cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Elist
Istorii
Vl 1845 Nikolai I-imperator käski ištutada mecad kalmikan stepiš. Valitihe Elista-Sale-vanan sijad ezmäižeks ištutesiden täht. Vl 1865 pen' külä augoti eländpunktad. Elist om lidnan statusanke vspäi 1930. Vozil 1944−1957 nimitihe sidä Stepnoi kalmikalaižiden deportacijan tagut.
Eläjad
Edeline lidnan pämez' (Lidnan Suiman ezimez') om Väčeslav Namruev (2010−2011, 2013 — reduku 2019).
Novoural'sk
Eläjad
Rahvahad (ozutadud rahvahudenke vl 2010): venälaižed — 95,7%, totarlaižed — 1,5%, toižed rahvahad — 2,8%.
L
<div style="float:right; margin: 0 0 0.2em 0.2em; padding: 0.2em 0.6em; font-size: 350%; line-height: 1.1em; background-color: #ddddff; border: 1px solid #aaaaff;"> Ll L (l) om latinan kirjamišton kirjam.
Paimnen torvut
Fil'man päheng om Karjalan Tazovaldkundan rahvahaližiden soitoiden Dmitrii D'omin-mastar, hän-žo vändab niil i radab Petroskoin valdkundaližen konservatorijan opendajan. Süžetan mödhe Dömin keradab vepsän lutuižen sädandan istorijad, lodaidab vepsän küliden eläjidenke paimendusen veroiš, paimnen torvuden magižiš ičendoiš i enččen tehmižen mastariden peitusiš, udessündutab soiton tehmižen tehnologijan.
Fil'man pätegijad — Vladimir Slavov, Larisa Smolina i Dmitrii D'omin.
Bonn
Irdkosketused
Kategorii:Saksanman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Pohjoine Rein da Vestfalii
Džaipur
Geografijan andmused
Džaipur alajagase 91 rajonha-valičemižümbrikho.
Lugan rajon
Geografijan andmused
Saum vezid — 3,5% (210 km²). Znamasižed joged oma Lug (vod. Laugaz) da sen ližajoged: oiktad — Oredež, Jaščer, i hura — Sab. Kaikiš surembad järved oma Samro (40,4 km²) rajonan päivlaskmas, Väl'je (läz 20 km²) rajonan pohjoižes, Čeremeneckoje (15 km²) da Vrevo (12,8 km²) rajonan suves. Kaik joged da järved mülüdas Baltijan meren (Atlantižen valdmeren) basseinha.
Tobmuz
Käskusenandai tobmuz om Ezitajiden Nevondkund (ven. Совет депутатов) 30 ühtnijanke. Kaik rahvaz valičeb heid videks vodeks. Järgvaličendad sihe oliba vl 2014 sügüz'kun 14. päiväl. Andrei Ivanov radab sen ezimehen da rajonan pämehen vs 2014 sügüz'kun 30. päiväspäi. Ezitajiden Nevondkund valičeb rajonan administracijan pämest.
Vs 2012 redukun 19. päiväspäi Oleg Malaščenko radab rajonan administracijan pämeheks kahtenden strokun jäl'geten. Ezmäine varapämez da nell' muite varapämest oma hänele abhu. Kuz' komitetad, 17 palakundad, 4 sektorad da 2 laudkundad alištudas rajonan administracijan pämehištole.
Just We Two (Mona Lisa)
Singl om pästtud sil-žo vodel, da vaiše Pol'šanmaha.
NGC 244
Irdkosketused
Kategorii:Kitan tähthišt Kategorii:Astronomižed objektad kirjamišton mödhe Kategorii:Galaktikad
Uf
Ufanlidn om Venäman järed transporttesol'm, tazovaldkundan ižandusen keskuz i openduzkeskuz.
Transport
Rahvahidenkeskeine civiline Uf-lendimport (UFA / УФА / UWUU, 3,5 mln passažiroid vl 2019) sijadase 22 kilometras suvhe lidnan keskusespäi. Sišpäi tehtas reisid Evropan i Azijan maihe, Venämadme tobjimalaz, mugažo čarterreisid lebutahoihe.
19. voz'sadan lopus «Samar — Čeläbinsk»-raudte tuli lidnha. Ühesa raudtestancijad om Ufas.
Azijan valdkundad
Kaik om 48 ripmatont valdkundad Azijas.
Balašov (lidn)
Geografijan andmused
Hopr-jogi om lidnan pohjoižröunaks, «Voronež — Saratov»-avtote om suviröunaks. Koume raudtestancijad ratas lidnas: Balašov-1, Balašov-2, Balašov-Passažirine. Balašov-sodalendimport i sodalidnut oma vides kilometras suvipäivnouzmha lidnaspäi.
Balašov om lidnankundan (municipaližen ühtnikan) üks'jäine eländpunkt. Läz 20 lidnanlaptad. Lidnankundan pind — 70,81 km².
Klincad
Eläjad
Klincan industrialiž-pedagogine kolledž om lidnan professionaližen opendusen aluzkundaks.
Doctor For My Heart
Pajon tekst om anglijan kelel. Originaline kompozicii om sätud sintipop-žanras.
Drezden
Geografijan andmused
Lidn seižub El'banjogen randoil, 112 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Istorine keskuz sijadase El'ban hural randal. Matkad Čehanman röunhasai om 40 km suvhe, Berlinhasai — 164 km pohjoižhe orhal, 190 km avtol vai raudtel. Mec da puištod ottas lidnan territorijan kaks' koumandest.
Drezden jagase 19 lidnümbrikho.
Ust'-Labinsk
Eläjad
Hristanuskondan kuz' pühäpertid om olmas: koume — ortodoksine, kaks' — baptizman, üks' — seičemenden päivän adventistoiden.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Krasnodaran randan lidnad *
Džankoi
Istorii
Džankoi šingotase mašinansauvomižen tegimel, raudbetonan pästandal, sömtegimištol (villän i voikul'turoiden elevator, lihakombinat, leibänkombinat, maidtegim, konditerine fabrik), kombisömän tegimel.
Puatje
thumb|left|250px|Lidnan kart (2011) Puatje (Poitiers [pwatje]) om lidn da kommun Francijan päivlaskmas. Mülüb Uz' Akvitanii-regionha.
Hey You
Kategorii:Modern Talking:an pajod Kategorii:Pajod kirjamišton mödhe Kategorii:Singlad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 1986 pajod Kategorii:Vn 1986 singlad Kategorii:Pajod anglijan kelel
Pionerskii (lidn)
Geografijan andmused
Lidn sijadase Baltijan meren suvirandal, 23 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Kaliningradan röunhasai om 25 km suvipäivnouzmha orhal vai 30 km avtotedme. Lähembaine lidn om Svetlogorsk ani päivlaskmha. Raudtestancii nimitase Pionerskii Kurort.
Puatje
Geografijan andmused
Lidn sijadase Klen-jogen randal (Clain, Luaran hurapol'ne bassein), 65..144 m korktusil, 75 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.
Šeikspir Uil'jam
Sädamine
Šekspir tegi sädusiden enambust vll 1589−1613. Hän om üks' kaikiš tutabiš dramaturgišpäi, 17 komedijan, 10 aigkirjan, 11 tragedijan da 5 poeman avtor; sen ližaks hän oli kirjutanu 154 sonetad.
Homaičendad
Kategorii:Suren Britanijan kirjutajad Kategorii:Suren Britanijan runokirjutajad Kategorii:Dramaturgad Kategorii:Kirjutajad kirjamišton mödhe Kategorii:Runokirjutajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe
Spas-Klepiki
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Räzanin agjan lidnad *
Konseps'jon
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud ispanijalaižel Pedro de Valdivia-konkistadoral vn 1550 redukus, hän-žo radoi Čilin ezmäižel gubernatoral. Konseps'jon om sirtud udhe nügüdläižhe sijha vl 1765 lujiden cunamiden tagut. Vl 1818 tedotihe Čili-valdkundan ripmatomudes neciš lidnas. Penko-lidn om olmas vanhal sijal vspäi 1842, pohjoižpäivnouzmaine ezilidn.
Edesine lugemine
Kategorii:Čilin lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Käht
Geografijan andmused
Sudž-žilo (Һyжаа, 43 rist. vl 2017) mülüb lidnankundha Kähtan ližaks. Lidnankundan pind — 374,38 km².
Rtiščevo
Geografijan andmused
Rtiščevo om lidnankundan (municipaližen ühtnikan) üks'jäine eländpunkt. Lidnankundan pind — 32,95 km².
Eläjad
Rahvahad (enamba 0,4% vl 2010): venälaižed — 94,1%, ukrainalaižed — 0,6%, armenijalaižed — 0,4%, totarlaižed — 0,4%, toižed rahvahad i rahvahuden ozutandata — 4,5%.
Kaedi
Istorii
Vanhan lidnan pertišt kogoneb masavičun sauvusišpäi. Lidn oli muretud paloin vn 1989 Senegalan röunkonfliktan aigan.
Avtomagistral'
Sauvondan parametrad
Avtotrassal om kaks' vai sen enamba telikundad kaikuččel polel. Likundan poled oma erigoittud toine toižespäi barjeral päzutamhas vastlikundaspäi, tever' om leved vai om paksuid kormanoid seižutesiden täht ku tarbhaižuz linneb. Avtomagistralin tulendad da lähtendad oma azotandan i piguden otandan ližateidenke. Kaikiš lujemban pautken standart om 30 ‰, päteiden käroudusen radius om röunatud.
Istorii
Kitai zavodi massišt avtomobilizacijad 2000-nzil vozil i sauvoškanzi avtomagistralid ühten aigan. Vspäi 2012 se valdkund otab ezmäšt sijad mail'mas kiruhavtoteiden pidusen mödhe, niiden verk oli 149 600 km vn 2019 lopus.
Mglin
Mglin (Мглин) om Venäman lidn da lidnankund Bränskan agjan keskuzpalan lodehes. Se om Mglinan rajonan administrativine keskuz.
Zečbur
Lehtesen ezmäine nomer läksi vn 1930 8. (10.) päiväl vilukud. Se oli Udmurtijan avtonomižen agjan Komsomolan organaks, kävutihe pioneroiden täht i nimitihe «Das' lu!» (Дась лу! «Ole vaumiž!»). Vll 1941−1967 ei olend lugendlehtesen pästandad. Udmurtijan ANST:n Kompartijan komitetan büro päti udištada lehtest vn 1968 vilukun 1. päiväspäi. Lehtesen alusenpanii om vajehtadud Udmurtijan Tazovaldkundan Rahvahaližen opendusen ministruseks Udmurtijan ANST:n Ülembaižen Nevondkundan pätandal vn 1990 20. kül'mkuspäi. Nügüdläine «Zečbur!»-nimi om vn 1992 vilukuspäi.
Esfirin kirj
Original om sätud evrejan kelel. Kirj kogoneb kümnes jagusespäi. Tegendan sija om Persii.
Kirj starinoičeb naižen rohktas tegos. Hän dvojurodnijanke Mardohei-vellenke päzuti evrejan rahvast tetpaižes pölištundaspäi, kudambhe Amanan pahad tegod vediba.
Nepal
Istorii
Valdkundan ezmäine Konstitucii oli väges vspäi 1948. Nügüdläine seičemenz' lugul Konstitucii tuli väghe vn 2015 sügüz'kun 20. päiväl Kahtenden Konstitucižen suiman (601 ezitajad) pätandan mödhe. Se kändi Nepalad suril'mvaldkundaks da vajehti pordaigališt vn 2007 Konstitucijad.
Esfirin kirj
Homaičendad
Kategorii:Vanhan Zavetan kirjad
Nepal
Geografijan andmused
Londuseližed pävarad oma vezi, gidroenergii, raudkivend; toižed varad — vas'k, kobal't, cink, kvarc, mec.
Eläjad
Nepalas elädas nepalalaižed. Vl 2014 valdkundan ristitišt oli 30 986 975 eläjad. Ristitištos vaiše läz 14% oma lidnoiden eläjad, no ližadab heiden palaha kaikuččen voden 3,5 %.
Uskondan mödhe (2011): induistad — 81,3 %, buddistad — 9,0 %, islamanuskojad — 4,4 %, kirantad — 3,1 %, hristanuskojad — 1,4 %, toižed uskojad — 0,6 %, religijan märhapanendata — 0,2 %.
Rodriges Luis
Biografii
Lian Ross-pajatajan mužik. Rodriges kävuti ičeze akan än't i pästi severz'-se kargprojektoid: Creative Connection, Josy, Lian Ross, Jobel, Dana Harris da toižed.
Osinniki
Transport
Avtobusad, maršruttaksid i tramvaid oma kundaližeks transportaks lidnas.
Köl'n
Geografijan andmused
Lidn sijadase Rein-jogen alajoksmusen randoil, 38..118 m korktusil, 52 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Berlinhasai om 475 km päivnouzmha-pohjoižpäivnouzmha orhal, 548 km raudtel vai 572 km avtotedme (Gannoveran kal't). Enzne Bonn-pälidn om Köl'nan suvine ezilidn.
Fort Uert
thumb|left|250px|Lidn om ozutadud rusttal mujul Tarrant-grafkundan territorijal Fort Uert (vai Fort Uort, Fort Worth) om AÜV:oiden lidn suvižes Tehas-štatas. Se om štatan videnz' i valdkundan 13nz' lidn eläjiden lugun mödhe. Mülüb nelländehe surtte lidnaglomeracijha AÜV:oiš ristitišton lugun mödhe (6,9 mln vl 2014). Fort Uert om konurbacijas Dallasanke da Arlingtonanke.
De Goll' Šarl'
Valdkundaline radnikoičend
De Goll' ühtni Ezmäižen i Toižen mail'man sodoihe, Alžiran sodaha ripmatomudes (1954−1962). Sädi äi teoretižid kirjutisid sodatös 1930-nzil vozil. Radnikoiči Francijan ohjastuses vspäi 1932 i služi armijas oficeraks. Radoi Francijan Pordaigaližen ohjastusen ezimehen (3. kezaku 1944 — 20. viluku 1946) i oli Francijan Vastustusen lideraks sodan aigan.
Ülätur
Eläjad
Rahvahad (2010, ozutadud rahvahudenke): venälaižed — 83,5%, totarlaižed — 14,4%, toižed rahvahad — 2,1%.
Ortodoksižen hristanuskondan kaks' pühäpertid oma olmas lidnas: ph. Aleksandr Nevalaižen päjumalanpert' (om saudud vll 1905−1908) i ph. Jurgii-vägestusenkandajan časoun'.
Dašoguz
Transport
Avtobusad, maršruttaksid, municipaližed i privatižed taksid oma kundaližeks transportaks. Päraudtestancii om olmas lidnas.
Lids
Istorii
Eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan «Opakon käskuzkundan kirjas» vl 1086. Se sai lidnan statusad vl 1207 kuti torguindlidn.
Lids šingotase finansižeks keskuseks (kahtenz' surtte valdkundas), himižel i medicinižel sarakoil, sauvondan edheotandoil, sömtegimištol, turizmal (Britanijan 6. sija vl 2016). Vl 2012 lidnan KSP oli 18,8 mlrd £.
Eläjad
Religijan mödhe (lidn, vl 2011): hristanuskojad — 55,86%, religijatomad — 28,24%, islamanuskojad — 5,43%, sikhad — 1,19%, induistad — 0,94%, judaistad — 0,91%, buddistad — 0,37%, toine religii — 0,32%, religijan ozutandata — 6,74%.
Kazahlaižed
Etnogenez
Nügüdläižen rahvahan etnogenez tegihe 13.-15. voz'sadoil päpaloin genetikan tedoidusiden mödhe, Kuldaižen ordan olendan aigan. Siš-žo aigaspäi islam vajehti tengrizmad uskondaks.
Jovan kirj
Starinoičend
Ezmäižed kaks' jagust oma kirjutadud prozal i starinoitas Sotonan tulendas (sanasanhal'ne känduz om Vastkaroičii) Jovale. Diavol ozutase üks'jäižen kerdan kirjas i väritab Jovad Jumalan edes, miše goräh'ne Jov okaiškandeb Ülähäšt. Jumal pätab todištada Vastkaroičijale, miše hänen Jov-orj linneb alištunu eskai mokičendan aigan.
Slancin rajon
Eläjad
Toižed sured eländpunktad oma Viskatk-külä (1,6 tuh. rist. vl 2010) da Gostici-külä (1,2 tuh. rist. vl 2010).
La Pas (Bolivii)
Geografijan andmused
Lidn sijadase Bolivijan päivlaskmas, Andiden sambnuden vulkanan krateras. La Pasan keskuz seižub 3593 metrad ü.m.t. keskmäižel korktusel. Kaikiš znamasižembad korktused ülitadas 4050 metrad lidnan röunoiš, kaikiš madalambad — 3250 m.
Irdkosketused
Kategorii:Bolivijan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe * *
Polessk
Eläjad
Sauvondan da proftehnologijoiden kolledž om lidnan professionaližen opendusen aluzkundaks, sen toine palakund sijadase Gur'jevsk-lidnas.
Bahčisarai
Bahčisarai (ven. i Бахчисарай, Багъчасарай / Bağçasaray «sad-pert'kulu») om lidn Krim-pol'saren suves. Se om Bahčisarain rajonan administrativine keskuz.
Nobelii
Fizižed ičendad
Atommass — 259,1. Ninevuz (normaližiš arvoimižiš) — 9,9(4) g/sm³ (lugustusen mödhe). Suladandlämuz — 1100 K (827 C°, ezimeletaden).
Kaik om 12 izotopad 250..260 da 262 atommassanke, i koume izomärad (251m, 253m i 254m). Kaikiš hätkemban 259No-izotopan pol'čihodamižen pord om 58 minutad. Kahtenz' hätkte nobelii-255-izotop (pol'čihodamižen pord om 3,1 minutad) kävutase himijas paksumb, sikš miše om kebnemb sada sidä znamasižes verdas.
Šarlerua
Istorii
Šarlerua šingotase raudan metallurgijal, himižel tegimištol, stöklan tehmižel, elektrotehnižel tegimištzonal. Brüssel'-Suvine Šarlerua-lendimport radab seičemes kilometras pohjoižhe lidnan keskusespäi.
Irdkosketused
Kategorii:Bel'gijan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Eno
Sar'vutpu
Leviganduz
Kazmuz libub Lähižes Päivnouzmmaspäi ezimeletaden. Kul'tiviruidas Keskmeren maiš amussai, sar'vutpu mectui niiš sijidme.
Kävutand
Jauhoitud semned kävutadas tehta kofen i šokoladan vajehtimid kofeinata. Paugud i lehtesed sättudas kodiživatoile sötkeks.
Psalmoiden kirj
Vodel 2013 psalmoiden kirj om pästtud vepsän kelel. Kändai om Nina Zaiceva.
Valfar
Biografii
Ičeze vokaližhe stilihe kacmata, Valfar ei pidand ičeze muzikad kut blekmetal, aigoin, sikš miše lugi necidä stereotipaks. Necen sijas hän kucui Windir:an muzikstilid sognametal:aks. Toižed gruppad, kudambad kävutadas sognametal-stilid, oma Cor Scorpii, Vreid, Feigd, Mistur i Sigtyr.
Volosovon rajon
Eläjad
Erased igähižed rahvahad: estilaižed — 111 rist. (0,22%), karjalaižed — 24 rist. (0,05%), saamalaižed — 2 rist. (vähemba mi 0,01%), vepsläižed — 2 rist. (vähemba mi 0,01%), ižoralaižed — 1 rist. (vähemba mi 0,01%).
Santjago
Eläjad
Vl 1940 ristitišt ületi millionad. Eläjiden enambuz om katoližen jumalankodikundan uskojad.
Arkin Džuneit
Biografii
Mez' oli naižiš kahtenden kerdan. Hänel om kaks' poigad da üks' tütär. Poigad jätktas tatan radod, ratas akt'orin mugažo.
Kongo
Kongo voib znamoita:
Novozibkov
Novozibkov (Новозы́бков) om Venäman lidn da lidnümbrik Bränskan agjan suvipäivlaskmas. Se om agjan koumanz' surtte lidn, mugažo om Novozibkovan rajonan administrativižeks keskuseks (ei mülü sihe).
Eläjad
Vozil 1963−2002 Venäman amuižortodoksižen jumalankodikundan keskuz sijazihe lidnas, sid' keskusen sirtihe Moskvha da kätihe patriarhataks.
Grenobl'
Eläjad
Grenobl' om üläopendusen znamasine keskuz.
Polisajevo
Geografijan andmused
Krasnogorskii-žilo (2 965 rist. vl 2010) i Kaivuden nomer viž žilo (82 rist. vl 2010) mülüdas lidnümbrikho Polisajevon ližaks. Lidnümbrikon pind — 49,29 km².
Imičaine
Leviganduz
Kazvab londuseližešti kaikes Evropas, Afrikan pohjoižes, Azijan päivlaskmas i keskuses, putub vastha Venäman Sibiriš i Edahaižes Päivnouzmas.
Navedib nituid keskmäiženke nepsudenke, mecpallištoid, sijid pidust' pöudoid i teid. Imičaine om ottud kul'turha, semetas sötmižheinäks levedali.
Ümbrikirjutand
Papušad alištudas Botrytis anthophyla-senüdele.
Homaičendad
Kategorii:Bobanvuiččed Kategorii:Maižanduzkul'turad kirjamišton mödhe Kategorii:Kazmused kirjamišton mödhe Kategorii:Heinäsižed kazmused Kategorii:Mezikazmused Kategorii:Sötmižkazmused
Däižed lindud lanktoba oksilpei
«Däižed lindud lanktoba oksilpei» (kirjankelel: Jäižed lindud lankteba oksilpäi, Jäätyneet linnut putoavat oksiltaan, Замёрзшие птицы падают с веток) om 2001-žen voden suomalaiž-vepsläižen Raisa Lardot-kirjutajan runokogoduz vepsän, suomen i venän kelil.
Suhiniči
Suhiniči (Сухи́ничи) om Venäman lidn, lidnankund da raudtesol'm Kalugan agjan keskuzpalan suves. Se om Suhiničin rajonan administrativine keskuz.
Geografijan andmused
Lidn sijadase rajonan keskuzpalan päivnouzmas, Brin'-jogen hural randal tobjimalaz (Брынь 69 km pitte, Desnan hurapol'ne bassein), 200 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Vezivaradim om saudud ülezjogen ani päivnouzmha lidnaspäi. Matkad Kalughasai om 75 km pohjoižpäivnouzmha orhal, 98 km avtotel vai 104 km raudtel. Lähembaižed lidnad oma Kozel'sk 29 km päivnouzmha orhal, 31 km avtotedme vai raudtedme, i Meščovsk 25 km pohjoižhe vai 41 km avtotedme.
Afganistan
Geografijan andmused
Klimat om subtropine kontinentaline. Lämuz da sadegiden mär oma lujas erazvuiččed londuseližid zonoidme da korktusidme. Paneb sadegid 40..50 mm vodes letetazangištoil, 800 mm suvipäivnouzmas (mussonad ličtas).
Politine sistem
thumb|right|250px|Afganistanan parlamentan südäin vl 2006. Ohjandusen form om unitarine prezidentine tazovaldkund. Valdkundan pämez' om prezident (رئیس rajis «olii ezinenas», «pämez'»). Kaks' varaprezidentad oma hänele abuhu. Kaik rahvaz valičeb prezidentad videks vodeks, enamba kaht strokud ei sa.
Suhiniči
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Kalugan agjan lidnad *
Liverpul'
Istorii
Eländpunkt sai lidnan (boro) statusan vl 1207 kuti lidnuz oigendamha sodavägid Irlandijha. 16. voz'sadhasai lidnusen ristitišt oli ühten tuhan ristitun penemba.
Keväden i radon päiv
Nece om socialistine (kommunistine mugažo) praznik, kudamb om valdkundaline Venämas tähäsai.
Turkmenabat
Istorii
Amuine Amul'-lidnuz oli tetab 1.-4. voz'sadaspäi meiden erad, panihe sidä Šuuktel. Lidnusen rujod oma kaičenus 10 kilometras lidnaspäi. Amudarj-jogi om nimitadud lidnusen mödhe.
Eläjad
Opendusen aluzkundad oma 41 ühthižen opendusen školad, 13 liceid, koume pedagogišt i kaks' mediciništ školad, čomamahtoiden profškol, himine i maižanduztehnikumad. Üläopendusen aluzkund om Turkmenan valdkundaline pedagogine institut Sejitnazar Seidin nimed.
Närpes
Geografijan andmused
Vl 2020 lidnankundan pind — 2334,14 km², sidä kesken kuivma 977,71 km², vezi i sokaz tahond ottas 7,75 km², meri om 1348,68 km².
Džerri (fil'm)
Süžet
Kaks' prihad, kudambid kuctad Džerrid, tuldas rahvahatomaha maha, jättas ičeze avton i töndudas mittušt-se "kalušt" ecmähä. Ezmäks kaik mäneb hüvin, no sid' hö tärttas, miše oma segoinuded...
Homaičendad
Kategorii:AÜV:oiden fil'mad Kategorii:Dramfil'mad Kategorii:Fil'mad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 2002 fil'mad Kategorii:Fil'mad anglijan kelel
Filosofii
thumb|right|250px|[[Buddizman Huieke-filosof meletusiš, kitajižen Ši Ke-pirdajan gravür, 10. voz'sada]] Filosofii (φιλοσοφία filosofia «elonmelen navedind») om mail'man tedištusen erinii form, se sädab tedoiden sistemad ristitun realižusen (olendan) i tedištusen kaikiš ühthižemb pirdoiš, ühthevejiš tärtusiš i alusenpanijoiš principiš, ristitun i mirun kosketusiš. Järgeline meletamine i konceptoiden sädamine vedas filosofijad udennoks.
Abraham Džon
Džon Abraham (ജോൺ എബ്രഹാം, जॉन अब्राहम, John Abraham), toine zoroastrine nimi — Farhan Abraham (mugažo anglijan kelel; sünd. 17. tal'vku 1972, Kočči, Keral, Indii), om indijalaine akt'or da prodüser, model' enččel.
Hanko
Eläjad
Vl 2015 eläjiden lugu oli 9 026 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt oli 12 163 eläjad vl 1980.
Armänsk
Eläjad
Vl 2014 lidnan eläjiden lugu oli 21 987 ristitud, lidnümbrikon — 24 415 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 24 833 eläjad vl 1989.
Irdkosketused
Kategorii:Kriman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Kriman lidnümbrikod
Süvärensu
Istorii
Ezmäižed eländpunktad oliba pandud Süvären sun randoihe 18. voz'sadal, Vanhan Ladogan kanalan sauvondan täht.
Eläjad
Lugetas üks'toštkümne irdad žilos.
Kazahan kel'
Kirjamišt
Kazahan kelen nügüdläine kirjamišt om kirilližen kirjamišton pohjal, kogoneb 42 kirjamespäi. Vll 1929−1940 se oti latinicad aluseks. Uz' kelen kirjamišt om vahvištadud latinican pohjal vn 2017 redukus, sen täuz' kävutamine linneb edel 2025 vot.
Irdkosketused
Kategorii:Keled i dialektad kirjamišton mödhe Kategorii:Kazahstanan keled Kategorii:Venäman keled
Raahe
Geografijan andmused
Lidn sijadase Botnižen lahten randal. Matkad agjan Oulu-pälidnhasai om 75 km pohjoižpäivnouzmha, Hel'sinkihesai om 502 km suvhe orhal, 604 km avtotedme vai raudtel.
Petrovsk (Saratovan agj)
Eläjad
Rahvahad (2010): venälaižed — 94,0%, totarlaižed — 1,6%, mordvinalaižed — 1,4%, toižed rahvahad — 3,0%.
Lhas
Istorii
Eländpunkt aluz om pandud 15. voz'sadal. Lobsang Gjaco (1617−1682) oli videnden dalai-laman, hän tegi Lhasad Tibetan pälidnaks.
Lamborghini Veneno
Homaičendad
Kategorii:Lamborgini:n avtod Kategorii:Avtod kirjamišton mödhe Kategorii:Kebnavtod
Elv
Istorii
Elvan ižandusen sarakod oma turizm (sidä kesken sportturizm), avtostöklan tehmine i turbhan pakuitez.
Arzamas
Istorii
Ristitun eländsijad oliba lidnan territorijal amussai. Mordvinalaižiden žilod oliba olmas 13. voz'sadaspäi i eliba tünäs kor'ben taga. 1578. voz' lugese nügüdläižen eländpunktan alusen vodeks oficialižen versijan mödhe, Arzamas mainitase sil vodel jo kuti röunlidnuz i ümbrišton keskuz. Saudihe lidnust Ivan Grazii-carin vn 1552 käskön mödhe. Eländpunktan nimi libub erzä-heimon nimitusespäi. Lidnanznam i flag ozutadas lidnan kaičendznamoičendad. Arzamas sai makundan lidnan statusad vl 1781.
Arzamas šingotase avtosauvomižel tegimil (sodasomuzavtod, kommunaližed avtod), ladimensauvomižen tegimel i avtopaloiden edheotandoil, sömtegimištol (leibtegim) i turizmal, mugažo kebnan mašinansauvomižen tegim (avtomatižed taignad, metizad, lämoipalonvastaine ladimišt, iknoiden i uksiden furnitur) i hoban fabrik ratas lidnas.
Ruse
Istorii
Edel 1990-nziš vozišpäi nened sarakod oliba Rusen tegimištos: laivansauvomine, kaivuzmašiništon i maizanduzmašinoiden pästand, kivivoinhimine (void, sauvondmujud), sömtegimišt (vinan tehmine) i tekstiližed edheotandad (noskad, naižiden i mehiden sobad). Kaik sarakod oma kaičenus, elektronik i ladimensauvomine ližaduiba. Kaik 65 adivpertid om avaitud lidnas. Kaks'tazopindaine sild Dunain kal't 2,8 km pitte om saudud läz lidnad vll 1952−1954.
Sognefjord
Norvegijas kuctas sidä «Fjordiden kunigahaks».
Ulan Ude
Geografijan andmused
Ulan Ude jagase koumeks lidnrajonaks: Raudterajon (Түмэр замай хороо, Железнодорожный район), Oktäbrin rajon (Октябриин хороо / Октябрьский район), Nevondkundaline rajon (Зүблэлтын хороо / Советский район). Lidn om lidnümbrikon üks'jäine eländpunkt.
Turkmenbaši
Geografijan andmused
Lidn sijadase Kaspijan meren päivnouzmaižel randal, 27 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Ašgabathasai om 520 km päivnouzmha orhal vai 580 km avtotel. Ehtatim ühtenzoitab Bakunke päivlaskmas (Azerbaidžan, 306 km).
Klimat om subtropine kuiv letetazangišton, kezal om räk. Voden keskmäine lämuz om +15,1 C°, ekstremumad oma −21 C° i +45 C°. Paneb sadegid 126 mm vodes, vähemba kezakus-sügüz'kus (15 mm pordos). Meriveden lämuz ülitab +20 C° semendkus-redukus.
Sebruzlidnad
Kategorii:Turkmenistanan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Balkanabatan agj
Alušt
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud 6. voz'sadal meiden erad kuti Aluston-lidnuz vizantižen Justinian I-imperatoran (ohjasti vll 527−565) käskön mödhe. Nimitaškanzihe nügüdläižikš 15. voz'sadaspäi. Žilo sai lidnan statusad vl 1902 kurortan sauvomiženke. Toižen mail'man sodan aigan Germanijan okkupacii jätkustui vll 1941 (4. kül'mku) — 1944 (15. sulaku), nevondkundaline krimantatarlaižiden deportacii (18. semendku 1944) toi sured vigad mugažo.
Ogeruz i aznoičend
Arvostelijoiden reakcii oli erazvuitte. 1880-nzil vozil säduz om kätud kümneks evropižeks keleks. Roman om lavastadud i fil'mdud äi kerdoid.
Sosnovii Bor (lidn, Leningradan agj)
Geografijan andmused
Kovaši-jogi lankteb Suomen lahthe lidnan südäimes.
Sosnovii Bor-lidnümbrik röunatab Lomonosovan rajonanke pohjoižpäivnouzmas, päivnouzmas da suves. Baltijan meren Suomen laht levigandeb päivlaskmha lidnaspäi.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Leningradan agjan lidnad Kategorii:Leningradan agjan lidnümbrikod
Forss
Eläjad
Vl 2015 eläjiden lugu oli 17 496 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt oli 19 660 eläjad vl 1990.
Zakamensk
Geografijan andmused
Lidn sijadase Modonkul'-jogen randoil i 2 km suvhe Džid-jogespäi (Selengan hurapol'ne bassein), Džidan mägisel'gan keskuzpalas, 1100 m ü.m.t. keskmäižel korktusel, om ümbärtud taigamecal mägipautkil. Letetorokad oleldas. Lidnan territorijan koumandez om redustadud kombinatan toksižil heitandoil tähäsai. Matkad Mongolijan röunhasai om 4 km suvipäivlaskmha, Ulan Udehesai om 340 km pohjoižpäivnouzmha orhal vai 410 km avtotedme. Lähembaižed Venäman lidnad oma Irkutskan agjan Slüdänk 145 km pohjoižhe orhal vai 740 km avtotedme i Baikal'sk 145 km pohjoižhe orhal vai 705 km avtol.
Monako
Ižanduz
Monakos om kaikiš suremb mail'mas vozne kogosüdäiprodukt ühthe henghe — 169,694 US$ (vs 2011).
Än'
Mahtuz pästta än't i kulemine oma sidotud keskneze, kurdeh sündundaspäi mez' ei voi tehta oiktoid kulundoid. Ristit ozutab änel ičeze emocionališt oleldad: kärauduz, opal, čududelend, ihastuz da toižed. Nened süd valatoittas änen laduid: ühthine fizine olend, hibjan organoiden sijaduz, mel', emocionaline olend.
Zakamensk
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Burätijan Tazovaldkundan lidnad *
Pravdinsk
Eläjad
Rahvahad (lidnan eläjad vl 2010, enamba 0,4%, ozutadud rahvahudenke): venälaižed — 84,6%, vaugedvenälaižed — 7,7%, ukrainalaižed — 2,1%, armenijalaižed — 1,4%, azerbaidžanlaižed — 1,3%, saksalaižed — 0,9%, totarlaižed — 0,6%, litvalaižed — 0,4%, toižed rahvahad — 1,0%.
Pannakot
thumb|right|250px|Pannakot Pannakot (panna cotta «keittud kerthut») om pohjoižitaližen keitandan söm (sen kodima — italine P'jemont) kerthuzišpäi, saharaspäi, želatinaspäi da vanilišpäi. Södas kut desert.
Istorii
Blöd mainitaškanzihe Italijan kulinarižiš kirjoiš 1960-nziš vozišpäi. Tegihe populärižikš AÜV:oiš 1990-nzil vozil. Nügüd'aigan pannakot om populärine kaiked mail'madme.
Kitai
Geografijan andmused
Tibetan mägišt otab valdkundan suvipäivlaskmpalad. Gimalajad seištas Indijan röunal, niiden kaikiš korktemb čokkoim om kaikiš korktemb Mal Džomolungm-mägenoc (8850 m). Kaikiš madalamb čokkoim om Turfanan alang, −154 m. Znamasižed joged oma Janczi da Huanhe. Mecad ottas territorijan 22,3 procentad.
Ukrain
Ukrain (Україна [ʊkrɐˈjinɐ], se om täuz' oficialine nimituz) om valdkund Päivnouzmaižes Evropas. Pälidn da kaikiš suremb lidn om Kijev.
Belousovo (lidn)
Eläjad
Rahvahad (2010): venälaižed — 90,3%, armenijalaižed — 2,9%, ukrainalaižed — 1,9%, totarlaižed — 1,3%, toižed rahvahad — 3,6%.
Kemi
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1869 Aleksandr II-imperatoran käskön mödhe kaičemha lahten pindad i varatoitamha lähtendad sihe. Vll 1893−1919 ezmäine cellülozantegim oli sauvomas, toine vl 1930. Raudte tuli lidnha vl 1902.
Ukrain
Politine sistem
thumb|right|250px|Klovan pert'kulu om Ukrainan Ülembaižen käskuzkundan ištundsija [[Kijevas.]] Ohjandusen form om unitarine konstitucine prezidentiž-parlamentine tazovaldkund äjiden partijoiden sistemanke (enamba 200 partijad vl 2012). Valdkundan pämez' om prezident (Президент України), hän-žo om armijan päkäsknik. Kaik rahvaz valičeb prezidentad kerdan vides vodes. Enamba kahtid strokuid jäl'geten ei sa.
Kemi
Geografijan andmused
Vl 2018 lidnan ühthine pind oli 747,28 km², sidä kesken man pind oli vaiše kahesandez (95,37 km²), sokaz ma — 7,38 km², meri oti 644,53 km².
Krasnogorsk
Krasnogorsk (Красногорск) om Venäman lidn agjan alištusenke Moskvan agjan keskuses. Se om agjan seičemenz' lidn eläjiden lugun mödhe, Krasnogorskan lidnümbrikon administrativine keskuz. Vspäi 2018 Krasnogorsk linneb agjan oficialižen administrativižen keskusen. Vspäi 2007 Moskvan agjan ohjastusen pertid da agjan käskuzkundan pert' sijadasoiš Krasnogorskan lidnankundan territorijas.
Al'bukerke
Geografijan andmused
Lidn sijadase Rio Grande-jogen randoil, 1490..1950 m korktusil, 1619 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Ühthine pind om 490,9 km², sidä kesken kuivma 486,2 km², vezi 4,7 km².
Sel'co
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvhanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 17 934 ristitud. Kaik 16 664 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb ristitišt oli enamba 20 tuhad eläjid vozil 1979−1992 (20 762 rist. vl 1989).
Ukrain
Eläjad
Rahvahad (2001): ukrainalaižed — 77,8%, venänikad — 17,3%, vaugedvenälaižed — 0,6%, moldovalaižed — 0,5%, krimantatarlaižed — 0,5%, bolgarijalaižed — 0,4%, mad'jaralaižed — 0,3%, romanijalaižed — 0,3%, pol'šanmalaižed — 0,3%, evrejalaižed — 0,2%, toižed rahvahad — 1,8%.
Al'bukerke
Transport
Avtobusad, kiruhavtobusad i ezilidnjonused oma kundaližeks transportaks. Massižen tranzitan municipaline ABQ RIDE-kompanii nimitihe SunTran edel 2004. vot. Kuz' avtotesildad om saudud lidnas Rio Grandes päliči, sen ližaks kaks' oma lähižes suviezilidnas. Enamba mi 600 km veloteid, velotehuzid i velomaršrutoid (2019).
Sel'co
Eläjad
Professionaližen opendusen aluzkundad ratas lähižes Bränskas. Ende Bränskan professionaliž-pedagogižen kolledžan filial oli lidnas.
Parainen
thumb|left|250px|Lidnankundan territorii vll 1967−2008 i lähižed kundad edel niiden ühtištust. Parainen (mugažo suomen kelel, Pargas) om Suomenman lidn da lidnankund Suvipäivlaskmaine Suomenma-agjas. Se om agjan kahesanz' lidn eläjiden lugun mödhe üks'toštkümnespäi.
Istorii
Parainen šingotase «Finnsementti»-kompanijan cementtegimel mouckiven löudmižsijanno, tegesiden mouckivespäi pästandal («Nordkalk»), laivansauvomižen edheotandal i laivoiden navigacijal.
Eläjad
Vl 1980 eläjiden lugu oli 14 563 ristitud, vl 2010 — 15 501 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt oli 15 712 eläjad vl 1990. Ristituiden kaks' koumandest elädas lidnankundan keskuses.
Skul'ptur
Toižendad
Skul'pturan päižed žanrad: portretine, istorine, mifologine, elämižžanr, simvoline, allegorine, animalistine.
Lehtkuz'
Lehtkuz'  (Larix) om Pedaižed-sugukundan puiden heim. Kavag' pakuštub i lankteb tal'veks. Kaikiš enamba levitadud pu mail'mas. Tetas 10..11 erikod da niiden äiluguižid gibridoid.
Homaičendad
Kategorii:Pedaižed Kategorii:Kazmused kirjamišton mödhe Kategorii:Pud Kategorii:Pumaterialan sugud
Dubnii
Fizižed ičendad
Dubnii om radioaktivine päličmänendmetall.
Vodele 2010 kaik om 13 avaitud izotopad 255..263, 266..268 da 270 atommassanke, i niiden üks'..koume izomärad. Kaikiš hätkemban dubnii-268-izotopan pol'čihodamižen pord om 16..30 časud. Izotopad kändasoiš lourensijaks päpaloin α-čihodamižen jäl'ghe, tegese severz'-se toižid čihodamižid (oz., β-čihodamine rezerfordijan sündundanke), südäitukun jagamine-ki om jüžmakoil izotopil.
Danni
Homaičendad
Kategorii:Portugalijan futbolistad Kategorii:Slavii (Pragan futbolklub) Kategorii:Zenit Kategorii:Futbolistad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Karakasha
Kimura Takuja
Irdkosketused
Kategorii:Japonijan akt'orad Kategorii:Japonijan pajatajad Kategorii:Akt'orad kirjamišton mödhe Kategorii:Pajatajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Tokioho
Loks
Irdkosketused
Kategorii:Estinman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Harju-makund
Prokopjevsk
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 210 130 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt oli 292 tuh. eläjid vl 1962 i 278 tuh. eläjid vl 1987.
Degtärsk
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Sverdlovskan agjan lidnad Kategorii:Sverdlovskan agjan lidnümbrikod
Estilaižed
Kodima
Estin rahvaz i kel' sünduiba sijaližiden heimoiden alusel 13. voz'sadale.
Kul'tur
Estilaižed pagištas estin kelel, se om üks' Baltijan meren suomalaižiš kelišpäi.
Kirovo-Čepeck
Istorii
Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud vl 1935 sauvomha da holitamha Kirovan lämuzelektrostancijad turbhan sijaližel löudmižsijal. Vl 1938 himižen tegimen sauvomine zavodihe, nügüd' kaikiš suremb edheotand. Vl 1941 11-kilometrine raudtesarak Čepeckai-lopstancijanke (Чепецкая) tuli lidnha «Kirov — Perm'»-raudtespäi, stancii radab vaiše vemha jüguid. Kirovo-Čepeckii-radnikžilo sai oficiališt statusad vn 1942 keväz'kus. Radnikžilo sai lidnan statusad vl 1955 nügüdläiženke nimitusenke, Ust'-Čepc-žilo da lähižed küläd oliba mülütadud lidnha sil-žo aigal. Lidn ühtni NSTÜ:n atombomban projektha, i tegimištzonan pala (läz 0,7 km²) om alištunu radioaktivižele redustoitandale. Vspäi 1990 Karintorf-žilo om lidnan palaks, vl 1993 ühtištuihe lidnanke völ kümne eländpunktad (küläd).
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 80 921 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt oli 95..100 tuhad eläjid vll 1989−1994 (100 tuh. rist. vl 1994). Ortodoksižen hristanuskondan nell' jumalanpertid i ph. Mikulai-čudonsädajan naižjumalankodi (vspäi 2004) oma olmas lidnas.
Kukuruz
Tehtas jüvišpäi konservid, jauhod, läpuškoid da leibäd, hel'pked i popkorn oma populärine söm. Kävutadas augidüid i tehtas olut, sadas void idüišpäi tervehtamižhe. Ottas kävutamižhe norid seikhid furažaks (sidä kesken tehtas silosad). Meksikan veroližed hatad oma saudud kukuruzan seikhišpäi. Seikhen südäin om hüvä tüpäks.
Dagestanan Tazovaldkundan lidnad
Kaik om kümne lidnad (город) i 18 lidnanvuittušt žilod (ven. посёлок городского типа) Dagestanan Tazovaldkundas.
Neptun
Avaidusen istorii
Kaik om olmas 14 Neptunan kaimdajad. Niiden keskes kaikiš suremb om Triton, om avaitud seičemetoštkümnendel päiväl planetan löudmižen jäl'ghe. Toine Nereid-kaimdai om avaitud vl 1949. Kosmine «Vojadžer-2»-apparat lendi läz planetad vn 1989 24.-25. elokud, löutihe renghid i kuz' kaimdajad sen abul. Jäl'ghižed tetabad kaimdajad oma avaitud 21. voz'sadal.
Ühthižed andmused
Neptun punose ümbri Päiväižes läz 30 astronomižes ühtnikas, sen orbitan perigelii om 4 452 940 833 km, afelii om 4 553 946 490 km. Planet tegeb kogonaižen punondan Päiväižes ümbri 164,79 maižes vodes. Päivesen hätkeližuz om 15 časud 57 min 59 s.
Sarov
Sarov (Саро́в, Саров ош, Сарыкылыч) om Venäman sauptud lidn da lidnümbrik Alalidnan agjan suviröunan Mordovijanke päivlaskmas. Se om alištunu Alalidnan agjan tobmudele, agjan nellänz' lidn eläjiden lugun mödhe.
Istorii
Sarov šingotase Venäman eksperimentaližen fizikan tedoinstitutal da sen tegimil, mugažo savičtegim radab.
Armstrong Nil
Sodakar'jer
Ühtni Korejan sodaha, lendi 78 kerdad i oli lodud ühten kerdan. Vl 1955 pästtihe universitetaspäi bakalavraks. Lendi kosmosha kaks' kerdad, ezmäižen kerdan oli «Džemini-8»-missijan käsknikan vn 1966 keväz'kus, tehtihe kahten laivan ühtnendad kosmosas.
Marks (lidn)
Istorii
Marks šingotase elektrotehnižel Mossar-tegimel (elektrusen märičimed, kassižed apparatad, tahografad, pidatimed lämuzdiodiden alusel) i sömtegimištol (olud, argvoi, pühävoi).
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Saratovan agjan lidnad *
Šotlandijan gelan pank
Kaikiš tetabambad ezitajad oma Mill a h-Uile Rud i Oi Polloi.
Sasovo
Eläjad
Ortodoksižen hristanuskondan kuz' pühäpertid oma olmas lidnas: Jumalanmaman Kazanin jumalaižen päjumalanpert' (om saudud vl 1826), koume jumalanpertid i kaks' časounäd.
Leont'jev Valerii
Biografii
Nügüd'aigan (vl 2018) Valerii om üks kaikiš populärižiš Venäman pajatajišpäi, oleleb TV-oigendusiš. Eläb Majamiš paksus.
Uz' Läl'
Istorii
Uz' Läl' šingotase Uden Lälin cellülozbumagaižel kombinatal, mugažo mecižandusen edheotand i leibänkombinat ratas.
Keuruu
Keuruu (mugazo suomen kelel; Keuru) om lidn da lidnankund Suomenman suven keskuzpalan päivlaskmas. Mülüb Kesksuomenma-agjaha.
Ladv
Ladv om min-ni «pä», «ülembaine pala». Se voib znamoita Venäman tahoid mugažo:
Jonikaine
Jonikaine (Vaccinium uliginosum), paginoiš mugažo Kukič, Lölikaine i Lölikad, om äivozne kazmuz, plodpenzhaine Kanabränvuiččed-sugukundaspäi. Se om Vaccinium-heimon tipine erik.
Piht
Kävutand
Kävutadas pumaterialad tegimištos, terv jäb kores. Pun kuivatud südäin om vauged kebn pakuiženke ližamujunke. Sen lämudenizolirujad ičendad oma kaikiš lujembad puiden keskes, ka Sibirin igähižed rahvahad ottas pihtad sauvomha pertid. Kävutadas pun südänt cellülozbumagaižes tegimištos i meblin tehmižes. Haugod i hil' pihtaspäi oma pahad.
Koktebel'
Sijaližed kül'bendrandad tehtas žilod lujas populärižeks turistoiden kesked.
Siborgii
Siborgii (Sg — seaborgium latinan kelel) om 106nz' himine element himižiden elementoiden periodižes tabludes. Sen sijaduz om kudendes gruppas, tabluden seičemendes periodas.
Fizižed ičendad
Siborgii om radioaktivine päličmänendmetall. Kristalline segluz om kubine mülükeskustoittud (endustuz).
Štuttgart
thumb|left|250px|Lidnan tobmuden pert' Štuttgart (Stuttgart [ˈʃtʊtɡaʁt], sündui saksan Stutengarten-sanaspäi — «hebonvodindferm»; švabijan pagin: Schduagert [ˈʒ̊d̥ua̯ɡ̊ɛʕd̥]) om lidn Saksanman suvipäivlaskmas. Se om kudenz' surtte lidn valdkundas eläjiden lugun mödhe. Om olmas Baden-Vürtemberg-federacijanman pälidnaks vspäi 1952.
Istorii
Mail'man tetabiden mašiništonsauvomižen kompanijoiden päfaterad sijadasoiš Štuttgartas: Daimler, Porsche. Lidnan fondbirž om kahtenz' znamoičendal valdkundas Frankfurtan fondbiržan jäl'ghe.
Pöud (lidn)
Geografijan andmused
Nügüdläine Pöudon lidnankund om olmas vspäi 2006, se otab rajonan lodehlišt palad, om 712,5 nellikkilometrad pindal (rajonan seičemendez), mülütab mugažo vit küläd da kaht raudtestancijan žilod. Küliden da žiloiden ühthine ristitišt om 754 eläjad vl 2010, kaikiš suremb niišpäi om Šamokš-külä, toine om Pöud-lidnan ristitišt.
Transport
Avtobusad oma kundaližeks transportaks lidnan südäimes. Ned-žo ühtenzoittas lidnan avtobusstancijad (sijadase läz raudtestancijad) rajonan järedoidenke eländpunktoidenke da lähembaižidenke lidnoidenke.
Taranto
Irdkosketused
Kategorii:Italijan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Apulii
Salair
Istorii
Salairan lidnankund šingotase hahktinan i cinkan küllästamižfabrikal da kurortaks, sidä kesken mägisuksiden.
Šroff Džeki
Biografii
Džeki om sündnu Udgir-lidnha. Edel fil'madandoid Džeki radoi modelin.
Back for Good Tour
«Back for Good Tour» om saksalaižen Modern Talking-duetan vn 1998 koncertine tur seičemenden studižen al'boman pästandan jäl'ghe sen promotiruindan täht.
Setlist
Kategorii:Modern Talking:an koncertižed turad Kategorii:Koncertižed turad kirjamišton mödhe
Bruks Amanda
Amanda Keit Bruks (Amanda Kate Brooks; sünd. 21. kezaku 1981, Nju Jork, Nju Jork (štat), AÜV) om amerikalaine aktris.
Kund (lidn)
Irdkosketused
Kategorii:Estinman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Lääne-Virun makund
Münhen
Geografijan andmused
Klimat om ven meren pirdoidenke. Heinkun lämuz om +18,4 C°, vilukun — −0,9 C°, voden keskmäine lämuz — +8,7 C°. Paneb sadegid 858 mm vodes, enamba semendkus-elokus (91..116 mm kus).
Borii
thumb|left|200px|Borii
Nukus
Irdkosketused
Kategorii:Uzbekistanan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Džidd
Geografijan andmused
Klimat om räk letetazangišton. Heinkun da elokun keskmäine lämuz om +32,7 C°, vilukun kesklämuz om +24,5 C°. Paneb sadegid 61 mm vodes, tobjimalaz kül'mkus-vilukus. Minimaline fiksiruidud lämuz om +9,8 C°. Sur'veded oleldas paksus, jäl'gmäižed oliba vll 2009, 2011 i 2015.
Maidte
thumb|right|250px|Maidten ühthižen nägun model' Maidte om spiraline galaktik baranke keskuzpalas. Päiväižen sistem (Orionan hijamas) da nägubiden pal'hal sil'mal tähthiden enambuz sijadasoiš sen südäimes.
Geberh
Eläjad
Vl 2007 lidnan eläjiden lugu oli 237 500 ristitud, vl 1991 — 303 353 ristitud. Kaik 1,15 mln ristituid elihe lidnümbrikos vl 2011 1 959 km² pindal, se om kudenz' surtte valdkundas. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'.
Universitet Nel'son Mandelan nimed (Nelson Mandela University, 28 tuh. üläopenikoid) om sätud vl 2005 koumen aluzkundan ühtištusel.
Aramil'
Geografijan andmused
Lidn sijadase Iset'-jogen randoil, 220 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Jekaterinburgan Kol'covo-lendimport om 4 km päivnouzmha avtotedme. Aramil'-raudtestancii om saudud 5 km päivnouzmha lidnalpäi.
Eläjad
Ortodoksižen hristanuskondan Pühän Stroican jumalanpert' om olmas lidnas (letihe vll 1830−1842). Islaman «As-Saläm»-pühäpert' om avaitud lidnas.
Morris Trevor (muzikankirjutai)
Trevor Morris (mugažo anglijan i francijan kelil; sünd. 25. semendku 1970, London (Ontario), Kanad) om kanadine muzikankirjutai orkestran täht da muzikprodüser. Sirdi Los Andželesha vl 1999 i zavodi kar'jerad Gollivudas.
Sian'
Geografijan andmused
Lidn om olmas enamba 3100 vot. Se sijadase Kitain keskuses, Huanhenjogen Veihe-ližajogen oiktal randal. Lidnan keskuz seižub 405 metrad valdmeren pindan päl korktusel.
Eläjad da transport
Vn 2010 kaiken Kitain rahvahanlugemižen mödhe, lidnrajoniden ristitišt oli 5 566 711 eläjad, pind — 2420 km². Vn 2015 13,5 mln ristituid elädas ezilidnoidenke.
Surm
Londuses läz kaik eläbad olijad pölištudas lopmätoman borcuindan jämha elegiš rezul'tataks. Se borcuind mäneb erikoiden keskes i erikon südäimes, mülütab ümbrišton arvoimižiden vajehtust. Kaik prokariotad i üks'stajižed eukariotad, kolonialižed organizmad (tartučud i gidrad) pölištudas, sikš miše ned oma surmatomad biologižikš i ei voigoi vanhtuda. Äistajižiden organizmiden keskes kolmatomad oma Turritopsis nutricula-meduz, erased merineglikad. Planetan eläbiden olijoiden vaiše pen' procent alištub vanhtusele i voib kolda sišpäi, kaikiden heiden organizm om saudud koverikahašti. Ristitun hibj mülüb niihe organizmihe, se om surmanalaine.
Nju Jork
Lidn om valdkundan finansine da turistine keskuz (62,8 mln turistoid vl 2017), mugažo kul'turan da massinformacijan keskuz. ÜRO:n päfater sijadase lidnas vspäi 1952.
Geografijan andmused
Klimat om subtropine Atlantižen valdmeren. Voden keskmäine lämuz om +12,7 C°, heinkun om +24,7 C°, elokun +24,0 C°, vilukun +0,3 C°. Ekstremumad oma −26,1 C° i +41,1 C°. Paneb sadegid 1268 mm vodes, läz tazomäras vodes läbi (100..120 mm kus, 78 mm uhokus). Tal'vel voib panda lunt. Tropižed ciklonad oleldas, no voz' vodespäi erazvuiččin.
Nju Jork-lidn jagase videks municipalitetaks (borough). Nju Jorkan municipalitetad oma ühtištadud mülüjidenke eländpunktoidenke ümbrikod i alajagasoiš äjikš lidnrajonikš.
Slavsk
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1292. Vspäi 1890 om mineralveden kurortaks. Vl 1891 «Königsberg — Til'zit»-raudte läbiti žilod. Vl 1939 sai lidnan statusad. Suren sodan aigan Rusked Armii anasti lidnad torata vn 1945 20. päiväl vilukud. Udesnimitihe «hoštajan vägestusen vihanikoiden päl oiktastuseks».
Slavsk šingotase sömtegimišton edheotandoil (maidproduktad, lihaedheotand, leibän pästand) i elektropaloiden tegimel, mugažo kurortaks.
Revd (Sverdlovskan agj)
Eläjad
Rahvahad (2010, ozutadud rahvahudenke): venälaižed — 90,5%, totarlaižed — 5,0%, baškiralaižed — 1,0%, toižed rahvahad — 3,5%.
Gorbatov (lidn)
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 2 278 ristitud, lidnankundan — 2 813 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 4 800 eläjad vl 1913 i 4 611 eläjad vl 1970. Kaik 2 387 ristitud elihe lidnankundas vl 2017.
Ribnoje (lidn, Räzanin agj)
Geografijan andmused
Lidn sijadase rajonan keskuzpalan päivnouzmas, Vož-jogen oiktal randal (Вожа 103 km pitte, Okan oiged ližajogi), 105 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Moskvan agjhasai om 7 km päivlaskmha i 10 km lodeheze orhal. Matkad Räzanihesai om 3 km suvipäivnouzmha orhal i raudtel vai 5 km avtotel. Raudte jagab lidnad pohjoižpäivnouzmaižeks i suvipäivlaskmaižeks palaks. Ribnoje-raudtestancii radab lidnan keskuzpalan lodehes, sen ližaks Räzan'-sortiruindstancii suvipäivnouzmas i koume raudteplatformad: Hodinino, Vedimdepo, Räzan'-sortiruindstancii (ende Eländpertid). «Ural»-avtote (M5-trass) om lidnan suvipäivlaskmaižeks i suvižeks röunaks.
Petrovskii
Petrovskii om venälaine kanzannimi (naižvariant om Petrovskaja) i toponim. Se voib znamoita:
Male
Transport
Rahvahidenkeskeine civiline Velan-lendimport (ވެލާނާ Velānā, MLE) sijadase pohjoižpäivnouzmha lidnan keskusespäi Hulule-sarel. Lendimportal om koume terminalad: rahvahidenkeskeine, tatanmaine da merine. Tehtas reisid rahvahidenkeskeižes terminalaspäi Azijan i Evropan verhiže maihe da tagaz. Mugažo om läz 15 lendimreisad valdkundan südäimes (tatanmaine terminal). Tehtas reisid vezilendimil (akvaplanoil) meriterminalaspäi läz 60 eländpunkthasai valdkundan südäimes.
Sontaga
Vn 2002 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe külän eläjiden lugu oli 45 ristitud (20 mest, 25 našt), kirjutihe heid venälaižikš tobjimalaz (84%).
Ačinsk
Istorii
Ačinskan ižandusen päsarakod oma alüminijan samine sen hapandusespäi, sauvondmaterialiden tehmine (cement) alüminijankombinatan jändusiden kävutamiženke, Ačinskan kivivoinümbriradai tegim (torhuden 7,5 mln tonnoid vodes, üks'jäine mugoine randas). Vozil 2005−2007 sömtegimišton da kebnan tegimišton sarakod oma muretud.
Azerbaidžanine pahlav
thumb|right|250px|Azerbaidžanine pahlav Azerbaidžanine pahlav (azərbaycan paxlavası) om pahlavan eriline toižend, se om populärine Azerbaidžanas i Venämas. Slokosttäs septahthaspäi, pähkmišpäi (tobjimalaz nece om funduk vai grekine pähkim) da erazvuiččiš eriližmagutesišpäi.
Kirs
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 10 420 ristitud, lidnankundan — 11 388 ristitud, rajonan koumandez. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 13..14 tuhad eläjid vll 1970−2001 (14 387 eläjad vl 1979). Kaik 10 355 ristitud elihe lidnankundas vl 2017.
Professionaližen opendusen aluzkund om Vätkan torguindtegimištoline tehnikum, baziruiše Kirsas.
Džaz
thumb|right|250px|AÜV:oiden Sodaakademijan džazine big-bend, Vest Point, 2010 Džaz (jazz) om muzikčomamahton toižend. Afrikanižed ritmad i evropine garmonii valatoitiba sidä, afroamerikaižen i latinamerikaižen fol'kloran elementad ühtniba mugažo. Üks' kaikiš koverikahambiš muzikan toižendoišpäi, päaivod ratas vahvas, džazan vändos i improvizacijas eriližešti.
Salo
Istorii
Eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan Turkun tulendan aigkirjas vodenke 1325. Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud vl 1887, se sai lidnan statusad vl 1960.
Kondrovo
Eläjad
Vl 1939 lidnan ristitišt oli 9 708 eläjad. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 16 672 ristitud, rajonan kaks' seičemendest. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 17..18 tuhad eläjid vll 1989−2003 (18 100 rist. vl 1996). Ortodoksižen hristanuskondan kaks' pühäpertid om olmas lidnas.
Buinaksk
Eläjad
Rahvahad (enamba 0,4% vl 2010): avarad — 45,8%, kumikalaižed — 30,8%, venälaižed — 7,0%, lakalaižed — 6,8%, darginalaižed — 6,3%, azerbaidžanlaižed — 0,6%, lezginalaižed — 0,4%, toižed rahvahad — 1,9%, rahvahuden ozutandata — 0,4%.
Buhar
Eläjad
Puvillan eksperimentaline kazvatuz tegese lidnas.
Transport
Rahvahidenkeskeine civiline lendimport (BHK) sijadase lidnan päivnouzmas. Tehtas reisid Moskvha, Piterihe, Dušanbehe, mugažo Taškentannoks.
Irdkosketused
Kategorii:Uzbekistanan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Juž
Juž (Ю́жа) om Venäman lidn da lidnankund Ivanovon agjan suvipäivnouzmas. Se om Južan rajonan administrativine keskuz (vspäi 1929).
Kornelius Kurt (akt'or)
Biografii
Mez' om sündnu Kalifornii-štatan Hantington Bič-lidnha, Robert i Sandra Korneliusoiden kanzha. Fil'mzihe ühesavoččes igäspäi erazvuiččiš serialoiš epizodižil rolil. Openzihe sijaližes teatrkolledžas. 1990-nziš vozišpäi ezini South Coast Repertory-teatran päscenal. Edelespäi jätksi fil'matas kut jo professionaline akt'or Gollivudan fil'miš da TV-serialoiš draman, komedijan i melodraman žanroiš, mugažo radoi kut änetoitandan akt'or.