cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rogier van der Weyden
Zyn werk
Jan van Eyck haad de materiële weireld en de nateure ountdekt, mo zyn personages zien der innerlik ounbewoogn uut. Van der Weyden pakte zyn andacht vo de ruumtelikke omgevienge van hem over, mo d’emotionele uutstroalienge van de menselikke figeurn woarn by hem belangryker. Zyn personages zyn expressief en moakn soepele geboarn.
Rogier van der Weyden is beroemd vo zyn altoarstikkn die ip e dramoatische maniere ’t ofzien van Christus weregeevn. Je beïnvloedde de kunst van de Lêge Landn tout in Duutsland, Spanje en Italië.
Êen van zyn belangryke lêerliengn was Hans Memling.
1676
1673 - 1674 - 1675 - 1676 - 1677 - 1678 - 1679 't Joar 1676 is 't 76e joar in de 17e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Karel V van et Illig Rôoms Ryk
Trôonsofstand en loater leevn
't Ende van z'n leevn brocht ie deure in 't San Jéronimoklôoster in Yuste woardat ie den eênentwientigstn september 1558 stierf.
1794
1791 - 1792 - 1793 - 1794 - 1795 - 1796 - 1797
Pieter Pepers
thumb| Pompe ip den Eiermarkt in [[Brugge deur Pieter Pepers (1761)]] thumb| Beeldje van Maria met kiend vo d'Onze-Lieve-Vrouwekerke in Brugge Pieter Pepers (Brugge 10 oktober 1730 - Brugge 28 juni 1785) was e West-Vlamsche beeldouwer.
Leven
Pieter Pepers gienk noa d’academie van Brugge, woa dat ‘n lêerlienk was van de beeldouwer Pieter Van Walleghem (1697-1776). Van 1751 tout 1759 gienkt ’n noa d’academie van Parys en je volgde lesse in 't atelier van René-Michel Slodtz. Je kêerdege ton were noa Brugge en je weundege doa in de Smeestroate. Je kwam in conflict me d'ambachtn moa je was populair in kerkelyke kriengn. Den êestn april 1761 is z’n zeune Pieter Junior geboorn die ook beeldouwer gewordn is. († 10 september 1794)
Werk
Pieter Pepers is, tegoare me Hendrik Pulinx, de mêest gekende Brugsche beeldouwer van de achttienste êeuwe.
Kachtem
Kachtem of Kaktem is e dêelgemêente van Yzegem in de provincie West-Vloandern.
Kachtem is geleegn an de Mandel en an 't Kanoal va Roeseloare noa de Leie. Toet 1976 was 't e zelfstandige gemêente. Kachtem èt een ippervlakte va 5,17 km² en telt om en by de 3700 inweuners.
Up de zandleembodem is 't er nog akker- (in 't biezounder maïs, chikongs, vlas en sukerbêetn) en tuunbouw (in 't byzounder wintergewassn lik pret).
De vroegere postcode van Kachtem was 8701.
Anekdote
Os de volksmound zegt da ter êen "va Kachtem is" wil ze daarmee zeggn da 't en rosten is. Da zeggn ze trouwens oek van êne ut Stoavel.
1728
1725 - 1726 - 1727 - 1728 - 1729 - 1730 - 1731 't Joar 1728 is 't 28e joar in de 18e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Dunderdag
De dunderdag is de vierden dag van de weke. Ze komt achter woensdag en vo vrydag. Dunderdag is genoemd no Donnar, de West-Germoanse name vo Thor, den dundergod binn de Germoansche mythologie.
Gemêenteroadsverkiezingn 2006/Arroundissement Brugge
De verkiezingsutsloagn van de gemêenteroadsverkiezingn van 8 oktober 2006 in het Arroundissement Brugge.
left|150px Arroundissement Brugge
Jacob Van Lichtervelde
Hertog Jacob Van Lichtervelde (?-1431), is een belangryk politiek raadsheer uut Lichtervelde. E diende drie Bourgondische ertoogn: Filips den Stoutn, Jan zounder Vrees en Filips den Goein.
Zande
Zande is e klêne parochie en de klinste dêelgemêente van Kookloare.
Sea Life Centre
thumb|Sea Life Centre in Königswinter, Duutsland 't Sea Life Centre is e zoo die de noadruk legt ip de beschermienge van zêen en oceoann. Ze voeren campagne via 't SOS Conservation en Rescue Programma. 't Makt dêel uut van e hêle reekse in Ingeland, Ierland, Duutsland, Finland, Frankryk, Holland en Spanje. Der zyn hounderdn sôortn vissn en andere zêebeweuners te zien. Den helt van elk verkocht ticket wordt gebruukt vo de verzorginge van de bêestn.
't Sea Life Centre van België ligt in Blanknberge.
6de SS-Stormbrigade Langemarck
thumb|right| Symbool 27ste SS-Vrywilligers-Grenadier-Divisie Langemarck De 6de SS-Stormbrigade Langemarck was een ounderdèèl van de Duutse strydkrachtn an 't Oôst-frount binst de Twèède Wereldorloge dat oofdzaaklik deur Vlamingen gevormd wier.
De ôorsproung van de name
De name Langemarck was gekoozn op basis van den eldhaftigen klank die de name van et West-Vlamse platstje gekregen aad deur de gevechtn die de Duutsers der binst den Èèste Wèreldorloge geleverd aan. D'r werd verteld da de Duutsche troepn doar anvieln ounder 't ziengn van 't Duutsch volkslied. Dat is loater ni juste gebleekn, moa 't wos ollszins 't begun van de Langemarck-mythe.
Geschiedenisse
In septembr 1941 werd er deur de Duutsers een Vlams legioen ipgericht ounder de name Freiwilligen Legion Flandern. Olleman tussn de 17 en de 40 joar kost inschryvn. In november vertrokken ze ols ounderdèèl van de 2de SS-gemottoriseerde infanteriebrigade no 't Oôst-frount by Leningrad, wo dan z' ol drikt in de streke van Volkov in 't gevecht gesmeetn werden vo d' anvollen van de Rûssen te stoppen en wo dan z'ol drikt under capaciteiten mosten bewyzen. Achter zes moandn in de frountlinie te vechten, me vele verliezn werdn ze afgelost, mo in ogustus 1942 moestn z'ol were der notoe vo de anvollen van de Rûssen die Leningrad wilden ountzetten af te sloan. In meie 1943 kregen z'under nieuwe name van SS-Freiwilligen Sturmbrigade Langemarck. In oktober 1943 werden ze angevuld me nieuwe Vlamse en Finse vrywilligers en werden ze de 6de SS-Stormbrigade Langemarck, oungevèr 2200 man sterk. Den dag achter Kestdag werden ze no 't frount in Oekraine gesteurd wo dan ze by Kiev en Zhitomir vochten neffest de 2de SS Panzer Division Das Reich. In januori 1944 werden ze zelfs deur de Russen omsyngeld, mo kosten ze under, ten koste van veel doo'n en verlies van materiol der were uut vechten.
Duutsche misleidienge
Vele Vlamsche soldoatn die meedeen me de Duutsche, en dus ôok de die van de Stormbrigade Langemarck, woarn verteld da ze streedn voe de Vlamsche zoake en teegn et goddeloze bolsevisme. Ze woarn ôok beloofd da nunder oversten Vloamiegn giengn zyn, of tenminste Vlams kostn klappn. Moa ze kwaamn bedroogn uut. In totoal zoen der oungevèr 10.000 Vlamse vrywilligers by 't Vlams Legioen en de Waffen SS gezeetn en. Dovan zoen der oungevèr 2.000 vermist of gedood zyn. Vele Vlamse Oostfrountsoldoatn en achter den orloge in erbarmelikke condisies in Russische kampen gezeten. In 1955 werd er een groate groep vrygeloatn en zelfs nog de 12ste meie 1962 wern der nog vier Vlamse Oostfrounters achter 18 joar Ruussische gevangnschap vrygeloatn.
19 januoari
19 januoari is de 19stn dag van 't joar in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 346 doagn (347 doagn in e schrikkeljoar) toet 't ende van 't joar.
1566
1563 - 1564 - 1565 - 1566 - 1567 - 1568 - 1569 't Joar 1566 is 't 66e joar in de 16e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Uze Vader
't Uze Vader of Onzevoader es 'n christelik gebed gericht an God. 't Es 't gebed dat 't mèèst geleezn wordt, en 't es grootndeels gebaseerd up 'n tekst van Matthias in 't Nieuw Testament. Van 't gebed bestoan verschillige versjes, moa de belangrykste verschilln sloan ienkel up 't ende van 't gebed.
Tekst
Uze Vader
Roek
Roekn (Corvus frugilegus) zyn grôte zangveugels uut de familie van de kroaiachtigen. Juuste lik de mêeste sôortn kroain, zyn ze indeliks verstandig en kunn ze zest probleemn uplossn (ol doen ze dat surtout in e kôoie, woa dan menschn probleemn stelln dan ze in de nateur nie zoudn teegnkommn). Van slimmigheid zyn ze à peu près eevn rap of mensoapn, deur experiments is dudelik ekommn dan ze vele rapper zyn of hoons en kattn.
Uze Vader
Tekst
die in den hemel zyt
Roek
Uutzicht
Roekn trekkn styf up kroain, zowel van grotte of van kleur, ol zyn ze e bitje miender zwort, zeker in 't lucht hen ze e blauwn of purpern schynk. Ze zyn e cantimeiter of 45 lank. De dudelikste verschilln met kroain zyn te zien an nundern bek ('n achterkant is lichte van kleur omdan de veugels achter en ende de pluumn van doa verliezn) en an nunder pôotn (woa dan der olboovn pluumn hangn en woadeure da 't juuste lik is dan ze e broeksje an hen, etwot die byn kroain nie ezo is).
Uze Vader
Tekst
Da Jou name illig es
Roek
Verspreidienge en leefgebied
left|thumb|225px|Verspreidienge van roekn. 't Zyn veugels daj verre in hêel Europa kut viendn, ollêne in 't nôordn nie en oek nie up Ysland. Ezo lopt 't verspreidiengsgebied deure nor Centroal-Azië, de Kaukasus, Klêen-Azië, Iran, India en ezo were noboovn no China, Mongolië en Ôost-Rusland. De verspreidienge lopt toune oek were vodder no 't ôostn en 't zuudn (Korea, Japan, China en e stiksje in Zuud-Ôost-Azië). D'ôostelikke veugels zyn e bitje klinder en hen e bitje mêer pluumn an de boasis van nundern bek. Roekn zittn surtout up plekkn die deur menschn ecultiveerd zyn, lik wêen en stikkn. Oek in steejn zyn ze mêer en mêer te viendn, surtout in de wienter (bevôorbeeld in Weenn zittn der in de wienter 250 000). In Europa zoudn der 10 meljoen koppels zittn, ol goat 't nie overol eevn goed met de populoasjes, 't zyn nog ossan e masse menschn die ze 't liefst weg hen en ze vergeevn.
Uze Vader
Tekst
Da Je keuninkryk komt
En da Je wille meuge gebeurn up d'êerde
Roek
Leevnswyze
Juuste lik verre olle aar kroain, zyn roekn plangtrekkers, surtout a 't over teetn goat. Z'eetn fernient en wormes (dan ze bevôorbeeld up stikkn en wêen zoekn), klêne bêestn lik muuzn, mor oek nootn en oltemets beiers.
Uze Vader
Tekst
lik in den hemel
Roek
Leevnswyze
In de wienter kruupn ze mêestol thope in grôte kolonies, oltemets thope met kroain en kauwtjes. Sommigte roekn bluuvn in de wienter woa dan ze zittn, sommigte populoasjes trekkn no 't zuudn.
Uze Vader
Tekst
Gif uus vandage uus dageliks brood
En vergif uus uze schuldn
Roek
Varia
Deroeck (in verschillige schryfwyzn) is e noame dan nog wel menschn hen, surtout in Ôost-Vloandern, Henegouwn en Antwerpn.
Uze Vader
Tekst
lik da me ook vergeevn an uze schuldenaars
En briengd uus nie in bekorienge
moa red uus van 't kwoade
(X)
Van va Joun es 't keuninkryk en de kracht
en de glorie toe an den êêuwigheid.
Vroeger wierdn de twêede en derde latste regels nooit geleezn in 'n Rooms-Katholieke messe. Moa nu wordt, by (X) in Rooms-Katholieke kerken van Nederland en Vloandern sins Paulus VI deur de paster bykans assan gezeid: "Red uus, Lieven Heere, van oal 't kwoad, gif uus vrede in uze daagn, da me met de hulpe va Joun barmhertigheid, vry meugn bluuvn van zoundn, en veilig van olle ounrust. En vul van hope, wachtnd up de komste van Jezus de Messias, Joun zeune ...". Doarachter zegt iederêen in de kerke de latste regels.
Andere versjes
De vertalienge "bekorienge" (πειρασμόν in 't oud Grieks) es katholiek en et gin ienkele seksuele bybedoelienge. Vroeger zeidn protestantn en Ollandse ortodoksn "verzoekienge" in de plekke, moa teegnwoordig gebruukn niet-katholiekn dikwils "beproevienge".
Woensdag
Woensdag of Oensdag is den derden dag van de weke. Je komt achter diesndag en vo dunderdag. Den dag is genoemd achter Wodan, 't zuud-Germoanse equivalent van Odin, den ippergod van de Germoansche mythologie.
Volgenst den bybel ee God ip de woensdag de zunne en de moane gemakt.
Woensdag es nen specioaln dag voo scholiern in vee landn, omda ze ton nen oalvn dag nie noo schole moetn.
Bad Lizard
Bad Lizard wos e group van de kantn va Brugge die heavy metal speelde. Z'en bestoan van 1982 tout 1987.
Geschiedenisse
Bad Lizard is ounder de noame Gipsy ountstoan in de joarn 80 va passirdn êeuwe, de oogdoagn va de (heavy) metal, ouk in België. Lik zovele artrock en metalmuzikantn, en ze lêern speeln an nunder eign. In 't begun speeldn ze setoe rock en artrockcovers, mor achter en endetje begustn ze zevve nummers te schryvn ounder de noame Bad Lizard en begust et mêer en mêer metal te komn.
Nundern êestn EP kwam uut in 1983 en noemde Killer on the loose en e joar loater kwam nundern êestn (en ênigstn) langspeler uut: Power of Destruction. Me die ploate begustn ze echt deure te breekn, mo 't wos ouk 't begun van 't ende. Ze moestn mêer uptreedn (ouk in 't buutnland) en da wos moelik voe sommigste groupsleedn. De zanger gienk deure en ze moestn e hêeln oop uptreedns ofzeggn. Achter en ende voundn ze e nieuwn zanger, mo 'n group is nôois mir echt in gank erocht.
Uptreedns
Bad Lizard et e masse uptreedns edoan. Oltemets woarn ze headliner, mor ze speeldn ouk vele in 't vôorprogramma va groddere groupn lik Manowar (in Poperienge), Destruction en Helloween.
Diesndag
Diesndag is de twidden dag van de weke. Ze komt achter moandag en vo woensdag. Den dag is genoemd achter Tyr, den god van den orlôge van de Germoansche mythologie.
Bovekerke
Bovekerke is e dêelgemêente van Kookloare.
Kristien Bonneure
Kristien Bonneure wer geboorn ip 31 meie 1966 in Brugge. 't Is e bekende zoernaliste.
Ze studèrde Pol en Soc an den univ van Gent mo ze was ôok ol stief joenk bezig me dixie. De combinôotie van de twèè zorgde der vôren da ze ols zoernaliste kost beginnen by Studio Brussel, wo da ze van 1988 toet 1991 in de redactie zaat. In 1991 stapte z'over no Radio 1 (wo da ze in 1986 nog aa meegewerkt an 't joengerenprogramma Imago).
Ur grotste specialisoatie is Ôost-Europa en de Balkan in 't byzoender. In 2004 kreegt ze de 'Gouden Stemvork': een prys die ûtgerykt wordt deur de 'Europese Studiegroep voor de Stem'. Je kud ur reg'lmoatig oaren vo 't nieuws te lezen en in 't programma Lopende Zaken in de weke over de noene.
Uutkom
thumb| E boom in bloei bissen 'n uutkom
'n Uutkom of de lente is êen van de vier sezoenn. 'n Uutkom begunt achter de winter. Moa na volgens vanop wuffer kant da je wunt op d'eirde volt 'n uutkom op een ander moment.
Volgens d'astronomie begunt 'n uutkom mit een equinox (om en by 'n 20sn moarte voe 't nôordelik oalfround, 23 september voe 't zudelik oalfround). Ze deurt toet da de zomer begunt (21 juni voe 't nôordelik oalfround; 21 december voe 't zudelik oalfround).
In 'n uutkom begunn de mêeste plantn en boomn were te bloein en te groein.
Vôorgeborchte
thumb| 't Vôorgeborgte deur [[Andrea Mantegna]] Het vôorgeborchte of Limbus ès woa da, volgens de katholieke kerke, de vroeg gestorvn kiendjes en woavôorn dat er gin tyd gewist was om ze te dôopn, noa toe goane. 't Es dus een sôorte niemandsland; de kiendjes zyn te joung om kwoad gedoan 't eine, dus moetn ze nie noa d'elle. Ze zyn ôok nie gedôopt en van d'erfzonde verlost, dus kunn ze nie noa 'n eemle.
Het vôorgeborchte is uutgevoundn gewist in de vierde êeuwe en wird achter 1700 joar, in 2007 ofgeschaft ounder paus Benedictus den Zestienstn. Het vôorgeborchte van d'elle bluuft bestoan voa ol de minsen die geleefd eine vôorn Christus.
Het vôorgeborchte eit nôois dêel uutgemakt van de lêer van de katholieke kerke, het wos en hypothese woaruut dat er de traditie van het vôorgeborchte gegroeid es. Doarom es 't er nogol wa consternoatie omda je moeilik een hypothese kunt "ofschaffen".
Eind goe, ol goe want nu es 't dudelik da ol die orme zielkes van die kindjes in 't vôorgeborchte, woavan dat er niemand goe wiste wat er mee gienk gebeurn, nu toch in 'n eeml zittn.
Alphonse en de Bjistjes
Alphonse en de Bjistjes, of volgens de spellienge ip de West-Vlamse Wikipedia, Alphonse en de Bêestjes, es een liedje van de muziekgroep 't Hof Van Commerce. 't Stoat ip uddern twiddn cd, Herman.
Morbihan
Morbihan (56) (Bretoens: Mor-Bihan, "kleene zeie") is e Frans departement in de regio Bretagne.
Geschiedenisse
't Departement is één van de 83 departementn die ipgericht zyn binst de Fransche Revoluusje, de 4e moarte 1790, krachtns de wet van 22 december 1789, uyt e dêel van d' oede provinsje Bretagne.
Geografie
Morbihan grenst an de departementn Finistère in 't westn, Côtes-d'Armor in 't noordn en Ille-et-Vilaine in 't oostn. In 't zuydn ligt den Atlantischn Oceoan.
Inweuners van Morbihan wordn Morbihannais genoemd.
1700
1697 - 1698 - 1699 - 1700 - 1701 - 1702 - 1703 't Joar 1700 is 't 100e joar in de 17e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge. Hoewel de Gregorioansche kalender in principe in 1582 ol wos ingevoerd, woarn er landn die dat pas in 1700 deedn en doarmee êen overgangskalender haddn. Dat woarn: Duutsland, Denemarkn, Nôorweegn en Gelderland.
Gebeurtenissn
thumb|Louis XIV verkloart zyn kleênzeune Philippe d'Anjou de nieuwe keunienk van [[Spanje]]
François Crépin
thumb|François Crépin François Crépin (Rochefort, 30 oktober 1830 - Brussel, 30 april 1903) was e Belgische plantkundign, gespecialiseerd in roozn, en directeur van de Nationale Plantentuin van België.
't Geslacht Crepinella (Araliaceae) is nor hem vernoemd.
Carrière
In 1861 wierd Crépin benoemd toet lêroare plantkunde an de Gentsche Rykstuunbouwschole. In 1862 is de Keunienklyke Belgische Botanische Verênigienge ipgericht en François Crépin kwam secretoaris van ’t genôotschap in 1866. In 1872 wierd hy verkoozn toet conservateur van d' ofdêlienge plantnpaleontologie van 't Nateurhistorisch Museum in Brussel en je publiceerde zeevn werkn over paleobotanica. Den 31ste moarte 1876 kwam't hy directeur van de Nationale Plantentuin toet an zyn pensioen in 1901. Zyn eign herbarium wilde roozn telt circa 43.000 specimens.
Moandag
Moandag is den êestn dag van de weke. Ze komt achter zundag en vo diesndag. Den dag is genoemd achter Mani, de god van de moane in de Germoansche mythologie.
Betêkenisse
In de Westerse weireld es de Moandag mêestol den êestn dag van de weirkweeke. Da komt tot uutienge ip veel verschillnde maniern:
Tsjernobyl
thumb|Zicht ip de centroale vanip de brugge by Pripyat
Transcendente getalln
'n Transcendent getal is 'n getal da gêen uplossinge is van 'n veeltermvergelykinge met gehêle coëfficiënten met a_i \in \Z.
De bekendste vôorbilden zyn π en e.
Tsjernobyl
Tsjernobyl es ne stad in Oekraïne, die surtout gekend is vo de rampe in de kerncentroale die doa gebeurd is ip 26 april 1986, 't zwoarste accident met kernenergie ôois.
Transcendente getalln
'n Transcendent getal kun je nie vôrenstellen met e passer en e latte.
Olle transcendente getalln zyn irrationoale getalln, moa 't omgekêerde klopt niet.
Tsjernobyl
Reactor numero viere es brokkeverschêen in de lucht gevloogn achter een menselyke foute beist da ze testn an 't doen woarn. Achter de rampe ein ol de menschn uit de streke me hêel under ne battaklang 't meugn oftertn omdat ol rap duudlik kwam dat er veeln oardig kwoamn door de grote hoeveelheedn roadioactief ofvol die in de omgevienge wos terechtgekommn. Rusland, indertyd nog de Sovjet-Unie, eit de reste van Europa by den buk gezet omda ze êerst van niet geboarden en moa me moeite durfdigen zeggn dat er 'n twuk styf ergs gebeurd wos in Tsjernobyl. Zelfst de weerman van den BRT, Armand Pien, zeidt êest dat er gin gevoar was.
Kors achter de ontploffienge ein ze de reactor me veel ruze hêel geamballeerd in ne betounge caisse, genoamd de sarcofoag, vo de stroalinge teegn t'houdn. Verre ol de pompiers die doaby gholpen en, zyn kors derachter dôogegoan omda ze zô straf verschoeperd woarn van de stroalinge. In hêel Europa viel 't er kort achter de rampe beist de bizzekes radioactief ofvol nere, woavan de gevolgn tot ip den dag van vandoage nog nie duudlik zyn.
Boudewijn Seapark
't Boudewijn Seapark of Boedewyn Seapark is e pretpark en themapark in de Belgische stad Brugge. 't Ligt e bitje buutn 't centrum in Sinte-Machiels en bestoat uut 't dolfinarium en 't Boedewynpark t'ôpe.
14 februoari
14 februoari is de 45stn dag van 't joar in de Gregorioansche kalender. Der volgn nog 320 doagn (321 doagn in e schrikkeljoar) toet 't ende van t joar.
Boudewijn Seapark
't Dolfinarium
Ze zwemmen doar allemoal in e dolfidrôom: dat is e vrêe grôte koepel van bykan een olv' ectoare. De bassing eit e woaterippervlak van 850 m² en is 6 mèters diepe. Je ku goan kyken noa verschillige shows, d'r is plekke voe 1500 man.
Ze doen doar ook ounderzoekn.
Ze doen weetnschappelik ounderzoek me 3 dolfyntjes van 't park. Ze noemen Milo, Yotta en Flo. Die drie dolfyntjes zettn under dageliks in. Ze doen ounderzoek vo te kyken oe da ze dervoare kunnen zorgen dan d'andere dolfyntjes niet me vaste kommn te zittn in de nettn binst de visvangste. Want doardeure sterven d'r elk joar vele beestjes doordat ze stikkn (ze zittn vaste in die nettn, en dolfyntjes en 't nodig vo af en toe e ke na boven te kommn vo t'oasemen, en ols ze da nie kunn, ton stikkn ze).
Ze doen schoolvoorstellingen en andere educatieve projectn. Ook zyn ze bezig met een pilootstudie over revalideren met de dolfyntjes.
Andere interessante activiteitn
Z'en ook nog een diernpark me vannolles en nog wa. Je ku de beestjes strêlen, je kunt ermee babbelen, ... Ook e je nog vele attracties lik byvoorbeeld de Orca Ride, 't Piroateschip, en de nieuwste attractie: Hurricane. Vo de hêle klêne kiendjes e je ook nog 't speelparadys (me e bollenbad, klimrekkn en slierboanen) en 't Bambinoland.
Roesbrugge
Roesbrugge is e landelik dorptje in de Belgische provinsje West-Vloandern. Roesbrugge is 't grotste dorp in Roesbrugge-Oarienge, e dêelgemêente van de stad Poperienge. Roesbrugge legt in 't nôordwestn va Poperienge, en in 't nôorden van de dêelgemêente Roesbrugge-Oarienge. 't Centrum legt lassn 'n Yzer. Een oude tak van 'n Yzer, 'n Dôo'n Yzer vormt de nôordgrenze. A 'n andre kant van diene Dôodn Yzer lopt de bebouwienge deure in Beveren-Koesjie (Nederlands: Beveren-Kalsijde), e gehucht op 't groundgebied van de Oalveringemse dêelgemêente Bevern-a'n-Yzer. E kilometer noa 't zuudwestn van Roesbrugge legt 't dorptje Oarienge, woamei da Roesbrugge êen dêelgemêente vormt.
De kerke en de parochie van Roesbrugge zyn enoemd noa Sint-Martinus. 't Kerksje is ebouwd tusschn 1806 en 1837.
thumb|left|400px|Sient-Moartnskerke thumb|right|500px|Roesbrugge an 'n Yzer
Allium
't Lookgeslacht Allium is e geslacht van êenzoadlobbige plantn van de familie Amaryllidaceae. Ze zyn styf belangryk in de voedienge van de mens mei sôortn groensel, kruudn en smoakversterkers lyk poreie, andjoen, look, sjalottn en bieslook.
Allium is êen van de oungeveer zeevnenviftig geslachtn van bloeinde plantn mei mêer of 500 sôortn.
Piv Huvluv
Piv Huvluv (echte noame Jan Catrysse) is e komiek uut Brèinienge. J'is vooral gekend vo zyn verschynienge in e tygerpakstje en zyn kommentoar by oude ploaten. J'et twê keern meegedoan an Humo's Comedy Cup. J'et ook meegedoan in Comedy Casino ip Canvas.
Carrière
J'es begonnn, t'ope me Peter Dekeyser, Bruno Libbrecht en Koen Crul me een stroattheoater Fris & Monster in 1990.
Achter een poar succesvulle joarn me het stroattheoater es't ie op zynzelvn begonnn, en j'eit drie kêers de finoale van de Comedy Cup g'oald: in 1998, 1999 en 2001. 't Es nen eirstart van zyn carrière, en t'ope me Raf Coppens, Nigel Williams en Wim Helsen begunt ie het comedy collectief Bonjour Micro.
In 2004 begunt ie een groepke t'ope me Rohal De Ridder, woarmee da ze de show Trouble in mind uutvoern. Ie grakt er zelfs ip Folk Dranouter mee. Sedert september 2006 eit ie nen nieuwen stand-up comedy show, Single man.
Verder gift n lesse in de VBS Brèinienge-Dunen, an de kiendjes van't twidde.
Zundag
Volgenst den bybel rustige God ip de zundag uut achter dat ie de scheppinge gedoan aat.
Snoaskerke
Snoaskerke is e dêelgemêente van Gistel en 't weunn bykan 1300 menschn. De noame zou komn van kerke van Sient-Ignoas.
Zeventien Provinciën
thumb|150px| Vlagge van de Zeventien Provinciën De Zeventien Provinciën woarn e personele unie tusschn de (historische) stoatn van de Lege Landn uut de 16e eeuwe, en kwam à peu près overeen met Holland, België, Luxemburg, de Fransche departementn Nauw van Kales (vroeger Artesië) en Noorderdepartement.
Gili
Gili (echte noame: Lieven Gheysen, Stoasegem, 17 oktober 1962) is ne komiek, eigenlik is 't e twien die 't gêestig vient vo trucstjes te doen. Je werkt vele me luchtjes en koartn.
Woals
thumb|De streektoaln in de Woaln Woals (Walon in 't Woals, Wallon in 't Frans) is e Romoansche streektoale die in 't grotste dêel van de Woaln geklapt wordt deur e dêel van de bevolkienge. Volgens schattiengn zyn der 600.000 menschn die Woals klappn. thumb|left|Overzicht van de Langues d'Oïl 't Woals makt dêel uut van de "Langues d'Oïl" (Oïl-toaln), die ountstoan zyn tusschn de 8ste en de 12ste êeuw in verschillige streekn van 't Nôord-Gallo-Romeins gebied. Die toaln kommn van 't Latyn.
't Woals hèt ook Keltische en Germoansche invloedn. Ip 100 Woalsche woordn zoun der 90 van 't Latyn kommn, 9 van 't Germoans en 1 van 't Keltisch. Moa 't Woals da nu geklapt wordt bevat ook e hêel dêel Fransche woordn die ingevoerd zyn sins de Fransche Revoluusje.
Der zyn ook nog andere klindere Belgo-Romoansche toaln of dialectn in de Woaln: 't Picardisch (Bergn-Dôornik), 't Gaumais, e variant van 't Lotharings of Lorreins (Virton) en 't Champenois (Beneen-Semois). Soms is 't woord "Woals" gebruukt vo de vier groepn t'hope, dus synoniem vo Belgo-Romoansche dialectn.
Gili
Je wos finalist in de Humo's Comedy Cup in 2000 en 2001.
Woals
Den dag van vandoage zyn al de Woalstoalign ook Franstoalig. Ze klappn allêne moa Woals in bepoalde situoasjes, ounder goeie moatn. Round 1900 klaptege 90% van de Woaln assan Woals. 't Woals is één van de 500 toaln in de weireld die ip uutstervn stoan.
Gili
Gili ols kiend
Als 't ie a bitje jounger was speeldige ie ôok al in shows. J'et geprobeerd me vier moa j'es zyn mound verbrand. J'et ook geprobeerd me mestjes, moa j'et in zyn toenge geschneden....
De Trukendoos
Dat is zyn eigen cafeetje me 'n podiumtje, 't ligt in Stoasegem, een dêelgemêente van Oarelbeke ol de kant van Zwevegem.
Zeventien Provinciën
De "zeventien" verwyst no 't oorsprounkelik aantal groafschappn, hertogdommn, markizoatn... woaruut da de unie bestound.
In 1543 kost Keizer Karel V, met et Verdrag van Venlo, 't Hertogdom Gelre en 't Groafschap Zutphen by zyn gewestn voegn. Van da joar wordn de Nederlandn de Zeventien Provinciën genoemd. Den term wordt gebruukt vo de periode van 1543 tout 1581 (de Plakkaat van Verlatinghe).
Met et Verdrag van Augsburg van 26 juni 1548 kost ie verkrygn dan de Zeventien Provinciën as êen stoat gezien wierdn, en zovele of ounofhankelik kwoamn van 't Hillig Rôoms Ryk.
Met de Pragmatieke Sanctie van 4 november 1549 wierd er bepoald dan de Nederlandn ossan mostn tegoare bluuvn ounder êen keunienk.
De Zeventiene
thumb|300px| Genummerde koarte van de Lêge Landn De verênigde Nederlandn, genummerd volgns de koarte:
Lendlee
Lendlee (Nederlands: Lendelede) is e plekke en gemêente in de provincie West-Vloandern. Der weun e goe 5700 mensn. De burgemêester Carine Dewaele i van de CD&V. Lendlee ligt nevenst Yzegem en Kuurne. thumb|left| Kerke van Lendlee
Dingn van vroegre
n' Êeste kêe da ze klappn van Lendlee is geleen van 1078, ton volt de noame Lethae en 't goa zekers over Lendlee. Der wa in diene tyd e vrommins Folkswinde en eur zeuns die twêe bundergoed voe niet geevn an Lethae voe de dô voadr en vint Rudolf ip zyn gemak te moakn. Êen zinneke is vrêe de moeite: Villa videlecit Lethae nomine. Villa Lethae zinspeelt ip e dorp, meskiens datter ol e kappelle of e kerke stound.
Lendlee èt intyde ofgezien van d'oorloogn, skachtbèrn en ziektes:
In den êesten weireldoorloge es Roland Garros zyne vlieger neergeschootn gewist boven Lendlee. Ie es ton neregestort in Iengelmunster.
Rysels-Vloandern
thumb|Frans-en Romoans-Vloandern Rysels-Vloandern (Frans: La Flandre Lilloise) was e Franstoalig dêel van 't oud Groafschap Vloandern, die bestoend uut de steedn en kasselryen Rysel (Lille), Dowoai (Douai) en Ôorschie (Orchies). De streke ligt nu in Frankryk.
In Rysels-Vloandern gedroegn z'under van tyd lyk e zelfstandige provinsje van de Lêge Landn. Azo dêen ze mee met de Unie van Atrecht, binst dat de reste van Vloandern meedei met de Unie van Utrecht. Loater wierd de streke 't centrum van de Fransche provinsje Flandre, die uutendelyk 't Frans Noorderdepartement kwam.
In de stad Rysel anzien z'under zelvn lyk "Vlams", kyk moa noa de noame van de centroal geleegn stoasje "Lille Flandres".
Pierre Carteus
Pierre Carteus (24 september 1943 - Ronse, 4 februoari 2003) was e Vlamsche voetboller en kinesist die gespeeld het by Club Brugge. Je was centraal middnveldspeler.
Me Club Brugge het 'n in 1968 en 1970 de beker gewonn en ist 'n landskampioen gewordn in 1973. Johnny Thio, Raoul Lambert en Fons Bastijns woarn ton zyn ploegmoats.
Carteus speelde twi kis met de Belgische nationale ploeg en je zat in de selectie vo 't Weireldkampioenschap voetbol van 1970.
Renier Roidkin
Je voyageerde vele en je schilderde ton kastêeln, kerkn, paleizn en stadszichtn binst zyn reizn. Je gebruukte pensêel, ganzepluume, potlôod en inte. Je kleurde zyn têekniengn mêestal loater in. In de periode 1733-1737 makte Roidkin oengeveer twêehoenderd vedute (gedetailleerde stadszichtn en landschappn) in ipdracht van keurvorst Clemens August I van Beyern, ter versierienge van 't indertyd gebouwd Slot Augustusburg in Brühl.
Outbloazers
De outbloazers zyn e groep van instrumentn bin 't klassieke orkest. Der zittn ôok nog e poar hêle oude instrumentn by, dan in de barok by 't klassieke orkest zoatn, mo nu nie mêer.
Types
Der zyn 3 groepn bin de outbloazers, gebaseerd up de maniere woarup da't under geluud geproduceerd wordt:
Materioal
Outbloazers zyn nie ossan gemakt van out, lik of da de noame zou doen peizn. De mêeste dwarsfluutn zyn gemakt van metoal, mor deurdat undere vôorlôper in de barok wel van out wos, wordn ze ôok by de outbloazers gereeknd. De saxofonne is ôok olsan van metoal, mor deurdat ie gebaseerd is up de klarinette isn ôok by de outbloazers gereeknd.
Verschil mi koperbloazers
't Grôote verschil tusschn outbloazers en koperbloazers is, deurdat under klank up en andere maniere gevormd wordt, dan outbloazers nie-directioneel zyn: undere klank wordt schône verdêeld over hêel de ruumte woarin da ze an't speeln zyn. By koperbloazers is da nie 't geval. De klank goat surtout in de richtinge dan ze an't bloazn zyn. Dat is e belangryk verschil vo hafabra-verênigingn dan up stroate goan speeln.
Brouwery Verhaeghe
Brouwery Verhaeghe is een onafankelike brouwery uut Vichte.
Geschiedenisse
Twêe oofbroers Adolf en Paul Verhaeghe begun in 1892 met e brouwery. Ze woarn e welgestelde familie: de stêenn van de brouwery oalnde ze van e stêenbakkery in nunder bezit, de gerst kwam van ol nunder landeryen. De brouwery lei vlak an de spôorlyne Kortryk-Brussel, en azo addn ze klandizie tout in Brussel. In 'n Êestn Weireldôorlog adde 't bedryf vele te lyen. Ze wilnde nie brouwn vo 'n Duuts, en doarom wos nunder installoasje ontmanteld. Achter 'n ôorlog bouwnde ze de brouwery were op, en specialiseernde ze nunder ouk in pilsbier, e smoake die tot op dat moment nog nie styf bekend wos in nuze streke. De brouwery overleefde ouk 'n Twiddn Weireldôorlog. Moa ze blêevn nog ossan vastoudn an nunder succesrecept: typische Oud-Vlamsche rôo-brune biern.
Belfortn in België en Vrankryk
De belfortn in België en Vrankryk zyn een uniek totoal van 56 torren, die deur den UNESCO zyn uutgeroepn toet een weirelderfgoed. Dat is omdat een belfort d' uutdrukkienge is van de burgerlike onafhankelikheid in de steedn van 't Groafschap Vloandern en ommestreekn.
In vergelykienge met de kastêeltorre (symbôol van den oadel) en de kerketorre (symbôol van de kerke) vertegenwôordigt 't belfort de macht van 't burgerlik besteur en de commersantn. De belfortn wierdn tussen den 11e en de 17e êeuwe gebouwd en kunn'n van bouwstyle varieern, romoans, gotisch en renaissance toe barok. Winnig torren stoan up under eign. De mêeste belfortn zyn gebouwd up of an een stadhuus of een lakenhalle.
Beholve de burgerlike belfortn hèt de lyste ook drie kerketorren die as uutkyktorre of alarmbeltorre dienst deen: den Onze-Lieve-Vrouwekathedroale in Antwerpen, de Sint-Romboutskathedroale in Mecheln, en de Sint-Leonarduskerke in Zoutleeuw - olle drie in Vloandern.
In 1999 naamt UNESCO 26 Vlamse en 6 Woalse torren up in de lyste Belfortn in Vloandern en Wallonië. In 2005 wierdn 23 belfortn in 't nôordn van Vrankryk en 't Woalse belfort van Gembloers toegevoegd. Nie up de lyste is 't Belfort van 't Stadhuus van Brussel, moa da makt ol dêel uut van 't weirelderfgoed van de Grôte Markt van Brussel.
België
de nummers correspondeern met de volgorde in de volledige lyste ID 943/943bis van den UNESCO
Vrije Universiteit Brussel
Geschiedenisse
De Vrye Universiteit Brussel is ountstoan uut de Franstoalige ULB die in juni 1834 wierd ipgericht deur een Brusselschn advocoat Pierre-Théodore Verhaegen. 't Was zyn bedoelinge van een universiteit ip te richtn die ounafankelik was van Stoat en Kerke met academische vryeid.
Vanof 1935 wierdn, êest in de faculteit Rechtn, cursussen in 't Nederlands gedoceerd en da wierd geleidelik an uutgebreid noa d' andere faculteitn. Vanof 1963 wierdn in al de faculteitn en scholen colleges in 't Nederlands gedoceerd.
Vanof 1969 wierd de oude unitaire universiteit gesplitst in een Nederlandstoaligen en een Franstoaligen.
Boasisfilosofie
Ip de VUB-zegel stoat de spreuke 'Scientia vincere tenebras' (deur weetnschap de duusternisse overwinn). De spreuke in combinoatie met een bedelzak en twi andn in mekoar gesloan, stoat symbool vo 't vrye en oungeboundn karakter van de VUB. De kleuren (oranje, wit en blauw), de kleuren van de prinselike vlagge van Oranje, verwyzn noa de stryd van de Protestantsche Geuzn en de Prins van Oranje teegn de Spanjoardn en de inquisitie in de 16e êeuwe.
Wouter Deprez
thumb|Wouter Deprez
Wouter Deprez (Gilwe, 14 februoari 1975) es nen kluchtigoard. Geboorn in Gilwe, moar weunt ol lange in Gent.
Carrière
Achter 't winn va Humorologie in Marke in 2000 es Wouter Deprez gestart als stand-up comedian, lik dat da nomt in schôon Vlams. Ie bringt vôorol theoatershows, cabaret en komedie, en j'es ôok soms te ziene ip TV. Ie wos panellid van De Rechtvaardige Rechters ip Canvas. In 2005 es 't ie De slimste mens van de wereld gekomn in 't gelyknoamige één-programma, en in 2006 wos 't ie te bewoundern in het Rounde van Vrankryk programma va Karl Vannieuwkerke.
By de verkiezingsprogramma's van 2007 brocht ie e stikske over êen of ander verkiezingsthema, woarin dat ie me ênigte gepensioneerdn zat te manilln in Dadipark in Deisel.
25 januoari
25 januoari is de 25stn dag van 't joar in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 340 doagn (341 doagn in e schrikkeljoar) toet 't ende van 't joar.
Warmgemoatigde koniefeerebusschn
thumb|Verspreidienge in de weirld van de warmgemoatigde koniefeerebusschn. Warmgemoatigde koniefeerebusschn zyn e bioom da te vienn is in streekn mê warme zoomrs en koele wientrs en voldoende reegnvol vo 't bus in stand te kunn oedn. In de mêeste warmgemoatigde koniefeerebusschn zyn 't altydgroene koniefeern die oovrêersn, terwyl dat er sommigte e mienglienge zyn van koniefeern en loofboomn (altydgroene en/of bladverlieznde loofboomn). Warmgemoatigde altydgroene busschn zyn algemêen in de kustgebiedn die milde wienters ên en ooge reegnvol, of in gebiedn voddre van de kuste mê droogre kliemoatn of bergstreekn. Koniefeerebusschn zyn te vienn in de Verêenigde Stoaten van Amerika, Canada, Europa, en Oazje. Veele sôortn boomn zyn tuus in die busschn woaroendre ceedrs, cypresn, doeglasn, denn, juniperussn, kauri, pynboomn, podocarpus, sparrn, sekwojas en venynboomn. De oendregruuj bevat ook e brêe keuze van kruudn en struukn. thumb|left|Araucaria-koniefeerebus in Nasjenoal Park Conguillío, [[Chili.]] Nor ipbow zyn die busschn iddre simple, in 't algemêen bestoand uut twêe laagn : e boovnverdiep en 'n oendrelaage. Sommigte busschn kunn e tusschnlaage ên van struukn. Pynbusschn ên e kruudachtige oendrelaage die in 't algemêen oovrêerst is deur gras en kruudachtige oovrebluuvnde plantn, en dr gebeurn dikkrs ekologiesch belangryke busbrandn.
Warmgemoatigde reegnbusschn komm mo vôorn in zeevn streekn : de Paciefieke warmgemoatigde reegnbusschn van 't Paciefieke Nôordwestn, de Valdieviesche warmgemoatigde reegnbusschn van zuudwestlik Zuud-Amerika, de reegnbusschn van Niew-Zêeland en Tasmoanje, Nôordwest Europa (klêene gebiedn in Ierland, Schotland, Wales, Ysland en e bitje grotre gebied in Nôorweegn, zuudlik Japan, en de streeke an 't Ôostn van de Zwarte Zêe-Kaspiesche Zêe in Turkeye en Georgje toe noordlik Iran. De vochtige omstandigeedn van warmgemoatigde reegnbusschn êrbergn in 't algemêen 'n oendrelaage van mossn, voarns, en sommigte struukn. Warmgemoatigde reegnbusschn kunn ofwêl warmgemoatigde koniefeerebusschn zyn ofwel moatig warme loof- en gemienglde busschn.
Sôortn
De bêesteweirld omvat ier veele pelsbêestn lik weezlachtign, zèèvrevosn, lynksn, en beevrs.
De bloarn van de boomn zyn lik noaldn. De noaldn ên e wasachtige bedekkienge woadeure da ze nie rap schoa lynn.
Kookloare
Kookloare of Ko'eloare  (Nederlands: Koekelare) is e Belgische gemêente in de provinsje West-Vloandern. De gemêente lig nog juste in de Westoek en der weun oungeveer 8.000 menschn. De gemêente ligt ip e kilometer of achttiene van de zee, binn' den drie-oek Diksmude-Toeroet-Gistel. Buutn d'ôofdgemêente liggn der in Kookloare nog de dêelgemêenten Zande en Bovekerke. De Mokker is ook nog een aparte parochje binn d'ôofdgemêente. thumb|left| Dorpsstroate
Noame
In 847 komt Kookloare voen 'n êeste kêe vôorn in e geschreevn vorme, toene nog Coclars. In de toale van de Frankn wult coc (kook) euvel zeggn en e lars (loare) is en oopn plekke in e nat bus.
Parochjes en aliggende gemêentes
Bovekerke en Zande zyn dêelgemêentes die overtyd zelfstandig woarn, De Mokker is e parochje binn Kookloare-centrum. Voe de Katholieke Kerke zyn dat de parochjes Sint-Martinus (Kookloare), Sint-Gertrudis (Bovekerke), Sint-Andries (Zande) en den Illige Paster van Ars (De Mokker). Kookloare ligt in 't dekenoat Toeroet, e stik van 't Bisdom Brugge.
De gemêente Kookloare grenst an de volgende (deel)gemeentjes: thumb|300px|left|Kookloare, dêelgemêentn en gemêentn derround. De gele gebiedn zyn de bebouwde stikkn.
Oukne
Oukne (Nederlands: Oekene) is een dorp in de Belgische provincie West-Vloandern en een dêelgemêente van Roeseloare. D'r zyn oungeveer 1500 inweuners.
Oukne grenst an Rumbeke, Yzegem en Wienkel.
Karel II van Spanje
Karel II (Madrid, 6 november 1661 – Madrid, 1 november 1700), bygenoamd el Hechizado (de Behekstn) was keunienk van Spanje, Noapels Sicilië en Sardinië en soeverein van de Zudelikke Nederlandn. Je was de latste keunienk van de Spoansche Habsburgers.
Zyn leevn
In Spanje woarn ze styf blye o Filips IV in 1661 e mannelikkn ipvolger krêeg. Mo Karel II was gêestelik en lichoamelik g'handicapt. Al de specifieke kenmerkn van de Habsburgers: o.a. e grôote neuze en e voruutstoande kinne woarn by hem overdreevn. Zyn kop was te grôot en zyn ounderkoake stak zo verre voruut dat 'n zyn tandn nie ip makkoar kost krygn. Zyn toenge was te grôot en doadeure kost 'n mè moeite klappn. Je kost ook mè moeite goan en ost 'n vuufendertig joar oud was wast 'n verlamd, epileptisch, kletse, j'haa bykan gin tandn mi en je kost nie goed zien. In 1698 ist 'n ook nog doof gewordn. Je blêef lange kiends en loater kwamt 'n seniel. Je kost mè moeite leezn of schryvn. Doadeure regeerde zyn moeder als regentesse.
Je peisde zelve dat 'n bezeetn was, vandoar zyn bynoame. Van overal kwoamn der Exorcistn vo den duvel uut hem te dryvn. Mo zyn handicaps haan nateurlik mêer te moakn mè de lange tradiesje van intêelt by de Habsburgers.
In 1678 wierd zyn moeder Maria Anna van Ôostnryk (1634-1696) uut Madrid verdreevn deur Juan II, de bastoardzeune van Filips IV. Je kost nie verdroagn da zyn halfbroere Karel verwoarlôosd weggestookn zat in 't Escorial, 't enorm paleis met 'n abdye en mausoleum, da Filips II haa loatn bouwn vo zyn voader Keizer Karel V. (van 1984 erkend als UNESCO weirelderfgoed). Mo Juan II stierf in 1679 en Maria Anna kêerde were no Madrid. Karel zou zelve an zyn halfbroere gevroagd hen vo zyn moeder of te zettn, omdat 'n zelve wilde regeern.
Louis XIV en zyn oorloogn
Kardinoal Mazarin en Louis XIV profiteerdn van de teegnsloagn van de Spoans-Habsburgsche dynastie vo zyn Ryk uut te breidn. Mo binst de Devoluusjeoorloge (1667-1668) tusschn Spanje en Vrankryk krêeg Spanje de steun van de Triple Alliãnsje: Iengeland, de Nederlansche Republiek en Zweedn. Vrankryk ha Franche-Comté veroverd, moar in 1668 wierd et Verdrag van Aakn geslootn en most Franche-Comté weregegeevn wordn an Spanje.
In 1672 begost Louis XIV een Hollandschn Oorloge. Mo d'Hollanders mostn ounder financieeln druk de stryd ipgeevn. In 1678 sloot Spanje de Vrede van Nijmegen en kwam Franche-Comté definitief ouder Vrankryk.
Zyn vrouwn
Zyn êeste vrouwe was Marie Louise van Orléans, e nichte van Louis XIV. Ze zoagn makkoar styf geirn en ze loazn vele in de kerke vo jounges te kunn hen, mo da lukte nie want je was verzekers impotent. Achter tien joar is ze gestorvn. Achter heur dôod wierd 'n verplicht van te trouwn mè Maria Anna van Beiern, prinsesse van Neuborg. Ze was e schonzuster van keizer Leopold I van 't Hillig Rôoms Ryk. Mo by heur lukteg' et nateurlik ook nie. Je gienk styf achteruut en je schrêemde vele by 't lyk van zyn êeste vrouwe, wa da doe peizn an Johanna de Woanzinnige.
Omdat 'n gin jounges haad kôost 'n e klêenzeune van Louis XIV, Filips van Anjou (loater Filips V van Spanje ) vor ipvolger.
Zyn dôod en de Spoansche Successieoorloge
Karel II stierf den êestn november 1700 in Madrid.
Zowel keunienk Louis XIV of keizer Leopold I voendn dan ze recht haan ip de Spoansche krôone. Doadeure begost in 1701 de Spoansche Successieoorloge, die deurde tout 1713 met de Vrede van Utrecht. Filips van Anjou, e klêenzeune van Louis XIV, kwam Filips V van Spanje. De Zudelikke Nederlandn giengn no den Ôostnrykschn tak van 't Huus Habsburg en da was 't ende van de Spoansche Habsburgers.
De stad Charleroi is noa Karel II genoemd.
Emanuel Hiel
thumb| Emanuel Hiel thumb|Beeld van Emanuel Hiel in Schaarbeek Emanuel Hiel, ook wel Emmanuel Hiel geschreevn, (Sint-Gillis-Dendermonde, 30 meie 1834 - Schaarbeek, 27 ogustus 1899) was e Vlamschn dichter en schryver.
Hiel was de zeune van en hovenier en je groeide ip in Dendermonde. Achter zyn ipleidienge an de gemêenteschole wast 'n hulpounderwyzer, stêenhouwer en klerk in e zêeldroaierie.
Je begost e boekwienkel, allêne moa vo de Vlamsche toale, wat dat in dien tyd nie evident was. Je schrêef en vertoalde vele liederen en symfonische gedichtn.
Zyn boekwinkel gienk failliet en in 1857 ist ie verhuusd noa Brussel, woa dat 'n ambtenoare wierd, o.a. by 't Vlaamsch Bureau van 't ministerie van binnenlandsche zoakn. Vanof 1867 wierd 'n leroare declamoasje an 't Keunienklik Conservatorium en vanof 1869 ook secretoaris-bibliothecoaris van 't Keunienklik Nijverheidsmuseum.
Je was lid van e Brusselsche vrymetseloarsloge, van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde in Leidn, van de gemêenteroad van Schaarbeek en van de Keunienklike Vlamsche Academie vo Taal- en Letterkunde (1886). Je was styf Vlamsgezind (je refuseerde van Frans te klappn of te verstoan) en je wierd angemoedigd deur flamingantn lik Michiel van de Voort en Alfons Willems, die hem introduceerdegen in de verênigienge Vlamingen Vooruit, woa dat 'n zyn goeie moat Emiel Moyson lêerdege kennen. Andere Vlamsgezinde bewegiengn woarin da Hiel actief was woarn: 't Willemsfonds, De Distel, 't Kunstgenootschap van Brussel, Geen Taal Geen Vrijheid, De Vlaamsche Wacht.
Je werkte mee an tydschriftn lik Het Nederduitsch Maandschrift, De Zweep, Flandria, Het Laatste Nieuws en je was lid van de commissie van Nederlandstoalige stroatnoamn in Brussel.
Den 14stn december 1873 wierd Emanuel Hiel deur Leopold Konkelberge g'inviteerd ip e fêeste van 't Conscience's Taalgenootschap in Blanknberge dat da joar ipgericht was. In de zoale van 't stadhuus gaf Hiel e vôordracht uut zyn werk. Ip d' affiche stound:
Emanuel Hiel stierf in 1899 ip 65-joarige leeftyd. In 1907 krêegt 'n e standbeeld in Schaarbeek.
Duunkerke
Duunkerke (Nederlands: Duinkerke; Frans: Dunkerque; Ingels: Dunkirk; Duuts: Dünkirchen) is ne industriêele hoavnstad an de zuudlikke Nôordzêekust in 't Département du Nord, in Noord-Vrankryk dus, dichte by de Belgische grenze. De stad zelve et 89.160 Duunkerknaers en ligt in Frans-Vloandern. Duunkerke es ôok d' hoofdstee van et gelyknoamige arroundissement. De steedelyke agglomeroasje et in 2013 257.259 inweuners.
Carnaval is styf gevierd in Duunkerke en surtout ton ist er vele Duunkerkenaers geklapt, lik in 't carnavalliedje La Visschersbende.
Vloamsche stad
Ip 20 oest 1297 wierd Duunkerke vo nen êerste kêe Fransch groundgebied achter de Fransche oovrwinnienge in de Slag by Bulskamp. Vuuf joar loatr wos ze were Vloamsch. Toen ip 13 juli 1338 d'Ounderdjoarigen ôorlog uutbrak koos Groaf van Vloandern Lodewyk van Nevers de kant van de Fransche keunink (die toen nog zynne chef wos) en besloot dus de stopzettienge van de commerce me Ingeland. Die moatregel wos vree nadêelig vo de Vloamsche steed'n, die leevdn van die commerce, en dus kwoamn ze derteegn in ipstand. Vloandern verbound zich dus me Ingeland en in deze context wos Duunkerke e belangryke strategische deurvoerhoavn. In 't middn van de vêertiende êeuwe bouwdn d'inweuners van Duunkerke e dagmerk wa d'ôorsproung es van 't teegnwôordige belfort want loatr gebruukte de Sint-Elooiskerke 't gebouw als klokketoorn. In 1395 gaf Robert I, groaf van Bar toeloatienge vo de constructie van e nieuwe omwallienge.
In 1520 werd Koarel V er fêestelyk ontoald in zyn oedoanigheid als Groaf van Vloandern. In dien tyd wos Duunkerke e belanryk bolwerk in d'ôorloge die Habsburg voerde teegn keunink Frans I van Vrankryk. Als revanche wierd Duunkerke antins gattaqueerd deur Fransche koapers. Visscherbôotn uut Duunkerke kreegn dordeure toen bewoapende scheepn mee ter beschermienge. Achter de dôod van Koarel V wos Duunkerke onderdêel van de Spoansche Nederlandn. Byst de Tachtigjoarign Oorlog opereerdn vanuut 't stad de Duunkerksche koapers die antins verschillige scheepn attaqueerdn. Johan van Oldenbarneveldt, roadspensionaris van Holland, wildigde under uut de boane ruumn omda ze de commerce van de Republiek verinderden, mo en expeditie van Maurits van Oranje teegn de Duunkerksche koapers liep in 1600 uut ip de Slag by Nieuwpoorte woar em stootte ip e Spoansch leegr. Ierachter besloot de prins van em were te trekkn omda tie oprukkn na Duunkerke te risicovul vound en ezo adn de Duunkerksche koapers vry spel.
Ip 26 meie 1658 belegerde de Fransche moarschalk Turenne 't stad. Ip 14 juni van da joar viel e Fransch-Ingelsche coaliesje ounder leydienge van Turenne en Lockhart 't stad an, e slag die ôok bekend es lyk de "Slag der Duun'n". 't Stad viel uutendelyk ip 25 juni en kwam ezo in Fransche andn mo den dag zelve gaf de Fransche keunink Louis XIV ze deure an zyn Ingelsche boundgenootn.