cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dobränk
Eläjad
Vl 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 33 686 ristitud, lidnankundan — 34 198 ristitud, rajonan koume videndest. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 38 400 eläjad vll 2000−2001. Vl 2017 kaik 33 083 ristitud elihe lidnas i 33 513 ristitud kaikes lidnankundas.
Lidnan jäl'gmäine pämez' oli Dmitrii Antonov vn 2016 tal'vkuspäi.
Sal'sk
Sal'sk (Сальск) om Venäman lidn, lidnankund da raudtesol'm Rostovan agjan suves. Se om Sal'skan rajonan administrativine keskuz.
Istorii
Sal'sk šingotase tagondpressmašiništon tegimel, sauvondmaterialiden pästandal (savič, trotuarapakut), sömtegimištol (leibänkombinat, maidon edheotand), raudten edheotandoil, kivivoin i londuseližen gazan kompressorstancijoil, mugažo mebel'fabrik, kombisömän tegim, kaks' tipografijad i bumagšauguiden tegim ratas lidnas, järed kivivointerminal.
Dižon
Irdkosketused
Kategorii:Francijan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Antofobii
Antofobii (amuižgrekan kelen sanoišpäi ἄνθος antos «änik» i φόβος fobos «varu») om fobii (irracionaline varu), änikoiden varaiduz.
Kosov (region)
Eläjiden lugu — 2,2 mln. Pind — 10 887 km².
Pimenov Vladimir
Biografii
Vll 1986−2006 — professor, radoi Moskvan valdkundaližes universitetas sen etnologijan kafedran pämehen.
Gorodovikovsk
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Kalmikijan Tazovaldkundan lidnad *
Gidrozofobii
Spravitandan mahtused: olemine veresal il'mal, hibjan higoneritamižen polenduz, nevrozan spravitamine.
Atlant (lidn, Džordžii, AÜV)
Eläjad
Vl 2013 lidnan eläjiden lugu oli 447 841 ristitud, lidnaglomeracijan — 5,5 mln 21 690 km² pindal.
Sport
Vl 1996 Atlant vastsi Kezaolimpiadvändoid sadandel vodel niiden udessündutandan jäl'ghe.
Mjanmar
Politine sistem
Parlament om kaks'kodine Ühtištusen Suim (Pjidaungsu Hluttav). Üläkodi om Rahvahiden Kodi (Amötha Hluttav) 224 ühtnijanke (168 — kaik rahvaz valičeb videks vodeks, 65 — Mjanmaran Armijan sodavägiden ezitajad). Alakodi om Ezitajiden Kodi (Pjithu Hluttav) 440 ezitajanke (330 — kaik rahvaz valičeb videks vodeks, 110 — Mjanmaran Armijan sodavägiden ezitajad).
Vn 2015 5. päiväl kül'mkud Mjanmaran järgenduseližed pävaličendad oliba (sidä kesken parlamentan ühtnijoiden valičendad). Vn 2018 30. päiväl keväz'kud nügüdläine Vin Mjin-prezident sai radvelgusid.
Eläjad
Kaikiš surembad lidnad (enamba 200 tuh. ristituid vl 2006, surembaspäi penembha): Jangon (ižandusen pälidn), Mandalai, Moulmein, Pegu, Bassein.
Lipofobii
Lipofobii (grekan kelen sanoišpäi λίπος «razv» i φόβος «varu») om fobii (irracionaline varu), razvasižen sömän varaiduz. Nervižen ortoreksijan toižend.
Theope sticheli
Amerikalaine Džeison Pirs Uilton Holl-entomolog avaiži da ümbrikirjuti necidä erikod vl 1998. Lipkaine eläb Gajanas i Brazilijas.
Lan (jogi)
Jogen piduz om läz 242 kilometrad, basseinan pind — 5964 km². Augotase Rothargebirge-mägimassivas 600 m ü.m.t. korktusel (Pojoine Rein da Vestfalii). Jokseb suvipäivlaskmha Gessen-federacijanmadme. Lankteb Reinha läz Lanštain-lidnad (Reinland-Pfal'c) 61 m ü.m.t. korktusel. thumb|left|250px|Lan [[Veclar-lidnas]]
Nened lidnad sijadasoiš jogen randoil (mödvedhe): Marburg, Gisen, Veclar, Limburg. Bad Ems-lidn-kurort alajoksmuses.
Ristit
Erinijad pirdad
Ristitun erigoičijad päpirdad oma püštoiged kävund, šingotadud päaivod, meletandan olend i kelenmahtod. Hän voib meletada, sekoida, tehta joudjališt valičendad, otta vastusenpidandad tegos, pidada moralid meles. Ristit om kuvazumatoi londusen olendale, hänen organad da palad ei voigoi eläda kaičendata avoinudes ümbrištos živatoiden erineden. Vastkarin, mehed mahttas säta i kävutada lämoid, azegid da tökaluid.
Ristithu sidodud vepsän muštatišed
Erased muštatišed oma ottud «Mi meles, se i keles»-kogodusespäi.
Kagrand
Leviganduz
Heimon ezitajad kazdas Evrazijan znamasižes palas päiči tropikoiš, Afrikan pohjoižes i suves korktoiden mägiden pautkil.
Gornozavodsk (Permin rand)
Eläjad
Gornozavodskan politehnine tehnikum om professionaližen opendusen aluzkundaks.
Uran (planet)
Ümbrikirjutand
Planetan atmosferan, mantijan (jäd) i südäitukun (kaivuzsugud) suruded rindatadas radiusas kut 1:3:1. Atmosferan mülünd: vezinik 83±3 %, gelii 15±3 %, metan 2,3 %. Keskmäine ninevuz om 1,27 g/sm³, kahtenz' penette Saturnan jäl'ghe.
Homaičendad
Kategorii:Planetad Kategorii:Astronomižed objektad kirjamišton mödhe
Kolizei
Sauvomine
Kolizei om saudud Rimalaižes imperijas 1. voz'sadal meiden erad Flavijoiden dinastijan koumen imperatoran aigan (Vespasian, Tit i Domician), vozil 72−80 tobman palan i vll 81−96 ližasauvondad. Kogoneb travertinaspäi, vulkanižes tufaspäi da betonaspäi.
Nügüdläine olend
Nügüd' vaiše koumandez om kaičenus eziauguižes sauvusespäi. Arhitekturižen kompleksan olend om avarijal'ne. Vspäi 1980 Kolizei mülüb UNESCO:n mail'man jäl'gushe palaks.
Broken Crown Halo
Homaičendad
Kategorii:Lacuna Coil:an al'bomad Kategorii:Al'bomad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 2014 al'bomad
Tuson
Tuson (Tucson [ˈtuːsɒn] / [tuːˈsɒn], Tucsón [tukˈson]) om lidn AÜV:oiden suvipäivlaskmas. Se om Arizon-štatan kahtenz' surtte lidn.
Vepsän kel'
Pagižijoiden lugu
Venälaižen Federacijan rahvahanlugemižen mödhe (2010 v.) Venämas om läz 6000 vepsläšt da enamb 3600 vepsän kelen pagižijoid.
Vokalizm
Vokaliden garmonijad, kudambad voib nähta, ozutesikš, suomen keles, vepsän keles tämbäi ei ole jo. Sen jändused jädas kaikihe paginoihe, no niiden parahim kaičendmär om suvivepsän paginas.
Grammatik
Sanan grammatižen vai semantižen rolin mödhe se mülütadas sanangruppihe:
Trabzon
Istorii
Trabzon šingotase meriportal i turizmal. Kaivuztegimišton edheotandad oma ezilidnoiš, sadas nenid metalloid: vas'k, cink, hobed, raud, marganc. Sijaližed ančousad (sel'din toižend) kulutadas äiluguižiš restoranoiš, kazvatadud mecpähkmed i čajud lähttas portan kal't.
Eläjad
Vn 2011 Turkanman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 305 231 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt om nügüd'. Läz 800 tuhad eläjid om ezilidnoidenke, ned oma kaik Trabzonan agj faktižikš. Vspäi 2011 lugetas agjan kaikid eläjid lidnalaižikš.
Vepsän kel'
Adjektivad
Adjektividen kändluz
"Olda"-verban kändluz prezensas
Äilugu
Vepsän kirjkel' da literatur
Vepsän kirjankelel pästtas erazvuiččid kirjoid (openduzliteratur, čomamahtoine literatur).
Etimologii
Etimologii (ἐτυμολογία neniš sanoišpäi: ἔτυμος etimos «toduz», «oiged znamoičend» + λόγος logos «sekoimine») om kelentedon pala, kudamb tedoidab sanoiden augotižlibundad. Amuižes Grekanmas — tedo sanan eziauguižes znamoičendas.
Terminan šingotez
Terminan sädajad oma amuižgrekižed stoicizman filosofad, sidä kesken Hrisipp (281/278 — 208/205 EME).
Predmet i metodologii
Etimologii harakterizuiše tedoiduzmetodoiden kompleksal. Tedoitud sana vai sanantüvi panese rindati heimsanoidenke (vai tüvidenke), ühthine tüvi löudase, eziauguine sanantüvi i sen znamoičend kirjutadas kaikuččen istorižen vajehtusen sel'genzoitusenke.
Gumeniss
Istorii
Jumalanmaman Gumeniss-jumalaižen jumalankodi om olmas 14. voz'sadaspäi, čudonsädai jumalaine kaičese siš. Edel 1913. vot ristitišt oli bolgarijalaižed tobjimalaz, tegiba ristitišton vajehtust Bolgarijanke Kahtenden Balkanižen sodan jäl'ghe, grekalaižed tuliba bolgarijalaižiden sijha da vastkarin.
Krasnoje Selo
thumb|left|250px|Lidn Piterin i sen rajonan kartal Krasnoje Selo (Красное Село, vepsäks «rusked/čoma žilo», Kraassela) om Venäman lidn Piterin röunoiš, sen suves. Se mülüb Krasnosel'skii-rajonha, otab sen suvipalad.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Piterihe mülüjad lidnad *
Rostovan agjan lidnad
Lidnad
* lidnan ristitišt erineb lidnümbrikon ristitišton luguspäi.
Väznikad
Istorii
Väznikad šingotasoiš avtoiden da traktoriden fariden, pidatezarmaturan i toižiden paloiden tehmižel, pölvazkanghiden i brezentan pästandal, sömtegimištol (leibtegesed, maidprodukcii, mineralvezi, konservad, «Maggi»-keitozkubuded), mugažo koume omblendfabrikad da plastikprofil'ne tegim oma olmas lidnas.
Geografijan andmused
Lidn sijadase rajonan keskuzpalan pohjoižpäivnouzmas, läz Kläz'm-jogen oiktad randad (Volgan oigedpol'ne bassein), 130 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Vladimirhasai om 93 km päivlaskmha avtotedme. Lähembaine järed lidn om Kovrov lodeheze, matkad om 45 km orhal vai 60 km avtotedme. Ühtennimine raudtestancii seižub «Vladimir — Alauz'lidn»-raudtekeskustal.
Kaik 62 eländpunktad mülüdas lidnankundha (municipaline ühtnik) Väznikan ližaks: nell' žilod, 57 küläd da üks' tarh. Lidnankundan pind om 801,86 km².
Ibadan
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1829 kuti sodalager'. Jäi lidnaks-sodavaldkundaks 20. voz'sadahasai. Vspäi 1893 kändihe britanižen protektoratan palaks i torguindan keskuseks.
Letojanni (stancii)
Stancii sijadase pertišton i manten keskes, kül'bendrand merenno om pertišton taga. Kaik om koume ted stancijal i kaks' passažirplatformad. Raudtestancijan pert' om üks'žiruine biletkassanke i tualetanke. Keskte om saudud jügujonusiden täht, kormaduzsija om olmas pohjoižpäivnouzmha stancijan sauvusespäi i om kalutadud libutimel 30 tonnhasai jüguiden täht.
Homaičendad
Kategorii:Italijan raudtestancijad Kategorii:Raudtestancijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sicilii
Tokio
Geografii
Mäged seižuba prefekturan päivlaskmas: Kumotori (2017 m), Takasu (1737 m), Odake (1266 m) da Mitake (929 m).
Ekonomik
Tokio om Japonijan ižandusen päkeskuz. Vižkümne üks' kaikiš surembad mail'man kompanijad 500:špäi (Fortune Global 500-nimikirjutesen mödhe) sijatihe ičeze päkontorid arni Tokios.
Bataisk
Bataisk (Батайск) om Venäman lidn, lidnümbrik da raudtesol'm Rostovan agjan suvipäivlaskmas. Se om Rostovan Donal suvine ezilidn, agjan kudenz' lidn eläjiden lugun mödhe.
Tokio
Ekonomik
Tokion fondbirž om kaikiš suremb Azijas, kahtenz' mail'mas ičeze kapitalizacijan mödhe (Nju Jorkan fondbiržan jäl'ghe). Kaik 2,5 tuhad kompanijoid oma kirjutadud biržan listingas. Ned kompanijad pästtas produkcijad US$ 3 trln arvol joga vot.
Valdkund
Valdkund tomotab ičeze radmižhe kaik ristitištod, rahvahanikoid. Personid rahvahanikuseta nimitadas apatridoikš.
Tokio
Transport
Japonijan noländen kilometran sija om Nihonbasi-sild Tokion vanhas keskuses.
Tokion metro radab vspäi 1927. Se kogoneb 13 erazvuittušt ted vspäi 2008 (285 stancijad, 304 km raudted), niiden enambuz om privatine. Metro om ahthas sidotud raudteidenke. Tokios om kaks' päraudtestancijad. Tokio-stancii (Tokion vagzal) — järgeližiden jonusiden da «Sinkansen»-üläkiruhjonusiden lähtendsija. Om privatižid raudteverkoid Tokion südäimes.
Massinformacijan sarak
Tokio om kaiken valdkundan televizijan kompanijoiden päkeskusiden olemižen sija: Japonijan teleradiooigendai korporacii (NHK), Asahi-TV, Fudzi-TV, Nippon-TV (NTV), Tokion teleradiooigendai sistem (TBS).
Bataisk
Eläjad
Vl 1939 lidnan ristitišt oli 48 tuhad eläjid. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 111 843 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'. Ortodoksižen hristanuskondan kuz' pühäpertid oma olmas lidnas, hristanuskondan toižed jumalanpertid i loičendpertid.
Rahvahad (2010): venälaižed — 90,6%, armenijalaižed — 2,5%, ukrainalaižed — 1,5%, korejalaižed — 1,4%, toižed rahvahad — 4,0%.
Professionaližen opendusen aluzkundad Bataiskan informacižtehnologijoiden da radioelektronikan tehnikum i Bataiskan raudtetransportan da sauvondan tehnikum.
Členov Mihail
Mihail Anatol'jevič Členov (Михаил Анатольевич Членов; sünd. 26. sügüz'ku 1940, Moskv, NSTÜ) om Venäman tedomez' (etnograf, päivnouzmantedomez') i kundaline šingotai.
Südäikera
Ristitun südäikera kogoneb nelläs havadospäi, ned oma jagatud seinil i klapanoil. Veren seičeme..kümne tuhad litroid läbitadas ristitun südäikerad ühtes päiveses, 3,15 mln litroid vodes.
Tal'volimpiad-2014
thumb|250px|Olimpiadvändoiden flag Tal'volimpiad-2014 (2014 Winter Olympics, Jeux olympiques d'hiver de 2014; Зимние Олимпийские игры 2014) oli 22-nz' Tal'volimpiad lugul. Oigenzihe sidä Sočiš (Krasnodaran rand, Venäma) vl 2014.
Südäikera
Homaičendad
Kategorii:Südäielimed Kategorii:Anatomii Kategorii:Fiziologii
Tal'volimpiad-2014
Deviz — «Жаркие. Зимние. Твои.» („Räkäd. Tal'veližed. Sinun“).
Olimpiadan polhe
Vl 2007 Venäma sai voimust organizuida Vändoid Soči-lidnas (hot' se sijadase subtropikoiden südäimes). Mänetihe sur'kuluid rahoid vaumičemha Olimpiadad — läz $50-60 mlrd.; nece om kaikiš kal'hemb Olimpiad istorijas. Lidnan infrastruktur oli paremboittud, kaik sportivižed objektad oma saudud uded.
Voibuižed oliba tehtud alemba kirjutadud 12 disciplinas:
Suksed
thumb|right|150px|Tokatud seinäd vaste [[mectuz|mecnikan suksed villakoidenke pehmdoiš nahkasižiš mädusiš]] Suksed oma ristitun ladluz sirdmahas lumedme da švirgamha hangedme. Ned oma kaks' pit'kad (150..220 sm) puišt vai plastiklaudad nügelzoittud da kätud nenoidenke. Suksid ladeltas jaugoile mädusiden abul. Suksihe mectusen täht villakod-ki sättudas, no nügüdaigaižiden suksiden enambuz küzub eriližid suks'kengid. Suksil štarktes kävutadas niiden ičendan libestuda lumedme.
Mädused
Pehmdad mädused oma koveritomiden šingotez. Nügüd'aigan pandas mugomid mädusid lapsiden suksiden päle paksus. Petläle ližazihe völ ühten vöhuden, se kabardab jaugan kandon ülähäd, ka ei anda suksele libestuškata jaugalpäi.
Hüppindmädused — mädusiden modifikacii hüpähtusiden mägelpäi täht.
Tripoli (Livan)
Tripoli (طرابلس Tarabulus / Trablos grekan kelen Tripolis-sanaspäi «koumekerdaine lidn») om lidn Livanan pohjoižes. Se om valdkundan kahtenz' lidn eläjiden lugun mödhe, Pohjoižlivan-agjan (muhafazan) administrativine keskuz.
Čebarkul' (lidn)
Eläjad
Ortodoksižen hristanuskondan Spasan Toižetamižen jumalanpert' (1745, om udessündutadud vl 2007) pühäpäivän školanke i islaman «Ihlas»-pühäpert' (vspäi 2009) oma avaitud lidnas.
Brazilii
Brazilii (Brasil), täuz' oficialine nimituz — Brazilijan Federativine Tazovaldkund (República Federativa do Brasil), om valdkund Suviamerikas. Pälidn om Brazilia.
Politine sistem
Parlament om kaks'kodine Nacionaline Kongress (Congresso Nacional do Brasil). Üläkodi om Federaline Senat 81 ühtnijanke (kahesaks vodeks). Alakodi om Ezitajiden Kodi 513 deputatanke, kaik rahvaz valičeb heid nelläks vodeks.
Eläjad
Brazilijas elädas brazilijalaižed. Vn 2014 heinkus valdkundan ristitišt oli 202 656 788 eläjad. Kaikiš suremb ristitišt om nügüd'.
Zelmer
Kompanii zavodihe kut velosipedoiden i laps'korjiden valdkundaline tegim, pästi pölünimuričuid hätken aigan. Nügüd'aigan tegeb erazvuittušt koditehnikad pertiden i keitimpoliden täht.
House of Mystic Lights
Pajod ei pästnugoi pajatajan al'bomoil, no mülütadihe sidä «Diamonds»-kompiläcijha sil-žo vodel. Pajo oli erasenke satusenke Saksanman i Ispanijan čartoiš.
Gubah
Geografijan andmused
Lidn sijadase Kos'v-jogen randoil (Kaman hura ližajogi), 300 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Permihesai om 120 km suvipäivlaskmha orhal vai 210 km avtotedme. Lähembaižed lidnad oma Gremäčinsk 36 km suvhe orhal vai 44 km avtotedme i Kizel 25 km pohjoižhe orhal vai avtol.
Lidnanvuiččed Ugleural'skii- (9 109 rist. vl 2017) i Širokovskii-žilod (3 220 rist. vl 2017), nell' muite žilod i kaks' raudtestancijad mülüdas lidnümbrikho Gubahan ližaks. Lidnümbrikon pind — 1009,5 km².
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 28 111 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 36 858 eläjad vl 1989 nügüdläižiš röunoiš. Vl 2017 kaik 20 289 ristitud elihe lidnas i 34 586 ristitud kaikes lidnümbrikos.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Permin randan lidnad *
Diamonds
«Diamonds» (Bril'jantad; mugažo — «Diamonds — Her Greatest Hits» (Bril'jantad — Hänen parahimad hitad)) om C. C. Catch-pajatajan ezmäine kompiläcijanal'bom. Se om pästtud voden 1988 16. päiväl semendkud. Pandas märha «Diamonds»-kompiläcijanal'bomad erižeks al'bomaks erasiš purtkiš.
Pajoiden nimikirjutez
Kategorii:C. C. Catch:an kompiläcijanal'bomad Kategorii:Kompiläcijanal'bomad kirjamišton mödhe
Soda Vjetnamas
Voib jagada sodad koumhe pordho:
Alalidnan agj
Agjan pälidn da kaikiš suremb lidn om Alauz'lidn.
Kronštadt
Istorii
Toižen mail'man sodan aigan Kronštadt eli blokadas läbi, ei ole anastadud nacistoil. Vspäi 1996 avaitihe lidnad verazmalaižiden täht.
Nikaragua (järv)
Ühthižed andmused
Nikaragua om kahtenz' surtte londuseline reskveden järv Latinižes Amerikas (penemb vähän mi Titikak) i sen koumanz' pindan mödhe solavan Marakaibo-järven lugeten. Otab 19. sijad pindan mödhe Mas.
Pori
Geografijan andmused
Pori sijadase Kokemäen-jogen randoil 20..30 kilometras Botnižes lahtespäi. Meriport valdmerilaivoiden täht mülüb lidnha. Lähembaine toine järed lidn om Tampereh 114 km päivnouzmha.
Vl 2018 lidnankundan pind — 2 062,00 km², sidä kesken kuivma 1 155,79 km², meri 844,26 km², vezi da sokaz tahond ottas 61,95 km².
Azartvänd
Sidodud azartvändoihe psihine palahtelend nimitase ludomanijaks.
Koht
thumb|right|250px|Kohtun agjad Koht (vai vac) om hibjan pala, pökhavad i sen seinäd.
Kuveit
Istorii
Vn 1961 19. päiväl kezakud Kuveit tedištoiti ičeze ripmatomudes Sures Britanijaspäi.
Geografijan andmused
thumb|left|250px|Kuveitan topografine kart Kuveit om mavaldkundröunoiš Irakan pohjoižes (röunoiden piduz — 240 km), Saudan Arabijanke suves (222 km). Ühthine röunoiden piduz madme — 462 km. Man päivlaskmaižed randad lainištab Indižen valdmeren Persijan laht. Randanpird — 499 km.
Butan
Butan, täuz' oficialine nimi — Butanan Kunigahuz (འབྲུག་ཡུལ་ Druk Jul), om mererandatoi valdkund Suviazijas, Gimalajiden päivnouzmpoles. Sen pälidn da kaikiš suremb lidn om Thimphu.
Politine sistem
thumb|right|250px|Tašičo Dzong-jumalankodi om Butanan ohjastusen ištundoiden sija [[Thimphus vspäi 1952.]] Ohjandusen form om unitarine konstitucine monarhii. Valdkundan pämez' om Džigme Khesar Namgjal Vangčuk-kunigaz vs 2008 kül'mkun 6. päiväspäi, videnz' Butanan kunigaz lugul. Kunigaz (འབྲུག་རྒྱལ་པོ Druk Gjalpo «drakoniden kunigaz») om armijan-ki päkäsknik. Ohjastuz (dzongke: ལྷན་རྒྱས་གཞུང་ཚོགས་ Lhengje Žungtšog) kogoneb 10 ministraspäi (ljonpo:späi), heišpäi valitas üht päministraks voččeks strokuks.
Administrativiž-territorialine jagand
Kacu kirjutuz: Butanan administrativiž-territorialine jagand.
Üläufalei
Istorii
Üläufalei šingotase mašinansauvomižen edheotandoil (metallurgine mašiništ, avtokomponentad, tesauvondan mašinad), akkumulätoriden tegimel, mramoran samižel da ümbriradmižel, raudten edheotandoil (vedimdepo i vagondepo), mugažo mectegimišton edheotandad i leibäntegim ratas lidnas.
Valensii
Geografijan andmused
Klimat om subtropine Keskmeren. Heinkun-elokun lämuz om +26 C°, tal'vkun-uhokun — +12 C°, voden keskmäine lämuz om +18,3 C°. Paneb sadegid 475 mm vodes, enamba sügüz'kus-redukus (70..77 mm kus).
Tabani
Istorii
Eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan vl 1437 Mlineuci-nimitusenke, Mihail de la Dorohoi valdoiči küläl sil aigal.
Geografijan andmused
Lähembaine lidn om Bričani nell' kilometrad pohjoižhe i ülezjogen, Tabanin kund röunatab sen kundanke pohjoižes. Matkad Kišinöv-pälidnhasai om 233 km suvhe-suvipäivnouzmha.
Eläjad
Vn 2004 rahvahanlugemižen mödhe Tabanin eläjiden lugu oli 3 131 ristitud.
Rahvahad (enamba 0,4% vl 2004): moldovalaižed — 97,6%, ukrainalaižed — 1,2%, venälaižed — 0,6%, romanijalaižed — 0,5%, toižed rahvahad — 0,1%.
Lohi
Ümbrikirjutand
Voib kazda pol'toštmetrine da olda 43 kilogrammad jügutte da eläda 13-voččehe igähäsai.
Lomonosov (lidn)
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Piterihe mülüjad lidnad Kategorii:Petrodvorecan rajon
Doneck
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1869 kuti Juzovk-radnikžilo (ven. Юзовка — biznesmenan Juz-kanzannimen mödhe). Se sai lidnan statusad vl 1917. Vozil 1924−1961 nimitihe Stalino:ks.
Doneckan pämehed oma Aleksandr Lukjančenko (oficialižen Ukrainan polespäi) i Aleksei Kulemzin («DRV:an» polespäi).
Best of Modern Talking
Homaičendad
Kategorii:Modern Talking:an kompiläcijanal'bomad Kategorii:Kompiläcijanal'bomad kirjamišton mödhe
Kizel
Kizel (Кизел, Кыдзӧл кар) om Venäman lidn Permin randan päivnouzmas. Se om Kizelan lidnümbrikon (edel vn 2018. sulakud — rajonan) administrativine keskuz.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1750 samha raudkivendod, vspäi 1797 — kivihil't-ki, nimtihe jogen mödhe. Vl 1789 pästtihe töhö Kizelan tegint. Vl 1879 «Čusovoi — Solikamsk»-raudte läbiti žilod, i sadaškanzihe kivihil't äjan tegimištonmahtusel. Radnikžilo sai lidnan statusad vn 1926 5. päiväl sulakud. Kivihilen samine om loptüd.
Krasnokamsk
Eläjad
Krasnokamskan politehnine tehnikum om professionaližen opendusen aluzkundaks.
Backseat of Your Cadillac
Pajon tekst om anglijan kelel. Kompozicijan sädai i singlan prodüser om Diter Bolen. Originaline pajo om änetadud sintipop-žanras.
.kiwi
.kiwi om Uden Zelandijan komplimentarine domen .nz-domenale. Se om avaitud 2013-nden voden 25. päiväl kül'mkud.
Kagl
thumb|right|250px|Ristitun (naižen) kagl Kagl (collum) om sel'grodaižiden hibjan pala, kudamb ühtištoitab päd hibjrungonke.
Razmetelevo
Külä sijadase rajonan suves, küläkundan päivlaskmas, «Kol»-avtotenno. Ühesa nimitadud irdad i nell' kujod. Pertišt kogoneb kottedžišpäi.
Kripton
Ühthine ümbrikirjutand
Biologine rol' ei ole löutud. Eile toksižust. Korged koncentracii kucub asfiksijad, 3,5 atm painudel kožui anestezijan abutuseks.
Vezinik
Fizižed ičendad
Atommass — 1,00794. Ninevuz (normaližiš arvoimižiš, 0 C°) — 0,0000899 g/sm³. Suladandlämuz — 13,99 K (−259,16 C°). Kehundlämuz — 20,27 K (−252,88 C°).
Himižed ičendad
Segoituz il'manke vai hapanikanke andab palamižen reakcijad vai poukahtust. Voib segoitadas etanolas i erasiš metalloiš (raud, nikel', titan, niobii, platin, palladii).
Karhil
Karhilas oli keskvepsän paginan ičevuitte alapagin.
Jur'jev Pol'skii
Istorii
Jur'jev Pol'skii šingotase elektromašiništon tegimel sidon sarakon täht, kanghiden «Avangard»-fabrikal (ribuikahad, meblin täht i kebnad kanghad), sömtegimištol (razvitoman maidon tegim, lihakombinat).
Eläjad
Industrialiž-gumanitarine kolledž om professionaližen opendusen aluzkundaks.
Nahk
thumb|right|250px|Ristitun nahkan pind Nahk om sel'grodaižiden organizman irdkatuz, kudamb kaičeb hibjad painusišpäi i ühtneb hengaidushe, termoreguläcijaha, vajehtamižihe da äjihe toižihe processoihe.
Arlon
Arlon (mugažo francijan kelel, virktas ​[aʁlɔ̃], vallon.: Årlon, Aarlen [ˈaːrlə(n)], Arel [ˈaːʀəl], Arel [ˈaːʁəl]) om lidn da kund (kommun) Bel'gijan suvipäivnouzmaižes čogas. Mülüb Vallonii-regionha, sen Lüksemburg-agjan administrativine keskuz i kaikiš suremb lidn.
We Still Have Dreams — The Greatest Love Ballads of Modern Talking
«We Still Have Dreams — The Greatest Love Ballads of Modern Talking» (Mö unikuvandoičim völ — Parahimad armastuzballadad Modern Talking:alpäi) om Modern Talking-muzikgruppan kompiläcijanal'bom. Se om pästtud vodel 2002.
Oksford
Istorii
Eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan Angližsaksan aigkirjas vl 912 kuti jumalankodi. Kaikiš amuižemb anglijankel'žes mirus Oksfordan universitet om olmas vspäi 1117.
Oksford šingotase universitetal, avtosauvomižel (nügüd' BMW Mini) Kauli-neiborhudas lidnan suvipäivnouzmas, tedoidusil i biznesedheotandoil niiden alusel (instrumentad, mašinad, informacižed tehnologijad), pästandkodil, turizmal.
Lugansk
Geografijan andmused
Lidn sijadase Lugan'-jogen randoil (ukr. i Лугань, 198 km pitte, Donan oigedpol'ne bassein), om nimitadud sen mödhe. Lugansk seižub 78 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Kijevhasai om 650 km lodeheze-päivlaskmha orhal, 860 km avtol vai 900 km raudtedme.
Olden (krater)
Homaičendad
Kategorii:Kudmaižen kraterad Kategorii:Kraterad kirjamišton mödhe
Džordžtaun (lidn, Suvikarolin)
Eläjad
Vn 2010 AÜV:oiden rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 9 163 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt oli 12 261 eläjad vl 1960.
Irdkosketused
Kategorii:Amerikan Ühtenzoittud Valdkundoiden lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Suvikarolin
Mäglovo (külä)
Mäglovo (Мяглово, Mähnälä) om külä Leningradan agjas, Vsevoložskan rajonan Koltušin lidnankundas.
Pavlovsk (Piter)
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 16 087 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 23 tuhad eläjid vl 1935 i 24..25 tuhad eläjid vll 1979−1998 (25 500 rist. vl 1989), sid' vajehtihe lidnan röunoid.
Sal'to (lidn, Urugvai)
Istorii
Sal'to šingotase sömtegimištol (lihakonservad, citrusfruktad), laivansauvomižel, lebuturizmal Argentinaspäi. Lidn om ümbärtud citrusfruktoiden i vinmarjan plantacijoil.
Likov Maksim
Kategorii:Venäman professionaližed pokervändajad Kategorii:Professionaližed pokervändajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Moskvan agjaha Kategorii:Sündnuded vl 1987
Kameškovo
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1892 tekstil'fabrikan radnikžiloks. Kameškovo om Kameškovon rajonan administrativižeks keskuseks vspäi 1940, sen alusenpanendan aigaspäi Ivanovon agjaha. Vn 1944 elokun 14. päiväspäi panihe Vladimiran agjan alusen, i lidnad rajonanke sirdihe sihe. Radnikžilo sai lidnan statusad vl 1951.
Saksanma
Geografijan andmused
Reljef om tazo da kukhikaz pohjoižpalas, Al'pad da sen ezimägišt sijadasoiš suvipalas. Kaikiš korktemb čokkoim om Cugšpitce-mägenpä (Zugspitze) Avstrijan röunal, 2 962 metrad. Znamasižed joged oma Rein, Dunai, El'b, Vezer i Oder, ned sädas ičeze basseinoid i ühtenzoittas laivkanalil.
Londuseližed pävarad oma kivihil', bur hil', londuseline gaz, raudkivend, vas'k, nikel', uran; toižed varad — potaš, keitandsol, sauvondmaterialad, mecad, mustma.
Managua
Geografii
Managua jagase seičemeks nomeruidud rajonaks (isp. distrito).
Iden (Vajoming)
Tahond sijadase ümbrikon lodehes, 2016 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Vezištoid ei ole.
Vn 2000 AÜV:oiden rahvahanlugemižen mödhe tahondan eläjiden lugu oli 388 ristitud.
Homaičendad
Kategorii:Ristitištlugemižen tahondad AÜV:oiš Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Vajoming
Glazov
Eläjad
Ortodoksižen hristanuskondan kuz' pühäpertid oma avaitud lidnas: Sündun Toižetamižen kafedraline päjumalanpert', nell' jumalanpertid, ph. Aleksandr Nevalaižen časoun'. Islaman pühäpert' om saudud vll 2010−2019.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Udmurtijan Tazovaldkundan lidnad * Kategorii:Udmurtijan Tazovaldkundan lidnümbrikod
Kuld
Ühthine ümbrikirjutand
Kuld om üks' niiš metalloišpäi, kudambid ristitkund oli tenu süväs amussai. Element om levitadud Man kores harvoin lujas, 0,5..5 milligrammad tonnas, no voib löuta sidä joudjas olendas i palliškoil. Kuld om platinan gruppan hüväsuguine metall.
Rostovan agj
Geografijan andmused
thumb|left|250px|Rostovan agjan reljefan kart. Agj röunatab Volgogradan agjanke päivnouzmas, Kalmikijan Tazovaldkundanke, Stavropolin da Krasnodaran randoidenke suves, Ukrainanke päivlaskmas (sen Doneckan da Luganskan agjoidenke), Voronežan agjanke pohjoižes. Agjan suvipäivlaskmaižed randad lainištab Azovmeri.
Klimat om ven. Heinkun keskmäine lämuz om +23 C°, vilukun lämuz om −7 C°. Paneb sadegid 650 mm päivlaskmas da 400 mm päivnouzmas.
Nicc
Transport
Avtobusad i tramvaid oma kundaližeks transportaks lidnas. Raudte i punolendimed ühtenzoittas Monakonke.
Rahvahidenkeskeine civiline «Nicc Azur'ne Rand»-lendimport (NCE, fr. Aéroport Nice Côte d'Azur, 13,8 mln passažiroid vl 2018, 3. sija valdkundas) sijadase 6 km suvipäivlaskmha lidnan keskusespäi. Tehtas reisid Evropadme, Keskmeren lähižihe sarihe i päivnouzmaižihe randoihe, Tunisha i Marokho, Monrealihe, mugažo Francijadme, om äi sezonreisid.
Räpus evropalaine
Ümbrikirjutand
Lähteb penele süvüdele joukuil i söb henoid rakanvuiččid (dafnijad, ciklopad).
Irdkosketused
Kategorii:Lohižed Kategorii:Živatad kirjamišton mödhe Kategorii:Kalad
Petergof
Istorii
Vspäi 1944 vhesai 1997 lidnan nimi oli Petrodvorec (Петродворец). Lidn šingotase turizmal, ladimensauvomižel (časuiden pästand) i metallfurnituran tehmižel.
Sen-Sül'pis-de-Land
Sen-Sül'pis-de-Land (Saint-Sulpice-des-Landes) voib znamoita kaht Francijan kommunad:
Kundlimed
Homaičendad
Kategorii:Elektrotehnik
Gomer
Sädused
Runopajatajan poemad starinoitas realižiš aigtegoiš möhäližiden kaivandusiden mödhe. Runod oma kaičenus meiden päivihesai ližatud variantal, ei olend kirjkel't Gomeran elon aigan. Kacmata sihe, molembiden poemiden süžet om kogonaine, niiden epitetoiden kävutand ozutab üks'jäšt avtorad.
Mušt
Nimitihe krater Merkurijal Gomeran oiktastuseks.
Sen-Sül'pis-de-Land (Atlantine Luar)
Territorii om istorižen Bretanin südäimes, 44..86 m korktusil, 71 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.
Big Time
«Big Time» (Sur' aigtego) om saksalaižen C. C. Catch-pajatajan kahtenz' pajo sintipop-žanras videndes «Hear What I Say»-studijanal'bomas da ühtennimine singl, ezmäine al'bomaspäi. Ned oma pästtud 1989-ndes vodes.
Kekar'v (külä)
Kekar'v oli vepsän külä Leningradan agjan Kos'kenaluižen rajonas.
Külä seižui Kekar'v-järven randal. Nügüd' sen tahol niken ei elä jo.
25 Years of Disco-Pop
«25 Years of Disco-Pop» (25 vot diskopop-žanras) om Modern Talking-duetan kompiläcijanal'bom. Se kogoneb kahtes diskaspäi, om pästtud BMG-leiblal vn 2010 22. päiväl vilukud.
Sestroreck
Istorii
Eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan vl 1643 kuti ročine torguindjarmank, om nimitadud jogen mödhe. Vspäi 1703 se om Venäman žilo.
Teberd
Eläjad
Rahvahad (enamba 1% vl 2010): karačailaižed — 69,1%, venälaižed — 25,1%, osetinalaižed — 1,1%, toižed rahvahad — 4,7%.
Midnight Hour
«Midnight Hour» (Südäiö) om saksalaižen C. C. Catch-pajatajan ühtenz' pajo videndes «Hear What I Say»-studijanal'bomas da ühtennimine singl, kahtenz' al'bomale. Ned oma pästtud 1989-ndes vodes.
Google Chrome
Ezmäine versii oli levitadud vn 2008 2. päiväl sügüz'kud. Versijad udištasoiš tähäsai. Vn 2017 heinkus se oli kaikiš populärižemb kaclim mail'mas, kävutajiden viž ühesandest otiba ičeze kompjuteroihe. Kaclimen interfeis om sätud 167 kelel.
Vspäi 2018 reklaman fil'tr radab kaclimes.
Politeizm
thumb|right|250px|[[Amuine Egipt|Amuižen Egiptan jumalad Karnegin naturaližen istorijan muzejas (Pittsburg, AÜV)]] Politeizm (πολύς polis «äi», θεος teos «jumal») om uskondoiden sistem, religine mail'mannägend, kudamban aluses uskond äjihe jumaloihe om olmas. Hö oma keratud panteonha tobjimalaz jumaloišpäi i jumalnaižišpäi. Jumaloiden valdoičendan sferad erigoittas toine toižespäi.
Kur'ged
Leviganduz
Kaik erikod elädas sodunuzil territorijoil vezištoidenno.
Monoteizm
Avraamižed religijad (judaizm, hristanuskond i islam) harakterizuidas monoteizmal. Se om olmas mugažo induizman filosofijas, sikhizmas da toižiš uskondoiš.
25 Years of Disco-Pop
Homaičendad
Kategorii:Modern Talking:an kompiläcijanal'bomad Kategorii:Kompiläcijanal'bomad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 2010 al'bomad
Denbi Noa
Biografii
Debütine rol' oli «Lekss»-serialas. Noa fil'mzihe ningoiš TV-serialoiš kut «Noidantera», «Smolvilin peitused», «Amuižkaluiden ecijad», «Tähthidenverai: SG-1». Ühtnend TV-serialoiden fil'mdandha om akt'oran päradmine vspäi 1998.
Čak-čak
Slokostind
Vaumitadas kanamunoid härkmel solanke, ližatas jauhod i tehtas pehmdad tahtast. Levitadas, erigoittas hoikid jonoid i jagadas lühüdoikš keskustoikš. Räkištadas fritüras. Segoitadas vilugoittud paloid palabanke mezisiropanke, pandas mägeihudeks.
Kastorii
Kastorii (Καστοριά [kastoˈrʝa], Костур) om lidn Grekanman lodehes. Mülüb Päivlaskmaine Makedonii-agjaha.
Karabanovo (Vladimiran agj)
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Vladimiran agjan lidnad Kategorii:Aleksandrovan rajon
Päivituz
Istorii
Vn 1903 Nobelän premii tedoiduses insoläcijan ližan polhe i Francijan tetabad naižed vajehtihe verod 1920-nzil vozil, lugeškatihe päivitust tervhuden nägubaks tunduseks.
Homaičendad
Kategorii:Dermatologii Kategorii:Keza Kategorii:Fiziologii
Kudimkar
Eläjad
Vl 2010 eläjiden lugu oli 28 967 ristitud. Lidnan kaikiš suremb ristitišt oli 33..34 tuh. eläjid vozil 1989−2001.
Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe, 53% eläjid oma permin komilaižed, 45% — venälaižed, 2% — toiženke rahvahudenke.
Kolonija Tovar
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud sirdnikoil Saksanman Baden-gercogkundaspäi vl 1843. Saksan arhitekturan pertid oma kaičenus lidnas tähäsai i vedatadas turistoid.
Geografijan andmused
Lidn sijadase štatan pohjoižröunanno, 15 kilometras Kariban meren randaspäi, Andiden pautkil, 1850..2000 m ü.m.t. korktusil. Matkad štatan Marakai-keskushesai om 70 km suvipäivlaskmha avtotedme, Karakas-pälidnhasai om 44 km orhal vai 65 km avtotel. Municipalitet levitase meren randhasai.
You Shot a Hole In My Soul
«You Shot a Hole In My Soul» (Löid reigun minun henges) om C. C. Catch-pajatajan koumanz' pajo debütižes «Catch the Catch»-al'bomaspäi (1986).
Kungur
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 66 074 ristitud, nügüdläižen lidnümbrikon koume videndest. Kaikiš suremb ristitišt oli 83 tuhad eläjid vl 1987.
Edeline lidnan pämez' om Sergei Gordejev (viluku 2018 — keväz'ku 2020).
Babaksad
Klassifikacii
Kaik nell' erikod oma mülütadud Rahvahidenkeskeižhe Rusttaha kirjha.
Leviganduz
Areal — Kitai (sidä kesken Honkong i Tibet), Indii, Mjanmar.
Reboil
Reboil-külä om tetab 19. voz'sadaspäi.
Alžir
Politine sistem
Parlament om kaks'kodine. Üläkodi om Nacionaline Nevondkund (مجلس الأمة‎ al'-Madžlis al'-Umma) 144 ühtnijanke (prezident paneb radnikusile heiden koumandest, 2/3 — valitas agjoiden suimil). Alakodi om Rahvahaline Nacionaline Suim (المجلس الشعبي الوطني‎ al'-Madžlis al'-Ša'abi al'-Vatani) 462 ezitajanke, kaik rahvaz valičeb heid videks vodeks.
Paisandu
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1772 kuti lidnut (villa). Se sai todesižen lidnan statusad (isp. ciudad) vn 1863 8. päiväl kezakud.
Eläjad
Vn 2011 Urugvain rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 76 412 ristitud (agjan kaks' koumandest), ezilidnoidenke 90 tuhad ristituid. Se om kaikiš suremb lidnan ristitišt, läz kaikenaigaine vspäi 1996 (sil vodel oli 74 568 eläjad).
Denver
Eläjad
Vl 2010 eläjiden lugu oli 600 158 ristitud, heišpäi kodikeleks: anglijan kel' — 72,28%, ispanijan kel' — 21,42%. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'. Vl 2017 läz 2,4 mln ristituid elihe lidnas ezilidnoidenke.
Real,-
Venämas verkon ezmäine lauk om avaitud Moskvha vl 2005. Päiči Saksanmas i Venämas, verk om tehmas Pol'šanmas, Romanijas, Turkanmas da Ukrainas.
Seišelan Sared
Administrativiž-territorialine jagand
Seišelan Sared jagasoiš 25 ümbrikoks (district).
Ust'-Džegut
Eläjad
Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 30 566 ristitud, rajonan koume videndest. Vl 2018 lidnan ristitišt oli 30 391 eläjad. Kaikiš suremb ristitišt oli 32 903 eläjad vl 2002.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Karačajan da Čerkesijan Tazovaldkundan lidnad *
Alžir (lidn)
Eläjad
Rahvahad: arabialaižed — 53 %, berberad — 44 %, toižed rahvahad — 3 % (immigrantad Kitajaspäi, Vjetnamaspäi i Mališpäi päpaloin).
Irdkosketused
Kategorii:Alžiran lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe * Kategorii:Pälidnad *
Demetra
Sidodud manradandha Demetran kul't oli levitadud Keskmeren kul'turan maiš.
Tomskan agjan lidnad
Lidnad
* lidnan ristitišt erineb lidnümbrikon ristitišton luguspäi.
Kuruv
Irdkosketused
Kategorii:Pol'šanman küläd Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Lüblinan sodaveikund
Kiržač
Istorii
Eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan vl 1332 Ivan Kalitan hengiden kirjeižes. Om nimitadud Kiržač-jogen mödhe (Kläz'man hura ližajogi). Külä šingotihe ortodoksižen hristanuskondan Blagoveščenjan mez'jumalankodinno vhesai 1764, konz jumalankodi oli tühjitadud, om udessündutadud vl 1995 naižjumalankodikš. Vspäi 1778 ühtenzoittihe Kiržač-küläd jogen hural randal Selivanan Mägi-külänke (Селиванова Гора) vastrandal, ühthine eländpunkt sai makundan lidnan statusad. Vozil 1796−1929 lidn mülüi Pokrovan makundha.
Eläjad
Ortodoksine hristanuskond Pühän Jumalanmaman Blagoveššenjan naižjumalankodi om avaitud lidnas (Blagoveššenjan päjumalanpert', koume jumalanpertid i časoun'), mugažo kaks' tošt jumalanpertid i kaks' časounäd oma kaičenus lidnas.
Afrodita
thumb|right|200px|Afrodita Afrodita (Ἀφροδίτη Afrodite) om čomuden i armastusen jumalnaine amuižgrekan mifologijas, üks' olimpalaižiš jumaloišpäi. Hän om plodukahusen, igähižen keväden da elon jumalnaine mugažo.
Užgorod
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud slavilaižiden ühtel heimoišpäi kuti lidnuz 9. voz'sadal. Sen-žo voz'sadan lopus mad'jaralaižed otiba lidnust vägel, i nimitihe lidnad Ungvar:aks («Ung-lidnuz») Ezmäižhe mail'man sodahasai, sid' nügüdläižikš. Raudte ühtenzoiti Čop-stancijanke vl 1872. Lidn om Ukrainan palaks vn 1945 kezakuspäi.
Tin
Fizižed ičendad
Londuseline tin kogoneb kümnes stabiližes izotopaspäi (kaikiš suremb lugu elementoiden keskes): 112-atommassanke (0,96% massan mödhe), 114 (0,66%), 115 (0,35%), 116 (14,30%), 117 (7,61%), 118 (24,03%), 119 (8,58%), 120 (32,85%), 122 (4,72%) i 124 (5,94%). Tetas mugažo 29 ratud radioaktivišt izotopad 99..111, 113, 121, 123, 125..137 atommassanke, i voib olda olmas 33 izomärad.
Norvegijan kel'
Kel'formad
Oficialižiden kel'formiden regulirui organizacii — Norvegijan Kel'nevondkund (norv. Språkrådet), nece om Norvegijan kul'turministrusen agentuz, nimitase muga vspäi 2005, sijadase Oslos.
Kuruvan znam
Ümbrikirjutand
Vauged kukoi kuldaiženke azegištonke (n'ok, künzid, harj) om sijatud laudha rusttanke tagamanke. Simvolizuruib Petr Kuralaine-ricarid (kur «kukoi»), hän vajehti lidnan oiktusid Pol'šanman käskusištospäi Magdeburgan käskusihe. Kukoi tob vauktad šarfad n'okul Zbaski-kanzan znamaspäi, se kanz oli lidnan pidajan vll 1464−1683.
Avto
Tehmine
AÜV oli mail'man lideran pästtud avtoiden lugun mödhe hätken aigan. 1980-nzil vozil Japonii tegihe mugomaks lideraks. Vspäi 2009 Kitai om avtoiden pästandan ezinenas lugumäran mödhe i niiden kaikiš suremb südäitorguz.
Las Pjedras (lidn, Urugvai)
Eläjad
Las Pjedrasan hippodrom radab sobatoidme tobjimalaz, se om kahtenz' znamoičendal valdkundas.
Irdkosketused
Kategorii:Urugvain lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Kanelonesan agj
UNESCO
Radmine
UNESCO:n radmine mülütab nenid temoid: kirjutandmahtmatomuden heitand, diskriminacijan lopind opendusen samižes; rahvahankul'turoiden tedoiduz i rahvahaližiden kadroiden vaumištuz; socialižiden tedoiden küzundad, geologijan, Mail'man valdmeren i biosferan problemad. Vspäi 2008 Afrik i suguiden tazooiktuz oma organizacijan tarkusen keskuses.
Sahalinan agj
Keled
Valdkundkel' om üks'jäine — venäkel'.
Geografijan andmused
thumb|left|250px|Sahalinan agjan reljefan kart. Sar'hine agj om üks'jäine mugoine Venämas, sijadase Sahalin-sarel da Kurilan sarištol.
Vladimiran agj
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 1 443 693 ristitud. Lidnalaižiden pala om seičeme ühesandest.
Kol'čugino
Kol'čugino (Кольчу́гино) om Venäman lidn da lidnankund Vladimiran agjan lodehes. Se om Kol'čuginon rajonan administrativine keskuz.
Antimonii
thumb|left|200px|Puhtaz antimonii
Antimonii (Sb — stibium latinan kelel) om 51nz' himine element himižiden elementoiden periodižes tabludes. Sen sijaduz om videndestoštkümnendes gruppas (vanhtunuden klassifikacijan mödhe — videnden gruppan päalagruppas), tabluden videndes periodas.
Fizižed ičendad
Atommass — 121,760. Ninevuz (normaližiš arvoimižiš) — 6,697 g/sm³. Suladandlämuz — 903,78 K (630,63 C°). Kehundlämuz — 1908 K (1635 C°).
Pavlin (časud)
Apparat om rados vajehtusita tehmižen aigaspäi. Zavottäs koumanz'päividme 8. časud ehtal.
Izmit
Geografijan andmused
Vn 2011 Turkanman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 300 611 ristitud. Läz 650 tuhad eläjid om ezilidnoidenke.
Barto Agnija
Homaičendad
Kategorii:NSTÜ:n runokirjutajad Kategorii:NSTÜ:n scenaristad Kategorii:Kinoscenaristad Kategorii:Radiovedajad Kategorii:Runokirjutajad kirjamišton mödhe Kategorii:Scenaristad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe
Darhan
Geografijan andmused
Lidn sijadase valdkundan pohjoižes, Transmongoližel raudtel, 665 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Ühtenzoitase raudtesarakol Šaringol-lidnan hilen kaivuzidenke. Matkad Ulanbatar-pälidnhasai om 188 km suvhe orhal vai 226 km avtotedme.
Irdkosketused
Kategorii:Mongolijan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Gorohovec
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1168 lidnuseks Vladimiran da Suzdalin ruhtinazkundan röunal tehmaha londoid Volgan Bulgarijha. Se mainitase ezmäižen kerdan Lavrentijan aigkirjas vl 1239 kuti Pühän Jumalanmaman lidn, kudambad anastajad poltiba. Edel socializman aigad lidnan metallanradoiden mastarid burlakoičiba valdkundadme, äi raudtesildoid om saudud heiden ühtnendanke.
Eläjad
Ortodoksižen hristanuskondan nell'toštkümne pühäpertid oma kaičenus lidnas: kaks' päjumalanpertid, seičeme jumalanpertid i viž časounäd. Koume jumalankodid (17. voz'sada) da Blagoveščenjan päjumalanpert' (1700) vedatadas turistoid, vl 2017 Gorohovec tuli UNESCO:n Mail'man jäl'gusen ezinimikirjuteshe. 1900-nziden voziden erižpertid čomitadas lidnad, ned oma puspäi Evropan modern-stilinke.
Alžiran flag
Homaičendad
Kategorii:Flagad F
Habinod
thumb|right|250px|[[Hitov Panajot|Panajot Hitov]] Habinod oma hibused, kudambad kazdas mehil modos nenan al ülähulel. Sekundarižen hibuzkatken pala.
Kompjuter
9. Kova disk
Araban kel'
thumb|200px|Araban kelen ičeze nimituz thumb|right|300px|Araban kelen paginoiden kart Araban kel' (ičeze nimituz: اللغة العربية, vepsän kirjamil: al'-luġa al'-ʿarabijja) om semitan kel', mülüb afroazijalaižhe kel'kundha. Pagižijoiden lugu om läz 240 millionad, völ 50 mln kävutadas toižeks keleks, i 1,57 mlrd uskojid islam-religijas (Koranan original om kirjutadud araban kelel).
Kompjuter
Elektronine lugim om kompjuteran realizacijan üks' variantoišpäi. Anglijalaine Alan Tjuring-matematikantedomez' ozuti statjoid, kudambid ei voi pätta kompjuteran abul.
Araban kel'
Homaičendad
Kategorii:Keled i dialektad kirjamišton mödhe Kategorii:Alžiran keled Kategorii:Araban Ühtenzoittud Emiratoiden keled Kategorii:Bahreinan keled Kategorii:Čadan keled Kategorii:Džibutin keled Kategorii:Egiptan keled Kategorii:Eritrein keled Kategorii:Irakan keled Kategorii:Izrailin keled Kategorii:Jemenan keled Kategorii:Jordanijan keled Kategorii:Kataran keled Kategorii:Komoran Sariden keled Kategorii:Kuveitan keled Kategorii:Livanan keled Kategorii:Livijan keled Kategorii:Marokon keled Kategorii:Mavritanijan keled Kategorii:Omanan keled Kategorii:Saudan Arabijan keled Kategorii:Sirijan keled Kategorii:Somalin keled Kategorii:Sudanan keled Kategorii:Tunisan keled
Mail'man koordiniruidud aig
thumb|right|350px|[[Aigvöiden kart]] Mail'man koordiniruidud aig (Coordinated Universal Time, Temps Universel Coordonné, lühüdas UTC) om standart, kudamban mödhe reguliruidas aigan i datan.
Tranzit (fil'm, 2012)
«Tranzit» (Transit) om voden 2012 amerikaine trillerfil'm. Režissör — Antonio Negret.
Os
Eläjad
Professionaližen opendusen aluzkundad: Osan opendusen da proftehnologijoiden kolledž, Čaikovskijan tegimištoliž-gumanitarižen kolledžan filial.
Blue System
«Blue System» (sinine sistem anglijan kelespäi) oli anglijankel'ne muzikaline projekt. Se oli sädud jäl'ges Modern Talking-duetan čihodamišt vl 1987 i jätksi radod vhesai 1998.
Volgogradan agjan lidnad
Lidnad
* lidnan ristitišt erineb lidnümbrikon ristitišton luguspäi.
Venäman rahvahanikan pasport
Südäiolend
Pasportha mülüdas mugoižid andmusid rahvahanikan personas:
Blagoveščensk (Amuran agj)
Geografijan andmused
Kaks' muite žilod, kaks' küläd da kaks' žilod raudtestancijanno mülüdas lidnümbrikho Blagoveščenskan ližaks.
Transport
Avtobusad, trolleibusad da taksid oma kundaližeks transportaks lidnas. Ühtenzoituz Heihenke: laivad ujudas kezal, avtobusad ajadas tal'vel.
Sjudad Del' Este
thumb|left|250px|Lidnan rajonad (2019) Sjudad Del' Este (Ciudad del Este [sjuˈðað ðel ˈeste] «päivnouzman lidn», Ciudad del Este / Táva Kuarahyresẽme) om lidn Paragvain suvipäivnouzmas. Se om valdkundan koumanz' lidn eläjiden lugun mödhe, Al'to Paranan agjan administrativine keskuz.
Irdkosketused
Kategorii:Paragvain lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Glinde
Eläjad
Vl 1933 se oli pen' žilo 544 eläjanke. Toižen mail'man sodan jäl'ghe žilon ristitišt ližadui eläjil muretud Gamburgaspäi i pagenikoil Päivnouzmažes Germanijaspäi. Vl 2013 eläjiden lugu oli 17 922 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt om nügüd'.
Irdkosketused
Kategorii:Saksanman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Šlezvig-Gol'štein
Belomorsk
Istorii
Toižen mail'man voinan aigan vozil 1941−1944 Belomorsk oli Karjalaiž-Suomen NST:n pordaigaližeks pälidnaks.
Geografijan andmused
Kaik 11 eländpunktad mülüdas Belomorskan lidnankundha (om sätud vl 2004, pind 258 km²): kuz' žilod, nell' küläd da üks' žilo raudtesarakonno. Niiden ühthine ristitišt om 865 eläjad vl 2016, heišpäi 643 ristitud elihe Zolotec-žilos (vl 2013).
Tobmuz
Järgenduseližed valičendad lidnankundan Nevondkundha (Совет поселения) oliba vn 2013 sügüz'kun 8. päiväl (koumanz' kucund). Kaik rahvaz valičeb sen 15 ezitajid videks vodeks. Nevondkundan ezitai radab lidnankundan pämeheks. Edeline lidnankundan pämez' om Vera Jelisejeva (2013 — sügüz'ku 2018).
Radio
Radiolainhed tegesoiš da oigendasoiš elektromagnitižen energijan ičendoiden sistematižel modeliruindal. Nene ičendad oma amplitud, paksuz, faz, leveduzimpul'smoduläcii.
Homaičendad
Kategorii:Signal Kategorii:Medii
Jod
Fizižed ičendad
Atommass — 126,90447. Ninevuz (normaližiš arvoimižiš) — 4,93 g/sm³. Suladandlämuz — 386,85 K (113,7 C°). Kehundlämuz — 457,4 K (184,3 C°).
Irak
Geografijan andmused
thumb|left|250px|Irakan topografine kart. Irak om mavaldkundröunoiš Irananke päivnouzmas (röunan piduz om 1599 km), Kuveitanke suvipäivnouzmas (254 km), Saudan Arabijanke suves (811 km), Iordanijanke (179 km) da Sirijanke (599 km) päivlaskmas, Turkanmanke pohjoižes (367 km). Ühthine röunoiden piduz — 3809 km. Persijan lahten randanpird om 58 km pitte valdkundan suvipäivnouzmpoles. Valdkundan pind om 438 317 km², saum vezid — 0,22% (950 km²).
Livii
Geografijan andmused
Londuseližed pävarad oma kivivoi da londuseline gaz; toižed varad oma reskvezi manaluižes, sauvondgips.
Leštukan sild
thumb|right|250px|Leštukan sild vn 2007 heinkus Leštukan sild (Лештуко́в мост) om Venäman metalline üks'keskustaine avtotesild Piteriš Fontankas päliči avtoiden da jaugnikoiden täht. Sijadase lidnan Keskuzrajonas.
Sild ühtenzoitab Džambulan kujod Surenke Dramteatranke, Spasskii- i Nimetoi-sarid. Lomonosovan sild om saudud ülezjogen, Semönovskii sild sijadase mödvedhe.
Nor'mik
Ümbrikirjutand
Nor'mikon erikod kazdas 10..140 santimetrhasai kortte. Äivoččed erikod, om üks'voččid-ki erikoid (Poa annua) vähän lujas. Erased vezad oma manalaižed ujelijad, niita ani harvoin. Seikhed oma püštoiktad siledad tobjimalaz, erasti kauktanke pindanke. Lehtišt om harv, lehtez om pit'k jononvuitte lapak 1..8 (12) millimetrad levette.
Vepsän kul'tursebr
«Vepsän kul'tursebr» (Общество вепсской культуры) om Venäman vepsän rahvahan organizacii (sebr), sijadase Petroskoiš. Se om Karjalan Tazovaldkundan regionaline kundaline organizacii. Venäkel'ne nimituz om oficialine. Om registriruidud vn 1989 4. päiväl sügüz'kud.
Venälaižen Federacijan randad
6. Permin rand (Perm') — om sätud vn 2005 tal'vkun 1. päiväl
9. Baikalantagaine rand (Čit) — om sätud vn 2008 keväz'kun 1. päiväl
Homaičendad
Kategorii:Venäma
Ksenon
thumb|250px|Ksenonan spektr Ksenon (Xe — xenon latinan kelel) om 54nz' himine element himižiden elementoiden periodižes tabludes. Sen sijaduz om kahesandestoštkümnendes gruppas (vanhtunuden klassifikacijan mödhe — kahesanden gruppan päalagruppas), tabluden videndes periodas.
Tomskan agj
Se mülüb Sibirin federaližhe ümbrikho.
Ksenon
Fizižed ičendad
Londuseline ksenon kogoneb ühesas stabiližes izotopaspäi (kahtenz' element tinan jäl'ghe), atommassan mödhe: 124 (0,09%), 126 (0,09%), 128 (1,91%), 129 (26,4%), 130 (4,07%), 131 (21,23%), 132 (26,91%), 134 (10,44%), 136 (8,86%). Sen ližaks, tetas 29 ratud radioaktivišt izotopad 110..123, 125, 127, 133, 135, 137..147 atommassanke, i 12 südäitukušt izomärad.