cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aidver'hernhut
Leviganduz
Kazmuz putub nituidme, jogiden randoidme, toižetadud ristitul sijiš.
Kävutand
Kazvatadihe Venämas söteheinäks 19. voz'sadal. Semetihe Suren Britanijan omaluižid toižiden heiniden ühtes.
Sag Harlokas
«Sag Harlokas: Nibelungoiden rengaz» (ハーロック・サーガ　ニーベルングの指環, vepsän kirjamil: Hārokku Sāga Nīberungo-no jubiva) om vn 1998 japonine anime-serial tedoližen fantastikan žanras. Original om japonan kelel. Režissör om Jošio Takeuči. Idejan tegii — Megumi Hijoši. Muzik — Kaoru Vada. Scenarii — Leidži Macumoto.
Ahmedabad
Irdkosketused
Kategorii:Indijan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Gudžaratan lidnad
Gar d'Aržikur P'jerrpon
Kategorii:Francijan raudtestancijad Kategorii:Raudtestancijad kirjamišton mödhe
Kanfetad
Kogotas 60..75 % saharad. Oleldas glazurottud, glazurita i šokoladsüdäimenke. Söndtavar mülütab 3800..6000 kkal/kg.
Šuiskoje (Vologdan agj)
Geografijan andmused
Küläkundan pind om 1314,61 km². Kaik 68 eländpunktad om siš: Šuiskoje-žilo, viž tošt žilod, 62 küläd (niišpäi 30 oma kezakülikš kaikenaigaižeta ristitištota). Niiden ližaks kaks' küläd (Butovo i Dorovskoje) oli edel 2020. vot, ned oma tühjitadud.
Eläjad
Ortodoksižen hristanuskondan koume pühäpertid oma olmas žilos, kaik — Eläban Stroican. Kaikiš amuižemb pühäpert' om saudud vl 1814 i om kaičenus vaiše paloin, ei ole rados. Kaks' tošt jumalanpertid oma avaitud: ezmäine om letud enččes avtostancijaspäi vll 2001−2005, toine om saudud vll 2015−2018.
Nevan rajon
Eläjad
Rajonan administracijan pämez' om Aleksei Gul'čuk vn 2017 kezakuspäi.
Despacito
Irdkosketused
Kategorii:AÜV:oiden pajod Kategorii:Pajod kirjamišton mödhe Kategorii:Singlad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 2017 pajod Kategorii:Vn 2017 singlad Kategorii:Pajod ispanijan kelel
Miškin
Geografijan andmused
Miškin om lidnankundan üks'jäine eländpunkt.
Näkad (kartankarv)
thumbnail|right|220px|Näkiden znam Näkad (kävutase äilugus vaiše; pique(s), shades, пики, вини) om must kartankarv. Se om francijan pačkan üks' nelläs kartankarvaspäi. Näkad oma mustan mujun nell'mujuižes-ki pačkas tobjimalaz.
Vižkümnekaks'kartaižes pačkas
tuz* 2* 3* 4* 5* 6* 7* 8* 9* 10* saldat (Ožje)* dam (Afina Pallada)* kunigaz (David)
Homaičendad
Kategorii:Kartankarvad
Sikhizm
Openduz
Sikhizm oti pohjoižindižen Bhakti-likundan opendust aluseks paloin, sen opendajad pühäpagižiba kumardelendad Ülähäižele verotegoita i arboita. Likundan erineden, sikhizm ei tundišta jäl'gnikoid.
Slanci (lidn, Leningradan agj)
Geografijan andmused
Žilo da seičeme küläd mülüdas lidnankundha Slancin ližaks. Lidnankundan pind — 301,77 km².
Počinok (lidn)
Istorii
Eländpunkt mainitaškanzihe vl 1811 kuti pen' külä. Šingotaškanzi raudtestancijal vspäi 1868 i torguindal tukuil (vill', mec, pölvaz). Vl 1926 sai lidnan statusad, vll 1929−1941 oli rajonan keskuseks. Toižen mail'man sodan aigan lidn oli okkupiruidud (17. heinku 1941 — 23. sügüz'ku 1943).
Logduzkülä
Homaičendad
Kategorii:Babuškinan rajon (Vologdan agj) Kategorii:Vologdan agjan eländpunktad Kategorii:Venäman küläd Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe
Severodvinsk
Geografijan andmused
Klimat om ven meren. Voden keskmäine lämuz om +1,3 C°. Ekstremumad oma −43 C° i +35,9 C°. Paneb sadegid 566 mm vodes.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Arhangel'skan agjan lidnad Kategorii:Arhangel'skan agjan lidnümbrikod
Voronežan agj
Geografijan andmused
Londuseližed varad oma metallad (vas'k, nikel', platin), sauvondmaterialad (mouckivi, saved, letked, granit), pol'kalližarvoižed kived, mel, mineraližed mujud, fosforitad, mustma.
Makarjev
thumb|left|250px|Lidnan kart (2021) Makarjev (Мака́рьев) om Venäman lidn da lidnankund Kostroman agjan suves. Se om Makarjevan rajonan administrativine keskuz.
Eläjad
Ortodoksižen hristanuskondan üks'toštkümne pühäpertid oma kaičenus lidnas: Raštvoiden päjumalanpert' (1775, om avaitud), Jumalanmaman Tihvinan jumalaižen päjumalanpert' (1898−1906, ei ole rados), Ill'a-endustajan jumalanpert' (letihe vl 1812 vai sen möhemba), Makarjevo-Unžan mez'jumalankodi (alusenpanend 1439, edel 2016. vot — naižjumalankodi, sen Eläban Eziauguižen Stroican päjumalanpert' om sadud vll 1664−1670 i om avaitud, mugažo sen nell' jumalanpertid) i koume časounäd.
Suomenma
Istorii
Vn 1917 6. päiväl tal'vkud Suomenma tedištoiti ičeze ripmatomudes Venämaspäi. Imperijan čihodamine vei Rahvahanikoiden sodale Suomenmas vl 1918 (27. viluku — 16. semendku). Koumanden nevondkundaliž-suomalaižen sodan jäl'ghe (30. kül'mku 1939 — 13. keväz'ku 1940) Suomenma kadoti territorijan palad, no kaiči ripmatomut.
Administrativiž-territorialine jagand
Kacu kirjutuz: Suomenman administrativiž-territorialine jagand.
Sretensk
Sretensk (Сре́тенск) om Venäman lidn da lidnankund Baikalantagaižen randan keskuzpalan pohjoižpäivnouzmas. Se om Sretenskan rajonan administrativine keskuz.
Ženev
Eläjad
Vl 2013 lidnan eläjiden lugu oli 194 458 ristitud, heiden keskes 48% oliba verazmalaižen augotižlibundanke. Kaikiš suremb lidnan da sen aglomeracijan ristitišt om nügüd'.
Priozersk
Eläjad
Ortodoksižen hristanuskondan kuz' pühäpertid oma avaitud lidnas: Jumalanmaman Sündundan päjumalanpert' (om saudud vll 1838−1847), Kaikiden Pühämehiden jumalanpert' (om letud vll 1890−1892), Raštvoiden jumalanpert' (om sätud vll 2001−2009, Venäman Patriarhan ohjanduzkundan al), koume časounäd.
Transport
Ühtennimine Priozersk-raudtestancii seižub «Piter (Suomen päraudtestancii) — Hiitol»-jonol. Avtote Sortavalhasai (A-121) läbitab lidnad.
Honkong
Mantedon andmused
Lidnfartaloiden territorii otab penemb nelländest kaikes territorijaspäi, toižed agjan koume nelländest oma puištod.
Transport
Kundaline transport mülütab nenid toižendoid: metropoliten (MTR), elektrojonused (KCR), kaks'žiruižed tramvaid, irdaližed eskalatorad, ehtatimed.
Lidnan nägud
thumb|center|1000px| Honkongan ühthine nägu (2008)
Veber Maks
Biografii
Ezmäižen mail'man sodan aigan Veber oli armijan varaoficeran, organizui läžundkodid Geidel'bergas. Vl 1919 ühtni Veimaran konstitucijan sädamižhe. Tedomez' tartutihe ispanižel grippal i koli pnevmonijaspäi.
Tuluz
Istorii
Tuluz šingotase Francijan aerokosmižeks keskuseks Šarl' de Goll'-prezidentan aigaspäi, Airbus-kompanijan i «Arian»-kandairaketiden ühthekeradamižcehad ratas lidnas. Sidodud kosmosha sarakod oma elektronine (pol'veimed i čipad, kaimdajiden südäin), informacine (sän i valdmeritedon radnikoičendad, tedoiduzkeskused), biotehnologijoiden. Tuluzan aglomeracijan KSP om 51 mlrd evroid (2013).
Heinol
Geografijan andmused
Vl 2020 lidnankundan ühthine pind oli 839,28 km², sidä kesken kuiv ma — 675,99 nellikkilometrad, vezi da sokaz ma otiba videndest (163,29 km²).
Eläjad
Edeline lidnan pämez' om Jussi Teittinen (keväz'ku 2014 — reduku 2017).
Gadžijevo
Geografijan andmused
Lidn sijadase läz Barencan meren Said-lahted (Сайда губа). Lidnan südäimen kaikiš suremb korktuz om 72 m valdmeren pindan päl. Matkad Murmanskhasai om 33 km suvipäivlaskmha orhal vai 98 km avtotedme.
Volodarsk
Geografijan andmused
Volodarsk om lidnankundan üks'jäine eländpunkt. Lidnankundan pind om 88,64 km².
Sol'vičegodsk
thumb|left|250px|Jumalanmaman Tulendan Pühäpertihe päjumalanpert' (1690-nded voded), enččen ühtennimižen jumalankodin pala Sol'vičegodsk (Сольвычего́дск) om Venäman lidn da kurort Arhangel'skan agjan suvipäivnouzmas, Kotlasan rajonas. Se om municipaližen «Sol'vičegodskoje»-ühtnikan (lidnankundan) administrativine keskuz.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Vičegd-jogen oiktal randal, 70 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Kotlashasai om 17 km suvipäivlaskmha orhal vai 35 km avtotedme, Arhangel'skhasai — 480 km lodeheze orhal vai 635 km avtotedme. Lähembaine lidn om Koräžm 12 km päivnouzmha. Sol'vičegodsk-raudtestancii sijadase lidnanvuiččes Vičegodskii-žilos 12 km suvhe orhal.
Baimak
Eläjad
Professionaližen opendusen aluzkundad: Uralantagaine agrotegimištoline kolledž (baziruiše Baimakas), Ufan poltusiž-energetižen kolledžan filial.
Fly To The Moon
Pajo mülüi air play-čartha Bolgarijas, i oli 17-ndel sijal taholižes hitparadas.
Komi mu
«Komi mu» («Коми му» Komin ma) om lehtez komin kelel.
Adonis (kazmuz)
Leviganduz
Heimon erikod oma levitadud Evropadme i Azijan maiš päiči räkäs klimatas.
Ümbrikirjutand
Adonisan erikoiden änik mülütab 5..30 äniklehtest. Se voib olda rusttan, pakuižen i ruskedpakuižen mujun.
Bolgarii
Politine sistem
thumb|right|250px|Bolgarijan parlamentan ištundoiden sija [[Sofii|Sofijas.]] Ohjandusen form om unitarine parlamentine tazovaldkund. Valdkundan pämez' om prezident (Президент на България). Kaik rahvaz valičeb händast videks vodeks.
Jäl'geline Rahvahaline Suim tuli radho edelstrokuižiden valičendoiden jäl'ghe, ned oliba vn 2017 26. päiväl keväz'kud. Prezidentan järgenduseližed valičendad oliba vl 2016 (6. päiväl kül'mkud), Rumen Radev om valitud prezident, sai vägestust ezmäižes turas (57,47%), tuleb radho vs 2017 vilukun 22. päiväspäi. Boiko Borisov radab päministran vs 2017 semendkun 4. päiväspäi, hän oli sil-žo radnikusel vll 2009−2013 i 2014 — viluku 2017.
Rahvahatoi ma
Rahvahatomad mad sädasoiš märitud geografižiš tahondoiš, kus sadegiden vajaguz (liig) vasttase korktanke (madalanke) il'man lämudenke vodes läbi.
Bor (himine element)
Bor (B — borium latinan kelel) om videnz' himine element himižiden elementoiden periodižes tabludes. Sen sijaduz om koumandestoštkümnendes gruppas (vanhtunuden klassifikacijan mödhe — koumanden gruppan päalagruppas), tabluden kahtendes periodas.
Dulut (Minnesot)
Istorii
Dulut šingotase jüguiden transportiruindal portan kal't, penil edheotandoil (meblin tehmine, oludenkeitand, kalud lapsiden täht) i turizmal. Vezibiologijan tedoiduzkeskuz.
Neftegorsk (Samaran agj)
Neftegorsk (Нефтего́рск) om Venäman lidn da lidnankund Samaran agjan päivnouzmas. Se om Neftegorskan rajonan administrativine keskuz.
Istorii
Neftegorsk šingotase kivivoin samižel, gazan ümbriradmižen tegimel, vas'ken vanundan da kabeliden tegimel, leibän edheotandal.
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 19 254 ristitud, rajonan viž ühesandest. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 21 400 eläjad vll 1998−2001.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Samaran agjan lidnad *
Virzud
Homaičendad
Kategorii:Kengäd
Guaranin kel'
Leviganduz
Antonio Ruis de Montoja-jezuit (Antonio Ruiz de Montoya) pästi kelen ezmäšt grammatikad i vajehnikad (Tesoro de la lengua guaraní «Guarani-kelen kal'huded») vl 1639. Läz kaik Paragvain ristitišt pagižeb guaranikš vai el'gendab sidä, mugoi kel'situacii om üks'jäine Suviamerikan valdkundoiš indejižen kelen täht.
Akapul'ko
Akapul'ko (Acapulco de Juárez [akaˈpulko ðe ˈxwaɾes] Akapul'ko de Huares) om Meksikan lidn, valdmeriport da kurort. Se om Gerrero-štatan kaikiš suremb lidn.
Aimaran kel'
Aimaran kel' om valdkundkel' Bolivijas ühtes ispanijan kelenke, Perun oficialine kel'; mugažo sil pagištas Čilin pohjoižes čogas. Pagižijoiden lugu om läz koumed millionad ristituid (mamankel'), heiden toine paginkel' om ispanijan kel'.
Kalendar'
Toižendad
Kalendarin nened toižendad oma märhapandud: päiväižkalendar', kudmaižkalendar', päiväižkudmaižkalendar'. Paindud toižendad: jumalankodikalendar', laudkalendar', rahvahankalendar', rebitamižkalendar', seinkalendar'.
Venäman vanh i uz' stilid
Venäman vanh i uz' stilid erinedas nenikš:
Kajaged (heim)
Elädas meren avarudes i reskveden vezištoil. Äjad erikod elädas läz ristitun eländpunktoid. Ned oma järedad vai keskmäižen suruden lindud vauktanke vai hahkanke höunhištonke, mustoidenke läipoidenke päs vai suugil. N'ok om vahv i vähän kid'žor agjas, hüvin šingotadud ujundnahkuded oma käpšuil.
Šenkursk
Geografijan andmused
Klimat om ven. Voden keskmäine lämuz om +1,8 C°, kezakun-elokun +14..+17 C°, tal'vkun-uhokun −11..−14 C°. Ekstremumad oma −45,2 C° i +35,7 C°. Paneb sadegid 565 mm vodes, enamba kezakus-elokus (61..79 mm kus), vähemba uhokus-keväz'kus (27 mm kus). Voden keskmäine nepsuz om 75..77 %.
Eiler Leonard
Homaičendad
Kategorii:Mehanikantedomehed Kategorii:Šveicarijan matematikantedomehed Kategorii:Saksanman matematikantedomehed Kategorii:Venäman imperijan matematikantedomehed Kategorii:Venäman matematikantedomehed Kategorii:Šveicarijan tedomehed Kategorii:Saksanman tedomehed Kategorii:Venäman tedomehed Kategorii:Matematikantedomehed kirjamišton mödhe Kategorii:Tedomehed kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Šveicarijha Kategorii:Sündnuded Bazelihe
Stroicanpäiv
Katoline i lüteranine jumalankodikundad oigetas Vižkümnent päiväd, heiden Stroicanpäiv linneb nedališ, tuleban aigan pühäpäiväl, 57-ndel päiväl heiden-žo Äipäivän jäl'ghe, ka se oleskeleb aigemba mi ortodoksižil hristanuskojil päpaloin.
Homaičendad
Kategorii:Hristanuskondpraznikad Kategorii:Praznikad kirjamišton mödhe
Železnogorsk Ilimal
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1948 kuti Koršunih-žilo (Коршуниха) sauvomha küllästamižfabrikad raudkivendon ühtennimiženno löudmižsijanno, nimi Iliman ližajogespäi. Vl 1958 udesnimitihe žilod Železnogorsk-radnikžiloks. Se sai lidnan statusad vl 1965 udenke nügüdläiženke nimenke erištamha toižiš Železnogorsk-lidnoišpäi.
Haidarabad
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud 16. i 17. voz'sadoiden röunal kuti Golkondan pälidn. Alusenpanii om islamine Muhammed Kuli-sultan Kutb-šahoiden dinastijaspäi. Lidn om nimitadud pühän Ali ibn Abu Talib-halifan «Haidar»-närituznimenke (lev) oiktastuseks. Amuine pertišt om letud mogoližiden ohjastajiden aigan, heišpäi om kaičenus äi čomid pert'kuluid, mečetid, kaumusid, eländpertid. Vll 1724−1956 lidn oli Haidarabadan ruhtinazkundan pälidnaks i nizamoiden rezidencijaks. Vl 1870 raudte tuli Haidarabadha. Haidarabad-štatan pälidn sen olendan aigan vll 1949−1956. Andhra Pradeš-štatan pälidn vspäi 1956.
Avtobus
Avtobus om transportmašin ühesanke vai sen enamba ištmenke passažiroiden täht, voib manevriruida likundan aigan, likutimen energijan purde panese ühtes.
Saharan rahvahatoi ma
Klimat
Kožui maižandusele klimat oleskeleb Saharas 17 tuhad vot pordal. Jäl'ghine mugoine klimatan pord oli 4 tuhad vot tagaz, se möst saškandese ičeze maksimumhasai vl 15000 meiden erad.
Volgorečensk
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 17 104 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 19 tuhad eläjid vl 2001.
GlaubeLiebeTod
Pajoiden nimikirjutez
Ezmäižed nell' kompozicijad oma pästtud singloikš i oma fil'mdud videoklipoikš.
Fasmer Maks
Homaičendad
Kategorii:Saksanman kelentedomehed Kategorii:Kelentedomehed kirjamišton mödhe Kategorii:Tedomehed kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe
Tehran
Istorii
Tehran om Iranan pälidn vspäi 1786.
Ühtennimine ristit
«Ühtennimine ristit» (The Namesake, द नेमसेक Da nemasek) om vn 2006 indine i amerikaine dramfil'm.
Tehran
Tobmuz
Mohammed Bager Galibaf radoi lidnan pämehen pit'kan aigan (2005−2017).
Geografijan andmused
Tehran sijadase Iranan pohjoižpalas, El'burs-mägisel'gan Točal-mägen suvipautkel, 1200..2000 m korktusil valdmeren pindan päl. Matkad Kaspijan merelesai om 90 km.
Vepsän mifologii
Vepsän rahvahan hristanedelišt uskondad voib harakterizuida kut animistine i politeistine. Päjumal — Jumou — jumalanjurun, jumalansän da toižiden londuseližiden nägusiden jumal. Edelespäi vepsläižed lugiba händast Il'ja-endustajaks, hänen nimi linni faktižikš nimeks kaikuččele jumalale. Turžas om veden jumalaks. Andmused vepsläižiden toižiden jumaloiden polhe oma kadotud.
Zaozörsk
Eläjad
Rahvahad (enamba 1 % vl 2010, ozutadud rahvahudenke): venälaižed — 81,5 %, ukrainalaižed — 11,3 %, vaugedvenälaižed — 1,9 %, totarlaižed — 1,2 %, toižed rahvahad — 4,1 %.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Murmanskan agjan lidnad Kategorii:Sauptud administrativiž-territorialižed ühtnikad
Belozerskan rajon
Administrativine keskuz om Belozersk-lidn, kudamb sijadase 214 km Vologd-lidnaspäi.
Geografijan andmused
Om röunoid 6 Vologdan agjan rajonanke:
Londuseližed varad oma turbaz, sauvondmaterialad (letked, gravii, dolomit), mec, kala, reskvezi.
Jüväskülä
Istorii
Jüväskülä šingotase bumagan tehmižel (Metso), udištaban energijan edheotandoil (tulleigeneratoriden pästand), tedokeskuseks. Om Suomen il'mvägiden päsijaduseks, niiden Akademii om avaitud lidnas. Jogavozne «Suomen ralli»-aigtego (Neste Rally Finland) vedase lidnan ümbrištos vspäi 1951.
Eläjad
Kodikelen mödhe (2016): suomen kel' — 95,0%, ročin kel' — 0,2%, toižed keled — 4,8%.
Sol'ci
Istorii
Lidn oli okkupiruidud Suren sodan aigan (14−16 i 22. heinku 1941 — 21. uhoku 1944). Torgovanoiden erižpertid da laukad oma kaičenus lidnas. Vl 1975 ühtištadihe lähižid eländpunktoid lidnanke.
Monako (znamoičendad)
Monako (Monaco [mɔnako]) om geografine nimituz i kanzannimi. Se voib znamoita:
Tagor Rabindranat
Rabindranat Tagor (রবীন্দ্রনাথ ঠাকুর Robindronath Thakur, Rabindranath Tagore; sünd. 7. semendku 1861, Kal'kutt, Britanine Indii, Britanijan imperii — kol. 7. eloku 1941, sigä-žo) oli Indijan kirjutai, runokirjutai, muzikankirjutai, pirdai da valdkundan šingotai. Hänen runod kävutasoiš Indijan i Bangladešan valdkundaližikš gimnoikš. Literaturižen Nobelän premijan laureat (1913).
Torguind
Rahvahidenkeskeine torguind om globalizacijan likui vägi, mugoman torguindan šingotez om mail'man märhapanijaks pirdaks 20. voz'sadan lopuspäi. Valdkundad napridas panda röunadusid (ližamaksad, embargod, sankcijad) kaičemha tatanmaižid tavaroiden tegijoid. Poletas röunadusid Mail'man torguindorganizacijan ramuziš.
Uvarovo
Geografijan andmused
Uvarovo om lidnümbrikon üks'jäine eländpunkt.
Esperanto
Leviganduz
Äjiš maiš pästtas kirjoid kelel, i voib ostta niid ühtel saital. Läz 250 lugendlehtest i aiglehtest lähteltas mail'madme, internet-televizii radab.
Jelizovo
Ižanduz da transport
Avtobusad oma kundaližeks transportaks. Rahvahidenkeskeine Jelizovo-lendimport (PKC / ПРЛ) otab lidnan keskuzpalad. Sišpäi tehtas reisid Venämadme, mugažo čarterreisid Suvipäivnouzmaižen Azijan maihe, Tokioho i Ankoridžha.
Matfejansel'g
Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe külän eläjiden lugu oli 5 ristitud. Vl 1926 külišton ristitišt oli 623 eläjad.
Kal'cii
thumb|left|200px|Kal'cii [[argonas]]
Ühthine ümbrikirjutand
Kal'cii om lujas levitadud Man kores, otab 3,38% massan mödhe (5. sija). Mülünd merivedes — 400 mg/L. Ei voi löuta kal'cijad joudjas olendas londuses elementan korktan himižen aktivižusen tagut.
Irdkosketused
Kategorii:Himižed elementad kirjamišton mödhe
Stökol
Stöklan struktur om amorfine, izotropine material. Tehmižen lämuz vajehtase +300..+2500 C° röunoiš, järgeližen silikatstöklan +425..+600 C°, rippub mülündaspäi (hapandused, ftoridad, fosfatad). Irguz pal'hale sil'male ei ole ühthine kaikiden toižendoiden täht, no om paksumba kaiked praktižen sättundan tagut. Ninevuz oleleb 2,2..7,5 g/sm³: järgeližen silikatstöklan 2,2 g/sm³, jüžmakoidenke metalloidenke enamba äjan. Räbed material, eskai kalindan jäl'ghe. Lämuden hüvä izolätor.
Homaičendad
Kategorii:Sauvondmaterialad Kategorii:Izolirujad materialad Kategorii:Amorfižed hibjad
Nižnevartovsk
Istorii
Nižnevartovsk šingotase kivivoin da sen gazan samižel («Rosneft'»-kompanijan «Samotlorneftegaz» i «RN-Nižnevartovsk»-alajagused), gazan ümbriradmižen kompleksal («SiburTümen'Gaz»-kompanii), kivivoinümbriradmižel, sauvondmaterialiden tegimil i sömtegimištol (kaks' lihaedheotandad, maidtegim, oludtegim, nell' leibänedheotandad, kalanümbriradai tegim).
Eläjad
Nižnevartovskan valdkundaline universitet (viž tuhad üläopenikoid seičemel fakul'tetal vl 2015), kivivoin institut (Jugran valdkundaližen universitetan filial, ende tehnikum), edheotaikundan tehnikum i nell' kolledžad oma lidnan professionaližen opendusen aluzkundoikš, mugažo om verhiden lidnoiden filialid. Kaik kuz' sportkompleksad ratas lidnas.
Edeline lidnan pämez' om Vasilii Tihonov (reduku 2016 — semendku 2021).
Petr I Sur'
Homaičendad
Kategorii:Venälaižen valdkundan pämehed Kategorii:Valdkundmehed Kategorii:Monarhad Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Romanovan dinastii
Belebei
Eläjad
Kaik kümne keskškolad ratas lidnas. Specialižen kesk- da alaopendusen aluzkundad: Belebein mehanizacijan da elektrifikacijan kolledž, medicinine i gumanitariž-tehnine kolledžad, pedagogine škol. Samaran valdkundaližen tehnižen universitetan filial andab üläopendust.
Transport
Avtobusad (nell' maršrutad) da taksid oma kundaližeks transportaks lidnas.
Amphelasma maculicolle
Amphelasma maculicolle om gaved', mülüb Lehtesensöjad bumbakod-sugukundha (Chrysomelidae). Saksalaine Martin Jakobi-entomolog avaiži da ümbrikirjuti erikod vl 1887 Diabrotica maculicolle-nimitusenke.
Feodosii
Geografijan andmused
Lidn sijadase Mustmeren Feodosijan lahten randal, Kriman pol'saren longibokaližel (suvipäivnouzmaižel) randištol, 10 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Kriman mäged röunatadas lidnad päivlaskmaspäi, Tepe-Ob-mägi om niiden lopuks 302 metrad kortte. Matkad Simferopolihesai om 100 km päivlaskmha orhal vai 114 km avtotedme.
Eläjad
Rahvahad (lidnan eläjad, enamba 0,4 % vl 2014): venänikad — 79,4 %, ukrainalaižed — 11,4 %, krimantatarlaižed — 1,0 %, vaugedvenälaižed — 1,0 %, totarlaižed — 0,8 %, armenijalaižed — 0,7 %, toižed rahvahad — 2,0 %, rahvahuden ozutandata — 3,7 %.
Irdkosketused
Kategorii:Kriman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Indoevropižed keled
Keled leviganziba Evrazijadme eziauguižešti. Evropan keliden enambuz mülüb indoevropižhe kel'kundha. Pagižijoiden lugu om enamba mi 3,2 milliardad ristituid mamankeleks, mail'man ristitišton nell' ühesandest.
Keled
Kaikiš surembad oma jäl'ghižed gruppad:
Grammatik
Kaik indoevropižed keled oma flektivižed keled.
Gil'bert David
Biogafii
Vspäi 1895 professor eli da radoi Göttingenan universitetas 35 vot, äjad tetabad matematikantedomehed sirdiba verhiže maihe nacistoiden tulendan jäl'ghe. Vl 1900 publikoiči 23 probleman nimikirjutest, pätihe sidä kaikel mirul 20. voz'sadan aigan. Vspäi 1902 Gil'bert radoi mugažo «Mathematische Annalen»-tedoaiglehtesen redaktoran. Vspäi 1922 tedomez' tahtoi formalizuida kaik matematikad, no vl 1931 Kurt Gödel' ozuti sen tahton voimatomut, todesti teoremad.
Celebrate (The Love)
Grupp pästi singlad-remiksad pajole vl 2002 i sid' čihozi.
Vel'sk
Istorii
Vel'skan ižandusen päsarakod oma mecan ümbriradmine, mechimii, sömtegimišt.
Knäginino
Istorii
Eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan M.I. Vorotinskii-ruhtinasen hengeližes kirjeižes vn 1569 uhokus kuti Knäjinino-žilo (село Княинино). Sai makundan lidnan statusad vn 1779 28. päiväl tal'vkud, generališt planad vl 1784. Lidnan nimituz oli Knäginin. Anastihe lidnan statusad vl 1926 da nimitihe Knäginino-žiloks. Kändihe lidnanvuiččeks žiloks vl 1968. Radnikžilo sai lidnan statusad tošti vn 1998 keväz'kun 17. päiväl.
Jä hüväšti igäks, Tähtazkundan ekspress 999
Homaičendad
Kategorii:Japonijan mul'tfil'mad Kategorii:Animemul'tfil'mad Kategorii:Mul'tfil'mad kirjamišton mödhe Kategorii:Tedoliž-fantastižed fil'mad Kategorii:Kosmine Harlok-merirazbainik Kategorii:Vn 1981 fil'mad
Zapolärnii
Eläjad
Ortodoksižen hristanuskondan Eläban Eziauguižen Stroican puine uz' jumalanpert' om letud vll 2014−2019.
Holm (lidn, Venäma)
Istorii
Äjad pertid oliba muretud täuzin Suren sodan aigan vl 1942, vedihe torategendoid lidnas da sen ümbrištos.
Sur' Britanii
Geografii da klimat
Klimat om valdmerine neps. Uhokun keskmäine lämuz' +3..+7 C° da heinkun +11..+17 C°.
Administrativiž-territorialine jagand
Sen ližaks, Sur' Britanii valdoičeb 14 merentagaižel territorijal da koumel kunigahan mal. Ned ei ole Suren Britanijan palad juridižikš.
Suren Britanijan rahvahad
Uskondan mödhe (2011): hristanuskojad — 59,5% (sidä kesken anglikanižen jumalankodikundan uskojad, riman katolikad, presviterianižen jumalankodikundan polenpidajad, metodistad), islamanuskojad — 4,4%, induistad — 1,3%, toižed uskojad — 2,0%, märhapanendata — 7,1%, religijatomad — 25,7%.
Larnak
Istorii
Larnak šingotase meriportal i turizmal, rahvahidenkeskeine lendimport radab. Meri- i lendimportad oliba ližasaudud vn 1975 jäl'ghe, konz Famagustan meriport ozaižihe Pohjoižen Kipran kontrolin al i Nikosijan lendimport oli sauptud.
Kangasal
Geografijan andmused
Lidn sijadase agjan suves, kundan päivlaskmas, Vesijärven suvipäivlaskmaižel randal. Toine znamasine järv om Kirkkojärvi lidnan suves. Agjan Tampereh-keskuz levitase ani päivlaskmha Kangasalaspäi, matkad Tamperehen keskushesai om 18 km päivlaskmha-lodeheze avtotedme. Rahvahidenkeskeine soda- da civiline Tampereh-Pirkkalan lendimport (TMP, 222 tuh. passažiroid vl 2019) radab 25 km päivlaskmha Kangasalaspäi. Matkad Hel'sinkihesai om 152 km suvhe-suvipäivnouzmha orhal vai 164 km avtotedme. Toine lähembaine lidn om Orivezi 28 km pohjoižpäivnouzmha orhal vai 35 km avtotedme.
Sahar (produkt)
Vajehtimed
Saharan londuseližed vajehtimed oma mezi, fruktad da marjad.
Himižed vajehtimed (ksilit, sorbit, aspartam) oma olmas razvdusen spravitandan täht.
Vol'ter
Vol'ter  (Voltaire [vɔltɛːʁ]), todesine nimi oli Fransua Mari Arue (François Marie Arouet [fʁɑ̃swa maʁi aʁwɛ]; sünd. 21. kül'mku 1694, Pariž, Francii — kol. 30. semendku 1778, sigä-žo) oli francijalaine prozan, poemiden i p'jesid-tragedijoiden kirjutai, istorik i filosof, publicist.
Filosof kritikui religijad i tahtoi sekulärizacijad, no oli paginan i uskondan joudjaližen oiktusen polenpidajan. Sen tagut sauptihe händast Bastilii-türmas kaks' kerdad, eli pagoiš, verhiš maiš läz Francijad. Vol'ter kirjuti enamba 20 tuhad kirjeižid i enamba 2 tuhad kirjoid. Jekaterina II osti filosofan kirjištod, nügüd' kaičese Piteriš.
Must muju
Kelenvänd
Toižiden keliden «must kaži»-tärtusele sättub vepsän kelen «kadonu kaži»: «kadonu kaži joksi heiden keskes».
Kacu mugažo
*
Thejan
Biografii
Thejan om sündnu Ijdžonbu-lidnha (Seulan pohjoine ezilidn).
Laht (lidn)
Eläjad
Mamankelen mödhe (2016): suomen kel' — 93,4%, ročin kel' — 0,4%, toižed keled — 6,2%.
Kakkarv
Vl 1905 eläjiden lugu oli 218 ristitud.
Duhovščin
Istorii
Duhovščin šingotase leibänkombinatal, mecan varhapanendal da sen pilindal. Nevondkundaližen aigan pöl'vhantegim radoi.
Ladog
Ladogan randad mülüdas Karjalan Tazovaldkundan da Leningradan agjan territorijoihe läz poleti.
Ühthižed andmused
Ühthemänho 35 joged langetas Ladogjärvhe, ühtenzoitai Äniženke Süvär' om kaikiš järedamb niišpäi. Vaiše üks' Neva-jogi lähteb järvespäi. Järv mülüb Atlantižen valdmeren Baltijan meren basseinha. Karjalan kagluz erištab Ladogad Suomen lahtespäi.
Homaičendad
Kategorii:Venäman järved Kategorii:Järved kirjamišton mödhe Kategorii:Karjalan Tazovaldkundan järved Kategorii:Leningradan agjan järved
Koume mušketörad
Kirj starinoičeb noren D'Artanjan-bajarin ozaitelemižiš (trilogijan päheng). Hän oigenzi Parižha, miše käta mušketöraks, i löuzi siš koumed sebranikad-musketörad: Atos, Portos i Aramis. Istorii tegihe voziden 1625 i 1628 keskes.
Irdkosketused
Kategorii:Romanad Kategorii:Kirjad kirjamišton mödhe
Bilan Dima
Biografii da kar'jer
Nügüd'aigan (vl 2017) Dima om üks' kaikiš populärižiš Venäman pajatajišpäi, oleleb TV-oigendusiš.
Turin
Irdkosketused
Kategorii:Italijan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Kirj
thumbnail|right|250px|Kirjad Kirj om üks' painmižprodukcijan toižendoišpäi.
Vilüčinsk
Vilüčinsk (Вилю́чинск) om Venäman lidn da meriport Kamčatkan randan suves. Se om Vilüčinskan lidnümbrikon (vn 2005 sügüz'kuspäi, alištub randale) da SATÜ:n (vn 1992 heinkuspäi, alištub federacijan tobmudele) administrativine keskuz.
Kirj
Kaičend
Kirjad kaičesoiš kirjištos. Kaičendan arvoimižed oma päipaštan ul'traruskedsinižen sädegoičendan olmatomuz, viluhk pol'pimed honuz, ven nepsuz. Tarbiž sortiruida kirjoid suruden mödhe, kirjad pid'oiteldas toine tošt paličal i muga kaitas ičeze eziaugušt formad.
Kirjoiden sur' kogoduz kaičese kirjžiruižil vai škapoiš. Ku om vähä kirjoid, ka voib kävutada arhivpidimid.
Vilüčinsk
Geografijan andmused
Lidn sijadase Avačin lahten Krašeninnikovan karan randoil, 10 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Petropavlovskhasai Kamčatkal om 25 km pohjoižpäivnouzmha.
Eläjad
Kamčatkan industrialine tehnikum om lidnan professionaližen opendusen aluzkundaks.
Lipin Bor
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1938 kuti nügüdläižen rajonan (om sätud vl 1927) uz' keskuz, sil-žo vodel rajonan keskuz i sirtud žilho. Edeline lähine Vaški-žilo (Вашки) om upotadud Vauktan järven reguliruindha näht, rajon om nimitadud sen mödhe. Lipin Bor om saudud pedajištos. Üks' versijoišpäi sel'gitab nimitust naižen Lipa-nimespäi (Olimpiada-nimen lühenduz), se Lipa oli sijaližen pomeššikan tütren, tat lahjoiči Lipale pedaimecad, i tuli «Lipan kangaz».
Geografijan andmused
Klimat om ven kontinentaline.
Eläjad
Vn 2002 Venäman rahvahanlugemižen mödhe žilon eläjiden lugu oli 3 845 ristitud, heišpäi 98 % kirjutihe venälaižikš. Vl 2010 kaik 3 672 ristitud elihe žilos. Kaikiš suremb žilon ristitišt oli 4 083 eläjad vl 1989. Vl 1959 heid oli 1741. Vl 2021 kaik 3 682 ristitud elihe küläkundas (4250 rist. vl 2010). Rajonan ristitišton läz pol't eläb žilos i küläkundas.
Golub Marina
Biografii
Vll 1979−1981 Marina Golub radoi Moskoncertas. Vspäi 1981 vhesai 1987 naine radnikoiči Arkadii Raikinan Miniatüroiden teatras, sid' läksi radmaha Moskvan «Šalom»-teatras. Vspäi 2002 Golub oli ranu Moskvan Čomamahtoižes teatras Čehovan nimed.
Tulleipörde
thumb|right|250px|F5-kategorijan (kaikiš lujemb) tulleipörde [[Kanadan Manitob-provincijas, 22. kezaku 2007]] Tulleipörde om atmosferine pörde pil'ven hijaman nägul vai hobodanvuitte kümned i sadad metrid diametral. Näguz sündub jumalansän pil'ves vai kogopil'ves (kuivman vai meren päl), levigandeb alahaks, paksus alahakssai man pindanno.
Dnipro
Irdkosketused
Kategorii:Ukrainan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Veinan'
Geografijan andmused
Lidnümbrik kogoneb 11 ühtnikaspäi: 2 lidnrajonad (Linvei i Huačžou), 2 lidnmakundad, 8 külämakundad. Kaik om 141 eländpunktad (lidnad i küläd) vai 215 volostid Veinanin lidnümbrikos.
Scorpions
«Scorpions» (Skorpionad) om tutab mail'mas saksalaine anglijankel'ne muzikgrupp. Edestab muzikad hardrok- da hevimetal-stiliš, pajatab anglijan kelel. Om olmas pol'voz'sadad jo rattemata.
Irdkosketused
Kategorii:Hevimetalgruppad‎ Kategorii:Hardrokgruppad Kategorii:Saksanman muzikgruppad Kategorii:Muzikgruppad kirjamišton mödhe Kategorii:Muzikgruppad vl 1965 alusenpanendanke
Piaf Edit
Pajatai naine edesti enamba 250 pajod. Edit Piaf sai mail'man tetabut neniden pajoiden edestusel: «Non, je ne regrette rien», «La Vie en rose», «Hymne à l’amour», «Mon légionnaire», «La Foule», «Milord», «Tu es partout», «Mon Dieu» i «L’Accordéoniste».
Marok
Geografijan andmused
Sikš ku Marok kontroliruib de-fakto Päivlaskmašt Saharad, sil om pit'k maröun Mavritanijanke, läz 2200 km.
Marokon rahvahan Internet-domen om .ma.
Meiden Tat
Kacu mugažo
Kategorii:Hristanuskondloičendad
Pohvistnevo
Istorii
Avaitihe kivivoin löudmižsijid rajonas, i radnikžilo sai lidnan statusad vn 1947 19. päiväl elokud.
Mičurinsk
Mičurinsk (Мичу́ринск) om Venäman lidn, lidnümbrik da raudtesol'm Tambovan agjan päivlaskmas. Se om agjan kahtenz' lidn eläjiden lugun mödhe, om Mičurinskan rajonan administrativižeks keskuseks i ei mülü sihe. Agrarine tedolidn vn 2003 kül'mkuspäi.
Istorii
Mičurinsk šingotase mašinansauvomižen «Progress»-tegimel (aviakosmine tehnik, kodielektrotehnik, mašiništ gazan i kivivoinveimiden täht), vedimkohenduztegimel, sömtegimištol (jauhkompanii, ploduiden konservtegim) i «Družba»-kivivoiveimiden rajonohjandusel. Sadunkazvatusen kaks' tedoinstitutad ratas lidnas.
Säs'ked
Säs'ked  (Culicidae) oma gavediden sugukund Kaks'suugaižed-heimkundaspäi. Leviganzi kaiked mail'madme Antarktikas päiči ristitun jäl'ghe. Kaik enamba koumed polenke tuhad erikoid elädas mail'mas, mülütadas heid läz 100 heimho, 100 erikod om Venämas.
Homaičendad
Kategorii:Živatad kirjamišton mödhe Kategorii:Gavedid
Nadim
Eläjad
Rahvahad (enamba 1,1% vl 2010): venälaižed — 75,1%, ukrainalaižed — 9,1%, totarlaižed — 5,1%, nencalaižed — 1,2%, baškiralaižed — 1,1%, vaugedvenälaižed — 1,1%, toižed rahvahad — 7,3%.
Metallica
«Metallica» (Metallika) om amerikaine muzikgrupp, kudamb edestab muzikad trešmetal da hevimetal-stiliš.
Gruppan aluz om pandud Los Andželesha vl 1981.
Garvud Džuli
Džuli Garvud (Julie Garwood; sünd. 1946, Kanzas Siti (Missuri), AÜV) om tutab amerikalaine kirjutai naine. Hän kirjutab armastuzromanoid da istorižid romanoid.
Alitus
Istorii
Eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan vl 1377 kuti Aliten-lidnuz puspäi. Ezimeletaden, om nimitadud Nemanan ližajogen mödhe, kudamban nimi Alitupis (Alytupis) nügüd'aigan. Stefan Batorii-kunigaz andoi torguindoiktusid da lidnan statusad vspäi 1581.
Beloreck
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1762 kuti Beloreckii tegim (Белорецкий завод) samha raudad lähevenujas kivendospäi (kaks' löudmižsijad) metallurgijan mahtusel, om nimitadud venäkel'žen jogen nimitusen mödhe Venäman Berg-kollegijal. Žilo sai lidnan statusad vl 1923 nügüdläiženke nimenke. 21. voz'sadaspäi tegimen pätegend om teraraudvanuimen da terazkervačuiden pästand.
Pieksämägi
Pieksämägi (suom. i Pieksämäki) om lidn da raudtesol'm Suomenman suvipalan keskuses. Mülüb Suvisavo-agjaha, sen kaikiš penemb lidnankund koumespäi.
Alitus
Eläjad da ižanduz
«Alytus Arena»-basketbolstadion om saudud lidnas vl 1977, rekonstruiruidud vl 2010. Molembiden sodoiden Afganistanas veteranoiden muzei, saven muzei, kaks' kodirandantedištandmuzejad i kaks' memoriališt muzejad oma Alitusas. Tomatiden mujahtusen festival' oleleb lidnas joga vodel. Evropine bonsain ozutelend oleskeleb vozidme.
Kaleig
Kaleig (al'ternativižed nimed oma Kaleg, Kalajogi, Kalag' ; Рыбрека, karjalan kelel: Kalajogi, suomen kelel: Kalajoki) om vepsän žilo (ven. село) Karjalan Tazovaldkundan Änižröunan (Änižrandan) rajonas. Se om Kaleigan (Kalajogen) vepsän küläkundan administrativine keskuz.
Jalt
Eläjad
Vl 2014 Jaltan eläjiden lugu oli 76 746 ristitud, lidnümbrikon — 141 365 ristitud 282,9 km² pindal. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 89 tuhad eläjid vl 1987, lidnümbrikon territorijan — 163 230 eläjad vl 1989. Turistižel sezonal (keväz'ku-sügüz'ku) lidnan ristitišt ližadub 500 tuhazesai tulnuzidenke turistoideke.
Kaleig
Eläjad
Nened aluzkundad oma olmas Kaleiges: keskškol vepsän kelen opendamiženke, lapsiden päivkodi, feršaliž-akušerine punkt, kul'turkodi.
Beloreck
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Baškortostanan Tazovaldkundan lidnad *
Kaleig
Homaičendad
Kategorii:Vepsän küläd kirjamišton mödhe Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Vepsän küläd Karjalan Tazovaldkundan Änižröunan rajonas
Ph. Petran päjumalanpert'
Irdkosketused
Kategorii:Vatikan Kategorii:Pühäpertid Kategorii:Katoližed bazilikjumalanpertid Kategorii:Katoline jumalankodikund Kategorii:Pühämatkoiden sijad
Kotlas
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Arhangel'skan agjan lidnad Kategorii:Arhangel'skan agjan lidnümbrikod
Seinjogi
Eläjad
Seinjogen sättutoitud tedoiden universitet om professionaližen opendusen aluzkundaks.
Litvanman flag
border|right|250px Litvanman flag (Lietuvos vėliava) om Litvanman Tazovaldkundan üks' oficialižiš simvolišpäi. Flagan proporcii om 3:5.
Rajan Petti
Petti Rajan (Patty Ryan), todesine nimi om Bridžit Rajan (saks.: Bridget Ryan; sünd. 6. semendku 1961, Vuppertal', Pohjoine Rein da Vestfalii, Saksanma — kol. 23. heinku 2023 Saksanmas), oli saksalaine evrodiskopajatai.
Kar'jer
Žalleičendaks, hänen hoštuz oli lühüdaigaine, i sid' hän (kut äjad diskoezitajad-ki) ezini i oli satusenke eduzližikš Venämas. Naine koli hätkeližen läžundan jäl'ghe vn 2023 heinkus.
Ühten kirjan kirjutai
«Ühten kirjan kirjutai» om sättutoitud termin niile kirjutajile, kudambad oma tetabad levedali ühtel kirjal vaiše, i ani kuti kaik tegijan sädamižvägi kogozihe siš.
Kalevala
Kalevala (mugažo karjalan i suomen kelil) — karjalaiž-suomalaine rahvahaline epos runoiš. Kogoneb vižkümnes pajospäi.
Bagrationovsk
Eläjad
Ortodoksižen hristanuskondan kaks' pühäpertid oma avaitud lidnas: phh. Veran, Nadeždan i Lübovin da heiden Sofija-maman jumalanpert' (letihe vll 1993−1997), phh. Borisan da Gleban časoun' (vspäi 2005).
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Kaliningradan agjan lidnad *
Nei (lidn)
Istorii
Nei šingotase mecan ümbriradmižel (klejatud brus i pertin komplektad, mecan pilind), sömtegimištol (leib da leibproduktad), mugažo omblendfabrik i meblin fabrik ratas lidnas.
Sinä ed ole üksnäiž
Homaičendad
Kategorii:Indijan fil'mad Kategorii:Tedoliž-fantastižed fil'mad Kategorii:Fil'mad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 2003 fil'mad Kategorii:Fil'mad hindi-kelel
Ust'-Ilimsk
Ust'-Ilimsk  (Усть-Или́мск) om Venäman lidn da lidnümbrik Irkutskan agjan lodehes. Se om agjan nellänz' lidn eläjiden lugun mödhe, om Ust'-Ilimskan rajonan administrativižeks keskuseks mugažo, ei mülü sihe.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Angar-jogen i Ust'-Ilimskan vezivaradimen randoil, 207..320 m korktusil, 300 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Irkutskhasai om 650 km suvhe orhal, 890 km avtotedme vai 1280 km raudtedme. Ust'-Ilimsk-raudtestancii sijadase rajonan Železnodorožnii-žilos ani suvhe lidnaspäi, vaiše jüguraudted oma saudud lidnas, ühtenzoittas Železnogorskanke Ilimal. Lähembaižed lidnad oma Železnogorsk Ilimal 175 km suvipäivnouzmha orhal, 473 km avtotedme vai 240 km raudtedme, Bratsk 210 km suvhe orhal vai 280 km avtol i Kodinsk (Krasnojarskan rand) 220 km päivlaskmha-lodeheze orhal vai 440 km avtotedme.
Vodin kel'
Paginad
Kaik nell' paginad om vodin keles, no nügüd' vaiše üks' niišpäi (päivlaskmaine) jäb elegiš.
Eskimosalaižed
Etimologii
Kanadan eskimosalaižed kuctas ičtaze «inuit»-sanal, sen znamoičend om «ristitud».
Roslavl'
Geografijan andmused
Lidn sijadase rajonan päivlaskmas, Ostör-jogen hural randal (Остёр 274 km pitte, Dnepran hurapol'ne bassein), 200 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Stanovk-jogi (ven. Становка, piduz 15 km) jokseb lidnadme da lankteb Ostörha ani lidnan pohjoižpäivnouzmaižen röunan taga. Matkad Smolenskhasai om 108 km lodeheze-pohjoižhe orhal, 112 km avtotel vai raudtel. Lähembaine lidn om Desnogorsk 36 km pohjoižpäivnouzmha orhal vai 40 km avtotedme. «Smolensk — Bränsk»-avtote i raudte läbitadas lidnad. Avtoümbärte om saudud suvhe, päivlaskmaižhe i pohjoižhe lidnaspäi. Roslavl' I-raudtestancii radab lidnan pohjoižpäivnouzmas vspäi 1868.
Heaven and Hell
«Heaven and Hell» (Rai da ad) om saksalaižen C. C. Catch-pajatajan kudenz' pajo kahtendes «Welcome to the Heartbreak Hotel»-studijanal'bomas (1986) da ühtennimine singl, se om pästtud 1986-nden voden kül'mkul.
Restoran
Istorii
Ezmäižed restoranad radoiba Kitain territorijal Tan-dinastijan aigan (ohjandiba vll 618−906). Ned sünduiba vastamha jogahižen klientan sömtahtoid, kudambad oliba erazvuiččed lujas. Aigan mändes restoranad kändihe specializirujikš.
Bratislav
thumb|left|200px|Bratislavan administrativine jagand Bratislav (Bratislava [ˈbracislaʋa]) om Slovakijan pälidn da kaikiš suremb lidn. Se om Bratislavan randan administrativine keskuz mugažo, mülüb sihe.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Slovakijan suvipäivlaskmas, Dunain molembil randoil i Peniden Karpatiden ezimägištol, 140 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad toižhe pälidnhasai — Venhasai — om vaiše 60 km päivlaskmha. Bratislav om röunoiš kahtenke valdkundanke kerdalaz — Avstrijanke da Mad'jaranmanke, se om üks'jäine statj mail'mas.
Klimat om ven kontinentaline. Voden keskmäine lämuz om +10,5 C°, kezakun-elokun +19..+21 C°, tal'vkun-uhokun −1..+1 C°. Ekstremumad oma −24 C° i +39 C°. Paneb sadegid 565 mm vodes, enamba kezal da sügüzel (53..59 mm kus), vähemba sulakus (34 mm). Kezal kovad tulleid oleldas lidnas.
Raudaig
Mahtusiden šingotez
Raudasižed da terasižed azeged vähenziba lujas bronz- da kiviazegišton kävutandad, azegiden da mašinoiden toižendoid ližaduihe. Sündui äi uzid voimusid šingotamha ižandust, äikerdoičemha tön tehmižmahtust. Mahtusiden šingotez ümbriradamha raudad oli venu industrialižennoks revolücijannoks, no oliba i varvariden sodamatkad Evropadme.
Krasnodaran randan lidnad
Lidnad
* lidnan ristitišt erineb lidnümbrikon ristitišton luguspäi.
Brom
Brom (Br — bromum latinan kelel) om 35nz' himine element himižiden elementoiden periodižes tabludes. Sen sijaduz om seičemendestoštkümnendes gruppas (vanhtunuden klassifikacijan mödhe — seičemenden gruppan päalagruppas), tabluden nelländes periodas.
Tel' Aviv
Eläjad
Religijan mödhe (2007): judaizman uskojad — 93% (544 sinagogad), islamanuskojad — 1%, hristanuskojad — 1%, religijatomad — 5%.
Otradnii
Eläjad
Otradnijan kivivointehnikum om lidnan professionaližen opendusen aluzkundaks.
Mustvee
Istorii
Mustvee šingotase valdkundaližen büdžetan aluzkundoil, kala- i mecižandusen edheotandoil, kalatesen turizmal, portal. Edel 2005. vot omblendceh radoi. Kaks' muzejad oma avaitud: kodirandan (sidä kesken vanhuskolaižiden) i veskoiden.
Welcome to the Heartbreak Hotel
Homaičendad
Kategorii:C. C. Catch:an al'bomad Kategorii:Al'bomad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 1986 al'bomad
Kalii
Ühthine ümbrikirjutand
Kalijan biologine ühtnend om tarbhaine. Stajad mülütadas kalijad, sen mairiž voib kucta kibuid eläbil olijoil. Sadud kalijan soliden ühesa kümnendest ümbriratas mineraližikš heretusikš.
Vihorevk
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Irkutskan agjan lidnad Kategorii:Bratskan rajon
26 (lugu)
Lugun ičendad
Kategorii:Lugusanad
Vagur
Istorii
Eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan vn 1350 dokumentoiš koiriden pidajiden nimikirjuteses. Kaikenaigaine eländpunkt om olmas 16. voz'sadaspäi. Vl 1538 pap' tegi ezmäšt lüteraništ pühäpaginad sijaližes jumalanpertiš. Vl 1584 kaik 17 eläjad oli Vaguras.
Sanj (lidn)
Geografijan andmused
Lidn sijadase ühtennimižen merilahten randal, mägiden i meren keskes.
Eläjad
Edeline lidnümbrikon pämez' (partijan lidnankomitetan sekretar') om Tong Daoči (kül'mku 2018 — kül'mku 2020, 童道驰). Lidnan mer om Čen Si (陈希) vn 2022 semendkuspäi.
Haidenhaim Brencal
thumb|left|250px|Lidnan ohjastusen pert' (ezimal, 2009). Haidenhaim Brencal (Heidenheim an der Brenz, lühüdas Heidenheim) om lidn Saksanman suves, Baden-Vürtemberg-federacijanmas.
Eläjad da ižanduz
Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 52 527 eläjad vl 1995.
«Voith GmbH»-kompanijan päfater da tegimed sijadasoiš lidnas (7,5 tuh. radnikoid, pästtas turbinoid da mašiništod cellülozbumagaižen sarakon täht). Ižandusen toižed sarakod oma pol'veimiden, plastikan, tekstilin da ventiläcijan tehmine.
Sügüz'
thumb|right|250px|Pud sügüzel Sügüz' om üks' nelläs voz'aigaspäi kezan da tal'ven keskes.
Žerdevk
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud kuti Čibizovk-žilo (село Чибизовка). Se šingotaškanzihe, konz saudihe «Gräzi — Caricin»-raudtekeskustad vl 1869. Raudte mäni läz žilod, stancijan eziauguine nimituz oli Burnak (ven. Бурнак volostin keskusen mödhe). Udesnimitihe stancijad Žerdevk:aks vn 1905 kül'mkus lähižen külän mödhe. Sen külän aluz oli pandud ühteks pertikš vl 1745 F. Žerdev-bajaril. Žilo sai lidnan statusad nügüdläiženke nimenke vn 1954 15. päiväl heinkud, mülütihe raudtestancijad i sahartegimen žilod lidnha kerdalaz.
An-26
thumb|right|250px|Antonov An-26 An-26 (ukr. i Ан-26; PAKO:n kodifikacijan mödhe — Curl «vehor'») om «Antonov»-konstruktorbüron nevondkundaline sodatransportine lendim, An-24-passažirlendim om ottud aluseks. Päkonstruktor V.A. Garvardt.
Kirovsk (Murmanskan agj)
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1929 Kukisvumčorr-radnikžiloks samha apatit-mineralad. Radnikžilo sai lidnan statusad vn 1931 30. päiväl redukud Hibinogorsk-nimenke, alištui Leningradan agjan Murmanskan ümbrikon tobmudele. Vspäi 1934 lidn om tetab nügüdläiženke nimenke, nimitihe Sergei Kirovan oiktastuseks.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Hibinad-mägimassivan suves, Sur' Vud-järven suvirandal da Vauged-jogen randoil, Umptek-alangištos, 368 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Murmanskhasai om 145 km pohjoižhe orhal vai 205 km avtotedme. Lähembaine lidn om Apatitad 15 km päivlaskmha. Lavinad voidas laskta Kukisvumčorr-mikrorajonha lumipordol.
Kolombo
Irdkosketused
Kategorii:Šrilankan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Berners-Li Tim
Timoti Džon Berners-Li-ižand (Sir Timothy John «Tim» Berners-Lee; sünd. 8. kezaku 1955, London, Sur' Britanii) om britanine tedomez' IT-sarakos. Hän om URL-sisteman, HTTP-protokolan i HTML-kelen melestegii, Mail'man hämähoukunverkon sädai (ühtes Robert Kajonke, 1989) i sen konsorciuman (vspäi 1994) ezmäine da nügüdläine pämez'. «Semantine hämähoukunverk»-koncepcijan tegii.
Timotin kazvatajad oma Konuei Berners-Li i Meri Li Vuds, hö radoiba matematikantedomehil i ühtniba «Mark I»-kompjuteran sädandha. Berners-Li sai fizikantedomehen arvod Oksfordan universitetas vl 1976, radoi telekommunikacijoiden sarakos, sid' programistan. Tedomez' om nainu, kaks' last.
Sevastopol'
Lidn om Kriman jädumatoi torguind- da kalaport, tedon, tegimišton, kul'turan, istorijan keskuz. Siš om äi adivpertid turistoiden täht. Sevastopolin ristitišt turizman sezonan aigan ližadub nell'hä-vidhe kerdha. Lidnan istorine keskuz (Hersonesan jändused) sijadase Sevastopolin karan suvirandal.
Rovanem'
Geografijan andmused
Lidn sijadase Ounasjogen da Kemijogen ühthejoksmusen randoil (Baltijan meren bassein), 197 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Rovanemin fartalad sijadasoiš 8 km suvhe Pohjoižes polärižes pirdaspäi. Matkad Hel'sinkihesai om 832 km suvhe avtotel vai raudtedme.
Eläjad
Professionaližen opendusen aluzkundad oma Laplandijan universitet i Laplandijan sättutoitud tedoiden universitetan pala.
Transport
Rahvahidenkeskeine soda- da civiline lendimport (RVN, 644 tuh. passažiroid vl 2018, koumanz' surtte valdkundas) radab 10 km pohjoižhe lidnan keskusespäi. Tehtas reisid Hel'sinkihe, sezonal Murmanskha, Amsterdamha i Parižha, tal'veližid čarterreisid Evropan äjihe maihe.
Minun matk
Homaičendad
Kategorii:Bel'gijan fil'mad Kategorii:Francijan fil'mad Kategorii:Biografijan fil'mad Kategorii:Dramfil'mad Kategorii:Muzikfil'mad Kategorii:Fil'mad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 2012 fil'mad Kategorii:Fil'mad francijan kelel
Brüssel'
thumb|left|250px|Brüssel'-lidn (sandal'ne) om üks' 19 kommunaspäi Brüsselin pälidnaižes agjas. Brüssel' (Brussel [ˈbrʏsəl], Bruxelles [bʁyˈsɛl], Brüssel) om Bel'gijan pälidn da valdkundan kaikiš suremban lidnaglomeracijan keskuz. Se om mugažo Brüsselin pälidnaižen agjan päkommun.
Tehnologii
Klassifikacii
Tehnologii jagase gruppikš nenidme kategorijoidme:
Beverli Hills
Istorii
Indejalaižed arvostiba kazvatelišt mahust i veden äjut lidnan tahondas. Eziauguižešti rančo oli lidnan sijas. Vspäi 1900 ectihe kivivoid, no löutihe reskvet, i ottihe pätandad säta lidnan planad. Beverli-Hillz om kirjutadud eländpunktaks vl 1914. Los Andželes napri otta lidnad ičheze severt-se kerdoid veden purtkiden tagut, no kaik om edeližikš tähäsai.
Tetabad fil'miden akt'orad i aktrisad elädas lidnan erižpertiš. Metro-Goldwyn-Mayer-mediakompanijan päfater sijadase lidnas. Kacmata sihe, ristitišton sal'hed oma alemba mi lähižes Los Andželesas. Äi radnikoid om ottud lidnan administracijha i školoihe.
Safonovo (lidn)
Safonovo (Сафо́ново) om Venäman lidn, lidnankund da transporttesol'm Smolenskan agjan keskuzpalas. Se om agjan videnz' lidn eläjiden lugun mödhe, Safonovon rajonan administrativine keskuz.
Jämsä
Jämsä (mugažo suomen i ročin kelil) om Suomenman lidn valdkundan suves. Mülüb Kesksuomenma-agjaha, sen kahtenz' lidnankund kudespäi eläjiden lugun mödhe.
Keza
Koume kud mülüdas kezha: Pohjoižes mapoliškos — kezaku, heinku da eloku; Suvižes mapoliškos — tal'vku, viluku i uhoku.
Tomas Anders
Tomas Anders (Thomas Anders), todesine nimi — Bernd Vaidung (saks.: Bernd Weidung; sünd. 1. keväz'ku 1963, pen' Münstermaifel'd-lidn läz Koblencad, Reinland-Pfal'c, Saksanma), om saksalaine pajatai, muzikankirjutai da prodüser, Modern Talking:an enzne ühtnii.
Harag
Harag (Pica pica), mugažo Järgeline harag vai Evrazijalaine harag, om levitadud evrazijalaine lind. Mülütadas Kroikoinvuiččed-sugukundha, sen Harag-heimon üks' koumes erikospäi.