cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
1914
1911 - 1912 - 1913 - 1914 - 1915 - 1916 - 1917 't Joar 1914 is 't 14e joar in de 20e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
1 december
1 december is den 335stn dag van 't joar (336stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. Der volgn nog 30 doagn toet 't ende van 't joar.
13 moarte
13 moarte is de 72stn dag van 't joar (73stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. Der volgn nog 293 doagn toet 't ende van 't joar.
10 november
10 november is den 314stn dag van 't joar (315stn dag in e schrikkeljoar) in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 51 doagn toet 't ende van 't joar.
5 oktober
5 oktober is den 278stn dag van 't joar (279stn dag in e schrikkeljoar) in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 87 doagn toet 't ende van 't joar.
10 moarte
10 moarte is de 69stn dag van 't joar (70stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. Nog 296 doagn tout 't ende van 't joar.
11 september
11 september is den 254stn dag van 't joar (255stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. Nog 111 doagn tout 't ende van 't joar.
29 ogustus
29 ogustus is de 241ste dag van 't joar (242ste dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. Nog 124 doagn tout 't ende van 't joar.
16 juli
16 juli is den 197stn dag van 't joar (198stn dag in e schrikkeljoar) in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 168 doagn toet 't ende van 't joar.
1 juli
1 juli is den 182stn dag van 't joar (183stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. Der volgn nog 183 doagn toet 't ende van 't joar.
23 februoari
23 februoari is de 54stn dag van 't joar in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 311 doagn (312 doagn in e schrikkeljoar) toet 't ende van 't joar.
Kakkernestje
De term kakkernestje of kakkersnestje (Brugge) goa mêestal gepoard mee twêe criteria: ten êeste moet 't kakkernestje veel jounger zyn of z'n andere broers of zusters, en ten twêede moet 't kakkernestje vrêe verwend zyn van z'n ouders, 't is te zeggen, mêer dan d'andre klêen mann die vôor 't kakkernestje geboorn zyn.
Twêe criteria
Een kakkernestje is 'ntwien die veel loater geboorn is of de andere kinders van z'n ouders. D'er is wel nog wa klappinge over wat dat die periode minstens zoe moetn zyn, moa ge kunt stellen da vana't er mêer of 8 joar tussn de vôorlatstn en de latstn van de kinders zit, dat er wel deeglik sproake kan zyn van een kakkernestje. Verdr wordt een kakkernestje bovendien ton nog mêestal zwoar verwend en bedorven deur z'n ouders. Angezien da ze nie mi gepeisd addn van nog ne klêen te krygn, zien ze (en ton vooral de moedre) da kind mêestal als een geschenk en goan da kind ton ook nog ne kêe bederven als bedankinge voe d'er te zyn in feite.
Vôordêeln
Een kakkernestje is mêestal dôoverwend omda 't zo geirn gezien is. Azô zoe 't mêer kansn krygn dan d'andere kinders. Nie alêne 't gezin zelve moak zich azô schuldig an bedervinge van 't kakkernestje, moar ook d'andre minsn van buutn 't gezin zien 't kakkernestje als ntwa specioal en gedroagn udder d'er ôok noar.
Noadêeln
't Kakkernestje zyn is echter ôok nie olles: d'oudere broers en zusters zyn mêestal jaloes a ze zien oe dat dienen achterkommer veel mêer gedoan krygt van z'n ouders en goan ton ôok mêer ip 't kakkernestje z'n kappe zittn, mee olle mentoale gevolgn van dien. 't Verwyt da ze soms ôok noar uddere kop geslingerd krygn is da ze een accidentje zoen zyn. En tis vrjeed, ma tmoe gezeid wordn, tis mêestal azo.
27 september
27 september is den 270stn dag van 't joar (271stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. Nog 95 doagn toet 't ende van 't joar.
Eigntydsn tyd
De Eigntydsn tyd es de geschiedkundige periode woarin da we nu zittn. Z'es begonn achter de Twiddn Weireldôorloge en volgt ip de Nieuwstn tyd.
Nieuwn tyd
De Nieuwn tyd es de geschiedkundige periode die lôopt va oungeveer 1500 tot round 1800. 't Es de periode die volgt ip de Middelêeuwen en voorofgoat an de Nieuwstn tyd. Istorisch gezien begunt de Nieuwn tyd met de ountdekkingsreizen, die in vulle Renaissance vieln. Eet wos den tyd woarin da de mins stillekesaan van de dogma's van de Katholyke keirke ofstaptige en de weireld ip een mêer weetnschappelyke manier benoaderde.
Linux
Linux is een computerbesturingssysteem, de bezounderste kernel van de openbrongemêenschap. De Linux kernel is de basis van styf vele systeemn. De Linux kernel is een UNIX-achtigen. En is gemakt deur de Fin Linus Torvalds. En et da gedoan omdat 'n een uutgebreid systêem wilde moakn da iederêen voe nietn kost gebruukn.
8
5 - 6 - 7 - 8 - 9 - 10 - 11 't Joar 8 was e schrikkeljoar die begost ip e zundag in de Julioansche kalender.
Gebeurtenissen
thumb|350px|De verbanninge van Ovidius uyt Rome deur William Turner
8 juni
8 juni is den 159stn dag van 't joar (160stn dag in e schrikkeljoar) in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 206 doagn toet 't ende van 't joar.
Kudul
Kudul, (melk)stampe of stovers es een sorte eetn gebaseerd ip gekokte en gestampte patatten en keiremelk. Mêestol wordt et gegeetn me zochtgekokte eiers ip de vrydag ols goekôop alternatief vôe vis. Me bufstik es 't oak vele geetn.
Emile Vanden Bussche
Emile Vanden Bussche was in de 19de eeuwe archivaris in 't Rijksarchief te Brugge.
Inventaris van 't Archief van 't Brugse Vrye
Zyn grotste verdienste is gewist dat em nen inventaris et gemakt van 't archief van de voormalige kasselry van 't Brugse Vrye.
In 1881 gaf em als 't eerst deel uut met de charters van 't Vrye, en in 1884 't twidde deel met de registers.
28 januoari
28 januoari is den 28stn dag van 't joar in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 337 doagn (338 doagn in e schrikkeljoar) toet 't ende van 't joar.
9
6 - 7 - 8 - 9 - 10 - 11 - 12 't Joar 9 was e geweun joar die begost ip e diesndag in de Julioansche kalender. thumb| Slag by 't Teutoburgerbus of de Varusslag deur Otto Albert Koch
1865
1862 - 1863 - 1864 - 1865 - 1866 - 1867 - 1868 't Joar 1865 is 't 65e joar in de 19e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
1926
1923 - 1924 - 1925 - 1926 - 1927 - 1928 - 1929 't Joar 1926 is 't 26e joar in de 20e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Alpnwoatersalamander
Uutzicht
De mannelyke alpnwoatersalamander komt oungeveer 10 cm grôot, de vrouwkes 12 cm. Ge keunt em best erkenn an zynen ounderkant, die geel tot oranjerôod uutsloat, zounder da't er plekkn in vôornkoomn. O de ziekant es't manneke lichtblauw tot dounkerblauw, 't vrouwke es mêer blauwgrys, grysgroen tot bruungroen. Z'ein olletwêe gryszwarte plekkn ip de ziekant.
De periode da ze ip't land leevn ein de mannekes ne kam ip de rugge, moar die es veel klinder dan o't ie in 't woater leeft.
Verspreidienge
Ge keunt de alpnwoatersalamander in bitje overol in België vindn, ol goa je goe moetn zoekn. In West-Vloandern vind je em vôorol in de streeke round et Euvelland en round Brugge.
Leevnswyze
De alpnwoatersalamander leeft dichte by et woater: in klêene vyvers, greppels en beekn, veedrinkbakkn, in klêene oundiepe woateromgeeviengn dus.
Olla Vogala
Olla Vogala is een Vlamsche muziekgroep die muziek speelt van over heel de weireld. Ze bringn compositie en improvisoatie, solo-en ensemblewerk, oud en nieuw neffest mekoar. De muziek is surtout g’inspireerd deur folk, jazz, weireldmuziek en klassiek.
Geschiedenisse
Olla Vogala onstond binst een ludiek repetitie-intermezzo van Oko Fon Bio (een Gentsche groep die gespecialiseerd is in de begeleidinge van stille films). De noame komt van ‘t gekend oudnederlands zinnetje.
Bouw
Den bouw is den economische secteur die 'em bezigoudt met 't zettn va weuniengn en andre bouwwerken. De kennisse die iervoe nodig is en de weetnschap die 'em doamee bezigoudt, is de bouwkunde.
't Werkn e masse verschillnde menschn in bouw, moa 'n metsenoare is wel 'n bekendstn.
9 april
9 april is de 99stn dag van 't joar (100stn dag in e schrikkeljoar) in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 266 doagn toet 't ende van 't joar.
7
4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 - 10 't Joar 7 was e geweun joar die begost ip e zoaterdag in de Julioansche kalender. thumb| Marcus Vipsanius Agrippa Postumus
4
1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 't Joar 4 is 't 4e joar in d' 1e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge. thumb|Gaius Caesar (Gaius Vipsanius Agrippa)
1941
1938 - 1939 - 1940 - 1941 - 1942 - 1943 - 1944 't Joar 1941 is 't 41e joar in de 20e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Muziek
Populaire liedjes:
9 oktober
9 oktober is den 282stn dag van 't joar (283stn dag in e schrikkeljoar) in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 83 doagn toet 't ende van 't joar.
6
3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 't Joar 6 was e geweun joar die begost ip e vrydag in de Julioansche kalender. thumb|Princeps [[Augustus]]
1918
1915 - 1916 - 1917 - 1918 - 1919 - 1920 - 1921 't Joar 1918 is 't 18e joar in de 20e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Gebeurtenissn
thumb|Den elfsten november 1918, os 't einde van den [[Êestn Weireldoorloge bekend gemakt wierd in Amerika, kwamen de mensen massaal ip stroate voe da te vieren, ier in Philadelphia, Pennsylvania]]
Eugeen Vansteenkiste
Je dee nie mee me wa datter populair was in de kunst in dien tyd en ze schilderkunste is nog 't best te definiëren lik romantisch. Ie è lange in Olland en Duutsland gezeetn en ze schilderyen zyn ton oôk ferm beïnvloed deur Duutsche soagen.
Juli
Juli es den zêvende moand van 't joar. Twa vernoem naar Julius Caesar. Ie èt et zelve vernoemd achter zyn eigen.
Juli es een typische zomermoand en soamen me ogustus normoal gezien de warmste van 't joar. In die periode van 't joar goan veel minsn in verlof. 't Es ôok de moand van de nationoale fêestdoagn.
Specioale doagn
In ander landn zyn der ôok nationoale fêestdoagn in juli:
18 ogustus
18 ogustus is den 230stn dag van 't joar (231stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. Nog 135 doagn toet 't ende van 't joar.
6 juli
6 juli is d'n 187st'n dag van 't joar (188st'n dag in e schrikkeljoar) in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 178 doagn toet 't ende van 't joar.
Klinieke
E klinieke is een instellienge wo da zieke menschn verzorgd wordn, of wo dat 'er professionele gezoundeidszorg gegeevn wordt. Da wor gedoan deur dokteurs, specialistn en verplegers en verpleegsters.
9 ogustus
9 ogustus is den 221stn dag van 't joar (222stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. 't Volgn nog 144 doagn toet 't ende van 't joar.
Rôzebeke (Stoan)
Rôzebeke (Nederlands: Westrozebeke) es een dêelgemêente va Stoan, in de provincie West-Vloandern. 't Es een redelik landelike plekke, me oungeveer 2200 inweuners. De noame betêkent: 'beke me riet'.
Geschiedenisse
Rôzebeke es ol een prochie sedert 't joar 950 volgns de overleverienge en in 1066 woarn er schriftelike vermeldiengn va Rosebeca. In 1382 wos 't er nen grôotn veldslag tussn het Vlamsche leger va Filip van Artevelde en Filips de Stoutn: Slag by Westrôzebeke. Diene latsten eit gewounn en van de 50.000 Vloamiengn zyn der 20.000 gestorvn. 't Wos 't ende van de macht van de gemêentn en 't begun van 't Bourgondisch tydperk.
500
497 - 498 - 499 - 500 - 501 - 502 - 503 't Joar 500 was e schrikkeljoar die begost ip e zoaterdag in de Julioansche kalender. thumb| Europa roend 't joar 500
Lucifer
thumb|Lucifer Lucifer is e Belgisch blound bier van ôge gistienge da vroeger gemakt wierd deur Brouwerie Liefmans ut Dentergem en nu deur Brouwerie Het Anker in Mecheln. 't Alcoholgehalte van 't bier is 8,4 groadn. 't Brouwsel eit grôte gelykenissen mee Duvel.
D'ingrediëntn zyn blêke môtn, groan, kandysuker en veel hoppe. D'r gebeurt ôok nog e noagistienge ip de flasse woadeure da 't soms e bitje troebel keut zyn.
Ge keut 't bier verkrygn in flassn van 33cl, 75cl en in 30 litter voatn.
Marino Punk
Marino Punk, echte noame Marino Bekaert (Roeseloare, 10 moarte 1966) es nen professioneeln trekzak speler. 't Es een specioale verschinnienge, omda 't ne punker es, een imago die mêestol nie geassocieerd weirdt me trekzakkn. Ie treedt ip als solo-accordeonist sedert 1992, en ie speelt vôorol styln gelik musette, marche, scottish, tango, paso doble,...
By 't grôte publiek es 't ie gekend van iptreedns in programma's ip den TV gelik Afrit 9 (VRT) en Ogenblik (WTV). Ie stound ip de affiche van de Gentse Fêestn in 1998. In 2007 treedt ie o.a. ip in de Gentse Vooruit.
Trivioal
Marino Punk is de schôonzeune va José De Cauwer.
27 meie
27 meie is den 147stn dag van 't joar (148stn dag in e schrikkeljoar) in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 218 doagn toet 't ende van 't joar.
Europese Unie
Geschiedenisse
🇪🇺
Lyste va kliniekn in West-Vloandern
Da is ier e lyste van kliniekn in de provinsje West-Vloandern
Londn
Londn of Loendn (Nederlands: Londen, sprikt uut: Lonn) is 'n oofdstad van 't Verênigd Keunienkryk e van Iengeland.
De stad Londn legt in 't zuudôostn van Iengeland. Van 't westn na 't ôostn lopt de stroom de Theems. 't Oude centrum is de City, woa dander à peu près 5000 menschn weunn, moa woavan da 't financieel belang styf grôot is. In hêel Londn weunn d'r mêer of zeevn miljoen menschn. De agglomeroasje telt 'r zelfs twoalf miljoen. Londn ku je me recht e reedn e weireldstad noemn. 350px|thumb|left|'n Thames met Tower Bridge.
Transport
Je ku na Londn goan mè 'n tring (Eurostar), mè 'n vlieger (der zyn vuuf vliegplings die Londn bedienn: Heathrow, Gatwick, Stansted, Luton en City Airport), of mè de bôot noa Dover.
Magic Jukeboxmuseum
thumb|right|Nen wurlitzer jukebox uut 1946 die te bewoundern es in et museum Het Magic Jukeboxmuseum es een museum in Mêenn die de geschiedenisse van de jukebox tôont. 't Es uniek voo België en verre doarbuutn.
Geschiedenisse
Het Magic Jukeboxmuseume es ipgericht gewist in 1993 deur Geert Olieu. In 2007 es't veruusd van de oude schrynweirkery 'Ropswalle' noa de beschutte weirkplatse 't Veer, omdat et te grôot kwam voo de 200 jukeboxen dat et oundertussn ol eit. Ge keunt er ôok oude radio's gan bekykn.
Secitse (Johny Turbo)
Secitse me kudul es e liedje van Johny Turbo over 't eetn dat 'n makte voor zyn lief. Ze moest nooit nietn ein omda ze der vies van was, mo sosisong me kudul ging 't er lik goed in.
Fôre
thumb| 't Spookkot ip de Meifôre thumb| De boksottoos Een fôre is een verzamelienge van attraksies die ip bepoalde tydstippn in 't joar g'oudn wordt. De fôre wor gemakt deur de fôorkramers.
Klassiek' attraksies ip een fôre zyn de pêerdemeulen, de boksottoos, kraams me grypers vo spekken of teddybêren te pakken, 't schietkraam, 't viskraam, 't spookkot, de paraplu, de roetsboane, kraams wo da je oengelooflik rap en oge roendgedroaid wordt en ton nog de kraams wo da je barbapapa's, oliebollen of boels, pom d'amoers en andre friet- en amburgertoestandn ku krygen.
In d'Alln (Xpo) van Kortryk est er rond kestdag en ôverdekte en verwarmde fôre.
Fôorn in West-Vloandern
De bekendste fôorn in West-Vloandern zyn:
West-Vlamsche zangers, muzikanten en groepkes
West-Vloandern eit veel zangers en muzikantn vôortgebrocht in olle genres.
Voor zoverre we weetn es Willem Vermandere den êesten die West-Vlams ip radio en televisie kreeg.
Arno ôorn ze geirne ip de radio me z'n gêestige vertellingskes in 't Vlams, Revenge88 ôok.
Vôorol 't Hof Van Commerce en Flip Kowlier verdienn een specioale vermeldienge omda ze de êeste moderne zangers zyn die gedurfd ein om in 't West-Vlams te zingn. Doarmee ein ze aangetôond dat West-Vlams ôok een sexy toale es om in te rappen.
1688
1685 - 1686 - 1687 - 1688 - 1689 - 1690 - 1691 't Joar 1688 is 't 88e joar in de 17e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Lorenzo Staelens
Lorenzo Staelens (Lauwe, 30 april 1964), bygenoamd Lorre, is een ex-foetboller. Ze posiesje wos verdedigende middnvelder.
1623
1620 - 1621 - 1622 - 1623 - 1624 - 1625 - 1626 't Joar 1623 is 't 23e joar in de 17e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Lorenzo Staelens
Staelens speelde 69 interlands voe de Rôo Duvels. Moa ze grotste prestoasje wos de Gouden Schoe in 1999. Opmerkelik feit: Staelens gienk achter vele joarn by Club Brugge over na Anderlecht. Dien overstap wos nie deur olle supporters va Club Brugge geapprecieerd.
Achter zyn actieve carrière ist 'n e tydje trainer ewist by Moeskroen en zelfs speler-trainer by Blue Star Poperinge in Êeste Provinciale. Van 2008 toet 2013 wost 'n assistent-trainer byn Cercle Brugge en van 2013 toet 2014 hoofdtrainer.
WTC-toorns
thumb|right|De twêe ôogste toorns van 't WTC
Geschiedenisse
De bouw van 't World Trade Center es begonn in 1966 en ofgelôopn in 1970. Ip da moment wos 't ôogste gebouw van de weireld en doardeure een symbool van de Amerikoanse overmacht.
In 2001, mêer bepoald ip de 11sten september es 't deur nen terroristischn anslag verwoest, toun da twêe vliegers te kloffe in de toorns vloogn. Tôpe met de ansloagn ip 't Pentagon en de mislukte anslag ip 't Wit Uus vieln der oungeveer 3000 dôodn. Den anslag es ipgeëist gewist deur Osama Bin Laden; een oanzienlik deel van de inweuners van New York vermoedt dat den anslag expres of per oungeluk es meugelik gemoakt deur een deel van de eigen overeid.
21 meie
21 meie is den 141stn dag van 't joar (142stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. Der volgn nog 224 doagn toet 't ende van 't joar.
1759
1756 - 1757 - 1758 - 1759 - 1760 - 1761 - 1762 't Joar 1759 is 't 59e joar in de 18e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Gebeurtenissn
thumb|Slag by Minden thumb|Dôod van generoal James Wolfe deur Benjamin West
Katte
De katte (Felis silvestris catus, ook wel uuskatte genoemd) is een van d' oudste uusdiern van de mens. De gedomesticeerde katte makt deel uut van de familie van de katachtigen (Felidae). De oude noame wos Felis domesticus, teegnwoordig is da vervangn deur Felis sylvestris catus.
Der is e bewys da de Egyptenoaren ol in 4000 v.Chr. de katte addn vo uusdier. Moa der woarn ook al boern i de nederzettiengn van Kleen-Azië die e katte addn en da wos nog e kè twiduuzd joar doavoorn. Up Cyprus zyn der zest kattn evoun in groavn die 9500 joar oud zyn. Die kattn trokkn wel nog meer up d'echte wilde kattn.
Omda de kattn goeie joagers zyn, zyn ze gedomisticeerd vo de groanvoorraadn va de mens teegn knaagdiern lik rattn en muuzn te beschermn. Tegenwoordig wordn ze voorol lik gezelschapsdier geoedn.
E mannelikke katte noemn ze ne koater of katrol, e vrouwelikke katte es e kattinne.
Gedroagienge
thumb|left|E gemarbelde kattinne
Kattn zyn liever leeg dan moe. Ze zittn of liggn geirn in de zunne en sloapn, 't liefst van ol up ne warmn ounderground. Dat es ook nodig vo under teetn goe te doen verteirn. De meeste kattn sloapn twee keers zo vele lik ne miens. Jeuste lik by de leeuwn en de tygers lekkn z'under eigen proper mè under tounge. Ze doen da geweunlik voor of achter dan ze goan goan sloapn. Z'èn olle doage bykans twee eurn nodig vo de verzorgienge van under vel. Ze doen datte mè under tandn, speugsel en vette die eut en kliere boven de steirt komt. E katte weegt tusschn de twee noawf en neegn kilos.
Euskattn zyn solitaire beestn jeuste lik d'andere katachtigen (mè eutzounderienge van de lêeuw die in ne groep leeft). 't Es wel zo dat er ne lossn band bestoat tusschn kattn die in e grodder territorium leevn en die familje zyn van mekoar. 't Es ook gin problème om verschkillende kattn lik eusdier t'oudn, want z'èn gauwe ne familjeband mè mekoar en verdeeln toun et territorium ounder mekoar.
Spaghetti
thumb|Spaghetti zounder sause Spaghetti is e sôorte droadn van dêegwoarn. Spagetti wos êest populair in Itoalië ("spaghetti" wil 't eigentlik zeggn "touwtjes"), moa nu kent hêel de weireld da.
By nuus in Vloandern eetn we da dikkers mè bolonaise sause (tomatte, andjoens, karoten, seldery en gekapt) en geraspte koas derip, moa die combinoasje kenn ze nie in Itoalië. Je kunt er oek e vegetarische sause by eetn.
Macaroni, de dikkere variant van spagetti es ol langer bekend in Vloandren. Rond den oorloge oatn de minsn macaroni me brune suker, goekôop dus. Loater kwam de macaroni me stikses espe en een bechamelkoassause populair. Da wird dikkers gegratineerd in den oovn om der een schôon bruun kostje ip te krygn.
't Roare me spagetti es datter niemand goe weet oe da je die lange slekkn me maniern moe ipeetn en zounder da je die slekkn moe ipzuugn zôdat nie round jen ôorn spyt. Er zyn de volgende methoodn:
In Roeseloare ei je Soubry, noast Anco, êen van de twee grôte Belgische dêegwoarnfabrikanten.
Lapscheure
Lapscheure is e dorptje in West-Vloandern en sedert de fusie van gemêentn in 1977 is 't e dêelgemêente van de stad Damme. 't Dorp is 1335 ha grôot en 't telt 365 inweuners. 't Ligt an d' Hollandsche grenze nie verre van Sluus.
Lapscheure is e landbouwdorp, een oase van rust deur z'n g'isoleerde liggienge. 't Krekengebied da bestoat van in de Middelêeuwen trekt woaterbêestn en trekveugels an. Nie verre van de dorpskern ligt er e nateurreservoat. De dykn zyn getuugn van d' inpolderienge. Ip de Damsche Voart ligt er een overzetbôotje, Kobus, woamee da je zelve kunt voarn van Hoeke noa Lapscheure.
D'oudste vermeldienge van Lapscheure is van 't joar 1019: Lappesscura. De noame komt verzekers van scheure of hofstee van boer Lappe.
Wullok
E wullok (Buccinum undatum) is een kieuwslekke met een oge spiroalvormige schelpe van 10–12 cm.
Uutzicht
E wullok et e grôte, dikke schelpe met 7-8 wiendiengn. De moendopenienge besloat bykan den elt van de schelpe. By 't levend bêestje stikt er an den oenderkant e slurftje noa buutn', de sypho.
Leevn
E wullok is een echt'n oaseter. Z'n eet'n bestoat surtout uut dôwe bêest'n moar ook klêne levende zêebêestjes. In de schelpe zie je moa zeld'n e wullok. Je lat dikkels z'n uus achter en d'r komt ton een andere bêeste in weunn, lik 't eremietkriftje. In de wienter word'n wulloks styf actief. Ze poaren en zett'n ton tegoare under eikapsels of. In de zomer ot de klêene wulloksjes uutgekommn zyn, spoeln die kapsels dikkels an ip 't strange. Ze zien d'r uut lik trosjes witte bloasjes, lik e spoense. De wullok kan 30 joar oud word'n, moar is styf gevoelig an overbevissienge en giftige stoffn.
Leefomgevienge
Wulloks leven ip zochte bodems lik slyk of zand. Ze kommen algemêen vôren in de zêeën van 't Nôordatlantisch gebied.
Sient-Jan (Yper)
Sient-Jan is e dêelgemêente van Yper en 't weun verre 1000 menschn. 't Wos e parochie up zyn eign toet 1971, toun a 't tope me Brieln byn Yper esmeetn wos. In 't ôostn van Sient-Jan ligt 't gehucht Wieltje.
Illig Bloed
't Illig bloed es e reliekwieë in Brugge. thumb|Illig Bloed Deurda Brugge in de middelêeuwn zo’n importente stad was, zyn der doa styf veel relikwieën binn gekommn. Ênen doavan is, volgens 't volksgeloof, ’t bloed van Jezus van Nazareth. De kapelle woar dat die relikwie bewoard wordt is nateurlik een antrekkienge vo de oenderdduzende toeristn, moa 't is toch ook nog oltyd een platse van volksdevotie.
Volgens da ze zeggen et Diederik van den Elzas, graaf van Vloandern, ’t Illig Bloed in 1150 meegebrocht uut ’t Illig land. Je zoed da van ze schonbroere, keunink Boudewijn III van Jeruzalem, gekregen en.
T'er zyn d'er pertang die eerder peinzen da de relikwie van ’t Illig Bloed e cadeau was van Boudewyn IX van Vloandern. Dat was de Vlamsche graaf die ip de 16ste meie 1204, achter de vierde kruustocht, keizer van Constantinopel gekroand wierd. In Constantinopel aan ze styf vele reliekwies die te maken aan mè Christus en die ol 't hope lagen in 't paleis van de keizere. De maniere woarup da de koker in bergkristol geslepen is, wyst er ip dat ie van Constantinopel komt. Diederik van den Elzas zoe wel de Sint-Basiliuskerke laten bouwn en ip de Burg woar da nu d'Illig-Bloedkapelle is. De relikwieë wordt nog olle vrydage en zundage getoogd in d' Illig-Bloedkapelle. En nateurlik is ’t er olle joare d' Illig-Bloedprocessie.
Ipmerkinge: ôok in Vormezêle is 't er een relikwieë van ’t Illig Bloed. Ja mo, zeggen de Bruggeliengen, is da wel een echtn?
Èèste communie
thumb| Eêste communie Os de katholieke kienders in 't èèste stuudjoar zitten doen ze under èèste communie. By de èèste communie wordt er gevierd dat een jounge Christen vo den èèste kè den illige ostie mag ountvangen. Toet in 1910 kreegn de joungens en de meistjes undern èèste ostie mor onze twolf joar woaren, mo Paus Pius X vervroegdige de leeftyd in zun decreet Quam Singulari.
Tegenwoordig is 't azo da in vele schooln et èèste communiefèèst vorol in et tèken stoat van de groei die een joungentje of een meistje van 7 à 8 joar deuremakt. 't Wordt dikkels gezien ols een soarte overgangsritueel.
Den èèste communie is mêestol d'anleidinge vor een grote familiefèèste te geven me vele cadeaus en vele eten en drienkn. Oeders die under loatn goan maken der een klèène trouwfèèste van.
In tegenstellinge toet de plechtige communie kun je ols loantrekkende gin dag klèèn verlet krygen vor een èèste communie.
2
2 v.Chr. - 1 v.Chr. - 1 - 2 - 3 - 4 - 5 't Joar 2 is 't 2e joar in de 1e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge. thumb| Lucius Julius Caesar
Mol
E mol is e zoogdier die ounder de ground leeft in tunils. Oel ier vien je 'n geweunn Europeeschn mol, mo 't bestoan vele sôortn.
Beschryvienge
Mols zyn ossan zwort en ze kommn toet 16 cm lank. Z'en e kort stirtje en me nunder vorpôotn die no buutn stoan, kunn ze stief goed groavn.
Nunder oar stoat nie in e bepoalde richtienge en doadeure kunn ze eevn goed voruut of achteruut kruupn. Dat is nôdig, want nunder gangn zyn te nauwe voe te kunn droain.
Z'en e scherpe, roaze neuze woa dan der e masse snoroarn en zenuwn inzittn. 't Is ezô dan ze nunder teetn zoekn. E mol e styve klêne ogsjes woamei dat 'n nie goed ku zien, mor en is nie blend (d'uutdrukkienge e blendn mol klopt dus eigentlik nie).
1857
1854 - 1855 - 1856 - 1857 - 1858 - 1859 - 1860 't Joar 1857 is 't 57e joar in de 19e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Mol
Leevn en teetn
Mols leevn bikan ossan ollêne, ze zoekn mo contact me makoar an ze wulln poarn.
Ze leevn bikan hêel nunder leevn in gangn, mor an ze e plekke voen e territorium moetn zoekn of olle sôortn plantn moetn oaln voe nunder nest (woa dan ze joungn krygn, mor oek sloapn), duvn ze wel eki boovn komn. Ze groavn gangn die oltemets e langde en van 200 meiters. E dêel van d'eirde gebruukn ze voe de meurn an te duuwn en 'n overschot duwn ze no buutn en ezô ountstoan der moloopn.
Mols eetn verre olles dan ze teegn komn in nunder gangn (lyk tettienks en slekkn). Ze moetn oungeveer 50 gram doags eetn (a peu près 'n elft van nunder gewicht).
Vôortplantienge
At poartyd is, groavn de vintjes gangn die buutn nunder territorium liggn en an ze e wuvetje viendn, poarn ze. 't Vintje goat toune were weg en dus is ol 't werk voun 't wuvetje. Ze krygt toet 7 joungn, die kletse en blend zyn. Achter vêertn doagn krygn z'oar en achter drie weekn goan nunder oogn oopn.
Achter 2 moandn goan de joungsjes weg van't nest en zoekn ze en eign territorium.
Reloasche me menschn
De mêeste menschn en nie geirn dan der mols zittn omdan ze nogol dikkers ekir eirde upsteekn in peloezn en ovenierieng. Vele menschn steekn toune molletroapn in de ground. En aar, oude methode, is e yzern bartje in de ground steekn met doarup e lege flossche. Deur 't leevn en de viebroasches, zoudn mols wegbluuvn uut bepoalde stikkn land.
Nieuwjoar
Nieuwjoar is den èèstn dag van 't joar. By ons is da den èèstn januoari, lik in hèèl de Westersche wêereld, mor in andre cultuurn, lik de Azioatische, den orthodoxn en de islamitische, vol nieuwjoar ip andre daagn.
Wontergem
Wontergem is e dorp in de provincie Ôost-Vloandern en sedert 1977 e dêelgemêente van de stad Deinze. 't Ligt in Zandig-Vloandern teegn de grenze me West-Vloandern.
Wontergem ligt an de ryksweg Deinze-Tielt en de spoorlyne Gent-Adinkerke.
An de Sint-Agneskerke in de dorpskern stoat e bronzn beeld ingewerkt in e blok graniet van oud-coureur en Wontergemnoare Lucien Buysse.
Martine Jonckheere
Martine Jonckheere (Roeseloare, 19 november 1956) es een West-Vlamsche actrice. Z'es ôofdzoakelyk verbound'n me VTM en es vôorol bekend van eur rolle als Marie-Rose Van Den Bossche-De Putter in de serie "Familie". Ze wos't er by vanof het begun van de serie in 1992.
In 2006 weird er borstkanker vastegesteld by Martine Jonckheere. Noa een borstamputatie lykt de kanker verdweenn, en treedt ze nu ip als een sôorte boegbeeld voo de ziekte.
1820
1817 - 1818 - 1819 - 1820 - 1821 - 1822 - 1823 't Joar 1820 is 't 20e joar in de 19e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Gebeurtenissn
thumb| Leezn van 't testament (1820) deur Sir David Wilkie
Zandbank
Ne zandbank es e redelyk lang gerekte verôginge tot 30 meiter ôog ip de bodem van de zêe (ollêne ip 't continentoal plat). Ze liggn mêestol met ênigte te reke in dezelde richtinge en in groepkes. 't Meest gekend in West-Vloandern zyn de zandbankn in de Nôordzêe en zyn vrêe belangryk vo de visvangst en de zeevoart. Ze verandern e bitje van vorm met de getydn mo grofweg bluuft under vorme ip langere termyn bewoard.
21 (getal)
Eenentwientig, of êentwientig, is 't getal 21, e natuurlijk getal achter twientig en voorn tweeëntwientig.
Zandbank
't Belgisch continentoal plat doalt van 0 meiter tot oungeveer - 35 tot 55 meiter. Doarip liggen der verschillige groepkes: de dichste zyn de kustbankn, in 't nôorden liggen de Zeelandbankn (alletwêe ein ze een wzw-ono oriëntoatie). De Vlamse banken liggn dieper in zêe (no-zw) en 't verste liggn de Hinder Banken (nno-zzw).
21 (getal)
Êentwientig is e Fibonacci-getal.
Pengdescher
thumb|Pengdescher miniatuur|Drone fideo fan pengdescher 2022 Ne pengdescher, pekdescher of pikdesker (Kortrik) es e landbouwmasjine daj ku't gebruken vo de groangewassn lik terwe (=koôrn), gierst, oavr en rogge of te doene (pikkn) en te desk'n (dorsen). Uut de machine komn de korrels an den ênen kant, bundels strô an den andren kant.
Thorntonbank
Windmeulnpark
thumb|240px|D'eerste vier windmeulns Deur zyn liggienge (juste uut et zicht van de toeristn an de kust en weg van de voarroutn van de oceaanschumers) es de Thorntonbank uutgekoozn om een windmeulnpark ip te bouwn. Ip 24 juni 2003 eit et bedryf C-Power de concessie gekreegn om een windmeulnpark te bouwn met de noame 'Farshore': 't zou goan over 60 windturbines van elks 5MW, goe vo eletriek vo 600.000 menoagen. C-Power es een consortium va vuuf Belgische bedryvn. Ip de 23ste meie van 2007, noa nen lange lijdnsweg om olle vergunniengn round te krygn, begonn ze met de bouw van de sokkels van de windmeulns. 't Zyn vo 't moment de groatste en strafste ter weireld.
Externe koppeliengn
550px|thumb|left|t = Thorntonbank
Halloween
miniatuur|nen typischn beweirktn pompoen bist Halloween Halloween is e fêestdag die den 31sten oktober gevierd wordt.
Oorsproung
Me spreekn van duuzndn joarn geleen. Ton was 't 'n Europeesche en heidense fêeste. 't Was de vierienge van 't ende van den oogst en ook e vruchtboareidsfêeste.
De noame Halloween is e verbasterienge van 't Iengelsche all hallow's eve, de vooroavnd van Allerillign. De Keltn vierdn de dag vor Allerillign Samhain, den dag dan de dooie werekeerdn. De Christelikke lêer èt da loater overgepakt.
Overgewoaid nor Amerika
In den tyd dan de Iern en Schottn nor Amerika uutwêekn paktn z'under fêeste mee no doa. Ze gebruuktn ton roapn of bêetn. D'Amerikoann en da loater veranderd. In plekke van roapn en bêetn begostn ze doa pompoenn te gebruukn. En de Keltische offers veranderdn in trick or treat. De joungns goan ton verklid goan ziengn vo snoep, lik dan ze dat ier mè Sinte-Moartn nog ip sommigte plekkn doen mè lanteirns gemakt van bêetn met e luchtje of keirse d'r in.
Weregewoaid
Ip 't ende van de twientigste eeuwe is 't ton were van Amerika overgewoaid nor Europa. De pompoenkwêek is ier ton enorm omoge gegoan.
En 't ziet er nie noar uut da 't gauwe were go verdwynn. De wienkels profiteern van de stille periode tusschn 'were no 't schole' en 'Sint-Nikloai'. De schooln doen d'r ook an mee en de joungns begunn veel tuug te koopn vor under te verkleen. Oe meer dan ze makoar kunn benauwd moakn oe liever. En deur d'interesse vo heidense ritueeln begunn d'r ook veel jounge gastn no midzomer-en midwienterfeestn te goan.
Halloween is dus nie ollêne e kwestje van commerce, mo kan ook gezelligeid briengn ip e moment dat 't vroeg dounker is.
22 (getal)
Tweejentwientig is 't getal 22, e natuurlijk getal achter enentwientig en voorn driejentwientig.
Pengdescher
Bekende merken zyn Claeys - Clayson - New Holland uut Zillegem en Claas.
Klêen woatersalamander
De klêen woatersalamander (Lissotriton vulgaris) es een sôorte salamander.
Uutzicht
Ge keunt em erkenn an zyne groen-bruune boovnkant met grôte en klêne dounkerbrune plekkn. By de mannekes zie je een stik of zes dounkerbruune streepn ip zyne kop. Zyne buuk es in plekkn en eit nen oranje-rôon band, zyne steirt eit een blauwe strepe. By de vrouwkes es de ounderkant van de steirt rôod. De klêne woatersalamander kan 10 cm grôot koomn, moar de vrouwkes zyn iets klêender. In't poarsezoen ein de mannekes zôomn an de achtertêen en nen grôotn rugkam.
Verspreidienge
Ge vindt em overoal woar dat er oundiepe vyvers, grachtn, poeln en greppels zyn in ountboste loaglandn. O je geluk eit keun je êen vindn in unen visvyver.
De klêne woatersalamander vind je overol in Vloandern, in de Ardennen komt ie minder vôorn. 't Es den ênigsten salamander die in de kustpolders vôornkomt, moar voo de reste komt ie vôorol voorn in Zuud-West-Vloandern.
Leevnswyze
De salamander poart in 't vôorsezoen: van april tot einde meie. Ze leggn eiers in het woater, die achter 2 tot vier weekn uutkoomn. De larvn verandern noo de volwassn vorm in ogustus - september.
Kamagurka
thumb|Kamagurka met achter hem [[Herr Seele (foto Michiel Hendryckx 1982)]] thumb|Kama werkt an zyn Kamalmanak Kamagurka (Nieuwpôort, 5 meie 1956), eigentlik Luc Zeebroek, es ne West-Vlamsche cartoonist, standip-komiek, zanger en schildre. J' es ipgetoogn in Ostende, moa je veruust ol zêre noa Gent, woa dat ie nu nog oltyd weunt en werkt. Je têkent vorol voe de Humo en hier en doa vor e gazette.
Ie werkt vele t'hôpe mè Herr Seele, mè wien dat ie Cowboy Henk uutgevounden eet. Doarnoast zyn der nog vee andere typekes, gelyk Kamiel Kafka, Bert en Bobje, Raketman,... deur em uutgepeisd.
Duuzndpôot
Kamagurka es 't mêest bekend van zyn absurde cartoons in de Humo. Ie wint er ieder joar de prys van beste têkeneire mee in da weekblad. Ie publiceert ôok in andere tydschriftn, zowel in 't binnenland of 't buutnland (Holland, Duutsland, Vrankryk, USA,...) Moar doarnoast doe't ie nog vee andre dingn, moar de rôon droad es toch oltyd humor:
3
1 v.Chr. - 1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 't Joar 3 is 't 3e joar in d' 1e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge. thumb|Keizer [[Augustus]]
1826
1823 - 1824 - 1825 - 1826 - 1827 - 1828 - 1829 't Joar 1826 is 't 26e joar in de 19e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
1967
1964 - 1965 - 1966 - 1967 - 1968 - 1969 - 1970 't Joar 1967 is 't 67e joar in de 20e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Gebeurtenissn
thumb|Memorioal ip 't kerkhof van Brussel (Evere) vo de slachtoffers van de brand in den Innovation (22 meie 1967).
Muziek
Numero 1-hits:
Ferdinand Verbiest
thumb|right|200px|Ferdinand Verbiest Ferdinand Verbiest S.J. (Pittem, 9 oktober 1623 – Peking, 28 januoari 1688) was een Vlamse zezuiet, missionoaris en astronoom.
Ferdinand Verbiest was 't vierde kiend van Joos Verbiest die baljuw en ountvanger was in Pittem. Je dee zen middelboar by de zezuieten in Brugge en Kortryk, vo dorachter in Leuvn te goan studeern in de wiskunde en de wysbegeerte. In 1659 gynkt ie t’oope met een groep andre missionoarissen no China. Do wordt ie utendelik een goeie moat van de keizer K'ang-shi die em zelfs toet mandaryn benoemdige. An ’t Chinees of ounderscheidet ie em deur zun werk ip astrologisch gebied: je vergeleekt de Chinese moankalendr met de Westerse zunnekalendr en dodeure kost ie an de èèsten verbeteringn anbriengn. Je bouwdige oak een antal instrumenten en een observatorium vo de keizer. Je bouwdige een weireldbol, zunnewyzers, woatereurwerkn en hydraulische pompn tegen overstromingn. Vo zyn moat de keizer maktet ie oak een stoomwagentje woamee dat ie deur de gangn van ’t paleis tuftige.
Neffest Vlams klapte Ferdinand Verbiest nog Latyn, Duuts, Frans, Spoans, Italioans, Chinees en Tartaars, wa dat em ook ols diplomoat styf van passe kwam.
Verbiest kost ip een bepaald moment an de doadstraffe ountsnappen os de Christenen an ’t hof van hoogverroad beschuldigd werden deurdat ie een zunsverduusterienge koste vorspelln. Je stierft ip 28 januoari 1688 in Peking en je kreegt doar e stoatsbegravinge.
Madonna mè kanunnik Joris van der Paele
thumb|Madonna mè kanunnik Joris van der Paele (Jan van Eyck) thumb|Den illigen Sint-Joris en Kanunnik van der Paele, detail
De Madonna mè kanunnik Joris van der Paele is e schilderye van Jan van Eyck uut de schole van de Vlamsche Primitievn.
't Werk hangt in ‘t Groeningemuseum in Brugge.
Joris van der Paele, kanunnik van de Sint-Donaaskerke van Brugge, liet ’t schilderye moakn vo de kerke. 't Werk zou dichte by of boovn 't altoar g'hangn hen.
Êgem
Êgem (AN Egem) is e dêelgemêente va Pittem. 't Weunn e grôte viftienoenderd menschn.
Madonna mè kanunnik Joris van der Paele
Round 1425, an zyn vuufenviftig joar, het 'n hem ols ryke kanunnik ip ruste gevestigd in Brugge (verzekers zyn geboortestad).
Je gaf grôte sommn geld uut an de kerke vo messn vor hem ip te droagn.
’t Werk
Donatianus droagt e processiekruus, e relikwiekruus van de kerke, en e woagnwiel me brandnde keirsn, zyn attribuutn.
Visschn
thumb|Zoutwoatervisschn thumb|Zoetwoatervisschn
Madonna mè kanunnik Joris van der Paele
’t Werk
Joris stelt de kanunnik vôorn an Jezus en Maria, binst dat ’n zyn helm ofdoet. Jezus houdt ‘n Indische peruche vaste, omdan z’in dien tyd peisdn dat e peruche ‘Ave’ kost zeggn.
Visschn
Visschn zyn beestn die in de zêe of in 't woater leevn. Z'en gin loungn (de loungvisschn uutgezounderd), moa wel kieuwn voe t'oastmn.
Der zyn verschillende sôortn visschn. A je ze indêelt volgens de plekke woa dan ze leevn, toun kom je uut op drie sôortn:
Madonna mè kanunnik Joris van der Paele
’t Werk
De gewoadn zyn magnifiek gemakt. De woapnuutrustienge blienkt en weerkatst zelfs olles van buutn ’t schilderye en in ’t schild da Joris ip zyn rik droagt ku je de weerkatsienge zien van e groeptje menschn, me van vôorn verzekers van Eyck zelve.
1906
1903 - 1904 - 1905 - 1906 - 1907 - 1908 - 1909 't Joar 1906 is 't 6e joar in de 20e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.
Visschn
Bioloogn dêeln ze in in twêe superklassn: Der zyn vele menschn die vis eetn. 't Is toun oek e belangryke bronne van inkomstn. Peis moar an de vismyne in Nieuwpôort en ol de visschers an nuze kust.
5 april
5 april is de 95stn dag van 't joar (96stn dag in e schrikkeljoar) in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 270 doagn toet 't ende van 't joar.
Visschn
Sommigste menschn eetn oek eiers van e bepoalde sôorte vis, de steur. Ze noemn dadde kaviaar. 't Zyn oek nog wel aar sôortn vis woavan dan d'eiers kunn upeetn zyn.
23 (getal)
Driejentwientig is 't getal 23, e natuurlijk getal achter tweejentwientig en voorn vieretwientig.
6 april
6 april is de 96stn dag van 't joar (97stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. Der volgn nog 269 doagn toet 't ende van 't joar.
Madonna mè kanunnik Joris van der Paele
’t Werk
De zesenzestigjoarign kanunnik stoat er vrêe realistisch ip. Je ziet er nie styf gezound uut. Jan van Eyck schilderdeg’ hem met e gezwolln slagoader ip zyn sloape, hoarverlies by zyn ôre, e dikke oorlelle en gezwolln handn. Dokteurs kunn de diagnose stelln van zyn kwoaln: temporale artritis. De maniere woarip da van Eyck de symptoomn gezien en weregegeevn het is perfect.
Volgns e Latynsche inscriptie vanounder an de lyste wierd ’t werk voltooid in 1436.
Eugène Van Oye
thumb| Standbeeld van Eugène van Oye in Gistel Eugène Van Oye (Toeroet, 3 juni 1840 - Gistel, 4 juni 1926) was dokteur van ipleidinge, en wier lokaal bekend als dichter en toneelschryver. Ie was de zeune van René Van Oye die dokteur was in Toeroet en één van de stichtende leraars van d'oude staatslandbouwschole van Toeroet.
Dien avond en die rooze
Eugène Van Oye kwam goed overeen met ze lerare Guido Gezelle ton dat em in 't Klêen Seminoarie zat in Roeseloare. Der is een lange reke brieven van de 2 bewaard. De vriendschappelikke relatie van Van Oye met zyn oud-lerare is surtout gekleurd deur een gedicht da Gezelle schreef en ipdroeg an Eugene, "Dien avond en die rooze", achter dat 'n em letterlik een roze a gegeven.
Studies achter zyn vertrek uut Roeselare
thumb|Eugeen van Oye (Jos De Swerts -1923) Guido Gezelle a 't alleszins verkorven by Eugenes vader, René Van Oye, achter da Guido geprobeerd adde om Eugene der van 't overtuugn dat em een priesterroepinge adde. Vader Van Oye gienk zoverre dat em zyn zeune weg haalde uut Roeselare in zyn middelbare studies dei doen an de Normaalschole van Toeroet.
Westoek
Vlamschn Westoek
Den Vlamschn Westoek legt in 't uuterste westn van de Belgische provinsje West-Vloandern (buutnstoanders noemn dat ouk wel e ki de Far West). De streke omvat de arroundissementn: Veurn, Diksmude en Yper. De Vlamschen Westoek omvat de steedn en gemêentn:
Eugène Van Oye
Studies achter zyn vertrek uut Roeselare
Van Oye studeerde geneeskunde an den univ in Leuven tusschen 1860 en 1866. Je wier lid van de studentenvereniginge "Met Tijd en Vlijt", een genootschap voe Flaminganten. Ie studeerde later ook nog in Gent. Beist de Frans-Duutsen oorlog was Eugene vrywilliger in 't Frans leger.
Westoek
Vlamschn Westoek
De Belgische kustgemêentn De Panne, Koksyde en Nieuwpoort zyn toeristisch soms by een andere regio ingedêeld: de Westkust.
Eugène Van Oye
Letterkunde
T'ope met Hugo Verriest, Gustaaf Verriest, Karel de Gheldere en Karel Callebert wordt Van Oye toe de leerliengn van Gezelle gerekend. Met zyn werk "Godelieve van Gistel" kreeg Van Oye in 1924 de Staatsprys voe Vlaamse toneelletterkunde.
Westoek
Band mi Vrankryk
De Vlamschen Westoek werkt sedert 2008 nauwe t’ope mi Vrankryk. In april 2008 besliste Vlams minister Geert Bourgeois mi zyn Franschen collega om e Europeesche Groeperieng vo Territoriale Soamnwerkieng (EGTS) te moakn tusschen de Westoek en de Opoalkust. Dat zou moetn ten vôordele zyn van ‘t toerisme, mobiliteit, ulpverlenieng en communicoasje.
Eugène Van Oye
Letterkunde
Een selectie uut zyn werk:
Westoek
Franschn Westoek
De Franschn Westoek legt in 't nôordn van Vrankryk en komt overêen me 't Fransche arroundissement Duunkerke. In Vloandern noemn we dien regio Frans-Vloandern.
Diederik van Assenede
Diederik van Assenede (Assenede, ca. 1230 - 1293) was klerk an 't hof van de Groavn van Vloandern en van 1260 toet 1280 in dienst by gravinne Margaretha van Constantinopel en eur zeune Gwyde van Dampierre. J' is surtout gekend als schryver van de Middelnederlandsche liefdesromang Floris ende Blancefloer.
Zyn ipleidienge moet 't zelfste gewist zyn lik van zyn collega Jacob van Maerlant. In dien tyd wierdn klerkn van 't Vlams groavnhof gerecruteerd uut de studentn van Sint-Donaas in Brugge.
Volgns van Assenede zelve schreeft ie vo die geen Walsch en konnen (die gin Frans kenn). Je vertoalde 'Floris ende Blancefloer' uut 't Frans en je kost ook Latyn dat ie geleerd had binst zyn ipleidienge. Je schryft ook da 't werk hem styf vele moeite gekost het. Buutn da werk, dat à-peu-près vierduusd verzn bevat, zyn der gin andere tekstn van hem gekend.
Z'n bydroage an de Nederlandstoalige literateure is styf importent. Je speelde e grote rolle in d' emancipoasje van de volkstoale.
Luxemburg (land)
't Grôotertogdom Luxemburg is e land van de Europeesche Unie. 't Legt tusschen België, Duutsland e Vrankryk. 't Land is, a je 't per inweuner bekykt, êen van de rykste ter weireld. D'r weunn à peu près 455.000 inweuners en 't et een ippervlakte van 2 586 km². 'n Oofdstad is Luxemburg. 'n Nationaaln fêestdag volt op 23 juni. thumb|left|300px|Ogtekoarte van Luxemburg
Toaln
D'r zyn drie officiële toalen in Luxemburg: Frans, Duuts e Luxemburgs (Lëtzebuergesch).
Polletiek
Luxemburg is, juste lik Belgie, e parlementaire, constitutionele monarchie (nie met e keunienk, mo met Grôotertog Henri).
'n Êestn minister is Xavier Bettel.
Externe koppelienge
🇪🇺
Kombienoasches in 421
A je met 'n pietjesbak 421 speelt, moetn de 3 teirlienks ossan van oge no lêge eleezn zyn (162 is dus 621).
Zantjes
Zantjes telln ossan voe 3. Oloewel dat dadde dus mêer is dan piete 2, goat piete 2 der toch boovn.
Stratjes
Stratjes telln ollemoale voe 2.
Zêevounk
E zêevounksje (Noctiluca scintillans) is een êencellig algsje (dinoflagelloat), dat deur anroakienge mè zeurstoffe (vb. deur de slag van een boare), e chemische reactie oundergoat woadeure dat er e luchtflitse ipgewekt wordt. Da fenomeen gebeurt by warme temperateure, in oundiep woater en by wryvienge.
Noctiluca scintillans wil letterlik zeggn "flitsend nachtluchtje". Vroeger wierd et Noctiluca miliaris genoemd wat da "duusd nachtluchtjes" betêkent. Noctiluca wordt toet de groep van heterotrofe dinoflagelloatn gerekend. Heterotroof wil zeggn da ze zelve gin voediengstoffn kunn anmoakn lik plantn, moa da z' angeweezn zyn ip eetnsdêeltjes in 't woater.
Viezn
O j' ip e warme zomernacht ip 't strange wandelt, kun je wel e kêe "de sterretjes van de zêe" zien. Schuumkoppn van de boarn luchtn ton ip, wat dat e prachtig zicht is. An de kust wordt 't fosforesceern van de zêe viezn of vierzn genoemd.
Kamsalamander
De Kamsalamander (Triturus cristatus) es een sôorte salamander.
25 (getal)
Vuuvtwientig is 't getal 25, e natuurlik getal achter vieretwientig en voorn zessetwientig.
Kamsalamander
Uutzicht
De kamsalamander keun je erkennen an't feit da't ie grôot en dounker es me spikkels ip zyn zykantn. Zyne buuk es geel tot oranjerôod me zwarte plekkn. De kele es dounker, moar mè gryze en witte spikkels. 't Es de grôotste salamander van de streke, de vrouwkes keun tot 17 cm grôot koomn, de mannekes tot 14 cm.
25 (getal)
't Is 't kwadroat van vuve (dus 5x5 of 5²).
Kamsalamander
Uutzicht
In de poariengstyd ein de mannekes ne grôte scherpe rugkam die dudelik geschêed es van de steirtkam. Ip de steirt zie je ton ôok een zilverkleurige strepe. De vrouwkes ein een oundiepe groeve ip de rugge.
Leevnscyclus
De cyclus begunt loater dan by andre salamanders. Vrouwkes leggn 200 tot 300 eiers in juni, woaruut da er van eind juni tot olf september larvn koomn. De larve kan tot 8 cm lang koomn en es te erkenn an de dunne têenn. Ze oundergoan metamorfose in ogustus-september.
Verspreidienge
Ge keunt de kamsalamander in hêel België vindn. An de kust zit ie overol, moar vôorol in de duunn an de Westkust. In een tellienge in 2004 bleek ie verdweenn te zyn uitgenoomn in de Westoek. In het Zuud-Westn va West-Vloandern keun je em ôok vindn.
Leevnswyze
De kamsalamander komt vôorn in streekn me oagn, outwalln, knotbôomn, rietkroagn en vochtige bossn. Natuurlik moet er oltyd woater in 't geburte zyn.
26 (getal)
Zessntwientig is 't getal 26, e natuurlik getal achter vuvetwientig en voorn zeevnetwientig.
Ruuslee
Ruuslee (officieel Nederlands: Ruiselede) is een gemêente in 't ôosten van de provinsje West-Vloandern in België. Ze ligt an de grenze van de provinsje met ols gebeurs Beirnem, Wiengne, Tielt en Oalter (Ôost-Vloandern). De gemêente is oungeveer 3.020 ectoaren grôot en ze telt mêer dan 5000 inweuners.