ze 't strooin dak vervangn deur 38 000 dakpann.
Willem van Saeftinghe, die in 1302 mè de Vloamiengn mèvocht in d'n Guldnspoornslag, wos leeknbroeder van d'abdy. Je zoudt d'n Franschn anvoerder Robert II van Artois van zyn peird gesleegn èn en gedood èn.
Lodewyk den Vroomn
Lodewyk I, bygenoamd de Vroomn (Chasseneuil by Poitiers, (778 - Ingelheim am Rhein, 20 juni 840) was e zeune van Karel de Grôotn.
Zyn leevn
In 778, binst da Karel de Grôotn ip veldtocht was in Nôord-Spanje, beviel zyn vrouwe Hildegarde in under Palts (verbluufplatse) van Chasseneuil van e twêelink.
Achter da Karel weregekêerd was, wierdn ze Lodewyk en Lothar gedopt. D’oudere zeuns han ol de Karoliengische keuniengsnoamn, Karel en Pepeyn en doadeure goavn ze de noamn van de belangrykste keuniengn van de Meroviengers, Chlodowech I (in ’t Frans en ‘t Iengels Clovis I) en Chlotarius I. Lothar stierf ol in 779. Lodewyk blêef leevn.
In 781, je was nog mo drie joar oud, wierd ’n tout keunienk van Aquitanië gekrôond. Karel de Grôotn had ’t ounderkeunienkryk vor hem gecreëerd, vo de grenze beter te kunn verdedign, achter zyn zwoare nederloage teegn de Baskn in Roncesvalles in 778. Lodewyk regeerde doa me regentn.
Zyn oudere broere Karloman wierd tout keunienk van Italië gekrôond en krêeg binst de keuniengsnoame Pepeyn, want den oudste zeune van Karel de Grôotn, Pepeyn met de Bulte, was ounwettig verkloard. Karloman kwamt dus Pepeyn van Italië.
In 810 stierf Pepeyn van Italië en in 811 zyn twi oudere broers.
Da makte da, achter den dôod van Karel de Grôotn, Lodewyk den ênigstn ipvolger van 't Frankisch Ryk was, en doamee vervielt de regelienge die ipgemakt was in 806, da ‘t ryk in drie stikkn gienk moetn verdêeld zyn, en ’t probleem van de keizerstitel was ook ipgelost.
Den elfstn september 813 wierd Lodewyk in Aakn tout co-keizer gekrôond deur zyn voader en wierd de macht gedêeld. Binst zyn regerienge in Aquitanië was ‘t an hem vo te zorgn vo de verdedigienge van de grenze in ‘t zuudwestn van ‘t ryk. J’herveroverde Barcelona van de Moslims in 801 en in 813 krêegt ‘n were de macht over Pamplona en de Baskn ten zuudn van de Pyreneeën.
’t Joar d’r ip stierf Karel de Grôotn en Lodewyk erfde ’n enorm ryk.
De vuufdn oktober 816 wierd ’n nog e ki officieel tout keizer gekrôond deur Paus Stefanus IV in Reims.
Round dien tyd gaf Lodewyk ’t klôoster van Tourhout an Anscharius, vo zendeliengn ip te leidn vo de Scandinoavn te bekêern. De West-Vloamienk Rembert van Tourhout was doa monnik.