cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Karel den Joungern
Karel den Joungern wierd den 25stn december 800 gekrôond tout keunink van de Frankn, den zelfstn dag van zyn voaders keizerskrônienge.
Kôornsaloa
Eignschappn
De gekwikte versche is mêestol in reekn ezet die stief noare van makoar stoan. 't Zyn êenjoarige plantn die nie goed teegn de koude kunn (byn 5 groadn ounder nul vriezn ze dôod). Kôornsaloa is oftewel rauwe oftewel estoofd eetn.
't Zittn e masse vitamienn en mineroaln in kôornsaloa (vele mêer of in geweune saloa), oundermêer vitamine C, E, B6 en B9, beta-caroteen en omega-3-vetzeurn.
Sylvère Maes
Sylvère Maes (Zevekote, 27 ogustus 1909 - Ostende, 5 december 1966) wos een West-Vlamsche coureur.
't Êeste joar dat 'n prof wos, wount 'n ol Parys-Roubaix, in de sprint tegen Félicien Vervaecke (1933). Doarachter concentreerde Maes nem surtout op de Tour de France. In 1934 wos Maes den ênigstn Belg die een etappe won. In 1936 wount 'n 4 etappes en oek de eindzege in de Tour. Oek in 1937 adde Maes kunn winn, moa de Belgsche ploeg gaf collectief op (mè Maes in 't geel), omdat de koersdirecsje de Fransche favorittn vôorntrok: Lapébie angde in de cols achter d'auto's en da muchte ollemoale.
In 1939 woun Maes ze twèddn Tour. Da joar wos 'n oek 'n bestn klemmer. Achter 'n Twiddn Weireldôorloge (in 1947) dei Maes op ze 37ste nog mei an de Rounde van Italie: en oalde e schône 5de plekke. 't Joar doarop stoppnde mè koersn.
Achter z'n actieve carrière wos Maes ploegleider van de Belgen in de Tour de France van 1949 toet 1957.
Massagetal
thumb 't Massagetal van een atoom is de somme van 't antal protoonn en neutroonn in de atoomkern.
De meêste atoomn kunn meêrdere massagetalln hen. Da komt deur 't feit da 't antal neutroonn in de kern kan varieern. 't Antal protoonn in e bepoald atoom ('t atoomnummer) is wel assan 't zelfste.
Atoomn me 't zelfste atoomnummer moa verschillige massagetalln wordn isotoopn genoemd.
't Massagetal wordt lik e superscript (boovnschrift) vo 't symbool genoteerd, byvoôrbeeld 206Pb, moa 't mag ook lik Pb-206 geschreevn wordn.
Moundmuzik
thumb E mondmuzik is e muziekinstrument die qua tôonvorminge enorm trekt up de trekzak. De klank wordt ôok gemakt deur tongetjes te loatn trilln, mor in de plekke van de lucht te moakn mit e boge, wordt de lucht gemakt deur derup te bloazn of te zuugn. Ne bekende Belgische jazzmuzikant en mondmuzikspeler is Toots Thielemans.
Huus Árpád
Den êeste keunienk van de dynastie was Stefan den Hillign. De latstn was Andreas III, die stierf in 1301.
Grôotprinsn van 't Huus Árpád
80px|thumb| [[Árpád]]
Keuniengn van 't Huus Árpád
80px|thumb| [[Stefan I van Hongareye|Stefan I]]
1909
1906 - 1907 - 1908 - 1909 - 1910 - 1911 - 1912 't Joar 1909 is 't 9e joar in de 20e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
1429
1426 - 1427 - 1428 - 1429 - 1430 - 1431 - 1432
Giovanni di Bicci de' Medici
thumb| Giovanni di Bicci de' Medici deur [[Agnolo Bronzino]] Giovanni di Bicci de' Medici (Firenze, 1360 – Firenze, 20 februoari 1429) was de stichter van de Medici-bank en de groundlegger van ‘t familiefortuun van ’t beroemd en machtig geslacht de' Medici uut Firenze. Je was de voader van Cosimo il Vecchio (Pater Patriae) en overgrotvader van Lorenzo de' Medici (il Magnifico).
Zyn leevn
Giovanni di Bicci was de zeune van Averardo de' Medici van de Cafaggiolo-tak van de familie. Ze woarn nie ryke en achter z’n voaders dôod most ’t bitje geld verdêeld wordn ounder e weeuwe en vuuf zeuns.
J’haad ’n ipleidienge gevolgd ols geldwisseloare en bankier en je begost by z’n nounkel Vieri di Cambio in Rome. Loater in 1393 begost ’n doa mè z’n eign bank, in 1397 in Firenze en in 1406 in Venetië.
Je was e slimmn en bekwoamn bankier met e zocht en vriendelik karakter. Je was gereserveerd, leefde geweune en je stound nie geirn in de belangstellienge.
In 1386 trouwdegt ie me Piccarda Bueri. Under oudste zeune was Cosimo il Vecchio (1389-1464), die de Cafaggiolo-tak vôort zette. Under twidde zeune was Lorenzo il Vecchio (1395-1440). Ie stichtte de Popolani-tak.
In 1410 kwam Giovanni de bankier van de paus. Deurdan de Medici ’n bepoald percentage dêeldegen van de kerkgeldn en gin concurrensje haan, kwoamn ze ryke.
De Medici-stamboom
Omlôop Mandel Leie Schelde
De Omlôop Mandel Leie Schelde is een êendoagse West-Vlamse wielerklassieker die de êerste zundag van september weir gereen mee Mullebeke als start- en ankomsteplekke.
't Unieke an diene koers is da de koereurs de latste kilometers achtre ne derny moetn ryen. Da is ne sôorte van brommer die vôo de velo rydt en die de koereur moe bie-oudn. Kan de koereur nie mêer mee ton vertroagt de brommer wok mee en vice versa.
Sedert 2005 is de koers een ounderdêel van de officiële UCI (d'Internationoale Wielerunie) circuits.
Fabian Cancellara
Fabian Cancellara (18 moarte 1981, Wohlen bei Bern, Zwitserland) is e Duutstoaligen, Zwitserschn coureur die surtout specialist is in 't tydryen, e discipline woarin dat 'n ol 2 kirs weireldkampioen en êne ki Olympisch Kampioen ewist is.
Jeugd
Cancellara beguste te koersn at 'n 13 joar oud wos, doavôorn wos 'n foetbollist. 't Viel ol zêre up dat 'n e indeliks goein tydryder wos en at 'n junior wos, domineerdig 'n d'aar coureurs, oek internationoal, want ne won 't weireldkampioenschap zowel in '98 of '99. 't Joar derup, in 2000, wos 'n 'n twiddn in 't weireldkampioenschap voun beloftn, teegn e masse gastn die 3-4 joar ouder woarn. Up 't ende van 't joar wos 'n stagiair by Mapei en 't joar derup kwaam 'n doar oek prof.
Mapei (2001-2002)
Cancellara won in die twi joar 11 kirs, mor echt grôte overwinniengn zaatn der nog nie by. In 't twidde joar zaatn byn de jeugdploeg van Mapei, tope met oundermêer Pozzato, Rogers en Eisel. 'n Ploegleider van Mapei, Squinzi, noemde nem toune ol 'n toekomstigen Indurain.
Fassa Bortolo (2003-2005)
Mapei schidde uut me sponsorn en Cancellara gienk no Fassa Bortolo. In 't êeste joar wos 'n nog surtout goed voun 't tringsje van Petacchi te trekkn en won 'n oundermêer 'n tydrit in de rounde van België.
't Wos in 't noaste joar dat 'n echt deurebrak, e joar woarin dat 'n 'n proloog in de Rounde van Vrankryk won en 'n vierdn wos in Parys-Roubaix. 't Joar derup wos 'n êen van de favorietn in Parys-Roubaix, mo ne verlôor e masse tyd deur e plattn band, woadeure dat 'n mo 'n achtsn wos. E won oek e rit in Parys-Nice.
CSC (2006-2008)
2006 wos 't joar woarin da Cancellara vou 'n êeste kêe e klassieker won. In Parys-Roubaix wos 'n nie te kloppn en wos 'n achter Heinrich Suter in 1923 nog mo 'n twiddn Zwitser die dat ekunn had. E won oek 't weireldkampioenschap tydryen in Salzburg.
In 2007 won 'n vou 'n twidde ki 'n proloog van 'n Tour en oek 'n derdn rit, toune at 'n wegsproung uut 't peletong en ze nem nie kustn stekkn. 't Weireldkampioenschap tydryen wos oek were voun nem.
In 't begun 2008 won Tirreno-Adriatico en sproung 'n weg uut e kopgroep in Milaan-San Remo en kustn 't houdn toet an de mete. In Parys-Roubaix wos 'n twiddn in e sprint up de piste achter Tom Boonen. Up d'Olympische Speeln wos 'n 'n derdn in de wegrit en won 'n 'n tydrit. En hadde wel gin goeste mi voun 't weireldkampioenschap te ryen.
Team Saxo Bank (2009-)
't Begun van 2009 wos moeilik voun Cancellara, 't beeld van de Rounde van Vloandern wos van nem, toune at 'n up de Koppnberg me zyn keetn round ze nekke te voete no boovn kwaam. 't Wos mor in de Rounde van zyn land dat 'n were up niveau rochte. E won 'n proloog, 'n tydrit en 't klassement. Juuste doarachter is 'n oek Zwitsers kampioen up de weug erocht. In de Rounde van Vrankryk won 'n were 'n proloog en hield 'n achter 'n ploegntydrit 0,22 secondn vôorn up Lance Armstrong voun 'n gilvn boai.
In 2010 had Cancellara zyn beste vôorjoar ôois, e won 'n E3-prys, de Rounde van Vloandern en Parys-Roubaix. In 'n Tour won 'n 'n proloog en 'n latste tydrit, twi keirs vôorn 'n Duutscher Tony Martin.
Persôonlik leevn
Cancellara is de zeune van e Duutstoaligen Zwitser en en Italioansje moeder.
Me zyn vrouwe Stefanie het 'n êen dochter, Giuliana.
Koppenaksvoorde
thumb|right|250px|De Vliet in Koppenaksvoorde Koppenaksvoorde (Frans: Coppenaxfort, Nederlands: Koppenaksfoort) es 'n gehucht in't Noorderdepartement in Vrankryk woavan 't grotste gedêelte by de gemêente Broekkerke ôort, mo der liggn ôok stikkn van Koppenaksvôorde ip't groundgebied Broekburg en Kroaiwyk. 't Ligt in Frans-Vloandern in't Blootland, ip apeupri 2 kilomèiters o de westkant van't center van Broekkerke en 2,5 kilomèiters o de zuudôostkant van Kroaiwyk. Koppenaksvoorde ligt an de Broekburgvoart, die der tôope vloeit me 't Ofvoerkanoal van de Kolme. In't gehucht zelve strôomt ôok nog de Vliet, e smolle beke.
Alcool
Alcool wordt vele als synoniem vo ethanol gebruukt. In de chemie is en alcool gelyk wukke molecule die endigt ip R-OH, woaby da R een carbonruggegroat voornstelt. Andere bekende alcooln zyn o.a. methanol, sorbitol (e gereduceerd suker), menthol (de smakstoffe byvôorbeeld in stravve tandpasta) en tetrahydrocannabenol (et actieve bestanddêel in cannabis).
Werkieng ip et menschelik lichoam
Methanol (CH3OH) es dôdelik vo de mins: o je der 100mL van binn krygt es't fatoal. Ethanol (C2H5OH), 'tgeen die je drounke makt lik in wyn, bier en kortndrank, werkt ip et zênuwstelsel deur de remmnde stoffn te remmn en de stimuleernde stoffn te stimuleern: 't zorgt der dus voorn daje losser komt. Mêestol veroogt je concentroatie tot en met de 2de pinte, doarachter doalt je concentroatievermôogn drastisch.
Vlamsche Primitievn
thumb|Madonna mè kanunnik Joris van der Paele. Jan van Eyck thumb|Madonna mè kanselier Rolin. Jan van Eyck De benoaminge Vlamsche Primitievn ountstound in de 19ste eeuwe en verwyst noa de schilderschole die in de 15ste eeuwe in enigte steedn van de Zudelikke Nederlandn tout bloei kwam, surtout in Brugge, Gent, Doornik, Brussel, Leuven en 's-Hertogenbosch. Da gebied was ton 'n deel van 't ryk van de Bourgondische ertoogn en was 't economisch centrum van Europa.
De kunst van de Vlamsche Primitievn wordt enerzyds als 'n uutloper van de loatgotische styl beschouwd, anderzyds als 't begun van de renaissance in de noordelikke schilderkunst.
Kenmerknd is den andacht vo 't landschap, de mens en 't doageliks leevn, de zin vo 't detail en de religieuze ounderwerpn met 'n dikwyls verdookn symboliek. Deur middel van e geperfectioneerde olieverftechniek ip eiknoutn paneeln bereiktn ze 'n tout ton ounbekende levensechteid in de weergoave van de stoffelikke weireld. Die oogstoande kunst wierd in de 19ste eeuwe 'primitief' genoemd omdat 't vo de klassieke kunst van de renaissance en 't academisme kwam en ôok omdat er nog gin lineair perspectief gebruukt wierd.
De groundleggers van de nieuwe schilderstyl woarn de Meester van Flémalle in Doornik, Jan van Eyck in Brugge en Rogier van der Weyden in Brussel.
In de twiddn elft van de 15ste eeuwe bouwdn Petrus Christus, Hans Memling en Gerard David in Brugge, Dieric Bouts in Leuven en Hugo van der Goes in Gent voort ip de technische en spirituele rykdom van de pioniers, woaran dan z'elk under eigen visie toevoegdn.
Van Dieric Bouts angt er e werk in de Brugsche Sint-Salvatorskathedroale: 't Drieluuk 'Martelinge van den Illign Hippolytus'. 't Middn- en rechterluuk zyn van em en 't linkerluuk is van Hugo van der Goes. Van d'andere meesters angn d'r werkn in 't Groeningemuseum in Brugge.
Hovedstaden
Gemêentes
Der zyn 29 gemêentes in de regio Hovedstaden. left|650px
Vlamsche Primitievn
thumb|left|Filips de Goede. Rogier van der Weyden thumb|Martelinge van dn illign Hippolytus. Dieric Bouts
Tajga van 't ôostlik Kanadeesch Schild
thumb|Liggienge van d' ekostreeke in [[Nôord-Amerika.]] thumb|Liggienge van de boreoale busschn in de [[Weireld|weirld.]] De tajga van 't Ôostlik Kanadeesch Schild, is 'n ekostreeke uut d' ekozôone Nearctis vôgnst de Weirld Nateur-Stichtienge (WWF). D' ippervlakte van d' ekostreeke besloat 753 800 km². Ze makt dêel uut van 't bioom de boreoale busschn of de tajga. Vo de grôote ekoloogiesche rykdom is d' ekostreeke e dêel van de Global 200-streeke de "Kanadeesche boreoale busschn".
Beschryvienge
Geleegn in nordôostlik Kanada, oovredekt die ekostreeke e grôot stik van nôordlik Kebêk en 't mêeste van Labrador, rêeknde van de Hudson-Boaje en Djeems-Boaje in 't Westn, oovre Ungava-Boaje en in 't Ôostn toe an d' Atlantiesche Oseoane an de kuste van Labrador. 't Is e tajga-ekostreeke en ze stopt bygevôg an de boom-grenze, woada de toendra begunt. 't Landschap is ruuw en rotsig mêt e gebied van fjordn an d' Atlantiesche kuste van Labrador. D' euvls en oogvlaktn zyn deurspêkt mê veele mêern en veen-moerassn en plekkn toendra in de Mealy Mountains en eldrs.
't Is e koed dêel van de weirld mêt e gemiddelde joarliksche temprateure die goa van -6 °C in Hudson-Boaje toe 1 °C ip de kuste van Labrador.
Plantn-weirld
thumb|left|Tajga by Nain, Labrador. D' oovrêersnde boomn uut de boreoale busschn zyn zwarte sparre (Picea mariana) en moeras-lorke (Larix laricina), gemiengld mê klêene antalln witte sparre (Picea glauca), dwergberkn, wilgn, Lauraceae, en rododendrons. In de veenn gruujn dr Cyperaceae en Sphagnum-mos.
Bêestn-weirld
D' ekostreeke êrbergt veele wilde bêestn woaroendre bus-karieboe (Rangifer tarandus caribou), eeland (Alces alces), Ameriekoansche zwarte beir (Ursus americanus), grysde wolf (Canis lupus), rôo vos (Vulpes vulpes), poolvos (Alopex lagopus), veelvroate (Gulo gulo), snêewschoe-oaze (Lepus americanus), en koloonjes van zêe-oendn. Van byzoendr belank zyn de geweune zêe-oendn (Phoca vitulina) van 't zôetwoatre van 't Mêer van de Zêe-oendn en de grotste kudde van bus-karieboe van de weirld, de kudde van 400 000 bêestn van Zjorsj-Rieviere. Veugls omvattn de ruugpôot-oendrs (Tetraoninae), vis-oarnd (Pandion haliaetus), roave (Corvus corax) en veele woatr-veugls. In 't byzoendre lanst de rotsige kuste istr platse vo de broednde koloonjes zêeveugls, woaroendre de bedreigde ôostlikke populoasje van de harlekyn-eende (Histrionicus histrionicus). 't Gebied ligt ook ip den Atlantiesche miegroasje-vliegroete vo veugls.
Bedreigiengn en beschermienge
Die ekostreeke is bykans nog hêel in zyn nateurlikke stoat, mêt uutzoendrienge van sommigte gebiedn die ofgezien ên van woatrkracht-installoasjes en van mynbow-aktievieteitn lik de Myne van Voisey-Boaje. Dr zyn gin echte beschermde gebiedn oewêl da 't vôorngestelde Nasjonoal Park van de Mealy Mountains 't grotste park zoe wordn in Atlantiesche Kanada. Andre parkn zyn vôorngesteld vo Richmond-Golve en de Clearwater Lakes ip Hudson-Boaje, en 't Mêer Atikonak ip de grenze van Kebêk en Labrador.
SV Zulte Woaregem
SV Zulte Woaregem is e Belgische voetbolclub uut Woaregem en Zulte. De club ountstound in 2001 duur de fusie van 't Oost-Vlamse Zultse VV en 't failliete West-Vlamse SV Woaregem. In 2005 promoveerde ze voe d'êeste kêe noa d'Êeste Klasse. De club is by de KBVB ageslootn met stamnummer 5381 en de clubkleurn zy groen en rôod.
KSV Woaregem
KSV Waregem was in 1946 uut de fuusje van Waregem Sportief (da ol van 1925 bestound) en Red Star Waregem. De fusieclub slôot em an by de KBVB en kreeg stamnummer 4451. Z'addn rood-wit voe kleurn en speelden in 't Regenboogstadion. Van 1966 toet 1996 speeldege ze in de Êeste Klasse, juste ounderbrookn deur twi kêern e sizoen in Twidde Klasse. In 1985/86 addn ze ôok in Europa succes, ton da ze d'oalve finales van de UEFA Cup oaldn. Z'en ôok e Belgische Beker en Supercup ip under erelyste stoan. Ip 't ende van de joaren 90 zakte de ploeg echter were noa Twidde en in 1999 belandege ze deur financiële misere in Vierde Klasse.
Zultse VV
In 1950 is in Zulte de club Zulte Sportief ipgericht, dat em aanslôot by de voetbolbound. De club a stamnummer 5381. De club fusioneerde in 1976 mè SK Zulte (dat in 1947 was ipgericht en stamnummer 4683 ad) toet Zultse VV. Die fusieclub klom in de joaren 90 ip in de nationoale reeksn. Achter e poar joar Bevorderienge speelde de club van 1995 toet 1997 ol twêe sizoenn in Derde Klasse. Zultse moest echter iedere kêe een eindrounde speeln teegn de degradaasje. 't Twidde seizoen gerochtn ze nie deur die eindrounde en de club zakte voe twêe sizoenn were noa Vierde Klasse. In 1999 promoveerde Zultse weerol, 't seizoen derip oalde ze zels d'eindrounde, moa de ploeg verloor in e wedstryd voe de derde plekke en miste azo nipt de promoosje noa Twidde Klasse.
Fusie
KSV Woaregem fusioneerde in 2001 mè Zultse VV tot SV Zulte-Woaregem, woaby da ze 't stamnummer van Zultse (5381) blêevn oedn. 't Stamnummer 4451 van KSV Woaregem is ton definitief geschrapt gewist. De fusieclub veruusde noa 't Regenboogstadion va Woaregem en gieng van start in Derde Klasse, woa da Zultse 't seizoen van tevoorn had gespeeld. Zulte-Woaregem speeldige doa subiet kampioen in ze reekse. Wat dus nie gelukt was voe Zultse 't joar tevoorn, lukte nu wel voe de fusieclub Zulte-Woaregem: e promotie noa Twidde Klasse. 't Eerste sizoen dwoungn ze doa sebiet een endrounde of, moa ze werdn doa twiddn in. Twêe sizoenn loater werd Zulte-Woaregem ofgetekend kampioen in Twidde Klasse. Zulte-Woaregem kost azo noa d'Êeste Klasse in 2005, voe 'n êeste kêe in de geschiedenisse van 't stamnummer 5381 en 10 joar achter da KSV Woaregem was verdweenn uut de oogste reekse. Ip de 13 meie 2006 speeldige Zulte-Woaregem in de bekerfinale teegn Moeskroen, woun met 2-1 en pakte zo z'n êeste grôte prys.
Erelyste
Zulte Woaregem droagt het stamnummer 5381 van 't vroegere Zultse en is dus eigenlik de vôortzettienge van die club. KSV Woaregem speelde met 't stamnummer 4451, da geschrapt is. De fusieclub Zulte Woaregem kan zodus gin anspraoke moakn ip d'erelyste van 't vroegere KSV Woaregem.
Individuele trofeeën
Spelers of trainers die'n individuele prijs behaalden toen ze voor den club speeldigen:
Eugène Callewaert
thumb|Eugène Callewaert Eugène Callewaert (Lichtervelde, 1894 - Wolfenbüttel, 1944) wos de zeune van Felix Callewaert (1862-1918). Ne wos burgemêester van Lichtervelde van 1939 tot 1942.
Fabrieke
Zyn voader en zyn nonkel Eugène Callewaert woarn e fabrieke van accordeongs en trekzakkn begunn. Em et dat overgepakt en zyn accordeongs, de Lichtervelders, zyn weireldberoemd gekommn.
Stove (badhuus)
thumb|Een badhuus voe gemiengd gebruuk De stove es een middeleeuws publiekelik badhus. Vele stovestroaten keun je dus werevinden in oeze steden. In een stove was 't soms gepermiteerd om un wuf te genoaken. Het woaren dus wok bordèlen en ze loagen niet direkt in de sjiekste coté van de stee. Pertank was noa de stove goan in dien tid nie skandelik. Arm en rik kwam ter noartoe.
Dat minsen ton wok seksueel actief woaren bewyzen de beskrivingen over syfilis. Syfilis was ton nog een veel gevoarlikker ziekte dan neu, ton wos ze dodelik.
Anticonsepsie moet ter ton wok al gewist én. Achter de krusvoarten kommen der alhier vele nieuwe dingen toe. Van ton zin de stoven wok goan bloeien.
't Es verzekers te verkloaren da ze van ut het ôosten den tekniek voe drie kleine keikes in de baarmoedre in te bringen gelêerd en. 't Werkte gelik een spiroalke en 't is selfs nu nog toegepast bie de merries van kamelekaravoanen. Nen kemel die zwanger komt in den woestin tijdens de tocht es vree gevoarlik, en bringt 't overleven van de hièle karravoane in gevoar. De minsen die de keikes keun inbrengen en vree vele anzien. De kapoote van zwinnebloazen es wok een gekend anticoncepsiemiddel ut dien tid moar es niet het enigste want de zwinnepopulatie was echt nie zo grôot in dienen tid. 't Is biekans nie te geloven da het veel gebrukt werde.
Vree warm woater vermindert de zoadkwaliteit wok, verzeker da doarom de venten jist in bad moesten.
Stoven woaren vree in trek en da weerlegt dan de middeleeuwers in de steden vulloars woaren en stonken van euren in de wind. De kronieken klappen da tegen moa da komt omda die skrivvers nie echt veel sympatie an voe het gemeen of het geweun volk.
Accordeong
thumb|200px|En 120-bas Bugari Armando Knopaccordeong Nen accordeong is e muziekinstrument van de zelste familie lik de trekzak, mondmuzik, harmonium, concertina en bandoneon. In de volksmond zeggn ze ôok wel e kêe piano des pauvres teegn of verkêerdeluk trekzak. Nen accordeong bestoat ut twêe kassn die mi makoar verbondn zin via e boge. In de kassn zitn der ploatn mi tongsjes up. Up de reksche kasse stoan der knoopn of toetsn. D'êne soorte is e knopaccordeong, d'andere ne toetsaccordeong. Up de linksche kasse stoan der ossan knoopn.
Oe je e knoop of e toetse induwt, bloas je lucht noar e specifieke tonge. Ol de reksche kant zitn de melodienootn, ol de lingsche kant zitn de basnootn. De noame accordeong komt van 't feit daj ol de baskant deur êen knoop in te duwn e hêel akkoord ku speeln deur e fyne mekaniek va knoptjes en stangetjes.
Registers
Registers zorgn vo de klank van nen accordeong. E register bestoat ut êen of mêer tongn. De tongn wordn ingedêeld lik de puupn by en orgel. G'et 4 voeters, 8 voeters en de lêegste zyn 16 voeters. Oej e bepoalde note speelt, bepoalt et register oevele tongn dan der goan triln. 't Simpelste is ot er mor êen tonge trilt, mor der zyn registers die tot 5 tongn kun loatn triln. Da bestoat ton mêestol 3 kêers de note zelve (8 voeter), êne kêe de note en octaaf ôger(4 voeter) en êne kêe en octaaf lêger(16 voeter). Ot er twêe (of drie) kêers dezelste note gespeeld wordt, tonne is da mêestol êne kêe juste, êne kêe e klêen bitje lêger en êne kêe e klêen bitje ôger. Ton kryg je e zwevend effect. De Fransche en Duutsche accordeongs en dikkers mêer zwevinge dan de Italioansche.
Sôortn
G'et enorm vele verschillige sôortn accordeongs, afhankelijk van ot mi knoptjes is of mi toetsn, oevele reekn knoptjes daj et, oevele toetsn en oevele registers. Afankelijk van 't genre daj wilt speeln, goaj en ander type accordeong gebrukn.
De West-Vlamsn accordeong
In West-Vloandern stond der vroeger en accordeongfabrieke in Lichtervelde. D'accordeongs die doa gemakt zyn, wierdn ton ôok Lichtervelders genoemd. Felix Callewaert (1862-1918) at en orlogewinkel in Zwevezêle woadatn tôpe mi zyn broere Eugène ôok begun wos mi accordeongs moakn. In 1890 zyn ze veruusd no Lichtervelde. De fabrieke stond up den ouk van de Stoasjestroate en de Beverenstroate. Achter den oorloge zette zyn zeune Eugène Callewaert de productie van den accordeong vôort. De Lichtervelder kwom zô populair dat 'n zels utgevoerd wier no Canada en de Verênigde Stoaten van Amerika. Beist den oorloge wierd in Duutsland in 1944 zyn oofd ofgekapt, en da wos't ende van de Lichtervelder.
Beta (letter)
thumb|175px| Hoofdletter en klêene letter beta De beta (hoofdletter Β, klêene letter β, Oudgrieks βῆτα), is de tweide letter van 't Grieks alfabet. D' hoofdletter Β is gelykig an de Latynsche letter B. β' is 't Grieks cyfer vo 2, ,β vo 2000.
Beta wierd in 't klassiek Grieks uutgesprookn lyk /b/ van boom, moa klienkt in 't modern Grieks lyk /v/ van vint. In 't modern Grieks wordt de noame van de letter víta uutgesprookn. De /b/-klank wordt teegnwoordig μπ (mu en pi) geschreevn.
Joseph Suvée
Joseph Suvée, geboorn in de Korte Vuldersstroate nevest de Sint-Salvatorskathedroale, startte zyn ipleidienge an de Brugsche academie. In 1763, an zyn 19 joar, trokt ie noa Parys en je volgde lessn an d' Académie Saint-Luc en loater an d' Académie royale de peinture et de sculpture. Doa deed ie in 1771 mee an de schiftiengsproevn vo de prestigieuze Prix de Rome. De winnoare van die prys mocht e studiereize noa Rome moakn. Den 31stn ogustus 1771 wierd Suvée uutgeroopn toet winnoare mè zyn inzendienge De stryd tusschn Mars en Minerva, vo Jacques-Louis David. Tusschn David en Suvée is 't nôois mè goed gekommn.
Van 1772 toet 1778 bleeft ie by de Fransche academie in Rome. Were in Parys begost ie e kunstschoole vo joenge vrouwn in 't Louvre. In 1792 wierd Suvée benoemd toet directeur van de Fransche academie in Rome.
Werk
Suvée begost ols barokschilder moar evolueerde loater noa 't neoclassicisme. Je schilderde historische en religieuze taferêeln en makte portreitn van menschn die leefdn in zyn tyd.
Seaside festival
Ip de verschillende edities van het Seaside festival troadn ounder andere de volgende voorol groepn ip: The Cure, Public Image Limited, Siouxsie and the Banshees, Killing Joke, Echo and the Bunnymen, The March Violets, New Order, Fad Gadget, The Stranglers en The Ramones, en ôok Belgische artistn, gelyk: TC Matic, Front 242, Red Zebra, Luc Van Acker en Arbeid Adelt!. Ol die groepn woarn de crème de la crème van de New Wave, een muziekstrôminge die ton eur ôogtepunt kende.
1985 wos voor het Seaside festival een topjoar. Mêer dan 20.000 minsn zaktn of noa De Panne. In 't voorjoar van 1987 ein de organisatoorn beslist vo der mee te kappn.
Twêe festivals gingn verder woa da Seaside stopte: Polderrock (Oedeburg, West-Vloandern) en Pukkelpop (Leopoldsburg, Limburg).
Sint-Moartnskathedroale
thumb|De kaerke met up de voorground de Leet. De Sint-Moartnskerke (officieel Sint-Maarten en Sint-Niklaaskerk, no de twee patroonilligen van Yper) is e gotische kerke van 102 meiters oge, die ebouwd is tusschn 1230 en 1370 en die in Yper. Doavoorn wos er e romaansche kerke. 't Is de kathedroale van 't bisdom Yper ewist tusschn 1561 en 1801, nu en is 't dus officieel gin kathedroale nemi.
De kerke zevve is groot en 't i vele luxe en da toogt da ze ebouwd is in de goudn joarn van Yper, toune at de loaknindustrie de commerce indeliks deed droain. De loaknalln zyn oek oungeveer in 'n dien tyde ezet.
Da bisdom ountstound deurda 't bisdom Terwoan, achter dan de abdyen doa te grounde ericht woarn, uut makoar viel in drie aar bisdommn: Boulogne, Sint-Omaars en Yper zevve. Binn liggn een van de bekendste bisschoppn (Jansenius) en Robrecht van Bethune, groaf van Vloandern, begroavn.
Beisn en achter 'n Oorloge
De kerke die der nu stoat is nie mi d'oorsprounkelikke kerke, dedie is beistn 'n Eestn Oorloge kapot ebombardeerd deur de Duutschers. An de zydskant no 't park en 'n schouwburg toe, kuj nog stikkn van d'oude kerke zien stoan en liggn. De kerke zevve is erbouwd kunn zyn lik dervoorn deurdat heel de stee in koarte ebrocht wos deur architect Coomans, die ze tekeniengn meinam toune at 'n 't anzette beisn 'n Oorloge. De fundoaschn zyn nog ossan dezeste lik van d'oorsprounkelikke kerkethumb|left|300px|D'omgevienge van de mart beisn 'n Oorloge
Rudy Provoost
Rudy Provoost (Ostende, 16 oktober 1959) is 'n bestuurder en oendernemer.
Persôonlik
Rudy Provoost groeide ip in Gistel en je studeerde psychologie an 'n universiteit van Gent en bedryfskunde an de Vlerick Business Schole, woa dat 'n ook lid gewordn is van de road van besteur. Binst zyn legerdienst in 1983-1984 was Provoost 'n officier by de medischn dienst van 't Belgisch leger.
Carrière
Provoost startte zyn professionele carrière in 1984 by Procter & Gamble Benelux, woa dat 'n betrokkn was by verschillige projectn. In 1987 begost 'n als Marketing Planning Manager by Canon België en in 1989 wierd 'n benoemd tout General Manager Marketing vor al de bedryfsounderdêeln.
Rudy Provoost makte in 1992 den overstap noa Whirlpool als General Manager vo België, woa dat 'n verschillige postn haad van Europeesche VP Consumer Services en Europeesche VP Sales tout Europeesche VP Marketing en VP Whirlpool Brand Group van Whirlpool Europa.
In 2000 startte Rudy Provoost zyn carrière by Philips als Executive Vice President Consumer Electronics Europe. In 2004 wordt Provoost de boas van de volledige Philips Consumer Electronics business. In 2008 wordtn de boas van Philips Lighting tout in 2011.
Van oktober 2011 tout in juni 2016 is Provoost de grôotn boas by Rexel in Frankryk, e multinational met 28.000 personêelsleedn, gespecialiseerd in de distribuusje van elektrisch materioal.
Harmonium
thumb Ne harmonium, tredorgel of tertorgel is e muziekinstrument die gereeknd wordt tot de orgels. De klank is e bitje 't zelste lik van en accordeong, omdat 'n up dezelste maniere vôortgebrocht wordt. Mi pedaaln moe je lucht in e boge bloazn en oej toun e toetse induwt, wordt diene lucht nor e toungsje gebrocht, die toun begunt te trilln.
Registers
Êen of mêer van die toungsjes tôpe vormn e register. Juste lik bie en accordeong of en orgel zorgn verschillige registers vo verschillige klankn. Ge kut up twêe verschillige maniern vor e verschillige klank zorgn deur nootn toe te voegn an de gebrukte note: Deur verschillige combinoaties te moakn, kuj ezo verschillige registers moakn.
Geschiedenisse
De noame harmonium wierd vo den êeste kêer gebrukt in Vrankryk deur Alexandre Debain. Em wos den êestn voun zuk en instrument te bouwn da gebruk makte va drukwind, da wil zeggn daj de lucht nor de toungsjes bloast. Up min of mêer 't zelste moment wos der wok nen Amerikoan die a peu près 't zelste gemakt adde, mo tonne mi zuugwiend die zorgde vo nen ounderdruk. Omdat da simpelder wos vo te moakn, wos de Amerikoansche versie rap populairder dan de Fransche. Harmoniums wierdn surtout populair in kerkn vo zang te begeleidn.
1743
1740 - 1741 - 1742 - 1743 - 1744 - 1745 - 1746 't Joar 1743 is 't 43e joar in de 18e êeuwe volgenst de christelike joartellienge. thumb|Den hof van de familie Willaeys-Vleys in Brugge, deur [[Jan Garemijn]]
Étretat
Étretat is e Fransche gemêente in 't departement Seine-Maritime in de regio Normandië. D' inweuners wordn Étretatais genoemd.
Étretat is surtout bekend vo zyn kalkrotsn, woaroender drie nateurlike boogn en e puntige rotse, L'Aiguille of de noalde, die 70 meter boovn de zêe uitstêekt. Twêe van de drie boogn zyn zichtboar vanuut de stad, de Porte d'Aval en de Porte d'Amont. Den derdn, de grotstn, is de Manneporte. thumb|left|650px|Kalkrotsn in Étretat
De rotsn en 't strange woarn styf in trek by kunstnoars, lik Eugène Boudin, Gustave Courbet en Claude Monet. Ook schryvers lik Guy de Maupassant en Gustave Flaubert woarn trouwe bezoekers. Maurice Leblanc weunde in Étretat en zyn boek L'Aiguille creuse mè 't personnage Arsène Lupin goat over L'Aiguille van Étretat.
Melchior Broederlam
thumb|Detail van 't retabel (linkervleugel) van Jacob de Baerze beschilderd deur Melchior Broederlam, (1394-99), museum van Dijon Melchior Broederlam was e Vlamsche kunstschilder uut Yper, die actief was tusschn 1381 en 1409. Sedert 13 februoari 1384 wast 'n in dienst by Filips de Stoutn, hertog van Bourgondië.
J' is êest an 't werk gezet vo klêne decoroatie-ipdrachtn, surtout in 't kastêel van Hesdin.
Loater gaf den hertog hem ipdracht voe de buutnpanêeln te beschildern van 't retabel, in 1392 besteld an beeldhouwer Jacob de Baerze uut Dendermonde, voe de kerke van e klôoster by Dijon. 't Schilderwerk omvat vier thema's: Annuncioatie, Maria-Visitoatie (lienkervleugel), en Ipdracht in den Tempel, de Vlucht noar Egypte (rechtervleugel).
Z'n werk is typisch Vlams van inspiroatie, met expressieve kracht en realistische nateurdecors.
Broederlam he me zyn olieverwe e grôotn invloed g'hed ip de schilders van de volgende generoatie lik Robert Campin en Jan van Eyck.
1038
1035 - 1036 - 1037 - 1038 - 1039 - 1040 - 1041 't Joar 1038 is 't 38e joar in de 11e êeuwe volgenst de christelyke joartellienge. thumb| Peter Orseolo wordt keunienk van Hongareye
Poapingem
Poapingem (Frans: Saint-Venant, Nederlands: Papingem, Frans-Vlams: Papinghem) es e gemêente in Vrankryk in't departement Nauw van Kales. 't Grenst an de gemêentn Oaverskerke, Sint-Floris, Robeke, Busnes, Goaverbeke, Iberge, Ariën en Tien'n en ligt teegn de schreve me 't Noorderdepartement. O de nôordkantn van Poapingem lôopt de Leie; In tydde lag ier 't schee'n tusschn Frans-Vloandern en Artesië. Deur Poapingem lôopt ôok de riviere de Busnes die ier uutmoundt in de Leie.
Geschiedenisse van zout
thumb|Zoutmyne van Hallstatt thumb|Turfstekkers Zout was in de geschiedenisse van oeze contreien een vree belangrik iets om de winter te overleven. Het diende om te pekelen of om gerechten mêestol vis, vlêes of wild in te zouten.
In de middelêeuwen kosten ze zout kopen die van Hallstatt bie Salzburg kwam. Da werd in blokken van doar noar ier gebrocht en wos vree kostelik. Da zout kosten ze in Hallstatt bekomen omda ze onder de grond grotten onder woater zetten. De zoutloagen in de steen loste ip in da woater. At het woater in de grotte genoeg gezout was, hoalden ze dat ut en kookten ze dadde. At da uigekookt was hadden ze zoutbrokken.
Langs hier kosten ze zout hoalen ut turf van vroeger deur de zêe ondergelopen stikken land. In het Krekengebied van 't Meetjesland, in Zeeuws-Vloandern, rond Brugge en Ostende zin er plekken gekend woar dat ter turf met zout in moe gezeten hen. Ze stekten da turf ut en stoaken da in brande. De asse dervan kookten ze ton in woater. Da sop was goe om te pekelen (brune pekel) en os ze da nog verder kookten kosten ze zelfs wit zout bekomen. 't Feit da ze de gezouten turf als brandstoffe kosten gebrukken moakte rendement meugelik.
Butten de sporen in 't landschap es ter winnig van die activiteit overgebleven of gekend. Moa 't stoa wel vast da die industrie in oeze geschiedenisse van levensbelang moe gewist en.
Zuudpene
Zuudpene (Nederlans: Zuidpene, Frans: Zuytpeene) is e gemêente in de Franschn Westoek in't Fransche Noorderdepartement. 't Dorp is enoemd na de Penebeke, e klêen reviertje dat doa passeert en da ôok zun noame i gegeevn an de bygeleegn gemêente Nôordpene.
1742
1739 - 1740 - 1741 - 1742 - 1743 - 1744 - 1745 't Joar 1742 is 't 42e joar in de 18e êeuwe volgenst de christelike joartellienge.
Gebeurtenissn
thumb|George II van Grôot-Brittannië
Sinte-Kruus (Brugge)
Sinte-Kruus (Nederlands: Sint-Kruis) is 'n dêelgemêente van Brugge, West-Vloandern. 't Ligt an den ôostkant van Brugge.
Sinte-Kruus wos zelfstandig toet up 't ende van 1970 as't by Brugge wierd gevoegd. Sinte-Kruus et 'n uppervlakte van 16,84 km² en ad den êestn januoari 2005 16.224 inweuners (bronne NIS). 't Oantal inweuners is sedert 1999 bykan nie veranderd. Sinte-Kruus vormt up die maniere 13,7% van de Brugse bevolkienge.
Ip Sinte-Kruus zyn d'er drie parochies: thumb|left|Kerke van de Kruusverheffienge
Langs de Moalsesteenweg liggn d'er ne hêlen oop wienkels. D'er zyn vele lagere schooln en ook twêe middelboare: Instituut Mariawende - Blydhove en St-Andreaslyceum.
An't centrum e je ook nog e sportterring "De guldn kamer", met e voetbalploeg "Dosko", e tenniszoale en e fuufzoale "Studio Hall" da overtyd 't Schuttersof noemde.
Joop Zoetemelk
Hendrik Gerardus Joseph (Joop) Zoetemelk (Den Haag, 3 december 1946) is een Hollandschn oud-coureur, die actief was van 1970 toet 1987. Zoetemelk wordt algemêen anzien ols êen van de beste coureurs van Holland ôois. Hy won in 1979 de Rounde van Spanje, in 1980 de Rounde van Vrankryk en kwam in 1985 weireldkampioen ip de sportief gezien hoge leeftyd van 38 joar.
Carrière
Vôorn da Joop Zoetemelk in 1970 beroepscoureur kwam, behoalde 't hy e poar belangryke overwinniengn ols amateur: goud ip d' Olympische Speeln in 1968 ols êen van de coureurs van de 100 kilometer ploegntydrit, en de eindzege in de Tour de l'Avenir (1969). In 1971 won't hy 't bergklassement in de "Vuelta". Binst de "Midi-Libre" in 1974 is't hy lêlyk gevalln. Der wierd ton vo zyn carrière gevrêesd, moar in 1975 kwam 't hy sterk were.
Eernegem
Eernegem is e dêelgemêente van de Belgische gemêente Ichtegem. 't Is geleegn tussn Ichtegem-centrum en Gistel. Der weunn oungeveer 6585 inweuners.
Korte geschiedenisse
Volgest specialistn kêert de noame Eernegem were toet 'n tyd van de Frankische kolonisoasje. Êen of ander Arnjo (Erno) et hier en hoeve begost. Ze kienders (=inga) bleevn d'r weunn (=gem). De noame Eernegem betêeknt dus eigentlik: weunplekke van de kienders van Arnjo. D' hêernhoeve bestot vermoedelik ol van 't joar zevenhoenderd.
In 't nôorden van 't dorp, lanst de Ganzestroate, o je toet 1954 e mote. Da was verzekerst ter versterkienge teegn d'involln van de Nôormann in de joarn negenhoenderd.
Link (Vrankryk)
Link (Frans: Lynck) es 'n gehucht in't Noorderdepartement in Vrankryk ip't schee'n van de gemêentn Loberge, Merkegem en Kapellebroek. 't Ligt in Frans-Vloandern in't Blootland. Link ligt ip apeupri drie kilomèiters o de zuudkant van't center van Loberge, twêe kilomèiters o den ôostkant van Kapellebroek en 4,5 kilomèiters o de nôordwestkant van't center van Merkegem. Link ligt an't Kanoal van d' Ôoge Kolme, en ounderdêel van de Kolme, by d'ofsplitsienge van't Ofvoerkanoal van de Kolme die richting de Broekburgvoart lôopt.
Ennetières-en-Weppes
Ennetières-en-Weppes, ofte kortweug Ennetières, es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern, mêer bepoald in Rysels-Vloandern. 't Grenst an de gemêentn Permeke, Kampingem, Olm, Engelo, Schobeke, Radingem, Bois-Grenier en Ermentiers-Kapelle.
Toponymië
De noame van de plekke es gedeurnde de geschiedenisse g'evolueerd en komt in verschilligte documentn anders veurn.
Beziensweirdigeedn
thumb|left|De Sint-Moartnskerke in Ennetières
Jan Janssen
Johannes Adrianus (Jan) Janssen (Nootdorp, 19 meie 1940) is een Hollandschn oud-coureur  die actief was van 1962 toet 1973. In zyn loopboane won't hy ounder mêer de Rounde van Vrankryk (1968), Rounde van Spanje (1967) en 't weireldkampioenschap (1964).
Carrière
Jan Janssen wos in 't begun e redelyke sprinter, moa j' ountwikkeldeg' hem ol zêre toet e veelzydige coureur. Hy stond bekend vo zyn vermeugn van enorm of te zien, woarmee dat hy e tekort an anleg compenseerde en toch den top wiste t' hoaln. Jan Janssen is den êestn Hollander die de Tour de France gewonn het.
Vlaamse Filmpjes
Vlaamse Filmpjes is e reekse Vlamse jeugdboekstjes uutgegeevn deur uutgevery Altiora Averbode.
't Begun
thumbnail|Cover van Vlaams Filmptje numero 47 van 1931 geschrêven deur [[Paul Kiroul]]
D'oorsprounkelikke Vlaamsche Filmkens zyn vo 't eest uutgebracht ip 2 november 1930. E filmtje kostte toene 50 centims en ze zaatn ol rap an 60.000 boekstjes per weke. De producsje ield eventjes ip by 't uutbreek'n van de Twiddn Weireldôorloge wodeure dat er tussn 12 meie 1940 e 29 september 1940 gène verscheen'n. De reekse werd doana vodder gezet mo moest deur gebrek an papier stoppn by numéro 614 ip 27 december 1942.
De nieuwe start
Ip 17 februoari 1946 werd de reekse ipnieuw begost, mo me e nieuwe nummerienge. D'êeste Vlamse Filmtjes van ton werd'n vo 5 frang verkocht, en deur 't nieuwe succes kostn ze de prys rap terugbriengn no 4 frang. Dedee werd'n ook nog mo om de 2 weken uutgebracht, mo ip 25 september 1960 begosten ze were me de weeklikse uutgave. By Vlams Filmtje numéro 2385 zyn ze ton were voddergegoan me de oude nummerienge, woamee ze an numéro 3000 zaatn. Typies an de filmtjes is 't klêne formoat en 't oantal poagina's (32).
De filmtjes vandoage
In 2004 en z'et formoat veranderd. De Filmtjes werden e bitje grotter en steviger. 't Oantal Filmtjes per joar werd verminderd noa 20, wodeure dat er were e twiweeklikse uutgave is. De reekse bereikt nu een oplage van 11.000 boekstjes. Ge kunt ze bekanst allemoale bekik'n up ne website : www.vlaamsefilmpjes.net
1416
1413 - 1414 - 1415 - 1416 - 1417 - 1418 - 1419
Belcanto Classic
De Belcanto Classic is e koers in Westouter die ol bestoat sedert 1995. En is enoemd na Guido Belcanto die, tusschen pot e pinte, tope mi Frank Verdru, ’t initiatief nam om e nieuwn koers t'organiseern.
Frederik I (HRR)
Frederik I of Frederik Barbarossa (Rôodboard) (Waiblingen, 1122 – Anatolië, 10 juni 1190), van 't Huus Hohenstaufn, was keizer van 't Hillig Rôoms Ryk van 1155 tout an zyn dôod.
Belcanto Classic
An de koers meugt olleman meidoen. In ’t begun (1995) woarn d’r moa 9 koereurs - nu stoat er 499 man an de mete, en dat is ouk 't maximom da toe eloatn is.
De koers is verreedn op de latstn moandag van ogustus. De latste kêern woarn ‘t zeven lokoale tourtjes van 8,2 km. Over berg (Sulferberg) en dal, want 't is in ’t Euvelland.
Frederik I (HRR)
Je was e zeune van hertog Frederik II van Swaabn en Judith van Beiern, dochter van hertog Hendrik IX (Hendrik de Zwartn) van Beiern.
Belcanto Classic
Ider joar probeert de organisoasje ouk bekende noamn t’inviteern. In 't verleedn woarn ol present: Renaat Landuyt, Karl Vannieuwkerke, Patrick Lefevere, Nico Mattan, Peter Farazijn, Frank Vandenbroucke, Kristien Hemmerechts,...
Frederik I (HRR)
Je volgde zyn voader in 1147 ip ols hertog Frederik III van Swaabn.
Belcanto Classic
De Belcanto Classic is gèn koers lik een ander. Want wie dat er wint, is eigentlik va gèn importainsje, en d'organisoaje gèft toen ouk 'n uutslag ni mè vry. Een koers om te beminnen, niet om te winnen, is nunder leuze. D’r zyn ten ander ouk pryzn voe de mêest sexy koereur, ’n mêest courageusn, ’n dien mè de schonste klêers, de grotstn zwêter,...
Frederik I (HRR)
Achter 'n dôod van zyn nounkel Konrad III wierd ie de vierde moarte 1152 in Frankfurt verkoozn en de neegnste moarte 1152 in Aachen gekrôond tout Rôomsche keunienk. Ip 18 juni 1155 wierd ie deur paus Adrianus IV gekrôond tout keizer. Twi joar loater stound den term "sacrum" (Hillig) vo den êeste ki vermeld in e document over 't Rôoms Ryk. Je kwam ook keunienk van Italië in 1155.
Belcanto Classic
Lyste van de winnoars
1995: Guido Belcanto 1996: Klaas Ryckeboer 1997: Steve Barbry 1998: Piet Herreman 1999: Piet Herreman 2000: Piet Herreman 2001: Christophe Sohier 2002: Giovanni Vandamme 2006: Wouter Neuville (1eure 37' 12'') 2009: Frank Vandenbroucke
Frederik I (HRR)
Deur in juni 1156 te trouwn me gravinne Beatrix I, de dochter van groaf Reinout III van Bourgondië, krêegt ie 't groafschap Bourgondië.
Normoal wierdn de keuniengn van Arles nie mè gekrôond in de kathedroale, mo Frederik Barbarossa wierd ip 30 juni 1178 formeel tout keunienk van Arles gekrôond deur den eirtsbisschop van Arles.
Vrouwn en jounges
Me zyn êeste vrouwe Adelheid van Vohburg had ie gin jounges.
Me zyn twidde vrouwe Beatrice I van Bourgondië:
Busschn van 't sentroal Kanadeesch Schild
right|thumb|Liggienge van d' ekostreeke in [[Nôord-Amerika.]] thumb|Liggienge van de boreoale busschn in de [[Weireld|weirld.]] De Busschn van 't sentroal Kanadeesch Schild, zyn 'n ekostreeke uut d' ekozôone Nearctis vôgnst de Weirld Nateur-Stichtienge (WWF). D' ippervlakte van d' ekostreeke besloa 463 345 km². Ze maakn dêel uut van 't bioom de boreoale busschn of de tajga van Kanada.
Beschryvienge
Die ekostreeke bestoat uut golvnde euvels, mêern, veenn en rotsige stikkn die tegoare de vorm ên van 'n oave moane ip 't Kanadeesch Schild vanof ôostlik Manitoba en nôordlik Ontario zuudôostwoarts loopnde deur Thunder Bay District no de nôordlikke kuste van 't Ipper-Mêer en tonne nôordôostwoarts toe in westlik Kebêk. 't Gebied êt e koel kliemoat mê zoomretemprateurn van roend 13 °C die ofzakkn nor e styf koede -17 °C in de wientre. D' euvels roend Mêer Seul in nôordwestlik Ontario zyn e bitje warmdre en nattre of 't mêeste van 't gebied. De gemiddelde reegnvol an den ôostlikke kant van d' ekostreeke is 550 mm per joar, goande toe 750 mm in 't sentruum (by Mêer Nipigon byvôorbeeld), toe 900 mm in 't Westn. Byzoendre gebiedn zyn Mêer Nipigon en 't Mêer van de Grôote Forêlln (Ontario). Die busschn steekn of teegn d' ekostreekn die nog veele bardre zyn lik de Tajga van 't Ôostlik Kanadeesch Schild in 't Nôordn, da 't grotste dêel van nôordlik Kebêk en Labrador bedekt.
Plantn-weirld
thumb|left|Nasjonoal Park Pukaskwa in Ontario. Die euvls êrbergn e grôot gebied van boreoal bus oovrêerst deur zwarte sparre (Picea mariana) tegoare mê Banks-pynboom (Pinus banksiana) en e bitje papierberke (Betula papyrifera) en in de warmre gebiedn ip de zuudlikke zydn van d' euvels e bitje Ameriekoansche roatlpopliere (Populus tremuloides), witte sparre (Picea glauca), boalsm-popliere (Populus balsamifera) en boalsm-denne (Abies balsamea). Veele van de rotsn uut 't gebied zyn bedekt mê kleurige korstmossn. D' ekostreeke bevat grôote moerassn in 't byzoendre in 't Zuudôostn, en e grodre varjoasje van plantn-leevn ip de nôordkuste van 't Ippre-Mêer.
Bêestn-weirld
Zoogbêestn uut de boreoale busschn omvattn eeland (Alces alces), de zuudlikste populoasjes van roendtrekknde bus-karieboe (Rangifer tarandus caribou), Ameriekoansche zwarte beir (Ursus americanus), Kanadeesche lynx (Lynx canadensis), snêewschoe-oaze (Lepus americanus) en grysde wolf (Canis lupus). Veugls uut 't gebied omvattn sperweruul (Surnia ulula), Ameriekoansche oehoe (Bubo virginianus), steeklsteirt-oene (Tympanuchus phasianellus), kroage-oene (Bonasa umbellus), Ameriekoansche zwarte eende (Anas rubripes), Karoliena-eende  (Aix sponsa), Kanadeesche ganze (Branta canadensis) in 't Nôorden, en kokardezoagbek (Lophodytes cucullatus) en Nôordameriekoansche êlmspechte (Dryocopus pileatus) in 't Westn.
Bedreigiengn en beschermienge
't Is e reedlik goe bewoarde ekostreeke woa da 40% van 't oerbus nog bestoat (mindre in Manitoba) binst da 't grotste stik styf veranderd is deur oetkap en ip sommigte platsn deur mynbow en ipwekkienge van illetriek mê woatrekracht. Grôote blokkn oerbus bluuvn oovre, byvôorbeeld te Nôordn van Nipigon-Mêer in Ontario en roend Mistassini-Mêer in Kebêk, en in de vôgnde beschermde gebiedn : Provinsjoal Park Wabakimi te nôordwestn van Nipigon-Mêer, Nasjonoal Park Pukaskwa by Marathon thumb|Uutzicht van ip de weg Southern Headland Trail oovre 't Nasjonoal Park Pukaskwa. (Ontario) ip de kuste van 't Ippre-Mêer, 'n antal rieviern en mêern in nôordlik Ontario (Winisk-Rieviere, Missinaibi-Rieviere, Albany-Rieviere te nôordn van Wabakimi-Park, Severn-Rieviere (nôordlik Ontario), Attawapiskat-Mêer/Attawapiskat-Rieviere en Braajtsand-Rieviere), Provinsjoal Park Kesagami, Miesjiepiekootn-Eiland in 't Ippre-Mêer, allemalle in Ontario; en Nasjonoal Park Aiguebelle in Kebêk.
Zwevegem
Zwevegem (Nederlands: Zwevegem) is e Belgische gemêente in de provincie West-Vloandern. Buutn Zwevegem zelve liggn der nog de dêelgemêentn Êestert, Moen, Ôtegem en Sen-Nis in. Ip de grenze van Zwevegem en Moen e je nog de parochie Knokke. In 't hêle weunn der mêer dan 23.500 minsn in de gemêente. thumb|left| Zicht ip Zwevegem
Beziensweirdigheedn
Zwevegem is deursneen van de voart Bossuut-Kortryk. Vroeger gink de voart tussn Zwevegem en Moen ounder de ground: de soutring. Me de verbrêdinge vu skeepn van 1350 ton is olles uutgegroaven. D'eirde en z'ip de kant gesmeetn en ip die ôogte is nu 't Orveytbos.
Vroeger passerde de tringroute Kortryk-Ronse deur Zwevegem. 't Grôotste dêel dervan is nu e schône veloboane.
Zwevegem is vôoroal bekend deur de femilie Bekaert, ounder mêer Leo Leander, de stichter van het Bekaert concern da begoste me de fabrikoasie van stekkerdroad. Ip sommigste plekkn in Zwevegem weet je nie oa je in de fabrieke of in de gemêente stoat.
D'oude elletriek- en stôomcentralle droai ni me, mo onder andere de turbinezoale is geklasseerd. Ze zyn bezig om hêel de site e nieuwe bestemminge te geevn onder de noame Transfo.
In 't joar 2015 is Zwevegem 't Dorp Van de Ronde. Ti ton exact 80 joar geleen da Marcel Kint de Ronde van Vlaanderen et gewonnen.