cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Litvanma
Geografijan andmused
Voden keskmäine lämuz om +6,7 C°, uhokun — −2,8 C°, heinkun +17,9 grad. Lämuden vajehtusen amplitud om sur': kezan +30 gradusaspäi tal'ven −32 gradushasai. Vozne keskmäine painuz om 744,8 mm, keskmäine nepsuz — 78%.
Politine sistem
Parlamentan ühtnijoiden järgenduseližed valičendad oliba vn 2020 11. i 25. päivil redukud (7. kucund). Prezidentan järgvaličendad mäniba vn 2019 12. i 26. päivil semendkud, Gitanas Nauseda sai vägestust kahtendes turas (65,86% änid) da om prezidentan radnikusel vs 2019 heinkun 12. päiväspäi. Ingrida Šimonite om valitud da radab päministran vs 2020 kül'mkun 24. päiväspäi.
Volosovo
Eläjad
Lidnankundan tobmuden pämez' om Deputatoiden nevondkundan ezimez'. Lidnan Administracijan jäl'gmäine pämez' oli Aleksandr Dmitravcov vhesai 2015, nügüd' rajonan Administracii tegeb sen velgusidme.
Lühüdad pajoižed
«Lühüdad pajoižed» om vepsläižiden pajoiden kirj vepsän kelel. Pajoiden keradai om Rürik Lonin.
Semendku
Irdkosketused
Kategorii:Kud
Alavus
Eläjad
Mamankelen mödhe (2016): suomen kel' — 98,6%, ročin kel' — 0,1%, toižed keled — 1,4%.
Vihm (lidn, Estinma)
Vihm (Võhma) om Estinman lidn valdkundan keskuzpalas. Mülüb Vil'jandin makundha. Om Pihja-Sakal-volostin palaks vn 2017 redukuspäi, sen suremb lidn kahtespäi.
Kilimandžaro
thumb|right|250px|Kilimandžaron kaikiš korktemb Kibo-mägenpä Kilimandžaro (Kilimanjaro) om koumepäine mägi Tanzanijan da Kenijan röunal. Se om potencialižikš aktivine vulkan. Mägenpäd oma Tanzanijan territorijas, sen homendezbokas. Afrikan kaikiš korktemb mägi (Kibo-vulkanan Uhuru-mägenpä — 5891,8 m ) mülüb Päivnouzmafrikanižhe mägitazangištho, no se om seižui üksnäze mägi todeks.
Kilimandžaro seižub Masai-mägitazangištos, sen keskkorktuz — 900 m meren pindan päl. Eile dokumentiruidud lavan heitandoid Kilimandžaron polhe. Tägälaižiš legendoiš starinoitas, miše vulkanal oli aktivižuz 150..200 vot tagaz. Vl 2003 tedomehed löuziba, miše sulatadud lav sijadase 400 metras Kibo-mägenpän krateran pindalpäi. Om-ki varuz, miše vulkan longahtaškandeb, sikš ku longoitesed jo oleškeliba. Se vedab sur't lavan heitandad.
Al'pinizm
Mitte taht ristit voib libuda kaikiš korktembale Uhuru-mägenpäle eskai eriližeta vaumičendata, no akklimatizacii tarbhaičese.
Libundan vastmägehe aigan ristit läbitab läz kaikid klimatižid zonoid, kudambad oma Man pindal, lähembuden ekvatorale tagut.
Amuran agjan lidnad
Lidnad
* lidnan ristitišt erineb lidnümbrikon ristitišton luguspäi.
Čendu
Istorii
Čendu šingotase verhiden maiden kapitalanpanmižen kaikiš järedambaks keskuseks valdkundan päivlaskmpoles. Mail'man vides sadaspäi 260 kompanijan alajagused sijadasoiš täs. Lidn om avtoiden da niiden varapaloiden tegijoiden ühteks keskusišpäi Kitaiš, valdkundan lendimensauvomižen i kompjuterprogramiden sädandan järed keskuz.
Transport
Rahvahidenkeskeine civiline Čendu Šuanlü-lendimport (CTU, 成都双流国际机场, 46 mln passažiroid vl 2016) sijadase 16 km suvipäivlaskmha lidnan keskusespäi. Tehtas reisid Suvižen i Päivnouzmaižen Azijan maihe, mugažo Kitain lidnoihe.
Azerbaidžan
Istorii
Azerbaidžanan territorijal om lidnoid, kudambad konz-ze oliba olnuded erižiden istorižiden valdkundoiden pälidnoikš: Gändž, Šeki, Kabal, Bard, Šemah, Šuš i Nahičevan'.
Reverse
Gruppan ezmäine «Love me»-singl om pästtud vl 2004. Toine singl al'bomaspäi om «Beijo».
Lodz'
Istorii
Eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan vl 1332 peneks küläks latiniženke Lodzia-nimenke. Vl 1423 se sai lidnan oiktusid. Vozil 1945−1948 lidn tegi valdkundan pälidnan funkcijoiden mödhe, sikš miše Varšav oli muretud Toižen mail'man sodan toriden jäl'ghe.
Paksjogi
Piduz om 242 km, basseinan pind om 6650 km². Leveduz alajoksmuses, läz Paš-küläd — 255 m.
Čehijan kron
thumb|right|250px|Kronan banknotad da rahuded. Čehijan kron (koruna česká, Kč) om Čehanman oficialine valüt vspäi 1993. Vajehti čehoslovakijan kronad.
Slepcova Svetlana
Svetlana Jur'jevna Slepcova (Светлана Юрьевна Слепцова; sünd. 31. heinku 1986, Hanti-Mansiisk, Hantin da Mansin avtonomine ümbrik, Tümenin agj, Venäman NFST, NSTÜ) om venämalaine biatlonist, äikerdaine čempion i estafetoiden vägestai. Vn 2010 biatlonan olimpižen estafetan čempion, vn 2009 mail'man estafetan čempion, Venäman arvostadud sportmastar (25. sügüz'ku 2009).
Irdkosketused
Kategorii:Venäman sportnikad Kategorii:Biatlonistad kirjamišton mödhe Kategorii:Sportnikad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Venäman arvostadud sportmastarid Kategorii:Sündnuded Hanti-Mansiiskha
Tulun
Geografijan andmused
Lidn sijadase Ii-jogen känman molembil randoil (Ия, lankteb Bratskan vezivaradimhe, Angar-jogen hurapol'ne bassein), Päivnouzmaižen Sajanan ezimägišton mecstepin zonas, 460 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Irkutskhasai om 352 km suvipäivnouzmha orhal vai 392 km «Sibir'»-avtotedme. Lähembaine lidn om Alaudinsk 107 km päivlaskmha-lodeheze orhal, 117 km avtotel vai Transsibal.
Rahad
Edel rahoid barter, lahjad i velgad oliba ižandusen likutimeks. Tavar kaikiš lujembanke likvidižudenke kändase rahoikš.
Psi
Ei ole sel'ged, libui-k psi-kirjam finikijan kirjamespäi vai ei, no severz'-se pojavid znamoid oli finikijan kirjamištos. Aigaližes grekan kirjamištos ei olend psi-kirjant, ozutihe siš 7. voz'sadaspäi EME. Kirjutamine oli erazvuitte: 15px|, 15px|, 15px|. Kirilline Psi (Ѱ, ѱ)-kirjam augotižlibui grekan psi-kirjamespäi i kaičese jumalanpertin slavižes keles vaiše.
Iževsk
3 — Industrialine rajon
Geografijan andmused
thumb|left|250px|Lidnan kart poleks saudud rengazavtotenke (2012) Lidn sijadase kukhikahal tazangištol, 140 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Iž-jogi läbitab lidnad (237 km pitte, Kamanjogen oiged ližajogi), se om madal laivoid vaste. Iževskan vezivaradim (uit) om 22 nellikkilometrad pindanke, se om tehtud eländpunktan alusenke padoseinil. Matkad Moskvhasai om 1180 km päivlaskmha avtotedme. Lähembaine sur' lidn om Perm' 281 km pohjoižpäivnouzmha avtotedme.
Mind Fields
«Mind Fields» (Melen avaruz) om romanijalaižen MoRandi-muzikgruppan kahtenz' studijanal'bom. Se om pästtud 2006-ndel vodel.
Änik
Homaičendad
Kategorii:Kazmused
Üläkurb
Kategorii:Ojatin bassein Kategorii:Joged kirjamišton mödhe Kategorii:Venäman joged Kategorii:Leningradan agjan joged Kategorii:Kos'kenaluižen rajon
Šetti Anuška
Biografii
Anuška om sündnu Bangalor-lidnha.
London
Istorii
Rimalaine Klavdii-imperator pani Londonan lidnan alust vodel 43 meiden erad. Läz 100. vodespäi London oli rimalaižen Britanijan pälidnaks, Anglijan pälidn 11.-12. voz'sadaspäi, Suren Britanijan pälidn vspäi 1707. Se oli Britanižen imperijan päkeskuseks 16.-20. voz'sadoil. Vll 1825−1925 London oli mail'man kaikiš järedambaks eländpunktaks eläjiden lugun mödhe.
Akkr
Geografijan andmused
Klimat om savannan tropine mussonine. Päivän lämuz vajehtase +23..+31 C° röunoiš vodes läbi. Paneb sadegid 725 mm vodes, enamba kaiked sulakus-kezakus (400 mm pordos).
Irdkosketused
Kategorii:Ganan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe * Kategorii:Pälidnad *
Pervoural'sk
Eläjad
Rahvahad (2010, ozutadud rahvahudenke): venälaižed — 88,1%, totarlaižed — 6,6%, baškiralaižed — 1,7%, toižed rahvahad — 3,6%.
Ortodoksižen hristanuskondan viž jumalanpertid oma olmas lidnas, mugažo Jumalannägundan päjumalanpert' om sauvomas vspäi 2015. Islaman «Sabr»-pämečet' om avaitud vl 2004.
Sanaa
Eläjad
Vl 2012 eläjiden lugu oli 1 937 451 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt om nügüd'. Edel 1930-nzid vozid kaik 20..30 tuhad eläjid oli registrirudud lidnas, vl 1981 — 280 tuhad ristituid.
.au
Ende kävutihe .oz-domenad Avstralijan saitoiden täht (nüg. .oz.au). Kaik om äi saitoid .au-lopunke. Registracii om lasktud olijiden Avstralijas organizacijoiden i personoiden täht vaiše. Nügüd'aigan saitan registracii om kel'tud ezmäižen tazopindan .au-domenas, voib registriruidas kahtenden, koumanden i nelländen tazopindan domenoiš.
Šahti
Eläjad
Rahvahad (2010): venälaižed — 94,2%, armenijalaižed — 1,8%, ukrainalaižed — 1,3%, toižed rahvahad — 2,7%.
Baltimor
thumb|left|250px|Lidnan susedkundoiden i avtoteiden kart (2010) Baltimor (Baltimore [ˈbɒltɨmɔr], sijaline virkand: [ˈbɔːlmər]), om AÜV:oiden lidn Merilend-štatan keskuzpalan pohjoižes. Se om Merilendan kaikiš suremb lidn i AÜV:oiden 30-nz' lidn eläjiden lugun mödhe. Ripmatoi lidn, ei mülü nimiččehe ümbrikho.
Omega
Omega ümbrikirjutab min-se lopud paksus, vastolendaks al'fa-kirjamele. Simvol «ϖ» kävutase erasti kut π-kirjamen toine kuva.
Aigvö
Aigvöiden istorii
Edel aigvöiden otandan kaikutte lidn kävuti ičeze sijaline aig päiväižen mödhe. Nece aig rippui geografižes pidusespäi. XIX. voz'sadan lopus standartižen sigan sistem oli ottud panemha järgendamatomuden lopud. Raudteverkoiden šingotez vei mugošt standartad tarbhaižusele, sikš ku jonusiden likumižen grafikad tegihe kaikuččes lidnas sijaližen aigan mödhe, ka se kucuiži sättumatomut, segoid da avarijoid. Aigan standartizacijan ezmäižed projektad sünduihe da panihe eloho Sures Britanijas, sihe kacmata, miše nece valdkund sijadase ühtel aigvöl.
Aigvöhišton leviganduz kaiked mail'madme
Vn 1884 redukus Rahvahidenkeskeine meridialine konferencii Vašington-lidnas (Kolumbijan federaline ümbrik) kerazi 41 ezitajad 25 mail'man valdkundaspäi ümbripagižmaha aigan märičendan problemoid. Ottihe pätandoid konferencijan satuseks, alleanttud oma niiden keskes:
Nened pätandad oliba vahvištadud 22 valdkundal (Dominikanine Tazovaldkund änesti vasthapäi, Francii da Brazilii pidihe änestusespäi). Edel 1929. vot valdkundoiden enambuz oti kerdašt ühten časunke aigvöd, no nügüd'aigan-ki om severz' Grinvičan časuidenke eile kerdoiš aigvöid.
Povorino
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1870 kuti raudtestancii da žilo senno, nimitihe lähižen Povorino (Roždestvenskoje) žilon mödhe. Kätihe radnikžiloks vl 1938. Se sai makundan lidnan statusad vl 1954.
Anarhizm
Augotižlibund
Anglijalaine Uil'jam Godvin-kirjutai (1756−1836) tegihe nügüd'aigaižen anarhizman ezmäižen teoretikan, hän šingoti idejoid, kudambid panihe nügüd'aigaižen anarhižen melen alushe.
Homaičendad
Kategorii:Ekonomižed ideologijad Kategorii:Politižed ideologijad Kategorii:Socialižed likundad
Bleeding Souls
Kompozicii om pästtud 1994-ndes vodes. Se om mülütadud vn 1995 «Noise of Bolgia»-kompiläcijha.
Zavodoukovsk
Istorii
Vspäi 1963 lidn oli alištunu Jalutorovskan nevondkundale. Vspäi 1965 Zavodoukovsk oli ühtennimižen rajonan keskuseks, kätihe rajonad lidnanke lidnümbrikoks vl 2005.
Geografijan andmused
Lidn sijadase penen Uk-jogen randoil (Ук 55 km pitte, Tobolan oiged ližajogi), 75 metrad ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Tümenihesai om 94 km lodeheze orhal, 103 km avtotedme vai Transsib-raudtedme. Lähembaine lidn om Jalutorovsk 21 km lodeheze orhal, 26 km avtotedme vai raudtedme. «Tümen' — Omsk»-trass (R-402) om lidnan pohjoižröunaks.
Estinman konservativine rahvahaline partii
Ezmäine pämez' oli Mart Helme, hänen Martin Helme-poig vajehti radinsijas vn 2020 heinkus.
Admiralteiskii rajon
thumb|right|250px|Admiralteiskii rajon Piterin kartal Admiralteiskii rajon (Адмиралтейский район) om administrativine rajon Piterin keskuzpalas. Sijadase Nevan hural randal.
Vepsän man mujud
Kategorii:Kirjad kirjamišton mödhe Kategorii:Kirjad vepsän kelel
Novotroick
Eläjad da transport
Ortodoksižen hristanuskondan kuz' jumalanpertid oma olmas lidnas: phh. Pedroin i Pauloin päjumalanpert' (om saudud vll 1994−2000), nell' jumalanpertid i časoun'. Islaman pühäpert' om avaitud.
Tramvaid, avtobusad i maršrutkid oma kundaližeks transportaks lidnas, ezilidnelektrojonused ühtenzoittas lähižidenke lidnoidenke. Raudtestancii sijadase «Orenburg — Orsk»-jonol.
Kuritib
Geografii da klimat
Lidn sijadase Paranan mägiplatol, nellän penen jogen vezivaradimidenke randoil, 864..1021 m ü.m.t. korktusil, 934 metrad keskmäižel korktusel, 110 km päivlaskmpolehe Atlantižen valdmeren randpolespäi.
Takuarembo
Takuarembo (Tacuarembó [ta.kwa.ɾemˈbo], «rogojogi» guaranin kelespäi) om lidn Urugvain pohjoižes. Se om Takuarembon agjan administrativine keskuz (vspäi 1837).
Lämoi
Lämoin muju
Lämoin muju rippub palajas substancijaspäi i sen puhthudespäi. Ozutesikš, hil'nik i puhtaz substancii paladas taivazmal mujul, substancii läz hil'nikata — rusttal, kopr i tohuz — ruskedpakuižel hil'muiktuzgazan äjüden tagut, vas'k — vihandal, selen — sinižel, alüminii i titan — vauktal mujul.
Savonlidn
Istorii
Suomen nimituz kändihe oficialižeks ripmatomuden sandan jäl'ghe vl 1917. Lidnusen nimituz om nügüd' Olavinlinna (Olofsborg). Nened kundad oliba mülütadud Savonlidnan alištushe: Sääminki (1973), Savonrand (suom. Savonranta, 2009), Kerimäki i Punkaharju (2013).
Eläjad
Vl 1980 ristitišt oli 41 053 eläjad. Kaikiš suremb eläjiden lugu oli 41 426 ristitud vl 1995.
Magnitogorsk
Istorii
Magnitogorsk šingotase raudan metallurgijan järedal kombinatal i turizmal. Toižed edheotandad oma metalližtegesiden i terazvanundan tegimed, cementantegim, sauvondedheotandad, libutimiden tegim.
Kofe
Tehmine
Avaitihe kofed jomaks Jemenas 9. voz'sadal. Avar tehmine zavodihe Osmanan imperijas, jom tuli sišpäi Evropha. Sai tetabut Venämas Petr I-carin aigan.
Rumänova Klara
Kanz
Aktris oli lähtnu mehele koume kerdad. Hänespäi ei olend lapsid, illegaline abort ezmäižen naimiželon jäl'ghe vei Klarad plodutomuden läžundannoks.
Vagon
Jüguvagonoiden toižendad
Kattud vagon om päzutamha jüguid hondos säspäi, kaičemha varghuzišpäi i mehanižiš vigastusišpäi. Jävagon da termosvagon mülüdas kattud vagonoihe mugažo.
Cisternvagonad oma vedamha valabid jüguid (nozoluzid: kivivoi da kivivoinprodukcii, aktivižed himižešti substancijad, nozoltadud gaz, vezi, maid), mugažo jauhod da nozolad cementad.
Astronomii
Istorii
Astronomii om üks' kaikiš amuižembiš tedoišpäi, se libui ristitkundan praktikan tarbhaičendoišpäi. Istorijanedeližed manradajad märičiba voz'aigoiden tulendad tähthiden i tähthištoiden sijadusen mödhe. Kalaidajad heimod mäniba Päiväižen i tähthiden mödhe. Aigan lugendan tarbhaižuz vedi kalendarin sädandannoks astronomijan andmusiden alusel.
Vagon
Passažirvagonoiden toižendad
RIC-vagonad:
Kojeghein
Leviganduz
Kazmusen augotižlibundan tahondad oma Evropas, Azijan päivlaskmas i Afrikan pohjoižes. Invazivine erik Pohjoižamerikas (kazvatadas i sadas void).
Kävutand
Kojegheinän unotez om absentan tarbhaine komponent.
Homaičendad
Kategorii:Puzuänikoižed Kategorii:Kazmused kirjamišton mödhe Kategorii:Heinäsižed kazmused Kategorii:Zell'kazmused Kategorii:Rujoheinäd
Azot
Fizižed ičendad
Atommass — 14,00674. Ninevuz (normaližiš arvoimižiš) — 0,001251 g/sm³. Suladandlämuz — 63,15 K (−210,00 C°). Kehundlämuz — 77,35 K (−195,79 C°).
Azii
thumb|left|200px|Azijan regionad [[Ühtenzoittud Rahvahiden Organizacii|ÜRO:n mödhe: {{legend|#DF8F87|Päivnouzmaine Azii}} {{legend|#FBEC5D|Päivlaskmaine Azii}} {{legend|#7382B3|Keskuzazii}} {{legend|#90EE90|Suvipäivnouzmaine Azii}} {{legend|#FBCEB1|Suviazii}} {{legend|#75B2DD|Venäman azijalaine pala lugese Pohjoižeks Azijaks.}}]] right|thumb|200px|Azijan sijaduz thumb|right|200px|Röun Evropanke thumb|right|200px|Azijan fizine kart Azii (grekan kelel: Ασία) om man kuiv pala, kaikiš suremb pindan i ristitišton mödhe. Se da Evrop oma Evrazii-kontinentan kaks' palad. Sijadase pohjoižel mapoliškol, Evrazijan suves, päivnouzmas da pohjoižes. Nügüd' Azii om kaikiš heredamb šingotesen region.
Belogorsk (Amuran agj)
Belogorsk (Белогорск) om Venäman lidn da lidnümbrik Amuran agjan suvipalas. Se om agjan kahtenz' lidn eläjiden lugun mödhe, Belogorskan rajonan administrativižeks keskuseks mugažo (ei mülü rajonha).
Geografijan andmused
Lidn sijadase Tom'-jogen hural randal (Томь, Zejan hura ližajogi), 170 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Belogorsk om Transsiban raudtesol'm, 109-kilometrine raudtesarak ühtenzoitab Blagoveščenskanke suvipäivlaskmas. Om 99 km matkad Blagoveščenskhasai avtotedme. Lähembaine lidn om Svobodnii 56 km lodeheze orhal vai raudtedme, 63 km oiktal avtotel vai 109 km «Amur»-avtoted kävutaden.
Kriman Tazovaldkund
Päministr — Sergei Aksönov.
Ferland Džodel'
Irdkosketused
Kategorii:Kanadan aktrisad Kategorii:Lapsenakt'orad Kategorii:Aktrisad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Britanižhe Kolumbijha
Belojarskii (lidn)
Geografijan andmused
Lidn sijadase Päivlaskmaižen Sibirin tazangištol, 22 m korktusel valdmeren pindan päl, Kazim-jogen (Казы́м) hural randal (Obin oiged ližajogi). Matkad Obinjogehesai om 60 km päivlaskmha Kazim-laivjogedme, Hanti-Mansiiskhasai om 325 km suvhe-suvipäivnouzmha orhal vai 566 km avtotedme. Lähembaine lidn om Nägan' 186 km suvhe-suvipäivlaskmha orhal vai 280 km avtol. Regionaline civiline lendimport (БЛР) om saudud lidnan suvipäivnouzmas, om reisid Näganihesai.
Eläjad
Lidnankundan pämez' om sen Deputatoiden Nevondkundan ezimez'. Edeline lidnan pämez' om Vladimir Vasik (sügüz'ku 2013 — 2018). Lidnan Administracijan pämez' om Najil' Basirov (Наиль Басыров) vn 2011 uhokuspäi.
Ladvan küläkund
Eläjad
Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe küläkundan eläjiden lugu oli 2 265 ristitud. Vl 2018 sen ristitišt oli 2 116 eläjad.
Gog Vinsent van
thumb|left|250px|Van Gog vl 1873 Vinsent Villem van Gog (Vincent Willem van Gogh; sünd. 30. keväz'ku 1853, Groot-Zündert läz Bredad, Alamad — kol. 29. heinku 1890, Over sür Uaz, Francii) oli kaikes mail'mas tutab pirdai, postimpressionist.
Šapš (jogi)
Šaps jokseb Pečeinejärvespäi (95 m ü.m.t.). Sen piduz om 48 km, basseinan pind — 512 km². Ližajoged oma äiluguižed. Lankteb Ojatihe 35 m ü.m.t. korktusel.
Kahtišti koumekümne koume
"Kahtišti koumekümne koume" om Nikolajan Abramovan runokogoduz vepsän da mad'jaran kelil. Mad'jaran kel'he kändai om Katalin Nad'.
Kopeisk
Geografijan andmused
Lidn sijadase lidnümbrikon suvipalas, 200 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Röunatab Čeläbinskanke päivlaskmas. Toine lähembaine lidn om Korkino 28 km suvipäivlaskmha-suvhe orhal, 44 km avtotedme vai raudtedme.
Eläjad
Ortodoksižen hristanuskondan vižtoštkümne pühäpertid oma avaitud lidnas da sen ümbrikos: kümne jumalanpertid i viž časounäd. Nell' türmad-kolonijad oma olmas lidnas mugažo.
Twitter
Irdkosketused
Kategorii:Socialižed verkod Kategorii:Saitad kirjamišton mödhe
Serbii
Politine sistem
Parlament om üks'kodine Rahvahan Suim (Народна скупштина) 250 kaikel rahvahal valitud ezitajanke nelläks vodeks. Parlamentan ühtnijad vahvištadas ohjastust (Влада).
Eläjad
Serbijan toižed järedad lidnad (enamba 100 tuh. ristituid vl 2011, surembaspäi penembha): Novi Sad, Prištin, Niš, Kragujevac, Subotic. Kaik om 24 lidnad Serbijas. Lidnalaižiden pala om 56,4% (2020).
Ižanduz
Serbijan päeksport om metallad (raud, vas'k, alüminii), himižed produktad (polietilen, räzin), kukuruz; toine eksport — sadmanzikaine, sobad, zelläd, elektroenergii.
Karpinsk
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1759 kuti žilo Tur'jinskii-raudantegimenno (ratihe raudad vhesai 1827). Ei olend ni üht žilod ümbrištos, i sirtihe 4200 manmehid Čerdinin makundaspäi Venäman Senatan käsköl da saldatoiden abul. Vll 1768−1771 saudihe vas'kensuladuztegint otmaha kävutamižhe vas'ken sijaližid kaivuzid, kudambiden valdoičii oli Üläturan Maksim Pohodäšin-torgovan. Vl 1767−1776 letihe ph. Johann-jumalantedomehen pühäpertin, i nimitaškanzihe žilod pühämehen mödhe Bogoslovsk:aks sen tegimenke.
Geografijan andmused
Kuz' žilod mülüdas lidnümbrikho Karpinskan ližaks. Lidnümbrikon pind — 5523,32 km².
Eläjad
Rahvahad (ozutadud rahvahudenke vl 2010): venälaižed — 89,5%, saksalaižed — 3,8%, totarlaižed — 3,3%, ukrainalaižed — 1,2%, toižed rahvahad — 2,2%.
Alzamai
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud raudtestancijaks Transsibal i žiloks senno vl 1897, nimitihe stancijad Alzamai-žilon mödhe seičemes kilometras (nüg. Vanh Alzamai-žilo, 261 rist. vl 2012). 1920-nzil vozil saudihe vedimdepod, špaloiden ceh i himižmecedheotand radaškanziba. Suren sodan aigan vl 1942 sirtihe žilho kärauzimiden tegint Dnepropetrovskaspäi (nüg. kohendamiž-mehanine tegim), i vl 1943 kätihe Alzamaid radnikžiloks. Vll 1945−1959 oli Alzamain rajonan keskuseks. Radnikžilo sai lidnan statusad vn 1955 semendkul. Vhesai 2005 alištui Alaudinsk-lidnan tobmudele oikti.
Alzamai šingotase raudten edheotandoil, elektrodoiden pästandal.
Bobrov (lidn)
Istorii
Bobrov šingotase sauvondmaterialiden pästandal (kaks' asfal'ttegint), soitoiden fabrikal, sömtegimištol (lihakombinat, sagudtegim, argvoitegim, leibtegim), villän varažomal.
Ašhabad
Istorii
Ašhabad ümbrištonke šingotadas valdkundan pälidnan holitišil, sauvondan edheotandoil, kivivoin da gazan mašiništon tehmižel, elektrokabeliden pästandal, tekstil'kompleksal (kourad).
Servantes Migel' de
Biografii
Tuleban aigan kirjutai oli sündnu gollištunuziden bajariden kanzha, heim om tetab 11. voz'sadaspäi. Nellänz' laps' seičemespäi. Täuz'kaznuden ližazi ezibaban Saavedra-kanzannimed.
Artäntant
Vn 2019 sügüz'kulpäi külän tobmin om Valentina Mihailovna Kužleva.
Budu Amado
Amado Budu (Amado Boudou [aˈmaðo βuˈðu]; sünd. 19. kül'mku 1962, Buenos Aires, Argentin) om ranu Argentinan 35. varaprezidentan (10. tal'vku 2011 — 10. tal'vku 2015). Edel sidä radoi kaks' vot Argentinan ekonomikan ministran.
Homaičendad
Kategorii:Valdkundmehed Kategorii:Argentinan politikanmehed Kategorii:Politikanmehed kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Buenos Airesha
Avstralijan flag
Valdkundan flag om kävutamas vn 1901 sügüz'kun 3. päiväspäi nacionaližen konkursan rezul'tatan mödhe. Om vahvištadud vn 1903 11. päiväl uhokud. Nügüdläine versii om vahvištadud vn 1908 8. päiväl tal'vkud. Flag sai täut oficiališt statusad ümbrikirjutandanke vn 1954 uhokus, vn 1953 «Flagas»-käskusen vahvištusen jäl'ghe (Flags Act 1953). Flagan vajehtusen voimuz om rahvahaližen referenduman satusiden mödhe vaiše.
Anžero-Sudžensk
Geografijan andmused
Lidnanvuitte Rudničnii-žilo (3752 rist. vl 2017) da seičeme muite žilod mülüdas lidnümbrikho Anžero-Sudženskan ližaks. Lidnümbrikon pind — 340 km².
Malabo
Eläjad da transport
Malabon (vai Santa Isabelin) rahvahidenkeskeine lendimport (SSG) sijadase 9 kilometrad päivlaskmpolehe lidnan keskusespäi. Tehtas reisid verhiže maihe da man südäimehe kontinental.
Tabu (aktris)
Fil'mografii
Sidä kesken:
Opole
Geografijan andmused
Lidn sijadase Oder-jogen randoil, 176 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Varšavhasai om 275 km pohjoižpäivnouzmha orhal, 315 km avtotedme.
Millerovo
Eläjad
Rahvahad (2010): venälaižed — 95,6%, ukrainalaižed — 1,6%, toižed rahvahad — 2,8%.
Jen Donni
Donni Jen (anglijankel'ne psevdonim: Donnie Yen), todesine nimi — Čžen' Czidan'  (甄子丹; sünd. 27. heinku 1963, Guančžou, Kitai), om kitajalaine akt'or, prodüser da torascenoiden lavastai.
Dallas
Dallas (mugažo anglijan [ˈdæləs] da ispanijan kelil, lühendused: Big D, D-town) om AÜV:oiden lidn-millioner suvižes Tehas-štatas, sen kaikiš suremb lidn ičeze ezilidnoidenke. Lidnan aglomeracii otab nelländen sijan AÜV:oiš ristitišton lugun mödhe (6,9 mln vl 2014). Dallas om konurbacijas Fort Uertanke da Arlingtonanke.
Suvisudan
Eläjad
Suvisudanas elädas suvisudanalaižed. Pagištas sijaližil kelil, niid om 68. Vn 2014 heinkus valdkundan ristitišt oli 11 562 695 eläjad.
Dallas
Geografijan andmused
Dallas jagase rajonihe (area), lidnanlaptoihe (angl. neighborhood) da kundoihe (angl. community).
Ižanduz
Texas Instruments, 7-Eleven da Pizza Hut mail'man kompanijoiden päfaterad sijadasoiš lidnas, ExxonMobil — päivlaskmaižes Irving-ezilidnas.
Jessica Jay
Homaičendad
Kategorii:Muzikaližed projektad
Kurk (kazmuz)
Kazvatand
Tetas äi sortuid, salatan i konserviruindan täht. Veresed kurkud paremboittas litud. Ottas kosmetižeks maskaks. Solatas i marinuidas kurkuid, no sid' ned kadotadas äjid ližakahid ičendoid.
Kirovan rajon (Piter)
thumb|right|250px|Kirovan rajon Piterin kartal Kirovan rajon (Кировский район) om rajon Piteriš. Se sijadase lidnan suvipäivlaskmas.
Geografijan andmused
Kirovan rajon jagase seičemeks municipaližeks ümbrikoks (ende nomerad 25..31): Knäževo, Ul'jank (Ульянка), Dačnoje, Avtovo, Narvskii, Krasnen'kaja Rečk (Красненькая речка, «rusttan polhe jogeihut»), Morskije vorot (Морские ворота, «meriverai»).
Šveicarii
Šveicarii (Schweiz, Suisse, Svizzera, Svizra) om mererandatoi valdkund Evropan päivlaskmas da keskuses. Šveicarijal eile oficiališt pälidnad, no sen pälidn om Bern («federaline lidn») de fakto.
Administrativiž-territorialine jagand
Šveicarii jagase 26 kantonaks (pagištes tarkoiktas, 20 kantonaks (Kanton) da 6 pol'kantonaks (Landesteil)). Kantonad voidas alajagadas ümbrikoikš (Bezirk), ümbrikod — lidnoikš da kundoikš (Gemeinde), erased kundad — lidnrajonikš (Stadtkreis).
Skovorodino
Eläjad
Ortodoksižen hristanuskondan ph. Ondrii Ezikuctud-apostolan jumalanpert' i Illän Muromalaižen časoun' (2005) oma olmas lidnas.
Kaks' tähtast
«Kaks' tähtast» (Две звезды) oli Venäman Ezmäižen kanalan populärine vokaline TV-šou vozil 2006-2013. Tegihe 5 sezonad. Se om britanižen «Celebrity Duets»-muzikkonkursan adaptacii Venäman täht.
Sargsän Tigran
Biografii
Sargsän radoi nenil radnikusil ende: Armenijan Keskuzbankan ezimez' (1998−2008), Armenijan sur'oigenu AÜV:oiš (2014−2016), Evrazijan ekonomižen laudkundan Kollegijan ezimez' (2016−2020). Vspäi 2020 mez' radab Evrazijan šingotesen bankan ohjastusen varaezimeheks.
Sillamäe
Istorii
Eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan vl 1502. Kurortžilo sai lidnan statusad vl 1957.
Detroit
Detroit (mugažo anglijan kelel [dɨˈtrɔɪt] — francijan kelen détroit [deˈtʀwa] sanaspäi «sal'm, kaidelmaz») om AÜV:oiden lidn pohjoižes Mičigan-štatas, sen kaikiš suremb lidn ičeze ezilidnoidenke, Kanadan röunanno. Lidnan aglomeracii otab nelländentoštkümnenden sijan AÜV:oiš ristitišton lugun mödhe (4,3 mln vl 2017).
Koiranmuiktad
Ümbrikirjutand
Änikoičeb semendkus-kezakus. Henod pakuižvihandad änikod oma ühthekeratud pit'kaks löustkeks. Äikerdoičese semnil i juril. Seižui sügüzližid haloid vaste.
Avstrijan flag
Nügüdläine flag om vahvištadud 1919-nden voden 21. päiväl redukud. Ei olend väges germanižen okkupacijan aigan (keväz'ku 1938 — sulaku 1945). Flagan proporcii ei ole pandud oficialižikš, no ottas 2:3 päpaloin.
Sillamäe
Eläjad
Vn 2011 Estinman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 14 252 ristitud. Venäkel'žed eläjad oma enambuses lidnas, pol' eläb Venäman rahvahanikusenke heiden keskes. Kaikiš suremb ristitišt oli 20 561 eläjid vl 1989.
Suomen laht
Suomen lahten randad levitasoiš Estinman, Suomenman da Venäman territorijoil. Lugetas ühtenzoitajad Hanko-pol'sart (Suomenma) Piizaspea-nemenke (Estinma) pirdad lahten päivlaskmaižeks röunaks.
Znamasižed langenijad joged: pohjoižespäi — Porvonjogi, Saiman kanal, Haminanjogi, Vantanjogi, Sestr-jogi; Neva päivnouzmaspäi; suvespäi — Keilanjogi, Piritanjogi, Jagalanjogi, Valgejogi, Kundanjogi, Piltsamanjogi, Narv, Luganjogi, Sistanjogi, Kovašinjogi, Voronk, Must, Lebäžj, Strelk, Kikenk.
Aksai (Rostovan agj)
Istorii
Ezmäižed eländpunktad mainitasoiš lidnan territorijal vl 1570. Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud vl 1742 kuti kozakoiden Ust'-Aksaiskii stan (lidnut). Vspäi 1797 oli Ust'-Aksaiskai-stanic (станица Усть-Аксайская). Möhemba Ust'-sana kadoi nimitusespäi. Aksaiskai-stanic sai lidnan statusad vn 1957 23. päiväl tal'vkud.
Bah Iogann Sebast'jan
Mez' tegi enamba tuhad muziksädusid kaikiš žanroiš, miččed oliba hänen aigan, päiči operas. Bah oli uskojan protestantan i kirjuti äi hengeližid muziksädusid: Himod Matfejan mödhe, Mess h-moll, kantatad, protestantizman horaloiden instumentaližed ümbriradmižed — kaik ned oma mail'man muzikklassikan parahiman keskes. Barokkon polifonii šingotihe Bahan sädamižes.
Kalač (lidn)
Istorii
Kalač šingotase sauvondmaterialiden tegimel, sömtegimištol (sahartegim, sagudtegim, sömkombinat, leibänproduktoiden kombinat). Ende melan samine oli lidnas.
Jamusukro
Geografijan andmused
Rahvahidenkeskeine civiline Jamusukro-lendimport (ASK / DIYO, Aéroport international de Yamoussoukro) sijadase 15 km lodeheze lidnan keskusespäi.
Eläjad
Vl 2012 lidnan eläjiden lugu oli 259 373 ristitud. Vn 2014 Kot d'Ivuaran rahvahanlugemižen mödhe kaik 355 573 ristitud eliba ümbrikos 3500 km² pindal, vl 2020 — 415 tuhad ristituid.
Tümenin agj
Eläjad
Kaik om viž lidnad agjas ümbrikoita, niidenke — 26. Mugažo 1 lidnanvuitte žilo om, ümbrikoidenke — 30. Toine järed lidn (läz 100 tuh. ristituid, ümbrikoita) om Tobol'sk. Vl 2017 kaik oli 5 eländpunktad enamba mi 20 tuh. eläjidenke (ümbrikoidenke — 30).
Jugorsk
Geografijan andmused
Jugorsk om lidnümbrikon üks'jäine eländpunkt. Lidnümbrikon pind — 152,18 km².
Lüblän
Geografijan andmused
Klimat om ven meren kontinentaližen pirdoidenke mägiden lähembusen tagut. Heinkun lämuz om +20,6 C°, vilukun — −0,5 C°, voden keskmäine lämuz +10,3 C°. Paneb sadegid 1368 mm vodes, vähemba vilukus-keväz'kus (71..87 mm kus). Lidn alištub sur'vezile (vn 2010 sügüz'ku).
Asmar
Geografijan andmused
Asmar jagase 13 administrativižeks lidnümbrikoks (Neous Zobas), ned alajagasoiš eländrajonikš.
Eläjad
Lidnan edeline pämez' oli Semere Russom (2002 viluku — 2018 heinku).
Žešuv
Istorii
Žešuv šingotase avto- i avialikutimiden tegimil, Zelmer-koditehnikan pästandal, sömtegimištol (plodkonservtegim, lihakombinat), mugažo tehnižen porcellanan edheotandal.
Proletarsk (lidn)
Eläjad
Rahvahad (2010): venälaižed — 92,7%, čiganalaižed — 2,4%, armenijalaižed — 1,3%, toižed rahvahad — 3,6%.
Paide
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1265 kuti Livonan ordenan Vaisenštain-lidnuz-zamk. Saudihe zamkad mouckivespäi (pae), sišpäi lidnan nimituz libub. Vll 1918−1972 kaidraižuine «Türi — Tamsalu»-raudtekeskust mäni lidnas läbi, raudtestancijan sauvuz om kaičenus. Nevondkundaližen aigan lidn oli Paiden rajonan keskuseks (1950−1991), Koigi-aviabaz sijazihe lidnanno.
Paide šingotase penil edheotandoil, leibäntegimel, mašinansauvomižen tegimel (metalližkonstrukcijad, konvejerad da niiden palad, lumenkeradandtehnik).
Kohtaiduzjur'
Kohtaiduzjur'  (Potentilla erecta, sinonim Potentilla tormentilla) vai kaugan paginoiš, om äivozne heinäsine kazmuz. Mülütadas Rozanvuiččed-sugukundha.
Pokhar
Istorii
Pokharan ižandusen päsarakod oma turizm i holitišiden sfer. Koume gidroelektrostancijad ratas lidnanno.
Geografijan andmused
Klimat om subtropine mussonine. Voden keskmäine lämuz om +21,1 C°. Ekstremumad oma +0,5 C° i +38,5 C°. Paneb sadegid 3901 mm vodes, vihmsezon oleskeleb semendkus-sügüz'kus (359..940 mm kus).
Eläjad
Vn 2011 Nepalan rahvahanlugemižen mödhe lidnan municipalitetan eläjiden lugu oli 414 141 ristitud, agjan kudendez.
Kohtaiduzjur'
Kävutand
Kävutadas jurištod eriližmaguteseks (kalakonservad, likörad), dubindsubstancijaks, zelläks, rusttan i mustan mujuiden purtkeks.
Ukrop
Ümbrikirjutand
Änikuz om vihmankatusenvuitte, 15 santimetrhasai diametral, äiluguižed pakuižed änikod kazdas penikš vihmankatusikš. Änikoičeb kezakus-heinkus. Plodud (Fructus Anethi graveolens) küpsnedas heinkus-sügüz'kus. Ellipsanvuiččed semned oma 3..5 mm surtte.
Svobodnii (Amuran agj)
Istorii
Svobodnii šingotase raudten, sauvondmaterialiden (raudbetontegesed, keramine savič) i sömtegimišton edheotandoil. Kaikiš järedamb om vagonoiden kohenduztegim, se om üks'jäine Baikalaspäi Edahaižes Päivnouzmpoles. Vspäi 2015 Amuran londuseližen gazan ümbriradai tegim om sauvomas 15 kilometras lidnaspäi.
Gillard Džulija
Džulija Eilin Gillard (Julia Eileen Gillard; sünd. 29. sügüz'ku 1961, Barri (Uel's), Sur' Britanii) om ranu 27. Avstralijan päministran (24. kezaku 2010 — 27. kezaku 2013). Om kaikiš suremban valdkundas Avstralijan leiboristižen partijan ühtnijan, oli sen lideran päministraks.
In 100 Years...
Pajon tegii i singlan prodüser om Diter Bolen. Sen tekst om sätud anglijan kelel. Singl om änetadud Gamburgas, videoklip pajole om fil'mdüd Münhen-lidnas. Pajon edestuz starinoičeb opalaššes tulijas aigas.
Aleisk
Geografijan andmused
Aleisk om lidnümbrikon üks'jäine eländpunkt.
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 29 510 ristitud. Vspäi 1959 lidnan ristitišt vajehtab 28..31 tuhad röunoiš, kaikiš suremb ristitišt oli 32 487 eläjad vl 1970.
Ortodoksižen hristanuskondan kaks' jumalanpertid i mez'jumalankodi oma olmas lidnas.
Jasnii
Istorii
Vl 1935 löuzihe azbestad läz kazahlaižiden Kijembai-küläd. Jasnii-eländpunktan aluz om pandud vl 1961 žiloks samha azbestad Kijembain löudmižsijal da sauvomha Kijembain azbestan kaivuzkombinatad. Žilo oli lidnanvuiččen vspäi 1962. Se sai lidnan statusad vl 1979.
Pajan küläkund
thumb|right|250px|Küläkundan sijaduz. Pajan küläkund (Пайское сельское поселение) — municipaline ühtnik Karjalan Tazovaldkundan Änižröunan (Änižrandan) rajonas. Administrativine keskuz om Pai-žilo.
Rasizade Artur Tair ogli
Biografii
Vspäi 1978 Rasidaze radoi Azerbaidžanan valdkundmehen. Vll 1986−1992 oli Azerbaidžanan NST:n Ministrišton nevondkundan ezmäižen varaezimehen.
Pajan küläkund
Irdkosketused
Kategorii:Änižröunan rajon
Puškinan rajon (Piter)
Istorii
Rajonan administracii sijadase Puškin-lidnas, sišpäi om rajonan nimituz.
Hoipl' Mihael'
Mihael' Hoipl'  (Michael Häupl; sünd. 14. sügüz'ku 1949, Al'tlengbah, Alaavstrii, Avstrii) om edeline Venan pämez', radoi vs 1994 kül'mkun 7. päiväspäi vodhe 2018 uhokun 1. päivhäsai. Om pästtud Venan universitetaspäi, Avstrijan Socialistiž-Demokratižen partijan ühtnii.
Urai
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud sirdanuzil mehil Keskuzvenämaspäi vl 1922 kuti Urai-žilo. Vl 1960 otaškanzihe kävutamižhe Päivlaskmaižen Sibirin kivivoin ezmäšt Šaiman löudmižsijad (lähine žilo Шаим). Vl 1965 žilo sai lidnan statusad ümbrikon alištusenke.
Panevežis
Eläjad
Vl 2011 eläjiden lugu oli 99 690 ristitud, heišpäi 96 % oma litvalaižed. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 126 tuhad eläjid vll 1989−1996.
Jihvi
Istorii
Jihvi šingotase šoidkiven samižel (2 kaivust), sömtegimištol (maidtegim, painatosed), sauvondmaterialiden pästandal (šebin' šoidkiven samižespäi, betontegim), logistikal (varažomad), akustiksistemiden tegimel, turizmal (2 rahvahidenkeskešt kezafestivalid, 3 adivpertid), omblendan i meblin tehmižen edheotandoil, mugažo painuzkodi radab.
Baikal
Geologii
Baikal om kaikiš vanhemb järv Mail'mas, sen igä om 25 mln vozid. Se venub riftzonas.
Madal vezi om pidust' kaiked randištod, vedenalaižed pautked mugažo. Baikalan koume katl'ust oma Suvine, Keskmäine i Pohjoine, ned oma erigoittud kahtel mägisel'gal: Akademine (Академический) i Selengine (ven. Селенгинский). Pohjan sagedmaiden sanktuz sase kudehesai tuhad metrid gravimetrižen kartištamižen mödhe, se znamoičeb, miše upotadud järves mägisel'giden todesine korktuz om enamba mi seičeme tuhad metrid.
Locomotion Tango
Singl om pästtud sil-žo vodel, da vaiše Danijha i Pol'šanmaha.
V'jent'jan
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud 9. voz'sadal. Vl 1354 Lansang-kunigahusen aluz oli pandud, i V'jent'jan kändihe sen znamasižeks administrativižeks keskuseks. Panihe Lansangan pälidnaks vl 1563, konz Settatirat-kunigaz vajehti pälidnan sijad Mjanmaran tungendan grazindan tagut. Vl 1707 Lansang lanksi, i lidn tegihe ripmatoman V'jent'janan kunigahusen pälidnaks, kudamb oli anastadud Siamal da kändihe sen vassalaks vl 1779.
Geografijan andmused
Klimat om räk tropižen savannan kaks'sezonine. Kun keskmäine lämuz vajehtase +23..+29 C° röunoiš vodes läbi. Absolütine minimum om +4 C°. Paneb sadegid 1660 mm vodes, kuiv sezon oleskeleb kül'mkus-uhokus (33 mm sezonas), vihmsezon om semendkus-redukus.
Pol'tošt paginad
Nece kirj jäi üks'jäižeks čomamahtoižeks pästandaks 1930-nziden voziden vepsän kirjkelel.
Aloe
Leviganduz
Kazmused Aloe-heimospäi libudas suvižen i tropižen Afrikan, Madagaskaran i Arabijan pol'saren pol'kuiviš agjoišpäi. Aloed navettäs lämäd da kuivad klimatad, mahttas kaita vet lehtesiden südäimes.
Suure-Jaani
thumb|left|250px|Volostin kart (2012) Suure-Jaani (mugažo estin kelel, kändase «Suren Joannan») om Estinman lidn valdkundan keskuzpalas. Mülüb Vil'jandin makundha. Om Pihja-Sakal-volostin administrativižeks keskuseks vn 2017 redukuspäi, sen penemb lidn kahtespäi.
Venan flag
Nügüdläine flag om vahvištadud 1946-ndel vodel. Se om kaks'šoiduine: rusked šoid om ülähän, vauged pol' om alahan.
Šimanovsk
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Amuran agjan lidnad Kategorii:Amuran agjan lidnümbrikod
Gagarina Polina
Irdkosketused
Kategorii:Poppajatajad Kategorii:Venäman pajatajad Kategorii:Venäman aktrisad Kategorii:Aktrisad kirjamišton mödhe Kategorii:Pajatajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Moskvha Kategorii:Evrovizijan ühtnijad Kategorii:Sündnuded vl 1987
Baskan kel'
Männu aig
Toižes toižendas pidab kävutada verboid männuden aigan formas:
Tuleb aig
Pidab ližata -ko-lopindad (-go -l da -n jäl'ghe) verboihe tuleban aigan ozutandan täht. Tulijas aigas pidab toižetada abuvaihid vaiše: Borroka egingo dugu elkarrekin «Toradaškandem ühtes», Gaur etorriko naiz «Tulen tämbäi».
Velgvaihed
Velgvaihiden enambuz tuli latinan kelespäi:
Kel'tižiš kelišpäi kai-vajeh («valdmad») tuli, mugažo jäl'ghižed vaihed ezimeletaden: hartz «kondi» (kel't. art), maite «armaz» (irlandijan kelel: maith, bretonijan kelel: mat («hüvä»), ei olend [m]-kulundad protobaskan keles) da toižed.
Vaihiden sauvomine
Jäl'ghižed suffiksad tehtas substantivacijad (tehtas nimid verboišpäi da adjektivišpäi): -tasun, -pen, -keta, -tza da -era. Ozutesikš:
Aldan
Aldan voib znamoita:
Birobidžan
Eläjad
Ortodoksižen hristanuskondan kahesa pühäpertid om lidnas : Pühän Jumalanmaman Blagoveššenjan kafedraline päjumalanpert', puine Mikulai-čudonsädajan jumalanpert', kaks' jumalanpertid toižiš sauvusiš (aluzkundoidenno), koume časounäd, Jumalanmaman Kazanin jumalaižen jumalanpert' (om sauvomas vspäi 2012).
Rusked Mäguine (Babajevon rajon)
Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe
Kondjansamal
Ümbrikirjutand
Kazmuz äikerdoičese vezoil, idäčuil i gametil (sugustajil). Naižsugun i mužiksugun äikerdoičendan organad kazdas erazvuiččil kazmuzil.
Kvarcitkülä
Eläjad
Socialižed aluzkundad: päivkodi, Šokšun keskškol N. J. Izotovan nimed, kul'turkeskuz.
Sent Pol Kapister
Kategorii:Sent Kitsan da Nevisan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe
Belokurih
Geografijan andmused
Klimat om ven, pehmed kaiken Sibirin röunataden, tulleitoi i päivoikaz tobjan palan, poud oleleb 260 päiväd vodes. Kezakun-elokun keskmäine lämuz +17..+20 C°, vilukun — −14 C°, voden keskmäine lämuz +2,7 C°. Paneb sadegid 800 millimetrhasai vodes, enamba kezal.
Voimujupirdand
Necen čomamahton toižendas om äi kuvadamižmahtusid: ei ole muju ičeksaz vaiše (hromatižiden tonoiden kosketused), no mugažo ahromatižed tonaližed kosketused (muzavan i vauvhan kontrastad da nüansad), vauktusen i pil'vesen gradacijad, grafižed abutused (jono, siluet), mujušoidun faktur, kacegen saum, eriližed vajehtujad voimujud vauktusenmäran mödhe. Erazvuiččiden mahtusiden olemižespäi voimujupirdandan čomamaht voib säta sel'ktembid kuvid, antta täut el'gendust kuvatud objektan formas i avarudes, sädused tehtas levitadud londuseližiš materialoišpäi. Se om voimujupirdandan populärižusen päine sü.
Tarzan (znamoičendad)
Tarzan voib znamoita:
Raseborg
Eläjad
Vl 1980 nügüdläižen lidnan territorijan eläjiden lugu oli 27 972 ristitud, vl 2010 — 29 065 ristitud, se oli kaikiš suremb ristitišt.
Zavitinsk
Istorii
Zavitinsk šingotase valdkundan holitišil i raudten holitusel.
Eläjad
Nevondkundaližel aigal sodadivizii baziruihe lidnas, sodalendimport oli olmas. Läz ei ole sodavägid lidnas 2000-nziš vozišpäi.
Ul'janovskan agjan lidnad
Kaik om kuz' lidnad (город) i 29 lidnanvuittušt žilod (ven. посёлок городского типа) Ul'janovskan agjas.
Kogalim
Geografijan andmused
Ortjagun-žilo (142 rist. vl 2017) mülüb lidnümbrikho Kogaliman ližaks. Lidnfartaliden pind om läz 35 km².
Siktivkar
Transport
Avtobusad, taksid da ehtatimed (kezal) oma kundaližeks transportaks lidnas. Raudte tuli lidnha vl 1961. Avtobusad da lendimed ühtenzoittas Siktivkarad makundoiden keskusidenke da federacijan lahižiden subjektoiden pälidnoidenke.
Hahk kit
Ümbrikirjutand
Nece kitan erik kaiči enamba pirdoid kuivman ezitatoišpäi.
Jekaterinburg
Transport
Jekaterinburg om valdkundan järed transporttesol'm, seičeme raudted i kuz' federališt avtoted ühtenzoittas täs. Ümbäravtote om läz saudud vspäi 1994, lopuline keskust om sauvomas lidnan suves vll 2018−2020.
Avtobusad, trolleibusad, lidnelektrojonuz i ezilidnelektrojonused, tramvaid da taksid oma kundaližeks transportaks lidnas. Metro radab lidnas vspäi 1991 (kaik om 1 jono, 9 stancijad, 13 km raudted vspäi 2012).
Šäuläi
Istorii
Vspäi 1996 joudjaline ekonomine zon mülütab metallan, plastikan, tekstilin i elektronikan edheotandoid. Lidn šingotase turizmal mugažo i radvägen eksportal Evropan maihe.
Sithine kuz'
thumb|left|250px|Sithižen kuzen käbud. Ei voi nähta paksus, sikš miše ned kazdas läz ladvad. Sithine kuz' (Picea sitchensis) om Kuz'-heimon puiden erik. Kazvab Pohjoižamerikas pidust' sen päivlaskmašt valdmererandad.
Ümbrikirjutand
Kazvab vitkos kaks'..koumevoččehesai, sid' teravamb kut järgeline kuz', pol'tošt metrhasai vodes. Eläb 500..800 vodhesai.
Homaičendad
Kategorii:Kuzed Kategorii:Kazmused kirjamišton mödhe
Bergman Ingmar
Biografii
Kar'jer jätkustui vozil 1944−2005. Ingmar Bergman sädi enamba 60 avtorfil'mid, iče kirjuti niiden scenarijad tobjimalaz. Enamba mi sada seičemekümnen teatraližen lavastusen tegijan. Ročinman akt'orad edestiba rolid hänen fil'miš, Bergman radoi Sven Nükvist-operatoranke pit'kan aigan.
Orelan agj
Geografijan andmused
Pind om 24 652 km², sidä kesken mec otab 1 937 km² (7,4%). Joged mülüdas Volgan, Donan da Dnepran basseinoihe. Kaikiš pidemb om Okanjogi ičeze ližajogidenke.
Klimat om ven kontinentaline. Heinkun keskmäine lämuz om +18..+19 C°, vilukun lämuz om −9..−11 C°. Paneb sadegid 500..600 mm vodes.
Tobmuz
thumb|right|250px|Agjan parlamentan, gubernatoran da Ohjastusen ištundsija [[Orelas.]] Agjan pämez' nimitase gubernatoraks (edel vn 1996 uhokun 26. päiväd — Administracijan pämeheks). Andrei Kličkov tegeb gubernatoran velgusidme vs 2017 redukun 5. päiväspäi. Kaik rahvaz änestab händast videks vodeks, enamba kaht strokud jäl'geten ei sa. Gubernator om mugažo agjan Ohjastusen ezimez', hän märičeb sen strukturad da paneb Ohjastusen ühtnijoid radnikusile. Ezmäine varagubernator - Ohjastusen varaezimez', koume muite varagubernatorad - Ohjastusen varaezimest, viž Ohjastusen muite varaezimest, mugažo Gubernatoran da Ohjastusen Apparat oma hänele abhu.
Eläjad
Rahvahad (enamba 0,4% vl 2010): venälaižed — 93,9%, ukrainalaižed — 1,0%, armenijalaižed — 0,5%, toižed rahvahad — 2,4%, rahvahuden ozutandata — 2,2%.
Kel'ce
Istorii
Eländpunkt oli olmas kel'tižiden heimoiden aigaspäi völ. Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud 12. voz'sadan augotišespäi, se sai lidnan oiktusid vl 1295. Löutihe kivendoiden varoid lidnanno 15. voz'sadal (raud, vas'k, tin), mugažo om mramoran i mouckiven löudmižsijid, i Kel'ce šingotihe metallurgijal voz'sadoiš läbi.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Sventokšistan mägiden pohjanno, seižub Silnic-jogen randoil (Silnica 17 km pitte), 260..408 metrad ü.m.t. korktusil. Matkad Varšavhasai om 170 km pohjoižhe.
Ahvenhein
Ümbrikirjutand
Heimon erikod oleldas 10 santimetraspäi 6 metrhasai pitte. Lehtesed čereduišoiš, nitinvuiččed vai ellipsanvuiččed, kaik vedenalaižed vai erased lehtesed ujudas veden pindal. Kazmuz änikoičeb heinkus-elokus. Ahvenheinän änikuz om tähk hahkvihandan vai burvihandan mujun, voib olda veden päl vai vedes.
Lüksemburg (lidn)
Geografijan andmused
Lidn sijadase 230..402 korktusil, 334 m ü.m.t. keskmäižel korktusel, Al'zet- (Siran ližajogi) da Petrus-jogiden ühthejoksmusen randoil (Reinan hurapol'ne bassein).
Lüksemburg jagase Ülälidnha da Alalidnha.
Eläjad
Valdkundan ristitišton videndez eläb lidnas. Eläjiden enambuz om katolikad.
Angeloiden sebranikad
Irdkosketused
Kategorii:Italijan TV-serialad Kategorii:Mul'tserialad Kategorii:TV-serialad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 2009 serialad Kategorii:TV-serialad italijan kelel
Lüksemburg
Geografijan andmused
Londuseližed varad oma raudkivend (samine om jättud kesketi), väghine mahuz. Mec otab territorijan videndest.
Eläjad
Lüksemburgas elädas lüksemburgalaižed. Vl 2014 eläjiden lugu oli 549 680 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt om nügüd'.
Toižed sured lidnad (enamba 17 tuh. ristituid vl 2005, surembaspäi penembha): Eš-sür-Al'zett, Differdanž, Düdelanž. Kaik om 12 kundad lidnan statusanke. Lidnalaižiden pala om 91,5% (2020).
Bijsk
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1709 kuti Bikatunin lidnuz (Бикатунский острог) Bij- i Katun'-jogiden ühthejoksmusen randal Suren Petran käskön mödhe lidnusen sädandas Obin joginiškanno. Vl 1710 džungarijalaižed polttiba lidnust. Vl 1718 uden Bikatunin lidnusen aluz om pandud 20 kilometras Bijan ülezjogen. Vl 1732 udesnimitihe sidä Bijan lidnuseks oficialižikš faktižen sijadusen mödhe. Se sai lidnan statusad vl 1782 nügüdläiženke nimenke. Alusenpanendan molembad sijad mülüdas lidnümbrikho nügüd'aigan.
Geografijan andmused
Nell' žilod mülüdas lidnümbrikho Bijskan ližaks. Lidnümbrikon pind — 291,67 km².
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 210 115 ristitud, lidnümbrikon — 219 328 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 230..235 tuhad eläjid vozil 1987−1994 (235 tuh. rist. vll 1991−1992). Vl 2018 kaik 201 914 ristitud elihe lidnas i 211 612 ristitud kaikes lidnümbrikos.
Samai Soluna
Biografii
Pajatai mahtab pagišta vai el'gendab nelläl kelel: anglijan, danijan, ispanijan, saksan keled. Hänel om Šveicarijan rahvahanikust oficialižešti.
Eristalis intricaria
Eristalis intricaria (vai Eristalis intricarius) om gaved' (kärbhaine) Syrphidae-sugukundas.
Ol'štin
Geografijan andmused
Klimat om ven valdmeren, kontinentaližen pirdoidenke. Voden keskmäine lämuz om +8 C°, kaikiš lujemb pakaine oli −30,6 C°. Paneb sadegid 642 mm vodes, enamba kezal (63..88 mm kuidme).
Eristalis intricaria
Homaičendad
Kategorii:Syrphidae Kategorii:Kärbhaižed Kategorii:Živatad kirjamišton mödhe Kategorii:Gavedid Kategorii:Živatad vepsän nimeta
Alatagil
Eläjad
Keskopendusen 18 aluzkundad (tehnikumad, kolledžad) i üläopendusen 15 filialad (Jekaterinburg, Moskv) oma professionaližen opendusen aluzkundoikš. Kaik om koume sportkompleksad, jäpert'kulu i nell' suks'bazad lidnas.
Uten
Istorii
Eländpunkt mainitase kirjutadud purtkiš vspäi 1261, Utenan ruhtinasen lidnuz oli saudud. Panihe sidä mantazole 15. voz'sadal. Ezmäine jumalanpert' (kostöl) om saudud vodele 1416. Vn 1879 lämoipalo mureni Utenan koume nelländest. Satusekaz sijaduz abuti lidnale šingotadas transporttesol'meks.
Eläjad
Rahvahad (enamba 0,4% vl 2011): litvalaižed — 95,9 %, venänikad — 2,4 %, pol'šanmalaižed — 0,5 %, toižed rahvahad — 1,2 %.
Skandii
Ühthine ümbrikirjutand
Skandii om lujas harv londuses, pala Man kores — 10 grammad tonnas. Vl 1879 ročilaine Lars Nil'son-himik sai skandijad ezmäižen kerdan i nimiti Skandinavii-pol'saren mödhe.
Dharmendra
Irdkosketused
Kategorii:Indijan akt'orad Kategorii:Indijan prodüserad Kategorii:Indijan politikanmehed Kategorii:Akt'orad kirjamišton mödhe Kategorii:Politikanmehed kirjamišton mödhe Kategorii:Prodüserad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Britanižhe Indijha Kategorii:Sündnuded Pendžab-štatha (Indii)
Hydnellum peckii
Hydnellum peckii om koiransen' Bankerižed-sugukundaspäi (Bankeraceae).
Väriden zirkloiden kunigahuz (fil'm, 2007)
Väriden zirkloiden kunigahuz (Королевство кривых зеркал) om vn 2007 Venäman ekraniziruidud sarn-telefil'm.
Čennain ekspress
Irdkosketused
Kategorii:Indijan fil'mad Kategorii:Torafil'mad Kategorii:Komedijan fil'mad Kategorii:Fil'mad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 2013 fil'mad Kategorii:Fil'mad hindi-kelel Kategorii:Fil'mad tamilan kelel
Kiriši
Istorii
Kirišin ižandusen päsarakod oma kivivoin ümbriradmine, elektrusen tehmine (Kirišin GRES), sauvond i sauvondmaterialiden tehmine (penopleks), mugažo stökolmülüiden tegim om saudud.
Transport
Ezilidnelektrojonused ühtenzoittas Kirišid Piterinke da Uz'lidnan agjanke.
Virrat
Geografijan andmused
Kaik 15 küläd mülüdas lidnankundha.
Uren'
Geografijan andmused
Artamonovo-külä (135 rist. vl 2010) i Sosnovk-žilo kaikenaigaižeta ristitištota mülüihe lidnankundha Urenin ližaks. Lidnankundan pind oli 100,18 km².
Viluhein
Latinine nimituz libub amuižgrekan κάλαθος-sanaspäi (kalathos) «mall'» änikon forman tagut.
Kävutand
Kävutadas viluheinän erikoid medicinas. Ottas marinuidud butonid sömäks.