cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Portlend (Oregon)
thumb|left|200px|Viž lidnrajonad (angl. quadrant). Portlend (Portland [ˈpɔːrtlənd]) om lidn AÜV:oiden lodehes, sen Oregon-štatas, kaikiš suremb Oregonan lidn. Vl 2016 kaik 2,4 mln elädas Portlendas ezilidnoidenke.
Mistolovo
Istorii
Vl 1942 külän ristitišton päpala — inkeriläižed — oli deportiruidud, i vl 1958 kaik 288 ristitud elihe siš.
Pomon (Kalifornii)
Istorii
Ezmäižed eläjad sirdiba tahondha Meksikan aigan völ 1830-nzil vozil. Eländpunkt om registriruidud kuti lidn vn 1888 6. päiväl vilukud. Nimitihe ploduiden rimalaižen Pomona-jumalnaižen mödhe (Pōmōna).
Suviosetii
Suviosetijan prezident om Leonid Tibilov. Päministr om Domentii Kulumbegov.
5 (lugu)
Kacu mugažo
Kategorii:Lugusanad Kategorii:Palatomad lugud
3 (lugu)
thumb|right|3 3 (koume) om lugusana 2 da 4 keskes.
Porog (Vitegran rajon)
Vn 2002 Venäman rahvahanlugemižen mödhe Porogan eläjiden lugu oli 13 ristitud.
3 (lugu)
Ozoitesed
Kategorii:Lugusanad Kategorii:Palatomad lugud
Arsen'jev (lidn)
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1902 kuti Semönovk-žilo (село Семёновка) severziš-se külišpäi. Kätihe sidä radnikžiloks vl 1938 sauvomha lendimiden kohenduztegint. Se sai lidnan statusad vl 1952, nimitihe Edahaižen Päivnouzmman Vladimir Arsen'jev-tedoidajan da kirjutajan oiktastuseks.
Gügo Viktor
Viktor Mari Gügo (Victor Marie Hugo, virktas: [viktɔʁ maʁi yˈɡo]; sünd. 26. uhoku 1802, Bezanson, Francii — kol. 22. semendku 1885, Pariž, Francii) — francine kirjutai, runokirjutai, prozankirjutai da dramaturg, francižen romantizman pävei da teoretik.
Unbitrii
Jal'ges ičeze avaidust se mülüškandeb udhe, himižiden elementoiden periodižen tabluden 8. periodha. Ei ole elementan sinteziruindan naprindad tähäsai.
Retug
Kävutadas Venäman edahaižiš küliš tähäsai vedamha kuivatud heinäd soiš päliči.
7 (lugu)
Homaičendad
7 Kategorii:Palatomad lugud
31 (lugu)
Lugun ičendad
Kategorii:Lugusanad
30 (lugu)
Lugun ičendad
Kategorii:Lugusanad
Vil'nüs
thumb|left|250px|Vil'nüsan rajoniden kart Vil'nüs (Vilnius [ˈvʲɪɫnʲɪʊs], Wilno, Вільнюс / Вільня, Вильнюс) om Litvanman pälidn da kaikiš suremb lidn. Mugažo se om Vil'nüsan statistižen agjan keskuz.
Sorsk
Geografijan andmused
Lidn sijadase Sor-jogen randal (Сора, Jenisein hurapol'ne bassein), Kuzneckan Alataun ezimägištol, 750 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Abakanhasai i Černogorskhasai om 84 km suvipäivnouzmha orhal vai 110 km avtotedme. Erbinskai-raudtestancii (Ербинская, vspäi 1914) sijadase kudes kilometras suvipäivnouzmha lidnan keskusespäi «Ačinsk — Abakan»-raudtejonol.
Černogorsk
Eläjad
Ortodoksižen hristanuskondan viž jumalanpertid, valatusiden pühäpert' i časoun' oma saudud lidnas.
Küuki
Leviganduz
Lind om levitadud avaros Afroevrazijadme, no lugumär poleneb. Tal'vdub Keskmeren randoil, kaikedme Afrikadme, Suvižes Azijas i Avstralijas.
Poroškino
Geografijan andmused
Pertišt kogoneb kottedžišpäi. Kaik om 65 irdad i 13 kujod.
Eläjad
Vl 2007 eläjiden lugu oli 402 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt oli 509 eläjad vl 1926 i om nügüd'.
Arsen'jev (lidn)
Eläjad da ižanduz
Ižandusen päsarakod oma aviasauvomine («Ka»-punolendimiden pästand «Progress»-kompanijal), laivarmaturan tehmine («Askol'd»-tegim) i sömtegimišt (leibänkombinat, maidkombinat, vastegim, jauhtegesiden i maploduiden ümbriradmižen edheotandad).
Mererandaline industrialine kolledž i EPFU:n kolledž (enzne aviatehnikum) oma professionaližen opendusen aluzkundoikš.
Sokol (lidn)
Geografijan andmused
Sokol om ümbärtud mecoil da soil. Voden keskmäine lämuz om +2,5 C°.
Sajanogorsk
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1830 kuti Označennoje-külä kaičemha Venäman röunad. Vozil 1965−1975 šingotihe sidä lidnanvuččeks žiloks sauvomha järedad gidroelektrostancijad, miše sada alüminijad. Vl 1975 žilo sai lidnan statusad nügüdläiženke nimenke.
Sajanogorsk ižandusen päsarakod oma alüminijan da sen ühthesuladusiden pästand (kaks' alüminijantegint ), gidroenergetik (Sajanan-Šušenskojen GES vspäi 1978), mugažo alüminijasižen pakuitesen tegim i maidtegim ratas lidnas.
Gügo Viktor
Homaičendad
Kategorii:Francijan runokirjutajad Kategorii:Francijan kirjutajad Kategorii:Dramaturgad Kategorii:Kirjutajad kirjamišton mödhe Kategorii:Runokirjutajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Bezansonha Kategorii:Kolnuded Parižas
Apalai
Apalai (ičeze nimituz: apalaí) om aparai-rahvahan kel', üks' Suviamerikan indejižiš kelišpäi. Mülüb kariban kel'kundha.
Necil kelel pagištas Brazilijan pohjoižes, erased kelenkandajad elädas Francijan Gvianas i Surinamas. Pagižijoiden lugu om läz 450 ristitud (mamankel', vn 1993 andmused), hö mahttas lodaita toižil-ki lähižil indejižil kelil.
Markov Oleg
Politikanmez' om Leningradan valdkundaližen universitetan Ždanovan nimed pästnikan, openui sen juridižes fakul'tetas. Radoi Leningradan radonoigendajan tobmuden aluzkundoiš. Vll 2008−2012 Markov oli Venälaižen Federacijan Prezidentan abunikan.
Sajanogorsk
Geografijan andmused
Sajanogorsk jagase kümneks lidnanlaptaks. Lähižed lidnanvuiččed Čerömuški-žilo (7382 rist. vl 2021) i Main-žilo (Майна, 4325 rist. vl 2021) mülüdas lidnümbrikho Sajanogorskan ližaks.
Apalai
Homaičendad
Kategorii:Kariban keled Kategorii:Indejižed keled Kategorii:Keled i dialektad kirjamišton mödhe Kategorii:Brazilijan keled
Bakairi
Homaičendad
Kategorii:Indejižed keled Kategorii:Keled i dialektad kirjamišton mödhe Kategorii:Brazilijan keled
Ankoridž
Irdkosketused
Kategorii:Aläskan lidnad Kategorii:Amerikan Ühtenzoittud Valdkundoiden lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe
Vil'nüs
Sport
Lidnan futbolklubad oma «Žal'giris» i «Riteräi». Kaikiš suremb om Litvanman futbolfederacijan stadion (5067 kacujan täht), se om molembiden futbolkluboiden kodiarenaks.
Čehan kel'
Paginad i kirjankel'
Paginoiden gruppad: ičenaine čehan, ganacan, silezijan, moravan-slovakijan paginad. Kirjkelen ezmäižed muštnikad datiruišoiš 13. voz'sadan lopul. Lugetas koume pordod kirjankelen istorijas: amuižčehan (edel 1500. vot), vanh čehan (edel 18. voz'sadan kahtent palad) i uz' čehan (18. voz'sadan toižes palaspäi). Nügüd'aigaine kirjankel' (spisovná čeština) otab keskčehan paginoid aluseks.
Homaičendad
Kategorii:Keled i dialektad kirjamišton mödhe Kategorii:Čehanman keled
Brno
Transport
Avtobusad, trolleibusad, tramvaid, jonused da taksid oma kundaližeks transportaks lidnas. Lidn om raudte- da avtotesol'm, avtoümbärte om sen pohjoižes.
Artöm (lidn)
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Merenrandaližen randan lidnad Kategorii:Merenrandaližen randan lidnümbrikod
Toropec
Eläjad
Ortodoksižen hristanuskondan 19 pühäpertid oma saudud i kaičenus lidnas: ph. Tihonan naižjumalankodi (kaks' jumalanpertid), Jumalanmaman Korsunin jumalaižen päjumalanpert', Eläban Eziauguižen Stroican päjumalanpert' Stroican jumalankodiš, kümne jumalanpertid, kaks' kodijumalanpertid, koume časounäd. Niiden ližaks viž jumalanpertid ei ole kaičenus.
Vilulind
Leviganduz
Putub kuššiš i segoitadud mecoiš, saduiš i puištoiš, erasti mecstepiš. Naprib peittas leten ristituišpäi.
Virun kel'
Kävutand
Opetas necidä kirjkel't valdkundan 26 školas kerdan nedališ.
Abissal'
Homaičendad
Kategorii:Londuseližed zonad Kategorii:Valdmeritedo Kategorii:Biogeografii
Cele
Istorii
Eländpunkt oli Rimalaižen imperijan palaks kuti Civitas Celeia. Celen lidnuz mainitaškanzihe vspäi 1137. Lidn oli Celen grafkundan keskuseks 14.-15. voz'sadoil, se oli slovenijalaižiden üks'jäine ripmatoi valdkund Keskaigan.
Ciolkovskii Konstantin
Tedomez' andoi raketoiden kävutamižen alusid lendamha kosmoshasai, ozuti «raketjonusiden» tärbhaižut — äipordhižen raketan ezikuvid. Päižed tedotöd oma kirjutadud aeronavtikas, raketdinamikas i kosmonavtikas.
Homaičendad
Kategorii:Mehanikantedomehed Kategorii:Venäman imperijan filosofad Kategorii:Venäman filosofad Kategorii:Venäman tedomehed Kategorii:NSTÜ:n tedomehed Kategorii:Filosofad kirjamišton mödhe Kategorii:Tedomehed kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Räzanin gubernijha Kategorii:Kolnuded Kalugas
Dal'negorsk
Eläjad
Ortodoksižen hristanuskondan kaks' pühäpertid om lidnas: phh. Borisan i Gleban puine jumalanpert' (om letud vll 1996−1998), ph. Jurgii-vägestusenkandajan pühäpert'.
Edeline lidnan pämez' om Igor' Sahuta (kül'mku 2013 — 2018).
Kudmaine
thumb|right|250px|Kudmaine thumb|right|250px|Kudmaižen geologine kart (2022), masštab 1:2 500 000 Kudmaine (Luna) om Man üks'jäine londuseline kaimdai. Sen astronomine znam om ☾.
Leknes
Eläjad da transport
Merivaldmad (Leknes Havn) vasttas kruizlaivoid. Lendimport radab Leknesas penen aviacijan täht, jogapäiväline ühtenzoituz om Budö- i Tromsö-lidnoidenke. Evropine E10-mante ühtenzoitab kontinentanke.
Silend
Silendan valdkundaline deviz om E mare libertas (Merespäi joudjuz). Ohjandai dinastii — Beitsad.
Argun (lidn)
Eläjad
Rahvahad (2002): čečenalaižed — 98,1 %, venälaižed — 1,1 %, toižed rahvahad — 0,8 %.
Pu
Pud (üks'lugu árbor) oma äivoččed kazmused kovanke sarakoičijanke (päiči pal'mas) tüvenke, kazmusen üks' elonformišpäi.
Taimir (lehtez)
Lehtez om avaitud vodel 1932. 1994-ndehe vodehesai lehtesen nimi oli «Nevondkundaline Taimir» («Советский Таймыр»).
Gudermes
Gudermes (Гудерме́с, Гуьмсе, Гюйдюрмес) om Venäman lidn, lidnankund da raudtesol'm Čečenijan Tazovaldkundan päivnouzmas. Se om Gudermesan rajonan administrativine keskuz, mülüb sihe vspäi 2012.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud 17. voz'sadan augotišes kuti Gums-aul (Gümse) i vl 1893 kuti raudtesol'm läz necidä aulad. Vl 1929 kätihe Gudermes-žilod raudtestancijanke radnikžiloks, möhemba udesnimitihe Kalininan nimel. Vn 1941 5. päiväl sulakud ühtenzoittihe Kalininan žilod, Kunduhovan eländpunktad i Gümse-aulad da anttihe lidnan statusad, nimitihe Gudermesaks. Voziden 1994−1996 sodan aigan Gudermesan tegimišt i äjad pertid oliba muretud.
Gudermes šingotase himižel tegimel, medicinižinstrumentoiden tegimel, sömtegimišton edheotandoil (konservad, limonadad, jähine), savičun tegimel (vspäi 2014), raudten kohendusen cehil. Sadas kivivoid i kazvatadas vinmarjad lidnan ümbrištos.
Jälinduine
thumb|right|250px|Jälinduižen ižačun pajo mecas thumb|right|250px|[[Järgeline kägi|Järgeližen kägen muna jälinduižen muniden rindataden, Francii, 1933]] Jälinduine (Anthus trivialis) om Evrazijan i Afrikan levitadud kezalind. Mülütadas Vagolindunvuiččed-sugukundha.
Just for Laughs: Gags
Irdkosketused
Kategorii:Kanadan TV-šoud Kategorii:TV-šoud kirjamišton mödhe
Läojuan'
thumb|left|200px|Lidnümbrikon administrativine jagand Läojuan'  (辽源, pin'jin': Liáoyuán «Läo-joginišk») om Kitain lidn da lidnümbrik valdkundan pohjoižpäivnouzmpoles, Girinan agjan suvipäivlaskmas.
Istorii
Vhesai 1896 se tahond kävutihe imperatorižen mectusen täht püdamiženke, sikš kel'tihe säta eländpunktoid. Dunpin-makundan administrativižen keskusen aluz om pandud vl 1903, Sian'-makundan — vl 1904. Kätihe Sianin keskust lidnaks vl 1948, udesnimitihe Läojuanikš vl 1952 päzutamhas petusišpäi ühtennimižen amuižen lidnan olendan tagut. Lidnümbrik om olmas vspäi 1983.
Kärg'
Ümbrikirjutand
Ižačun höunhišt om loštai must rusttanke läipanke pän ülähäs, n'okun alusespäi tagajurhesai. Emäčun höunhed oma šagukahad mustad buranke ližamujunke, tagajuren rusked läip om pen'. Molembiden suugiden n'ok om varmed tautanvuitte, pit'k da oiged; käpšud oma sinivauvhiž-hahkad. Noril höunhišt om rohled šagukaz, rusked läip eile sel'ged, n'ok om nügelzoittud.
Läojuan'
Eläjad
Vn 2010 Kitain rahvahanlugemižen mödhe lidnümbrikon eläjiden lugu oli 1 176 645 ristitud, sidä kesken lidnrajoniden — 462 233 ristitud 429 km² pindal.
Odžibven kel'
Necil kelel pagištas Kanadas i AÜV:oiden pohjoižes. Pagižijoiden lugu om 56,531 ristitud (47,740 Kanadas, 8,791 AÜV:oiš). Kel' om kadondan grazindan al.
Abakan
Geografijan andmused
Lidn om lidnümbrikon üks'jäine eländpunkt.
Gräzovec
Eläjad
Politehnine tehnikum om lidnan specialižen keskopendusen aluzkundaks.
Sur' Ustüg
Istorii
Vozil 1918−1929 Sur' Ustüg oli Pohjoižen Dvinan gubernijan administrativižeks keskuseks.
Geografijan andmused
Slobodk-külä (244 rist. vl 2002) mülüb lidnankundha Suren Ustügan ližaks.
Dal'nerečensk
Eläjad
Tegimištoliž-tehnologine kolledž om lidnan professionaližen üläopendusen aluzkundaks.
Indijan štatad da territorijad
Irdkosketused
Kategorii:Administrativine jagand valdkundoiden mödhe
.hu
Irdkosketused
H Kategorii:Mad'jaranma
Adam
Znamoičend uskondoiš
Religijantedos starin Adamas kacuse antropogonižen mifan ozuteseks. Tedomehed lugetas, miše nece mif om neolitižen revolücijan kuvastuz.
Heveš (agj)
Geografijan andmused
Pind — 3637,25 km². Ristitišt om 301 296 eläjad (2015). Kaikiš suremb ristitišt oli 347 856 eläjad vl 1960 i 350 360 eläjad vl 1980.
Lidnad
Hevešas om üks'toštkümne lidnad:
Ižanduz
Maižandusen produktad oma vinmarj i vin, arbuzad. Tazangištol om villän i sötken pöudoid.
Fokino (Merenrandaline rand)
Fokino (Фо́кино) om Venäman lidn da lidnümbrik Merenrandaližen randan suves.
Must braunšvaigalaine
thumb|right|300px|Must braunšvaigalaine-voikuva «Must braunšvaigalaine» (The Black Brunswicker) om britanižen (anglijalaižen) Džon Mille-pirdajan kuva Napoleonan sodoiden epizodanke.
Eger (lidn)
Eger (mugažo mad'jaraks, virktas [ˈɛɡɛr], Erlau, Jáger, Agria, Eğri, Jagier, Jager, Јегра / Jegra) om lidn Mad'jaranman pohjoižpäivnouzmas. Se om Heveš-agjan administrativine keskuz.
Limanov
Geografijan andmused
Lidn sijadase 400..700 m ü.m.t. korktusil. Matkad sodaveikundan Krakov-pälidnhasai om 56 km lodeheze. Lähembaine sur' lidn om Novi-Sonč 23 km suvipäivnouzmha. Raudtejono ei ole elektrificiruidud i seižub radmata, lähižed raudted vajehtiba sidä 1970-nziš vozišpäi.
Kotkad
Leviganduz
Elädas mectundraspäi räkihe letetazangištoihesai. Tehtas pezoid man i kall'oiden pindal, puil.
Ümbrikirjutand
Täuz'kaznu hibj om 75..88 sm pitte. Händ om lühüdahk, suugad oma levedad maihutuzkekustanke 2,4 metrhasai. Käpšud oma höunhekahad sor'mihesai.
Portugalii
Portugalii (Portugal [puɾtuˈɣaɫ], Pertual), oficialižikš — Portugalijan Tazovaldkund (República Portuguesa, República Pertuesa), om kaikiš päivlaskmaižemb Evropan valdkund. Pälidn da kaikiš suremb lidn om Lissabon.
Geografijan andmused
Portugalijan territorijan enamban palan reljef om murdma da mägikaz. Valdkundan kaikiš korktemb čokkoim om Piko-mägenoc Azorižil saril (2351 m). Kaikiš korktemb čokkoim kontinental om Eštrel-mägi, 1991 metrad meren pindan päl. Valdkundas om kaht znamasišt joged Ispanijas niškoil. Ned oma Doru-jogi (Duero) da Težu-jogi (isp. Taho).
Klimat om Keskmeren subtropine. Vilukun keskmäine lämuz om +5..+10 C°, heinkun — +20..+27 C°. Mägil sadab äjan, 1000..2500 mm vodes, no mererandaližil tazangištoil vaiše 400..800 mm.
Administrativiž-territorialine jagand
Portugalii jagase 23 agjaks da kahteks avtonomižeks regionaks (atlantižed Azorižed da Madeir-sared). Agjoiden keskes 21 oma municipaližkeskeižed kundad (üks'lugu comunidade intermunicipal / ComInter), kaks' oma sured lidnad (üks'lugu área metropolitana) — Lissabon i Portu. Agjad alajagasoiš 308 municipaližeks rajonaks (üks'lugu município vai concelho «nevondkund»), ned — 3092 civiližeks tulendaks (üks'lugu port. freguesia) vl 2013.
Barnaul
1. Raudten rajon
Odžibve (rahvaz)
Istorii
Nügüd'aigan rahvahan kundad elädas äiluguižiš rezervacijoiš, om rahvahan ezitajid lidnoiš-ki.
Hatin'
thumb|right|250px|«Küliden kaumišt» Hatin' (vaug. i Хатынь) oli külä Vaugedvenämas. Toižen mail'man sodan aigan külä om likvidiruidud Saksanman nacistoil. Se paloi lophu 149 eläjan ühtes (erased oliba amptud) vn 1943 22. päiväl keväz'kud severziden-se germanižiden sodamehiden rikondan tagut.
Odžibve (rahvaz)
Religii
Kategorii:Rahvahad kirjamišton mödhe Kategorii:Indejalaižed Kategorii:AÜV:oiden rahvahad Kategorii:Kanadan rahvahad
Sisu SA-150
Jüguzavto om sätud Suomenman sodavägiden likundan täht (26 saldathasai) i jügedan azegišton vendan täht. Sai ližanimitust 6-cilindrižen Valmet 611 CSBA-likutimen mödhe 150 kVt vägevudenke.
Tot'm
Transport
Passažirlaivad ujudas Suhonadme vaiše turistoidenke. Ei ole olmas Tot'm-aeroportad 1990-nziden voziden lopuspäi, tobmuz andoi lendimpöudon territorijad sauvomha pertištod.
Myllärit
Istorii
Vn 2010 25. päiväl semendkud Aleksandr «Deduška» Bikadorov koli, hän oli tetab karjalaine muzikant, üks' gruppan alusenpanijoišpäi. Muzikgrupp lühenzi aktivižut hänen surman jäl'ghe.
Sabol'č-Satmar-Bereg
Lidnad
Neciš agjas om 229 žilod lidnoihe ližaks.
Ustüžn
Geografijan andmused
Lidn sijadase Molog-jogen molembil randoil (oiktal randal tobjimalaz) da sen oiktan ližajogen — Ižinan jogensun randoil (Ижина 43 km pitte, Volgan bassein), 120 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Vologdhasai om 244 km päivnouzmha avtotedme. Lähembaine järed lidn om Čerepovec sil-žo tel.
La Bouche
Grupp om sätud saksalaižel Frenk Farian-prodüseral vl 1994. Ezmäine mülükund oli amerikaine.
Mumbai
Ekonomikan potencial
Mumbaiš om äi finansižid aluzkundoid: Bombein fondbirž, Indijan rezervoiden bank, Nacionaline fondbirž, Rahapainmižpert'.
Kalininan rajon (Piter)
thumb|right|250px|Kalininan rajon Piterin kartal Kalininan rajon (Калининский район) om rajon Piteriš. Sijadase lidnan pohjoižes, Nevan alangišton oiktal randpolel.
Istorii
Rajon om sätud vl 1936 Krasnogvardeiskii-nimitusenke. Vn 1946 elokus udesnimitihe nügüdläižikš nevondkundaližen valdkundan Mihail Kalinin-šingotajan oiktastuseks. Rajon om olmas nügüd'aigaižiš röunoiš vspäi 1973, konz uz' Krasnogvardeiskii rajon om erigoittud Kalininan rajonaspäi sen päivnouzmaiženke pertištonke.
Marsel'
Transport
Rahvahidenkeskeine Marsel' Provans-lendimport (MRS, 8,5 mln passažiroid i 55 tuh. tonnoid jüguid vl 2016) sijadase 27 km lodeheze lidnan keskusespäi Marin'jan-kommunas. Tehtas reisid Evropadme i Francijadme, Marokon, Alžir- i Tunis-valdkundoiden lidnoihe, Keskmeren toižihe maihe, Kanadha i Madagaskarha, Kariban meren departamentoihe.
Kolpinon rajon
thumb|right|250px|Kolpinon rajon Piterin kartal Kolpinon rajon (Колпинский район) om rajon Piteriš. Se sijadase regionan suvipäivnouzmas.
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 177 448 ristitud. Kaikiš suremb rajonan ristitišt om nügüd' (197 253 eläjad vl 2022).
Pešt (agj)
Geografijan andmused
Agj levigandeb valdkundan keskuzpalas i pohjoižes. Röunatab kudenke agjanke, mugažo Slovakijanke pohjoižes. Dunai läbitab agjan päivlaskmašt palad pohjoižespäi suvhe. Reljef om erazvuitte, om tazangištoid, kukhid i mägid. Agjan kaikiš korktemb čokkoim om Čovanjos-mägi (938 m ü.m.t.).
Afroevrazii
Man kuivman kaikiš järedamb massiv. Pind om 84 980 532 nellikkilometrad (kontinentaližen šel'fan saridenke), mail'man nell' seičemendest. Ristitišt — läz 6 mlrd eläjid (2006), Man viž kudendest.
Sar' (fil'm, Venäma, 2006)
Kinotarin
Suren Tatanman sodan aigan vodel 1942 kus-se Pohjoižes saksalaižed anastadas nevondkundlaižen baržad, kudamb veb kivihiled. Laivas oma Tihon-peramez' da Anatolii-lämbitai. Molembad napridas kaitas kopaten hiles, no saksalaižed löudas Anatolijad.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman fil'mad Kategorii:Dramfil'mad Kategorii:Fil'mad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 2006 fil'mad Kategorii:Fil'mad venän kelel
Vobl
Vobl (Rutilus caspicus, sinonimad: Rutilus rutilus caspicus, Rutilus lacustris) om Kaspijan meren kalan erik vai sär'gen alaerik Karpižed-sugukundaspäi. Pütas voblad Alavolgal kevädel.
Eloncikl da šingotamine
Voblan piskud mugažo lähttas merhe. Sigä kalad söteltas hätken. Meres-žo piskad kändasoiš vanhembikš. Vobl om kaspižen nörpan i osetriden sömäks. thumb|right|250px|Vobl om lujas tutab surustuz.
Näd
Söte
Lihansöi živat, söb pöudhirid, oravid, penid linduid da heiden munint. Rikob purendal niškha, i mecnikale piidab katta da kaita sidä sanktal püštsebanpäl. Sügüzel näd voib söttas fruktoil, marjoil i pähkmil. Erasti södas löcuid, edenoid, gavedid, kolijoid. Varadab sömäd tal'veks.
Čit
Geografijan andmused
Čit om lidnümbrikon üks'jäižeks eländpunktaks. Se jagase nelläks administrativižeks rajonaks (ei ole municipaližed ühtnikad): Raudten, Ingodan, Keskuzrajon i Černovskii-rajon.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe * * Kategorii:Baikalantagaižen randan lidnümbrikod *
Skandinavii
Homaičendad
Kategorii:Man regionad Kategorii:Pohjoiževrop
Merenrandaine rajon (Piter)
Eläjad
Rajonan administracijan pämez' om Aleksei Nikonorov vn 2021 sügüz'kuspäi. Edeline rajonan administracijan pämez' om Nikolai Ced (sulaku 2013 — sügüz'ku 2021).
Nahotk
Istorii
Nimitihe lahted Nahotkaks Päivnouzmaižen Sibirin Nikolai Murav'jov-Amurskii-jenaral-gubernatoran pätandan mödhe «Amerika»-purulaivan ujundan aigan vl 1859. Eländpunktan aluz om pandud vn 1864 kevädel kuti Venäman imperijan gidrografine sodapost i faktorii, oliba elänzoittud vhesai 1873. Okaizihe ühtenzoitajan laivan murendusen tagut, sirdihe lähižihe külihe da futorihe, kalategim radoi. Vn 1907 kezaspäi Amerikank-külä (деревня Американка) oli pandud sirdnikoil Černigovan gubernijaspäi nügüdläižen lidnan territorijha.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Japonijan meren i sen Nahotkan merikaran lodehližel randal, Trudnii-pol'sarel, 8 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Vladivostokhasai om 80 km päivlaskmha orhal vai 170 km avtotedme. Lähembaižed lidnad — Fokino 50 km lodeheze avtotedme i Partizansk 50 km pohjoižpäivnouzmha avtol vai raudtedme. Transsiban sarak tuleb meriportha Vladivostokaspäi. Lidn vedase pidust' randad 20 kilometras, lidnümbrik — 200 kilometras keskustoidenke, röunatab Partizanskan rajonanke.
Ahvenad
Leviganduz
Ahvenad elädas reskas vedes — jogiš, järviš, ojiš. Järedambad ahvenad ujudas süvembidme sijidme (oz., Änižes i Bodenjärves). Voidas eläda solakahas vähän vedes.
Edesine lugemine
Kategorii:Ahvenaižed Kategorii:Živatad kirjamišton mödhe Kategorii:Kalad
Abudž
Istorii
Abudž-eländpunktan aluz om pandud Zaria-valdkundan Abu Dža-ohjandajal vl 1828, no udesnimitihe sidä Suledžaks (Suleja) vl 1976, anttihe nimed udele pälidnale suvižel mägiplatol. Nügüdläine Abudž-lidn om valitud i saudud Nigerijan udeks pälidnaks 1980-nziš vozišpäi. Sirtihe oficiališt pälidnad Lagosaspäi vn 1991 12. päiväl tal'vkud sauvondplanan koumen pordhan oletusen jäl'ghe, kaik om 9 pordhad planas vhesai 2020.
Vitegr
Etimologii
Vozil 1710−1773 Vängi-külä oli lidnan sijas, Vängi-jogen nimen mödhe. «Vängi»-nimituz om karjalan kelen vengi-sanaspäi, znamoičeb «oja, pen' jogi, hijam (jogensarak)».
Geografijan andmused
Vitegr sijadase ühtennimižen i Vängi-jogiden ühthejoksmusenno, Vitegr-jogen oiktal randal, 50 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Vitegran vezivaradim levineb jogen ülüižele. Valdmad seištas 15 kilometras Änižen randištolpäi. Matkad Vologdhasai om 337 km suvipäivnouzmpolehe avtotedme. Lähembaižed lidnad oma Pudož (Karjal) 89 km pohjoižhe orhal vai 102 km avtotedme, Kargopol' (Arhangel'skan agj) 144 km pohjoižpäivnouzmha orhal vai 220 km avtol, Belozersk 131 km suvipäivnoumha orhal vai 195 km avtotedme.
Vitegr om lidnankundan üks'jäine eländpunkt. Lidnan ohjastuz alištub rajonadministracijale.
Eläjad
Lidnan pämez' om Nevondkundan ezimez'. Lidnan Administracijan pämez' om Andrei Hromov vn 2022 redukuspäi. Edeline Administracijan pämez' om Aleksandr Jermolin (kül'mku 2017 — reduku 2022).
Krasnogvardeiskii rajon (Piter)
Eläjad
Rajonan administracijan pämez' om Jevgenii Razumiškin vn 2016 kezakuspäi.
Vitegran rajon
Eläjad
Kaik om 208 eländpunktad rajonas, sidä kesken 1 lidn, 18 žilod da 189 küläd.
Ann Arbor
Geografijan andmused
Klimat om ven kontinentaline Suriden järviden valatoitusenke. Voden keskmäine lämuz om +9,3 C°, kezakun-elokun +20..+22 C°, tal'vkun-uhokun −2..−4 C°. Ekstremumad oma −31 C° i +41 C°. Paneb sadegid 972 mm vodes, enamba sulakus-elokus (87..99 mm kus), vähemba uhokus (64 mm).
Bor (žilo)
Eläjad
Erased igähižed rahvahad: suomalaižed — 6 rist. (0,12%).
Kupino (Novosibirskan agj)
Geografijan andmused
Kupino om lidnankundan üks'jäine eländpunkt.
Pälehtpol’
*
«Zinger»-kompanijan kodi
Nügüd' sauvuses om «Kirjan kodi», se om Piterin kaikiš suremb kirjlauk da üks' Evropan kaikiš surembiš kirjlaukoišpäi.
Alatir'
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Čuvašijan Tazovaldkundan lidnad Kategorii:Čuvašijan Tazovaldkundan lidnümbrikod *
Ajanine kuz'
Ajanine kuz' (Picea jezoensis) om kuz'-heimon puiden erik. Latinine nimituz libub Hokkaidon edeližes Edzo-nimitusespäi.
Leviganduz
Kuz' voib kadoda lujan varhapanendan tagut sättujiš tahondoiš, no täuz' kadond ei grazi, kazvab läbipäzmatomiš sijiš päpaloin.
Ateizm
thumb|right|150px|Ateizman znam, om valitud konkursal vl 2007. Ateizm vai jumalatomuz (ἄθεος ateos «jumalan eidand») om uskondan jumaloihe okaiduz avaros el'genduses; varmedmel' jumaloiden olmatomudes.
Likundan ühtnend om Ateistoiden rahvahidenkeskeine al'jans (ARA, Atheist Alliance International, Alianza Atea Internacional, om olmas vspäi 2011) — mail'man ateizman sebroiden federacii, ned todas vauktustust ristitkundale ateizmas da sekulärizmas. Päfater sijadase Kolumbijan federaližes ümbrikos, AÜV.
Sil
Sil (Seal «tülen'»), todesine nimi om Henri Olusegun Adeola Samuel' (Henry Olusegun Adeola Samuel; sünd. 16. uhoku 1963, Paddington, London, Sur' Britanii), om britanijalaine soulpajatai da muzikankirjutai.
Volgograd
Istorii
Vozil 1945−1958 Stalingrad oli alištunu VNFST:n tobmudele oikti, kuti federativižen tazovaldkundan toižed-ki sured lidnad. Vn 1961 10. päiväl kül'mkud udesnimitihe lidnad nügüdläižikš.
Geografijan andmused
Lidn om lidnümbrikon üks'jäine eländpunkt vn 2010 keväz'kuspäi, sil aigal mülütihe läz 30 radnikžilod, žilod da futorad lidnha. Volgograd jagase kahesaks territorialižeks rajonaks vspäi 1975. Rajonad oma administracijoita (pohjoižespäi suvhe): Traktortegimen, Rusttan Oktäbrin, Keskuzrajon, Dzeržinskijan, Vorošilovan, Nevondkundaline, Kirovan, Rusttan Armijan rajonad.
Novosergijevk (Leningradan agj)
thumb|left|250px|Sild Novosergijevkas Okkervil'-joges päliči, vn 2010 nägu Novosergijevk (Новосергиевка, Tulokkaankylä) om külä Leningradan agjan Vsevoložskan rajonan suvipäivlaskmas, sen Zanevkan lidnankundas.
Tiran
Tiran (amuižgrekan τύραννος-sanaspäi) — otnu tobmut vägel person Amuižes Grekanmas. Nügüd'aigan znamoičeb «kovamel'ne despot», «paha mokičii». Erasti kävutadas «diktator»-sanan sinonimaks.
Systems in Blue
«Systems in Blue» om saksalaine anglijankel'ne sintipop-/evrodensgrupp vlspäi 2003.
Hartum
Eläjad da transport
Vn 2008 Sudanan rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 3 639 568 ristitud. Vl 2014 kaik 5,4 mln elihe lidnas ezilidnoidenke (Hartuman agj 22 142 km² pindal, Omdurman Nilan hural randal i külärajonad mülüdas agjaha).
Rahvahidenkeskeine soda- da civiline lendimport (KRT) sijadase lidnan keskuses, uden lendimportan sauvomine tuleb lophu 40 kilometras suvhe lidnan keskusespäi.
Diva (al'bom)
Homaičendad
Kategorii:Jelena Karleušan al'bomad Kategorii:Al'bomad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 2012 al'bomad
Kanaš
Eläjad
Professionaližen opendusen aluzkundad: Kanašan transportiž-energetine tehnikum, Kanašan sauvondtehnikum , Kanašan pedagogine kolledž , mugažo Čeboksaran medicinižen kolledžan filial i kahten üläopendusen aluzkundoiden filialad.
Transport
Avtobusad da maršruttaksid oma kundaližeks transportaks lidnas.
Kudrovo
Istorii
Saudas ut Kudrovo-lidnad läz endišt Kudrovo-küläd, lidnan aluz om pandud vn 2006 lopus. Vn 2008 uhokus om zavodidud «Uz' Okkervil'»-eländfartalan sauvondad, vn 2009 sügüzespäi letihe «Seičeme pälidnad»-eländfartalan.
Transport
Avtobusad ühtenzoittas lidnad Piterinke. Lähembaine metrostancii om 27px|link=Pravoberežnaja linii Ulica Dibenko, sen üks' vestibülišpäi om ühtes kilometras päivlaskmha lidnan röunaspäi orhal vai kahtes..nelläs kilometras avtoteidme.
Pühäjärvi (lidn)
Pühäjärvi (suom. i Pyhäjärvi) om Suomenman lidn da municipalitet valdkundan keskuzpalan suvipäivlaskmas, Pohjoižpohjanma-agjas. Se om agjan kaikiš penemb lidn 11:späi eläjiden lugun mödhe.
Eläjad
Vl 1980 municipalitetan eläjiden lugu oli 7 992 ristitud, vl 2010 — 5 946 ristitud. Kaikiš suremb kundan ristitišt oli 7 994 eläjad vl 1985. Koume ristitud videspäi elädas lidnankundan kahtes keskuses: Pühäsalmi (päkeskuz) i Ruotanen.
Räbovo (järv, Leningradan agj)
Räbovo (Рябово vai Радионихское) om pen' Venäman järv Leningradan agjan päivnouzmas, sen Boksitogorskan rajonan pohjoižes.
Homaičendad
Kategorii:Leningradan agjan järved Kategorii:Järved kirjamišton mödhe Kategorii:Boksitogorskan rajon Kategorii:Lid' (Čagodoščan ližajogi)
Partizansk
Eläjad
Ortodoksižen hristanuskondan Sündun Sretenjan jumalankodi (om saudud vll 2018−2020) i Jumalanmaman Sündundan jumalanpert' (om sirtud nügüdläižhe sijha vll 1963−1964) oma avaitud lidnas.
Mererandaline äiprofil'ne kolledž (kaivuztehnikum enččel) om lidnan professionaližen opendusen aluzkundaks, mugažo Vladivostokan bazižen medicinižen kolledžan filial.
Nüksenic
Eläjad
Ortodoksižen hristanuskondan ph. Agapit Markušalaižen puine jumalanpert' om saudud vl 2008.
Rahvahanikoiden soda AÜV:oiš
Eziistorii
AÜV:oiden suvištatoiden erigoitmine zavodihe lähenemižespäi orjusen küzundonnoks. Orjuz oli aktualine uzil territorijoil Luizianan ostmižen tagut (1803) i sodan Meksikad vaste jäl'ghe (1846−1848). Pohjoižed štatad napriba kel'ta orjust kuti ei kožui azj valdkundan Konstitucijanke. Vspäi 1854 Tazovaldkundaline partii om olmas, orjusen tühjituz oli sen eziauguižeks metoks. Vl 1860 partijan Avraam Linkol'n-ühtnii kändihe prezidentaks i tedoti, miše kaikutte uz' štat linneb joudai orjusespäi, i umoiden maksutoi andlend (velgusižidenke arvoimižidenke) linneb todeks Päivlaskmaižen štatoiš.
Homaičendad
Kategorii:AÜV:oiden istorii Kategorii:AÜV:oiden sodad
Krasnojarsk
2. Kirovan rajon
Geografijan andmused
Krasnojarsk jagase seičemeks lidnrajonaks. Pesčank-külä (861 rist. vl 2017) mülüb lidnümbrikho Krasnojarskan ližaks. Lidnümbrikon pind — 379,49 km².
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 973 826 ristitud, lidnankundan — 974 591 ristitud. Millionine eläi om sundnu vn 2012 10. päiväl sulakud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'. Laz pol'tošt millionad ristituid elädas lidnaglomeracijas.
Lahn
Ümbrikirjutand
Lahn voib eläda 23-voččehe igähäsai. Kala voib kazda 6 kilohosai jügutte, 82 sm:hasai pitte.
Miškol'c
Transport
Avtobusad da tramvaid oma kundaližeks transportaks lidnas. Lähine privatine ühtennimine lendimport (MCQ, koume kilometrad pohjoižhe lidnaspäi) om lendahtamižsarganke mahusespäi, kävutase nügüd' vaiše sportturizman täht.
Sebruzlidnad
Miškol'c om sebruzkosketusiš 11 lidnanke mail'mas :
Daggubati Rana
Ramanaidu Daggubati, om tutab Rana Daggubati-nimenke (mugažo anglijan kelel, దగ్గుబాటి రానా, राना दग्गुबाटि; sünd. 14. tal'vku 1984, Madras, Tamil Nadu, Indii), vai muite Rana, om indijalaine akt'or da prodüser. Edestab telugukel'žiš fil'miš tobjimalaz.
Perm'
Transport
Rahvahidenkeskeine Perm' (Sur' Savino)-lendimport (ПРЬ / PEE, Большое Савино, 1,6 mln passažiroid vl 2019) sijadase 17 km suvipäivlaskmha lidnan keskusespäi. Tehtas reisid Venäman järedoihe lidnoihe, Mustmeren lebutahoiže, Tadžikistanha, om čarterreisid Keskmeren i Azijan lebutahoiže, aterjreisid Edahaižen Pohjoižen radinsijihe.
Orlova Lübov'
Orlova om bajarišton rodul. Aktrisan al'mamater om Moskvan teatraline tehnikum (nüg. GITIS), opendusen voded — 1922−1925.
Vaškiden rajon
Istorii
Rajonan aluz om pandud vl 1927 elokun 1. päiväl Leningradan agjan Čerepovecan ümbrikho Vaškid-külän keskuseks (upotihe sidä Vaugedjärven tazopindan libutamižen aigan Volgan-Baltijanmeren veziten sauvomha). Vl 1930 heinkun 23. päiväl heitihe ümbrikod, i vhesai 1937 rajon mülüi Leningradan agjaha kuti administrativine ühtnik. Vs 1937 sügüz'kun 23. päiväspäi mülüb Vologdan agjaha. Vozil 1963−1964 rajonan territorii mülüi Belozerskan rajonha. Rajon om olmas nügüdläižiš röunoiš vspäi 1965.
Tobmuz
Käskusenandai tobmuz om Ezitajiden Suim (ven. Представительное собрание) 15 ühtnijanke. Kaik rahvaz valičeb heid nelläks vodeks. Järgvaličendad sihe oliba vl 2015 sügüz'kun 13. päiväl (kudenz' kucund). Andrei Fomin radab sen ezimehen vl 2015 kül'mkun 27. päivälpäi.
Maim
Maim (ven.: сущик) om kuivatud päčiš pen' kala (tobjimalaz joršid, smolid, korehed vai pened ahvened). Kävutase vepsläižes da pohjoižvenälaižes keitandoiš.
Kel'
Kelen toižendad
Erištab:
Kirjankel' sündui paginkelespäi. Kelentedo tedoidab keliden aspektoid.
Spassk Dal'nii
Istorii
Spassk Dal'nijan ižandusen päsarakod oma sömtegimišt i sauvondmaterialiden tehmine (cement).
Eläjad
Ortodoksižen hristanuskondan nell' pühäpertid om lidnas i rajonan Spasskoje-žilos: Sündun Voznesenjan, Mikulai-čudonsädajan i Spasan Toižetamižen jumalanpertid, Sündun Eläbzdusen Pühäpertin Udištandan časoun'.
Transport
Avtobusad oma kundaližeks transportaks lidnas. Transsiban Spassk Dal'nii-raudtestancii sijadase lidnan pohjoižpalas, ezilidnelektrojonused ajadas Vladivostokan ümbrišthosai.
Huttinen
Geografijan andmused
Kaik läz 60 küläd alištudas municipalitetan tobmudele. Siš om 27 valičendtarhad.
Volčansk (Sverdlovskan agj)
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1850 kuti Volčank (Волчанка) ühtennimižen jogen randal ostmaha meckarvad da ecmähä kuldad. Vl 1859 löuzihe burad hil't Volčankan joginiškas, otaškanzihe kävutamha 1890-nzil vozil. Todesine samine zavodihe kar'jermahtusel vl 1942 ottud plenha saksalaižil varatoitmaha Bogoslovskii-alüminijantegimen sauvondan lämuzelektrokeskust lähižes Krasnoturjinskas (samine om loptüd vl 2015). Mecvolčank-žilo (ven. Лесная Волчанка, istorine keskuz i ühtennimine raudtestancii) sai lidnan statusad vn 1956 25. päiväl vilukud nügüdläiženke nimenke. Toine lidnan pala om Volčank hil'kar'jeranno.
Ala pagiže «Jä hüväšti igäks» nikonz
Kinotarin
Dev Saran om futbolist. Hänen naind Rijanke om onematoi, Rii-ak radab redaktoran modaiglehteses. Heil om üks'jäine Ardžun-poig. Devan kar'jer lopihe jaugan satatesen jäl'ghe.
Kapong
Kaks' znamasišt dialektad oma keles — akavajo da patamon; nened dialektad kaclesoiš hal'g kut erižed keled.
Kategorii:Indejižed keled Kategorii:Keled i dialektad kirjamišton mödhe Kategorii:Gajanan keled Kategorii:Venesuelan keled
Vestonicen Vener
thumb|right|250px|Vestonicen Vener Vestonicen Vener (Věstonická Venuše) om keramine figurut paleolitan aigan. Se om löutud läz Dol'ni-Vestonice-küläd (Čehijan Tazovaldkund, Moravii) vodel 1925 heinkun 13. päiväl, tuhkan šoidus, kahtes palas. Figuruden igä om läz 31..27 tuhad vot (gravettan kul'tur).
Pöudon rajon
Geografijan andmused
Londuseližed varad oma turbaz, sauvondmaterialad (letked, saved), mec, reskvezi.
Pöudpü
Ümbrikirjutand
Suguerinend ozutase höunhišton mujus: emäčun mujud oma vauhemb mi ižačun. Änen mödhe: emäč klukkub, ižač launub kukoin kartte.
Pöudon rajon
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 30 469 ristitud (jäl'gmäine sija agjas).
Toižed sured eländpunktad oma Alöhovščin-külä (1,6 tuh. rist. vl 2015) da Janeg-žilo (1,0 tuh. rist. vl 2014).
Unihein
Karl Linnei andoi latinižen nimen uniheinän heimole, sauvoi grekan kelen sanoišpäi: Ζεύς «Zevs» Δῖος-genitivan formas i ἄνθος «änik», ühtheze znamoičeb «Zevsan änik», änikoiden čomuden taguiči.
Elizavet II
Homaičendad
Kategorii:Valdkundmehed Kategorii:Sur' Britanii Kategorii:Suren Britanijan kunigaznaižed Kategorii:Antigua da Barbud Kategorii:Avstralii (valdkund) Kategorii:Bagaman Sared Kategorii:Barbados Kategorii:Beliz Kategorii:Grenad Kategorii:Jamaik Kategorii:Kanad Kategorii:Papua — Uz' Gvinei Kategorii:Sent Kits da Nevis Kategorii:Sent Lüsii Kategorii:Sent Vinsent da Grenadinad Kategorii:Solomonan Sared Kategorii:Tuvalu Kategorii:Uz' Zelandii Kategorii:Britanine imperii Kategorii:Vindzorad Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Londonha
Säunaz
Homaičendad
Kategorii:Karpižed Kategorii:Živatad kirjamišton mödhe Kategorii:Kalad Kategorii:Dekorativižed kalad Kategorii:Püduzkalad
Ašaffenburg
Geografijan andmused
Lidn sijadase Main-jogen randoil, 138 m keskmäižel korktusel valdmeren pindan päl. Matkad Frankfurt Mainal-lidnhasai om 41 km lodeheze.
Dodom
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1907 kuti torguindlidn udel raudtel Germanijan Päivnouzmaižes Afrikas. Kätihe lidnad Dodoman agjan administrativižeks keskuseks valdkundan alusenpanendan aigaspäi vl 1964. Vspäi 1996 om Tanzanijan oficialižeks pälidnaks, sirtihe Dar Es Salamaspäi.
Kečkemet
Irdkosketused
Kategorii:Mad'jaranman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Novočeboksarsk
Geografijan andmused
Lidn sijadase Volgan oiktal randal (Čeboksaran vezivaradim), 90 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Reljef om vanoikaz, kukhikaz tazangišt. Matkad Čeboksaran röunhasai om kuz' kilometrad päivlaskmha, toižes keskusespäi toižhesai om 15 km.
Transport
Avtobusad, trolleibusad da maršruttaksid oma kundaližeks transportaks.
Bordo (lidn)
Transport
Avtobusad, tramvaid (3 jonod), elektrobus lidnan keskuses, jogilaivad i taksid oma kundaližeks transportaks lidnas. Lidn om avto- i raudteiden sol'meks.
Mihailovan pert'kulu
Pert'kulu om saudud pustolänil vozil 1819−1825 kuti Mihail Pavlovič-ruhtinasen privatine rezidencii hänen tatan Pavel I-imperatoran idejan mödhe. Arhitektor — Karl Rossi, hän-žo planurui torgud pert'kulunno i kaht ut irdad, Inženernai i Mihailovskai. Arhitekturine kompleks mülütab mugažo Mihailovskii-sadud Marsan pöudon polespäi.
Päivnouzmaine kariban dollar
Irdkosketused
Kategorii:Rahaühtnikad Kategorii:Antigua da Barbud Kategorii:Dominik Kategorii:Grenad Kategorii:Sent Kits da Nevis Kategorii:Sent Lüsii Kategorii:Sent Vinsent da Grenadinad
Tatarsk
Eläjad
Tatarskan politehnine i pedagogine kolledžad oma professionaližen opendusen aluzkundoikš.
Edeline lidnan pämez' om Aleksandr Švedov (tal'vku 2005 — viluku 2020).
Turinsk
Eläjad
Edeline lidnümbrikon pämez' om Andrei Belousov (keväz'ku 2011 — eloku 2019).
Azerbaidžanan Vikipedii
Irdkosketused
Kategorii:Vikipedijad Kategorii:Azerbaidžanan kel'
Jänišankäbälad
Ümbrikirjutand
Änikoičeb semendkun keskespäi heinkun lophusai. Äikerdoičese semnil i vegetativižikš.
Šumerl'
Eläjad
Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 31 722 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt oli 42 800 eläjad vl 1992.
Rahvahad (2010): venälaižed — 68 %, čuvašalaižed — 14 %, toižed rahvahad — 18 %.
Hohol'
Leviganduz
Tuleb randoile i jogiden estuarijoihe vaiše kudondaigan, se oleleb kerdan vai kaks' kerdad elos. Hohol' mäneb kudondale jogensuihe sur'kuluil joukuil, kevädel-sügüzel sijidme. Äi hoholid pölištub kudondaigan.
Anofrijev Oleg
Biografii
Akt'or koli rakaspäi Moskv-lidnas. Oli nainu, Natal'ja-ak i Marija-tütär radoiba i ratas lekaril. Kaks' tütrentütärt, poig om ühtespäi.
Vladivostok
Eläjad
Rahvahad (lidn, vl 2010, enamba 0,3%): venälaižed — 80,3%, ukrainalaižed — 1,8%, uzbekalaižed — 1,2%, korejalaižed — 0,7%, kitajalaižed — 0,4%, totarlaižed — 0,4%, vaugedvenälaižed — 0,3%, armenijalaižed — 0,3%, toižed rahvahad — 1,5%, rahvahuden ozutandata — 13,1%. Fiksiruihe 4 vepsläšt, 10 suomalašt da 65 estilašt, i 4 karjalašt elädas lidnümbrikos, ei ole lidnas.
Antiguan da Barbudan flag
Kacu mugažo
Kategorii:Flagad F
Mramorine pert'kulu (Piter)
Homaičendad
Kategorii:Piterin pert'kulud Kategorii:Pert'kulud kirjamišton mödhe Kategorii:Keskuzrajon (Piter)
Vell' 2
Režissör — Aleksei Balabanov. Fil'mzihe znamasišt palad AÜV:oiš sen akt'oridenke.
Alamad
Konstitucii
Nell' Konstitucijad (De Grondwet voor het Koninkrijk der Nederlanden) om valdkundan istorijas: voziden 1795, 1798, 1806 i 1815. Jäl'gmäine vn 1815 Konstitucijan sur' udištamine oli vl 1983, se dokument om väges äiluguižidenke vajehtusidenke.
Politine sistem
Parlament om kaks'kodine, sen nimituz om Alaman Kunigahusen Päštatad (Staten-Generaal van het Koninkrijk der Nederlanden). Üläkodi om Ühtenz' Kodi vai Senat (alam. Eerste Kamer), kogoneb 75 ühtnijaspäi, agjoiden nevondkundad valitas heid nelläks vodeks. Alakodi om Kahtenz' Kodi vai Ezitajiden Kodi (Tweede Kamer), mülütab 150 deputatad, rahvaz valičeb heid nelläks vodeks. Molembad kodid sätas käskusid.
Ülembaine Käskuzkund om käskusenandajan tobmuden pä.
Administrativiž-territorialine jagand
Alaman Kunigahuz jagase 12 agjaks (provincijaks, alam. provincie). Agjad alajagasoiš kundoikš (gemeente), erased kundad — kundrajonikš (deelgemeente). Mugažo om koume merentagašt territorijad Kariban meres, niil kundoiden statusad oma (Boneir, Sint Estatius, Sab). Kundad alajagasoiš 647 municipalitetaks. Niiden ližaks, koume territorijad ičeohjastusenke sijadasoiš Kariban meren saril (Arub, Kürasao, Sint Marten).
Fresno
Transport
Koume lendimportad oma olmas lidnas: rahvahidenkeskeine soda- da civiline Fresno Josemit-lendimport (FAT, 2 mln passažiroid vl 2019) lidnan päivnouzmaižel röunal, civiline Fresno Čandler-ližalendimport (FCH, penen aviacijan täht tobjimalaz) 2 km suvipäivlaskmha azjaližes keskusespäi, privatine Sjerra Skai Park-lendimport lidnan lodehes.
Pudasjärvi
thumb|left|250px|Municipalitetan küläd järvidenke da jogidenke Pudasjärvi (mugažo suomen i ročin kelil) om lidn da municipalitet Suomenman keskuzpalan pohjoižes. Mülüb Pohjoižpohjanma-agjha, sen seičemenz' lidnankund üks'toštkümnespäi eläjiden lugun mödhe.
Bardveič
Homaičendad
Kategorii:Čapajad ladimed
Volgogradan agj
Volgogradan agj (Волгоградская область) om Venälaižen Federacijan subjekt.
Geografijan andmused
Pind om 112 877 km², sidä kesken mustma otab 22%, kaštanmujuine ma — 44%, mec — 6 990 km². Znamasižed joged oma Don (sen Medvedic-ližajogenke) da Volg. Kaikiš surembad vezištod oma ratud Cimlänskan vezivaradim Rostovan agjanke röunal da Volgogradan vezivaradim.
Tobmuz
Radonoigendai tobmuz om Volgogradan agjan Administracii. Agjan komitetad da inspekcijad alištudas Administracijale.
Vn 2014 14. päiväl sügüz'kud valitihe gubernatorad, nügüdläine gubernator sai vägestust ezmäižel tural (88,49% änid). Agjan Duman ühtnijoiden järgenduseližed valičendad oliba sil-žo päiväl.
Eläjad
Kaik om ühesatoštkümne lidnad agjas da 25 lidnanvuittušt žilod. Toižed järedad lidnad (enamba 100 tuh. ristituid, surembaspäi penembha) oma Volžskii da Kamišin.
Jäl'caine
Järgeline jäl'caine (Leuciscus leuciscus), evropalaine jäl'caine vai muite jäl'caine, om reskveden kalan erik. Mülütadas Karpižed-sugukundha.
Ussuriisk
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 158 004 ristitud, lidnümbrikon — 184 046 ristitud. Vl 2017 kaik 170 660 ristitud elihe lidnas i 196 863 ristitud kaikes lidnümbrikos. Lidnan i lidnümbrikon kaikiš suremb ristitišt oli vl 2020: lidnas elihe 173 640 ristitud, kaikes lidnümbrikos — 199 341 ristitud.
D'jor
Istorii
D'jor šingotase transportižen mašinansauvomižen «Rába»-holdingal (vagonad i jonused, jüguavtod, avtopalad), «Audi»-avtoiden tegimel, sauvond-, himižel i sömtegimištol.
Norvegijan konstitucijan päiv
thumb|right|250px|Lapsiden parad Konstitucijan päiväl vl 2005. Konstitucijan päiv (Grunnlovsdag) om Norvegijan pävaldkundpraznik, kudambad oigetas joga voden semendkun 17. päiväl, ühten aigan Ripmatomuden päivänke. Praznuitas vspäi 1836, lebupäiv.
Praznuičend zavodiše školnikoiden paradoil, möhemba täuz'kaznuziden organizacijad ühtnedas niihe. Oficialižen palan jäl'ghe oigetas kanzoiš vai massižiš gulendoiš möhäižhe öihesai.
Varuline bardveič
Ezmäižed bardveičed oma sätud läz 1680. vot Anglijan Šeffild-lidnas. Nimitaškanzihe niid «varuližikš» avaros Gillette-kompanijan T-vuiččen bardveičen sädandan jäl'ghe vl 1901, reklamiruihe T-vuittušt kuti «varuitoi bardveič».
Reduku
Reduku om voden kümnenz' ku grigorianižes da julianižes kalendariš, sügüzen kahtenz' ku. Kogoneb 31 päiväspäi.
Samaran agjan lidnad
Lidnad
* lidnan ristitišt erineb lidnümbrikon ristitišton luguspäi.
Port Vil
Geografijan andmused
Port Vil jagase nelläks valičemižümbrikoks (angl. ward).
Civil'sk
Istorii
Civil'skan tegimišton päsarakod oma sömän tehmine (maidkombinat, leibkombinat, humalan fabrik) i sauvondmaterialiden pästand (savič, metalltegesed, uksiden kaks' fabrikad), mugažo innovacižtehnologijoiden tegim om olmas lidnas. Jogavozne jarmank oleleb heinkun ezmäižel nedalil.
Geografijan andmused
«Volg»-avtote (M7) läbitab lidnan suvipäivlaskmašt palad. Lähembaine Civil'sk-raudtestancii sijadase kudes kilometras päivlaskmha «Čeboksarad — Kanaš»-jonol, om olmas vspäi 1938.
Taibei
Geografijan andmused
Lidn sijadase Taivan'-saren pohjoižes katl'uses, 9 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Mäged 1120 metrhasai ü.m.t. kortte ümbärtas lidnad. Taibei jagase 12 rajonaks.
Eläjad
Vl 2015 eläjiden lugu oli 2 704 810 ristitud. Röunatab saren kaikiš surembanke Nju Taibei-lidnanke i Czilun-avanportanke, kaik ned sätas lidnaglomeracijad ühesa millionad ristituidenke (2021) 1059 km² pindal.
Monika Agnes
Agnes Monika Mul'joto (Agnes Monica Muljoto), om tutab kuti Agnez Mo (sünd. 1. heinku 1986, Džakart, Indonezii), om indonezijalaine pajatai da aktris kitajiženke augotižlibundanke.
Son Il' Guk
Irdkosketused
Kategorii:Suvikorejan akt'orad Kategorii:Akt'orad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Seulha
Kaikiden uksiden avadim
Fil'm läksi ekranoile AÜV:oiš vn 2005 12. päiväl elokud.
Otradnoje (lidn, Leningradan agj)
Geografijan andmused
Lidn sijadase Nevan hural randal. Röunatab Piter-regionan suvipäivnouzmaiženke, sen Kolpinon rajonanke. Toine lähembaine lidn om Nikol'skoje koumes kilometras suvhe. Ivanovskai-platform i Pell-raudtestancii sijadasoiš lidnas. Matkad Kirovskhasai om 16 km pohjoižpäivnouzmha orhal vai avtotedme.
Amuine Grekanma
Territorii oti kuivman tuhandest, no Man kümnendez ristituid eli Amuižes Grekanmas. Amuižgrekan mifologii oli kul'turan aluseks.
Irdkosketused
Kategorii:Keskmeren randpolen istorii
Blakagir
Projektan aluz om pandud Ostrolenk-lidnha vl 1998. Üks'jäine ühtnii om Filip Mrovinski (Filip Mrowiński) — än', gitar, basgitar, koskimsoitod, bangsoitod.
Habarovsk
thumb|left|250px|Habarovskan rajonad: {{legend|fuchsia|Rusttan laivišton rajon}} {{legend|yellow|Kirovan rajon}} {{legend|green|Keskuzrajon}} {{legend|orange|Raudten rajon}} {{legend|lime|Industrialine rajon}} Habarovsk (Хаба́ровск) om lidn Venäman suvipäivnouzmas. Se om Habarovskan randan administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn i lidnümbrik eläjiden lugun mödhe, Habarovskan rajonan keskuz mugažo (ei mülü sihe).
Geografijan andmused
Klimat om ven mussonine. Voden keskmäine lämuz om +2,7 C°, kezakun-elokun +18..+21 g, tal'vkun-uhokun −15..−19 C°. Ekstremumad oma −40 C° i +36,4 C°. Paneb sadegid 696 mm vodes, enamba heinkus-elokus (137..144 mm kus), vähemba kül'mkus-keväz'kus (12..26 mm kus).
Albanii
Albanii (Shqipëria), täuz' oficialine nimi — Albanijan Tazovaldkund (albanijan kelel: Republika e Shqipërisë [ɾɛpuˈblika ɛ ʃcipəˈɾiːsə]), om valdkund Suvievropas, Balkanan pol'saren päivlaskmas, Adriatižen da Ionižen meriden randpolil. Pälidn da kaikiš suremb lidn om Tiran.
Akad (fil'm)
«Akad» (Старухи) om voden 2003 Venäman fil'm dram- i tragikomedii-žanras.
Habobatk
Ümbrikirjutand
Idäčuiden tuhk om olivan koričman mujun.
Mezi
Mail'man tehmine
thumb|right|250px|Londuseližen meden tegijad valdkundad (2005) Meden mail'man tehmine om 1,4 mln tonnoid, niišpäi 400 tuhad mäneb eksportaks. Londuseline mezi om üks' kaikiš enamba globaliziruidud söndtavaroišpäi, i ližatas sen korktan ladun standartoid voz' voden jäl'ghe.
Reboi
Ičtazvedand
Hüvä nühaind da kulemine oma reboin eduz. Nägemine om sättutoitud pimedusen arvoimižile — lujembaižen aktivižusen aigale. Reboi reagiruib varastamatomha likundha teravas äjiden lihansöjiden kartte. Živat tundištab mujuid hubin, päivänvauktuses eriližešti, sikš miše reboi voib, ozutesikš, tulda lähele ištujad vai seižujad likumata ristitud tulleipolespäi.
Kävutand
Reboi om mectusen objektaks, znamasine živat nahkan samha. 19. voz'sadan lopus mustburan reboin sugu om sätud. Sid' selekcii da kodikoičend oli, ned ližaziba karvan ladud. Mustburan sugun pohjal sädihe äi toižid suguid: platinakaz, bakurianine, dakotine.
Sen Lui (lidn, Senegal)
Eläjad
Sodaakademii Čarl'z Nčorere nimed radab vspäi 1922, universitet Gaston Bergeran nimed om olmas vspäi 1990.
Akad (fil'm)
Rolid
da toižed professionaližed i professionalitomad akt'orad.
Čennai
Tobmuden aluzkundad
thumb|left|250px|Madrasan Ülembaine käskuzkund Suren Čennain tobmuden päaluzkund om Čennain municipalitet. Sen pämehed oma lidnan pämez' da hänen varapämez'. Mülükund — 155 deputatad.
Irdkosketused
Kategorii:Indijan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Tamil Nadun lidnad *