cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jurjevec
Eläjad
Ortodoksižen hristanuskondan kuz'toštkümne pühäpertid oma olmas lidnas: Sündun Tulendan Jerusalimha (1733, om ližasaudud vl 1806) i Jumalanmaman Emäganpäivän (1825−1833) päjumalanpertid, kümne jumalanpertid i nell' časounäd.
Ukrainalaižed
Religii
Religijan mödhe 21. voz'sadan augotišes ukrainalaižiden enambuz oma ortodoksižed hristanuskojad da ateistad, om penemba katoližid hristanuskojid i protestantoid.
Kijev
Geografijan andmused
Дар — Darnickii rajon
О — Obolonskii rajon
Regimägi
Geografijan andmused
Vl 2018 lidnankundan pind — 125,56 km², sidä kesken kuivma 121,01 km², vezi da sokaz tahond ottas 4,55 km².
Eläjad
Vl 1980 eläjiden lugu oli 23 971 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt oli 29 160 eläjad vl 2016.
Irdkosketused
Kategorii:Suomenman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Kanta-Häme
Düren
Istorii
Düralüminii-ühthesuladusen nimituz om sündnu lidnan nimespäi, sikš miše vspäi 1909 sidä saihe tehmižmahtusel neciš lidnas. Toižen mail'man sodan aigan frontpird läbiti lidnad i üks' kaikiš järedambiš torišpäi tegihe Dürenno, AÜV:oiden armii forsirui Rurad.
Nürnberg
thumb|left|250px|Nürnbergan statistižed rajonad (10) da ümbrikod (87) vl 2011 Nürnberg (mugažo saksan kelel, virktas [ˈnʏɐ̯nbɛɐ̯k], sen bavarijan alapagin Niamberg) om lidn Saksanman suves, Bavarii-federacijanman pohjoižes. Se om Bavarijan kahtenz' surtte lidn.
Geografijan andmused
Nürnberg jagase 10 statistižhe lidnrajonha (nomerad 0..9, saks. Stadtteil), ned alajagasoiš 87 statistižhe ümbrikho (saks. Statistischer Bezirk), ümbrikod — 316 distrikt:ha, distriktad — 3755 blok:ha (saks. Blöck), ned — 16848 blokseit:ha.
Samoilova Tat'jana
Biografii da kinokar'jer
Vl 2014 aktris om kolnu 80. sündundpäivän ühtes moskvižiš läžundkodišpäi.
Sorzad (heim)
Ümbrikirjutand
Ižačud oma kirjavamb da suremb mi emäčud päiči Uden Zelandijan severziš-se erikoiš. Sorzoiden tobjan palan verend oleskeleb kahtišti vodes: kezal — täuz', sügüzel — palah'ne.
Kirejevsk
Istorii
Kirejevsk šingotase parketan fabrikal, ratud karvan, trikokanghiden i meblin (divanad) tehmižel, penenijoiden alüminiipordhiden edheotandal, sömtegimištol (maidtegim), naižsobiden omblendedheotandal. Nevondkundaližen aigan nened edheotandad radoiba lidnas mugažo: himine kombinat (sintetižed vitaminad), leibtegim, loštkivenfabrik i čulkfabrik.
Tennessin
thumb|left|250px|Tennessinan atoman model'
Viru
Geografijan andmused
Lidn sijadase makundan keskuzpalan pohjoižes. Tamul-järv (Tamula 69 m ü.m.t., 2,3 km²) om lidnan päivlaskmas. Vagul-järv (est.: Vagula 6 km²) sijadase sen taga, Vihandu-jogi (est.: Võhandu jõgi 162 km pitte) lähteb sišpäi i om lidnan lodehližeks röunaks. Koreli-oja läbitab lidnan keskuzpalad. Matkad Tallidnhasai om 221 km lodeheze orhal, 253 km avtotedme vai raudtedme. «Petseri — Valg»-raudtekeskust läbitab lidnan suvipalad.
Irdkosketused
Kategorii:Estinman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Ehtbok
Vastčuraduz om pohjoižpäivnouzm (homendezbok).
Palermo
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud Finikijan eläjil vl 754 edel meiden erad Sus nimenke («änik» finikijaks). Ičeze nügüdläižen nimen lidn sai grekalaižišpäi.
Jaroslavlin agj
Geografijan andmused
Londuseližed varad oma kivivoi, turbaz, sauvondmaterialad (letked, gravii, saved, mineraližed mujud), mec, reskvezi, gidroenergii.
Need for Speed: Pigusen himo
Irdkosketused
Kategorii:AÜV:oiden fil'mad Kategorii:Torafil'mad Kategorii:Fil'mad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 2014 fil'mad Kategorii:Fil'mad anglijan kelel
MAZ-504
thumb|right|250px|MAZ-504 ližavedamanke MAZ-504 (МАЗ-504) om nevondkundaline vedim jüguavtoiden täht. Pästtihe Minskan avtotegimel vll 1965−1977, sidä kesken MAZ-504 vhesai 1970, MAZ-504A vspäi 1970.
Zavolžsk
Zavolžsk (Заво́лжск) om Venäman lidn da lidnankund Ivanovon agjan pohjoižpäivnouzmas, Kinešman ezilidn. Se om Zavolžskan rajonan administrativine keskuz (vspäi 1968).
Istorii
Zavolžsk šingotase himižel tegimel (mujutimed, ližadused, rikin puhtastandan katalizator), čulkfabrikal, fibrmatkliphiden, pölvhanümbriradmižen i betonan edheotandoil, sömtegimištol.
Eläjad
Vl 1939 eländpunktan ristitišt oli 12 117 eläjad. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 12 045 ristitud, rajonan kaks' koumandest. Kaikiš suremb ristitišt oli 16..17 tuhad eläjid vozil 1970−1992 (17 226 rist. vl 1979).
Agridžento
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud tulijoil Rodos-sarespäi Amuižen Grekanman lidnaks kuti Akragant vai Akragas (Ακράγας ή Ακράγαντας) vl 580 EME. Se oli amuižen mirun nellänz' lidn eläjiden mödhe, ristitišt oleli 200..800 tuhad edel 406 vot EME.
Irdkosketused
Kategorii:Italijan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Sicilii
Baikonur
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1955 kuti Leninskii-žilo. Vl 1969 se sai lidnan statusad, i vhesai 1995 nimitihe Leninsk:aks (Ленинск). Lidn i ühtennimine kosmodrom oma Venäman kortomas vhesai 2050, Venäman federaližen znamoičendan lidnan statusanke, sauptud administrativiž-territorialine ühtnik.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Sirdarj-jogen oiktal korktal randal, 100 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.
Sosenskii
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1952 kuti kaivuzžilo otmaha kävutamižhe buran hilen basseinad. Registriruihe Sosnovskii-žilod oficialižikš vl 1954, taritihe toižid-ki nimitusid (Oktäbr'skii, Leninskii, Šepelevskii). Saihe kaiked kebnad hil't 1980-nzil vozil, no šingotez jätktsihe sodategimištol. Vs 1991 tal'vkun 16. päiväspäi om lidnan statusanke.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Kalugan agjan lidnad Kategorii:Kozel'skan rajon
Vatikan
Iče ičeleze pälidn, se om anklav Riman südäimes. Vatikan om kaikiš penemb ripmatoi valdkund Mas. Verazmaižed sur'oigenduzkundad sijadasoiš Riman territorijal.
Ižanduz
Ižanduz om kommertižetoi planan alusel. Se šingotase katolikoiden andaks rahatomižil i turizmal (suveniriden, počtmarkoiden i Vatikanan evrorahuziden mönd, maksline tulend muzejihe), kirjoiden pästandal, uniforman omblendal, mozaikan tehmižel. Ičeze varaelektrostancii om valdkundas, kävutadas päiväiželektropanelid. Vatikanan bank om olmas vspäi 1942, se nimitase «Religijan azjoiden institut» (IOR, Institutum pro Operibus Religionis, Istituto per le Opere di Religione).
Vl 2013 büdžetan tulendad oliba 315 mln, mänetused — 348 mln (KTO:n andmused, US$).
Vauged Pert'
Lehtezmehiden kelel «Vauged Pert'»-termin om Ühtenzoittud Valdkundoiden Prezidentan administracijan sinonim (anologižešti: «Kreml'», «Jelisein pert'kulu» i m.e.).
Jaroslavlin agjan lidnad
Lidnad
* lidnan ristitišt erineb lidnümbrikon ristitišton luguspäi.
Filadel'fii
Geografijan andmused
Lidn sijadase Delaver-jogen da lahten oiktal randal, 12 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Nju Džersi-štatan lidnad oma jogen vastrandal. Matkad Atlantižen valdmeren merohosai om 200 km suvhe estuarijadme, Vašington-pälidnhasai om 200 km suvipäivlaskmha orhal, 225 km avtotedme vai raudtel. AÜV:oiden kaikiš suremb Nju Jork-lidn sijadase 140 km pohjoižpäivnouzmha.
Eläjad
Kodikel' (Filadel'fijan eläjad, vižvoččes igäspäi vl 2010, enamba 0,8%): anglijan kel' — 79,1%, ispanijan kel' — 9,7%, kitajan kel' — 1,6%, vjetnaman kel' — 0,9%, venän kel' — 0,8%, toižed keled — 7,9%.
Kizilürt
Eläjad
Rahvahad (enamba 0,8% vl 2010): avarad — 70,9%, kumikalaižed — 11,9%, lakalaižed — 5,3%, venälaižed — 3,8%, lezgilaižed — 2,9%, darginalaižed — 2,5%, čečenalaižed — 0,9%, toižed rahvahad — 1,6%, rahvahuden ozutandata — 0,2%.
Minusinsk
Istorii
Minusinsk šingotase sömtegimišton (oludtegim, sömkombinat, konditerine fabrik, lihategim, maidtegim) i mecanümbriradmižen edheotandoil, mugažo geologižen ecmižen mašiništon tegim radab lidnas.
Klagenfurt
Eläjad
Edeline lidnan pamez' om Maria-Luiza Matiašic (sulaku 2015 — sulaku 2021, Maria-Luise Mathiaschitz).
.bb
Registracii om lasktud kahtendel tazopindal, mugažo koumandel tazopindal kahtenden tazopindan domenoiden rives. Sab registriruida domennimed Barbadosan eläjile i sen kompanijoile vaiše.
Viitasaari
Geografijan andmused
Lidn sijadase agjan pohjoižpäivnouzmas, 140 m ü.m.t. keskmäižel korktusel, Keitele-järven pohjoižel randal (494 km², 100 m ü.m.t.). Matkad agjan Jüväskülä-keskushesai om 93 km suvhe orhal vai 99 km avtotedme, Hel'sinki-pälidnhasai om 327 km suvhe orhal vai 369 km avtol. Lähembaižed lidnad oma Äänekoski 53 km suvhe orhal vai 58 km avtotedme i Saarijärvi 51 km suvipäivlaskmha orhal vai 72 km avtotedme.
Vl 2020 lidnankundan pind — 1589,12 km², sidä kesken kuiv ma 1248,55 km², vezi da sokaz tahond ottas videndest (340,57 km², 230 järved). Kaikiš znamasižembad järved oma Keitele, Kolim (Kolima) i Muuruejärvi.
Eläjad
Kodikelen mödhe (2016): suomen kel' — 98,8%, ročin kel' — 0,1%, toižed keled — 1,1%.
Suvorov (lidn)
Eläjad
Professionaližen opendusen aluzkund om Tulan tehniž-ekonomižen kolledž, sen Suvorovan filial.
Mors
thumbnail|right|250px|Bokal morsad Mors om estilaižen da venälaižen keitandoiden gaziruimatoi i verestai jom marjoišpäi.
Kävutadas morsad muite räkän sän aigan päpaloin. Tehtas mugažo alkogoližid jomid vodkan ližadusenke.
Afgani
Homaičendad
Kategorii:Rahaühtnikad Kategorii:Afganistan
Kargat (lidn)
Eläjad
Ortodoksižen hristanuskondan ph. Illä-endustajan jumalanpert' om saudud vll 2010−2013.
Hudžand
Eläjad
Vl 2011 lidnan eläjiden lugu oli 165 tuhad ristitud. Kaik 916 200 ristitud elädas lidnaglomeracijas (2015). Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'.
Ičan
Geografijan andmused
Lidn sijadase valdkundan keskuzpalan suves, agjan päivlaskmaižes poles, Janczi-jogen hural randal tobjimalaz. Kaks' järedad padoseinäd da gidroelektrostancijad oma saudud ülezjogen: «Gečžouba» (om saudud vozil 1971−1988) ani lidnan pohjoižen röunan taga i kaikiš suremb mail'mas vägevuden mödhe «San'sä» (Koume urad, 22,5 GVt, om saudud vll 1994−2012) 50 kilometras lodeheze Ičan-lidnaspäi.
Klimat om subtropine. Voden keskmäine lämuz om +17,1 C°, kezakun-elokun +26..+28 C°, tal'vkun-uhokun +5..+7 C°. Ekstremumad oma −9 C° i +41 C°. Paneb sadegid 1161 mm vodes, enamba heinkus-elokus (199..222 mm kus), vähemba tal'vkus-vilukus (18..24 mm kus).
Eläjad
Vl 2010 Ičanan lidnümbrikon eläjiden lugu oli 4 059 686 ristitud 21 338 km² pindal.
Doneckan Rahvahaline Tazovaldkund
Doneckan Rahvahaline Tazovaldkund (ven.: Донецкая Народная Республика, ukr.: Донецька Народна Республіка) om valdkundaline formiruind Evropas rahvahidenkeskeižeta tundištuseta. Pälidn om Doneck. Om olmas kut Ukrainan Doneckan agjan pala, kudamban sijaližed aktivistad (polkmehed) kontroliruitas.
Vepsän küläd
Se om eläbiden vepsän küliden nimikirjutez regioniden i kirjamišton mödhe.
Ottav
Tobmuz
Edeline lidnan pämez' (mer) om Džim Uotson (tal'vku 2010 — kül'mku 2022, Jim Watson).
Eläjad
Eläjiden enambuz om hristanuskojad (65 % vl 2011), 22 % oma religijatomad.
Finiks
Finiks (Phoenix [ˈfiːnɪks], mugažo ispanijan kelel AÜV:oiden südäimes) om AÜV:oiden kudenz' lidn-millioner, Arizon-štatan pälidn (vs 1912 uhokun 14. päiväspäi), sen kaikiš suremb lidn. Lidnan aglomeracii otab kahtendentoštkümnenden sijan AÜV:oiš ristitišton lugun mödhe (4,4 mln vl 2014). Finiks om konurbacijas Mesanke da Glendeilanke.
Heraštoitim
Heraštoitandan ladimiden sädandan naprindad jätktasoiš.
Vasnecov Viktor
Homaičendad
Kategorii:Venäman pirdajad Kategorii:Venäman arhitektorad Kategorii:Voimujupirdajad Kategorii:Sündnuded vl 1848 Kategorii:Pirdajad kirjamišton mödhe Kategorii:Arhitektorad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Vätkan gubernijha Kategorii:Kolnuded Moskvas
Ikaalinen
Istorii
Ikaalinen šingotase parketan da toižiden lavakrepindoiden tehmižel («Upofloor Oy»), vägitransmissijoiden detaliden pästandal («Katsa Oy»), metalližen lomun ümbriradmižel («Fincumet Oy»), lebuturizmal, maižandusel.
Eläjad
Vl 1980 eläjiden lugu oli 8 137 ristitud, vl 2010 — 7 428 ristitud. Kaikiš suremb municipalitetan ristitišt oli 8 219 eläjad vl 1990. Ristituiden koume videndest eläb lidnankundan keskuses.
Lidnan edeližed pämehed oma Tero Nissinen (radoi vll 2006−2012) i Kalle Mäkelä (2013−2017).
Löcunsil'm
Ümbrikirjutand
Änikod oma ruskedsinižed löustkikahas änikuses. Kaik viž äniklehtest i viž pölükäd om änikos. Kazmuz änikoičeb semendkus-elokus, andab ploduid kezakuspäi. Plodud oma hahkad pähkmuded, niiden form om munanvuitte.
Novoul'janovsk
Eläjad
Ul'janovskan lidnansauvomižen da oiktusen kolledžan (ende sauvondkolledž) filial om professionaližen opendusen aluzkundaks.
Habnarfjordür
thumb|left|250px|Kund Islandijan suvipäivlaskman kartal (2022) Habnarfjordür (Hafnarfjörður [ˈhapnarˌfjœrðʏr̥] «merilahten fjord») om lidn da port Islandijan suvipäivlaskmas. Se om valdkundan koumanz' lidn da kund eläjiden lugun mödhe, mülüb Pälidnan agjaha.
Himii
thumbnail|right|250px|Himižed substancijad flakoniš Himii om tarkoiged tedo substancijoiš, niiden ičendoiš, sauvoses, toižetamižes himižiden reakcijoiden tagut i käskusiš, kudambiden mödhe nened reakcijad tegesoiš.
Baškortostanan Tazovaldkund
Istorii
Baškortostan om olmas vl 1917 kül'mkun 29. päivälpäi. Nevondkundaline Venäma tundišti Baškortostanan avtonomijad vl 1919 keväz'kun 23. päiväl (alusenpanendan oficialine dat). Sen röunad oliba levitadud vl 1922 kezakun 14. päiväl, Uf tegihe pälidnaks.
Geografijan andmused
thumb|left|250px|Baškortostanan reljefan kart. Tazovaldkundal om röunoid Čeläbinskan agjanke päivnouzmas, Orenburgan agjanke suves da suvipäivlaskmas, Tatarstanan Tazovaldkundanke päivlaskmas, Udmurtijan Tazovaldkundanke lodehes, Permin randanke da Sverdlovskan agjanke pohjoižes. Baškortostan om mererandatoi tazovaldkund.
Kaikiš korktemb čokkoim om Uralmägiden Jamantau-mägi (Sur' Jamantau-mägenpä — 1640 m).
Klimat om kontinentaline. Paneb sadegid 300..600 mm vodes.
Tobmuz
Baškortostanan Tazovaldkundan Valdkundsuim (Kurultai, Башҡортостан Республикаһының Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай, Государственное собрание — Курултай Республики Башкортостан) om tazovaldkundan üks'kodižeks parlamentaks 110 ezitajanke. Kaik rahvaz valičeb heid videks vodeks. Konstantin Tolkačov radab sen ezimeheks vs 2013 sügüz'kun 8. päiväspäi.
Järgenduseližed valičendad Valdkundsuimha (Kurultaihe) oliba vl 2013 sügüz'kun 8. päiväl (5. kucund). Valitihe Tazovaldkundan pämest vn 2014 14. päiväl sügüz'kud, nügüdläine pämez' sai vägestust ezmäižel tural (82,17%) da radab kahtenden strokun.
Ižanduz
Sured tegimištkeskused oma Uf, Sterlitamak, Išimbai, Salavat, Neftekamsk, Tuimazi, Oktäbr'skii da Beloreck. Tegimišton produkcijan läz pol't sätas Ufas.
Luganskan Rahvahaline Tazovaldkund
* Kategorii:Uz'venäma
Zirä (futbolklub)
Irdkosketused
Kategorii:Azerbaidžanan futbolklubad Kategorii:Futbolklubad kirjamišton mödhe Kategorii:Baku
Kulič
thumb|right|250px|Kuličad murunke päl thumb|right|250px|Kuličad mujukahiš pakuitesiš Kulič (кулич) om veroline leib, kudambad pašttas järg Äipäivän aigan ortodoksižiš valdkundoiš (slavižiš tobjimalaz), sidä kesken Venämas. Jumalanpertin artosan koditoižend.
Trimmer (gazonannitim)
Amerikalaine Džordž Bollas-edheotai Hjustonaspäi (Tehas, AÜV) tegi melel trimmerad vl 1971 avtopezendsijan pörujiden harjoiden radha kacten. Melestegii nimiti ut sadinstrumentad «Weed Eater» («rujoheinän söi») rujoheiniden nitandan täht puiš ümbri, sil-žo aigal puiden kor' jäb vigatoman.
Trimmer kogoneb štangaspäi, sen ühtel agjal likutim om kingitadud, toižel agjal pörui čapai radpähut om simanke vai veičenke. Nitai paneb motorvikateht päle ühtenzoittud vönen abul. Ohjastusen ladimed sijadasoiš poikpoližil varzil.
Evropan Ühtištuz
Ühthižed andmused
Vn 2016 heinkus EÜ:n ünäine ristitišt oli 513 949 445 eläjad (Indijan i AÜV:oiden keskes), kogosüdäiprodukt ostmižmahtusen paritetan mödhe — 21,6 trln US$ (mail'man 23%, 2013).
Kuibišev (Novosibirskan agj)
Geografijan andmused
Lidn sijadase Om'-jogen molembil randoil (Irtišan oiged ližajogi), Päivlaskmaižen Sibirin tazangišton Barabinskan alangištos, 110 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Lidn om ümbärtud penil järvil. Koume avtotesildad Omiš päliči om saudud lidnas. Matkad Novosibirskaspäi om 295 km päivlaskmha orhal, 330 km avtol vai raudtedme. Lähembaine lidn om Barabinsk 6 km suvhe orhal, raudtel (vemha jüguid vaiše) vai avtotedme.
Tammut
Kävutand
Keskaigan ištutadihe Evropas pertiden katusil kaičemha niid samaldust vaste. Kul'tiviruidas ujelijad, ženevalašt i piramidanvuittušt tammut saduiš dekorativižeks kazmuseks, sädihe äi kirjavid sortuid.
Kumar Akšai
Biografii
Akšail om ičeze «Hari Om Productions»-kompanii.
Irdkosketused
Kategorii:Indijan akt'orad Kategorii:Kanadan akt'orad Kategorii:Sündnuded vl 1967 Kategorii:Akt'orad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe
Saarbrükken
Istorii
Vspäi 1909 nügüd'aigaine Saarbrükken om olmas kahten lähižen lidnan ühtistušen jäl'ghe senke, ližaduihe Sankt-Johannad (oli lidnaks vspäi 1322) da Mal'štatt-Burbah-lidnad (oli lidnaks vspäi 1874).
Transport
Tramvaid oma kundaližeks transportaks lidnas, ned-žo ühtenzoittas sidä Francijan lähiženke Sargemin-lidnanke.
Irdkosketused
Kategorii:Saksanman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Ivan Vasil'jevič vajehtab professijan
Režissör — Leonid Gaidai. Om fil'mdud Mihail Bulgakov-kirjutajan «Ivan Vasil'jevič»-p'jesan mödhe.
Süžet
Fil'm starinoičeb Šurik-melestegijas-inženeras, hän sädi aigmašinad, kudamb avaiži uksid 16. voz'sadaha — Ivan Grazii-carin aigaha. Sen rezul'tataks, car' tuleb nevondkundaližhe Moskvha, i ühtennimine Ivan Vasil'jevič Bunša-pertinohjandai putub carin palatihe Žorž Miloslavskii-vargazkurikan ühtes.
Donskoi (lidn)
Donskoi (Донско́й) om Venäman lidn da lidnümbrik Tulan agjan päivnouzmas. Se om agjan koumanz' lidn eläjiden lugun mödhe, röunatab agjan kahtendenke Novomoskovsk-lidnanke lodehes.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Bobrik-jogen randal (Бобрик 10 km pitte, Donan üläjoksmusen oiged ližajogi), 210 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Toine pen' jogi om Ol'hovec. Bobrik lahkteb Donha Bobrik-mägi-lidnrajonan lodehes. Donantaguine i Severo-Zadonsk oma Donan hural randpolel. Matkad Tulhasai om 52 km päivlaskmha-lodeheze orhal, 61 km avtotel vai 70 km raudtel. Lähembaižed lidnad oma Uzlovai 5 km päivlaskmha orhal vai raudtedme, 7 km avtotedme, Novomoskovsk ani lodeheze, Kimovsk 10..15 km päivnouzmha orhal i teidme. «Väz'm — Sizran'»-raudtekeskust läbitab lidnad, Bobrik-Donskoi-raudtestancii radab lidnan päivlaskmas.
Angolan flag
Ümbrikirjutand
Valdkundaline flag kogoneb kahten mujun lapakoiktas šoiduspäi, rusked ülähän i must alahan. Keskuzline kompozicii mülütab nenid kuldaižen (pakuižen) mujun znamoid: piikezran pala, mačete, tähthaine.
Flagan ümbrikirjutand i paloiden znamoičend oma kirjutadud valdkundan Konstitucijan ližajagushe nomer I.
Hantin da Mansin avtonomižen ümbrikon lidnad
Lidnad
* lidnan ristitišt erineb lidnümbrikon ristitišton luguspäi.
Enččed lidnad
Kaičenus erižikš eländpunktoikš enččed lidnad:
Sirin Väčeslav
Biografii
Oli harvas fil'mzihe. Üks' tetabiš kinoradoišpäi om Motä-matrosan rol' «Jonoikaz reis»-fil'mas (1961).
Om kolnu vl 1970. Hänen ak oli Vera Födorova-Sirina, oli mugažo Estinman NST:n arvostadud artistan. Poig om Aleksandr Sirin (Venäman rahvahan artist).
Malavi
Malavi (Malawi [məˈlɔːwi], [məˈlɑːwi] vai [ˈmæləwi], Malaŵi [maláβi] / [maláwi]), täuz' oficialine nimi om Malavin Tazovaldkund (Republic of Malawi, Dziko la Malaŵi), om valdkund Päivnouzmafrikas. Edel 1964 vot nimitihe Njasalend:aks (Nyasaland). Sen pälidn da kaikiš suremb lidn om Lilongve.
Geografijan andmused
Valdkund sijadase mägiden pautkil Njas- (Malavi)-järves ümbri. Sen kaikiš korktemb čokkoim om Mulanje-mägi, 3002 m valdmeren pindan päl. Njas-järvespäi Šire-jogi lähteb, se lankteb Zambezi-joghe Mozambikan territorijal.
Aküreiri
Eläjad
Aküreirin universitet (vspäi 1987) i kaks' botaništ sadud oma avaitud lidnas. Lidn om valdkundan tal'veližiden sportansuguiden keskuz.
Kizlär
Istorii
Kizläran ižandusen znamasižed edheotandad oma elektromehanine tegim i nell' kon'jaktegint.
Sumgajit (futbolklub)
Irdkosketused
Kategorii:Azerbaidžanan futbolklubad Kategorii:Futbolklubad kirjamišton mödhe Kategorii:Sumgajit
Kokemägi
Geografijan andmused
Lidn sijadase agjan suvipäivnouzmas, Kokemäenjogen hural randal tobjimalaz (Kokemäenjoki, Kumo älv). Matkad agjan Pori-keskushesai om 39 km lodeheze orhal, 44 km avtotedme vai raudtedme, Hel'sinki-pälidnhasai om 185 km suvipäivnouzmha orhal, 205 km avtotedme vai raudtedme. Toižed lähembaižed lidnad (avtoteidme) oma Harjavalt 14 km lodeheze, Huttinen 20 km päivnouzmha-suvipäivnouzmha i Sastamal (Pirkanma) 48 km päivnouzmha-pohjoižpäivnouzmha. Raudtestancii radab koumes kilometras päivlaskmha lidnan keskusespäi «Tampereh — Pori»-keskustal. Toine raudtesarak ühtenzoitab Raumanke 55 km päivlaskmha-suvipäivlaskmha.
Balakovo
Balakovo (Балако́во) om Venäman lidn da lidnankund Saratovan agjan pohjoižpäivnouzmas. Se om Balakovon rajonan administrativine keskuz da sen pala.
Eläjad
Professionaližen opendusen aluzkundad: koume kolledžad, koume tehnikumad (politehnine, tegimištoliž-transportine , gubernatorine avtoelektromehanine ), üläopendusen aluzkundoiden koume filialad (Moskv, Saratov).
Himine ühtnend
Himižen ühtnendan mülünd kirjutase himižen formulan nägul, sen ližaks sauvond kuvadase strukturižel formulal. Himižed ühtnendad alištudas mülündan kaikenaigaižusen i kosketusiden äikerdoičendan käskusile.
Sialkot
Istorii
Amuine Sagal-lidn (Sagala) oli tetab 2. voz'sadal EME kuti Indiž-grekižen kunigahusen pälidn.
Afganistanan valdkundznam
Ümbrikirjutand
Islaman pühäpert' (mečet') om valdkundznaman keskuses. Sen alemba Afganistanan ripmatomuden voz' om kirjutadud iranan kalendarin mödhe: 1298. voz' (se om 1919. voz' grigorianižen kalendarin mödhe).
Jun Hen Sik
Homaičendad
Kategorii:Suvikorejan runokirjutajad Kategorii:Runokirjutajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sndnuded Suvikorejha Kategorii:Kolnuded Seulas Kategorii:LGBT-aktivistad Kategorii:Sündnuded vl 1984
Käpaz (futbolklub)
FK «Käpaz» ("Kəpəz" FK [kæpæz], Kəpəz Peşəkar Futbol Klubu) om Azerbaidžanan futbolklub Gändžaspäi.
Irdkosketused
Kategorii:Azerbaidžanan futbolklubad Kategorii:Futbolklubad kirjamišton mödhe Kategorii:Gändž
Alamaiden valdkundznam
Ümbrikirjutand
Kuldaižed billetad i lev venc päl oma laudan azur'žel tagamal. Lev pidab hobedad mekad ühtel käpšul i seičeme hobedad tomarad toižel käpšul. Tomarad simvolizuruidas Utrehtan unijan seičemed provincijad. Alamaiden kunigahan venc kuvadase laudan päl. Kaks' kuldašt levad pid'oiteldas laudan. Hö seištas azur'žel devizlental Je Maintiendrai-tekstanke Keskaigan francijan kelel, se om kirjutadud kuldaižil kirjamil i znamoičeb «olen seižui» vai «linnen kaita».
Must reig
Sündund
Kaks' oma realistižed:
Homaičendad
Kategorii:Astronomižed objektad Kategorii:Astrofizik Kategorii:Relätivistižed da gravitacižed nägused
Kipr
Politine sistem
Parlament om üks'kodine Ezitajiden Suim (Βουλή των Αντιπροσώπων, Voili ton Antiprosopon, Temsilciler Meclisi) 59 ühtnijanke, sidä kesken 3 oma ezitajad rahvahanvähembusišpäi. Kaik rahvaz valičeb jättud 56 ezitajad videks vodeks. Völ 24 sijad om rezervas turkan kundan täht (ei ühtnend politižes elos vspäi 1974).
Administrativiž-territorialine jagand
Kacu kirjutuz: Kipran administrativiž-territorialine jagand.
Eläjad
Kipras elädas kipralaižed (vl 2001 grekalaižed — 77%, turkad — 18%, toižed rahvahad — 5% ). Vl 2014 valdkundan palan oficialižen ohjastusen al eläjiden lugu oli 1,172,458 ristitud.
Toižed sured lidnad grekan palas (enamba 50 tuh. ristituid vl 2011, surembaspäi penembha): Limasol, Strovolos, Larnak. Eländpunkt enamba mi 10 tuh. eläjidenke lugese lidnaks, ka kaik om 18 lidnad grekižes palas.
Kus (lidn)
Geografijan andmused
Lidn sijadase rajonan suvipäivlaskmas, Kus-jogen lanktendan sijas Ai-jogehe oiktalpäi (Әй, Kaman hurapol'ne bassein), 352 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Čeläbinskhasai om 126 km päivnouzmha orhal, 178 km avtotedme vai 220 km raudtedme. Lähembaine lidn om Zlatoust 24 km suvipäivnouzmha orhal, 31 km avtotel vai 70 km raudtel.
Pevek
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1933 kuti port Pohjoižel meritel da žilo samha tinad. Möhemba löuzihe tinan toižid sijid i kuldan sijid. Kätihe žilod lidnanvuiččeks peitkäskusen mödhe vl 1951. Lidnanvuitte žilo sai lidnan statusad vn 1967 6. päiväl sulakud.
Eläjad da ekologii
Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 4 162 ristitud. Kaik 4 547 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 12 815 eläjad vl 1989. Ristitišt poleni tinkaivuziden sauptamižen jäl'ghe.
Laitil
Geografijan andmused
Vl 2020 lidnankundan pind — 545,32 km², sidä kesken kuivma 531,85 km², vezi da sokaz tahond ottas 13,47 nellikkilometrad.
Eläjad
Vl 1980 eläjiden lugu oli 8 855 ristitud, vl 2010 — 8 440 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt oli 9 342 eläjad vl 1990. Ristituiden seičeme kümnendest elädas lidnankundan keskuses.
Mamankelen mödhe (2016): suomen kel' — 94,8%, ročin kel' — 0,4%, toižed keled — 4,8%.
Šond'al
Šond'al (Шондовичи) om vepsän külä Leningradan agjan Kos'kenaluižen (Podporožjen) rajonas. Mülüb Vinglan küläkundha.
Frankfurt Mainal
Geografijan andmused
Lidn seižub Main-jogen randoil, 112 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Om olmas Rein — Main regionan keskusen, se om kahtenz' surtte valdkundas eläjiden lugun mödhe (5,5 mln ristituid vl 2014).
Klimat om ven pehmed. Voden keskmäine lämuz om +10,5 C°. Ekstremumad oma −23,8 C° i +38,7 C°. Paneb sadegid 629 mm vodes, läz tazomäras vodes läbi (41..65 mm kus), lumikate oleleb seičeme päiväd vilukus.
Transport
Lidn da sen ümbrišt oma Evropan järedaks transporttesol'meks. Kaik 600 tuh. radsijid om lidnas, ka äjad radnikad ajeltas radho ezilidnoišpäi, i Frankfurtan ristitišt päiväl om läz üht millionad. Koume päraudtestancijad om olmas. Om järedoid erižtazoristteid avtoteil, sikš miše järed jügulendimport om lidnas.
Orhus
Geografijan andmused
Lidn sijadase agjan i Jutlandii-pol'saren päivnouzmas, Orhus-Bugt-merikaran randal, 0..105 m korktusil, kuz' metrad ü.m.t. keskmäižel korktusel.
Odess
Lidnan praznikad
Vl 1789 mugoižen-žo päiväl De Ribas-generalan jouk anasti Hadžibei-lidnuz turkoil, se-žo Odess linneb, miččen hüvinolendan alusen pani tutab Dük de Rišelje. Sügüz'kun 25. päiv om Odessan praznik (lidnan päiv) erižtel (ilokaz kelenvänd Odessan päzutand lebujoišpäi om sidotud necen päivänke; sihe azjaha kacmata, lebutaho-lidn om avaitud vodes läbi lebujoiden da tuleskelijoiden täht).
Soitoine
Soitoižed jagasoiš kandmižen mahtusen mödhe: mödsoitoižed, poiksoitoižed, diagonaližed-pol'poikpoližed. Mödsoitoižed oleldas pismäižladimenke (mundštukanke) vai sita. Kävutadas mugažo kaksitadud i äikanaližid soitoižid. Soiton form om oiged tor'venvuitte päpaloin.
Kartali
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vll 1914−1915 kuti žilo udenno Kartali-stancijanno «Troick — Orsk»-raudtekeskustan sauvomižen aigan. Nimitihe jogen mödhe. Aigan mändes Kartali ühtenzoiti žiloid kivihilen kaivuzidenno i kozakoiden Poltavk-žilod (aluz 1843 kuti Poltavskii). Kartali-žilo sai lidnan statusad vn 1944 17. päiväl sulakud. Vll 1964−2005 raketdivizii seižui lidnanvuiččes Lokomotivnii-žilos koume kilometrad lidnaspäi, se žilo om erine lidnümbrik (ei ole SATÜ:n statusad vspäi 2017) i ei mülü rajonha.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Čeläbinskan agjan lidnad *
Karakas
Eläjad
Ristitišton enambuz oma mestizo (vaugedverižiden da indejalaižiden jäl'gelaižed) i katoližen jumalankodikundan uskojad. Om äi sirdnuzid ristituid Kolumbijaspäi.
Transport
Rahvahidenkeskeine civiline Maiketijan lendimport Simon Bolivaran nimed (CCS / SVMI, Aeropuerto Internacional de Maiquetía Simón Bolívar, 12 mln passažiroid vl 2013) sijadase Maiketii-ezilidnas, 32 km pohjoižhe lidnan keskusespäi avtotedme La Guair-lidnha (Karakasan avanport). Sišpäi tehtas passažirreisid Suviamerikan da Pohjoižamerikan äjihe maihe, Päivlaskmaižen Evropan erasihe pälidnoihe i Venesueladme, mugažo jügureisid Suvi- da Keskuzamerikadme.
Mostar
Mostar (mugažo bosnijan i horvatan kelil, Мостар, virktas [mǒstaːr]) om lidn da kund (Grad Mostar) Bosnijan da Gercegovinan suves. Se om valdkundan videnz' lidn eläjiden lugun mödhe, Gercegovinan da Neretvan kantonan administrativine keskuz Bosnijan da Gercegovinan Federacijas.
Aleksandrov (lidn)
Eläjad
Ortodoksižen hristanuskondan 14 pühäpertid oma olmas lidnas: kafedraline Sündun Raštvoiden päjumalanpert', seičeme pühäpertid Jumalanmaman Emäganpäivän naižjumalankodiš (ph. Stroican i Jumalanmaman Emäganpäivän päjumalanpertid, nell' jumalanpertid i pühän veden časoun'), mugažo viž jumalanpertid i časoun'.
Sosnovoborsk (Krasnojarskan rand)
Geografijan andmused
Sosnovoborsk om lidnümbrikon üks'jäine eländpunkt.
LVS-2005
Homaičendad
Kategorii:Tramvaid
Outokumpu
Geografijan andmused
Lidn sijadase agjan päivlaskmaiženno röunanno, Viinijärven randal (135 km², 79 m ü.m.t.). Matkad agjan Jogensu-keskushesai om 40 km päivnouzmha orhal, 47 km avtotel vai raudtel, Hel'sinki-pälidnhasai om 358 km suvipäivlaskmha orhal, 426 km avtotedme vai raudtedme. Toižed lähembaižed lidnad oma Varkaus (Pohjoižsavo) 74 km suvipäivlaskmha orhal vai 109 km avtotedme, i Kuopio (Pohjoižsavo) 71 km päivlaskmha orhal, 93 km avtotedme vai raudtedme. «Jogensu — Kuopio»-raudtekeskust läbitab Outokumpud.
Vl 2020 lidnankundan pind — 584,06 km², sidä kesken kuiv ma 445,83 km², vezi i sokaz tahond ottas ühesandest (138,23 km²).
Keskafrikan Tazovaldkund
Tobmuz
Enzne Fransua Bozize-prezident sai 66,08% vn 2011 valičendoil da ohjandi kahtenden strokun, no vn 2013 keväz'kus sodakukerduz tegihe, sen jäl'ghe hän pageni maspäi. Keskafrikan Tazovaldkundan järgenduseližed pävaličendad oliba vll 2015−2016 (30. tal'vkud, 14. uhokud i 30. keväz'kud). Fosten-Aršanž Tuadera sai vägestust (62,71% änid) da radab prezidentan vs 2016 keväz'kun 30. päiväspäi. Firmen Ngrebada oti päministran radnikust vn 2019 25. päiväl uhokud.
Dinozavrad
Dinozavrad (Dinosauria) oma živatoiden Nell'jaugaižed-üläklassan klad.
Homaičendad
Kategorii:Živatad kirjamišton mödhe
Jonjin
Istorii
Eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan vl 475. Se sai oficiališt lidnan statusad vl 1996.
Librevil'
Istorii
Vl 1846 francine laivišt anasti brazilišt «L’Elizia»-laivad orjidenke, päzutihe heid. Joudutadud 52 ristitud paniba eländpunktan alust i nimitihe sidä Fritaunan analogijan mödhe. Lidn mainitase ezmäižen kerdan vl 1849. Vl 1886 tegihe francižen Gabon-kolonijan pälidnaks, vspäi 1960 — ripmatoman Gabonan pälidn.
Jonjin
Eläjad
Sijaližed üläopendusen aluzkundad oma Kannam-universitet, Policijan akademii, privatine Jonjinan universitet (alusenpanend 1953 kut dzüdon škol, universitet vspäi 1993, 15 tuh. üläopenikoid), mugažo severz'-se Seulan universitetoiden filialoid ratas.
Lidn om ühtenzoittud Seulanke metropolitenan jonol.
Hahk kur'g
Ümbrikirjutand
Jaugad i suugiden agjad oma mustad, kaglan üläpala i pän ezipala oleldas hahkad-ki. Norel hahkal kur'gel pän i kaglan höunhed oma hahkad rusttanke agjanke. Tagajuren pal'han nahkan sija nägub rusttaks šapkuižeks.
Resifi
Geografijan andmused
Resifi jagase 94 lidnanlaptaks (port. üks'lugu: bairro), vspäi 1997 ühtetas niid 6 mikroregionha (port. üks'lugu: microrregião).
Šaripovo
Geografijan andmused
Klimat om terav kontinentaline kuiv. Voden keskmäine lämuz om +3,1 C°, kezakun-elokun +17..+19 C°, tal'vkun-uhokun −10..−12 C°. Paneb sadegid 220 mm vodes, 8 (kül'mku)..25 (tal'vku) millimetrad kuidme.
Eläjad
Šaripovon äiprofil'ne kolledž, Tomskan kommunaliž-sauvondtehnikuman filial i Ačinskan saraktehnologijoiden da biznesan kolledžan filial oma lidnan professionaližen opendusen aluzkundoikš.
Petuškad
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 15 148 ristitud, rajonan ristitišton videndez. Kaikiš suremb eläjiden lugu oli 20 144 ristitud vl 1989.
Transport
Avtobusad oma kundaližtransportaks lidnas da sen ümbrištos, avtostancii om olmas.
Kabardinijan da Balkarijan Tazovaldkundan lidnad
Lidnad
* lidnan ristitišt erineb lidnümbrikon ristitišton luguspäi.
Vepsän rahvahaline küläkund
Geografii
Küläkund sijadase rajonan pohjoižpäivnouzmas, Vepsän ülüden suvipäivlaskmas. Sen pind om 1 666,3 nellikkilometrad. Pindaspäi 81,7% om mecad da 16,5% maižanduzmad.
Aleksin
Eläjad
Rahvahad (2010): venälaižed — 95,8%, ukrainalaižed — 1,2%, toižed rahvahad — 3,0%.
Aš (lidn)
Aš-lidn voib znamoita:
Kangaz
Ičendad
Kaikuččel kanghal om märitud ičendoid:
Vaugedvenäma
Geografijan andmused
Londuseližed pävarad oma kaliisol, keitandsol, mec (territorijan 38,8% vl 2010), turbaz; toižed varad — kivivoi, londuseline gaz, granit, dolomit, mel, gravii, letked, saved.
Praznikad
Nened valdkundaližed praznikad oma lebupäivikš Vaugedvenämas.
Oulainen
Istorii
Oulainen šingotase radkengiden fabrikal («Sievin Jalkine», vspäi 1951), raudan metallurgijan ročin SSAB-kompanijan tegimel, kahtel sauvondkompanijal («Lehto Group» i «Rakennusliike Sorvoja Oy»), mecpilindan tegimel («Junnikkala Oy»). Oulun sättutoitud tedoiden universitet i Taukokangas-reabilitaciikeskuz oma järedad radonandajad mugažo. Jogavoččed aigtegod oma Veteranoiden mašinoiden rahvahaline jarmank (suom. Waltakunnalliset Weteraanikonepäivät) i Oulainenan muziknedalid (Oulaisten Musiikkiviikot).
Pučež
Eläjad
Vl 1939 lidnan ristitišt oli 7 273 eläjad. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 8 588 ristitud, rajonan viž kahesandest. Kaikiš suremb ristitišt oli enamba 12 tuhad eläjid vll 1970−1998 (12 976 rist. vl 1979).
Ö (aig)
thumb|right|250px|Ö [[Gatčinan ümbrištos, Leningradan agj, Venäma]] thumb|right|250px|[[Vauktad öd|Vauged ö Piteriš, Kunstkameran sires]] Ö om aigan keskust, mäneb jäl'ges ehtad da homendesen edes. Kaidas el'genduses (Man täht), ö om aigkeskust, konz Päiväine om alemba taivhanröunan linijad. Ö tuleb jäl'ges tikahtust.
Ku öl Päiväine om taivhanröunan südäimes vai läz sidä, ka kuctas necidä aigpordod vauktaks öks. Voib kacelta sidä nägust kezaaigan Man pohjoižes (sidä kesken agjoiš, kus Vepsänma sijadase). Polärine ö tuleb tal'vaigan, mugoman ön hätkeližuz om ühtes päivesespäi polärižel pirdal pol'vodehesai nabal.
Kirgizstan
Administrativine jagand
Kacu kirjutuz: Kirgizstanan administrativiž-territorialine jagand.
Eläjad
Uskondan mödhe (2017): islamanuskojad — 90% (sunnitad tobjimalaz), hristanuskojad — 7% (sidä kesken Venäman ortodoksižed hristanuskojad 3%), toižed uskojad — 3% (sidä kesken judaistad, buddistad, bahai-religijan polenpidajad).
Filippinad
Politine sistem
Valdkundan järgenduseližed pävaličendad oliba vn 2016 9. päiväl semendkud. Rodrigo Roa Duterte kändihe prezidentaks (Davao-lidnan enzne pämez', sai 39%), Leni Robredo — varaprezidentaks (35,1% änid oli necen naižen poles). Molembad tuliba radho vs 2016 kezakun 30. päiväspäi. Mugažo valitihe möst Senatan pol't i kaik Ezitajiden Kodin ühtnijoid (17. kucund).
Pukur'g
Homaičendad
Kategorii:Pukur'gižed Kategorii:Živatad kirjamišton mödhe Kategorii:Lindud
Rabarbar
Leviganduz
Erikod oma levitadud Azijas, Gimalajad-mägiden pautkilpäi Izrailihesai i Sibirihesai. Ottas kul'turkazmuseks Azijan maiš, Evropas i AÜV:oiš.
Kävutand
Kazvatadas maploduks samha lehtesenvarzid kezan augotišes. Pidab varta kazmust samha parahimid lehtesedvarzid. Tehtas keitišt vai sahardudas cukatoikš, ližatas pirgoihe südäimeks. Anttas lehtesid sötlemha sigoid.
Homaičendad
Kategorii:Grečanvuiččed Kategorii:Kazmused kirjamišton mödhe Kategorii:Heinäsižed kazmused Kategorii:Maplodud
Kirilline kirjamišt
Leviganduz
Ottas kirillišt kirjamištod bazaks 108 eläbas keles, sidä kesken bolgarijan kel', mongolijan kel', serban kel', ukrainan kel', vaugedvenän kel' i venäkel'. Venäman igähižiden rahvahiden kaik keled kirjutadas kirillical vai kirjamišt sen alusel om olmas. Nened valdkundad pučihe kirillicaspäi Nevondkundaližen Ühtištusen čihodamižen jäl'ghe: Azerbaidžan, Kazahstan (vodele 2025), Moldov, Uzbekistan, Turkmenistan.
Lumenlähtend
Harakteristikad
Lumuziden lugu il'man kubižes metras om vähemb mi 10 vällen lumenlähtendan aigan, 10..100 keskmäižen i enamba 100 da äjad tuhad lujan lumenlähtendan aigan.
Viflejem
Geografijan andmused
Klimat om Keskmeren kaks'sezonine. Verez tullei tuleb Keskmerespäi läz keskpäiväd. Kuiv räk hamasin-tullei puhub Arabijan pol'sarelpäi sulakus-kezakus. Tal'vaigan paneb lunt läz kerdan kus. Voden keskmäine lämuz' om +17 C°, kezakun-sügüz'kun +22..+25 C°, tal'vkun-keväz'kun +9..+11 C°. Paneb sadegid 589 mm vodes, enamba tal'vkus-uhokus (109..142 mm kus). Kuiv sezon oleskeleb semendkus-sügüz'kus (2,5 mm semendkus, sid' 0 mm kaikes pordos).
Irdkosketused
Kategorii:Izrailin lidnad Kategorii:Palestinan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe
Bohtar
Bohtar (tadž. i Бохтар) om Tadžikistanan lidn valdkundan suvipäivlaskmas. Se om valdkundan koumanz' lidn eläjiden lugun mödhe, Hatlonan agjan administrativine keskuz.
Irdkosketused
Kategorii:Tadžikistanan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Isaijan kirj
Kirjan südäiolend om Isaijan pühäpaginad, niiden järgenduz om sistematine, eile aigan mödhe. Ezmäine pala (jagused 1−39) starinoičeb vigoiš, toine pala (jagused 40−66) tüništab Izrailin rahvast edel tulijad vaviloništ plenad.
Päiv (znamoičendad)
Piidab erištada nenid tärtusid:
Vašington (lidn)
Transport
Avtobusad, ezilidnelektrojonused, velosipedad i taksid oma kundaližeks transportaks lidnas da sen ezilidnoiš. Vodespäi 1976 metropoliten radab lidnas (Washington Metro, Metrorail, Metro, vspäi 2014 om 6 jonod, 91 stancijad, 188 km raudted). Päraudtestancii om kaikiš järedambišpäi AÜV:oiš.
Tuho
Tuho formiruib lumikaten rel'jefad. Lumuded elektrizuidas i sublimiruidas sirdandan aigan, enamba pakaižes, i se kucub puru- da lämoieffektoid lumen päl, elektroveimiden murendusen naceinuz ližadub. Tuho otab väged muretud reljefan sijiš (mecad, vanod, jogiden alangištod), i ku ned venudas pidust tulleivalud, ka enamba väged.
Pokrov (lidn, Venäma)
Eläjad
Ortodoksižen hristanuskondan Jumalanmaman Katken jumalanpert' om olmas lidnas 16. voz'sadaspäi (kivine vspäi 1672), sen ližaks om koume tošt jumalanpertid i časoun'. Ph. Stroican päjumalanpert' om kaičenus vaiše paloin. Jumalanmaman Tulendan Pühäpertihe sar'hine naižjumalankodi om väges vspäi 1991 (mez'jumalankodi vll 1708−1919), sijadase lidnan lodehližel röunal.
Evro
Rahuded pörundas: 1, 2, 5, 10, 20, 50 evrocentad, 1, 2 evrod. Banknotad oma 5, 10, 20, 50, 100, 200, 500 evrod. Banknotan 500 evrod nominalanke pästand om loptüd vn 2019 sulakus borcuindan ramuziš peitolišt ekonomikad vaste.
Točiro Ojama
Homaičendad
Kategorii:Kosmine Harlok-merirazbainik Kategorii:Animen i mangan personažad
Il'mjärv
Ühthižed andmused
Kaikiš znamasižemb süvüz om 10 metrad, veden tazopind vajehtab röunoiš 7,4 metrhasai. Järven pindan korktuz valdmeren pindan päl om 18 m 10 sm. Veden basseinan pind om 67,2 tuh. km².
Ümbrikirjutand
Järv jädub kül'mkuspäi sulakuhusai. Om äi kalad Il'mjärves: lahn, smol', madeh, haug'. Il'mjärv mülüb Višnii Voločekan vezisistemha.
Kristiinankaupunki
Eläjad
Riitta El-Nemr radoi edeližen lidnanpämehen (2005−2018).
Zelenogorsk (Krasnojarskan rand)
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 66 056 ristitud. Kaik 62 466 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb ristitišt oli enamba 69 tuhad eläjid vll 2001−2006 (69 500 rist. vl 2001).
Edeline lidnan pämez' om Pavel Korčaškin (sügüz'ku 2014 — tal'vku 2018).
Satk
Satk (Са́тка, Саткы, Һатҡы) om Venäman lidn da lidnankund Čeläbinskan agjan päivlaskmaižen sarakon päivnouzmas. Se om Satkan rajonan administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn.
Šui (lidn)
Eläjad
Rahvahad (2010): venälaižed — 97,1%, toižed rahvahad — 2,9%.
Ol'borg
Geografijan andmused
Lidn sijadase agjan päivnouzmas, Jutlandii-pol'saren pohjoižpäivnouzmas, Lim-fjordan lopun suvirandal, viž metrad ü.m.t. keskmäižel korktusel. Nörresundbü-lidn i Ol'borgan lendimport oma fjordan pohjoižel randal. Ol'borgan port ühtenzoitase Kattegat-sal'menke-ki oikti. Matkad Kopenhagen-pälidnhasai om 412 km suvipäivnouzmha avtol ku ehtatimita, Orhushasai om 118 km suvhe avtoteidme, Norvegijan Oslo-pälidnhasai om 361 km Frederikshavnan kal't (63 kilometras pohjoižpäivnouzmha) ehtatimel sišpäi.
Irdkosketused
Kategorii:Danijan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
San Huan (lidn, Puerto Riko)
Istorii
Vl 1521 ispanižed kolonizirujad paniba lidnan alust, eziauguižikš Ciudad de Puerto Rico-nimenke («sal'hekahan portan lidn»). Se om kahtenz' lidn Amerikas aigan mödhe, kudamban alust evropalaižed paniba, Santo Domingon jäl'ghe. Ujuden vedihe kuldad da hobedad portan kal't.
Fosfor
thumb|left|250px|Vauged, rusked da must (ruskedsinine) fosfor oma elementan allotropižed modifikacijad.
Tosno
Tosno (То́сно, Tusina) om Venäman lidn Leningradan agjan keskusen suvipäivlaskmas, Tosnon rajonan da lidnankundan administrativine keskuz, mülüb rajonha vspäi 2006. Se om Piterin suvipäivnouzmaine ezilidn, rajonan kaikiš suremb lidn.
Sal'vador
Istorii
Vl 1821 sügüz'kun 15. päiväl Sal'vador tedištoiti ičeze ripmatomudes Ispanijaspäi.
Tosno
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Leningradan agjan lidnad *
Sal'vador
Geografijan andmused
Sal'vadoran territorijan tobj pala om sättud vulkanoil mägišt 600..700 m ü.m.t. korktusil väghiženke mahudenke. Valdkundal om kaks' vulkanoiden čepid — pohjoine da suvine. Manrehkaidused oma paksud. Kaikiš korktemb čokkoim om El'-Pital'-mägi, 2730 m valdmeren pindan päl. Kaikiš znamasine Lemp-jogi jokseb man pohjoižespäi süvedme (450 m) alangodme. Tünen valdmererandaline alangišt om 10..30 km levette.
Baksan (lidn)
Eläjad
Kabardinijan da Balkarijan maižanduzkolledž om lidnan professionaližen opendusen aluzkundaks.
Sevil'j
Geografijan andmused
Sevil'j jagase 11 administrativižhe rajonha.
Pol'šan kel'
Pol'šan kel' (ičeze nimitused: język polski vai polszczyzna) om pol'šanmalaižiden kel' da Pol'šanman Tazovaldkundan valdkundkel', mugažo EÜ:n üks' oficialižiš kelišpäi. Pol'šan kel' om indoevropine, slavine kel'.
Mouchein
Ümbrikirjutand
Lapačuikahad lehtesed čereduišoiš päiči severziš-se alahaižiš erasti. Änikod oma ühten sugun ühtel kazmusel. Hobedakahad hibusuded kattas moucheinäd paksus, ka kazmuz nägub aniku mouckivel putkotadud.
Kävutand
Mezjäižed ottas moucheinäd heid'oman purtkeks kezan kahtendel polel i sügüzel.
Gonolulu
Istorii
Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud vl 1906 kuti meriport. Se sai lidnan statusad vl 1907.
Geografijan andmused
Klimat om tropine päivoikaz, keskmäine lämuz +23..+27 C° vodes läbi. Paneb sadegid 434 mm vodes, kaikiš vähemb sulakus-sügüz'kus (7..18 mm kus). Gonolulu sijadase Koolau-mägisel'gan pautkidenno tulleinalaižes poles, ka paneb sadegid vähän.
Eläjad
Lidnan edeline pämez' oli Piter Karlail (2010 reduku — 2013 viluku).
Kutulik
Kutulik (Кутули́к) om Venäman žilo da municipaline ühtnik (küläkund) Irkutskan agjan suves. Se om Ust'-Ordinskii Burätan ümbrikon Alarin rajonan administrativine keskuz.
Geografijan andmused
Pened Golovinskoje-žilo (254 rist. vl 2012) i Šeleminankülä (6 rist. vl 2012) mülüdas küläkundha Kutulikan ližaks.
Kostroman agjan lidnad
Kaik om kaks'toštkümne lidnad (город) i 7 lidnanvuittušt žilod (ven. посёлок городского типа) Kostroman agjas.
Komsomol'sk (Ivanovon agj)
Geografijan andmused
Lidn sijadase Uhtohm-jogen üläjoksmusen vezivaradimen oiktal randal päpaloin (Ухто́хма 89 km pitte, Kläz'man hurapol'ne bassein), 145 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Ivanovohosai om 36 km päivnouzmha-suvipäivnouzmha orhal vai 58 km avtotel. Toižed lähembaižed lidnad oma Teikovo 22 km suvhe-suvipäivnouzmha orhal vai 31 km avtotedme, i Gavrilov Jam (Jaroslavlin agj) 44 km lodeheze orhal vai 62 km avtotedme. Raudtesarak Komsomol'sk-stancijanke ühtenzoitab Ivanovonke, raudte jätktase Ivanovon agjan röunhasai.
Lipki (lidn)
Geografijan andmused
Komsomol'skii-žilo (642 rist. vl 2017) oli lidnan palaks edel 2009. vot, se mülüb lidnankundha Lipkin ližaks.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Tulan agjan lidnad Kategorii:Kirejevskan rajon
Kastamonu
Eläjad
Vn 2011 Turkanman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 93 347 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt om nügüd'.
Železnogorsk (Krasnojarskan rand)
Geografijan andmused
Lidn sijadase Jenisei-jogen oiktal randpolel, Sajaniden Ataman-sel'gan ezimägištol, 150 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Fartalad seištas peniden Gorodskoje- i More-järviden randoil. Matkad Krasnojarskhasai om 35 km suvipäivlaskmha. Lähembaine lidn om Sosnovoborsk 15 km suvipäivlaskmha raudtel vai avtotel.
Ven
Lidn om Avstrijan kul'turan, ižandusen da politikan keskuz, rahvahidenkeskeižiden aluzkundoiden keskuz. ÜRO:n ližaofis (UNO-City), KEVO:n da OEVÜ:n päfaterad sijadasoiš siš.
Vener
Ümbrikirjutand
Sanged atmosfer kogoneb hil'muiktuzgazaspäi päpaloin (enamba 96%). Atmosferan painuz Veneran pindal om 92 kerdha lujemb mi Man pindal, ani kuti painuz sen valdmeres 900 m süvüdel. Hil'muiktuzgaz om üläkritižeks nozoludeks planetan pindanno suren painuden tagut. Veneran pindan keskmäine lämuz om kaikiš korktemb sisteman planetoiden keskes — 735 K (462 C°), sidä kesken korktemb mi Merkurijal, kazmuzhonuzeffektan taguiči. Pil'viden sanged šoid kogoneb rikmuiktusespäi, i Veneran pindan ezmäine tarkoiged kart om tehtud vaiše vl 1991. Planetan soravad arvoimižed jügenzoittas tedoidusid avtomatižiden apparatoiden abul eskai.
Kaimdajad
Veneral ei ole londuseližid kaimdajid, no kvazikaimdai om olmas — 2002 VE68-asteroid, kudamb om lujas läheline planetannoks. Aigemba tedomehed kacuiba todestada niiden olendad.
Homaičendad
Kategorii:Planetad Kategorii:Astronomižed objektad kirjamišton mödhe
Are You Man Enough
Pajon tegii i prodüser om Diter Bolen. Sen tekst om sätud anglijan kelel. Singl om änetadud vl 1986, sintipop-žanras.
Smolenskan agj
Geografijan andmused
Reljef om kukhikaz süvidenke jogialangištoidenke. Kaikiš korktemb čokkoim om nimetoi taho (321 m), se sijadase lodeheze Väz'maspäi agjan päivnouzmas. Kaikiš madalamb om Päivlaskmaižen Dvinan kendäk (141 m) Vaugedvenäman röunanno agjan päivlaskmas.
Sel'did
Ümbrikirjutand
Hibj om ahtištadud kül'gišpäi, pökon piiženke röunanke. Somuz om keskmäižen vai suren suruden, hen harvoin. Üläloug ei rippu alalougun päl. Su om keskmäine surudel. Hambhad oma rudimentarižed, lanktas ku oma. Händanalaine suug om keskmäižen suruden, vähemb mi 80 pal'clunke. Sel'gsuug sijadase pöksuugan päl. Händsuug jagase kaks'haze.
Tervazhein
Leviganduz
Heimon erikod kazdas Pohjoižen mapoliškon subarktižes i venos vöiš. Kaikiš enamba erikod om Keskmeren maiš. Läz 150 erikod Venämas lähižidenke maidenke.
Doncova Dar'ja
Sädab vspäi 1999. Kirjuti enamb mi 260 kirjad, kirjserijoiš tobjimalaz. Venäman kirjkodin oficialižiden andmusiden mödhe, vll 2012−2018 Doncovan kirjad oliba kaikiš enamba pästtud Venämaha čomamahtoižen literaturan täuz'kaznuziden täht jaguses.
Soul Survivor
Homaičendad
Kategorii:C. C. Catch:an pajod Kategorii:Pajod kirjamišton mödhe Kategorii:Singlad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 1987 pajod Kategorii:Vn 1987 singlad Kategorii:Pajod anglijan kelel
Runaway Train
Pajon tekst om anglijan kelel. Pajon oficialine video mülütab kadonuziden ristituiden fotokuvid, lapsiden päpaloin.
Džordžtaun (Gajan)
Lidn om valdkundan politikan, opendusen da tegimišton keskuz. Meriport om lidnas eksportiruimha läz kaikid tavaroid Gajanaspäi (kaikiš znamasižed lugul — sahar, boksitad).
Geografijan andmused
Klimat om subekvatorialine neps. Kun keskmäine lämuz om +26..+28 C° vodes läbi. Paneb sadegid 2260 mm vodes, kuivemb om uhokus-keväz'kus da sügüz'kus-redukus (80-110 mm kus).
Like a Hurricane
«Like a Hurricane» (Aniku uragan) om C. C. Catch-pajatajan koumanz' studine muzikal'bom. Se om pästtud 1987-ndes vodes «Hansa Records»-leiblal.
Bakal
Bakal (Бака́л, Бакал, Баҡал) om Venäman lidn da lidnankund Čeläbinskan agjan päivlaskmaižen sarakon keskuzpalas. Mülüb Satkan rajonha, sen kahtenz' lidn eläjiden lugun mödhe.
Sapporo
Sapporo (札幌市 Sapporo-si) om Japonijan nellänz' surtte lidn. Se om Hokkaido-prefekturan (gubernatorkundan) administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn. Sijadase Isikari-subprefekturas.