cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Miizakülä
Istorii
Eländpunkt sündui 19. voz'sadan lopus kaidraižuižen «Pärnu — Valg»-raudten sauvondanke i sen sarakon Vil'jandinnoks. Sol'mstancijan eziauguine nimi oli Laatre. Vll 1899−1900 saudihe tegint senno raudterividen kohendusen täht i udesnimitihe stancijad Miizakülä:ks. Vn 1938 1. semendkud Miizakülä sai lidnan statusad. 1970-nzil vozil likund molembidme kaidraižuižidme raudteidme oli sauptud. Ekskavatortegim radoi nevondkundaližel aigal i vhesai 2010 istorižen raudten tegimen bazal.
Lidn om olmas erigoittud municipaližeta statusata vspäi 2017. Šingotase valdkundaližen büdžetan aluzkundoil, mašinansauvomižen edheotandal (24 radnikad vl 2020, pästab rippujad mašiništod traktoran täht).
Geografijan andmused
Lidn sijadase makundan suvipäivlaskmas, 55 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad makundan Vil'jandi-keskushesai om 49 km pohjoižpäivnouzmha avtotedme. Lähembaine lidn om volostin Abja-Paluoja-keskuz 11 km päivnouzmha orhal vai 12 km avtotel.
Kaik om 32 irdad lidnas.
Eläjad
Vl 1989 eläjiden lugu oli 1 349 ristitud, vodele 2011 lidnan ristitišt poleni i oli 880 eläjad. Kaikiš suremb ristitišt oli 2 421 eläjad vl 1938. Vn 2020 augotišes kaik 775 ristitud elihe lidnas, volostin kümnendez.
Rahvahad (2011): estilaižed — 90,9 %, venänikad — 5,1 %, toižed rahvahad — 4,0 %.
Valdkundaližen büdžetan aluzkundad: aluzškol (38 openikad 2018.−2019. openduzvodes), holituzkodi i päivkeskuz rauhiden mehiden täht, kul'turkeskuz.
Ervin Tamberg radoi lidnan jäl'gmäižen pämehen vspäi 2005.
Irdkosketused
Kategorii:Estinman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Vil'jandin makund
Parm (lidn)
Parm-lidn voib znamoita:
Kolpaševo
Kolpaševo (Колпа́шево) om Venäman lidn da lidnankund Tomskan agjan keskuzpalas. Se om Kolpaševon rajonan administrativine keskuz.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud 17. voz'sadan augotišes, nimitihe alusenpanijoiden Kolpašnikovad-valdkundmehiden kanzannimen mödhe. Vspäi 1878 oli žiloks, 1933 kätihe radnikžiloks. Kolpaševo sai lidnan statusad vl 1938. Oli Nariman ümbrikon administrativižeks keskuseks (1932−1944). Vll 1941−1943 Novosibirskan pedagogine institut oli evakuiruidud tänna, ičeze opendajiden institut oli avaitud vl 1940 i oli olmas vhesai 1956.
Kolpaševo šingotase «Metallist»-kabel'tegimel i sömtegimištol (leibänkombinat, kalategim, mineralvezi), gazanveimiden sauvondan da holitusen (lendimport) edheotandoil.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Obinjogen oiktal randal, 65 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Tomskhasai om 237 km suvipäivnouzmha orhal, 318 km avtotedme vai Obin ülezjogen. Toižed lähembaižed lidnad oma Asino 240 km i Seversk 224 km suvipäivnouzmha orhal, Kedrovii 215 km suvipäivlaskmha orhal vai 380 km avtotedme (sidä kesken tal'vtedme). Lähembaine raudtestancii sijadase Vauged Jar-žilos 145 km päivnouzmha avtotedme.
Togur-žilo (7 051 rist. vl 2015) da kaks' pen't küläd (Volkovo, Sever) mülüdas lidnankundha Kolpaševon ližaks. Lidnankundan pind — 909,06 km².
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 24 124 ristitud, lidnankundan — 32 001 ristitud, rajonan nell' videndest. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 31 319 eläjad vl 1989. Vl 2017 kaik 23 272 ristitud elihe lidnas i 30 502 ristitud kaikes lidnankundas.
Ortodoksižen hristanuskondan Sündun Voznesen'jan kafedraline päjumalanpert' om saudud vll 2005−2013.
Professionaližen opendusen aluzkundad: Kolpaševon socialiž-tegimištoline kolledž, Tomskan maižanduztehnikuman filial, Tomskan medicinižen i pedagogižen kolledžiden filialad.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Tomskan agjan lidnad *
No Mercy
No Mercy («nimittušt armahtust» anglijan kelespäi) voib znamoita:
Zhi-Vago
«Zhi-Vago» oli saksalaine evrodens- da hausprojekt. Edesti pajoid anglijan kelel vspäi 1996 vhesai 2002.
Homaičendad
Kategorii:Evrodensgruppad Kategorii:Hausgruppad Kategorii:Saksanman muzikgruppad Kategorii:Muzikgruppad kirjamišton mödhe Kategorii:Muzikgruppad vl 1996 alusenpanendanke Kategorii:Muzikgruppad vl 2002 čihodamiženke Kategorii:Muzikaližed projektad
Sičovk
Sičovk (Сычёвка) om Venäman lidn da lidnankund Smolenskan agjan pohjoižpäivnouzmas. Se om Sičovkan rajonan administrativine keskuz.
Kol
Kol (Ко́ла) om Venäman lidn Murmanskan agjan pohjoižes, Murmanskan suvine ezilidn. Se om Kolan rajonan lidnankund da administrativine keskuz.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1565 kuti meriport da lidnuz. Torguind Evropan maidenke šingotihe aigan mändes, i vl 1780 Kol sai lidnan oiktusid. Lidnan nimi sündui Kol-jogen mödhe. Kol'jok znamoičeb «kuldjogi» saameks. Mugažo toine versii starinoičeb, miše kul'joki om «kalajogi».
Sičovk
Istorii
Sičovk šingotase sömtegimištol (maidtegim, lihakombinat, leibtegim), vhesai 2014 elektrodiden tegim radoi mugažo.
Kol
Istorii
Vl 1854 Kol oli pandud mantazole anglijalaižel «Miranda»-korvetal, oli jänu pal'han ühteks vodeks. Se sai lidnan statusad möst vl 1965.
Sičovk
Geografijan andmused
Lidn sijadase rajonan keskuzpalan päivnouzmas, kukhikahas i vanoikahas tahondas, Vazuz-jogen (Вазуза 162 km pitte, Volgan üläjoksmusen oiged ližajogi) i sen huran Losmin-ližajogen (ven. Лосмина, 49 km) keskes niiden ühthejoksmusenno, 200 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Vazuzan vezivaradim (97 km², 177 m ü.m.t.) zavodiše 1 km pohjoižpäivnouzmha lidnaspäi. Matkad Smolenskhasai om 182 km suvipäivlaskmha orhal, 235 km avtotel vai 250 km raudtel. Lähembaižed lidnad oma Gagarin 54 km suvipäivnouzmha orhal, 89 km avtotedme vai 142 km raudtedme, Väz'm 69 km suvhe orhal, 73 km avtotedme vai raudtedme, Ržev i Zubcov (molembad oma Tverin agjas) 44 km pohjoižhe orhal, 50 km avtotedme vai raudtedme. «Väz'm — Zubcov»-avtote mäneb 1 km päivnouzmha lidnaspäi i om ühtenzoittud Sičovkanke 2-kilometrižel sarakol. «Väz'm — Ržev»-raudte läbitab lidnan päivnouzmad. Sičovk-raudtestancii radab lidnan pohjoižes.
Kol
Istorii
Kolan tegimišton päedheotandad oma oludentegim, mebel'fabrik, sauvondkompanijad, raudteholitusen edheotandad. Äjiden eläjiden radinsija sijadase Murmanskas.
Sičovk
Geografijan andmused
Sičovk om lidnankundan üks'jäine eländpunkt. Lidnankundan pind — 7,9 km².
Kol
Geografijan andmused
Lidn seižub Kolan da Tuloman jogiden ühthejoksmusen randoil, 15 m keskmäižel korktusel valdmeren pindan päl. Znamasine mägi om Solovarak (Соловарака, Суоловарра) 80 m ü.m.t. kortte. Murmansk sijadase ani lidnan röunan taga, matkad Murmanskan keskushesai om 12 km pohjoižhe avtotedme, Kolan lahten randadme. Harvad manrehkaidused oleldas.
Sičovk
Eläjad
Vl 1939 lidnan ristitišt oli 8 428 eläjad. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 7 500 ristitud, rajonan koume videndest. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 8 300 eläjad vl 1913 i enamba 9 tuhad eläjid vll 1989−1996 (9 643 eläjad vl 1989).
Kol
Geografijan andmused
Kol om lidnankundan üks'jäine eländpunkt.
Sičovk
Eläjad
Professionaližen opendusen aluzkund om Väz'man politehnižen tehnikuman Sičovkan filial.
Kol
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 10 437 ristitud, rajonan ristitišton nelländez. Kaikiš suremb ristitišt oli 16 541 eläjad vl 1989. Vl 2017 lidnan ristitišt oli 9 701 eläjad.
Ortodoksižen hristanuskondan koume pühäpertid oma avaitud lidnas: Pühän Jumalanmaman Blagoveššenjan päjumalanpert' (saudihe vll 1800−1819), ph. Varlaam Keretilaižen jumalanpert' (vspäi 2001), ph. Feodora Konstantinopolilaižen jumalanpert' kaumžomal tel Murmašinnoks (om pühästadud vl 2010).
Kolan agrarižtegimištoline i transportine kolledžad oma lidnan professionaližen opendusen aluzkundoikš.
Transport
Maršruttaksid da taksid oma kundaližeks transportaks. Avtobusad i ezilidnelektrojonused ühtenzoittas lidnad Murmanskanke da ümbrištonke. «Kol»-avtote om lidnan suviröunaks, avtotesild om sil Tulomas päliči lidnan suvipäivlaskmas.
Kol-raudtestancii om jäl'gmäine passažiroiden täht edel Murmanskad, mugažo raudtesarak tuleb Nikel'-Murmanskii-stancijaspäi.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Murmanskan agjan lidnad *
Davlekanovo
thumb|left|250px|Mečet' (Дәүләкән йәмиғ мәсете), vn 2021 nägu Davlekanovo (Давлека́ново, bašk. i Дәүләкән) om Venäman lidn da lidnankund Baškortostanan Tazovaldkundan keskuzpalan päivlaskmas. Se om Davlekanovon rajonan administrativine keskuz (vspäi 1930).
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud külähä vozil 1730..1750, nimitihe Davlekan Sirtlanov-manpidajan nimen mödhe. Saudihe «Samar — Zlatoust»-raudtekeskust külän ümbrištos 19. voz'sadan lopus, i maižanduzrajonan keskuz šingotaškanzihe villän vendpunktaks. Vozil 1917−1924 Davlekanovo oli lidnan statusanke, no kadoti sidä ižandusen krizisan i ristitišton polendusen tagut. Vl 1928 kätihe radnikžiloks. Vspäi 1942 Davlekanovo om lidnan statusanke tošti.
Davlekanovo šingotase mašiništonsauvomižel (vaumičemha kivivoid samižen jäl'ghe, lämbitimed, päčid i poltimed, avtomatizacijan sistemad, elektrolaudad, transformatorad), sömtegimištol (jauh, sagud), sauvondmaterialiden tehmižel (torviden tegim, bazal'tlämuzizoläcii, vändoiden lavuded lapsiden täht), kengiden edheotandal, rahvahanpramozloil (kourad, punleiktand, kumisan tehmine).
Geografijan andmused
Lidn sijadase Döm-jogen hural randal (Дим vai Күгиҙел, Vaugedjogen hura ližajogi), 110 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Ufhasai om 82 km pohjoižpäivnouzmha orhal, 106 km avtotedme vai raudtedme.
Eläjad
Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 24 073 ristitud, rajonan koume videndest. Vspäi 1996 ristitišt om 23..24 tuhad eläjid, kaikiš suremb oli 24 900 eläjad vozil 2000−2001.
Rahvahad (enamba 1% vl 2010, ozutadud rahvahudenke): venälaižed — 47,1%, baškiralaižed — 26,0%, totarlaižed — 17,9%, ukrainalaižed — 4,4%, čuvašalaižed — 1,3%, toižed rahvahad — 3,3%.
Islaman kaks' pühäpertid oma avaitud. Ortodoksižen hristanuskondan Jumalanmaman Počajevan jumalaižen jumalanpert' om letud.
Professionaližen opendusen neniden aluzkundoiden koume filialad ratas lidnas: Belebein mehanizacijan da elektrifikacijan kolledž, Baškiran arhitekturan, sauvondan i kommunaližen ižandusen kolledž, Ufan tehnologine tehnikum.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Baškortostanan Tazovaldkundan lidnad *
Hasina Šeih
Šeih Hasina Vazed (শেখ হাসিনা ওয়াজেদ; sünd. 28. sügüz'ku 1947, Tungipara Upazila, Pakistanan Dominion) om 13. da nügüdläine Bangladešan päministr (1996−2001 i vs 2009 vilukun 6. päiväspäi).
Taumatauakatangiangakoauauotamateaturipukakapikimaungahoronukupokanuenuakitanatahu
thumb|240px|Taumatan teznamad Taumatauakatangiangakoauauotamateaturipukakapikimaungahoronukupokanuenuakitanatahu (maori: Taumata-whakatangihanga-kōauau-a-Tamatea-pōkai-whenua-ki-tana-tahu) om kukkaz Udes Zelandijas. Sen nimi om kaikiš pidemb Mal.
Hasina Šeih
Homaičendad
Kategorii:Valdkundmehed Kategorii:Bangladeš Kategorii:Bangladešan politikanmehed Kategorii:Politikanmehed kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Pakistanan Dominionha Kategorii:Sündnuded vl 1947
Microsoft Office Word
thumb|right|150px|Programan logotip vspäi 2018 Microsoft Office Word (lühendused: MS Word, WinWord, Word) om tekstan processor Microsoft Office-programpaketas. Om kirjutadud C++-kelel.
Program kävutase sädamha, kaclemha, vajehtamha i formatiruimha kirjutusiden tekstoid, azjaližid bumagoid da toižid dokumentoid, sen aigan koveritomad tablüdižmatričalgoritmad ottas erasti.
Word pästtase Microsoft-korporacijal. Ričard Brodi (angl. Richard Brodie) kirjuti ezmäšt versijad vl 1983 IBM PC-platforman täht MS DOS-operaciisistemanke. Program kändihe popularižeks vl 1985, i teravas pästtihe versijoid toižiden kompjuterplatformiden täht. Nügüdläine versii om sätud vl 2019. Word Online-toižend ei küzu panendad kompjuterha, pästtihe nell' versijad vspäi 2010.
Microsoft Word alištub kritikale madalan varuitomuden tagut, sen augotižkod om luklostadud, ei ole täut krossplatformižust. Failoiden avoin format om olmas vspäi 2008 versijoiš, sen tagut erased organizacijad läksiba OpenOffice.org-paketan tekstan processorale. Word:as eile äi instrumentoid korgedladuižen poligrafižen produktan sädandan täht.
Homaičendad
Kategorii:Tekstan redaktorad
Totaran kel'
200px|thumb|Kaks'kel'ne znam [[Kazanin metropoliten|Kazanin metros.]] thumb|right|200px|Kaks'kel'ne znam [[Kazanin metropoliten|Kazanin metros.]] Totaran kel' (ičeze nimituz: татар теле, tatar tele) om altaižen kel'kundan kel' (türkan grupp, kipčakan alagrupp). Totaran kel' om Tatarstanan Tazovaldkundan oficialine kel'. Pagižijoiden lugu — 6,5 mln ristituid.
Paginad
Totaran keles om koume paginad: mišarin pagin, kazanin pagin da sibirin pagin.
Kaikutte pagin jagase henombihe alapaginoiden gruppihe.
Irdkosketused
Kategorii:Keled i dialektad kirjamišton mödhe Kategorii:Venäman keled
Šubert Franc
Franc Peter Šubert (Franz Peter Schubert [ˈfʁant͡s ˈpeːtɐ ˈʃuːbɐt]; 31. viluku 1797, Ven, Avstrijan imperii — 19. kül'mku 1828, sigä-žo) oli avstrijalaine muzikankirjutai, muzikan romantizman üks' alusenpanijoišpäi. Kirjuti enamba 600 kompozicijoid änen täht, äiluguižid sädusid fortepjanon täht, seičeme simfonijad i üks' simfonii jäti kesken, kümne operad, mülütadas niid klassižen muzikan nimikirjuteshe.
Biografii
Franc Peter Šubert oli sündnu Venan ezilidnas Lihentalin tulendan školan Franc Teodor Šubert-opendajan kanzha. Tat oli muzikantan-navedijan, libui moravijalaižiš manmehišpäi. Mam — Elizabet Šubert (neiččel Fic), oli silezijalaižen lukkolsepan tütren. Vaiše viž last jäihe elegil nell'toštkümnespäi, Francan Peteran üks' vellišpäi Ferdinand oli muzikankirjutajan mugažo.
Franc ozuti muzikališt lahjakahut aigoiš. Hänen ezmäižed näradoičijad oliba kodihižed: tat openzi vändmaha violižel, Ignac-veik — fortepjanol. Kuz'vozne openui Lihentalin tulendan školas. Seičeme vot igäspäi oti organan vändon urokoid Lihentalin jumalanpertin kapel'meisteral. Üks'toštkümnevozne Franc oli ottud «pajatajaks prihaižeks» Venan tanhaližhe kapellha i Konviktha (škol pansionanke). Vll 1810−1813 Šubert sädi operan, simfonijan, pjesid fortepjanole i pajoid.
Ezmäi pästajad pučihe kompozitoran sädusiden publikočendaspäi. Šubert radoi školas, sid' muzikan opendajan elokahas perehes. Iohann Fogl' edesteli Šubertan sädusid baritonal Venan saloniš, i ned saihe tetabut, ezmäine linni pandud muzikha vl 1816 Göten «Meckunigaz»-ballad (saks. Erlkönig).
Muzikankirjutai oli uskojan ristitun, ei ole naižiš, koli lapsetoman kohtuližes tifaspäi. Seičemen simfonijan löudmine vl 1867 ližazi mel'hetartust Šubertan muzikale.
Kauno Žal'giris
FK «Kauno Žalgiris» (Futbolo klubas „Kauno Žalgiris“) om Litvanman futbolklub Kaunas-lidnaspäi.
Kluban istorii augotihe vl 2004. Vhesai 2016 sen nimi oli «Spiris», sid' nügüdläižikš, sikš miše futbolklub kändihe «Žal'giris»-basketbolkluban palaks vl 2015. Vll 2005−2012 klub vändi II-ühtnendas, vll 2013−2014 I-ühtnendas, vspäi 2015 ezineb A-ühtnendas. Vl 2020 i 2021 oti koumant sijad (kahesaspäi), vl 2022 — kahtent sijad ühtnendas. Kaikiš järedamb Baltijan maiš stadion S. Darüsan i S. Girenasan nimed (Dariaus ir Girėno stadionas, 15,3 tuh. sijid) om futbolkluban kodiarenaks i Litvanman rahvahaližen futboljoukun bazižeks. Kluban prezident om Mantas Kalnietis. Pätrener om Rokas Garastas vn 2019 tal'vkuspäi.
Irdkosketused
Kategorii:Litvanman futbolklubad Kategorii:Futbolklubad kirjamišton mödhe Kategorii:Kaunas
Dakk
Dakk (ঢাকা [ɖʱaka]) om Bangladešan pälidn (vspäi 1971) da kaikiš suremb lidn.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud 7. voz'sadal. Se oli Bengalijan pälidnaks vll 1608−1717.
Dakk šingotase tekstilin fabrikoil, farmaceftižel sarakol, maižandusen produkcijan ümbriradajal tegimištol (džut, ris), banksarakol i konsaltingal, järed jogiport radab.
Sadek Hussein Hoka oli ranu lidnan 2. pämehen (2002−2011). Vn 2011 tal'vkuspäi Dakk om jagatud kahthe municipaližhe ühtnikha: pohjoine (angl. Dhaka North City Corporation) i suvine (angl. Dhaka South City Corporation), kaikuččel ičeze pämez' om olmas.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Gangan del'tan Burigang-hijaman hural randal, 60 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.
Klimat om tropine räk da upehtoitai. Päivän keskmäine lämuz om +26..+28 C° keväz'kus-redukus, +19 C° vilukus. Paneb sadegid 1970 mm vodes, kuiv sezon oleskeleb kül'mkus-uhokus (50 mm pordos).
Eläjad
Vl 2005 Dakkan eläjiden lugu oli 9 724 976 ristitud. Läz 20 mln elädas ezilidnoidenke vl 2018, ristitišt ližadub lidnan röunoiden levitandal i eläjiden migracijal kaiken valdkundan külätahoišpäi.
Kaik 52 üläopendusen aluzkundad om avaitud lidnas.
Transport
Municipaližed avtobusad, dizel'jonused, velo- da avtorikšad oma kundaližeks transportaks lidnas. Kamalapur om lidnan znamasine päraudtestancii. Kebnan metropolitenan ezmäine jono om sauvomas vspäi 2016.
Rahvahidenkeskeine soda- da civiline Hazrat Šahdžalal-lendimport (DAC, 11,5 mln passažiroid vl 2018) sijadase 17 km lidnan keskusespäi Dakkan pohjoižes. Tehtas reisid Indijha, araban mirun maihe, Suvipäivnouzmaižen Azijan i Keskuzazijan maihe, mugažo järedoihe lidnoihe mail'madme.
Irdkosketused
Kategorii:Bangladešan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe * Kategorii:Pälidnad
Murinon puišt
thumb|right|250px|Murinon puišton päivlaskmas, 23. semendku 2008 Murinon puišt (Муринский парк) om puišt Piterin Kalininan rajonas.
Sijadase Grazdanskii-prospektan i Kul'turan prospektan keskes, Murinon ojan luhtoil (Ohtan oiged ližaoja). Nimitihe lähižen Murino-lidnan mödhe.
Puišt om sätud 2000-nzil vozil, hot' planiruihe 1980-nziš vozišpäi. Se om 115,33 gektarad pindanke, territorii om ližatud vl 2018. Velotehuded oma saudud.
Kuvapatshiden sad mülüb puištho. Se om sätud Aleksandr Černickii-skul'ptoral vl 1985, kuvapatshad ozrikkivespäi. Vl 2001 ližatihe živatoiden puižid kuvapatshid.
Homaičendad
Kategorii:Piterin sadud i puištod Kategorii:Sadud i puištod kirjamišton mödhe Kategorii:Kalininan rajon (Piter)
Ac (jogi)
Ac (Аца) om Venäman jogi Baikalantagaižen randan suvipäivlaskmas, sen Krasnii Čikoin rajonas. Om Čikoi-jogen hura ližajogi, Jenisei-jogen oigedpol'žen basseinan pala.
Augotase Asan mägisel'gan pautkil. Piduz om läz 85 kilometrad, basseinan pind — 2150 km². Voden keskmäine vedhuz om 18 m³/s.
Homaičendad
Kategorii:Venäman joged Kategorii:Joged kirjamišton mödhe Kategorii:Baikalantagaine rand Kategorii:Krasnii Čikoin rajon Kategorii:Seleng (jogi)
Allotraeus orientalis
Allotraeus orientalis om gavedin erik (bumbak) Cerambycidae-sugukundaspäi. Uait-entomolog (angl. White) avaiži da ümbrikirjuti erikod vl 1853.
Bumbakon areal om Suvižen Azijan nened mad: Bangladeš, Laos, Mjanmar. Söb puiden südäint i pumaterialid.
Homaičendad
Kategorii:Cerambycidae Kategorii:Živatad kirjamišton mödhe Kategorii:Gavedid Kategorii:Živatad vepsän nimeta
Rahman Allah-Rakha
Allah-Rakha Rahman (mugažo anglijan kelel; ए॰ आर॰ रहमान, ஏ. ஆர். ரகுமான்), enzne nimi sündundaspäi 22-voččhe igähäsai oli A. S. Dilip Kumar (angl.: A. S. Dileep Kumar); sünd. 6. viluku 1966, Madras, Tamil Nadu, Indii) om indijalaine muzikankirjutai da pajatai. Tobjimalaz om tetab anglijankel'ženke A. R. Rahman-psevdonimanke.
Biografii
A. S. Dilip om sündnu Madras-lidnha, R. K. Šekhar-muzikankirjutajan sämikanzha. Konz hän oli 22-vozne, kaik kanz läksi islamha, da hän-ki oti uden nimen. Hänen ezmäine muzikfil'm nimitihe «Ruz»:aks.
Hänel om ičeze «KM Music»-leiblad.
Irdkosketused
Kategorii:Indijan muzikankirjutajad Kategorii:Indijan pajatajad Kategorii:Muzikankirjutajad kirjamišton mödhe Kategorii:Pajatajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe
Adams Brajan
Brajan Gai Adams (Bryan Guy Adams, Bryan Adams; sünd. 5. kül'mku 1959, Kingston, Ontario, Kanad) om kanadalaine rokpajatai, mizukankirjutai, gitarist, fotograf, hüvädtegii da aktivist. Edestab anglijan kelel.
Biografii
Brajan om sündnu Ontario-provincijan Kingston-lidnha.
Radab pajatajan, mugažo fotografan. Pirdi äi kuvid, hänen kuvad oleliba Moskvas-ki.
Irdkosketused
Kategorii:Kanadan pajatajad Kategorii:Kanadan muzikankirjutajad Kategorii:Pajatajad kirjamišton mödhe Kategorii:Muzikankirjutajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Kanadha Kategorii:Sündnuded Ontarioho
Ruan
thumb|left|250px|Lidnan shematine nägu Ruan (Rouen [ʁwɑ̃]) om lidn Francijan pohjoižes. Se om Normandii-regionan administrativine da istorine pälidn, mugažo Mererandaline Sen-departamentan keskuz.
Istorii
Ezmäine lidnalaižiden eländpunkt sündui Senan oiktal randal läz meiden eran zavodindad, Oktavian Avgust-imperatoran ohjandusen aigan. Sen galliž-rimalaižen lidnan korged aig oli 3. voz'sadal, letihe amfiteatrad i surid termid (kül'betid). Saksalaižiden londad zavodihe 4. voz'sadan keskespäi, ezmäine päjumalanpert' oli saudud sil-žo aigal.
Ruan šingotihe tekstiližel tegimištol. Ezilidnoiš om neniden sarakoiden edheotandoid: metallurgii, mašinansauvomine, kivivoinümbriradmine, himine, punümbriradai, bumagan tehmine. Merijogiport radab lidnas.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Sen-jogen randoil, 2..152 m ü.m.t. korktusil. Matkad Parižhasai om 136 km suvipäivnouzmha.
Eläjad
Vn 2011 EÜ:n rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 111 557 ristitud i 655 tuhad ezilidnoidenke, lidnaglomeracijan pind — 1800 km². Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 124 987 eläjad vl 1911.
Irdkosketused
Kategorii:Francijan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Apšeronsk
thumb|left|150px|Suren sodan velleskaum (2018) Apšeronsk (Апшеро́нск) om Venäman lidn da lidnankund Krasnodaran randan suves. Se om Apšeronskan rajonan administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1863 kuti Apšeronskai-stanic (станица Апшеронская) Venäman armijan Apšeronan polkan sijadusenno, nimitihe polkan mödhe. Stanic kätihe Apšeronskii-radnikžiloks vl 1931. Se sai lidnan statusad vl 1947 nügüdläiženke nimenke.
Apšeronsk šingotaze kuti mecan (sijaližen i Sibirišpäi) da kalan (Piterišpäi, nell' kombinatad) ümbriradai keskuz, mugažo ägehiden tegim om olmas. Produktad mecaspäi oma pilindmaterialad, faner, špon, parket, mülüd.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Pšeh-jogen randal (Пшеха, Kubanin hurapol'ne bassein), Kavkazan pohjoižel ezimägištol, 203 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Krasnodarhasai om 85 km lodeheze orhal vai 115 km avtotedme. Lähembaine lidn om Hadižensk 20 km päivlaskmha avtotedme. Apšeronskai-raudtestancii om olmas sarakol «Armavir — Tuapse»-keskustaspäi, kaidraižuine 37-kilometrine mägiraudte augotase lidnas.
Koume futorad mülüdas lidnankundha Apšeronskan ližaks. Lidnankundan pind — 219,22 km².
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 40 225 ristitud, lidnankundan — 41 536 ristitud, rajonan kaks' videndest. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 39..40 tuhad eläjid vll 2002−2018 (40 349 rist. vl 2016). Vl 2018 kaik 40 016 ristitud elihe lidnas i 41 409 ristitud kaikes lidnankundas.
Rahvahad (enamba 1% vl 2010): venälaižed — 86,1%, armenijalaižed — 7,7%, ukrainalaižed — 1,4%, toižed rahvahad — 4,0%, rahvahuden ozutandata — 0,8%.
Ortodoksižen hristanuskondan seičeme pühäpertid oma saudud lidnas: Jumalanmaman Katken jumalanpert', Kaiken Venäman Tihon-patriarhan jumalanpert', i «Kall'kinged sein»-jumalaižen naižjumalankodi (ühtennimine päjumalanpert', kaks' jumalanpertid, kaks' časounäd). Armenižen jumalankodikundan «Surb Gevorg»-pühäpert' om avaitud. Protestantizman kaks' pühäpertid oma letud (baptizm, seičemenden päivän adventistoiden jumalankodikund).
Apšeronskan avtotransportan da servisan tehnikum i mechoz-tehnikum oma lidnan professionaližen opendusen aluzkundoikš.
Edeline lidnan pämez' (Administracijan pämez') om Sergei Ivaščenko (kül'mku 2017 — kezaku 2021). Lidnankundan Nevondkund om pästtud radmaspäi vn 2016 sügüz'kus.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Krasnodaran randan lidnad *
Knock Nevis
thumb|right|250px|Rindatuz toižidenke sur'kuluidenke laivoidenke. Knock Nevis (vll 2004−2009; nimitihe toižikš-ki kuti Seawise Giant (1979−1989), Happy Giant (1989−1991), Jahre Viking (1991−2004) i Mont (2009−2010)) oli norvegine supertanker. Se oli kaikiš suremb laiv mail'mas.
«Knock Nevis» oli saudud vl 1979, jäl'gmäižil vozil oli kävutadud kuti kivivoivaradim, sid' oli sattud Alangha (Indii), kus vl 2010 oli utiliziruidud.
Laivan harakteristikad
thumb|left|400px|Rindatuz kaikiš korktembidenke sauvusidenke.
Kategorii:Laivad
Eli-oli tigr
«Eli-oli tigr» (एक था टाइगर, vepsän kirjamil: Ek Tha Tiger) om vn 2012 indine torafil'm.
Fil'mdand
Kinod fil'mdihe Havanas, Stambulas da Dublinas.
Irdkosketused
Kategorii:Indijan fil'mad Kategorii:Torafil'mad Kategorii:Fil'mad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 2012 fil'mad Kategorii:Fil'mad hindi-kelel
Kurikk
thumb|left|250px|Lidnankundan transportkart (2016). Kurikk (suom. i Kurikka) om Suomenman lidn da lidnankund valdkundan päivlaskmas. Se om Suvipohjanma-agjan kahtenz' lidnankund kahesaspäi eläjiden lugun mödhe.
Istorii
Kurikk šingotase mašinansauvomižel («Fortaco Oy», ende «Velsa», — avtokabinad, «Relicomp Oy» — palad krepindanke lehtezterasespäi) i meblin edheotandal («Pohjanmaan Kaluste Oy»). Lidnan municipalitet valdoičeb «Neste»-kompanijan i «Fortum»-koncernan akcijoiden palal.
Geografijan andmused
Lidn sijadase agjan suvipäivlaskmas. Kürönjogi (Kyrönjoki, Kyro älv 127 km pitte) läbitab kundan keskust, sädase Jalasjogen i Kauhajogen ühthejoksmusel lidnan suves 45 m ü.m.t.. Kundan kaikiš korktemb čokkoim om Lehtivuori päivlaskmha lidnaspäi, se om 196 m ü.m.t. kortte. Matkad lidnaspäi agjan Seinjogi-keskushesai om 29 km pohjoižpäivnouzmha orhal vai 34 km avtotedme, Hel'sinkihesai om 304 km suvhe-suvipäivnouzmha orhal, 345 km avtol vai raudtel. Toine lähembaine lidn (avtol) om Kauhajogi 24 km suvipäivlaskmha.
Vl 2020 lidnan ühthine pind — 1 743,95 km², sidä kesken kuivma 1 724,67 km², vezi i sokaz ma otiba 19,28 nellikkilometrad (kaik om 34 järved).
Eläjad
Vl 1980 lidnankundan eläjiden lugu oli 27 208 ristitud, vl 2010 — 22 811 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt oli 27 312 eläjad vl 1985.
Mamankelen mödhe (2016): suomen kel' — 98,2%, ročin kel' — 0,3%, toižed keled — 1,5%.
Irdkosketused
Kategorii:Suomenman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Suvipohjanma
San Migel' De Tukuman
San Migel' De Tukuman (San Miguel de Tucumán, paksus lüh. Tukuman, isp. Tucumán) om lidn Argentinan pohjoižes. Se om valdkundan videnz' lidn eläjiden lugun mödhe, Tukumanan agjan administrativine keskuz.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vn 1565 31. päiväl semendkud Ivatin-nimitusenke (Ibatín), om sirtud nügüdläižhe sijha vl 1685. Argentinan ripmatomuz om tedištoittud neciš lidnas vl 1816. Raudte tuli lidnha vl 1870.
San Migel' De Tukuman šingotase finansižil aluzkundoil (bankad), turizmal i toižil holitišil, znamasine transportteiden keskuz.
Geografijan andmused
Klimat om subtropine kaks'sezonine. Voden keskmäine lämuz om +19,3 C°, kezakun-heinkun +12 C°, kül'mkun-uhokun +23..+25 C°. Ekstremumad oma +3 C° i +42 C°. Paneb sadegid 966 mm vodes, enamba tal'vkus-keväz'kus (158..200 mm kus), kuiv sezon oleskeleb semendkus-sügüz'kus (12..15 mm kus).
Luja manrehkaiduz (6..7 ballad) oleleb Tukumanan tahondas kerdan 30 vodes, sen tagut pidadas märitud ohjandimid sauvomižes.
Eläjad
Vn 2010 Argentinan rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 548 866 ristitud. Läz 830 tuhad ristituid elädas ezilidnoidenke (2010) 114 km² pindal.
Tukuman om Argentinan pohjoižregionan üläopendusen keskuz, kaks' universitetad i kahten universitetan palakundad ratas lidnas.
Irdkosketused
Kategorii:Argentinan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Bur kondi
Vepsän kul'turan mödhe om kel'dand nimitamha kondjan kondjaks, sen sijas varanimed kävutadas. Buran kondjan toižed vepsän nimed oma «käpš», «sur' oc», «bubarik», «bukač», «mecižand» (mž. znamoičeb «mecamez'»).
Ümbrikirjutand
Buran kondjan ižačud oma järedamb mi emäčud tobjimalaz. Veduz vajehtase voz'aigha kacten, täuz'kaznuden eričun (seičemevozne da sen rauhemba) paks veduz om 150..200 kilogrammad. Irdnägu om järgeline sugukundas. Hibj om jüžmak vägev korktanke sagunke. Pä om massivine penidenke korvidenke i sil'midenke. Händ om lühüd 65..210 mm pitte, läz ei nägu karvaspäi. Käbälad oma vägevad lujidenke avoinuzidenke künzidenke 8..10 sm pitte, vižsor'mižed labakahad. Karv om tihed, mujutadud tazomäras.
Karvan muju vajehtub lujas ühten rajonan eričuil eskai. Muju oleleb koričmavauvhaspäi sinižen ližamujuihesai i läz musthasai. Bur muju om kaikiš enamba levitadud.
Homaičendad
Kategorii:Kondjanvuiččed Kategorii:Živatad kirjamišton mödhe Kategorii:Imetaiživatad
No Mercy (popgrupp)
Mülükundas oma Marti Sintron, Ariel' Ernandes, Gabriel' Ernandes.
Irdkosketused
Kategorii:Saksanman muzikgruppad‎ Kategorii:Evrodensgruppad Kategorii:Muzikgruppad kirjamišton mödhe Kategorii:Muzikgruppad‎ vl 1995 alusenpanendanke
Heartbreak Hotel (C. C. Catch-pajatajan singl)
Pajon tekst om anglijan kelel. Tegii om saksalaine Diter Bolen-muzikankirjutai.
Kategorii:C. C. Catch:an pajod Kategorii:Pajod kirjamišton mödhe Kategorii:Singlad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 1986 pajod Kategorii:Vn 1986 singlad Kategorii:Pajod anglijan kelel
Microsoft Windows
thumb|right|250px|Sisteman logotip vl 2021 Microsoft Windows («iknad» anglijan kelespäi) om kompjuterižiden kommertižiden operaciisistemiden heimkund sauptud lähtmižkodanke. Kävutai ohjandab kompjuteral grafižen interfeisan abul. Ezmäine Windows-versii om pästtud vn 1985 20. päiväl kül'mkud. Operaciisisteman jäl'gmäižed versijad oma 11-nomeranke, pästtas niid vn 2021 redukun 5. päiväspäi testvariantoiš.
Eziauguižešti Windows oli operacižen MS-DOS-sisteman ližasauvondaks. Eriline sistem 1990-nziden voziden lopuspäi.
Windows-sistemad radoiba kahesas personaližes kompjuteras ühesaspäi vn 2014 elokus Net Applications-resursan andmusiden mödhe.
Personaližen kompjuteran Windows-sisteman nimed (tehmižen järgenduses): 1, 2, 3, 95, 98, 2000, XP, XP Professional, Vista, 7, 8, 10, 11. Internet Explorer-kaclim oli komplektas versijoiš 3.1−8.1, se om kožui 10. versijanke.
Homaičendad
Kategorii:Elektronik Kategorii:Kompjuter Kategorii:Operacižed sistemad
Tom' (znamoičendad)
Tom' voib znamoita:
Harabali
Harabali (Харабали́, Қарабайлы) om Venäman lidn da lidnankund Astrahanin agjan keskuzpalas. Se om Harabalin rajonan administrativine keskuz, mülüb sihe.
Istorii
Endevanhan Sarai-Batu-pälidnan rujod oma olmas 40 km suvhe lidnaspäi.
Eländpunktan aluz om pandud kuti Harabalinskoje-külä vodes 1789 korktal kukhal, pagenuded manmehed Venäman mustmanregionaspäi elänzoitiba siš. Nimi om sündnu kalmikan kelespäi (znamoičeb «must kukkaz») vai enččen kazahižen Karabaili-aulan mödhe. Žilo sai lidnan statusad vl 1974.
Harabali om maižanduzrajonan keskuz (sidä kesken plodukahad sadud, kalanpüdand), šingotase lindfabrikal. Toižed sarakod oma mecan ümbriradmine (mebel', pumaterialad) da sen udessündutand, sauvondmaterialiden tehmine. Nevondkundaližen aigan konservtegim oli saudud edel Surt sodad, sid' sömkombinat i tehmižkombinat radoiba.
Geografijan andmused
Harabali sijadase Ahtub-jogen (Volgan hura hijam) Ašuluk-keskhijaman randal, ühtel pindal valdmerenke. Matkad Astrahanihesai om 142 km suvhe.
Moskvan agj
Moskvan agj (Московская область) om Venälaižen Federacijan subjekt.
Se mülüb Federaližhe keskuzümbrikho.
Harabali
Geografijan andmused
Klimat om kontinentaline, kezal om räk. Voden keskmäine lämuz om +10,7 C°, kezakun-elokun +25..+27 C°, tal'vkun-uhokun −3..−4 C°. Paneb sadegid 420 mm vodes.
Gremučii- (147 rist. vl 2010) i Deduškin- (23 rist. vl 2010) žilod mülüdas lidnankundha Harabalin ližaks. Lidnankundan pind — 1117,35 km².
Moskvan agj
Agjan Dum sijadase toižes federacijan subjektas — Moskvas. Agjan Ohjastusen pert' sijadase Krasnogorskas.
Keled
Valdkundkel' om üks'jäine — venäkel'.
Harabali
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 18 117 ristitud, lidnankundan — 18 827 ristitud, rajonan nell' ühesandest. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 19 100 eläjid vl 1996. Vl 2017 kaik 18 031 ristitud elihe lidnas i 18 204 ristitud kaikes lidnankundas.
Rahvahad (enamba 0,4% vl 2010): venälaižed — 59,7 %, kazahlaižed — 33,6 %, armenijalaižed — 1,3 %, saksalaižed — 0,8 %, totarlaižed — 0,6 %, korejalaižed — 0,5 %, ukrainalaižed — 0,5 %, azerbaidžanlaižed — 0,5 %, jezidad — 0,4 %, toižed rahvahad — 1,7 %, rahvahuden ozutandata — 0,4 %.
Moskvan agj
Istorii
Moskvan agj om olmas vs 1929 vilukun 14. päiväspäi.
Moskvan agjan Päkäskuz om vahvištadud vn 1996 4. päiväl tal'vkud Agjan Duman ezitajil, sen-žo voden 11. päiväl tal'vkud gubernatoral da om väges nügüd' äiluguižidenke vajehtusidenke.
Geografijan andmused
thumb|left|250px|Moskvan agjan reljefan kart. Agj röunatab 8 regionanke: Vladimiran agjanke pohjoižpäivnouzmas da päivnouzmas, Räzanin agjanke suvipäivnouzmas, Tulan agjanke suves, Kalugan agjanke suvipäivlaskmas, Smolenskan agjanke päivlaskmas, Tverin agjanke lodehes da pohjoižes, Jaroslavlin agjanke pohjoižes, Moskvanke keskuses. Moskvan agj om mererandatoi.
Harabali
Eläjad
Astrahanin valdkundaližen politehnižen kolledžan filial om lidnan professionaližen opendusen aluzkundaks.
Moskvan agj
Geografijan andmused
Pind om 44 379 km². Mec otab läz kaht videndest territorijad. Kaik joged mülüdas Volgan basseinha. Znamasižed joged oma Kläz'm, Ruz, Moskv da Okanjogi.
Harabali
Eläjad
Edeline lidnan pämez' (Nevondkundan ezimez') om Aleksandr Šamov (2004 — reduku 2019). Lidnan administracii om likvidiruidud vn 2018 kezakus, rajonan administracii tegeb sen velgusidme.
Transport
Maršruttaksid oma kundaližeks transportaks lidnas. «Volgograd — Ahtubinsk — Astrahan'»-avtote läbitab lidnad.
Moskvan agj
Geografijan andmused
Kukhikahad ülüded seištas agjan päivlaskmas, alangištod ottas agjan päivnouzmpol't. Kaikiš korktemb čokkoim om Zamri-mägi Možaiskan rajonas agjan suvipäivlaskmas (310 m).
Dürtüli
Dürtüli (Дюртюли́, Дүртөйлө, Дүртөйле) om Venäman lidn da lidnankund Baškortostanan Tazovaldkundan lodehes. Se om Dürtülin rajonan administrativine keskuz.
Harabali
Transport
Harabalinskai-raudtestancii (Харабалинская) radab lidnas vspäi 1907 «Saratov — Astrahan'»-keskustal.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Astrahanin agjan lidnad *
Moskvan agj
Geografijan andmused
Londuseližed varad oma turbaz, fosforitad, sauvondmaterialad (mouckivi, saved, letked).
Dürtüli
Istorii
Kivivoin edheotand radab Dürtüliš tähäsai. Sauvondmaterialiden pästandan edheotandad (raudbetontegesed, savič) da sömtegimišt (maidproduktoiden kombinat i lihakombinat) oma olmas lidnas mugažo.
Moskvan agj
Tobmuz
thumb|right|250px|Agjan Ohjastusen pert' [[Krasnogorskas.]] Agjan pämez' om gubernator, hän-žo om agjan ohjastusen ezimez'. Kaik rahvaz valičeb händast videks vodeks. Andrei Vorob'jov radab gubernatoran vs 2012 kül'mkun 8. päiväspäi. Gubernator märičeb Ohjastusen strukturad da paneb sen ühtnijoid radnikusile. Kaks' varagubernatorad, üks' ezmäine Ohjastusen varaezimez', kahesa Ohjastusen muite varaezimest, mugažo Gubernatoran Administracii oma hänele abhu.
Käskusenandai tobmuz om Agjan Dum. Kaik rahvaz valičeb sen 50 ezitajad videks vodeks. Igor' Brincalov radab sen ezimeheks vs 2011 tal'vkun 15. päiväspäi kahtenden strokun.
Dürtüli
Geografijan andmused
Lidn sijadase Vaugedjogen hural randal, 101 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Ufahasai om 108 km suvipäivnouzmha orhal vai 122 km «Volg»-avtotedme (M7, «Jarčalli — Uf»-pala). «Volg»-trass mäneb vides kilometras suvipäivlaskmha lidnaspäi. Lähembaine lidn om Birsk 45 km päivnouzmha avtotedme.
Pen' Argamak-külä (Арғымаҡ, 385 rist. vl 2017) mülüb lidnankundha Dürtülin ližaks.
Moskvan agj
Tobmuz
Radonoigendai tobmuz om Moskvan agjan Ohjastuz. Agjan ministrused da laudkundad alištudas Ohjastusele.
Dürtüli
Eläjad
Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 31 274 ristitud, lidnankundan — 31 725 ristitud, rajonan ristitišton pol'. Vspäi 1996 eläjiden lugu om läz kaikenaigaine, 30..31 tuhad (31 665 rist. vl 2008).
Rahvahad (enamba 1%, vl 2010, ozutadud rahvahudenke): totarlaižed — 64,1%, baškiralaižed — 23,2%, venälaižed — 9,6%, marilaižed — 1,6%, toižed rahvahad — 1,5%.
Moskvan agj
Tobmuz
Gubernatoran järgenduseližed valičendad oliba vn 2013 8. päiväl sügüz'kud, nügüdläine gubernator sai vägestust ezmäižel tural (78,94%). Agjan Duman ühtnijoiden järgenduseližed valičendad oliba vn 2016 18. päiväl sügüz'kud.
Dürtüli
Eläjad
Islaman «Miras»-pämečet' om avaitud lidnas. Ortodoksižen hristanuskondan ph. Suren Vasilijan jumalanpert' om letud lidnas vll 2004−2019.
Dürtülin äiprofil'ne kolledž om professionaližen opendusen aluzkundaks.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Baškortostanan Tazovaldkundan lidnad *
Moskvan agj
Eläjad
Kaik om seičemekümne koume lidnad agjas da 72 lidnanvuittušt žilod (radnikžilod i kezažilod). Niišpäi kaikiš järedambad oma (enamba 150 tuh. ristituid, surembaspäi penembha): Balaših, Podol'sk, Korolöv, Himki, Lüberci, Mitišči, Elektrostal'.
Labitnangi
Labitnangi (ven. i Лабытнанги, Лабитнангі, Лабытнаӈгы, «seičeme lehtkuzed») om Venäman lidn da lidnümbrik Jamalan Nenciden avtonomižen ümbrikon lodehes. Se om ümbärtud Uralanverižen rajonan territorijal.
Istorii
Eländpunktan aluz oli pandud hantilaižiden seižundtahon sijas vl 1868. Vl 1932 sädihe kolhozad. Vl 1948 saudihe Labitnangi-lopradtestancijad sarakol Kotlasaspäi. Vn 1952 tal'vkus kätihe radnikžiloks. Vn 1956 redukuspäi Labitnangi oli alištunu Salehard-lidnan nevondkundale. 1960-nzil vozil žilo oli londuseližen gazan löudmižsijiden otandan kävutamižhe bazaks.
Labitnangi sai lidnan statusad ümbrikon alištusenke vn 1975 5. päiväl elokud. Se šingotase lopraudtestancijan logistikal, raudbetonan tegimel, maidtegimel, gazturbinižel elektrostancijal, gazan löudmižsijiden ecmižen geofizižel edheotandal.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Obin Vil-Posl-hijaman randal (Выл-Посл), 20 m ü.m.t. keskmäižel korktusel, Polärižen Uralan päivnouzmaižidenno pautkidenno, Pohjoižen polärižen pirdan pohjoižemb vähän. Matkad Obinjogen hurha randhasai om 5 km suvipäivnouzmha, Salehardhasai om 20 km suvipäivnouzmha. Ehtatim ühtenzoitab lidnoid navigacijan aigan, tal'vte — tal'vel. Salehardan raudte- da avtotesild 2,5 km pitte om vaiše projektas vl 2018.
Labitnangi om lidnankundan üks'jäine eländpunkt.
Eläjad
Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 26 936 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 31 501 eläjad vl 1989. Ortodoksižen hristanuskondan Jurgii-vägestusenkandajan kaks' pühäpertid (vanh om saudud vll 1993−1997 i uz' vl 2007) oma olmas lidnas, islaman mečet' om sauvomas.
Rahvahad (enamba 1% vl 2010): venälaižed — 73,4%, ukrainalaižed — 10,1%, totarlaižed — 2,7%, komilaižed — 1,9%, vaugedvenälaižed — 1,7%, nencalaižed — 1,1%, hantilaižed — 1,0%, toižed rahvahad — 8,1%.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Jamalan Nenciden avtonomižen ümbrikon lidnad Kategorii:Jamalan Nenciden avtonomižen ümbrikon lidnümbrikod
Gvatemal (znamoičendad)
Gvatemal voib znamoita:
Ret'khein
Ret'khein  (Barbarea) om Kapustižed-sugukundan heim. Kogoneb läz 22 erikospäi, mülütab kaks'voččid i äivoččid heinäsižid kazmusid.
Leviganduz
Erikoiden augotižlibundan tahod oma Evropas, Azijas, Pohjoižamerikas. Om invazivižeks kazmuseks Avstralijas (kaks' erikod). Barbarea verna-erik om ottud kul'turha Anglijas 17. voz'sadal kuti heinän purde salatoihe.
Ümbrikirjutand
Kazmusen lehtesed oma muzavihandad. Änikod oma pakuižed nellänke äniklehtesenke. Änikused oma tophanvuiččed, kogotas äi änikoid tobjimalaz. Änikod kändasoiš pauguikš semnidenke küpsnemižes.
Ret'kheiniš om glikozidoiden erazvuiččid toižendoid. Erased erikod mülütadas saponinoid, ka ned oma travijad gavedile.
Homaičendad
Kategorii:Kapustižed Kategorii:Kazmused kirjamišton mödhe Kategorii:Heinäsižed kazmused Kategorii:Mezikazmused Kategorii:Rujoheinäd
Buharest
thumb|left|150px|Buharestan sektorad Buharest (București [bukuˈreʃtʲ] «Bukurešt'») om Romanijan pälidn da kaikiš suremb lidn.
Lidn om valdkundan ižandusen keskuz. Tehtas valdkundan KSP:n da tegimištprodukcijan nelländest, kaks' koumendest Romanijan edheotandoišpäi oma registracijanke neche lidnha, KSP ühthe henghe om €20,564 ($27.300) vl 2013. Buharest om sur' kul'turan keskuz.
Istorii
Ende mecad kukhil oliba lidnan sijas. Eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan vn 1459 Vlad Cepešan Koumanden dokumentoiš kuti Buharestan lidnuz kaičemha Valahijad turkoid vaste. Vspäi 1698 lidn om Valahijan käskuzkundan kaikenaigaine sijaduz. Vl 1861 Buharest om tedotadud Romanijan pälidnaks, nece valdkund om sündnu Valahijan da Moldovan ühtištuseks.
Katastrofad murenzihe lidnad paloin severz' kerdad: lämoipalod (1595, 1847), manrehkaidused (1738, 1940, 1977, 1986).
Edel 1989 vot külätahond ümbärzi Buharestad. Sid' lidnaglomeracii (662 nellikkilometrad) šingotaškanzihe planan mödhe, i vl 2011 sen ristitišt oli 2,27 mln eläjid.
Geografijan andmused
Buharest sijadase Balkanan pol'sarel, Romanijan suves, Dimbovic-jogen randal (Dâmboviţa), Dunain basseinan hural polel, 45 km Dunaišpäi. Järviden jono om lidnan pohjoižfartaloiš da päivnouzmaiženno röunanno. Čišmidžiu-sadud järvenke oma ratud lidnan keskuses vodele 1847. Lidn seižub seičemel kukhal. Korktused oma 55..91 metrad valdmeren pindan päl.
Klimat om ven kontinentaline. Keza om räk, tal'v om pehmed. Heinkun da elokun lämuz om +22 C°, vilukus om −1,3 C° keskmäral. Voden keskmäine lämuz om +10,8 C°. Paneb sadegid 595 mm vodes, kezal niid om enamba (60..77 mm kus).
Eläjad
Vozil 1912−1948 lidnan ristitišt ližadui heredamba kaiked i sai 1 millionad. Vn 2011 rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu om 1 883 425 ristitud. Heiden keskes romanijalaižed i ortodoksižed hristanuskojad oma enambuses (96..97%). Rahvahanvähembused oma čiganalaižed (1,4%) i mad'jaralaižed (0,3%). Hristanuskondan äjiden toižendoiden pühäkodid oma lidnas, no vaiše rahvahan videndez tuleb jumalankodihe kerdan nedališ da sen paksumb.
Transport
Rengazavtote ümbärdab lidnad. Avtobusad, trolleibusad, tramvaid, kiruhtramvaid da taksid oma kundaližeks transportaks Buharestas. Metro radab lidnas vspäi 1979 (vspäi 2011 4 jonod, 51 stancijad, 69,2 km raudted).
Rahvahidenkeskeine soda- da civiline Anri Koandan nimel nimitadud lendimport (OTP), ende Otopeni, sijadase 16 km pohjoižhe lidnan keskusespäi, 4 km lidnan pohjoižröunaspäi. Sišpäi tehtas reisid äjihe Evropan i Päivlaskmaižen Azijan lendimportoihe, čarterreisid — Ispanijan sarihe i Tunisha. Toine civiline vanh Benäs-lendimport (BBU) sijadase 8 km pohjoižhe lidnan keskusespäi. Sišpäi tehtas tatanmaižid reisid i erasid rahvahidenkeskeižid čarterreisid, vozil 2013−2015 se jäi läz kävutamata.
Blogan päiv
Blogan päiv (BlogDay, БлогДень) om oficialižetoi praznik, kudambad oigetas elokun 31. päiväl.
Ezmäižen kerdan praznik oli oigetud vl 2005.
Om pandud, miše kaiken mail'man bloggerad oigetas tedotusid ičeze lugijoile sen päivän aigan ozutamha mel'hetartujid blogid. Muga lugijad avaitas uzid blogid i levitadas niid Internet-verkos.
Irdkosketused
Kategorii:Praznikad kirjamišton mödhe Kategorii:Internet Kategorii:31. eloku
Kokkol
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1620 ročilaižen Gustav II Adol'f-kunigahan käskön mödhe. Vl 1765 žilo sai torguindoiktusid. Mülütihe nenid kundoid municipalitetha: Kaarlel (Kaarlela) vl 1977, Kälviä, Lohtai i Ullav vl 2009 (Kälviä, Lohtaja, Ullava).
Kokkol šingotase laivansauvomižel da himižel tegimištol tobjimalaz, cinkan («Boliden AB») i kobal'tan («OM Group») tegimil, mugažo metallan i mecan ümbriradandan, tekstilin, plastikan i sömän tehmižen edheotandoid om lidnas.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Baltijan meren randal. Perhonjogi ümbärdab lidnad rajonid päivnouzmaspäi i lankteb merhe lidnan pohjoižes. Lähembaine znamasine lidn om Pietarsaari suvipäivlaskmha mererandadme, 32 km E8-avtotedme. Rahvahidenkeskeine ühthine lendimport kahten lidnan täht (KOK) sijadase 19 km suvhe lidnan keskusespäi, tehtas reisid Hel'sinkihe (500 km suvhe), Kemihe i čarterreisid Keskmeren lebutahoiže.
Eläjad
Suomen kel' om mamankeleks 84% täht, ročin kel' — 12,7%, toižed keled — 3,4% (2016).
Antti Isotalus radoi lidnan edeližen pämehen vll 1991−2016.
Irdkosketused
Kategorii:Suomenman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
The Hottest Chicks in Metal Tour 2007
«The Hottest Chicks in Metal Tour 2007» om 2007-nden voden Lacuna Coil:an, Within Temptation:an i The Gathering:an sebrahine koncertine tur.
Nened kollektivad ühtniba gruppan hulduteses: In This Moment, Stolen Babies, Kylesa.
Kategorii:Lacuna Coil:an koncertižed turad Kategorii:Koncertižed turad kirjamišton mödhe
Hoka Sadek Hussein
Sadek Hussein Hoka (সাদেক হোসেন খোকা, Sadeque Hossain Khoka; sünd. 12. semendku 1952, Dakk, Päivnouzmaine Bengalii, Pakistan — kol. 4. kül'mku 2019, Nju Jork, Nju Jork-štat, AÜV) oli ranu Dakkan (angl. Dhaka City Corporation vn 2011 tal'vkuhusai) 2. pämehen (25.04.2002—29.11.2011) kahtespäi. Sen jäl'ghe jagatihe Dakkad kahteks municipalitetaks, pohjoine da suvine, i kaikuččel linniba ičeze pämehed (toižed mehed).
Tuleban aigan politikanmez' oli sündnu islamanuskoiden kanzha. Tat radoi inženeran i socialižen radnikan. Nor' Sadek oli Dakkan universitetan pästnikan arvonke psihologijan sferas.
Homaičendad
Kategorii:Valdkundmehed Kategorii:Dakk Kategorii:Bangladešan politikanmehed Kategorii:Politikanmehed kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Dakkha
Šajenan kel'
Šajenan kel'  (ičeze nimituz om Tsêhesenêstsestotse «meiden karččed», «mijalaššed») om Pohjoižamerikan indejalaižen šajennad-rahvahan kel'. Pagištas amerikaižiš Montan- da Oklahom-štatoiš. Kel' mülüb algan kel'kundan algonkinižihe kelihe.
Kelen agglütinativine morfologii om koverikaz, kuti toižil algonkinižil kelil.
Kirjkel' om latinan kirjamišton pohjal.
Tämbäine situacii
Kavütadas kel't pohjoižen šajenn-heimon rezervacijas Montan-štatas. Vl 2013. sigä oli läz 1700 pagižijad (täuz'kaznuded ristitud päpaloin), kudambad kävutiba kel't kodiš. Oklahom-štatas oli 400 vanhad pagižijad sen-žo voden andmusiden mödhe. Ei ole kaikiš nügüdläižembid andmusid kelen pagižijoiden lugun polhe. Rahvahan ühthine lugu om 13,5 tuhad ristituid (2009), heišpäi 5,5 tuhad elädas Montanas, 8 tuhad — Oklahomas. Rahvahan ezitajad mamankeleta pagištas angljan kelel.
Vn 2017 «Vihankandajad»-fil'mas lodu šajenan kelel om olmas. Sen fil'man tegijad löuziba tezijoid hüvin heimon kel't da kul'turad ristituid da pauksiba heid, sikš nece lodu om todesine.