cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tope (Woelmuus)
Uutzicht
Van uutzicht trekkn toopn up geweune muuzn, mo ze verschilln egliek redelik styf van makoar. Nundern steirt is korter (maximum 5 cantimeiters) en 't stoat oar up, z'enn klinder ortjes en oogsjes en nundern kop is rounder. Ze kunn tout 12 cantimeiters lank kommn en 50 gram weegn (de vintjes, de wuvetjes e bitje miender). Van kleur zyn ze bruun-grysde.
Leevnswyze
Nunder nestn zittn e cantimeiter of 30-40 ounder de ground, mo ze groavn gin tunils, ze moakn e sôorte van gangn tusschn 't ges woarin dan ze leevn. Ze moakn ezô e hêel systeim woa dan ze verre nôois buutn goan. Z'en ollemoale e territorium, mor an der te vele toopn zyn, leevn ze oltemets ouk in kolonies, ol gebeur et ouk dan ze en aar territorium zoekn (mêestol omdan der nie enoeg wuvetjes zyn). Klemmn en kunn ze nie ol te goed.
't Zyn ouk nog wel bêestn die toopn eetn. Stekveugels (lik vookn) en uuls zyn veugels die derup joagn, olle sôortn marters die oul ier leevn (wezels en fiesjows) en vaneigns ouk vossn en kattn.
Balthazar
thumb|De Balthazar groep in 2006 Balthazar es een Belgische pop/jazz/indierock-groep me soms een bitje folk.
Biografie
De groep eut de streke van Kortryk es styf joeng. Z'ein wel uldern eign klank die 'n bitje doe peizn an andre Belgische groepn lik dEUS, Absynthe Minded, Zita Swoon en Sioen.
't Zyn der die unne styl zigeunerpop noemn. Ze zyn lik veel echte West-Vlamse artistn: ginne kak an ulder gat; ipzettn, speeln en were weg.
Ze zyn begunn in den twêedn elft van 2004 rond Maarten Devoldere.
In 2005 ein Maarten Devoldere, Patricia Vanneste en Jinte Deprez als achttienjoarige snotneuzn de nationoale Kunstbendewedstryd voo joengern gewonn me ulder liedje "Lost and Found".
In april 2005 tertige de groep voor den ièste kièr ip in complete bezettienge ip 't podium. In da joar wonn ze ôok Westtalent, de rockwedstrijd van de provincie West-Vloandern. Van de achtondred inzendiengen vôor Humo's Rock Rally groakn ze, tôpe me 99 andre, deur de preselecties.
In 2006 begostn ze weireldberoemd te koomn in Kortryk en 'n bitje derbeutn: ze keunn bykan nie zière genoeg iptreedn. In Brussle graktn z'in de finoale van Humo's Rock Rally. Doa liepn ze ip ulder slissn weg me de KBC-prys van 't publiek (toch nog tiendeusd euro).
In October 2006, ter gelegenheid van 't fièstjoar “Vijf jaar Poppunt” organizeert Poppunt 't project “Raymond en zijn Jonge Helden”. Negen beloftevolle joenge bands hermoakn elk en liedje van Raymond. Balthazar doe mee me "Gelukkig zijn". De hêeln show in 't Depot in Leuven wird eutgezonden ip Canvas.
Noa 't ende toe van 2006, achter en tzestigtol iptreedns, beslistige Maarten Devoldere van styl te verandren en mêer noa disco house te evolueern. Den drummer en de bassist wirden opzy gezet en de violiste mocht'eur driengend ommeskooln noa 'n andr instrument. Balthazar begoste ôok mêer en mêer de grenze van de popmezik of te tastn met ne vernieuwdn set.
Ip 18 januoari 2007 werd Balthazar genomineerd vô de “Zieta Award 2006” van WTV-Focus. Den êenentwintigste januoari 2007 oan ze d'occoazie "Lorraine" te spelen in d'êeste ofleverienge van “Debby & Nancy Happy hour" op Één.
In de zommer van 2007 es de echte deurbroake gekoomn by't grôte publiek, want uldern êestn single 'This is a flirt' es grysgedroaid gewist ip Studio Brussel. J'eit zelfs nummer êen g'oald ip de 'Hot List' twêe weekn tereke in ogustus, wa wil zeggn dat'ie die weekn mêest vanol gedroaid gewist es ip die zender. Ie eit ôok de dertiende plekke g'oald in 'de Afrekening', een lyste soamngesteld deur de leustereirs.
9 juli
9 juli is den 190stn dag van 't joar (191stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. 't Volgn nog 175 doagn toet 't ende van 't joar.
West-Vlams Heuvelland
thumb|right|300px|Uutzicht up 't West-Vlamsch Heuvelland vanof de Katsberg 't West-Vlams Heuvelland of de West-Vlamse Heuvels is een heuvelgebied in den Westoek, up de grenze van West-Vloandern en den Département du Nord in Vrankryk, en kan gezien wordn as een uutlôper van de Vlamsch Ardenn. An 't nôordn lôopt den Yzer, die zyn ôorsproun in 't West-Vlamsch heuvelland hèt. De Midden-West-Vlamse Heuvelrugge is een nôordeliken uutlôper van 't Heuvelland. 't Houtland is 't Frans dêel van 't West-Vlams Heuvelland.
d' Hôogste heuvels in 't West-Vlams Heuvelland zyn de Kemmelberg (156 m), Zwortnberg (152 m), Katsberg (150 m), Baneberg (140 m), Vidaigneberg (136 m), Scherpnberg (135 m) en de Rôonberg (129 m). Ze zyn ollemolle getuugnheuvels. Ze speeln ook een belangrike rolle in de West-Vlamsche wielerkoersen.
Belangrike platsn in de streke zyn Yper, Poperienge, Oazebroeke en Belle. De gemêente Euvelland kryg zyn name van 't West-Vlams Heuvelland.
Cypresachtign
De cypresachtign (Cupressaceae) is e konifeere-famielje mêt e weirldwyde verspreidienge. De famielje omvat 27–30 geslachtn  (17  monotypiesche), woaroendre de juniperussn en de sekwojas, mêt oengevêer  130–140 sôortn  in totoal.
Beschryvienge
't Zyn êenuuzige, sub-twêeuuzige of (zeldn)  twêeuuzige boomn of struukn tusschn  1 en 116 m ooge. De schusse van rype boomn is geweunlik oranje – toe rôod-bruun en mêt e bandachtige veezl-ipbow, dikkers ofschilfrend of ofpellnd in in vertikoale bandn, mo zochte, schubbig of ard en vierkantig gegroefd by sommigte sôortn. left|thumb|Ofgevolln blad-twygsjes (cladoptosis) van Metasequoia. left|thumb|Keegls van Tetraclinis. De bloarn zyn ofwêl spiroalsgewyze geschikt, in mekoar oovrekruussnde poarn (teegoovregestelde poarn, iedre poar mê  90° teegnoovre 't vôorgoande) ofwêl in oovrekruussnde kransn mê 3 of 4, ofanklik van 't geslacht. Ip joenge plantn zyn de bloarn lik noaldn, en ze wordn klêene en schubachtig by vulwassn planten van veele (mo nie alle) geslachtn; sommigte geslachtn en sôortn bluuvn hêel undre leevn undre noaldachtige bloarn oedn. Oede bloarn wordn mêestaa nie ofzoendrlik ofgescheidn, mor in klêene twygsjes (cladoptosis); uutzoendriengn zyn de bloarn ip scheutn die toe takkn oentwikkln, die ofzoenderlik kunn ofvolln o de schusse begunt of te pelln. De mêeste zyn altydgroene mê bloarn die 2-10 joar bluuvn stoan, mo dr zyn drie geslachtn (Glyptostrobus, Metasequoia en Taxodium) woa da de bloarn ofvolln of wo datr zukke sôortn zyn.
De zoadkeegls zyn ofwêl oetachtig, leerachtig, of (by Juniperus) besachtig en vlêezig, mê êen toe mêerdere zoadknoppn per schubbe. De schutbladschubbe en schubbe mê vruchtbegunsls zyn tegoare gesmoltn mê uutzoendrieng van de top, woada 't schutblad dikkers te ziene is lik e korte stekkr (dikkers umbo genoamd) ip de vruchtknop-droagnde schubbe. Lik de bloarn zyn ook de keegleschubbn spiroalsgewyze geschikt, oovrekruust (teegnoovrestoand) of in kransn, ofanklik van 't geslacht. De zoadn zyn mêesta klêene en e bitje ofgeplat, mê smolle vleugls, êen beneen iedre kant van 't zoad; zeldn (byvôorbeeld Actinostrobus) drieoekig in deursnee mê drie vleugls; in sommigte geslachtn (byvôorbeeld Glyptostrobus en Libocedrus) is êen van vleugls beduudnd grotre dan den andren, en in sommigte andre (byvôorbeeld Juniperus, Microbiota, Platycladus en Taxodium) is 't zoad grôot en zoendre vleugls. De zoajliengn ên geweunlik twêe kotyledôonn, mo by sommigte sôortn toe zesse. De stuufmeelkeegls zyn mêer glykvormig van ipbow in hêel de famielje, 1 – 20 mm lank, mê schubbn die weere spiroalsgewyze geschikt zyn, oovrekruust (teegoovrestoand) of in kransn, ofanklik van 't geslacht; ze kunn oentstoan zyn ip de top van e scheute (vo de mêeste geslachtn), in de bladoksls (Cryptomeria), in dichte groepn (Cunninghamia en Juniperus drupacea), of ip oenipvollnde lange angnde pluumvormige scheutn  (Metasequoia en Taxodium).
De cypresachtign zyn de wydst verspreide konifeerefamielje, mêt e bykans weirldwyd verspreidiengsgebied ip alle kontinentn mêt uutzoedrienge van Antarctica, goande van  71° N in arktiesch Noorwegen (Juniperus communis) no 't Zuudn toe ip 55° S in 't uuterste Zuudn van Chili (Pilgerodendron uviferum),  terwyl da Juniperus indica  5 200 m oogte bereikt in Tibet, de oogste oogteliggienge vor glyk wukke oetachtige plante. De mêest verscheidn land-leefgebiedn zyn ingenoomn, mêt uutzoendrienge van de polèère toendra en 't tropiesch lêegland-reegnbus (oewêl da verschillnde sôortn belangryke komponentn van warmgemoatigde reegnbusschn en tropiesche oogland-wolknbusschn zyn); ze zyn ook zeldzoam in woestynn, mê mor e poar sôortn in stoat vo strienge droogte te verdroagn, byvôorbeeld Cupressus dupreziana in de centroale  Sahara. Oendanks de weirldwyde verspreidienge, ên veele geslachtn en sôortn mor e hêel klêen relikt-areoal, en veele sôorten zyn bedreigd in undre vôortbestoan.
Klassifikoasje
thumb|Fylogenie van de cypresachtign (Xanthocyparis oentbrikt.) De cypresachtign wordn teegnwôordig algemêen beschowd mê dr inbegreepn de Taxodiaceae die vroegre 'n ofzoenderlikke famielje woarn; mor intusschn is gebleekn da de twêe groepn nie verschilln in undre essensjêele kenmerkn. De êene uutzoendrienge by de vroegre Taxodiaceae is 't geslacht Sciadopitys, da geneetiesch verschilt van de reste van de Cupressaceae, en da nu bekeekn is lik e famielje ip zn eign, de Sciadopityaceae.
De cypresachtign zyn verdêeld in zeevn oendre-famieljes, gesteund ip geneetiesche en mofoloogiesche oentleediengn (Gadek et al. 2000, Farjon 2005; e mêer volleedige fylogenie, gegroend ip 10 000 nukleotiedn van plastiede, mitochondrioale, en nukleèère sekwensje van 122 sôortn, uut al de geslachtn is gleevrd deur Mao et al. 2012):
E stuudje uut 2010 oovre Actinostrobus en Callitris platst de drie sôortn Actinostrobus in 'n uutgebreide Callitris-groep gesteund ip d'  oentleedienge van 42 morfologiesche en anatomiesche kenmerkn.
Superlatievn
upright|thumb|Juniperus bermudiana was de groendstoffe vo de scheepsbow-nyvereid ip de Bermudas, en gebruukt vor uuzn te bown, en vo meubls. 't Gaf ook 't leefgebied vor andre endeemiesche en inêemsche sôortn, en y gaf an de bevolkienge ip d' eilandn beschuttienge teegn wiend en zunne. De famielje is merkwoardig omda ze de massiefste, oogste en dikste boomn in de weirld omvattn, en ook de twidde langstleevnde individuen in de weirld:
massiefste - Sequoiadendron giganteum, 1 486,9 m³ stam-inoed oogste - Sequoia sempervirens, 115,55 m ooge twidde dikste - Taxodium mucronatum, 11,42 m deurmeetre (achtre de Afrikoansche Baobab) twidde oedste - Fitzroya, 3 622 joar (achtre Pinus longaeva)
Gebruuk
Cryptomeria japonica is de nasjonoale boom van Japan, en Taxodium mucronatum de nasjonoale boom van Mexico. Metasequoia en Sequoia wierdn tegoare angeduud ip de liste van nasjonoale boomn van Californië en befoamde toeriestiesche antreklikeedn. Nasjonoale parkn woaroendre Giant Sequoia National Monument beschermn bykans den êlft van d' oovrebluuvnde bestandn van Metasequoia en Sequoia. Taxodium distichum is de stoatsboom van Louisiana; y is dikkers beklid mê Spoans mos (Tillandsia usneoides), de moerassn van de zuudlikke Verênigde Stoaten van Amerika zyn 'n andre toeriestiesche antreklikeid. Ze kunn gezien wordn in de Big Cypress National Preserve in Florida. "Knien" van Taxodium distichum wordn dikkrs verkocht en lik snuusterien verwerkt in lampn of gebeeldowd vo dr beeldjes van te moakn. Cupressus macrocarpa is 'n andre fameuze schildrachtige boom die dikkers deur toeriestn en fotogroafn ipgezocht wordt.
Baton Rouge in Louisiana [rô stok] was genoamd achtre 't rôod verrottiengs-weerstandig oet van Juniperus virginiana, da gebruukt wierd deur de Amerikoansche indioann uut te streeke vo de weegn te markeern. Zyn kern-oet êt e goe reuke en 't wordt angewend in klêerkastn en koffers, schoovn en koamrs vo mottn weg te joagn. 't Is e bronne vo juniperus-oolje die toegepast wordt in parfum en in medikamentn. 't Oet wordt ook gebruukt vo poaln die lange meegoan en vo boogn. De vlêezige keegls van Juniperus communis dienn vor e smoake te geevn an gin.
Calocedrus decurrens is 't belangryste oet da gebruukt wordt vo potlôodn te makn, en ook vo bordn en koffers. Amerikoansche indioann en vroege Europeesche oentdekkiengsreizigers gebruuktn de Thuja–bloarn lik medikament teegn scheurbuuk. Distilloasje van Fokienia–wortls geevn e fyne oolje die gebruukt wordt in medikamentn en vo kosmetiek.
't Stuufmeel van veele geslachtn van de Cupressaceae  is e probleem vo allergien, en 't veroorzakt ôojkors in gebiedn woa da ze veele vôornkommn, 't mêest ipvollnd by Cryptomeria japonica in Japan.
Verschillnde geslachtn zyn e wisslnde gastêere vo Gymnosporangium (e roestschimmle), die schaa doet an d' appls en an verwante boomsôortn in d' oendrefamielje van de Maloideae.
879
876 - 877 - 878 - 879 - 880 - 881 - 882 't Joar 879 is 't 79e joar in de 9e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Arroundissement Veurn
Het arroundissement Veurne es êen van de acht West-Vlamsche arroundissementen. Tès gelegen an de kust van de provincie West-Vloandern, tegen de Franske grenze of de Schreve.
Arroundissement Veurne|right Het omvat de steedn en gemeentn:
Paus
thumb| Franciscus, êeste Latyns-Amerikoansche paus De Paus is 't oofd van de Katholieke kerke en 't stoatsoofd van Vaticoanstad. Ols èèste paus wordt Petrus beschouwd omda Jezus teegn em gezeid eet dat y de sleuters van ze kerke an em toevertrouwdige en dat y de rotse was wo dat y z'n kerke ip bouwdige (Matt. 16:18). Den uudign paus is Franciscus.
't Conclaaf
Os de paus dôod goat ton moet er een nieuwe paus verkoozn wordn deur de kardinoaln. Die verkiezinge noemn ze 't conclaaf. Binst 't conclaaf, dat oltyd in Rome deuregot, moen de kardinoals regelmoatig kiezn. On ze der nie uut gegrogd zyn verbrandn ze de brieftjes en doen ze der een stofoasie by dat de rook zwart is. En on ze wel een nieuwe paus en kleurn ze de rook wit. De nieuwen paus komt ton zo rap meugelik ip 't balkon van de Sint-Pietersbasilieke en den kardinoal die de verkiezinge een bitje in goeie boan geleid eet zegt ton an de gelovigen die ip 't pling stoan "Habemus Papam" (M'en een paus) en z'n nieuwe name der by.
Lange tradisie
Angezien dat er in principe ol sedert 't joar 33 pausen zyn eet 't systêem ol veel ups en downs ged. Der zyn ol dikkels een ki teegnpausn gewist, der zyn der die deur omkopery paus gewordn zyn, der zyn der die kienders ged en, enz. Oender druk van de Fransche keuningn en ze zels een tyd in Avignon verbleevn in platse van in Rome.
389
386 - 387 - 388 - 389 - 390 - 391 - 392 't Joar 389 was e geweun joar die begost ip e moandag in de Julioansche kalender.
Zeemarminne
thumb| Marminne deur John William Waterhouse, 1905 Een zeemarminne of zeemarmiete (uutsproake marmite) is een weezn dat in de loop van de geschiedenisse in de fantasie van de mens is onstoan. Z’ èt ’t boovnlyf van e vrouwe moar in plekke van beenn è ze e vissesteirt.
389
Gebeurtenissen
thumb|Bibliotheke van Alexandrië
Zeemarminne
Vertelsels over zeemarminn goan styf verre in den tyd. Ze kommn vele voorn in sprooksjes, legendes en in de klassieke mythologie. Doarin wordt er verteld dat antrekkelike weezns alf vrouwe, alf vis met under verleidelike, melodieuze stemme scheepn noa rotsn lokkn vo ze te doen zinkn. In vele legendes zorgn ze vo storm ip zee woadeure da zeemann verdrinkn. Ze kunn ook ziektes geneezn, de toekomst voorspelln en vintn beheksn. Zeemarminn kunn ook verliefd wordn ip e mens moa die affaires loopn over ’t algemeen nie goed of.
Die vertelsels wierdn in de middeleeuwn deur de kerke gebruukt vo menschn te woarschuwn vo ‘t kwoad van de verleidinge. In dien tyd zag je ton ook vele ofbeeldingn van zeemarminn in kerkn, kloosters en kathedroaln. De middeleeuwsche fantasie van marminn met e vissesteirt komt van de vertelsels van zeemann, die peisdn da ze die weezns echt gezien addn. Christoffel Columbus beweirde dat ‘n zeemarminn gezien aad ip zyn reize noar Amerika. Je beschryft ze in zyn dagboek.
Een gekend modern sprooksje is "De Kleine Zeemeermin" van Hans Christian Andersen. thumb|left| De visscher en de marminne, deur Frederic Leighton, c. 1856–1858
Tienke
Tienkn (Tinca tinca) zyn e sôorte visschn uut de familie van de karpers.
Uutzicht
Tienkn zyn olyfgroene tout goudbruun van kleur en ze trekkn van vorme up geweune karpers. 't Grôte verschil zit in de vorme van de vinn (die vele rounder zyn van e tienke) en nunder schubbn, die vele klinder zyn dan van karpers. Doadeure zyn ze vele gletscher of de mêeste visschn, nunder vel trekt nog 't mêeste up dat van e poalienk. Z'en ouk dradjes an nunder mule, woamei dan ze bêestjes zoekn up de ground.
Verspreidienge en leefomgevienge
Ze kommn vôorn in olle sôortn troebel woater woa dan der vele plantn in stoan. In kloar woater of in beekn die zêre stroomn leevn ze nie, in brak woater kunn ze wel overleevn.
933
930 - 931 - 932 - 933 - 934 - 935 - 936 't Joar 933 is 't 33e joar in de 10e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Tienke
Leevnswyze
Tienkn eetn mêestol by nachte en ze zoekn toune achter algn, plantn en olle sôortn zochte bêesterie, dan ze uut de môze dan ze upzuugn, filtern. Beisn 'n dag verduukn ze nunder mêestol geweune tusschn de plantn.
In mei en juni poain ze en legt 't wuvetje tusschn de 300 en 800 000 eiers tusschn de plantn van 't woater woa dan ze in leevn.
In de wienter oudn ze e wientersloape, in tydn dat er nie vele gin zuurstoffe en is, kunn ze nunder metabolisme ouk indeliks vertroagn.
Visschers duvn ouk wel oltemets ekir e tienke uut 't woater oaln en 't zyn ouk nog wel menschn die e tienke in nunder vyvertje steekn, omdan ze stoffn zoudn ofgeevn die neukn van aar visschn zoudn kunn geneezn. In 't Iengels noemt de tienke tench, mor en aar noame doctor fish.
Aar betêkenisse
E tienke is in West-Vloandern ouk e wôord voun e dom vromens.
19 juli
19 juli is den 200stn dag van 't joar (201stn dag in e schrikkeljoar) in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 165 doagn toet 't ende van 't joar.
Michiel de Swaen
thumb|right|<Center>Michiel de Swaen Michiel de Swaen (Duunkerke, 20 januoari 1654 - Duunkerke, 3 meie 1707) was e chirurgyn en rederyker van de Zudelikke Nederlandn. Je was één van de bekendste rederykers van Vloandern in de 17e êeuwe.
In 1687 was't ie "prince" van de koamer "Kersauwe" en lid van de rederykerskoamer "Sint Michiel" in Duunkerke. Zyn gedichtn woarn dikwils religieus. J'is verzekers g'influenceerd gewist deur Jacob Cats en Joost van den Vondel. Je schreef ook verzn vo speciale evenementn en kluchtn. In z'n theoretisch werk "Neder-duitsche digtkonde of rym-konst" is te zien dat ie 't werk kende van de Fransche dichter-tonêelschryver Pierre Corneille uut de 17e êeuwe en van de Poetica van Aristoteles.
De Swaen is t' hope mè Maria Petyt en Edmond de Coussemaker één van de belangrykste historische verteegnwoordigers van de Nederlandstoalige Cultuur in Vrankryk. Guido Gezelle noemdeg' hem de "Vondel van Duunkerke".
De Frans-Vlamsche Michiel de Swaenkring is noar hem vernoemd en ook e stroate in Duunkerke en e middelboare schole "Le Collège Michel de Swaen". In Nieuw-Koukerke (Frans: Coudekerque-Branche) is ter e plantsoen "Square Michel de Swaen".
Fragment
thumb|<Center>Square Michiel de Swaen Uit De zedighe doot van Carel den Vijfden.
Bron: Digitale bibliotheek voor de Nederlandse letteren
KEYSER.
1605
1602 - 1603 - 1604 - 1605 - 1606 - 1607 - 1608 't Joar 1605 is 't 5e joar in de 17e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
889
886 - 887 - 888 - 889 - 890 - 891 - 892 't Joar 889 is 't 89e joar in de 9e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
700
697 - 698 - 699 - 700 - 701 - 702 - 703 't Joar 700 was e schrikkeljoar die begost ip e dunderdag in de Julioansche kalender.
Gebeurtenissen
thumb|Monument van Khan Asparoech in Strelcha, Bulgareye
Sliek de Zeesterre
thumb| Release party 2017 Sterk Water Sliek de Zeesterre is e West-Vlamsche rap-groep van de kust.
Carrière
Sliek werkt nu were an e nieuw album tegoare mè z'n broere Sidjay en Dj Shorty.
Katholieke kerke
Me de Katholieke Kerke bedoeln me mêestol de Rooms-Katholieke Kerke. Rooms sloat ton ip et feit dat de kerke vanuut Rome bestierd wordt deur de paus. Katholiek is afgeleid uut et Grieks en wil zegn olgemêen of universêel. De Katholieke Kerke is de grotste van de kerkn van et Christndom. De Katholieke kerke beschouwt z'n eign ols de enigstn echte kerke die vôortbouwt ip de lêer van Jezus en Petrus die deur Jezus angesteld is ols z'n verteegnwoordiger ip eirde.
Buzestove
thumb| Leuvense stove E buzestove is e sôorte stove die vroeger in vêel uuskoamers stound. De stove zelve is ne bovenloader en meestol redelik klêne en buusvormig en stoat een endeke van de schouwe. De bovenkant tussn de stove en de schouwe is plat en der zit mêestal nen oovn ounder da plat stik. De stove werd gebruukt voe d'uusjes te verwarmn en ip de platte bovenkant kost er teetn grêed gedoan wordn.
Katholieke kerke
Neffest de Rooms-Katholieke Kerke is 't er ook nog een groep van een 26 kerkn die under ook katholiek noemn, ook de paus ols under gêestelikn leider erkennen, moa der andre ritueeln en leerstelling ip noa oudn. Vorbildn doa van zyn de Koptisch-Katholieke Kerke of de Oekraïens-Katholieke Kerke. De Oud-Katholieke Kerke noemt z'n eign ook katholiek, mo zynder erkenn de paus ton were nie ols under leider.
Giuliano di Lorenzo de' Medici
Giuliano de' Medici (Firenze, 12 moarte 1479- Firenze, 17 moarte 1516), was de joungste zeune van Lorenzo il Magnifico en Clarissa Orsini.
Buzestove
Omdat er in de streke van Leuvn nogal veel buzestoovn gemakt wierdn met sjieke versieringskes, zyn der vele minsn die de buzestove de Leuvense stove noemn.
Giuliano di Lorenzo de' Medici
Zyn leevn
Achter den dôod van hunder voader regeerde zyn oudere broere Piero kort over Firenze, toutdat de Medici in 1494 verjoagd wierdn. Giuliano verhuusde no Venetië.
In 1512 kostn ze werekêern en wierd hunder macht hersteld. Piero, den oudstn, was gestorvn in 1503 en doarom kwam Giuliano ip ols stadsregent van Firenze, in noame van zyn broere Giovanni, die kardinoal was en in 1513 verkoozn wierd tout paus Leo X.
In 1515 stierf in Frankryk keunink Lodewyk XII en Frans I volgdeg’ hem ip. Vo goed te stoan met de nieuwn keunink zoundt Leo X Giuliano ols gezant no Frankryk. Frans I was zodoanig ounder den indruk van Giuliano dat ’n hem liet trouwn met de joungste zuster van zyn moeder, zyn jounge tante van zeevntien joar oud, Filiberta van Savoye. Ze was de dochter van hertog Filips II van Savoye. Frans I benoemde Giuliano ôok tout hertog van Nemours.
Mo Giuliano ha gin goeie gezoundheid en je stierf de 17ste moarte 1516. Je was nog mo 37 joar oud. Z’han hem anders keunink van Napels gemakt.
J’ha gin wettige jounges, mo wel ’n ounwettige zeune Ippolito de' Medici (1511 - 1535), van in den tyd van zyn verbannienge.
Je wierd ipgevolgd deur Lorenzo II de' Medici, de zeune van zyn oudste broere Piero den Oungelukkign.
Giuliano ‘s grafmonument, in de Medici-kapelle van de San Lorenzokerke in Firenze, is versierd me drie beeldn van Michelangelo: êen van Giuliano zelve en de beeldn Nacht en Dag.
Deurdat ’n dezelfste noame het van zyn nounkel Giuliano de' Medici (zyn graf stoat ôok in de Medicikapelle), zyn d’r vele die peizn da zyn graf da van zyn nounkel is.
Bimmen
Bimmen is een dorpke in de gemêente Kleve in de Duutse deelstoat Noordreyn-Westfalen. Der weunn om en by de 170 menschn ip een ippervlakte van 2,09 km².
Grégoire Le Roy
Grégoire Le Roy (Gent, 7 november 1862 – Elsene, 5 december 1941) (pseudoniem Albert Mennel), was een Vlamsche schryver, dichter, graficus, kunstschilder, criticus en conservator.
Bimmen
Bimmen ligt an de zuudkant van de Reyn, tegen de grenze met d' Hollandse provincie Gelderland. thumb|left|Katholieke Sinte-Moartnskerke
Grégoire Le Roy
Leevn
Je groeide ip in Gent in een franstoalig burgersgezin. Je studeerde an ’t St-Barbaracollege in Gent woa dat’n Charles Van Lerberghe en Maurice Maeterlinck leerdege kenn. Ook Georges Rodenbach en Emile Verhaeren woarn doa kort vodien ofgestudeerd. Tegoare met under maktet y deel uut van de groep van Belgisch-Franstoalige symbolistn en je werkte mee an ’t tydschrift La jeune Belgique. Je volgde lesse an ’t Sint-Lucasinstituut en je eurde een schildersatelier. Achter een verbluuf in Parys (vanof 1886 tegoare mè Maeterlinck) woa dat ’n studeerde an de Ecole des Beaux-Arts, gingt’n in 1890 in Brussel weunn. Je wierd bibliothecaris van de Académie des Beaux-Arts in Brussel en in 1919 conservator van ‘t Wiertzmuseum.
Werk
Neffest Franstoalige poëzie o.a. La chanson d’un soir (1887), novelln en kunstmonografieën o.a. Catalogue de l’œuvre gravé de Jules de Bruycker (1933) schreeft’n Fierlefijn (1934), z’n enigste romang en z’n enigste werk in ‘t Nederlands.
17 juni
17 juni is den 168stn dag van 't joar (169stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. Der volgn nog 197 doagn toet 't ende van 't joar.
Preetjes meulne
Ivo Deprez, de meulenère, èt ne gebouwd in 1866, en èt ne hêel zyn leven in gank g'oedn, tot in 1913. In dien tyd wos 't vlas vrêe belangrik vo de boern in de Leiestreke en stoundn der mêer dan tiene van die meulns in Eule en omstreekn. Nu es Preetjes meulne e beschermd monument gekomn en is 't ie in 1996 hêel gerestaureerd, ôok o binn.
Vierschare
De vierschare was in 't Ancien Regime een rechtbank woa da zowel strafrechtelikke zaken als burgerlikke zaken gevonnist wiern. Vierscharen werkten ip lokaal niveau. De heer van de heerlikeid of 't rechtsgebied stelde de schepens an. 't Waren die schepens die recht spraken. Den baljuw als vertegenwoordiger van 't keuninklik gezag kost overtreders van de wet vôor de vierschare trekken, en ie wakte d'r ook over dat d'uutsprake van de schepens uutgevoerd wier. 't Woord vierschare verwyst no de vier banken voe de vier partyen by 't proces: d'eiser, de verwerder (de gedaagde), de schepens als rechter, en den baljuw als openbaar ministerie.
Taken van de vierschare van 't Brugse Vrye
Recent ounderzoek wêes uut dat de strafrechterlikke zaken wiern ipgesplitst in enerzyds moordzaken, verkrachtinge, en andere zware delicten waarip dat de dôodstraffe stound, en anderzyds de klêne misdryfsjes, injuriën genaamd, womee dat bedoeld wiern al de zaken lik schelden, verwyten, bloeneuzen, trekn en duwn, waarip dat er erestraffen stoundn.
Ingeval dat de dôodstraffe wier uutgesproken wier ze meestal uutgevoerd ip de Burg, dus vlak vôor 't Landuus. De beul die 't werk moste doen wier tonne de scherprechter genaamd. Eén van de bekende scherprechters die voe 't Brugse Vrye werkte was Hans-Jürgen. Onderzoek van criminele rechtsprake kun je doen an d'and van baljuwsrekeningen. Ze wordn bewaard in 't Algemeên Ryksarchief in Brussel, en dadde vanaf de Middeleeuwen. Ook 't Stadsarchief Brugge bewaart een oeden verluudboek waarin dat er vonnissen van criminele processen zyn bewaard.
De burgerlikke zaken die deur de vierschare gevonnist wiern, waarn al de zaken wo dat er tussen den eiser en de verwerder een ounderling contract was, een verbintenisse, lik byvoorbeeld een koopcontract, e pachtcontract, een arbeidscontract, enzovodder. Processen vôor de vierschare waren in 't openbaar, met minimum twêe schepens.
Procedeure
Processen vôor de vierschare begosten geweunlik met een eis, overtyd heesch genaamd. Processen die begost waren vôor de kamer, maar afgeleid wiern no de vierschare wieren requeste loco heesch genaamd. Ondanks de taakverdelinge tussen de kamer en de vierschare, en ondanks 't verschil in begundocument, verliep de procedeure in 't Vrye grotendeels gelykig.
Afschaffinge
In 1787 probeerde den Oostenrykse keizer Jozef II 't rechtswezen in de Zudelikke Nederlandn t'ervormen, mor omdat er vreed vele protest tegen kwam, is dadde uutendelik nie deure gegaan. In de jaren die volgden was 't heel onrustig in Europa: in 1789 was er de Fransche Revolutie, de Brabantse Omwentelinge, riepen de Verenigde Belgische Staten under ounafankelikheid uut, wiern ze were veroverd deur d'Oostenrykers, vielen de Franschen binn, eroverden d'Oostenrykers uus nog ne keer, en vielen uutendelik de Franschen definitief binn. Met de komste van Napoleon en de Franschen wier heel 't rechtssysteem van 't Ancien Regime ofgeschaft. De vierschare en de kamer van 't Brugse Vrye wier vervangen deur de Municipaliteit van de stad Brugge en 't Land van 't Vrye.
23 december
23 december is den 357stn dag van 't joar (358stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. Der volgn nog 8 doagn toet 't ende van 't joar.
918
915 - 916 - 917 - 918 - 919 - 920 - 921 't Joar 918 is 't 18e joar in de 10e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Krabbe
Krabbn (Brachyura) zyn kreeftachtigen (Crustacea), orde tienpôtigen (Decapoda).
1866
1863 - 1864 - 1865 - 1866 - 1867 - 1868 - 1869 't Joar 1866 is 't 66e joar in de 19e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Krabbe
Uutzicht
Krabbn en e kopborststik en e klêen achterlyf dat ommegeklapt zit teegn under buuk. Z'en een stevig rikpantser, een gesegmenteerd buukpantser en vuuf poar gelede pôotn. 'n Poar van die pôotn is uutgegroeid tout schoaren, d'andere wordn gebruukt by 't loopn, zwemmn en groavn. Met under schoaren kunn z'under prooi verscheuren en under verdedigen. Krabbn oasemen met under kieuwen die alsan nat moetn bluuvn.
Leven
Krabbn en een eigenoardige maniere van under te verplatsn. Ze loopn over 't algemêen ipzyds in plekke van voruut.
Krabbn eetn plantn, worms, schelpbêestn, zêesterren, klêne vissn, andere klêne bêestjes en surtout oas.
De mêeste van de 4500 sôortn leevn in de zêe. Langs uze kust zie je mêestal de Strandkrabbe (Carcinus maenas), die 5–6 cm lank is en die beter lopt dan zwemt. De Nôordzêekrabbe (Cancer pagurus) wordt tot 30 cm brêed en wordt surtout langs de Britse kustn gevangen vor ip t'eetn. Ook Zwemkrabbn (Liocarcinus spp.) kom je teegn an uze kust, 't zyn zelfs de meest algemêne.
==Biologische indelinge ==
Uutdrukkienge
Je lopt zo schêef of e krabbe.
Moor
thumb|250px|Ne moor me en flute
Soms stoat er e flute up d'n moor. Die flute begunt te schuufeln oe't woater begunt te kook'n, zo wit je dat 't tyd es om de moor of te zett'n.
Marc Degryse
Marc Degryse (Roeseloare, 4 september 1965) is een Belgischen ex-voetboller (aanvallende middnvelder-spits). Toet in 2007 was tie sportleider by Club Brugge.
Voetbolcarrière
Degryse (ook ut te sprekn as degrieze)begoste te voetbolln by VC Ardooie, moar e ging ol zêre na Club Brugge. E wos 2 kêers kampioen va Belgie. Achter zes joar veruusnde na de grôte concurrent Anderlecht. Vele supporters va Club Brugge en em dat nôoit hêlegans vergeevn. Mi Anderlecht kwam Degryse 4 kêers kampioen.
In 1995 ging Degryse na Sheffield Wednesday in Iengeland, woa dat 'n nie echt deurebrak. Doarom veruusden ie na PSV voe twee joar. In 't latste joar mucht 'n ni vele speeln. Dat wos ni na de goeste va Degryse en e kêerde were na Belgie. Êerst na AA Gent, loater na Germinal Beerschot. Ze latsn match wos in mei 2002.
Marc Degryse speelde oek voe Belgie. In 63 interlands makten ie 23 goals.
Achter zyn actieve carrière
Achter zyn actieve carrière als voetboller es't ie in 2003 by Club Bugge begonn als sportief directeur. Ie wos oundermêer verantwoordelik voo de transfers en de anwervienge van de trainers. Ip 27 januoari 2007 eit ie ountslag genoomn noa een periode van anderalf joar woarin da Brugge gin pottn brak. Zyn foalend transferbeleid wos êen van de ôofdôorzoakn doarvôorn.
Wim Vansevenant
Wim Vansevenant (Diksmude, 23 december 1971) wos nen West-Vlamsche coureur. 't Wos nen typieschn knecht: y won zelve nie vele, moar y wos van goudweirde vo zynen kopman.
1665
1662 - 1663 - 1664 - 1665 - 1666 - 1667 - 1668 't Joar 1665 is 't 65e joar in de 17e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Wim Vansevenant
Carrière
In ol die joarn eit ie 2 keirs gewonn: in 1996 in de Rounde van de Vaucluse, en in 2000 in Ninove.
Opmerkelik wos ouk zyn prestoasje in de Rounde van Vrankryk. Doar is 'n drie keirs 'n latsn endigd in 't algemêen klassement (wuk dan ze rôon lanteirn noemn), en dat is e recor.
13 oktober
13 oktober is den 286stn dag van 't joar (287stn dag in e schrikkeljoar) in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 79 doagn toet 't ende van 't joar.
Bier
thumb|E glas [[pale ale]] Bier is e drank me alcool, die in een brouwery wordt gemakt deur 't fermenteern van groan en hoppe.
Bier ku je krygn in flasselkes (van bv 25cl of 33cl) of in voatn (van bv. 30 liters of 50 liters).
Gekende biern in West-Vloandern zyn Trappist van Westvleteren, Rodenbach uut Roeseloare, Piro en La Blonde des Flandres uut Lichtervelde, Brugse Tripel en Straffe Hendrik uut Brugge, Hommelbier uut Poperienge en Kasteelbier uut Iengelmunster.
1444
1441 - 1442 - 1443 - 1444 - 1445 - 1446 - 1447 't Joar 1444 is 't 44e joar in de 15e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge. thumb|Portreit van e Kartuuzermonnik deur [[Petrus Christus]]
Gerardus Mercator
Nem anzag zyn eign as nen wetenschappelikkn kosmogroaf en nie lik etwien die moeste leevn van 't verkoopn van landkoartn. Nem wos ie den êestn die 't woord atlas gebruukte.
Je makte e koarte van 't Heilig Land (1537), e weireldkoarte (1538), e koarte van Vloandern (1540), e weireldbolle (1541), een hemelbolle (1551) en een Europakoarte (1554). Zyn voornoamstn doad wos 't moakn van wa da me nu e Mercatorprojectie noemn. De weireldkoarte ad usum navigantium (1569) wos e weireldkoarte vo zêevoarders, woavan dat de projectie noa Mercator genoemd is.
Backgammon
250px|right|thumb
Backgammon es een bordspel voor twêe spelers. 't Es volgens veeln 't oudste bordspel ter wereld.
E spel dat er styf ip trekt en overtyd vele gespeeld wos, is trik-trak.
1574
1571 - 1572 - 1573 - 1574 - 1575 - 1576 - 1577 't Joar 1574 is 't 74e joar in de 16e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Backgammon
Geschiedenise
Backgammon es ountstoan by de Perzn en werd vele gespeeld deur keunings en andern me blauw bloed.
In 1920 es den verdubbeler eroan toegevoegd vo et spel e bitje oantrekkelikker te moaken. 't Werd wel nog oltyd gespeeld door de beuvnklasse.
In de joarn tjessentig begon 't spel wa aan popularitit te winn, oundermêer deur Prince Alexis Obelensky die de wereldkampioenschappn begon t'organiseern ip de Bahamas.
In de joarn tsjeventig woarn 't de eugtdoagn voor het spel. Het spel begon van de beuvnklasse noa de middnklasse te stygn en euk de joungerngenerase begonn 't spel te waardern.
In de joarn tachentig was 't spel iet minder populair, deur de computerspelln. In de joarn tneegntig kust je 't spel ip de computere speeln en doarmee kust je veel eenvoudiger joun tacktiekn ountwikkeln en deur middl van berekeningstjes kont ge den bestn zet bepoaln. In 't nieuw millenium kust je Backgammon zelf online speeln. Daormee kund je euverol speeln en vele geld verdienn.
De spelregels
Backgammon speel je nermoal me 2. 'n Êenn speelt me zwort, 'n aarn me wit. 't Is de bedoelienge om de blokjes van joun eign kleur ollemoale in jen eign kot te krygn. Dat doe je deur je bloksjes te verzettn. Je meugt verzetten 't gêne daj esmeetn et me 2 teirlienks. At e speler 2 en 5 smyt, meugn ofwel met 1 bloksje 2 en 5 (da goat nie ossan) ofwel met êen bloksje 2 en met en aar 5. A je 2 dezeste nuumerôos smyt, meug je 4 kêers vooruut goan.
1278
1275 - 1276 - 1277 - 1278 - 1279 - 1280 - 1281 't Joar 1278 is 't 78e joar in de 13e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Backgammon
De spelregels
Je kud oek de bloksjes van aarn speler pakkn. Zolange dan bloksjes me minstns 2 stoan, kunn ze nie epakt zyn, bloksjes die ollêne stoan wel. 't Is dus intressant voun je bloksjes zovele meugelik tope t'oun. A je e bloksje epakt zyt, toune vliegt 'n dien uut spel en moe je probeern voun were in 't spel te groakn deur te smytn en in e kot te groakn die nog vry is (at de vuve vry is, toune kuj doar in, vry wult zeggn dat er van aarn speler gin 2 of mêer bloksjes stoan). De reekn goan ezo: 6 ligt dichste van 't middn van 't spel, 1 ligt a 'n buutnkant. A je dus nuumerôos smyt woavan dan de reekn nie vry zien, toune meug je dien toer nie speeln, oek nie me jen aar blokn, want je ku mo speeln an ol je blokkn in 't spel zyn (buutn aj an 't uutspeeln zyt, ierounder mêer uutleg).
A je uuteindelik ol je bloksjes in jen eign kot et, moe je probeern van ze ollemoale uut 't spel te krygn vôorn at 'n aarn speler dat ekunn et. Dat doe je deur me je teirlienks te smytn. A je dus e 4 en en 1 smyt, toene meug je e bloksje uut de 4 en intje uut de 1 oaln. A je in e reke (de zeste volgorde lyk voun were in 't spel te groakn) gin bloksjes et, toune moe je verzettn. Nimt bevôorbeeld da je bloksjes et in de 6, de 3, de 2 en de 1 en je smiet 4 en 5, toene moej eki 4 en eki 5 verzettn vanuut de 6.
13 november
13 november is den 317stn dag van 't joar (318stn dag in e schrikkeljoar) in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 48 doagn toet 't ende van 't joar.
Verschillen Vlams, Ollands en West-Vlams
Ier en lyste van Nederlandse woordn en uutdrukkiengen die nogol verschillen in Vloandern, Olland en West-Vloandern.
Soms kun je zien dat 't Ollands en 't West-Vlams mêer noa 't Frans trekkn.
Godsvelde
Godsvelde (Frans: Godewaersvelde) is een gemêente in 't Nôordn va Vrankryk, in 't Département du Nord. 't Legt teegn de Schreve, ter ogte va Poperienge.
Beziensweirdigheedn
De Katsberg legt op 't groundgebied va Godsvelde. Der es oek een museum over 't leevn an de grenze. Want Godsvelde es ekend voe zyn blauwn; der is toen oek een toeristische attractie round emakt: de Smokkeltocht.
Lodewyk I
Lodewyk I van Vloandern (°Névers, round 1304 - † Crécy, 26 ogustus 1346) wos groaf van Vloandern, Nevers en Rethel. En is ouk ekend ounder de noame Lodewyk van Nevers (Lodewyk II) of Lodewyk van Crécy.
In Vloandern wost 'n den opvolger van zyn grotvoader Robrecht van Béthune. Zyn voader Lodewyk I van Nevers wos gin groaf van Vloandern.
Beleid teegn Vloandern
Lodewyk wos opekwikt an 't of in Parys. E trouwt doar op 21 juli 1320 mi Margaretha, de dochter (8 joar) van keuning Philippe V. Omdat 'n in Vrankryk is opegroeid, wos zyn beleid ton ouk op 't Fransche ericht. Zyn vôorgangers kêekn mêer uut nar Iengeland, omda ze dat e goe verweir voen teegn Vrankryk dat ossan grodder wilde komn. Iengeland leverde vele wulle an Vloandern da doamei ryke wos ekommn. De polletiek van Lodewyk zorde voe wrevel by zyn Vlamsche ounderdoann, en de grôte steedn lik Brugge en Gent.
Azo kwamt 'n ouk in kweiste me Klaas Zannekin en zyn mann binst de Boerenipstand van Kust-Vloandern. E versloeg Zannekin in de Slag by Kassel.
In 1335 miek Lodewyk I de Gentenoars kwoad, omdat 'n de Vloamiengn - op bevel van Philippe VI, keunienk van Vrankryk - dwoung om in ôorlog te goan met Iengeland en keunienk Edward III. 't Woarn d'êeste têekns van 'n Ounderdjoarigen ôorlog. Vloandern adde gin wulle ne mi, e wos platzak. De Gentenoars, ounder leidieng van Jacob van Artevelde, kwaamn in 1338 in opstand. Lodewyk I sloeg op de vlucht. Toen da Van Artevelde vermôord wos (in 1345) probeerde Lodewyk I were te kêern na Gent, moa dat mislukte.
Koersvelo
Klassieke koersvelo woamee da [[Eddy Merckx een weirelduurrecord eit gereen|thumb]] thumb|Enigte ounderdêeln van ne velo Ne koersvelo es e sorte van velo die specioal gemakt es vo mee ip de boane te koersen. Koersvelo's zyn zô gemakt da ze zo lichte meuglik zyn, mo toch voldoende stevig.
Van stoal na carbon
An de vorm es 't er sedert d'uutvindienge van de velo nie hêel vele veranderd, mo wel an de materioaln woavan da koersvelo's gemakt zyn. 't Es nen trend vo de velo zo lichte en zo aerodynoamisch meuglik te moakn. Woa da de frames ('t "skelet" van de velo, 't ginne da je der nie kunt vandoen: de fourches, ...) eertyds van stoal gemakt weirdn, zyn ze nu meestol van carbon (e lichte, mo styf arte kunststoffe), titanium, aluminium of e mingelienge. Ne typische amateur koersvelo weegt tegenwoordig oby de 10 kilo's (of 'n twuk minder). Van de UCI mag ne koersvelo in officiele wedstrydn nie minder of 6,8 kilo's wegen.
Velogroepn
Ne velogroep is de verzoamelnoame van olles an de velo da gin dêel es van 't frame: de derailleurs, de vitessen, de speekn, de ketting, de frings, ... Gekende merkn die hêle velogroepn ip de markt briengn, es 't Japanese Shimano en 't Itoalioanse Campagnolo. Ontwikkelingn in de velogroepn: sedert midden de joarn '90 de klikpedoale, geïntegreerde vitessen, ...
1218
1215 - 1216 - 1217 - 1218 - 1219 - 1220 - 1221 't Joar 1218 is 't 18e joar in de 13e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
1157
1154 - 1155 - 1156 - 1157 - 1158 - 1159 - 1160 't Joar 1157 is 't 57e joar in de 12e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Neoclassicisme
Neoclassicisme, of classicisme tout court, es e kunststromienge da probeert vo de zuverheid van den klassiekn tyd achter te doene. D'oude Griekn en 't Romeins Ryk woarn dus de grote voorbeeldn. Dienen styl kende zyn hogtepunt an 't ende van de 18e eeuwe en 't begun van de 19e eeuwe moa bleef toegepast tout an 't begun van WO I.
Achterdoene es 't meest upvollende an die stromienge. Zo komt et da neoclassicistische gebouwn bykans letterlikke kopieën zyn van Oud-Grieksche en Romeinse gebouwn, surtout de tempels. Schilderyen en gebouwn in dienen styl kommn koud en serieus over, mèi letter decoroasje, en da typeert heel de kunststromienge. Neoclassicisme es dus e reactie up de frivoliteitn uut den rococo.
Dienen styl wos populair ounder den Franschn keunienk Lodewyk XVI en ounder den Franschn keizer Napoleong. Doadeure es 't classicisme in 't Fransche gekend lik Style Louis XVI en Style Empire, da upkwom achter de Fransche Revoluusje van 1789.
Oorsproung
't Neoclassicisme es ountstoan in Rome deur archeologische voundstn dan in 't weireldnieuws kwoamn:
Vanuut Rome hèit dienen styl overgepakt gewist in de reiste van Europa en Noord-Amerika.
Moar ook ountdekkiengn in Egypte en stuuzjn van Oud-Egyptische kunste resulteerden in de 19ste eeuwe in en hogtepunt. Surtout 't werk van de tekenoars en weetnschappers da Napoleong mèinam noa Egypte, vieln styf in de smoake in 't Fransche.
Classicisme of neoclassicisme?
Er bestoat discuusje over 't verschil tusschn classicisme en neoclassicisme.
Bykan olle landn hèin en eigen interpretoasje. Deurnban es classicisme gebruukt vo de kunstenoars uut de 17e eeuwe dan hunder lietn inspireern deur d'antieke kunste van de Griekn en te Romeinn, zounder ze te willn achterdoen. Neoclassicisme sloat toun up de loat-achttiende- en vroeg-negentiende-eeuwsche kunstenoars, lik de Fransche schilders Jacques Louis David en Jean Auguste Dominique Ingres, en beeldhouwers lik Antonio Canova en Bertel Thorvaldsen. Zynder probeerden wel vo d'ideoaln dan d'oude Griekn en Romeinn toepasten, zo goed meugelik achter te doene, meestol klakkeloos en zounder en eigen interpretoasje te geevn.
Neoclassicistische gebouwn in West-Vloandern
Ook nogol wuk gemeenthuuzen en stadhuuzn zyn classicistisch, lik die van Mêende en Wervik.
1648
1645 - 1646 - 1647 - 1648 - 1649 - 1650 - 1651 't Joar 1648 is 't 48e joar in de 17e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
12 oktober
12 oktober is den 285stn dag van 't joar (286stn dag in e schrikkeljoar) in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 80 doagn toet 't ende van 't joar.
Menapii
miniatuur|304x304px|'Edendoagse koarte met het Menapisch gebied thumb|right|300px|Reconstructie van een Menapisch huus teegn Destelbergn. De Menapii of Menapiërs woarn een oud-Belgische stam in 't Nôordn van Gallië.
Geografie
Under gebied rêekte van de Rynmoundienge en verder noa 't zuudn langs de Schelde. De vornoamste romeinse nederzettienge, den Civitas Menapiorum, in under gebied was Kassel, woavan dat de name een verbasterienge is van 't Latyn castrum (= kamp).
Under gebeurs woarn:
Geschiedenisse
De Menapiërs woarn hardnekkig in under weerstand teegn Julius César. Gelik de Morienn vochtn ze een sôorte guerilla, en trokkn under dikwils weg in de moerassn en bussn van de streke. In zyn boek De Bello Gallico (Over de Belgischen ôrloge) zeit César dan ze den ênigste stam woarn die noais ambassadeurs haan gesteurd voar over vrede 't ounderhandeln.
Etymology
Een vôorgestelde explicoatie van 't wôord is da 't van *Meen en *ape komt, woarda Meen een grôot huus betêekent, een gemêenschappelik huus woardan mensn van 't dorp tope kommn (meugeliks verwant an 't Nederlands wôord "gemeen" en 't Vlams "gemêente". 't Achtervoegsel -ape kom van een Germoans wôord voa woater, en dus is de noame Menapiër een referentie noa dorpn teegn 't woater.
Bergrock
Bergrock was e festivalletje in Blanknberge dat deuregounk in 2006 en 2007 ip 't ende van april.
2007
Ip vrydag:
Ip zoaterdag:
Kortemark
Kortemark is e plekke en gemêente in 't middn van de provincie West-Vloandern. Z'eet oungeveer 12.000 inweuners.
't Oogste punt van de gemêente ligt op 51 meetrs, da's de Ruudnberg, ip de grenze med Ichtegem e Kookloare. Moa 'n hêel grôo stik ligt schier ip de zelste oogte van de zêe: da zyn de Broekn. Tweis deur Kortemark lopt de Krekebeke, ôok 't Ansoamtje of de Voart genoamd. Oetemets lopt die Voart wel e kêe oovre. In 't joar 2005 wos 't verschriklik erg. Der woarn gêen dôodn of gewoendn, moa wel vrêe vele schoa in Kortemark en in Ansoame.
Vroeger lag de brouwery Louwaege in Kortemark, moa z'es nu ofgebrookn achter da ze verkocht gewist is. Nu is ze in d'handn van de gemêente Kortemark. Der goan nu allemoale complexn komn vo minderbedeeldn en winkls thumb|left| Brouwerie Louwaege in 2013
De dêelgemêentn van Kortemark zyn: d' hoofdgemêente Kortemark zelve (de grotste), Ansoame, Zarrn en Werkn. D'er is ôok nog een vuufde parochie, Edewolle, die binn Ansoame ligt.
Grôo-Kortemark ligt teegn de volgende parochies of gemêentn: thumb|300px|left|Kortemark, dêelgemêentn en roundliggende gemêentn. De gele gebiedn zyn bebouwde kernen.
De Kattige Kat
De Kattige Kat is ne strip van Suske en Wiske, numerôo 205. 't Veroal speelt nem of in 't nôorn van Vrankryk, en in en round Yper en werd geschreven en getêeknd deur Paul Geerts.
't Veroal
Lambik wult 't Kanoal overzwem van Calais (Kales in 't Vlams) nor Iengeland en Sidonie voart mei. Oenderroute grakt ze betoverd deur en ekse, en ze peist dasse e katte is. 't Gebeurn toene van olle sôortn diengn (oundermêer met e Iengelschn oedstryder en 'n lêeuw van Bellewaerde).
Missn
't Komt e boer in die Toet toet zegt. Wiske verstoat er eur nie an en zegt "der passeert ier toch ginne tring?", woarip da Suske rustig zegt dat 'n doamei "Ja ja" wult zeggn. Dat is vaneigens nie juuste, "toetoet" wult "toch wel" zeggn.
1973
Gebeurtenissn
thumb|De 3 nieuwe landn by de EEG thumb|Lancerienge van de Pioneer 11
Muziek
Populaire liedjes:
Mark Huizinga
thumb| Mark Huizinga binst de welkomstbyêenkomst in [[Amsterdam achter d' Olympische Speeln van 2008 in "Peking" in China]] Mark Huizinga (Vloardingn, 10 september 1973) is een Hollandschn oud-judoka, Europees en olympisch kampioen judo.