cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lithosfeer
Oceoanische lithosfeer
Oceanische lithosfeer bestoat hoofzoakelik uut basisch mantelmaterioal dat een grôtere dichtheid hèt dan de mèer zeure continentoale rotsn. Noarmoate dat oceoanische lithosfeer wegbeweegt van de mid-oceoanische rugge verdikt j' hem deurda een dêel van den asthenosfeer hem ommezet in lithosfeer ten gevolge van conductieve koelienge. De dikte van 't mantelgedêelte van de lithosfeer kan berekend as een functie van den tyd:
h is de dikte van 't manteldêel van den oceoanische lithosfeer, \kappa is de thermische conductiviteit (omtrent 10−6 m2/s), en t is den tyd.
Vo d' êeste poar tien miljoen joarn van zyn bestoan is den oceoanische lithosfeer lichter dan den asthenosfeer, moa goandeweg wordt je deur ofkoelienge dichter, en up een bepoald moment duukt den oude korste i dueer den asthenosfeer in de mantel (subductie). Doadeure is 't olsan den oceoanische korste die ounder continentoale korste duukt en nie ommegekêerd, en on der twê oceoanische korstn mè mankoar in botsienge kommn is 't den oudsten die ounder de joungsten duukt. 't Gevolg hiervan is da den oceoanische korste vrê jounk is in vergelykienge met de continentoale korste, en gin dêel van de oceoanbodem is ouder dan 170 miljoen joarn.
Lithosfeer in de mantel
Geofysische studies hèn getoogd da subductie van lithosfeer in de mantel vrê kan varieern: sommige stikkn lithosfeer duukn vrê diepe (2900 km, of dichte teegn de grenze tusschn de mantel en de kern), binst dan andere in de bovenste mantel bluuvn rounddryvn. Weer andere sôortn goan 400 km diepe in de mantel binst dan ze nog olsan vaste zitten an de continentoale ploate.
Mantelxenolietn
Geoloogn kunn'n de bovenste mantel ounder de continentn bestudeern deur xenolietn in kimberliet en andere vulkoanische puupn t' ounderzoekn. De studie van de verhoudienge tusschn osmium- en rheniumisotoopn hèt angetoogd dat de bovenste mantel ounder de oude kratons (oude en stabiele gedêeltn van de continentoale lithosfeer) mêer dan 3 miljard joar oud zyn.
Elsene
Elsene (in 't Frans: Ixelles) is êen van de 19 twêetoalige gemêentes die tegoare 't Brussels Hoofdstedelyk Gewest vormn. De gemêente ligt in 't zuudôostn van 't Brussels Gewest en wordt in twêen gedêeld deur de Louizaloane die in Brussel stad ligt.
Ip 't groundgebied van de gemêente ligt de campus van de VUB, Vrije Universiteit Brussel (Campus Etterbeek) en de Campus de la Plaine van de ULB, Université Libre de Bruxelles.
Rochefort (trappist)
thumb|right|250px|De verschilligte sôortn Rochefortbier Rochefort is e trappistnbier die ebrouwn is in d'abdy va Notre-Dame de Saint-Rémy in de plekke Rochefort in de provinsje Noamn. De Cisterciënzer-abdeye van Rochefort wierd in 1230 ipgericht, mor es round 1789 mè de Fransche Revoluusje hillegansn platgesmeetn. D'abdeye wierd in 1887 were ipgebouwd en 't êeste Rochefortbier wierd round 1899 gebrouwn.
Nedersaksisch
Nedersaksisch is e West-Germoansche toale, die geklapt wordt deur omtrent drie miljoen menschn. Vo 't Nedersaksisch bestoat er gin standoardvorm. 't Bestoat uut verschillige dialektn. 't Nedersaksisch makt dêel uut van 't Nederduuts, omda 't nie meegedoan hèt an de twidde Germoansche klankverschuvienge.
Nedersaksisch wordt surtout geklapt in 't nôordelik dêel van Duutsland en 't nôordôostelik dêel van Holland (de provinsjes Groningen, Drenthe en Overyssel, de Geldersche gebiedn de Veluwe en den Achterhoek, de Stellingwervn in 't zuudôostn van Friesland, en Urk in Flevoland).
Holland erkent 't Nedersaksisch officieel lik e streektoale en steunt 't ip e beperkt niveau. 't Stoat beschreevn in 't twidde dêel van 't Europees Handvest vo regionale toaln of toaln van minderheedn. Deur 't handvest is 't Nedersaksisch in d' Europeesche Unie een officieel erkende streektoale. Ook Duutsland hèt 't handvest getêkend, en erkent en steunt 't Nedersaksisch.
De toalcode (ISO 639-2 en ISO 639-3) van 't Nedersaksisch is nds.
Dialectn
Deur de grôte verspreidienge van 't Nedersaksisch zyn der verschillige dialectvariantn ountstoan, ingedêeld in 2 hoofdgroepn:
In de middelêeuwn was 't Nedersaksisch (Middelnederduuts) e styf belangryke toale, die o.a. diende vor officiële toale van de Hanze. Loater is 't verdroungn deur 't Hoogduuts.
1845
1842 - 1843 - 1844 - 1845 - 1846 - 1847 - 1848 't Joar 1845 is 't 45e joar in de 19e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
1741
1738 - 1739 - 1740 - 1741 - 1742 - 1743 - 1744 't Joar 1741 is 't 41e joar in de 18e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Gebeurtenissn
thumb|Portreit (1741) deur Jean Siméon Chardin: Schooljoengetje da met e top speelt
Alcedo
Alcedo is e geslacht van de familie van d' ysveugels (Alcedinidae). 't Geslacht wordt t'hope mè 't geslacht Ceyx gereeknd by de subfamilie Alcedininae. Alcedo is 't Latyns woord vor ysveugel.
Belgische foetbollers in den Iengelschn Premier League
In 't vet: speelders die minstens êen spel gespeeld hen in 't loopn'd sêzoen (2013–14), en die nog olsan med under club zyn wovoarn dan ze gespeeld hen.
Gregoire Maertens
thumb|Grégoire Maertens mè zyn kleenzeune Rakoen Maertens ip 't 100ste Esperanto-Weireldcongres in Rysel (Vrankryk), 2015 Gregoire Maertens (Brugge, 1 januoari 1924) is e West-Vlamschn Esperantiest die van 1977 toet an 1992 lid was van de Estraro (directeursroad) voa de UEA (Universala Esperanto-Asocio of Weireldesperanto Associoasje). Van 1980 toet an 1986 was tjie president van den UEA, en vanof 1993 êrelid.
Alcedo
Soortn
De volgnde soortn zyn by 't geslacht ingedeeld:
Gregoire Maertens
Je was ook een docent an de AIS (Akademio Internacia de la Sciencoj of Internationoale Akademie vô Wetenschappn) in San Marino, woardat je van 1992 toet an 1995 schatmêester was.
Gregoire Maertens is ol vanof 1946 aktief gewist in de platselike Esperantobewegienge in Brugge en is vanof 1960 lid gewordn van 't BEF (Belga Esperanto-Federacio of Belgische Esperantofederoasje).
Helena (mythologie)
Os 't tyd wierd vor Helena vo te trouwn, kwoamn vele keuniengn en prinsn vor eur hand te vroagn, of ze zoendn ofgezantn vo dat in hunder plekke te doen. Da woarn oender andere Odysseus, Menestheus, Aias de Grootn, Patroklos en Idomeneus, moa de favoriet was Menelaos, die nie in eign persôon kwam moa verteegnwoordigd wierd deur zyn broere Agamemnon. Allemolle brochtn ze schoone en diere cadeaus mee, alleene Odysseus nie.
Helena wierd gedwoengn van te trouwn mè Menelaos, die osan zyn broere Agamemnon volgde en steunde in olles. By Menelaos krêeg z'e dochter, Hermione.
Helena noa Troje
De mythe goat dat eenigte joarn loater Paris, e Trojoanse prins, noa Sparta kwam vo 't scheunste meiske van de weireld mee te pakkn. Dadde was Helena. Aphrodite had hem da beloofd, als-nem in rûl doarveurn heur zoe kyzn als scheunste godinne in 't Parisoordeel, woarmêe hij hem de furie van Athena en Hera ip de hals hoalde.
Toên Menelaos ontdekte dat zyn wuf weg was, vroeg 'em zynne broeder Agamemnon veur road. Agamemnon, die al joaren wìlde batteren têgen Troje, zei têgen zyn broeder dat 'em den eurlug moêst verkloaren. Menelaos rîep alle keuningn en heldn van Grieknland soamn om azeu den Trojaanse Eurlug te beginn. Er weirdn deur de Griekn 'duiznd schêpen' te woater geloaten om Helena ût Troje terug te krygen.
Achter tien joar oorlog, toên dat n'em eindelik met den list met 't houtn peird in Troje was, wìlde Menelaos Helena vermoordn. Moar toên Helena Menelaos zag, brak de beteuvering en werd ze were verliefd ip Menelaos. Menelaos, die 't nîet euvr zyn hart kost krygn heur te vermeurdn, nam heur were noar Sparta en weird met heur oed.
Jura (kantong)
thumb|Liggienge van 't kantong Jura in Zwitserland thumb|Districtn van 't kantong Jura 't Kantong Jura (JU), officieel Republiek en kantong Jura (Frans: République et canton du Jura), is 't joengste kantong van de 26 Zwitsersche kantongs, geleegn in 't nôordwestn van Zwitserland. 't Hèt 'n ippervlakte van 838 km² en 't bestoat uut dêeln van 't Juragebergte in 't zuudn en 't heuvelachtig Juraplateau in 't nôordn. Den hoofdstad is Delémont.
't Grenst an de kantongs Basel-Landschaft, Bern, Neuchâtel, Solothurn en de Fransche regio's Bourgogne-Franche-Comté en Grand Est. Riviern in de streke zyn de Doubs die uutmoendt in de Saône en de Birs, e zyriviere van de Reyn.
Bouwkundig erfgoed in Vloamertienge
Lyste van bouwkundig erfgoed in Vloamertienge:
Hulst
Hulst is e stad en gemêente in 't ôostn van Zêeuws-Vloandern, in d'Hollandsche provinsje Zêeland. De gemêente telt 27.413 inweuners (2013) en het een ippervlakte van 251,82 km² (woavan 50,38 km² woater). De burgemêester Ilona Jense-van Haarst i van de VVD.
Plekkn in de gemêente Hulst
In 't uutgestrekt poldergebied round de vestiengstad Hulst liggn der nog vêertien dorpn:
Stad Hulst
In Hulst zyn ze preus dan ze vernoemd zyn in 't Middelnederlands bêestnepos Van den vos Reynaerde. By de Gentschepôorte stoat er e monument ter êre van Reynaert.
't Dialect van Hulst en omstreekn trekt styf goed ip 't Ôost-Vlams van 't Woasland. Hulst ligt moa 30 km van Antwerpn.
Azôorn
thumb|'n Pico, me zyn 2300 meiters 'n hogstn berg van d'Azôorn.
D' Azôorn (Portugees: Açores) is en eilandngroep die êen van de twêe autonome regio's van Portugal is ('n aarn is Madeira). Ze liggn in 'n Atlantischn Oceoan, up e goe 1500 kilomeiters van Lissabon en bykan 4000 kilomeiters van 'n ôostkust van Nôord-Amerika. 't Weunn 240 000 menschn up d'eilandn, die en uppervlakte hen van 2346 km². De mêeste menschn leevn van te boern, te visschn of van 't toerisme.
Noame
De noame komt verzeker van de Portugeesche noame voun 'n hoavik (açor), ol het die bêeste nôois up d'eilandn ezeetn. 't Is wel en oundersôorte van 'n buzerd die up d'Azôorn leeft, woadeure dat er ezo messchien emist is.
Trojany
Trojany is e dorp in Pooln in woiwodschap Mazovië, geleegn tusschn Wołomin en Warschau.
Azôorn
Geschiedenisse
thumb|E koarte van d'Azôorn uut de zestienste êeuwe.
D'eilandn woarn ol ekend in de vêertienste êeuwe, mo zyn herountdekt in 1427 deur Gonçalo Velho (ol is dadde nie zeker). 't Is er oek e bronne die zegt da 't Joshua Vander Berg uut Brugge zoudt ewist zyn, die doare eland zoudt zyn beistn e storm at 'n no Lissabon an 't voarn wos. Kort doarachter zoudn d'eilandn deur Portugal upeist zyn.
In 't begun stoegn der nie ol te vele menschn te spriengn voun zo verre te gon weunn. Êest zyn der schoapn loseloatn, zodoanig da 't er teetn gienk zyn voun menschn die egliek no d'eilandn gienkn verhuuzn, aar grôte bêestn zaatn der toune nie. Voun de strukery en de stêenn weg te krygn, zyn der oek êestn Afrikoansche sloavn ofezet. D'êeste kolonies begustn round 1435 up Santa Maria en loater oek up São Miguel (verzeker in 1444). D'êeste kolonistn kwaamn surtout van de Algarva en Minho in Portugal, mor oek van Madeira, Afrika (sloavn), Spanje (Moorn uut de streke van Granada), Vrankryk, Italië, Schotland, Iengeland, Duutsland en 't oude groafschap Vloandern.
D'Azôorn zyn en autonome regio ekommn in 1976.
Beschryvienge
D'Azôorn zyn ountstoan deur vulkoanische ofzettiengn (ze liggn up de kruuschienge van 3 tektonische ploatn) en 't zyn neegn grôte eilandn (woa dan der menschn up weunn) en 9 klindere (de Formigas, miern in 't Portugees).
't Zyn ollemoale bergtoppn, woavan dat 'n Pico (up 't eiland Pico) met zyn 2300 meiters 't hogste komt. Up Flores lig het mêeste westelikke punt van Europa, ol klopt dadde geologisch eigentlik nie, omdat Flores (en Corvo) up de Nôord-Amerikoansche ploate liggn.
Van d'ôorsprounkelikke begroeiienge (60 sôortn plantn groein nowwersn aars) is er nie te vele mir over. Surtout de laurisilva (Spaans voun laurierbus, e sôorte boomn die ollêne mor up Macaronesië groein (Azôorn, Madeira, de Canarische en de Kaapverdische eilandn)) zyn in tyde verre ollemoale ekapt voun plekke te moakn voun stikkn, voun vier te stookn en voun bôotn en alloam te moakn. Doanaasn zyn der oek e masse exootn die d'ôorsprounkelikke plantn overmêestern.
Van bêestn is er 1 unieke veugelsôorte (e bloedvienke, Pyrrhula murina) en 1 unieke sôorte van vleermuus (Nyctalus azoreum). Olle aar bêestn zyn oundersôortn of zyn inevoerd. Doanaasn zyn der nog e masse sôortn visschn en walvisschn.
Besteur
D'Azôorn hen e regionoaln president, Vasco Cordeiro van de socialistn. De drie machtn zittn verdêeld over d'eilandn, 'n uutvoernde in Ponta Delgada up São Miguel, de rechterlikke in Angra up Terceira en de wetgeevnde in Horta up Faial.
Hollands (dialect)
thumb| Verspreidienge van 't Hollands dialect Hollands is e dialect van 't Nederlands die surtout geklapt wordt in de provinsjes Nôord-Holland en Zuud-Holland, moar ook in Utrecht en Flevoland. In Vloandern wordt den term 'Hollands' gebruukt vo te verwyzn noa 't Nederlands da geklapt wordt in Holland.
In de 16e êeuwe ountstound de Nederlandsche standaardtoale, woaby dan d' Hollandsche en Brabantsche dialectn van 't grotste belang woarn. Dat is de reedn woarom dat in de volkstoale van verschillige Hollandsche provinsjes nog assan den term 'Hollands' gebruukt wordt vo 't standaardnederlands.
Geschiedenisse
't Hollands, de toale van 't Groafschap Holland, was ôorsprounkelik 'n Ingveoonsche (Nôordzêegermoansche) toale. In de vroege middelêeuwn trokk'n Oudfries en Oudiengels styf goed ip mekoar. Round d' 11ste êeuwe kwam 't Hollands ounder invloed van Nederfrankische dialectn. Surtout Zuud-Holland (te zuudn van 't Ey) verloor zyn Ingveoons karakter. Nôord-Holland en de kust oungeveer tout in Scheveniengn hieldn wel e Frieschn inslag.
Bouwkundig erfgoed in Zeêbrugge
Lyste van bouwkundig erfgoed in Zeêbrugge:
Atmosfeer (êenheid)
Den atmosfeer was vroeger de standoardêenheid vor druk te meetn, met as symbool atm, en is nu vervangn deur den SI-êenheid de Pascal (Pa). Êen atmosfeer stoa gelyk an 101.325 Pascal. Vô praktische metiengn is den atmosfeer vervangn deur de bar, die gelykstoat an 100.000 Pascal.
Geschiedenisse
In 1954 beslôot de tienste Conférence Générale des Poids et Mesures (CGPM) de standoard atmosfeer vor olgemêen gebruuk t' adopteern, en steldigd' hem gelyk an 1.013.250 dyne per vierkante santimeter. De weirde was veroundersteld van de gemiddelden luchtdruk up zêeniveau vôorn te stelln vor een gebied up d' Eirde met de zelste brêedtegroad gelik Parys.
In scheikunde wierd den ôorsprounkelike definiesje van "standoardtemperateure en -druk" gezet up 0 °C (of 273,15 K) en 1 atmosfeer. In 1982 wierd da veranderd zodoanig dat een standoarddruk uutgedrukt wierd as 100 kPA of 1 bar.
Gelykoardige drukêenheedn
Een druk van 1 atmosfeer kan uutgedrukt wordn in de volgende êenheedn:
Loisach
thumb|De Loisach by de Kochelsee De Loisach is e riviere die stroomt deur Tirol, Ôostnryk en Beyern, Duutsland. 't Is e zyriviere, 113 km lank, van de riviere den Isar ip de lienkeroever.
By de Kochelsee wordt 't woater êest ommegeleid vor e woaterkrachtcentroale. E kanoal verbiendt den Isar en de Loisach en voert 't woater ton were noa den Isar by Wolfratshausen vo 't risico ip overstromiengn in de stad te vermindern.
Kroaiachtign
Kroaiachtign (Corvidae) zyn e familie van veugels in d' orde van de zangveugels (Passeriformes) met o.a. kroain, roavn, roekn, kauwn, goain en aksters. Der zyn meer of 120 soortn beschreevn.
Kroaiachtign zyn de meest intelligente veugels die toet nu toe zyn bestudeerd. 't Zyn middelgroote toet groote veugels mè stevige pootn en bek. Vele soortn zyn zwart, moa sommigte, lyk de goain, zyn boentgekleurd.
Ze zyn weireldwyd te viendn, uutgezoenderd in Nieuw-Zeeland, ip eenigte Polynesische eylandn en ip de poolkappn. De meeste soortn kommn voorn in tropisch Zuud-en Middn-Amerika en in Zuud-Azië.
Mouvement Réformateur
thumb|Logo van den MR De Mouvement Réformateur (MR, Hervormiengsbewegienge) is e verbound van drie Franstoalige rekse en centrum-rekse polletieke partyen in België.
Bouwkundig erfgoed in Deisel
Lyste van bouwkundig erfgoed in Deisel:
Mouvement Réformateur
Geschiedenisse
Den MR is den 21ste moarte 2002 gevormd deur t'hopegoan van vier bestoande partyen:
PRL, FDF en MCC vormdn ip 1 december 1998 al e federoatie.
Den 18ste meie 2003 deed den MR ounder die noame vo den êeste kêe mee an verkieziengn vo 't Federoal Parlement en hoalde 24 zetels in de Koamer en 10 in de Senoat.
De 25ste september 2011 is den FDF uut 't kartel gestapt. Ze woarn nie takkôord met de maniere woarip da partyvôorzitter Charles Michel de Franstoalige belangn verdedigd hèt round de splitsienge van 't arroundissement Brussel-Halle-Vilvôorde.
Kruisem
Kruisem es 'n gemêente die in 't westn van Ôost-Vloandern ligt, teegn de schreeve mè West-Vloanderen. Der weunn 15.878 miensn (1 januoari 2022). De fuuzjegemêente Kruisem bestoat uut de vormoalige gemêentn Kruishoutem en Zingem.
Stekkervelbêestn
Stekkervelbêestn (Echinodermata) vormn e stamme van zêebêestn. Der bestoan e stik of 7000 leevnde sôortn.
Z' hen e skelet dat ounder under vel zit en da bestoat uut losse kalkploatn die in sommigte gevalln an mekoar vergroeid zyn. Stekkers en knobbels steekn dikwyls vanof de kalkploatn deur under vel noa buutn.
De Echinodermata wordn ounderverdêeld in vuuf nog leevnde klassn: De Blastoidea en de Cystoidea zyn uutgestorvn en allêne moa bekend ols fossieln.
Mytilida
Mytilida is een orde van twêekleppige molluuskn, algemeen bekend lyk echte mussels. Der is één overbluuvnde superfamilie, de Mytiloidea, met één nog leevnde familie, de Mytilidae.
Soortn in d' orde Mytilida wordn weireldwyd gevoendn, moa 't meest in koudere zeen, ip rotsachtige kustn. De Mytilida omvattn de bekende eetboare zeemussels.
Spelliengsalfabet (NAVO)
't Spellingsalfabet van de NAVO bestoat vô wôordn over een tillefong of een radio zounder foutn te spelln. Ieder letter in 't alfabet dat deur de NAVO wor gebruukt is azô upgesteld dan wôordn van 't alfabet praktisch nie te verwarrn zyn, zels on der twê mensn mè mankoar klappn die gin Iengels kenn'n.
't NAVO-spelalfabet wordt ook gebruukt in nie-militaire kriengn, gelik in de burgerluchtvoart, up zêe, of deur de politie of securiteit.
Embryophyta
Embryophyta of landplantn zyn de mêest gekende groep by de plantn. Boomn, blommn, voarens, mossn, en nog verschillige andere groene landplantn moakn dêel uut van die groep. 't Zyn allemolle mêercellige eukaryootn. De mêeste krygn under energie deur fotosynthese.
Evolutie
D'êerste groene plantn woarn de groenwiern (Chlorophyta) en de kranswiern (Charophyta). Ze varieerdn van êencellig tout mêercellig en ze leefdn surtout in woater.
De twêede grôte stap in d’evolutie van plantn was den overgank van woater noa land. Da gebeurde in 't geologisch tydperk of Paleozoïcum. D'êerste landplantn (Embryophyta) ountstoundn uut één van de mêercellige takkn van de kranswiern. Vo den overgank van woater noa land mostn d'r wel e poar anpassiengn gebeurn. Vor ip 't land nie uut te droogn ountwikkeldn de landplantn e cuticula, e wasloagsje tusschn de plante en de buutnlucht. Moa deur da loagsje kostn de plantn gêen gassn mêer uutwisseln met de buutnlucht, en doarom krêegn de mêeste landplantn ook stomata (velmoundjes). Een derde veranderienge was dan z'under giengn vôortplantn via embryo's. Mossn zyn d'oudste nu nog levende landplantn.
Uut d'êerste landplantn ountwikkeldn de voatplantn (Tracheophyta). De volgende belangryke stap was d'evolutie van zoadplanten (Spermatophyta) en loater 't ofsplitsn van de bedektzoadign of blommeplantn (Angiospermn of Magnoliophyta).
Bouwkundig erfgoed in Lendlee
Lyste van bouwkundig erfgoed in Lendlee:
Isabella van Habsburg
Isabella van Habsburg (Brussel, 18 juli 1501 – Zwynoarde, 19 januoari 1526) was de dochter van Filips I van Castilië, bygenoamd Filips de Schôonn en Johanna van Castilië, bygenoamd Johanna de Woanzinnige, en zuster van keizer Karel V. Ze was keuniginne van Denemarkn en Nôorweegn (1514-1523) en keuniginne van Zweedn oender d' Unie van Kalmar (1520-1521) deur te trouwn mè Christian II van Denemarkn.
Isabella wierd tegoare met eur broere Karel en zusjes Eleonora en Maria in Mecheln ipgekwikt deur eur tante Margaretha van Ôostnryk, landvoogdesse van de Nederlandn. Den 11e juli 1514 arrangeerde eur grotvoader Maximilian I van Ôostnryk eur trouw mè Christian II van Denemarkn. E joar loater wierd z' ofg'hoald deur den eirtsbisschop van Nôorweegn en noa Kopenhagen gebrocht. Doar wierd under trouw den 12n ogustus 1515 geratificeerd. In Denemarkn krêeg z' e nieuwe noame: Elisabeth.
Isabella en Christian woarn nie gelukkig tegoare. Da kwam surtout deur de reloasje van Christian mè zyn Hollandsche maîtresse Dyveke Sigbritsdochter. Maximilian eiste in 1515 dat Dyveke 't hof zou verloatn, moa de keunienk wilde da nie. De vierndertigjoarige Christian was ip da moment al acht joar t'hope met Dyveke en je was nie van plan van die reloasje ip te geevn vo zyn nieuwe vrouwe van nog moa vêertien joar oud. Os Dyveke in 1517 stierf, verzekers deur vergiftigienge, krêeg eur moeder Sigbrit assan moa mêer macht an 't hof.
Deur de trouwuutzet krêeg Christian wel de keure vor in 1520 Zweedn te verovern. By de krôniengsfêestn liet 'n bykan hoenderd prominente ipstandige menschn van oadel van kant moakn, wat dat hem de bynoame Nero van 't nôordn ipleverde. Je zorgde vaneigns vo vele teegnstand by de reste van de Zweedschn oadel en loater ook by de Deenschn en Nôorschn oadel. Andere hervormiengn verergerdn de situoasje. Deur al de teegnstand en deur Sigbrits invloed wierd de macht van Christian assan moa kleinder. Os in april 1523 were een ipstand uutbrak, vluchtte 't keunienkskoppel tegoare met under joengers, Sigbrit en bediendn noa Vloandern.
In Vloandern probeerdn z' hulpe te krygn, moa zowel Karel V of Margaretha van Ôostnryk refuseerdn dadde. In dezelfste periode wierd Christian anhanger van 't luthers geloof. Isabella volgdeg' hem doarin moa diep in eur herte blêef ze katholiek. 't Nieuw geloof dêed de Deensche zoake gin goed en Ferdinand I verkloarde zelfs dat Isabella gin zuster mè van hem was. Oendanks al de miserie blêef Isabella eur vint steunn. Uutendelyk gaf Margaretha van Ôostnryk de toeloatienge an de keunienklyke menoage vor in Lier te goan weunn. In december 1525 vertrokkn ze vor e bezoek an 't Kastêel van Zwynoarde, moar Isabella kwam ziek. Ze stierf doar en ze wierd bygezet in de Sint-Pietersabdie in Gent. Loater wierd eur stoffelyk overschot weregebrocht noa Denemarkn.
Joengers
Isabella krêeg zes of zeevn joengers, woavan dan der nog drie leefdn by eur dôod in 1526:
Steunbeir
thumb|E reke steunbeirn lanks de Munster van Freiburg, Duutsland Ne steunbeir of contrefort es e versterkienge an den buutnkant van grote gebouwn, surtout van kasteeln, kerkn en kathedroaln.
Steunbeirn zyn gemetselde verdikkiengn an de zydskantn van buutnmeurn. Ze versmolln na boovn toe. Ze dienn vo de zydeliengsche druk up te vangn die van de zwoare gewelvn vanbinn komt. Zounder die steunbeirn zoudn de buutnmeurn letterlik uut mekkoar volln.
By gotische gebouwn zyn de steunbeirn zelfs hogger dan de buutnmeurn. Z'oundersteunn zo de luchtboogn die dezelfste functie hèin lik steunbeirn: de zydeliengsche druk van d'hogste meurn upvangn.
Klindere gebouwn hèin dikkers gin steunbeirn. Da komt omdan ze zynder meestol e lichtere houtnde zolderienge hèin in de plekke van steenn gewelvn.
Wieltje
thumb| Wieltje Farm Cemetery 't Wieltje is e gehucht in Sient-Jan, e dêelgemêente van Yper. 't Ligt e kilometer ten nôordôostn van 't center van Sient-Jan, ip de splitsienge van d' oude boann noa Brugge en Roeseloare.
Geschiedenisse
D' autostrade A19 die der kwam in de joarn 1980 endigt juste te nôordn van 't Wieltje.
Caltabellotta
Caltabellotta (Cataviddotta in't Sicilioans) es e gemêente in d'Italioansche provinsje Agrigento in de regio Sicilië.
Liggienge
Caltabellotta grenst an de gemêentn Bisacquino (in de provinsje Palermo), Burgio, Calamonaci, Chiusa Sclafani (ôok in de provinsje Palermo), Giuliana (ôok in de provinsje Palermo), Ribera, Sambuca di Sicilia, Sciacca en Villafranca Sicula. By Caltabellotta ôort ook nog 't gehucht (frazione) Sant'Anna.
thumb|left|280px|Zicht ip Caltabellotta
thumb|right|250px|Liggienge van de provinsje Agrigento ip Sicilië
Aggregoatietoestand
thumb| Veranderienge van aggregoatietoestand Den aggregoatietoestand is de stoat woarin dat e stoffe kan vôornkommn, ofhankelik van de temperateure of druk.
De mêest klassieke toestandn zyn: Den overgank van e vaste stoffe noar e vloeistoffe noemn me smeltn, van e vloeistoffe noar e gaze verdampn. Ommegekêerd wordt den overgank van gaze noa vloeistoffe condenseern genoemd, en van vloeistoffe noa vaste stoffe stolln.
Betongstoal
Betongstoal verwyst noa stoaln staavn die gebruukt wordn in gewapend betong vô 't mêer sterkte te geevn. Betongstoal is over 't olgemêen een koolstofstoal woavan dan de staavn geribbeld zyn, wa da ter voarn zorgt da 't betong goed vaste zit an de stoaln stave.
Aggregoatietoestand
Plasma wordt dikwils de vierde aggregoatietoestand genoemd. Dat is e fase woarin dan de dêeltjes van e stoffe min of mêer g'ioniseerd geroakn. Dat is e proces woaby dat een atoom of molecule uut oungeloadn toestand een elektron kwytgerakt of êen by krygt en azo verandert in een ion, e geloadn dêeltje.
Betongstoal
Gewapend betong is azô een vôorbêeld van een composiet materioal.
Fabrikoasje
Tegenwôordig wordt vornamelik hogesterktebetongstoal (met een rekgrenze van minstens 500 N/mm²) gebruukt voar gewapend betong. Over 't olgemêen wordn de staavn warmgewalst vanuut een continugegootn langeblok (billet), met een typische samenstellienge van 0,20% koolstoffe, 1,50% mangaan, 0,25% silicium, 0,25% koper, 0.15% chroom en 0,15% nikkel. @t Warmwalsn gebeurt in upêenvolgende walsstappn, waordat de vierkante deursnee van de langeblok goandeweg toet een rounde deursnee vervormd wordt. De latste walse is geprofileerd vô de rebbn in de stave te vormn. In sommige processn gelik 't Tempcore-proces wordt den hête stave rap ofgekoeld mè woater, wa dat de stave nog mêer sterkte gift.
Andere processn gebruukn een stoal met een lêger' hoeveelheid koolstoffe die achter 't warmwalsn een lêgere sterkte (typisch 250 N/mm²) hèt, wa da ton kan gevolgd wordn deur een koudvervormiengsproces voa de sterkte were up te dryvn. De latste route wordt dikwils gebruukt vô de klindere diameters (6 - 12mm), binst dat de warmwalsroute mêer vô de grôtere diameters (16 - 50mm) gebruukt wordt.
Achterof wordn de staavn oftewel as rechte staavn in bundels van omtrent 2 ton geleverd, oftewel (were vô de klindere diameters) in spoeln van omtrent 't zelste gewichte upgehaspeld.
Gebruuk in betong
thumb|Betongstoalbundels up een werf Betong is een materioal da sterk is ounder compressie, moa veel zwakker ounder trek, bugienge of torsie. Deur staavn betongstoal in 't betong te zettn nim het stoal de krachtn over die anders 't betong zoun doen breekn.
Justine De Jonckheere
Justine De Jonckheere (Wevelgem, 24 moarte 1992) is de 9ste januoari 2011 verkoozn toet Miss België 2011, binst e live-uutzendienge ip VIJFtv en RTL TVI.
Betongstoal
Gebruuk in betong
Een grôot vôordêel van gewapend betong is dan betong en betongstoal min of mêer de zelste uutzettiengcoëfficiënt hèn, zodat een strukteure gemakt van gewapend betong 't goed goat uuthoudn gedeurende een brand.
Olhoewel dat een bitje roeste voarof gin kwoad kan ('t makt de grofheid van de stave beter vô an 't betong te plakkn), kan roestn van betongstoal binn'n een stik gewapend betong 't betong doen kraakn, omdat 't roest mêer plekke innimt dan 't stoal. Tegenwôordig wordt in vrê corrosieve omgeviengn (gelik an de zêe) betongstoal gebruukt da met epoxy of mè zienk is bedekt, oftewel wordt de bewapenienge met een sôorte polmeer of glasvezel gedoan.
Justine De Jonckheere
Z' is de vuufde Miss België sedert 1968 die uut de provinsje West-Vloandern komt, achter Françoise Bostoen (1983), Stéphanie Meire (1993), Annelien Coorevits (2007) en Cilou Annys (2010). De 12ste september 2010 wos ze verkoozn toet Miss West-Vloandern.
Betongstoal
Ofmetiengn en stoalsôortn
Volgens den Europeeschn norm EN10080 wordn de staavn ingedêeld volgens under nominoale diameter.
In Europa bestaon der twê sôortn betongstoal, een lêgesterktegroad met een minimum reksterkte van 250 N/mm², en een hogesterktegroad met een minimumreksterkte van minimum 500 N/mm².
Noabewerkn van betongstoaln staavn
Betongstoal wordt dikwils gevormd mè hydraulische buugmachienn en schoarn, en ton an mankaor geboundn in kôoin die up den werf ton in 't betong gezet wordn. Omdan de mêeste sôortn betongstoal ook lasboar zyn wordn de staavn vantydn an mankoar gelast in plekke van gebound te wordn.
Geuze
thumb|Geuze Geuze (ook wel e ke gueuze geschreevn lik in 't Frans) is e bier dat ontstoat deur verschilligste soortn jonge en oude lambiek te mingeln en toen were te loatn gistn in de flassche, somtyds joarnlange. Da mingeln wurd steekn genaamd en da gebeurt in de valleie van de Zenne en 't Pajotteland.
Wuk is Geuze
Geuze is e troebel, matgoudn tut amberkleurig bier met e zurige en somtyds e licht bittere smoake en e geure die doarby past. 't Normaal alcoolgehalte is min of meer 5 tut 8 % en er bluuft rond de 0.2% suker achter oat het gegist et. Anders dan andere biern wurd oude geuze nie gefilterd of gepasteuriseerd en in principe ook nie angezoet. Andere Geuze meug'n z'ollsn mee doen.
Mytilidae
De Mytilidae zyn e familie van twêekleppige molluuskn in d' orde Mytilida. 't Zyn kleene toet groote zoutwoatermussels. Eén van de geslachtn, de Limnoperna, leeft in e brakke of zoetwoateromgevienge.
D' orde bestoat alleene moar uut die eene familie die e stik of 52 geslachtn bevat. De bekendste soorte is de geweune mussel (Mytilus edulis).
Blauw
right Blauw of blowe is êen van de drie ôofdkleurn (geel, blauw en rôod). 't Is êen van de kleurn dan ze gebruukn voen olle andere kleurn te moakn bie 't vermiengeln van varwe (subtractieve miengelienge).
Bie 't miengeln van gekleurde lucht (additieve miengelienge) lik in 't computerscherm en televisie, zyn d'ôofdkleurn rôod, groen en blauw, RGB genomd in de computerweireld.
Kleurnspectrum
In 't kleurnspectrum is blauw 't vuufde kleur, achter rôod en oraje, geel en groen. Achter blauw kommn nog indigo (sôorte purper) en violet (roazachtig). blauw, indigo en violet:
2014
Gebeurtenissn
thumb|Malaysia Airlines-vlucht 370 verdwynt ip weg noa Peking, mè 239 menschn an bôord thumb|Malaysia Airlines-vlucht 17 stort nere in [[Oekraïne. Niemand overleeft de rampe. Oender de dôoie zyn der 196 Hollanders]]
Middn-Amerika
thumb|Koarte van Middn-Amerika Middn-Amerika is e culturele regio van 't Amerikoans continent. 't Omvat Mexico, Centroal-Amerika en 't Caraïbisch gebied.
Potjevleesch
thumb|250px|Potjevleesch mè frietn Potjevleesch of Potjevleisch is êen specialiteit in Frans-Vloandern. 't Gerecht wordt nie allene gegeetn in de Franschn Westoek, moa ouk in steedn lyk Rysel, in Rysels-Vloandern.
't Gerecht bestoat uut stikskes hennevlees, keunevlees of rundsvlees in kruudn en geleie. 't Wordt traditioneel in keramiekn pottn emoakt en in kleinere potjes verdeeld, vandoar de noam "potjevleesch". 't Potjevleesch wordt achter 't is ofgekoeld ipgediend. Voak wordt 't gegeetn mè frietn en drinkt men geniver derby. D'oudste vermeldienge van 't gerecht potjevleesch stamt uut de 14e eêuwe. Dit betreft 't recept vó ketelvleesch, da bewoard is in 'n handschrift in de bibliotheek van Wallis in Zwitserland.
Keevrs
Beschryvienge
De keevrs omvattn mêer sôortn of om 't eevn wukke orde, en ze vormn bykans 25% van al de types bêestn. Oengevêer 40% van al de beschreevn insekte-sôortn zyn keevrs  (oengevêer  400 000 sôortn ), en niewe sôortn wordn reeglmoatig gevoenn. Sommigte schattiengn geevn e totoal antal sôortn, beschreevn en oenbeschreevn, van 100 miljoen, mor 'n antal van êen miljoen wordt mêer algemêen anveird . De grotste taksonoomiesche famielje zoen de snuutkeevrs (Curculionidae) zyn, mo recent zoen de kortschildkeevrs (Staphylinidae) recht gekreegn ên ip die tietle.
De verscheidneid by de keevrs is hêel grôot. Ze wordn gevoenn in alle belangryke leefgebiedn, uutgezoenderd de zêe en de poolstreekn. Ziedre ên e grôote verscheidneid an ekoloogiesche effektn; byzoendre sôortn kunn praktiesch iedre type voedsl verwerkn. Sommigte zyn nie-gespesjaliezeerde ofvol-eetrs die oovrebluuvsls van bêestn en plantn ofbreekn; sommigte voedn undre ip byzoendre sôortn dêeln van kadoavrs lik vlêes of velln; sommigte leevn van uutwerpsln, sommigte voedn undre mê schimmels, sommigte mê wêlbepoalde plantesôortn, andre mêt e brêe keuze an plantn. Sommigte zyn zoendr veel oenderscheid eetrs van stuufmeel, blommn of fruut. Dr zyn ook roofinsektn, parazietn of parazietoiedn. Veele van roofinsektn zyn belangryke bestrydrs van ploagn in de landbow. Byvôorbeeld, keevrs uut de famielje van de Coccinellidae (piempampoentjes) eetn bladluuzn, schildluuzn, dundrbêestjes, en andre insektn die têeltn beschoadign.
Omgekêerd zyn keevrs ook e prôoje vo verschillnde oengewervelde en gewervlde bêestn, woaroendre andre insektn, visschn, riptieln, veugls en zoogbêestn. De keevrs vormn in 't algmêen gin serjeuze ploage, mo dr zyn e poar schoadlikke insektn lik de Koloradokeevre (Leptinotarsa decemlineata), de katoensnuutkeevre (Anthonomus grandis), de kastanjebruune ryzmeelkeevre (Tribolium castaneum), en Callosobruchus maculatus. Ook inbegreepn is de boente knoagkeevre (Xestobium rufovillosum) woavan da de larvn serjeuze schoa kunn doen an gebown deur in 't oet te bôorn.
Keevresôortn ên 'n ard uutwendig skelet, in 't byzoendre ip de vôorvleugls. Die dekschildn geevn rechtuut 't verschil mê de mêeste andre insektesôortn, mêt uutzoendrienge van d' ôornbêestn (Dermaptera). De vleugls van de wantsn (Heteroptera) ên e klêen bitje e glyknisse, mo ze zyn nie 't zeifste en undre funksje is styf verschillnd.
Lik al de "bewoapnde" insektn, bevattn al d' uutwendige skelettn van de keevrs veele ploatn, genoamd "sklerytn" (Grieks σκληρός, sklēros, 'tgêen wilt zeggn "ard"), sommigte tegoare-gesmoltn, en sommigte geschêen van mekoar deur e dinne noad. Doamee goa bewoapnienge tegoare mê in stand gebleevn beweeglikeid. D' algemêene ipbow van e keevre is ippervlakke gezien êenvormig, mo specifieke orgoann en pôotn kunn 'n andre uutzicht en gebruuk  ên vo de veele famieljes en nog mêer vo de verschillnde oendrordn (lik de Adephaga) die mêer en mêer  begunn ipgevat te wordn lik ordn ip undre eign. Al d' insekte-lyvn wordn verdêeld in drie stikkn : de kop, de thorax en 't achtrlyf, en de keevrs zyn doarip gin uutzoendrienge. Undre inwendige morfologie en fyziologie glykn ook ip dedeeze van andr insektn.
Keevres oendregoan e kompleete gedoansverandrienge, e bioloogiesch proces woaby dat e bêeste verandert achtre uut 't ei te kommn e seerje van ipvollnde en betrekklik subiete veranderingn ondergoat van de ipbow van 't lyf. Vintjes kunn vechtn vo de wuuvetjes ip verschillnde maniern, en zukke sôortn vertôon geweunlik 'n uutgesprookn geslachtlik verschil in uutrlikke kenmerken.
Zichyújfalu
Zichyújfalu is e plekke en gemêente in 't comitoat Fejér in Hongareye. thumb|left|Kerke in Zichyújfalu
Zundert (trappist)
thumb|right|E flossche Zundert Zundert es e trappistnbier uut Olland. 't Wierd sedert 2013 gebrouwn in trappistnbrouwery De Kievit van d'abdeye Maria Toevlucht in de plekke Zundert in Nôord-Broabant, nie verre van de schreeve mè de provinsje Antwerpn. D'Internationoale Trappistnverêenigienge makte ip 10 december 2013 bekend da ulder bier 't logo "Authentic Trappist Product" mochte droagn.
Anthropoceen
Den term Anthropoceen wordt gebruukt deur sommige wetenschappers vo de mêest recente geologische periode an te duudn. Der bestoa gin precieze definiesje en de begindatums varieern van 50.000 joar geleen ('t begin van 't massa-uutstervn van de megafauna in Australië) toet an 1784 ('t joar da James Watt de stoommachine uutgevoundn hèt, en da gezien wordt as 't begin van d' industriêle revoluusje). 't Wôord is vo 't êeste gebruukt deur Paul Crutzen (een Hollandschn atmosfeer-scheikundign die in 1995 de Nobelpryze vo scheikunde gewounn'n hèt), woamee dat je probeerdigde an te togn da me nu in een weireld leevn woardat de mens een belangrykn invloed hè up zyn omgevienge.
Definiesje
De strienge definiesje van 't Anthropoceen loat die periode beginn'n mè 't begin van d' industriêle revoluusje, omdat up da moment de bevolkienge deftig begost toe te neemn, en de vervulienge van 't milieu up grôtere schoale begost platse te viendn. Andere wetenschappers zettn 't begin van 't Anthropoceen round 8000 joar geleen, up 't moment dat de mens begost te boern, iet da zyn spôorn hè noageloatn in een anrykienge van methaan en koolstofdioxide in de lucht.
Nog andere wetenschappers zettn 't begin van 't Anthropoceen up 50.000 toet 40.000 joar geleen, up 't moment da 't êeste massa-uutstervn van de megafauna in Australië en Europa begost as een anzet toe loatere massa-uutsterviengn in Amerika, Madagascar en Nieuw-Zêeland.
De redenerienge vo de latste twê definiesjes is dat den invloed van de mens up zyn omgevienge ol begost voelboar te geraakn, iet da met de toenemende bevolkienge en verbeterde technologie olsmoa mêer uutgesprookn wierd.
Ofhankelik van waffer definiesje dat een mens kiest is 't Anthropoceen dus oftewel een dêel van 't Holoceen, een andere name vo 't Holoceen of een periode die toet in 't upperste Pleistoceen (of ystyd) rêekt.
Menselikn invloed
Een dudelik têekn van de menselik activiteitn is de toenoame van d' hoeveelheid CO2 in d' Eirde zyn atmosfeer, die van 't begin van 't Holoceen van 280 toet 380 ppm hè toegenoomn. Andere vôorbêeldn zyn 't ozongat in de stratosfere deur 't versprêen van CFCs (Chloro-Fluoro-Carbons), radioactieve isotoopn gelik Cesium-137, Jodium-129 en Technetium-99 van atoombommn en nucleaire accidentn en vervulienge mè zwoare metoaln van productn gelik lôodbevattende nafte.
Vôorbêeldn van vroegern invloed zyn mêer controversiêel, moa de vôorstanders zeggn dat d' hoeveelheid CO2 in de lucht ol hoger was dan normoal, deurdan de vroege landbouwers busschn verbrandn vor under gewassn te plantn, en dat er ook een toename in methaan was deur 't fokkn van vee.
Goednand-reie
thumb|Liggienge van de Goednand-reie (doenkrblow). De Goednand-reie is e woatrlôop en e stroate in Brugge. De reie lopt, lik e deurgetrokkn stik van d' Ooguustynn-reie, van de Tôornbrugge toe an de Langereie. De glyknoamige stroate ligt op de zuudlikkn oevre. De Goednand-reie wordt oovrespann deur de Tôornbrugge en de Goednand-brugge.
Geschiednisse
Ôorsproenklik wierd de Goednand-reie 't "Sint-Gillisreitje" genoamd, no d' in 't nôordn angrenznde Sint-Gillisprochje. Loatre, achtre 1700, wierd de reie genoamd nor 'n uus in de Goednand-stroate.
De Goednand-reie makt dêel uut van d' êeste Brugsche stadsvestn en wierd tegoare mê de Smeednreie, de Speelmansreie en d' Ooguustynn-reie gegroavn in 1127-1128. Meuglik koste 't woatre en misschiens vor e dêel de beddienge van 't, weliswoar oenooglikke, biksje de Loane wordn gebruukt. In 1270 wierd de Goednandreie, tegoare mê d' andre binne-rein, verdiept vodr schipvoart ip meugmik te moakn. Nog toe 't begun van de 20ste êewe lein dr reeglmoatig scheepn an ip de Goednand-reie en was de Goednand-brugge e droajbrugge.
Jake Zyrus
Charice Pempengco (Cabuyao City, 10 meie 1992), geboorn Charmaine Clarice Relucio Pempengco, beter bekend lyk Charice, is e Filipynsche zangeresse.
Bouwkundig erfgoed in Zwevegem
Lyste van bouwkundig erfgoed in Zwevegem:
Hannibal
Uutendelik kost ie hem Rome nie bereikn want je most werekêern noa zyn stad, want Rome wos Carthago an 't anvalln.
Mytilus
Mytilus is e geslacht van twêekleppige molluuskn uut de familie van de Mytilidae.
247 v.Chr.
249 v.Chr. - 248 v.Chr. - 247 v.Chr. - 246 v.Chr. - 245 v.Chr. 't Joar 247 v.Chr. is e joar in de 3e êeuwe v.Chr. volgenst de christelike joartellienge.
Wortegem
Wortegem is e dorp in de Belgische provinsje Ôost-Vloandern en e dêelgemêente van Wortegem-Petegem. Wortegem is surtout gekend vo zyn citroengeniver, "Wortegemsen".
Geschiedenisse
't Dorp makte dêel uut van de kasselry Oudenoarde. Ip 't ende van de 17ste eeuwe was 't in 't bezit van de familie Spiere, barongs van Mooreghem.
Rattus
Rattus is e geslacht van grote knoagbeestn van de muyzefamilie (Muridae) die "echte ratn" wordn genoemd en die ofkomstig zyn uyt Azië. Twèe soortn leevn in Europa en de reste van de weireld: de zwarte ratte (Rattus rattus) en de bruyne ratte (Rattus norvegicus).
Verschillige soortn wordn anzien lyk styf schoadelyk vo de mens, lyk de zwarte ratte, verspreider van de pest.
Moaldegem
Moaldegem is een gemêente in Ôost-Vloandern, in 't nôordwestn van 't Meetjesland, met omtrent 22.000 inweuners, woavan dan der round de 12.000 in Moaldegem zelve weunn.
Moaldegem hèt as lapname "die Loyale", een name dat het kreeg ot Filips III van Moaldegem hem in 1300 onderschêdige deur trouwe te bluuvn an de graaf van Vloandern. Loater is die name deur Moaldegem zelv' overgenoomn.
Toale
Omda Moaldegem in d' overgangszone tusschn Ôost- en West-Vloandern ligt, trekt under toale nog deftig up 't West-Vlams gelik da 't in Brugge gesprookn wordt.
Verkêer
Ten nôorden van Moaldegem lopt den N49/E34 van ôost noa west. Noa 't zuudn lopt den expresweg N44 richtienge A10/E40 ter hoogte van Oalter. Ten zuudn van 't center lopt er ook den N9, den oude stêenweg van Gent noa Brugge.
Isar
thumb|Liggienge van de Isar De Isar is e zyriviere van de Donau en stroomt deur Tirol, Ôostnryk en Beyern, Duutsland. De bronne ligt in 't Karwendelgebergte van d' Alpn in Tirol. De riviere komt Duutsland binn by Mittenwald en ze stroomt deur Bad Tölz, München en Landshut. Ze komt toe in de Donau by Deggendorf.
Met e lengte van 295 km is 't de vierde grotste riviere in Beyern, achter de Donau, de Inn en de Main. De belangrykste zyriviern van de Isar zyn de Loisach (reks) en de Amper (lienks).
Fragaria
Fragaria is e geslacht van bloeinde plantn in de roozefamilie (Rosaceae), algemeen gekend vanwege hunder eetboare vruchtn, de freizn.
De meest commercieel gekwèekte freize is e hybride (kruusienge) die bekend stoat lyk Fragaria × ananassa. Freizn hèn e smoake die varieert per cultivar van redelyk zoete toet toamelyk scherp. Ze wordn verbouwd in al de gemoatigde streekn van de weireld.
Soortn
Der zyn meer of 20 beschreevn soortn en vele hybriedn en gecultiveerde plantn. E sleutelfactor is 't antal chromosoomn. Der zyn zeevn boasistypn. Sommigte soortn zyn diploïd en hèn twèe sets van de zeevn chromosoomn (14 chromosoomn in totoal). Andere zyn tetraploïde (vier sets, 28 chromosoomn in totoal), hexaploïde (zes sets, 42 chromosoomn in totoal), octoploïde (acht sets, 56 chromosomen in totoal) of decaploïde (tien sets, 70 chromosoomn in totoal).
Coloeus
Coloeus is e geslacht van zangveugels in de familie kroaiachtign (Corvidae). 't Geslacht bevat twèe relatief kleene soortn, kauwn genoamd. Z' hen e zwarte kop, vlerkn en steirt, de reste van hunder pluumn is bleeker.
Sommigte auteurs anzien Coloeus lyk 'n oendergeslacht van Corvus, moa de latstn tyd hèn andere 't geclassificeerd lyk 'n apart geslacht in de familie Corvidae.
Soortn
't Geslacht kent twèe soortn:
D' oostersche kauwe is kleinder of de westersche soorte.
Den Heirweg
thumb| Sint-Theresiakerke Den Heirweg is e gehucht in de West-Vlamsche gemeênte Anzegem. De wyk ligt ip 't groendgebied van deêlgemeênte Anzegem zelve, ip de boane noa Vichte.
Z' hen e schooltje en e kerke van under eign, de Sint-Theresiakerke.
Comitoat (Hongareye)
thumb|500px|Comitoat'n van Hongareye Hongareye is administratief ingedêeld in 19 comitoat'n (megyék, ienkelvoud: megye) en den hoofdstad (főváros) Boedapest. De comitoat’n zyn verder ingedêeld in 175 districtn (járások, ienkelvoud: járás). Der zyn 23 steed'n mè comitoatsrecht'n (megyei jogú városok, ienkelvoud: megyei jogú város).
Inn
thumb|De Inn in Kufstein ([[Tirol (dêelstoat)|Tirol)]] De Inn (Latyn: Aenus, Reto-Romoans: En) is e zyriviere van de Donau en êen van de belangrykste woaterofvoerweegn van d' Alpn. De riviere is 518 km lank en stroomt deur drie landn: Zwitserland, Ôostnryk en Duutsland.
De bronne ligt in de Zwitsersche Alpn, te westn van Sankt Moritz in 't kantong Graubünden. De riviere lopt deur 't dal Engadin, woar dan de beweuners nog gedêeltelik Reto-Romoanstoalig zyn.
Verder lopt de riviere nôordôostwoarts, passeert de grenze met Ôostnryk en komt vanof Landeck deur de dêelstoat Tirol met hoofdstad Innsbruck (brugge over de Inn). Ze stèekt ton de grenze over noa Beyern by Kufstein.
By de stad Rosenheim verlat de riviere d' Alpn. Tusschn Haiming (Duutsland) en Braunau (Ôostenryk) komt de Inn t'hope met de Salzach, heur grotste zyriviere. Vanof hier toet an de Donau vormt de Inn de grenze tusschn Duutsland (Beyern) en Ôostnryk (Ipper-Ôostnryk).
Ip 't traject liggn verschillige woaterkrachtcentroales. By de stad Passau moendt de Inn uut in de Donau.
Neute
thumb|Hoazelneutn E neute, ip sommigte plekn in West-Vloandern ook note, is in de plantkunde e droge, eenzoadige, nie oopnspryngnde vrucht woarvan dat de wand hart, broos en houtig is, lyk d' hoazelneute, eikel, kastanje en boekeneute die echte neutn wordn genoemd.
Ook vele andere eetboare vruchtn, of deeln dervan, wordn neutn genoemd, moa d' okkerneute, amandel en kokosneute zyn eigentlyk steenvruchtn en de pindaneute is e peulvrucht met doarin twee of drie zoadn.
Echte neutn wordn oender andere geproduceerd deur plantn in d' orde Fagales.
Slapmuyzn
De slapmuyzn (Gliridae) zyn e familie van knoagbeestn (Rodentia). Volgns recente classificoasjes bestoat de familie uyt 28 soortn, verdeeld over 9 geslachtn in drie oenderfamilies. 't Zyn kleene nachtbeestn die voornkomn in Europa, Afrika en Azië en ze zyn surtout bekend vor hunder lange wyntersloap.
Ze trekn over 't algemeen goed ip geweune muyzn, moa de meeste hèn e pluymachtige steirt. Z' hèn grote oogn, roende oorschelpn en korte pootjes. Ze leevn surtout in boomn en ze kunn styf goed klemn. 't Zyn alleseters en z' eetn surtout beiers, blomn, fruyt, insectn en neutn.
Venlo
Venlo es de neegnentwientigste grôotste gemêente van Holland, de twêede stee van de provinsje Limburg en omvat ook 't stadsdêel Blerick. De stee ligt an de riviere de Moas. Der weunn oungeveer 100.369 menschn. Den burgemêester Antoin Scholten i van de VVD. De stad is administratief ounderverdêeld in êenentwientig wykn die were zyn ounderverdêeld in buurtn.
De geschiedenisse van Venlo
't Ountstoan van Venlo goat verre were in den tyd, wat da te zien is an de grafheuvels ip de Jammerdoalse Heide. Uut ipgroaviengn blykt dat er al in de Romeinschn tyd ip Venlose ground een nederzettienge is gewist. In dien tyd had Venlo, in teegnstellienge toet 't vroeger grôtere Blariacum (Blerick) mè zyn eign Romeins garnizoen mor e klêene nederzettienge.
In de binnestad van Venlo stoan vele monumentoale uzen en e kerke.
thumb|left|Zicht ip Kastêel Arcen in de gemêente Venlo (ryksmonument)
Bekende kastêelhoovn en musea in Venlo zyn de Kasteeltuinen Arcen, 't Limburgsmuseum en 't Museum van Bommel van Dam
Wykn
De wykn met hunder officiële noame zyn:
183 v.Chr.
Gebeurtenissn
Hannibal pleegt zelfmôord in Libyssa deur vergif in te pakkn. Je doet da vo nie uutgeleverd te wordn an de Romeinn.
Bouwkundig erfgoed in Vivekapelle
Lyste van bouwkundig erfgoed in Vivekapelle: