cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eukaryootn
Vesikels
Sommige vesikels en e gespecialiseerde functie. Lysosoomn breekn byvoorbeeld de inhoud van deur endocytose opgenomn eetn of, beist da peroxisoomn peroxiden ofbreekn. Peroxiden zyn molecuuln die een O-O biendieng en, die styf reactief is.
Actineskelet/microfilamentn
Een actinefilament is e helix van 2 actinekeetns, oungeveer 7 nm in diameter. Et actineskelet zit mêestol just ounder 't membroanippervlak en is verantwoordelik vo zowel celvorm en -rigiditeit als cytoplasmoatische stromieng, die nodig is vo organeln te verdeeln beist celdelieng en versnelde distributie van molecuuln over hêel de celle (tegoare me myosine). 't Stoat ook in vo uutstulpiengn te maakn in celn, e proces da essentieel is in celmigroatie.
Intermediaire filamentn
Deze filamentn zyn 8 à 12 nm in brêedte en zyn ook stabieler geboundn. Under functie bestoat der o.a. in vo celvorm en -rigiditeit te beoudn lik et actineskelet, mor ook vo cel-cel en cel-matrix (celbiologie) interacties te stabiliseern. Z'en e belangryke rol by de vorm van sommigte organeln lik de kern.
Microtubuli
Vele eukaryootn en e soorte steerte, e flagelle genoemd. Structureel zyn ze compleet verschillig van de flageln van prokaryootn. De kerne dervan bestoat uut microtubuli, en an de boasis zitn ze vast an e centriool, e complex van 9 microtubuli. 't Systêem vo alignerieng van de chromosoomn beist mitose en meiose is analoog doaran: an weerskantn eje e centriool, met doarut 'ountstoand' microtubuli die no de andere centriool toegroein. Z'en e buutndiameter van oungeveer 25 nm, en e binndiameter van oungeveer 15 nm. Microtubuli zyn zelve e polymeer van α- en β-tubuline.
Plantn
Planteceln verschilln ip volgende maniern van d'andere eukaryootn:
Voortplantienge
By vele eukaryootn gebeurt voortplantieng seksueel: da wil zeggn da der twêe celln met een olve DNA-inhoud me mekoare versmeltn, vo azo e nieuwe celle (en uutendelik organisme) te maakn. Over 't olgemêen gebeurt et creëern van extra celln echter geweun deur mitose, woadeuren da je (in theorie) twêe identieke dochtercelln krygt.
Home and Away
Home and Away is een Austroalische soap over 't leven van de beweuners van een fictief stadje: Summer Bay.
Acteurs en actrices
En nog vele andere
Johny Thio
thumb| Johny Thio in 1966 Johny Thio (Roeseloare, 2 september 1944 - Ooglee 4 ogustus 2008) wos e West-Vlamschn proffoetbolder.
Thio begoste te voetboln by FC Eendracht Hooglede en FC Roeselare. In 1963 gounk 'n na Club Brugge, woa dat 'n speelde tout 1975. Thio wos doa reksbuutn. En adde e sierlikkn vôorzet en e koste rap demareern. Thio wos messchiens nog 't mêest van ol bekend vo zyn corners die schône na binn droainde... en dikkers zelfs rechtstreeks binn goungn. 't Wos ouk olgemêen eweetn da 'n geirn uutgounk, vandoa zyn bynoame: Johny Tuborg.
Mi Club won 't 'n de Beker van Belgie in 1968 en 1970. In 1973 wos Thio kapiting van Club da vo 'n êeste kêe achter 'n Twiddn Weireldôorloge kampioen koste speeln, olouwel da 'n juste dat sezoen dikkers ekwetst wos. In die ploeg speelnde tope mi grôte noamn lik Raoul Lambert, Fons Bastijns en Pierre Carteus.
Thio speelde 293 matchn in 'n Êeste Klasse, en 22 Europeesche matchn mi Club Brugge (oogtepunt: kwartfinale teegn Chelsea in '71). E wos ouk 18 keirs Rôon Duvel.
J' endigde zyn speelderscarrière by KSV Sottegem in 3e (1975-1976) en SK Roeselare (1976-1977). Achter zyn speelderscarrière kwam Thio trainer by SK Gullegem, FC Roeselare, SK Oostnieuwkerke, SV Koekelare, Eendracht Hooglede en Club Roeselare.
Johny Thio is overleedn an e oaderbreuke ton da 'n 63 wos.
In Ooglee is 't er e stroate nor em vernoemd, de Johny Thiostroate.
4 april
4 april is de 94stn dag van 't joar (95stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. Der volgn nog 271 doagn toet 't ende van 't joar.
West-Vlams/Detail/Veurn
Arroundissement Veurne
left|150px Dit is de detailpagina voor het Arroundissement Veurne. De globale tabel kan je hier vinden.
Grensovergang
'n Grensovergang is de platse wo da je over 'n grenze goat. Da ka zowel in letterlikke ols symbolische betêkenisse zyn. Mo mêestol bedoeln me da reedlik letterlik en tonne goat da over de grenzn tussn twêe landn of twêe provinsjes. West-Vloandern ee styf veel grenzovergangn, zowel met andre landn (Frankryk en Olland), mor ook me andre provinsjies (Enegouwn en Oost-Vloandern).
West-Vlams/Detail/Veurn
Arroundissement Veurne
Gemeenten overlopen vanuit het N langs de kust naar Frankrijk toe. Eenmaal in De Panne landinwaarts via Veurne naar Alveringem, alwaar men naar Arroundissement Ieper kan.
Grensovergang
Eentwien die in onze provinsje binnenkomt, wordt ertelik verwelkomd (kykt ip de illustroasjes).
Pieter Aspe
thumb|Pieter Aspe ip de boeknbeurze in Antwerpn (november 2008) Pieter Aspe, pseudoniem vo Pierre Aspeslag, (Brugge, 3 april 1953 - 1 meie 2021) was e Vlamsche schryver van misdoadromangs. J'eit in Brugge gestudeerd in 't Sint-Leo. Je was voader van twêe dochters en j'eit styf vele jobs g'ed ounder andere conciërge van d' Eilig Bloedkapelle in Brugge. Je was vultyds schryver sedert 1996.
Boekn
J'eit een pak misdoadboekn geschreevn met commissoaris Van In en substituut Hannelore Martens in d'oofdrolln. Ver ol zyn veroalen speeln under of in Brugge moa de latstn tyd ook in Blanknberge.
In 2001 krêegt 'n de Hercule Poirotprys en in 2004 wierdn d'êeste tiene van z'n boekn vo de televisie (VTM) ipgenoomn met Herbert Flack, Francesca van Thielen e Lucas van den Eynde.
Overzicht van zyn boekn
Buutn de reekse:
Gotiek
thumb|Schemoatische voorstellienge van e gotisch kruusribgewelf thumb|200px|De Ouze-Lieve-Vrouwekathedroale van [[Antwerpn, voorbeeld van Broabantsn gotiek]] thumb|200px|De Sainte Chapelle in [[Parys, ogtepunt van de rayonnantn gotiek]] De gotiek of gotische kunste wos de belangrykste kunststromienge in West-Europa tusschn de 13e en 16e eeuwe. De indrukwekkende gotische kathedroaln woarn et ogtepunt van de middeleeuwsche bouwkunde.
Kenmerkn
De gotiek es ountstoan uut den romoanschn styl. Deur toepassienge en geleidelike ountwikkelienge van en poar typische bouwkenmerkn woarn de middeleeuwsche bouwers in stoat vo kerkn en kathedroaln te bouwn die veel ogger en veel kloarder woarn dan da by romoansche gebouwn meugelik wos.
Die gotische kenmerkn lietn den bouw van styf oge gebouwn toe die toch licht en slank overkommn. De verticoale lyne es dominant, bouwelementn doen et geheel na boovn neign, dichter by God. Deur de enorm grote gotische veinsters stroomn de zunnestroaln vulup na binn. Gotische kerkn en kathedroaln zien der doarom styf kloar en luchtig uut van binn.
Nederlandn
Vanof de 16e eeuwe woaide de renaissance noa uze streekn over en toun verviengn renaissancegebouwn de gotische gebouwn.
Buutn de Nederlandn
In Itoalië et de gotiek nie zo lange gedeurd. Da komt omdat in et begun van de vichtiende eeuwe de renaissance doar es ountstoane.
Gallerie
Gotik
Hans Peter Janssens
Hans Peter Janssens (Brugge, 19 moarte 1962) is ‘n West-Vlamschn  zanger/acteur, geschoold in klassieke muziek. J'is ipgegroeid in Brugge, moa je weunt in Antwerpn. In ‘t joar 1992 most ’n in Londn ‘n nieuwe noame zoekn, omdat er doar ol ’n Peter Janssens lid van d’n artistnbound was, en da mag nie in de Britse kunstweireld.
't Begun van zyn carrière
In z’n eeste joarn zoungt ‘n surtout muziek van Johann Sebastian Bach, o.a. de Jesusrolle in de Passionen mè Patrick Peire, moar ook de rolln Don Giovanni en Guglielmo in Cosi fan tutte van Wolfgang Amadeus Mozart.
Loater ist ’n overgestapt noa de musical met de rolle van Padre in De Man van la Mancha met ’t Keuninklik Ballet van Vloandern. Ook Jesus Christ Superstar, Chess en Sacco & Vanzetti. In The Phantom of the Opera zoungt 'n de dubbelrolle, zowel Phantom as Raoul. En ook in Jekyll & Hyde, zowel Jekyl as Hyde.
Les Misérables
In 1998 kwamt er ’n nieuwe fase in z’n carrière. In de stadsschouwburg van Antwerpn speeldegt ie de rolle van Valjean in de Nederlandstoalige versie van Les Misérables, van meie 1998 tout april 1999. Loater ook in ’t Frans en ton durfdegt ie ’n auditie doen in Londn, woa dat de musical ol tweeëntwintig joar speelt. Van oktober 2000 tout juli 2003 èt ’n doa Valjean gespeeld, acht voorstellingn per weke (de zundag twee). En j’ist er gelauwerd as langst spelendn Valjean ooit.
Van 2006 tout juli 2008 speelt ’n de rolle van de slechtn, Javert van Les Misérables in the Queens Theatre in Londn.
Dopienge
Dopienge es et gebruk van en stoffoasje woadeure da je een betere sportieve prestoatie keunt leveren. Het es en verboodn praktyk. Illustere dopiengproducten zin: EPO, Testosteron, Groeihormoon, Anabole Steroiden... Dopienggebruuk es vôorol een ploage in de koerse, moa andre sporten ein der ôok evenveel miezerie van.
NGA
De NGA of Nieuw-Gentse Alliantie wos e ludiekn actiegroup en politieke bewegienge die Gent ounofankelik wulde. Êentige van nunder actiepuntn an betrekkienge up West-Vloamiengn, woavan dan ze voundn dan der veel te vele woarn in Gent.
Initiatiefnemers
't Woarn mêerdere initiatiefnemers, oundermêer Jan Beke, de zeune va 'n vroegern burgemêester Frank, Mong Cocquyt, Filip van Cleven, Nathan Hertogen, David De Beukelaer, Carlo Cangelli, Arne Descamps en Nicolaas Van Renne. Zelve beweirdn ze da 't in 't hêle nie ludiek wos, mo dôoserieus.
Inspiroatie
Verre olles van de NGA wos achteredoan van de N-VA (noame en indêlienge van de site) en 't Vlams Belang (70-puntnplan van Filip Dewinter, hoofddoekn, GMO) of van olletwêe (ounofankelikheid).
Ounofankelikheid
Up 30 moarte van 2008 ein ze Gent ounofankelik verkloard en de stadstoat uutgeroepn. Olle fêestelikheedn zyn deuregoan byn Sint-Joacobs. 't Stoatshoofd van de Gentsche Vrystoat wos de tsoar of keizer en 'n dien ze paleis stoeg in Moscou (e wyk in Ledeberg). Jan Hoet es verkoozn gewist tot keizer.
70-puntnplan
Nog nie olle puntn woarn ingevuld, mo sommigte puntn gienkn specifiek over West-Vloamiengn:
Reactie
't Is vele commentoar up ekommn, oundermêer up forums. 't Viel doar up oe serieus dan sommigte menschn 't ollemoale naamn. Oundertusschn woarn der ouk ol êentige interviews round ewist up de TV (Phara, één), radio (Radio 2) en in de mêeste gazettn.
't Ende
Ip 20 moarte komt er in 't Nieuwsblad en ip de NGA-site (kykt noa Externe koppeliengn) en verdudelykienge met de echte motivoatie van de persifloage en nen iproep voe de fêeste van 30 moarte ip Sint-Jacobs met onder andre West-Vlamsche groepn.
Leezn
thumb|Portret van [[Rembrandt van Rijn|Rembrandt zyn moeder]] Leezn es 'n cognitief proces da verschillige ofbeeldingn goat goan omzettn in e betêkenisse. Geschreevn tekst wirdt deur et netvlies ontvangn en deuregeevn an den visueeln cortex. Den deen verwerkt de ofbeeldinge en geift ze deure an Wernicke zyn gebied om te wirdn beredeneerd.
Der zyn verschillige systeemn ontwikkeld om tekstn te leezn, elk me zyn eign nut:
Et doel van de verschillige systeemn es: om zêre te leezn, et leezn van overbodige tekstn te vermien, te weetn wok da je leest, t' elpn by 't lêern en 't zêre werevindn van de nôdige informoatie.
E3 Saxo Bank Classic
thumb|'t Peletong binst den E3 Prys 2008 Den E3 Saxo Bank Classic, vroeger bekend lyk den E3 Harelbeke, is e koerse voe profs van ca. 200 kilometers mè start en ankomste in Hoarelbeke. De noame verwyst noa d' oude noame van den E17, die langs Hoarelbeke passeert. De koerse bestoat ol sedert 1958.
Ze wos ossan verreên op e zoaterdag, in de periode tussn Milaan-San Remo en de Roende va Vloandern. Vanof 2005 wos den E3 oenderdeêl van 't continentoal circuit, den UCI Europe Tour. Den 1stn september 2011 is officieel bekend gemakt dat de koers voe de periode 2012-2015 deêl goat uutmoakn van den UCI World Tour. Doarom goat ie van nu voôrs deure ip de vrydag voô Gent-Wevelgem.
Het parkoers volgt het klassiek patrôon deur de Vlamsche Ardennen. In 2012 goat de Meur van Geroardsbergn der voe den eêste keê by zyn.
Den dag achter den E3, is 't ie ôok olle joare georganiseerd vo de wielertoeristn: ge kunt gy kiezn vo de korte route (80 km) of de lange route (130 km). 'n Start en 'n arrivée is an in de sporthal De Dageraad nevenst 't Forestierstadium de voetbolpleine nevenst De Goavers.
Brugse Tripel
thumb|right|Den Brugsen Tripel Brugse Tripel is een amberkleurig bier van ôge gistienge, da sedert 1987 gebrouwn wordt deur de brouwery De Gouden Boom (Den Goekden Boum in Brugge). D'er zit 8.7% alcol in. 't Wordt verkocht in flaschen van 33 en 75 cl, in magnums van 1,5 l én in voatn van 30 l.
Sedert da Palm Brouweryn de zake heed overgepakt, is de merkname veranderd in Brugge Tripel.
Kluusberg
De Kluusberg (Nederlands: Kluisberg, Frans: Mont de l'Enlus) of kortweg de Kluus es nen getuugneuvel in 't interfluvium van de Schelde en de Dender en es geleegn in de Vlamsche Ardenn. De grenze tussn de Vloanders en de Woaln lopt van tweisn over de Kluusberg, die vo 'n eld in de Vlamsche fusiegemêente Kluusbergn en vo 'n andern eld in de Woalse fusiegemêente Mont de l'Enclus ligt.
't Kluusbus en recreoatie
De Kluusberg es verre hêel begroeid met beuknbus ('t Kluusbus). Der is een provincioal domein Kluisbos met een open zwembad (3 verwarmde openluchtboadn en ne springtoorn) en o de westkant zyn der nogol wa horecazoakn vo de wandeleirs en fietsers. Centroal in 't bus ligt de taverne "De vierschaer", ip de plekke woadat vroeger de vierschaar wos gelegen.
In de koerse
De Kluusberg es ôok een begrip in de koerse, surtout van uut de Rounde van Vloandern, woarin dat ie ol vele es "gedoan".
Ge kunt de Kluusberg van o weerskantn ipryen, van de Vlamsche kant (vanuut Ruien: Buissestroate, Bergstroate) en vanuut de Franse kant (vanuut Orroir: via de Rue de la Montagne en de Enclus de haut). Der zyn nog twêe minder gekende maniern: e variant ip de beklimmienge langs de Vlamsche kant (langs de Boskouter in plekke van de Bergstroate) en e Fransche beklimmienge vanuut het gehuchtje Renard tussen Orroir en Amougies.
In de ronde doen ze mêestol de beklimmienge langs de Vlamsche kant (de coureurs komn ton van Oudenoarde), woarachter dan ze de Kluus no beneen ryen langs de Fransche kant om ton de Knokteberg te doen.
Ook in de Omloop Het Volk en in Kuurne-Brussel-Kuurne ryen ze soms langs de Kluusberg. In Gent-Wevelgem ein z'em ol 6 kêers gedoan: vier kêers langs de Fransche kant (1935, 1954-1956), twêe kêers langst de Vlamse kant (1960, 1977).
17 april
17 april is den 107stn dag van 't joar (108stn dag in e schrikkeljoar) in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 258 doagn toet 't ende van 't joar.
Apocalyps
thumb|right|250px|Boek der oopnboariengn
Apocalyps is Grieks vor oopnboarienge. 't Is et latste boek van den bybel da geschreevn is deur Johannes die der een antal vizioenen in beschryft over 't ende van de wèèreld en de komst van 't Ryk Gods.
Inoed
In z'n èèste vizioen ziet Johannes Jezus Christus: Z'n oofd en z'n oar zyn wit lik snèèuwwitte wulle, der komt vier uut z'n ogen en in z'n rechternand eet ie zeevn sterrn. Uut z'n mound komt ter een scherp zwèèrd. Je zegt an Johannes dat ie olles ip moe schryven vor et an de zeven kerkn van Klèèn-Azie over te briengn. Ton ziet ie God zitten ip een trône met in z'n rechternand een boek me zeven zegels woa dan de ge'eime plann vo wa dat ter me de wèèreld go gebeurn instoan. De Lèèuw van Juda, die eigenlik et Lam Gods is, een Lam me zeven oorns en zeven ogen, kut ols ènigsten de zegels verbreekn. Os et lam de zegels begint te verbreekn verschynn de vier ruters die dôod en verderf bringn. Os et vuufde zegel verbrookn wordt verschynn de zielen van de menschen die vermoord zyn omdan ze 't woard van God verkoendigd en. Os et zesde zegel verbrookn wordt, wordt de wèèreld verwoest ols têekn da de grôte dag van Gods woede gekommn is. Tussndeure veschynn der ton ook nog 144.000 dienstknechtn van God die een zegel ip under voroofd gedrukt krygen. Os de zevenste zegel verbrookn wordt verschynn der zeven iengels me bazuunn womee dan ze elk ip toer enorme verschrikkingen afroepen.
Dorachter verschynt er een vrouwe die met de zunne geklèèd is die angevollen wordt deur een grôte, vierrôon drake. Ton gebeurt ter nog vanolles me verschrikkelikke bèèsten die stoan vo de anti-christ, de zeven plagen, d'oere van Babylon en utendelik de stryd tussen de duvels en de legers van den emel. Satan wordt utendelik gevangn vor em achter duusd joar were vry te loaten worachter dat ie ton in een poele van vier en zwoavel gesmeetn wordt wodat ie vor oltyd, dag en nacht gepynigd wordt. In de latste oofdstikken wordt een nieuwen emel, een nieuwe èèrde en een nieuw Zeruzalem beloofd.
Rocky 7
Rocky 7 es den derdn cd van de hiphopgroep 't Hof Van Commerce. De cd werd e poar joar na de êeste twêe, die rap achter mekoar kwoamn, uutgebrocht (2002) en wos een styf grôot succes. Der zyn mêer of 10 000 stiks van verkocht gewist. Z'an ôok ne hit me de single Kom mor ip en juste lik by den twêedn cd Herman zyn der veel liedjes woarin da gastrappers e woordje of een rapke mochtn placeren.
Tolerantie
Tolerantie of verdroagzoamheid is de erkenninge dat er neffest eign ideeën, geweuntn en kenmerkn, d’r ook andere zyn van gelyke weirde. Tolerantie wil zeggen dat er gêen sancties zyn vo ofwyknde mêningn en gedroagingn, zolange dan ze niemand uutmoakn of discrimineern.
Tolerantie kan betrekkinge èn ip levensstyl, vryheid van mêninge, geloofszoakn, sexuele oriëntoatie, enz.
De grenzn van tolerantie wordn bepoald deur belangn van nationale veiligheid, openboare gezoundheid, algemêen anveirde zedelikke standoardn en bescherminge van andere leedn van de moatschappye.
De noame tolerantie komt van 't Latyn tolerare wa da verdroagn wil zeggn.
West-Vlams/Detail/Frans-Vloandern
Regio Frans-Vloandern
Dit is de detailpagina voor Frans-Vloandern. De globale tabel kan je hier vinden.
Steden en gemeenten worden overlopen vanuit het noorden naar het zuiden.
Wie? 't Is Sinterklaas!
'''Wie? 't Is Sinterklaas!''' es e liedje van Johny Turbo en 't goat over Sen-Nikloas.
Sint Anna ter Mu
Sint Anna ter Mude (Zêeuws-Vlams: Sint Anna ter Mu, Nederlands: Sint Anna ter Muiden) is e stadje in de gemêente Sluus in westelik Zêeuws-Vloandern, an de Belgische grenze in de provincie Zêeland. D'r zyn oungeveer 50 inweuners (2006). 't Is 't klêenste stadje van Holland en 't ligt ip 't mêest westelik punt.
Geschiedenisse
Mude, lik da Sint Anna ter Mude vroeger noemde, krêeg stadsrechtn in 1242. In de Middelêeuwn was 't e belangryke commercestad en e vôorhoave van Brugge. Achter de verzandienge van d'hoave in de 14ste êeuwe kwynde de stad weg in 't vôordêel van Sluus. In 1405 wierd Mude, met uutzounderienge van de kerke, hêlegans platgebrand deur d'Iengelsche.
By de vastleggienge van de grenze tusschn de Republiek der Verenigde Provinciën en de Zudelikke Nederlandn, begun 17ste êeuwe, kwam Mude uutendelik juste in de Republiek te liggn. Vo 't verschil te kunn zien me 't Nôord-Hollandsche Muiden, wierd de noame van de beschermhillige an de platsnoame toegevoegd. 't Ênigste da nog overblêef van Sint Anna ter Mude was de klêne, rustieke weunkern die d’r nu nog alsan is, en woar dat den tyd lik is bluuvn stille stoan.
In 1967 is hêel 't stadje beschermd stadsgezicht gewordn.
Bèèst
Bèèst (Nederlands: Beerst) is e dorptje in de Belgische provinsje West-Vloandern. 't Is van 1977 e dêelgemêente van Diksmude. Bèèst et een ippervlak van 11,66 km² en 't weunn e grote 1100 inweuners.
Sint Anna ter Mu
Toale
't Dialect dat in Sint Anna ter Mude geklapt wordt is Zêeuws-Vlams.
Bèèst
't Groendgebied van Bèèst bestoat uut twi styf van mekoar verschillnde geomorfologische gebiedn. Twi derdn makt dêel uut van de vlakke polders, de Bèèstbloote, en de lêger geleegn Handzoamevalleie. De reste makt dêel uut van d' hoger geleegn zandstreke. thumb|left| Sint-Wandregesiluskerke
Verschillige woaterloopn zorgn voe d' oentwoaterienge van 't groendgebied. Den Yzer, d' Handzoamevoart en de Vlazêlevoart zyn de belangrykste. 't Zandleemgebied wordt oentwoaterd deur e dêel beekn lik de Camardebeke, de Reigeriebeke, de Parysbeke en de Vlazêlehofbeke.
Geschiedenisse
Bèèst is voe 't êest vermeld in 1161 oender de noame "Berst".
Binst den Eeste Weireldoorloge is Bèèst verre hêlegans vernield gewist deur zyn liggienge in 't froentgebied.
Ysland
Ysland is een eiland in de Nôord-Atlantischen Oceoan tusschn Groenland en 't vasteland van Europa. 't Hèt een uppervlakte van 103.000 km² en een bevolkienge van 310.000 mensn, woavan da 't mêerendêel (130.800) in den hoofdstad Reykjavik weunt. Reykjavik is de mêest nôordeliken hoofstad in de weirld, binst dat Ysland ook 't mêest westelike land van Europa is.
Ysland ligt up den Mid-Atlantische Rugge, en is doadeure vulkoanisch vrê actief. 't Binnenland is moa dinne bevolkt, met een landschap da voa 't grotste dêel bestoat uut woestyne, bergn en gletsjers. Ysland hèt een mêer gemoatigd klimoat dan da je zou verwachtn deur zyn nôordelike liggienge, wadda van de warmenden invloed van de Golfstrôom komt.
Volgens 't Landnámabók (boek van de kolonisoasie) is 't er een vestigienge up Ysland gewist sinds 't joar 874, up 't moment dat 't Nôorse stamhoofd Ingólfur Arnarson den êeste permanente vestigienge gemakt hèt.
Topografie
thumb|200px|left|Koarte van Ysland met de belangrikste steedn angeduud. thumb|200px|right|Ysland gezien vanuut de ruumte up 29 januoari 2004 (NASA). Ysland ligt in de Nôord-Atlantischn Oceoan juuste ten zuudn van de nôordpôolcirkel. Alhoewel dat het zoawel up de Nôord-Amerikoanse en up den Eurazioatische ligt, makt Ysland culturêel mêer dêel uut van Europa, en is deur zyn noaste bandn met Nôorweegn en Denemarkn as een dêel van Scandinavië beschouwd.
't Dichtste land is Groenland (287 km) en de Faroe eilandn (420 km), en den dichtsten ofstand toet 't Europese vasteland is 970 km noa Nôorweegn.
Geografie
Deur de vele fjordn hèt Ysland een lange kustlyne van 4970 km, woarda de mêeste steedn en dorpn liggn, angezien 't grotste dêel van 't binnenland onbeweunboar is.
Geologischen aktiviteit
thumb|200px|right|Eruptie van de Grôte Geysir in de Haukadalurvallei, den oudst gekende [[geiser in de weirld.]] Geologisch gesprookn is Ysland een vrê jounk land, geleegn up een hot spot en de Mid-Atlantische Rugge, die der rechte deure lôopt. Da betêekent dat Ysland geologisch vrê actief is, mè vulkoann gelik Hekla, Eldgjá, Herðubreið en Eldfell. Den uutbarstienge van de vulkoan Laki in 1783-84 verôorzakte een houngersnôod woadeure dat omtrent een kart van Ysland zyn bevolkienge stierf.
thumb|160px|left|Dettifoss, de krachtigste woatervol in Europa, in 't nôord-ôostn van Ysland. Deur d' olgemêne beschikboarheid van geothermische energie en van hydro-elektriciteit hèn de mêeste Yslanders goekope verwarmienge en illetriek.
Geschiedenisse
Alhoewel dat er gin archeologisch bewys doavan is gevoendn wordt er gepeisd dan d' êeste mensn die in Ysland geweund hèn Ierse poaters of hermietn in d' achtste êeuwe woarn. d' êeste permanente vestigiengn kwaam van de Nôorn, die vanof 870-930 Ysland hèn beginn'n te koloniseern. Round 930 wierd d' er een parlement upgericht, moa noarmate dan de stamhoofdn mêer macht kreegn is 't parlement uutendelik upgeschort in 1262.
Uutendelik wierd Ysland 't eigendom van Nôorweegn en achter de Kalmar Unie van Nôorweegn-Denemarkn. Ysland wierd êen van d' oarmste landn in Europa, voarol achter dat de pest twêe kêern, in 1402-04 en 1494-95, den elt van de bevolkienge wegvaagde. Verdere massale doan kwaamn d' er in d' achtiend' êeuwe, êest met een pokkenepidemie wodeure dat een derde van de bevolkienge stierf, gevolgd deur de massieve uutbarstienge van de vulkoan Laki in 1783, woadeure dat den elt van 't vee en een kart van de bevolkienge stierf.
In 1814, ot Nôorweegn-Denemarkn wierd upgebrookn in twêe aparte keunienkrykn, wierd Ysland een dêel van Denemarkn, moa met een redelike onafhankelikheid over under eign affaires. In 1918 wierd Ysland uutendelik volledig onafhankelik, moa met den Deensen keunienk as stoatshoofd. Deur een referendum in 1944 makte van Ysland tenslotte een republiek.
Bevolkienge
thumb|200px|left|Reykjavík, Ysland's grôotste stad, en 't center van een gebied da twêe derden van Ysland zyn bevolkienge hèt. d' Ôorsprounkelike bevolkienge van Ysland was Nôors en Keltisch. Da kan ofgeleid wordn van de bevolkiengsregisters van dien tyd, en da wordt ook deur genetische studies bevestigd: de mêerderheid van de mannelike bevolkienge is van Nôorsen ofkomste, binst dat de mêerderhied van de vrouwelike bevolkienge van Keltischen ofkomst is.
Ysland hèt uutgebreide bevolkiengsregisters die toet an de loate zeventiend' êeuwe rêekt, en fragmentn toet an 't ôorsprounkelike "Boek van de Kolonisoasie". Voar een grôot dêel van zyn geschiedenisse hèt Ysland nie mêer dan 40.000-60.000 mensen g'hèd. Achter d' uutbarstienge van Laki weundigen d' er moa 40.000 mensn in Ysland, en zels in 't midden van de negentiend' êeuwe was da nie mêer dan 60.000.
Toale
In plekke van familienoamn gebruukn z' in Ysland "patroniemn", wadda betêekent dat een persôon angeduud wordt as de zeune of de dochter van under voader (bvb.Ólafur Jónsson ("Ólafur, zeune van Jón") of Katrín Karlsdóttir ("Katrín, dochter van Karl"). 't Is doavan dat den tèlefonboek in Ysland gerangschikt is volgens de vôorname in plekke van de familienoame.
Economie
thumb|200px|left|Akureyri is de grotste stad buutn de streke round Reykjavík. De mêeste klêene steedn hangn of van de visindustrie, die voa 40% van Ysland zyn uutvoer telt.
Beholve een overvloed an hydro-electriciteit en geothermische kracht, hèt Ysland winnig nateurlike bronn'n. Historisch gezien hèt Ysland olsan vele van under visindustrie ofg'hangn. Toerisme is sinds een poar tientalln joarn ook belangrik gekoomn.
Kulteur
Ysland is 't beste bekend voa zyn klassieke literateur, die as sagas (epische literateur) en eddas (mêestol gedichtn) bekend stoan.
800px|thumb|center|Zicht ip e stik van binnland (Alftavátn)
Schuttel (tallore)
De schuttels zien de vule talloorn, gloazn en alloam. De schuttels doen is 't proper makn van da eetgerief.
Ofwassn met dn and ei vele voordeln:
't Enigste voordeel van de twidde maniere is da je minder werk et. Surtout vo joenge menoazjn woar dan z'olle twee goan goan werkn en jounges en, is de voatwasser dikkers e toestel da ze nie mi kunn missn.
Turkeye (Sluus)
thumb| Turkeye in 2012 Turkeye is e gehucht in de gemêente Sluus, in d' Ollandsche provincie Zêeland. D'r zyn oungeveer 20-30 inweuners. 't Grotste dêel van d'uuzn in 't dorp zyn wel vakantieverbluuvn.
Turkeye was van 1796 toet 1970 e dêel van de gemêente Waterlandkerkje. Die gemêente kwam in 1970 by Ôostburg, dat in 2003 were ipgieng in de gemêente Sluus.
Geschiedenisse
By d'overgoave van Sluus in 1604, (Tachtigjoarign Oorloge), kwoamn d'r 1500, surtout Turksche galeisloavn vry. In da joar krêeg Turkeye z'n noame van Maurits van Oranje. Je wilde azo de Turksche zêemann bedankn vor under steun an de Nederlandn in de stryd teegn de Spanjoardn. Die Turkn zyn e poar joar loater ip Ollandsche scheepn noar Algereye, ton e provincie van 't Ottomoans Ryk, verscheept.
Liever Turks dan Paaps (eigentlik: Liever Turckx als paeusch) is een uutsproake en strydleuze ten tyde van de Tachtigjoarign Oorloge. In 't begun wierd de stryd tegen de Spanjoardn gesteund deur de katholiekn en de protestantn in de Nederlandn moar achter een ende krêeg de stryd sterke anti-katholieke trekkn. Vo de strydlust an te wakkern ountstound azo de leuze 'Liever Turks dan Paaps' ounder de Geuzn.
Lintbebouwienge
thumb|Lintbebouwienge Lintbebouwienge is e fenomeen woaby dat de inplantienge van gebouwn langgerekt is, meestol an êen of weeskantn van de toegangswegen noa dorpskernen of e woaterienge. 't Bestoat vrêe vele in België.
De reden iervan es dat er in Vloandern langen tyd zôgoed as gêne vorm van bestuurlikke urbanistische plannienge bestound. Achter den oorloge wird den invulregel ingevoerd die bepoalde dat er nie langer in 't wilde weg moste gebouwd wirden, moa ollêne tussen gebouwen die minder dan drieounderd meitrs van mekoar stoundn. Da belette natuurlik nie om ol olle kantn verkoaveliengskes tussen te wringn.
In 1997 wordt me 't "Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen" de invulregel afgeschaft, moa de gemêentn krêgen mêer urbanistische bevoegdheden, zôda de polletiek nog oltyd hêel wa te piepn eit ip urbanistisch vlak.
Een ander gevolg es dat de landbouwgroundn verschrikkelik versnipperd zyn en soms moa 'n schorte grôot mêe zyn, zôdat den boer ôok de rekenienge krygt.
Tijl Uilenspiegel
left|thumb|100px|Till Eulenspiegel ([[Mölln)]] thumb|100px|Till Eulenspiegel ([[Mölln)]]
Tijl Uilenspiegel is e personage ut et gelyknoamige boek van Charles de Coster (1827-1879).
Uilenspiegel wos e deugniet die in 'n zestienstn êeuw roundtrok deur hêel Vloandern en zelfs Duutsland, woa dan ze nem Till Eulenspiegel noemn. E kulde olleman, en e wos benauwd voe niemand. De vertellingsjes over Tijl Uilenspiegel bestoan ol vele langer dan 't boek van De Coster, moa dankzie nem is 't personage echt bekend gerocht.
1446
1443 - 1444 - 1445 - 1446 - 1447 - 1448 - 1449 thumb| Portret van e Kartuzer deur [[Petrus Christus (1446)]]
Tijl Uilenspiegel
De Coster et 't êen en 't ander zelve utgevoen. Lamme Goedzak bievôorbeeld, de bestn moat va Tijl: e froajn dikzak die voeral an eetn peist. In 't boek va De Coster speelt Uilenspiegel oek e rolle in 't verzet tegen de Spanjoarn die in de 16sn êeuw boas woarn in nuuze streke.
Mecheln
Mecheln (officieel: Mechelen) is e stad in Belgie, in de provinsje Antwerpn. 't Legt tusschen Antwerpn e Brussel. D'r wunt à peu près 80.000 man. De bynoame van d'inweuners is Moaneblusschers.
Sport
Mecheln et twêe voetbolploegn: Racing Mechelen (stamnummer 24) e KV Mechelen (stamnummer 25). Ze bestoan olletwêe sedert 1904. De fans van de ploegn kunn makoars bloed drienkn.
Rivaliteit met Antwerpn
D'r bestoat e gezounde rivaliteit tusschn Antwerpn en Mecheln. Dat ziej ounder anger in de folklore round Opsinjoorke, een outn puppe da ze in Mecheln meidroagn by grôte stoetn, en in de lucht smytn en were opvangn. In 1949 addn Antwerpsche studentn die puppe etjoept uut e museum. In 1971 wos 't were van dat: niemand wit wie da ze epakt adde, moa Opsinjoorke voungn ze achternoar were in 't gevang van Mecheln.
Wulpn
Wulpn (officieel Nederlands: Wulpen) is een dêelgemêente van de Belgische kustgemêente Koksyde in de provincie West-Vloandern. Wulpn ligt langst d’oude spoorwegberm Nieuwpôort-Diksmude die een rolle speelde by de Slag an den Yzer binst den Êestn Weireldoorloge. Vlak by de grenze met Ramskapelle zyn der nog restantn van een observoatiepost.
Bart Van Den Bossche
thumb|Bart Van den Bossche bist de Gentse feesten in 2011
Bart Van Den Bossche (Ostende, geboorn 17 april 1964, dôo gegoan 6 januoari 2013) es nen West-Vlamsche zanger, acteur, radio en TV-presentator.
Carrière als zanger
Bart Van Den Bossche, geboorn in Ostende moar ipgegroeid in Kortryk, eit vrêe vroege lêern zingn en gitoare speeln. 't Wos de anleidienge om noa Brussel en Antwerpn te goan studeern an het conservatorium en de studio Herman Teirlinck. In 1986 eit ie zyn êestje ploatje gemakt, da direct nen radiohit wos. In 1989 eit ie meegedoan an de preselecties van Eurosong. In 1992 bringt ie zyne êeste CD uut: Bouillon de Charme. De vôorutgeschoovn single 'Ga met me mee' es de zomerhit van het joar 1990, moar echt deurebreekn by het grôte publiek doe't ie me de single 'De heuveltjes van Erika' in 1992 en nog loater 'Boem', een ertoalienge van ne hit van Charles Trenet. Vanof 1994 treedt ie ip me ne groep 'Bart & De Bosschen van Vlaanderen'. In 1997 zingt ie et gordellied. Ie es dôgegoan an een artoaderbreuke ip 6 januoari 2013.
Karyotype
thumb| Karyotype van e [[vint (XY)]] ‘t Karyotype van een organisme is 't gehêel van de gerangschikte chromosoomn, lik da ze binst een bepoald stadium van de celdêlienge te zien zyn ounder e microscoop: vb. 46XY wil zeggn 46 chromosoomn, woarounder een X- en een Y-chromosoom. Vo 't karyotype te kunn ipschryvn e je e karyogram nôdig. Deur ‘t karyogram te bestudeern, kunn chromosoomofwykiengn gevoundn wordn.
‘t Moakn van e karyogram
De chromosoomn kunn ‘t best bestudeerd wordn binst e bepoald moment van de mitose, os de chromosoomn verdubbeld zyn en ip ’n bepoalde plekke an mekoar vastezittn (centromeer). Vo da te bereikn wordn mêestal witte bloedcelln gekwèekt en gestimuleerd vor under te dêeln. Deur chemische bewerkiengn wordn de celkernn g'isoleerd. De ofgebeelde chromosoomn wordn ton gerangschikt volgns grotte. De nummerienge van de chromosoompoarn lopt van grôot noa kleine.
1 juni
1 juni is den 152stn dag van 't joar (153stn dag in e schrikkeljoar) in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 213 doagn tout 't ende van 't joar.
De Gouden Boom
thumb|right|Logo van de brouwery De Gouden Boom is een Brugsche brouwery woar da ze biern lik Brugse Tripel, Brugge Blond en Abdybier Steenbrugge (Dubbel en Tripel) brouwn. De brouwery ligt in 't ertjie van Brugge.
Geschiedenisse
In 1455 brouwdege Jan Hugheins bier in Brugge, ip de plekke van de udige brouwery. In 1872 kocht Jules Vanneste de gebouwn, en begost met de brouwery 't Hamertjie, dat êest biern van lege gistienge makte, mor in 1983 begosten z'ook biern van ôge gisting te brouwn. Ip't zelste moment veranderde de name in De Gouden Boom. In 2003 zyn ze overgepakt deur de Palm groep (Brouwery Palm NV), en nu maken ze dêel uut van de Palm Breweries NV groep.
Weetje
In Brugge zelve zeggen ze ni Gouden Boom, mor "Goekden Boum".
WTV
thumb|'t Logo va WTV
WTV, of vuluut West-Vlaamse Televisie, is de regionoaln televiezjezender voe 't zuudn van West-Vloandern. Nunder zendgebied omvat de arroundissementn Ieper, Roeseloare, Kortrik en Tielt.
WTV wos êen van d'êeste regionoale zenders in Vloandern en startige in Kuurne, op 1 februoari 1993. WTV is eigendom van de Roularta-groep.
In 't begun woarn Johan Persyn, Jessie De Caluwé, Marleen Vanhecke, Kris Borgraeve, Diederik Decraene en Lucien van achter 't nieuws de bekende koppn.
WTV en Focus zyn ôok bekend van udder akties, zo ein ze in 2006 nen CD uutgebrocht Typisch Westvloams genoamd, me vôorol artiestn dien in 't West-Vlams zingn, gelik Johny Turbo, Will Tura, Flip Kowlier, Jimmy Frey, Marva, Willem Vermandere, Westvlams Gemiengeld Vintekoor, Laura Lynn, Lucy Loes,...
Germaansche toaln
De Germaansche toalfamilie is e familie van styf verwante toaln, die up zyn toer dêel uutmakt van 't Indo-Europees. Oloewel da 't nie de grotste toalfamilie van de weireld is, is 't wel 'n belangryksn omdat Iengels voe vele zoakn e lingua franca is, e toale die deur bykan iederêen gebruukt is om in de vrimde makoar te verstoan.
Ounderverdêlieng
[[Ofbeeldienge:Germanic languages in Europe.png|thumb|right| Nôord-Germoansche toaln:
West-Germoansche toaln:
]] 't Bestoat e masse discuusje over d'ounderverdêlienge van de Germaansche toaln, ierounder oglyk en overzichtje.
Ôost-Germaans
'n Dag va vadoage zyn der gin levende Ôost-Germaanse toaln ne mi. 't Krimgotisch e bestoan toet in d'achttienste êeuwe.
West-Germaans
Oek in 't Papiamento of Papiaments (e creoolntoale van up de Ollandsche Antilln) zittn der West-Germaansche invloedn, mêerbepoald van 't Nederlands en van 't Iengels.
Diachronische verdelienge
Dizze tabelle toont de evoleusje van de Germoansche toaln. De toaln/toalgroepn stoan verticoal upgesomd in kolommn, under toalstadia orizountoal in reekn. De volgorde van de toalgroepn zegt nietn over eventuele ounderlienge overeenkomstn.
Nota 1: 't Lombardisch èt ier e geïsoleerde classificoasje gekreegn. Andere bronn classificeern 't idder by 't Oudoogduuts of Oudsaksisch.
Nota 2: Mè loate middeleeuwn verwyzn m'ier ook na de periode achter 'n tyd van 'n Zwortn Dood. Dat es belangryk vo d'evoleusje van et Noors te verstoane.
Nota 3: De vroegere sprekers van et Norn spreekn nu Schots, en et Gutisch es geëvolueerd tot e Zweeds dialect.
Cannibal Corpse
thumb|right|250px|Cannibal Corpse Cannibal Corpse is nen Amerikoansn Deathmetalband, upgericht in 1988. Cannibal Corpse is erkenboar an de agressieve maniere va gitare, bas en drum speeln.
De vocals (grunt) zyn styf lêge, voorol dedee va Chris Barnes. Ook erkenboar an de band zyn de songtekstn die goan over môord, horror, martelieng, verminkieng...
Andere kenmerkn zyn de albumhoezn, woavan sommigte zô erg zyn da ze in sommigte landn verboodn zyn. E goe voorbeeld is de albumhoeze va Butchered at Birth woada e moedre deur ne zombie wordt vermôord en 'n andern eur kiend vastehoudt. Loater en ze de mêeste albums in gecensureerde versie utgebrocht zô da ze toch in de mêeste landn verkocht mochtn wordn. De albumhoezn zyn gemakt deur kunstenoare Vincent Locke.
In 1994 et Cannibal Corpse voorgekommn in de Jim Carey-Filme Ace Ventura: Pet Detective. In die filme speelt de band et nummre Hammer Smashed Face van et album Tomb Of The Mutilated.
Marseping
thumb| E zwyn van marseping Marseping is e mingelinge van gemoaln amandels en suker met e bitje rozewoater vo de smoake. ’t Is blank van kleur en styf kneedboar en doadeure kun je d'r gemakkelik figurtjes mee moakn, die gekleurd wordn mè nateurlikke kleurstoffn.
Ofkomste
Marseping komt van Itoalië woa da de amandeloogst end oktober binng’oald wierd. ‘n Deel wierd verwerkt tout marseping. Verzekers is ’t woord ’n verbasteringe van Marcipanis (brood van Marco), ’t achterland van Venetië. De reize van Itoalië noar onze streekn deurdege in dien tyd ’n moand en doarom was marseping ier moa van ’t begun van december te krygn. ’t Is dus gin toevol da marseping en Sint-Nikloai ol eeuwn tegoare goan. Je kunt da nog oorn in d’oude liedjes.
Marseping wordt ol styf lange gemakt. By d’upgroavingn van Pompeï ist er marseping en vormn gevondn die ton ol ’t model an van e zwyn.
Woarom e zwyn?
’t Zwyn was ’t symbool van geluk en rykdom. Dat è verzekers te moakn met ’t feit da veel menschn in d'n tyd e zwyn kwiktn vo ’t in november te loatn slachtn. Da wildege zeggn in de zomer spoarn vor etwa t’èn in de winter. Nu zien me nog oltyd spoarpottn in de vorm van e zwyn. De pachter deed in de slachtmoand e stik vlees cadeau an de groundbezitter. Loater goavn ze in de plekke e stik marseping in de vorm van e zwyn.
Gebruuk
Marseping was eest ollene bestemd vo de hele ryke. Moar ot de rietsuker, die styf diere was, vervangn is deur beetsuker was ’t geleidelik an vor iedereen bereikboar. Vanof de joarn 1950 kost je round Sint-Nikloai zwyntjes van marseping koopn by de bakker. ’t Zwyn bluuft ’t populairste figeur moa me begunn nu meer en meer andere vormn te zien, lik fruut, beestjes en nog veel andere modelln.
Marseping wordt ook gebruukt in toartn en pateetjes.
Scheldewindeke
Wiendeke (Officieel Nederlands: Scheldewindeke) es een deel van Ôosterzele in Ôost-Vloandern en ligt neffest Gent. Wiendeke bestaat al van 1977 en 't es 1184 ectoare grôot.
Schalafie
Schalafie ofte Slafie (Frans: Escanaffles) es een klêen dorp langst de Schelde en dêelgemêente van de Woalse gemêente Celles in de provincie Henegouwn. Tot 1977 wos Schalafie een gemêente ip zyn eign. 't Ligt redelik kort by Oavelgem in West-Vloandern en der is een brugge over de Schelde. 't Ploatske ligt eigentlik hêeltegans in de schouwe van de grôte sukerfabrieke.
5 juni
5 juni is den 156stn dag van 't joar (157stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. Der volgn nog 209 doagn toet 't ende van 't joar.
Schalafie
thumb|left|Sint-Moartenskerke
Battlestar Galactica
Battlestar Galactica es een Amerikoanse TV-serie, of beter gezeid collectie van TV-series. 't Es een Science Fiction serie die hem in een niet noader bepoalde tyd ofspeelt.
Margaretha van York
Margaretha van York (Fotheringay Castle, 3 meie 1446 – Mecheln, 23 november 1503) was ’n dochter van Richard van York en Cecily Neville, en de zuster van twi Ingelsche keuningn, Edward IV en Richard III.
Battlestar Galactica
Hôofdverhoal
Olhoewel da't er deur de tyd verschillende versies van gemakt zyn, es het hôofdveroal oltyd hetzelfde: het minselikke ras weirdt bykans hêlegans uutgeroeid deur een ras van robottn: de Cylons. Die robottn woarn ountworpn deur de minsn zelve, moar zyn ip een bepoald moment zodoanig intelligent gekoomn, da ze voor hudder zelvn kostn peizn en in ipstand gekoomn zyn teegn hudder moakers. Achter de grôten aanval van de Cylons ip de 12 kolonies van de minsn, moetn de lettere overleevndn ountsnappn me een vlote die beschermd weirdt deur het ênige gevechtsschip die overbluuft: de Battlestar Galactica. Om een doel te hein om noatoe te goan, besluut het restant van het minselik ras om noar de planete eirde ip zoek te goan, een planete die allêne moa gekend es van de geschriftn.
Margaretha van York
In 1468, an eur 22 joar, stak ze ‘t Kanoal over vor in de Nederlandn de derde vrouwe te wordn van Karel den Stoutn, ertog van Bourgondië. D’n neegnstn juli 1468 trouwde ze in Brugge. (D'intrede van Karel en Margaretha is olle 5 joar in Brugge erdacht in de Gouden Boomstoet). Z’aan gin kinders mo Karel, die dertien joar ouder was of zy, aad ’n dochter van z’n twidde vrouwe Isabelle van Bourbon: Maria van Bourgondië. Maria was ton elf joar oud en ze kwam vree goed overeen met eur stiefmoeder. Ip politiek vlak aad Margaretha ’n positievn invloed ip ’t contact tusschn eur vint Karel en eur broere Edward IV.
Battlestar Galactica
De originele reekse
De originele reekse es geproduceerd gewist in 1978 deur Glen A. Larson en es in 1981 uutgezondn ip de BRT. Olhoewel et ounderwerp nogol zwoar geloadn wos, wos de serie redelik lichtvoetig en ironisch van tôon. De hôofdrolln weirdn gespeeld deur Dirk Benedict (Starbuck, oek ekend van The A-team, woa dat 'n Face speelde) en Richard Hatch (Apollo, in de twidde serie doet 'n oek mei, e speelt Tom Zarek), en het contrast tussn de serieuze Apollo en de playboy Starbuck wos doarin de belangrykste rôodn droad. An het hôofd van de vloot stound Kapiting Adama (gespeeld deur Lorne Green). Andere personoages woarn Boomer, Baltar (de klassieke slichterik die overliep noa de vyand), Athena, Cassiopeia en de ounvergetelyke Muffit, holf hound, holf robotte. Der es êen seizoen van 21 ofleveriengn van uutgezondn.
Margaretha van York
Karel den Stoutn sneuvelt
Achter de dood van Karel den Stoutn, d’n vuufdn januoari 1477, vestigde z’eur in Mecheln, en z’ielp eur stiefdochter Maria mè ‘t besteur van de Nederlandn. En os ze probleemn aad mè Lodewyk XI van Vrankryk, zocht z’ulpe by eur broere, de keunink van Iengeland. Ze zorgde d’r ook voorn da Maria koste trouwn mè Maximiliaan van Oostnryk.
Maria van Bourgondië veroungelukt
Achter de dood van Maria, d’n zevenentwintigstn moarte 1482 brocht z’eur stiefkleenkinders Filips den Schoonn en Margaretha ip in Mecheln. In 1486 schounk z’eur paleis aan de stad Mecheln.
Margaretha van York was ’n intelligente vrouwe. Ze was zot van literateure en boekn. ‘t Eeste in ‘t Ingels gedrukt boek wierd in ipdracht van eur gemakt in 1474 deur William Caxton. Ze brocht d’ Ingelsche cultuur no ‘t Europees vasteland en omgekeerd. Z’eet ’n importente rolle gespeeld in de Nederlandn en surtout in de stad Mecheln. D’ountvangstzoale van eur hof in de Keizerstroate is nog bewoard.
Battlestar Galactica
Galactica 1980
De tweede reekse bestound uut 10 ofleveriengn en ging vôorol over et werevindn van de eirde. Ze hoalde bylange nie het niveau van de êeste reekse en weird deur veeln beschouwd als êen van de slichtste science-fiction series ôoit gemakt.
Nieuwe serie
In 2003 es 't er een drie eurn deurnde miniserie gemakt, met het originele veroal als achterground. Dat hoat zôveel succes, zowel by het publiek als by de pers, dat het de start wos van een nieuwe serie in 2004. Tot ip heedn zyn der drie series gemakt: êen van 13 ofleveriengn en twêe van 20 ofleveriengn. Olhoewel het ôorsprounkelik veroal dus straf bewoard weird (vôorol in de êeste serie), zyn der toch een aantal interessante veranderiengn:
Filologie
Filologie, letterlik liefde vo ‘t woord (van ‘t Grieks Φιλος, philos: "liefde" en ‘t Grieks λογος logos: "woord, rede") is een weetnschappelike benoaderinge die oudere tekstn analyseert en interpreteert.
Battlestar Galactica
Nieuwe serie
De nieuwe reeks heit verschillende pryzn gehoald, ounder andere de Hugo Award for Best Dramatic Presentation en de prys van de beste TV-show van Time Magazine in 2005. In meie 2007 wos de êeste reekse te zien ip VT4.
Romaansche toaln
thumb|300px|Romaansche toaln 'n dag va vandoage De Romaansche toalfamilie is e verzoamelienge van toaln die up makoar trekkn en ollemoale ountstoan zyn uut Latynsche dialectn.
Filologie
Die werkwyze is een vôortzettinge van de ipvattingn en methodes van de humanistn die binst de renaissance were interesse addn vo de studie van de klassieke auteurs. Azo is ’t de toake van de filoloog van ad fontes te goan, d.w.z. were te goan tout de bronne woarin dat een tekst is overgeleverd.
Romaansche toaln
Ounderverdêlienge
Traditioneel peizn de mêeste menschn dat er 5 Romaansche toaln zyn (Frans, Spaans, Portugees, Italioans en Roemeens), mor eigentlik zyn der vele mêer, olhoewel dan ze nie ollemoale officieel erkend zyn.
Battlestar Galactica
Caprica (Spin off)
Caprica is 't verhoal van de 12 kolonies (surtout Caprica) 58 joar vôorn 'n anvol van de Cylons. 't Toogt hoe dan de Cylons emakt zyn en hoe dat 'n êestn Cylonôorloge begunn is.
Filologie
In Europa is de filologie ols weetnschap moar in de 19e êeuwe echt deuregebrookn.
Slag by Bulskamp
De Slag by Bulskamp (1297) wos êen van d'anlôopn nor de Guldnspoornslag.
Filologie
De term filologie wordt teegnwoordig nie zovele mêe gebruukt omdat in vele landn ‘t vakgebied dêel uutmakt van de toalweetnschappn in ‘t algemêen.
Grysloke
Grysloke (Nederlands: Gijzelbrechtegem) es e klêen dorpsken in den Belgischen provinsje West-Vloandern en e dêelgemeente van Anzegem. Grysloke was tot in 1971 e zelfstandige gemeente. Den dorpskern van et klêen pleksken is bykans vergroeid mé den bebouwienk round den stasjonsbuurt van den oofdgemeente Anzegem.
Grysloke is vooral bekend door 't looptreffn "Dwars door Grijsloke". Vodder ister wok nog e legende round de "Heksen van Grysloke". thumb|left| Zicht ip Grysloke
Slag by Bulskamp
De voôrgeschiedenisse
Philippe IV van Vrankryk, ôok wel Philippe de Schoonn genoemd, wos de klêenzeune van Louis IX en wierd keunienk van Vrankryk in 1285. In teegnstellinge tot zyn grôotvoader probeerdn em de macht te centroalizeern. De groave van Vloandern, Gwyde van Dampierre, wos doa vaneigenst nie mee gediend, mor ne koste nie belettn da Philippe IV controleurs no Vloandern zound voun te kykn out olles wel volgens zyn wettn gounk. En zyder voundn compagnongs by e klêen dêel van de burgery, die ôok de macht van de groave wilde inperkn. Doadeure zocht de groave ulpe by 't geweune vook, de gildn en de boern. De franskiljongs wierdn Lelioards genoumd, no 't Fransche woapnschild en 't geweune vook wierd êest Lieboars en loater Klauwoars genoumd, no 't Vlamsche woapnschild.
In 1297 escaleerde 't conflict. De groave ad e verdrag mè den Iengelsche keunienk Edward I, woavan dat 'n peisde dat 'n machtig en te betrouwn wos en achter e verôordêelinge deur 't Fransche parlement zeidt 'n zyn êed an Vrankryk up, wuk dat in feite e sôorte onafankelikheidsverkloaringe va Vloandern wos.