cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vliesvleuglign
De vliesvleuglign, of Hymenoptera zyn êen van de grotste ordn van insektn die de zoagwespn, de wespn, de bien en de miern bevat. Mêer of 150 000 sôortn zyn êrkend, en nog veele mêer moetn nog beschreevn wordn. De noame sloat ip vleugls van d' insektn, en is ofgeleid van 't oed-Grieks ὑμήν (hymen : vlies) en πτερόν (pteron : vleugle). D' achstre vleugls zyn verboenn mê de vôornste deur e seerje oaksjes, genoamd hamuli.
De wuuvetjes ên typiesch e spesjoale legbôore vo d' eitjes te kunn leggn in 't lyf van andre bêestn of ip andrs moejlik toeganklikke platsn. De legbôore is dikkers ommegezet in 'n angle. De joenge insektn oendrgoan e kompleete gedoanteverwisslienge – da wil zeggn z' ên e wormachtig larvoal stoadjum en e beweegienglôos puppe-stoadjum vôo da ze vulwassn zyn.
Dunder
't Wordt ôok gebruukt in de spreekwoordn:
Francesco Totti
200px|thumb|right|Francesco Totti Francesco Totti (Rome, 27 september 1976) is e voetboller uut Itoalië.
Daphné Dumery
Daphné Dumery is de dochter van Myriam Moens en Jean-Marie Dumery, alletwêe actief gewist by de Volksunie. Ze lêerde vôort vo criminologie en rechtn an den Universiteit van Gent en z' is avocoate in Blanknberge. Z' is in 1998 getrouwd me Steve Papeliers en in 2001 is hunder dochter Robine geboorn.
De 27stn april 2011 is z' anveird als êeste vrouwe in de road van besteur van d' hoave van Zêebrugge.
Atoomnummer
thumb 't Atoomnummer of atoomgetal (symbool: Z) wordt gebruukt in de chemie en de fysica en toogt hoevele protoonn dat den atoomkern van e chemisch element bezit. 't Duudt ook de plekke an van 't element in 't Periodiek système en by e neutroal atoom is 't atoomnummer ook gelykig an 't antal elektroonn.
Guido Reybrouck
thumb|Reybrouck ip 't WK ip de boane, 1966 Guido Reybrouck (Brugge, 25 december 1941) is e West-Vlamsche coureur die prof was van 1964 toet 1973. Zyn belangrykste overwinniengn woarn Parys-Tours, Kuurne-Brussel-Kuurne en den Amstel Gold Race.
Atoomnummer
't Atoomnummer kan lienks ounder 't symbool van 't element angegeevn wordn, geweunlik in combinoasje mè 't massagetal.
Guido Reybrouck
Zyn joungere broere Wilfried Reybrouck en hunder nounkel Gustave Danneels woarn ook profcoureurs.
Belangrykste overwinniengn
1966
1967
1968
1969
1970
1971
1973
Pest
De pest is een ziekte die van de 14e toet an de 19e êeuwe in Europa mêerdere kêern hè toegesleegn, vantydn epidemisch en soms zels pandemisch, en die an miljoenn mensn 't leevn gekost hèt. Noa schattienge stiervn der een poar tientol miljoenn mensn in de periode tusschn 1347 en 1351, die beter bekend stoat as de Zwarte Dôod.
Geschiedenisse
Ol in den tyd van d' oude Griekn woarn der epidemieën van een ounbekende ziekte die mè loater ounderzoek as de pest is g'identificèrd. Volgens de Griekse mythologie was het Apollo die mè zyn pyln de ziekte versprêdige.
Der wordt over 't olgemêen angenoomn dan rattn en under vlôoin de bacterie Yertsinia pestis versprêdign. An den andere kant is 't nie hêeltegansten dudelik dan die epidemieën, en zels de Zwarte Dôod, eigentlik de ziekte was da me nu de pest noemn. De beschryviengn van dien tyd zyn nie vrê dudelik en ze beschryvn symptoomn die nie nôodzakelik deur de pest zyn verôorzaakt. Sommige wetenschappers peizn dat de maniere woarup da de ziekte hem versprêdige mêer doe peizn an viruusn gelik Ebola, Marburg of Hanta.
Pas round 1720 verdween de pest uut West-Europa, wa da meugeliks deur verbeterde hygiene en 't bouwn van stêenn in platse van houtn huuzn verôorzaakt was. Een andere verkloarienge is da vanof 1670 de zwarte ratte wier verdroungn deur de brune ratte, die die ziekte nie versprêedt.
Zwarte Dôod
D' er wordt vermoed dat de pest ountstoan hèt in Mongolië, en hem langs de handelsroutes noar Europa versprêed hèt. In Europa is de ziekte begost in Itoalië (1347), woarachter dat 't hem uutgebrêed hè toet Vrankryk, Spanje, Vloandern, Iengeland (1348), Duutsland, Nôorweegn (1349) en uutendelik in Rusland (1351).
't Antal dôon van de pandemie wor geschat tusschn 25 en 40 miljoen, mè veel streekn die totoal ountvolkt woarn. Dikwils vluchtign d' overlevendn noar een andere plekke en hielpn azô de ziekte te sprêen. Omdat 't erup trok dan joodn minder van de ziekte leen ountstond der de mythe dan zynder de ziekte noar Europa haan gebrocht, wa da toet officiêel gesanctionèrde pogroms (gelik in Brabant in 1350) lêdige.
Symptoomn
Mensn geraakn besmet deur een bete van een g'enfecteerde rattenvlôoie. In d' êeste 2-7 daagn voelt een mens hem korsachtig met een zêre kop. Achter een tydje geraakn de lymfekliern g'enfecteerd, wa da de buuln typisch voa de buulnpest verôorzaakt. Die kunn'n were verdwynn ot de patiënt behandeld wordt, of ô zyn immuunsystèm de ziekte den boas wordt.
Beyersche Vôoralpn
thumb|Koarte van de Beyersche Vôoralpn De Beyersche Vôoralpn (Duuts: Bayerische Voralpen) zyn e bergkeetn in de Nôordelyke Kalkalpn in Zuud-Duutsland, met uutlopers in Tirol, Ôostnryk. Z' omvatt'n de vôoralpn tusschn de riviere de Loisach in 't westn en de riviere de Inn in 't ôostn. 't Gebergte is oengeveer 80 kilometer lank en 20-30 kilometer brêed.
Netlog
thumb| Netlog logo Netlog (vodien Facebox en Redbox) is e Vlamsche sociale netwerksite. De site is beschikboar in mêer of vuufentwientig landn en in twientig toaln en der zyn mêer of vuufenneegntig miljoen profieln. Netlog is gevestigd in Gent en ze telln mêer of veertig werkmenschen. 't Is in 1999 ipgericht deur Toon Coppens.
Beyersche Vôoralpn
Met uutzoenderienge van 't Estergebergte in 't uuterste westn, zyn de topp'n van de Beyersche Vôoralpn allemolle minder of 2000 meter hoge. 't Hoogste punt van 't Estergebergte wordt gevormd deur den berg de Krottenkopf, 2086 meter hoge.
Pest
Symptoomn
't Kan ook gebeurn dat de bacterie uut de lymfekliere uutbrèkt en andere dêeln van 't lichaam antast wa da variantn van de pest gelik loungnpest of septische pest (in 't bloed) verôorzaakt. Zounder behandelienge zyn die sôortn pest 100% dôdelik.
De symptoomn van loungnpest trekkn up een zwoare loungontstekienge, woaby dat er bloed wordt upgehoest. Azô kunn'n andere mensn oof besmet wordn. Iemand mè septische pest krygt inwendige bloediengn woadeure dat je zwarte plekkn krygt (woavan dat de name "de Zwarte Dôod" komt).
Ollêne mè loungnpest wordt de ziekte van mens toet mens overgedroagn. In ol d' andere gevolln moet de besmettienge beginn'n met een besmette vlôoie up een ratte. De bacterie bluuf nie lange in leevn in de menselike vlôoie, dus is da nie de normoale maniere dat een mesn besmet wordt.
Mythn
Omdan de mensn nie wistn woarda de ziekte van kwaamt, wierd der olle sôortn explicoasjies uutgevoundn, die uutendelik winnig hielpn, en vantydn 't probleem slichter maktign.
Straffe van God
Sommige mensn peisdign da de pest een straffe van God was, en deen doavan boete deur underzelvn te geselen. Die Flagellantn (letterlik geseloars) liepn met een blôot bovenlyf deur de stroatn en sleegn under rik met een zwepe. Ze peisdn dan ze doadeure den duvel, die de pest brocht, kostn verdryvn.
Bedorvn lucht
Voar een lange tyd wierd der ook gepeisd dan ziektn gelik de pest van bedorvn lucht kwaamn. Doavan wierdn der tunn'n mè pek en vantydn ook kruudn verbrand, in 't gedacht dat de rook de besmette lucht zou wegdryvn.
Specioale dokteurs (pestmêesters of snaveldokteurs genoemd) draagdign een sôorte masker dat een bitje up de kop van een pinguin trok. In de bek van da masker zaatn der kruudn voa de kwoade dampn teegn te goan.
Ruanda-Urundi
Ruanda-Urundi was een dêel van de Duutse kolonie Duuts Ôost-Afrika in Centroal-Afrika da vanof 1924 een Belgisch mandoatgebied wierd. In 1962 wierd 't gebied ounafhankelik as twê landn, Rwanda en Burundi.
An 't ende van de 19e êeuwe wierd het gebied woatoe da Ruanda-Urundi behôorde g'annexèrd deur Duutsland, en makte dêel uut van Duuts Ôost-Afrika, olhoewel dan de Duutsers der moar een klêne anwezigheid haan.
Gedeurende den Êestn Weireldoorloge wierd het gebied overgenoomn deur troepen van Belgisch Congo in 1916. 't Verdrag van Versailles in 1919 verdêeldigde Duuts Ôost-Afrika in verschillende dêeln. In 1924 kreeg België definitief een mandoat over Ruanda-Urundi van de Volkenbound.
De Belgn woaren veel actiever in 't gebied dan de Duutsers, vôorol in Rwanda. De Belgn begostn 't gebied deftig t' ountginn'n, met een goeie winste van de koffieplantages die goed rendeerdign in de ryke vulkanische bodems. Ze gebruukten de machtsstructeure gelik dan z' hem voundn, met een regerende Tutsiklasse en een bevolkienge die vôorol uut Hutu's bestound. Die verdêliengn zoun in de joarn achter d' ounafhankelikheid een grôte rolle speeln in de platselike polletiek en zoud uutendelik uutmoundn in de volkerenmôord van 1994.
Achter d' uprichtienge van de Verênigde Noaties wierd Ruanda-Urundi een trustgebied in 1946. Da betêkende officiêel dan de Belgn 't gebied moestn gerêed maakn vô d' ounafhankelikheid, moa de plann'n wierdn wel up de lange boane geschoovn.
Uutendelik wierd d' ounafhankelikheid ofgedwoungn deur gebeurtenissn van butenof. In de joarn 1950 ountstound er een sterke ounafhankelikheidsbewegienge in Belgisch Congo, woardeure dan de Belgn under grepe up 't gebied begostn te verliezn. Achter dat de Congo in 1960 ounafhankelik wierd zyn der in Ruanda-Urundi rap vôorbereidiengn gemakt, en up 1 juli 1962 wierdn Rwanda en Burundi ounafhankelik as twê aparte stoatn.
Zuurstof
Zuurstof of zeurstoffe is 't chemisch element mè symbool O (van 't Latyn: oxygenium) en atoomnummer 8. 't Is een element van de zuurstofgroep, ôok chalcogeen genoemd, up de tabelle van Mendeljev. In volgorde van gewichte ist 't derde mêest voorkommende element van 't heelal.
Zuurstof komt verre overal voorn in de natuur: grote klassn organische molecuuln gelik eiwittn, nucleïnezeurn, koolhydroatn en vettn en zuurstof. Zest twi-derde van 't menselik gewichte is zuurstof. Het is gemakt deur plantn, cyanobacteriën en algn via fotosynthese en wordt were verbruukt deur bêestn gelik de mens deur t' oasemn.
Vo vier te loatn brandn e je zuurstof en brandstoffe nodig. Ton zy j' eiglik je materioal an 't oxideern. Onder druk of in combinoasje me brandstoffe is zuurstof styf ontvlamboar. thumb|left| Boann met [[elektroonn round den atoomkern van zeurstoffe]]
Gallus
Gallus (kamhoenders) is e geslacht van veugels van de familie fazantachtign (Phasianidae).
Soortn
't Geslacht kent de volgnde nog leevnde soortn:
Ôostnryk-Hongareye
Ôostnryk-Hongareye (1867-1918), ook Donaumonarchie genoemd, was e dubbelmonarchie die 51 joar bestound. ‘t Was êen van de grotste weireldmachtn in dien tyd.
't Was 'n unie in Centroal-Europa tusschn de krôon'n van 't keizerryk Ôostnryk en 't keunienkryk Hongareye, of de keunienkrykn en landn verteegnwoordigd in de Ryksroad (Cisleithanië) en de Landen van d’Hillige Hongoarsche Stefanskrôone (Transleithanië).
De dubbelmonarchie ountstound in 1867 achter den Ausgleich, e compromis (in 't Hongoars: kiegyezés), die in 't keizerryk Ôostnryk de stoatsrechtelikke verhoudienge tusschn Ôostnryk en Hongareye regelde.
De monarchie bestound uut modern Ôostnryk, Hongareye, Slovenië, Bosnië-Herzegovina, Krowoasje, Tsjechië, Slovakeye, grôote stikk’n van Servië en Roemenië, en klindere stikk’n van Italië, Montenegro, Pooln en Oekraïne.
Hoazn en keuns
Keuns en hoazn zyn plantneters. Ze loatn hunder eetn twèe kèers deur hunder spysverteiryngsstelsel goan, e verschynsel die caecotrofie genoemd wordt.
Z' hèn hunder angepast an verschillige soortn leefgebied, van woestyne toet toendra, busschn, bergn en moerasn. Keuns groavn over 't algemeen hooln vo beschuttynge. 't Lyf van hoazn is meer geschikt vo rap te loopn, nie vo te groavn.
1120
1117 - 1118 - 1119 - 1120 - 1121 - 1122 - 1123 't Joar 1120 is 't 20e joar in de 12e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge. thumb|Schipbreuke van 't Wit Schip in [['t Kanoal]]
Oceanië
thumb|Oceanië in de weireld thumb|Koarte van Oceanië thumb|Ethno-culturele definitie van Oceanië Oceanië is de collectieve noame vor een grôot antal eilandn in de Stilln Oceoan. Mêestal wordt de regio etnologisch ingedêeld in drie grôte eilandgroepn: In e brêed perspectief wordn ook Nieuw-Zêeland, Nieuw-Guinea en Australië meegerekend, t' hope ook dikwils Australazië genoemd.
Zwitsers Plateau
thumb|350px|Satellietfotto van 't Zwitschers Plateau, geleegn tusschn 't [[Juragebergte en d' Alpn]] 't Zwitsers Plateau, Zwitsersche Hoogvlakte of Centroal Plateau (Frans: plateau suisse, Duuts: Schweizer Mittelland, Italioans: altipiano svizzero) is êen van de drie belangrykste landschapp'n van Zwitserland, t'hope met de Zwitsersche Alpn en 't Juragebergte.
't Zwitsers Plateau besloat oengeveer 30% van d' ippervlakte van Zwitserland. 't Plateau is ip ênigte plekk'n vlak, moa vo 't grotste dêel heuvelachtig. De gemiddelde hoogte van 't plateau varieert van 400 toet 700 meter boovn de zêespegel. 't Is 't dichtstbevolkt dêel van Zwitserland en van grôot belang vo d' economie en den transport.
In 't nôordn en 't nôordwestn grenst 't Zwitsers Plateau dudelyk an 't Juragebergte. In 't zuudn ist er gin dudelyke grenze met d' Alpn. Geologisch is 't Zwitsers Plateau oenderdêel van e grottere bassing, die hem uutstrekt toet vorby de Zwitsersche grenze. Binn Zwitserland hèt 't plateau e lengte van oengeveer 300 kilometer en e brèedte die varieert van 30 kilometer by Genève toet 50 kilometer in 't ôostn van Zwitserland. Vele van de kantongs van Zwitserland omvatt'n e stik van 't plateau. 't Plateau omvat twèe meern: 't Meer van Genève en 't Bodenmeer.
Louis Colens
thumb|right|200px|Kanunniek Louis Colens. Ludovicus Colens beter bekend as Louis Colens (Brugge, 1 december 1877 - Brussel, 16 januoari 1936), was een rooms-katholiekn paster en socioal hervormer die êen van de stichters van 't ACV en 't ACW was.
Je was de zeune van de notoaris Philippe Charles Colens (1832-1894) en Marie De Brouwer (1839-1906). Zyn voader haad zijn notarioat in de Ridderstroate en loater up de Malbergplatse.
Studies
Louis Colens dee zyn middelboare studies aan het Sint-Lodewykscollege in Brugge. Vandoa gienk tje noa 't Leo XIII College in Leuvn en promovèrde in 1899 toet docteur in de filosofie. Van 1899 toet an 1901 deed je zyn seminoariejoarn in Brugge. In 1901 wierd je toet priester gewyd. Je gienk ton noa 't Heilig-Geestcollege in Leuvn en promovèrde in 1905 toet docteur in de godsgelêerdheid.
Êeste activiteitn
Colens wierd hulppaster in Toeroet (1905) en ounderpaster in Ostende (1906). 't Was in Ostende dat zyn socioaln inslag begost. In 1912 was tje medestichter van 't Algemeen Christelijk Vakverbond (ACV), en in 1921 wierd je toet proost van de christelike moatschappelike werkn vo 't arrondissement Ostende benoemd.
Nationoal leider
In 1921 was Colens de stichter, en wierd je den olgemêenn proost en de facto leider van 't Algemeen Christelijk Werkersverbond (ACW-MOC), een federoasje van verschillende arrondissementêle boundn. 't Doel van de nieuwe organisoasje was van d' inspanniengn van vakboundn, ziekenboundn, mannen- en vrouwenbewegiengn t' hope te briengn.
Gedeurende verschillende joarn zettigde Colens hem in vo d' organisoasje van 't ACW, en je verdedigde d' ACW-belangen in de nationoale polletiek met d' hulpe van de loatere minister Philip Van Isacker, die in 1919 as volksvertegenwôordiger was verkoozn, en ook van de loatere ministers Paul-Willem Segers en Oscar Behogne.
Andere activiteitn
In 1922 was Colens de medestichter van de Socioale schole in Heverlee en je was ook betrokkn by de Socioale schole vo vrouwn in Brussel. Je was ook hoofdredacteur van De gids op maatschappelijk gebied.
In 1924 naamt Colens 't initiatief met d' oprichtienge van de Belgische Arbeiderscoöperatie mè zyn Welvaartwinkels. Je was ter vo joarn vôorzitter en directeur.
In 1925 laagt je an de basis van de Spaarbank der Christelijke Werklieden, de loatere BAC of BACOB, die loater wierdn upgenoomn deur Paribas en ton Dexia.
In 1929-31 was Colens de stichter en actieve leider van de Centrale voor Volksontwikkeling die loater de KWB wierd, en woaruut dat 't KAV, de KAJ en de VKAJ ountstoundn.
Louis Colens naam goandeweg mêer dêel an 't openboar debat in boekn, artikels en hounderdn bydroagn in verschillende publicoasjes. Azo protestèrde tje teegn Léon Degrelle en REX.
In 1934 wierd je toet êrekanunniek van de Sin-Savoaderskathedroale in Brugge benoemd. In Ostende wierd achter zyn dôod de vôormoalige Stockholmstraat ommegedopt toet Kanunnik Dokter Louis Colensstraat.
Je stierf van kanker in Brussel op 16 moarte 1936 en wierd up 't Brugs kerkhof in de familiekelder Colens bygezet.
Plassndoalevoart
De Plassndoalevoart wierd tusschn 1632 en 1640 angeleyd lyk en alternatief vo de verzande zêeverbindienge tusschn Brugge en d'n Nôordzêe deur 't Zwin. Bist den Tachtigjoarign Ôorloge wierd den deurgank van Gent noa de Westerschelde ounmeugelyk gemakt deur de blokkoage van d'Ollanders die ulder boas ad'n gemakt oover Zêeuws-Vloandern. Ezo ad Vloandern gêen deftige verbindienge mêe mè de zêe. Ostende wierd ton nor vôorn geschoovn lyk den belangrykstn hoavn. Doamee wierd 't kanoal Brugge-Ostende angeleyd med en sas in Plassndoale. Mor ip't latste gedêelte tusschn Ostende en Plassndoale ad'n ze vrêe vele last van de getyd'n van de zêe. Doardeure ad'n ze nôod an e voarroute die nie g'affecteerd wierd deur de getyd'n, eevnwydig an de kust richtienge Nieuwpôort, Veurne en ezo vodder tout in Duunkerke via 't Kanoal Nieuwpôort-Duunkerke. De Plassndoalevoart lôopt vor en dêel in de vroegere beddienge van den Yperlee.
Hêedn ten doage es de Plassndoalevoart mo van letter commerciëlle beteekenisse niemêe. Olangsn den noordelyke kan es't g'asfalteerde en vo 't grôotste stik ottovrye joagpad erkend lyk internationoale veloroute. 't Sluuzecomplex in Plassndoale es ôok beschermd; D'êeste sluusdeure mo je der nog me d'and bedien'n.
Maurits Coppieters
thumb|Maurits Coppieters ca. 2000 Maurits Coppieters (Sint-Niklaas, 14 meie 1920 - Deinze, 11 november 2005) was e Vlamsche polletieker vo de Volksunie. Je was vôorzitter van de Vlamsche Road, de vôorloper van 't Vlams parlement en je werkte mee an 't project Het Sienjaal dat de progressieve krachtn in Vloandern wilde bundeln. Coppieters lêerde vôort vo licencioat geschiedenisse en je doctoreerde in de rechtn. Je was actief by 't Vlaams Verbond der Katholieke Scouts (VVKS) en in de Vlamsche Bewegienge.
Vanof 1945 stound ie in 't ounderwys. Êest wast ie studiemêester en schoolmêester in 't middelboar, loater docent in 't Rykshoger Technisch Ounderwys, 't Hoger Kunst- en Architecteurounderwys en 't Hoger Paramedisch Ounderwys. Zyn polletieke carrière by de Volksunie begost vanof 1963 achter 't akkôord van de toalwetgevienge.
Egels
Egels hèn de vorm van spitsmuyzn, met e lange snuyte en e korte steirt, moa ze zyn vele grodder. Echte egels hèn scherpe stekkers ip hunder lyf vor hunder te beschermn, hoaregels zyn bedekt mè geweun hoar.
Maurits Coppieters
Polletieke carrière
Achter 1981 ha Coppieters gin polletiek mandoat nie mêe. Moa je werkte t'hope me polletiekers uut verschillige partien an en hergroeperienge van de lienksche krachtn in Vloandern. Je richtte in 1996 Het Sienjaal ip tegoare me Norbert De Batselier. Je was ook vôorzitter van NCOS (Nationaal Centrum voor Ontwikkelingssamenwerking).
Egels
't Zyn alleseters en 't grotste deel van hunder dieet bestoat uyt insectn, worms en andere kleene oengewervelde beestn. Z' eetn ook zoad, fruyt, veugeleiers en oas dan ze teegnkomn.
Willem van der Borcht
thumb| Portrait van Willem van der Borcht, [[1641]] Willem van der Borcht (of van der Borght), ook Guilielmus a Castro (Brussel, 1622 - zelfste stad 1668) was e Brabantsche schryver en dichter van in den tyd van de Spoansche Nederlandn.
Je was roend de joarn 1650 leider van 't dichtgenoôtschap Vrye liefhebbers der rijmerconste. Zyn initiatief vor in Brussel e Nederlandstoalige schouwburg ip te richtn kost nie deuregoan deur e 'misverstand'.
Werk
thumb|left| Gravure uut Brusselschen Blom-hof van Cupido ([[1641)]]
Philippe Gilbert
thumb|280px|right|Gilbert in Luuk-Bastenoakn-Luuk 2009 Philippe Gilbert (Verviers, 5 juli 1982) is e Belgischn coureur die voun 't moment êen van de beste van de weireld is in zyn specialiteit: klassiekers (kossitstêenn, middengebergte). En is ouk stief zêre up 't ende van lastige koersn en ouk in massasprintn kut 'n nem froai goed platsn.
En is surtout populair omdat 'n verre nôois profiteert en at 'n nem goed voelt, ossan goat demarreern. Oltemets komt 'n doadeure wel eki zyn eign teegn (lik in Luuk-Bastenoakn-Luuk 2009, woa dat 'n inhoald is deur Andy Schleck achter dat 'n ollêne wegesproungn wos), mor ezo et 'n ouk ol vele koers ewonn, lik 'n Omloop 't Volk van 2008, of twi keirs de Rounde van Lombardeye.
Nieuweliengn
Byn de nieuweliengn wos Gilbert ol êen van de beste van zyn oude: in zyn êeste joar wont 'n 7 keirs, in zyn twidde joar 23 keirs.
Juniors
Oek byn de juniors wont 'n in zyn êeste joar 12 keirs en in zyn twidde joar 19 keirs, woavan koersn in Holland, Itoalië en Spanje. E muchte da joar oek mei no 't weireldkampioenschap in Plouay. 'n Nieuw-Zêelander Yates won toune.
Beloftn
Gilbert is mo 2 joar belofte ewist en in die joarn kust 'n 6 keirs winn in 2001 en 12 keirs in 2002. Doarachter is 'n prof ekommn byn La Française des Jeux.
Profcarrière
thumb|100px|left|Gilbert in 'n boai van La Française des Jeux, in de Rounde van Vloandern van 2008De mêeste kenners peizdn dat Gilbert te vroeg prof gienk kommn, mor uuteindelik wont 'n in 2003 zyn êestn koers, e rit in de Rounde van de Toekomst. En et da joar oek nog e cyclocross ewonn. De noaste 2 joarn wont 'n ieder kêe e bitje mêer koersn, mo winn in grôte koersn lukte nog nie.
In 2006 wont 'n zyn êeste semi-klassiekers: Omloop 't Volk en de GP Fourmies.
In 2007 had 'n e moeilik joar deurdat 'n moest opereerd zyn voun kanker up zyn bêen. E won mor 1 koers, 'n êestn rit van de Tour du Limousin.
In 2008 had 'n e goed joar, deur nog eki 'n Omloop 't Volk te winn en up 't ende van 't joar zyn êestn echtn klassieker: Parys-Tours, woarin dat 'n sprint won vôorn Kuyckx, Turgot en Vogondy, zyn ploegmoat Delage at 'n sprint anetrokkn en wos oundertusschn ol inhoald deur 't peletong, woavan dat Farrar 'n sprint won up 4 secondn van Gilbert.
Wespachtign
De wespachtign (Vespoidea) zyn e superfamielje van de orde vliesvleuglign uut de klasse van d' insektn, aloewêl da oedre taksonoomiesche ipvattiengn kunn verschilln in undre indêelienge, in 't byzoendre oovre undre êrkennienge van e teegnwôordig vervolln superfamielje Scolioidea. De leedn van die groep zyn gekend lik wespn en miern. Dr zyn nog andre superfamielje woavan da ze de sôortn ook wespn êetn.
Philippe Gilbert
Profcarrière
In 2009 gienk 'n van La Française des Jeux no Silence-Lotto, mo 't begun van zyn joar wos moeilik en ne wos mo juuste up tyd grêed voun de vôorjoarsklassiekers. E wos oundermêer 'n twiddn in 't Belgisch Kampioenschap (achter Tom Boonen) 'n derdn in de Rounde van Vloandern en 'n vierdn in 'n Amstel Gold Race en Luuk-Bastenoakn-Luuk. E won nog e rit in 'n Giro, de Coppa Sabbatini (1.1) en Parys-Tours, woa dat 'n in e sprint me 3 won van de betere sprinters Boonen en Bozic. En voral wont 'n ôok de Rounde van Lombardeye.
Wespachtign
De bekendste vertêegnwôordigr van die groep is den ussel of geweune wespe (Vespula vulgaris). Die is gilwe-zwart gestript en beôort by de papierwespn (Vespinae). Mo de superfamielje ê nog veele mêer families van allêene-leevnd toe sosjoal en van spesjaliest toe alleseetre. Ook 't voedsle vo de larvn ku varjeern van plantoardig materjoal toe dierlik lik vermoaln insektn of leevnde prôoje, sommigte sôortn worden zeifs gevoed deur undre larvn.
Veele sôortn wespn vangen leevnde insektn en andre oengewerveldn vor undre zeive en de larven te voedn. Koloonjevormnde sôorten die 'n nest moaken kown die fyn, woanoa 't paptje an de larven gegeevn wordt. Dr zyn ook sôortn die leevnde prôojn vangn, den deezn nor 'n ol of broedcelle briengn en 'n eitje by de verlamde prôoje ofzettn. De uut 't ei gekropn larve it tonne de prôoje leevnde ip. De keevredôodrs joagn ip keevrs, dolkwespn vangn verschillnde prôojn en de kobbedôodrs joajn uutsluutnd ip kobbn.
Philippe Gilbert
Profcarrière
right|thumb|200px|Gilbert met de bolletjes in 'n Tour van 2011 In 2010 toondege dat 'n één van de beste coureurs van de weireld an 't kommn is. Ne wont de Amstel Gold Race en haalt 'n vele ereplekkn in topklassiekers. En up 't ende van 't joar wont ie ook nog een andere topklasseieker, noamelik de Rounde van Lombardeye voun twidde ki i ze leevn.
In 2011 beguste Gilbert goed deur êentige koersn in Italië te winn en ouk de derde plekke in Miloan-San Remo, achter Goss en Cancellara. In 'n twiddn topkoers van 't joar, de Rounde van Vloandern, brocht 'n d'achtervolgers were byn Cancellara en Chavanel en gounk 'n nog weg up de Bosberg, mo ze paktn nem were, woadeure dat 'n de neegnste plekke hoalde. Zyn beste periode beguste me de Brabantschn Pyl, woa dat 'n Björn Leukemans klopte, 'n Amstel Gold Race, woa dat 'n d'achtervolgers werebrochte byn Andy Schleck en Joaquim Rodriguez klopte up de Cauberg en in de Woalschn Pyl, e koers dat 'n eigentlik nie geirn e rydt omdat 'n Meur van Hoei te styf klemt. E wonn doar egliek deur were Rodriguez te kloppn. E poar doagn drachter won 'tn ouk nog Luuk-Bastoaken-Luuk, de koers van zyn droomn. E blêef ezo vorsdoen, want ne won nog de Rounde van België, de Ster ZLM Toer, 't Belgisch Kampioenschap in Hooglee (achter e demarrage up 'n Gitsberg) en 'n êestn rit in 'n Tour.
Overwinniengn & belangrykste uutsloagn
2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014
Klêene Hongoarsche Lêegvlakte
thumb|De Klêene Hongoarsche Lêegvlakte in Hongareye De Klêene Hongoarsche Lêegvlakte (Hongoars: Kisalföld, Slovoaks: Malá dunajská kotlina, Duuts: Kleine Ungarische Tiefebene) is e vlakte van oengeveer 8.000 km² in 't nôordwestn van Hongareye, 't zuudwestn van Slovakeye en Ôost-Ôostnryk. 't Makt dêel uut van de Pannonische vlakte die de mêeste dêeln van Hongareye besloat.
De grenzn zyn de Karpoatn in 't nôordn, de Bakony-Vértes-heuvels in 't zuudn, 't Gerecsegebergte in 't ôostn en 't Leithagebergte en d' uutlopers van d' Alpn in 't westn.
Bouwkundig erfgoed in Bekegem
Lyste van bouwkundig erfgoed in Bekegem:
Provin
Provin es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern, mêer bepoald in Rysels-Vloandern. Provin ligt an de zuudkantn teegn de schreve me 't departement Nauw van Kales, wa in tydde 't schee'n wos tusschn Romoans-Vloandern en Artesië. 't Grenst an de gemêentn Ennelin, Carvin, Meurchin en Bauvin. O de nôordkantn van Provin strôomt de gekanaliseerde Deule.
Deur de joarn es d'agglomeroasje van Provin bikkansn hillegansn vergroeid mè dedie van Bauvin. Ze zyn ollene nog mo van elkoar geschêed deur d'yzerboane die lôopt tusschn Lens en 't stoasje van Doenk-Sengin. Ip 't schee'n mè Bauvin ligt ôok 't stoasje Bauvin-Provin.
Beziensweirdigeedn
thumb|left|300px|De Sinte-Moart'nskerke in Provin
Amsterdam
Amsterdam is 'n hoofdstad en grotste gemêente van Holland. De stad ligt in de provinsje Nôord-Holland an de riviere den Amstel en an 't meer 't Ey. Der weunn oungeveer 905.000 menschn (2022). De stad is administratief ounderverdêeld in zeevn stadsdêeln die were zyn ounderverdêeld in wykn.
Amsterdam dankt zyn noame an de liggienge by e dam die angeleid is in de 13ste êeuwe in den Amstel. thumb|left|<center| Zicht ip Amsterdam
De binnestad van Amsterdam ligt te zuudn van 't Ey. De grachtngordel uut de 17ste êeuwe met d' hoofdgrachtn (Singel, Herengracht, Keizersgracht en Prinsengracht) en e stik omliggend gebied, stoan sedert 1 ogustus 2010 ip de lyste van UNESCO weirelderfgoed. thumb|left| Luchtfotto van de grachtngordel van Amsterdam. 't Woater vanboovn is 't Ey.
Bekende musea in Amsterdam zyn 't Ryksmuseum, 't Stedelik Museum en 't Van Gogh Museum an 't Museumpling.
Sport
Foetbolploeg AFC Ajax komt uut in de eredivisie en speelt thuuswedstrydn in Amsterdam ArenA.
Hydrosfeer
right|thumb|300px|De bewegienge van woater round, over en deur d' Eirde is gekend as de woatercyclus.
Een hydrosfeer (van 't Grieks ὕδωρ - hydor, "woater" en σφαῖρα - sphaira, "sfeer") in physische eirdrykskunde beschryft de combinèrde massa woater da gevoundn wordt up (bvb. zêe, rivier), ounder (bvb. groundwoater) en boovn (bvb. wolkn, reegn) 't uppervlak van d' eirde.
De totoale massa van de hydrosfeer is omtrent 1,4 × 1018 ton, of omtrent 0,023% van d' eirde zyn totoale massa woavan dat omtrent 20 × 1012 ton in den atmosfeer zit. 71% van d' eirde zyn uppervlak, of 361 miljoen km², is bedekt mè woater woavan da 't grotste dêel oceoan is.
Andere hydrosfeern
thumb|left|Europa gezien van de Galileosateliete 't Er wor gepeisd dat Europa, de moane van Jupiter, een hydrosfeer van omtrent 100 km hèt ounder d' yslage an 't uppervlak. Da zou verôorzakt zyn deur Jupiter zyn getydnkrachtn die 't inwendige van Europa upwarmn.
De Cassini-Huygensmissie hè gevoundn da Titan meugeliks ook een oundergroundsn oceoan van woater en ammoniak hèt, en verder is der een hydrologische cyclus an 't uppervlak en in den atmosfeer die gebasèrd is up koolwoaterstoffn.
Meleagris
Meleagris is e geslacht van veugels van de familie fazantachtign (Phasianidae).
Soortn
't Geslacht kent de volgnde soortn:
Apennynn
thumb|Reliëfkoarte van d' Apennynn D' Apennynn (Italioans: Appennini) zyn e gebergte in Itoalië. Ze strekk'n hunder uut over verre hêel 't schiereiland, ca 1.200 km. In 't nôordwestn sluutn z' an by de Ligurische Alpn by de gemêente Altare in Ligurië. In 't zuudwestn endign z' in Calabrië by Reggio di Calabria, de kustplekke ip 't puntje van 't schiereiland.
D' Apennynn bereikn hunder hoogste punt in de regio Abruzzo by de Gran Sasso. Den hoogstn top is de Corno Grande mè 2.912 meter. Doa ligt ook de zuudelykste gletsjer van Europa.
In hêel 't gebergte liggn verschillige beschermde natuurgebiedn.
Ralf Krewinkel
200px|right|thumb|Ralf Krewinkel in 2010
Ralf Karel Hubert Krewinkel (Kerkrade, 12 november 1974) es nen Hollandsche polletieker van de polletieke party PvdA.
Van 31 ogustus 2015 tot 18 moarte 2019 wos't ie burgemêester van de gemêente Heerlen in de provinsje Hollands Limburg.
Van 2011 tot 2015 wos't ie burgemêester van d' Hollands Limburgse gemêente Beek. Van 1998 tot 2006 wos't ie lid van de gemêenteroad van d' Hollands Limburgse gemêente Kerkrade. Van 2006 tot 2011 wos't ie scheepn van Kerkrade.
Jacob De Meyere
Jacob De Meyere, Frans: Jacques de Meyer(e), Latyn: Jacobus Meyerus (Vletern, Frans-Vloandern, 27 januoari 1492 - Brugge, 5 februoari 1552) was e Vlamsche paster, humanist en historicus. Je noemde hemzelve ook Meyerus Baliolanus. In dien tyd was 't de gewente van by de Latynsche noame ook de geboorteplekke te vermeldn. Baliolanus verwyst noa Belle (Bailleul), de stad die dichte by zyn minder bekend geboortedorptje Vletern ligt. De Meyere wordt de 'Voader van de Vlamsche geschiedschryvers' genoemd.
Eêst gieng De Meyere noa schole in Vloandern en van ca. 1509 toet 1515 leêrdeget ie theologie en filosofie an de Sorbonne in Parys. Loater wast ie paster in Yper en je trok ton noa Brugge woa dat ie e schole leidde en kapeloan was van Sint-Donaas.
Van 1543 toet an zyn dôod in 1552 wast ie paster van de Sint-Antoniuskerke in Blankenberge, woa dat er loater e stroate noar hem vernoemd is.
Werk
De Meyere schreêf in 't Latyn over de geschiedenisse van Vloandern. Zyn eêste werk Jacobi Meyeri Baliolani Flandricarum rerum tomi X van 1531, was een historisch-geografisch essay van e stik of tjestig bladzydn verdêeld in tien hoofdstikkn.
Doarachter bleêft ie gegeevens verzoameln en je reisde doavoôrn noa kloôsters en gemeêntn vor in d' archievn te kykn en stikkn te kopieern. In 1538 kwam zyn Compendium Chronicorum Flandriae uut. Doarin wierd de geschiedenisse van Vloandern overloopn van 445 toet 1278, ingedeêld in rubriekn volgens de noamn van d' ipeênvolgende groavn.
In d' herwerkte Annales is die compendiumtekst ipgenoomn en is de geschiedenisse voôrtgezet toet in 1477 (dôod van Karel de Stoutn). D' eêste publicoasje dervan gebeurde mor in 1561 deur zyn neve Antonius De Meyere.
Het Esperanto in tien lessen
thumb|220px|Kafte van 't boeksje, uutgaave van 1923. thumb|Witteryck zyn petreit uut 1910 Het Esperanto in tien lessen is e simple lêerboeksje vor Esperanto uut 't joar 1902. 't Is verzeekers ’t êeste da in Vloandrn uutgekomn is. Oewel daj 't nog aoltyd zoe kunn gebruukn, van 't is vrêe goe gemakt, toch is 't nu nateurlik oedn antiek. 't Wierd ipgesteld deur Jozef Antoon Witteryck ( 1865-1934). Y was van de kantn van Brugge en ad 'n eign drukkery in Stêenbrugge, "De Lusthof" genaamd. 't Boeksje is kurjeus vo 't Needrelans van oendred joar geleen, vo de maniere van schryvn uut dien tyd, mor ook vo 't feit daj goed ku zien datr Westvlaamsche wôordn in vôornkommn. Ip die oendrd en zoveele joarn is 't Esperanto nieks, of toch bykans nieks, veranderd. 't Is lik of dat gistre geschrêevn wierd.
Hongareye
Hongareye (Hongoars: Magyarország: 't land van de Magyoarn), officieel de Republiek Hongareye (Magyar Köztársaság), is e land in Centroal-Europa, begrensd deur Ôostnryk, Slovakeye, Oekraïne, Roemenië, Servië, Kroatië en Slovenië. Den hoofdstad is Boedapest. thumb|left|Koarte van Hongareye
Het Esperanto in tien lessen
Westvlamsche spôorn en oed taalgebruuk
Tusschn aksjes, betêeknisse in teegwôordig schôon needrelans. <Gallery> Ofbeeldienge:Esperanto 10 lessen 2.jpg|Uuutgaave van 1923, bladzydn 2 en 3. Ofbeeldienge:1933 Witt tien.jpg|Uutgaave van 1933 <Gallery>
Hongareye
Steedn
De Hongoarsche steedn me mêer of 100.000 inweuners zyn:
Weirelderfgoed
In Hongareye stoan der acht plekkn ip de weirelderfgoedlyste van den UNESCO.
Bekende Hongoarn
thumb|Schilderye van Franz Liszt an zyn piano
Kykt no de Lyste van keuniengn van Hongareye.
🇪🇺
1674
1671 - 1672 - 1673 - 1674 - 1675 - 1676 - 1677 't Joar 1674 is 't 74e joar in de 17e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Gebeurtenissn
thumb| Louis XIV verovert Benançon, deur Adam Frans van der Meulen
Gianni Bugno
thumb|Gianni Bugno in de [[Tour de France, 1993]] Gianni Bugno (Brügg, Zwitserland, 14 februoari 1964) is 'n Italioanschn ex-coureur.
Bugno begost zyn carrière ols beroeps in 1985. Je wierd twèe keirs weireldkampioen, in 1991 en 1992. Je won vier koersn die meeteldn vo de weireldbeker: Miloan-San Remo en de Wincanton Classic in 1990, de Clásica San Sebastián in 1991 en de Roende van Vloandern in 1994.
In 1990 won Bugno 't endklassement van de weireldbeker. Da joar won-t-ie ook de Roende van Itoalië. In de Tour de France endigde-t-ie da joar zeevnstn, je won ton twèe etappes. In 1991 wierd 'n twèedn in de Tour en in 1992 derdn.
Bugno had in 't pelotong de lapnoame d' hoagedisse.
Eusosjalieteit
thumb|Gevleuglde miern zyn keuneginn of vintjes. Eusosjalieteit is e begrip uut de dierkunde. 't Goat oovre e vorm van tegoare leevn woaby datr oovrelappnde generoasjes zyn, e tegoare werkn by de broedzorge en gespeesjaliezeerde vôortplantienge, en kastn die undre nie vôortplantn. De eur vôortplantnde kaste bestoat uut e keuneginne (en desgevollnd êen of mêer vruchtboare vintjes). D' andre kaste bestoat uut dikkers oenvruchtboare werkrs en soldoatn, zowêl vintjes of wuuvetjes.
Jakarta
Jakarta, officieel de Specioale Hoofdstedelyke Regio Jakarta (Daerah Khusus Ibukota Jakarta, DKI), is d' hoofdstad en regeriengszetel van de Republiek Indonesië. De stad ligt an de nôordwestkust van 't eyland Java.
Eusosjalieteit
Insektn
Eusosjalieteit komt vôorn by :
Richard Dawkins
T' hope mè Stephen Jay Gould is Richard Dawkins êen van de bekendste moderne schryvers over de evolutietheorie. Je verdedigt dien theorie mè wetenschappelike argumentn tegen kritiek vanuut zowel wetenschappelike as nie-wetenschappelike kriengn.
Eusosjalieteit
Zoogbêestn
Oendre de zoogbêestn komt eusosjalieteit allêen vôorn by twêe sôortn uut Afrika by d' orde van de knaagrs : Heterocephalus glaber en Cryptomys damarensis.
Richard Dawkins
J' is een uutgesprookn atheïst, seculier humanist, en skepticus.
Upleidienge
Toet dat j' acht joar was weundigde Dawkins in Kenia, woa dan zyn ouders een boerdery haan. Derachter zyn ze noar Iengeland verhuusd.
Dawkins studeerdigde zoölogie aan 't unif van Oxford, woardat je wierd ounderweezn deur den Hollandschn etholoog, zoöloog en Nobelpryswinnoare Niko Tinbergen. Van 1967 toet an 1969 was tjie assisteernd hoogleroare in de zoölogie an 't unif in Berkeley, Californië. Sedert 1970 is tjie as zoöloog verboundn an 't unif van Oxford, woardat je tusschn 1995 en 2008 de post van Simonyi Professor for the Public Understanding of Science haad. Verder is tjie ook nog Fellow of the Royal Society (Britse academie vo nateurwetenschappn). In 2005 kreeg tjie een êredoctoroat van den Vrije Universiteit Brussel, en in 2009 êenn van den Universiteit Antwerpen.
Evolutietheorie en atheïsme
Dawkins is ounder andere bekend vô 't populariseern van de evolutietheorie in verschillende boekn, met de vornaamste The Selfish Gene (1976), The Blind Watchmaker (1986) en The Ancestor's Tale (2004).
Zyn vornoamste bydrage toet d' evolutietheorie is 't idee da nateurlike seleksje up de geenn werkt, zodoanig da je zou kunn'n peizn da 't lichaam van een bêeste of een plante moa juuste een maniere is vor het DNA hem vôort te doen zettn.
Zyn upvattiengn over d' evolutietheorie brochtn in conflict met de creationisten. Zyn boek The God Delusion (2006) kan gezien wordn as een ofrekening met die overtugiengn van uut 't oogpunt van een atheïst, binst da zyn boek The Greatest Show on Earth: The Evidence for Evolution mêer geschreevn vanuut 't standpunt van een wetenschapper.
Bauvin
Deur de joarn es d'agglomeroasje van Bauvin bikkans hillegansn vergroeid mè dedie van Provin. Ze zyn ollene nog mo van elkoar geschêed deur d'yzerboane die lôopt tusschn Lens en 't stoasje van Doenk-Sengin. Ip 't schee'n mè Provin ligt ôok 't stoasje Bauvin-Provin.
Beziensweirdigeedn
thumb|left|230px|De Sent-Quentinkerke in Bauvin
Erinaceus
Erinaceus is e geslacht van zoogbeestn uyt de familie van de egels (Erinaceidae). Ze zyn te vyndn in heel Europa, in 't Midn-Oostn, deeln van Rusland, toet in 't noordn van China.
A Night at the Opera
A Night at the Opera is de vierde studioploate van Queen, in 1975 uutebrocht.
Po
thumb|Liggienge van de riviere de Po in Nôord-Itoalië De Po is de langste riviere van Itoalië. Z' is oengeveer 652 kilometer lank en ze stroomt ôostwoarts deur Nôord-Itoalië vanof de Cottische Alpn en endigt in  d' Adriatische Zêe by Venetië, woar da z' e delta vormt.
De riviere stroomt deur vele belangryke Italioansche steedn, lyk Turyn, Piacenza, Cremona en Ferrara. Z' is verboendn mè Milaan via e netwerk van kanoaln, Navigli genoamd.
Perdix
Perdix is e geslacht van veugels van de familie fazantachtign (Phasianidae).
Po
De Povlakte, 't herte van 't stroomgebied van de Po, is 't dichtstbevolkt gebied van Itoalië.
Perdix
Soortn
't Geslacht kent de volgende soortn:
Anggun
thumb|Anggun ip de fêeste van d'oope in Genève, Zwitserland in meie 2005 Anggun, echte noame Anggun Cipta Sasmi (Jakarta, 29 april 1974) is een Indonesische zangeresse.
Deschampsia
Deschampsia is e geslacht van de grasfamilie (Poaceae). De 40 soortn kommn voorn over heel de weireld.
De biblioteke van Babel
"De biblioteke van Babel" (Spoans: La biblioteca de Babel) is ê vertellienge van de Spoanstoalige Argentense schryver Jorge Luis Borges. De vertellienge is den êeste kêer gepublicêerd in  1941 in dem bundel El jardín de senderos que se bifurcan (Den'hof mê de splitsende wegels), die in 1944 ip zyn hêelen weird het overgenoamen in Borges’ vertelliengebundel Ficciones (Fantastische vertelliengen).
Inhoud
De vertellienge begunt mê: “'t heelal (dat anderen de Biblioteke noemen) bestoat uut een oenbepoald en misschiens oenendig aantal zeshoekige galerieën, met in 't midden immense luchtkokers die zyn omriengd deur vrêe lage balustraden. Vanuut iederen zeshoek zyn de lagere en hogere verdêepiengen te zîen: oenendig”.
By iedere meur van iederen zeshoek passen zes boekeplankn; ip iedere boekeplanke stôan 32 boekn van 't zelfde formoat; ieder boek bestoat uut 410 bladzijden; iedere regel uut tachtentig zwarte letters en maximaal 25 symbolen. Olhoewel dat'er gêen sprake is van enigte coherente ordenienge luudt't axioma dat de biblioteke deur eur oemvang en onendigheid olle boeken omvat die geschreven zyn of ooit geschreven gôan worden en doarmee antwoord ka geven ip olle basismysteries van de menshied, en ôok de voorspelliengen van de toekomst, inclusief olle denkbare variôaties dorip.
Borges vertelt van zoektochten van inquisiteurs no't boek van de boeken, over sekten die olle letters en symbolen deur mekoar wilden smyten voe de goddelikke wanorde achter te dôen, van ‘zuuveroars’ die de bibliotheek van nutteloze werken wilden ontdoen, enzovoort. De verteller hecht veel waarde aan het idee dat er een volmaakte samenvatting zou moeten bestaan die alles omvat (‘van al het andere’): “Ik smeek de oenbekende goden dat een mens – éénen moa, ol is' t duuzenden joaren gelêen - 't meuge ên bestudird en gelezen. Os die êere, die wyshied, da geluk nie voe my zyn weggeleid, lat ze tonne voer andere zyn”.
Borges endigt zyn vertellienge als volgt: “De biblioteke is oenbegrensd en periodiek. Os een êeuwige reiziger eur in iedere richtienge zoe deurkruusschen, zou't jie achter 't verlôop van êeuwen constateren dat dezelfste boekdêelen worden herhoald in dezelfste wanorde (die, herhoald, een orde zoun vormen: de Orde!). In myn êenzoamhied zy'k ik blye met dien eleganten oop”.
Typerienge en invlôed
thumb|La Torre de Babel de Libros, 25 meter ooge mê de 30.000 boek'n van 54 land'n, e kunstwerk van Marta Minujín
De biblioteke van Babel is lostjes gebasêerd ip ê vertellienge van de Duutse schryver Kurd Laßwitz, "Die Universalbibliotek", uut 1901. Byna olle voe Borges kenmerkende thema's kommen der in tegoare: onendighied, d'oenmeogeljkhied voer olles te weten en voe de weireld en de woarhied te kennen, 't kabbalistische rêdeneren, de metaforischen doolhof, enzovors. 't Concept van d' oenendige biblioteke volt tegoare met de aan Blaise Pascal gelêende ipvattienge die' t hêelol ziet gelik een bolle, zounder omtrek en met iedere plekke gelik zyn centrum. Duudelijk wordt dat ê biblioteke die olle moegelikke boeken omvat, mo zoender ordernienge, gin ênige weirde êt.
De biblioteke van Babel is ê korte vertellienge moa êt grôoten invloêd hed ip loatere schryvers:
Vertoalienge in 't schôon Vlaams
De vertellienge is vertoald in 't schôon Vlaams deur Annie Sillevis en ipgeômen in den bundel De Aleph en andere verhalen, 1964. In 1988 is' t wêere vertoald, deur Barber van de Pol, ols oenderdêel van den bundel Fantastische verhalen.
Blankenbergsche woordn en uutdrukkiengn
Lyste van Blankenbergsche woordn en uutdrukkiengn:
G
De g wordt als h uitgesproken.
H
De h wordt niet uitgesproken.
Malawi
Malawi (Chichewa: Malaŵi), officieel de Republiek Malawi, is e land in 't zuudoostn van Afrika. 't Grenst an Zambia in 't westn, Tanzania in 't noordn en noordoostn en Mozambique in 't oostn, zuudn en zuudwestn. Malawi was vroeger 't Brits protectoroat Nyasaland. Nyasa is d' oude benoamienge vo 't Malawimeer die e groot deel van de grenzn van Malawi bepoalt. Malawi kwam oenofhankelyk in 1964. Den hoofdstad en grotste stad is Lilongwe. thumb|left|Koarte van Malawi
De bevolkienge van Malawi bestoat uut d' inheemse etnische groepn Chewa, Tumbuka, Yao, Lomwe, Sena, Tonga, Ngoni en Ngonde, moar ook uut Azioatn en Europeoann.
D' officiële toale is Iengels. Belangryke toaln zyn oender andere Chichewa, e toale die gesprookn wordt deur meer of 57% van de bevolkienge, Chinyanja (12,8%), Chiyao (10,1%) en Chitumbuka (9,5%). Andere toaln zyn Malawioans Lomwe, gesprookn deur oengeveer 250.000 in 't zuudoostn van 't land, Kokola (200.000) ook in 't zuudoostn, Lambya (45.000) in 't noordwestn, Ndali (70.000), Nyakyusa-Ngonde (300.000) in 't noordn van Malawi, Malawioans Sena (270.000) in 't zuuden en Tonga (170.000) in 't noordn.
Phasianus
Soortn
't Geslacht kent de volgende soortn:
Bouwkundig erfgoed in Uutkerke
Lyste van bouwkundig erfgoed in Uutkerke:
Talpa
Talpa is e geslacht van zoogbeestn uyt de familie van de mols (Talpidae). Ze zyn te vyndn in Europa en West-Azië.
1668
1665 - 1666 - 1667 - 1668 - 1669 - 1670 - 1671 't Joar 1668 is 't 68e joar in de 17e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Gebeurtenissn
thumb| Lodewyk XIV, geschilderd in 1668 deur Charles Le Brun De Franschn dichter Jean de La Fontaine publiceert d' eêste deêln van "Les Fables", woarin dat ie hem menschelyke eigenschappn en under valsche treksjes weregift in 't gedrag van beêstn.
Lisa Gerrard
thumb| Lisa Gerrard in 2009 Lisa Gerrard (Melbourne, 12 april 1961) is een Australische zangeresse, muzikante en componiste. Ze gerakte bekend met de groep Dead Can Dance tegoare me zanger en muzikant Brendan Perry.
Z'het in 2000 de Golden Globe en een Oscar gewonn vor eur bydroage an de soundtrack van de film Gladiator. Ze werkte ook mee an de soundtrack van Man on Fire (2004).
Philippe V van Vrankryk
Philippe V, bygenoamd de Langn (Frãns: le Long) van 't Huus Capet, (Vincennes, 17 november 1293-Longchamp, Parys, 3 januoari 1322), was e zeune van keunienk Philippe IV le Bel en keuniginne Joanna I van Navarra. Als twidde zeune krêegt ie in 1311 et groafschap Poitiers. Je trouwde in 1307 me Joanna II, een dochter van groaf Otto IV van Bourgondië en gravinne Mahaut van Artois.
In 1315 kwamt ie groaf van Bourgondië, achter 'n dôod van zyn 15-joarige schonbroere Robert van Bourgondië.
Mo den oadel kwam in verzet, want ze steundn de dochter van zyn broere Louis X. Philippe most d'ipvolgienge van vrouwn anvechtn en je liet hem ip ground van de Salische Wet als keunienk erkenn. Ip 9 januoari 1317 liet ie hem krôonn in de kathedroale van Reims.
Compromis me Vloandern
Achter de vele probleemn met et ryke Groafschap Vloandern, zochtn ze een iplossienge vor e zoveelste militair conflict te vermyen. De Brugse Mettn en et feit dan de Vloamiengn Philippe IV le Bel in 1302 versleegn haan binst de Guldnspoornslag, lag nog assan ip under lever. Louis X haad doarip den export van groan en ander materioal no Vloandern verboodn in 1315.
Philippe V en groaf Robrecht van Béthune kwoamn tout e compromis in 1320: Marguerite, de twidde dochter van Philippe, wierd uutg'huwelikt an Lodewyk II van Nevers, de klêenzeune van Robrecht, die hem loater ipvolgde als Lodewyk I van Vloandern.
Zyn jounges me Joanna II van Bourgondië
Philippe V ha gin mannelikke erfgenoamn ost ie in 1322 stierf. Doarom volgde zyn joungere broere Charles hem ip.