cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Frederik III van et Hillig Rôoms Ryk
Zyn leevn
Achter da Karel de Stoutn, den hertog van Bourgondië, van juli 1474 tout juni 1475 't stadje Neuss belegerd haad, begost Frederik met hem t'ounderhandeln. Binst die ounderhandelienge wierd den trouw van zyn zeune Maximiliaan mè Karel zyn dochter Maria van Bourgondië gepland. Azo kost ie de bezittiengn van 't Huus Habsburg styf uutbreidn.
De latste tien joar van zyn leevn regeerdegt ie tegoare mè zyn zeune Maximiliaan.
In 1493, an zyn 77 joar, ist ie gestorvn in Linz, achter dat ie zyn lienkerbêen ha probeern t'amputeern. In 1513 wierd zyn stoffelik overschot bygezet in e proalgraf in de Sint-Stephanusdom in Weenn. 't Is êen van de belangrykste beeldhouwwerkn van de loate Middelêeuwn.
Zyn zeune Maximiliaan liet z'n biografie (Der Weiszkunig) schryvn.
Vrouwe en jounges
Frederik III trouwde met Eleonora van Portugal. Under jounges woarn:
Fransche Revoluusje
thumb|De 'Bestormienge van de Bastille' deur Jean-Pierre Houël De Fransche Revoluusje (1789-1799) was e politieke omwentelienge an 't ende van d' 18ste eêuwe, woaby dat de Fransche absolute monarchie (Ancien Régime) ofgezet is en d' Eêste Fransche Republiek ipgericht.
De constitutionele en ideologische hervormiengn giengn gepoard me burgeroorloge en terreur. De macht en de privileges van oadel en geêstelikheid wierdn beperkt in 't voôrdeêl van de burgerie. De 'Bestormienge van de Bastille' (14 juli 1789) wordt anziên lik 't begun van de revoluusje, moa feitelik was 't byeênroepn van de Stoatn-Generoal (vo 't eêst in 175 joar) d' anleidienge.
De Fransche Revoluusje het e groôtn invloêd g’hed ip Frankryk, moar eigntlik ip heêl Europa.
Toespyze
Toespyze bestoat uut etenswoarn die mêestal by brôod wordn g'eetn. Ge krygt doadeure mêer smoake dan juste je brôod, en g'et ook mêer verschillnde voediengsstoffn noa binn. Der zyn verschillnde populaire soortn toespyze, surtout koas, charcuterie en vlêes zyn populair.
Vô de zoetemeuln zyn d'r and're vôorbeeldn: confiture, choco, muzestroentjes, gelei, spekloaskoekskes, zêem, brune suker en pennepisse.
Asterales
De Asterales zyn een orde van tweizoadlobbige bloeinde plantn. De noame is gevormd uut de familienoame Asteraceae.
Marino Vanhoenacker
In 1997 liep 'n z'n eêste triatlon. Sindsdien et 'n an vele triatlongs meegedoan woavan dat 'n der e heêl deêl gewounn et.
Chicago Bulls
thumb| Michael Jordan in actie by de Chicago Bulls De Chicago Bulls is een Amerikoansche basketploeg in den NBA. De Bulls speeln in de Amerikoansche stad Chicago in de stoat Illinois. De ploeg won zes van de acht NBA-titels in de periode 1991 tout 1998. Met die zes titels stoan de Bulls ip de derde plekke achter de Boston Celtics en de Los Angeles Lakers, mè zestien en veertien titels.
Gekende spelers
De gekendste speler van de Chicago Bulls is zounder twyfel Michael Jordan. Andere gekende spelers, die tegoare mè Jordan de glorietyd meemaktegen, zyn o.a.:
Uetersen
Uetersen is e stad in de deelstoat Sleeswyk-Holstein in Duutsland. In 't stad zelve weunn der 17.865 menschn.
Nicolas de Largillière
thumb|Zelfportreit Nicolas de Largillière, ook Largillierre gespeld (Parys, 20 oktober 1656 - Parys, 20 moarte 1746) was e Fransche barokschilder die ipgroeide in Antwerpn. Je schilderde landschappn, stilleevns en portreitn.
Largillière was de zeune van e commerçant van Parys. An zyn drie joar verhuusdn ze noar Antwerpn woar dat 'n vanof 1668 werkte in den atelier van Anton Goubau. In 1674 wierd 'n lid van de Sint-Lucasgilde van Antwerpn.
Je vertrok ton noar Iengeland van 1675 toet 1679. Je kwam doa Peter Lely teegn, de populairste portreitschilder in Iengeland in dien tyd, die zovele werk had dan 'n hulpe kost gebruukn. Je mocht tegoare mè nog andere de draperien, accessoires en blommn schildern ip zyn schilderien. Lely had hem werkn zien restaureern in Vloandern en je recommandeerdeg' hem by den hoofdinspecteur van gebouwn van de keunienk van Iengeland, die hem verschillige tableaux van mêesters liet restaureern, oender andere in Windsor Castle.
Largillière had doa zovele succes dat 'n der an peisde van hem te vestign in Londn. Moar ip da zelfste moment kwoamn der religieuze spanniengn in 't land. 't Parlement begost katholiekn te vervolgn en buutnlanders van da geloof krêegn ipdracht van te vertrekkn.
Were in Frankryk in 1679 wast 'n e veelgevroagde schilder van den oadel, die portreitn by hem besteldn. Je trouwde In 1699 mè Marguerite-Élisabeth Forest en ze krêegn twêe dochters en e zeune. Vanof 30 moarte 1686 wast 'n lid van de Keunienklike Academie vo schilder- en beeldhouwkunst. In 1736 kwamt 'n doa directeur en in 1743 kanselier.
Je stierf in 1746 an zyn 89 joar.
Vandemoortele
Vandemoortele es een bedryf uut Yzegem die em bezigoudt me voedienge, mêer bepoald diepvries productn voo de bakkery en margarine en vettn.
Geschiedenisse
Vandemoortele es in 1899 ipgericht deur Constant en Adhémar Vandemoortele, voader en zeune. Ze moakn veevoer op boasis va lynzoad en kôolzoad. In 1912 pakkn Adhémar en Edgard de fabrieke over.
In 1936 goan ze over tot et moakn va toafelolie deurda ze een êeste raffinadery in gebruuk pakkn. Ze groein rap tot een belangryke producent va oliën in België, woar da ze 20% van de productie in andn ein kort vôor de twêede Weireldoorloge. Ze kôopn ôok ee nieuwe installoatie voo et ardn va oliën en voo't extraheern va olieoudende zoadn.
Achter de twêede weireldoorloge pakkn ze de droad were ip, en groein uut tot nen speler ip Europese schoale ip het gebied va olie, margarine, vettn, mayonaise, bakkery en sojaproductn. In 1947 koomn ze me olie in flessn ip de markt. Ze begunn udder ôok ip te splitsn: in 1955 Metro (doet et vervoer voo de groep), in 1978 NV Vamix (productie van bakkeryproductn), in 1980 NV Alpro, die em richt ip soja productn en in 1989 noo Wevelgem veruusd.
Ze groein ôok deur overnoames te doen: in 1951 Albers uut Lier, woardeure da Vandemoortele udder in de margarine stort, in 1969 de margarinefabrieke Meyer Lippinghausen uut Duutsland en in 1989 de NV Vleminckx uut Herent, woar da ze mayonaise moakn. De groei in Europa komt deur overnoames va verschillende concurrentn in Vrankryk, Duutsland, Zuud- en Ôost-Europa. In 1991 bouwn ze een fabriek in Iengeland, en loater komt er doar nog een twêede by (1999). Vanof 1998 weird Vandemoortele ipgesplitst in drie ofdêliengn en goan ze vôort me overnoames in België, Olland, Itoalië, Spanje en Vrankryk.
Vandemoortele de dag va vandoage
Vandoage zyn der twêe divisies:
Der weirk'n 5000 minsn in twoalf Europese landn. In 2014 oan ze nen omzet va 1.269 miljoen Euro.
Externe koppelienge
Officieeln website
23 april
23 april is den 113stn dag van 't joar (114stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. Nog 252 doagn toet 't ende van 't joar.
Hugo van der Goes
thumb| Dood van Maria: Van der Goes ip zyn oogtepunt. Hugo van der Goes (Gent, ca. 1442 - Oudergem, 1482) was e kunstschilder uut de twiddn elft van de 15e êeuwe. Je makte deel uut van de schole van de Vlamsche Primitievn.
Zyn leevn
Over den êestn elft van z’n leevn ist er bykan nieks geweetn.
Je zou round 1442 in Gent geboorn zyn. Van 1467 wast 'n mêester in de schildersgilde van Gent. Je werkte doa tien joar en je krêeg ipdrachtn van ’t stadsbestier, de kerkelikke instelliengn en de Bourgondische ertoogn.
In 1477, ip ’t oogtepunt van z’n loopboane, et ’n em gevestigd ols conversbroeder (e sôorte leeknbroeder) in ’t Rôod Klôoster in ’t Zoniënwoud by Brussel, mo je blêef ipdrachtn uutvoern.
J’a last van depressies en in 1481 krêegt ie 'n inzienkienge. Je zou ’t werk De dood van Maria  in de latste fase van z’n leevn gemakt en.
Zyn werk
Z’n mêesterwerk, de Portinari - triptiek (Galleria degli Uffizi, Florence), is van z’n Gentse periode (1467-1477). ’t Drieluuk was in ipdracht gemakt van Tommaso Portinari, de vertegenwoordiger in Brugge van de Medicifamilie, de Florentynsche bankiersfamilie en belangrykste geldschieters van de Bourgondische ertoogn.
’t Centroal panêel is de Anbiddienge van d’erders. Ip de zypanêeln zyn de Portinari’s ofgebeeld met under beschermillign. 't Feit dan de Portinari's zo klêene ofgebeeld zyn et e symbolische betekenisse en toogt under lêegere rang.
Z’n latste voltôoid werk De dood van Maria (Groeningemuseum, Brugge) et ’n verzekers round 1470 gemakt vo de Duunnabdy van Koksyde. ’t Wordt anzien ols êen van de belangrykste mêesterwerkn van de 15e êeuwe. Kenmerknd vo ’t werk is de realistische, expressieve weergoave van de figeurn en de bewegiengn.
D'r stoa nievers e signateure of joartal ip z'n panêeln en doarom is de daterienge van z'n werkn styf moeilik t'achteroaln.
center|thumb|600px| Portinari - triptiek
Peel
thumb|250px|right|'n Peel up e koarte van 1845De Peel is e riviere in Canada die deur de Yukon en North West Territories lopt en doar in de Mackenzie stromt. Z'ountspriengt in de Ogilviebergn in de Yukon an de soamnvloeiienge van de Ogilvie en de Blackstone. Laasn de Peel is er mor een parochietje, Fort McPherson.
Zyriviern
De grotste zyriviern van de Peel zyn (met lengte die bevoarboar is met e kano en de moelikheid (tusschn klasse I en VI)):
Olhoewel dan de ofstandn hier toet Fort McPherson stoan, voarn de meeste menschn mo toet Taco Bar, e plekke woa dan de woatervliegers simpel kunn landn en die e klene 3 km over de Snake ligt.
Voarn
't Loopn gin boann no de Peel of de zyriviern, olles gebeurt dus met de woatervlieger (float plane, 'n piloot noemn ze doar e bush pilot).
De meeste stikkn van 't stroomgebied van de Peel zyn goed bevoarboar, mor e bitje ervoarienge is goed meienoomn. De Peel zelve is 430 km lank van de soamnvloeiienge van de Ogilvie en de Blackstone, met sommigte moeilikke kloovn en e stik met e portage an Aberdeen Canyon (klasse VI, ounmeuglik voun te bevoarn).
E basje is verre overol nodig, buutn up de Peel zelve van de Snake vors.
Beestn en plantn
Hierounder volgt e beperkte lyste van de plantn en beestn round de Peel.
Plantn
Grote boomn groein der verre nie in 't stroomgebied van de Peel, de soortn dan der zyn:
1270
1267 - 1268 - 1269 - 1270 - 1271 - 1272 - 1273 't Joar 1270 is 't 70e joar in de 13e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
1010
1007 - 1008 - 1009 - 1010 - 1011 - 1012 - 1013 't Joar 1010 is 't 10e joar in de 11e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Leie (departement)
thumb|350px| Departement Leie (Lys) 't Departement Leie (département de la Lys) was e Frans departement, die gevormd is in 1795 by d' annexoasje van de Zudelikke Nederlandn by Frankryk. 't Is genoemd noa de riviere de Leie. Vodien was 't e dêel van 't Groafschap Vloandern.
D'n hoofdstad was Brugge. 't Was ingedêeld in arroundissementn en kantongs:
Achter de val van Napoleong by Woaterloo hen de g'allieerdn in 1815, binst 't Congres van Wenen, beslist da Frankryk 't gebied most ofstoan en 't departement Leie is de provinsje West-Vloandern gekommn in 't Verênigd Keunienkryk van de Nederlandn.
Domein (taxonomie)
thumb|Fylogenetischn boom In de biologie is 't domein 't hogste niveau in de taxonomie.
In 't begun was ter allêne mor een indêlienge in twe rykn: de bêestn en de plantn (Linnaeus 1735).
Da système werkte wel nie goed by microscopisch klêne organismes. Doarom is ter e derde ryk toegevoegd, de protistn (protista). Loater kregen ook de schimmels (fungi) en de bacteriën (bacteria) een eign ryk.
Den dag van vandoage is ter een indêlienge, woaby dan de rykn nie mè 't hogste niveau zyn. Al d'organismes wordn ingedêeld in drie domeinn. De bacteria en de archaea vormen t'hope de prokaryootn en al d'andere rykn d'eukaryootn.
In andere toaln gebruukn z'ook 't woord imperium vo domein (Iengels: empire, Latyn: imperium)
Brouwery Louwaege
thumb|Enigte ullekes van bieren van brouwery Louwaege Brouwery Louwaege, ôok Brouwery Akila of Brouwery Hapkin genoemd, was vuuf generoaties lank e Belgische familioale brouwery, ipgericht in 1877 en gelegen in de West-Vlamsche gemêente Kortemark.
Ip 't terring van 7.500 m² wos 't er e brouwery, e brouwershuus, nen brouwtoorn, ateliers en hangaars totdat Alken-Maes ze in 2002 overnam om kort doarachter olles stille te leggn. Z'ein ollene de merknoame Hapkin (alias Thouroutenaere) overgepakt. In 2006 beslistige de gemêente Kortemark om 't terring ip te kopen voor olles of te breekn en te verkoaveln.
Bieren
Bieren die ôoit gebrouwn zyn by brouwery Louwaege:
Herfst
thumb|220px|Herfst in [[België]] Den herfst of et noajoar is êen van de vier sezoenn. Den herfst start (ten nôordn van den evenoare) officieel den 21stn septembre en lopt tot en mè 20 decembre. 't Is ongevêer even lange kloar of donkre in den herfst.
In den herfst weirdt et hêelsan koudre en doardeure verliezn de loofbôomn under bloarn en vertrekkn vé veugels noar Afrika (onder andere de zwoaluwe). At den herfst redelik warme is klappn ze van ne noazomere.
In den herfst is 't ôok herfstvancance en Allerheiligen en Allerzielen. thumb|220px|Gevalln herfstbloarn
Gemêenteroadsverkiezingn 2006/Arroundissement Tielt
left|150px
De verkiezingsutsloagn van de gemêenteroadsverkiezingn van 8 oktober 2006 in het Arroundissement Tielt
1656
1653 - 1654 - 1655 - 1656 - 1657 - 1658 - 1659 't Joar 1656 is 't 56e joar in de 17e êeuwe volgenst de christelike joartellienge.
Barco
Barco is e bedryf uut West-Vloandern, me oofdzetel in Kortryk, da bekend stoat voe ze schermn en beeldoplossiengn voe ander bedryvn.
't Begun
Mie voader es oal ze leven ne vrêe goe kameroad gewest van Jozef Versavel (Jef) en ôok van Camiel Descamps. Ewel, die twêe latste minsken èn Barco (Belgian-American Radio Corporation) ipgericht in de jaren 30 van de vôrige êeuwe.
't Begoste allemoale in 't klêene, moa da è gegroeid en gegroeid. Tot an 'n oorloge van '39-'45 bouwdigen ze radio's en pickups.
Binst den oorloge mochte da natuurlyk nie mêe, moa we tan ze dei'n binst den oorloge ek kik jammer genoeg nôoit geweetn.
Achter de twêeden oorlog
Moa achter den oorloge èn ze were vôorsgedoan mè radio's en pikups.
Tenden de joaren 40 èn ze begunn mè televisies te moaken. In 't begun woar'n da eigelyk radioappareils woa dat ter en T.V.-skerm in zat in de plekke van en postenbord. 't Skint da'j ton oal koste noa Rissel kiken (da noem nu TF1). Moa 't woaren nog nie veel liefebbers, want da woaren redelyk diere appareils e ge kostige toch moa juste Rissel pakk'n en doa was't natuurlyk oal in 't Frans.
Moa vôor da'k vôortvertelle moe'k zeggn da Camiel Descamps nog jounk gestorv'n es, in 1947 peize kik. Ie wa nog moa juste 40 joar of ezô entwadde.
Jef Versoavel eid allêene moetn vôortdoene, moa j'a wel vrêe goe personêel. (Da klopt nie hêlegansen: Ie eid ie vôortgedoan me zin skônzuster die de financiën beheerdere wos tot as ze gestorv'n es in 1986 -Marie Anna Descamps-Reyntjens-, en tôape me zin zeuns Jo en Bernard, mo oak met verskillige zeuns van Camiel Descamps: Pol Descamps, Luc Descamps en Lieven Descamps)
In 't joar van den Expo 1958 in Brussel kochtige mie voader zinn'n êeste Barco televisie. Ge koste eigelyk moa drie postn pakk'n: Brussl Vlams, Brussl Frans en Rissel 1.
Da woar'n toh wel sjieke appareils: è skwone kasse in oet en vriè goe ofgeweirkt. Bov'n ip 't dak van oens us stoend er en antenne, vastegemakt mè koabels voe d'antenne rechte t'oed'n.
Ten tidde van dien ièst'n T.V. was ter nateurlik nog gièn sproake van kleur en/of afstandsbedieninge, ge moeste noh rechtestoan ut uwe zetel en an de knop droaien voe van post te v'randren of de klank bi te regelen (lujer of stiller) en soems wok voe 't contrast te reeglen (verdoenkren of verkloar'n van 't beeld). Ambetant wa wel da't beeld oaltemets begoste te "rollen". Ge zoagt ton alsan e zwarte striepe deur 't beeld passeer'n van bov'n noa beneên en da wa soems moeilik weg te krigg'n !
In de joaren tsjestig kwam t'n ièsten appareil mè afstansbedieninge ip de markt. E klièn lankwerpig appareilke mè drie knoop'n: ièn voe van post te verandren, ièn voe lujer of stiller te zett'n en nen derde knoop voe 't contrast (verdoenkren of verkloaren). 'k Weete noh goe da oens voader doa geirne mee speelde, moa 't wa wok wel oemda ter oaltemets nie veel interessans te ziene wa.
De T.V.-appariels wierden wok kliènder, ga koste z' in en kasse zett'n en ze stoend'n ip 'n oetne planke daje koste in of utskuv'n. Roend de joaren 1965 of '66 kwam Rissel 2 (de twièdde chaine van Vrankryk) derbie en a je vier post'n. Oa je Olland wilde pakk'n moest je e mièddere antenne placeren mê ne zwoarder'n oentfanger. Da lukte nie oalsan oemda 't dak van jen us nie wogge henoeg wà !
Joaren 'tsjeventig en d'êeste petrolkrieze
Ja, de petrolkrieze..., Moa twa ôok de vulle ountwikklinge van de kleurenteevee. Iederêen wilde ton zuk nen appareil en wok de stereo-hifi-installoaties woaren ton in vullen ipgank. Barco begoste echt in grôote oeveeleed'n te produceer'n, want voe zoverre of dak'mie erinnere è Barco nog tegoare geweirkt mè Grundig, ge weet wel, da wa ton êen van de grôotste (Dutske) Europeeske radio en TV-fabrikkantn, oallesins de zwoare koenkurrèn van d'Ollanders van Philips. De Japaneez'n begosten ton ôk ip te koem'n, lyk Sony, Akai en noh e poar andre. Barco et toa toch wel probleem'n mee gèt.
't Wà wok de periode dat de koabeltelevisie ipkwam: ge koste mê e specioal bakske oalmenekiè wel tien of twoalf post'n pakken (Olland, Iengeland, Dutsland en Luxemburg).
Joaren 'tachentig: bykans om zêpe
Lik of da 'k oal 'n betje gezeid è, Barco zat tenden de joaren tsjeventig in de penoarie. Veel te vele teevees en hifi-installoaties in stock en te veel personêel. Skuld'n in overvloe en 't sag ter slig ut!
Moa ton moe ter ievers en vergoaringe hewest èn mè ounder andere de toenmoalige Minister van Streekeconomie Mark Eyskens, die zoe gezeid èn "Barco moet gered worden!". In oalle gevoal: Barco a nog wel toekoemste, mêer bepôald in de beeldvorminge. Da was 't begun van de frabikoatie van beeldbandappareils en projecteer'n ip grôte skermen. En da dè nog oalsan de vôornoamste activiteit van Barco.
't Was ton da Jef Versavel en zinne zeune Jo en Luc Descamps de zoake verloatn èn. Bernard (2003) en Pol (2006), en Lieven Descamps (2000) è noh gebleven moa ze zin nu ôok oal ip pensioen. Kristof Vièrin, kliènzeune van Camiel Descamps, es nu den iènigsten van de familie die der nog werkt.
Joaren 'tnegentig: industrialisoatie en ip de buzze
Barco è nu - lyk dan ze zeggen - "ne weireldspeler" ip gebied van beeldvorminge. Projectieapparature van oalle moaten en sôrten. Ze stoan ôok oal en ende ip de buzze genoteerd, ip "Euronext" lyk of dat ta nu noem. In overtyd joaren wa dadde "Beurs van Brussel".
Med'andere woord'n: mien artikkel è verre van volledig en 'k kan mie vôorstell'n dan der ier en doa fouten in zittn woavôorn dak mie wille excuseren. Ja, ne miens kan nôois nie oalles weetn, niewoar? Ik zitte nog wel me ênigste vroagen:
Gemêenteroadsverkiezingn 2006/Arroundissement Veurne
left|150px De verkiezingsutsloagn van de gemêenteroadsverkiezingn van 8 oktober 2006 in het Arroundissement Veurne
Barco
Joaren 'tnegentig: industrialisoatie en ip de buzze
Voilà, 'k peize da 'k voorlopig utverteld benne over êen van de peirels van de Kortrykske streke mè zukke rikke geskiedenisse. Oem 't eindigen winskik ulder nog veel leesgenot!
Gemêenteroadsverkiezingn 2006/Arroundissement Veurne
left|150px
Barco
Externe koppeliengn
Inventaris van het archief overgedragen door de familie Descamps-Reyntjens (1789-2006): Joachim Derwael, Pol T. Descamps, Brussel: Algemeen Rijksarchief, 2008, N. gepag. : 24 cm Rijksarchief te Kortrijk, inventarissen: 15 Boeknummer: A 2008 - 1.732 (Magazijn - Belgische Bibliografie) http://arch.arch.be/content/view/595/212/lang.nl_BE/ (Diplomatic World, Brussel (25) December 2009: pag. 38-42. "Belgian-Amercian Radio Corporation" (&Reyntjens Family)
1296
1293 - 1294 - 1295 - 1296 - 1297 - 1298 - 1299 't Joar 1296 is 't 96e joar in de 13e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Harlingen
Harlingen (Fries: Harns) es e gemêente van Holland in de provinsje Friesland. D' hoavestee ligt an 't Van Harinxmakanoal en de Waddnzêe woar da 't kanoal in uutmoundt. Der weunn oungeveer 15.769 menschn. De burgemêester Ina Sjerps i van de PvdA. De stad is administratief ounderverdêeld in drie kernn, woarvan Harlingen verreweg de grôotste es met oungeveer 14.879 menschn. D' andere twêe zyn Midlum (Fries: Mullum) met oungeveer 510 menschn en Wynaldum (Fries: Winaem) met oungeveer 380 menschn. Harlingen hèt twoalf wykn en zes buurtschappn.
In de binnestad van Harlingen stoan een antal ryksmonumentoale uzen, kerkn en e viertorre.
Bekende musea in Harlingen zyn 't Hannemahuus, Harlingen Aardewerk Museum en 't Museum Martena
Wykn en buurtschappn
De wykn en buurtschappn (1) met hunder officiële noame zyn:
Isoglosse
Een isoglosse of isofoon is e klêen, systemôatisch toalverschil tusschn dialectn die lik een grenze deur een toalgebied lôopt. Mêestol gôad et over een uutsproakverschil van nen bepoalde klank, soms beperkt tot bepoalde posities of bepoalde sôortn woordn. Dialectn weirn mêestol ingedêeld ip ground van isoglossn: ols dialectgrenze weird, ot 't meugelik is, nen isoglossnbundel genoomn, e pôar isoglossn die ip dezelste platse of styf dichte byêen loôpn, en ot da nie' goe meugelik is (deurdat er ter plekke dialectn hêel geleidelik in mekôar overgôan of isoglossn kriskras deurêen loôpn) weird dikkels toch een bepoald' isoglosse ols grenze gekoozn.
Ne geleidelikn overgank is idder regel of uutzonderienge; isoglossn lôopn mêestol ollêne dichte in bundels byêen by nateurlike of lankdeurige polletieke grenzn. ’t Gebeur mêer da grenzn vloeiend zyn: der is e gebied wôarda veel isoglossn loôpn, môa nie juste ip dezelste plekke; in ezô e gebied sprikt je van een overganksdialect.
Lama
De lama (Lama glama), is e Zuud-Amerikoansche gedomesticeerde hoefbêeste uut de familie van de kemelachtign (Camelidae).
Buutn de gedomesticeerde lama bestoan der nog drie verwante soôrtn, de vicuña (Vicugna vicugna), den alpaca (Vicugna pacos) en de guanaco (Lama guanicoe). E kruuschienge tusschn e lama en e kemel wordt e cama genoemd.
1071
1068 - 1069 - 1070 - 1071 - 1072 - 1073 - 1074 't Joar 1071 is 't 71e joar in de 11e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Middelkerke
Middelkerke is e Belgische gemêente in de provinsje West-Vloandern. De gemêente ligt langs de Vlamse kust en in de Polders. In de Middelêeuwn lag Middelkerke in 't middn van een eiland, genoamd de Ploate. An de westkant (an 't west ende) lag Westende en in 't oostn lag Ostende (an 't ôost ende). De polder achter 't eiland liep allene by springty ounder, twêe kêeren te joare. Deur d'inpolderienge kwam de Ploate an 't vasteland te liggn.
En pogienge om klêne dorptjes in en grôter Spermalie te fuseren, wird met de grôte fusie van Middelkerke oungedoan gemakt.
Dorptjes
Buutn Middelkerke zelve zyn der nog verschillnde dêelgemêentn. Middelkerke zelve, Westende en Lombardsyde liggn an de zee, Leffienge, Mannekensvere, Schore, Sint-Pieters-Kapelle, Slype en Wilskerke liggn in de Polders.
(**) Slype, Mannekensvere, Schore en Sint-Pieters-Kapelle ('Spermalie') tegoare gesmeetn
Sichtend de fuuzjes strekt de gemêente Middelkerke em uut toet bykan tien kilometers in 't binneland, en grenst azoa a verschillende gemêentn: thumb|350px|left|Middelkerke, dêelgemêenten en buurgemêenten. De gele gebiedn zyn bebouwde deeln.
Centraal dogma van de moleculaire biologie
thumb|right|400px|schemoatische vôorstellienge van et centraal dogma
Et centraal dogma van de moleculaire biologie es de basiswet die de overdracht va informoatie in biologische systeimn beschryft. 't Es nen êeste kêe uutgesprook'n deur Francis Crick in 1958.
Originele vorm
In zyn originele vorm zegt et dogma da de informatie in een celle sequentieel gebeurt en in een bepoalde richtienge, en da de andere richtienge nie kan. Kort gezei goat de strôom als volgt: DNA -> mRNA -> proteïne.
Replicoatie
DNA weirdt verdubbeld deur een proces replicoatie genoamd. Doarbie weirdt er nieuw DNA gevormd.
Transcriptie
DNA weirdt in de celkern ofgeleezn en vormt mRNA. Da mRNA weirdt buut'n de celkern gebrocht in eukaryoten, mo wordt van 't moment da et e bitje afgeschreven is van et DNA van e prokaryoot al vertoald.
Transloatie
mRNA weirdt vertoald in proteïn'n ter ôogte van de ribosoomn.
Loatere anvulliengn
In loatere joarn es 't duudelyk gekoomn da, oloewel de drie boovnstoande richtiengn olgemêen geldig zyn, er nog specioale vormn zyn van informatieoverdracht:
Gondwana
thumb Gondwana is 'n vôorhistorisch supercontinent genoemd achter de Gondwanastreke in Indië (van 't Sanskriet gondavana, 't bus van de Gond). Da supercontinent ê van in 't Precambrium (ongevêer 570 Ma) toet an de vormienge van Pangaea (deur 'n botsienge mê Laurasia omtrent 300 miljoen joar geleen) bestoan. De hudige continentn Zuud-Amerika, Afrika, Antarctica, Australië tope mê de klêndere fragmentn Indië, Madagascar en Nieuw-Zeiland maktn d're ollemolle dê vanuut en vô 't meirendêel ê Gondwana in 't zudelik holfround geleegn.
Den term Gondwana wordt ook gebruukt vô biogeografische definities, wô det er nô de verspreidienge van bêestn en plantn wordt verweezn die kunn gexplikeerd wordn deur under ofkomste van 't oude supercontinent achter det round 200 miljoen joar geleen upgebrookn et.
Lodewyk III van West-Francië
Lodewyk III (863–865 – 5 ogustus 882), was e zeune van keunienk Lodewyk den Hakkeloare van West-Francië en Ansgarde van Bourgondië. Je volgde zyn voader in 879 ip, tegoare mè zyn broere Karloman.
Under voader was ook keunienk van Aquitanië en Provence gewist. Aquitanië kwam ounder West-Francië, mo Provence wilde de twi zeuns nie ols ipvolger en ze koozn etwien van under: Boso van Provence. Ounder hem wierd et keunienkryk Lêger-Bourgondië (of Cisjuranië) gesticht.
Vo sterker te stoan teegn Boso van Provence en ook teegn de Vikings, kwoamn de Karolingische keuniengn Lodewyk de Joungn van Oost-Francië, en Lodewyk III en Karloman van West-Francië overêen vor under gevecht vo Lotharingen te stoppn. In 880 kwoamn ze tegoare in Ribemont. Ze bevestigdn doa in ’t Verdrag van Ribemont dat ’t stik van Lotharingen, dat achter ’t verdrag van Meerssen in 870 by West-Francië gekommn was, nu by Oost-Francië kwam. Lodewyk de Joungn kost azo de grenze van zyn keunienkryk no ’t westn verschuuvn.
‘t Was de latste verdêlienge van ‘t Frankisch Ryk en die grenze tusschn Vrankryk en Duutsland blêeft de reste van de Middelêeuwn bykan ounveranderd.
In 881 he Lodewyk III de Vikings kunn versloan, deur zyn overwinnienge by de Slag van Saucourt-en-Vimeu, die bezoungn wordt in ’t Oudhoogduuts Ludwigslied. Mor in 882 ist ie gestorvn. Je viel van zyn peird in Saint Denis, binst dat ie achter e meisje zat.
Deurdat ie gin jounges haad kwam zyn broere Karloman ollêne keunienk.
1987
1984 - 1985 - 1986 - 1987 - 1988 - 1989 - 1990 't Joar 1987 is 't 87e joar in de 20e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Gebeurtenissn
thumb|De [[Herald of Free Enterprise wordt achter de bergienge noa d' hoave van Vlissiengn geslêept, meie 1987]] thumb|Oendertêkenienge van 't INF-verdrag deur [[Ronald Reagan en Michail Gorbatsjov]]
Roger De Vlaeminck
thumb|right|Roger De Vlaeminck Roger De Vlaeminck (Eeklô, 24 ogustus 1947) is e vroegern Belschn coureur en cyclocrosser. J' is de joengere broere van Eric De Vlaeminck.
E wos in de joarn '70 êen van de beste coureurs in êendagswedstrydn. In die periode wos 'n êen van de weinige coureurs die koste concurreern me Eddy Merckx.
Palmares
De Vlaeminck e mêer of 200 overwinniengn by de profs oald. Da zyn ze belangrykste prestoasjes:
1969
1970
1971
1204
1201 - 1202 - 1203 - 1204 - 1205 - 1206 - 1207 't Joar 1204 is 't 4e joar in de 13e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Roger De Vlaeminck
Palmares
1972
Menepoorte
Z'is in 1927 deur de Brittn ebouwd an de westkant van Yper, voe de massa's Britsche soldoatn t'eern die in de slagveldn round Yper evochtn en, moa woa dat er noois mir etwot van oord is. De poorte is ountworpn deur Sir Reginald Blomfield.
Kop t'n achtn speeln e groep klaroeners (leedn van de Last Post Association) ol sedert 1929 The Last Post omdat er niemand de gesneuvelden zoe vergeetn.
Roger De Vlaeminck
Palmares
1973
Menepoorte
De noame va 55.000 offeciern en soldoatn van 't Gemenebest die voorn juli 1917 esneuveld zyn en van wie dat er noois etwot is were evoen, zyn in de poorte egraveerd. Omdat er gin plekke nemee wos voe nog meer noamn, stoan der nog bykan 35000 noamn up 't grafmonument van Tyne Cot.
Kachtelgat
thumb| Belgisch Witblauw E kachtelgat is e sôorte koe of ne stier me vrêe zwoare bilspiern, in 't schôon Vlams e "dikbil". 't Is dus e sôorte me vele vlêes da g'oudn wordt voe te slachtn.
Roger De Vlaeminck
Palmares
1974
Krotte
Krotte (N WVL), frut (Roeseloare) of prut (Westhoek) (Cichorium intybus var. sativum) is de gebrande wortel van chicoreie woa dat er overtyd e drankske gelik kaffie mee werd gemakt, en dat er soms by gedoan wordt ôok. Surtout in de 19sten eeuw en beist den oorlog werd da gebruukt voer e drankske mee te moaken zounder caffeïne da e bitje de kaffie vervangdige.
Roger De Vlaeminck
Palmares
1976
Middellandsche Zêe
thumb|De Middellandsche Zêe vanuut de ruumte geziene De Middellansche Zêe is e zêe tusschen Zuud-Europa, Nôord-Afrika en 't Wesn van Azië. D'r zyn e masse landn die an de Middellansche Zêe grenzn:
Roger De Vlaeminck
Palmares
1977
Middellandsche Zêe
Ol die landn en e typisch klimoat: warme in de zomer, mild in de winter.
Roger De Vlaeminck
Palmares
1978
Kienderliedje
thumb|Kiendjes die e kienderliedje ziengn
Dirk Frimout
thumb|Dirk Frimout (foto: NASA) Dirk Burggroaf Frimout (Poperienge, 21 moarte 1941) wos 'n êerstn Vloamienk in de ruumte.
Jeugdjoarn & studies
Dirk Frimout is ebôorn in de Gasthuisstraat, numero 69: overtyd wos dat e klôoster van de poaters Recolettn, sedert 1981 ej doa 't Hoppemuseum. E goenk in 't loager na de stoatsschole (RMS). An 'n Unief van Gent oalde Frimout zyn diplom van Ingenieur Elektronica (1963) en zyn doctoroat in de toegepaste fysica (1970). E goenk na Colorado in Amerika vo zyn post-doctoroat. Loater kwam 'n ouk nog doctor in de Toegepaste Weetnschappn.
Kienderliedje
E kienderliedje is e liedje of e rymtje die emakt zyn voun jounge kienders.
Dirk Frimout
Êestn Vlamschn astronaut
Van 24 moarte toet 2 april 1992 vlôog Frimout, tope mi zes Amerikoansche astronautn, in de Atlantis, e Space Shuttle van d'Amerikoanders. Prins Filip vroeg live op 'n televisie, toen da Frimout toertjes an 't droain wos in de ruumte: "En Dirk, wat ziet kij door het raam?" en "zek maar Filip, in de ruimte is er keen protocol".
Kienderliedje
De bedoelienge is voun klêne joungers wôorn by te lêern en oltemets oek voun ze te lêern telln. Oloewel dan ze voun joungers bedoeld zyn, zit er egliek oltemets geweld (Iengels: Jack and Jill) en zest seksuele verwyziengn (Nederlands: Altijd is Kortjakje ziek) in.
Dirk Frimout
Voddere carrière
Van 1993 toet 1998 wrochte Frimout by 'n tillefong Belgacom. In 1998 et 'n etêkend by Flanders Language Valley (roend Lernout en Hauspie). Voe 't moment wunt 'n in 't klein begynof van Gent.
Kienderliedje
West-Vloandern
Oloewel dan de mêeste Nederlandsche kienderliedjes ol ier ekend zyn, bestoan der oek van die liedjes in 't West-Vlams.
Vôorbeeldn
Vôorbeeldn kunn ierounder ezet zyn, met de vermeldienge van woa dan ze ezoungn zyn.
Môorsele
Gedêeltelik ip 't groundgebied van Môorsele ligt d' Industriezone Gullegem-Môorsele.
Kachtelgat
Soms is 't wok wel ne kêe gebruukt vôor en dik vrommens ne noame te geevn.
Krotte
Vroeger wierdn de wortels van de plante gebrand in den ast, e droogoven vo chicoreie.
Pietro Bembo
thumb|Pietro Bembo, geschilderd deur [[Titiaan.]] Pietro Bembo (20 meie 1470– ofwêl 11 januoari ofwel 18 januoari 1547) was 'n Italjoansche gelêerde, dichtre en lettrekunde-teoreticus, lid van d' Ospietoalriddrs en kardienoal. Y was e persôonlikeid mê invloed ip d' oentwikklienge van de Italjoansche toale, in 't byzoendre ip 't Toskoansch. Y kodificeerde de toale vo standoard-modern gebruuk. Zyn geschriftn giengn tegoare mê de zestiend-êewsche ipleevienge van belangstellienge vo de werkn van Petrarca. Bembo zyn werkn woarn ook beslissnd vo de vormienge van de mêest belangryke weirldse muziekoale vorm van de zestiende êewe, de madriegoal.
Krotte
Chicongs
Krotte komt van dezelste plante gelik chicongs. Toet 1830 woarn allêne moa de wortels gebruukt. Chicongs zyn per toeval ontdekt. Binst de Belgische Revoluusje teegn d'Hollanders in 1830 zou boer Jan Lammers uut Schoarbeek weggevlucht zyn en zyn chicoreiwortels weggestookn hèn ounder e loage zand in zyn dounkere kelder. E poar weekn loater, os alles were rustig was in Brussel, kêerde-t-ie were en je zag dat er uut zyn wortels witte bladjes gekommn woarn. Je kwam ip 't gedacht van ze te verkoopn vo wientergroensel. De chicong was geboorn.
Roger De Vlaeminck
Bynoamn
Lik vele populaire coureurs, hadde De Vlaeminck e masse bynoamn. Ze bekendste bynoame is Monsieur Paris-Roubaix, omdat 'n dien koers vier keirs ewonn et. Omdat 'n zwort hoar en bruun vel het, noemn ze nem oek dikkers De Zigeuner of in 't Frans: Le Gitan en in 't Italioans: lo Zingaro. Ze vôornoame Roger verbastern ze oek dikkers toet Tsjéte.
Imago
De Vlaeminck ad et imago van een speelveugel te zyn: e rastalent die gin klop moeste doen. E dei oek geirn lik of da da woa wos. Moar in werkelikheid trainde 'n mêer of d'ander, dikkers in 'n duuk. De Vlaeminck is oek e styvn preusjn vent, in mêer of êen betêkenisse. E klawierde nem ossan dubbel om 'n bestn te zyn: opgeevn wos niet voe nem. Oek uuterlik verzorgt 'n nem goed, want en is ossan benauwd ewist om of te toakeln.
Achter ze carrière
Voe 't moment is De Vlaeminck trainer van e groep coureurs uut Zimbabwe. Die avontuurn kuj zien op VTM in 't feuilletong Allez Allez Zimbabwe.
Lo
Lo is e pleksje in de Belgische provinsje West-Vloandern en e deelgemeente va Lo-Rênienge. Lo is een kleen middeleeuws stadje; by de gemeentelike fuusjes va 1977 werd et e stik van Lo-Rênienge, en de hele fuusjegemeente kreeg de stadstitel in 1985.
Attraksjes
thumb|left|Westpoorte en Caesarsboom thumb|left| Duvetorre thumb|left| Oud staduus en belfort
Women's National Basketball Association
thumb| WNBA: Seattle Storm teegn Los Angeles Sparks thumb| Western en Eastern Conference thumb| WNBA-speelster Betty Lennox De Women’s National Basketball Association of kortweg WNBA is e professionele basketcompetitie vo vrouwn in de USA. De WNBA is in 1996 ipgericht als teegnanger van den NBA. In de WNBA speeln de beste basketspeelsters ter weireld. In België is Ann Wauters de gekendste WNBA-speelster.
Competitie
De teams zyn, juste lik in den NBA, verdêeld in de Eastern Conference en de Western Conference. D’r zyn zeevn ploegn per Conference.
In de reguliere competitie die begunt in meie speelt ieder team 34 matchn.
Hof Bladelin
thumb|Hof Bladelin Et Hof Bladelin is geleegn in de Noldestroate (Nederlands: Naaldenstraat) 19-21 in Brugge. 't Oudste gedéélte wier gebouwd deur Pieter Bladelin, ééste roadgever van Filips den Goein, schatbewoarder van d'Orde van et Gulden Vlies en beheerder van d'ertogelikke bezittiengn.
Pieter Bladelin veruusde in 1451 no Middelburg, en stadje ten Nôordn van Brugge dat ie zelve gesticht aad. In 1466 vereurdet ie z'n eigendom aan de Italioanse bankiersfamilie de' Medici, die ip da moment de belangrykste geldschieters woaren van den ertog van Bourgondië.
Den ééstn de' Medici die der weunde was Piero. In 1469 liet ie 't gebouw an z'n zeune Lorenzo die in 't zelste joar me Clarice Orsini trouwde. De binnentuun wor nog oltyd versierd met twéé medaljongs van die twéé.
Stockholm
Stockholm is 'n hoofdstad en de grotste stad van Zweedn.
Hof Bladelin
In 1472 verkocht Pieter Bladelin z'n eigendom aan de de Medici's die under bankfiliaal oundertussen in d'anden van Tommaso Portinari gegeven aan, die der vanaf 1480 introk. Portinari zorgde der voaren dan ze failliet goungen en in 1497 wierd et uus verkocht an de Heer van Fiennes, ridder van et Gulden Vlies.
Et Hof Bladelin is nu e musee en et klôoster van de Zusters van de Zeven Weeën, e West-Vlamsche orde. D'er zyn ôok serviceflats vo bejoarden in ounder gebrocht.
Neustrië
thumb| Neustrië in 752 thumb| [[Gallië in 481. ‘t Ryk van Syagrius in ‘t roze]] thumb| ’t [[Frankisch Ryk in 714]] thumb| Ofzettienge van Childeric III, de latste Merovienger (Évariste-Vital Luminais (1822-1896), Musée des beaux-arts, Carcassonne) Neustrië was ounder de dynastie van de Meroviengers 't nôordwestelik stik van 't Frankisch Ryk met de belangrykste steedn Parys en Soissons. 't Nôordôostelik stik was Austrasië.
Neustrië was begrensd deur de Schelde in 't nôordn, de Loire (Aquitanië) in 't zuudn, den Atlantischn Oceoan en Bretagne in 't westn, Austrasië in 't nôordôostn en Bourgondië in 't zuudôostn.
't Begun
't Nieuw keunienkryk wierd gecreëerd achter den dôod van Clovis I in 511. Zyn ryk wierd ton verdêeld ounder zyn vier zeuns, en Chlotarius I krêeg ‘t keunienkryk Soissons.
Noordschote
Den Yperlee lopt deur Noordschote en vormt ip sommigte plekken de grenze. De Kemmelbeke schidt Noordschote va Rênienge in 't westn. In 't zuudn va Noordschote ligt 't klêen dorptje Zuudschote, moa da wel e deelgemeente van Yper is.
Neustrië
't Begun
’t Gebied tusschn de Somme en de Loire was ’t latste gebied ounder Romeins gezag gewist in Gallië, ounder de Romeinsche gouverneur Syagrius. In 486 versloeg Clovis I hem in de slag van Soissons en 't gebied wierd by ‘t Frankisch Ryk gevoegd. ’t Nieuw stik van ‘t ryk wierd loater Neustrië (‘t nieuw ryk) genoemd en 't oud ôostelik stik Austrasië (‘t ôostelik ryk).
Deurda ‘t ryk olsan most herverdêeld wordn ounder Clovis zyn ipvolgers, was ter constant oorloge tusschn Neustrië en Austrasië. Twi kis woarn ze kortn tyd were verênigd : D’indêlienge van ‘t Frankisch ryk in de keunienkrykn Neustrië, Austrasië en Bourgondië dateert moa van ‘t ende van de 6de êeuwe. De vôrige keuniengn, Chlotharius I (511-561) en Chilperic I (561-584) wierdn keunienk van Soissons genoemd.
Meroviengische keuniengn van Neustrië
Teegn de 7ste êeuwe begost de periode van de hofmeiers. De Meroviengische keuniengn trokkn hunder nieks mèr an van ‘t regeern en z'haan e luxeleevn. ’t Ênigste dan ze nog mostn doen was nu en ton hunder handtêekn zettn. Doarom wierdn ze in die periode Vadsige keuniengn (rois fainéants) genoemd.
Uutendelik han de Pepinidn, e familie van Frankische eedeln die diendn ols hofmeier, ol de macht.
Pepeyn van Landn (Pepeyn I) was de grotvoader an moeders kant van Pepeyn van Herstal (Pepeyn II), den hofmeier van Austrasië, die in 687 Neustrië versloeg in de Slag by Tertry. Je verêenigde de landn nu definitief.
Zyn bastoardzeune Karel Martel was ook e belangrykn hofmeier. Ze krêegn mêer en mêer te zeggn en uutendelik zette zyn zeune Pepeyn de Kortn (Pepeyn III), met de steun van paus Zacharias, Childeric III of en je liet zyn eign in 751 uutroepn tout keunienk van de Frankn.
Mè Pepeyn de Kortn begost de dynastie van de Karoliengers en zyn zeune Karel de Grôotn kwam êen van de belangrykste figeurn van de Europeesche geschiedenisse.
Karoliengisch ounderkeunienkryk
In 748 gaf Pepeyn de Kortn Le Mans en êenigte groafschappn in Neustrië, w.o. ‘t groafschap Parys, an zyn joungere halfbroere Grifo, ook ‘t hertogdom van Maine genoemd.
In 817 gaf Lodewyk de Vroomn ‘t an zyn oudste zeune Lotharius I, moar achter dat ‘n gerebelleerd haad in 831 most ‘n ‘t ofgeevn an Pepeyn I van Aquitanië, die in 838 stierf. Achter zyn dôod gieng et noa Karel de Kletsn. Neustrië, tegoare met Aquitanië, vormde ‘t grotste stik van Karels West-Francië achter ‘t Verdrag van Verdun in 843.
De traditie van et ounderkeunienkryk deure te geevn an den oudstn zeune gebeurde de latste kè deur Karel de Kletsn, die Lodewyk den Hakkeloare in 856 keunienk van Maine miek.
‘t Creëern van ounderkeunienkrykn vo zeuns verminderde ounder de loatere Karoliengers.
Markgroavn van Neustrië
In 911 kwam Robert I markgroaf van de twi markn. Zyn familie, de Robertynn en de loatere Capetiengers regeerdn over hêel Neustrië tout in 987. Hugo Capet wierd ton verkoozn tout keunienk.
Stêenkrabbe
De stêenkrabbe of strangekrabbe (Carcinus maenas) is e zwemkrabbe van de orde tienpôtigen die vele vôornkomt an de Vlamsche kust.
Out
thumb|E stoapel out Out is de stoffoasje woaruut dan outachtige plantn emakt zyn. Plantn die uut out bestoan, zyn boomn, struukn en êentige cactussn en sôortn klemplantn (lik druveloars).
Stêenkrabbe
Uutzicht
Stêenkrabbn zyn bruungroen tout rôodachtig van kleur en blêker an den ounderkant. Ze wordn 4 tout 6 cm grôot. Z'hen twi schoarpôotn en vier poar looppôotn. De rugge wordt bedekt deur e pantser (carapax) dat uut één stik bestoat. 't Achterlyf is noa vôorn geboogn ounder de buuk. An de vôorkant hen ze twi oogn ip steeltjes en twi antennes. Round de mound hen ze zes poar pôotjes, die e rolle speeln by 't eetn.
Out
Gebruuk
Out is voun vele diengn gebruukt, ol bestoan der voun de mêeste ol alternatievn (kunststoffe of metoal)
Stêenkrabbe
Levenswyze
Stêenkrabbn loopn lik de mêeste krabbn ipzyds. Ze zyn 's nachts actief en groavn hunder overdag in. Ze leevn 3 tout 4 joar.
Voedinge
Stêenkrabbn eetn oas en plantn, mor ook levende prôoin lik worms, visjes, schelpbêestn en geirnoars.
Out
Gevolgn
Oundermêer deurdat out zovele gebruukt is, zyn de e masse busschn die ekapt groakn, surtout in d'Amazone, Centroal-Afrika, Rusland en Zuud-Ôost-Azië. Dat et gevolgn voun 't klimoat (miender en miender boomn die CO2 kunn verwerkn) en voun de bêestn en de menschn (lik d'Indioann in Brazilië) die doa leevn.
Stêenkrabbe
Vôortplantinge
De wuvetjes kunn verschillige kêern 's joars bevrucht wordn, mor allêne os ze juste verveld (verschoald) zyn. Hêel 't joar deure zyn d'r wuvetjes die met eitjes roundloopn ounder 't buukpantser. Achter da 't bêestje uut 't ei gekroopn is, zyn d'r 4 stadia vo dat de larve een echte krabbe gewordn is.
Leefgebied
Stêenkrabbn leevn ip zanderige en rotsachtige kustn an de Nôordzêe en de Waddnzêe, mor ook an d' Atlantische kustn van Nôord-Amerika.
Out
Gevolgn
Oundertusschn zyn der ol êentige internationoale organisoasches (lik FSC) die ecologisch verantwôorde labels geevn an out die de omgevienge nie te vele veraard
Roger Wittevrongel
Roger Wittevrongel (Blanknberge, 23 april 1933) is e West-Vlamsche kunstschilder, têkenoare en etser. Wittevrongels werk wordt by 't hyperrealisme gerekend, één van de vele vormen van realisme die surtout in Amerika ipkwam in de joarn 70.
Leven en werk
Wittevrongel krêeg zyn ipleidienge in Gent. Je combineerdege de Keuninklike Academie vo Schône Kunstn (1953-1956) mè studies vo lêroare plastische ipvoedienge in de Ryksnormoalschole (1954-1956) ounder leidienge van Octave Landuyt.
Van 1956 tout 1971 was 'n lêroare plastische ipvoedienge in de Ryksmiddelboare schole in Gent en doarachter tout 1997 docent etsn, têkenen en lithografie an de Keuninklike Academie vo Schône Kunstn in Gent, woa dat 'n de titel Eredocent krêeg.
Wittevrongel begost hyperrealistisch te têkenen, te etsn en te schildern round 1969, nie lik d'Amerikoanen, moa zyn ounderwerpn woaren mêer volgens d' Europeesche traditie, lik vrouwelik nakt en atelierinterieurs ofgewisseld mè garagepôortn, meurn, balkn, kôordn, zeils en beddn. Ipvallend an Wittevrongels thema's is dat 'n ze alsan frontaal vôrenstelt. Z'n werk is sober van kleur, lineair en mè zin vo symmetrie ipgebouwd.
Roger Wittevrongel exposeert sedert 1954 in België en in 't buutnland o.a. in Holland, Frankryk, Iengeland, Itoalië, Zwitserland, Duutsland, Zweedn, Marokko, Tunesië, Zuud-Afrika, Brazilië, Japan, Amerika, Canada en Taiwan.
Pryzn
Vo 't moment weunt Roger Wittevrongel in Bachte-Maria-Leerne (provincie Ôost-Vloandern) an de Leie, by Gent.
Koperbloazers
De koperbloazers of kopers is e familie van muziekinstrumentn. De leedn zyn verdêeld in 4 groupn (gegroepeerd va ôoge nor lêege):
D'instrumentn van de koperfamilie wiern oorspronkelijk va koper gemakt en met e loage lak bedekt teegn 't rostn. Een ander gemêenschappelik kenmerk van koperbloazers is dat under tôon gevormd wordt deurdat de muzikant zyn lippn lat trilln. Oe arter dat'n zyn lippn spant, oe ôoger de tôone. Der zyn ôok muziekverêenegingn ollêne vo koperbloazers: de fanfaren en de brassbands.
Rallyryder
E rallypiloot of rallyryder is den chauffeur in de rallyauto. Den déen die an't steur droait, up de pedaaln' duwt of stampt en die in de nafte roert. Af en toe roern' ze ôok in den diesel moar da is nog êerder zeldzoam. Ôok up 't gebied van rallypilootn ountbrikt het de West-Vloanders nie an talent.
Êen van gekendste pilootn uut de West-Vloanders is Pol Lietaer.
1297
1294 - 1295 - 1296 - 1297 - 1298 - 1299 - 1300 't Joar 1297 is 't 97e joar in de 13e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Wiskunde
thumb|Wiskunde uutgeleid ip e bord Wiskunde is e formele weetnschap die oender mêer getalln, patrôonn en structeurn bestudeert. Wiskunde komt vôort vanuut telln en rekenn moar is vandoage vele mêer of dat allêne.
Chambrang
thumb| Chambrang roend e deure De chambrang is 't cadrement in hout, roend e deure of veister, die vaste zit in de meur.
In 't cadrement wordn de scharniern gemonteerd, vo de deure of veister vaste te moakn en oopn en toe te loatn droain.
Lier
Lier is e stad in de provinsje Antwerpn. D’r wunt mêer of 33.000 man.
Eierdorre
thumb|Dorre van een ei Een eierdorre is de gele binnkant van een ei. In de dorre zittn eigntlik de voediengsstoffn voe 't embryo dat in dat ei moe groein. In d'eierdorre zit 'r vele vet, in 't eiwit nie.
Lier
De bynoamn van de Lierenoars zyn Schoapekoppn en Pallieters.
Geschiedenisse
Lier zoudt esticht zyn deur Gummarus van Lier, een eiligen die leefde in ‘n VIIIsn êeuw. In 1212 krêeg Lier de titel van stad.
Gustave Eiffel
thumb|Gustave Eiffel Alexandre Gustave Eiffel (Dijon, 15 december 1832 - Parys, 27 december 1923) wos ne Franschn bouwkundig ingenieur en entrepreneur, die meegewerkt hèit an den bouw van d'Eiffeltorre in Parys en 't vryheidsbeeld in New York.
Rallycopiloot
E rallycopiloot is den deen die naast de chauffeur zit in de rallyauto. De toake van è copiloot bestoat vôornoamelik uut vier dingn:
De copiloot zyn aandêel in de pristaosche is dikkers miskend.