cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Australië (continent)
Klimoat / Omgevienge
right|thumb|Klimoatzones in Australië, gebaseerd up de Köppenklimoatclassificoatie Australië is het platste en 't lêegstliggende continent up eirde, met een oude en winnig vruchtboare ground. Ollêene in 't zuud-westn round Perth, en langs den ôostkust is 't er genoeg reegn voar een poar vruchtboare plekkn. In recente joarn zyn de mensn vrêe ongerust gerakt over 't tekort an woater, wa da nie ollêene komt deur 'n gebrek an reegn, moar ook deur 't toenemend woaterverbruuk voa de landbouw en de groeiende bevolkienge. Toet voa kort was de regen in 't zuud-westn vrêe regelmoatig, en dus kost er up de landbouw in die streke gerekend wordn, moar dat is in de latste poar joarn beginn'n verandern. In 't zuud-ôostn, in 't Darling-Murrayrivierbekkn, zyn der plekkn woarda de rivierbeddienge leegstoat deur de grôot' hoeveelheedn woater die de landbouw nôdig hèt.
Diernleevn
Deurda Australië zo lange ol volledig los ligt van d' andre weirelddêeln hèin der em veel bêestn en plantn ontwikkeld die ollêne doa moa bestoan. Jammergenoeg zyn der ol e kople van dedie utgestorvn deur oftewel utroeiinge deur de minsn of verdringinge deur enorm veel vôortgeplante konyns of vosn. Want die bestondn doar êest nie, ôok katn en zeker vervrimde katn richtn do enorm vé schoade an, an de nateur. Nog oltyd is de douane doa vrêe string ip. thumb|left|Koala up een eucalyptusboom Olhoewel dat Australië voa 't grotste dêel vrêe droge is, koomn der toch verschillende sôortn klimoat voarn, variërend van alpiene heide in de bergn toet an tropisch regenwoud in 't nôord-ôostn. Deur de verschêdenheid van 't habitat en de langdeurige isoloatie van 't continent is een grôot dêel van de bêestn en plantn endemisch, mè 85% van de bloeiende plantn, 84% van de zoogbêestn en 45% van de veugels die nievers elders vôrenkommn.
De mêeste houtachtige plantn gelik d' eucalyptus- en d' acaciaboomn zyn angepast an droogte en vier. Den Australische fauna oumvat ounder andere de cloacabêestn (veugelbekdier en mierenegel), budelbêestn gelik de kangeroe en de koala, veugels gelik den emu en de kookaburra, en verschillende sôortn reptieln gelik de zoutwoaterkrokodiele, de varoann en verschillende giftige sôortn slangn.
Nateurschôon
Australië hèt 17 UNESCO weirelderfgoedplatsn, woavan da 't mêrendêel ounder de nateurlike erfgoedlyste volt:
Prehistorie
thumb|right|250px Têkens van d' êeste menselike beweunienge in Australië zyn gevoundn tusschn 42.000 en 48.000 joar geleen, en kunn'n meugeliks de vôorouders van de aboriginals gewist zyn. Ze moetn wel over de zêe overgestookn hèn, van zels gedeurende den Ystyd was 't er nog olsan een diepe zêe tusschn Papoea-Nieuw-Guinea en wa da nu Indonesië is. Over 't olgemêen woarn ze jagers en nomaadn, met een complexe gesprookn culteure.
Ontdekkienge
Vanuut een Europees perspectief wierd Australië in 1606 ontdekt deur den Ollandsn ontdekkiengsreiziger Willem Janszoon. Loater hèt Abel Tasman ook Tasmanië ontdekt, moa voa de zelste reden hèt jie doa moar winnig boate van ghèd. Uutendelik zyn 't d' Iengelse gewist die 't continent beginn'n exploreern hèn, achter dan ze round Sydney een strafkolonie haan upgezet.
Epiloog
En epiloog is e stiksje die achter e verhoal, e tonêelstik of e muziekstik komt. 't Is in feite 't ende. 't Tegenovergestelde van en epiloog is e proloog. Da komt hêlegans vôorn 't stik.
Pannonische Vlakte
thumb|Gedetailleerde koarte van de Pannonische Vlakte De Pannonische Vlakte is e grôte vlakte in zuudôost Centroal-Europa die oentstoan is deur 't ipdroogn van de Paratethyszêe in 't Plioceen. De Grôte Hongoarsche Lêegvlakte vormt de kern van 't gebied.
Bison
Bison is e geslacht van eevnhoevige zoogbeestn in de familie van de holhoornign (Bovidae). Twèe bestoande en zes uytgestorvn soortn wordn erkend.
Soortn
De twèe overleevnde soortn zyn d'n Amerikoansche bizong (Bison bison) die allene in Noord-Amerika voornkomt en d'n Europeesche bizong of wisent (Bison bonasus) die in Europa en de Kaukasus leeft.
Solnhofen
Solnhofen is een gemêente in de Duutse streke Weißenburg-Gunzenhausen in Beiern.
Sikelin
Sikelin (Frans: Seclin, Nederlands: Sikelijn) es 'n stad en e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern, mêer bepoald in Rysels-Vloandern, o de zuudkantn van Rysel zelve. 't Grenst an de gemêentn Wattenys, Templemars, Avelin, Attiches, Phalempin, Chemy, Gondecourt, Houplin-Ancoisne en Noyelles by Sikelin. By Sikelin ôorn ôok nog de gehuchtn Watiessart en Martinsart, die olletwêe o de zuudkant van de gemêente ligg'n.
Solnhofen
De streke is beroemd voar zyn fynkorrelig sôorte kolkstêen van de Jurassische periode die volgenst under kwaliteit gebruukt wordn as dakpann'n of as lithogroafische ploatn.
Sikelin
O de westkantn van Sikelin lôopt richtienge de Deule 't Kanoal van Sikelin, wa in tydde gegroavn es vo de commerce en de drainoage van't woater uut de moerassn, mo die nu surtout wierd gebruukt vo langsn te wandeln of in villo te ry'n.
Solnhofen
De zelste kolkstêen hèt ook zeldzoame fossieln van hoge kwaliteit, omdan ze dikwils details toogn die anders nie te zien zyn, of omdan ze overbluufsels van bêestn gelik kwalln bevattn die anders mêestol nie fossiliseern. Da komt omdat de kolkstêen van de streke hem as een concentroatieLagerstätte in een lagune gevormd hèt woardat er te winnig zeurstoffe in zaat vô bêestn in leevn t' houdn.
Sikelin
Deur 't groundgebied van Sikelin lôopt d'A1-ottostroade tusschn Rysel en Parys, die 'n ounderdêel es van d'E17. In Sikelin ester ôok 'n stoasje an d'yzerboane tusschn Rysel en Parys. Ôok lôopt er en ôogesneleydlynne vo TGV's deur't groundgebied van de gemêente.
Solnhofen
't Beroemdste sôorte fossiel is Archaeopteryx lithographica, azô genoemd omdat ol de bekende fossieln van die veugel uut de lithogroafische kolkstêengroevn van de streke round Solnhofen kommn.
't Bürgermeister Müllermuseum in de stad toogt de geschiedenisse van 't lithogroafisch proces en de groevn woadan z' uutkwaamn, t' hope mè een antal van de fossieln uut de streke woarounder êen exemploar van Archaeopteryx. De stad hèt ook nog een standbêeld van Alois Senefelder, den uutviender van 't lithogroafisch proces.
1129
1126 - 1127 - 1128 - 1129 - 1130 - 1131 - 1132 't Joar 1129 is 't 29e joar in de 12e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Gestorvn
1120'erne
Koolstofmonoxidevergiftigienge
Koolstofmonoxidevergiftigienge gebeurt achter inoasemn van Koolstofmonoxide (CO). Koolstofmonoxide is een gevoarlik giftig sôorte gaze omda 't nie zichtboar is en nie gerookn of geproefd kan wordn. Omda 't omtrent 't zelste weegt gelik de lucht round ons kan het hem concentreern in plekkn woardat er nie genoeg ventiloasjie is, gelik 't center van een stad mè veel verkêer ot er nie veel wiend is, of een kamer met een stove die nie goed werkt, of woadat de kave nie goed trekt. Concentroasjes van nie mêer dan 100 ppm kunn'n ol gevoarlik zyn vô de gezoundheid.
Toxiciteit
d' Acute gevolgn van 't inoasemn van koolstofmonoxide verschilln ofhankelik van de concentroasjie in de lucht:
Acuut
't Problèm mè koolstofmonoxidevergiftigienge is dan d' êeste symptoomn dikwils nie specifiek zyn, en up griep of voedselvergiftigienge trekkn, en dat de volgende stappn dikwils de breinfunctie antastn, woadeure dat een mens nie in de beste condisjie is voa te beseffn wadat er met hem an 't gebeurn is. Zels een êenmoalige vergiftigienge die nie fatoal is kan neurologische condisjies verôorzoakn toet 40 daagn achter 't gebeurn, gelik geheugenverlies, moeite mè 't klappn of psychose.
Chronisch
Chronische blôotstellienge an relatief lichte concentroasjies kan langdeurige symptoomn verôorzoakn gelik een anhoudende zêre kop, depressie, verwarrienge, geheugenverlies en spuugn of spuugachtigheid. Langdeurige blôotstellienge kan ook gevoarlik zyn vô mensn die ol een geschiedenisse van hertprobleemn hèn, of vrouwn die in verwachtienge zyn.
Behandelienge
Monossido di carbonio
1747
1744 - 1745 - 1746 - 1747 - 1748 - 1749 - 1750 't Joar 1747 is 't 47e joar in de 18e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Gebeurtenissn
thumb| Moarschalk Maurits van Saksen binst de Slag by Lafelt
Sint-Jozef (Brugge)
thumb| Liggienge van de wyk Sint-Jozef in Brugge Sint-Jozef is e wyk in 't nôordn van Brugge die vornoamelik gebouwd is an 't begun van de 20ste êeuwe. Der zyn e goeie 5.300 inweuners.
Koukerke (Frans-Vloandern)
Koukerke ofte Koudekerke (Frans: Coudekerque-Village, Nederlands: Koudekerke of Koudekerke-Dorp) es e plekke en vroegere gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern in't Blootland. Oloewel da Koukerke dichte by Duunkerke ligt, es't wel nog redelyk landelyk en groen van uutzichte.
Sint-Jozef (Brugge)
Ip de plekke geleegn achter 't Fort Lapin, de boane langs de rienkvoart, tusschn de Dampôorte en de Warandebrugge en begrensd deur de Dudzeelse-en Koolkerkse stêenweg, wierdn der ênigte stroatn angeleid. Êest kwam ter de Graaf de Mûelenaereloane (1907), gedêeltelik in vervangienge van de Bloemen(dale)stroate, nu Koetelwyk. Achter den Êeste Weireldorloge kwoamn der nog stroatn by lik de  Rontsaertbekestroate (1925), Pannebekestroate en Ter Looigemweg (1928), Sint-Jozefpling en Sint-Jozefstroate (1931).
In 1931 wierd er e zelfstandige parochie ipgericht, met eign kerke toegewyd an Sint-Jozef, die in 1937 wierd ingewyd. De noame Sint-Jozef wierd gegeevn an hêel de wyk, vodien Achter 't Fort Lapin genoemd. thumb|left| Sint-Jozefskerke
Koukerke (Frans-Vloandern)
Geschiedenisse
Koukerke es gesticht gewist tusschn 1022 en 1067 me de bouw van en êeste kerke geweyd an Sent-Michel ounder 't bewind van Groaf van Vloandern Boudewyn V. Dervoorn lag et grôotste stik van 't groundgebied ounder woatr. In 1067, komt de noame van de gemêente vo nen êestn kêe vôorn in de koartn en de beschryviengn van de kasselry Bergn.
En gedêelte van de groundgebied wierd in 1789 losgekoppeld van Koukerke en vormde ezo de nieuwe gemêente Nieuw-Koukerke.
Ip 3 oktober 2008, wierd beslist van de noame van de plekke t'ernoemn van Coudekerque na Coudekerque-Village.
Ôost-Tirol
thumb|Ôost-Tirol, hêlegans reks in 't rôod Ôost-Tirol is 't ôostelyk dêel van 'n Ôostnryksche dêelstoat Tirol en is gescheid van 't grotste westelyk dêel Nôord-Tirol deur de korte gemêenschappelyke grenze van Salzburg en 't Italioansche Zuud-Tirol. 't Gebied vormt administratief êen district (Bezirk) Lienz, ook de noame van de belangrykste stad.
Koukerke (Frans-Vloandern)
Geschiedenisse
thumb|left|'t Oud staduus van Koukerke thumb|left|De kerke van Koukerke
Ôost-Tirol
Achter den Êeste Weireldoorloge in 1918 wierdn Zuud-Tirol en Trentino (Welschtirol) g'annexeerd deur Itoalië en doadeure kwam Ôost-Tirol een exclave.
In Ôostnryk grenst Ôost-Tirol an de dêelstoatn Karinthië in 't ôostn en Salzburg in 't nôordn. 't Grenst ook an d' Italioansche provinsjes Zuud-Tirol (regio Trentino-Zuud-Tirol) in 't westn en Belluno (regio Veneto) in 't zuudn.
Portugees
Portugees is e Romoansche toale die de moedertoale is van mêer of 200 meljoen menschn. Z'is egroeid uut de Galicisch-Portugeesche toale die egroeid is uut vulgair Latyn in wuk die nu Galicië (in 't nôord-westn van Spanje) en 't nôordn van Portugal is. Loater van tyd is die toale overenoomn in hêel Portugal en van doaruut deur 't kolonialisme en deur emigroasje nor aar streekn in hêel de weireld verspreid.
Ountstoan
Juuste lik aar Romoansche toaln is Portugees egroeid uut 't Latyn van de Romeinn die in de derde êeuwe vôorn Christus 't Iberisch schiereiland bezettn. Doavôorn woarn dêels Keltische toaln die ekout woarn, lik 't Lusitanisch (Lusitania wos de Romeinsche noame voun wuk die nu Portugal is) en 't Keltiberisch en dêels Iberisch (verzeker e toalisoloat, ol zyn der oek weetnschappers die peizn da 't en Italische toale zoudt zyn) en 't Aquitanisch (e vôorloper van 't Baskisch). Ol die toaln, buutn 't Aquitanisch, zyn dôodegoan in de êeste en de twidde êeuwe en e vorme van vulgair Latyn.
't Romeinsche Ryk viel tope met de grôte voolksverhuziengn tusschn 300 en 700 en oek up 't Iberisch schiereiland woarn der involln van barboarsche voolkern, van de Visigoothn en van de Vandoaln. 't Is toune dan de Romoansche toaln van wuk die nu Spanje en Portugal zyn, echt aars ekommn zyn van de toaln van de reste van Europa. 't Is toune dan der êentige Germoansche wôordn in de Galicisch-Portugeesche toale ekroopn zyn, lik guerra (ôorloge) en laverca (lêeuwerik).
Vôorn 1143 wos Portugal e stik van 't keunienkryk van Galicië (en han ze oek à peu près dezeste toale), toune het de keunienk van Leon van Portugal en apart keunienkryk emakt. 't Wos in 1290 dat keunienk Diniz van Portugal van de vulgaire toale (dus Portugees) de belangrykste toale makte, boovn Latyn.
Loater van tyd zyn der e masse wôordn uut d'originele toaln van de streekn dan de Portugezen veroverd hen, in 't Portugees gebruukt, juuste lik dan der vele Portugeesche wôordn overenoomn zyn in aar toaln.
Toet 1516 kut er eklapt zyn van Oud-Portugees, in da joar brochte Garcia de Resende zyn Cancioneiro Geral (olgemêen liedjesboek) uut, de toale die doarin gebruukt is, is de boasis van 't Modern Portugees.
Verspreidienge
thumb|right|400px| Landn en regio's woa da Portugees en officiële toale is.
Bart Defoort
thumb|Bart Defoort, Brussels Jazz Marathon 2012 ip de Grôte Markt in [[Brussel]] Bart Defoort (Brugge, 10 februoari 1964) is e West-Vlamsche jazzmuzikant die tenorsaxofong speelt.
Defoort lêerde vôort an 't conservatorium van Brussel. Sins 1990 ist ie styf actief ip de Belgische jazzscène als lid van ounder andere K.D.'s Basement Party (1990-1993), Brussels Jazz Orchestra (sins d' iprichtienge in 1993), Octurn (1992-2000), Streams (1998-2001) en The Chris Joris Experience (1999-2001).
J' het ook e poar cd's ip ze noame stoan.
Australië (land)
miniatuur|300px|rechts|Koarte van Australië Australië is e land die in 1901 ounofhankelik ekommn is van 't Verênigd Keunienkryk. Ze zyn wel nog ossan e constitutionele monarchie, 't stoatshoofd is keunienk Charles III. De mêeste inweuners zyn ofstammeliengn van Europeesche inwykeliengn, mo 't leevn oek nog ossan e masse ôorsprounkelikke beweuners (Aboriginals).
Liggienge
Australië ligt up 't zudelik hoolfrond en het deur at en eiland is, gin landn die derteegn liggn. Landn die nie ol te verre liggn, zyn oundermêer Nieuw-Zêeland, Indonesië, Ôost-Timor en Papoea Nieuw-Guinea.
Buutn 't hoofdeiland zevve, zyn der nog e hêeln boel eilandn die e stik van Australië zyn, Tasmanië is doavan 't bekendste.
Europese ontdekking en kolonisatie
miniatuur|250px|Koarte met d' ountwikkelienge van kolonioal en post-kolonioal Australië links|miniatuur|Een replica van James Cook zyn bôot HMS Endeavour in de haavn van Cooktown
Vanuut een Europees perspectief wierd Australië in 1606 ontdekt deur den Hollandse ontdekkiengsreiziger Willem Janszoon, die zyn bôot het "Duyfken" in de golf van Carpentaria an de nôordkust van Australië anlei. Veel andere plekkn woarda loatere exploreerders zyn geland, gelik Shark Bay in West-Australië of Tasmanië, zaagn der nie vrêed uutnôdigend uut, en toet da James Cook den ôostkust begost 't ounderzoekn, en an land gienk in Botany Bay. Iengeland hè da ton as een goei' uplossienge gezien voar under overbevolkte gevangenissn, voarol achte dan ze under kolonies in Nôord-Amerika woarn kwyt gerocht. Den êeste strafkolonie wierd in 1788 upgericht in wa da nu Sydney is.
Noarmaote dan under mêer andere Iengelsn beginn vestign in Australië is d' inhêemse bevolkienge doanig beginn ofzien, dêels deur besmettelikke ziektn, moa voarol omdan ze verdreevn wierdn van under land deur boern die grôte boerderyen vôr under schaapn nôdig haan.
Onafhankelik van mankoar ontstoudn der Iengelse kolonies in Brisbane (1824), Perth (1829), Melbourne (1835), Adelaide (1836) en Darwin (1869), die ollemolle deur under eign gouverneur besteurd wierdn. Achter 1855 kreegn die kolonies olsmoa mêer zelfbesteur binn 't Britse Ryk en met de goedkeurienge van 't moederland vormdign ze 't Gemênebest van Australië as een gedêeltelik autonoom gebied van 't Britse Ryk.
1901-1945
In 1901 keurdigde Australië een federoale groundwet goed en wierd een zelfbesteurend dêel (dominion) van 't Britse Ryk. Australische troepn namen dêel in olletwêe de weireldôorloogn. In de twiddne weireldôorloge vochtn der Australische compagnies in plekkn gelik Ambon, Egypte, Kreta en de Stillen Oceoan.
Melbourne wierd den êeste hoofdstad, moar in 1911 schreeft de regerienge een prysvrage uut voar 't ountwerp van een nieuwe hoofdstad. 't Winnend' ountwerp kwaam van de Amerikoansen architect Walter Burley Griffin en den bouw begost in 1913. In 1927 was den bouw voltôoid en wierd Canberra den nieuwen hoofdstad van Australië.
1945-nu
Sedert den twidden weireldôorloge is Australië vele veranderd deur een strieng immigroatieprogram. Doadeure woarn êest ollêne Europeoann toegeloatn, moa vanof de joarn tachtig is 't antol Azioatn vele toegenoomn, wa da toet nogol wa racistische wryviengn hèn gelêed.
Polletiek
miniatuur|rechts|Politieke partyn in de regerienge sedert 1945. Rôod: Labour (Socialistn) - Blauw: Liberoal - Groen: Nationoal - Lichtblauw: Andere coalitie - Zalmkleur: Andere - Grysde: Gin regerienge 't Gemênebest van Australië is een federoale constitutionêle monarchie ounder een parlementaire democratie. 't Was gevormd in 1901 achter een overêenkomste tusschn zes zelfbesteurende Britse kolonies, die zes stoatn binn 't Commonwealth wierdn. De zes stoatn, New South Wales, Queensland, Zuud-Australië, Tasmanië, Victoria en West-Australië hèn under eign wetgevende machtn die ollêne deur een veranderienge van de constitutie (achter een referendum) kunn veranderd wordn.
In tegenstellienge doamee zyn 't Australian Capital Territory en 't Northern Territory deur 't parlement van 't Commonwealth gemakt, en under wetgevende machtn kan deur da parlement verandered wordn. Norfolkeiland is ook een zelfbesteurend gebied. De federoale regerienge besteurt de volgende gebiedn direct :
Charles III is officiêel de keunink van Australië, en wordt deur een Governor-General vertegenwôordigd. In 't gevol van een constitutionêle crisis kan de Governor-General de regerienge ountsloan, wa da de latste kê in 1975 gebeurd is. In 1999 is een referendum vor Australië toet een republiek te maakn met een nauwe marge versleegn.
Bêestn en plantn
Oundertusschn zittn der oek ol en oop exootn, lik keuns, vossn en zêepaddn.
Sport
Voar 'n land met een relatief klêne bevolkienge presteert Australië boovn zyn gewichte up internationoal niveau. Der zyn sterke nationoale ploegn in sportn gelik cricket, voetbol, hockey, netbol, rugby league, rugby union en Australië hè veel bekende atleetn in 't villokoersn, roein en zwemmn.
Bekende sportpersonaliteitn zyn Dawn Fraser, Murray Rose, Ian Thorpe (zwemmn), Betty Cuthbert, Cathy Freeman (sprint), Rod Laver, Margaret Court, Leighton Hewitt, Mark Philipoussis, Patrick Rafter (tennis), Phil Anderson, Robbie McEwen, Baden Cooke, Cadel Evans (koers), Mark Webber (Formule-1), Donald Bradman, Glenn McGrath en Shane Warne (cricket). Verder bestoat er ook een sport die "Australian rules football" genoemd wordt, dat een bitje up een miengsel van rugby en voetbol trekt.
D' Olympische Speeln hèn in 1956 in Melbourne platsegevoundn, en in 2000 in Sydney. Verder is den Australian Open 't êeste Grand Slamtoernôoi van 't sezoen, en der is ook nog een joarlikse Formule-1 Grand Prix in Melbourne.
Bos (geslacht)
Bos is e geslacht van eevnhoevige zoogbeestn, en 't typegeslacht van de familie van de holhoornign (Bovidae).
Al de soortn zyn groazers, mè grote tandn vo 't plantoardig eetn dan ze binnkrygn of te breekn. 't Zyn herkauwers, met e moage mè vier koamers vo 't plantematerioal te kunn verteirn.
Bos primigenius, de oeros, was de directe voorouder van de runders van nu. De beeste van 3 meter lank, wierd lyk vee g'houdn deur de mensachtign die in dien tyd leefdegn, oengeveer 6000 joar geleen. Der wierd al lange jacht gemakt ip de oeros, toetdat de beeste deur overbejoagynge uytendelyk in 1627 in Pooln uytstierf. In Lascaux, Midn-Vrankryk, zyn der beroemde rotsschilderyngn, woarip dat de oeros stoat ofgebeeld. Restn van de beeste wierdn gevoendn in Europa (Groot-Brittannië en Pooln), Indië en Noord-Afrika.
Soortn
't Geslacht Bos wordt oenderverdeeld in oendergeslachtn: Bos, Bibos en Poephagus (somtyds ook Novibos).
Ovis
Schoapn zyn redelyk kleene in vergelykynge met andere hoefbeestn. De ventjes wordn ramn genoemd, de wuyvetjes ooin en de joengsjes lammetjes. By wilde schoapn hèn zowel ramn of ooin hoorns, sommigte gedomesticeerde soortn ook, moa nie allemolle. Wilde schoapn zyn over 't algemeen te vyndn in heuvelachtige of bergachtige streekn. Hunder eetn bestoat surtout uyt grasn, moar ook uyt andere plantn. Lyk d' andere herkauwers hèn z' e moage mè vier koamers, die e rolle speelt by 't verteirn van de voedynge. 't Lyf van wilde schoapn en sommigte gedomesticeerde rasn is bedekt met e dikke vacht vor hunder te beschermn teegn de koude.
Schoapn zyn sociale beestn en leevn in grote kuddes. De ventjes gebruykn hunder hoorns vo mè mekoar te vechtn vo dominansje en 't recht vo mè wuyvetjes te poarn.
Kapelle (Vrankryk)
Kapelle (Frans: Cappelle-la-Grande) es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern in't Blootland, binn'n de steedelyke agglomeroasje van Duunkerke. 't Grenst an de gemêentn Nieuw-Koukerke, Koukerke, Bieren, Armboutskapelle en Duunkerke.
Tout an de neegnde êeuw lag 't groundgebied van d'uudige gemêente bikkans hillegansn ounder woater. 'Tnes mo vanaf den tiendn êeuwe dat de Nôordzêe em begoest trug te trekkn en da dankzy inpolderienge der mienschn begoestn te weun'n in't gebied. Byst de middelêeuwn en den Nieuwn tyd wos Kapelle mo en klêen boeregehuchtje da êerst in't Groafschap Vloandern lag en derachter in Fransche andn kwam. Byst d'Industriële revoluusje begoest 't inweunersantal te stygn mo nwos mo vanof de joarn 1960, deur de grôote economische ountwikkelienge van Duunkerke van zyn hoavns, da 't dorp serieus uutgroeide tout e redelyk anzienlyk veurstadje van Duunkerke. In zyn recente geschiedenisse tracht de gemêente em ôok ip culturêel vlak te profileern me de bouw van't Palais des Arts in 1980 en van't Palais de l'univers et des sciences in 2009.
De gemêente et byst zyn geschiedenisse verschillige noamn g'ed: Azemboustcapel in 1793, Arembout-Cappel Cappelle in 1801 en sinsn 1921 noemt de gemêente officiël in't Frans Cappelle-la-Grande.
Valencia (regio)
Valencia (Cataloans: Comunitat Valenciana, Spoans: Comunidad Valenciana) is één van de 17 zelfstandige regio's van Spanje. In 2017 woarn der 4.935.010 inweuners. Hoofdstad is Valencia stad.
De regio het e styf lange kustlyne an de Middellandsche Zee. Oender invloed van de zee is 't klimoat ook milder of da van 't binneland. Doarom kommn der joarliks vele toeristn noa de streke.
Administratieve indeelienge
De regio Valencia is oenderverdeeld in drie provinsjes:
37
34 - 35 - 36 - 37 - 38 - 39 - 40 't Joar 37 was e geweun joar die begost ip e dysndag in de Julioansche kalender.
Duuvn
Duuvn (Columbidae) vormn e familie van veugels die bestoat uut oengeveer 45 geslachtn en 320 soortn. 't Is d' eenigste familie die nog in leevn is van d' orde Columbiformes.
't Zyn compact gebouwde veugels met e roende bost, korte pootn, korte snoavels en e kleene kop. Z' hèn groote vlerkn en sterke vlerkspiern. Duuvn leevn overal ip eirde, uutgezoenderd in de droogste gebiedn van de Sahara-woestyne, Antarctica en 't Noordpoolgebied.
Taxonomie
De geslachtn in de familie zyn:
1784
1781 - 1782 - 1783 - 1784 - 1785 - 1786 - 1787 't Joar 1784 is 't 84e joar in de 18e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge. thumb|Keizer [[Jozef II (HRR)|Jozef II]]
Kemelachtign
De kemelachtign (Camelidae) vormn e familie van eevnhoevign (Artiodactyla), d' enigste familie in d' oenderorde eeltpotign (Tylopoda).
Kemelachtign zyn grote plantneters met e slanke nekke en lange pootn. De spiern van hunder achterpootn zyn anders oentwikkeld of by andere hoefbeestn, woardeure dan z' ip hunder knieën rustn met hunder pootn oender hunder lyf on ze nerelign. Z' hèn e moage met drie kamers in plekke van viere. Hunder boovnlippe is in tween gesplet en elk deel is ofzoenderlyk beweegboar. Kemelachtign hèn gèen hoevn, moa twèe teens mè teennoagels en zochte voetzeuln.
Eric Defoort
thumb|Eric Defoort in 2016
Eric Defoort (Yper, 27 juni 1943 - 17 december 2016) was e West-Vlamsche progressieve Vlams-nationalist, pollitieker by den N-VA en professor geschiedenisse an de KUB. Je was vôorzitter van de Europese Vrije Alliantie (EVA). Je zetelde ook in de Road van Besteur van de VRT.
Defoort was de latstn oundervôorzitter van de Volksunie en met de Oranjehofgroep lagt 'n an de basis van de loatern N-VA, tegoare met ounder andere Geert Bourgeois en Bart De Wever, teegnover de Toekomstgroep die loater Spirit zou kommn.
In ze jounge joarn wos Defoort al betrokkn by de Vlamsche Bewegienge, moar ook by de Doorbraak-operoasje van Karel Van Miert vo de jounge Sp.a. Je werkte in 1996 mee an 't Vlams-progressief project Sienjaal van Norbert De Batselier en Maurits Coppieters en je was ook één van de schryvers van 't manifest (uutgekommn in februoari 2008) van de Gravensteengroep, e groep van progressieve Vlamsche intellectueeln en kunstenoars.
De 26ste moarte 2010 was Eric Defoort in Venetië verkoozn toet nieuwe vôorzitter van de Europese Vrije Alliantie. Je volgde Nelly Maes ip.
J'het ook ênigte boekn geschreevn.
Mathilda van Vloandern
thumb|Heur graf in de Abbaye aux Dames (Caen, Normandië) Mathilda van Vloandern (ca. 1031 - Caen, 2 november 1083) was e dochter van Boudewyn V van Vloandern en van Adela van Mêesn. Ze was de zuster van Boudewyn VI van Vloandern en van Robrecht de Fries.
Round 1051 trouwde ze mè den hertog van Normandië Willem de Veroveroare, ton nog Willem den Bastoard genoemd.
Willem veroverde Iengeland in 1066 by de Slag van Hastings. Je wierd tout keunienk van Iengeland gekrôond in Westminster (Londn). Mathilda wierd doar in meie 1068 gekrôond en gezalfd tout keuniginne Maud van Iengeland.
Sommigte peizn da Mathilda ‘t Tapyt van Bayeux zou gemakt hèn, mo ’t zoudt in Iengeland gemakt zyn ip bestellienge van bisschop Odo, ‘n halfbroere van Willem de Veroveroare, die in 1067 benoemd wierd tout groaf van Kent.
Heur graf stoat in de Abbaye-aux-Dames in Caen, Normandië. Ze stichtte d’abdy in 1059.
Mathilda was de moeder van:
Melanesië
thumb|Liggienge van Melanesië in de [[Stilln Oceoan]] Melanesië is tegoare mè Polynesië en Micronesië êen van de drie grôte eilandngroepn in de Stilln Oceoan die t'hope Oceanië vormn. 't Is geleegn ten nôordôostn van Australië.
Melanesië wil zeggn zwarte eilandn (Grieks: melas = zwart, nesos = eilandn), genoemd noa 't kleur van vel van d' inheemsche bevolkienge, de Melanesiërs.
Bouwkundig erfgoed in Sient-Jan
Lyste van bouwkundig erfgoed in Sient-Jan:
Hertog van Broabant
Den titel Hertog van Broabant is in 1183/1184 gecreëerd gewist deur keizer Frederik Barbarossa van 't Hillig Rôoms Ryk, as compensoasje vo groaf Godfried III van Leuven, omdat ie Jeruzalem hielp verdeedign teegn den Egyptische sultan Saladin.
De keizer verêenigde zyn gebiedn, 't groafschap Leuven, 't landgroafschap Broabant, en 't markgroafschap Antwerpn, vo Godfried III zyn oudste zeune Hendrik, die den êestn hertog van Broabant kwam.
In 1190, achter den dôod van zyn voader, kwam Hendrik I ook hertog van Neder-Lotharingen. Moar ip de ryksdag van Schwäbisch Hall verkloarde keizer Hendrik VI, den ipvolger van Frederik Barbarossa, dat 't hertogdom Neder-Lotharingen van nu vôort zo goed of gin gezag mer haad, en da den hertog van Broabant ollêne nog etwa te zeggn haad binn zyn eign gebiedn en rykslêenn. De noame Lothier of Lotryk kwam in gebruuk vo da gebied. Lothier meugt dus nie verward wordn mè Neder-Lotharingen, da vele grodder was.
Uuls
D'orde wordt oenderverdêeld in twêe families:
Hertog van Broabant
In 1288, achter de Slag by Woeringen, krêegn d'hertoogn van Broabant ook 't hertogdom Limburg.
Lia Linda
Lia Linda, geboorn Mireille De Buyser (Knokke, 17 moarte 1950) is e West-Vlamsche zangeresse.
Hertog van Broabant
't Hertogdom Broabant bestound uut d'Hollandsche (Nederlandse) provinsje Nôord-Broabant, 't Brussels Hoofdstedelik Gewest, d'hudige Belgische provinsjes Vlams-Broabant, Antwerpn en Woals-Broabant en 't gebied van Gembloux en Sombreffe in de provinsje Noamn. De belangrykste steedn woarn Brussel, Antwerpn, Leuven, Mechelen, 's-Hertogenbosch, Lier en Breda.
Lia Linda
Ze weunde toet an heur 16 joar an de kust en ze vertrok ton noar Antwerpn woa da z' in contact kwam met de "muziekscène". Ze won verschillige muziek-en zangconcours en ze wierd ountdekt deur Staf Permentier. In zyn gezelschap toerde ze 8 joar mee in 't circuit van de "Salamanders". Intusschn volgde ze stempedagogie en groeide ze uut toet en "all round artieste".
Hertog van Broabant
De vôorouders van d'hertoogn van Broabant
Den êestn mè zekerheid gekende groaf van 't groafschap Leuven en stamvoader van de Leuvense groavendynastie, was Lambert I van Leuven, zeune van Adela van Leuven en Reginar III van 't Huus Reginar (of de Reiniers), 'n belangryke oadellikke familie in Lotharingen binst de 10e êeuwe.
Lia Linda
In 1983 won ze de Baccarabeker in de casino van Middelkerke. In 1985 won ze 't zangfestival van Malta en wierd heur lp "There'll always be a future" (gereleased in 17 landn) ip "Zomerhit" bekrôond vo beste Belgische produucsje. In 1986 en '87 ha z' heur eign tv-specials ("Lia Linda zingt Vera Lynn" en "Lia Linda in concert").
Hertog van Broabant
De vôorouders van d'hertoogn van Broabant
Round 985–990 trouwde Lambert I mè Gerberga van Lotharingen, gravinne van Brussel en dochter van Karel van Neder-Lotharingen. Doadeure wierd et groafschap Leuven verêenigd met et groafschap Brussel, dat e stik was van de Broabantgouwe.
Lia Linda
Tusschn 1990 en 1993 verblêef ze in Frankryk, Spanje en Duutsland en in 1994 startte ze e grôte Big Band-tournee. Vanof 1997 kêerde ze were en vormde ze tegoare met Albert e kluchtig duo in heur "Lachspirine"-show.
Sins 1982 is ze vier moandn ip e joar gastvedette ip luxe cruisescheepn met heur 12-toalig repertoire van chanson toet entertainment. Ze trad ook regelmoatig ip in 't Wit Peird in Blanknberge.
Hertog van Broabant
Groavn van Leuven en Brussel
't Gebied tusschn den Dender en de Zenne van de Broabantgouwe was e Paltsgroafschap van Lotharingen. Achter den dôod van paltsgroaf Herman II van Lotharingen in september 1085, wierd et in lêen gegeevn an groaf Hendrik III van Leuven ounder de vorm van e landgroafschap.
Groavn van Leuven en Brussel en landgroavn van Broabant
In meie 1106 kwam Godfried I van Leuven ook hertog van Neder-Lotharingen (Godfried V) en markgroaf van 't markgroafschap Antwerpn.
Hertoogn van Broabant en Lothier
Ounder Jan I krêegn d'hertoogn van Broabant ook 't hertogdom Limburg, achter de Slag by Woeringen in 1288.
Hertoogn van Broabant, Lothier en Limburg
Je trouwde in 1273 mè Margaretha van Dampierre, dochter van de Vlamsche groaf Gwyde van Dampierre en Mathilde van Béthune. Zyn êeste vrouwe, Marguerite Capet, e dochter van Louis IX van Vrankryk, was in 1271 gestorvn, e joar achter under trouw. Zyn dochter, Margaretha van Broabant, trouwde in 1292 mè Hendrik VII van 't Huus Luxemburg, die in 1308 Rôoms-Duutsche keunienk en in 1312 keizer van 't Hillig Rôoms Ryk kwam.
Huus Saksen-Coburg en Gotha
Olhoewel da Nôord-Broabant, ton e stik van 't historisch hertogdom, nu in Holland (Nederland) ligt, wordt den titel van hertog van Broabant, achter d'iprichtienge van 't keunienryk België, gegeevn an de krôonprins die e zeune van de keunienk van België is. Den êestn hertog van Broabant van 't Belgisch keuniengshuus was Leopold II, zeune van den êeste keunienk, Leopold I.
Huus Bourbon
Den titel 'Hertog van Broabant' is ook êen van de titels van de Spoansche Krône. Kykt no de titels van Juan Carlos en Felipe VI van Spanje.
Bouwkundig erfgoed in Brugge (oudste kern)
Lyste van bouwkundig erfgoed in Brugge (oudste kern):
Nelson Mandela
thumb| Nelson Mandela (2008)
Nelson Rolihlahla Mandela (Xhosatoale: IPA xoˈliɬaɬa manˈdeːla) (Mvezo, Zuud-Afrika, 18 juli 1918 - Johannesburg, 5 december 2013) was e Zuud-Afrikoanschn anti-apartheidstryder en pollitieker.
Mandela was e Xhosa (e volk in Zuud-Afrika) en lid van de keunienklikke familie Thembu. Zyn voader was stamhoofd. Mandela was 't êeste lid uut de geschiedenisse van zyn familie die noa schole gieng. Ip den êeste schooldag krêeg Rolihlahla Mandela van zyn leraresse de noame Nelson. 't Was in dien tyd de gewente dat al d' Afrikoann 'n Iengelsche vôornoame kreegn. Nelson Mandela gieng loater noa den Universiteit van Fort Hare en den Universiteit van Witwatersrand woa dat hy hem rechtn studeerde.
In 1990 kwam 't hy hem vry en 't ANC wierd gelegaliseerd. Tegoare me president Frederik Willem de Klerk krêeg Mandela in 1993 de Nobelprys vo de Vrede vor "hunder inspanniengn vo 't vreedzoam ende van 't apartheidsregime en 't leggn van de funderiengn vor e nieuw democratisch Zuud-Afrika".
By d' êeste vrye, nie-raciale verkieziengn in 1994 wierd de 75-joarige Mandela verkoozn tout president. In 1999 is 't hy hem ofgetreedn. In Zuud-Afrika wordt hy anzien lik de "Voader van 't voaderland". Zijn bynoame was Madiba, de noame in zyn clan vo Thembu-keuniengn.
Andalusië
Andalusië (Spoans: Andalucía) is één van de 17 zelfstandige regio's van Spanje. In 2010 woarn der 8.370.975 inweuners. D'hoofdstad is Sevilla.
Andalusië ligt in 't zuudn van Spanje. 't Grenst in 't noordn an Extremadura en Castilië-La Mancha, in 't oostn aan Murcia, in 't zuudn an de Middellandsche Zee en Gibraltar, en in 't westn an Portugal en den Atlantischn Oceoan.
Administratieve indeelienge
Andalusië is oenderverdeeld in acht provinsjes:
Interlingue
thumb|252px|right|De sprekers van Interlingue vormn een gemêenschap en in symbolik lik die vlagge. Interlingue is een kunsttoale gemakt in 1922 deur Edgar de Wahl
Interlingue is gen lingua franca, moar è wel die ambitie.
Iengels
Iengels (English) is e West-Germoansche toale die ountstoan is in Angelsaksisch Iengeland en die nu de mêest gebruukte toale is ter weireld.
't Wordt os êeste toale gebruukt in verschillige soevereine stoatn lik 't Verênigd Keunienkryk, de Verênigde Stoatn, Canada, Australië, Ierland, Nieuw-Zêeland en e dêel Caraïbische landn. 't Is de derde mêest gesprookn moedertoale in de weireld, achter Mandareyn Chinees en Spoans. 't Wordt styf vele angelêerd os twidde toale en 't is 'n officiële toale van d' Europeesche Unie, van vele Commonwealthlandn, van de Verênigde Noaties (VN) en ook van vele weireldorganisoasjes.
[[Ofbeeldienge:Anglospeak (subnational version).svg|left|500px|thumb|Iengels in de weireld:
]]
Modern Iengels, soms beschreevn lik d' êeste weireldwyde lingua franca, is de belangrykste internationale toale vo communicoasje, weetnschap, luchtvoart, amusement, toerisme, radio, diplomatie en in de zoaknweireld. D' uutbreidienge van de toale vanof de Britsche eilandn over hêel de weireld begost tegoare met de groei van 't Brits Ryk, en an 't ende van de negentienste êeuwe was de toale echt weireldwyd verspreid. De toale is dominant in de Verênigde Stoatn en deur zyn groeiende economische en culturele invloed, en status van weireldmacht sins de Twidde Weireldoorloge, is de posiesje van de toale weireldwyd versterkt.
E goeie kennisse van Iengels is e vereiste in e dêel werkgebiedn en beroepn lik geneeskunde en informatica.
Woordnschat
D' Iengelsche toale het e styf grôte woordnschat (minimum 500.000 woordn), omda ter dikwils twi woordn zyn voe êen begrip, e Germoans en e Romoans (vôorbeeld freedom en liberty: vrydom). De Germoansche woordn wordn 't mêest gebruukt in 't doageliks leevn, de Romoansche synoniemn in officiële geschreevn toale. thumb| Origine van Iengelsche woordn
Origine van Iengelsche woordn volgens 'n ounderzoek:
Technologie
thumb|right|280px|In den twidden helt van de 20e êeuwe is de mens met 't gebruuk van technologie derin gelukt d' eirde te verloatn en de ruumte te verkenn'n. Technologie (van 't Grieks: τεχνολογια < τεχνη "vakmanschap" en ''λογος' "woord, betêkenisse") is de systemoatische en praktische toepassienge van kennisse.
Iengels
Spellienge
By d' Iengelsche spellienge is ter winnig verband tusschn uutsproake en schryfwyze. Vêertig klankn wordn ip 1120 verschillige maniern geschreevn.
Technologie
Van Dale zegget volgende over technologie: tech·no·lo·gie (de ~ (v.), ~ën)
Stuvetjeskerke
Stuvetjeskerke of Stuvejeskerke (Nederlands: Stuivekenskerke) is e polderdorp an den Yzer in de provinsje West-Vloandern. 't Is sins 1977 e dêelgemêente van Diksmude.
Stuvetjeskerke was e zelfstandige gemêente tout 't ende van 1970 en doarachter, tusschn 1971 en 1976, e dêelgemêente van Pervyzje.
1782
1779 - 1780 - 1781 - 1782 - 1783 - 1784 - 1785 't Joar 1782 is 't 82e joar in de 18e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge. thumb|Stadhuus en belfort van [[Mêende]]
Technologie
't Verschil tusschn technologie en wetenschap is da technologie de toepassienge van wetenschappelike principes voarensteldt. Azô hèt de wetenschap ountdekt dat een illetrieke stroom een magnetische flux verôorzaakt die ton were een tegenflux verôorzaakt. Technologie bestoat der nie ollêne uut van de beseffn dat illetriek een yzern staaftjie kan loatn round droain, moar ook de maniere woarup hoe dan die principes kunn'n gebruukt wordn vô zô'n staaftjie mestjies te loatn round droain in een schêapparoat. Dus in 't kort is technologie de maniere woarup da wetenschappelike principes wordn ommegezet in techniek. 't Is doavan da den term technologie vele wor gebruukt as een anglicisme vo techniek.
Technologie hèt de maniere woarup da ounze moatschappy werkt groundig veranderd. Od een mens vroeger van de Limbrug noa West-Vloandern verhuusde, zei tjie eigentlik salutjes an zyn oude kennissenkrieng en begos tjie een nieuw leevn in de nieuwe plekke. Tegenwôordig zyn zô'n (en grôtere) afstandn gemakkelik 't overbruggn deur de vôruutgank in 't vervoer (otto, tring, vliegtuug), den tillefong en 't internet. Een mens kan nu gemakkelik familie an den andere kant van de weireld hèn, en nog met under klappn of under af en toe bezoekn. Technologie hèt de weireld gemakt in wa da nu the global village wor genoemd.
HSC Dionysus
thumb| 't Schild van HSC Dionysus HoogStudentenClub Dionysus of HSC Dionysus is e studentnclub van Ostende en omstreekn. Ierdeure behoorn ze toe e streekclub van 't SK Ghendt. De kleurn van Dionysus zyn geel en zwart. Dedee zyn ook were te viendn in 't schild, woar da ook de god Dionysus op stoat. De clubavond is elke dunderdag in under clubcafé, de Confrater.
Geschiedenis
Dionysus werd in 1982 opgericht deur Serge Dauchy, Johan De Vos en Ralf De Roo. In aal die joarn gebeurde der veel, mo 't meest bekende is toch wel de vatrollienge. Dat is e (vul=zwoar) vat da gerold wordt van Ostende noa Gent. Da wierd voe 't èèst in '85-'86 gedoan. Doarachter wierd da herhaald in '87-'88, '89-'90. Doarachter wierd beslist da nie azo moa te doen, mo op elke 5de lustrumverjoardag. En zo geschiedde. In '96-'97, '01-'02, '06-'07 en '11-'12 wierd da vat ook gerold. Ook in moarte 2017 eze da vatje van Ostende no Gent gerold en derachter wast serieus gank in den Overpoort nateurlijk.
Vatrollienge
Gelik ierboven vermeld, is de vatrollienge wel èèn van de grotste gebeurtenissn in de geschiedenis van Dionysus, die nu ooke om de 5 joar (5de lustrumverjoardag) opnieuw deuregoat. Me die activiteit wordt e symbolische link gemakt tusschn de stad van erkomst, Ostende, en de stad woarin da alle leedn tegoare studeern, Gent. 't Eèste vat wierd in '85-'86 gerold oender leidienge van Ralph Deroo, medestichter en toenmalige Praeses. Da in samenwerkienge met de Brouwerij Rodenbach.
Twee joar loater nodigden ze de Studentnclub Rodenbach uut voe mee te doen. Rodenbach vertrok uut Roeseloare en Dionysus uut Ostende. Ter oogte van Drongen kwaamn ze tegoare voe de latste kilometers noa Gent tegoare of te leggen, en in het toenmalige café Den Bolhoed wierdn de twee voatn, Wiel's en Rodenbach, genuttigd.
Marc Sleen
thumb|Marc Sleen in april 2012 thumb|Marc Sleen (in 't middn) in 1992, met Jan Bucquoy (lienks) en Pirana (rechs) in 't Belgisch stripmuseum
HSC Dionysus
Vatrollienge
In '88-'90 organiseerde Johan Vande Ryse de derde vatrollienge. Dendeen startte op de Zèèdyk in Ostende neffest de weunplekke van de medestichter Ralph Deroo. Ook deze ki was 't een vat Rodenbach.
Marc Sleen
Marcel Honoree Nestor Neels (Gentbrugge, 30 december 1922), beter gekend ounder zyn pseudoniem Marc Sleen, is een Vlamse striptêkenoare die voarol bekend stoat vô zyn strip De avonturen van Nero & Co.
HSC Dionysus
Vatrollienge
De 4e vatrollienge gebeurde pas op de derde lustrumverjoardag en wierd georganiseerd deur Dirk Crombez (Praeses '94-'95 & '95-'96), Nick Van Der Hooft (vice Praeses '93-'94) en Jan Lacluyse (Clovis). Deze ki volgdn ze e nieuwe route, dien van Alken-Maes. In '01-'02 en ook de vierde lustrum was Clovis (zedenmeester- schachtntemmer '97-'98 & secretaris '01-'02) de gelukkign voe hêel 't gebeurn te leiden. Toen kwam 't gebeurn live op Radio 2, in 't doagelijks nieuws van AVS en stoend et zelfs in e poar gazetten.
Marc Sleen
Jeugd
Marc Sleen werd geboren als Marcel Neels in Gentbrugge, moa zyn ouders verhuusdn noa Sint-Niklaas ot je drie moandn oud was. Ol van joungs of hield Marc Sleen vrêed van bêestn, en je têkende z' ook geirn. Vanof zyn vêertiensten volgde tjie zundagstêkenklassn an d' Academie van Sint-Niklaas. Da wierd wel een endetje moeilyker os zyn voader in 1939 stierf angezien dat de familie 't moeilik haad vô 't hoofd financiêel boven woater t' houdn. Gedeurende den Twidde Weireldoorloge wierd Marc Sleen in 1944 in 't gevang gesmeetn omdat êen van zyn oudere broers by 't verzet actief was.
Vroege carrière
Achter de bevrydienge, up 't ende van 1944, begost Marc Sleen as een cartoonist ter werkn by De Standaard, woardan andere mensn gelik Gaston Durnez en Marnix Gijsen actief woarn. De gazette wierd achter den ôorloge ommegedopt toet De Nieuwe Standaard en in 1946 toet De Nieuwe Gids. Beholve cartoons makte Sleen ook illustroasjies vô verschillende artikels. Je têkendige ook een stripreekse De Avonturen van Neus in Ons Volk, en in 1945 kwaam De Avonturen van Piet Fluwijn en Bolleke vô 't êeste uut.
HSC Dionysus
Clublied
Torre van Ostende
Leve de torre van Ostende
j'is geboren in z'n emde
West-Europa
]] [[Ofbeeldienge:Europe subregion map world factbook.svg|thumb|Volgns CIA World Factbook:
HSC Dionysus
Clublied
j'is geboren in de mostoartpot
West-Europa
]] West-Europa is de regio die 't westelyk deel van Europa besloat. Alhoewel dat den term West-Europa algemeen wordt gebruukt, bestoat er gin concensus over welke landn der deel van uutmoakn.
De Vereenigde Noasjes (VN) verdeeln Europa in vier regio's: Noord-Europa, West-Europa, Oost-Europa en Zuud-Europa. West-Europa bestoat volgns hunder uut neegn landn: Volgns de CIA World Factbook bestoat West-Europa uut zeevn landn:
Marc Sleen
Vroege carrière
Marc Sleen beslôot voarol strips te maakn deurda Willy Vandersteen zô'n succes haad met zyn stripreekse Suske en Wiske in De Nieuwe Standaard, en Sleen zaag dat er mè strips beter te verdienn was dan mè cartoons.
HSC Dionysus
Clublied
en j'e gin hoar op z'n kletsekop.
Seldery
Seldery of selder (Apium graveolens) is e tweejoarig kruud van de familie van de schermblommigen. 't Is te vergelykn me perselle moa 't het e veel sterkere smoake. 't Twidde joar kommn der crèmekleurige blommn an.
Marc Sleen
Nero
In oktober 1947 begost Marc Sleen een nieuwe stripreekse, De avonturen van Detective Van Zwam. In 't êeste album, Het geheim van Matsuoka, was Van Zwam d' hoofdfigeure, woardat je een gast tegenkomt in 't zothuus die peist dat je keizer Nero is. Zels ot je were by zyn verstand is bluuft iederêen hem "Nero" noemn. Achter drie verhoaln wordt Nero de centroale figeure van de reekse, en achter negen verhoaln wordt "Van Zwam" deur "Nero" vervangn in de titel van de reekse.
HSC Dionysus
Clublied
oane moane
Seldery
Seldery komt ôorsprounkelik uut 't gebied van de Middellandsche Zêe, moa den dag van vandoage wordt 't over hêel de weireld gekwikt.
In de klassiekn tyd was 't al gekend als geneeskrachtig kruud. 't Het e vochtofdryvende zuverende werkienge, 't is appetytipwekkend en 't bevat vele vitamine C, calcium en yzer.
HSC Dionysus
Clublied
stukker de kroane
Seldery
Seldery wordt gebruukt in bouillong, soepe (tegoare me poreie), stoverie, mussels, omelette, kruudnbeuter en in e bouquet garni vo z'n pittige en krudige smoake.
HSC Dionysus
Clublied
pimpaljoene leerze
Marc Sleen
Nero
In 1965 stapte Marc Sleen over noa de De Standaard/Het Nieuwsblad, wa da praktisch toet een rechtszake lêede tusschn De Nieuwe Gids en De Standaard over auteursrechtn. Van ton of liet Sleen ol d' andere reeksn volln en legdig' hem ollêne toe up Nero & Co.
Seldery
Sôortn
De grôte varioatie an seldersôortn is ounder te verdêeln in drie grôte groepn:
Marc Sleen
Nero
Marc Sleen was ook gekend as een bêestnliefhebber en een reiziger die tusschn 1961 en 1991 35 safari's noar Afrika maktige, en mêer dan 20 documentaires vô den VRT. In 1992 verscheen Marc Sleen in 't Guinness Book of Records vor up zyn êentje de zelste strip getêkend t' hèn gedeurend' een periode van 45 joar.
HSC Dionysus
Clublied
potje kadéé
Marc Sleen
Andere reeksn
Toet an 1965 têkende Marc Sleen nog een hêleboel andere reeksn:
HSC Dionysus
Clublied
oender de zee
Marc Sleen
Andere reeksn
Vanof 1947 toet an 1965 têkende tje ook ieder joar een verslag van de Rounde van Vrankryk.
HSC Dionysus
Clublied
danst de pimpernelletjes.
je kud'em zien al woar je blende
kloarder dan de moane op e kletsekop in brand
der is gin één lanteere die an uze torre kant.
potje kadee
Dio Vivat
Achter e poar moeilikke joarn is HSC Dionysus were op de goeie weg oender leidienge van Praeses Bram Verdonck. Zo et de club zelfs in de joarlikse sportcompetitie van 't SK e derde plekke veroverd dankzy de Sport Praeses Simon Liekens. Ook werft de club mèèr en mèèr schachtn an die under loatn oentgroenen om azo de club nog mèèr te loatn groein.
Eenzoadlobbign
thumb|Vergelykienge tusschn e monocotyl (lienks) en e dicotyl (reks) D' eenzoadlobbign (moncotyln of kortweg: monocots)  zyn e groote groep van bloeinde plantn (angiospermn), woarvan dan de zoadn deurgoans moar één embryonoal blad of zoadlobbe (cotyl) bevattn. De weetnschappelyke noame vo de groep is Monocotyledoneae. De reste van de bloeinde plantn hèn twèe zoadlobbn en ze wordn doarom geclassificeerd lyk dicotyln of twèezoadlobbign.
Povlakte
thumb|De riviere de Po in de Povlakte De Povlakte (Italioans: Pianura Padana of Val Padana) is 'n uutgestrekte vlakte in Nôord-Itoalië.
Met de Venetische Vlakte inbegreepn is 't gebied oengeveer 650 km lank en lopt van de westelyke Alpn toet an d' Adriatische Zêe met 'n ippervlak van 46.000 km². De vlaktes van Veneto en Friuli wordn dikwyls by de Povlakte gereeknd, moa ze moakn wel gin dêel uut van 't stroomgebied van de riviere de Po.