cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Strub
Ladlused da instrument
Tarbhaižed päinstrumentad strubad sauvomha:
Brašov
Geografijan andmused
Klimat om ven kontinentaline. Voden keskmäine lämuz om +7,8 C°, kezakun-elokun +16..+18 C°, tal'vkun-uhokun −2..−4 C°. Paneb sadegid 637 mm vodes, enamba semendkus-elokus (73..97 mm vodes).
Jašdären Iona
Jumalankodin palakund sijadase Šoutjärves, sikš miše jumalankodin kaikid sauvusid pidab udessündutada.
Belinskii (lidn)
Eläjad
Rahvahad (2010): venälaižed — 87,1%, mordvinalaižed — 9,5%, totarlaižed — 1,3%, toižed rahvahad — 2,1%.
Kall' (külä)
Eläjad
Kall'-külän eläjiden lugu oli 35 ristitud 2007-ndes vodes, enambuz heišpäi — etnižed vepsläižed. Sen ühtes, 19. voz'sadan lopindal vepsän augotižlibund oli kaikil eläjil. Kaikiš suremb eläjiden lugu oli 421 ristitud vl 1905. Külän ristitišt poleni teravas nevondkundaližen aigan.
There's Too Much Blue In Missing You
Homaičendad
Kategorii:Modern Talking:an pajod Kategorii:Pajod kirjamišton mödhe Kategorii:Singlad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 1985 pajod Kategorii:Vn 1985 singlad Kategorii:Pajod anglijan kelel
Tuvan Tazovaldkund
Istorii
Amussai, 1. voz'tuhal edel meiden erad, indoevropižed kalaidajad rahvahad dominiruiba nügüdläižen tazovaldkundan territorijal, sid' turkankel'žed heimod ličihe sinnä. Ezmäine valdkund sündui Suvisibirin territorijal 3.-4. voz'sadal EME.
Geografijan andmused
thumb|left|250px|Tuvan Tazovaldkundan reljefan kart. Tazovaldkundal om röunoid Burätijan Tazovaldkundanke päivnouzmas, Mongolijanke suves, Altajan Tazovaldkundanke päivlaskmas, Hakasijan Tazovaldkundanke lodehes, Krasnojarskan randanke pohjoižes da Irkutskan agjanke pohjoižpäivnouzmas. Tuvan Tazovaldkund om mererandatoi.
Klimat om terav kontinentaline, se om kuivamb mägidenkeskeižil katl'usil.
Poti
Eläjad
Pazisi-kolledž i Batumin valdkundaližen meriakademijan filial oma lidnan profopendusen aluzkundoikš.
Kumertau
Kumertau (Кумертау «hil'mägi», bašk. i Күмертау) om Venäman lidn da lidnümbrik Baškortostanan Tazovaldkundan suves.
Geografijan andmused
Kaks' žilod da kaks' küläd mülüdas lidnümbrikho Kumertaun ližaks. Lidnümbrikon pind — 169,6 km².
El'basan
Irdkosketused
Kategorii:Albanijan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Kitagava Keiko
Biografii
Keiko om sündnu Kobe-lidnha. Laps'aigan tahtoi käta lekarikš, no ei olend varmed, voiži tehta hänen radod.
Savihein
Ümbrikirjutand
Kazmuz änikoičeb kezakus-elokus. Plod om pit'kahk munanvuitte pähkmut. Plodud oleskeldas küpsad heinkus-sügüz'kus.
Kävutand
Venäman linmail ottas rujoheinäks. Hüvä medenkandai, andab 200 kilogrammhasai met žomiden gektaraspäi.
Homaičendad
Kategorii:Saviheinižed Kategorii:Kazmused kirjamišton mödhe Kategorii:Heinäsižed kazmused Kategorii:Sömkazmused Kategorii:Zell'kazmused Kategorii:Mezikazmused Kategorii:Dekorativižed kazmused Kategorii:Rujoheinäd
Nivhan kel'
Harakteristik
Nell' paginad: amuran (erased tedomehed lugetas erižeks keleks), pohjoižsahalinan, päivnouzmsahalinan i suvisahalinan. Kirjkel' om kirilližen kirjamišton pohjal vspäi 1937 oficialižešti, ende oli latinan grafikan alusel, edel 1931. vot piktografižen kirjkelen augud oliba i kelen kirjutused molembil kirjamištoil, latinan i kirilližen.
Hul Purde
Istorii
Edel 19. voz'sadan kahtent pol't adiglaižiden Psifab-aul (Псыфабэ «hul vezi») oli necil sijal. Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud vl 1864 kuti lebutaho-kurort, saudihe sodaläžundkodid, kül'bendsijad da puištod. Vl 1965 kurortine žilo sai lidnan statusad.
Transport
Hul Purde-raudtestancii om olmas vspäi 1978, sijadase jogen hural randpolel, «Krasnodar — Tuapse»-keskustal. «Don»-avtote (M4-trass) läbitab lidnan hurarandališt palad.
Avtobusad da ezilidnelektrojonused ühtenzoittas lidnad ümbrištonke.
Elefantanvuiččed
Ümbrikirjutand
Elefantanvuiččiden korvad oma sanktan juridenke da hoikan röunanke. Äiluguižed soned — kapillärad — läbitadas korvid. Niiden sur' pind abutab heitta organizman lämut effektivižikš, maihutamine korvil lujeneb mugošt effektad. Afrikanižed elefantad elädas räkembiš tahoiš, mi indižed, necišpäi heiden korvad oma suremb.
Tesla Nikola
Magnitvalun tihedusen ühtnik om nimitadud hänen nimel (Tesla).
Jähine
Homaičendad
Kategorii:Maidproduktad
Hirošima
Transport
Rahvahidenkeskeine civiline «Hirošima»-lendimport (HIJ) sijadase lähižes Mihar-lidnas, 50 km päivnouzmha. Sišpäi tehtas reisid Azijan lähembaižihe maihe, mugažo Japonijadme.
Čagodoščan rajon
Čagodoščan rajon (Чагодощенский район) om rajon Vologdan agjas.
Geografijan andmused
Om röunoid 5 Venäman rajonanke:
Muraši
Geografijan andmused
Lidn sijadase rajonan päivnouzmas, ani suvhe Pohjoižuvalad-ülüdes-vezijagandaspäi, 210 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Komin Tazovaldkundan röunhasai om 10 km pohjoižhe orhal vai 15 km pohjoižpäivnouzmha «Vätk»-avtotedme (Kirov — Siktivkar), agjan Kirov-pälidnhasai om 97 km suvhe-suvipäivnouzmha orhal, 113 km avtotedme vai 119 km raudtedme. Toine lähembaine lidn om Luz 167 km lodeheze orhal, 175 km raudtedme vai 272 km avtotedme.
Fontanka.ru
Irdkosketused
Kategorii:Internet-SMI Kategorii:Piter
Sent Vinsent da Grenadinad
Politine sistem
Parlament — Suiman Kodi (House of Assembly) — om üks'kodine 23 ühtnijanke, heišpäi 6 oma senatorad, jenaral-gubernator paneb heid radsijha, i 15 — kaik rahvaz valičeb. Parlamentan ezitajiden valdatusiden strok om viž vot. Vägestunuden valičendoid partijan ezimez' kändase päministraks (angl. Prime Minister).
Huanhe
Geografijan andmused
Joginišk sijadase Tibetan mägišton päivnouzmaižes palas, 4500 m ü.m.t. korktusel. Jogahižel vodel jogi tob 1,5 mlrd. tonnoid sagedmaid, se om kaikiš suremb lugu mail'man jogiden keskes. Sen ližaks, vl 2007 4,3 mlrd. tonnoid redustadud vet da substancijoid oli pästtud jogehe, 70% tegemištospäi. Sikš ku äi sagedmaid jäb joksmusen aigan, ka jogen vago om 3..10 metrad ülemb ümbärdajid tazangištoid, i dambad 5 tuh. km pitte oma jogen randoikš kesk- da alajoksmusel.
Svökl (heim)
Homaičendad
Kategorii:Amarantižed Kategorii:Kazmused kirjamišton mödhe Kategorii:Heinäsižed kazmused Kategorii:Maplodud Kategorii:Sötmižkazmused Kategorii:Zell'kazmused
Hot-dog
Lugetas, miše saksankel'ne immigrant vei idejad Amerikha. Vspäi 1957 23. päiväl heinkud oficialižetoi «Hot-dogan päiv» praznuiše AÜV:oiš. Vl 1994 Rahvahaline nevondkund hot-dogan da sosiskoiden mödhe om sätud, se tedoidab produktan ladud, reklamad, degustiruib sidä. Ostmižmahtusen paritetan ližaks, hot-dogan mail'man reiting om olmas — arvon rindatuz erazvuiččiš valdkundoiš.
Rapl
Istorii
Rapl šingotase sauvondmaterialiden tehmižel (mujud da kleid) i maidtegimel.
Jalov
Istorii
Mustafa Kemal' Atatürk eli lidnas ičeze jäl'gmäižil vozil statjoidme. Vll 1930−1995 lidn mülüi Stambulan agjaha. Vn 1999 manrehkaiduz (7,4 magnitudanke) mureni lidnad lujas, pölištui enamba 2,5 tuh. lidnalaižid.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Mramorižen meren päivnouzmaižel randal, 30 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Lähembaižed sured lidnad oma Izmit i Stambul. Jäl'gmäine om pohjoižhe lidnaspäi meren taga, matkad ehtatimel om 47 km, avtotedme 93 kilometrad.
Čainik
Homaičendad
Kategorii:Astjad
Sigankorv
Ümbrikirjutand
Sigankorv äikerdoičese semnil (ujudas hüvin) i vegetativižikš (jured, urbad), sädab žomid.
Čai
Pätoižendad oma must čai da vihand čai.
Kongon Tazovaldkund
Ižanduz
Vl 2011 Kongon Tazovaldkundan päeksport oli kivivoi, pumaterialad, sahar, kakao da kofe, diamantad.
Munarič
Kaikiš surembad (rekordižed) slokosttüd munaričud tarbhaižiba sadad tuhoid munid i rehtiläd kümnehe metrhasai surtte, märitihe niiden vedust tonnoikš. Blöd kulutase veresas i hulas olendas.
Gamburger
Edesine lugemine
Kategorii:Voileibäd
Kühkjaižed (sugukund)
Ümbrikirjutand
Voib tundištada sugukundan erikoid kebnas, ei ole lujas pojavid toižid sugukundoid.
Gur'jevsk (Kemerovon agj)
Geografijan andmused
Lidn sijadase Bačat-jogen randal (Obin oigedpol'ne bassein), Salairan ülüdenno, 230 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Kemerovon röunhasai om 150 km pohjoižhe. Lähembaižed lidnad oma Salair 2 km suvipäivlaskmha i Belovo 30 km pohjoižpäivnouzmha orhal, avtol vai raudtel.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Kemerovon agjan lidnad *
Meleuz
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud torguindkülähä Orenburgan traktal 18. voz'sadan kahtendes poles, nimitihe jogen mödhe. Saudihe kuivatud maidon tegint da kätihe radnikžiloks vl 1939. Radnikžilo sai lidnan statusad vl 1958. Šingotaškanzihe teravas vspäi 1973 järedan himižen tegimen sauvondan tagut.
Hernehhein
Hernehhein (Prunella vulgaris) om äivozne heinäsine kazmuz Lamiaceae-sugukundaspäi, Käbuhein-heimon tipine erik.
Leviganduz
Kazvab Evropas, Azijas i Pohjoižamerikas venon klimatan zonas, mugažo Afrikan pohjoižes. Invazivine erik Avstralijas.
Kävutand
Ursanan muiktuz i karofillin kačusteldas rakan toižendoiden augud i levitandad.
Evrejan avtonomine agj
Istorii
Evrejan avtonomižen agjan Päkäskuz om vahvištadud vn 1997 8. päiväl redukud agjan Käskusenandajan Suiman ezitajil, om allekirjutadud gubernatoral sil-žo päiväl da om väges möhembaižidenke vajehtusidenke.
Tobmuz
Valitihe gubernatorad vn 2015 13. päiväl sügüz'kud, Aleksandr Levintal' sai vägestust ezmäižel tural (75,42%) da radab ühtenden strokun. Käskusenandajan Suiman ühtnijoiden järgenduseližed valičendad oliba vn 2016 18. päiväl sügüz'kud (6. kucund).
Simpson Džessika
Biografii
Džessika om sündnu Abilin-lidnha, psihologan i kodiemägen kanzha. Pajati jumalanpertin horas laps'aigan. Norembaine Ešli Simpson-sizar om pajatai mugažo.
Puččini Džakomo
Sädused
Puččini sädi kümne operad italijan kelel vspäi 1884. Operad oma sätud erazvuiččiden kirjutajiden kirjoiden i p'jesiden mödhe teatran täht.
Biografii
Džakomo oli sündnu jumalankodin muzikantoiden kanzha. Kaik oli ühesa last Mikele Puččini-tatan i Al'bina Magi-maman perehes. Tatan kolendan jäl'ghe kuz'vozne Džakomo oli kazvatadud Fortunato Madži-dädän-muzikankirjutajan (1839−1882) da muzikpedagogan kanzas i sai muzikaližen opendusen aigašti. Ühtni Lukk-lidnan päjumalanpertin horha, möhemba sai radnikust siš, vändi organal i oli hormeisteral.
Jätksi opendamišt Milanan konservatorijas, oli otnus muzikha siš nell' vot. Koumanz' «Manon Lesko»-oper (Manon Lescaut, 1893) toi tetabut muzikankirjutajale, nellänz' «Bogemkund» — mail'man hoštust.
Himine element
Kaik 118 himišt elementad oma avaitud vodele 2016. Niiden kesken 94 elementad oma londuses, vezinikaspäi plutonijhasai (erased oma mikrolugus), jättud 24 elementad oliba sinteziruidud südäitukreakcijoiš i oleldas londuses supernova-tähthiden poukahtusen ezimeletaden, kadodas čihodamižen kal't teravas. Üläjüžmakoiden stabiližiden elementoiden äivozne ecind sab kilt tähäsai.
Korejan kel'
Kirjamišt
Tämbäi Pohjoižkorejas kävutadas hangil' -kirjamištod vaiše. Korejan Tazovaldkundas molembad kirjamištod kävutasoiš.
Grammatik
Korejan kel' om agglütinativine kel'.
Homaičendad
Kategorii:Keled i dialektad kirjamišton mödhe Kategorii:Izoliruidud keled Kategorii:Korejan Tazovaldkundan keled Kategorii:KRDT:n keled Kategorii:Azijan keled
Drammen
Istorii
Drammen-lidn šingotase elektrotehnižel sarakol (elektromašinad, kabeläd), optikan edheotandal, mecan ümbriradmižel, sauvondan kompanijoil, torguindal tukuil (sidä kesken avtoiden import), tervhudenkaičendal da socialižil holitišil.
Sur' francine revolücii
thumb|right|250px|[[Bastilii-türman-lidnusen anastand azegištod ecmäs]] Sur' francine revolücii (Révolution française) om voziden 1789−1799 Francijan kundaližen i politižen sisteman kaikiš järedamb toštmižsauvomine. Se vei absolütižes monarhijaspäi Ezmäiženno franciženno tazovaldkundannoks (vn 1792 sügüz'ku) «Joudjuz, kohtaižuz, vellüz»-devizanke. De jure kaik rahvahanikad kändiba joudjikš i kohtaižidenke oiktusidenke käskusišton edes.
Kičoja
Istorii
Ezmäine kirjutamine Kičojan polhe om datiruidud vl 1563. Mülüi Skobelicinad-pomeššikoihe edelespäi.
Eläjad
Vl 2007 vaiše üks' kaikenaigaine ristit eli küläs (mez', i hän om vepsläine). Hot' vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe külä seižub kaikenaigaižeta ristitištota, dačnikad ajeltas tänna kezan aigan. Pidab sanuda, miše Kičojas ei olend nikonz äjan rahvast, ezikät, sen kožutoman sijadusen tagapäi.
Kategorii:Vepsän küläd Leningradan agjan Kos'kenaluižen rajonas Kategorii:Vepsän küläd kirjamišton mödhe Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe
Evenkan kel'
Homaičendad
Kategorii:Keled i dialektad kirjamišton mödhe Kategorii:Venäman keled
Do You Wanna
Kategorii:Modern Talking:an pajod Kategorii:Pajod kirjamišton mödhe Kategorii:Singlad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 1985 pajod Kategorii:Vn 2001 singlad Kategorii:Pajod anglijan kelel
Kanad
Kanad (Canada [ˈkænədə]; Canada [kanaˈda]), nece om täuz' oficialine nimituz, om valdkund Pohjoižamerikan pohjoižpalas. Pälidn om Ottav.
Eläjad
Uskondan mödhe (2011): katolikad — 39%, ateistad — 23,9%, protestantad — 20,3%, ortodoksižed hristanuskojad — 1,6%, toižed hristanuskojad — 6,3%, islamanuskojad — 3,2%, induistad — 1,5%, sikhad — 1,4%, buddizman polenpidajad — 1,1%, judaistad — 1%, toižed uskojad — 0,7%.
Ižanduz
Kanadan päeksport om avtod, kivivoi, himižed heretused, alüminii, lendimed; toine eksport — kivihil', bumag, pompad, nižu, liha, kuld. Kitai da AÜV oma pätorguindparnörikš.
Delon Alen
Biografii
Alen om sündnu So-lidhna (Parižan suvine ezilidn).
Čaikovskii Pötr
Homaičendad
Kategorii:Venäman muzikankirjutajad Kategorii:Muzikankirjutajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Votkinskha
Hämähoukud
Leviganduz
Elädas kuivmal, man pindanno tobjimalaz, erased erikod mecatas veden pindadme. Mectuz tegese öližel aigal päpaloin.
Jeisk
Transport
Raudte Starominskai-stanicaspäi lopiše Jeiskas äjil sarakoil, eländpunktad ühtenzoittas rel'savtobusal. Jeisk-sodalendimport (EIK / ЕСК / URKE) sijadase lidnan suvipäivlaskmas, vspäi 2012 se ei otand civiližid lendimid.
Hüvinkä
Hüvinkä (Hyvinkää [ˈhyʋiŋkæː], Hyvinge [²hyːˌvɪŋːɛ]) om Suomenman lidn valdkundan suves, sen Udenma-provincijan pohjoižröunanno. Mülüb Sur' Hel'sinki-aglomeracijha, valdkundan 23nz' lidn eläjiden lugun mödhe.
Tihvin
Geografijan andmused
Kaik 19 žilod da küläd mülüdas lidnankundha Tihvinan ližaks.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Leningradan agjan lidnad *
Čapligin (lidn)
Istorii
Čapligin šingotase sömtegimištol (maidon edheotand, jauhtegim, trahmaltegim, leibänkombinat) i turizmal. Mašinansauvomižen edheotandad ratas eriližen tegimištzonan rezidentoikš lidnanno.
Graivoron
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1678 kozakoil kuti Graivoroni-slabad (слобода Грайвороны). Vl 1838 slabad sai makundan lidnan statusad. Vn 1848 lujan lämoipalon jäl'ghe udessaudihe lidnad oigedsaumaižen planan mödhe.
Jaransk
Eläjad
Professionaližen opendusen aluzkund om Jaranskan tehnologine tehnikum (alusenpanend vl 1873).
Krasnii Kut
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vll 1813−1819 sirdanuzil mehil, lähtnuzil erindha kozakoil Ukrainan Har'kovan aigaspäi, nimitihe kodižilon mödhe, kudamb vspäi 1850 sai Krasnokutsk-nimen (nüg. lidnanvuitte Краснокутськ-žilo). Sirdanikoiden kahtenz' partii tuli ukrainižes Krasnii Kutaspäi vl 1837, lugetas sidä vot lidnan todesižen alusenpanendan vodeks oficialižikš.
Dagestanan Tazovaldkund
Istorii
Dagestanan Tazovaldkund om olmas vs 1921 vilukun 20. päiväspäi. Vodhe 1993 tal'vkun 25. päivhäsai nimitihe Dagestanan Avtonomižeks Nevondkundaližeks Socialistižeks Tazovaldkundaks.
Tobmuz
Radonoigendai tobmuz om Dagestanan Tazovaldkundan Ohjastuz. Tazovaldkundan ministrused, komitetad, radnikoičendad, agentused da inspekcijad alištudas Ohjastusele. Artöm Zdunov radab Ohjastusen ezimeheks vs 2018 uhokun 7. päiväspäi.
Kapur Ardžun
Ardžun Kapur (अर्जुन कपूर, Arjun Kapoor; sünd. 26. kezaku 1985, Mumbai, Maharaštr, Indii) om indine Bollivudan hindikel'ne akt'or da TV-vedai.
Jurg
Eläjad
Rahvahad (enamba 0,4% vl 2010): venälaižed — 93,2%, totarlaižed — 2,5%, saksalaižed — 1,2%, ukrainalaižed — 0,7%, armenijalaižed — 0,4%, toižed rahvahad — 2,0%.
Nil
Kävutand
Sured lidnad da portad Nilan randoil (mödvedhe): Džub (Suvisudan), Hartum da Omdurman (Sudan), Asuan, Luksor, Giz, Kair, Aleksandrii (Egipt). Egiptan 97% ristitištod eläb Nilan alangištos.
Salavat Kupere
Kategorii:Kazan' Kategorii:Venäman lidnoiden projektad Kategorii:Lidnoiden projektad kirjamišton mödhe
Korenovsk
Istorii
thumb|right|150px|Edeline lidnanznam Eländpunktan aluz om pandud kuti Korenovskai-stanic vl 1794. Se sai lidnan statusad vl 1961, nimitihe nügüdläižikš.
Eläjad
Edeline lidnankundan pämez' (Administracijan pämez') om Jevgenii Pergun (2012 — tal'vku 2018).
Mežgor'je
Istorii
Mežgor'je šingotase sauvondan ohjandusel, geotedištelendan edheotandal, Beloreckan metallurgižen kombinatan kervačuiden cehal. Kaks' sodapalakundad baziruišoiš lidnas.
Eläjad
Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 17 352 ristitud. Vspäi 2000 kaikiš suremb ristitišt oli 19 900 eläjad vl 2000. Lidnas om koume keskškolad i viž päivkodid.
Usman'
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Lipeckan agjan lidnad *
Closer
Homaičendad
Kategorii:Lacuna Coil:an pajod Kategorii:Pajod kirjamišton mödhe Kategorii:Singlad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 2006 pajod Kategorii:Vn 2006 singlad Kategorii:Pajod anglijan kelel
Pskovan agjan lidnad
Enččed lidnad
Kaičenus erižikš eländpunktoikš enččed lidnad:
Kamišlov
Geografijan andmused
Lidn sijadase Pišm-jogen hural randal (Пышма, Turan oigedpol'ne bassein, Obin hurapol'ne bassein) i sen penel Kamišlovk-ližajogel (Камышловка, 18 km pitte), 95 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Jekaterinburghasai om 120 km päivlaskmha orhal, 130 km avtotedme vai raudtedme. Kamišlov om Jekaterinburg — Tümen' keskustal, Transsib i R351-avtote ühtenzoittas niid, matkad Tümenihesai om 180 km päivnouzmha. R351-avtote («Sibirin trakt») ümbärdab lidnad pohjoižespäi. Lähembaižed lidnad oma Bogdanovič 41 km päivlaskmha-suvipäivlaskmha orhal, 44 km Sibirin traktal vai raudtel, i Suhoi Log 42 km päivlaskmha orhal vai 55 km avtotedme.
Kamišlov om lidnümbrikon üks'jäine eländpunkt.
Eläjad
Professionaližen opendusen aluzkundad: Kamišlovan pedagogine kolledž, Kamišlovan tegimišton da transportan tehnikum , Kamišlovan gumanitariž-tehnologine tehnikum.
Nganasanan kel'
Nganasanan kel' (ičeze nimituz: ня  сиәде'') om nganasanalaižiden kel'. Mülütadas samodižiden keliden pohjoižhe alaoksha.
Inkerman
Eläjad
Vl 2011 eläjiden lugu oli 11 884 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 12 442 eläjad vl 1989.
Irdkosketused
Kategorii:Kriman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Sevastopol'
Čečenijan Tazovaldkund
Čečenijan pälidn da kaikiš suremb lidn om Groznii.
Gvardeisk
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 13 899 ristitud, lidnümbrikon (vn 2014 kezakuhusai — rajonan) nell' ühesandest. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 14 572 eläjad vl 2002 lähižiden žiloiden ühtištusen jäl'ghe. Kaik 13 186 eläjad oli lidnas vl 2017.
Čečenijan Tazovaldkund
Tobmuz
Čečenijan Tazovaldkundan Parlament om tazovaldkundan üks'kodižeks parlamentaks 41 ezitajanke, vaiš 10 heišpäi ratas kaikenaigašti. Magomed Daudov radab sen ezimeheks vs 2015 heinkun 3. päiväspäi.
Haraganhäč
Leviganduz
Navedib kazda nituil, mecpallištoil, penzhištos, okaidud mail. Sädab žomid, om rujoheinäks pöudoil i linmail.
Kahtenz' model'
«Kahtenz' model'» (Second Variety) om amerikaižen Filip Dik-kirjutajan (1928−1982) postapokaliptine tedoližfantastine sanutez.
Uran (himine element)
Kaik uranan izotopad oma radioaktivižed. Uran da sen ühtnendad oma lujas toksižed!
Fizižed ičendad
Uran om jüged tagokaz notked vähänradioaktivine metall. Se om pehmdamb mi teraz. Paramagnetik. Koume kristallišt seglust oleleb uranal: rombine α-form 667,7 Cel'sijan gradushasai, tetragonaline β-U (667,7..774,8 C°) i γ-form kubiženke seglusenke korktemb mi 774,8 C° lämudel.
Timarcha maritima
Bumbak om 20 millimetrhasai surtte. Suugad oma kovad loštajad mustad. Francijan endemik, om levitadud sen lodehližel mererandpolel.
Perris-entomolog avaiži da ümbrikirjuti erikod vl 1850. Necil gavedil ei ole völ nimid rahvahaližil kelil.
Danii
Istorii
Vs 1949 sulakun 4. päiväspäi Danii om PAKO:n ühtnii.
Politine sistem
Parlamentan ühtnijoiden järgenduseližed valičendad oliba vn 2019 5. päiväl kezakud. Nügüdläine päministr om Mette Frederiksen vs 2019 kezakun 29. päiväspäi.
Paldiski
Istorii
Nevondkundaližel aigal atomižiden VA-laivoiden sodameribaz oli lidnas, mugažo il'mvastaižen kaičendan raketbaz da sodalendimport oli lidnan saubaližel territorijal. Vozil 1994−1996 Paldiski mülüi Keil-lidnha. Estinman sodavägiden erazvuiččed toižendad sijadasoiš lidnan sodabazas.
Čeboksarad
Geografijan andmused
Lidn sijadase Volg-jogen (Čeboksaran vezivaradim) oiktal korktal randal tobjimalaz, 53..205 m korktusil valdmeren pindan päl. Novočeboksarsk om kaimdailidnaks päivnouzmpoles, vezivaradimen padosein da Čeboksaran GES sijadasoiš siš.
Aleksandrupolis
Geografijan andmused
Lidn sijadase agjan päivnouzmas, Egeižen meren randal, 0..11 m korktusil, 10 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Turkanman röunhasai om 40 km päivnouzmha.
Eläjad
Rahvahidenkeskeine Dimokritos-lendimport (AXD, 212 tuh. passažiroid vl 2018) om saudud 7 km päivnouzmha lidnaspäi.
Krimsk
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Krasnodaran randan lidnad *
Volhovan rajon
Geografijan andmused
Vspäi 2006 rajonan territorii alajagase 15 municipaližhe ühtnikha: 3 lidnkundha da 12 küläkundha.
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 95 182 ristitud (kudenz' sija agjas).
Igor' Strelkov
Igor' Vsevolodovič Girkin (Игорь Всеволодович Гиркин; sünd. 17. tal'vku 1970, Moskv, NSTÜ), mugažo om tutab Igor' Ivanovič Strelkov -psevdonimanke (ven.: Игорь Иванович Стрелков) om Doneckan Rahvahaližen Tazovaldkundan enzne voinšingotai. Vn 2014 severdan-se kun joksten (sulaku — eloku) hän oli rahvahan toračuiden (polkmehiden) pämehen Slavänsk-lidnas i «rahvahan milicijan» Doneckas ezinenas. Jäl'ges satusetont voinoperacijad Slavänskas da Doneckas ajoi Moskvha. Hänen joukun 52 toračunke tulend tegihe sodan zavodindan päsüks Ukrainas.
Vn 2014 15. päiväl sulakud Ukrainan varuitomuden radnikoičend zavodi kriminališt azjad Strelkovad vaste massižen rikondan i diversižiden tegendoiden organizacijan tagut.
Kaltan
Istorii
Eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan Tomskan gubernijan elänzoittud tahoiden nimikirjuteses vl 1859 kuti Kaltanskai-külä 128 eläjanke. Kätihe Alakaltan-küläd (Нижний Калтан) radnikžiloks Kaltan-nimenke vl 1949. Se sai lidnan statusad vn 1959 29. päiväl heinkud. Kaltan-raudtestancii om olmas vspäi 1930.
Vilusoda
Istorii
Vilusodan pordod: vastustelendan augotiž (1946−1953), kosketusiden lämšund (1953−1962), kingitamižen lasketusen politik (1962−1979), vastustelendan uz' kertuz (1979−1987), Gorbačovan «uz' meletand» i vilusodan lopind (1987−1991).
Neptunii
thumb|left|200px|Puhtaz neptunii
Irdkosketused
Kategorii:Himižed elementad kirjamišton mödhe
Evolücii
Homaičendad
Kategorii:Biologii Kategorii:Biologižed teorijad
Hvalinsk
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1556 kuti Venäman Sosnovk-kaičendpost (Сосновка) Volgan Sosnovii-sarel. Vspäi 1606 eländpunkt sijadase nügüdläižes tahos. Vl 1780 Pedaisar'-žilo (село Сосновый Остров) sai makundan lidnan statusad nügüdläiženke nimitusenke. Edel Oktäbrin revolücijad oli vanhuskolaižiden tahondaks, šingotihe jablokoiden kazvatandal. Sosnovii-sar' om upotadud Saratovan vezivaradimen täutmižen aigan vll 1967−1968.
Darvin Čarl'z
Čarl'z Robert Darvin (Charles Robert Darwin [tʃɑːlz 'dɑːwɪn]; sünd. 12. uhoku 1809, Šrusberi, Anglii, Sur' Britanii — kol. 19. sulaku 1882 Daun-pertiš (nüg. Londonan pala), Sur' Britanii) — britanine (anglijalaine) londusentedoidai da matkadai.
Biografii
Gimnazijan jäl'ghe Čarl'z openui medicinad (okai) i londuselišt istorijad, sen paloin geologijad Edinburgan universitetas (1825−1827). Konz tat tedaškanzi, miše poig okai medicinan opendust, ka tariči opeta da sada anglikanižen papin arvod Kembridžan universitetan Hristan kolledžas, i Čarl'z openui siš vll 1828−1831, lopi hüvin. Opendusen aigan hän sädi tundmust Kembridžan vejidenke londusentedomehidenke, lugi znamasižid kirjoid melidenke biologižes evolücijas.
Päivnouzmaine Timor
Administrativiž-territorialine jagand
Päivnouzmaine Timor jagase 13 administrativižeks ümbrikoks. Ned alajagasoiš 65 alaümbrikoks. Edemba alaümbrikod alajagasoiš suko:ikš (niid om 442), sukod — 2225 lidn- da küläkundaks.
Ižanduz
Vl 2010 Päivnouzmaižen Timoran päeksport oli kivivoi (31%) da sen gazad (26%), räkištamatoi kofe (21%); toine eksport — sandalpu, vanil', mašinad teid sauvomha, telefonad, grammofonplatad da kirjad.
Panaman kanal
Ümbrikirjutand
Panam- da Kolon-lidnad seištas kanalan agjoidenno, raudte da avtote pidust' kanalad ühtenzoittas niid. Kanalan nügüdläine piduz om 81,6 km, sidä kesken kontinentadme 65,2 km, Panaman i Limonan lahtidme 16,4 km. Se om 150 m levette, 26 m kortte valdmeren pindan päl, kaidoiš sijiš (šlüzad) — koume ted, kaks' ted oma 12 m süvütte da 33,5 m levette (110 futad), koumanz' te (avaitud 26.06.2016-dataspäi) om 18 m süvütte da 55 m levette.
Oš (lidn, Kirgizstan)
Istorii
Oš šingotase šuukkanghiden i tekstilin (puvill) kombinatoil, manalaižiden pompiden tegimel, sömtegimištol (leibän pästand, lihakombinat, tabakan ümbriradmine).
Geografijan andmused
Klimat om kontinentaline kuivahk. Kezakun-elokun lämuz om +25 C°, tal'vkun-uhokun 0..−2 C°. Paneb sadegid 416 mm vodes, enamba keväz'kus-sulakus (61..67 mm kus), vähemba heinkus-sügüz'kus (6..9 mm kus).
Eläjad
Vl 2009 lidnan da alištunuziden žiloiden eläjiden ühthine lugu oli 258 tuh. ristituid, žiloita — 232 816 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt om nügüd'.
Lebedän'
Geografijan andmused
Lebedän' om lidnankundan üks'jäine eländpunkt. Lidnankundan pind — 17,98 km².
Eläjad
Ortodoksižen hristanuskondan nened pühäpertid oma olmas lidnas: ph. Stroican naižjumalankodi-lidnuz (Stroican päjumalanpert' i kaks' jumalanpertid), mugažo Jumalanmaman Kazanin jumalaižen vanh (1771) da uz' (vspäi 1836) päjumalanpertid, koume jumalanpertid i časoun'.
Professionaližen opendusen aluzkundad oma Lebedänin pedagogine kolledž i Lebedänin torguimiž-ekonomine tehnikum.
Tiran (lidn)
Eläjad
Religijan mödhe (municipalitet, 2011): islamanuskojad — 55,7%, ateistad i toižed uskojad — 29,1%, ortodoksižed hristanuskojad — 6,4%, katolikad — 5,4%, Bektašan ordenan polenpidajad — 3,4%.
Gubkin (lidn)
Transport
Avtobusad, maršruttaksid da taksid oma kundaližeks transportaks lidnas. Passažiräraudtestancii om saudud raudteiden päl.
Jan'tai
Irdkosketused
Kategorii:Kitain lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Šan'dun
Basketbol
Ohjandimed
Kaks' joukud vätas, kaikutte kogoneb vides ühtnijaspäi, voib vajehtada vändajid röunatusita. Vänd zavodiše «ridasižes mäčuspäi» lavuden keskuses. Joga joukun met om tacta mäčud vastustajan renghaze verkonke («puzuhu») i telustada toižele joukule otta mäčud da tacta sidä ičeze puzuhu. Renghan korktuz om 3,05 metrad lavudespäi (10 futad). Standartine basketbollavut om 28 x 15 m surtte, zalan korktuz pidab olba 7 metrad vai sen enamba. Vändon hätkeližuz om nell' kümneminutašt pordod (12 minutad NBA:s), aig lugese vaiše konz mäč om vändos. Rat'kaigad pordoiden keskes oma kaks', sid' vižtoštkümne, i lopuks kaks' minutad.
Mäčun järgeline tacind ozaidusenke renghaze lugese kahteks punktaks. Ku oiged tacind om tehtud edahaižen jonon tagapäi, ka koumeks punktaks. Puttud puzhu štraftacind om üks' punkt.
Čerkasad
Geografijan andmused
Lidn sijadase agjan päivnouzmas, Dnepran Kremenčugan vezivaradimen oiktal randal, 110 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Kijevhasai om 157 km lodeheze orhal, 186 km avtotedme vai 240 km raudtedme. Om sildoid Dnepras päliči.
Vägimez' (fil'm, 1983)
«Vägimez'» (हीरो Hiro, Hero) om vn 1983 indine torafil'm. Ezmäine ozutez Indijas oli vn 1983 16. päiväl tal'vkud. Džeki Šroff edesti ezmäšt pärolid, sen fil'man tagut tegihe tutabaks. Minakši Sešadri-ki, enzne «Miss Indii 1981», fil'mzihe neciš fil'mas.
Vik (Saksanma)
Irdkosketused
Kategorii:Saksanman kundad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Meklenburg da Ezine Pomeranii
Akaa
Geografijan andmused
Kaik 32 lidnrajonad i 31 küläd mülüdas lidnankundha.
Rossi-arhitektoran ird
thumb|right|250px|Rossi-arhitektoran ird Rossi-arhitektoran ird (Улица Зодчего Росси, vhesai 1923 nimitihe Teatral'nai-ird) om ird Piterin Keskuzrajonas.
Kropotkin (lidn)
Kropotkin (Кропо́ткин) om Venäman lidn da lidnankund Krasnodaran randan päivnouzmas. Se om randan kudenz' lidn eläjiden lugun mödhe, Kavkazskajan rajonan administrativine keskuz vn 2008 elokuspäi.
Šarj
Geografijan andmused
Lidnanvuitte Vetlužskii-žilo (11 919 rist. vl 2017) da koume pen't küläd mülüdas lidnümbrikho Šarjan ližaks.
Čehov Anton
Homaičendad
Kategorii:Venäman kirjutajad Kategorii:Dramaturgad Kategorii:Kirjutajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe
Plutonii
thumb|left|200px|Puhtaz plutonii
You're The Lady Of My Heart
Pajon tekst om anglijan kelel. Kompozicijan tegii om Diter Bolen. Originaline pajo om sätud evrodens-stilin sintipop-žanras.
Keržakov Aleksandr
Aleksandr Keržakov (Александр Анатольевич Кержаков; sünd. 27. kül'mku 1982, Kingisepp, Leningradan agj, Venäman NFST, NSTÜ) om venämalaine futbolist, ezirivenvändai. Nügüdläine Zenitan vändai (vspäi 2010, mugažo vozil 2001—2006).
Čehanma
Politine sistem
Čehanman ohjandusen form om unitarine parlamentine tazovaldkund. Valdkundan pämez' om prezident (Prezident České republiky). Kaik rahvaz valičeb händast videks vodeks, enamba kaht strokud ei sa.
Administrativiž-territorialine jagand
Kacu kirjutuz: Čehanman administrativiž-territorialine jagand.
Eläjad
Vn 2011 EÜ:n rahvahanlugemižen mödhe valdkundan eläjiden lugu oli 10,436,560 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt om nügüd'.
Uskondan mödhe (2011): riman katolikad — 10,4%, protestantad — 1,1%, toižed uskojad i märhapanendata — 54,0%, religijatomad — 34,5%.
Koroč
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1637 kuti röunlidnuz i Čoma lidn Koročal (Красный город на Короче), aigan mändes nimituz lüheni. Koroč sai makundan lidnan statusad vl 1708.
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 5 877 ristitud, lidnankundan — 6 564 ristitud, rajonan kudendez. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 15 200 eläjad vl 1931, sid' poleni kollektivizacijan, näl'gen i Suren sodan tagut. Vl 2017 kaik 5 888 ristitud elihe lidnas, 6 621 ristitud — lidnankundas.
Toižeg
Vl 1905 külän ristitišt oli 678 eläjad. Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe külän kaikenaigaižiden eläjiden lugu oli 98 ristitud.
Kuha
Järgeline kuha (Sander lucioperca) om reskveden pal'csuugaine kala Ahvenaižed-sugukundaspäi.
Jamalan Nenciden avtonomine ümbrik
Ümbrikon pälidn om Salehard. Se om koumanz' lidn ristitišton lugun mödhe.
Istorii
Ümbrikon Päkäskuz om vahvištadud vn 1998 27. päiväl tal'vkud ümbrikon Valdkundaližen Duman ezitajil, om allekirjutadud ümbrikon gubernatoral sen-žo voden 28. päiväl tal'vkud da om väges äiluguižidenke vajehtusidenke.
Geografijan andmused
Londuseližed varad oma londuseline gaz, kivivoi, reskvezi da kala.
Tobmuz
Radonoigendai tobmuz om ümbrikon Ohjastuz. Ümbrikon departamentad da radnikoičendad alištudas Ohjastusele.
Vlör
Eläjad
Vn 2011 Albanijan rahvahanlugemižen mödhe lidnfartaliden eläjiden lugu oli 79 513 ristitud, kaiken municipalitetan — 130 827 ristitud 616 km² pindal, agjan kaks' koumandest.
Jamalan Nenciden avtonomine ümbrik
Eläjad
Kaik om kahesa lidnad ümbrikos da 5 lidnanvuittušt žilod. Kaikiš surembad lidnad (enamba 100 tuh. ristituid, surembaspäi penembha) oma Uz' Urengoi i Nojabr'sk. Vl 2018 kaik om 10 eländpunktad enamba mi 10 tuh. eläjidenke.
Krasnoznamensk (Kaliningradan agj)
Eläjad
Ortodoksižen hristanuskondan phh. Pedroin da Pauloin jumalanpert' om avaitud lidnas, se 16. voz'sadan lüteranine kirh om pühästadud ortodoksižeks pühäpertikš vl 1992.
2199: Kosmine odissei
«2199: Kosmine odissei» (SPACE BATTLESHIP ヤマト Supēsu Batorušippu Jamato) om japonine draman fil'm tedoližen fantastikan žanras. Nece fil'm om fil'matud ühtennimižiden mangan da animen Kosmine Jamato-sodalaiv mödhe. Ezmäine ozutez Japonijas oli vn 2010 1. päiväl tal'vkud, Venämas — kahesas kus sen jäl'ghe (21. heinku 2011).
Purumašin
[[Fail:Steam engine nomenclature.png|thumb|300px|Üks'cilindraižen purumašinan kaks'jaiženke tegendanke korgedpainuden al radon shem. Vägi oigendase kezrvönen kal't:
1 — Tulkim
Ümbrikirjutand
Voib kävutada min taht poltuseks, turbhaspäi uranhasai.
Kävutand
Nügüd'-ki kävutadas puruturbinoid LES:oil (86% elektrust mail'mas), purupall'oid mašiništonsauvomižes, atomlaivoiden ajaimlikutimid, puruvedimid mägirajoniš. Südäipalandlikutimed leviganzihe transportan enambuses 20. voz'sadan augotišes, sikš miše niiden TTK om korktemb znamasižešti, poltuz jokseb iče torvedme i pidab penemb sijad poltusen täht, ei ole vet varaks.
Kurganinsk
Eläjad
Kurganinskan agrariž-tehnologine tehnikum om lidnan professionaližen opendusen aluzkundaks.
Oktäbr'skii
Istorii
Kivivoin samine, mašiništon tehmine samha kivivoid, metalližkonstrukcijoiden da sauvondmaterialiden pästand (raudbetontegesed, keramine apakut) i kebn tegimišt oma olmas Oktäbr'skii-lidnas, mugažo avtoladimiden tegim, porcellanastjoiden tegim i plastiktegesiden edheotand.
Eläjad
Edeližed lidnan Administracijan pämehed oma Sergei Molčanov (2003−2013), Jurii Korol'kov (1992−2003).
Dankov
Istorii
Dankov šingotase plastikan, sintetižen tervan i päiväižpaneliden tegimel, biopuhtastandan ladimiden tegimel, sauvondmaterialiden tegimil (šeben', raudbetontegesed), sömtegimištol (lihategim, leibtegim), mugažo omblendceh radab.
Geografijan andmused
Dankov om lidnankundan üks'jäine eländpunkt. Lidnankundan pind — 23,98 km².
Eläjad
Vl 1897 ristitišt oli 9 100 eläjad, vl 1959 — 12 703 eläjad. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 21 064 ristitud, rajonan koume videndest. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 23..24 tuhad eläjid vll 1979−2003 (24 800 rist. vl 1996). Ortodoksižen hristanuskondan Jumalanmaman Tihvinan jumalaižen päjumalanpert' i nell' jumalanpertid oma olmas lidnas.
Loginova Lidija
Naine om pästtud Siktivkaran pedagogižes školaspäi (1973), radoi lapsiden kazvatajan hätken aigan. Sai arvoid pajatajaks: Komin Tazovaldkundan arvostadud artist (1994), Venäman kul'turan arvostadud šingotai (2010).
Irdkosketused
Kategorii:Venäman pajatajad Kategorii:Komilaižed Kategorii:Pajatajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Komihe
Kalajogi (lidn)
Irdkosketused
Kategorii:Suomenman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Pohjoižpohjanma
Everything at Once
Everything at Once («kaik kerdalaz» anglijan kelespäi) voib znamoita:
Sanskrit
Kävutand
Kaks' universitetad ratas sanskrit-kelel: Keskuzline sanskritan universitet (vspäi 1970, Nju Deli) i Nepalan sanskritan universitet (vspäi 1986, Dang-rajon Nepalan keskuzpalan suvipäivlaskmas).
Čilin peso
Valütan kurs vajehtase joudjas. Reguliruindan kriterii om infläcijan andmused. thumb|left|250px|Peson kurs [[AÜV:oiden dollarale vll 1975−2011]]
Liskovo
Geografijan andmused
Lidn sijadase rajonan päivlaskmas, Volgan oiktal randpolel 2 kilometras jogen pävagospäi, 100 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Sundovik-jogi om lidnan lodehližeks röunaks, se lankteb Volgha pohjoižhe Liskovospäi. «Volg»-avtote (M7-trass) läbitab lidnan suvipalad. Matkad Alauz'lidnhasai om 72 km lodeheze-päivlaskmha orhal vai 90 km avtotedme. Lähembaine lidn om Knäginino 23 km suvhe orhal vai 27 km avtotedme.
Aktinoidad
Aktinoidad vai Aktinidad om radioaktivižiden himižiden elementoiden grupp, kaik niid om 14. Mülüdas himižiden elementoiden periodižen tabluden III gruppha, 7 periodha.
Enriko Fermi-fizikantedomez' ezimeleti ezmäižeks elementoiden olendad tabludes uranan taga hänen vn 1934 eksperimentoiden jäl'ghe. Viktor Gol'dšmidt-geohimik tariči «aktinoidad»-terminan vl 1937.
Ičendad
Ei ole londuses äjid aktinoidoid, ned oma ratud, sinteziruidud elementad. Uran i torii oma olmas londuses, avaitihe niid ezmäižikš. Voib sada neptunijad, plutonijad, protaktinijad i americijad znamasižiš lugumäriš, mugažo aktinijad. Toižed aktinoidad i niiden äjad izotopad oma harvad lujas heredan radioaktivižen čihodamižen tagut. Samižen mahtused oma reakcii südäitukreaktoras, südäitukpoukahtuz, kebnembiden elementoiden bombardiruid neitronil da kebnoil atomil.
Aziza
Irdkosketused
Kategorii:NSTÜ:n pajatajad Kategorii:Uzbekistanan pajatajad Kategorii:Venäman pajatajad Kategorii:Pajatajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Taškentha Kategorii:Sündnuded vl 1964
Lomonosovan rajon (Leningradan agj)
Geografijan andmused
Vspäi 2006 rajonan territorii alajagase 15 municipaližhe ühtnikha: 2 lidnkundha da 13 küläkundha.
Sneberk
Homaičendad
Kategorii:Venäman küläd Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Monastirščinan rajon
Sisert' (lidn)
Istorii
Sisert' šingotase porcellanantegimel (astjad, ikonostasad, kuvapatshaižed) i mašiništonsauvomižen «Uralgidromaš»-tegimel (pompad, gidroturbinad, korgedvol'taižen mašiništon palad).
Zinta Priti
Kanz
Vspäi 2016 om lähtnu mehele. Džin Gudenaf om hänen mužik, finansine konsul'tant.
Podgoric
Istorii
Podgoric šingotase valdkundan tegimišton da kommercijan keskuseks.
Transport
Rahvahidenkeskeine civiline Podgoric-lendimport (TGD, 1,2 mln passažiroid vl 2018) sijadase 11 km suvipolehe lidnan keskusespäi, lähižes Golubovci-ezilidnas. Tehtas reisid Evropan verhiže maihe.
Irdkosketused
Kategorii:Mustmägin lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe * Kategorii:Pälidnad
Planet
Sündund
Kaclendoiden mödhe, planetad sädasoiš edel eziplanetaižen diskan häiktust, akkrecii (massan gravitacine vedamine gazaspäi) vändab pärolid planetan sädamižen aigan, jüžmakod elementad tuldas planetezimališpäi. Eziplanetaine disk häiktub südäitukreakcijan zavodindan jäl'ghe tähthas.
Orenburgan agjan lidnad
Lidnad
* lidnan ristitišt erineb lidnümbrikon ristitišton luguspäi.
Jeršov (lidn)
Geografijan andmused
Lidn sijadase rajonan keskuzpalas, Pen' Uzen'-joginiškan hural randal (Малый Узень 638 km pitte, vedhudetomiden Kamis-Samar järviden bassein), 100 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Pen' Uzen' om ühtenzoittud Saratovan kastelendkanalanke ani pohjoižhe lidnaspäi. Matkad Saratovhasai om 157 km päivlaskmha orhal, 180 km avtotel vai raudtel. Lähembaižed lidnad oma Novouzensk 99 km suvhe orhal, 123 km avtotedme vai 220 km raudtedme, Krasnii Kut 100 km päivlaskmha-suvipäivlaskmha orhal, 130 km avtotedme vai raudtedme, Balakovo 81 km lodeheze-pohjoižhe orhal, 117 km avtotedme vai 170 km raudtedme, i Pugačov 82 km pohjoižhe-pohjoižpäivnouzmha orhal, 118 km avtotedme vai raudtedme. Jeršov-raudtestancii radab vspäi 1894 «Saratov — Ural'sk — Sol'-Ileck»-keskustal.
Novokuzneck
thumb|left|200px|Lidnan rajonad: {{legend|aqua|Tegimiden rajon}} {{legend|green|Kuzneckan rajon}} {{legend|red|Kuibiševan rajon}} {{legend|purple|Novoil'jinskii rajon (vspäi 1998)}} {{legend|orange|Ordžonikidzen rajon}} {{legend|blue|Keskuzrajon}} Novokuzneck (Новокузнецк, sijaline oficialižetoi Kuzn' , Кузня) om Venäman lidn da lidnümbrik Kemerovon agjan suvipalas. Se om agjan ühtenz' lidn pindan mödhe i kahtenz' lidn eläjiden lugun mödhe (Kemerovon jäl'ghe), mugažo om Novokuzneckan rajonan administrativižeks keskuseks.
«Ö»-kirjamen muštpacaz
Ozrikkivine muštpacaz om seižutadud Pervomaiskai-irdan i Babuškinan irdan risttenno, Komin kul'turan keskusen edehe lidnalaižiden pätandan mödhe. Se om avaitud vn 2011 kezakun 12. päiväl, lidnan voz'päiväl.
Ararat
Mägimassiv sijadase valdkundan päivnouzmas, läz Armenijan i Iranan röunoid. Kaks' stratovulkanad ühthižel alusel, Sur' i Pen' Ararat. Jäl'gmäine lavanheitand manrehkaidusenke oliba vn 1840 2. päiväl heinkud, jumalankodi oli muretud, i ei ole kaikenaigaižid eländpunktoid mägen pautkil siš aigaspäi.
Nedalin päiväd
Kaiked om seičeme nedalin päiväd (simvolidenke) :
Nedalin päivän simvolad oma sidodud seičemehe «tähthaze», tetas niid amuižes aigaspäi: Päiväine, Kudmaine, i viž planetad: Merkurii, Vener, Mars, Jupiter i Saturn.
Tom'
Homaičendad
Kategorii:Rozanvuiččed Kategorii:Kazmused kirjamišton mödhe Kategorii:Pud Kategorii:Penzhad Kategorii:Dekorativižed kazmused Kategorii:Mezikazmused Kategorii:Zell'kazmused Kategorii:Plodpud
Mirandan kel'
Leviganduz
Pagižijoiden lugu om 15 tuhad ristituid (2000): viden tuhad ristituiden mamankel', i 10 tuhad ristituid kävutadas toižeks keleks. Äjad kelenkandajad mahttas pagišta portugalijaks-ki.
Ümbrikirjutand
Mirandan kirjkel' om latinan kirjamišton pohjal. Erigoittud kel' 12. voz'sadaspäi, šingotihe latinan kelen sijaližes paginvariantaspäi. Asturleonan paginkontinuuman pala, no portugalijan kel' valatoitab mirandan kel't kontinuuman toižiden keliden erineden, kudambiden valatoitai kel' om ispanijan kel'.
Kelel om äi ühthižid pirdoid portugalijan kelenke, no ičeze vajehnik i grammatik oma. Erasiden konsonantiden virkand om toine, oz., sanan augoitišen l i kaksitadud ll/nn/mn pehmdudas (palataliziruišoiš).
Homaičendad
Kategorii:Romanižed keled Kategorii:Keled i dialektad kirjamišton mödhe Kategorii:Portugalijan keled
Oman
Geografijan andmused
Klimat om tropine, räk da kuiv. Vilukun keskmäine lämuz om +20 C°, kezakun +32 C°. Paneb sadegid alangoil 60..130 mm vodes (vihmub severz'-se kerdoid vodes), mägil — 500 mm. Eile olmas kaikenaigaižid jogid, om vaiše ojandehid, vezi jokseb niidme tal'vel tobjimalaz. Saum vezid om nol'.
Ižanduz
Vl 2010 Omanan päeksport oli kivivoi (65%), londuseline gaz (12%), toine eksport — alüminii, vas'k, teraraud, hrom, polimerad, puspirt, fruktad, kala. Om äi toštmižeksportad.
Labinsk
Eläjad
Labinskan medicinine kolledž, agrarine tehnikum i socialiž-tehnine tehnikum oma lidnan professionaližen opendusen aluzkundoikš.
BTS
«BTS» (mugažo «Bangtan Boys» i vn 2017 heinkuspäi «Beyond The Scene», korejankel'žele muziktorgudele — «방탄소년단» Pandan Sonöndan «pul'kanvastaižed») om tutab suvikorejalaine muzikgrupp, kudamb edestab muzikad keipop- da džeipop-stiliš.
Kiribati
Geografijan andmused
Londuseližed pävarad oma raudasiž-marganckivendod, kobal't, fosforitad, toižed varad — kala.
Ruzvel't Franklin Delano
Biografii
Franklinan kazvatajad oliba štatan aristokratijaspäi, Džeims Ruzvel't-biznesmen (akcijoiden pidai, koli vl 1900) i Sara Enn Delano Ruzvel't. Franklinal Džeims-vell' oli.
Kiribati
Administrativiž-territorialine jagand
Kacu kirjutuz: Kiribatin administrativiž-territorialine jagand.
Ruzvel't Franklin Delano
Kanz
Eleonora Ruzvel't (1884−1962) oli ak vn 1905 17. päiväspäi keväz'kud Franklinan surmhasai. Sündutihe kuz' last, viž poigad: Džeims, Franklin (koli vagahaižel), Elliott, Franklin Delano-noremb, Džon, i Anna-tütär.
Nikolajev (Nikolajevan agj, Ukrain)
Irdkosketused
Kategorii:Ukrainan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Nedal'
Nedal' om aigan märičemižen ühtnik, voden pala.
Krasnoarmeisk
Krasnoarmeisk voib znamoita:
Angolan kvanz
Valüt om nimitadud Angolan znamasižen Kvanz-jogen mödhe. 1 kvanz = 100 sentimod (céntimo). Valütkod om AOA. Simvolad: Kz, kz. Valütan regulätor om Angolan Nacionaline bank.
Viking (fil'm, 2016)
«Viking» (Викинг) om voden 2016 venämalaine istorine fil'm. Ezmäine ozutez Venämas oli vn 2016 29. päiväl tal'vkud.
Režissör — Andrei Kravčuk.
Vepsän Vikipedii
Homaičendad
Kategorii:Vikipedijad Kategorii:Vepsän kel'
Barbados
Istorii
Vn 1966 30. päiväl kül'mkud Barbados tedištoiti ripmatomudes Sures Britanijaspäi, sil-žo päiväl valdkundan Konstitucii tuli väghe. Se om väges nügüd' äiluguižidenke vajehtusidenke (vozil 1974, 1978, 1990, 1992, 1995, 2002, 2003).
Politine sistem
Päjärgvaličendad parlamentan alakodihe oliba vn 2018 24. päiväl semendkud. Nügüdläine prezident (ende jenaral-gubernator) om Sandra Meison vs 2018 vilukun 8. päiväspäi, prezidentaks vs 2021 kül'mkun 30. päiväspäi. Mia Mottli radab päministran vs 2018 semendkun 25. päiväspäi, hän anonsirui Barbadosan toižetamišt tazovaldkundaks vn 2020 sügüz'kun 16. päiväl völ. Edeline päministr om Freindel' Stüart (2010−2018).
Eläjad
Rahvahad augotižlibundan mödhe (2010): afrikalaižed — 92,4%, segoitadud rodul — 3,1%, vaugedverižed — 2,7%, indijalaižed — 1,3%, toižed rahvahad i rahvahuden ozutandata — 0,5%.
Toižed lidnad (1,5..2,5 tuh. ristituid vl 2012, surembaspäi penembha): Speitstaun, Houltaun, Oistins. Lidnalaižiden pala om 31,2% (2020).
Talosto
Nügüd' om tegimid Piteriš, Leningradan (Volhov), Moskvan (Ozöri, Podol'sk) da Rostovan (Šahti) agjoiš. Toine ofis radab Moskvas.
Kortes Ernan
Biografii
Kortes om mahapandud tošti Meksikas vl 1566. Meksikan muštpachad oma pandud mantazole eläjiden vastustelendan taguiči. Kalifornijan laht nimitase Kortesan mereks Meksikan territorijal.
Kanz
Ernan Kortes oli nainu kaks' kerdad. Katalina Huares Markaida oli Kortesan ezmäine ak (naihe Kuba-sarel, 1514−1522), koli tulden Meksikha korktoiden mägiden klimataspäi. Huana Ramires de Orel'jano de Sunjiga oli toine ak (1529−1547). Kaik oli 10 last Kortesal, sidä kesken 6 last naimiželospäi i völ 4 sudaruškoišpäi. Kaks' poigad da kaks' tütred oli Kortesal indejalaižiš (actekiden) Leonora i Malinče naložnicoišpäi-princessišpäi, no kaik-se ned lapsed oliba legitimižed.
Tavd (lidn)
Eläjad
Ortodoksižen hristanuskondan ph. Mikulai-čudonsädajan puine jumalanpert' om saudud lidnas vll 2004−2014.
Omutninsk
Omutninsk (Омутни́нск) om Venäman lidn da lidnankund Kirovan agjan päivnouzmas. Se om agjan kudenz' lidn eläjiden lugun mödhe, Omutninskan rajonan administrativine keskuz.
Tu-154
Kävutandan istorii
Ezmäine lendand om tehtud vn 1968 3. päiväl redukud. Oli pästtud serijha vodespäi 1968 vodhesai 1998. Kaik pästtihe 935 lendint, sidä kesken Tu-154M-modifikacijan 313 lendint. 1998-ndes vodespäi 2011-ndehe vodhesai oli mugažo vähäseriine tehmine «Aviakor»-tegimes. Jäl'gmäižed lendimed oma anttud Venäman kaičendministrusen täht. Vn 2013 uhokul lendimen tehmine oli loptud Samar-lidnas, no tehnine holituz i sured kohendused jädas.
Dhavan Varun
Irdkosketused
Kategorii:Indijan akt'orad Kategorii:Akt'orad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded vl 1987
Bela Lugosi's Dead
Pajon tegii om Devid Džei. Sen tekst om anglijan kelel.
Petuhov Anatolii
Biografii
Petuhov oli sündnu opendajan kanzha. Belozerskan pedagogižen školan pästnik, školanopendai. Ezmäižed sanutesed oma publikoitud Vologdan agjan lehtištos 1950-nzil vozil. Sanutesed vepsän kelel publikoitihe lapsiden «Kipinä»-aiglehteses vspäi 1990.
Läpušk
thumb|right|250px|[[Pakistanalaižed läpuškod]] Läpušk om pašttud tegez tahthaspäi, tobjimalaz toižita ližadusita, lapak i kehker.
Krasnoarmeisk (Saratovan agj)
Geografijan andmused
Viž žilod mülüdas lidnankundha (municipaližhe ühtnikho) Krasnoarmeiskan ližaks. Lidnankundan pind — 412,11 km².
El' Ain
El' Ain (العين‎ [æl ˈʕajn] «purde») om Araban Ühtenzoittud Emiratoiden nellänz' lidn eläjiden lugun mödhe. Mülüb Abu Dabi-emiratha, sen kahtenz' surtte lidn.
Geografijan andmused
Lidn sijadase valdkundan päivnouzmas, Omanan röunanno, Bureimi-oazisas, 292 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad emiratan Abu Dabi-pälidnhasai om 148 km päivlaskmha avtotedme, Dubaihesai om 130 km pohjoižhe-lodeheze.
Vezinouzendoiden ma
Homaičendad
Kategorii:Kanadan fil'mad Kategorii:Suren Britanijan fil'mad Kategorii:Dramfil'mad Kategorii:Fil'mad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 2005 fil'mad Kategorii:Fil'mad anglijan kelel
Novokubansk
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 34 880 ristitud, rajonan kaks' videndest. Vspäi 2002 lidnan ristitišt vajehtab 34..35 tuhad eläjid röunoiš (35 440 rist. vl 2016). Vl 2018 lidnan ristitišt oli 35 287 eläjad.
Šergill Džimmi
Kanz
Vspäi 2001 om nainu, Prijanka Puri om hänen ak. Heil om üks' Vir-poig.
Škoder
Eläjad
Škoderan universitet Luid' Gurakučin nimed (Universiteti i Shkodrës "Luigj Gurakuqi") radab lidnas vspäi 1991. Se om sätud pedagogižen üläškolan alusel, kaik kuz' fakul'tetad i 11 tuhad üläopenikoid oli 2008/2009-openduzvodes.