cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Peire
Gebruuk
Peirn zyn ossan etrokkn vôorn an ze rype zyn, want an ze volln, krygn ze veel te gemakkelik brune plekkn, die zêre vortn. Zolange dan ze nie rype zyn, zyn ze gemakkelik te vervoern zounder dat er etwot ankomt.
Peirn kunn geweune upeetn zyn, mo ze zyn oek verwerkt in aar diengn, lik peirewyn (die styf up cider trekt, die van appels emakt is). Buutn peirn voun geweune op t'eetn, zyn der oek peirn voun te stoovn.
'n Grotsn producent van peirn in Europa, is Italië, met 840 000 ton. 'n Grotsn producent in de weireld is China.
Externe koppelienge
Pyrus communis up Soortenbank.nl.
Lederzele
Lederzele (Frans: Lederzeele) es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern in't Outland, dichtby 't Audomarois-moerasgebied. 't Grenst an de gemêentn Volkerinkove, Broksele, Rubroek, Buusscheure, Nieuwerleet, Sint-Momelingn en Wulverdinge. In Lederzele ligt êen van de broun'n van den Yzer. Lederzele es in 1183 vermeld gewist lyk Ledersela wa da "uus van Ledhari" wilt zeggn. In Lederzele stoat de Maria-Assumpsjekerke.
Auchy by Ôorschie
Olangsn d'ôostkantn van't groundgebied van de gemêente lôopt d'A23-ottostroade tusschn Villeneuve-d'Ascq en Valencyn.
Sport
De finoale van de koerseklassieker Parys-Roubei passeert traditionêel olangsn Auchy by Ôorschie. Ip't groundgebied van Auchy ligter e kasseystrooke: 't begun van de Secteur pavé d'Auchy-lez-Orchies à Bersée (secteur 12, e redelyk moeilyke strooke van 4 ster'n die 2,7 kilomèiters lank es).
Beziensweirdigeedn
thumb|left|200px|De Sint-Berthakerke van Auchy
1657
1654 - 1655 - 1656 - 1657 - 1658 - 1659 - 1660 't Joar 1657 is 't 57e joar in de 17e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Biervliet
Biervliet is e stad in de gemêente Terneuzn, in d' Hollandsche provinsje Zêeland met 1631 (2009) inweuners.
Geschiedenisse
Biervliet krêeg al stadsrechtn in 1183 en wierd lik Greveliengn, Mardyk, Duunkerke, Nieuwpôort en Damme gesticht deur de Vlamsche groavn Diederik en Filips van den Elzas ter bevorderienge van 't economisch leevn langst de Nôordzêekust.
Round 1400 woarn der overstromiengn en kwam Biervliet ip een eiland te liggn. In 1573 wierd de plekke veroverd deur de Woatergeuzn en kwam Biervliet ounder Nôord-Nederlands bestier. Maurits van Oranje liet e vestienge bouwn ip 't eiland vo 't scheepsverkêer noa Gent ounder controle t' houdn.
't Ôorsprounkelik stadje is in de zestienste êeuwe verdweenn by een overstromienge. Achter 1600 kwam ter e nieuwe plekke, mêer landinwoarts.
Pitgam
Pitgam es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern ip't schee'n van't Blootland en't Outland. 't Grenst an de gemêentn Armbouts-Kapel, Stene, Krochte, Zegerskapel, Eringem, Drinkam, Loberge, Broekkerke en Spyker. Deur Pitgam strôomt, an de schreve me de gemêentn Broekkerke en Spyker, 't Kanal van de ôoge Kolme, en ounderdêel van de Kolme.
't Gebied van Pitgam ad in tydde van de Romeinn en deftige Gallo-Romeynsche beweunienge, toenda 't nog an de kust lag deur de Duunkerke transgressies. By ipgroaviengn byst 't anleggn van en gasleydienge in 1997 zyn der teffrente dingn uut den Oudheyd ountdekt. Pitgam es vermeld in 1072 in de Annales Flandriae en in 1113 in e bulle van paus Paschalis II. In 1159 gaf paus Alexander III de kerkelyke inkomstn vande parochie an't kapittel van Terwoan. In Pitgam stoat de Sent-Folquinkerke.
Cornwall
Cornwall (Cornisch: Kernow [ˈkɛrnɔʊ]) is e ceremonieel groafschap en Unitary authority in den Iengelsche regio South West England, begrensd in 't nôordn en 't westn deur de Keltische Zêe en in 't zuudn deur 't Iengels Kanoal. In 't ôostn wordt Cornwall van 't groafschap Devon gescheid deur de riviere de Tamar. 't Mêest westelyk punt is Land's End en 't mêest zuudelyk is Lizard Point. 't Ceremonieel groafschap Cornwall omvat ook de Scilly-eilandn. 't Administratief center is Truro.
In Cornwall wierd vroeger Cornisch gesprookn, e Keltische toale die uutgestorvn is in de loate 18e êeuwe, moar in de 20e êeuwe probeern ze de toale were leevn in te bloazn. Der is e Wikipedia in 't Kernowek en e regionalistische pollitieke partie Mebyon Kernow, die lid is van d' Europeesche Vrye Alliansje.
Prins Charles, de Britsche krôonprins, en zyn vrouwe Camilla Parker Bowles zyn hertog en hertoginne van Cornwall.
276 v.Chr.
279 v.Chr. - 278 v.Chr. - 277 v.Chr. - 276 v.Chr. - 275 v.Chr. - 274 v.Chr. - 273 v.Chr. 't Joar 276 v.Chr. is e joar in de 3e êeuwe v.Chr. volgenst de christelike joartellienge.
Portoal (gebouw)
thumb|left|De rykelik versierde portoaln van de kathedroale van Amiens, Vrankryk (13e eeuwe) En portoal (van 't Latyn porta = deure, poorte) es d'olgemene noame vo 'n "inkom" van e groot, publiek gebouw lik e kerke, ne tempel of en overheidsgebouw. 't Es en kwestje van prestige: hoe belangrikker de functie van 't gebouw of van 'n inweuner, hoe hogger, grodder en meer gedecoreerd 't portoal es.
By kerkn dient et portoal lik overgank tusschn binn en buutn. Oe je in 't portoal van e kerke stoat, zy j'ol binn in de kerke moar nog nie van binn in 't gebouw. In de middeleeuwn wos datte de plekke woar da bedeloars stoundn.
Grote kerkgebouwn hèin dikkers drie portoaln te reke: 't hoofdportoal, 't westportoal en 't oostportoal. Portoaln van gotische gebouwn zyn geweunlik styf gedecoreerd mèi beeldhouwwerkn, 't hoofdportoal nog meer dan de zyportoaln.
908
905 - 906 - 907 - 908 - 909 - 910 - 911 't Joar 908 was e schrikkeljoar die begost ip e vrydag in de Julioansche kalender.
Gebeurtenissen
thumb|350px|Den driejoarige Constantyn VII wordt ols medekeizer gekrôond
Konrad (III) (HRR)
Konrad (III) of Konrad II van Italië (Hersfeld, 12 februoari 1074 – Firenze 27 juli 1101), was e zeune van keizer Hendrik IV en Bertha van Savoye.
Je wierd in 1076 deur zyn voader angesteld tout hertog van Neder-Lotharingen. Je blêef hertog tout dat ie in 1087 Rôoms-Duutsche keunienk kwam. In 1093 wierd ie in Milaan gekrôond tout keunienk van Italië. Je blêef keunienk tout da zyn voader hem in 1098 liet ofzetn in Mainz.
Konrad trouwde me Constance van Sicilië, mo z'haan gin jounges.
Dôodstraffe
De dôodstraffe is 't terechtstelln van een persôon achter een juridisch proces as straffe vô zwoare misdryvn. Vroeger was de dôodstraffe olgemêen toegepast vo misdryvn goande van môord en 't schendn van sexuêle restrieksjes toet godslasterienge, en de terechtstellienge gebeurde mêestol met de byle of met de strop (olhoewel dat hekserye met den brandstoapel wierd bestraft).
Liechtnstein was in 1798 't êeste land da de dôodstraffe ofschaftige, en tegenwôordig zyn der veel landn gevolgd. 't Ofschaffn van de dôodstraffe is êen van de vorwoardn vo by den Europeesche Unie toe te treen.
Dôodstraffe in België
Eigenoardig genoeg is België êen van de latste landn in West-Europa die de dôodstraffe officiêel hèn ofgeschaft: toet in 't joar 1996 stound de dôodstraffe nog olsan in de wetsboekn, olhoewel dat je in de praktyke sedert 1918 nie mè wierd uutgevoerd, moar ottomoatisch wierd ommegezet toet dwangarbeid. Vanof 1996 is levenslange upslutienge de zwoarste straffe die de wette toeloat.
Eure (departement)
Eure (27) es 'n departement in de regio Normandië in't nôordwestn van Vrankryk. De noame komt van de gelyknoamige riviere die deur 't gebied strôomt. Inweuners van Eure wordn Eurois genoemd.
Geschiedenisse
't Departement Eure es één van de 83 departementn die gecreëerd zyn binst de Fransche Revoluusje, de vierde moarte 1790. 't Groundgebied dervan bestoat uut e gedêelte van d'istorische provinsje Normandië.
Geografie
Eure grenst an de Fransche departementn Seine-Maritime in't nôord'n, Oise in't nôordôostn, Val-d'Oise en Yvelines in't ôostn, Eure-et-Loir in't zuud'n, Orne in't zuudwestn en an Calvados in't westn.
't Departement Eure bestoat uut drie arroundissementn (Évreux, Les Andelys en Bernay) en et 23 kantongs en 596 gemêentn. De grotste gemêent'n noar inweunertal zyn Évreux, Vernon, Louviers, Val-de-Reuil en Gisors.
De riviere Eure lôopt deur de westkantn van't departement van't zuud'n noa't nôordn en moundt by de plekke Saint-Pierre-lès-Elbeuf uut in de Seine. De Seine stroômt o de nôordwest- en nôordkantn van't departement Eure en vormt vo 'n dêel de schreeve mè 't departement Seine-Maritime. Ier ligt ôok e gedêelte van't Regionoal nateurpark Boucles de la Seine ('t gebied by de wydde krounkeliengn van de riviere nie verre van oar moundienge), da vo't grôotste stik in Seine-Maritime ligt.
Tand
thumb|Tand'n van de mens E tand is en harde, verkalkte structeure in de koake of de moend van vele beist'n. Tand'n word'n gebruykt vo 't eet'n te knabbeln, moa sommigte beist'n, lyk carnivoorn of vleiseters, gebruyk'n z' ook vo te joagn of vor hunder te verdedign. Vele gewerveld'n, lyk menschn, andere zoogbeist'n, de meiste koedbloewdige reptieln en vele visn, hèn tand'n. Veugels hèn gèen tand'n, moa z' hèn e scherpe snoavel of bek in de plekke.
39
36 - 37 - 38 - 39 - 40 - 41 - 42 't Joar 39 was e geweun joar die begost ip e dunderdag in de Julioansche kalender. thumb|Gnaius Domitius Corbulo
Puente Nuevo
thumb|Puente Nuevo in Ronda De Puente Nuevo (Spoans vo Nieuwe Brugge) is e brugge in de stad Ronda in d' Andalusische provinsje Málaga in 't zuudn van Spanje.
't Is de nieuwstn en grotstn van de drie bruggn van Ronda, gebouwd over El Tajo, de bergklove van mêer of 100 meter diepe, gegroavn deur de riviere Guadalevín. De brugge verbiendt d'historische stad met de moderne stad.
Puente Nuevo is gebouwd in 1751 en 't deurde 42 joar êer dat 'n gerêed was. Den architect was de Spanjoard José Martín de Aldehuela (1729–1802). Ounder de centrale boge is ter e plekke die nog gebruukt gewist is vo gevang.
De Puente Nuevo is êen van de belangrykste touristische attracties van Ronda.
1205
1202 - 1203 - 1204 - 1205 - 1206 - 1207 - 1208 't Joar 1205 is 't 5e joar in de 13e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge. thumb| 'Boudewyns Torre' van fort Tsarevets in Veliko Tarnovo (Bulgareye), woa da [[Boudewyn I van Constantinopel an zyn ende zou gekommn zyn]]
Kromme Reyn
thumb|De Kromme Reyn in de [[provinsje Utrecht]] thumb|De Kromme Reyn by de Tamboersdyk in de stad [[Utrecht (stad)|Utrecht]]
De Kromme Reyn (Nederlands: Kromme Rijn) is een Hollandsche riviere die begunt in Wyk by Duurstede by de Nederreyn en die deur Cothen, Werkhoven, Bunnik strôomt toet an de Stadsbuutngracht in Utrecht woarin dat ie uutmoundt. De Kromme Reyn is 26 kilometers lank. 't Ountstoan van die oude riviere es meugeliks zo 'n drieduusd joar geleen en wos styf belangryk voe den handel in de provinsje Utrecht.
Nieuwegein
Nieuwegein es de vuufde grôotste stee van d' Hollandse provinsje Utrecht en 't ligt an 't Amsterdam-Reynkanoal, 't Lekkanoal en 't Merwedekanoal. Der weunn oungeveer 61.011 menschn. De burgemêester Frans Backhuijs i van de VVD. De stad is administratief ounderverdêeld in êenentwientig wykn.
De geschiedenisse van Nieuwegein
Nieuwegein is ountstoan in de vôrige êeuwe ip 1 juli 1971 uut 't t'hopevoegn van de klêene dorptjes Jutphaas en Vreeswyk. Jutphaas (Nieuwegein) hèt vanof 1959 een ounderzoekcenter dat hem bezig houdt met de meugelikheedn van kernfusie en is gevestigd ip de vroegere buutnplekke Reynhuuzn, Stichtienge voe Fundamenteel ounderzoek van de Materie (FOM) genoamd.
thumb|left|Zicht ip kastêel (buutnplekke) Reynhuuzn woar da 't Fom is gevestigd en ook dient ols locoatie voe trouwreportages
In Nieuwegein stoan een antal ryksmonumentoale uzen, kerkn en 't kastêel Reynhuuzn.
Wykn
thumb|left|Zicht ip e boerderye an de Nedereindseweg in Nieuwegein
Bekende musea in Nieuwegein zyn 't Museum Warsenhoeck, en 't Museumwerf Vreeswyk.
Tower Hamlets
thumb|Liggienge van Tower Hamlets in [[Grôot-Londn]] Tower Hamlets is een Iengels district (borough) in 't groafschap Grôot-Londn met een ippervlak van 19,8 km². 't Ligt in 't ôostn van de City of London en ten nôordn van de riviere den Thems. 't Besloat 't grotste dêel van de wyk East End of London.
Der zyn 272.890 inweuners in Tower Hamlets en 't is één van de districtn van Londn met de grotste etnische diversiteit.
Vele van d' hogste buildings van Londn stoan in Canary Wharf in de wyk Isle of Dogs in 't zuudn van 't district.
Nieuwerleet
Nieuwerleet (Frans: Nieurlet) es e gemêente in Vrankryk in't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern in't Outland, dichtby 't Audomarois-moerasgebied. 't Grenst an de gemêentn Lederzele, Buusscheure, Nôordpene, Cleremeersch, Sint-Omoars en Sint-Momelingn. An den ôostkant van't center van Nieuwerleet ligt et gehucht Booneghem. thumb|left|Entree van de gemêente
194 v.Chr.
197 v.Chr. - 196 v.Chr. - 195 v.Chr. - 194 v.Chr. - 193 v.Chr. - 192 v.Chr. - 191 v.Chr. 't Joar 194 v.Chr. is e joar in de 2e êeuwe v.Chr. volgenst de christelike joartellienge.
Gebeurtenissn
thumb| Denarius, geldstik van de Romeinsche Republiek (194-190 v.Chr.)
Toenge (anatomie)
thumb|Toenge van de mens De toenge is e gespierd orgoan in de moend van de mens en de meiste andere gewerveld'n en dient vo 't eet'n te knabbeln, te zwelgn en vo de smoake. De boovnkant van de toenge (dorsum) is bedekt mè smoakpapiln. De toenge wordt vochtig g'hoed'n deur speeksel en is e nateurlyk middel vo de tand'n te kuyschn. E belangryke functie van de toenge is de sproake by menschn en vocalisoasje by andere beist'n.
De lynker-en rechterkant van de toenge zyn geschèid deur e verticoale deursnee van vezelig weefsel, die e groeve vormt an de boovnkant. An d'n oenderkant makt de toengrieme de toenge vaste an de moendbodem. Doar zyn e deil speekselkliern geleegn. thumb|left|Toengrieme
Lippe
thumb|Lip'n van e vrouwe De lip'n, e boovn- en oenderlippe, zyn de buyt'nste deiln van de moend by vele beist'n, inclusief menschn. Ze zyn zochte, beweeglyk en styf gevoewlig en ze speeln e rolle by de voedynge en by d' articuloasje van sproake en geluyd.
Myrtales
De Myrtales zyn 'n orde van bedektzoadign of bloeinde plantn. De noame is gevormd uut de familienoame Myrtaceae.
De Myrtales volgns 't APG III-système (2009):
Westbouw
thumb|right|200px|Westbouw van de collegioale Sint-Gertrudekerke in Neyvel thumb|left|Groundplang van de romoansche kathedroale van Durham in Iengeland. Reks et westtransept. Ne westbouw, westkoor of westwerk es ne grootn uutbouw an 't westelik uutende van groddere kerkgebouwn lik kathedroaln en abdykerkn.
Ze zyn vo 'n eestn kee gebruukt gewist by karolingische gebouwn en tout an de romoansche periode toegepast gewist.
Ne westbouw bestoat geweunlik uut e middnstik - soms groot, soms klene, soms mèi e grote torre d'r ip - en twee zytoorns. 't Middnstik hèit twee verdiepn. Den beneen dient lik inkom en up 't eeste verdiep hèi je e twidde koor, et westkoor, dat in oopn verbindienge stoat mèi de kerke.
Oe d'r ne westbouw es, lykt et of da 't gebouw twee transeptn hèit nl. et westtransept, dat es den westbouw zelve, en de courantere oostelik geleegn dwarsbeuke (zie foto lienks).
Westwerkn hèin soms ook één of meerdere absiden (zie foto reks).
1074
1071 - 1072 - 1073 - 1074 - 1075 - 1076 - 1077 't Joar 1074 is 't 74e joar in de 11e eeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
1101
1098 - 1099 - 1100 - 1101 - 1102 - 1103 - 1104 't Joar 1101 is 't 1e joar in de 12e eeuwe volgenst de christelyke joartellienge.
Sonnêtn an Orfeus
In dy tyd, in februoari 1922, a Rilke zyn werk vultôojd oovre zyn diep filozoofiesche en mystieke verzoamlienge van tien gedichtn mê tietle "Duineser Elegien" woa datn tien joar an gewerkt ad. De "Sonnêtn an Orfeus" en de "Duineser Elegien" zyn bekeekn lik Rilke zyn mêestrewerk en d' oogste uutdrukkienge van zyn kunde.
Kastêel van Muzot en de "wilde scheppnde storm"
Gedeurnde 't grotste dêel van de joarn 1910 ê Rilke geleen van e serjeuze inzienkienge, woadeure datn nie koste schryvn. Y was zyn "Duineser Elegien" begost in 1912, en vultôojde stikn drvan in 1913 en 1915, vôo gedwoengn te zyn toe stilte deur e gêestlik oeneevnwicht da verôorzakt was deur de gebeurtnissn van den Êestn Weireldoorloge en zyn korte dienst by 't Ôostnryks-Oengoars leegre. Allêene mor in 1920 wastn weer in stoat vor êm te zettn ip de vultôojienge van d' "Elegien". Echtre, vo de vôgnde twi joar was zyn gêest uut den oak en kostn doadeure nie schryvn.
In 1921, verblêef Rilke in Zwitserland, mê d' intênsje van êm oendre te dompln in de Fransche kultuure by Genève en e platse te vienn vo dr te bluuvn weunn. In die tyd adn e romantiesche reloasje mê Baladine Klossowska. Ip uutnôodigienge van Werner Reinhart, veruusde Rilke no 't Kastêel van Muzot, e dertiende-êews buutnverblyf woa datr gin goaze of illetriek was, geleegn by Veyras, Rhone-Vallei, Zwitserland. Reinhart, e Zwitsersche kommersant en liefêbbre-klarinêtiest, gebruukte zyn fortuun vor e wêldoenre te zyn vo veele 20-ste êewsche schryvrs en tôondichtrs. Y verwierf Muzot vo Rilke doa vo niks te loatn weunn en êm mê ze werk te loatn bizzig zyn. Rilke en Klossowska veruusdn doa notoe in juli 1921 en gedeurnde de êrfst vertoalde Rilke geschriftn van Paul Valéry en Michelangelo in 't Duuts.
Mê 't niews van de dôod van de vriendinne van zyn dochtre, Wera Knoop, was Rilke begêestrd vo 't scheppn van 't werk "Sonnêtn an Orfeus". In e poar doagn, tusschn 2 februoarie en 5 februoarie 1922, adn 't êeste dêel vultôojd, mê 26 sonnêtn. Vo de poar vôgnde doagn, richtn êm ip de "Duineser Elegien", de deeze vultôojnd 's oavns den 11stn februoarie. Rechtuut noadien giengtn vôort mê de "Sonnêtn" en vultôojde 't vôgnd dêel van 29 sonnêtn in mindre of twêe weekn. In brievn an zyn moatn duudde Rilke die tydspanne van drie weekn an lik e "wilde scheppnde storm". Rilke beschowde de twêe verzoamliengn lik "teglyk geboorn". An zyn vroegre minnoaresse Lou Andreas-Salomé schryvnd ip 11 februoari, beschreef y die tydspanne lik "...e grenzelôoze storm, e wervlewiend van de gêest, en wa datr ook van binn is in myn, lik weefsl of vliezn, geroamte, 't krakte allemalle en 't plôojde. Gin gedachte an eetn".
Dweisdeure de "Sonnêtn", verschynt Wera in reeglmoatige verwyziengn nor eur, zowêl rechstreeks woa datn eur noamt lik oenrechstreeks deur middl van e "danseresse" of de mythiesche roep nor Eurydice. Loatre schrêef Rilke no de moedre van 't joenk meistje stellnde da Wera eur geest êm "dwoenk en vôortdrêef" van te schryvn.
De Sonnêtn
Dr zyn 55 sonnêtn in de verzoamlienge, verdêeld in twêe seksjes: de êestn van 26 en de twiddn van 29. De sonnêtn vôgn e bepoalde goeste mo z' ên veele verschillnde vormn.
Al de sonnêtn zyn soamngesteld uut twêe kwatrienn en twêe tercêtn.
Êeste sonnet : Doa rêestr e boom
thumb|Kastêel van Muzot in Veyras, Zwitserland, woada Rilke de "Sonnêtn an Orfeus" schrêef en de "Duineser Elegien" vulttôojde in e "wilde scheppnde storm" gedeurnde drie weekn in februoarie 1922. thumb|Orfeus ip e mozaïek.
Meloen
De meloewn (Cucumis melo) is e plante van de komkommerfamilie (Cucurbitaceae).
D' origine van meloewns is nie bekend. Sommigte botanici peizn dan z' ofkomstig zyn van de Levant en Egypte, andere van Indië of Centroal-Azië en nog andere peizn dan ze van Afrika komn.
Der zyn vele gecultiveerde variëteit'n oentwikkeld. Einigte types zyn:
1395
1392 - 1393 - 1394 - 1395 - 1396 - 1397 - 1398 't Joar 1395 is 't 95e joar in de 14e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge. thumb| De Vlucht noar Egypte (reks) deur [[Melchior Broederlam]]
Duvesport
thumb| Nen duvemelker lost zyn duuvn thumb| Duuvn in de vlucht Duvesport es ne sport da bestoa uut 't racen mè duven in wedstrydvluchtn. 'n Belangryk dêel es 't kwêekn en trainn van duuvn. De winnoare es den eigenoare (duvemelker) van de duve die 't rapst den afstand tussn de losplekke en 't duvekot è gevloogn.
Marjorie Estiano
thumb| Marjorie Estiano Marjorie Dias de Oliveira (Curitiba, 8 moarte 1982) is een Brazilioansche actrice en zangeresse.
Duvesport
Geskiednisse
'n Getrainde postduve kan over grôotn afstand, en zelfst achter joarn, zyn kot nog werevindn. Vroeger werd de post azo versteurd: 'n fyn en klêen papierke werd beskreevn mè wa regels, en ton an de pôot g'hangn. Achter 't losloatn vloog de duve were noa zyn kot, woa da 't bladje geleezn koste weirdn. Ge koste dus ollêne bladjes versteurn me 'n duve oat ie were vloog noa zyn kot, en nie oavereks. Moa ze pakten ton verskillnde duven mee van verskillnde kootn en azo kostn ze ollik noa verskillnde minsn duuvn zendn. Da wa de rapste maniere van communiceern in tyde, tot da de telegrafie en loater den telex kwoamn die vaneigens nie ollêne beter woaren, moa wok veel betrouwboarder. Vanaf ton weirdn die duuvn nie mi gebruukt vo post. Loater èn der ton minsn begunn me die duuvn te lossn als liefebberie. Nog loater ein ze ton wedstrydn begunn doene mè die duuvn woaby dan ze de duuvn up ne camiong steekn en lossn up 'n andre plekke. Die wedstrydn zyn vôrol van april tot septembr, omdat 't in de wintr te koud es. In België en in Olland zyn der olsan moa mindr minsn die nog met de duuvn speeln omda vôorol oudere minsn doa mee bezig zyn. Omda ze doa wok ip gokkn zyn de Azioatn en de Ôostblokkers de latste joarn wok begunn speeln mè de duuvn.
Lossn
De duuvn weirdn ollemoale in ne camiong gestookn en noa een plekke gevoerd woa dan ze gelost weirdn. De duuvn moetn ton noa 't kot vliegen van uldere duvemelker.
Winnoare
De vitesse van 'n duve kan vrêe verskilln. Da komt omda de wind soms in eur rugge zit of ip eure kop woait. Gemiddeld vliegt 'n duve tussen de 60 en de 130 km/h. Voa te kunn kykn wie datr gewonn es, moetn ze wok kykn woa da 't duvekot van de duve stoat. Sommigste duuvn moetn verder vliegn noar ulder kot dan andre. Ze kykn dus oe vele kilomètrs da de duve afgeleid eit in oe veel tyd en ton bereeknen ze zyne gemiddelde snelheid. Den deen die êest in zyn kot arriveert es dus nie olsan de winnoare, moa wel den dien die 't rapste gevloogn eit.
Rocca di Papa
Rocca di Papa es en Italioansche gemêente binn'n de metropolitoane stad Rome Ôofdstee in de regio Lazio. 't Ligt o de zuudôostkantn van Rome zelve, ip apeupri 27 kilomèiters van't center van Rome, temidd'n d'Alboanse Euvels. O de zuudkantn van Rocca di Papa ligt et Meer van Albano. thumb|left|D'n top van Rocca di Papa
Donkervoort
thumb|Logo Donkervoort Automobielen is een Hollandsche sportwoagnfabrieke, ipgericht in 1978 deur Joop Donkervoort. De fabrieke stoat in Lelystad (Flevoland), woar dan al d' auto's oentwikkeld wordn en met d' hand gemakt. thumb|left|Donkervoort sportwoagn
Rocca di Papa
Liggienge
Rocca di Papa ligt ip 680 mèiters boovn zêeniveau. 't Oud center ligt teegn de gelyknoamige burchtruïne, die ip 'n neevntop van de Monte Cavo ligt. Vele van de stratjes zyn zodoanig steyl da je der nie kunt ry'n me d'n otto en da je mè trappn van 't êene na 't and're moe goan. Vanuut Rocca di Papa ei je ôok e ver uutzichte, en oumgekêerd ku je by schôon were ip en ôoge plekke in Rome Rocca di Papa zien liggn.
Marcus Tullius Cicero
200px|thumb|Bosbeeld van Cicero uut den êft van den êeste êew achtre Kristus, Kapitolynsche Muzeums, Rome.
Marcus Tullius Cicero of in 't korte Cicero (Grieks : Κικέρων Kikerōn; Arpinum (Arpino) 3 januoari 106 v.Chr. - Formia, 7 december 43 v.Chr.) was e Romeinsche filozoof, polletieker, advokoat, reedenoare, polletieke theoreticus, konsuul en wetgeevre. Y was ofkomstig van e ryke steedlyke famielje van Romeinsche ridders, en is algemêen bekêekn lik êen van Rome's grotste reedenoars en prozaschryvrs. Zyn invloed ip de Latynsche toale was zo grôot da de vôgnde gechiednisse van 't proza nie allêene vo 't Latyn mor ook vo d' Europeesche toaln, toe in de 19ste êewe, lik e weerbots was teegn of vôo zyn styl. Vôgnst de schryvre Michael Grant is den invloed van Cicero ip de geschiedenisse van de Europeesche lettrekunde grôtr dan dedie van al d' andre proza-schryvrs in glyk wukke toale. Cicero makte de Romein' bekend mê de belangrykste schooln uut de Grieksche filozofie en schiep e Latynsche filozofiesche wôordnschat (mê niewe wôordn lik humanitas, qualitas, quantitas, en essentia), uutmuntende lik toalkundige, vertoalr en filozoof.
Rocca di Papa
Liggienge
Rocca di Papa grenst an de gemêentn Albano Laziale, Ariccia, Artena, Castel Gandolfo, Grottaferrata, Lariano, Marino, Monte Compatri, Nemi, Rocca Priora en Velletri. De gemêente èit twêe wykn en gehuchtn (frazioni): Pratoni del Vivaro en Campi d'Annibale.
Marcus Tullius Cicero
Petrarca's êroentdekkienge van Cicero's brievn is dikkers angeduud lik 't begun van de 14-de êewsche Renaissance in oopnboare angeleegneedn, humanisme en klassieke Romeinsche beschoavienge. Vôgst de Pôolsche geschiedkundige Tadeusz Zieliński was de Renaissance in d' êeste plekke 'n êrleevn van Cicero, en mor achtr êm en deur êm van de rêste van de Klassieke Oed'eid.
Werkn
Cicero wierd bekêekn lik e "rechtvoardige heidn" deur de vroege Katholieke kerke, en doadeure zyn veele van zyn werkn weirdig bevoen van bewoard te wordn. D' achtrêenvôgende Romeinsche schryvers citeerden oovrevloedig uut de werkn De Re Publica (Oovre de Republiek) en De Legibus (Oovre de Wettn), en veele van zyn werk koste êripgebowd wordn uut die oovreleevnde stiksjes. Cicero makte ook e vroege stuudje van de rechtslêer, gesteund ip oede wettn en geweuntn. Van Cicero's boekn, ên dr zesse oovre de wêlspreeknd'eid bluuvn bestoan, en ook dêeln van acht oovre filozofie. Van zyn toesproakn wierdn dr 88 ipgeschrêevn, mo dr zyn dr moa 58 oovregebleevn.
Mêer dan 900 brievn deur Cicero an andre persôon' zyn bewoard, en mêer dan 100 brievn van andren an êm
Psalmn
thumb|220px|right|Psalmrolle. De Psalmn ( Tibêerioans Eebrêewsch : Təhillîm; Modern Eebrêewsch : Tehillim, תְהִלִּים, of "lofpryziengn" ), is e boek van den Eebrêewsche Byble en van de Kristlike Byble. Ook de moslims vienn 't 'n illig boek dan ziedr de naame "Zabuur" geevn. Allemalle tôope zyn 't 150 gedichtn die "aal de schakeeriengn van 't geloove van Israël weeregeevn".
Êrkomste van 't wôord
't Wôord "psalmn" komt van 't Grieks Ψαλμοί ( Psalmoj ), da messchiens ôorsproenklik wilde zegn "muziek van de liere" of "gezangn by d' arpe" en loatre ook glyk wuk stik muziek, te begun by psallein "speeln ip e snaorinstrument" en 't êndign mê "muziek va glyk wukke sôorte".
Saamnstellienge en tellienge
thumb|left|220px|David diekteert de psalmn ( ende Xe êeuw, XIe êew - ievôor ) 't Boek van de Psalmn in ze mêest gebruuklikke vorm bestoat uut 150 gezangn en gebeedn. De Psalmn wordn ook verdêeld in oofstikn en verzn. Iedr oofstik is ton e psalm. De deeze ên allemalle e dichtrlik karaktre mê dikkers 't gebruuk van glykloopnde gedachtn of êraaliengn. De tietle van de verzaamlienge wilt zeggn "gezang" of "lofpryzienge" zowêl in 't Eebrêews lik in 't Grieks, moa dr stoan ook boovn veele van de psalmn oendretietls. De die geevn muziekoale anduudiengn oovre vôojzetjies die wêl zoen gekend gewist zyn in de tyd deur vroegre godsdienstige genôotschappn. Psalmn diej gemaklik kut erkenn vôgns sôorte zyn : gezangn van dankgeevienge ( byvôorbeeld Ps. 30 ), lofzangn ( byvôorbeeld Ps. 117 ) en keunienklikke psalmn. Die latste kunn gebruukt wordn by krôoniengn en bruuloftn. 't Oendrewerp va sommigte psalmn, lik gebeedn, is ook sommigte kêern te ziene in de tekste, byvôorbeeld ip 't ende va Psalm 72, "De gebeedn van David, zeune va Jesse zyn gedaon." 't Grotste part van de Psalmn, oewel nie te goare gezet in 't boek, zyn smeekbeedn. Je ku zegn dat de psalmn ook e bedoelinge addn van de wet te verduudlikkn ( byvôorbeeld Psalm 1 en Psalm 119 ).
Den oederdom van d'ofzoenderlikke psalmn is moeilijk te schattn, en somtyds nie 't achtraaln. Vele zoendr geschreevn zyn vroeg in de geschiedenisse van 't oede Israël ( duusd joar vôo Christus of nog iddre ) binst datr andre zoen kunn oentstoan zyn achtre de Babyloniesche Gevangnschap, die platse gevoenn êt in de zesde êeuwe vôo Christus. Byble-gelêerdn zienn in de vroegste tyd vuuf verzaamliengn lik of dat ook is in de Torah of Pentateuch ( de êeste vuuf boekn van de byble ). Pertanks, andre reedns vo 't boek ip die maniere te verdêeln ligndr nie vo d'and. De schryvrs zyn eignlik nie echt gekend oendanks da veele psalmn an David toegeschreevn zyn.
Tellienge
De saamnstellienge en de nummrienge van de psalmn verschilt lichtjes tusschen de Mazoretische tekste en de Griekse andschriftn van de Septuagint.
Kristlikke tradieschjes verschilln :
In 't artiekle ier wordt d' Eebrêeuwsche nummrienge gevôgd, tezy dat anders gezeid is.
Andre psalmn
De mêeste andschriftn van de Septuagint bevattn ook e Psalm 151, die dr óók is in Ôosters-orthodokse vertoaliengn; 'n Eebrêewsche versje van da gedicht wierd gevoenn in de Psalmn-rolle van de Dôo-Zêe-rolln. De Psalmn-rolle gift de Psalmn in e vôgorde die andrs is of da me gewend zyn elders, en ze bevattn ook 'n antal nie-êrkende gedichtn en hymn mê 't zeifste karaktre lik de wêl-êrkende psalmn, woadeure je zou kunn peinzen dat de teegnwôordige verzaamlienge van 150 e keuze is uut e grotre antal.
Sommigte versjies van de Peshitta bevattn ook Psalmn 152–155.
Schryvrs e' toeschryviengn
thumb|220px|Psalmn. Vôgns de Joodsche tradiesje zyn de psalmn 't werk van David ( drieëntjeeventig psalm stoan ip zyn naame ), gesteund ip de geschriftn van tien antieke psalmiestn ( woaroendre Adam en Mozes ). In 't Nieuw Testament, zyn zesse van de psalmn ( 2, 16, 32, 69, 95, en 110 ) uutdrukklik angeduud lik van David ( in, îp vôgorde, Andliengn van d' Apostles 4:25;  2:31/ Brief an de Romeinn'  4:6; Rom. 11:9/ Brief an d' Eebreewn 4:7/ en Evangeelje vôgns Mattheus 22:43 en d' ôovrêenkoomende verzn in andre synoptiesche Evangeeljes, en ook in d' Andliegn 2:34 ).
De Moslim-tradiesje beweirn da de psalmn, die de name Zabuur draagn in de Koran, woarn g'oopnboard an David deur God ip dezeifste wyze lik da de Torah was g'oopnboard an Mozes en de Koran an Mohamed.
Veele gelêerdn van têegwôordig ôorn in de psalmn lik e zangkôor van verschilnde schryvrs of groepn van schryvrs, woavan veele oenbekend. 't Mêerendêel van de psalmn zyn vôorofgegoan mê inleidende wôordn —"ipschriftn", die dikkers verschiln in de Masoretische en Septuagint-tradiesjes, of ofweezig zyn in d'êene en anweezig in d'andre. In de Masoretische tekste, draagndr 101 in d' oofdienge de name van een bepoalde persôon of groep; 73 van de deeze verwyzn noa David.
De toeschryvienge an David ê geweunlik de vorm לדוד, mê 't vôorzetsle "le-" die past by David zyn naame. Da ku betêekn  "van," "deur," "vô," of "oovre". Vandoa, oewel da den uutleg van de tradiesje is da die psalmn woarn geschreevn deur David, stelt Michael Goulder da de psalmn geschreevn woarn in de tyd van David, woarschynlik deur êen van zyn zeuns, "lik antwôorde ip oemstandigheedn  woarin datn zeive was".
Doa boovvnip, dertien psalmn ên oofdiengn die verwyzn noa d' êen of andre gebeurtnisse uut 't leevn van David. Die psalmn zyn 3, 7, 18, 34, 51, 52, 54, 56, 57, 59, 60, 63 en 142.
Andre gelêerdn peizn da de psalmn 't werk zyn van verschillnde schryvrs uut verschillnde tydn. Die gelêerdn oedn vul da veel van de psalmn zoen ipgemakt gewist zijn van in de tyd van de keuniengn, of da ze 't keuniengsuuz wildn êern. De êeste psalm zoen kunn gebruukt zyn vo d'êeredienst in de temple.
Psalmn 39, 62, e' 77 zyn verboenn mê e zeekre Jeduthun, vo gezoengn te wordn vôgns zyn maniere of in zyn kôor. Psalmn 50 en 73–83 zyn de psalmn van Asaf, e kôorleidre, vo te ziengn ter êere va God. De toeschryviengn van Psalmn 42, 44–49, 84, 85, 87, en 88 geevn an da de "zeuns van Korah" den ipdracht adn vo de deez an te passn en te ziengn; 2, Kroniekn 20:19 gif den indruk da' die groep e leidnd dêel was van de zangres. Den Eebraiest Joel M. Hoffman veroendrestelt da' Psalm 49 e psalm ka zyn teegn 't verderf, nie "vo' Korah" moa wêl "teegn Korah." .
Reynland-Palts
Reynland-Palts (Duuts: Rheinland-Pfalz, Paltsisch: Rhoilond-Palz) is êen van de zestien dêelstoatn van Duutsland met 'n ippervlak van 19.853,44 km². D' hoofdstad is Mainz.
1265
Gebeurtenissn
thumb| Simon de Montfort sterft in de Slag by Evesham
Reynland-Palts
Reynland-Palts ligt in 't zuudwestn van Duutsland en 't grenst an drie Europeesche landn en vier andere Duutsche dêelstoatn, Noordreyn-Westfalen, Hessen, Baden-Württemberg, Den Elzas (Frankryk), Saarland, Luxemburg en Luuk (België).
Administratieve indêlienge
Reynland-Palts is oenderverdêeld in 24 Landkreise en twoalf Kreisfreie Städte.
Psalmn
Schryvrs e' toeschryviengn
Psalm 18 is ook gevoenn, mê klêene verschilln, in 2, Samuel 22, wovôorn, in oovrêenstemmienge mê de gebruuklikke noamn die elders vôorkomn in iestooriesche dêeln van de Byble, 't gekend is lik de Zank van David. Dêeln van Psalmn 105, 96, en meuglik 106 verschynn in 1 Kroniekn 16 oendre de oenduudlikke oofdienge (in de Douay-byblevertoalienge), "Ip die dag da David Asaph oofdman makte om lof te geevn an den Ȇere mê zyn broedrs."
Benjamin Urrutia (Ekwadorioansche schryvre geboorn in 1950) schrêef e kort artiekle oovre 't oed-Egyptiesche godsdienstig rietuêel van 't Oopndoen van de Moend. Doarin leitn e verband tusschn 't Oopndoen van de Moend en Psalm 51, lik 't oopndoen van de moend (of van de lipn, in Psalm 51), geneezn van gebrookn bêenn, en zuuvrn van inwendige orgoann mê speesjoale zuuvrende kruudn.
Oendredêeln van 't boek
Psalm 136 is algemêen genaamd "de grôote Hallel (lofpryzienge)", moa de Talmoed sluut ook psalmn 120–135 doarin. Psalmn 113–118 vormn de "Hallel", die ipgezeid wordn ip de grôote fêestn (Pessah, Shavuot, en Sukkot); ip de Rosh Chodesh (niewe moane); en ip d' acht daagn van Hanukkah. E vêrsje van Psalm 136 mê lichtjes verschilnde bewôordienge bestoat in de Rolln van de Dôo Zêe.
Psalmn 120–134 zyn genaamd de Zangn van de Traptreen, en zyn verzeekrs bedoeld gewist lik lofzangn van pelgrims osse dichte by de de Temple van Jeruzalem ankwaamn.
Psalm 119 is de langste psalm. Y bestoa uut 176 verzn, in stiksjes van acht verzn, iedre begunt mê êen van de 22 Êebrêewsche lettres. Verschillnde andre psalmn ên ook alfabeetiesche schikkiengn. Dr wordt veroendresteld dat die psalmn nie oentstoan zyn uut moendlienge oovreleevrienge moa da ze van in 't begun aa geschreevn zyn, da ze dus ook nie by d' oedste psalmn zyn.
Psalm 117 is de kortste psalm, en y têl moa twêe verzn.
Psalmvormn
Hermann Gunkel (1862-1932) was e gelêerde  die e niewe indêelienge gemakt êd van de psalmn, deur psalmn van dezeifste sôorte toope te zêtn, zoendre te kykn no de gebruuklikke indêelienge. Y bekwam 't vôgnde :
Psalmvormn sluutn ook in :
Psalm 38
thumb|220px|Hebrêewse tekste va' psalm 1 thumb|220px|Psalm 23. thumb|220px|Psalmn in de Aleppo Codex.
van David, vor oovrepeizienge. God, kasty me nie in je koleire, en straf me nie omdaj kwoad zyt. Van joen pyln ên myn deurbôord, joen and weeg zwaor ip myn. 'k voaln va me sus omdaj gy zo dul zyt, in me bêenn istr e knaagienge, aal deur myn foutn. Myn deugnietry stêeg boovn me kop. Lik e zwoar gewichte verplettrt ze myn. Myn kwetseurn oentsteekn en êttrn, Omda 'k ik zôo'n dwoazn zyn. 'k Loopn roend mê me neuze in de groend. 'k Zyn hêel de dag an 't schrêemn. Me leen gloein van de kors. 'k Voeln me hêelegans flow. 'k duuzln en 'k zyn vermorzld. 'k kermn omda myn êrte benowd is. Êere, al myn verlangn goa no joen. Myn zuchtn zyn vo joen nie weggestookn. Myn êrte kwakkelt. Myn sterkte verschroempelt. En de kloarte va myn oogn doovt uut. Me moatn en kennissn bluuvn weg van me plaage. Myn famielje wil myn nie zien. Die me wiln vangn maakn e volle vo myn. De deze die me wiln kwetsn bekladdn myn, en zoekn myn te bedriegn hêel de dag. Moar ikke, lik e doovn, ôorn nietnt. 'k zyn lik e stomn die ze moend nie oopndoet. Joak, 'k zyn lik e vint die doove is, in wiens ze moend dr gin verwytn zyn. Van ip joen, Jahweh, bluuv 'k oopn. Gy goa myn antwôord geevn, Ȇere myn God. Van zei 'k ik, "lat undre gin leut ên mê myn, of greitn ôk ik struukln." Joak, 'k zyn bykans gevoaln. Myn smertn stoan ip me vorôofd te leezn. Van 'k goan me streekn bekenn. 'k wiln ik berow ên vo myn zoendn. Moa 'k ên veele en sterke vyann. De deze die myn asammoa haatn zyn mê veeln. De deze die goed mê kwoad betaaln zyn teegn myn, Van 'k zoekn ik tgêne da goed is. Stuuk myn nie weg, Jahweh. Myn God, bluuv nie verre van myn. Oastje vo myn 't êlpn, Ȇere, myn rêddienge.
( Geschuufld deur e busveugle )
Kroaiwyk
Kroaiwyk ofte Craeywyck in't Frans-Vlams (Frans: Craywick, Nederlands: Kraaiwijk) es e gemêente in Vrankryk in 't Noorderdepartement. 't Ligt in Frans-Vloandern in 't Blootland. 't Grenst an de gemêentn Loon, Broekkerke, Broekburg, Sint-Joris en Grevelingn. Langsn de zuudkant van de gemêente loopt de Broekburgvoart, die der de grenze vormt me Broekkerke.
thumb|left|De Sint-Gilliskerke van Kroaiwyk
Buccinum
Buccinum is e geslacht van zeeslekn uyt de familie Buccinidae (wulloks).
Soortn
Categorie :Zêeslekke
81
78 - 79 - 80 - 81 - 82 - 83 - 84 't Joar 81 was e geweun joar die begost ip e moandag in de Julioansche kalender.
François-Cornil Bart
thumb|right|215px|Pertret van François-Cornil Bart thumb|right|130px|'t Woapn van vice-admiral François-Cornil Bart en zyn wuuf Marie Viguereux François-Cornil Bart (verzekers Duunkerke, 16 juni 1677 - odoar, 22 april 1755) wos nen Franschn marine-officier die surtout actief wos in d'achttiendn êeuwe. Je wos de zeune van Jan Bart en it in zyn jeugd nog nen tyd ounder commande van zyn voader gevoarn. Ip't ende van zyn carrière wos tie vice-admiral van de "flotte du Ponant" ('t ounderdêel van de Fransche marine die voer ip 't Kanoal en d'Atlantische Océoane) die gestationeerd wos in Brest.
Familje en jeugd
François-Cornil Bart komt uut en Frans-Vlamsche familje van militairn, zêemann'n en Duunkerksche koapers die in tydde ol gewerkt addn in dienste van zowel Vrankryk, Spanje ols de Republiek der Zeevn Verenigde Provinciën. J' es e zeune uut de êeste marrioazje van de beroemde koapr Jan Bart (1650 - 1702) me Nicole Goutier (1659-1682).
François-Cornil Bart begoest ze carrière ounder d'orders van zy voadr in 1688, oloewel dat'm ton nog mo elf joar wos. Ze voadr werkte ton in dienste van de Fransche byst de Neegnjoarign Oorloge en vanof april 1689 wos ze voadr commandeur van 't schip "La Railleuse", tegoare me Claude de Forbin, vo ip't Kanoal e konvôoie scheepn die buskruut en muniesje transporteerde na Brest 't escorteern. Ip'n êeste meie kruusde 't konvôoi en Ollands koapersschip da ze achtervolgden en lietn loatn zienkn. Da wos François-Cornil Bart's êeste confrountoasje ip zêe woarby da ze voader em volgens d'oovrleverienge expres p zukn jounge leeftyd a lattn meevoarn vo der ervoarienge ip te doene. Tusschn 1688 en 1691, nam François-Cornil dêel an vier zêesloagn en enteriengn en an e landienge ip d'Iengelsche kuste woarby ze 't kastêel van Wadrington en't bygeleegn dorptje platbrand'n. Derachter keerdn ze were na Duunkerke me nen buut ter wèirde van 500 000 écus ('t Fransch geld van dien tyd).
Brugs Kerkhof
thumb| Pôortgebouw van 't Brugs Kerkhof 't Brugs Kerkhof (Nederlands: Centrale Begraafplaats van Brugge) is e grôot kerkhof in Assebroeke, dêelgemêente van Brugge. 't Kerkhof ligt in de wyk Sint-Katharina, ip de grenze met de wyk Stêenbrugge.
François-Cornil Bart
Carrière in de Fransche keuninklyke marine
thumb|right|250px|De zêeslag by Lagos van 27 juni 1693, eschilderd deur Jean Antoine Théodore de Gudin (1802-1880)
Brugs Kerkhof
Geschiedenisse
't Decreet van 26 juni 1784 van Jozef II van 't Heilig Rooms Ryk bepoalde ounder andere da niemand nog in e kerke of binn de stad mocht begroavn wordn. 't Brugs stadsbestier kocht doarom ground in de randgemêente Assebroeke da most dienn vo kerkhof. D' êeste begroavienge giengt deure den 13stn februoari 1787. Omdat er protest was ounder de bevolkienge deurdege 't nog toet 1804 êer dat al de begroaviengn gebeurdn buutn de stad.
François-Cornil Bart
Neegnjoarige oorloge en escortes ip de Nôordzêe
In 1692 gieng François-Cornil Bart by de Fransche keunienklyke marine (mêer bepoald by de "Garde de la Marine" e sôorte van elite-offeciere-ipleydienge) ip't schip Le Comte ounder commande van zyn voader die zelve de scheepn L'Hercule en Le Tigre ounder zyn orders ad. Ezo doorkruuste ie de Nôordzêe en dee tie mee an drie enteriengn teegn Ollandsche scheepn. In 1693 en 1694 zat ie an bôord van L'Alcyon, ôok were ounder commande van zyn voader en ounder orders van moarschalk de Tourville ter ôogte van Portugal. Ip 27 juni 1693 namtie dêel an de zêeslag by Lagos teegn e tachtigtal ôorlogsscheepn van d'Iengels-Ollandsche coaliesje die en vlôot van apeupri 130 commercescheepn escorteerdn. 't Gevecht endigde in e oovrwinnnienge vo de Fransche vlôot me d'innoame van 2 ôorlogsscheepn en 36 and're bôotn en de vlucht van de reste van d'Iengelsch-Ollandsche coaliesje. Byst d'achtervolgienge in de Middellandsche Zêe dee L'Alcyon drie vyandige fregattn strandn by't fort van Malaga. De fegrattn wierd verbrand en de gevluchte bemannienge wierd g'attaqueerd oundanks de beschermienge van 't Spoansche fort en d'anwezigeyd van Spoansche troepn. Toen em werekeerde ip't schip le Comte voer ie richtieng Nôorweegn en enterde de HMS Milford, en Iengelsch schip me 32 kanongs en brocht nen illn ôop groanreserves mee na Vrankryk en ielp zo teegn den oungersnôod die der ton goande wos.
Brugs Kerkhof
Geschiedenisse
In 1841 en 1864 is 't kerkhof al uutgebreid. Den dag van vandoage het 't 'n ippervlak van 12 hectare.
Weirdevulle grafmonumentn
De mêest weirdevulle monumentn zyn g'ïnventariseerd en krêegn e plakkatje met uutleg.
François-Cornil Bart
Slag by Texel en verbluuf an't Fransche hof
Derachter wierd ie ipnief g'embarqueerd ip't schip Le Maure ounder commande van zyn voader, die ip da moment vuuf scheepn ounder zyn orders ad en ze vertrokkn were richtienge Nôorweegn vo der e vlôot geloadn me groan te goan ipoaln mo die gevangn gerakt woarn deur 8 Ollandsche oorlogsscheepn ounder commande van teegn-admiral Hidde Sjoerds de Vries. Die bôotn wierd dus g'attaqueerd deur voader en zeune Bart, ondanks 't oovrtal van d'Ollanders, en't schip van teegn-admiral de Vries en nog twêe and're vande escorte wierdn ingenoomn, byst da de reste wegvluchtte en't groankonvôoi achterliet. Ezo koestn voader en zeune Bart were e loadienge groan na Vrankryk bringn. In 1694, achter de Slag by Texel de gewoun'n wierd deur zyn voader, makte François-Cornil Bart dêel uut van e delegoasje die na Versailles wierd gezoundn vo keunienk Louis XIV t'informeern. Je wierd an't hof vrêe gou ontvangn en deur minister van de marine Pontchartrain an de keunienk gepresenteerd die em bevorderde me 't privilege van scheepsinsignes te droagn byst da tie ip da moment nog mo 17 joar wos.
In 1695 bleevn d'Ingelschn de Fransche kust bestookn, surtout de strategisch geleegn oavnstad Saint-Malo. François-Cornil Bart wierd er tegoare me zyn voader belast me de verdedigienge van't fort Bonne-Espérance en ze dee'n er me artillerie-anvalln d'Ingelsche wegvluchtn. Je wos ter ôok by toenda Duunkerke van ip zêe belegerd en beschootn wierd deur d'Iengels-Ollansche coaliesje en ôok by under de twidde anvol ip't stee. In meie 1696 onderscheydde ie em, were an de zyde van zyn voadr, an bôord van't schip Le Maure deur deur te breekn in de blokkoade van Duunkerke die ipgesteld wos deur den vlôot van d'Iengelschn admiral John Berkeley. Tegoare attaqueerdn ze med acht fregatn en Ollandschn konvôoi da beload'n me groan vanuut de Baltischn Zêe kwam en da g'escorteerd deur vuuf Ollandsche fregattn. De fregattn wierdn ingenoomn deur voader en zeune Bart, ounder de neuze van en grôotern Ollandschn vlôot van twoalf scheepn die ze in't zicht adn; De vier grôotste fregattn wierdn verbrand en d'Ollandsche bemannienge wierd in't klêenste van de vuuf were nar Olland gezoundn. De 45 bôotn van't groankonvôoi zelve wierdn oftewel tout zienkn gebrocht oftewel meegepakt. Deur die aksje wierd François-Cornil in't zelfde joar gepromoveerd tout scheepsluutenant.
Wouter Vermeersch
Wouter Vermeersch (Kortryk, 8 november 1984) es nen West-Vlamschn Vlams-nationalistieschn polletieker van't Vlaams Belang. Dervôorn zat ie by Lijst Dedecker.
François-Cornil Bart
Slag by Texel en verbluuf an't Fransche hof
In 1697 accompagneerde ie ip't schip L'Adroit zyn voader die an't ôofd wos gesteld van en eskoader van vuuf bôotn en e fregat vo de prinse François Louis de Bourbon-Conti na Pooln te voern vo der de prinse tout keunienk te latn krôon'n, woarachter em 't zelfde joar werekeerde na Duunkerke.
Spoansche successie-oorloge
Byst de Spoansche successie-oorloge (1701-1714) diende ie ounder d'orders van Marc-Antoine de Saint-Pol Hécourt en Claude de Forbin.
Wouter Vermeersch
Biogroafie
Vermeersch studeerdigde vo andelsingenieur an d'n unief van Antwerpn. Derachter wierd em commerçant in bedryvn die nulder specializeern in groen'n energie, lyk zunnepanêeln.
In 2007 gienk tie by Lijst Dedecker, woar dat 'm êen van d'iprichters wierd en ôok de polletiek secretoaris van Joung Gezond Verstand, de joungernofdêelienge van de partye. By de Vlamsche verkiezienge van 2009 stound ie ip de vierde plekke van de West-Vlamsche LDD-lyste, mo ne wierd nie verkoozn.
Francesco Petrarca
thumb|Francesco Petrarca. Francesco Petrarca of in 't korte Petrarca (20 juli 1304 – 19 juli 1374), was 'n Italjoansche gelêerde, schryvre en dichtre uut de Renaissance, en êen van d' êeste humaniestn. Petrarca's êroentdekkienge van Cicero's brievn wordt dikkers bekêekn lik 't begun van de vêertiendêewsche Renaissance. Petrarca wordt nogoal e kêe de "Voadre van 't Humaniesme" genoamd. In de zestiend êewe lei Pietro Bembo de groendvestn vo de teegnwôordige Italjoansche toale; y steunde doaby ip de werkn van Petrarca, en ip dedie van Giovanni Boccaccio, en in mindre moate, van Dante Alighieri. Petrarca zoe loatre lik 't toppunt vo de Italjoansche styl anzien zyn deur de Accademia della Crusca (Italjoansche Toal-Akademie). Petrarca's sonnetn wierdn bewoenderd in heel Europa in de tyd van de Renaissance en wierdn e model vo de lyriesche dichtkunste. Y is ook bekend vo 't feit datn de noame "Doenkre Êewn" (d.w.z. Middelêeuwn) gelanceerd êt.