cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Duunkerke
Fransche stad
Vanaf 27 oktober 1662 kwam Duunkerken definitief in Fransche and'n deurda Duunkerken en Mardyk vo 400 000 pound van keunink Koarel II van Ingeland gekocht werdn deur Louis XIV. Ip 2 december van da joar werd Louis XIV ôok fêestelyk ontoald in 't stad. De Fransche oovrheersienge wierd loatr nog e latste kêe erbevestigd by 't Verdrag van Utrecht van 1713. 't Stad werd ipnieuw versterkt, deur Vauban wordeur da't de grôotste militaire hoavnstad van Vrankryk werd. Vanaf de joar'n 1670 ging Louis XIV ôok actief de koapers steun'n by ulder raids ip buutnlandsche scheepn. 't Es in die periode da Jan Bart, de bekendste koaper van Duunkerke, actief wos. In de achttienste êeuwe wos Duunkerke e bloeiende commerciële stad woarda er ôok e grôte smokkeltrafiek wos van en noar Ingeland.
In de winter van 1788-1789 wos de winter zo ard da't nie meugelyk wos vo de bôotn om de hoavn binn'n te voarn. Ierdeur brak der ongersnood uut en kwoamn d'inweuners in ipstand (cf. de context van de Fransche Revoluusje). Duunkerke moeste em ôok vôornberydn ip d'ôorlogverklaaring van d'Ôostnrykers (die toen de Zudelikke Nederlandn in ulder bezit ad'n). Ip 23 oest 1793 belegerde d'Ingelsche prins Frederick, d'ertoge van York en Albany, Duunkerke. Moar ip 8 september wierd ze bevryd deur general Jean Nicolas Houchard achter de Fransche oovrwinnienge ip d' Ingels-Ôostnryksche coaliesje in de Slag by Oundschoote wordeur da Duunkerke Frans bleef. Ip 24 november werdn tydelyk olle vormen van cultn verboodn deur 't Revoluutionaire bewind wordeur da Duunkerke tydelyk wierd ernoemd tot Dune libre.
In 1838 werd de viertorre an de westelyke kant van de hoavn gebouwd en wierdn er tringspoorn angelegd wa vo e straffe stimulans en groei vo de hoavn zorgde. Ierdeur groeide ôok de stadsagglomeroasje van Duunkerke. E poar joar voorn 1900 werd 't udige staduus gebouwd.
Twintigste êeuwe
Achter d'uutbroake van d'Êestn Weireldoorloge en den inval van de Duutsche in België wierd ip den twêedn oest 1914 Duunkerke in stoat van beleg verkloard, mo dankzy d'inondoasje van d'Yzervlakte bleef Duunkerke Frans. Duunkerke es wel e poar kêe gebombardeerd gewist deur Duutsche zeppelins. Duunkerke diende bist den oorloge surtout lyk bevôorroadiengsplekke vo't front en ontoal van geblesseerdn en kreeg achter den oorloge verschillige decoroasjes vo't courageus gedrag van zyn inweuners.
Bist d'n Twiddn Weireldôorloge zoatn in meie 1940 de Fransche en Ingelsche soldoatn round Duunkerke in de tange deurda ze omsiengeld woarn deur de Duutsche. In de Slag om Duunkerke probeerdn de Gallieerdn de Duutsche teegn te oudn, wa da under nie lukt, mo bist 'n tyd da de slag duurdigde (apeupri e weke) koestn de Gallieerdn in Operation Dynamo nog 400 000 soldoatn evacueern na Ingeland zoda die nie in d'and'n van de nazi's kwoamn. Duunkerke es by deze slag gebombardeerd gewist deur Duutsche vliegers, mo enigte joarn loater wierd ze by de bevrydienge van Vrankryk ipnieuw gebombardeerd, deze kêe deur vliegers van de Ingelsche Royal Air Force. Mo Duunkerke bleef zelfs achter de bevrydienge van Vrankryk nog bezet deur e Duutsch garnizoen ounder lydienge van vice-admiral Friedrich Frisius die em pas oovrgaf ip 9 meie 1945, nen dag achter de kapituuloasche van Duutsland. Achter den oorloge wos e grôo dêel van Duunkerke verwoest en moest 't stad hêel ernieuw ipgebouwd word'n.
Woatrweugn
't Verbindiengskanoal wierd in de 18de êeuwe gegroavn. In't Interbellum wierd en ofvoerkanoal (canal exutoire) angeleyd anden ôostkant van't centrum van Duunkerke en 't scheydt 't centrum van Malo en Rozendoale en komt uut in de Nôordzêe.
An de nôordwestkant en 't westn van't stadscentrum ligt e grôo bassin tusschn Duunkerke, de hoavn en de zêe. 't Bassin es van de zêe geschêed deur nen langn dyk (la digue du Braek) en 't strekt em uut tot 15 kilomèiters richtienge 't westn van't centrum, woar ip de grenze tusschn Loon en Grevelingn e verbindieng ligt me de zêe.
Sport
De Vierdoagse van Duunkerke es e belangryke koers ip de wielerkalender. In 2001 startte de Rounde van Vrankryk in Duunkerke.
Kortwoagn
E kortwoagn, korrewoagn, pupegoale of bakwoagn is e sôorte karre met êen of twêe wieln, die deur en twien geduuwd wordt an d'andoavn an den achterkant. Kortwoagns wordn gebruukt voe 't vervoern va zwoare losse loadienge en weirdn vele gebruukt by 't werkn in 'n 'of of in de bouw. E type me twêe wieln es stabieler; met e type me êen wiel ku'j makkelikker manoeuvreern.
E pupegoale of puypegoale trekt ip e bakwoagn, moar is lank en plat en et gin zykantn.
The Last Post
't Stik is dikkers verward me 't muziekstik da olle joare op 'n vierdn van mei espeeld is vo de twêe minuutn stilte bissen de Dôodnerdenkieng op 'n Dam in Amsterdam.
Ze sluutn The Last Post osan of mei de voorlezienge van de Ode of Remembrance.
Externe koppelienge
frame|left|De eeste nootn van the Last Post
Ter Vichtn
Ter Vichtn, officieel Vichte, is e dêelgemêente van Anzegem. Deur ze goeie liggienge (by 'n uprit van 'n E17) en de grôte werkgeleegneid, is Ter Vichtn uutegroeid toet de grotste dêelgemêente van Anzegem.
In Ter Vichtn vien je 't bekende shoppiengcenter Molecule, en Brouwery Verhaeghe, e klêne ounafankelike brouwery. thumb|left| Oud Kastêel
Kluchtigoard
Nen kluchtigoard es nen persôon die kluchtn bringt en zo de minsn an 't lachen probeert te bringen. G'eit verskillende sôorten kluchtigoards. G'eit verboale kluchtigoards, die byvoorbeeld in een theatershow nen kluchtshow geevn; nen anderen term voor zukke gasten es het Iengelse stand-up comedian. Stand-up komedianten geevn dikwyls, moa nie oltyd, polletieke commentaar en kritiek. In 2006 es ter een tv-programma ip Canvas, (Comedy Casino genoamd) da gewyd is an stand-up comedianten. Andre kluchtigoards zyn mêer visueel, met andre woorden, ze gebruken situoatiehumor om kluchtn te bringn. Die latste discipline zie je vôoroal ip tv in grappig (bedoelde) programma's.
Vloanderen kent een lange tradisie van kluchtigoards.
Vôorbeeldn
thumb|[[Urbanus in 2004]]
1285
1282 - 1283 - 1284 - 1285 - 1286 - 1287 - 1288 't Joar 1285 is 't 85e joar in de 13e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge. thumb|[[Charles II van Anjou, keunienk van Noapels]]
Imaginaire getalln
'n Imaginair getal is 'n ounderdêel van 'n complex getal.
'n Imaginair getal is van de vorme bi, met b 'n reëel getal en i de imaginaire êenheid. 't Kwadroat van 'n imaginair getal is oltyd 'n negatief reëel getal, bevôorbild: (5i)² = -25.
Kastêel van Heidelberg
thumb|Kastêel van Heidelberg 't Kastêel van Heidelberg (Duuts: Heidelberger Schloss) is êen van de bekendste ruïnes in Duutsland en 't symbool van de stad Heidelberg. Vo da 't vernield wierd in de Neegnjoarign oorloge (1688-1697) was 't de residensje van de keurvorstn van 't Paltsgroafschap an de Reyn. Achter da 't zwoar beschoadigd wierd deur de soldoatn van Louis XIV van Frankryk in 1689, wierd 't kastêel in 1693 moa gedêeltelyk herbouwd. De ruïne stoat tachtig meter boven de valleie an de nôordkant van den heuvel Königstuhl en domineert vanof doa 't stadszicht van Heidelberg.
Geschiedenisse
De stad Heidelberg wordt in 1196 vo den êeste kê vernoemd in een ôorkonde. E kastêel (castrum in Heidelberg cum Burgo ipsius Castri) wordt moa vermeld in 1225, os Ludwig I van Beiern 't kastêel van bisschop Heinrich van Worms ols lêengoed oentvangt.
1760
1757 - 1758 - 1759 - 1760 - 1761 - 1762 - 1763 't Joar 1760 is 't 60e joar in de 18e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Kaster
Beziensweirdigheed'n
thumb|left| Kerke van Kaster
Robert Burns
thumb|Robert Burns. Robert Burns (25 januoari 1759 - 21 juli 1796) (ook gekend lik Robbie Burns, Rabbie Burns, mêest geliefde zeune van Schotland, de ploegr-dichtre, Robden van Solway Firth, de Bard van Ayrshire en in Schotland lik The Bard) was a Schotsche dichtre. Y wordt algemêen bekeekn lik de nasionoale dichtre van Schotland en y is weirldbefoamd. Y is de best gekende van de dichtrs die in 't Schots geschreevn ên, aloewel y ook veele in 't Iengels ê gewerkt en in e lichte Schotsche streektoale, die gemakklik te begrypn is vo nie-Schotn. Y schrêef ook standoard-Iengls, en in die geschriftn wastn dikkers ip ze stoetst mê zyn polletieke of burgerlikke kommentoar.
Y wordt anziene vor êen van d' êeste romantiekrs, en achtre zyn dôod wierdn 'n inspiraosje-bronne vo de stichtrs van 't liberalisme en van 't socialisme, en e kulturêel uutangbord in Schotland en oendre de Schottn de weirld roend. 't Boffn mê zyn leevn en werk was bykans e kultuus in de 19e en 20e êewn, en zyn invloed ip de Schotsche litterateure ê lange tyd grôot gewist. In 2009 wierd y uutgekoozn lik de grotste Schot deur 't Schotsch publiek in e stemmienge die angestierd was deur de Schotsche Tilleviesjezendre STV.
Burns makte nie allêene ôorsproenklik werk, y verzoamlde ook volkszangn uut hêel Schotland, en y paste deeze an. Zyn gedicht (en liedje) "Auld Lang Syne" wordt dikkers gezoengn ip Hogmanay (de latste dag van 't joar), en  "Scots Wha Hae" da lange tyd ê gediend vor 'n oenoffisiêel nasionoal volkslied van 't land. Andre gedichtn en liedjes van Burns die wêlbekend zyn oovre de weirld teegnwôordig, omvattn : "E Rô, Rô Rôoze"; "A Man's a Man for A' That"; "To a Louse"; "To a Mouse"; "The Battle of Sherramuir"; "Tam o' Shanter"; en "Ae Fond Kiss".
Zeruzalemkerke
De kerke is eigenlik een mausolee geworden vo Anselmus Adornes en z'n vrouwe, Margaretha van der Banck. Under praalgroaven stoan nog oltyd in ’t midden van de kerke. Adornes was lid gewist van d’ Orde van de Schotse Eenhoorn en persoanlikkn adviseur van de Schotse keunink James III. Dorom is ’t mo juste z'n erte die in ze graf in Brugge ligt en de reste van z'n lyf in Schotland.
D’echte Illige Grafkerke in Zeruzalem is in de 16ste eeuwe ofgebrand, woardeure da de Brugse versie d'enigste is die een gedacht gift van oe da ze der moet uut gezien en. In Brugge is de Zeruzalemkerke d'enigste kerke die gespoard gebleven is van de beeldnstorm.
Berlyn
Berlyn is 'n oofdstad van Duutsland. 't Is me mêer of 3,44 miljoen inweuners oek 'n grotstn stad van 't land.
Berlyn es ook d'oofdstee van de gelyknoamige Duutsche deelstoat.
Trivia
Up dunderdag 2 ogustus ging in Berlyn en Glasgow de Europees Kampioenschap 2018 van start.
Nico Blontrock
Nico Blontrock (Brugge, 1 moarte 1963) is e mediafigeure die surtout gekend is in West-Vloandern.
Media
Nico Blontrock begost in de journalistiek by ’t persbureau van Filip Van Belle zoaliger in Brugge. Ze verzorgdn ton ounder andere ‘t West-Vlams nieuws vo de VRT. Azo kwam Nico Blontrock in contact met den openboarn omroep. Je stound mee an de wiege van ‘t VRT-net Radio Donna achter dat ’n een ende by de Nachtradio gewerkt ad. Achternoa gienkt ‘n noa Radio 2 West-Vloandern, woa dat ’n nu al viftien joar lank bezig is.
Varia
Nico Blontrock is ook freelance journalist. J’is ook nog betrokkn by e hêel dêel Brugsche evenementn en activiteitn via ‘t Comité vo Initiatief lik de Reiefeestn, de Gouden Boomstoet en ‘t megazangspektoakel Vlaanderen Zingt. J’is ook schryver van verschillige boekn over Brugge.
Gouverneur
thumb|[[Paul Breyne (reks), gouverneur gewist van West-Vloandern]] De gouverneur is 't hoofd van e regerienge van e stoat of kolonie. 't Kan ook 't hoofd zyn van een organisoasje of instellienge, lik de gouverneur van e centroale bank.
In België is de gouverneur de verteegnwoordiger van de regerienge in de provinsje.
Dêelverzoamelienge
thumb|E venndiagram van verzoamelienge A die e dêelverzoamelienge is van B. E dêelverzoamelienge van e bepoalde verzoamelienge is e verzoamelienge die e dêel is van die verzoamelienge.
Gouverneur
't Administratief arroendissement Brussel-Hoofdstad èt sins de zesde stoatshervormienge gèn gouverneur nie mè, moar een Hoge Ambtenoare en e vicegouverneur.
Dêelverzoamelienge
At olle elementn van e verzoamelienge A dêel uutmoakn van e verzoamelienge B, ton noemn we A e dêelverzoamelienge van B. Twi dêelverzoameliengn A en B zyn moa gelykig ot A en B dezeste elementn een.
Gouverneur
Ook de Nationale Bank van België het e gouverneur die deur de keunienk benoemd is.
Gouverneurs zyn politiek neutroal, moa 't zyn assan politiekers die benoemd wordn toet gouverneur.
Gemêenteroadsverkiezingn 2006/Arroundissement Kortryk
left|150px De verkiezingsutsloagn van de gemêenteroadsverkiezingn van 8 oktober 2006 in het Arroundissement Kortryk.
left|150px
God Dethroned
God Dethroned is e Death Metalgroup uut Olland. Nundern vroegern gitarist is Isaac Delahaye, uut Yper.
Geschiedenisse
God Dethroned is upericht in 1990 deur Henri Sattler en êentige van zyn moatn. Ze brochtn in 1992 nunder êeste ploate uut, The Christhunt, mo die ploate wos gin succes. Henri beslôot van uut te schêen me God Dethroned en ne beguste met e nieuwn group Ministry of Terror (Thrash Metal).
In 1994 erbegust 'n me God Dethroned en ze brochtn The Grand Grimoire uut, woadeure dan ze kustn tourn in Europa, Japan en de Verênigde Stoatn me groupn lik Morbid Angel, Cannibal Corpse en Marduk. Ze mustn ouk up grôte festivals speeln (Graspop, Wacken, Dynamo,...).
The Toxic Touch van 2006 wos d'êeste ploate die hêlegans deur de group in de nieuwe bezettienge emakt is. E krêeg stieve goeie kritiekn.
In West-Vloandern
God Dethroned et ol êentige keirs espeeld in West-Vloandern, lik in Woaregem (1999, in 'n Steeple, headliner Immortal) en in Yper (2005, JOC en 2008, Feniks).
Yzertyd
thumb|De Keltische cultuurn in den yzertyd in Europa thumb|Castro de Baroña, nen éperon barré uut den yzertyd, Galicië, Spanje thumb|Zikkel en torque uut den yzertyd thumb|Lange dolke mè schede uut de La Tène-periode, 475 à 450 v.C., Vrankryk
Den yzertyd es de cultuurperiode achter den brounstyd. In de Lege Landn lopt dienen tyd van 800 v.C. tout an de komste van de Romeinn in 57 v.C. Vanof toun doet de Romeinsche cultuur eurnen entree by uus.
De cultuurn uut den yzertyd zyn Keltisch. 't Grotste deel van Europa wos in dienen tyd bewund deur Keltische stammn. Juste lik by d’andere pre-istorische periodes varieerde ‘t begun en ’t ende van den yzertyd van plekke tout plekke. Sommigste beschoaviengn (lik de precolumbioanse van Zuud-Amerika) èn noois ginnen yzertyd gekend.
Verschilln tusschn brouns en yzer
Yzer vind je in de nateure bykans nie in zuvere vorm. ’t Es doamei da’t meer of duusd joar gedeurd èt tegen da de mienschn mè yzer overweg kostn. En andere verkloarienge es da der round 1000 v.C. en tekort ountstound an tin da nodig wos vo brouns te moakn. Ze zoudn dus verplicht gewist èn vo en alternatief te zoekn. Teegn 500 v.C. wos yzer gebruukt in 't grotste deel van Afrika, Europa en Oazië.
’t Voordeel an yzer es dat yzer arter es dan brouns. Yzer goat ook langer mei dan brouns. En de groundstoffe vo yzer te moakn (yzererts) komt up veel meer plekkn voorn dan koper en tin.
’t Nadeel an yzer es dat ’t moeilikker es vo d’r werktuugn van te moakn wat yzer smelkt moa by veel oggere temperateurn. Moa wien da yzern werktuugn koste moakn, koste ze up groddere schoale moakn.
Gevolgn van et gebruuk van yzer
Deur de groddere verspreidienge van yzer bezoatn meer en meer mienschn en yzern ploege. Da liet under toe vo undern ground beter te bewerkn en zo meer upbriengste t’èn by den oogst.
Yzer es ook lichter dan koper of brouns, en veel sterker. Wien da vicht mè yzern woapns, wint van degene die vicht mè brounzn woapens.
Cultuurn
De twee belangrykste Europeesche cultuurn in den yzertyd woarn Keltisch.
De overbluvende sites van die cultuurn zyn surtout oppida en groavn (grafveldn).
Letteberg
De Letteberg of Calvoarieberg, is een heuvel in 't West-Vlams Heuvelland met en hoogte van 95 meters. Je ligt teegn Kemmel, nie verre van de Kemmelberg aan. De name kom van de familie Lette die de ground vroeger bezaat.
In den heuvelkant zyn der een poar gerestaureerde bunkers van 't Iengels leger uut den êeste weirldôrloge te zien. De heuvel wierd in 1917 deur den Iengelse "175th Tunneling Company" oundergroavn en vôrzien van oundergrounse schuulplatsn. De bunkers kunn'n vandage voa nietend bezocht wordn.
Wielrennen
d' Hellienge is in 1972 upgenoomn gewist in Gent-Wevelgem. In da joar wierd 't parcours voar een grôot dêel in de heuvelzone ofgeleid: de Vidaigneberg, de Rôonberg, de Boaneberg en de Kemmelberg zyn elk twêe kêern beklommn, en de Lettnberg, de Scherpnberg en de Sulferberg elk êen kê.
In de latst edities wordt d' hellienge dikwils gedoan achter den ofdoaling de Kemmelberg voar azoa in Kemmel uut te kommn. De Letteberg wordt ook in Ledegem-Kemmel-Ledegem voa juniores ofgedoald achter de beklemmienge van de Kemmelberg. j' Is ook upgenoomn in de recreatieve fietsroute Vloandern Fietsroute.
1764
1761 - 1762 - 1763 - 1764 - 1765 - 1766 - 1767 't Joar 1764 is 't 64e joar in de 18e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Maria van Champagne
Maria van Champagne (1174 - Akko, 9 ogustus 1204) was e dochter van Hendrik I van Champagne en van Marie van Vrankryk, dochter van Lodewyk VII. Deur heur trouw mè Boudewyn IX van Vloandern in 1186, was ze gravinne van Vloandern en Henegouwn.
In 1199 hen ze tegoare de kruusvoardersgelofte ofgeleid in de Sint-Donoaskerke van Brugge, en de 14stn april 1202 is Boudewyn vertrokkn vo de vierde kruustocht.
Maria, die in verwachtienge was, is mor achter gegoan o ze genoeg hersteld was van de geboorte van under dochter Margaretha. Ze vertrok uut Marseille en landde in Akko (Israël), woa da z’hoorde van de veroverienge van Constantinopel en de benoemienge van heur vint toet keizer. Ze wilde vertrekkn no Constantinopel, mo z’is ziek gekommn en de 9stn ogustus 1204 is ze gestorvn.
Maria en Boudewyn IX haan twê dochters:
Arnulf II van Boulogne
Arnulf II van Boulogne (- † 971) was groaf van Boulogne van 964 tout an zyn dôod. Je was e zeune van Adalolf, groaf van Boulogne. In 933 was zyn voader gestorvn, mo zyn bezittiengn woarn no zyn nounkel Arnulf I van Vloandern gegoan, omdat ’n nog te jounk was.
In 962, achter den dôod van Boudewyn III van Vloandern, kwamt ‘n, tegoare me zyn ounwettige broere Boudewyn (Baldzo), in ipstand teegn zyn nounkel Arnulf en in 964 kost ’n zyn recht ip Boulogne were ipeisn.
Je stierf in 971 en je wierd ipgevolgd deur zyn zeune Arnulf III van Boulogne.
Heyman Dullaert
thumb|Portreit van Heyman Dullaert Heyman Dullaert, ook Heiman, Heimen of Heijmen Dullaart gespeld, (Rotterdam, 6 februoari 1636 - Rotterdam, 6 meie 1684) was een Hollandsche schilder en dichter, lêerlienk van Rembrandt. Zyn schilderien, vele trompe-l'oeils, zyn oender andere te zien in 't Kröller-Müller Museum in D' Hoge Veluwe in Holland.
Ols dichter ist 'n surtout bekend deur zyn gedichtn Aan myne uitbrandende kaerse en Een korenwanner aan de winden, alletwêe te viendn in De Nederlandse poëzie van de 17e en 18e eeuw van Gerrit Komrij.
Je lag begroavn in de Rotterdamsche Prinsnkerke, die by 't bombardement van 1940 verwoest is. thumb|left|Trompe-l'oeil van Heyman Dullaert
Ast
thumb| Oude moutast (1872) van [[Brouwerie Rodenbach in Roeseloare]] Een ast is e droogoven vo mout of chicoreie.
Mout wordt gebruukt vo bier te brouwn. Krotte of de gebrande wortel van chicoreie was vroeger gebruukt ter vervangienge van kaffie.
Chicoreie
In 't vôorjoar wordt de plante gezoaid en ton uutgedind. In oktober oogst den boer de wortels die 30 cm lank kunn kommn. Doarachter wordn ze gewasschn, gesneen, gedroogd en gebrand ip de verwarmde vloer van den ast. In 't begun van de vôrige êeuwe verliep alles nog met d'hand en da was keihard werkn en zwêetn. De temperateure in den ast mocht nie ounder de 85 groadn celsius kommn. Den dag van vandoage gebeurt da werk bykan hêlegans machinoal.
In zyn gekend werk "Het leven en den dood in den ast" beschryft Stijn Streuvels 't hard labeur in den ast.
28 moarte
28 moarte is de 87stn dag van 't joar (88stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. Der volgn nog 278 doagn toet 't ende van 't joar.
Pepinidn
thumb|’t Frankisch Ryk ounder de Pepinidn met [[Austrasië, Neustrië en Bourgondië in ‘t blow]] De Pepinidn of Pippinidn woarn e familie van Frankische edeln die diendn ols Hofmeier ounder de Merovingische keuniengn, êest in Austrasië en loater ook in Neustrië en Bourgondië. De functie van Hofmeier kwam erfelik by de Pepinidn.
Pepeyn I
‘t Geslacht is gesticht deur Pepeyn I van Landn, in ’t begun van de 7ste êeuwe. De familie haad uutgestrekte bezittiengn in Austrasië, ’t nôordôostelik Frankisch dêelryk. De rykdom van ’t geslacht haad er vôorn gezorgd dan z’hunder haan kunn ipwerkn tout Hofmeiers, die mochtn zorgn vo de keunienklikke bezittiengn.
Begga, de dochter van Pepeyn van Landn, trouwde met Ansegisel, de zeune van Arnulf, de bisschop van Metz. Hunder zeune was Pepeyn II van Herstal. Pepeyn van Herstal veroverde Neustrië in de Slag by Tertry in 687 en ôok Bourgondië.
Pepeyn II
Pepeyn II van Herstal was de voader van Karel Martel. Karel Martel was e bastoardzeune en doarom nie erkend deur d’andere Pepinidn, moa je was toch de feitelikke leider. Je volgde zyn voader ip achter e gevecht met de wettelikke erfgenoamn.
1996
1993 - 1994 - 1995 - 1996 - 1997 - 1998 - 1999 't Joar 1996 is 't 96e joar in de 20e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Gebeurtenissn
thumb|Yasser Arafat thumb|TWA-vlucht 800, e Boeing 747 van Trans World Airlines oentploft by Long Island
Gemêenteroadsverkiezingn 2006/Arroundissement Diksmude
left|150px
Landvoogdn van de Nederlandn
De Landvoogdn van de Habsburgsche Nederlandn regeerdn van 1507 tout 1581 over de Noordelikke Nederlandn en van 1507 tout 1794 over de Zudelikke Nederlandn. In 1581 verkloarde de Republiek der Zeevn Verenigde Provinciën under ounofhankelik van keunienk Filips II van Spanje.
Zeventien Provinciën
1568-1648:Tachtigjoarign Oorlog Frans van Anjou (1581-1583) en Robert Dudley, groaf van Leicester (1585-1588) woaren nog e poar joar landvoogd mor in 1588 wildn de Noordelikke Nederlandn vôort doen zounder landvoogd.
Spoansche Nederlandn
thumb| Francisco Antonio de Agurto Van 1598 tout 1621 regeern d'aartshertoogn Albrecht en Isabella over de Spoansche Nederlandn. 1706-1714: Spoansche Successieoorlog. By de Vrede van Utrecht krêeg Karel VI van Oostnryk de Zudelikke Nederlandn.
Ôostnryksche Nederlandn
thumb|200px| Karel Alexander van Lotharingen 1794-1815: De Franschn tyd
1171
1168 - 1169 - 1170 - 1171 - 1172 - 1173 - 1174 't Joar 1171 is 't 71e joar in de 12e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Turkeye
Turkeye (Nederlands: Turkije, Turks: Türkiye), es 'n republiek land da vo 't grotste dêel in Oazië ligt. E klêen dêel round de grotste stad Istanbul ligt in Europa. De ôofdstad van Turkeye es Ankara. 't Weunn in 't hêle 71 meljoen menschn.
Liggienge
Turkeye ligt voun 't grotste dêel in Azië, up e schiereiland die Anatolië noemt, tusschn de Zworte en de Middellandsche Zêe. 't Europees gedêelte ligt teegn Grieknland en Bulgareye. De twêe stikkn zyn van makoar eschid deur de Dardanelln, de Zêe van Marmara en de Bosporus. Istanbul, de grotste stee van 't land, ligt up olletwêe de stikkn. De landn die teegn Turkeye liggn, zyn Grieknland en Bulgareye up 't Europees gedêelte en Armenië, Georgië, Azerbeidjan, Irak, Iran en Syrië. Koerdistan, die gin officieel land is, ligt voun e grôot dêel up 't groundgebied van Turkeye.
Toale
D'ênigste officiële toale is Turks (e lid van de Altaïsche toalfamilie), die in verschillige vormn eklapt is deur 90 percent van de menschn in Turkeye. Doabuutn en is er mor êen grôte toale nemi: 't Koerdisch (e lid van de Indo-Europeesche toalfamilie), die deur oungeveer 18 percent van de menschn, surtout in 't ôostn van 't land. 't Zyn nog e masse aar toaln, mo dedie zyn deur nie ol te vele menschn gebruukt.
Teetn en drienkn
Oloewel da Turkeye styf bekend is voun ze kaffie (kahve), drienkn ze in Turkeye zevve vele mêer thee (çay). Doamei daj doar oek indeliks vele "theetuunn" (çaybahçe) teegn komt. 't Bekendste dessert is baklava.
Turkeye is êen van de weinige landn woa dat er e platselikkn drank is die ku concurreern me Coca Cola: Colatürk. 't Bekendste bier is Efes, daj oek ier en doar in België ku viendn (oundermêer in Brussel). Wyn is er oek e masse verbouwd.
Beziensweirdigeedn
thumb|150px|Pamukkale in 1987, 'n dag van vadoage meugn der gin menschn nemi by.
Toerisme
Buutn de beziensweirdigeedn die ierboovn stoan, is Turkeye surtout ekend voun ze warm were en ze goedkope vakansn. Plekkn lik Antalya en Bodrum zyn indeliks populair.
Wachtendonckse Psalmn
De Wachtendonckse Psalmn zyn e verzoamelienge van psalmn en losse woordn geschreevn in 't Oudnederlands. Ze vormn een van de omvangrykste Oudnederlandsche tekstn da m'ein.
't Andschrift
Kort vo 1600 eit den geleerdn Justus Lipsius in de bibliotheke van den Luukschn kanunnik Arnold Wachtendonck etwodde styf interessants gevoundn: en Karolingisch psalterium of psalmboek. 't Specioale wos da olle Latynsche woordn een vo een vertoald woarn in e toale dat 'n mei moeite koste verstoan, en die tusschn de Latynsche verzn woarn geschreevn. Noader ounderzoek makte dudelik dat et ier gienk om en oude variant van et Nederlands.
Na kennissn schreeft y verschillende brievn mei stikkn en uuttreksels uut die interlineaire vertoalienge. Dat andschrift intrigeerde em zo styf dat y 't liet kopieern, wuk da in dienen tyd en diere bedoenienge wos.
Vrimd genoeg bleek da't originele andschrift van Wachtendonck kort na 1600 verdween wos. En loater wos ook de kopie van Lipsius nievers mei te bespeurn... Da makt da d'enigste tekstn die me nu nog ein kopies van Lipsius' brievn zyn, of zefs kopies van kopies.
Inoud en daterienge
't Oorsprounkelik psalterium van Wachtendonck goat verzekers de complete vertoalienge gehed ein van olle psalmn. Nu zyn d'r dus spytig genoeg nie vele nie mei overgebleevn. M'ein nu e stik of 25 psalmn en en poar ounderd woordn geschreevn in e dialect da't middn oudt tusschn Oudoostnederfrankisch en Oudmiddelfrankisch. 't Begun van de psalmvertoalienge es byna zuver Middelfrankisch, moa da komt meer en meer Nederfrankisch lik da 'n tekst voddert.
't Origineel andschrift dateert verzekers van round 't joar 900. Dat es kort achter 'n dood van keizer Karel de Grote.
Omda 't ier om e woord vo woord-vertoalienge goat, es de woordvolgorde van de vertoalde zinn die van 't Latyn. De vertoalde psalmn leern uus dus nietn over de woordvolgorde in 't Oudnederlands.
Psalm 65
Ier komt psalm 65 uut de Wachtendonckse Psalmn. In de middeleeuwn gebruuktn ze nog de Vulgaatbybel, in nen modernn Bybel komt da overeen mei psalm 66.
Psalm 69
Komt overeen mei psalm 70 in nen modernn Bybel.
Psalm 69: glossoarium
Ier volgt de verkloarienge van olle woordn uut psalm 69. Olles es upgezocht gewist up 't Corpus Oudnederlands van het INL, zie Referensjn.
Sint-Walburgakerke (Brugge)
thumb|De Sint-Walburgakerke thumb|'t Interieur De Sint-Walburgakerke is e Brugsche barokkerke uut de 17e eeuwe. ’t Was oorsprounkelik e Jezuïtekerke tout da paus Clemens XIV d’orde stopte in 1773. De kerke blêef leeg stoan van 1773 tout in 1779.
D’oude Sint-Walburgakerke stound e bitje verder ip den hoek van de Sint-Walburgastroate en de Ridderstroate. De kerke was eest d'oudste groafelikke kapelle en bestound ol in de 10e eeuwe. Tout in de 13e eeuwe was 't nog e groafelikke kapelle.
Deurda de kerke styf bouwvallig gewordn was mochtn de parochioann van 11 januoari 1779 de leegstoande Jezuïtekerke gebruukn en d’oude kerke wierd in 1781 ofgebrookn.
De Jezuïtn
D’orde van de Jezuïtn, gesticht in 1540 en van ’t joar 1570 in Brugge gevestigd, begostn d’r e klêen college in 1575. Deur den ounrustign tyd van de Tachtigjoarign Oorlog en ‘t anti-katholiek klimoat wierdn ze in 1578 verplicht van te vertrekkn no Sint-Omoars. In 1584 verbeterde de situoatie van de Spanjoardn ounder Alexander Farnese en kostn ze were keern no Brugge. ’t College breidde olgauwe uut en d’r wierd beslist van e kerke te bouwn.
Den bouw
In 1619 (1619-1643) begostn ze met den bouw van de barokke kerke van ’t klooster van de Jezuïtn, g’inspireerd ip de Gesùkerke van Rome. Den architect was de Bruggelink broeder Pieter Huyssens, die ôok de plangs têkende vo de O.L.V.-Sint-Pieterskerke in Gent, de St.-Carolus-Borromeuskerke in Antwerpn en de Saint-Loupkerke in Noamn. De Brugsche Jezuïtekerke was d’eeste kerke die gewyd was an Franciscus Xaverius, de patrôonillign van de Jezuïtn. Zyn bild stoat an de vôorgevel boovn ’t portoal. ’t Was de bedoelienge dan de kerkn van Brugge en Noamn een torre zoun krygn lik de torre van de kerke van Antwerpn, mo dat is nie deuregegoan deur geldgebrek.
De kerke
’t Kerkgebouw is e goe voorbeeld van zuvere, sobere barok en eet ’n ipvollende êeneid van styl, in teegnstellienge me d’andere kerkn, die uut e miengelienge van styln bestoan. Romoansche kerkn zyn olsan gotisch verbouwd me soms renaissanceveisters, en e barokinterieur met ôok nog soms neo-gotische elementn.
Boovn ’t marmern altoar uut 1643 angt ’t schilderye De Verrijzenis van Christus. ’t Is een classicistisch werk van de Bruggelink Jozef Suvée. De prikstoel uut 1667-1669 is e mêesterwerk van de Antwerpsche kunstenoare Artus Quellinus de Joungern, de communiebankn uut 1695 zyn deur Frans Hendrik Verbruggen gemakt en d’orgelkasse dateert uut 1763. ’t Gebouw eet ôok e perfectn akoestiek en d’r wordn veel concertn gegeevn, o.a. in ’t kader van ’t Festivol van Vloandern.
26 meie
26 meie is den 146stn dag van 't joar (147stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. 't Volgn nog 219 doagn toet 't ende van 't joar.
Tiegem
Tiegem is e parochie binn Anzegem, woavan da 't e dêelgemêente is. 't Et e grôte vichtienounderd iweuners.
Ip 't groundgebied van Tiegem ligt 'n Tiegemberg, bekend uut oundermêer 'n E3-prys. 't Kerkplingske en 't centrum ligt ôok in d'oogte. By de kerke es 't er grotte in cemang van Moeder Meria. thumb|left| Zicht ip Tiegem
10 juni
10 juni is den 161stn dag van 't joar (162stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. Der volgn nog 204 doagn toet 't ende van 't joar.
God
thumb|Right| Klassiek Godsbild in de Sixtynse kapelle - "Scheppienge van de zunne en de moane" deur Michelangelo God is in 't Christndom de noame van 't oofdpersonage ut de Bybel. En stoat oek bekend lik de Schepper, den Olmachtige, of Êre.
God is, voe wa dat de Bybel letterlik interpreteert, 't weezn dat d'eirde en 't eelal emoakt et in zes doagen. Vogens 't christelik geloof et ie zyn ênigstn zeune na d'eirde gezon: Jezus van Nazareth, de Messias. Jezus ad nen innigen band mee God, je noemde em 'Myn Voader'.
Ann Demeulemeester
Ann Demeulemeester (Woaregem, 29 december 1959) es een West-Vlamsche modeontwerpster.
Ann Demeulemeester es êen van de zogezeide Antwerpse Zes, die in 1980 ofstudeerdn an de Koninklijke Academie van Antwerpn. In 1986 es ze soamn me de 5 andern deuregebrookn in Londn. Z'eit verder ol verskillnde modeshows gedoan in Parys, Londn en Milaan. In 1987 eit ze een bedryf ipgericht, BVBA 32, die in 2005 nen omzet va 9 miljoen euro oalde.
Varia
Ann Demeulemeester es ôok nog in het nieuws gekoomn met de rechtzoake teegn Herman Brusselmans in 1999, omdat ie eur in êen va zyn boekn, 'Uitgeverij Guggenheimer' nogol beledigd oat. Ze eiste en verkreeg da et boek tydelik uit de rekkn es gehoald gewist, en z'eit loater een skoadevergoedienge va 2500 euro gekreegn.
Ezelpôorte
D' Ezelpôorte is êen van de stadspôorten van Brugge die een oenderdêel woaren van de vestingn die de stad beschermden. Ze moe gebouwd zyn in 1369, no 't model van de Smeepôorte. Van den ôorsproenkelike constructie uut de middelêeuwn is 't er nog mo een klêen stikstje te zien. Z'is nog mo recentelik gerestaureerd.
Oarienge
Oarienge (officieel Nederlands: Haringe) is e klêen landelik dorptje in de Belgische provinsje West-Vloandern, op miender dan e kilometer van de Fransche grenze. Oarienge vormt tope me Roesbrugge, dat e bitje grodder is, de Poperiengse dêelgemêente Roesbrugge-Haringe.
Ten westn van Oarienge stroomt 'n Yzer België binn en vormt er een endetje de landsgrenze. Oek de Heydebeke, die vanuut 't zuudn na 'n Yzer lopt, vormt e stik van de Belgisch-Fransche grenze ten westn van Oarienge. In 't dorp zaatn der vroegertyd deur ze liggienge vele smokkeloars, blauwers enaamd. In 't dorpscentrum stoat nog 't beeld van Karel de Blauwer, e sagenfiguur die voer olle blauwers van overtyd stoat.
De prochie en de kerke zyn enoemd noa Sint-Martinus. 't Kerksje is va Romoansen ôorsproung. thumb|left|Dorpscentrum van Oarienge thumb|left|Sint-Martinuskerke
André Poppe
André (Dré) Poppe (Gent, 26 meie 1922 - Ostende, 12 juli 2002) wos joarnlank êen van de belangrikste Vlamsche regisseurs vo theoater en televisie.
Poppe regiseerde drama vo de televisie tusschen 1960 en 1965 en tusschen 1967 en 1988. Bekend zyn oundermêer Daar is een mens verdronken, Lente en Klein Londen, Klein Berlijn (ollemoale by de BRT) en de Bompa (VTM).
Vodder gaf Poppe lesse an de Gentse Toneelschool van 1944 tout 1960. In 1950 stichnde Toneelstudio '50 da loater van tyd 't Keldertheater kwam, en nog loater Arca. In 1965 wos Poppe 'n êestn directeur van 't NTG.
Gentpôortbrugge
thumb|De Gentpôorte met de Gentpôortbrugge De Gentpôortbrugge is e brugge in de stad Brugge an de Gentpôorte over de Riengvoart, tusschn 't center van de stad en de dêelgemêente Assebroeke. De Gentpôortbrugge bestoat uut e vast en e beweegboar gedêelte. De brugge is een oenderdêel van den N337 en verbiendt de Gentpôortstroate met de Generoal Lemanloane.
Boudewyn IX van Vloandern
Boudewyn IX van Vloandern (Valenciennes, juli 1171 – Bulgareye, ca. 1205) was groaf van Vloandern van 1194 tout 1205. Je was ook groaf van Henegouwn van 1195 tout 1205 als Boudewyn VI, en keizer van Constantinopel van 1204 tout 1205 als Boudewyn I.
Je was êen van de belangrykste leiders van de vierde kruustocht, die endigde in de veroverienge van Constantinopel, hoofdstad van 't Byzantyns- of Ôost-Romeins Ryk. Ze beslistn van in de plekke van 't Grieks Ryk e nieuw Latyns Ryk ip te richtn en Boudewyn wierd doa verkoozn tout êeste keizer van 't Latyns Keizerryk van Constantinopel. De 16ste meie 1204 ist 'n gekrôond in de Hagia Sophia.
Zyn leevn
Boudewyn IX was den oudste zeune van groaf Boudewyn V van Henegouwn en van Margaretha van den Elzas, zuster en erfgenoame van Filips van den Elzas, groaf van Vloandern.
Je trouwde in 1186 mè Maria van Champagne, dochter van Hendrik I van Champagne.
Achter da zyn moeder gestorvn was in 1194 kwamt ie groaf van Vloandern, en achter den dôod van zyn voader in 1195, ook groaf van Henegouwn. Azo woarn de twi groafschappn were verêenigd en da was al geleen van in 1071.
Robrecht de Fries versloeg ton zyn vôorganger Arnulf III, zeune van zyn broere Boudewyn VI en van Richilde van Henegouwn, in de Slag by Kassel. Robrecht de Fries kwam ton groaf van Vloandern, mo Richilde en heur andere zeune Boudewyn hieldn Henegouwn. D'êeste joarn van Boudewyn IX zyn regerienge lagt 'n standvastig in conflict mè de Fransche keunienk. De probleemn kwoamn nog assan vôort uut et feit da zyn nounkel Filips van den Elzas in den tyd Artesië ofgestoan haad an Boudewyn zyn zuster, Isabelle van Henegouwn, o ze trouwde mè Philippe August. Boudewyn zocht steun by keizer Hendrik VI van et Hillig Rooms Ryk en den Iengelsche keunienk Richard Lêeuwenhart.
Achter da Filips van den Elzas gestorvn was en binst da Philippe August weg was mè de derde kruustocht in 1191, haad den eirtsbisschop van Reims hem mêester gemakt van Béthune en andere steedn van Artesië. Doarip viel Boudewyn IX Artesië binn.
In 1199 wierd de vrede van Péronne getêeknd deur Philippe August en Boudewyn IX, woaby da Bethune were an Vloandern kwam. 't Verdrag bepoaldeg ook da Filips I van Noamn, Boudewyn zyn broere, were vry kwam achter dat 'n gevangn was deur Vrankryk.
Da zelfste joar heet 'n tegoare mè zyn vrouwe de kruusvoardersgelofte ofgeleid in de Sint-Donoaskerke van Brugge, en de 14stn april 1202 ist 'n vertrokkn vo de vierde kruustocht.
Zyn vrouwe, die in verwachtienge was, is moar achter gegoan o ze genoeg hersteld was van de geboorte van under dochter Margaretha. Ze vertrok uut Marseille en landde in Akko (Israël), woa da z'hoorde van de veroverienge van Constantinopel en de benoemienge van heur vint tout keizer. Ze wilde vertrekkn no Constantinopel, mo z'is ziek gekommn en de 9stn ogustus 1204 is ze gestorvn.
In juli 1205 is Boudewyn IX overmêesterd gewist deur keunienk Joannitza de Zwartn van de Bulgoarn binst e veldslag en j'is gestorvn in Bulgoars gevangnschap. Z'hen nôois mer etwa van hem g'hôord of gezien.
De groafschappn Vloandern en Henegouwn kwoamn in handn van zyn minderjoarige dochter Johanna, en in Constantinopel wierd 'n ipgevolgd deur zyn broere Hendrik van Vloandern.
Vrouwe en jounges
Je trouwde de 6dn januoari 1186  mè Maria van Champagne. Z'haan twi dochters:
Zwyn
't Zwyn (Sus scrofa domesticus) is e gedomesticeerd wild zwyn. Zwyns werdn 5000 toe 7000 joar geleedn voe 't eest gedomesticeerd. Zwyns krygn soms de weetnschappelikke noame Sus scrofa, moa sommigte auteurs gebruukn die noame allêne voe wilde zwyns. Ip verschillige plekkn ip de weireld zyn temme zwyns were verwilderd gerakt.
Sus scrofa' è vier oundersôorten, die in verschillnde geogroafische gebiedn vôornkomn:
Terminologie
In 't Vlams van de 17ste/18ste eeuw was ter ook al sprake van vickens, zeugen en beers. De joungn van everzwyns wiern wel gin vicken genoemd, mo koddaard. De termen "zwyn" en "vercken" wiern deur mekoar gebruukt, al lykt het der ip dat beist da surtout "zwyn" nu een scheldwoord is (peist an uutspraken lik "mo gy zwyn"), vroeger eerder "vercken" als scheldwoord gebruukt wier. In processen van die joaren ku'je dus wel ne keer uutspraken lezen in de zin van "Ghy hoere, ghy vercken".
In 't Frans klappen ze van porcelet (vikken), cochette (gelte), nourrain (vleesvarken), truie (zeuge) en verrat (beir). In 't Ingels is ter respectievelik sprake van piglets, gilts, sows en boars. Zeugen in 't algemeen, dus zowel jounge of oede wordn in 't Ingels hogs genoemd.
Kwêek
Zwyns wordn massoal gekwêekt vor under vlêes.
En zwyn es êen van de mêest stress-gevoelige bêesten da we kenn. Doarom wirdn ze lankstom minder buten gekwêekt. An den universiteit van Gent zoeken ze ol joaren noa middels om de stress-gevoeligeid te verminderen. Oat'er ne warmen luchtballon ip minder dan ounderd meiters overvliegt keunn z'al in paniek sloan en wegstormen, tweirs deur ofsleutiengn en stekkerdroadn. Achternoa zyn ze goe vô de nôodslacht. En zwyn da geslacht wird ounder stress geeft slicht vlêes da allêne moa goe es voe in charcuterie te droaien; doarom bringt het ôok nie vele ip. Om gêen stress t'èn wirden de mêeste zwyns twolf uren vôorn de slacht ingespeit me 'n kalmeriengsmiddl. Dad'es êen van de redens vowuk da zwynevlêes mêer en mêer noa medikamenten smoakt.
Omdat 't vlêes van ne volwassn beir geweunlik nie smoakelik is, castreren ze mêestal de mannelikke vikkns oan ze 'n poar weken oud zyn. 't Gevolg es rustiger stallen en mêer en verkôopboar vlêes. Da castreren of 't ofsnyen van de teelbollen gebeurt anno 2006 me 'n hêel scherp meske of 'n kniptangske; de vikkens tieren vuuf secounden en doen toun were vôort lik geweunlik. 't Es nie bekend oan ze tieren van benouwdegie of van 't zêer. Natuurlik zyn de groene en de dierebeschermers doa nie hêel mee akkôord, moa van d'alternatieven lik verdôvienge of castrerienge me medicamentn zyn de gevolgen en residuen in 't vlêes nie goe bekend.
Inseminoatie en zoekbeers
thumb| Oftappn van sperma by nen beir In de moderne Vlamse zwynesector kunn zwyneboern die vele zeugen tope oudn 't under nie meer permitteern van al under zeugn te loaten dekkn deur eigen beers. Ten eerste ze zoun veel te veel beers moeten oudn, die vaneigens plekke vraagt en geld kost an 't eten enzovors, mo ten twidde met assan te moeten tjooln met beers zoun z'ook veel te veel veiligheidsrisico's moeten pakken met dat beers al by al gevoarlike beesten zyn. Ten derde, en messchien nog belangrikst van al, 't is ook no hygiëne toe nie meer verantwoord om die beers hele dagen ip andere zeugen te loaten goan (sexueel overdroagboare ziekten, SOA's). Ten slotte willen al de boeren vaneigens vikkens van de beste beers. Domee dat de meeste zwyneboeren sperma inkopen van KI-stationgs. In West-Vloandern zyn der intussen een paar grote en gekende KI-stationgs ipgekomn; KI-Gantois-Oudenburg, KI-Cobbaert, KI-Lichtervelde, en andere. In die KI-stationgs oudn ze een hele serie van de beste beers, en wordn ze alle dagen of toch regelmoatig zoad afgetrokken.
Oundanks dat de meeste zwyneboern dus zoad inkopen, oudn ze meestal toch nog assan één of e poar beers. Da's nie als reserve, mo der blykt da zeugen vele beter togen wanneer da ze brounstig zyn os ze nen beer zien, en liefst één die by under komt knuffelen, geruchte makt, da ze kunn rieken enzovors. Beers die moeten dienn om goeste ip te wekken, mo die a 't puntje by paaltje komt der toch nie ip meugen, wordn zoekbeers genoemd.
't Is wel merkwoardig da zeugen under zo gemakkelik loaten in de zak zetten. Heel wa boeren en een nepbeer in plastiek die met batterien ip wieltjes weg en were lopt (rolt). De boer of boerinne speit met ulder speitebusse e bitje beirereuke ip zen kounte, en al die zeugen mo zot staan van de goeste.
1629
1626 - 1627 - 1628 - 1629 - 1630 - 1631 - 1632 't Joar 1629 is 't 29e joar in de 17e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
1954
1951 - 1952 - 1953 - 1954 - 1955 - 1956 - 1957 't Joar 1954 is 't 54e joar in de 20e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Stijn Streuvels
thumb|250px|Plakkoate an zyn geboortehuus in [[Eule]] Stijn Streuvels, dekname van Frank Lateur (Eule, 3 oktober 1871 – Yvegem, 15 ogustus 1969), wos e Vlamsche schryver. Z'n stiel is gekenmerkt deur 't naturalisme.
2015
Gebeurtenissn
thumb| [[Rounde van Vrankryk 2015]]
Stijn Streuvels
Z'n leven
thumb|250px|Het Lysternest Stijn Streuvels wos 't derde kind van Kamiel Lateur, e klêermoaker, en Marie-Louise Gezelle, e zuster van Guido Gezelle. Oat ie 'n jounge knecht wos, lêerde Stijn Streuvels de bakkersstiel. Ip z'n zestienste veruusde de familie noa Oavelgem om e bakkerië over te pakkn.
1636
1633 - 1634 - 1635 - 1636 - 1637 - 1638 - 1639 't Joar 1636 is 't 36e joar in de 17e êeuwe volgenst de christelike joartellienge. thumb|400px|Beleg van Schenkenschans
Stijn Streuvels
Streuvelsroute
thumb|Plakkaat van de Streuvelsroute De boane Streuvelsroute es noar em genoemd en lopt deur 't glooiende landschap tusschn de Leie en de Schelde en de streke roend Kortryk woadat 't vlas overtyd vrêe importent wos.
De route passeert an 't Vlasmuseum, zyn geboorteuus en 't Lysternest, ...
Camping Cosmos
thumb|Bunker van de Campint Cosmos
Camping Cosmos is ne voormoaligen camping aan de zêe in Westende (gemêente Middelkerke). Diene camping ad e marginoal imago en es voorol gekend gekoomn by 't grôte publiek me da Jan Bucquoy der in 1996 nen film en van gemakt.
De film
Camping Cosmos es nen Belgischen film, uitgekoomn in 1996. Menschen die meespeeldigen in de film zyn Lolo Ferrari, Noël Godin, Herman Brusselmans, Claude Semal en Arno. Die film tôogde het vakantieleven van simpele, êerder marginoale menschen. Thema's zyn: seks, bier, nietn doen en voetbol.
De camping zelve
Achter e hêle historie met den vroegern eigenoare Gerard Velle eit de camping in 2004 uutendelik moetn sluutn omda de camping olf 'n olf in de duunn stound. In 2005 is hêel et gebied ipgekuust en ein ze der een natuurgebied van gemakt.
Hille
thumb|Sint-Jozefskerke van Den Hille Den Hille is een deil van Zwevezêle en een aparte parochie, Sint-Jozef wovan dat de kerke gebowd is in 1964. Zwevezêle is een dêelgemêente van Wiengne. Te plekke klappn ze nôois van Hille, mo van den Hille.
Tillegembus
thumb|220px|Kastêel van Tillegem. 't Tillegembus is 144 hectoare en grenst an de Brugsche agglomeroatie en is 't oudste provinciedomein van West-Vloandren. In 1963 zyn d' êeste 44 ha angekocht en doarachtr is 't domein regelmoatig uutgebreid. 't Domein is gekend vo z'n intressante flora (zowel loof- ols noldboomn)en fauna. 't Is een droom vo de wandeloars, der is de rosmeulen, de landelikken erberg ‘De Trutselaar ’ en nateurlik de gerestaurêerde middelêeuwse woaterburcht, 't kastêel van Tillegem, die stamt uut de 14ste êeuwe.
Romantiek
thumb| De Belgische revolutie (1830) van Gustaaf Wappers De romantiek was een strominge in de Westersche cultuur an 't ende van de 18e êeuw en 't begun van de 19e êeuw, in de kunst en 't intellectuele leevn, surtout in Duutsland, Vrankryk en 't Verênigd Keunienkryk.
In de romantiek weird, in reactie ip de Verlichtienge, de subjectieve ervaring als utgangspunt genomn. Ierdeure kaamn introspectie, intuïtie, emotie, spontaniteit en verbeeldienge centroal te stoan. De mentaliteit van de vulbloed romanticus valt soamn te vat met het nog steeds modieuze begrip "jezelf ountdekn".
Beroemde romantici zyn Johann Wolfgang von Goethe, Johann Gottlieb Fichte, John Keats, Johann Gottfried von Herder, Victor Hugo, Arthur Schopenhauer, Samuel Taylor Coleridge, Jean-Jacques Rousseau, William Wordsworth, Friedrich Wilhelm Schelling, Percy Bysshe Shelley en Gustaaf Wappers.
Nôord-Willemskanoal
thumb|'t Nôord-Willemskanoal in de provinsje [[Groningen (provinsje)|Groningen en Drenthe]] thumb|Cascadecomplex, e burêelcomplex an de Emmasingel in Groningen met up de vôorground 't Nôord-Willemskanoal
't Nôord-Willemskanoal (Nederlands: Noord-Willemskanaal, ôok: Willemsvaart of kortweg Vaart) is een Hollands kanoal die strôomt van de "Drentsche Hôofdvoart" ten westn van Assen ("Asserwyk") toet de stad Groningen ("Zuuderhoavn"), oungevêer eevnwydig an den A28. 't Kanoal ligt in d' Hollandsche provinsje Drenthe en Groningen. 't Kanoal is 38 kilometers lank en hèt een diepte van 2 meter.
Geschiedenisse
't Groavn van 't Nôord-Willemskanoal begost in de 19e êeuwe van 't joar 1857 met een dêel tusschn de "Voart" en "Loon". In 't joar 1861 wos de voarverbiendienge gerêed.
Trivia
Keunienk Willem III gaf zyn toestemmienge in 't joar 1854 da zyn noame an 't kanoal verboundn wierd.
1309
1306 - 1307 - 1308 - 1309 - 1310 - 1311 - 1312 't Joar 1309 is 't 9e joar in de 14e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge. thumb|[[Hendrik VII (HRR)|Hendrik VII en Margaretha van Broabant wordn in Aakn gekrôond]]
10 januoari
10 januoari is den 10stn dag van 't joar in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 355 doagn (356 doagn in e schrikkeljoar) toet 't ende van 't joar.
1452
1449 - 1450 - 1451 - 1452 - 1453 - 1454 - 1455
Liverpool FC
thumb|Chelsea teegn Liverpool in 2008 Liverpool FC is nen Iengelse voetbolploeg, upgericht up 15 moarte 1892 deur John Houding, n'eigenoare va Anfield, omdat Everton verbann gewist is deur een geschil over de pacht. De club speelt zyn thuuswedstrydn in 't Anfield-stadion (oek wel ounder de noame Anfield Road ekend).
Liverpool wos surtout in de joarn tsjeventig en tachntig ne topclub. Z'in toune vele pryzn gewonn, zowel in d'Iengelse competiesche of in Europa.