cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Joerie Vansteelant
Joerie Vansteelant (21 juni 1982) is e duatleet. In 't begun van zyn carrière stoug 'n in de schouwte van zyn broere Benny. De latste joarn komt dudelik da Joerie een eevn goein duatleet is.
Assebroeke
Bedevoartsplekke
Surtout in de meimoand goan d'er nog oltyd vele mensen up bedevoart noa de kerke van Ver-Assebroeke. Volgens de legende blêef 't marmeren bêeld van Maria dryvn oe de Geuzen 't in de zêe smeten. Die legende is te ziene up de brandgloazen van de kerke.
Zêekstoale
thumb| Zêekstoaln me rys thumb| Blad van de pisseblomme
Zêekstoaln zyn de wortels en bloaren van de pisseblomme (Taraxacum officinale) en zyn vochtafdryvend.
Etymologie
De pisseblomme noemt in 't Frans pissenlit om dezelfde reden.
Groensel
Wat dat er nie vele weten es, omda zêekstoaln styf gezound zyn, dat er nu ôok zêekstoaln gekwêekt wordn als groensel vôor de sjiekere restorangs. Sommigen versnyen geweune 'n bitje zêekstoaln in de saloa. Ze zyn er wel in gelukt om ze 'n bitje minder bitter te moakn, surtout deur ze ounder 't zand te kwêken zoda ze blêek bleuvn.
Dus a je nu "molsla" zie in de wienkel of restorang, toen kun je uutleggen dat 't zêekstoalen zyn.
Veel mensen me ne klênen of, die in 'n klêen kotje kenyns kwêektn vô goekôop vlêes, giengen 's avonds zêekstoalen goan stekkn vô kenyneteetn. Da von je olsan en overol.
Seule
thumb|right|Een plastiekne seule E seule, 'n êemer, nen oaker of ne ketel is en opslagvat, dat is lik en tunne, mor zounder ulle. Dat is ountstoan in den oudn tyd toune da ze nog koein met den and moestn mèken.
Je kut e seule erkenn an zyn vorme en an zyn andvat. De vorme is round ollounder met tonne lik nen cilinder da ze derop gezet en woardeure dat ie woaterdichte is. In en normale seule kut er oungeveer nen kleine 10 liter woater. J'et seuln in plastiek mor ouk in metoal, en de hele nieuwe zyn nu ol in inox, moa da zyn ook de dierste.
Oageland
thumb|right|Typisch uutzicht van 't Oageland 't Hoageland (Nederlands: Hageland) es e geogroafische streke in 't oostn van de provinsje Vlams-Broabant. De bekendste steejn zyn Oarschot, Diest en Tienn.
Geografie
thumb|200px|left|De Sint-Martinuskerke van Wezemaal es gemakt van yzerzandsteen D'oudste vermeldienge van de noame Hageland dateert uut 1500. Ge meugt die noame letterlik uppakkn, ze wilt nietn anders zeggn dan land begruujd mè hoagn of kreupelhout. Dienen regio es 't enigste overgebleevn bebuscht gebied van heel Broabant.
In die streke ligt het vul van dienen yzerzandsteen. Vroeger wos da veel gebruukt voor in 'n bouw. D'eerste romoansche kerkn uut d'elfste eeuwe woarn upgetrokkn in die materie.
Geschiedenisse
Archeoloogn èn in den regio bewyzn gevoundn van landbouwactiviteitn van zo'n 7000 joar geleedn. Ook de Romeinn en Meroviengers èn hunder spoorn achtergeloatn.
Absynthe Minded
Biografie
Absynthe Minded zag de kloarte in 1999 en bestound van by 't begun eiglik ollêne mor ut Bert Ostyn uut Vichte. Ostyn makte zyn êeste noambekendhid me d'upnames van More than this in e klêen slapkoamertje in 't Gentsche. E joar loater kreegt 'n de keure vo - tope met e poar andere muzikantn (loater Toa Tse Tse genoamd) - in e grôotn studio te goan uppakn. 't Resultoat iervan wo nundern demo 'Mushroom Holiday'.
Oageland
Geschiedenisse
In de 12e eeuwe es de welbekende Norbertynnadby van Averbode gesticht gewist. En in de 13e eeuwe kreeg de stee Diest eigen stadsrechtn, eur eerste loaknuus en e begynhof da één van de best bewoarde es van de hele Nederlandn.
Absynthe Minded
Biografie
In 2001 pakte Absynthe Minded under derde demo up, me de noame 'Krankenhaus Hotel'. Ook nu were gebeurden d'upnoames in e luudruchtiegen slapkoamer. 'k Kwam ossan mo mêer duudlik da Bert een echtn band nôdieg ad round em.
Oageland
Geschiedenisse
Moa de stee beleefde heur hogtepunt in de 14e en 15e eeuwe, heur inweuners woarn toun rounduut ryke. In Diest èn ze de gotische kerke gebouwd, de loaknalln en de Maagdentoren, dat es e torremotte.
Absynthe Minded
Biografie
In 2002 namn ze ounder de noame Absynthe Minded Quartet e ploate ip, de noame dervan wo Sweet Oblivion. 't Kwartet bestound uut den Bert, Renaud Ghilbert, Sergej Van Bouwel en Jan Duthoy. Ze deen veel uptreedns in cafés, verder muchtn ze ook in vele vôorprogramma's van groddere groepn speeln.
Oageland
Geschiedenisse
In 1607 goavn de aartshertoogn Albrecht en Isabella updracht vo de barokke Uze-Lieve-Vrouwebasilieke van Scherpnheuvel te bouwn. Sinsdien es datte e belangryk katholiek bedevoartsoord.
1479
1476 - 1477 - 1478 - 1479 - 1480 - 1481 - 1482
Absynthe Minded
Biografie
In 2003 wos 't tyd vo een êestn officieeln release up 't Keremos-label: de History Makes Science Fiction EP wos e feit. Mi 'n entré van de drummer Jakob Nachtergaele wos 't er ook an de sound van 'n band e goein droai gegeevn. 't Resultoat iervan kuj ôorn up under debuutalbum, 'Acquired Taste', da z' in 2004 uutbrochtn, ook nu were by Keremos. Geoffrey Burton wo de producer van die ploate. In 2004 deen z'ook mee mè Humo's Rock Rally: z' hoaldn de finale en endigdn twiddn achter The Van Jets.
Oageland
Fruut
't Hoageland es gekend vo de fruutteelt. Da komt omdat het vlak neffers de styf vruchtboare groundn ligt van Haspengouw.
Absynthe Minded
Biografie
Nog gin joar loater an z'ol e nieuwe ploate grêed, ton ounder de vakkundige leidinge van Jean-Marie Aerts. Achter under tournees deur België en Olland addn ze zestien nummers up under ploate stoan. 'n Deen en ze ton uutgebrocht in België, Duutsland en Olland en e bitje loater ook in Portugal. Loater ging ze de boer ip in ounderander Duutsland, Vrankryk, België en Olland.
Oageland
Fruut
D'r zyn verschillige bewegwyzerde bloesemroutes. En binst 'n oest keun je meidoen an begeleide fruutwandeliengn, fruutavondn en proef- en kookevènementn. Ze kweekn d'r zelfs wyn, lik de Hagelander, nen lokoaln wittn wyn.
Vertelliengn
't Hoageland stoat ook bekend vo zyn vele roare vertelliengn dien d'r tout up 'n dag van vandoage nog osan bestoan. Zo komt het dan ze zynder doar olle joare wandeliengn round sprooktjes en vertelliengtjes organiseern, en olleman kut d'r an meidoene.
Helium
Helium (He) es e scheikundig element van et type edelgas, 'tgeen die wil zeggn da 't hêel reks in de tabelle van Mendeljev stoat. 't Et atôomnummer 2.
Oageland
Vertelliengn
Veel van die vertellementn goan over heksn. Da zyn wuuvn die dikkers t'hope doen mè den duvel, of die ziekte, zottigie, miskroamn, dood, storm, rein enz. keunn veroorzoakn.
Andere vertelliengn goan over dwoalluchtn die in 'n dounkern te zien zoudn zyn en roare bewegiengn moakn boovn moerassn en riviern.
Helium
't Is e kleurlôos, smoaklôos, reuklôos, byna inert, ni-toxisch gas. 't Komt praktisch assan voren als goaze gezien dan der extreme omstandigheedn nodig zyn voen 't zodoanig te compresseern/ofkoeln da 't vloeiboar wordt. 't Is vooral bekend omda a je 't inasemt je tydelik e piepstemmetje krygt. miniatuur|Helium laser Helium is et twidde mêest voorkomende element in 't heelal en 't onstoat vooral uut kernfusie van twee atoomn deuterium. Een andere klêene bron is radioactief α-verval. Et helium da ier gemakt wordt, is wel He2+.
Ipbouw
Et heliumatoom bestoat in de regel ut 2 protoonn, 2 elektroonn en 2 neutroonn. Praktisch alle helium is 4He. Vo 1 atoom 3He zyn der e miljoen atoomn 4He (kyk ôok noa massagetal). Der zyn nog zes andere isotoopn, mo dee zyn ni stabiel. Neutroal helium et 1s2 als elektronenconfiguroatie.
Kernchemie en atôomfysica
Helium is e product van kernfusie in sterrn en fungeert dus als maniere voen energie ip te wekkn. In de zunne byvoorbeeld (die ôok e sterre is) wordt energie als volgt opgewekt:
11H + 11H → 21H + e2 + νe (de neutrino kat tot 0,42 elektronvolt meedragen).
21H + 11H → 31He + γ + 5,49 MeV
Vanaf doar zyn der 3 maniern vo 42He te vormn: me nog e proton, deur een ommetoer via beryllium (Be) en lithium (Li) of deur fusie me nog e 32He vo azo 42He + 2 11H te vormn.
In de CNO cyclus wordt et ofgesplitst vo de cyclus te vervolledign.
Kwantumfysica
A je helium ofkoelt toe ounder ze kookpunt, zyn der twee staten da et in ku verkêern: helium I en helium II.
Helium I
Tusschen 4,22 K en 2,1768 K en we te maakn me helium I. In die toestand et helium e refractie-index van 1,026 zoda et moeilik is voen et oppervlak te zien. De massadichtheid is 1/8 van da van woater, den elft zovele of da je zoe verwachten deur de klassieke fysica. De reden doavoren is da de eigenschappn van de individuele atoomn nu effectief toe uitieng komn en ni mi gemaskeerd worden deur et effect van de warmte ip under bewegieng.
Helium II
thumb|right|Oe da helium II no boovn kruupt Onder et lambdapunt van 2,1768 K begunt helium em roare te gedraagn.
By die temperateurn kat et element tegen de zwoartekracht in no boven bougeern langst ippervlakn, ip zoek noar e warmer punt. Doarom is 't styf moeilik vo helium ip te sloan: 't ku deur et klêenste gatje no buutn leekn.
Een ander effect is ze supergeleidienge. Ni verre van et absoluut nulpunt geleidt helium II rapper woarmte dan gelyk wukke gekende stoffe. De uutleg iervoren is da helium II gin woarmte deurgift deur valentie-elektroonn deure te geven, mor ip e manier die gelykoardig is an 't vôorplantn van geluud deur lucht: in golvn. Omwille van die supergeleidieng wordt et gebruukt vo koeling van supergeleiders.
Caissonziekte
Helium wordt vele toegevoegd an mengsels va lucht (of zuvere zuurstof of e mengelieng van zuurstof en stikstof) vo et risico te vermindern da by et were opstygn et stikstof in 't bloed uutzet en azo schade toebriengt an weefsel.
Geschiedenisse
De êerste anwyzienge da helium bestound, werd ountdekt ip 18 ogustus 1868 deur Pierre Janssen, e Franschen astronoom beist een eclips. Janssen was et spectrum van de chromosfeer van de zunne at meetn, ton at 'n een ounbekende lyne ip 587,49 nm registreerde. Em peisde da et natrium was. De 20sten oktober van 't zelfste joar concludeerde Norman Lockyer da die lyne van een apart element kaamt en noemde et achter de zunne (Grieks: ελιος of helios).
In 1895 isoleerde William Ramsay et uut mineroal gestêente deur mineroale zuurn te gebruukn. Per Teodor Cleve en Abraham Langlet uut Uppsala, Zweden en in 't zelfste joar onafhankelik van Ramsay genoeg helium kunn isoleren voen et atôomgewicht te kunn bepoaln.
Ernest Rutherford toonde in 1907 an de α-stralieng heliumkernn woarn.
Sinte-Beirtns (Poperienge)
Sinte-Beirtns (officieel: Sint-Bertinuskerk) is êen van de drie kerkn in Poperienge. Ze stoat flak an de Mart. 't Is d'oudste kerke van Poperinge: ze bestoat ol sedert 1147.
In 't begun wos 't e kerke in Romaansche styl. Moar achter e brand in 1419, en een ôorlog in 1436 en ze de kerke eropebouwd in e gotische hallekerke. Lik of daj ku zien an de kerke, wos 't de bedoelieng om een indeliks grôotn tôorn drop te zettn, moa dat is er nôois van ekommn. 't et edeurd toet 'n 18sn êeuw da Sinte-Beirtns hêle grêed wos. De kerke e vele ofezien van de Beeldnstorm, e van 'n Êestn en 'n Twiddn Weireldôorlog.
't Groendplang van Sinte-Beirtns is 't zelfste lik Oeze Vrouwn.
Proenkstik in de kerke is de barokke prikstoel uut 1710 (êen van de schoanste in Belgie, vogens kenners). De prikstoel is in 1806 overebrocht van 't Brugs Predikherenklôoster.
Bernard Lietaer
thumb|Bernard Lietaer, 2011
Bernard Lietaer (Lauwe, 1942 - Hoyerhagen, 4 februoari 2019) was nen Belgischn econoom. E wos oêfd van organisoasje en informoatica in de Centroale Bank van België, en president van 't Belgisch electronisch betoalsystèm. Ze noemn nem e specialist in alternative valuta. Lietaer is een echtn globetrotter. E doceerde ounder ander 3 joar an 'n unief van Berkeley in Californië, woa dat ie nog oltid research fellow is, en ie is visiting professor an de Finance University van Moskou.
1619
1616 - 1617 - 1618 - 1619 - 1620 - 1621 - 1622 't Joar 1619 is 't 19e joar in de 17e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Gebeurtenissn
thumb| Manneken Pis
1900
1897 - 1898 - 1899 - 1900 - 1901 - 1901 - 1902 't Joar 1900 is 't 100e joar in de 19e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
De Twidde slag om Mêesn
De Twidde slag om Mêesn, ouk gekend oender de noame "De Myneslag va Mêesn", wos e crucioal gevicht in 'n Êestn Weireldôorlog in 1914.
De vôorgeschiedenisse
Tusschen 30 oktober en 3 november 1914 wos 't er ol zwoar gevochtn round Mêesn in De Slag van 't London Scottish Regiment, ouk gekend ounder de noame Êeste Slag om Mêesn (dat is e bitje e bedrieglikke noame, want e masse gevechtn woarn eigentlik in Wytschoate). Mêesn wos ingenoomn op 1 november 1914 deur de Duutschers omda 't van strategisch belang wos. A je mêester wos over Mêesn, koste je de hêle streke aan de west- en zuudkant min of mêer domineern: Mêesn legt op een euvel va 80 meters oge, en 'n omtrek is gemiddeld moa 45 meters oge. De Duutschers willnde eigentlik op 'n Kemmelberg geroakn, moa da gieng nie goed. Doarom naamn ze ouk Wytschoate in, da ogger lei.
19 mynn ontploffn
De Twidde Slag om Mêesn viel op 7 juni 1917. De Britsche troepn, ounder leidieng va Generaal Plumer, addn bykan 1,5 joar gegroaven an tunnels om tout ounder de stelliengn van 'n Duuts te geroaken. De tunnels liepn va Hill 60 in 't nôordn tout in Ploegsteirt in 't zuudn.
'n Anvol wos eigentlik ol ingezet op 3 juni mi zwoarder bombardementn die anieldn tout 7 juni. Op dat moment lei 't d'r ol 100.000 man van 't Twidde Leger van d'Iengelsche grêed om t'attakeern. 't Were wos kloar en de moane schoenk. Olmetteki vieln d'Iengelsche bombardementn stille. De Duutsche woarn verschrikt e begostn zelve te schietn. Twientig menuutn loater, in de vroegn uchtend (3:10 AM), brak d'elle los: 19 mynn explodeernde, 'n êen achter 'n andern. Da wos in totoal goed voe 431.700 kilogram explosivn. De schok adde de macht van een oardbevieng. Noa 't schynt kossn ze 't voeln tout in Parys. En 'n Êestn Minister van Iengeland koste 't ôorn in Lonn.
Van de 22 mynn kostn de Duutsche d'r eintje elimineern in 1916. Op 17 juli 1955 is er nog e myne ontploft deur 'n bleksem, gelukkiglik zounder dôodn. Dus nu is er nog ossan êen myne over die nie ontploft is. 't Bekendste restant van de Myneslag is Kroater 11 in Wytschoate, beter gekend ounder de noame Pool of Peace (diameter: 76 meters).
Grôot succes voe de Geallieerde
Mi nundern aanvol die d'rop voogde kostn de Brittn en d'Australiërs 'n euvelkam Mêesn-Wytschoate verovern. Vourol 't Twidde Leger van d'Iengelsche (negen diviesjes infanterie), oender leidieng va Plumer avaseerde rap. 'n Slag wos op 14 juni 1917 edoan. 't Dôdental wos enorm: round de 25.000 Duutsche e 17.000 Britse soldoatn. Moa 'n moral van de Geallieerde kostte ni kapot: voe 'n êeste kêe an 't westelik frount woarn d'r mêer dôodn an de kant van de verdedigers dan an de kant van de anvallers. Achter 'n aanvol addn de Geallieerde 7 kilometers terringwinste: in de loopgroavenôorlog va '14-'18 wos dat ol e grôot succes.
Op 10-11 april 1918 wos Mêesn were deur de Duutsche veroverd, moar op 28 september 1918 wos 't voe goed bevryd deur troepn va Nieuw-Zêeland.
't Vervoog
De Twidde Slag om Mêesn wos e vôorloper van de Derde Slag om Yper, beter gekend oender de noame Passchendoale.
De slag om Mêesn... of de slag om Wytschoate?
D'Iengelsche klappn ossan over 'The Battle of Messines Ridge'. Toch zou 't even juuste zyn vo te klappn van The Battle of Wytschaete (lik dan de Duutschers ouk mêestol schryvn over der Schlacht am Wytschaete-Bogen), omda Wytschoate in 't middn van 'n zak legt dan ze met de slag veroverd en. 't Probleem vo d'Iengelsche wos da by Wytschoate 't 16ste Ierse Divisieregiment lag - e katholiek Iers regiment. D'Iengelsche zagen da ni zittn dan die Ieren me d'êre zoun goan loopn. Doavôorn kozen ze vo 'De slag om Mêesn', en die noame is toun ook overepakt deur de Nederlandstoalige geschiedenisseschryvers.
7 moarte
7 moarte is de 66stn dag van 't joar (67stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. Nog 299 doagn toet 't ende van 't joar.
Romoanschn styl
thumb|Onze-Lieve-Vrouwekathedroale van [[Doornik (12ste eeuwe)]] De romoanschn styl is de benoamienge van de kunstvormn in Europa van ca. 900 tout ca.1150. Den term wordt surtout gebruukt vo d’architecteure van kerkgebouwn, klôosters en burchtn. Vo die periode woarn de kerkn en gebouwn mêer van hout gemakt, omdat de Germoann olf-sedentair woarn en dus minder belang en tyd stoakn in bouwn.
Den term
Eest wierdn de termn vôor-gotisch, Byzantyns en roundboognstyl gebruukt, mor in 1820 begost de Franschn kunsthistoricus Charles de Gerville den term romoans te gebruukn, omdat ’n vound da ’t styf gelêek ip d’architecteure van ’t oude Rome. Moar in feite komt de styl vôort uut de karolingischn styl, die de Romeinsche architecteure were ountdekt aad en vôort evolueerde noa de romoanschn styl. De karolingischn styl, die begost ounder Karel den Grootn, wordt ôok de karolingische renaissance genoemd.
Kenmerkn
Kenmerkn van de romoanschn styl zyn:
De meurn droegn ’t grotste dêel van ’t gewicht van ’t gebouw. Doadeure woarn grôte roamn nie meugelik en is ’t ossan dounker en koud in romoansche gebouwn.
De romoansche kerkn woarn vrêe symmetrisch, ’t groundplang in de vorm van e kruus en ’t kôor was ossan noa ‘t ôostn gericht, ’t illig land Palestina. Boovn de portoaln stoundn d’r veel beeldouwwerkn. Die beeldouwwerkn en ôok de fresco’s beeldegen bybelsche vertelliengn uut en 't evangelie wierd mè beeldn verkloard vo de kerkgangers die nie kostn leezn. By de fresco’s en miniateurn gebruuktn ze nog gin perspectief en de belangrykste figeurn wierdn grotter geteeknd of d’andere.
De romoanschn styl bestound uut drie periodes:
Romoansche bouwwerkn in West-Vloandern
In de 12ste eeuwe kwamt er geleidelik an veranderienge in de styl, die evolueerde noa de gotiek.
Hollywood Porn Stars
Hollywood Porn Stars zyn e Belgische rockgroepe uut Luuk.
Biografië
In 2002 zyn Anthony Sinatra en Michael Larivière (alias Redboy) achter vors-en-tweer gemail tegoaregekomn. Anthony was in die tyd lid van Piano Club, en Michael zaat by My Cheap Little Dictaphone. Twêe daagn achter under êeste ountmoeting aan ze under êersten demo kloar me 3 liedjes, met als doel te kwalificeern vo Concours Circuit (et Woalse equivalent van Humo's Rock Rally, die e kanse gift an ounbekende groeptjes vo deure te breekn).
7 december
7 december is den 341stn dag van 't joar (342stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. Nog 24 doagn toet 't ende van 't joar.
Hollywood Porn Stars
Biografië
Ze kwalificeerdn en wierdn dus geplatst vo twêe weekn loater ip te treedn. Doavoren en ze ton Eric Swennen (ex-Discochoc) ip bas en Benoit Damoiseau ip drums ageworvn. Anthony en Michael deejn alletwêe zang en gitaar. Uutendelik en ze 't Concours Circuit gewonn.
Achter under overwinnieng en ze getêeknd by e lokaal ploatenlabel, een EP ipgepakt en begunn tourn met o.a. Hot Hot Heat, Primal Fear en The Donnas.
2004 was 't joar woarin da ze under nieuw album begostn te schryvn, en in 2005 ist ipgepakt gewist: da en ze in 4 dagen gedoan in "live" omstandigheedn (dus m.a.w. ni in e professionele studio). 't Et 2 moand gedeurd vo te mixen, en te lange latste was under nieuw album doa in 2005: Year of the Tiger.
In 2007 brachtn ze Satellites uut.
Molenlandroute
thumb|left|Molenlandroute-bord
De Molenlandroute is een otto/motoroute van 82 km deur de grôte omgevinge van Tilt. Lyk da j' ol kun peizn an de noame bringt de route jou langs vé meulns tussn d' utgesterkte veldn, wa typisch is vo de streke.
De route start ip de markt in Tielt en lopt langs Koanegem, 't kastêel van Poeke, Ruuslee met de Hostensmeuln, 't Lippensgoed-Bulskampveld in Beirnem, Wiengne, Egem, Pittem, Kôolskamp en Ardôoie, de Rysselendemeuln. 't Latste dêel goat langst Provinciedomein 't Veld in Ardôoie an Mullebeke, en de route endigt by de Poelbergmeuln in Tilt.
Sulfer (element)
Sulfer of zwoavel is e chemisch element me atoomnummer 16. 't Behoort toe de zuurstofgroep en de ni-metaaln. 't Symbool van sulfer is S.
Ipbouw
E sulferatôom bestoat in de regel ut 16 protoonn, 16 neutroonn, en 16 elektroonn. De 3 stabiele isotoopn zyn 33S, 34S en 36S. In totoal zyn der 18 isotoopn, woavan datter mo 3 zyn die e halfweirdetyd en die langer is of drie secoendn.
Vôorkomn
Sulfer is e toamelik courante groundstoffe. De belangrykste bronn zyn sulferoudende mineraaln. Doarin wordt er nog e verschil gemakt tussen sulfoatoudende (SO4) en sulfietoudende (SO3). Vodder komt da ook nog vôorn in orgoanische sulferverbiendiengn en gasn (gelik vulkoanische gasn).
Sulfer komt ôok vôorn in de mêeste eiwittn, deur disulfidebrugn te maken elp et mee vo de correcte opvouwieng te garandeern. 't Es verantwôordelik vôor de reuke van dermgoaze, eirdgoaze en van eiers. Oat een ei begunt te vorten komt 'r vergiftigde woaterstofsulfide (H2S) vry, 'tgêen gebreukt wirdt vôor stienkbommen.
Toepassiengn
Sulfer wordt in 'n industrie vele gebruukt. 't Dient als groundstoffe vo vele verbiendiengn. E poar voorbeeldn zyn mest, sulferzeur (H2SO4), poer (buskruut), vierwerk en batteryen. Dankzy sulfer en zuurstoffe kant de natuurlikke wêke catchou gevulkaniseerd weirdn, 't gêen toeloat om de gewilde sterkte en artehie van den industriële catchou te bekommn.
Hill 60
thumb|250px|Hill 60, anno 2006: rustig & vredig
Van woa komt die noame?
In 19sten êeuw en ze e tringlyne emakt (Yper-Komen) en e masse van de upegroavn eirde kwam up die plekke. De noame komt van ’t feit dat dien euvel juste 60 meters boovn zêe-nieveau ligt.
’t Belang va Hill 60
Iedern euvel wos va strategisch belang in ‘n Oorlog: je kud et slagveld vele beter overzien. Dus je ku goan peijzn dat 'n Duuts en de Geallieerd'n nunder kapot evochtn en voen Hill 60 in nunder macht te krygn. De Duutsche kusn de Fransche verjoagn up 10 december 1914. Toen dan d' Iengelsche de Fransche up die plekke oflostn, wuldn dedie Hill 60 veroovern. 'n Slag wos dêels oek oundergroens eleverd. In De Twidde slag om Mêesn loagn d’r van de 19 omplofte mien oek twêe ounder Hill 60.
Vandoage is ’t nog ossan styf bezocht deur Iengelsche toeristn - dikkers familie va veteroan. 't I doar oek e meseumtje juste derby.
't Museum
Vroeger wos er vlakby e museumtje. Je voengt er mitrajettn en geweune geweirn, bajonetn, fottoos, diasn, klêers,... Moa dat bestoa nu ne mi. Nu is 't er in de plekke e restoranksje.
Hill 62
Hill 62 - oek e plekke woa da 't er zwoar gevochtn is - ligt in 't geburte.
Vladslo (lied)
thumb|Beeldn van Käthe Kollwitz ip 't Duuts militair kerkhof van Vlazêle Vladslo is e liedje van Willem Vermandere da goat over 't Duuts militair kerkof in Vlazêle en over olle Duutsche knechtn die doar esneuveld zyn. E begunt met oe schône en kalme da 't doar is, mo beistn nummer verandert de tône, en kom et styf triestig.
Koanegem
Koanegem (Nederlands: Kanegem) is, tope mè Oarsele en Schuferskapelle, e dêelgemêente van Tielt. D'r leven 1170 inweuners (anno 2005). Koanegem is e landelikke gemêente. Ze noemn ze oek 'Bloemendorp'.
Ik kom van Koanegem...
"Ik kom van Koanegem en ik weetn va niet" is e gekende uutdrukkienge woa dat er e lank en triestig veroal anangt. 't Veroal van e mens die ten ounrechte opangn is deur 'n baljuw, op verdenkieng va môord.
Varia
Van Caneghem is nen achternoame die vele vôornkomt in West-Vloandern en der buutn.
Sluus (stad)
Sluus (Nederlands: Sluis) is e stad in d'Hollandsche provinsje Zêeland, in Zêeuws-Vloandern. 't Makt dêel uut van de gemêente Sluus.
Wyn
200px|thumb|Glas witte wyn 200px|thumb|Glas rôo wyn Wyn is e drank met alcohol, die wor gemakt deur 't fermenteren van druuvn en druvesap. Wynachtige drankn kunn ôok gemakt wordn deur 't fermenteren van andere vruchtn of blommn (fruutwyn), gest, rys, zeem en zelfs kruudn. De noame wyn zelve mag wettelik wel allene moa gebruukt wordn voe wyn van druuvn. Wyn die van zeem gemakt wordt is ook gekend as mede.
Sluus (stad)
De toale da ze doa klappn is in feite e West-Vlams dialect, moa 't wordt ook Zêeuws-Vlams genoemd.
Sluus wos in de joarn '60 en '70 surtout gekend voe ze seksboetieksjes, moa dat toerisme is styf verminderd hoewel dat er nog alsan van die wienkeltjes zyn. Nu is 't e rustig stadje mè wienkelstratjes en vele groen.
Veel West-Vloamiengn goan nu en ton noa Sluus achter homeopatische en andere nateurproductn.
Den Damsche Voart, die begunt in Brugge, komt toe in Sluus.
De legende va Jantje van Sluus
Jantje van Sluus wos in tyde (round 1600) de klokkeluder va Sluus. Op e nacht, op de kop of 'n driejn, giengn de Spanjoardn Sluus binnvoln. Moa Jantje adde tevele efêest, en e wos in sloape evolln. De Spanjoardn vertrouwdn 't boeltje ni (z'ôorndn gèn klokkn) en z'en ton ni anevolln. De legende leeft nog ossan vors: Jantje va Sluus is nu verêeuwigd in e biertje me zyn noame.
Ôost-Vlams
Ôost-Vlams is e groep van dialectn die in de provincie Ôost-Vloandern geklapt wordn, moar ook in 't ôostn van West-Vloandern en in 't ôostelik dêel van Zêeuws-Vloandern in de provincie Zêeland.
Toalkundige grenzn
De dialectn van de provincie Ôost-Vloandern vormn gin homogeen gehêel.
Allêne mor in de westelikke twi derdn van de provincie zyn d’r kenmerkn die j'elders nie teegnkomt en woa da je dus van typisch Ôost-Vlams kunt klappn.
In 't ôostn van de provincie, in de streke van de Dender, zyn d’r e dêel klankgrenzn tusschn 't Vlams en 't Brabants. In steedn lik Dendermonde, Aalst en Ninove wordt er e volledig Brabants dialect geklapt, me verschynsels lik de scherpe uutsproake van de i en de u lik in dik en put (in ‘t Brabants dyk en puut), zwoare twiklankn in woordn lik huus en wyn (in ‘t Brabants hooës en woaën), en overgangn van oe noa uu / ie (secundaire umlaut, met of zounder ountroundienge) in woordn lik groen, zoekn (Brabants gruun / grien; zuuke / zieke). Typisch vo de Denderstreke is ook de mouillerienge, d.w.z. da sommigte medeklienkers uutgesprookn wordn met e j-achtige toevoegienge, die de stadsdialectn van Aalst en Ninove zo ipmerkelik makt, lik in kiendj (kiend), geldj (geld), moesj (mutse), a zietj (je zit), klasj (klets). In d'oudere vakliterateure wordn gemouilleerde medeklienkers niesklankn genoemd.
Ook 't Woasland vormt e sôorte van overgangsgebied noa ‘t Brabants (Antwerps), mo over 't algemêen is 't wel dudelik Ôost-Vlams met e poar Brabantsche invloedn.
In 't westn wordt 't Ôost-Vlams van 't West-Vlams geschid deur e brêe overgangszone, die allêne mor in de streke van Aalter nogal smal is. Van Ruuslee tout Oavelgem in West-Vloandern zyn d'r overgangsdialectn. Ook in Moaldegem in Ôost-Vloandern is ter e miengelienge van dialectn.
In die overgangszone loopn de westelikke grenzn van twêe sôortn klankverschynsels:
In Zuudwest-olland spreken ze Zêeuws. In 't land van Ulst en in 'n dêel van 't Land van Axel (vanof de Philippinen no 't ôosten toe) spreken ze Ôost-Vlamse dialecten. De dialecten uut de rest van Zêeuws-Vlaonderen worden mêestol bie 't Zêeuws, mor oak wel by 't West-Vlams gerekend omdat ze wezentlik van olletwêe etewadde én.
Kenmerkn van Ôost-Vlamsche dialectn
Vroeger moetn de dialectn van Ôost-Vloandern styf goed ip ‘t West-Vlams van nu getrokkn ein. Dat is te zien in vele middelêeuwsche tekstn. Achter de middelêeuwn zyn d’r in Ôost-Vloandern, een antal toalveranderiengn gebeurd, die nie in 't West-Vlams zyn. Ze kunn in vier groepn verdêeld kunn wordn:
Vernieuwiengn ounder Brabantschn invloed met e grôot geografisch bereik
Die groep vernieuwiengn dateert van de 16ste êeuwe, os de toale van 't hertogdom Brabant dominant is gewordn. Ze zyn in Brabant ountstoan in de loate middelêeuwn en z'hen achter een ende Ôost-Vloandern vo 't grotste dêel overspoeld.
Voorbeeldn zyn: d'oude y (Wvl. rype ) en uu (Wvl. huus ) wordn in 't Ovl. rijp en huis, d'oude ieë (Wvl. rieët ) en oeë (Wvl. voeët ) wordn in 't Ovl. riet en voet, d'oude eeë (Wvl. steeën ) en ooë (Wvl. booëne ) wordn in 't Ovl. stieën en boeën(e) (nu mêestal buuën(e)).
Vernieuwiengn ounder Brabantschn invloed met e beperkt geografisch bereik
Die groep Brabantsche verschynsels zyn beperkt tout 't ôostelik derde van de provincie: bv. 't wegvalln van d'ôorsprounkelikke finale-e in woordn lik kerke en katte ’(in Limburg, Brabant en ôostelik Ôost-Vloandern, mo ôok in 't Hollands en in 't Algemêen Nederlands: kerk en kat).
Eign vernieuwiengn die redelik algemêen zyn in Ôost-Vloandern
Die groep vernieuwingn is in Ôost-Vloandern zelve ountstoan en komt vôorn in hêel Ôost-Vloandern. Voorbeeldn zyn de verdounkerienge van d'oude aa noa oa, lik in hoak (wuk dat in feite in praktisch hêel Vloandern is gebeurd, mo nie al tegelyk), de oeë wordt uuë, lik in buuëm (boom). Feitelik is deze latste veranderienge woarschynlik ôok van Brabantsche afkomst, want in Brussel èn ze met die uuë-klankn begost, en juste in die periode woa Brussel hêel belangryk vo d'Ôost-Vlamsche handeloars.
Eign vernieuwiengn van joungere doatum
In de westelikke twêe derdn van de provincie zyn d'r loater (verzekers vanof 't ende van de 16ste êeuwe) nog andere toalveranderiengn gebeurd, die tout de provincie Ôost-Vloandern beperkt zyn gebleevn.
Typisch zyn: korte en lange klienkers zyn eevn lank (alletwêe halflank), den overgank van p/t/k/ noa b/d/G (= Fransche g lik in garçon) tusschn klienkers: appel, zittn en bakker wordn abele, zidn, baGGere, de wegval van de g tusschn twi klienkers + rekkienge van de vôrige klienker: leggn en liegn wordn lèèën en lieën, de wegval van ng tusschn klienkers + rekkienge van de vôrige klienker: ziengn en angn wordn zèèën en aaën, de korte i en u lik in vis en put wordn met e korte noaslag uutgesprookn, de j- en de w-klank lik in bloeien en bouwen valln weg tusschn klienkers (bv. bloeën en ''baaën).
Vormleer
In de westelikke twêe derdn van Ôost-Vloandern zeggn ze ik ben, tegenover ik zijn (oostelik Ôost-Vloandern, noordelik West-Vloandern, Brabant/Antwerpn en e dêel van Limburg). De verleedn tyd van de werkwoordn ip -ege lik in ik werktege en ik leerdege stoat in Ôost-Vloandern nog alsan sterk (surtout by d'oudere generoatie).
Gent
Gent is e toaleiland. ‘t Gents verschilt ip styf vele puntn van d’omliggnde Ôost-Vlamsche dialectn, me vele verschynsels die je elders nie teegnkomt in Ôost-Vloandern, moa soms wel in ‘t verder geleegn Brabant.
Vlaamse Radio- en Televisieomroep
thumb|Ingank van 't ôofdgebouw van de VRT an de Reyersloane in Brussel De Vlaamse Radio- en Televisieomroep (ofkortienge VRT) is den oopnboarn omroep voe radio en televiezje in Vloandern.
Ze wordt ingericht deur de Vlamsche burgelikken overeid en 't geld van de belastiengn goat doar noa toe. Van 1960 toet 1991 noemde de VRT nog BRT (Belgische Radio- en Televisiemaatschappij). Mor omdat al d'uutzendiengn in 't Nederlands woarn, en de RTBF alles in 't Frans dei en z' under name in 1991 veranderd no BRTN (Belgische Radio- en Televisiemaatschappij Nederlandstalig). En omdat den BRTN ip 16 april 1997 in plekke van een parastatale een NV van Publiek Recht gewordn is, kwaam et VRT.
De boazn
Toet an Cas Goossens noemde de boas "administrateur-generaal". Achter nem veranderde de titel in "gedelegeerd bestuurder".
1577
1574 - 1575 - 1576 - 1577 - 1578 - 1579 - 1580 't Joar 1577 is 't 77e joar in de 16e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Jef Geeraerts
thumb|Jef Geeraerts en zyn vrouwe Eleonore Vigenon Jef Geeraerts (Antwerpn, 23 februoari 1930) is een Vlamschn schryver.
Karel Callebert
Karel Callebert (Roeseloare, 21 meie 1837 - Blanknberge, 7 oktober 1900) wos een West-Vlamschn paster en schryver. Ie gaf lesse in Kortryk tout in 1870 en ie wos kapeloan in Kookloare en Tourhout.
Ie wos den achternounkel van pianiste en componiste Cecilia Callebert (1884-1978).
Karel Callebert werkte mee an ‘t weekblad Rond den Heerd, ‘t lyfblad van Guido Gezelle. T'hope met Hugo Verriest en Eugène Van Oye wordt Callebert tout d'êeste generoatie leerliengn van Gezelle gerekend.
1527
1524 - 1525 - 1526 - 1527 - 1530 - 1531 - 1532 't Joar 1527 is 't 27e joar in de 16e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Fries
Et Fries (Fries: Frysk) es e West-Germoansche toale die gesprookn es in 't nôordn van Olland en Duutsland. Et Fries es et nauwst verwant mei 't Iengels. Ip etymologische groundn vormn die twêe toaln tôpe de Anglo-Friesche toalgroep.
Friesche Variantn
In Olland spreekn ze Fries in de noordelike provinsje Friesland (Fries: Fryslân). 't Es doar êen van de twêe officiële toaln van 't land. In Friesland koutn d'r à peu près 440.000 mienschn et Fries. Da Fries noemn ze et Westerlauwers Fries. Et officiële Fries daj in Ollandsche schooln kut leern, noemt Standoardfries.
Fries es wok geklapt in de Duutsche gemeente Saterland, en vlak teegn Denemarkn in de Duutsche deelstoat Sleeswyk-Holstein. Zyder spreekn doar en andere sôorte Fries of da van in Olland: Saterfries resp. Noord-Fries.
De Friesche toale noemt in 't Westerlauwers Frysk, in 't Noord-Fries Friisk en in et Saterfries Fräisk.
Erkennienge
Olland en Duutsland erkenn olletwee et Fries lik e minderheidstoale. In die landn krygt de toale beschermienge volgens et Europees andvest vo regionoale en mindereidstoaln.
Toalverwantschap
Up toalkundig vlak zyn Fries en Iengels nauwe verwant mè mekkoar. Moar undern toalgroep, et Anglo-Fries, es uut mekkoar gegruujd sinsn da de Angeln, t'ope mè de Saksn, 't continent èn verloatn à peu près 1500 joar geleen. Nu keun je gerust stelln dat et Fries minder up et Iengels trekt moa meer up Nederlands of Nedersaksisch.
Voorbeeldn van verwantschap mè 't Iengels:
Fries en Iengels èn 't meest van ol de Ingveoonse klankverschuviengn oundergoan. Dat es ook 't gevol gewist by 't West-Vlams, moar wel in mindere moate.
Doaneffers èt et Fries ook Deensche invloed gekend, lik by 't Friesche woord bern (kind) ↔ Deens barn.
1911
1907 - 1908 - 1910 - 1911 - 1912 - 1913 - 1914 't Joar 1911 is 't 11e joar in de 20e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Fries
Fragment : 't Uze Voader
thumb|Illustroatjie in e boek uut 1622 van oe Grutte Pier er zou kunn'n uutgezién èn. Pier draagt ier wél e 17e-eeuws, in platse van e 16e-eeuws kostuum. Let ip de [[kullezak, die de mannelykhied symboliseert. (Leeuwarden, Fries Museum)]]
Varia
Gekende zinne van Pier Gerlofs Donia, 'Grutte Pier' (Grôte Pier), nen 16e êeuwschn rebel die volgenst de legende zyn gevangenen da zinnetje liet ipzeggn voe de Friezn van d'Ollanders en de Saksen te kunn schêen:
Knokteberg
De Knokteberg (Côte de Trieu) is nen euvel in de Vlamsche Ardenn in Kluusbergn. Eigentlik is den berg zelve dezelstn gelik de Kluusberg en met de term "Knokteberg" wordt surtout de zuudoostelike beklimmienge van de Kluusberg bedoeld, vanuut Russiegnies, langstn de Rue du Trieu. De hellienge noemt in 't Frans Côte de Trieu achter 't styf klêne gehucht Trieu (dêel van Russiegnies) an 't begun dervan.
De Knokteberg is hêel in asfalt, 't es dus gin kossieboane.
De beklimmienge es ol 12 kêers gedoan in de Rounde van Vloandern (1993-2003, 2007), oltyd achter de Kluusberg zelve en vôorn den Oude Kwoaremont. Ôok in den E3-prys, Tweis deur Vloandern, Kuurne-Brussel-Kuurne, Halle-Ingooigem en de Omloop Het Volk ryen de coureurs over de Knokteberg.
1598
1595 - 1596 - 1597 - 1598 - 1599 - 1600 - 1601 't Joar 1598 is 't 98e joar in de 16e eeuwe volgenst de Gregorioansche kalender.
Zêem
right|thumb Zêem (in 't Nederlands: honing) is en voediengsmiddel da gemakt wordt deur biejn.
Oe is 't gemakt?
De biejn vergoarn nectar. Nectar komt van de blommn en da bevat verschillnde sukers, mineroalen en sporenelementn. De biejn verandern de nectar in zêem deurda ze d'er enzymn an toevoegn en deur 't vocht dat er tevele is te loatn verdampn. De smoake, de reuke, en 't kleur van de zêem angt of van de sôorte blommn woaruut dat de nectar g'hoald is, lik lindezêem, lavendelzêem, rozezêem en kloaverzêem.
E bedryf uut West-Vloandern da grôot ekomn is mè zêem is Meli.
Schoap
Schoapn zyn zoogdiern die setoe oudn zyn voen nunder wulle, mek en vlêes. De schoapn die doavôorn gebruukt zyn, zyn temme variantn van wilde sôortn.
Oude Kwoaremong
Den Oude Kwoaremont (uitspraak: Oede Kwoaremong) es een beklimmienge in de Vlamsche Ardenn in Kluusbergn en es surtout gekend van uut de Rounde van Vloandern.
Vroeger (tot 1974) werd eigenlik de Kwoaremont (de boane van Berchem noa Ronse) door de coureurs gedoan, moa sedert dat 'n deen es geasfalteerd es 't veel minder lastig gekoomn. Doamee dat de Oude Kwoaremont in 't parcours van veel wielerkoersen is ipgenoomn want 't grootste stik van de Oude Kwoaremont (die er parallel loopt met de Kwoaremont zelve) es nog olsan kossieboane. De kossien ip de Oude Kwoaremont zyn sedert 1993 e beschermd monument.
De êeste 600 m es een nauwe asfaltboane, de andere 1600 m zyn kossien. Ongeveer olverboane de beklimmienge ligt 't dorpke Kwoaremont, dêelgemêente van Kluusbergn.
10 september
10 september is den 253stn dag van 't joar (254stn dag in e schrikkeljoar) in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 112 doagn toet 't ende van 't joar.
Schoap
Geschiedenisse
Temme schoapn zyn verzeker ekwikt in 't Middn-Ôostn uut wilde schoapesôortn. Juuste lik gêetn, zyn schoapn ol vôorn 7500 vôorn Christus edomesticeerd. In België zyn ze roend 5000 v.c. arriveerd.
't Zyn 'n dag va vadoage bikan 1000 verschillnde rassn.
Verspreidienge
Temme schoapn zyn in verre olle lann van de weireld ekwikt, 't zyn der mêer of e meljard. Australië et de noame van 't mêeste schoapn 't en, mor eigentlik is dadde China (170 meljoen teegnover 102 meljoen).
Uutzicht
De mêeste schoapn zyn wit, mo 't zyn oek brune, grysde en zworte. Z'en ollemoale e steirt, by d'êne sôorte ol langer dan by d'aar.
Wulle krygn z'ollêne up nunder lyf, dus nie up nundern kop of up nunder pôotn.
Gebruuk
D'oenderdêeln van schoapn zyn voen e masse diengn gebruukt
Gedrag
Schoapn die up nundern rik volln, kunn zevve nie were rechte groakn.
Terminologie
Een vrouwelik joenk schoap wordt e beite genaamd, ne keer volwassen wordt ze ooie genaamd. Ne gecastreerde ram wordt hamel genaamd.
'k En Brugge in m'n herte
'k en Brugge in m'n herte is e vree gekend liedje over Brugge en tis geschreven deur Benny Scott.
De Tekst
'K en Brugge in m'n herte, de schonste stad van 't land Den diever, d'holletorre, de markt, den burg en 't zand De meulens, 't minnewoater, 't stil ende, wat 'n pracht M'n Brugge is 'n droombild uut duuzend en één nacht In Brugge zie'k geboren, 't Sint-Anna moederhuus En in de Langestroate, dor ad'k m'n eeste thuus De joaren en gevlogen, van kiend tot groate mens In Brugge verder leven, dat is m'n grotste wens 'K en Brugge in m'n herte, de schonste stad van 't land Den diever, d'holletorre, de markt, den burg en 't zand De meulens, 't minnewoater, 't stil ende, wat 'n pracht M'n Brugge is 'n droombild uut duuzend en één nacht Den dag gò kommen, 'k weten 't wel, da'k der nie mè gon zien De wet van 't leven is azzo, en da geldt ook vò mien Mor ozze'k afscheid nemen van die stad woar da m'n wiege stoend Zoe'k gèèren, os't zoverre komt, rusten in Brugsche ground 'K en Brugge in m'n herte, de schonste stad van 't land Den diever, d'holletorre, de markt, den burg en 't zand De meulens, 't minnewoater, 't stil ende, wat 'n pracht M'n Brugge is 'n droombild uut duuzend en één nacht
West-Vlamsche wielerkoersen
O de Belgn ol zot zyn van koersen, ton zyn de West-Vloamiengn da êlegans. Der zyn veel koersen die in nen West-Vlamsche stad starten of ankomen. Een lystje van de belangrykste:
Godfried Danneels
thumb|Godfried Danneels (in 't rôo)
Godfried Danneels (Koanegem, 4 juni 1933 - Mecheln, 14 moarte 2019) wos e Belgischn oartsbisschop en kardinoal.
Oofdluze
En oofdluze (Pediculus humanus capitis) is en insecte en e parasite, die menschebloed drienkt. Da bloed zuugt 'n up uut 't vel van 't oofd en dadde drie toet zes kirs up e dag. At 'n dadde nie kut, toune goat 'n dôod.
Godfried Danneels
In 1977 e paus Paulus de zesdn nem toet bisschop va bisdom Antwerpn benoemd. In 1980 kwam Danneels oartsbisschop va 't oartsbisdom Mecheln-Brussl en vôorzitter van de Belgische Bisschoppnconferensje. In 1983 benoemde Paus Johannes Paulus de tweedn nem toet kardinoal. Azo koste Danneels oek mèjstemmn in 2005 voer e nieuwn paus. Danneels wos op da Conclaaf oek e kandidoat, moa e wos voe iel vele andere kardinoaln te progressief.
Ponte Vecchio
thumb|right|De Ponte Vecchio De Ponte Vecchio es e bekende middelêeuwsche brugge in Firenze, Itoalië.
Oofdluze
Leevnswyze en vôortplantienge
Luuzn kunn kwêekn lik de keuns en ze kruupn gemakkelik over van 'n êen persôon no 'n aarn. An nunder potjes en ze klêne aksjes womei dan ze gemakkelik over de fyne oarn van etwien z'n oofd kunn roundwareern. Zeker in schooln woa dan de fraks van de joenges ollemoale an kapstokkn naasn makoar angn, is er e grôte kanse dat er e luzeploage uutbrikt.
Godfried Danneels
De latsten tied komt er nogol vil kritiek ip Danneels, omdat ie zoe geweet'n hen dat z'n moat en vroegeren bisjschop van Brugge, Roger Vangheluwe geiren mê kienders prutste en dattie as cardinol niet gedoan zoud hên vo dat tegen d'hoekden. Iezalve zegt dattie van niet en wiste en wascht z'n hand'n in oensjchuld.
Ponte Vecchio
J'overkruust de riviere de Arno ip zyn smolste punt. Der stoan vele wienkeltjes ip de brugge, surtout juweliers, want da wos vroeger redelik in gebruuk. Boovn de juwelierszoakn an de ôostkant lôopt de Corridoio Vasariano, nen gank die et Palazzo Vecchio me et Palazzo Pitti verbindt. De rounde roamkes me tralies boovn de uuzjes zyn die van de Corridoio. Ezo moestn de Medici en andere miensn van stand ulder nie verplatsn tussn 't geweune volk.
Oofdluze
Leevnswyze en vôortplantienge
't Wuvetje legt neur eiers an 'n ounderkant van en oar en achter te grôte weke, kommn z'uut. Toune deur et nog tiene doagn vôorn dan ze zevve kunn vorskwêekn.
Ponte Vecchio
thumb|right|De buste van [[Benvenuto Cellini|Cellini]] Ip de brugge stoat e brounznen buste van Benvenuto Cellini, den bekendstn goudsmed van Firenze. Sins 'n uutkom van 2004 angn verliefde koppels ter bevestigienge van ulder liefde en angslot me ulder noame en datum vaste an et ekkn round et bêeld. Derachter smytn ze de sleutel in de Arno. Den oorsproung van de gebruuk zou were goan na 1990 toen da militairn die ilder ipleidienge gedoan addn, et angslot van ulder kastje an de elektriekkoabels, die langsn de brugge lôopn, kwoamn angn. 't Stad moe antyns de angslootn verwydern me da touristn ôok an die rage meedoene.
After All
After All is e thrash-metalgroep uut 't Brugsche die officieel bestoat sedert 1990. In 2008 en ze voun 'n êeste kêe meugn speeln up Graspop.
Ponte Vecchio
Geschiedenisse
Volgens d'oovrleverienge wost er doar ol in tyde van de Rominn ol en brugge toen da de Via Cassia doar de riviere oovrstak. De oudste vermeldienge dervan es van 996, toen da ze nog van out wos. Z'es nen êeste kêe ofgebrookn gewist in en oovrstrômienge in 1117. In 1245 wost er sproake van nen nieuwn, mo toun wel van stêen. Dendien i ôok nie lange stand g'oudn, ie es ôok by en oovrstrômienge weggespoeld in 1333. En in 1345 en ze toun begonn an e nieuwe brugge woarip da den deezn van nu gebaseerd es.
After All
Geschiedenisse
De geschiedenisse van After All go were no 1987, toune an Dries Van Damme en Christophe Depree in Crap Society speeldn. Achter êentige veranderiengn in de line-up, an ze 't gedacht voun e nieuwe noame te zoeken en ze maktn der At Last van. E bitje loater kwaamn ze te weetn dat er nog e groep wos in de streke van Brugge die ezô noemde en ze veranderdn nunder noame were in 1990, nu in After All, wuk da 't ebleevn is toet nu.
Ponte Vecchio
Geschiedenisse
Al vanof den 13den êeuw woarn der ol outnen wienkeltjes van lêerlôoiers en beuzemoakers. De lêerlooiers addn 't woatr van den Arno nôdig vo 't vel in te loatn weekn. 't Moe ter toun bère ard in gestounkn, want vo 't lêer te lôoin gebruukten ze pisse, mêestol peirdepisse. Loatr kwoamn der mêer bêenouwers, vismarchangs, grounselverkôpers, smeedn en linnmarchangs. In 1593 wierdn ol de "vuule ambachtn" ip de brugge verboodn vo stankoovrlast teegn te goane en der kwoamn goudsmeedn en juweliers ulder der vestign. Den pacht wos zo ôge da de ambachtsliedn de banchi rotti (kapotte bankn) genoemd werdn, vandoar komt ôok et Nederlansche wôord bankroet.
After All
Geschiedenisse
Nunder êeste uptreedn me nunder nieuwe noame wos in De Kelke in Brugge in oktober van 1990 en oungeveer e joar doarachter begustn ze an nunder êeste ploate (wel e mini), die in de zomer van 1992 zoudt uutkommn en die 'n titel Dusk adde.
Oofdluze
Uplossiengn
't Beste is vaneigns voun te vorkommn daj der krygt, mo dat en is nie ossan zo simpel. Zorn da jen oar ossan proper ewosschn is, is gin uplossienge, want luuzn zittn ol zo geirn in proper of in vuul oar.
After All
Geschiedenisse
In 1997 brochtn ze e nieuwn CD uut, Transcendent, die oek in Zwitserland, Duutsland en Vrankryk verdêeld wos. Ezô muchtn ze 't vôorprogramma doen van Saxon en Voivod en bykan oek van Megadeth. Da gienk nie deure en in te plekke muchtn ze in 'n AB in Brussel in 't vôorprogramma van Apocalyptica speeln.
Lystermeuln
De Lystermeuln is ne wiendmeuln ip de Rôonberg in Westouter, e dorpsje in de Belgische gemeente Heuvelland. De meuln stoat in e bebuste omgevienge op de Rôonberg, met vlak doaby 't restaurant "landhuis 't Molenhof" en de koabelboane van de Roônberg.
Den outn wiendmeuln is e stoakmeuln. Je stound êest ip de Lyster'oek in Beirnem, woa da ze ne noame dus va komt. De meuln is round 1801-1805 ipgericht gewist, en je blêef toet 1957 in 't bezit van de familie Van Haecke, de familie van den oorsprounkelyke bouwhere. Toet 1947 was de meuln actief.
In 1955 schreef 't "Provinciaal Comité voor Monumenten en Landschappen van West-Vlaanderen" noa de gemêemtebestuurn van de provinsje West-Vloandern voe den ankoop van de meuln. Burgemeestre Emiel Hardeman va Westouter reageerde en in 1957 kocht de gemêente de meuln voe 20.000 Belgische frank. Van 1958 toet 1960 werd de meuln in Westouter eripgebouwd in Westouter, ip e traditionele maniere. Den 21stn juli van 1961, de fêestdag van de Eillige Victor, de patrôoneilige van de meulenoars, is de meuln ingehuldigd. De meuln droaide nog by z'n inuldigienge, moa j'is nooit effectief gebruukt gewist.
Al in 1984 bemerktn ze dat zene stert ol kromme getrokkn was, zodat de meuln in 't hele nie mè kost gebruukt wordn. Achter ne storm de 25stn januoari van 1990, was de kasse van de meuln helegans gedroaid, zodat de wiend vuluut ip den achterkant van 't gevlucht blies. De meuln kost were gedroaid en gered wordn, en loater in da joar en ze ol e dêel renovoasjewerkn uutgevoerd. uutendelik is de meuln in 2004 e beschermd monument gewordn, en werd 't hope met zen omgegevienge e beschermd dorspgezicht.
After All
Geschiedenisse
In 2000 kwam 't er e nieuwe CD uut, Dead Loss, woadeure dan ze oundermêer up Eurorock muchtn speeln, e zomerfestival woa dan der mêer of 20 000 man up ofkwaamn. In 2003 kwam nundern vierde ploate uut, Mercury Rising en ze muchtn da joar tourn met Anthrax, êen van de grotste en bekendste thrashmetalgroepn, en Overkill.