cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tambov
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe * * Kategorii:Tambovan agjan lidnümbrikod *
Kričevan kujo
thumb|right|250px|Kričevan kujo Kričevan kujo (Кричевский переулок) om kujo Piterin Keskuzrajonas. Ühtenzoitab Špalernaja-irdad Kutuzovan randirdanke.
Nikel'
Himižed ičendad
Nikel' om vähäaktivine himižešti. Ei ole reakcijad nenidenke substancijoidenke: vezi, muglad i erased muiktused. Muigotandmärad: +3..+1, mugažo +4 harvoin. Metall om kattud normaližiš arvoimižiš hapandusen kerthel. Nikelin tuhk palab il'mas.
Baikalantagaine rand
Randan administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn om Čit.
Tobmuz
thumb|right|250px|Baikalantagaižen randan Ohjastusen ištundsija [[Čitas.]] Randan pämez' nimitase gubernatoraks. Natal'ja Ždanova radab gubernatoran vs 2016 uhokun 17. päiväspäi, edel sidä vspäi 2013 oli randan Suiman ezimehen. Hän-žo om Randan Ohjastusen ezimez'. Kaik rahvaz änestab händast videks vodeks. Gubernator märičeb ohjastusen strukturad. Hän paneb ministrid radnikusile sättutaden kandidatoid parlamentanke. Ezmäine varapämez' da kuz' muite varapämest oma hänele abhu.
Baikalantagaižen randan parlament om üks'kodine Käskusenandai Suim. Kaik rahvaz valičeb sen 50 ezitajad videks vodeks. Igor' Lihanov radab Suiman ezimeheks vs 2016 sulakun 13. päiväspäi.
Roksana (pajatai)
Hänen muzikkarjer augotase vl 1981. Debütine «Charlene»-singl om pästtud vl 1985, i linni populärižeks evropalaižiš čartoiš, mugažo sil oli eraz satuz NSTÜ:s. Necen pajon Bad Boys Blue:n kaver om änetadud kahtes vodes päliči (heiden versii oli populärine mugažo, hot' ei olend pästtud singlaks).
Sebež
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud Ivangorod Sebežal-pulidnuseks (Ивангород-на-Себеже) vl 1535 tehmaha londoid Litvanmaha, sen jändused oma kaičenus. Mainitase nügüdläiženke nimenke Ivan Grazijan zavetoičendas vl 1572. 16.-18. voz'sadoil Sebež oli se Reč Pospolitai-valdkundan palaks, se Venäman palaks. Sebež sai torguindlidnan oiktusid vl 1623, Venäman makundan lidnan statusad vl 1772.
Pitarke
Kategorii:Teruel' Kategorii:Ispanijan kundad Kategorii:Aragon
Krasnoslobodsk (Mordovii)
Istorii
Krasnoslobodsk šingotase nenil edheotandoil: metalližtegesiden edheotand tegimišton täht, radiotegim, «Aktiv elektro»-tegim, kezerduzkudondfabrik, argvoin tegim. Niiden ližaks, nevondkundaližel aigal radoiba leibän i linkapken tegimed, tegimištoline, sömän i punümbriradandan kombinatad, turbhan edheotand.
Ruzajevk
Eläjad
Rahvahad: venälaižed, mokšalaižed, erzälaižed, totarlaižed.
Sent Lüsii
Politine sistem
Sent Lüsijan parlamentan ühtnijoiden järgenduseližed valičendad oliba vn 2016 6. päiväl kezakud. Emmanuel Nevill Senak-ižand om pandud radnikusele nügüdläižeks jenaral-gubernatoraks vn 2018 12. päiväl vilukud. Allen Častanet radab päministran vs 2016 kezakun 7. päiväspäi.
Administrativiž-territorialine jagand
Kacu kirjutuz: Sent Lüsijan administrativiž-territorialine jagand.
Trochalopteron lineatum
Homaičendad
Kategorii:Leiothrichidae Kategorii:Živatad kirjamišton mödhe Kategorii:Lindud Kategorii:Živatad vepsän nimeta
Hamid Abdul
Homaičendad
Kategorii:Valdkundmehed Kategorii:Bangladešan prezidentad Kategorii:Bangladeš Kategorii:Politikanmehed kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Dakkha Kategorii:Sündnuded vl 1944
Niobii
Ühthine ümbrikirjutand
Anglijalaine Čarl'z Hetčett-himik avaiži niobijan vl 1801, i vhesai 1950 nimitihe sidä «kolumbii» (Cb) Sures Britanijas i AÜV:oiš, AÜV:oiden nimen mödhe sil aigal. Saksalaine Genrih Roze-himik erišti elementad tantalaspäi i nimiti sidä Tantalan Nioba-tütren oiktastuseks. 19. voz'sadan lopus francine Anri Muassan-himik sai puhtast niobijad ezmäižen kerdan.
San Paulu
Geografijan andmused
Klimat om subtropine. Paneb sadegid 1285 mm vodes. Kuiv sezon om tal'vel (kezaku-eloku, 110 mm koumes kus), vihmoiden sezon om tal'vkus-keväz'kus (774 mm).
Pevčeskii-sild
Irdkosketused
Kategorii:Piterin sildad Kategorii:Sildad kirjamišton mödhe Kategorii:Keskuzrajon (Piter)
Temnikov
Temnikov (Те́мников, Чополт ош, Темникав, Төмән) om Venäman lidn Mordovijan Tazovaldkundan lodehes. Se om Temnikovan rajonan lidnankund da administrativine keskuz.
Špalernaja-ird
Nimitusen istorii
Sauvoškanzihe pertid irdal 18. voz'sadan zavodindas, i vhesai 1727 sen nimi oli Ezmäine linii (Первая линия), sid' Ühtenz' randird (Первая Береговая улица), 18. voz'sadan lopuspäi — Voskresenskai-ird (randird).
Senekan kel'
Kel' om istoriženke znamoičendanke, oli Irokezan Ühtnendan viden (sid' kuden) rahvahan ühthine kel'.
Obuhovan Kaičendan prospekt
Homaičendad
Kategorii:Piterin irdad Kategorii:Irdad kirjamišton mödhe Kategorii:Venäman irdad Kategorii:Keskuzrajon (Piter) Kategorii:Nevan rajon
Kamčatkan rand
Kamčatkan rand (Камчатский край) om üks' Venälaižen Federacijan subjektoišpäi.
Randan administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn om Petropavlovsk Kamčatkal. Ristitišton nell' seičemendest elädas siš.
Villozi
Istorii
Eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan vn 1817 Piterin ümbrišton kartal kuti Villazi. Kätihe küläd lidnanvuiččeks žiloks vn 2017 auguspäi.
Krasnodaran rand
Randan administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn om Krasnodar.
Rio-de-Žaneiro
Lidn om kahtenz' znamoičendal valdkundan ižanduses San Paulun jäl'ghe. Vl 2016 lidn vastsi ezmäižid Suviamerikas Kezaližid Olimpiadvändoid.
Geografijan andmused
Vspäi 2010 lidn jagase 7 subprefekturha (port. subprefeituras). Subprefekturas alajagasoiš 33 administrativižhe rajonha (port. Regiões Administrativas, RAs) i edemba 162 lidnrajonha (port. bairros).
Njuton Isaak
Biografii
Isaak Njuton oli sündnu henon manpidajan kanzha. Hänen tat koli edel aigad, i nimitihe poigad tatan oiktastuseks. Priha oli otnus tedoho i sädi mehanizmoid lapsessai. Vspäi 1661 Njutonan elo oli sidodud Kembridžan universitetha enamba mi 30 vot.
Nägudezkirj
Tedofantastikan apokaliptik- i postapokaliptik-žanrad sädasoiš tuleban aigan globaližen katastrofan ümbrikirjutandoišpäi.
Grenad
Politine sistem
Ohjandusen form om unitarine konstitucine parlamentine monarhii äjiden partijoiden sistemanke Suren Britanijan ezikuvan mödhe. Valdkundan pämez' om britanine Elizavet Toine-kunigaznaine. Hän vahvištab ičeze ezitajad — jenaral-gubernatorad — Grenadan päministran nevondan mödhe. Jenaral-gubernator paneb radsijha Ülembaižen käskuzkundan päsudijad päministran da oppozicijan lideran nevondan mödhe.
Sestrikaine
Ümbrikirjutand
Änikod oma nägumatomad helgud, pakuižvihandan vai ruzaburan mujun, keratud tophiže. Änikoičend oleskeleb semendkus.
Permin rand
Keled
Valdkundkel' om üks'jäine — venäkel'.
Tartu
Istorii
Tartu šingotase mašiništonsauvomižel, sömtegimištol (olud, jauh, erazvuiččed konservad), poligrafijal, IT-kompanijoil, turizmal (14 adivpertid) i openduzkeskuseks universitetan mediciniženke klinikanke.
Eläjad
Tartun universitet, Estinman openduzministruz i Estinman rahvahaline muzei sijadasoiš Tartus.
Transport
Avton seižmine om maksutoi Tartus, konz nece om ozutadud znamal i časud oma pandud vedajan tulendan aiganke.
La Šaplod
Vl 1990 kundan eläjiden lugu oli 982 ristitud. Edeline lidnanpämez' om Marc Guillaumin (2008−2014).
Nagriž
Kazvatand
Ottihe kul'turiviruimha enamba 40 voz'sadad tagaz. Kodima — Päivlaskmaine Azii. Kazvatihe Amuižes Egiptas, Grekanmas, Rimas. Oli Venän päižeks maploduks edel kartohkan otandad kävutamižhe.
Päč
Veroline päč
Päč om kodin päkeskuz.
Lensk
Lensk (Ленск, Лиэнскэй) om Venäman lidn da lidnankund Saha Tazovaldkundan suvipäivlaskmas. Se om tazovaldkundan nellänz' lidn eläjiden lugun mödhe, Lenskan rajonan administrativine keskuz.
Geografijan andmused
Lensk om lidnankundan üks'jäine eländpunkt.
Soči
[[Fail:Sochi administrative division.png|thumb|left|250px| Lidnümbrikon administrativižed rajonad:
Geografijan andmused
Klimat om subtropine neps. Voden keskmäine lämuz +14,2 C°, uhokun +6,0 C°, elokun +23,6 C°. Paneb sadegid 1703, kaikiš enamb redukus-vilukus (164..201 mm kus), penemba kaiked kezakus (104 mm).
Bankok
Eläjad da ižanduz
Vn 2010 Tailandan rahvahanlugemižen mödhe ühthine eläjiden lugu oli 8 280 925 ristitud, no vaiše 5 692 284 eliba kaikenaigaižikš. Lidnan aglomeracii (Sur' Bankok, ปริมณฑล parimonthon) koskeb 5 lähišt agjad, sen ristitišt om 14,5 mln eläjid (2010).
Irdkosketused
Kategorii:Tailandan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe * Kategorii:Pälidnad
Party for Everybody
Homaičendad
Kategorii:Buranovon baboid:en pajod Kategorii:Pajod kirjamišton mödhe Kategorii:Singlad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 2012 pajod Kategorii:Vn 2012 singlad Kategorii:Pajod udmurtan kelel Kategorii:Evrovizijan pajod
Novosibirsk
Geografijan andmused
Novosibirsk om lidnümbrikon üks'jäine eländpunkt i jagase kümneks administrativižeks rajonaks. Ned ei olgoi municipaližikš ühtnikoikš, no kaikutte om ičeze administracijanke päiči El'covkantagaižes, Raudteiden i Keskuzrajonas, niiden administracii om ühthine Keskuzümbrikon.
Nerüngri
Istorii
Sadas da ümbriratas kivihil't tähäsai. Nerüngri šingotase mugažo hil'koncentratan küllästamižtegimel, kaivuztehnikan kohendusen tegimel, Nerüngrin GRES:al, lindfabrikal, kahtel tipografijal. Pertinsauvondan kombinat i maidtegim radoiba ende, nevondkundaližel aigal.
Eläjad
Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 61 747 ristitud, rajonan ristitišton koume nelländest. Kaikiš suremb ristitišt oli 76 700 eläjad vl 1996. Vl 2017 lidnan ristitišt oli 57 247 eläjad.
Kukoi
Edesine lugemine
Kategorii:Živatad kirjamišton mödhe Kategorii:Lindud Kategorii:Maižanduzživatad
Krasnojarskan rand
Geografijan andmused
Randal oma röunoid Saha (Jakutijan) Tazovaldkundanke da Irkutskan agjanke päivnouzmas, Tuvan Tazovaldkundanke suves, Hakasijan Tazovaldkundanke da Kemerovon agjanke suvipäivlaskmas, Tomskan agjanke da Tümenin agjan Hantin da Mansin avtonomiženke ümbrikonke päivlaskmas, Tümenin agjan Jamalan Nenciden avtonomiženke ümbrikonke lodehes. Mugažo om meriröunoid Arhangel'skan agjanke lodehes. Jävaldmeren Karan da Laptevoiden mered lainištadas Krasnojarskan randan pohjošt randištod.
Merenrandaline rand
Keled
Valdkundkel' om üks'jäine — venäkel'.
Istorii
Merenrandaline rand om olmas vs 1938 redukun 20. päiväspäi.
Olökminsk
Eläjad
Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 9 494 ristitud, rajonan kaks' videndest. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 11 478 eläjad vl 1989. Vl 2017 kaik 10 475 ristitud elihe lidnankundas.
Transport
Kiruhjogilaivad ühtenzoittas Jakutskanke kezaaigan (1. kezaku — 30. sügüz'ku).
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Saha Tazovaldkundan lidnad *
Omsk
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1716 Omskan lidnuseks. Vl 1782 žilo udenke lidnusenke oiktal randal saiba lidnan statusad.
Ižanduz
Omskan ekonomikan päsarakod oma kivivoin ümbriradmine, himine sarak (sintetine kaučuk, katalizatorad, tehnine hil'nik, polipropilen), aerokosmižed tegimed, sodatehnikan tehmine (tankad, somuzavtod), maižanduztehnikan pästand, radioladimiden i avtodetaliden tehmine, sömtegimišt.
Pokrovsk (Saha Tazovaldkund)
Pokrovsk (Покровск, Покровскай) om Venäman lidn da lidnankund Saha Tazovaldkundan keskuzpalas. Se om Hangalassin ulusan administrativine keskuz.
Nürb
Geografijan andmused
Lidn sijadase Vilüi-jogen hural randal, 119 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Jakutskhasai om 600 km päivnouzmha orhal vai 760 km avtotedme. Lähembaine lidn om Vilüisk 170 km päivnouzmha orhal vai 214 km avtol.
Eläjad
Ortodoksižen hristanuskondan ph. Mikulai-čudonsädajan jumalanpert' om udessündutadud lidnas.
Bagdad
Geografijan andmused
thumb|left|250px|Lidnan nägu Man kaimdajaspäi (1996). Bagdad sijadase Irakan keskuses, Tigr-jogen molembil randoil, 34 m valdmeren pindan päl keskmäižel korktusel.
Lidn jagase 9 administrativižhe ümbrikho, ned alajagasoiš 89 lidnanlaptha.
Namibijan administrativiž-territorialine jagand
Homaičendad
A Kategorii:Administrativine jagand valdkundoiden mödhe
Oper
Žanran istorii
Ezmäižen operteatran publikan täht avaitihe vl 1637 Italijaha, Venecijha. Ezmäine sur' oper oli Perin Džakomon «Evridik»-oper (1597). Venecii oli ezmäine operan keskuz Evropas.
Habarovskan rand
Eläjad
Kaik om seičeme lidnad randas. Toine järed lidn (enamba 250 tuh. ristituid vl 2015) om Komsomol'sk Amural.
Valdmerimad
Ühthižed andmused
Pind — 8,52 millionad km² (Avstralijata 1,52 mln km²). Eläjiden lugu — 36,6 mln ristituid (vl 2010, 15,4 mln Avstralijata).
Geografii
Murrei sen Darling- i Marrambidži-ližajogidenke (Avstralii), Sepik i Flai (Uz' Gvinei) oma Valdmerimaiden znamasižed joged. Järedad järved oma Eir (9500 nellikkilometrhasai), Torrens, Gerdner, Makkai i Amadius (kaik oma solakahad, Avstralii), Marri i Sentani (Uz' Gvinei-sar'), Taupo (Uz' Zelandii). Penil saril om lagunoid da penid ojid.
Norvegii
Eläjad
Vl 2013 valdkundan eläjiden lugu oli 5 063 709 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt oli 5 372 191 eläjad vl 2018.
Osmii
Fizižed ičendad
Londuseline osmii mülütab kuz' stabilišt i üks' vähänradioaktivišt izotopoid: 184Os (0,02%), 186Os (1,59%, pol'čihodamižen pord — 2 × 1015 vot), 187Os (1,96%), 188Os (13,24%), 189Os (16,15%), 190Os (26,26%), 192Os (40,78%). Tetas 30 ratud radioaktivišt izotopad 161..183, 185, 191, 193..197 atommassanke, i 9 izomärad.
Andreapol'
Istorii
Eziauguine Dubn-külä (Дубна, jogen oiktal randal) mainitase Litvanman metrikas vl 1489. 18. voz'sadal Andrei Kušelöv-leitnantjenaral pidi usadibad pöudoidenke jogen hural randal, avaiži sijaližiden mineralveziden kurortad. Vl 1906 saudihe raudted, i Andrejapol'-žilo raudtestancijanno sauvoškanzihe, möhemba nimitihe nügüdläižikš.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Tverin agjan lidnad *
Orenburg
Eläjad
Rahvahad (lidn, enamba 0,4% vl 2010): venälaižed — 81,1%, totarlaižed — 7,6%, kazahlaižed — 2,0%, ukrainalaižed — 1,9%, baškiralaižed — 1,1%, armenijalaižed — 0,6%, mordvinalaižed — 0,5%, toižed rahvahad — 2,3%, rahvahuden ozutandata — 2,9%.
Edeližed lidnümbrikon pämehed:
Stavropolin rand
Stavropolin rand (Ставропольский край) om üks' Venälaižen Federacijan subjektoišpäi.
Orenburg
Transport
Rahvahidenkeskeine civiline Jurii Gagarinan nimed Orenburg-Keskuzline-lendimport (REN / ОНГ, 1 mln passažiroid vl 2021) sijadase 19 km päivnouzmha lidnaspäi. Tehtas reisid Uzbekistanha, Tadžikistanha, Päivlaskmaižen Azijan lebutahoiže, mugažo Venäman järedoihe lidnoihe.
Stavropolin rand
Istorii
Stavropolin randan Päkäskuz om vahvištadud vn 1994 29. päiväl sügüz'kud Randan Valdkundaližen (sil aigal) Duman ezitajil. Se om väges nügüd' äilugižidenke vajehtusidenke.
Geografijan andmused
Klimat om ven kontinentaline. Heinkun keskmäine lämuz om +22..+25 C° (+14 C° mägil), vilukun — −5 C° (−10 C° mägil). Paneb sadegid 300..500 mm vodes tazangištol da 600 mm vodes ezimägištol.
Eläjad
Kaik om ühesatoštkümne lidnad randas i 7 lidnanvuittušt žilod. Toižed järedad lidnad (enamba 90 tuh. eläjid vl 2017, surembaspäi penembha) oma Pätigorsk, Kislovodsk, Nevinnomissk, Jessentukad, Mihailovsk. Vl 2017 kaik oli 24 eländpunktad enamba mi 20 tuh. eläjidenke.
Alagir
Geografijan andmused
Lidn sijadase 721 m keskmäižel korktusel valdmeren pindan päl. Matkad Vladikavkazhasai om 40 km päivnouzmha orhal vai avtotedme. Lähembaine lidn om Ardon 18 km pohjoižhe orhal vai avtol.
Eläjad
Pohjoižkavkazan mectehnikum i muzikškol täuz'kaznuziden täht oma professionaližen opendusen aluzkundoikš.
Painmižpästandoiden nimikirjutez materialoidenke vepsän kelel
Painmižpästandoiden aktualine nimikirjutez materialoidenke vepsän kelel:
Zvözdi nas ždut
Toine pästand läksi vl 1994.
Bežeck
Bežeck (Бе́жецк) om Venäman lidn da lidnankund Tverin agjan pohjoižpäivnouzmas. Se om Bežeckan rajonan administrativine keskuz.
Pöudkülä
Pöudkülä (Põlluküla) om külä Estinman päivlaskmas, Sarenma-saren suvipäivnouzmaižel randal. Mülüb Saare-makundan Sarenma-volostihe.
Kodinsk
Geografijan andmused
Lidnan territorijan klimat om Edahaižen Pohjoižen arvoimižihe tazostadud.
Eläjad
Edeline lidnan pämez' om Vladimir Govorskii (keväz'ku 2006 — sügüz'ku 2020).
Heopsan piramid
thumb|right|250px|Heopsan piramid Heopsan (Hufun) piramid vai Gizan Sur' piramid (amuižegipt.: Ahet-Hufu «Hufu:n taivhanröun») om kaikiš suremb Egiptan piramidoišpäi. Se om üks'jäine «Mail'man seičemes čudospäi», kudamb jäi tähäsai.
Bežeck
Eläjad
Professionaližen opendusen aluzkundad: Bežeckan tegimištoliž-ekonomine, pedagogine i medicinine kolledžad, Tverin torguimiž-ekonomižen kolledžan filial, Tverin valdkundaližen tehnižen universitetan filial.
Digor
Eläjad
Ortodoksižen hristanuskondan Pühän Jumalanmaman Sündundan jumalanpert' om saudud lidnas vll 1999−2002, jumalanradnikoičend vedase osetijan kelel.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Pohjoižosetijan — Alanijan Tazovaldkundan lidnad *
Pifagoran teorem
Ku mö virgadam gipotenuzan pidusen kut c, katetoiden pidused kut a da b, ka mö sam tazostusen:
Pariž
Geografijan andmused
Lidnan sijaduz om valdkundan pohjoižpoles, Senanjogen molembil randoil. Arni lidnan pind om 105,4 km².
Paster Lui
Biografii
Vl 1868 Bonnan universitet andoi mehele medicinan doktoran arvod honoris causa, no hän pučihe sišpäi Franciž-Prussižen sodan tagut vl 1871. Vl 1888 tedomez' sabusti metod avaita Parižas Pasteran institutad. Sen direktoran hän radoi-ki surmhasai, siš om mahapandud-ki.
Višnii Voločok
Istorii
Eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan Voskresenskan aigkirjas vl 1471, se om «ülätarabošsija». «Alatarabošsija» — nüg. Volok-külä (510 rist. vl 2010) Uz'lidnan agjas, sijadase lodeheze Boroviči-lidnaspäi.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Cnanjogen i Višnii Voločokan vezivaradimen randoil (Il'mjärven bassein), Valdai-ülüden pohjoižpäivnouzmaižel röunal, 160 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Tverišpäi om 119 km lodeheze Moskv — Piter avtotedme vai raudtedme. Lähembaine lidn om Bologoje 50 km lodeheze sil-žo tel. Maksline kiruhavtote ümbärdab lidnad i vezivaradint päivlaskmaspäi.
Transport
Avtobusad oma kundaližtransportaks lidnas da sen ümbrištos.
Cortinarius esculentus
Sen' tegeb mikorizad pedajanke. Kazvab kuiviš karpkekahiš i samlokahiš kanghiš sügüz'kus-redukus.
Kaläzin
Istorii
Kaläzin šingotase aviasauvomižen mašiništontegimel (mülüb OAK-kompanijha vspäi 2022), mehanižel tegimel (libutimed, kaivuzmašiništ), mugažo leibänkombinat, omblendfabrik i radioastronomine observatorii ratas.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Tverin agjan lidnad *
Norops microlepidotus
Ezimeletaden, erikol ei ole völ nimid rahvahaližil kelil.
Ves'jegonsk
Istorii
Ves'jegonsk šingotase valdkundaližil holitišil. Tegimišton sarakod oma mecan ümbriradmine (pumaterialiden varhapanend i pilindmaterialad) da sömtegimišt (vintegim ). Ende leibtegim i lihan ümbriradmižen edheotand radoiba mugažo.
Pskovan agj
Geografijan andmused
thumb|left|250px|Pskovan agjan reljefan kart. Agjal om röunoid Uz'lidnan agjanke da Tverin agjanke päivnouzmas, Smolenskan agjanke suvipäivnouzmas, Vaugedvenämanke suves (sen Vitebskan agjanke, 305 km), Lätänmanke (214 km) da Estinmanke (270 km) päivlaskmas, Leningradan agjanke pohjoižes. Pskovan agj om mererandatoi.
Zubcov
Istorii
Toižen mail'man sodan aigan lidn oli okkupiruidud nacistoil vozil 1941 (11. reduku) — 1942 (23. eloku), sen aigan äi istorižid sauvusid panihe mantazole. 1970-nzil vozil Vazuzan vezivaradimen gidrotehnine sol'm padoseinänke om saudud läz lidnad varmitamha Moskvad reskvedel, jäihe specialistoid elämha lidnas.
An-148
Ezmäine lenduz oli 2004-nden voden tal'vkul. Om kävutandas vspäi 2009, voib lähtta leten gruntaspäi. Kaik om pästtud 48 lendint vodele 2020 (i vn 2021 semendkule) Voronežan i Kijevan tegimil. Lendandan edhuz om 4400 kilometrhasai, otab laidale 3 tömehišton ühtnijad i 80 passažirad vai sen vähemba.
Mail'man seičeme čudod
thumb|right|250px|Mail'man seičeme čudod. Huralpäi oiktusele, pälpäi alahaks: [[Heopsan piramid Semiramidan rippujad sadud Artemidan pühäpert' Efesas Zevsan kuvapatsaz Olimpijas Mavzolei Galikarnasas Rodosan Koloss Aleksandrijan majak]] Mail'man seičeme čudod (vai Amuižen mirun seičeme čudod) om kul'turan kaikiš tetabambiden mel'heižtahoiden nimikirjutez Oikumenas.
Agriz
Istorii
Agrizan ižandusen sarakod oma sömtegimišt (kaks' leibänkombinatad, maidkombinat), sauvondmaterialiden pästand, mecan ümbriradmine, mugažo raudtedepo om olmas lidnas.
Kašin
Eläjad
Kašinan kolledž (edel vn 2012 sügüz'kud agrarine tehnikum) i medicinine kolledž oma lidnan professionaližen opendusen aluzkundoikš.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Tverin agjan lidnad *
Kimri
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Tverin agjan lidnad Kategorii:Tverin agjan lidnümbrikod *
Mozdok
Geografijan andmused
Lidn sijadase tazovaldkundan pohjoižen pol'anklavan keskuses, Terek-jogen hural randal, 130 m keskmäižel korktusel valdmeren pindan päl, mecan da stepin zonas. Matkad Vladikavkazhasai om 84 km suvhe orhal vai 95 km avtotedme. Terekan da Kuman kanal augotase suvipäivlaskmha lidnaspäi. Lähembaine lidn om Ingušetijan Malgobek 30 km suvhe orhal.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Pohjoižosetijan — Alanijan Tazovaldkundan lidnad *
Konakovo
Geografijan andmused
Kaik viž pen't küläd da pen' Energetik-žilo mülüdas lidnankundha Konakovon ližaks.
Eläjad
Edeline lidnan pämez' (nevondkundan ezimez') om Valerii Maksimov (2006−2018). Nügüdläine Deputatoiden nevondkundan ezimez' om Aleksandr Dzübak vn 2020 redukuspäi. Lidnan Administracijan ezmäine varapämez' (mer) om Dmitrii Kolupanskii vn 2021 kezakuspäi.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Tverin agjan lidnad *
Pil'ved
Pil'viden kogod oma olmas troposferas tobjimalaz, reguliruidas radiacijad Päiväižespäi i kazmuzhonuzeffektad, poletas päivän i ön lämuden köläidusid. Perlamutraižed pil'ved sädasoiš alahaižes stratosferas 15..27 km korktusil. Voib nähta hobedakahid pil'vid hämäras, ned libudas mezosferas 76..85 km korktusil.
Man ližaks, pil'ved oma Päiväižen sistemas kaikil planetoil-gigantoil (Jupiter, Saturn, Uran i Neptun), Marsal, Veneral, Titanal da Tritonal. Neniden planetoiden pil'ved oma erazvuiččed augotižlibundal, ozutesikš, Veneral sanged pil'višt kogoneb rikmuiktusespäi, Titanan pil'ved tegesoiš metanan vihmoišpäi lämudel −180 С°.
Bavli
Eläjad
Edeline Bavli-lidnan i sen rajonan pämez' om Ramil' Gatijatullin (sügüz'ku 2014 — reduku 2021).
Čigičaine
Himine mülünd
Čigičpenzhan marjad mülütadas nenid substancijoid: vitaminad (C — 400..570 mg%:hasai, karotin, B, P), organižed muiktused (limon- da jablok-), erazvuiččed saharad (glükoz da fruktoz tobjimalaz), glikozidad da flavonoidad, pektinad, dubindsubstancijad, antocianad (cianidin, del'finidin), azotakahad substancijad sen ližaks.
Kazvatuz da biologižed eriližused
Čigičaižen tatanmaižed pakaižvastaižed sortud voidas päzda läbi pakašt −40..−50 C° znamoičendanke kaitud olendas, evropižed sortud vigastadas −30..−35 C° lämudel. Toižes polespäi, organižen tünüden olendan aigan mändes muugotid nened sortuiden tipad reagiruidas teravas lämšundha edel +2..+5 Cel'sijan gradusad, se zavodib tal'vkus-vilukus da jätktab tal'vkevädel. Urban kazvandzonan täuz' pölištuz oleleb teravan lämuden vajehtusen jäl'ghe, lämšundaspäi pakaižhe −20..−25 C°.
Zelläks
Čigičaižel om higonajajid, diuretižid da uitonvastaižid ičendoid. Sen lehtesed, urbad da plodud ozutadas dezinficirui ičend efirvoihe sidotud.
Bebelis lignea
Necil gavedil, ezimeletaden, ei ole völ nimid rahvahaližil kelil.
Homaičendad
Kategorii:Cerambycidae Kategorii:Živatad kirjamišton mödhe Kategorii:Gavedid Kategorii:Živatad vepsän nimeta
Kuvšinovo
Kuvšinovo (Кувши́ново) om Venäman lidn da lidnankund Tverin agjan keskuzpalan päivlaskmas. Se om Kuvšinovon rajonan administrativine keskuz.
Istorii
Kuvšinovo šingotase Kamennojen bumagkartonan fabrikal (kartonpakuitez), mugažo leibäntegim i maidtegim ratas.
Eläjad
Ortodoksižen hristanuskondan kaks' pušt pühäpertid oma avaitud lidnas: ph. Amvrosii Optinalaižen jumalanpert i ph. German Aläskalaižen časoun'. Koumanz' puine pühäpert' oli Eläban Eziauguižen Stroican jumalanpert', paloi lophu vl 1962.
Lidnankundan pämez' om Deputatoiden nevondkundan ezimez'. Lidnan Administracijan pämez' om Svetlana Bobrova vn 2018 tal'vkuspäi.
Harmothoe dictyophora
Mado eläb Rusttan meren i Persijan lahten randištoiš, mugažo se om löutud Kitain, Vjetnaman i Avstralijan randoidenno.
Johannesburg
Istorii
Johannesburg šingotase terasen i cementan tehmižel. Valdkundan kaivuztegimišton kompanijoiden päfaterad i fondbirž sijadasoiš lidnas, kuldan da diamantoiden torguind mäneb täs mugažo.
Maplodud
Kävutand slokostmähä
Erazvuiččiden maploduiden ühtnend sömižen racionos om hüvä ristitun organizman täht. Maploduiden kävutand sömhä ližadab kaikuččen vitaminan otandan procentad. Ezikät, racionaline sömine andab organizmale magedad da slokosttüd hüvin sömäd ičeze aigal da oikti. Mugoine söm mülütab erazvuiččid tarbhaižid substancijoid sen täht. Äi maploduid om olmas sädamha racionališt sömišt. Ned oma jogapäiväližen racionon tarbhaine da sur' pala, vitaminoiden purde, mülüdas äi toižid organižid da mineraližid substancijoid.
Nelidovo
Eläjad
Rahvahad (2010): venälaižed — 95,1 %, čiganalaižed — 2,5 %, toižed rahvahad — 2,4 %.
Bolgar
Istorii
Lähine upotadud Spasskoje (Čertikovo)-külä sai makundan lidnan statusad vl 1781, mülüi Kazanin gubernijha. Vhesai 1935 nimitihe lidnad Spassk-Tatarskijaks mugažo (Спасск-Татарский) erištamha toižiš Spasskoišpäi. Sid' udesnimitihe Kuibišev:aks, i lidn oli olmas vanhal sijal edel Kuibiševan vezivaradimen täutmišt vl 1957. Sirtihe Kuibiševad täuzin kahtes kilometras suvhe Bolgari-küläspäi (Болгары), eländpunktad ühtenzoitiba aigan mändes. Vl 1991 udesnimitihe lidnad nügüdläižikš.
Lihoslavl'
Geografijan andmused
Lidn sijadase rajonan suves, Kavanjogen oiktal randpolel (kahtes kilometras, река Кава, Tverc-jogen hura ližajogi, Volgan bassein), 170 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Pen' Čerömuški-jogi lankteb Lihoslavlin järvhe ani lidnan päivnouzmaižen röunan taga, järv om ratud vl 1906. Matkad Tverin röunhasai om 40 km lodeheze orhal vai 45 km avtotedme. Lähembaine lidn om Toržok 35 km päivlaskmha orhal.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Tverin agjan lidnad *
Epalpus auriferus
Venesuelan endemik.
Petroskoi
Petroskoi (mugažo karjalan i suomen kelil, Петрозаводск) vai Zavod, erasišti mugažo Zavodad vai muite Lidn, om lidn Venäman lodehpoles. Se om Karjalan Tazovaldkundan pälidn da kaikiš suremb lidn, mugažo Änižröunan (Änižrandan) rajonan administrativine keskuz. Venäman seičemenz'kümnenz' koumanz' lidn ristituiden lugun mödhe (2018). Petroskoi sijadase Karjalan suves, Änižen lodehližel randal.
Petr Sur' pani Petroskoin lidnan alust vodel 1703.
Istorii
Eländpunktan istorii augotihe vl 1703, konz azegtegim om letud (möhemba — raud- da juraižimtegim). Sur' Petr-car' om Petroskoin alusenpanijan. Petroskoi sai lidnan statusad voden 1777 21. päiväl keväz'kud. Vspäi 1782 Petroskoi linni Olonecan gubernijan keskuseks. Venälaine Gavriil Deržavin-runokirjutai radoi sen gubernijan ezmäižen gubernatoran.
Frigga pratensis
Frigga pratensis om hämähoukuiden erik Salticidae-sugukundas. Amerikaižed Elizabet Marija Gifford Pekham- da Džordž Uil'jam Pekham-entomologad avaižiba da ümbrikirjutiba erikod vl 1885.
Eläb Keskuzamerikas: Gvatemalaspäi Kostarikhasai.
Dasineura solonaica
Kazahstanan endemik.
Homaičendad
Kategorii:Cecidomyiidae Kategorii:Kärbhaižed Kategorii:Živatad kirjamišton mödhe Kategorii:Gavedid Kategorii:Živatad vepsän nimeta
Babiana papyracea
Suviafrikan Tazovaldkundan endemik.
Čistopol'
Geografijan andmused
Klimat om ven kontinentaline. Voden keskmäine lämuz om +4,1 C°.
Taivaz
Antikaigan amuižed rahvahad lugiba taivast i mad jumaloiden i ümbrištoiden ezitatoikš. Sättujad taivhale i male jumalad oliba Uran i Geja amuižil grekalaižil, Nut i Geb amuižil egiptalaižil.
Buinsk
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Tatarstanan Tazovaldkundan lidnad *
Sezann Pol'
Sädamine
Pirdai sädi natürmortoid — londusen i ristituiden eläbid kuvid. Sädamižen princip oli teoretižen alusen olmatomuz londuseližen realižusen i pirdajan keskes. Sezann lugi, miše kuva voib ozutada enamba mi meled. Noruden äiluguižed fobijad vajehtihe mail'man peituseks pirdajan keskigäs. Vn 1904 ozutelend Parižan sügüzližes Salonas tegihe triumfaližeks Sezannan täht. Hänen sezannizm-likund avaiži ted modernizman toižele kubizm-joksendale.
Staric
Istorii
Staric šingotase mehanižel tegimel («Rodina»-tedotehmižühtelmaz, palad lendimiden täht) i mašiništonsauvomižen edheotandal (avtokonorüden palad).
Mendelejevsk
Geografijan andmused
Lidn sijadase Kamanjogen oiktal randal da sen Toim-ližajogen randoil, 100 m keskmäižel korktusel valdmeren pindan päl. Matkad Kazanihesai om 238 km päivlaskmha.
Kitoiden allei
Irdkosketused
Kategorii:Venäman arheologižed objektad Kategorii:Arheologižed objektad kirjamišton mödhe Kategorii:Čukotkan avtonomine ümbrik Kategorii:Eskimosalaižed
Kudo Šigenori
Om muzikpremijoiden riven laureataks. Nügüdläižen aigan eläb Francijas, kus radab kut professor Parižan muzikškolas.
Senna socotrana
Homaičendad
Kategorii:Bobanvuiččed Kategorii:Kazmused kirjamišton mödhe Kategorii:Kazmused vepsän nimeta
Mamadiš
Istorii
Nügüd'aigaižen eländpunktan aluz om pandud vl 1613 kuti Troickoje-Mamadiš-külä jumalankodin seiniden taga. Külä sai lidnan statusad vl 1781 nügüdläiženke nimenke.
Jelabug
Istorii
Ezmäine lidnanvuitte žilo oli olmas 11. voz'sadaspäi (oficialižikš vspäi 1007). Nügüd'aigaižen eländpunktan aluz om pandud 17. voz'sadal kuti Trehsvätskoje-külä (mž. Jelabug). Se sai Vätkan gubernijan makundan lidnan statusad vl 1780 nügüdläiženke nimenke. Sur' lämoipalo tegihe vn 1850 elokus, se vedi čomaha kivižhe pertištho, kudamb om kaičenus tähäsai. Mülüb Tatarstanan Tazovaldkundha sen alusenpanendaspäi vl 1921.
Geografijan andmused
Pen' Tarlovk-külä (442 rist. vl 2017) mülüb lidnankundha Jelabugan ližaks.
Laiševo
Istorii
Laiševon ižandusen päsarak om sömtegimišt — kalategim, maidtegim, leibtegim ratas. Eläjiden enambuz radab Kazaniš da sen ümbrišton edheotandoiš i rahvahidenkeskeižes lendimportas.
Nižnekamsk
thumb|left|250px|Tramvaimaršrutad lidnan irdoiden shemal (2011) Nižnekamsk (Түбəн Кама / Tübän Kama, Нижнека́мск) om Venäman lidn da lidnankund Tatarstanan Tazovaldkundan pohjoižpäivnouzmas. Se om tazovaldkundan koumanz' surtte lidn, mülüb Alakaman lidnaglomeracijha (1,1 mln rist.), om konurbacijas Jarčallinke, Nižnekamskan rajonan administrativine keskuz vspäi 1965, mülüb sihe vodespäi 2011.
Leninogorsk
Geografijan andmused
Lidn sijadase Kamišl-jogen randoil (Zai-jogen ližajogi, Зәй / Zәy, Kamanjogen bassein), 165..334 m korktusil ülemb meren tazopindad. Matkad Kazanihesai om 308 km lodeheze orhal. Lähembaine lidn om Bugul'm 15 km suvipäivnouzmha avtotedme.
Eläjad
Rahvahad (enamba 1% vl 2010, ozutadud rahvahudenke): venälaižed — 44,6%, totarlaižed — 43,6%, mordvinalaižed — 4,8%, čuvašalaižed — 4,6%, toižed rahvahad — 2,4%.
Zainsk
Geografijan andmused
Ühtennimine Zainsk-raudtestancii sijadase «Jarčalli — Al'met'jevsk»-keskustal.
Muil
Om olmas m. k. «avtormuil» (käzil tehtud), kudambad kaikutte voib tehta ičeksaz, specialižita tehnologijoita.
Tetüši
Eläjad
Rahvahad (vn 2002 rahvahanlugemine, ozutadud rahvahudenke): venälaižed — 54,3%, totarlaižed — 25,7%, čuvašalaižed — 13,2%, mordvinalaižed — 5,4%, toižed rahvahad — 1,4%.
Unbibii
Kategorii:Himižed elementad kirjamišton mödhe
Virun Vikipedii
Se om avaitud vl 2005 kezakun 25. päiväl.
Irdkosketused
Kategorii:Vikipedijad Kategorii:Virun kel'
Ununennii
Ununennii (vai Eka-francii; Ununnenium), znamoitud aigaks kut Uue, linneb 119. himižeks elementaks Mendelejevan periodižes tabludes.
Zelenodol'sk
Istorii
Zelenodol'skan ižandusen päsarakod oma elektrotehnikan pästand (vilugoitimed, medtehnik, keitandmašiništ), laivansauvomine, mašinansauvomine, sauvondmaterialiden pästand (kaks' fanertegint), sömtegimišt (maidkombinat, leibänkombinat, lihakombinat).
Unbiunii
Kategorii:Himižed elementad kirjamišton mödhe
Tok-pisin
Tok-pisin (ičeze nimituz: Tok pisin) om kreoline kel', kudambal pagištas Papua — Udes Gvinejas. Valdkundan rahvahidenkeskeižen besedoičendan kel', kaik 700 kel't om siš, toine mugoi kel' om anglijan kel'.
Grammatik
Sätas verboid üks'jäižel tranzitivižel -im-suffiksal (luk «kacta», lukim «nähta»), i erased verbad oma tranzitivižed muite, suffiksata (oz., kaikai «söda»). Aig znamoičese nenil sanoil: bai (tulii aig), bin (männu aig), stap (prezens).
Homaičendad
Kategorii:Kreoližed keled Kategorii:Keled i dialektad kirjamišton mödhe Kategorii:Papua — Uden Gvinejan keled
Baškiran Vikipedii
Nügüdläine kirjutusiden lugu om (vn 2023  1. päivän), süvüz —.
Angun
Diskografii
<OL> <LI> 1986 — Dunia Aku Punya <LI> 1991 — Anak Putih Abu Abu <LI> 1992 — Nocturno <LI> 1993 — ''Anggun C. Sasmi... Lah!!!'' <LI> 1997 — Au nom de la lune / Snow on the Sahara <LI> 2000 — Désirs contraires / Chrysalis <LI> 2005 — Luminescence / Luminescence <LI> 2008 — Élévation / Elevation <LI> 2011 — Échos / Echoes <LI> 2015 — Toujours un ailleurs </OL>
Možg
Geografijan andmused
Možg om lidnümbrikon üks'jäine eländpunkt.
Šetti Šilpa
Kanz
Vspäi 2009 om lähtnu mehele, Radž Kundra-biznesmenale. Heil om üks' poig: Viaan-poig (sünd. 2012).
Kos'kenaluižen rajon
Geografijan andmused
Vs 2006 vilukun 1. päiväspäi rajonan territorii alajagase 5 municipaližhe ühtnikha: 4 lidnkundad da 1 küläkund.
Piter
Lidnan nimed
Lidnan istorižed nimed:
Tobmuz
thumb|right|250px|Piter-lidnan Käskusenandajan Suiman ištundoiden sija ([[Mariinskii-pert'kulu)]] Lidnan pämez' nimitase gubernatoraks. Aleksandr Beglov radab Piterin gubernatoran vs 2018 redukun 9. päiväspäi. Kaik rahvaz änestab händast videks vodeks. Gubernator om mugažo lidnan Ohjastusen pämez', hän märičeb sen strukturad da paneb Ohjastusen ühtnijoid radnikusile. Ühesa varagubernatorad da Gubernatoran Administracii oma hänele abhu.
Radonoigendai tobmuz om Piterin Ohjastuz. Federacijan subjektan komitetad, ohjandused, inspekcijad da radnikoičendad alištudas Ohjastusele.
Transport
Piteriš om kundališt transportad: avtobusoid, trolleibusid, tramvaid, lidnelektrojonusid da maršrutkid. 1955. vodespäi metropoliten radab lidnas.
Totaran Vikipedii
Irdkosketused
Kategorii:Vikipedijad Kategorii:Totaran kel'
Kazahan Vikipedii
thumb|right|150px|Kazahan Vikipedijan logotip Kazahan Vikipedii (ičeze nimituz: Қазақша Уикипедия) om joudai enciklopedii kazahan kelel, Vikipedijan kazahankel'ne jaguz. Se kirilližen kirjamišton pohjal. Sen ližaks, voib käta kaikuttušt lehtpol't latinan kirjamištoks i araban kirjamikš ühtel painimel lehtpolen ülähän. Muga om tehtud sen tagut, miše äi kazahlaižid eläb Päivnouzmman erazvuiččiš valdkundoiš, i ottihe veroks kävutada vaiše üks' kirjamišt kaikuččes niišpäi kazahlaižiden täht:
SHINee
Mülükund om Onü, Khi, Minho da Themin.
Pohjoižamerik
Ühthižed andmused
Amerikanistik om disciplin, tedoidab AÜV:oiden (erasti Kanadan-ki) politikad, istorijad, geografijad, oiktusen da ižandusen sistemid, kundad da sen kul'turad.
Tereškova Valentina
Valentina Vladimirovna Tereškova (Валентина Владимировна Терешкова; sünd. 6. keväz'ku 1937, Sur' Maslennikovo-külä, Tutajevan rajon, Jaroslavlin agj, Venäman NFST, NSTÜ) om nevondkundaline kudenz' lugul kosmonavt, nomer 10 mail'mas, ezmäine naine-kosmonavt mail'mas da ainag lendanu kosmosha naine üks'päin.
Pohjoižamerik
Geografii
Kontinentan päivnouzmaižed randad lainištab Atlantine valdmeri, sen Meksikan laht da Kariban meri, suvipäivlaskmaižed da päivlaskmaižed randad — Tün' valdmeri, pohjoižed randad — Jävaldmeri. Beringan sal'm sijadase Päivnouzmaižen Azijan i Pohjoižamerikan keskes. Panaman röun Kolumbijanke lugetas röunaks Suviamerikanke.
Kaikiš korktemb čokkoim om Denali-mägi (enzne Makkinli, 6194 m) AÜV:oiden Aläskas. Kaikiš alahamb čokkoim om Surman alangištos (−86 m) AÜV:oiden suvipäivlaskmas.
Tereškova Valentina
Kanz
Naine läksi mehele kahtišti, mužikad oliba Andrijan Nikolajev (erigoitihe vl 1982) i Julii Šapošnikov (eli vll 1931−1999). Jelena Tereškova-tütär (sünd. 1964, kaks' poigad) om ezmäižen lapsen mail'mas, miččen molembad kazvatajad lendiba kosmosha.
Čekalin (lidn)
Istorii
Čekalin šingotase valdkundan aluzkundoiden radol. Nevondkundaližen aigan edheotandad oma okaidud: maidtegim, sijakatusiden edheotand, lapsidensanatorii, mechoz.
Eläjad
Rahvahad (2010): venälaižed — 93,4%, moldovalaižed — 1,3%, totarlaižed — 1,2%, ukrainalaižed — 1,1%, pol'šanmalaižed — 1,1%, toižed rahvahad — 1,9%.
Taldom
Istorii
Taldom šingotase sauvondmaterialiden pästandal (katused i sendvičpanelid), toižed tegimed sijadasoiš lähiženno Severnii-žilonno 4 km päivnouzmha: kengiden fabrik, radiooigendai keskuz, tehnologižen mašiništon tegim.
Mägimarin Vikipedii
Jaguz om avaitud vl 2010, redukun 17. päiväl. Vozil 2009−2010 Mägimarin Vikipedii šingotihe Inkubatoras.
Hasan Šruti
Šruti Hasan (சுருதி ஹாசன், श्रुति हासन, Shruti Haasan; sünd. 28. viluku 1986, Madras, Tamil Nadu, Indii) om indijalaine pajatai, aktris da model'. Fil'mdase roliš hindi-, telugun i tamilan kelil, pajatab fil'miden pajod toižil-ki kelil.
Lasso Giljermo
Politikanmez' om privatižen Bankan de Guajakil' akcijoiden kaikiš järedamb valdoičii. Vll 1998−1999 Lasso radoi Ekvadoran valdkundmehen.
Stupino
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1507 kuti Stupinskii počinok-külä, möhemba Stupino-külä. Sauvoškanzihe Elektrovoz-radnikžilod («elektrovedim») vll 1934−1938, no nevondkundaline tobmuz päti šingotada puruvedimid, i sauvond oli udesprofiliruidud tehmaha lendimiden paloid. Radnikžilo sai lidnan statusad nügüdläiženke nimenke vn 1938 17. päiväl kezakud. Stupino oli alištunu agjan tobmudele oikti vll 1939−2001 i oli sauptud lidnaks vhesai 1991.
Eläjad
Professionaližen opendusen aluzkundad oma Stupinon tehnikum, Moskvan agjan medkolledžan filial, Moskvan üläopendusen aluzkundoiden koume filialad.
Maorin kel'
Homaičendad
Kategorii:Avstronezižed keled Kategorii:Keled i dialektad kirjamišton mödhe Kategorii:Avstralijan keled Kategorii:Uden Zelandijan keled
Volokolamsk
Volokolamsk (Волокола́мск) om Venäman lidn Moskvan agjan päivlaskmas. Se om Volokolamskan lidnümbrikon administrativine keskuz (edel vn 2019 heinkud — rajonan). Om «sodahoštusen lidn»-arvonke vspäi 2010.
Istorii
Eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan Suzdalin aigkirjas vl 1135 kuti Volok, siš-žo vl 1178 Laman Volok-nimitusenke, oli Volok Lamal-nimi mugažo. Strategine lidn oli tarabošsijal Volgan i Okan keskes, i sikš alištui londoile. Oli Volokan ruhtinazkundan keskuseks vll 1456−1513. Kätihe Volokolamskan makundan lidnaks vspäi 1781. Toižen mail'man sodan aigan lidn oli okkupiruidud nacistoil vn 1941 lopus (27. reduku — 20. tal'vku).
Ugrilaižed keled
thumb|right|300px|Ugrilaižiden keliden leviganduz Evrazijas Ugrilaižed keled oma uraližen kel'kundan pala. Ned mülütadas koume kel't: mad'jaran kel' (pagištas Mad'jaranmas), hantin kel' i mansin kel' (molembil pagištas Venäman Sibirin päivlaskmas).
Istorii
Ugrilaine ezikel' formiruihe koumandel voz'tuhal EME suomalaiž-ugrilaižen ezikelen čihodamižen kaks'haze rezul'tataks. Nügüd'aigan erased tedomehed pučihe siš teorijaspäi, miše ugrilaižil kelil om ühthižid jurid, i pagištas erazvuiččen augotižlibundan idiomiden sekundarižes konvergencijas kel'ühtištusen ramuziš.
Kaik läz 15 mln ristituid pagištas nenil kelil mail'mas, sur' enambuz otab kävutamižhe mad'jaran kel't.
Erinendad
Ugrilaižiden keliden pagižijad ei toimetagoi toine tošt ani. Sen ližaks, mansin da hantin keliden erasiden paginoiden pagižijad ei toimetagoi toine tošt mugažo.
Nene keled oma agglütinativižed.
Volokolamsk
Geografijan andmused
Volokolamsk-raudtestancii radab lidnan suves vspäi 1904. «Baltii»-avtote (M9-trass) läbitab lidnan keskust.
Stalin Iosif
Homaičendad
Kategorii:Valdkundmehed Kategorii:Venälaižen valdkundan pämehed Kategorii:NSTÜ:n pämehed Kategorii:NSTÜ:n sodapämehed Kategorii:Venäman politikanmehed Kategorii:Politikanmehed kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Gorihe Kategorii:Kolnuded Moskvas
Novomoskovsk (Venäma)
Istorii
Novomoskovsk šingotase himižel tegimištol (heretusiden «Azot»-kombinat, organižen sintezan tegim, «Procter & Gamble»-kompanijan kodihimijan tegim, plastikan tehmine), sauvondmaterialiden pästandal (sauvondgipsan edheotand sijaližel torhudel, keramikan i lämoinvastaižiden materialiden tegimed, raudbetontegesed, Penopleks-lämuzizoläcii), Novomoskovskan GRES:al. Koume tedoaluzkundad (himijan i kaivuztegimišton polhe), koume järedad adivpertid.
Sting
Biografii
Gordon om sündnu Uollsend-lidnha Anglijan pohjoižpäivnouzmas, radajiden kanzha. Hänen mam oli klassiženke muzikaliženke opendusenke.
Mokšan Vikipedii
Nügüdläine kirjutusiden lugu om (vn 2023  1. päivän), süvüz —.
Kildinsaamen kel'
Kildinsaamen kel'  om üks' saamen kelišpäi. Se om Venäman saamalaižiden päine kel'. Pagištas Murmanskan agjan Lovozero-žilos päpaloin. Aigemba se oli levitadud mugažo kadonuziš Voron'je- da Varzino-küliš.
Kirjkel'
Vl 1933 uz' kirjamišt om sätud kildinsaamen kelen täht latinan kirjamišton pohjal. Vl 1937 se om vajehtadud kirilližeks kirjamištoks da uz' abekirj om pästtud, no sil-žo vodel kelen openduz školiš om heittud i äjad radajad pohjoižiden rahvahiden täht tedomehed oliba repressiruidud.
Torahein
Ümbrikirjutand
Plod om kaks'palaine konorüt kukšinan formal, oleskeleb küps heinkus-elokus. Semned oma henod äiluguižed.
Tül'pan
Homaičendad
Kategorii:Lilijanvuiččed Kategorii:Kazmused kirjamišton mödhe Kategorii:Heinäsižed kazmused Kategorii:Dekorativižed kazmused Kategorii:Honuzkazmused
Toyota Celica
Nimituz libub latinan coelica-sanaspäi «taivhaline».
Dubn
Dubn (Дубна́) om Venäman tedolidn da lidnümbrik Moskvan agjan pohjoižes.
Eläjad
Vl 1959 lidnan ristitišt oli 14 009 eläjad, vl 1967 — 39 tuhad eläjid. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe 70 700 ristitud elihe lidnas. Kaikiš suremb ristitišt om enamba 70 tuhad eläjid vspäi 2010 (75 179 rist. vl 2016). Ortodoksižen hristanuskondan kuz' jumalanpertid i kaks' časounäd oma olmas lidnas.
Rahvahad (2010): venälaižed — 94,7%, ukrainalaižed — 1,7%, toižed rahvahad — 3,6%.
Asteroid
Homaičendad
Kategorii:Päiväižen sistem
Bolivar Simon
thumb|left|200px|Simon Bolivaran muštnik [[Toronto-lidnas, Kanad]] Simon Bolivar (ispanine virkand [si'mon bo'liβar], täuz' nimi ispanijan kelel: Simón José Antonio de la Santísima Trinidad Bolívar de la Concepción y Ponte Palacios y Blanco; sünd. 24. heinku 1783, Karakas, Venesuelan generaline kapitankund, Ispanijan imperii — kol. 17. tal'vku 1830, Santa Mart, Sur' Kolumbii) oli Ispanijan Suviamerikan kolonijoiden poles niiden sodan ripmatomudes aigan Ispanijaspäi, Suviamerikan kaikiš tutab da valatoitai sodankäsknik. Venesuelan rahvahaline Kongress andoi hänele El Libertador-arvnint («Päzutai») vl 1813. Oli Venesuelan sodavägiden jenaralan.
Himki
Eläjad
Professionaližen opendusen aluzkundad oma Himkin tehnikum, üläopendusen kaks' akademijad (civiližen kaičendan, privatine turizman) i Moskvan valdkundaline kul'turan institut.
Čerčill' Uinston
Biografii
Kändihe Herrou-školan pästnikan, vll 1893−1894 openui Kunigahan sodaškolas. Edel 1904 vot i vozil 1924−1964 Uinston Čerčill' oli Konservativižen partijan ühtnijan, sen lideran-ki vll 1940−1955. Radoi sodalehtezmeheks lähtendan erindha jäl'ghe. Kirjuti kirjoid anglijan i francijan kelil kaiken elon aigan, literaturižen Nobelän premijan laureat (1953). Sädi enamba 500 voikuvid.
Elektrostal'
Geografijan andmused
Viž küläd i viž žilod mülüdas lidnümbrikho Elektrostalin ližaks vspäi 2018. Kaikiš surembad oma Vsevolodovo-külä (2959 rist. vl 2010) i Uded Pertid-žilo (Новые Дома, 1630 rist. vl 2010). Lidnümbrikon pind om 135,36 km².
Eläjad
Professionaližen opendusen aluzkundad oma viž kolledžad, Elektrostalin politehnine institut i Moskvan üläopendusen severz'-se filialad.
Evrovizii-2017
Irdkosketused
2017
Kurčaloi
Istorii
Kurčaloi šingotase elektromehanižel tegimel (lämuzdiodmašiništon projektiruind i pästand). Eläjad oma otnus maižandushe päpaloin tähäsai, kazvatadas villänkul'turoid i saharsvöklad. Ende maižandusen produkcijan ümbriradmižen edheotandad radoiba, no muretihe niid sodoiden aigan.
Kirkorov Filipp
Filipp Bedrosovič Kirkorov (Филип Бедросов Киркоров, Филипп Бедросович Киркоров; sünd. 30. sulaku 1967, Varn, Bolgarii) om venälaiž-bolgarijalaine estradpajatai, muzikankirjutai, akt'or da prodüser.
Mahatma Gandi
Kanz
Oli naižiš, nell' poigad sünduihe. Politikanmehiden tutab Gandi-kanz ei ole heim, no Mahatma i Indira Gandi tegiba tundmust.
Preslava
Biografii
Vl 2016 Preslava ühtni «Като две капки вода»-TV-šouhu (venämalaižen «Один в Один»-TV-šoun adaptacii).
Domodedovo (lidn)
Domodedovo (Домоде́дово) om Venäman lidn da transporttesol'm Moskvan agjan keskuzpalan suves. Se om agjan kümnenz' lidn eläjiden lugun mödhe, Domodedovon lidnümbrikon administrativine keskuz (edel 2005. vot — rajonan).
Karoravad
Ümbrikirjutand
Kaik karoravad oma heinänsöjad. Heiden karv om läm'. Langetas unhe tal'veks. Vastatas viheldusel päiväižen nouzmad.
Malini Hema
Irdkosketused
Kategorii:Indijan aktrisad Kategorii:Indijan politikanmehed Kategorii:Indijan prodüserad Kategorii:Indijan režissörad Kategorii:Aktrisad kirjamišton mödhe Kategorii:Politikanmehed kirjamišton mödhe Kategorii:Prodüserad kirjamišton mödhe Kategorii:Režissörad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Tamil Nadhu
Vasthein
Latinine nimituz mainitase Amuižen Grekanman Dioskorid-sodalekaril. Se om saudud kahtes sanaspäi grekan augotižlibundanke: kalamos «rogo» i agrostis «kastehein», ozutab niiden pojavut.
Konstantin I Sur'
Vl 306 Konstantin kändihe tatan jäl'ghetulijaks, i imperijan sodaväged tedotiba händast avgustaks, Rimalaižen imperijan päivlaskman ohjandajaks. Konstantin I tegihe kaiken imperijan valdoičijaks kahten znamasižen vägestusen jäl'ghe: Maksencijan päl vl 312 i Licinijan päl vl 324. Todesižikš avgustoiden soda jätksihe imperijas kaks'kümne vot, i sen jäl'ghe Konstantin ližazi valdkundmaksoid uden sauvondan täht. Monarh sai absolütišt tobmut i surid oiktastusid ezmäižen kerdan Rimalaižes imperijas. Konstantin Sur' tegi hristanuskondad imperijan päreligijaks, no iče valatihe arni edel surmad. Sirdi valdkundan päivnouzmaižen palan pälidnad Nikomedijaspäi lähižhe Vizantii-lidnha, udesnimitadud Konstantinopolikš ičeze oiktastuseks, i sädi ut valdkundališt järgendust.
Metallurgii
Toižendad
Raudan metallurgii mülütab raudan kivendoiden samišt i küllästoitmišt, kaugedraudan, teraraudan i ferroühthesuladusiden tehmišt da vanundad.
El' Paso (Tehas)
Geografijan andmused
Lidn sijadase AÜV:oiden suviröunanno, Rio Grande-jogen hural randal, 1200 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Kaikiš korktemb čokkoim om Pohjoine Franklin-mägenpä (2192 m). Ühthine pind om 663,7 km², sidä kesken kuivma 661,1 km², vezi 2,6 km². Lidn röunatab Nju Meksiko-štatanke lodehes, sen Las Kruses-lidn (217 tuh. rist. vl 2018 ezilidnoidenke) mülüb El' Pason konurbacijha.
Seul
Transport
Kaks' rahvahidenkeskešt lendimportad holitadas lidnad: Inčhon-lendimport (vspäi 2001, kaik reisad) da Kimpho (südäimižreisad, mugažo reisad Tokionnoks da Šanhaihesai).
Sport
Vl 1988 Seul vastsi 20. Kezaližid Olimpiadvändoid.
Innopolis
Eläjad
Vl 2020 lidnan registriruidud eläjiden lugu oli 405 ristitud, no kaikenaigaižiden eläjiden lugumär oli 3,7 tuhad ristituid sil-žo vodel, ristitišt päiväl — 5,2 tuhad. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'. Ezmäižiden pertiden faterad oliba anttud kortomha.
Jegor Krid
Irdkosketused
Kategorii:Venäman pajatajad Kategorii:Hiphoppajatajad Kategorii:Pajatajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Penzha
Timur Rodrigez
Timur Rodrigez (Тимур Родригез), todesine nimi — Timur Mikaliovič Kerimov (ven.: Тимур Микаилович Керимов, Teymur Mikayıl oğlu Kərimov; sünd. 14. reduku 1979, Penz, Penzan agj, Venäman NFST, NSTÜ), om mez' azerbaidžaniženke augotižlibundanke, Venäman pajatai, TV-vedai, akt'or.
Klon
Irdkosketused
Kategorii:Brazilijan TV-serialad Kategorii:TV-serialad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 2001 serialad Kategorii:TV-serialad portugalijan kelel