cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kohtla-Järve
Eläjad da ižanduz
Vl 2010 eläjiden lugu oli 44,5 tuhad ristituid. Venäkel'žed oma enambuses lidnas, videndez — estilaižed, kaik om läz 40 rahvahut. Koume proftehništ školad oma lidnas. Tallidnan tehnižen universitetan palakundad: Šoidkiven institut (paloin) i Virun makundan kolledž.
Šoidkiven samine da ümbriradmine, himine sarak oma šingotadud lidnas. Sijaližed lämuzenergokeskused ratas šoidkivel.
Avtobusad, maršruttaksid da taksid oma kundaližeks transportaks lidnas da sen ümbrištos. Voib sadas «Tallidn — Narv — Piter»-avtotel, om avtote Tarthusai, raudtestancii om läz lidnad.
Irdkosketused
Kategorii:Estinman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Ida-Virun makund
Derevänkan küläkund
thumb|right|250px|Küläkundan sijaduz. Derevänkan küläkund (Деревянкское сельское поселение) — municipaline ühtnik Karjalan Tazovaldkundan Änižröunan (Änižrandan) rajonas. Administrativine keskuz om Derevänk-žilo.
Küläkund om sätud vl 1928. Šingotaškanzihe mecan varhapanendal vhesai 1966. Kävutadas gabrodiabazan löudmižsijad. Lebuznamoičend om territorijal.
Pämez' om Marina Pudina vn 2017 sügüz'kuspäi. Edeline küläkundan pämez' oli Sergei Diankov (2013−2017).
Geografijan andmused
Küläkund sijadase rajonan päivlaskmas. «Petroskoi — Kos'kenaluine»-raudtekeskust läbitab küläkundan päivnouzmašt palad.
Eländpunktad
Kaik kaks' eländpunktad sijadasoiš küläkundan territorijal — 2 žilod:
Eläjad
Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe küläkundan eläjiden lugu oli 1 670 ristitud. Vl 2018 sen ristitišt oli 1 686 eläjad.
Irdkosketused
Kategorii:Änižröunan rajon
Indianapolis
thumb|left|250px|Indianapolisan transportteiden kart (2011) Indianapolis (mugažo anglijan kelel, virktas [ˌɪndiəˈnæpəlɪs]; lühenduz Indy [ˈɪndi]) om lidn AÜV:oiden päivnouzmaižes palas. Se om Indian-štatan pälidn da kaikiš suremb lidn eläjiden lugun mödhe, 16nz' surtte AÜV:oiš.
Istorii
Ende majami- i delavarad-indejalaižed oliba enambuses lidnan tahondas. Eländpunktan aluz om pandud vl 1821 kuti štatan uz' pälidn sen keskuses vajehtamha Koridon-lidnad. Štatan Ülembaižen käskuzkundan Ieremija Sallivan-sudii tegi melel lidnan nimed: štatan anglijankel'ne Indiana-nimituz i grekan polis-sana «lidn». Žilo sai lidnan statusad vl 1825, eziauguine lidnan plan mülüti territorijad 1 nellikmijlänke i kehkrad torgud sen keskuses. Raudte tuli lidnha vl 1847, sauvoškanzihe tegimid. 20. voz'sadal konkurirui Detroitanke, oli avtotegimišton keskuseks. Avtoteiden äjüz ühtenzoitab lähižidenke suridenke lidnoidenke oikti.
Indianapolis šingotase mašiništonsauvomižel, mujumetalloiden metallurgijal, himiž-farmaceftižil tegimil («Eli Lilly and Company»), sömtegimištol, pästandkodil da poligrafijal, finansižel sektoral, likutamatomuden järedal «Simon Property Group»-kompanijal, tervhuden varmitusel («Anthem»). Jogavoččed «Indianapolisan 500 mijläd»-avtovoibuižed (angl. Indianapolis 500 / Indy 500 / The 500) oleskeldas lidnan 4-kilometrižel avtodromal.
Vozil 2008 (1. viluku) — 2016 (1. viluku) Greg Ballard (mugažo anglijaks) radoi lidnan pämehen.
Geografijan andmused
Lidn sijadase štatan keskuzpalas, Uait-jogen randal (White River 583 km pitte, Ogajo-jogen oigedpol'ne bassein), 198..274 m korktusil, 218 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Rengazavtote ümbärdab lidnad. Kaikiš järedamb ezilidn om Karmel ani pohjoižhe. Lähembaižed avtoteidme sured lidnad oma Kolumbus 270 km päivnouzmha, Cincinnati 180 km suvipäivnouzmha, Luisvill 185 km suvhe i Čikago 260 km lodeheze.
Klimat om ven kontinentaline neps subtropižen röunal. Kezakun-elokun lämuz om +22..+24 C°, vilukun — −2,2 C°, voden keskmäine lämuz om +11,7 C°. Absolütine minimum oleskeli −33 C°. Paneb sadegid 1078 mm vodes, enamba semendkus-heinkus (108..128 mm kus), 66 sm lunt tal'vel.
Eläjad
Vn 2010 AÜV:oiden rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 820 445 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'. Indianapolis om AÜV:oiden 27-nden surtte lidnaglomeracijan keskuz (Indianapolis-Karmel-Mansi) — 2 386 199 ristitud (2018).
Vl 1987 Panamerikaižed vändod mäniba lidnas.
Transport
Avtobusad da taksid oma kundaližeks transportaks lidnas. Avtoiden, velosipediden i elektroskuteriden kortoman sistemad oma väges. Kiruhavtobusan koume jonod oma sauvomas vspäi 2018. Passažirjonuz ühtenzoitab Čikagonke kerdan päiväs.
Rahvahidenkeskeine civiline Indianapolis-lendimport (IND, 9,4 mln passažiroid i 1 mln jügutonnoid vl 2018) sijadase 11 km suvipäivlaskmha lidnan keskusespäi. Tehtas reisid AÜV:oidme, mugažo Parižha, Torontho, sezonreisid Kankunha. Logistižen «FedEx Express»-kompanijan kahtenz' surtte sortiruindkeskuz radab lendimportan territorijal, reisid AÜV:oidme i Päivlaskmaižen Evropan lidnoihe. Sen ližaks abulendimport om olmas i punolendimport om avaitud lidnan keskuses.
Irdkosketused
Kategorii:Amerikan Ühtenzoittud Valdkundoiden lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Jen Donni
Biografii
Donni om sündnu Guančžou-lidnha. Sirdi Honkongha kazvatajidenke. Siš hänen mam napri zavottä ušun školad i sai kilt. Kanz sirdi amerikaižen Bostonan ezilidnha, i kaik tuli. Donni ühtni irdaližihe torihe, mam oigenzi händast Pekinha, Kitain ušuühthižjoukhu. Kahtes vodes päliči torač tahtoi pörta AÜV:oihe Gonkongan kal't, no putui statjaks «Humalikaz taiczi»-torafil'man ušus kastingha. Fil'man režissör oli tundmusiš Donnin mamanke amussai, Jen ozuti ičtaze i edesti pärolid ei olden professionaližeks akt'oraks.
Om naižiš koumanden kerdan. Cissi Vang om hänen nügüdläine ak, aktris. Hänel koume last oma sündnus: Džeff (ühtendes naindaspäi), Žasmin-tütär (koumandes naindaspäi) da Džeims-poig (koumandes naindaspäi).
Irdkosketused
Kategorii:Kitain akt'orad Kategorii:Akt'orad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Guančžouhu Kategorii:Sündnuded vl 1963
Äänekoski
Äänekoski (mugažo suomen i ročin kelil, suomen virkand: [ˈæːnekˌkoski]) om Suomenman lidn valdkundan suvipalan keskuses. Mülüb Kesksuomenma-agjaha, Jüväskülän pohjoine ezilidn.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1911. Se sai lidnan statusad vl 1973. Mülütihe Sumiainen- i Suolahti-kundoid lidnha vl 2007.
Äänekoski šingotase Metsä-kompanijan järedal biotehnologižel tegimel vn 2017 redukuspäi (cellüloz, biopoltuz, biomaterialad; cellülozbumagaine tegim radoi sen sijas vhesai 2011), Valtran-traktortegimel i Valion tegimel (maidproduktad).
Geografijan andmused
Lidn sijadase Keitele-järven suvipäivlaskmaižel randal. Kanal ühtenzoitab Päijänne-järvenke. Lidnan ühthine pind om 1138,38 km², sidä kesken kuiv ma 884,57 km², saum vezid om kaks' ühesandest (253,81 km², 170 järved). Matkad agjan Jüväskülä-keskushesai om 40 km suvhe avtotedme, Hel'sinkihesai om 273 km suvhe orhal vai 313 km avtotedme.
Eläjad
Vl 1980 nügüdläižen lidnan territorijan eläjiden lugu oli 20 450 ristitud, vl 2010 — 20 244 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt oli 21 129 eläjad vl 1995. Hannu Javanainen radoi lidnan ezipämeheks vll 2003–2014.
Kodikelen mödhe (2016): suomen kel' — 98,2%, ročin kel' — 0,1%, toižed keled — 1,7%.
Irdkosketused
Kategorii:Suomenman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Kesksuomenma
Avstrijan valdkundznam
right|250px Avstrijan valdkundznam (Das Österreichische Bundeswappen) om Avstrijan Tazovaldkundan üks' oficialižiš simvolišpäi. Nügüdläine kompozicii om vahvištadud vl 1919. Vll 1934−1945 valdkundznaman toižed versijad oliba väges.
Ümbrikirjutand
Must üks'päine orl venc päl pidab sirpad i pall'ad käpšuiš. Laud Avstrijan flagan mujuidenke sijadase rindhal. Rebitadud čepid kuvadasoiš orlan käpšuil valdkundan päzutandan jäl'ghe nacizmaspäi vl 1945.
Kategorii:Valdkundznamad V
Barfi!
«Barfi!» (बर्फी!) om vn 2012 indine kinokomedii-dramfil'm.
Kinotarin
Fil'man tegend šingotase indižes Daržiling-lidnas, 1970-nzil vozil.
Homaičendad
Kategorii:Indijan fil'mad Kategorii:Komedijan fil'mad Kategorii:Dramfil'mad Kategorii:Fil'mad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 2012 fil'mad Kategorii:Fil'mad hindi-kelel
Suvisudan
Suvisudan, täuz' oficialine nimituz — Suvisudanan Tazovaldkund (Republic of South Sudan), om mererandatoi valdkund Päivnouzmaižes Afrikas. Sen pälidn da kaikiš suremb lidn om Džub.
Istorii
Vl 2011 heinkun 9. päiväl Suvisudan tedištoiti ičeze ripmatomudes Sudanaspäi kaiken rahvahan referenduman jäl'ghe Sudanan kaikel territorijal. Hüvästadud edelpäi (7. heinku) parlamental jäl'gmäine Konstitucii tuli väghe sil-žo päiväl, se om väges voziden 2013, 2015 i 2018 vajehtusidenke.
Edel ripmatomut vozil 1955−1972 da 1983−2005 kaks' Rahvahanikoiden sodad oli Sudanas, arabižen Pohjoižen da muzaverižen Suven keskes, sidä kesken kivivoin löudmižsijiden tagut. Vspäi 2005 Suvisudan oli avtonomijan Sudanas.
Geografijan andmused
thumb|left|250px|Suvisudanan reljefan kart. Suvisudan om mavaldkundröunoiš Sudananke pohjoižes (röunan piduz — 2184 km), Efiopijanke päivnouzmas (934 km), Kenijanke (232 km), Ugandanke (435 km) da Kongon Demokratiženke Tazovaldkundanke (639 km) suves, Keskafrikan Tazovaldkundanke päivlaskmas (989 km). Ühthine röunoiden piduz om 5413 km. Suvisudan om mererandatoi valdkund.
Valdkundan tobjan palan reljef om alangoikaz, äi soid. Alangod oma sebatud korktoil mägil suvespäi. Valdkundan kaikiš korktemb čokkoim om Kinjeti-mägi, 3187 m valdmeren pindan päl. Kaikiš pidembad joged oma Vauged Nil da sen ližajoged.
Klimat om ekvatorialine. Mägipautkil om äi mecoid, alangištoil om nituid. Vihmoiden sezonan aigan (semendku-reduku) paneb sadegid 700 mm pohjoižes da 1400 mm suvipäivlaskmas.
Londuseližed pävarad oma kivivoi, raudkivend, hrom, vas'k, cink, vol'fram, kuld, hobed, mec da gidroenergii.
Politine sistem
Ohjandusen form om federaline prezidentine tazovaldkund. Valdkundan pämez' om prezident (President of the Republic of South Sudan), hän-žo om armijan päkäsknik. Prezident paneb varaprezidentad (ičeze ezitajad) da ohjastusen ministrid radsijha. Kaik rahvaz valičeb prezidentad nelläks vodeks. Vl 2011 kaik oli 29 ministrust ohjastuses.
Parlament om kaks'kodine Nacionaline Suim. Üläkodi om Štatoiden Ezitaikund (Council of States) 50 ühtijanke, kaikiden štatoiden käskusenandajad suimad da ohjastused oigetas ezitajid sihe. Alakodi om Nacionaline Käskusenandai Suim (National Legislative Assembly), kaik rahvaz valičeb sen 170 ühtnijad nelläks vodeks.
Dallas
Lidn om rahaazjoiden da telekommunikacijoiden keskuz, transporttesol'm, mugažo atomenergijan tedoidusiden keskuz.
Suvisudan
Politine sistem
Ezmäižed pävaličendad (prezidentan da parlamentan) oliba vl 2010 sulakun 11.-15. päivil, edel ripmatomut. Salva Kiir om nügüdläine prezident, sai 92,99%, se om hänen kahtenz' strok, no ühtenz' ripmatomuden jäl'ghe. Pidestunuded sodan tagut pävaličendad lindäs vl 2021.
Dallas
Istorii
Vl 1841 Džon Nili Brajan pani lidnan alust. Dallas-žilo sai lidnan statusad vl 1871.
Suvisudan
Administrativiž-territorialine jagand
Kacu kirjutuz: Suvisudanan administrativiž-territorialine jagand.
Dallas
Istorii
Vl 1963 kül'mkun 22. päiväl AÜV:oiden Džon Kennedi-prezident oli riktud tuikutimen ambundal neciš lidnas.
Suvisudan
Administrativiž-territorialine jagand
Valdkund jagase 10 agjaks (state). Ned alajagasoiš 76 ümbrikoks (angl. county).
Dallas
Geografijan andmused
Lidn sijadase tazangištol 140..170 m ü.m.t. korktusil, Triniti-jogen molembil randoil.
Klimat om subtropine neps, kezal om upar'. Sikš ku vilu il'm Kanadaspäi ainastase Dallasan rajonas lämän il'manke Meksikan lahtespäi, ka tulleipörtked oleldas paksus dai tal'vel sä oleskeleb erazvuiččikš — voib olda −15 C° vai +30 C°, ika tal'v om pehmed tobjimalaz. Vilukun keskmäine lämuz om +8 C°, heinkun da elokun — +30 C°. Paneb sadegid 955 mm vodes, kaikiš enamba — semendkus da redukus.
Suvisudan
Eläjad
Toižed sured lidnad (enamba 100 tuh. ristituid vl 2010, surembaspäi penembha): Jei, Vau, Malakal', Aveil'.
Šapš (külä)
Šapš (Шапша) om Venäman külä Leningradan agjan pohjoižpäivnouzmas. Se sijadase Pöudon rajonan päivnouzmas. Mülüb Janegan küläkundha.
Suvisudan
Ižanduz
Suvisudanan päeksport om kivivoi; toine eksport — pumaterialad.
Šapš (külä)
Külä om tetab 19. voz'sadaspäi.
Dallas
Eläjad
Vl 2016 lidnan eläjiden lugu oli 1 317 929 ristitud.
Šapš (külä)
Geografijan andmused
Šapš seižub ühtennimižen jogen (Ojatin oiged ližajogi) oiktal randal. Matkad Pöud-rajonkeskushesai om 50 km lodeheze, Janeg-žilhosai da raudtestancijhasai — 33 km lodeheze orhal.
H143-avtote läbitab küläd.
Eläjad
Vl 1905 Šapšun ristitišt oli 116 eläjad. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 36 ristitud.
Homaičendad
Kategorii:Venäman küläd Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Pöudon rajon
Dallas
Ižanduz
Suren Dallasan kogosüdäiprodukt om 448 bln US$ (vl 2013, kudenz' sija valdkundas).
Vl 1958 Džek Kilbi tegi melel mikrosheman Dallasas.
Irdkosketused
Kategorii:Amerikan Ühtenzoittud Valdkundoiden lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Tehasan lidnad
Jessica Jay
«Jessica Jay» om italine popmuzikan projekt SAIFAM-leiblal Milanaspäi, om olmas vspäi 1992. Severz'-se sessijanpajatajid om «Džessika Džei»-psevdonimanke. Kaikiš tetabamb pajo — «Casablanca».
Suvisudan
Ižanduz
Venäman organizacijoil ei ole ezitaikundoid Suvisudanas, erašti ned mödas azegištod sihe.
Yaki-Da
«Yaki-Da» (vai «Y-D» verhiš maiš) oli ročilaine muzikaline naižgrupp Göteborgaspäi. Mülükund oli Linda Šenberg da Meri Knutsen-Grin.
Irdkosketused
Kategorii:Evrodensgruppad Kategorii:Evropopgruppad Kategorii:Ročinman muzikgruppad Kategorii:Muzikgruppad kirjamišton mödhe Kategorii:Muzikgruppad vl 1994 alusenpanendanke Kategorii:Muzikgruppad vl 2000 čihodamiženke
Kurk (kazmuz)
Kurk vai Järgeline kurk (Cucumis sativus) om üks'vozne heinäsine kazmuz, maplod. Heimon tipine erik, mülütadas Tikvižed-sugukundha.
Etimologii
Kazmusen nimituz om paralleliš ἄγουρος-sananke agonros «kurk», mitte libub ἄωρος-sanaspäi aoros «ehtmätoi» Maks Fasmeran etimologižen vajehnikan mödhe. Södas ravakos olendas toižiden kazmusiden erineden.
Leviganduz
Kul'turine kazmuz sündui Indijan tropižiš rajoniš Gimalajad-mägiden pohjanno, meckurk kazvab siš nügüd'-ki. Mainitase kuti Egiptan maplod Biblijas, oli tetab Amuižes Grekanmas i Rimas. Kurkun ezmäine mainitez Moskvan valdkundas datiruiše vl 1528, om tehtud saksalaižel sur'oigenudel. Kazvatadas mail'man äjiš valdkundoiš.
Kazvatand
Vl 2016 mail'man satuz oli 80,6 mln tonnoid, sidä kesken Kitai kazvati 61,9 mln tonnoid. Koume tošt järedad tegijad oma Venäma (2,0), Turkanma (1,8) i Iran (1,7 mln tonnoid).
Homaičendad
Kategorii:Tikvižed Kategorii:Maižanduzkul'turad kirjamišton mödhe Kategorii:Kazmused kirjamišton mödhe Kategorii:Heinäsižed kazmused Kategorii:Sömkazmused Kategorii:Maplodud
Kirovan rajon (Piter)
Istorii
Rajon om sätud vl 1930 kuti Narvskii. Udesnimitihe vn 1934 tal'vkus nevondkundaližen valdkundan Sergei Kirov-šingotajan muštho. Muretihe rajonan istorišt pertištod znamasižes märas Suren sodan aigan. Om nügüdläižiš röunoiš vn 1973 sulakuspäi, konz uz' Krasnosel'skii rajon mülüti sen suvipäivlaskmašt palad.
Geografijan andmused
Rajonan pind om 48 nellikkilometrad.
Röunatab lidnan nenidenke rajonidenke:
Viž metrostancijad ühtel Kirovsko-Viborgskai-jonol ratas rajonan territorijal.
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 334 746 ristitud. Kaik 339 946 ristitud eliba rajonas vl 2021. Kaikiš suremb ristitišt oli 338 820 eläjad vl 2002 i om nügüd'.
Rajonan administracijan pämez' om Sergei Ivanov vn 2012 semendkuspäi.
Šveicarii
Istorii
Valdkundan aluz om pandud vl 1291. Kaikuččel vodel elokun 1. päiv praznuiše Alusenpanendan päiväks.
Vn 1848 12. päiväl sügüz'kud Šveicarii kändihe de fakto federacijaks (Federativine hartii nomer 1291), edel sidä oli konfederacijan. Federacijan aigan kantonoile sab otta ičeze käskusid, no pidab panda niid federativižen konstitucijan röunoihe.
Valdkundan ezmäine Konstitucii (Bundesverfassung, BV, Constitution fédérale, Cst., Costituzione federale, Cost., Constituziun federala) oli olmas vspäi 1798. Jäl'gmäine seičemenz' lugul Konstitucii om hüvästadud kaiken rahvahan referendumal vn 1999 18. päiväl sulakud da tuli väghe vn 2000 1. päiväl vilukud.
Geografijan andmused
thumb|left|250px|Šveicarijan topografine kart. Šveicarijal om valdkundröunoid Francijanke päivlaskmas (röunan piduz — 525 km), Saksanmanke pohjoižes (348 km), Avstrijanke (158 km) da Lihtenšteinanke (41 km) päivnouzmas, Italijanke suves (698 km). Ühthine röunoiden piduz — 1770 km.
Šveicarii om mererandatoi valdkund. Sen territorii jagase koumeks londuseližeks regionaks. Joged mülüdas koumen meren basseinoihe: Pohjoižen, Keskmeren i Mustmeren. Znamasižed joged oma Rein i Ron. Järviden vezi tuleb jäžomišpäi päpaloin, kaikiš surembad järved sijadasoiš valdkundröunanno: Ženevan järv i Bodenjärv.
Al'pad ottas 58,5% valdkundan territorijaspäi. Kaikiš korktemb čokkoim om Düfur-mägenoc, 4634 m valdmeren pindan päl.
Londuseližed varad oma mec (territorijan nelländez), reskvezi, keitandsol da gidroenergii.
Tobmuz
thumb|right|250px|Federaline pert'kulu om Šveicarijan parlamentan molembiden kodiden ištundoiden sija [[Bernas.]] Ohjandusen form om federativine tazovaldkund kollektiviženke valdkundanpänke, äjiden partijoiden sistemanke, oiktan demokratijan elementoidenke. Kaik ottud tobmudel käskused sab heitta rahvahan referendumal. Valdkundan pämez' om Federaližen Nevondkundan nügüdläine prezident.
Parlament om kaks'kodine, molembad kodid oma ühtenjiččidenke valdatusidenke. Ezmäine kodi om Kantonoiden Nevondkund (Ständerat, Conseil des Etats, Consiglio degli Stati, Cussegl dals Stadis) 46 ühtnijanke. Toine kodi om Nacionaline Nevondkund (Nationalrat, Conseil National, Consiglio Nazionale, Cussegl Naziunal) 200 ühtnijanke. Kaik rahvaz valičeb molembiden kodiden ühtnijoid nelläks vodeks.
Radonoigendai tobmuz om Federaline Nevondkund (Bundesrat, Conseil fédéral, Consiglio federale, Cussegl federal) 7 ühtnijanke, parlament valičeb heid ičeze velgusiden strokun pitte (nelläks vodeks). Kaikuččel vodel valitas ut prezidentad da varaprezidentad.
Federaližen parlamentan ühtnijoiden järgenduseližed valičendad oliba vn 2019 20. päiväl redukud. Vs 2020 vilukun 1. päiväspäi Simonetta Sommaruga radab prezidentan ühteks vodeks. Federaline kancler (ohjastusen pämez') om Val'ter Turnher vodes 2016 vilukun 1. päiväspäi.
Administrativiž-territorialine jagand
Kacu kirjutuz: Šveicarijan administrativiž-territorialine jagand.
Eläjad
Vl 2012 valdkundan eläjiden lugu ületi 8 millionad i oli 8,014,000 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt om nügüd'.
Rahvahad etnižen augotižlibundan mödhe (enamba 1% vl 2017): šveicarijalaižed — 70,3%, saksalaižed — 4,2%, italijalaižed — 3,2%, portugalijalaižed — 2,6%, francijalaižed — 2,0%, kosovolaižed — 1,0%, toižed rahvahad — 18,7%.
Mamankelen mödhe (2016, erased ristitud oma bilingvad): saksan kel' — 62,8%, francijan kel' — 22,9%, italijan kel' — 8,2%, anglijan kel' — 5,1%, portugalijan kel' — 3,7%, albanijan kel' — 3,1%, serbanhorvatan kel' — 2,4%, ispanijan kel' — 2,3%, romanšan kel' — 0,5%, toižed keled — 7,5%.
Uskondan mödhe (2017): riman katolikad — 35,9%, protestantad — 23,8%, toižed hristanuskojad — 5,9%, islamanuskojad — 5,4%, judaistad — 0,3%, toižed uskojad — 1,4%, religijatomad — 26,0%, märhapanendata — 1,3%.
Kaikiš surembad lidnad (enamba 100 tuh. ristituid vl 2013, surembaspäi penembha): Cürih, Ženev, Bazel', Lozann, Bern, Vintertur. Vl 2014 kaik oli 143 eländpunktad enamba mi 10 tuhad eläjidenke. Lidnalaižiden pala om 73,9% (2020).
Ižanduz
Šveicarijan päeksport om zelläd (16%, penicillin da streptomicin tobjas palas), kuld (15%), kaikenvuiččed časud (7%); toine eksport — üläloštajad predmetad (3%), obrädindmašinad lidnoiden da pertiden täht (2%), brill'jantad da hobed (2%), elektruz (2%), platin (1%), diamantad (1%).
Alatur
Alatur (Ни́жняя Тура́) om Venäman lidn Sverdlovskan agjan päivlaskmas. Se om Alaturan lidnümbrikon administrativine keskuz da pala, üks'jäine lidn.
Istorii
Ende mansiden pühäpert' oli lidnan territorijal, mansin i vanhuskolaižiden küläd oliba olmas lidnan ümbrištos. Alatur-eländpunktan aluz om pandud vl 1754 kuti žilo sauvomha da holitamha Alaturan raudtegint. Se sai nimed jogen mödhe, radaškanzi vl 1766, toihe kaugedraudad lähižiš tegimišpäi i ümbriratihe sidä korgedladuižeks raudaks. Radnikžilo sai lidnan statusad vn 1949 9. päiväl keväz'kud agjan alištusenke.
Alatur šingotase mašiništonsauvomižen tegimel (ventilätorad, mašiništ atomsarakon täht), Alaturan GRES:al, lämuzizoläcijan tegimel i leibänkombinatal.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Keskmäižen Uralan päivnouzmaižil pautkil, Tur-joginiškon (Obin hurapol'ne bassein) da sen Alaturan vezivaradimen-«uiton» oiktal randal tobjimalaz, 205 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Om mägid da mecoid lidnan ümbrištos. Alatur- i Mir-raudtestancijad ratas passažiroiden täht, sijadasoiš Turan oiktal randpolel. Matkad Jekaterinburghasai om 200 km suvhe orhal, 230 km avtotedme vai raudtedme. Lähembaine lidn om Lesnoi ani päivlaskmas (pit'k röun senke).
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 22 006 ristitud, lidnümbrikon nell' videndest. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 24..26 tuhad eläjid vll 1989−2003 (26 800 rist. vl 1992).
Rahvahad (ozutadud rahvahudenke vl 2010): venälaižed — 93,0%, totarlaižed — 1,8%, ukrainalaižed — 1,1%, toižed rahvahad — 4,1%.
Ortodoksižen hristanuskondan Koumen Pühämehen jumalanpert' udessündutase, sen ližaks koume jumalanpertid ratas lidnümbrikon toižiš eländpunktoiš. Islaman «Abd-Ar-Rašid»-pühäpert' om avaitud lidnas.
Isan geotedištelendan tehnikum (baziruiše Alaturas) om professionaližen opendusen aluzkundaks.
ASTRO
ASTRO (아스트로 asutulo «astronomine») om prihoiden suvikorejine muzikgrupp, edestab muzikad keipop- da elektropop-stiliš.
Alatur
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Sverdlovskan agjan lidnad *
ASTRO
Gruppan aluz om pandud Seul-lidnha vl 2016.
Irdkosketused
Kategorii:Popgruppad Kategorii:Suvikorejan muzikgruppad Kategorii:Muzikgruppad kirjamišton mödhe Kategorii:Muzikgruppad vl 2016 alusenpanendanke
Skovorodino
Skovorodino (Сковородино) om Venäman lidn da lidnankund Amuran agjan päivlaskmas. Se om Skovorodinon rajonan administrativine keskuz da üks'jäine lidn.
Vihm (znamoičendad)
Vihm voib znamoita:
Skovorodino
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1908 kuti Zmeinii-žilo (посёлок Змеиный) raudtestancijanno Transsibal. Vl 1909 udesnimitihe sidä, i vhesai 1911 žilon nimi oli Never-1. Vozil 1911−1938 eländpunktan nimi oli Ruhlovo, ühtenzoituzteiden Ruhlovan Sergein-ministran kanzannimen mödhe, hän ajeli žilho. Lidnanvuitte žilo sai lidnan statusad vl 1927. Om nimitadud nügüdläižikš vn 1938 16. päiväl tal'vkud žilon nevondkundan ezmäižen Afanasii Skovorodin-ezimehen mödhe, japonižed interventad amptihe händast vn 1920 uhokus.
Skovorodino šingotase transportsol'meks: raudtesol'm, «Päivnouzmaine Sibir' — Tün' valdmeri»-kivivoinveim.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Sur' Never-jogen (Amuran hura ližajogi) randal, 400 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Kitain valdkundröunhasai om 60 km suvhe, Blagoveščenskhasai om 480 km suvipäivnouzmha orhal, 650 km raudtedme vai «Amur»-avtotedme. Lähembaine lidn om Tind 140 km pohjoižhe orhal, 185 km avtotedme vai raudtedme.
Pen' Lesnoi-žilo (Лесной, 332 rist. vl 2018) mülüb lidnankundha Skovorodinon ližaks. Lidnankundan pind — 740,84 km².
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 9 564 ristitud, rajonan ristitišton koumandez. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 14 100 eläjad vozil 1992−1996. Motoambujan sodajoukun lähtend kucui depopuläcijad.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Amuran agjan lidnad *
Kuvandik
Kuvandik (Кувандык, Ҡыуандыҡ «ihastuiba», Куандык) om Venäman lidn Orenburgan agjan päivnouzmaižes palas. Se om Kuvandikan lidnümbrikon administrativine keskuz.
Istorii
Pokrovk-külä oli olmas Kuvandičk-jogen randal (Кувандычка) nügüdläižen lidnan territorijal 20. voz'sadan augotišes. Eländpunktan aluz om pandud vl 1914, konz saudihe Kuvandik-raudtestancijad. Sen mödhe nimitihe stancijan žilod, sid' Pokrovk-küläd zavodihe nimitada mugažo. Radnikžilo sai lidnan statusad vl 1953.
Kuvandik šingotase mašiništonsauvomižen i sömtegimišton edheotandoil, mugažo magniiühtnendoiden tegim i mägisuksiden kompleks ratas Kuvandikas.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Sakmar-jogen randal (Uralan oiged ližajogi), 210 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Orenburghasai om 194 km päivlaskmha, Orskhasai — 90 km päivnouzmha. Lähembaine lidn om Mednogorsk 20 km päivnouzmha avtotedme.
Kaik 79 eländpunktad mülüdas lidnümbrikho Kuvandikan ližaks.
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 26 169 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 29..30 tuhad vozil 1992−2001 (30 700 rist. vl 2000).
Rahvahad (enamba 1% vl 2010, rahvahuden ozutandata): venälaižed — 75,5%, baškiralaižed — 10,5%, totarlaižed — 7,9%, ukrainalaižed — 2,1%, toižed rahvahad — 4,0%.
Ortodoksižen hristanuskondan Jumalanmaman Katken jumalanpert' om pühästadud vl 1994. Islaman kaks' pühäpertid oma avaitud lidnas.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Orenburgan agjan lidnad *
Kaks' tähtast
Irdkosketused
Kategorii:Venäman TV-šoud Kategorii:TV-šoud kirjamišton mödhe
Orelan agjan lidnad
Kaik om seičeme lidnad (город) i 13 lidnanvuittušt žilod (ven. посёлок городского типа) Orelan agjas.
Lidnad
* lidnan ristitišt erineb lidnümbrikon ristitišton luguspäi.
Enččed lidnad
Kaičenus erižikš eländpunktoikš enččed lidnad:
Homaičendad
Kategorii:Lidnoiden nimikirjutesed Venälaižen Federacijan subjektoiden mödhe
Sargsän Tigran
Tigran Surenovič Sargsän (Sarkisän) (Տիգրան Սուրենի Սարգսյան; sünd. 29. viluku 1960, Kirovakan, Armenijan NST, NSTÜ) om armenine ekonomist i valdkundan šingotai. Mez' radoi 12. Armenijan päministran (9. sulaku 2008 — 3. sulaku 2014).
Biografii
Profškolan lopindan jäl'ghe Sargsän tuli openumha Jerevanan rahvahanižandusen institutha, sen planiruindan da ekonomikan fakul'tetha vl 1978. Vll 1980−1983 tuleban aigan politikanmez' openui Leningradan finansiž-ekonomižes institutas, om sen pästnikan parahimidenke arvznamoidenke. Vl 1987 mez' lopi sen institutan aspiranturad, vahvišti ekonomižiden tedoiden kandidatan arvod «Regionaližen socialiž-ekonomižen šingotesen planiruind Armenijanke ozuteseks»-temanke.
Toižed opendused mäniba AÜV:oiden Vašington-pälidnas: 1994. voz' — Rahvahidenkeskeine oiktusen institut, «Käskusensädai radmine»-palakund, i vll 1996−1997 openui Mail'man bankan Ekonomikan šingotesen institutas, sen «Effektivine ohjanduz bankoil»-palakundas.
Homaičendad
Kategorii:Valdkundmehed Kategorii:Armenijan politikanmehed Kategorii:Politikanmehed kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Vanadzorha
Sillamäe
thumb|left|250px|Vn 2012 lidnan kart. Sillamäe (mugažo estikš; Sillamäggi) om lidn da järed meriport Estinman pohjoižpäivnouzmas, mülüb Ida-Virun makundha. Se om valdkundan kümnenz' lidn eläjiden lugun mödhe.
Angarsk
Angarsk (Ангарск) om Venäman lidn da lidnümbrik Irkutskan agjan suves. Se om agjan kahtenz' surtte lidnümbrik i koumanz' surtte lidn, Irkutskan lodehline ezilidn.
Koiranmuiktad
Koiranmuiktad (Rumex confertus), mugažo hebonjurušk paginoiš, om äivozne heinäsine kazmuz, erik Grečanvuiččed-sugukundaspäi.
Angarsk
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud Transsibal Maisk-radnikžiloks vl 1946 pästmaha nozolad poltust kivivoišpäi saksan reparacijan mašiništol. Angarsk sai lidnan statusad vn 1951 30. päiväl semendkud, nimitihe jogen mödhe. Šingotihe himižen sarakon keskuseks, vn 1959 rahvahanlugemine fiksirui 134 390 eläjad. Vll 1993−1997 Angarskan rajon oli olmas. Sädihe lidnümbrikod vl 2015 lidnaspäi enččenke rajonanke.
Koiranmuiktad
Leviganduz
Kazvab Evrazijan meczonas, mecstepiš i nepsoil nituil.
Angarsk
Geografijan andmused
Lidn sijadase Angar- i Kitoi-jogiden keskes i niiden ühthejoksmusenno. Angar jokseb päivnouzmaižeks röunaks (Ангара, hura rand), Kitoi om päivlaskmaižeks röunaks (Китой, jogen oiged rand), 425 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Voib nähta Päivnouzmaižen Sajanan Kitoin Gol'cad-mägisel'gad poudal päiväl. Matkad Irkutskan röunhasai om 10 km suvipäivnouzmha orhal. Toižed lähembaižed lidnad oma Šelehov 25 km suvhe orhal i Sibirin Usol'je 20 km lodeheze orhal.
Koiranmuiktad
Leviganduz
Ei tirpi sodunuzid mahusid, regulärišt nitandad i omaluižid. Voib säta žomid, no paksumba kazvab üksin vai gruppal.
Angarsk
Geografijan andmused
Lidnanvuitte Meget-žilo (8 918 rist. vl 2014, tel Irkutskannoks), 7 žilod, 3 küläd da 2 zajimkad mülüdas lidnümbrikho Angarskan ližaks. Lidnümbrikon pind — 1 150 km².
Koiranmuiktad
Ümbrikirjutand
Jurišt om lühüd sanged, sarakoičese vähän, henod jured oma äiluguižed. Püštoiged seikh sarakoičese üläpalas, 90..150 sm kortte i kahthe santimetrhasai sankte. Kaik lehtesed kazdas varzil, čereduišoiš, röun om lainhekaz, 25 santimetrhasai pitte i 12..13 santimetrhasai sankte. Lehtesiden magu ei ole muiged.
Angarsk
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 233 567 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli enamba 260 tuhad eläjid vll 1987−2001 (269 000 eläjid vll 1991−1993). Vl 2017 kaik 238 508 ristitud elihe lidnümbrikos.
Sillamäe
Istorii
Vl 1928 saudihe tegint ümbriradamha palabad šoidkived, se oli muretud Toižen mail'man sodan aigan. Vozil 1947−1991 saubaline territorii oli, nimitihe sidä Narv-10-eländpunktaks (Narva-10). NSTÜ:n aigan ümbriradoihe uranan kivendod da koncentratad sen hapandusihe. Jäl'ghe 1990 vot sadas harvoid mametalloid vaiše, vspäi 2011 tegim om amerikaižen Molycorp-korporacijan pala.
Angarsk
Eläjad
Ortodoksižen hristanuskondan ph. Stroican päjumalanpert' (om saudud vll 1995−2006), Jumalanmaman pühän Emäganpäivän jumalanpert' i časoun', protestantizman jumalanpertid i islaman «Al' Furkan»-pühäpert' oma olmas lidnas.
Sillamäe
Istorii
Sillamäen ižandusen päsarakod oma harvoiden mametalloiden samine kivendospäi (Molycorp Silmet), meriterminal lähižiden himižedheotandoiden täht (Kohtla-Järve), energetine (lämuzelektrostancii), mugažo betontegim, oludtegim i plastiktegesiden edheotand oma olmas lidnas.
Koiranmuiktad
Kävutand
Juriden ekstrakt andab pakušt mujud, voib käta sidä mustaks reakcijal raudsul'fatanke. Sadas vihandad mujud lehtesišpäi seikhidenke. Kävutadas jurid nahkoiden dubindsubstancijaks, veterinarijas — tervehtamha soliden i nahkan läžundoid. Ottas zelläks kazmusen kaikid paloid. Ei sättu ristituile sirdhiden läžundoidenke.
Angarsk
Ižanduz
Angarsk šingotase kivivoihimižen i himižen sarakon tegimil (poltuz, voi, voižimed, heretused, bazižed substancijad), elektrolizan kombinatal (uranan küllästamine, katalizatorad), sauvondmaterialiden edheotandoil (cement, gazbeton, torved, metalližkonstrukcijad) i sömtegimištol.
Koiranmuiktad
Kävutand
Kazmuz om perspektivine kul'turoičemha. Om kožui sötkeks sigoile, kodijänišile, kodikoittud linduile.
Angarsk
Ižanduz
Avtobusad, tramvaid, ezilidnelektrojonused (viž stancijad) da taksid oma kundaližeks transportaks lidnas. Lähembaine lendimport sijadase Irkutskas.
Detroit
Lidn ičeze ezilidnoidenke om Pohjoižen Amerikan avtotegimišton keskuz tähäsai.
Angarsk
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Irkutskan agjan lidnad Kategorii:Irkutskan agjan lidnümbrikod
Koiranmuiktad
Homaičendad
Kategorii:Grečanvuiččed Kategorii:Kazmused kirjamišton mödhe Kategorii:Heinäsižed kazmused Kategorii:Zell'kazmused Kategorii:Rujoheinäd
Detroit
Istorii
Vn 1701 24. päiväl heinkud francine Antuan Lome-matkadai De Kadillak-ser pani lidnan alusen faktorijaks torguimha karvoil indejalaižidenke, i vhesai 1796 Detroit oli Kanadan lidnuden. Vl 1805 eländpunktan tobj pala paloi, sikš miše äjad pertid oliba pumaterialaspäi. Jäl'ghižel vodel Detroit-žilo sai lidnan statusad. Vozil 1805−1847 Detroit oli Mičigan-štatan pälidnaks.
Pride
Pride (Ülenpäižuz) om „Yaki-Da“:n debütine al'bom, pästtud 1995-ndes vodes.
Pajoiden nimikirjutez
Kategorii:Yaki-Da:n al'bomad Kategorii:Al'bomad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 1995 al'bomad Kategorii:Debütižed al'bomad
Avstrijan flag
border|right|250px Avstrijan flag (Flagge Österreichs) om Avstrijan Tazovaldkundan üks' oficialižiš simvolišpäi.
Detroit
Istorii
Vn 2014 11. päiväl tal'vkud lidn päzui satusekahašti bankrotnendan proceduras läbi.
Avstrijan flag
Ümbrikirjutand
Flag kogoneb koumes lapakoiktas tazostadud šoiduspäi: rusttad oma ülähän i alahan, vauged šoid kuvadase keskuses.
Detroit
Geografijan andmused
Lidn sijadase ühtennimižen kaidelmasen oiktal randal 174..206 metrad korktusil, kanadižen Uinsor-lidnad vaste, lidnad ühtenzoittas Ambassador-sildal da kahtel tonnelil. Detroit-kaidelmaz jokseb Sent Kler-järvespäi Eri-järvhe, pol'tel Suriš järvišpäi Ph. Lavrentijan jogehe.
Avstrijan flag
Ümbrikirjutand
Rusked muju kuvadab kodimannavedijoiden jokstud maha vered toriš Tazovaldkundan joudjudhe i ripmatomudhe näht. Vauged muju simvolizuruib Dunai-joged, se läbitab Avstrijad päivlaskmaspäi päivnouzmha, mugažo rahvahan sadud joudjut monarhijan kiltan tagapäi.
Detroit
Geografijan andmused
Klimat om ven kontinentaline, tal'v om pehmed, keza om pit'k da läm'. Vilukun keskmäine lämuz om −4 C°, heinkun — +23 C°. Paneb sadegid 850 mm vodes, tal'vel vähän penemb mi kezal (108 sm lunt vodes).
Sillamäe
Geografijan andmused
Lidn sijadase Suomen lahten suvirandal i Sitke-jogen lanktendan sihe sijas, 18 m keskmäižel korktusel valdmeren pindan päl. Kaks' vezivaradint om jogel lidnan südäimes. Matkad Tallidnhasai om 185 km päivlaskmha E20-avtotedme. Lähembaižed lidnad oma Narv-Jogensu 20 km pohjoižpäivnouzmha meredme vai avtotedme i makundan Jihvi-keskuz 20 km päivlaskmha avtotedme.
Eläjad
Ekonomikan da ohjandusen insitut i Sillamäen profškol oma professionaližen opendusen aluzkundoikš.
Transport
Raudten sortiruindstancii om mereportanno. «Tallidn — Narv»-raudten lähembaine stancii om Vaivar (Vaivara), se sijadase 2 km suvhe lidnaspäi.
Irdkosketused
Kategorii:Estinman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Ida-Virun makund
Avstrijan flag
Ümbrikirjutand
Flagan versii valdkundznamanke keskuses kävutase Avstrijan tobmuden organoil.
Homaičendad
Kategorii:Flagad F
Detroit
Geografijan andmused
Detroit jagase kahesaks rajonaks (area), ned — lidnanlaptoikš (neighborhood).
Ižanduz
Suren Detroitan kogosüdäiprodukt om 197,7 bln US$ (vl 2010).
Mail'man avtotegijoiden kompanijoiden päfaterad sijadasoiš Detroitas (amerikaine «Sur' Koumnik»): Dženeral Motors kompanijan Renessans-päfater («Udessündund») da üks' tegim lidnas, Ford tegimidenke — suvipäivlaskmaižes Dirborn-ezilidnas, Kraisleran päfater — lodehližes Obern Hils-ezilidnas.
Avtotegijoiden lobbiruind ostmaha avtoid veihe sihe azjaha, miše kundaližtransport ei ole šingotadud lidnas. Vaiše avtobusoiden maršrutad oma olmas da pandud seibhil raudten kiruhtranzit 4,7 kilometrad pitte ajab.
Irdkosketused
Kategorii:Amerikan Ühtenzoittud Valdkundoiden lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Mičiganan lidnad
Sinine kit
Sinine kit vai blüval (Balaenoptera musculus) om Kitanvuiččiden infraheimkundan meriživatan erik.
Klassifikacii
Erištadas koume alaerikod:
Leviganduz
Lugumär poleneb lujas. Läz 10 tuhad eričuid, valdmeren redustuz telustab lugumäran udessündutamižele. Kaik saihe 340 tuhad sinižid kitoid 20. voz'sadal, saliž om kel'tud 1970-nziš vozišpäi.
Erikon eričud ujudas kaikedme Mail'man valdmeredme.
Ümbrikirjutand
Nece om kaikiš suremb živat mail'mas i, aigoin, kaikiš suremb živat, kudamb om konz-ni elänu Mas. Kitan piduz voib olda 33 metrhasai, veduz oleleb enamba 150 tonnad. Elädas 80..90 vodhesai.
Sinine kit söb planktonad i penid kaloid.
Kävutand
Kävutihe lihad i razvad, mugažo «habinod» edel plastikan tehmišt.
Homaičendad
Kategorii:Kitanvuiččed Kategorii:Živatad kirjamišton mödhe Kategorii:Imetaiživatad
Suomen laht
thumb|right|250px|Suomen lahten bassein (vihand) Baltijan meren basseinan palaks thumb|right|250px|Suomen laht läz [[Komarovo (Piter)|Komarovod (Piter)]] Suomen laht (Soome laht, Finska viken, Suomenlahti, Финский залив) om laht Baltijan meren päivnouzmpol'žes palas.
Lahten pind om 29 500 nellikkilometrad, basseinan pind — 420 tuh. km². Suomen laht om 420 km pitte i 70..130 km levette (avaros palas). Kaikiš lujemb süvüz om 121 m (keskmäine — 38 m). Järed Kotlin-sar' (Kronštadt-lidnanke) om Venäman pala. Meriveden solakahuz vajehtase tahoidme 0,2..9,2 ‰ röunoiš.
Sured lidnad lahten randoil (častomaraižen mödhe): Espoo, Hel'sinki, Kotk (Suomenma), Viipur, Piter, Sosnovii Bor (Venäma), Narv, Tallidn (Estinma).
Irdkosketused
Kategorii:Lahted kirjamišton mödhe Kategorii:Baltijan meri Kategorii:Estinman lahted Kategorii:Suomenman lahted Kategorii:Venäman lahted Kategorii:Kingiseppan rajon Kategorii:Lomonosovan rajon (Leningradan agj) Kategorii:Viipurin rajon (Leningradan agj) Kategorii:Piter
Aksai (Rostovan agj)
Aksai (Акса́й «vauged valu» vai «vauvaz van» türkižiš kelišpäi) om Venäman lidn da lidnankund Rostovan agjan suvipäivlaskmas. Se om Rostovan Donal päivnouzmaine ezilidn, Aksain rajonan administrativine keskuz (vspäi 1936).
Istorii
Aksai šingotase mašinansauvomižel (maižanduzmašinoiden palad), laivoiden kohendusel da sauvomižel, sauvondmaterialiden pästandal (savič, beton, stökoltegesed).
Geografijan andmused
Lidn sijadase Donan Aksai-hijaman oiktal korktal randal, 80 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Aksai röunatab Rostovan Donanke päivlaskmas, keskust lidnoiden počtamtoiden keskes om 12 km. Toižed lähembaižed lidnad oma Novočerkassk 24 km pohjoižpäivnouzmha-pohjoižhe orhal, 26 km avtotedme vai raudtedme, i Bataisk 17 km suvipäivlaskmha orhal, 24 km avtotedme vai raudtedme. Aksai-raudtestancii radab lidnas. «Don»-manten (M4-trass) «Šahti — Bataisk»-avtotekeskust om lidnan päivlaskmaižeks röunaks.
Aksai om lidnümbrikon üks'jäine eländpunkt.
Eläjad
Vl 1939 lidnan ristitišt oli 9 800 eläjad. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 41 969 ristitud, rajonan kaks' videndest. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'. Ortodoksižen hristanuskondan kaks' pühäpertid om olmas lidnas.
Rahvahad (2002): venälaižed — 89,8%, ukrainalaižed — 3,0%, armenijalaižed — 2,5%, azerbaidžanlaižed — 1,6%, toižed rahvahad — 3,1%.
Professionaližen opendusen aluzkund om Aksain tehnologine tehnikum. Äi toižid lähembaižid aluzkundoid ratas Rostovas Donal.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Rostovan agjan lidnad *
Garnizonan küläkund
thumb|right|250px|Küläkundan sijaduz. Garnizonan küläkund (Гарнизонное сельское поселение) — municipaline ühtnik Karjalan Tazovaldkundan Änižröunan (Änižrandan) rajonas. Administrativine keskuz om Čalna-1-žilo.
Pämez' om Sergei Sokolov vn 2013 sügüz'kuspäi kahtenden strokun jäl'geten. Edeline küläkundan pämez' oli Väčeslav Mihejev (2009−2013).
Geografijan andmused
Küläkund sijadase rajonan lodehližes čogas. Urjärv (13 km²) jagab küläkundan territorijad poleti.
Eländpunktad
Kaik kaks' eländpunktad sijadasoiš küläkundan territorijal — 1 žilo da 1 külä:
Eläjad
Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe küläkundan eläjiden lugu oli 1 868 ristitud. Vl 2018 sen ristitišt oli 1 824 eläjad.
Irdkosketused
Kategorii:Änižröunan rajon
Biratnagar
Biratnagar (विराटनगर «sur'kulu lidn») om lidn Nepalan suvipäivnouzmas. Se om valdkundan kudenz' lidn eläjiden lugun mödhe, Koši Pradeš-agjan (edel vn 2023 keväz'kud Agj nomer 1) administrativine keskuz.
Istorii
Eländpunkt mainitase 7. voz'sadaspäi, edeline nimituz oli Gograha Bazaar. Nügüd'aigaine nimituz om anttud vl 1919 endevanhan pert'kulun suriden ruinoiden olendan tagut.
Biratnagar om valdkundan kahtenz' tegimištoline keskuz. Džutan fabrikad, biznesinkubatoran kompanii. Jüguiden järed logistine keskuz (üks' mugoižes kahtespäi Nepalas) radab lidnas Indijan raudtesarakon Džogbani-lopstancijanno valdkundröunal.
Geografijan andmused
Lidn sijadase 80 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Indijan röunhasai om kuz' kilometrad suvhe, Katmandu-pälidnhasai om 400 km päivlaskmha orhal vai 544 km avtotedme.
Klimat om tropine räk kaks'sezonine. Voden keskmäine lämuz om +24,6 C°, sulakus-sügüz'kus +27..+29 C°, tal'vkun-uhokun +16..+19 C°. Ekstremumad oma −1 C° i +43 C°. Paneb sadegid 1891 mm vodes, enamba kezakus-sügüz'kus (299..530 mm kus), kuiv sezon oleskeleb kül'mkus-keväz'kus (6..13 mm kus).
Eläjad
Vn 2011 Nepalan rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 242 548 ristitud, agjan läz vit procentad. Kaikiš enamba levitadud keled (ezmäine kel', 2011) oma nepali (39 %) i maithili (38 %).
Religijan mödhe (2011): induizman polenpidajad — 89 %, islamanuskojad — 8 %, toižed uskojad — 3 %.
Irdkosketused
Kategorii:Nepalan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Sibirine kuz'
Sibirine kuz'  (Picea obovata) om Kuz'-heimon puiden erik. Mülüb Pedaižed-sugukundha.
Pu kazvab 30 metrhasai kortte, tüvi oleleb 70 sm sankte. Kuz' om Sibirin mecan znamasine, se om pakaiženvastaine, voib kazda mahusil igähiženke rougunke. Kuzen kaikiš pohjoižemb erik, löutihe 71° pohjoižlevedust Taimiran jogiden alangištoiš. Pil'vesenvastaine, no vauktusennavedii erik. Pölüstoittud nored käbud seištas pihtan kartte, no kätas rippujikš küpsmižen aigan. Pu kävutase materialaks kuti järgeline kuz'-ki.
Sädab gibridoid järgeliženke kuzenke kebnas, oz., suomalaine kuz' (Picea × fennica) Evropan pohjoižpäivnouzmas. Kavag' om lühüdamb i nügumb, käbud oma penemb, semned küpsnedas sen-žo voden sügüz'kus, järgeližes kuzespäi erineden. Korejine kuz' om lähine erik morfologižikš, sibirine kuz' erineb penembil käbuil, vihandal kavagel hahkuseta i noril vezoil savukahudenke.
Homaičendad
Kategorii:Kuzed Kategorii:Kazmused kirjamišton mödhe
Bah Iogann Sebast'jan
Iogann Sebast'jan Bah (Johann Sebastian Bach; sünd. 21. keväz'ku 1685, Eizenah, Saksen-Eizenah-gercogkund — kol. 28. heinku 1750 Läipcig, Saksonii, Pühä Rimalaine imperii) oli saksalaine muzikankirjutai da organist, muzikan opendai.
Altajan randan lidnad
Kaik om kaks'toštkümne lidnad (город) i 6 lidnanvuittušt žilod (ven. посёлок городского типа) Altajan randas.
Bah Iogann Sebast'jan
Barokkon aigan čomamahton ezitai. Mail'man üks' surembiš muzikankirjutajišpäi. Hänen jäl'guz tedoidase tarkoiktas 19. voz'sadan keskespäi.
Altajan randan lidnad
Lidnad
* lidnan ristitišt erineb lidnümbrikon ristitišton luguspäi.
Homaičendad
Kategorii:Lidnoiden nimikirjutesed Venälaižen Federacijan subjektoiden mödhe
Bah Iogann Sebast'jan
Homaičendad
Kategorii:Saksanman muzikankirjutajad Kategorii:Organ Kategorii:Barokkon muzik Kategorii:Muzikankirjutajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Saksanmaha Kategorii:Kolnuded Läipcigas
A Small Step For Love
A Small Step For Love (Pen' haškuz armastushe näht) om Yaki-Da-muzikgruppan kahtenz' al'bom. Se om pästtud vl 1998.
Al'bom oli edestadud Evropas i Suvikorejas. Üks'jäine «I Believe»-singl om pästtud sišpäi, videoklip om sätud sile pajole.
Homaičendad
Kategorii:Yaki-Da:n al'bomad Kategorii:Al'bomad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 1998 al'bomad
Kalač (lidn)
Kalač (Кала́ч) om Venäman lidn da lidnankund Voronežan agjan suvipäivnouzmas. Se om Kalačun rajonan administrativine keskuz, mülüb sihe.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud sirdanuzil ukrainalaižil i Ostrogožskan kozakištol vl 1716 kuti Kalač-slabad Voronežan kancelärijan käskön mödhe. Raudte tuli slabadha vl 1896, i se sai torguindznamoičendad. Rahvahanikoiden sodan aigan kovad torad mäniba Kalačus da sen ümbrištos. Slabad kändihe rajonan keskuseks vn 1928 heinkus. Žilo sai lidnan statusad vn 1945 10. päiväl vilukud. Vl 1960 agjan kaikiš järedamb villänelevator radaškanzi.
Geografijan andmused
Lidn sijadase rajonan keskuzpalas, Tolučejevk-jogen molembil randoil (Толучеевка 142 km pitte, Don-jogen hura ližajogi), 90 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Podgornai-jogi (ven. Подгорная 68 km pitte) lankteb Tolučejevkha huralpäi lidnan suves. Matkad Voronežhasai om 188 km lodeheze orhal, 229 km avtotel vai 280 km raudtel. Lähembaižed lidnad oma Bogučar 64 km suvhe-suvipäivlaskmha orhal vai 75 km avtotedme, Pavlovsk 62 km päivlaskmha orhal, 66 km avtotedme vai 113 km raudtedme, i Buturlinovk 54 km lodeheze orhal vai raudtedme, 61 km avtotedme. Kalač-raudtestancii radab lidnas, se om 94-kilometrižen sarakon lopstancijaks «Liski — Povorino»-keskustaspäi.
Kaik seičeme futorad mülüdas lidnankundha Kalačun ližaks: Garan'kin, Grinöv, Krutoi, Nikolenkov, Ribkin, Sereženkov, Zalesnii. Lidnankundan pind — 127,74 km².
Eläjad
Vl 1897 kaik 15 500 ristitud elihe slabadas, vl 1939 žilon ristitišt oli 18 600 eläjad. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 20 046 ristitud, lidnankundan — 20 661 ristitud, rajonan koume kahesandest. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 22..23 tuhad eläjid vll 1989−1998 (23 183 rist. vl 1989). Vl 2018 kaik 19 376 ristitud elihe lidnankundas. Ortodoksižen hristanuskondan nell' jumalanpertid oma olmas lidnas.
Rahvahad (2010): venälaižed — 97,8%, toižed rahvahad — 2,2%.
Professionaližen opendusen aluzkund om Kalačun agrarine tehnikum.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Voronežan agjan lidnad *
Uded Bremenan muzikantad
«Uded Bremenan muzikantad» (Новые бременские музыканты) om venän mul'tfil'm müziklan žanras. Bremenan muzikantoiden ecmäs-mul'tfilman jätktuz.
Homaičendad
Kategorii:Venäman mul'tfil'mad Kategorii:Mul'tfil'mad kirjamišton mödhe Kategorii:Muzikfil'mad Kategorii:Vn 2000 fil'mad
Lacuna Coil
«Lacuna Coil» («pall'az spiral'» anglijan kelespäi) om tetab italijalaine muzikaline anglijankel'ne gotikmetalgrupp Milanaspäi.
Istorii
Eziauguine nimi oli Sleep of Right (1994−1995), sid' Ethereal (1995−1997), udesnimitihe nügüdläižikš erištamha Grekanman muzikgruppaspäi.
Irdkosketused
Kategorii:Gotikmetalgruppad Kategorii:Italijan muzikgruppad‎ Kategorii:Muzikgruppad kirjamišton mödhe Kategorii:Muzikgruppad vl 1994 alusenpanendanke
Jamusukro
Jamusukro (Yamoussoukro [jamusukʁo], sijaline virkand: [jamsokʁo], lühüdas Jakro, fr. Ya'kro ) om Kot d'Ivuaran pälidn. Se om valdkundan nellänz' lidn eläjiden lugun mödhe, Jamusukron avtonomižen ümbrikon administrativine keskuz mugažo (vspäi 2011).