cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
24 (lugu)
Homaičendad
Kategorii:Lugusanad
Aparteid
Pučind aparteidaspäi
Vaugedverižen ristitišton palan vähenemine videndespäi kümnendeshesai vll 1940−1990 vei aparteidan politikan tühjitusennoks. Frederik de Klerkan ohjastuz zavodi reformid vl 1990. Pästtihe türmatud politižikš mehid (Nel'son Mandela i völ 6 tuhad ristituid), se vei joudjaližennoks üläühthižennoks valičendannoks vl 1994. Aparteidan sisteman likvidacii abuti kaita federativišt valdkundad i heitta rahvahidenkeskeižid sankcijoid.
Albanii
Administrativiž-territorialine jagand
Kacu kirjutuz: Albanijan administrativiž-territorialine jagand.
Ižanduz
Agrariž-industrialine ekonomik, Evropan üks' gollembiš valdkundoišpäi. Radnikoiden 41,4% om ottud maižandushe, 18,3 % ratas industrijas, radajiden lugu holitišiden sferas — 40,3 % (2017). Villäsiž-maploduine maižanduz. Tegimišton päsarakod oma tekstiline, sömän i mecan ümbriradmine, kivivoin da metallkivendoiden samine, metallurgii, cementan tehmine, gidroenergetik. Mägisuksiden turizm.
Kotel'niki
Geografijan andmused
Kotel'niki om lidnümbrikon üks'jäine eländpunkt.
Eläjad
Professionaližen opendusen aluzkund om «Dubn»-universitetan filial.
Höna Kim
Biografii
Vodel 2007 Höna oli «Wonder Girls»-gruppan solistan da vozil 2009−2015 oli «4Minute»-gruppan solistan.
Kapošvar
Irdkosketused
Kategorii:Mad'jaranman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Bogdanovič (lidn)
Istorii
Amuine Kašinan (Čudin) lidnut (Кашинское (Чудское) городище) om tedoiduses vspäi 1884, sijadase 5 km pohjoižhe lidnaspäi.
MBend
«Meladze Music»-prodüserkeskuz tedoti oficialižes gruppan čihodamižes vn 2020 16. päiväl sulakud i miše kaikutte ühtnii zavodib ičeze solišt kar'jerad.
Lome
Irdkosketused
Kategorii:Togon lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe * Kategorii:Pälidnad *
Coca-Cola
thumbnail|left|150px|Coca-Cola stökolbutulkas joman 0,2 litrad mülünke thumb|right|250px|«Coca-Cola»-produktan logotip thumbnail|right|250px|Coca-Cola:n tegimes, 1941, [[Monreal', Kanad]] Сoсa-Сola om gazuitud alkogolitoi jom. Amerikaine The Coca-Cola Company-kompanii om sen tegijan.
Mülünd
Joman täuz' formul jäb kommertižeks peituseks. Kacmata sihe, om publikoitud äi receptoid i eksperimentaližid replikoid. Coca-Cola:n satuz üldutoiti sen kumardelijoid säta pojavid jomid, klassificiruidas niid kol-joman toižendoikš.
Cvetkov Dmitrii
Dmitrii Pavlovič Cvetkov (vod.: Dmitri Pavloviс Tsvetkov, Дмитрий Павлович Цветков; sünd. 30. eloku 1890, Krakol'je (nüg. Ust'-Lug-žilon pala), Piterin gubernii, Venäman imperii — kol. 26. eloku 1930, Estinma, mahapandud Ivangorodas) oli ezmäine vodilaine kelentedomez'.
Pepsi
Nügüd'aigan kompanii otab kolan mail'man torgusen videndest. Ezmäine tegim Nevondkundaližes Ühtištuses om saudud Novorossiisk-lidnha vl 1974.
Abu Dabi
Lidn om järedan kivivoinsamižregionan administrativine, finansine, transportine da ohjanduzkeskuz. Lidnan da valdkundan pämez' (emir) om Halifa ibn Zaid al'-Nahajan (vs 2004 kül'mkun 3. päiväspäi).
Istorii
Enččed eländpunktad lidnan territorijal oliba olmas 3 voz'tuhaspäi edel meiden erad.
Leont'jev Mihail
Irdkosketused
Kategorii:Venäman TV-vedajad Kategorii:Venäman lehtezmehed Kategorii:Lehtezmehed kirjamišton mödhe Kategorii:TV-vedajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded vl 1958
Solov'jov Vladimir
Nügüd' vedab «Pojedinok»-tokšoud Venäma-1-kanalal i «Homendez Vladimir Solov'jovanke»-programad Vesti.fm-radiostancijal.
Balabanov Aleksei
Biografii
Balabanov oli naižiš kaks' kerdad, akad — Irina, Nadežda. Kaks' poigad: Födor ühtendes naimiželospäi, i Petr-poig (sünd. 1995) om kahtendes naindaspäi.
Votkinsk
Transport
Avtobusad da taksid oma kundaližtransportaks lidnas. Votkinsk-raudtestancii om olmas vspäi 1919, kuti «Iževsk — Votkinsk»-jono-ki.
Eilat
Eilat (אֵילַת) om lidn-kurort Izrailin suvičogas. Mülüb Suviümbrikho.
Reikjavik
Transport
Avtobusad oma kundaližeks transportaks lidnas da sen ezilidnoiš, «Strætó bs»-kompanii ohjandab niil. Ei ole kundaližid raudteid penen ristitišton lugun tagut. Om äi personaližid avtoid da avtoteid.
Vjetnaman Vikipedii
Nügüdläine kirjutusiden lugu om (vn 2023  1. päivän), süvüz —.
Trier Lars fon
Biografii
Mez' om sündnu valdkundmehiden kanzha. Zavodi kinokar'jerad vl 1967. Trier openui režissöran mastarust Danijan Nacionaližen kinoškolas vll 1979−1983 i om sen pästnikan. Vodele 2016 sai enamba sadad kinofestivaliden arvlahjoid da nominacijoid mail'madme.
Fon Trier oli naižiš kaks' kerdad, hänen ezmäine ak oli lapsiden fil'miden Sesilia Holbek-Trier-režissör (Cæcilia Holbek, 1987−1995), kahtenz' Bente Fröge (Bente Frøge, 1997−2015). Nell' last: Agnes- i Sel'ma-tütred ezmäižes naindaspäi, kaks'jaižed Lüdvig- i Benjamin-poigad sünduiba kahtendes naimiželos.
Araban Ühtenzoittud Emiratoiden dirham
Nened nominalad kävudas: rahuded — 25, 50 filsad i 1 dirham; banknotad — 5, 10, 20, 50, 100, 200, 500, 1000 dirhamad.
Vologdan agj
Geografijan andmused
thumb|left|Vologdan agjan kukhad läz Moločnoje-küläd (Vologdan lodehline ezilidn) Reljef om kukhikaz, mugažo tazo äiluguižidme soidme. Vologdan agj sijadase Päivnouzmaižen Evropan tazangištol, mecakahad kukhad oma enambuses sen londuzkuviden keskes. Mologan da Šeksnan alangišt om agjan suvipäivlaskmas, Šeksn- da Molog-jogidenno. Kivekahad Andoman da Vepsän ülüded oma lodehližes palas, dai erased kukkazsel'gad. Vag-, Suhon- i Jug-jogiden alangod čaptas kukkaztahoid agjan päivnouzmpoles. Pohjoižed Uvalad seištas agjan suvipäivnouzmas, ned sijadasoiš suvhe Suhon-jogespäi. Kaikiš korktemb čokkoim om Vepsän ülüden Mal'mägi-kukkaz (304 m) agjan lodehes (Vitegran rajon).
Tobmuz
thumb|right|250px|Agjan Käskusenandajan Suiman ištundsija [[Vologdas]] Agjan pämez' nimitase gubernatoraks. Oleg Aleksandrovič Kuvšinnikov radab gubernatoran vs 2011 tal'vkun 28. päiväspäi. Kaik rahvaz änestab händast videks vodeks. Gubernator om mugažo Agjan Ohjastusen ezimez', hän märičeb sen strukturad. Kaks' ezmäšt varamest da kahesa muite varamest oma hänele abhu.
Suhum
Suhum (სოხუმი [sohumi], Аҟәа [ákua], Сухум) om Gruzijan Abhazijan Tazovaldkundan pälidn da kaikiš suremb lidn. Venäman armii kontroliruib Abhazijan territorijad vspäi 2008, sen rahvahanikad oma Venäman pasportanke tobjimalaz.
Nikol'skan rajon
Tobmuz
Käskusenandai tobmuz om Ezitajiden Suim (ven. Представительное собрание) 19 ühtnijanke. Kaik rahvaz valičeb heid nelläks vodeks. Järgvaličendad sihe oliba vl 2012 keväz'kun 4. päiväl. Väčeslav Podnebesnikov radab sen ezimehen vl 2015.
Kehr
thumb|left|250px|Lidn vn 2012 volostin kartal thumb|Kehran i sen cellülozbumagaižen kombinatan nägud dronaspäi, 14. kül'mku 2021. Videon hätkeližuz om 2 min 9 s. Kehr (Kehra) om lidn Estinman pohjoižes. Mülüb Harju-makundha, Anijan volostin keskuz.
SMAP
«SMAP» (lühenduz anglijan kelen Sports Music Assemble People-sanoišpäi — «sportmuzik keradab ristituid») oli tetab japonine prihoiden muzikgrupp Tokio-lidnaspäi, kudamb edestab muzikad džeipop-stiliš.
Renii
thumb|left|200px|Renijan palliškod kubižen santimetran kohtha
Can't Get You Out of My Head
Can't Get You Out of My Head («En voi heitta sindai minun päspäi») om avstraližen Kaili Minoug-pajatajan nellänz' pajo kahesandes «Fever»-studijanal'bomas (2001) i sen-žo voden ühtennimine singl, ezmäine al'bomaspäi. Originaline pajo om pästtud vn 2001 8. päiväl sügüz'kud, mülüb denspop- i elektropop-stilihe.
Renii
Kävutand
Sadas severz'-se kümned tonnoid vodes mail'madme, molibdenan i vas'ken ühtes. Kaikiš järedambad löudmižsijad sijadasoiš Čiliš.
Riccato Gala
Gala Riccato (Gala Rizzatto; sünd. 6. sügüz'ku 1975, Milan, Italii) om italijalaine pajatai naine. Edestab pajoid anglijan kelel evrodens-, pop- i R&B-stiliš.
Baahubali: Lopind
«Baahubali: Lopind» (బాహుబలి 2: ది కన్ క్లూజన్, பாகுபலி (திரைப்படம்), बाहुबली 2: द कॉन्क्लूज़न, Baahubali: The Conclusion) om vn 2017 indine istorine fentezi-fil'm. Pästtihe Indijas vl 2017 kahtes versijas ühtel aigal: telugun i tamilan kelil. Ozutihe Venämas ezmäižen kerdan kahesas kus sen jäl'ghe (11. viluku 2018).
Polevskoi
Istorii
Polevskoi šingotase raudmetallurgijan Severskii-torventegimel i sauvondmaterialiden sarakol (raudbetontegesed, keramine apakut, metalližkonstrukcijad), mugažo leibtegim radab.
Geografijan andmused
Üks'toštkümne žilod da kaks' pen't küläd mülüdas lidnümbrikho Polevskoin ližaks. Lidnümbrikon pind — 1550,58 km².
Eläjad
Ortodoksižen hristanuskondan nell' pühäpertid oma olmas lidnas: ph. Stroican jumalanpert', phh. Pedroi da Pauloi-apostoloiden jumalanpert', kaks' časounäd.
Korkino
Istorii
Korkino šingotase kartonfabrikal, stöklantegimel, ekskavatoriden da vagonoiden kohenduztegimel, sauvondmaterialiden pästandal (raudbetontegesed), sömtegimištol (konditerine fabrik).
Eläjad
Vl 1989 lidnan ristitišt oli 45 198 eläjad. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 38 596 ristitud, lidnankundan — 39 549 ristitud, rajonan koume videndest. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 83..84 tuhad eläjid vll 1959−1967 (84 962 rist. vl 1959). Kaik 34 967 ristitud elihe lidnas i 35 874 ristitud kaikes lidnankundas vl 2017.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Čeläbinskan agjan lidnad *
Moščen
Eläjad
Vl 2010 eläjiden lugu oli 581 ristitud. Socialižed aluzkundad oma kul'turkeskuz i škol.
Ortodoksižen hristanuskondan Jumalanmaman sündnundan jumalanpert' om udessaudud vodele 1997 muretud vl 1944 ühtennimižen jumalanpertin sijas.
Zagreb
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1094 kuti Kaptol ühtennimižel kukhal. Gradec-eländpunkt sai lidnan oiktusid vl 1222. Nene kaks' eländpunktad ühtištuihe 17. voz'sadan augotišele i saihe Zagreb-nimed vl 1851, oma lidnan istorižeks keskuseks nügüd'. Vspäi 1776 horvatijalaižiden ohjandusen ištundad vedihe Zagrebas, i se kändihe heiden faktižeks pälidnaks Varaždinan sijas. Nimitihe Agram:aks Avstrijan da Mad'jaranman imperijan aigan (1864−1918).
Om ripmatoman Horvatijan pälidnaks vs 1991 kezakun 25. päiväspäi.
Irdkosketused
Kategorii:Horvatijan lidnad Kategorii:Horvatii Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Pälidnad
Murdoja
Kategorii:Leningradan agjan joged Kategorii:Venäman joged Kategorii:Joged kirjamišton mödhe Kategorii:Pöudon rajon
Repin Il'ja
Repin radoi mugažo kut memuarist, kuvakirjutusiden tegii. Hänen mainitesiden kirj — «Edahaine läheline» (venäkelel: Далёкое близкое). Hän oli opendajan, professoran — radhonusen pämez' (1894 – 1907), mugažo rektoran (1898 – 1899) Čomamahtoiden Akademijas Piteriš; openzi Teniševan atel'ješkolas. Hänen openikad oliba B. M. Kustodijev, I. E. Grabar', I. S. Kulikov, F. A. Malävin, A. P. Ostroumova-Lebedeva. Repin mugažo andli privatižid urokoid Valentin Serovale.
Picc
Päpalad oma nižutahtaz sepil, sagud i tomatan plodud. Rahvahaline söm om kehkran läpuškan nägul, avol'jaižen pirgan toižend mitte täht surudenke. Ülähän mülünd om sulatadud sagud («Mocarella»-sort päpaloin) i tomatpainatoz. Erasti ližatas toižid sömtavaroid.
Näl'g (roman)
Irdkosketused
Kategorii:Romanad Kategorii:Knut Hamsun Kategorii:Kirjad kirjamišton mödhe
Jigev
Geografijan andmused
Lidn sijadase Pedj-jogen oiktal randal tobjimalaz (122 km pitte, Emajogen hura ližajogi, Peipusjärven bassein). Matkad Tallidnhasai om 120 km lodeheze orhal, 150 km avtotedme vai raudtedme. Matkad Tartuhusai om 50 km suvipäivnouzmha-suvhe orhal i kaikil teil.
Nukualof
Eläjad
Vl 2006 lidnan eläjiden lugu oli 23 658 ristitud, valdkundan läz nelländest. Kaikiš suremb ristitišt om nügüd'.
Gukovo
Istorii
Gukovo šingotase sömtegimišton i kebnan tegimišton edheotandoil, mašinansauvomižel tegimel i sauvondmaterialiden pästandal (savič). Venäman muit radab lidnas, röunpäličmänendtahod raudtel i avtotel. Kivihilen samižen muzei, krossavtorallin trass lidnanno.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Rostovan agjan lidnad Kategorii:Rostovan agjan lidnümbrikod
Ziginšor
Homaičendad
Kategorii:Senegalan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Nikol'skoje (lidn, Leningradan agj)
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Leningradan agjan lidnad Kategorii:Tosnon rajon
Vepsän flag
Toižed flagan variantad
Kategorii:Vepsläižed Kategorii:Flagad
Kataisk
Eläjad
Ortodoksižen hristanuskondan Jumalanmaman «Kaikiden gorähižiden ihastuz»-jumalaižen puine pühäpert' om avaitud vl 2010.
Blagodarnii
Istorii
Blagodarnijan ižandusen päsarak om sömtegimišt: lindkombinat, elevator, leibän edheotand, maidon kompanii, «Agroprodukt».
Eläjad
Rahvahad (enamba 1% vl 2010): venälaižed — 81,8%, čiganalaižed — 7,5%, armenijalaižed — 3,6%, turkad — 1,8%, toižed rahvahad — 5,0%, rahvahuden ozutandata — 0,3%.
Ortodoksižen hristanuskondan nell' pühäpertid oma avaitud lidnas: Aleksandr Nevskijan jumalanpert', Tazostadud apostolha Vladimiran jumalanpert', Venäman uziden moknikoiden da hengenavaidajiden pühäpert'-časoun', Kosman i Damianan časoun', mugažo Pedran da Fevronijan jumalanpert' om sauvomas.
100TV
Irdkosketused
Kategorii:Venäman TV-kanalad Kategorii:TV-kanalad kirjamišton mödhe Kategorii:Piter
Zaiceva Nina
Irdkosketused
Kategorii:Vepsän kelentedomehed Kategorii:Vepsän runokirjutajad Kategorii:Vepsän kirjutajad Kategorii:Venäman tedomehed Kategorii:Venäman runokirjutajad Kategorii:Venäman kirjutajad Kategorii:Vepsläižed Kategorii:Kelentedomehed kirjamišton mödhe Kategorii:Kirjutajad kirjamišton mödhe Kategorii:Runokirjutajad kirjamišton mödhe Kategorii:Tedomehed kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Biblijan kändajad Kategorii:Kändajad Kategorii:Sündnuded Babajevon rajonha Kategorii:Sündnuded Voilahtha
Komin kel'
Se om üks' permižiš kelišpäi (uraližiden keliden suomalaiž-ugrilaine veza). Om koume sured paginištod, kaikuččel om ičeze kirjstandart:
Samaran agj
Geografijan andmused
Kaikiš korktemb čokkoim om Kaclii-kukkaz (381 m).
Eläjad
Kaik om üks'toštkümne lidnad agjas da 14 lidnanvuittušt žilod. Toižed järedad lidnad (enamba 100 tuh. eläjid, surembaspäi penembha) oma Tol'jatti, Sizran' da Novokuibiševsk. Vl 2017 kaik oli 17 eländpunktad enamba mi 10 tuh. eläjidenke.
Rahvahad (enamba 0,4% vl 2010): venälaižed — 82,3%, totarlaižed — 3,9%, čuvašalaižed — 2,6%, mordvinalaižed — 2,0%, ukrainalaižed — 1,3%, armenijalaižed — 0,7%, kazahlaižed — 0,5%, azerbaidžanlaižed — 0,4%, uzbekalaižed — 0,4%, toižed rahvahad — 2,0%, rahvahuden ozutandata — 3,9%.
Korejan Tazovaldkund
Korejan Tazovaldkund (대한민국, 大韓民國 Tehan Minguk, Pepublic of Korea, se om täuz' oficialine nimi) om valdkund Päivnouzmaižes Azijas. Toine valdkundan nimi om Suvikorei, kävutadas sidä erižtel da levedašti. Se sijadase Korejan pol'saren suves. Pälidn da kaikiš suremb lidn om Seul.
Eläjad
Lidnad-millionerad (2015): Seul, Pusan, Inčhon, Tegu, Kvandžu, Tedžon, Ul'san.
Osetijan Vikipedii
thumb|right|150px|Osetijan Vikipedijan logotip Osetijan Vikipedii (ičeze nimituz: Ирон Википеди) om joudai enciklopedii osetijan kelel, Vikipedijan osetijankel'ne jaguz kirilližen kirjamišton pohjal.
Hafiz Širazi
Šamsuddin Muhammad Hafiz Širazi (sünd. läz 1325 vot, Širaz-lidn, Persii — kol. vll 1389..1390, sigä-žo) oli persine runokirjutai i islaman sufizman šeih. Kirjuti lirikad gazel'-strofal.
Sämžan rajon
Sämžan rajon (Сямженский район) om rajon Vologdan agjas.
Istorii
Rajonan aluz om pandud vl 1929 heinkun 15. päiväl Pohjoižen randan Vologdan ümbrikho, Djakovskai-külän keskuseks (nece külä vl 1953 oli ühtnenu toižiden külidenke Sämž-külähä). Vl 1930 heinkun 30. päiväl heitihe ümbrikod, sid' vozil 1930−1931 da 1935−1936 Sämžan rajon mülüi Pohjoižhe randha kuti administrativine ühtnik. Vozil 1931−1935 rajonan territorii oli jagadud Tot'man da Harovskan rajoniden keskes. Vozil 1936−1937 rajon mülüi Pohjoižhe agjaha. Vs 1937 sügüz'kun 23. päiväspäi mülüb Vologdan agjaha. Vozil 1962−1965 rajonan territorii oli ühtnenu Harovskan rajonanke. Rajon om olmas nügüdläižiš röunoiš vspäi 1935.
Kurganan agj
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 910 807 ristitud. Kaikutte kudenz' eläi kümnespäi om lidnalaine.
Durr
Ümbrikirjutand
Seikh om oiged, ünäine südäimes. Se oleskeleb 0,5..7 m kortte erazvuiččil erikoil. Änikuz om löuste.
Nored kazmused mülütadas morimid (tanin i sinimuiktuz), voib nitta da antta živatoile vaiše täuz'kaznuzid heinid. Vegetacine pord om 120..130 päivest.
Ostin (Tehas)
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud 1830-nzil vozil kuti Vaterlu-külä (Waterloo). Voziden 1835−1836 soda Tehasan ripmatomudes lopihe satusekahas, i vl 1839 eciškanzihe sijad uden valdkundan pälidnan täht. Panihe pälidnan alust Vaterlu-külän čomas kukhikahas tahondas vn 1839 lopus. Nimitihe tehasalaižen Stiven Fuller Ostin-politikan (1793–1836) kanzannimen mödhe. Vll 1841−1845 sirtihe štatan pälidnad tagaz Hjustonha pordaigaližešti indejalaižiden londoiden tagut.
Geografijan andmused
Klimat om subtropine neps. Voden keskmäine lämuz om +20,6 C°, absolütine minimum oleskeli −19 C°. Paneb sadegid 865 mm vodes, enamba semendkus-kezakus (109..112 mm kus) i redukus (98 mm), toižidme kuidme 47..70 mm.
Eläjad
Vn 2010 AÜV:oiden rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 790 390 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt om nügüd'. Lidn om Sur' Ostin-aglomeracijan keskuz (2,2 mln rist. vl 2019 11,1 tuh. km² pindal, 29. sija valdkundas), sen ristitišt ližadui kahthe kerdha vspäi 2000.
Augotižlibundan mödhe (2010): evropalaižed — 68,3% (ispanijalaižed — 19,6%), afrikalaižed — 8,1%, latinoamerikalaižed (ispanijalaižita) — 15,5%, azijalaižed — 6,3%, indejalaižed — 0,9%, valdmerimalaižed — 0,1%, segoitadud augotižlibundanke — 3,4%.
Viski
Järgeline vahvuz om 32..50 % mülün mödhe, erased markad 60 procenthasai. Joman muju oleskeleb vauvazpakuižespäi koričmahasai. Mülütab saharoid lujas vähän vai ei mülütand ani.
Homaičendad
Kategorii:Alkogoližed jomad
Veldes
Veldes om slovenine muzikprojekt, se edestab muzikad atmosferine blekmetal-stiliš akustižen gitaran i fortepjanon vändonke.
Rig
Irdkosketused
Kategorii:Latvijan lidnad Kategorii:Latvijan lidnad tazovaldkundan alištusenke Kategorii:Latvii Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Pälidnad
Vas'kne raccastai (muštnik)
thumb|right|250px|Vas'kne raccastai Vas'kne raccastai (Медный всадник) om Petran I muštpacaz Senatan torgul Piteriš.
Haidu-Bihar
thumbnail|right|250px|Haidu-Bihar-agjan kart Haidu-Bihar (Hajdú-Bihar megye [ˈhɒjduː ˈbihɒr]) om üks' Mad'jaranman agjoišpäi. Agjan administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn om Debrecen.
Administrativine jagand
thumb|right|250px|Agjan rajonad vspäi 2013 Haidu-Bihar-agj jagase kümneks jarašaks (rajonaks). Edel vn 2013 administrativišt reformad ühesa kišteršegad (rajonad) oli niiden sijas.
Lidnad
Neciš agjas om kaks'kümne üks' lidnad:
Mezitort
Homaičendad
Kategorii:Tortad Kategorii:Venälaine keitand
Krasnoufimsk
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1736 kuti kozakoiden Krasnii Jar-lidnuz («rusked kall'») baškiralaižiden londad vaste. Vl 1781 anttihe žilole makundan lidnan statusad nügüdläiženke nimenke. Krasnoufimsk oli da om järedan maižanduzrajonan keskuseks. Vspäi 1963 lidn alištub agjan tobmudele oikti.
Tähklind
thumb|right|250px|Tähklindun munad Tähklind (Crex crex), mugažo Rugižlind da Rugižpaskač paginoiš, om levitadud pen' kezalind. Mülütadas Kräksunlindunvuiččed-sugukundha (Rallidae).
Port of Spein
Irdkosketused
Kategorii:Trinidadan da Tobagon lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe * Kategorii:Pälidnad Kategorii:Trinidadan da Tobagon agjmunicipalitetad
Kärmoja
Kärmoja om Venäman oja Leningradan agjan päivnouzmas, sen Pöudon rajonas. Oja jokseb Šapš-jogehe.
Arabiž-izrailine rida
thumb|right|400px|[[Izrail' i AVÜ {{legend|#99CC33|Araban Valdkundoiden Ühtnend}} {{legend|#99CCFF|Izrail'}} {{legend|#669933|Vojuihe Izrailid vaste}} {{legend|#CC0000|Jordan-jogen Päivlaskmaine rand i Gazan sektor}}]] Arabiž-izrailine rida om jätkustui vastustuz arabialaižiden (AVÜ:n) i sionizman likundan (Izrailin) keskes.
Ridan aigtegod
Znamasižiden aigtegoiden nimikirjutez:
Snežinsk
Geografijan andmused
Lidn ühtenzoitase kümnekilometrižel sarakol «Jekaterinburg — Čeläbinsk»-avtotenke. Avtonomine raudte radab Snežinskas tegimišton täht.
Senatan torg
Homaičendad
Kategorii:Piterin torgud Kategorii:Torgud kirjamišton mödhe Kategorii:Admiralteiskii rajon
Mal'tan kel'
Pagižijoiden lugu om 520 tuhad ristituid, sidä kesken 372 tuhad Mal'tan saril (2015, ristitišton ühesa kümnendest), kus eläjad oma bilingvad tobjimalaz. Kaikiš suremb mal'tankel'ne diaspor eläb Avstralijas, läz 40 tuhad pagižijoid. Kirjkel' om latinan kirjamišton pohjal, üks'jäine mugoine kel' semitižiden keskes. Vaihišton i grammatikan aluz om ottud araban kelespäi, om äi velgsanoid italijan kelespäi — sicilijan alapagin besedoičendas, toskanan dialekt kirjkeles.
Argentin
Geografijan andmused
thumb|left|250px|Argentinan topografine kart Argentin om mavaldkundröunoiš Čilinke päivlaskmas (röunan piduz — 6691 km), Bolivijanke (942 km) da Paragvainke (2531 km) pohjoižes, Brazilijanke (1263 km) da Urugvainke (541 km) pohjoižpäivnouzmas. Ühthine röunoiden piduz — 11,968 km. Valdkundan päivnouzmaižed randad lainištab Atlantine valdmeri. Randanpird — 4989 km.
Kaikiš korktemb čokkoim om Akonkagua-mägenoc, 6960 m valdmeren pindan päl.
Krosbi Bing
Garri (Harri) Lillis «Bing» Krosbi (Harry Lillis «Bing» Crosby, sünd. 3. semendku 1903, Takom, Vašington-štat, AÜV — kol. 14. sulaku 1977, Madrid, Ispanii) oli amerikalaine pajatai da akt'or. Hän om 20. voz'sadan popmuzikan üks' kaikiš satusekahambiš edestajišpäi kommertižikš. Edesti hüväl bariton-änel, pajati anglijan kelel džaz-stiliš. Kar'jer jätksi vspäi 1926 surmhasai.
2015
2015 (kaks' tuhad vižtoštkümnenz') voz'  — järgeline voz', kudamb augotihe nellänz'päiväl grigorianižen kalendarin mödhe.
Kezaolimpiad-2012
London kändihe ezmäižeks lidnaks, kus Olimpižed vändod mäniba koumanden kerdan. Pävändod jätkustuiba 17 päiväd (27. heinku — 12. eloku). Kaik 10 768 atletad 204 Rahvahaližes Olimpižes Komitetaspäi ühtniba Vändoihe.
Rugižhein
Ümbrikirjutand
Rugižheinän seikh om püštoiged siled, lehtesed oma kaidad lapakod. Kostran (Ozrikheinän) pened äiluguižed üks'änikoižed tähkad oma 2..3 mm pitte. Ned sätas levedad vai kaidad löuste-änikust.
Amsterdam
Amsterdam (mugažo alaman kelel) om Alamaiden oficialine pälidn (vspäi 1814) da kaikiš suremb lidn, mülüb Pohjoižalamad-agjaha. Enamba 2,4 mln ristituid elädas lidnümbrikos (vl 2016). Amsterdam mülüb Randstad-lidnaglomeracijha (sana sanha «rengazlidn», 7,1 mln rist. vl 2011).
Orenburgan agj
Orenburgan agj (Оренбургская область) om Venälaižen Federacijan subjekt (agj).
Öhabuk
Ümbrikirjutand
Nominaližen alaerikon höunhišt om hahkbur, se peitab lindud koren i mecmahusen tagamal. Sugukundan toižiden erikoiden kartte, öhabukan sil'mad i sun reig oma sured, n'ok i käpšud oma lühüdad. Välliden käpšuiden tagut lind ištub pidust' oksad, ei ole poikpoli, i ei navedi kävuda madme. thumbnail|right|250px|Öhabukan munad
Ken tahtoib lindä millioneraks?
Irdkosketused
Kategorii:Ezmäine kanal Kategorii:TV-vändod Kategorii:Venäman TV-šoud Kategorii:TV-šoud kirjamišton mödhe
Rai Satjadžit
Irdkosketused
Kategorii:Indijan režissörad Kategorii:Indijan scenaristad Kategorii:Kinoscenaristad Kategorii:Režissörad kirjamišton mödhe Kategorii:Scenaristad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe
Pähkim
Söm
Kaikiš järedamb mail'mas plod-pähkim om seišelan pal'man plod. Se voib sadas 30 kilogrammhasai vedutte, küpsneb 10 vodhesai.
Baram
Necel kelel pagištas Nepalan keskuzpalan pohjoižes. Pagižijoiden lugu om 160 ristitud (mamankel') vn 2011 rahvahanlugemižen mödhe. Rahvahan lugumär oli 7 400 ristitud vl 2001, nepali kändihe heiden kodikeleks päpaloin. Kirjkel' om latinan kirjamišton pohjal, om sätud devanagarin alusel mugažo. Kaks' paginad: dandagaun i mailung.
Arhangel'skan agj
Arhangel'skan agj (Архангельская область) om Venälaižen Federacijan subjekt (agj). Mugažo Nencan avtonomine ümbrik mülüb sihe.
Se mülüb Lodehližhe federaližhe ümbrikho.
Arhangel'skan agj om Evropan kaikiš suremb administrativine ühtnik pindan mödhe.
Geografijan andmused
Pind om 589 913 km². Taig otab 53% territorijad. Läz kaik joged mülüdas Jävaldmeren basseinha päiči langenijad Vodljärvhe Ileks-joged da sihe lähembaižid jogid. Znamasižed joged oma Pohjoine Dvin sen ližajogidenke (Pineg, Vičegd da Vag), Änižjogi, Mezen', Pečoran alajoksmuz.
Mägekahad Francan Iosifan ma da Uz' Ma mülüdas agjaha. Kaikiš korktemb čokkoim om Uden Man Pohjoižen saren nimetoi mägenpä (1547 m, sidä erašti nimitadas Kruzenšternan mägikš). Kaikiš korktemb kontinentaline čokkoim om Timanan kräzan Četlasan Kivi-mägenoc (471 m) Komin Tazovaldkundanke röunal. Igähine roug om levitadud agjan pohjoižpäivnouzmas.
Kriman Avtonomine Tazovaldkund
thumbnail|right|250px|Krim Krim (Крим, Крым, Qırım / Къырым), vai Kriman Avtonomine Tazovaldkund (Автономна Республіка Крим, ven.: Автономная Республика Крым, krim.-tat.: Qırım Muhtar Cumhuriyeti / Къырым Мухтар Джумхуриети), om ridasine region, kudamb om olmas Ukrainan suven südäimes.
Baččan Amitabh
Kanz
Vl 2020 akt'or andoi pozitivine Covid-19-virusan test.
Obojan'
Obojan'  (Обоя́нь) om Venäman lidn, lidnankund da transporttesol'm Kurskan agjan suves. Se om Obojanin rajonan administrativine keskuz.
Gakt
Biografii
Vozil 1995−1999 Gakt oli «Malice Mizer»-gruppan solistan. Hän augoti solišt kar'jerad lähtendan gruppaspäi jäl'ghe, ezineb šoud GACKTJOB-joukunke.
Kirovan agj
Geografijan andmused
Reljef om kukhikaz jogiden alangoidenke. Pohjoižed Uvalad läbitadas agjad lodehes, ned oma röunaks jogiden basseinoiden keskes: pohjoižhe niišpäi joged mülüdas Jävaldmeren basseinha, suvhe — Kaspijan meren basseinha. Vätkan Uval om agjan keskuses, Üläkaman ülüz seižub agjan pohjoižpäivnouzmpoles. Kaikiš korktemb čokkoim om Üläkaman ülüden nimetoi taho (337 m) agjan päivnouzmaižel röunal Permin randanke. Kaikiš alahaižemb čokkoim om Vätk-jogen kendäk agjan suvipäivnouzmas (56 m).
Tobmuz
thumb|right|250px|Agjan Käskusenandajan Suiman pert', se-žo üks' agjan Ohjastusen pertišpäi [[Kirovas.]] Agjan pämez' nimitase gubernatoraks. Igor' Vasil'jev radab gubernatoran vs 2017 sügüz'kun 19. päiväspäi, edel sidä tegi gubernatoran velgusidme vs 2016 heinkun 28. päiväspäi. Kaik rahvaz änestab händast videks vodeks. Gubernator om mugažo agjan Ohjastusen ezimez', hän märičeb sen strukturad da paneb Ohjastusen ühtnijoid radnikusile. Ohjastusen ezmäine varaezimez', viž muite varaezimest da Ohjastusen Administracii oma hänele abhu.
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 1 341 312 ristitud. Kaikutte koumanz' ristit nelläspäi om lidnalaine.
Burgas
Istorii
Burgas šingotase järedal kivivoihimižel kombinatal, sömtegimištol, tekstiližen sarakon edheotandoil i maišiništonsauvomižel, mugažo meriportaks i lebutahoks.
Geografijan andmused
Lidn sijadase 0..209 m ü.m.t. korktusil, mererandal i Burgasan järviden randoil. Matkad Sofijhasai om 385 km päivlaskmha.
Irdkosketused
Kategorii:Bolgarijan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Šri Džajavardenepura Kotte
Geografijan andmused
Parlamentan kompleks om saudud Dijavanna Oja-jogen Duv-sarel (Duwa) kesked järved (Diyawanna Lake).
Pälidnan municipalitet jagase 18 ümbrikoks (ward).
Eläjad
Šri Džajavardenepuran universitet radab lidnas.
Argentinan peso
thumb|right|250px|Banknot 20 argentinan pesod nominalanke, vn 1891 pästand Argentinan peso (Peso de Argentina) om Argentinan valdkundvalüt vspäi 1992, vajehti australid 1 peso = 10 tuhad australid kursan mödhe. Rahad pojavanke nimitusenke (peso argentino) oliba kävutamas Argentinas vll 1826−1985, stabiližed pordoidme, no joga toižend oli vajehtadud giperinfläcijan tagut lopuks.
1 peso = 100 sentavod (centavo). Valütkod om ARS. Simvol: $. Valütan regulätor om Argentinan Tazovaldkundan Keskuzbank.
Jidiškel'ne Vikipedii
Nügüdläine kirjutusiden lugu om (vn 2023  1. päivän), süvüz —.
Hörmoja
Hörmoja (voimusižed variantad — Hornoja, Gornoja; Горный Ручей, vhesai 2001 — Горнручей, vepsän kirjamil: Gornii Ručei, Gornručei) om eziauguižišti vepsän külä Vologdan agjan Vitegran rajonas. Mülüb Šuštan küläkundha.
Buenos Aires
Istorii
Huan de Garai pani lidnan alusen tošti vl 1580, udessünduti sidä. Vspäi 1776 lidn kändihe uden Rio-de-la-Plat-varakunigadusen pälidnaks, edel sidä mülüi Peru-varakunigadushe.
Eläjad
Uskojiden enambuz om katoližen jumalankodikundan polenpidajad.
Vozil 2007−2015 Makri Maurisio oli lidnan pämehen.
Kukmor
Eläjad
Islaman pämečet' om avaitud. Ortodoksižen hristanuskondan Phh. Pedran da Paulan jumalanpert' om olmas.
Karniš
thumb|right|250px|Löutud vl 1954 karnišan munad Tuluzan muzejas, Francii Karniš (Corvus frugilegus) om Kroikoinvuiččiden sugukundan levitadud Evrazijan lind. Invazivine erik Udes Zelandijas 19. voz'sadan lopuspäi.
Turzin
Vn 2019 sügüz'kulpäi külän tobmin om Nadežda Pavlovna Mednikova.
.ar
Domennimen registracii om lasktud koumandel tazopindal kahtenden tazopindan domenal, kaikuččel voib olda ičeze röunadusid. Realine kontaktine adres Argentinas om tarbhaine, hot' personale sab olda verazmalaižen. Vn 2008 kül'mkuspäi domennimi voib mülütada nenid kirjamid: ñ, á, é, í, ó, ú, ä, ë, ï, ö, ü.
Asan
Istorii
Asan šingotase 14 tegimištkompleksal, niiden kesken avtopaloiden (Hyundai Motors) da elektronikan komponentoiden (Samsung Electronics) tehmižel. Meriport radab lähižes Phönthek-lidnas.
Geografijan andmused
Lidn sijadase valdkundan päivlaskmas, agjan pohjoižes, Kokköčhon-jogen randoil. Se jogi augotase lidnan päivnouzmaižiden mägiden pautkil i jokseb päivlaskmha, sädab avarod alangištod Kvandoksan- (suves) i Jonjisan- (pohjoižes) mägiden keskes. Lidnan pohjoine pala om tazomb relätivižešti, kukhikaz.
Visock
Visock (Высо́цк, Uuras, Trångsund «kaid sal'm») om pen' lidn, lidnankund da Baltijan meren meriport Venäman i sen Leningradan agjan lodehes. Mülüb Viipurin rajonha, sen kaikiš penemb lidn da kund.
Rim
Eläjad
Lidnan eläjiden lugu om enamba mi 2,8 millionad ristituid. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 2 840 259 eläjad vl 1981 i 2 870 493 eläjad vl 2014 1287,36 km² pindal. Enamba mi 4,3 mln ristituid elädas kaikes lidnaglomeracijas (2020).
Visock
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 1 244 ristitud, rajonan ristitišton 0,6 %. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 1 750 eläjad vl 2007. Kaik 1 120 eläjad oli lidnas vl 2017.
Rim
Transport
Avtobusad, taksid, ezilidnelektrojonused, penes märas trolleibusad i tramvaid, oma kundaližeks transportaks lidnas. Rim om znamasižeks transportsol'meks, sijadase valdkundan keskuzpalas. Rengazavtoted ümbärtas pälidnad. Kaks' päraudtestancijad ratas: Termini, Tiburtin. Vspäi 1955 metro radab lidnas (vspäi 2018 om koume jonod, 74 stancijad, 60 km raudted).
Visock
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Leningradan agjan lidnad Kategorii:Viipurin rajon (Leningradan agj)
Ipatovo
Eläjad
Ipatovon äiprofil'ne tehnikum om lidnan profopendusen aluzkundaks.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Stavropolin randan lidnad *
Nahičevan
Eläjad
Vl 2013 lidnan eläjiden lugu oli 75,5 tuhad ristituid 15 km² pindal, vl 2000 — 63 800 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt oli 95 100 eläjad vl 2016 i om nügüd'.
Transport
Vll 1986−2004 trolleibussistem oli olmas, koume jonod oli siš.
Irdkosketused
Kategorii:Azerbaidžanan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Azerbaidžanan lidnad tazovaldkundan alištusenke *
Amerikan Ühtenzoittud Valdkundad
Istorii
Vspäi 1945 AÜŠ om ezmäine nuklearine valdkund. 1940:n voziden lopuspäi 1990-nziden voziden augotišhesai Vilusoda oli Nevondkundaližen Ühtištusen da Ühtenzoittud Valdkundoiden keskes.
Eläjad
Kuctas Amerikan Ühtenzoittud Valdkundoiden eläjid amerikalaižikš tobjimalaz. Mamankelen mödhe (2017): anglijan kel' — 78,2%, ispanijan kel' — 13,4%, kitajan kel' — 1,1%, toižed keled — 7,3%.
Lidnad-millionnikad (vl 2011, surembaspäi penembha): Nju Jork, Los Andželes, Čikago, Hjuston, Filadel'fii, Finiks, San Antonio, San Diego, Dallas. Lidnalaižiden pala om 82,7% (2020), heišpäi pol' eläb lidnoiš enamba mi 50 tuhad ristitištonke.
Ižanduz
Vl 2011 AÜV:oiden päeksport oli likutimed da turbinad (läz 20%), avtod, lendimed da toižed likkuimed da niiden palad (11%), kivivoi (6%); toine eksport — kuld (2%), zelläd (2%), medicinižed instrumentad (2%), kukuruz (1%), soi (1%). Vl 2014 eksportan (vendan) mülü oli 1,45 trln US$ (2nz' sija Kitain jäl'ghe), eksportan znamasižed ostajad oliba Kanad (17%), Meksik (13%), Kitai (9,2%).
Verhovažjen rajon
Ižanduz
Rajonan ižandusen päsarakod oma mecan varhapanend da ümbriradmine pilindmaterialoihe, sömtegimišt da maižanduz, turizm.
Rodii
Rodii (Rh — rhodium latinan kelel) om 45nz' himine element himižiden elementoiden periodižes tabludes. Sen sijaduz om ühesandes gruppas (vanhtunuden klassifikacijan mödhe — kahesanden gruppan laptalagruppas), tabluden videndes periodas.
Ühthine ümbrikirjutand
Britanine (anglijalaine) Uil'jam Gaid Uollaston-himik avaiži rodijan vl 1803 platinan ümbriraten. Nimituz libub ῥόδον «roz»-sanaspäi metallan ühtnendoiden muzarusttan mujun tagut.
Irdkosketused
Kategorii:Himižed elementad kirjamišton mödhe
Korolöv (lidn)
Eläjad
Vl 1939 lidnan ristitišt oli 28 122 eläjad, vl 1959 — 41 427 eläjad. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 183 402 ristutud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'. Ortodoksižen hristanuskondan koumetoštkümne jumalanpertid i nell' časounäd oma olmas lidnas.
Empair Steit Bilding
Ümbrikirjutand
Üläkorged pert' mülüb AÜV:oiden muštnikoiden nimikirjuteshe vn 1986 kezakuspäi. Honused kävutasoiš ofisoikš, niiden ühthine pind om 208 879 m².
Memfis (Tennessi)
Geografijan andmused
Klimat om subtropine neps. Voden keskmäine lämuz om +17,2 C°, absolütine minimum — −25 C°. Paneb sadegid 1363 mm vodes, vähemba elokus-sügüz'kus (73..78 mm kus). Reskveden järedad varad (380 km³) oma lidnan ümbrišton territorijan al. Voib olda harvoid lujid manrehkaidusid, seismine Nju Madrid-zon sijadase 100 km pohjoižhe lidnaspäi.
Transport
Avtobusad, kiruhavtobusad da tramvaid oma kundaližeks transportaks lidnas. Avtoten pol'rengaz ümbärdab lidnad. Kaks' jüguzjogiportad ratas Mississipin randal.
Kačkanar
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vn 1957 27. päiväl semendkud kuti žilo samha raudkivendod kar'jermahtusel, nimitihe Uralan lähižen Kačkanar-mägen mödhe (878 m), 18. voz'sadan purtkes — Keskanar. Komsomolan i kompartijan ühtnijad, armijan enččed sodamehed sauvoiba ut lidnad pal'hal sijal. Vspäi 1968 Kačkanar om lidnan statusanke.
Vuoksenjärv
Vuoksenjärv vai Vuoks (Uuzijärvi, Käkisalmenselkä, Вуокса, Uden Lidnan aigan Узерва) om Venäman järv Leningradan agjan lodehes, sen Priozerskan rajonas. Mülüb Ladogjärven basseinha.
Ujahja Ahmed
Homaičendad
Kategorii:Valdkundmehed Kategorii:Alžir (valdkund) Kategorii:Alžiran politikanmehed Kategorii:Politikanmehed kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Alžirha
Jessentukad
Jessentukad (Ессентуки́) om Venäman lidn da lidnümbrik i lebutaho Stavropolin randan suves. Se om randan videnz' lidn eläjiden lugun mödhe.
Kaiseri
Geografijan andmused
Klimat om ven kontinentaline vai pol'kuiv. Voden keskmäine lämuz om +11 C°, heinkun-elokun +22..+23 C°, tal'vkun-uhokun −1..+1 C°. Ekstremumad oma −32 C° i +40 C°. Paneb sadegid 408 mm vodes, vähemba heinkus-sügüz'kus (10..14 mm kus). Voib panda lunt kül'mkuspäi sulakuhusai, hala oleskeli päiči heinkus-elokus.
Kegonpaniilind
Areal
Putub vastha mecan päiči, no voib vastata mecanröunal.
Rošan Ritik
Ritik Rošan (ऋतिक रोशन, Hrithik Roshan; sünd. 10. viluku 1974, Bombei, Maharaštr, Indii) om indijalaine Bollivudan akt'or da kargaidai. Edestab rolid hindikel'žiš fil'miš tobjimalaz.
Biografii
Ritik om sündnu Mumbai-lidnha, Rakeš-kinorežissöran i hänen Pinki-akan sämižkanzha. Fil'mzihe händast kinos ezmäižen kerdan lapsen völ, vl 1980. Openui «Sydenham College»-aluzkundas, kommercii oli päpredmetaks.
D'jor-Mošon-Šopron
Eläjad
Vn 2011 Mad'jaranman rahvahanlugemižen mödhe agjan ristitišt oli 447 985 eläjad, vl 2015 — 452 638 eläjad. Vl 2018 agjan eläjaiden lugu oli 461 618 ristitud, se lugu oli kaikiš suremb kaikes aigas. Nügüd'aigan se om üks'jäine valdkundan agj ližadujanke ristitištonke.
Mundu
Lidn sijadase Logon-jogen randal, 413 m ü.m.t. korktusel. Vei-järv levitase lidnan suvipäivlaskmaižel röunal. Matkad Ndžamen-pälidnhasai om 480 km pohjoižhe.
Šeki
Irdkosketused
Kategorii:Azerbaidžanan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Murahaižed
Murahaižed (Formicidae) oma gavediden sugukund. Siš om 14 tuhad erikoid, mülütadas niid 485 heimho (sidä kesken kadonuzid).
Leviganduz
Erased erikod oma arvokahad, reguliruidas toižiden gavediden-parazitoiden lugumärad. Toižed erikod oma parazitoikš ičesaz. Severz'-se murahaižiden erikoid voidas eläda ristituiden kodiš.
Tol'jatti
Istorii
Vasilii Tatiščev pani eländpunktan alust vl 1737 kuti Stavropol'-lidnuz kaičemhas kalaidajid heimoid vaste. Se sai lidnan statusad vl 1780. Vozil 1924−1946 oli külän pordaigaližešti. Lidn sijadase Volgan hural randal kümnes kilometras vanhas lidnaspäi, kudambad upotihe da sirtihe Kuibiševan vezivaradimen sauvondan aigan (1953−1955). Vozil 1967−1970 saudihe VAZ:an ezmäšt jonod, mi kätihe lidnad avtosauvomižen keskuseks.
Geografijan andmused
Tol'jatti om lidnümbrikon üks'jäine eländpunkt.
Eläjad
Professionaližen opendusen aluzkundad: keskopendusen 23 aluzkundad (tehnikumad, kolledžad), üläopendusen viž sijališt aluzkundad i üks' filial (Kazan').
Edeline lidnümbrikon pämez' om Sergei Antašev (sulaku 2017 — keväz'ku 2021).
Kuldaine Verai (sild)
Sauvuz om federaližen manten nomer 101 pala, üks'jäine lähtend San Franciskospäi pohjoižes. Se om ühteks kaikiš tetabambiš sildoišpäi mail'mas, oli kaikiš suremban rippujan sildan vhesai 1964. Sild om 2737 metrad pitte (päkeskust 1280 m), 27 m levette, kuz' avtoted, om tehuzid jaugnikoiden i velosipedistoiden täht. Avtotepalan korktuz valdmeren päl om 67 metrad ližadumižen aigan. Sildan härgad oma 227 m kortte veden päl. Avtoiden korktuz om röunatud 4,3 metral tulendan verajil. Suriden jüguavtoiden tulend om kel'tud, mugažo ei sa läbitada sildad velosipedistoile i jaugnikoile öližed aigal.
Järvenpää
Geografijan andmused
Vl 2019 lidnan ühthine pind oli 39,93 km², sidä kesken kuivma 37,54 nellikkilometrad, sokaz ma 2,39 km². Järvenpää jagase 25 nimitadud lidnfartalaks.
Eläjad
Vn 2016 andmusiden mödhe, suomen kel' oli mamankeleks 94,0% täht lidnalaižišpäi, ročin kel' — 1,0%, toižed keled — 5,0%.
Irdkosketused
Kategorii:Suomenman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Udenma
Bardan rajon
Geografijan andmused
Rajon sijadase Karabahan tazangišton keskuses, 61 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Tazangišt mäneb pautkil i lainhil sijidme, alemb mi 200 m ü.m.t. kortte. Pened manrehkaidused oma paksud.
Eläjad
Vl 2019 rajonan ristitišt oli 156 300 eläjad 957 km² pindal, heišpäi 99,9% oma azerbaidžanlaižed (2009). Kaikiš suremb ristitišt om nügüd'.
Baiden Džo
Biografii
Baiden om valitud AÜV:oiden prezidentaks valičendoiden jäl'ghe vn 2020 kül'mkun 3. päiväl, sai 56,9% valičijoiden änid. Vajehti Donal'd Trampad radnikuses.
Andorr
Etimologii
Valdkundan nimi sündui baskan kelen andurrial-sanaspäi «pustolän» znamoičendanke.
Istorii
Vl 1278 Andorran aluz om pandud.
Politine sistem
Parlament om üks'kodine (Alangištoiden) Pänevondkund (Consell General d'Andorra vai Consell General de les Valls) 28 ühtnijanke. Kaik rahvaz valičeb heid nelläks vodeks.
Administrativiž-territorialine jagand
Kacu kirjutuz: Andorran administrativiž-territorialine jagand.
Narv-Jogensu
Istorii
Žilo oli Narv-lidnan rajonaks vspäi 1934 i nevondkundaližen aigan. Rajon erištui Narvaspäi i sai lidnan statusad vl 1993. Lidn kadoti municipališt statusad vn 2017 administrativižen reforman jäl'ghe, mülüb Narv-Jogensun volostihe i om sen tobmuden keskuseks.
Narv-Jogensu šingotase lebuturizmal kaikiš pidembanno (kümne kilometrad) merikül'bendrandanno valdkundas, severz'-se adivpertid oma saudud. Erasil vozil nened edheotandad radoiba täs: mecpilindtegim, uksusan i mujuiden edheotand (19. voz'sada), kalanümbriradmižen i laivankohendusen edheotandad (nevondkundaližen aigan).
Jablonovskii-sild (Piter)
Sild om koumekeskustaine, 31,1 m pitte i 2,2 m levette. Nimitihe enččiden lähižiden küliden mödhe: Pen' i Sur' Jablonovk oliba saudud 19. voz'sadan augotišes. Ortodoksižen hristanuskondan časoun' om saudud sildanno vl 2003, se om sätud Pühän Jumalanmaman sündundan oiktastuseks.
Šaan
Šaan (শান, शान, Shaan), todesine nimi om Šantanu Mukherdži (শান্তনু মুখোপাধ্যায়, शांतनु मुखर्जी, Shantanu Mukherjee; sünd. 30. sügüz'ku 1972, Khandv, Madhja Pradeš, Indii) om indijalaine pajatai, TV-vedai da akt'or.
San Sal'vador
Eläjad
Vl 1900 138 tuh. ristitud elihe lidnas da sen ümbrištos. Vl 2015 lidnalaižiden lugu oli 257 754 ristitud. Kaik 1,7 mln ristituid elädas lidnaglomeracijas vl 2015 (590 km²), se om kaikutte nellänz' ristit valdkundas.
Religijan mödhe vl 2015 eläjiden enambuz oli hristanuskojikš (85%, sidä kesken 56% katolikoid da 29% protestantoid), mugažo om äi religijatomid (11%).
Jablonovskii-sild
Jablonovskii-sild om sildoiden nimituz Venäman lidnoiš:
Čerepovec
Istorii
Vozil 1918−1927 lidn oli Čerepovecan gubernijan administrativižeks keskuseks, sid' vll 1927−1930 Leningradan agjan Čerepovecan ümbrikon keskuseks. Vspäi 1930 om olmas lidnaks agjan alištusenke, kacmata agjaha. Vspäi 1937 lidn mülüb Vologdan agjaha.
Kapšar'v
Kapšar'ven pind om 4 km². Järv om 18 km pitte, ühthe kilometrhasai levette. Basseinan pind — 362 km².
Andorr la Vel'j
Eläjad
Rahvahad Andorran rahvahanlugemižen mödhe vl 2007: Ispanijan rahvahad — 43%, andorralaižed — 33%, portugalijalaižed — 11%, francijalaižed — 7%, toižed rahvahad — 6%.
Grekan kel'
Kelen reguliruindorganizacii om Grekanman openduzministrusen Grekan kelen keskuz (grek. Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Kentro Ellinikis Glossas) päfateranke Salonikiš i ofisanke Afiniš, keskuz om sätud vl 1994.
Homaičendad
Kategorii:Keled i dialektad kirjamišton mödhe Kategorii:Albanijan keled Kategorii:Grekanman keled Kategorii:Kipran keled
Sarh
Geografijan andmused
Vl 2008 eläjiden lugu oli 108 061 ristitud.
Kurčatov (Venäma)
Geografijan andmused
Lidn sijadase Seim-jogen hural randpolel (Сейм 696 km pitte, Desnan hura ližajogi), Kurskan vezivaradimen randal (21,5 km², se-žo kävutase AES:an uitoks-vilugoitimeks), 160 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Kurskhasai om 37 km päivnouzmha orhal, 46 km avtotel vai 48 km raudtel. Toine lähembaine lidn om L'gov 26 km päivlaskmha orhal, 39 km avtotedme vai 30 km raudtedme. Kurskan vezivaradim om lidnfartaliden pohjoižröunaks, raudte om suviröunaks. Kurčatov-raudtestancii radab lidnan suvipäivlaskmas «Kursk — Voronež»-keskustal. Toine om 428nz' km-raudteplatform suves, sen oficialitoi nimituz om Uspenk.
Eläjad
Professionaližen openduz om neniden aluzkundoiden kaks' Kurčatovan filialad: Kurskan valdkundaline politehnine kolledž i Regionaline avol'jaine socialine tehnikum.
Uel'san kel'
Leviganduz
Pagižijoiden lugu om läz 700 tuhad ristituid (mamankel'). Vl 2018 Uel'san ristitišton 16% kodikel' i 12% mahttas sanuda kelel erazvuiččes märas.
Tarnogan rajon
Istorii
Rajonan aluz om pandud vl 1935 vilukun 25. päiväl Pohjoižhe randha, i vodhe 1936 tal'vkun 5. päivhäsai rajon mülüi sihe kuti administrativine ühtnik. Vozil 1936−1937 oli Pohjoižen agjan palaks. Vs 1937 sügüz'kun 23. päiväspäi mülüb Vologdan agjaha. Vozil 1963−1964 Nüksenican rajonan territorii mülüi Tarnogan rajonha. Rajon om olmas nügüdläižiš röunoiš vspäi 1965.
Geografijan andmused
Om röunoid nellänke Venäman rajonanke:
Londuseližed varad oma turbaz, sauvondmaterialad (saved, (gravii, letked), mouckivi, mec, reskvezi.
Tobmuz
Vs 2009 keväz'kun 1. päiväspäi Sergei Gusev om valitud i radab rajonan da sen administracijan pämehen kahtenden strokun, viž vot valdatusiden strokunke. Rajonan pämehen järgenduseližed valičendad oliba vl 2014 sügüz'kun 14. päiväl, kaik rahvaz valiči händast. Kaks' administracijan varapämest oma hänele abhu. Koume ohjandust, 10 palakundad da üks' komitet alištudas rajonan administracijale.
Rezerford Ernest
Tedoradmine
Vl 1898 nor' fizikantedomez' avaiži α- i β-čihodamižid. Vl 1911 todesti atoman südäitukun i elektroniden olendad olmas al'fahenegiden häiktusen kodval. Rezerford sauvoi atoman planetarižen modelin kodvaspäi, sädi atoman pol'čihodamižen koncepcijad.
Mahuz
Ümbrikirjutand
Mahusen il'm mülütab äi gazoid, niiden kesken oma hapanik, hil'muiktuzgaz, metan da sen gomologad, azot, vezinik, rikvezinik.
Korbal
Transport
Korbalha kävub avtobus Šugar'vespäi. Ted Korbalaspäi Nürgoilha, kudamb om ozutadud kartoil, jo ei ole. Nürgoilha voib putta vaiše järvedme.
Portsmut (Anglii)
Eläjad
Vn 2011 Suren Britanijan rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 205 400 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt oli 233 545 eläjad vl 1951, vodele 1981 se poleni i oli 175 382 eläjad. Lidn mülüb Suvižen Hempširan konurbacijha pol'tošt millionad ristitištonke.
The Weather Girls
Kaikiš tetabamb gruppan pajo — «It's Raining Men».
Pirsing
thumb|right|250px|Mez' erazvuiččiden pirsingan toižendoidenke Pirsing (anglijan kelel om piercing — «kiškaine») om hibjan modifikacijan form kandmaha čomitesid. Se om kiškaidusen process i rezul'tat.
Lermontov (lidn)
Istorii
Lermontov-lidn šingotihe ladimensauvomižen edheotandoil nevondkundaližel aigal. Nügüd'aigan gidrometallurgine tegim (enzne uranan samižen edheotand) pästab mineraližid heretusid i söteližadusid, mugažo mašinansauvomižen «Almaz»-tegim (massižed tegesed metallaspäi), elektromehanine tegim (likutimed, fil'trad), karvkombinat, sömkombinat, plastikpakuitesen i plastikverkon edheotandad ratas lidnas.
Studio Ghibli
„Studio Ghibli“ pästi 21 täuz'piduzlišt da 14 lühüdpiduzlišt mul'tfil'mad, lugemata muzikklipoiden, videovändoiden dai reklamrolikoiden rivid.
Bismark Otto fon
Biografii
Bismarkan aigan uz' saksalaižed-rahvaz sündui. Ezmäine kancler vahvišti Germanijan socialižen holitusen sistemad. Edel Ezmäšt mail'man sodad edestihe hänen ohjandusen aigad hüväks, panihe muštnikoid. Sen sodan jäl'ghe kritikuihe Bismarkad lähtendan demokratijan ohjandimišpäi tagut.
Ankar
Istorii
Ankar šingotase pälidnan funkcijoil, transporttesol'meks i penil edheotandoil tobjimalaz (metalltegesiden pästand, torguind, söm, soba, mebel'). Neniden sarakoiden tegimed ratas: mašiništonsauvomine (sidä kesken elektro-), sodatehnik, sömtegimišt, farmaceftine. Om äi rahanpanmižen i opendusen aluzkundoid.
Skandinavijan pol'sar'
Geografijan andmused
Vedadas pol'saren kontinentališt röunad Botnižen lahten pohjoižrandaspäi Varanger-fjordannoks. Kolan pol'sar' röunatab Skandinavijan pol'sarenke pohjoižpäivnouzmas.
Klei kodijänišan nahkaspäi
Ičendad
Klei kodijänišan nahkaspäi ottas koncertinoiden da toižiden peniden muzikvändimiden tegemižes, ozutesikš tehmaha skripkad. Hüvä eričuz om klejal — se sidotab lujas heredas i voib sulatada sidä hulas vedes, ku pidab, ozutesikš, koheta vändint. Mugoine klei pidäse lujas hüvin, konz ottas radho predmetad paksus, toižed klejad ei voigoi necidä. Ozutesikš, gitaran jäntkiden pidim (bridž) voib sirttas, ku se om klejadud toižel klejal, ved' paindas kovas sihe. Klejib hüvin vaiše siledoid paloid, proteinan pit'kad molekulad ühtenzoittas alusid atomoil. Klei kuivab kovha olendhasai severziš-se minutoiš, mugažo voib koviduda vilugoitusen tagut.
Horvatan kel'
Reguliruindorganzacii om olmas vspäi 1948, nügüd' se om Horvatijan kelen da kelentedon institut (Institut za hrvatski jezik i jezikoslovlje, Zagreb). Edel 1991 vot — Jugoslavijan Tedoakademijan Kelen institutan tedokundad.
Kut minä mänetin necil kezal
Irdkosketused
Kategorii:Venäman fil'mad Kategorii:Dramfil'mad Kategorii:Fil'mad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 2010 fil'mad Kategorii:Fil'mad venän kelel
Niamei
Istorii
Niamei om maižanduzrajonan keskuseks, se šingotase pälidnan funkcijoil, tekstilin edheotandoil i sömtegimištol. Om penid edheotandoid nahkoiden tehmižes, kuldaižiden da hobedaižiden tegesiden pästandas.