cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
De Vlamsche Lêeuw
De Vlamsche Lêeuw is 't officieel volkslied en de vlagge van Vloandern. Dat artikel hiere goat over 't volkslied.
Mirante do Vale
thumb|right|200px|Mirante do Vale Mirante do Vale is e wolkenkrabber in São Paulo, Brazilië. Mè zyn 170 meter is de Mirante do Vale 't hoogste gebouw van Brazilië. 't Is gebouwd tusschn 1959 en 1960.
De Vlamsche Lêeuw
Ontstoan en geschiedenisse
't Lied bestoat ol van juni 1847. Den tekst is gedicht deur de tonêelschryver Hippoliet van Peene en de melodie is van de componist Karel Miry. Ze woarn alletwêe lid van de Gentse amateurtonêelverêniginge "Broedermin en Taelyver".
In 1900 is 't lied deur de Vloamingn anveird as volkslied. In 1975 zyn de twêe êeste stroofn van de Vlamsche Lêeuw deur de Vlamsche Cultuurroad vastgeleid as eign volkslied en in 1985 ip federoal niveau.
Tekst
thumb|347px|right|Tekst en melodie van 't volkslied. D' êeste twêe stroofn (vetgedrukt) weirdn by officiële gelegenheedn gezongn.
Zij zullen hem niet temmen, de fiere Vlaamse Leeuw,
Al dreigen zij zijn vrijheid met kluisters en geschreeuw.
Zij zullen hem niet temmen, zolang een Vlaming leeft,
Zolang de Leeuw kan klauwen, zolang hij tanden heeft.
De tijd verslindt de steden, geen tronen blijven staan:
De legerbenden sneven, een volk zal nooit vergaan.
De vijand trekt te velde, omringd van doodsgevaar.
Wij lachen met zijn woede, de Vlaamse Leeuw is daar
Hij strijdt nu duizend jaren voor vrijheid, land en God;
En nog zijn zijne krachten in al haar jeugdgenot.
Eiland Wight
't Eiland Wight (Iengels: Isle of Wight) is een eiland en groafschap (county) vo de zuudkust van Iengeland, ter hoogte van Southampton. 't Eiland èt een ippervlak van 380,2 km² en is doarmee 't grotste eiland van Iengeland. 't Ligt in 't Iengels Kanoal en 't wordt van Iengeland gescheid deur de zêestroate de Solent. D' hoofdstad is Newport.
Langst de kustlyne loopn kalkstêenrotsn over hêel 't eiland en z' endign in 't westn in The Needles, drie kalkstêenpiloarn (stacks) van 30 m hoge die vo de kust in zêe stoan.
De Vlamsche Lêeuw
Tekst
Dan richt hij zich bedreigend en vrees'lijk voor hen op.
Eiland Wight
Wight is vanof 't vasteland van Iengeland te bereikn via overzetbôotn vanuut Lymington, Southampton en Portsmouth.
De Vlamsche Lêeuw
Tekst
Wee hen, de onbezonnen', die vals en vol verraad,
Pinacoteca di Brera
thumb|Palazzo Brera De Pinacoteca di Brera (Brera kunstgalerie) is e collecsje van klassieke en moderne kunst in Milaan (Itoalië).
De Vlamsche Lêeuw
Tekst
De Vlaamse Leeuw komt strelen en trouweloos hem slaat.
Geen enkle handbeweging die hij uit 't oog verliest:
Pinacoteca di Brera
Ip de binncour van 't museum stoat er e bronzn standbeeld van Napoleong, die van Brera e nationale galerie gemakt het.
De Vlamsche Lêeuw
Tekst
En voelt hij zich getroffen, hij stelt zijn maan en briest.
Pinacoteca di Brera
De galerie is gevestigd in e barok paleis, de Palazzo Brera, tegoare mè d'oude bibliotheke van Brera (Biblioteca Nazionale Braidense), 't Lombardisch Instituut vo weetnschap en Lettern (Istituto Lombardo Accademia di Scienze e Lettere), de Sterrewacht en de Botaniekn Hof (Osservatorio Astronomico e Giardino Botanico di Brera) en d'Academie vo Schône Kunstn (l'Accademia di Belle Arti di Brera).
De Vlamsche Lêeuw
Tekst
Het wraaksein is gegeven, hij is hun tergen moe;
Met vuur in 't oog, met woede springt hij den vijand toe.
Hij scheurt, vernielt, verplettert, bedekt met bloed en slijk
En zegepralend grijnst hij op's vijands trillend lijk.
Brieln (Yper)
Brieln (Nederlands: Brielen) is e dorptje in de Belgische provinsje West-Vloandern en en e dêelgemêente van Yper. 't Weunn e klêne 1000 menschn.
De Veurnscheroute (N8) lopt deur Brieln en omdat er styf vele passage is (otto's die noa de kust moetn en oek vele kammiongs), en der êentige joarn eleen e bende gastn van Brieln 't akschekomitee JA19 upericht, voen 't deuretrekkn van de A19, d'otostroade van Kortryk nor Yper. Yves Leterme e nu en aar vôorstel (e langn rienk round Brieln, Elverdienge en Woestn) en doamei en ze JA19 upedoekt.
Beziensweirdigheedn
thumb|left| Kerke van Brieln
East Midlands
thumb|Liggienge in Iengeland De East Midlands is e regio van Iengeland met een ippervlak van 15.627 km² en oengeveer 4,2 miljoen inweuners.
Groafschappn en unitary authorities in de regio: UA = unitary authority
Oagtekerke
Oagtekerke (Nederlands: Aagtekerke, Zêeuws: Aegte) es e dorptje in Zêeland ip 't vroeger eyland Walchern, die nu dêel uutmakt van de gemêente Veere. 't Ligt wa mêer landinnewoarts o den ôostkant van Westkapelle en o de zuudkant van Domburg. O de westkant van't center, dus mêer na Westkapelle toe, ligt ôok nog 't gehucht Sint-Jan t'n Êere.
Oagtekerke wos e zelfstandige gemêente tout 1966 ton da 't ipgienk in de gemêente Mariekerke die ton were in 1997 by de gemêente Veere wierd gesmeetn.
Oagtekerke es enoemd noa d'illige Agatha, mo oloewel da't de noame eit van e katholyke illige, es Oagtekerke e vrêe protestants gelôovige gemêente wa te zien es an't ôoge stempercentoage voe de SGP-Christenunie en de vele mienschn die lid zyn van de lokoale Gereformeerde Gemêente.
Belgisch bier
thumb|[[Trappist Westvleteren|Westvleteren trappist, gebrouwd in West-Vloandern]]
Belgisch bier is weirldbekend, en voa zo'n klêen land zyn d' er vrê veel diverse sôortn bier, variërend van geweune pils toet an Trappist en de fruutbiern. Der zyn omtrent 125 brouweryn in België, goande van de brouwersgigant InBev toet an de platselike streekbrouweryn. Ollêene Duutsland, Vrankryk en Iengeland ên mêer brouweryn.
Geschiedenisse
Voa zoverre dan we weetn is bier in België gebrouwd gewist sinds de Middelêeuwn. 't Er wordt gepeist dat in dien tyd bier wier gebrouwn in d' abdyn, mô da was wel nie de Trappistbiern, angezien dan de Trappistn pas mô de Franse revolutie nô België zyn gekommn.
Cafés
België êt duzenden cafés, wôdan zels de klêene stamcafés een goeie selektie ên, binst dan de cafés die der under up specialiseern, gelik de "Garre van Kornee" in Brugge of de "Dulle Griet" in Gent, mêer dan vuufhounderd sôortn ên.
Flestjies en van 't vat
Beholve de geweunen pils, têrwebier of platselike specialiteitn gelik Keuninkstjie van Antwerpn of Palm van Londerzêele, die mêestol van 't vat kommn, word Belgisch bier over 't olgemêen uut flestjies geschoenkn.
Gloazn
Bier van 't vat kom mêestol in 25 cl gloazn, binst dan de biern van 't flestjie over 't olgemêen een glasmoate ên da by 't flestjie past. Ieder merk è zyn eign sôorte gloazn, met een specifieke vorm, en under eign name en logo derup.
Internationaole distributie
Sommige biern geproduceerd deur Inbev, gelik Stlla Artois, Hoegaarden of Leffe wordn verre g'exporteerd, en kunn'n in veel landn in Europa gevoundn wordn. De mêest andere merkn zyn oftewel beperkt toet België, of mô juste in specioalzaakn in 't butenland te viendn.
Trappistbiern
Olhoewel dan de Trappistn achter de Franse revolutie nô België kwaamn, ê toet an 1836 gedeurd vôdan ze beginn'n brouwn ên (in Westmalle), en toet an 1861 vôdat het publiek verkocht wierd. Vô erkend te wordn as een Trappist, moet het bier in of dichte teegn den abdy gebrouwd wordn, moetn de poaters aktief by 't brouwn betrokkn zyn, en moet d'inkomste vô 't grotste dêel nô d' abdy goan. Westvleteren is den êenigsten West-Vlamschen trappist, mô 't is ook êen van de mêest exclusieve.
Pils
't Ordinêr pintje mak het grotste dêel van de Belgische bierproduktie uut. De mêeste merkn, beholve Stella Artois, zyn buutn België mô winnig bekend.
Pale ale
Minder courant dan in 't verleen, merkn gelik Whitbread of Martin's Pale Ale zyn Iengelse biern die gemakt zyn met 't oge up den Belgischen markt. Ze zyn wel minder populair met den upgang van andere biersôortn in de latste tientalle joarn.
Amber ale
Biern gelik Dekoninck, Palm of Vieux-Temps zyn een alternatief voa mensn die de hoppesmake van de geweune pils nie zô gêrn ên. Under distributie is dikwils mêer beperkt dan de normale pilstjies.
Blonde ale
thumb|Duvel Duvel is een typische sôorte Belgisch blonde ale, en internationoal 't beste bekend. 't Is azô genoemd omdat 't zoete binnenlôopt, mô stravver is dan dajje êest peist. Andere merkn gelik Mort Subite of Delerium Tremens zyn misschien wel minder bekend, moa dôvôorn nie minder goed.
Têrwebier
't Sôorte bier dat in Vloandern in the Middelêeuwn wier gebrouwd vô de geweune mens, en was gemakt van een miengsel van têrwe en gerst vôda hoppe mêer olgemêen beschikboar wier. Hoegaarden is nu internationoal 't beste bekend têrwebier.
Dubbel / Tripel
Dubbel êt een typische dounkerbruune kleur. 't Is êen van de klassieke trappist/abdybiersôortn met een alcoholgehalte van 6% toet 8%. Tripel is traditionêel de strafste sôorte Trappist, met toet 9% alcohol. Over 't olgemêen is 't een blond bier, olhoewel da Westvleteren en Rochefort dounker zyn. Brugse Tripel en Straffe Hendrik zyn twê sôortn tripel die in Brugge wordn gebrouwd.
Vlamsch rood
Een typisch vôorbêeld is Rodenbach, een biertjie da hêel apart stoat van de reste van de Belgische biersôortn, mê zyn rôo kleur en zyn zeure smake.
Hopbier
Een klêen aantal Belgische biern leggn der under up toe van de hopsmake te versterkn, gelik 't Hommelbier van Poperinge.
Lambic
't Beste bekend van Gueuze Lambic en Krieke, môr ook deur fruutbiern gelik Lambic Framboise.
Tafelbier
Tafelbier is een lêeg-alcohol bier (typisch nie mêer dan 1.5%) da wier verkocht in grôote flessn vôr an tafel te drienkn met 't eetn. Teegnwôordig zyn ze veel minder populair, omdat de mêeste mensn nu limonade of spuutwoater by 't eetn drienkn.
Kemmelberg
thumb|<Center>'n Berg van ol de moeilikste (westelike) kant De Kemmelberg is een getuugnheuvel in West-Vloandern. 't Is mi zyn 154 meiters 't hoogste punt in Vloandern. Op 't stêegste punt goat et 23% omhoge. De Kemmelberg legt op 't groundgebied van de gemêente Euvelland. 't Is e styf schône omgevienge voar e toertje te doen, te voete of mi de vèlo.
Geologie
De Kemmelberg is, juuste lik de mêeste heuvels in 'n omtrek, ontstoan uut een duunnformoasje op 't moment dat de Nôordzêe nog zoaverre 't land binn'n edroungn et. In 't duunnzand (van 't Diestiaan) zit er veel yzer, en doadeure is de ground doar arter en zyn d'euvels nie weggeërodeerd lik de rèste van 't landschap. 't Feit da je hoaietandn kunt vyngn is e bewys dat 't zand vantydn ouk ounderwoater zat.
Êestn Weirldôorlog
thumb|Monument voa de Franse soldoatn van 'n [[Êestn Weireldoorloge|Êestn Weirldôorlog]] Bissen 'n Eestn Weireldôorlog wos 'n Kemmelberg, die 1,5 km te zuudwestn van 't dorp Kemmel legt, e strategisch punt. 't Wos deur olletwêe de partyen zwoar bevochtn. Bissen 't offensif in 'n uutkom van 1918 bezettn de Duutsche troeps 'n Kemmelberg. 'n Noastn dag wos 't er e teegnaanvol van de Fransche troepn. Azoa et der over 'n Kemmelberg evochtn ewist tout da 'n eroverd wos op 'n vuufden september. Achter 't vichtn was 'n euvel hêlegansn kletse, en e moest hêlemoale erplant zyn mi boomn.
Op 'n top stoat er e monument by 't Frans massagraf. Officêel noem 't monument "Monument Aux Soldats Français". Moa terplekke noemn ze 't "'n Iengel". D'er stoat ouk een uutkyktôorn die oopn is voa 't publiek.
Minsk
thumb|Minsk Minsk (Wit-Russisch: Мінск; Russisch: Минск) is den hoofdstad en grotste stad van Wit-Rusland, geleegn an de riviere de Svilatsj. thumb|left|Liggienge van Minsk in Wit-Rusland
Kemmelberg
Koers
'n Kemmelberg is dikkers angedoan in koersn lik Gent-Wevelgem, de Driedaagse van West-Vloandern by de profs, Gent-Yper of de Kattenkoers by d'amateurs en Ledegem-Kemmel-Ledegem by de juniors. Deur 't gevoar van volpartyn wordt der nie mi ofgedoald over de koschien: 't parcours begunt d'ofdoalieng nu an 'n gasfalteerdn zuudkant, 't nimt toen e klêen asfaltwegeltje met e boge noa 't Frans kerkhof en vandoar uut 't g'asfalteerd dêel van de westelike ofdoalieng.
Appel
thumb|Gala-appel thumb|Deurgesneen appel Een appel is de vrucht van den appelboom Malus domestica. Over hêel de weireld zyn der mêer of 20.000 sôortn. Ze bestoan in vele smoakn van zeur toet zoete en verschillige kleurn van rôod, geel toet groen.
Geweunlyk wordn z' ingedêeld in drie types:
Os een appel deurgesneen wordt, zie j' in 't midn 't klokhuus met de klêene pitjes, doarroend 't vruchtvlêes en de pele.
'k Proevn nôojt gebrown likeure
thumb| 'k Proevn nôojt gebrown likeure gepubliceerd in de "Springfield Daily Republican" van den vierden mei 1861. 'k Proevn nôojt gebrown likeure (Iengels : I taste a liquor never brewed) is e gedicht geschreevn deur d' Amerikoansche dichtresse Emily Dickinson. Dickinson gaf nôoit e tietle an 't gedicht, doarom wordt 't geweunlik angeduud mê den êeste reegle.
De ik-persôon in Emily Dickinson eur "'k Proevn nôojt gebrown likeure" beschryft e mystieke toestand die ze voelt in 't bewustzyn van eur ziele; die toestand is zo oovreweldigend da zy den indruk êt droenke te zyn deur sterke drank. 't Gedicht bestoat uut vier vierlynige stanzn. De twidde en de vierde reegle van iedre stanze rymn mê mekoar  (In 't originêel is 't mor 'n oaf-rym in d' êeste stanze :  "Pearl" en "Alcohol"). 't Gedicht is nuumroo 214 in d' uutgoave van Thomas H. Johnson : The Complete Poems of Emily Dickinson.
't Gedicht kan ook uutgeleid wordn lik e beschryvienge van e toestand die noch gêestlik noch mystiek is. 't Ku gezien wordn lik 'n uutgesprookn lof ip de schôonte en 't mysteerjeuze van de nateure, of zeifs van lichoamlikke pasje. De spreekre zoe d' eirdsche geneugtn pryzn – en zegt da ze da wil doen toe da ze dôogoat.
Bouwkundig erfgoed in Ruddervôorde
Lyste van bouwkundig erfgoed in Ruddervôorde:
Barbençon
Barbençon (Woals en Picardisch Barbinçon) is e dorp in de Condroz die 3,5 km te zuudn ligt van de stad Beaumont in de Woalsche provinsje Henegouwn in België. Barbençon was e zelfstandige gemêente toet da 't by de gemêentelyke herindêlienge van 1977 e dêelgemêente kwam van Beaumont.
In april 2016 is 't dorp verkoozn toet êen van de schonste dorpn van de Woaln. thumb|left|Zicht ip de ruïnes van 't kastêel vanof de vyver
20
17 - 18 - 19 - 20 - 21 - 22 - 23 't Joar 20 was e schrikkeljoar die begost ip e moandag in de Julioansche kalender.
Gebeurtenissen
thumb|Vipsania Agrippina
Jan IV van Broabant
Je volgde zyn voader ip, achter zyn dôod ip 't slagveld van Azincourt. Moa zyn ipvolgienge wierd deur de Rooms-Duutsche keizer Sigismund nie anveird omdat 'n verdere invloed van de Bourgondische hertoogn in 't gebied wilde teegngoan. Jan wierd wel gesteund deur zyn noenkel, Jan zoender Vrêes, hertog van Bourgondië, en deur de Stoatn van Broabant.
Je trouwde in 1418 mè Jacoba van Beyern, zyn nichte in de vierde groad. Azo kwamt 'n neffest hertog van Broabant en Limburg ook groaf van Holland, Zêeland, en Henegouwn. In 't begun verliep under huwelyk goed, moar in 1420, achter ênigte incidentn, kwoamn z' in ruuzje. Êen van de reedns was dat 'n eur belangn ols gravinne van Holland en Zêeland nie genoeg verdedigde teegn de bemoeinissn van eur noenkel Jan van Beyern. Je steunde eur en eur partie de Hoekn êerst, moa zyn vertrouweliengn zoatn in 't Kabeljowsche kamp en je stelde oender under invloed Jan van Beyern an ols ruwoard van Holland en Zêeland in 1420. Da zoudt uutendelyk leidn toet de breuke tusschn hem en Jacoba van Beyern. Achter de dôod van Jan van Beyern giengn de groafschappn were noa Jan van Broabant. Moa je stelde, oender zyn druk, in 1425 Filips de Goein an ols ruwoard en erfgenoam.
Je stierf in 1427 an zyn 23 joar. Je wierd ipgevolgd deur zyn broere Filips van Sint-Pols. Hertog Jan IV is ook bekend vo zyn bydroage an d' iprichtienge van den Universiteit van Leuven in 1425, den êestn universiteit in de Nederlandn.
Kiev
Kiev (Oekraïens: Київ Kyjiv, [ˈkɪjiu̯]; Russisch: Киев Kiëv, [ˈkʲijɪf] is den hoofdstad en grotste stad van Oekraïne. De stad ligt an weerskantn van de riviere den Dnjepr. Administratief geziën stoat de stad juste lyk Sebastopol ip 't zelfste niveau lyk d' oblastn van Oekraïne. Kiev is ook 't administratief center van den oblast Kiev, moa makt er pertang gèen dêel van uut.
Sagwa the Chinese Siamese Cat
Sagwa the Chinese Siamese Cat is en Amerikoansche tv-serie vo kienders.
Kiev
Binst d' industriële revoluusje van 't Russisch ryk an 't ende van de 19e êeuwe was Kiev e welvoarnde stad. In 1918, achter dat d' Oekraïensche Volksrepubliek hunder oenofhankelyk han verkloard van Sovjet-Rusland, wierd Kiev den hoofdstad. Vanof 1921 was Kiev e stad van d' Oekraïensche Socialistische Sovjetrepubliek. De stad wierd bykans hêlegans verwoëst binst de Twèede Weireldoorloge, moar achter den oorloge styf rap were hersteld.
Achter d' oentbiendienge van de Sovjet-Unie en d' Oekraïenschn oenofhankelykheid in 1991, blêef Kiev den hoofdstad van Oekraïne. 't Is de grotste en rykste stad van 't land en de mêest pro-westersche regio. thumb|left|Zicht ip Kiev
Frans Langhemans
thumb|Neptunusbeeld in [[Mecheln deur Frans Langhemans]] Frans Langhemans (Mecheln, 1661 - 1720) was e Vlamschn beeldhouwer van in den tyd van de Zuudelike Nederlandn.
Je krêeg zyn ipleidienge in den atelier van Lucas Faydherbe en je verblêef e tyd in Londn. In Mecheln wierd 'n benoemd toet vrymêester van de gilde en loater toet deekn in 1682, 1684 en 1686. Je verhuusde ton noa Duutsland woa dat 'n beeldhouwer kwam van de paltsgroaf. Roend 1713 kwamt 'n definitief were noa zyn geboortestad Mecheln.
Ênigte van zyn belangrykste werkn:
Helsinki
thumb|Helsinki Helsinki (Zweeds: Helsingfors) is den hoofdstad en grotste stad van de Republiek Finland. De stad ligt an de zuudkust van 't land an de Finsche Golf. Fins en Zweeds zyn d' officiële toaln (77.1% Fins en 5.6% Zweeds). thumb|left|Liggienge van Helsinki in Finland
Ceedre
Ceedrs zyn boomn uut 't geslacht Cedrus, 't zyn altydgroene koniefeern van de famielje Pinaceae. Ze zyn inêemsch in de bergn van de westlikkn Himalaja en de streeke van de Middellandsche Zêe, vôorkommnde ip oogteliggiengn tusschn 1 500 – 3 200 meetrs in den Himalaja, en tusschn 1 000 – 2 200 meetrs in 't Mediterroan gebied.
Beschryvienge
left|thumb|Noaldn van den Atlas-ceedre. Ceedrs kunn 30–40 meetrs ooge wordn, uutzoenderlik 60 meetrs. Ziedre ên e kruudig-arsig riekend oet, e gegroevde schusse en brêeduustoande orizontoale takkn. De scheutn zyn "dimorf", mê langlôotn die 't roamwerk van de takkn vormn, en die 't mêerndêel van de bloarn droagn. De bloarn zyn altydgroene en glik noaldn, 8–60 mm lank, spiroalvormig geschikt ip de langlôotn, en in dichte groepn van 15–45 tegoare ip de kortlôotn; zydre varjeern van kloar gras-groene no doenkre-groene en toe blêek-blowachtig-groene, ofanklik van de dikte van de wasloage die de bloarn beschermt teegn uutdroogienge.
De ceedre-keegls ên de vorm van e tunnetje, en zyn 6–12 cm lank en 3–8 cm brêed, êest groene en tonne grysd-bruun rypnde, en, lik by de denn (Abies), uutmekoarvollnd by rypeid vo de gevleuglde zoadn los te loatn. De zoadn zyn 10–15 mm lank, mêt e vleugle van 20–30 mm; lik by Abies, ên de zoadn 2-3 arsbloazn, die 'n oenangenoam rieknde ars bevattn, verzeekers e beschermienge teegn d' êekôorns. 't Rypn van de keegls deurt e joar, woby da de bestuuvienge in augustus gebeurt en da de zoadn e joar loatre rype zyn. De stuufmeelkeegls zyn slank eivormig, 3–8 cm lank, z' oenstoan in de loate zoomre en ze geevn stuufmeel in den êrfst.
Taksonomie
thumb|Verspreidienge van de ceedrs in de weirld. Ceedrs ên e hêel glykoardige keegle-ipbow lik de denn en woarn tradiesjonêel veroendresteld sterk an undre verwant te zyn, mo moleculèère gegeevns oendresteun e basis-poziesje in de famielje.
Dr zyn vuuf taksa by Cedrus angeduud, noagelang de taksonomiesche mêenienge tusschn êen en vier verschillnde sôortn       :
Ekologie
thumb|Groep ceedre-noaldn. Ceedrs zyn angepast an bergklimoatn; in 't Mediterroan gebied ên ze neerslag in de wientre, oofdzoalik in de voorm van snêew, en zoomredroogte, binst da z' in den Himalaja in d' êeste plekke 's zoomrs moesson-reegn krygn.
Ceedrs zyn gebruukt lik voedslplante deur de larvn van sommigte sôortn schubvleuglign woaroendre de prosêsjerupse en Agrotis segetum (e sôorte motte, gevoenn ip den Himalaja-ceedre).
Gebruuk
250px|left|thumb|Ceedr-oet ê nie allêene e goeje reuke, mor ook e schôone kleur en têeknienge. Ceedrs zyn styf geirn geziene sierboomn, ip veele platsn gebruukt in de tuunbow in gemoatigde klimoatn woa da de wientre-temperateurn nie volln oendre -25 °C. De Turksche ceedre is e bitje mindre têer en verdroagt -30 °C of zjuuste dr oendre. Grôote sterfte van geplante ekzemploarn kunn vôorkomn by strienge wientrs woa dat de temprateurn lêegre kommn. Streekn mê gesloagde lange-termyn kwêek omvattn hêel 't Mediterroan gebied, West-Europa in 't Nôordn toe ip de Britsche Eilandn, zuudlik Oostroalje en Niew-Zêeland, en zuudlik en westlik Nôord-Amerika.
Ceedr-oet en ceedr-oolje zyn e nateurlik ofweermiddl teegn nachtvliendrs, vandoa is ceedre e geschikte bekliddienge vo ceedre-koffrs en -kastn woarin datr wulle is bewoard. Da specifiek gebruuk van ceedre wordt vermeld in de Ilias (boek 24), woa datr e vôorroadkoamre was, mê ceedre beklid, en woa da Priamos de schattn goat oaln die moetn dienn vo losgeld. Ceedre wordt ook veele gebruukt vo schoe-spannrs te moakn, omda die vocht ipslorpn en e goe reuke geevn.
East of England
Groafschappn en unitary authorities in de regio: UA = unitary authority
Ceedre
Gebruuk
In 't Iengels wordn ook andre sôortn of ceedre, angeduud lik cedar, tgêen verwarrienge schept.
De Libanon-ceedre en in mindre moate ook de Himalaja-ceedre ên platslik e kulturêele betêeknisse.
Etymologie
Zowel 't Latyns wôord cedrus lik de geslachtsnoame cedrus zyn ofgeleid van 't Grieks  κέδρος kédros. Oed-Grieks en Latyn gebruukn 't zeifste wôord, kédros en cedrus respektievlik, vo verschillnde sôortn plantn die nu geklasserd zyn in de geslachtn  Cedrus en  Juniperus. Sôortn van de twêe geslachtn zyn inhêems in 't gebied woada de Grieksche toale en kultuure oenstoend, mor omda 't wôord kédros nie kut ofgeleid zyn van êen of andre van de toaln uut 't Middn Ôostn, wordt veroendresteld da 't wôord ôorsproenklik was toegepast vo de Grieksche sôortn Juniperus en loatre wierd gebruukt vo sôortn die nu geklasseerd zyn in 't geslacht Cedrus omwille van de gelyknisse van undre wêlrieknd oet. De noame wier glyktydig toepast vo ctrusvruchteboomn en 't wôord "citrus" is ofgeleid van dezelfde wortle. Echtre in 't Iengels cedar vastgelegd gewist in de byblsche betêeknisse van Cedrus in de tyd van zyn êeste ipgeschreevn gebruuk in 't joar 1000.
De Iengelsche noame cedar is mêer recent (sins oengevêer 1700 ) toegepast gewist vo veele andre boomn (lik Thuja plicata; en in sommigte gevolln verwyst de noame no da gebruuk, lik by 't geslacht Calocedrus (tgêen betêeknt "schôone ceedre")). Zuk gebruuk is deur sommigte auteurs beschowd lik e verkêerde topassienge van de noame die moet oentmoedigd wordn.
Gestêentesôortn
Een gestêente is in de geologie e nateurlik vôortkommend vast aggregoat van verschillende mineroaln.
Den Eirde zyn butenste lage,de lithosfêer, is van gestêente gemakt. In 't olgemêen kunn'n stêenn in drie sôortn ounderverdêeld wordn, namelik vulkoanisch, sedimentair en metamorf gestêente. De wetenschappelike studie van gestêentn wordt petrologie genoemd.
Classificoatie
Gestêentn kunn'n ingedêeld wordn volgens under mineroalinhoud, under scheikundige soamenstellienge, under texteur, of de korrelgrôotte van de mineroaln. De mêest fundamentêele indêelienge wordt gemakt deur de maniere woarup dan de gestêentn gevormd word, en da wordt ton vulkoanisch, sedimentair en metamorf genoemd. Den overgank van 't êene sôorte gestêente noar een ander wordt beschreevn in een geologisch model da de "gestêentecyclus" genoemd wordt.
Vulkoanisch gestêente wordt gevormd ot gesmolten magma ofkoelt. Der zyn twê hoofdcategoriëen: d' eêste zyn intrusies of plutonische rotsn, die trage binn'n d'eirde zyn korst uutkristalliseern (bevôorbêeld graniete)d, binst dan d' andere ontstoan duerda magma an d' oppervlakte komt en doar as lava of "ejecta" stolt (vôorbêeldn zyn puumstêen en basalt).
Sedimentair gestêente wordn gevormd deur d' ofzettienge van sediementn, organisch materioal of chemische precipitoatie (gelik evaporietn). Achter compactie en diagenese (woarda de sedimentn deur cementoatie an menkoar vaste kommn te zittn) zettn de sedimentn under omme toet rotse. Sedimentaire gestêentn zyn voar omtrent 65% modderstêen, voar 20 - 25% zandstêen en voar 10 - 15% carbonoatn gelik kolkstêen of dolomiet.
West-Vloandern
Beholve in een poar plekkn woarda vulkaonische intrusies ên platse gevoundn is de geologie van West-Vloandern an d' uppervlakte hêeltegansten upgemakt van ongeconsolideerde sedimentn, en teegn de Franse grenze, sedimentair gestêente.
Houtvumme
thumb|Houtvumme by 'n huus thumb|'n Houtvumme in 'n bus 'n Houtvumme es 'n ståpel hout, mêestål åls stoofhout.
Atheneum Adolphe Max
thumb|Den ingank van de schole Atheneum Adolphe Max is e franstoalige middelboare schole in Brussel.
Apium
Apium (moerasscherm) is e geslacht van oungeveer 20 sôortn bloeinde plantn in de familie apiaceae (schermblommign) met e weireldwyde verspreidienge. 't Zyn twêejoarige of overbluuvnde plantn die in natte ground groein (moeras). Ze kommn toet 1 m hoge en z' hen gevederde bloarn en klêene witte blommetjes. Sommigte sôortn zyn eetboar, lyk Apium graveolens (selder) met de variantn groene selder, blêekselder en knolselder.
Houtvumme
Den dag van vandåge wyrdn dee ståpels soms åfgedekt met e zeil teegn de natte of overdekt met 'n åfdak. Ån ze der ton ôok nog eki ne meur rond zettn, klappn me soms van 'n houtkot. Houtvummn zyn vaneigns nie ållêene te vindn by huuzn, må ôok by fabriekn en in bussn.
Atheneum Adolphe Max
Historie
Een êeste gebouw wierd in 1904 oentworpn deur architect Edmond De Vigne. In 1909 wierdn twêe seculiere schooln ipgericht, e middelboare schole vo meisjes, loater Carter genoemd achter den êestn directeur, en een atheneum vo knechtjoengers, loater Athénée Adolphe Max genoemd achter den Brusselsche burgemêester Adolphe Max. In 1978 fusioneerdegn de twêe middelboare schooln toet êen atheneum.
1593
1590 - 1591 - 1592 - 1593 - 1594 - 1595 - 1596 't Joar 1593 is 't 93e joar in de 16e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge. thumb|Belegerienge van Geertruidenberg deur Maurits van Nassau
Watterloo
Watterloo (Frans: Wattrelos, Nederlands: Waterlo) es 'n stad en gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern, mêer bepoald in Rysels-Vloandern. 't Grenst an Moeskroen en Stêenpit (over de Schreve, in de provinsje Henegouwn) en an de Fransche gemêentn Leers, Roboais en Terkoeje. O de zuudkantn van Watterloo lôopt et Kanoal van Roboais (Canal de Roubaix), wa in't verlengde ligt van't Spierekanoal.
De noame van de plekke komt uut et Vlams en wierd tout in d'elfde êeuwe geschreevn lyk Waterlos of Waterlooz. D'uudige officiëlle noame es e klankkundige achterdoenienge in't Frans van de Vlamse noame.
thumb|left|De Sent-Macloukerke in't center van Watterloo
Beziensweirdigeedn
In Watterloo stoan der teffrente kerkn in verschilligte wykn:
1720
1717 - 1718 - 1719 - 1720 - 1721 - 1722 - 1723 thumb|[[Filips V van Spanje]] 't Joar 1720 is 't 20e joar in d' 18e êeuwe volgenst de christelike joartellienge.
Periode-2-element
E periode-2-element is e chemisch element in de twidde reke (of periode) van 't periodiek système. Die element'n kenmerk'n under deurda d' 1s-schelle hêelegans met elektroonn gevuld is. Van 't begun toet 't ende van die periode word'n de 2s- en 2p-schelle ipgevuld. By lithium bevat de 2s-schelle êen elektron en by beryllium twêe elektroonn. Vanof boor toet neon wordt de 2p-schelle systemoatisch ipgevuld. D' element'n in de twidde periode zyn:
Magma
thumb|right|300px|[[Lavastrôom in Hawaii. Lava is 't extrusieve equivalent van magma.]]
Magma is een gesmoltn gestêente dat ounder d'uppervlakte van d'eirde gevoundn wordt, dikwils in een magmakamer ounder een vulkoan. Behoalve gesmoltn rotse bevat magma ook hogetemperateurekristalln en gaze. Magma is den bron van olle vulkoanische gestêentn, die oftewel deur intrusies gevormd wordn binn d'eirde, of as lava (vloeiboar) of tefra (explosieve "ejecta") wordt uutgestôotn.
De mêeste magma's hen een temperateure van 700 °C toet an 1300 °C, moar carbonatitische magma's kunn toet an 600 °C vloeiboar zyn, binst da komatiitische magma's temperateurn van 1600 °C kunn bereikn.
Magma wordt mêestol in subductiezones, continentoale riftvallein, mid-oceoanbergketens en hot spots gevoundn, woardat het van 't smeltn van d'eirde zyn mantel wordt gevormd, over 't olgemêen verschillende kilometers ounder d'uppervlakte.
Samestellienge
thumb|300px|Classificoatieschema voar vulkoanisch gestêente noavolgens under mineralogie. Magma is een silicoatsmelt met 45% toet 70% SiO2, en de reste oxiden van aluminium, natrium, kalium, calcium, magnesium en yzer. Hoe hoger 't silicagehalte, hoe viskeuser de magma. Woater upgelost in magma verlêegt de viscositeit.
Huus Capet
't Huus Capet of de Capetiengers, ook et Huus van Vrankryk (la Maison de France) genoemd, was van oorsproung e Frankische dynastie, die gesticht wierd deur Hugo Capet, e zeune van Hugo de Grôotn van 't Huus van de Robertynn.
Ze volgdn de dynastie van de Karoliengers ip. Lodewyk V van West-Francië was de latste keunienk van de Karoliengers.
D'hoofdlyne regeerde over Vrankryk vanof de verkiezienge van Hugo Capet in 987 tout an 'n dôod van Charles IV in 1328. De lyne wierd ipgevolgd deur de zytakkn Valois en loater Bourbon, die regeerde tout an de Frãnsche Revoluusje.
De drie zeuns van Philippe le Bel haan gin mannelikke erfgenoamen en de Frãnsche trôone wierd deuregegeevn an et Huus Valois, langs Charles van Valois, e joungere broere van Philippe le Bel. Den êeste keunienk van et Huus Valois was Philippe VI, den oudste zeune van Charles van Valois.
Kykt noa de lyste van keuniengn van Vrankryk.
Tefra
Tefra (van 't Grieks tephra, asche) is materioal da van een vulkoan is uutgesmeetn en in d' omgevienge neerevolt as vast gestêente. De name is onafhankelik van d' afmetiengn of de chemische samenstellienge, moa mêestol komt tephra van explosieve vulkoann mè viskeuse lava.
Tephrafragmentn wordn as volgt up under grôotte ingedêeld:
Straffe Hendrik
Ol van in 't begin wierd er bier in Brugge gebrouwd, in de brouwery die nu de name D'Olve Moane (De Halve Maan) êt.
't Schynt dat in 1981, voa d' inhuldigienge van een bild van Sint Arnoldus, den patrôonhilligen van de brouwers, een stravver bier up de markt wier gebrocht. Dat is zo'n success gewist dan ze 't bluuvn produceern ên ounder de name Straffen Hendrik.
't Merk wierd in 1988 deur de brouwery Riva uut Dentergem overgenoomn, en de productie wierd in 2002 in Brugge gestopt, en toet an 't failissement van Liefmans Breweries in 2007 in Dentergem vôortgezet. Ounder de name van Straffen Hendrik brouwden ze een blond bier met 6% alcool en een bruun bier met 8,5% alcool.
Doarup wierd Straffen Hendrik tydelik deur de brouwery Duvel-Moortgat gemakt, moar in 2008 êt D'Olve Moane 't merk were van under ofgekocht, en nu brouwn ze were den oorsprounkelike tripelversie.
Academie Dialect Bachtn de Kuupe
Academie Dialect Bachtn de Kuupe es e verenigienge die West-Vlamse dialectwoorden verzoamelt en versprêed via papier, cd, dvd en via e website met de bedoelienge 't West-Vlaams actief t' oeden.
UNESCO
thumb|Vlagge van den UNESCO. thumb|Logo van den UNESCO. Den UNESCO of in 't lank Organizoasje van de Verêenigde Noasjes vor Oendrwys, Weetnschap en Kuulteure (Iengels : United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization; Fransch : Organisation des Nations unies pour l'éducation, la science et la culture) is e gespisjaliezeerd agentschap van de Verêenigde Noasjes (Iengels : United Nations). Zyn doel is by te droagn toe vreede en villigeid deur 't bevordrn van d' internasjonoale soamnwerkienge ip gebied van ipvoedienge, weetnschap en kuulteure, vo voddr te groakn mêt e weirldwyd oentzag vo rechtvoardigeid, wetgeevienge, en menschrechtn tegoare mê vryeid lik of da 't beschreevn is in 't "Chartre van de Verêenigde Noasjes". 't Is den ipvolgre van 'n ofdêelienge van de vroegre Volknboend (International Committee on Intellectual Cooperation of Internasjonoal Kommietee vo de Verstandlikke Soamnwerkienge).
Haverbeeke
thumb|left| D’Haverbeeke in Niederhaverbeckthumb|esquerra|Informoasjetabloew over e wandelienge langst d'HaverbeekeD’Haverbeeke is den eesten rechterbyrivier van de Wümme, een byrivier van de Lesum, een byrivier van de Weser in Nedersaksen in Duutsland. 't Beekstje oentspriengt ip de zuudkant van de Wilseder Berg in de Lüneburger Heide en 't vloeit in de Wümme juuste an de rand van den busch Niederhaverbecker Holz. 't Is oengeveer 4 kilometer lank en t'oentspriengt ip 125 meters hoogte. 't Heê z'n name an twi boeredorp'n gegeev'n wo da 't deure lopt: Niederhaverbeck en Oberhaverbeck, mo tonne een bitje anders gesjchreev'n.
Veugelbekbêestn
De veugelbekbêeste (Ornithorhynchus anatinus), d’ênigste overbluuvnde sôorte, leeft in woaterryke gebiedn in 't ôostn van Australië, Tasmanië en ênigte andere eilandgroepn.
Der zyn verschillige fossiele geslachtn bekend uut Australië, moar ook êen uut Patagonië (Argentinië). De fossiele geslachtn verschiln nie vele van 't geslacht Ornithorhynchus van nu.
Haverbeeke
Siddert 1990 probeirt de verenigienge Verein Naturschutzpark de beke were in heur nateurlike stoat were te briengen en dovoren worden oekde afdammiengen en rechttrekkiengen were afgebrook'n en dennebussjchen gerooid, zoda 't er were meer licht en lucht vor andere heideplanten en beesten is.
UNESCO
Den UNESCO ê 195 lidstoatn en 9 geassosjêerde leedn. De mêeste van zyn platslikke kantôorn zyn gegroepeerd per drie of vier landn; der zyn ook nasjonoale en regionoale kantôorn.
Den UNESCO probeert zyn doelstelliengn t' oaln deur vuuf oofd-programmas : ipvoedienge, nateurweetnschappn, moatschapplikke-/mensweetnschappn, kuulteure, en kommuniekoasje/informoasje. Projektn oendresteund deur den UNESCO omvattn programmas vor alfabeetiezeerienge, trèènienge van techniesche voardigeid en lêeroars; internasjonoale weetnschapplikke programmas; de bevordrienge van oenofanklikke meedja en de vryeid van de drukperse; regionoale en kuulturêele geschiedkundige projekn; de bevordrienge van kuultuurêele verscheidneid; vertoaliengn van weirld-lietrateure; internasjonoale soamnwerkiengsoovrêenkomstn vo 't bevillign van 't kuulturêel en nateurlik weirld-erfgoed en vo de menschnrechtn te beschermn, en te probeern de weirldwyde digitoale kloove t' oovrebruggn. Y is ook lid van de United Nations Development Group (Oentwikkliengsgroep van de Verêenigde Noasjes).
De bedoelienge van den UNESCO is "by te droagn toe 't ipbown van vreede, 't uutroejn van d' oarmoe, deurzoame oentwikklienge en interkuultuurêele soamnsproake deur middl van ipvoedienge, weetnschap, kuulteure, kommuniekoasje en informoasje". Den andacht van d' organiezoasje goat ook by vôorkeure no kwaliteit : ipvoedienge vor iedrêen en leevnslank lêern, ipvangn van niewe moatschapplikke en ethiesche uutdoagiengn, koestern van kuultuurêele verscheideneid, kulteure van vreede en ipbow van e kennisse-moatschappy dankzy informoasje en kommuniekoasje.
De brêe doeln en duudlike wenschn van de weirldwyde gemêenschap – lik of da ze beschreevn zyn in d' internasjonoal oovrêengekommn oentwikliengsdoeln, woaroendre de Millennium Development Goals (MDG of Ooentwikkliengsdoeln vo d' êeste Duusd Joar) — zyn de groendslag van ol de plangs en aksjes van den UNESCO.
Bouwkundig erfgoed in Toeroet
Lyste van bouwkundig erfgoed in Toeroet:
Jezus begost te schrêemn
thumb|Schildery van James Tissot : [[Jezus van Nazareth|Jezus begost te schrêemn.]] thumb|Ipwekkienge van Lazarus deur Juan de Flandes, roend [[1500.]] Jezus begost te schrêemn (Grieks : ἐδάκρυσεν ὁ Ἰησοῦς) is e zinnetje da befoamd is omdat de kortste verze is (Jesus wept) uut de King James-versje (KJV) van de Byble, mor ook in veele andre versjes. 't Is nie de kortste verze in d' ôorsproenklikke toaln. 't Wordt gevoenn in 't Eevangeelje vôgnst Johannes, oofdstik 11, verze 35.
Indêelienge in verzn – of versiefiekoasje – wierd vo 't êest toegepast ip de Grieksche tekste deur Robert Estienne in 1551 vo gemakklikkre no de tekstn te kunn verwyzn en te verglykn.
Charles I van Anjou
Charles I van Anjou van 't Frãns Huus Capet, (21 moarte 1227 - Foggia, 7 januoari 1285), was de joungste en postuum geboorn zeune van keunienk Louis VIII van Vrankryk en van Blanche van Castilië.
Jezus begost te schrêemn
Verband
Die verze kommt vôorn in de vertellienge vôgnst Johannes oovre de dôod van Lazarus, e volglienk van Jezus. Lazarus zyn zustrs - Marja en Marta - zoenn e bericht an Jezus oovre de ziekte van undre broere en zyn noaknde dôod, mo Jezus kommt mor an, vier doagn achtre Lazarus zyn dôod. Achtr datn mê de treurnde zustrs geklapt ad, en ziende da Lazarus zyn moatn an 't schrêemn woarn, was Jezus diepe oentstêld en angedoan. Achtr datn gevroagd ad woa da Lazarus neeregeleid was, en dan z' Êm adn uutgenodigd vo te kommn kykn, begost Jezus te schrêemn (Joh. 11, 35.) en gienkt Y no 't graf, en vroegtn an de menschn van de stêen weg te doen die oovr 't graf lag. Y bad luude vo Zyn Voadre, en beviel Lazarus van buutn te kommn, uut den dôod ipgewekt.
Interpretoasjes
Dr ên verschillnde betêeknissn gegeevn gewist an Jezus zyn diep-gevoelige reaksje ip 't schrêemn van zyn moatn, en an Zyn Eign troann, woaroendre 't vôgnde :
Charles I van Anjou
Je was de stamvoader van 't Huus Capet-Anjou.
Zyn voader haad et groafschap Anjou en et groafschap Maine an zyn zeune Jean Tristan willn geevn ost ie oud genoeg zou zyn, mo Jean Tristan stierf in 1232. Doarom krêeg Charles I de groafschappn in 1246 van zyn broere Louis IX, die zyn voader ipvolgde als keunienk van Vrankryk.
Charles I was van 1246 groaf van Provence en Forcalquier deur zyn huwelik me Beatrice van Provence. Provence was e stik van et keunienkryk Arles ounder et Hillig Rôoms Ryk. Charles was ook groaf van Anjou en Maine in Vrankryk en van 1266 keunienk van Sicilië, dat ton nie allêene bestound uut et eiland, moar ook uut den ounderstn helt van et Italioans schiereiland.
Jan Desmarets
thumb|Beeld van 't Ros Beioard in [[Dendermonde deur Jan Desmarets]] Jan Desmarets (°Yper, 21 januoari 1961) es nen expressionistischn kunstenoare die brounzn beeldn makt.
Charles I van Anjou
Os zyn zeune Charles II van Anjou hem ipvolgde, haan ze 't eiland verloorn binst de Vespersoorloge en wierd den ounderstn helt van et Italioans schiereiland et keunienkryk Noapels genoemd, lik den hoofdstad.
Jan Desmarets
Leevn
Jan Desmarets wos upgegroeid in Wervik in e familie mei negen kinders. Je wos em den voorletstn.
Charles I van Anjou
In 1248 organiseerde zyn broere Louis IX de zeevnste kruustocht noar Egypte en loater ook den achste kruustocht. Charles I gieng mee en ook nog zyn twi andere broers, Alphonse van Poitiers en Robert I van Artois.
Jan Desmarets
Leevn
J'eit em e kunstupleidienge gevolgd an de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten van Gent.
Charles I van Anjou
Ost ie were kwam van de kruustocht in 1250, beloofde paus Clement IV hem et keunienkryk Sicilië. De reedn was e conflict tusschn et Vaticoan en et Hillig Rôoms Ryk da ton geregeerd wierd deur et Huus Hohenstaufn. In 1263, achter joarn ounderhandeln, gaft ie toe an 't Vaticoan en ip 5 januoari 1266 wierd ie gekrôond in Rome.
Jan Desmarets
Leevn
Zyn eerste tentoonstellienge ield ie em in 1985. Sinsdien exposeert 'n em geregeld in België en in 't buutnland.
Charles I van Anjou
In 1282 brakt er e revolte uut teegn Charles I, de Vespersoorloge genoemd. Zyn vyandn woarn de keuniengn van Aragon. Vrankryk en et Vaticoan vochtn an zyn kant. Den oorloge endigde in 1302 met de Vrede van Caltabellotta, die resulteerde in de splitsienge van et oud keunienkryk Sicilië. Me d'hulpe van Vrankryk en 't Vaticoan kost Charles den ounderstn helt van et Italioans schiereiland houdn (et keunienkryk Noapels). Frederik III van Aragon krêeg et eiland Sicilië, ook et keunienkryk Trinacria genoemd.
Jan Desmarets
Werkn
Brounzn beeldn zyn zyn specialiteit. Sommigste zyn monumentoal groot en zyn meer dan twee meiters oge. J'es een van de lettere kunstenoars die zyn brouns zelve giet.
Jan beeldt meestol mienschn, beestn en mythologische figuurn uut, dikkers binst da z'in vulle actie zyn. Lik nen hoop vintjes te lope, peirdn in galop, ne puut die an 't spriengn es, of ne reiger die juste ne vis up it.
't Es Jan Desmarets te doene vo de vitaliteit, de kracht, de dynamiek van 't moment. Da doet ie deur zyn beeldn zo veel meugelik uut te zuuvern en details achterwege te loatn, want zo bevriest y de bewegienge van zyn ounderwerp. Peirdn mei drie pootn of mienschn zounder kop of mei één been en zyn gin uutzounderiengn.
Kunstcritici noemn zynen styl intiem expressionistisch, of ook wel fauvistisch.
Veel van zyn beeldn zyn in updracht gemakt en stoan in en openboare plekke. Lik Waregem Koerse, e levensgroot brounzn tweekoppig januspeird da stoat up de maart van Woaregem. Of et kunstwerk De Sprint by De Schakel, ook in Woaregem. Recentelik es d'r e standbeeld van em ounthuldigd vlak vo 't nieuw schoolgebouw up de KATHO-RENO-campus (leroarnupleidienge) in Toeroet.
Walvissn
thumb|right|262px|1 = Nôordkoaper; 2 = Orka; 3 = Groenlandsche walvis; 4 = Potvis; 5 = Narwal; 6 = Blauwe vinvis; 7 = Nôordse vinvis; 8 = Beloega Walvissn zyn e groep van round de 82 sôortn grôte, in 't woater levende zoogdiern van de orde Cetacea. Walvissn zyn van al de zoogdiern 't mêest angepast an 't leven in 't woater.
Z'eetn vôoral plankton en klêne vissn. 't Grôte verschil me vissn is da walvissn vee grotter zyn en met underne steirt e verticale beweginge moakn vor under vôort te beweegn (van boovn noar ounder en van ounder noa boovn en vissn van links noa reks en van reks noa links). Walvissn moetn ôok oasmn lik geweune zoogdiern en kunn langer ounder woater bluuvn deur dat under zeurstoffe direct weirdt ipgesloan in under spierweefsel en ze dus vee langer ounder woater kunn bluuvn.
Over walvissn
Enigte walvissn zyn de potvis, orka, beloega, blauwe vinvis. De grôotste walvis (de blauwe vinvis) is volwassen 33 meter lank en kan tot 170 ton weegn. Walvissn produceern soms ôok gezang da komt van de mannekeswalvissn die azô de vrouwkes probeern te verleidn. De mêeste gezangn kunn ôok g’hôord wordn deur de mensn of upgevangn weirn ip radio's. De mêeste walvissn gebruukn sonar vo te zien ounder woatre hoewel da ze ôok oogn hèin mêestal.
In Japan, Noorweegn en Ysland weirdt er gejoagd ip walvissn hoewel da nie mi zou meugn omda sommigte sôortn zoudn kunn uutstervn.
Walvissevet weirdt oundermêer gebruukt vo lippestift van te moakn.
21
18 - 19 - 20 - 21 - 22 - 23 - 24 't Joar 21 was e geweun joar die begost ip e woensdag in de Julioansche kalender. thumb|Gallische stammen
Charles II van Anjou
Charles II van Anjou, bygenoamd de Mankn (Frãns: le Boiteux), van 't Huus Capet-Anjou, (1254 - † 6 meie 1309 in Noapels), was de zeune van Charles I van Anjou en Beatrice van Provence.
Je was van 1285 keunienk van Noapels, groaf van Provence en Forcalquier, en groaf van Anjou en Maine.
Huwelik en ipvolgienge
Charles II trouwde in 1270 me Maria van Hongareye, een dochter van keunienk Stefanus V van Hongareye, en zuster van keunienk Ladislaus IV van et Huus Árpád.
't Huwelik kost et meugelik moakn dat et Huus Capet-Anjou over Hongareye regeerde van 1308 tout 1395.
Belle Epoque Centrum (Blanknberge)
thumb| Belle Epoque Centrum in Blanknberge 't Belle Epoque Centrum in Blanknberge is e museum over de Belle Epoque, de periode tusschn 1870 en 1914.
Geschiedenisse
In den tyd van de Belle Epoque was de bourgeoisie redelik welgesteld. Deur d' industriële revoluusje kwamt er neffest den oudn oadel e nieuwe burgerye by uut den industrie en de commerce. Die elite wilde genietn van 't leven. Ze vluchtegen weg uut d' oungezounde en deprimerende steedn ip zoek noa de nateure en alternatievn vo de vervelinge.
Ip 't ende van d' 18ste êeuwe begost 't kusttoerisme ip gank te kommn. Deur den anleg van den yzern weg was 't gemakkelikker gewordn vo noa de kust te kommn. En de ryke toeristn wildegen e comfortabel verbluuf en genoeg ountspanninge. Blankenberge wierd e belangryke toeristische kuststad me grôte bouwkundige realisoasjes lik de Casino, de piere, de Paravang, luxueuze hotels en kustvilla's. De platselikke visschersbevolkinge, 't personêel en de geweune werkmenschn kostn hunder allêne moa vergoapn an die rykdom.
Centrum
Drie Blanknbergsche belle-epoquevilla's van 1894 zyn gerestaureerd en verbouwd gewist toet e bezoekerscentrum. D' openinge was in november 2008. Der is een interactieve exposiesje met affiches, postkoartn, mode, fotto's en filmmaterioal. Der is ook te zien wa vor 'n invloed den Art Nouveau g'hed hèt in Blanknberge. 't Belle Epoque Centrum is een initiatief van de Stad Blanknberge en 't is gerealiseerd met de financiële steun van d' Europeesche Gemêenschap, Toerisme Vloandern, de Vlamschn Overheid, Provinsje West-Vloandern en de stad Blanknberge.
1719
1716 - 1717 - 1718 - 1719 - 1720 - 1721 - 1722 't Joar 1719 is 't 19e joar in d' 18e êeuwe volgenst de christelike joartellienge. thumb|Frans Anneessens ip weg noa 't schavot
Karel den Dikkn
Karel III, bygenoamd den Dikkn, van 't Huus van de Karoliengers (13 juni 839 - Neudingen, 13 januoari 888) was e zeune van Lodewyk den Duuts en Emma. Je was keunienk van Zwaabn (Alemannië) van 876, keunienk van Italië van 879, keizer van 881, keunienk van Oost-Francië van 882, en keunienk van West-Francië van 884.
Achter den dôod van zyn voader in 876 wierd ’t ryk volgns de divisio regnorum verdêeld ounder de drie zeuns. In 879 krêeg zyn oudste broere Karloman, die keizer zou wordn, e beroerte en je most zyn bezittiengn verdêeln ounder zyn twi broers. Karloman stierf in 880. J’had ollêne mor e bastoardzeune, Arnulf van Karinthië, die loater nog keizer en keunienk van Oost-Francië en Italië zou wordn.
In 881 wierd Karel deur paus Johannes VIII tout Rôomse keizer gekrôond.
Achter den dôod van zyn andere broere Lodewyk de Joungn in 882, krêegt ie Saksn en Beiern en kwamt ie keunienk van ’t were verênigd Oost-Francië. In december 884 stierf ook Karloman van West-Francië, e zeune van Karel zyn kozyn Lodewyk den Hakkeloare. Karel krêeg azo ook hêel West-Francië.
’t Karolingisch Ryk was nu were êen grôot ryk, lik in den tyd van Karel de Grôotn, mo vo nie lange. Karel kost zyn ryk nie verdedign teegn de Vikings, Magyoarn, Sloavn en Saraceenn en in 887 ist ie ofgezet in Oost-Francië. E poar weekn loater, den 13stn januoari 888, ist ie gestorvn in Neudingen dichte by Fürstenberg an den Donau. J’is begroavn in d’abdye van Reichenau. Arnulf van Karinthië, de bastoardzeune van zyn oudste broere Karloman, volgdeg hem ip in Oost-Francië.
In West-Francië was de wettign ipvolger, Karel de Simpeln, nog te jounk en te zwak en Odo I, van 't Huus van de Robertynn, wierd verkoozn tout keunienk.
Mè zyn vrouwe Richardis van Zwaabn had ie gin jounges en dus gin wettign ipvolger. J’ha wel e bastoardzeune Bernard, die jounk gestorvn is.
Nieuwpôort
Nieuwpôort ([NL] Nieuwpoort) is e stad an de Vlamsche kust. Ze bestoat uut Nieuwpoort-Stad en Nieuwpoort-Bad. D'r weunn mêer of 11.300 menschn.