cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Wido Bourel
Wido Bourel schrêef vele artikels over Frans-Vloandern, de Zuudelykste Nederlandn, en under verhoudienge mè Frankryk, de Benelux en Europa. De mêeste oenderwerpn zyn historisch, ecologisch en volkskundig. Zyn schryfsels goan over interessante historische plekn, bedreigde landschapn, eignoardige feitn en geweuntes, beroemde en vergeetn menschn in Frans-Vloandern en elders. De familie Bourel weunt sins êeuwn in Frans-Vloandern en èt eur wortels in de grensstreke tusschn 't oud Groafschap Vloandern en Vlams Artesië. Toet 1974 weunde Wido Bourel in Koaster. Achter middelboare studies an de Lycée des Flandres in Hoazebroek, lêerdet hy de Nederlandsche toale en geschiedenisse deur zelfstudie. Hy trok êest noar Holland (Groningen) en doarachter noa Vloandern. Hy weunde in 1975 êest in Antwerpn, loater in Herentals en Bouwel in de Kempn. Hy is getrouwd en èt drie joengers: twêe dochters en e zeune.
Dagpauwoge
Uutzicht
'n Ounderkant van de vlerkn is zwort.
Frans
Indêlienge
In Frankrijk wordn de mêeste van die toaln anzien lik dialectn en dus minderweirdig en 't gebruuk dervan wordt teegngewerkt. Moar in de latste joarn is die houdienge wel dudelik versoepeld.
Wido Bourel
Hy was ook e tyd correspondent vo Frans-Vloandern vo verschillige media in Vloandern (o.a. vo de BRT West-Vloandern en Gazet van Antwerpen). Binst publiceerdet hy oender diverse pseudoniemn over Frans-Vloandern, de reloasje Vloandern-Frankryk, de Nederlandsche toal- en culteurpolitiek, de geschiedenisse van de Zeevntien Provinciën, d' Europeesche minderheedn, en de Fransche Revoluusje.
Wido Bourel werkte êest ols commercieel vertoaler, drukker en uutgever, loater in verschillige bedryvn in commerciële- en marketingfuncties.
Dagpauwoge
Verspreidienge
Dagpauwoogn zyn vlienders die in verre hêel Europa leevn (buutn 't nôordn en stikkn van Spanje, Portugal en Grieknland) en in Azië toet in Japan.
't Zyn gin zindelikke bêestn, want ze kommn verre overol vôorn, toet en hogte van 2500 meiters. Ze leevn in busschn, wêen, parkn en hovetjes, an der mo bloemn enoeg zyn.
Leevn
thumb|left|E rupse 't Zyn vlienders die overwientern up warme plekkn en doadeure mêestol vroeg in 'n uutkom ol actief zyn. Ze zittn up olle sôortn bloemn, in hovetjes kommn ze vele up struukn met e masse bloemn. Ze zoekn nectar up wulgn, kloavers, klakkebussn, marjolein en aar plantn me vele bloemn. Z'eetn ook oltemets zop van boomn en vort fruut.
Achter dan ze epoard hen, legt 't wuvetje eiers in groeptjes van 50 toet 200 up plantn lik surtout bytenittels, aar nittels en hommel. De rupsn zyn zwort me klêne witte bolletjes en z'hen ollemoale stekkers. Achter e moand achter dan ze uut nunder ei ekroopn zyn, verpoppn z'ol.
Scorzonera
Scorzonera is e geslacht van blommeplantn in de familie van de asterachtign (Asteraceae).
22 juni
22 juni is den 173stn dag van 't joar (174stn dag in e schrikkeljoar) in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 192 doagn toet 't ende van 't joar
Vermandois
Vermandois was e groafschap in 't nôordn van Vrankryk, geleegn round Vermand, nu e gemêente in 't departement Aisne in Picardië. 't Komt overêen met 't arroundissement Saint-Quentin.
Ounder de Karoliengers
't Êeste Huus van Vermandois, van ca. 886 tout 1080, wierd ook de  Herbertynn genoemd, omdan der verschillige groavn by woarn mè de noame Herbert. 't Was e joungern tak van de Karoliengers, die ofstamde van Bernard van Italië, e klêenzeune van Karel de Grôotn.
Der was al sproake van Vermandois in den tyd van de Meroviengers, moa Bernards zeune, Pepeyn van Vermandois, die groaf ten nôordn van de Seine was, zoudt den êestn erfelikke groaf van Vermandois gewist zyn.
Pepeyns klêenzeune Herbert II van Vermandois ha gin scrupules vo de macht van 't Huus van Vermandois uut te breidn en je zette de keunienk van West-Francië Karel den Simpeln zes joar gevangn. Zyn voader Herbert I van Vermandois was in 902 vermôord gewist in ipdracht van de groaf van Vloandern Boudewyn II uut bloedvroak.
Herbert I had in 896 Boudewyns broere Rudolf, de groaf van Cambrai vermôord, achter dat 'n Arras, St. Quentin en Péronne ha moetn ofstoan.
In 1077 krêegt de latste groaf van 't êeste Huus Vermandois, Herbert IV, 't groafschap Valois langs zyn vrouwe Adelaide van Valois. Under dochter Adelaide van Vermandois trouwde met Hugo, e zeune van keunienk Henri I en e joungere broere van Philippe I.
Hugo volgde zyn schonvoader ip in 1080 en je was doamee de stichter van ’t twidde huus van Vermandois ounder de Capetiengers.
Ounder de Capetiengers
thumb|200px|'t Woapnschild van de groavn van Vermandois ounder de Capetiengers Den oudstn zeune van Hugo en Adelaide was Raoul I van Vermandois. Zyn jounges woarn: Mè zyn êeste vrouwe: Mè zyn twidde vrouwe Petronella van Aquitanië: Mè zyn derde vrouwe Laurette van den Elzas, dochter van Diederik van den Elzas: Deur zyn huwelik mè Elisabeth van Vermandois in 1159, krêeg Filips van den Elzas Vermandois, Amiens en Valois, woadeure da zyn machtsgebied in 't zuudn nu tout an 't Île de France (et Frãns krôondomein) kwam.
In 1181 begost keunienk Philippe Auguste een oorloge teegn Filips van den Elzas en in 1183, achter den dôod van van den Elzas zyn vrouwe Elisabeth, eiste Philippe Auguste heur bezittiengn ip. Je krêeg ze by 't verdrag van Boves in 1185, moa d'overêenkomste was da Filips van den Elzas Vermandois mocht houdn tout an zyn dôod.
Achter zyn dôod in 1191 kwam ter e nieuw arrangement vor Eleonora. Zy krêeg vo de reste van heur doagn 't ôostn van Vermandois en den titel van gravinne van Saint-Quentin.
In 1214 gaf z'heur titels ip en ze trok heur were in e klôoster, woardeure da de reste van Vermandois ook by Vrankryk kwam.
Groavn van Vermandois
Karoliengers (Herbertynn) (ca. 886-1080) Capetiengers (1080-1214) 1214: Vermandois komt by Vrankryk ounder keunienk Philippe Auguste
Sint-Christoffelkerke (Brugge)
thumb| De Sint-Christoffelkerke deur Jan Beerblock (1780) thumb| Vanounder de Sint-Christoffelkerke deur [[Marcus Gerards (1562)]] De Sint-Christoffelkerke was e Brugsche kerke, die tusschn de nôordkant van de Markt, den Eiermarkt en de Geernaartstroate stound en nu nie mi bestoat. Ol van in 961 is ter sproake van e kapelle ip de markt.
16 december
16 december is de 350stn dag van 't joar (351stn dag in e schrikkeljoar) in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 15 doagn toet 't ende van 't joar.
Mente
In sommigste streek'n zeggen ze: me goan em un mente geven, etgêen da wil zeggen: ne droai of ne slag geven.
E mente (of een bolle) kan wok verwizn na nsorte drugs, mêer specifik xtc/speed. De jounge gastn zegn van tid tot tid nog wel ne kêer 'jet een mente gestekt'. Da wilt ton zegn danze een mente geslikt ein. Van die sorte drugs, gebeuret nog wel ne kêer da je controle verliest over je weezn. In da geval eje een mentefarre.
19 december
19 december is den 353stn dag van 't joar (354stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. 't Volgn nog 12 doagn toet 't ende van 't joar.
Sint-Christoffelkerke (Brugge)
De kerke was gewyd an Petrus, e patrôonillign van de visschers en visverkopers. Under gildnhuus stound e bitje verder.
‘t Is dudelik te zien woa da de Sint-Christoffelkerke stound, want d’huuzn lienks van ‘t Geernaartstratje stoan mêer voruut of de café-restaurangs reks van ‘t stratje, me Le Panier d'Or, 't derde puntdak, ‘t ambachtshuus van de ticheldekkers en La Civiere d'Or, ’t derde latste huus en ’t ênigste zounder puntdak, ’t ambachtshuus van de visschers en visverkopers.
thumb|left|Lienks tout an ’t Geernaartstratje de café-restaurangs woa da de kerke stound
2 april
2 april is den 92stn dag van 't joar (93stn dag in e schrikkeljoar) in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 273 doagn toet 't ende van 't joar.
Cypresse
De cypresn (Cupressus) zyn e geslacht binn de famielje van de cypresachtign. Ze wordn lik e polyfyleetesche groep bekeekn. Gesteund ip geneetiesche en morfologiesche oentleedienge wordt 't cypresse-geslacht gevoenn in de oendrefamielje Cupressoideae. De noame "cypresse" komt van 't oed-Fransch cipres en dedie van 't  Latyn cyparissus, dat e verlatynschienge is van 't Grieks  κυπάρισσος [kypárissos].
Lik of dan ze teegnwôordig bekeekn wordn zyn de cypresn inêems ip verspreide platsn in oofzoaklik warmgemoatigde streekn in 't Nôordlik Oafroend, mê inbegrip van westlik Nôord-Amerika, Centroal-Amerika, nôordwestlik Afrika, 't Middn-Oostn, de Himalaja, zuudlik China en nôordlik Vietnam. Lik mêt andre konifeern ê wydverbreide kwêek geleid noa e grôote varjeteit van vormn, ofmeetiengn en kleurn. Cypressn wordn gekwikt in parkn en ooviengn oovre de weirld.
Beschryvienge
't Zyn altydgroene boomn of struukn, die 5-40 meetrs ooge wordn. De bloarn zyn lik schubn van 2–6 mm lank, geschikt in teegnoovrestoande oovrekruuste poarn, en ze bluuvn drie toe vuuf joar stoan. Ip joenge plantn toe twi joar oed, zyn de bloarn noaldachtig en 5–15 mm lank. De konifeerekeegls zyn 8–40 mm lank, bolvormig of eivormig mê 4 toe 14 schubn geschikt in teegnoovrestoande oovrekruuste poarn; ze zyn rype in 18–24 moandn achtre de bestuuvienge. De zoadn zyn klêene, 4–7 mm lank, mê twêe smalle vleugls, êen an iedre kant van 't zoad.
Veele van de sôortn zyn angepast an busbrandn; z' oedn undre zoad gedeurnde veele joarn ipgeslootn in de de keegls toeda de moedreboomn ofstervn in e brand; de zoadn wordn tonne gelost vo de blôote groend te koloniezeern. By andre sôortn goan de keegls oopn by rypeid vo de zoadn te verspreidn.
Sôortn
't Antal sôortn binn da geslacht varjeert sterk, van 16 toe 25 of mêer vôgns de keuze van den auteur, omda de mêeste populoasjes klêene en ofgezoenderd zyn. Of ze de rank krygn van sôorte, oendresôorte of varjeteit is moejlik te bewyzn. De teegnwôordige neigienge is vo 't antal êrkende sôortn in te krempn; ot e strienge ipvattienge van sôorte angenoomn wordt, tonne kunn de varjeteitn in de lyste ieroendre ook anveird wordn lik ofzoenderlikke sôortn. Bekykt ook de lyste van sôortn uut de Niewe Weirld vor e meuglikke ipsplittsienge van 't geslacht in de toekomste.
Sôortn van den Oede Weirld
thumb|Bloarn en keegles van Cupressus lusitanica. De cypressn van den Oede Weirld ên de neigienge vo keegls 't ên mê mêer schubbn (8–14 schubbn, zeldn 6 in C. funebris), iedre schubbe mêt e korte brêe bôord, gin stekkre. C. sempervirens is 't type vo de sôorte, die de noame Cupressus geleevrd êt.
Sôortn van de Niewe Weirld
De cypressn uut de Niewe Weirld ên mêesta keegls mê mindre schubn (4-8 schubn, zeldn mêer by C. macrocarpa), iedre schubbe mêt e dikkers uutsteeknde smolle stekkre. Recente geneetiesche gegeevns toogt da ze mindre dichte verwant zyn an de cypressn van den Oede Weirld dan datr êest gepeisd was; ze stoan dichtre by Xanthocyparis en Juniperus of de reste van Cupressus. Die sôortn zyn kort geleen oovregebrocht noa Callitropsis. Sôortn van de Niewe Weirld zyn te vienn ip oarme drooge groendn, en ên doarom e versplinterd verspreidingspatrôon. Da type van verspreidienge gift e platslik oevrevloedige anweezigeid woaby da de mêeste sôortn beperkt zyn toe klêene populoasjes korte by mekoar.
550 v.Chr.
553 v.Chr. - 552 v.Chr. - 551 v.Chr. - 550 v.Chr. - 549 v.Chr. - 548 v.Chr. - 547 v.Chr.
Brassicales
De Brassicales zyn een orde van de bedektzoadign of bloeinde plantn. De noame is gevormd uut de familienoame Brassicaceae.
Sjeklitte
miniatuur|rechts|Sjeklitte E chiclette, sjeklitte of spir(re)ment is e klêne twad da gelykt ip e spekke. Chiclettn meug je nie ipeetn, ze dienn juste voer ip te sjiekn.
Brassicales
Indêlienge van de orde volgens 't APG III-systeim (2009):
Sjeklitte
De noame "chiclette" komt van "chicle". Dat is de nateurlikke gomme van de Sapodillaboom, die gebruukt wordt vo chiclettn van te moakn.
Dinoarische Alpn
thumb|Liggienge van de Dinoarische Alpn De Dinoarische Alpn zyn e bergkeetn, geleegn an de kust van Kroatië. Vodder bestrykt 't grôote dêeln van Bosnië-Herzegovina, Montenegro, Slovenië, Kosovo, Servië en Albanië. In da latste land ligt ouk den hôogstn berg, de Maja e Jezercës (2.694m). Den ounderground bestoat uut kalkstêensôortn die deur ofzettiengn van sedimentair materioal e karstlandschap hèn doen ountstoan. De bergkeetn is ounderdêel van e grodder gehêel tusschn d' Alpn (in 't nôordn), de Karpoatn (in 't ôostn) en 't Balkangebergte (in 't zuudôostn) in Bulgareye. 't Is boovndien vernoemd noa den berg Dinara die 1.813 meter hôoge is ip de grenze tusschn Bosnië-Herzegovina en Kroatië.
Sjeklitte
Vroeger zein d'oude menschn an de kiendjes da chiclettn gemakt woarn va kattederms. Ze zein ôok da je ze nie mochte ipeetn, omda jen derms ton gingn toeplakkn. Moa dat is ol gè woa.
Freze (alloam)
thumb|480px|E bank voe te freezn E freze is e sôorte alloam voe metoal of out te bewerken. De freze is e sôorte bêetl die roundroait voe profieln of uutspoariengn in e werkstik te moak'n.
Yzegem
Yzegem (Nederlans: Izegem, uutsproake: Izzegem) i ne stad in West-Vloandern. Der weun mêer of zeevntwintigduusd (27.000) minsn. Ze legt nie verre van Roeseloare en Kortryk. Yzegem is geleegn an de Mandel en 't kanoal Roeseloare-Leie (de voart) en doarom is 't er veel industrie.
1 (getal)
1 is e nateurlik getal dat achter nul en vôorn twêe komt.
Yzegem
Vôoral de bustels, de skoenn en de betere meubels in keiseleire èin Yzegem bekend en stêenryke gemakt in de periode van 1850 tot 1950. Moa nu zyn der moa een poar fabrikkn nie mê van. De oliefirma Vandemoortele eit er zeune boasis en es uutgewoaierd noa verskillige andre takkn (Alpro, Metro).
1 (getal)
Overig
Een is ôok een 'Ollandsch dorp in de provinsje Drenthe.
Yzegem
Dêelgemêentn zyn Kachtem en Emelgem.
Freze (alloam)
Fresadora
Yzegem
Toale
De mann van Yzegem zyn preus lik vêertig ip ulder erfgoed en ulder toale. Zo ein ze nogol wa minsn die werkn round het Yzegems dialect en ein ze der verskillige boekn over uutgegeevn. 't Yzegems trekt styf ip 't Kortryks: azoa gebruukn ze in Yzegem ôok de sk-klanke voor sch (lik in ge moe gie nie teegn myn skeen skippn).
550 v.Chr.
Gebeurtenissn
thumb|Korinthische kroater, ca. 550 v.Chr.
Periodiek système
Et periodiek système van d'elementn is e geordende rangschikkienge van alle chemische elementn. De ountdekkienge van die ordenienge wor toegeschreevn an Dmitri Mendeleev, oewel da der al iddere versies bestoegn die lik vôorlôpers anzien kunn wordn. Mendeleev ze tabelle bestoegt d'r in da d'elementen die in dezelste groep stoegen gelykoardige eigenschappn aan, of m.a.w. da d'r e periodieke trend awezig was. Dankzy zyn rangschikkienge kost Mendeleev eigenschappn vôorspelln van elementen die nog nie ountdekt woarn.
Legende
°: Schattienk, 't element es nog nie ountdekt
1809
1806 - 1807 - 1808 - 1809 - 1810 - 1811 - 1812 't Joar 1809 is 't 9e joar in de 19e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Gebeurtenissn
thumb| [[Napoleong Bonaparte binst de Slag by Wagram]] thumb| De schiddienge van keizer Napoleong en keizerinne Joséphine thumb| De Britt'n vertrekk'n uut Walchern achter de Walchernexpeditie
1880
1877 - 1878 - 1879 - 1880 - 1881 - 1882 - 1883 't Joar 1880 is 't 80e joar in de 19e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Gebeurtenissn
thumb|Vierienge van 't 50-joarig bestoan van België in [[Brussel. Plechtige openienge van de nationale exposiesje.]]
Delft
Delft is e stad en gemeente in d' Hollandsche provinsje Zuyd-Holland, geleegn an de Schie tusschn Den Haag en Rotterdam. De gemeente makt deel uyt van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag. De burgemêester Marja van Bijsterveldt i van de CDA.
Bruno Huygebaert
Bruno Huygebaert (Merksem, 6 november 1961 - 24 december 2011) was e Vlamsche journalist die by de VRT werkte.
Leevn
Huygebaert groeide ip in Borgerhout en je gieng doa noa 't Xaveriuscollege. Je leêrde loater Klassieke Filologie an den Universiteit van Antwerpn en Leuven. Doarachter deêd ie nog 'n extra joar oudheidkunde en kunstgeschiêdenisse. In 1985 hoalde 't ie e master in de klassieke cultuur an den Universiteit van Stellenbosch in Zuud-Afrika. Je weunde in Kontich.
Bruno Huygebaert begost zyn carrière in 't oenderwys en 't bedryfsleevn. In 1990 begost ie als radiojournalist by de VRT.
Delft
Beziënsweirdigheedn
Delft hèt 'n historische binnestad en telt 696 ryksmonumentn. Parallel, en grofweg in noord-zuydrichtynge, loopn de grachtn Oede Delft en Nieuwe Delft.
Bruno Huygebaert
Leevn
Huygebaert was dikwils moderateur by debattn over verschillige oenderwerpn lik over de communautaire problematiek in België, de vakboendn en polletiek in 't algemeên, moar ook over steednbouw, informoasje- en communicoasjetechnologie en economie.
Delft
Beziënsweirdigheedn
't Eirdewerk van Delft, 't Delfts blauw, is styf bekend en nog te ziën in de fabrieke De Porceleyne Fles.
Bruno Huygebaert
Leevn
Vo zyn carrière als journalist was Huygebaert actief in de 'Vlamsche Bewegienge'. Je was besteurslid van 't 'Taal Aktie Komitee'.
Bruno Huygebaert is oenverwachts gestorvn. Je was nog moa 50 joar.
Remi van Leemput
thumb|Portreit van Henry Hyde, viscount Cornbury en zyn vrouwe Theodosia thumb|Kopie van 't werk van Hans Holbein de Joengn, UK Royal Collection Remi van Leemput of Remigius van Leemput, in 't Iengels Remee (Antwerpn, 19 december 1607 - Londn, 4 november 1675) was e Brabantsche portreitschilder die surtout actief was in Iengeland.
Je verhuusde verzekers noa Londn roend 1632. Je werkte tegoare met Antoon van Dyck. Je makte kopies van zyn werk en ook van andere schilders lik Peter Lely. 't Zou kunn zyn dat 'n assistent van Lely gewist is.
Van Leemput krêeg e prominente posiesje in de Londnsche kunstweireld. Je kwam kunstcommerçant en e belangryke verzoameloare van schilderien en têekniengn. Achter d' execuusje van keunienk Charles I van Iengeland in 1649 wierd zyn kunstverzoamelienge verkocht vo zyn schuldenoars te kunn werebetoaln. Van Leemput was actief ols koper van de kunstwerkn van de keunienklike collecsje. Je verwierf 35 schilderien en beeldhouwwerkn uut die verkoop over e periode van zes moandn. Je kocht werkn van Titiaan, Giorgione, Van Dyck, Correggio en Andrea del Sarto.
Werk
Remi van Leemput stoat bekend vo zyn originele werkn moar ook vo zyn klêenschoalige kopies noa van Dyck, Lely en andere. Je makte e serie portreitn van vrouwn noa van Dyck, Lely en Samuel Cooper. Ze moakn dêel uut van de Royal Collection. Je makte ook e kopie van Lely's dubbelportreit van Henry Hyde, burggroaf Cornbury en zyn vrouwe Theodosia.
In 1667 krêegt 'n ipdracht van Charles II vor e klêene kopie te moakn van de meurschilderienge van Henry VII, Elizabeth van York, Henry VIII en Jane Seymour, geschilderd deur Hans Holbein de Joengn, in Palace of Whitehall in Londn. Van Leemput schilderde in 1669 ook nog een andere kopie van de meurschilderienge  (Petworth House, Petworth, West Sussex, Iengeland). De twêe kopies zyn d' ênigste overgebleevn documentn van Holbein zyn composiesje, deur brand verwoest in 1698.
16 september
16 september is den 259stn dag van 't joar (260stn dag in e schrikkeljoar) in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 106 doagn toet 't ende van 't joar.
28 juli
28 juli is de 209stn dag van 't joar (210stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. Nog 156 doagn tout 't ende van 't joar.
Onze-Lieve-Vrouwe van Meetkerke
thumb| Onze-Lieve-Vrouwe van Meetkerke Onze-Lieve-Vrouwe van Meetkerke is e miraculeus Mariabeeldje dat in d' Onze-Lieve-Vrouwekerke van Meetkerke stoat.
Legende
Volgns de legende hen der Blanknbergsche visschers in de 16ste êeuwe e Mariabeeldje uut de zêe ipgevist. Ze zettegn 't in e kapelletje by 't strange moa de volgndn dag lag 't beeldje were buutn in 't zand. De visschers hen 't ton noa de kerke van Uutkerke gebrocht moa den dag derachter lag 't were ip 't strange en 't zelfste gebeurde achter dan ze 't in de kerke van Vlissegem gezet han.
Ten ende road hen ze 't beeld vastegeboundn ip de rik van een ezel en de bêeste loatn loopn deur de Polders. Uutendelik is 't gestopt vo de kerke van Meetkerke en doa stoat 't beeld nu nog alsan.
Visschersbedevoart
Ieder joar de zundag achter Ons-Hêer-Hemelvoart ist er sedert 1861 e bedevoart van de Blanknbergsche visschers. Ze kommn 's nuchtens vroeg te voete van Blanknberge noa Meetkerke en droagn ton 't beeld round in 't dorp ip under schoern. Round 't joar 1900 hen z' e model van e Blanknbergs schip an de kerke gegeevn. Den band tusschn Blanknberge en Meetkerke het alsan bluuvn bestoan.
Dixie Dansercoer
Dixie Dansercoer (Nieuwpôort, 12 juli 1962 - 7 juni 2021) was ne West-Vlamschn ountdekkiengsreiziger. Veel van zyn avontuurn zyn verêeuwigd gewist in nen boek. Ie es getrouwd mè Julie Brown en eit 4 kinders: Jasper, Evelien, Thijs en Robin. Soamn mè zyn vrouwe eit ie een bedryf, Circles.
Broambeier
De broambeier (Rubus fruticosus) is 't fruut van e mêerjoarige plante van de familie van de rôozn (Rosaceae). De struukachtige plante komt styf vele vôorn in uze streke.
Kenmerkn
De plante stoat vul me stekkers en komt 1,5 tout 3 meter oge. Je bloeit van juni tout ogustus en de blommn zyn wit of roze. De vruchtn zyn dounkerblauw of blauwrôod en ze bestoan uut verschillige stêenvruchtjes. Ze kunn geplukt wordn van ogustus tout end november.
Culinair
Van broambeiers kan confiteure en zop gemakt wordn moa ze kunn ook rauw g'eetn wordn. Ze zyn zeur-zoete van smoake. Broambeiers zoun kalmerend werkn, de derms ountsmettn en diarree teegn goan. Van de bloarn wordt er ook thee gemakt.
Oundertusschn zyn der ol wienkels die broambeiers verkoopn, mo dedie zyn ezô ekruust dan ze vele grodder kommn.
Lien Van de Kelder
Lien Van de Kelder (30 oktober 1982, Kortryk) es een actrice afkomstig ut Kortryk. Z'es by 't grôte publiek verzekers mêest gekend van eur rolle va Sofie Bastiaens in 't televisie-feuilletong Thuis. Ze studeert rechtn in Montpellier.
Carrière
Er circuleern veel foto's van Lien Van de Kelder ip 't web. En anno 2007 eit z'in praktisch ol de boekskes en gazettn gestoan (in De Standaard ip zoaterdag 6 oktober 2007).
Geert Lambert
thumb|Geert Lambert (2008) Geert Lambert (Ostende, 28 februoari 1967) is e West-Vlamschn avocoat en van 1992 tout 2012 polletieker, ounder andere voe Groen.
J' is Licentioat in de Rechtn en in de Haven- en Maritieme Weetnschappn (behoald an den UGent).
Carrière
Geert Lambert zyn polletieke carrière is begost in 1991, toen dat 'n voorzitter wierd van de Volksunie joungern. Dazelfste joar ist 'n begost als medewerker by 't Europees parlement.
In 2000 ist 'n oundervoorzitter van de Volksunie gewordn en et 'n in die oedoanigeid den oundergang van die party meegemakt. Doarachter et 'n voe de links-liberoale kant van de Volksunie gekoozn en et 'n azo mee Spirit opgericht.
In 2003 ist 'n verkozen tout koamerlid, oundervoorzitter van de koamerfracsje van Spirit en lid van de Road van Europa en de West-Europeesche Unie (W.E.U.)
In 2004 et 'n Els Van Weert ipgevolgd als voorzitter van Spirit en in oktober 2007 ist 'n vervangn deur Bettina Geysen.
Sedert de verkieziengn van juni 2007 ist 'n senateur. In december 2008 wierd 'n were voorzitter van de partie en in januoari 2009 kreegn ze e nieuwe noame: Sociaal-Liberale Partij (SLP). Ip 't ende van 2009 zyn ze tegoaregesmoltn me Groen!.
By de gemeenteroadsverkieziengn in 2012 is Geert Lambert nie mir ipgekommn en stopte zyn polletieke carrière.
Varia
Geert Lambert is goed gekend deur z'n fysieke verschynienge, want je was nogol zwoar van posteure. Dadde is wel veranderd, want in 2008 et 'n e moagverklênienge loatn doen. J’et ook nog een typisch handelsmerk en da's zyn groene bril.
Qatar
Qatar (Arabisch: قطر‎ Qatar), officieel de Stoat Qatar (Arabisch: دولة قطر‎ Dawlat Qatar), is een Arabisch emiroat in 't Middn-Ôostn, an de Perzische Golf. 't Is e schiereiland die grenst an Saoedi-Arabië en ten ôostn ligt van Bahreyn. Qatar is een absolute monarchie. 't Land is lid van den Arabische Liga. Oengeveer den helt van de bevolkienge weunt in en roend den hoofdstad Doha.
1477
1474 - 1475 - 1476 - 1477 - 1478 - 1479 - 1480
Zout (smoake)
thumb|Zoutkristalln (NaCl) Zout is êen van de vuuf smoakn, neffest zoete, zeur, bitter en umami.
De belangrykste zoute smoakn zyn natriumchloride (keuknzout) en kaliumchloride. In e woaterige omgeevienge, lik in 't spêeksel, vervalln die stoffn in Na+ en K+ ioonn en verandern de loadienge in de receptorcelln in de tounge. Ze briengn azo e reacsje ip gank die ervoarn wordt lik e zoute smoake.
Collepardo
Collepardo es en Italioansche gemêente in de provinsje Frosinone in de regio Lazio. 't Ligt o de zuudkant van de Centroale Oapenynn'n.
Liggienge
't Center van Collepardo ligt ip 'n verôog in de Monti Ernici (die en ounderdêel zyn van de Latynsche Sub-Oapenynn'n) ip en ôogte van 586 mèiters. D'n ôogstn top ip't groundgebied van de gemêente ligt ip 1744 mèiters ooge. 't Lêegste punt ligt by de riviere de Cosa (e zy-riviere van de Sacco) ip 412 mèiters.
Beziensweirdigeedn
thumb|left|250px|'t Vroeger Kartuuzerklôoster van Trisulti
Alessandro de' Medici
Alessandro de' Medici, bygenoamd il Moro, (22 juli 1510 - 6 januoari 1537) was hertog van Penne van 1523.
Je regeerdeg’ over Firenze van 1530 en was hertog van Firenze van 1532 tout an zyn dôod. Je krêeg zyn bynoame il Moro, omdat ‘n e moorse moeder had.
Je was ‘t latste lid van de Cafaggiolo, den hoofdtak van de Medici, die regeerde over Firenze, en den êestn hertog woavan da den titel erfelyk kwam.
Zyn leevn
Alessandro was de zeune van Giulio de' Medici en verzekers Simonetta da Collavechio, e bediende in ’t Medicipaleis woamee da Giulio e korte reloasje had vô den tyd dat ‘n kardinoal was. Da most stille g’houdn wordn en Alessandro wierd ipgebrocht in ’t Palazzo Medici, officieel ols de zeune van Lorenzo II, tegoare me Lorenzo ’s dochter Catharina en Ippolito de' Medici, de zeune van Giuliano, hertog van Nemours.
Achter de plunderienge van Rome in 1527, deur de troepn van Karel V, profiteerdn de Florentynn van de chaos in Italië vo de republiek were in te voern, en de Medici mostn vluchtn.
Loater sloot paus Clemens were vrede me Karel V en je kost hem overtuugn vor ’n ende te moakn an de republiek Firenze, en de Medici were an te stelln. Nog ’n overêenkomste was da de keizer zyn dochter Margaretha van Parma, die ton nog e klêen meisje was, zou loatn trouwn met Alessandro.
Achter drie joar, in de zomer van 1530, kostn de Medici were an de macht kommn en Clemens kost gedoan krygn dat Alessandro in de plekke kost kommn van Ippolito. Alessandro was pertang nie geirn gezien in Firenze deur zyn grof, arrogant, ounbeschoft en gewelddoadig karakter.
In 1532 schafte Keizer Karel de signora of en je benoemde Alessandro tout hertog van Firenze.
In 1535 krêeg Ippolito ipdracht van de Florentynsche opposiesje, vo te goan klappn me Keizer Karel, vor Alessandro uut de regerienge te krygn. Binst zyn reize wierd ‘n ziek en ênigte doagn loater stierft ‘n, officieel an Malaria. Mo je zou vergiftigd gewist zyn in ipdracht van Alessandro.
Ei van Kortryk
't Ei van Kortryk es een verkièrsknooppunt in Kortryk. 't Komt an zyne noame deurda't de vorm van een ei eit. Die vorm è bykans 800 m lang en 400 m briè, mè dus nen totoaln omtrek van bykans 2 kilomèter.
Freize
E freize of freze (Kortryk) is e sôorte fruut uut de familie van de rôozn. In de biologie zyn de kleine zoadjes den echte vrucht, en is et roo sappig deel de opgezwolln blombodem, woadeure dat dadde eigentlik e schynvruchte is. Buutn de geweune freezn, groein der by nuus in 't wilde nog 2 sôortn freezn: de busfreze (Fragaria vesca) en de zeldzoame grôte busfreze (Fragaria moschata).
Alessandro de' Medici
Vrouwe en jounges
thumb|Giulia de' Medici mè Maria Salviati deur [[Pontormo]] Den 29stn februoari 1536 trouwde Alessandro me Margaretha van Parma, moa met heur had ‘n gin jounges. J’ha wel drie ounwettige jounges. D’êeste twêe, e zeune Giulio en e dochter Giulia, woarn van zyn maîtresse Taddea Malespina. Porzia was van ‘n ounbekende moeder en is geboorn achter heur voaders dôod.
Freize
Noame
't Wôord "freezn" is een typisch vôorbeeld van e West-Vlams word dat eigentlik overgepakt is uut et Frans: een freze es in 't Frans fraise.
Geschiedenisse
In 'n Broonstyd aatn de menschn ol freezn, mo 't is mor in de 14ste êeuwe dan der freezn vanuut 't wilde in ovetjes ezet zyn. 't Wos toune nog surtout voun ze schônigeid en voun ze geneeznde krachtn. 't Is nog mor e goeie 200 joar dan de freezn lik of da me ze nu kenn, bestoan deur olle sôortn krusiengn tusschn Europeesche (zochte) en Amerikoansche (arte) sôortn.
Groei
Freezn kunn nunder up twêe maniern vôortplantn: me nunder zadjes (die an de freze angn) of met uutlopers.
Gebruuk
left|thumb|Getrokkn freizn Freezn zyn zoete vruchtn die styf in de smoake volln van de mêeste menschn. A 't sezoen van de freezn begunt (van meie vors), zie je overol in de provinsche plakkatjes angn met e freze up. Je kut toune de freezn rechte van 'n boer koopn, nog ossan de beste maniere voun ze leevnde ves te krygn. De freezn die in 'n wienkel liggn, zyn mêestol etrokkn an ze nog groene zyn of kommn uut buutnland (surtout Spanje), woadeure dan ze verre van ves zyn.
Freezn kuj geweune upeetn lik of dan ze zyn, mo 't zyn oek vele menschn die der ofwel bloemsuker ofwel choklasowse updoen. E rype freze et eigentlik nietnt nôdig, want ze zyn zoete enoeg van nunder eign.
Vodder van de reste zyn freezn gebruukt voun geleie van te moakn of voun up fruut- of frezetartjes te leggn.
Kwêek
Freezn zyn ol ier ekwikt in sirrn, ounder plastiek of geweune buutn. Frezeboern gebruukn nôois twi kirs dezeste plantn, ieder joar zettn ze nieuwe omdan de freezn ieder joar e bitje klinder kommn.
Alessandro de' Medici
Vrouwe en jounges
Guilio en Guilia de’ Medici zyn de vôorouders van veel oadellyke families van nu.
Achter Alessandro’s dôod in 1537, kwoamn zyn jounges ounder de vôogdye van zyn ipvolger Cosimo I de' Medici en ze wierdn ipgebrocht lik zyn eign jounges. Cosimo 's moeder Maria Salviati stichtte 't Augustynerklôoster San Clemente in Firenze, woa da Porzia nunne wierd.
Zyn dôod
In januoari 1537 wierd Alessandro zelve vermôord deur Lorenzino de' Medici, bygenoamd Lorenzaccio, van de zytak de Popolani van de Medici, die ofstamde van Lorenzo den Oudn, de joungere broere van Cosimo den Oudn (zie stamboom).
Lorenzino vluchtte no Venetië, woa dat ‘n in 1548 vermôord wierd deur heurmôordenoars, in ipdracht van zyn kozyn Cosimo I, die achter de vlucht van Lorenzino verkoozn was ols ipvolger van ‘t hertogdom. Cosimo I was den êestn van de zytak die over Firenze regeerde.
Medici-stamboom
Mega-Zone - Firenze (Cafaggiolo- en Popolani-tak)
Ei van Kortryk
't Complex es eigentlik e grwoo ron punt, en 't verbin verskill'nde weegn mè mekoar. 't Ei lwoopt via twiè bruggn over den A14/E17 en 't es ofrit 2, "Kortrijk-Zuid" en "Hoog-Kortrijk" van die otostrade. 't Ei zorgt wok voe anslutiengn met de Kortrykse ring R8. An 't nwoord'n slut het Ei ton nog an ip de N323 of Condédreve en de N323A of Beneluxloan in 't zud'n. An 't zudn ku je azoa gemakkelik an 't industriepling Kennedypark geroak'n, en wok an de vestigienge van de Kinepolis en d'Expoalln va Kortryk.
Johan Calving
thumb|Calving geschilderd in 1562 Johan Calving (AN Johannes Calvijn, geboorn Jehan Cauvin) (10 juli 1509, Noyon - 27 meie 1564 Genève) wos ne Franschn-Zwitserschn theoloog binst de Reformoasje. Je gof hem zyn noame an en eigen ountwikkelde christelikke theologie, et calvinisme.
Je zett'hem of teegn 't gezag van 'n paus en stichtte in Genève e nieuw burgerlik en kerkelik besteur. J'es bekend gerocht deur zyn ounderwys en zyn geschriftn. J'hèit veel kritiek gekreegn omda't 'n den Spoanschn theoloog Michael Servet hèit loatn executeern up ne vierhoop.
Calvings leevn
200px|thumb|left|Voorblad van de letste publicoasje van Calvings meesterwerk, Institutio Christiane Religionis, de soamnvattienge van zyn theologie Calving wos geboorn lik Jean Chauvin in Noyon in Picardie. In 1523, up zyn veertienste, zound zyn voader hem na d'universiteit van Parys. Je studeerd hem of in 1532.
Achter omzwermiengn in 't Fransche arriveerde Calving in 1535 in Bazel. Je leerde doa vo 'n eestn kee de reformateurs Bullinger en Farel kenn.
In 1536 gounk 'n hem goan weunn in Genève in Zwitserland. Achter dan z'hem doa an de deure hèin gezet, es 't 'n goan preekn in Straatsburg van 1538 tout 1541. In da joar hèin z'hem were gevroagd in Genève. J'es doa toun gebleevn tout an zynen dood in 1564.
Calvings ideeën
Calving studeerde rechtn in Orléans en Bourges by styf bekende docentn van de renaissance in 't Fransche. In 1532 schreef 'n hem zyn eestn boek De clementia (Over de zachtmoedigheid). Da wos en commentoar up en klassiek prozawerk van Seneca.
En deel van zyn upleidienge goenk over nieuwe humanistische methodes vo exegese (bybelverkloarienge) woa da historische analyse van brontekstn centroal stound, en da wos vernieuwend vo dienen tyd. Zyn rechterlikke en exegetische upleidienge wos van groot belang want Calving paste die methodes ook toe up d'Hillige Schrifte. Je prikte en ounderwees 't gene da 'n Bybel volgens hem wilde zeggn.
Je wos hem goed up d'hogte van de geschriftn van de vroege kerkvoaders en van de middeleeuwsche ounderwyzers. Binst da reformateurs lik Jan Hus en Maarten Luther nieuwe bewegiengn begostn, zorgde Calving vo de synthese van die bewegiengn volgens zyn eigen interpretoasje van 'n Bybel.
In 1536 gof 'n hem zyn meesterwerk uut: de Institutio Religionis Christianae (in 't Vlams: Ounderwys in 't christelik geloof). In dienen boek beschreef Calving zyn visie up de christelikke leer. Vo de rèiste van zyn leevn es Calving zynen boek bluuvn anvulln. In 1559, vuuf joarn vo zynen dood, hèit 'n hem zynen boek vo 'n letstn kee uutgebroch.
Ordinatio Imperii
De Ordinatio Imperii (Ordenienge van ‘t Ryk) wierd ipgesteld in 817 vo d’ipvolgienge van Lodewyk de Vroomn te regeln. ’t Was e compromis tusschn ’t oud ipvolgiengssystèim en ’t nieuw unitair ideoal da verdedigd wierd deur de kerke. Den oudste zeune zoudt ossan ’t keizerschap ervn, tegoare met et ippergezag over zyn eventuele broers, die ton ounderkeunienk van e dêelstoat zoun zyn.
Johan Calving
Calvings ideeën
Calving es dikkers g'associeerd mèi de leer over voorbestemmienge (predestinoasje). Calving peinsde dan de mienschn nie in stoat woarn vo hunder te verantwoorn tegenover God. Doarom gounk 'n hem d'r van uut da God van te voorn hèit vastegeleid wien dat er es uutverkoorn en wien niet (uutverkieziengsleer).
Ordinatio Imperii
De reedn
Lodewyk de Vroomn ha vor e moeilikke keuze gestoan. Je most, volgns de Frankische traditie, 't Frankisch Ryk verdêeln ounder zyn drie zeuns, mo je wildeg’ ook ‘t Karolingisch Ryk da deur zyn voader Karel de Grôotn ipgebouwd was tegoare houdn. Doarom kwamt ie in 817 me de kerke overêen, via de Ordinatio Imperii, da zyn oudste zeune Lotharius I de keizerstitel met Italië en ’t ippergezag krêeg, Lodewyk den Duuts Beiern en Pepeyn Aquitanië.
Grôte probleemn
Lodewyk de Vroomn zorgde vo grôte probleemn deur in 823 nog e vierde zeune, Karel de Kletsn, t’hen me zyn twidde vrouwe Judith van Beiern. Zy wilde dat heur zeuntje ook zyn dêel krêeg.
Da gebeurde binst de ryksdag van Worms in 829. Je krêeg Alamannië, Zwaben, Retie, den Elzas en ’n dêel van Bourgondië, mo da woarn de belangrykste dêeln die beloofd woarn an Lothar. ’t Spel begost nateurlik. De broers en under voader begostn oorloogn te voern teegn makoar.
In 838 stierf Pepeyn, twi joar idder of zyn voader, en dus wast er 'n erfgenoam minder. De drie overbluuvnde zeuns anveirdegn de Ordinatio Imperii nie mè en in 839 kwoamn z’akkoord met e nieuwe erfregelienge: 't Akkoord van Worms.
Achter den dôod van Lodewyk de Vroomn in 840 eiste Lotharius toch were d’invoerienge van de Ordinatio Imperii. D’andere woarn nie akkôord en Lotharius begost 'n oorloge teegn z’n broers, mo je verloor in 841 in de Slag by Fontenoy.
In 842 slôot Karel de Kletsn mè Lodewyk den Duuts den Eed van Straatsburg teegn Lotharius, woarin dan ze beloofdn van makoar te bluuvn steunn.
’t Verdrag van Verdun
Uutendelik wierd ’t ryk met et Verdrag van Verdun in 843 verdêeld in West-Francië, Oost-Francië en Middn-Francië. Lotharius hield zyn titel van keizer, mo zounder ’t gezag over zyn broers.
Da was ’t definitief ende van de êenheid van ’t Frankisch ryk.
Achter den dôod van Lotharius I wierd zyn Middnryk verdêeld ounder zyn drie zeuns: Lodewyk II, Lotharius II en Karel van Provence. Mo zynder haan gin zeuns en doarom wierd ’t Middnryk achter under dôod verdêeld ounder Karel de Kletsn van West-Francië en Lodewyk den Duuts van Oost-Francië.
’t Oost- en ‘t West-Frankisch ryk zoun loater elk under weg goan: Duutsland ounder et Ottoons Huus (van 911) en Frankryk ounder de Capetiengers (van 987).
Louis the Pious
Prume (fruut)
E prume of preume is e soorte fruut. Pruumn en e stêen in 't middn. Ze groein an de prumeboom.
J'èt twee soortn pruumn: de mauve en de geive.
Pruumn keun je up verschillige maniern nuttign: 't Wordt ôok wel gezeid da je van veel pruumn 't eetn goe noa 't wc kunt goan.
't woord prume (MNed. prume) es ofkomstig uut et Latynsche prunum (mè n vo de m).
Nederfrankisch
Nederfrankisch es de verzoamelnoame vo enigste West-Germoansche toaln dan surtout in Vloandern, Holland en Zuud-Afrika gesprookn zyn en dan ofstammn van et Oudnederlands.
Overzicht
De Nederfrankische toaln van vandoage zyn:
De Nederfrankische streektoaln van vandoage zyn:
Nederduuts
Zie 't artikel over Nederduuts.
Moas-Rynlands
Et Limburgs, Zuud-Gelders en et Nederreyns moakn t'hope den Moas-Reynlandschn groep, ook wel Zuudoost-nederfrankisch genoemd.
In Vloandern en Olland klasseern ze die oostelikke streektoaln soms ounder Middelduuts da deel uutmakt van d'Oogduutsche toalfamilje. Moar in Duutsland anzien ze et Südniederfränkisch wel lik Nederfrankisch. Dat es e kwestje van interpretoasje; vo Vlamsche en Hollandsche toalkundign es e toale Nederfrankisch oe z'ollene moa meigedoan hèit an de vierde foaze van de Twidde Germoansche klankverschuvienge. Moa 't Limburgs hèit gedeeltelik ook d'eeste foaze oundergoan: ich, ouch in plekke van ik, ook.
Regierungsbezirk
Viere van de zestien dêelstoatn zyn verdêeld in tegoare 19 Regierungsbezirke.
Overzicht van de Regierungsbezirke per dêelstoat
20px Baden-Württemberg: Freiburg, Karlsruhe, Stuttgart, Tübingen
20px Beiern: Oberbayern, Niederbayern, Oberfranken, Mittelfranken, Unterfranken, Oberpfalz, Schwaben
20px Hessen: Darmstadt, Giessen, Kassel
20px Nôordreyn-Westfalen: Arnsberg, Detmold, Düsseldorf, Keuln, Münster
Austrasië
thumb| Austrasië thumb| Execuusje van keuniginne Brunhilde van Austrasië Austrasië (of 't ôostelyk land) vormde 't nôordôostelyk stik van 't Merovingisch keunienkryk. 't Nôordwestelyk stik was Neustrië (of 't nieuw land).
Austrasië bestound uut stikkn van 't hudige Frankryk, Duutsland, België ten ôostn van de Schelde, Luxemburg en Holland.
De verdêelienge van 't ryk in de keunienkrykn Neustrië, Austrasië en Bourgondië dateert mo van 't ende van de 6e êeuwe. De vôorige keuniengn wierdn keunienk van Reims (loater van Metz), van Parys, van Orléans of van Soissons genoemd.
Clovis en zyn ipvolgers
Achter 'n dôod van Clovis in 511 wierd zyn ryk verdêeld ounder zyn vier zeuns: Van 558 regeerde Chlotharius I ollêene over hêel 't Meroviengisch ryk. Achter zyn dôod in 561 wierd zyn ryk verdêeld ounder zyn vier zeuns: Deurda 't ryk ossan most herverdêeld wordn ounder de zeuns was ter constant oorloge tusschn Neustrië en Austrasië. E poar kis zyn ze kortn tyd were verêenigd gewist.
Den tyd van de hofmeiers
Teegn de 7e êeuwe begost de periode van de hofmeiers. De Meroviengische keuniengn haan e luxeleevn en ze trokkn under nieks mer an van 't regeern. Doarom wordn ze in die periode Vadsige keuniengn (rois fainéants) genoemd. Uutendelik han de Pepinidn, e familie van Frankische eedeln die diendn ols hofmeier, ol de macht.
In 613 kost Chlotharius II van Neustrië, e zeune van Chilperik I van Soissons, ollêene regeern over hêel 't Meroviengisch ryk.
J'had hulpe gekreegn van den hofmeier Pepeyn van Landn (Pepeyn I), de stamvoader van de Pepinidn. Pepeyn, tegoare met Arnulf van Metz en hofmeier Warnachar II van Bourgondië, woarn de leiders van den ipstand teegn de nieuwe minderjoarige keunienk van Austrasië en Bourgondië, Sigibert II, en zyn overgrotmoeder keuniginne Brunhilde van Austrasië, die de feitelyke macht haad. D'aristocroatn haan under bedreigd gevoeld en ze slootn een overêenkomste me Chlotarius: ols ty under posiesje en ottonomie zou woarborgn, zoun zynder hem helpn me keunienk van hêel 't ryk te wordn.
Tegoare versloegn ze de troepn van Sigibert en Brunhilde by de Aisne. In Andernach wierd er e verdrag geslootn woarin da d'ottonomie van Austrasië en de leidnde rolle van den Austrasischn oadel vastgeleid wierdn. Sigibert en keuniginne Brunhilde wierdn g'executeerd.
Brugse vlagge
thumb|left|Wap'rende Brugsche Vlagge Beschryvinge van de Brugsche vlagge volgenst de heraldische regels:
Austrasië
Den tyd van de hofmeiers
Chlotarius II wierd ipgevolgd deur zyn zeune Dagobert I, keunienk van Neustrië en Bourgondië.
Brugse vlagge
Gedwarsbolkt in acht stikken van zilver en keel, 'n klimmenden leeuw van azeur, getoengd en genageld van keel, met 'n ‘olsband van goud met doran 'n kruustje van goud en gekroand van goud.
Austrasië
Den tyd van de hofmeiers
De klêenzeune van Pepeyn van Landn, Pepeyn van Herstal (Pepeyn II), den hofmeier van Austrasië, versloeg Neustrië in 687 in de Slag by Tertry. Je verêenigde de landn nu definitief.
Zyn bastoardzeune Karel Martel was ook e belangrykn hofmeier. Ze krêegn mêer en mêer te zeggn en uutendelik zette zyn zeune Pepeyn de Kortn (Pepeyn III), met de steun van paus Zacharias, Childeric III of en je liet zyn eign in 751 uutroepn tout keunienk van de Frankn.
Rome (stee)
Rome (Italioans: Roma) is 'n oofdstee van Italië, van de regio Lazio en van de provinsche Rome. 't Is me ze twi meljoen 'n oof iweuners oek de grotste stee van Italië.
Austrasië
Den tyd van de hofmeiers
Mè Pepeyn de Kortn begost de dynastie van de Karoliengers en zyn zeune Karel de Grôotn kwam êen van de belangrykste figeurn van de Europeesche geschiedenisse.
De Meroviengische keuniengn
thumb|left|300px| ’t Ryk van de Meroviengers in 714
Rome (stee)
Binn Rome ligt Vaticaanstad, en autonome stoat woavan dat 'n paus 't stoatsoofd is en woa dat 'n oofdzetel van de Rooms-katholieke kerke is.
In Rome koutn de menschn Italioans, ol zyn der oek nog vele die 't platselikke dialect (Romanesco) gebruukn.
Mythe
thumb|left|Romulus en Remus die ezoogd zyn deur de Lupa Capitolina. In de Ab Urbe Condita moestn de dichters Vergilius en Livius van keizer Augustus vertelln oe da Rome ountstoan is. 't Moeste dudelik zyn dat Rome deur de goodn esticht wos.
Ezô schreevn ze 't veroal van Romulus en Remus, 'n twilienk van Mars en Rhea Silvia, die deur e wolvinne ezoogd zyn. 't Is uutendelik Romulus die in 753 v.Chr. Rome sticht up de 7 euvels van Rome (Palatyn, Aventyn, Capitool, Quirinoal, Viminoal, Esquilyn en Celio).
't Echte veroal
De geschiedenisse van Rome begunt round 1000 vôorn Christus, toune an de Latynn, en Itoalisch vook, gienkn goan weunn up 2 euvels (Palatyn en Esquilyn) an de riviere 'n Tiber. Doarachter zyn der nog 3 foazn ewist. Round 800 v.Chr. kwaamn der nieuwe dorptjes by up die twêe euvels en oek up e derdn, 'n Celio. Toune en ze oek voe 'n êeste kêe e meur ezet round de Palatyn. In de zesde êeuwe vieln d'Etruskn binn en ze kustn olle dorpn overneemn en ze verênigdn ze toet e stee. In de 4de êeuwe wos er byebouwd up de vier aar euvels en kwamt er e meur round olle 7.
Doarachter is Rome uutegroeid van e stee tout e grôotmacht die ounder de keizers olle gebiedn round de Middellandsche Zêe veroverd adde en zest toet teegn Schotland kwame. Oek de verschillige Keltische stammn (Menoapiërs, Morienn) in nuze streekn moestn nunder overgeevn.
In 330 wundn der in Rome mêer of 1 meljoen menschn, etwot die mor in de twientigste êeuwe were 't geval wos.
Sport
In 1960 zyn de Olympische Speeln in Rome ewist.
In Rome is surtout 't foetbol populair, met AS Roma ('n ploeg van 't centrum, surtout lienksche supporters) en Lazio Roma (de buutnwykn, met idder reksche supporters). Ze speeln olletwêe in 't Stadio Olimpico en oek olletwêe in de Serie A.
Chatterdo
thumb| De chatterdo gezien vanof d'hoave thumb| De Chatterdo in 't joar 1920. Reks 't woaterkastêelcomplex met de grôte schouwe vo d' evacuoasje van de verbrande goaze De Chatterdo is de woatertorre van Blanknberge. De torre wordt ter plekke azo genoemd. 't Komt van 't Frans château d'eau (woaterkastêel).
1753
1750 - 1751 - 1752 - 1753 - 1754 - 1755 - 1756 't Joar 1753 is 't 53e joar in de 18e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Chatterdo
De torre is 28 m hoge en bestoat uut e kegelvormige basis in rôo bakstêen, woarip da vroeger e kupe in yzer stound. Die kupe is in 1947 vervangn deur e reservoir in betong me bakstêen d'r round. De basis van de torre is in neorenaissancestyl gebouwd me siermetselwerk me pilasters en decoroasje in arduun.
De Chatterdo is e beschermd monument.
Brugse vlagge
Officièl sedert den 1sten juli 1986
Jozef Cardijn
thumb|Jozef Cardijn thumb|Graf van Jozef Cardijn in de kerke van Loakn. Jozef Cardijn (Schoarbeek, 13 november 1882 - Leuvn, 24 juli 1967) wos e Belgischn kardinoal en stichter van de KAJ.
Joenk leevn
Cardijn is ebôorn in Schoarbeek, mor e verhuusde ol vroeg me zyn familie no Halle. Doa dei ze voader in kooln en ze moeder hadde e cafeetje. E gerakt ol zêre ounder 'n indruk van de triestige verhoaln dan de werkmenschn a 'n toog vertelln en at 'n twove is, verergert dadde nog deur dat 'n Daens hôort. Buutn Daens is ouk de encycliek Rerum Novarum van paus Leo XIII e grôte inspiroaschebronne.
E beslist van paster te kommn, mo ze matjes verwytn nem doavôorn en zeggn dat 'n meidoet met de ryke, etwot dat 'n styf erg viendt. A ze voader bykan dôod is, vroagt 'n an ze zeune voun paster te kommn voun de sukkeloars, voun de werkmenschn.
Paster in Loakn
At 'n paster ekommn is, moet 'n e bitje teegn ze goeste ounderpaster kommn in Loakn. Doa gienk 'n no d'huuzn van de werkmenschn en begunt 'n me groupn noaisters tope te briengn voun over nunder probleemn te koutn. Teegn nunder zeidt 'n: "Gyder zyt evenvele weird of die prinsesse in 't paleis van Loakn". Olles is upebouwd voogns zien-ôordêeln-handeln, de methode die nu nog ossan gebruukt is binn de KAJ. E kôos die methode omda ze simpel t'ounthoudn en te gebruukn is.