cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Debrecen
Geografijan andmused
Vl 2012 eläjiden lugu oli 207 594 ristitud.
Sebruzlidnad
thumbnail|left|250px|Debrecenan sebruzlidnoiden teznam.
Irdkosketused
Kategorii:Mad'jaranman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Nikolajevsk
Nikolajevsk om toponim. Se voib znamoita:
Aleksandra Marinina
Aleksandra Marinina (Александра Маринина), todesine nimi — Marina Anatol'jevna Aleksejeva (ven.: Марина Анатольевна Алексеева; sünd. 16. kezaku 1957, L'vov, Ukrainan NST, NSTÜ), om tutab venämalaine kirjutai. Hän kirjutab detektivižid romanid venän kelel.
Homaičendad
Kategorii:Venäman kirjutajad Kategorii:Kirjutajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded L'vovha
Lasicaine
Lasicaine vai järgeline lasicaine (Mustela nivalis) om pen' lihansöi živat.
Toine nimituz om por'mhaine paginoiš.
Ümbrikirjutand
Živat voib putta vastha Pohjoižen mapoliškon kaikil kontinentil päiči räkäs vös.
Ižačun hibj om 60..250 g jügutte, 160..260 mm pitte da händ 12..87 mm. Emäčun hibj om 30..108 g jügutte, 114..212 mm pitte, händ om 17..64 mm. Händ om bur mujul täuzin. Tal'veks živat vajehtab burad karvad vauktanke aluiženke i kändase vauktaks täuzin verendan rezul'tataks.
Elonlad
Likub heredas, hüpkil 25..30 sm pitte, ličese hüvin. Surdas keväz'kul. Emäč sündutab 3..8 poigašt kerdalaz vides nedališ, hän-žo holitab poigaižid. Igä londuses om vidhe vodhesai, no tobjimalaz elädas läz üht vot.
Lasicaižed elädas joukuil paksus, tehtas pezoid ristitun eländpunktoiš-ki. Navettäs heboiden higod i kučutadas heid lujas, sid' pidadas ižakozad hebonläväs, lasicaižele eile mel'he kozan haižud.
Söte
Ližakaz živat, söb hirid, ristküid da makondid, no kodikoičese pahoin i om jüged torata hänele hahkad nüguhirt vaste. Oli kodiživataks Amuižes Rimas edel hahkan nüguhiren tulendad. Mecživat söb norid kodijänišid, cipaižid, hüpičuid, kühkjaižid, šihlikoid, löcuid. Mecadab päiväl da öl, ku jätta muite händast.
Homaičendad
Kategorii:Imetaiživatad Kategorii:Živatad kirjamišton mödhe Kategorii:Nädanvuiččed
Mäglovo
Mäglovo om Venäman toponim Leningradan agjan Vsevoložskan rajonas. Se voib znamoita:
Merenrandaine rajon (Piter)
thumb|right|250px|Merenrandaine rajon Piterin kartal Merenrandaine rajon (Приморский район) om rajon Piteriš, sijadase lidnan pohjoižes palas. Nece om Piterin kaikiš suremb rajon ristitišton mödhe.
Istorii
Rajonan aluz om pandud vl 1936. Nimitihe sidä Ždanovan rajonaks vll 1949−1989.
Geografijan andmused
Rajonan pind om 109,87 km².
Röunatab nenidenke lidnan rajonidenke:
Suomen lahten randišt om suves i päivlaskmas. Puištod ottas rajonan nelländest. Koumen jonon viž metrostancijad ratas rajonan territorijal.
Merenrandaine rajon jagase seičemeks municipaližeks ümbrikoks (ende nomerad 64..70): Lahta-Ol'gino, nomer 65, Lanskoje, Komendatskii aerodrom, Pit'kjärv (Озеро Долгое), Juntolovo, Kolomägi; mugažo Reboinnena-žilo mülüb rajonha.
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 507 238 ristitud. Kaik 692 753 ristitud elihe rajonas vl 2021. Kaikiš suremb ristitišt om nügüd'.
Nahotk
Nahotk (vai Nahodk; Находка [nɐˈxotkə] «löudmine») om Venäman lidn da järed meriport Merenrandaližen randan suvirandpolel. Nece om randan koumanz' lidn eläjiden lugun mödhe.
Istorii
1930-nzil vozil severz'-se žiloid oli Nahotkan lahten randal, sidä kesken Nahotk-žilo. Vl 1939 nevondkundaline ohjanduzkund päti sirta pämeriportad tänna Vladivostokaspäi, kävutihe türmatud mehiden töid sauvomha järedoid valdmoid i kalaportad. Vl 1940 kätihe Nahotkad radnikžiloks. Se sai lidnan statusad vn 1950 18. päiväl semendkud. Vll 1971−1973 Päivnouzmaine-portan (порт Восточный) ezmäine jono om saudud Komsomolan udarnikoil. Vll 1990−2006 panihe Nahotkad joudjaližeks ekonomižeks zonaks vedatamha verazmaižid rahanpanijoid da šingotamha lidnad.
Geografijan andmused
Koume žilod mülüdas lidnümbrikho Nahotkan ližaks: Duškino (563 rist. vl 2010), Ann (Анна) i Beregovoi. Lidnümbrikon pind — 360,36 km².
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 159 719 ristitud, lidnümbrikon — 160 760 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 173 500 eläjad vl 2005, lidnümbrikon röunoiš — 186 868 eläjad vl 1989. Vl 2017 kaik 151 420 ristitud elihe lidnas i 152 294 ristitud kaikes lidnümbrikos.
Edeližed lidnümbrikon pämehed oma Andrei Gorelov (keväz'ku 2016 — sulaku 2018) i Boris Gladkih (sulaku 2018 — heinku 2020).
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Merenrandaližen randan lidnad Kategorii:Merenrandaližen randan lidnümbrikod
Ahvenad
thumb|right|250px|[[Pakuine ahven (Perca flavescens)]] Ahvenad (Perca) oma jogikalad. Se om Ahvenaižed-sugukundan heim, üks'jäine Percinae-alasugukundas.
Kalanpoigaižed oma ahvenmaimad. Hen ahven nimitase mugač:uks.
Leviganduz
Koume erikod oma levitadud Pohjoižen mapoliškon venos vös. Ahvenal ei ole surt znamoičendad kalanpüdandas.
Ümbrikirjutand
Hibj om värtmenvuitte, somuz om hen ktenoidine i ištub vahvas. Om somust sazopäil, pän üläh om pall'az. Hambhad kazdas äjil rivil. Šahloiden saubad oma üks'jäiženke ogahanke. Kaik om seičeme šahloiden neglašt.
Ahvenan sel'gsuugas om 13..14 kovad neglašt, razvsuug om kahtenke neglaiženke. Om enamba mi 24 rodad sel'grodas.
Har'gmused
Ahvenad oma lihansöjad kalad. Ned södas penembid kaloid, rakuzid, gavedid. Äikerdoitas heredas, ka voidas kačustada kalan arvokahid erikoid uitoiš i järviš, sen tagut ahveniden püdand om velgusine siš.
Erikod
Heim mülütab koume erikod:
Afrik
thumb|left|200px|Afrikan regionad: {{legend|#0000FF|[[Pohjoine Afrik}} {{legend|#00FF00|Päivlaskmaine Afrik}} {{legend|#FFD800|Keskuzafrik}} {{legend|#FF00FF|Päivnouzmaine Afrik}} {{legend|#FF0000|Suvine Afrik}}]] thumb|250px|Afrik thumb|250px|Afrikan sijaduz Afrik om kontinent, lähižidenke saridenke — Man kuiv pala. Se om Man kahtenz' surtte kontinent Evrazijan jäl'ghe, sijadase kaikiš šurupoliškoiš.
Afrikanistik om tedo Afrikan polhe, afrikanistad tedoidas kontinentad.
Nimitadas Afrikan eläjid da sündnuzid afrikalaižikš, afrikanižel rodul mehid — afroamerikalaižikš, afroevropalaižikš da afroazijalaižikš.
Ühthižed andmused
Pind saridenke — 30 221 532 km², kaiken kuivman videndez.
Eläjiden lugu oli läz 1 100 mln vl 2013. Kaik 55 valdkundad, 10 rippujad territorijad da 3 valdkundad rahvahidenkeskeižeta tundištuseta sijadasoiš Afrikas.
Geografijan andmused
Afrik om kaikiš räkemb kontinentišpäi. Se om üks'jäine kontinent, kudamban zonad levinedas pohjoižes subtropižes vöspäi suvhe subtropižhe vöhösai. Afrikan päivnouzmaižed randad lainištab Indine valdmeri, päivlaskmaižed da pohjoižed — Atlantine valdmeri, Neglaine-nem' om röunaks niiden keskes.
Nil, Niger da Kongo oma Afrikan da mail'man znamasižed joged. Kaikiš korktemb čokkoim om Kilimandžaro-vulkan (5892 m) Tanzanijan da Kenijan röunal. Kaikiš alahamb čokkoim sijadase mugažo Päivnouzmaižes Afrikas, Džibutiš, se om solakahan Assal'-järven tazopind (−155 m).
Istorii
Evropalaižed ličiba Afrikha 15.-16. voz'sadal. Portugalijalaižed anastiba kontinentan päivlaskmašt randad i möškanziba orjid. 1880-nzil vozil kaik Afrikan randišt oli koloniziruidud da jagatud evropižil valdkundoil, päiči Efiopijas i Liberijas. Eläjad Saharan suvemb Afrikan rahvahad oliba otnuded vägel industrialižhe civilizacijha. Tarbhaižiden maižanduzkul'turoiden vend äikerdoičihe Ezmäižen i Toižen mail'man sodoiden keskes. Sil-žo aigal Suviafrikan Tazovaldkund, Egipt i Livijan pala saiba faktišt ripmatomut.
Kontinentan dekolonizacii zavodihe Toižen mail'man sodan jäl'ghe, se lopiše tobjimalaz vodele 1975, Namibii sai ripmatomut vl 1990. Rahvahanikoiden sodad, evropalaižiden lähtend da diktaturad oliba processan palaks äjiš uziš valdkundoiš.
Homaičendad
Kategorii:Man kuivad palad
Mäglovo (žilo stancijanno)
Mäglovo (Мяглово) om žilo ühtennimiženno raudtestancijanno Leningradan agjan Vsevoložskan rajonan suvipäivlaskmas, sen Zanevkan lidnankundas.
Eländpunktan i stancijan aluz om pandud 1930-nzil vozil. Žilo sijadase «Piter — Vsevoložsk»-avtotenno.
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe žilon eläjiden lugu oli kaikiš suremb, 42 ristitud.
Kategorii:Zanevkan lidnankund Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Venäman küläd
Tromsö
Tromsö (Tromsø [ˈtrʊ̂msœ], Romsa) om lidn da municipalitet (kommun) Norvegijan pohjoižes. Se om Troms i Finnmark-agjan administrativine keskuz.
Istorii
Eländsijad oliba lidnan territorijal raudaigan völ. Ezmäine jumalanpert' oli saudud Tromsöhö vl 1252. Mainitase keskaigaližiš aigkirjoiš kuti lidnuz kaičemhas pomoroišpäi, konz hö eliba nügüd'aigaižen Norvegijan pohjoižpäivnouzmas. Tromsö sai lidnan statusad vl 1794. Pertišton kaikiš amuižembad olijad puižed pertid datiruišoiš vodel 1789.
Lidnan znamoičend ližadui 19. voz'sadal, konz episkopan kafedr om pandud sihe (1834), pedagogine kolledž avaiži uksid (1848) i laivankohendusen verf' radaškanzi (1872). Toižen mail'man sodan aigan Norvegijan ohjastuz ištui lidnas pordaigaližešti. Tromsön universitet — Norvegijan Arktine universitet radab vspäi 1968 (16 tuhad üläopenikoid vl 2016).
Tromsö šingotase kalanpüdandan eksportan portal (valdkundan kalaeksportan tobj pala), energetižel sarakol, turizmal, sömtegimištol (meriproduktad, olud), Man pindan kuviden kaimdajišpäi kompanijal i Arktikan tedoidusil. Järed läžundkodi radab lidnas.
Geografijan andmused
Lidn sijadase 400 km pohjoižhe polärižes pirdaspäi. Sen keskuz om saudud Tromsöi-sarel (Tromsøya) 22 km² pindanke 20 m ü.m.t. keskmäižel korktusel, kundan ristitišton pol' eläb siš.
Klimat om vilu da pehmed lähejoksijan Gol'fstriman tagut. Voden keskmäine lämuz om +2,5 C°.
Eläjad
Vl 2012 kundan eläjiden lugu oli 71 590 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt om nügüd'.
Koumanz' Barencan regionan igähižiden rahvahiden kongress mäni Tromsö-lidnas 2015. voden uhokun augotišes. Kaik 15 ezitajad vepsläižišpäi ühtni sihe.
Irdkosketused
Kategorii:Norvegijan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Abudž
Abudž (Abuja [əˈbuːdʒə]) om Nigerijan pälidn da seičemenz' surtte lidn. Se om valdkundan opendusen keskuz, Federaližen pälidnan territorijan administrativine keskuz mugažo.
Vitegr
Vitegr (Вы́тегра) om Venäman lidn da lidnankund Vologdan agjan lodehes. Se om Vitegran rajonan administrativine keskuz.
Abudž
Istorii
Sauvond, sömtegimišt i holitšiden sfer oma šingotadud lidnas.
Vitegr
Etimologii
Edel 1710. vot eländpunktan nimi oli Vitegran Pagast. Vitegr-nimitusen tarkoiged augotižlibund om tundmatoi, no se om suomalaiž-ugrilaine.
Abudž
Geografijan andmused
Lidn sijadase Džos-mägitazangištol, valdkundan keskuzpalas i neitraližes sijas etnižikš, 840 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Lagos-meriporthasai om 500 km suvipäivlaskmha.
Eläjad
Vl 2006 lidnan eläjiden lugu oli 776 298 ristitud. Kuz' millionad eläjid elihe lidnan aglomeracijas ümbrištonke vl 2016, se om kahtenz' surtte valdkundas Lagosan jäl'ghe.
Vitegr
Istorii
thumb|right|150px|Lidnanznaman istorine toižend Eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan vl 1496. Vl 1773 külä sai lidnan statusad i nimitihe nügüdläižikš. Saudihe pertištod vn 1776 oigedsaumaižen planiruindan mödhe.
Abudž
Eläjad
Seičeme universitetad oma saudud lidnas.
Vitegr
Istorii
Vozil 1715−1847 laivansauvomižen dok radoi Vitegr-jogen ülüižele lidnalpäi. Vll 1784−1922 Vitegr makundanke oli Oloncan agjan palaks. Läz 20 torgovanoiden erižpertid i küme muštpachid oma mel'heižtahoikš.
Abudž
Transport
Taksid i metro oma kundaližeks transportaks. Vn 2018 heinkuspäi kebn metro radab lidnas (2 jonod, 12 stancijad, 44 km raudted).
Leninsk
Leninsk om toponim. Se voib znamoita:
Vitegr
Istorii
Vitegr šingotase mecan ümbriradmižel, Volgan-Baltijanmeren veziten holitusel i turizmal.
Abudž
Transport
Rahvahidenkeskeine civiline lendimport valdkundan ezmäižen Nnamdi Azikive-prezidentan nimed (ABV, 3,4 mln passažiroid vl 2017) sijadase 20 km päivlaskmha lidnaspäi. Tehtas reisid Päivlaskmaižen Afrikan i Nigerijan lidnoihe tobjimalaz, mugažo nenihe lidnoihe: London, Pariž, Stambul, Dubai, Kair, Addis-Abeb.
Irdkosketused
Kategorii:Nigerijan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe * Kategorii:Pälidnad *
Vitegr
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 10 491 ristitud, rajonan kaks' videndest. Kaikiš suremb ristitišt oli 12 905 eläjad vl 1989. Vl 2017 lidnan ristitišt oli 10 232 eläjad.
Ortodoksižen hristanuskondan nell' pühäpertid oma saudud lidnas: Pühäpäivän päjumalanpert' (1796−1800, sauvuz kävutase toižin), Sretenjan jumalanpert' (letihe vll 1869−1873) i kaks' časounäd.
Vitegran politehnine tehnikum om lidnan professionaližen opendusen aluzkundaks.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Vologdan agjan lidnad *
Džugu
Džugu (Djougou) om lidn da kommun Beninan lodehes. Se om valdkundan nellänz' lidn eläjiden lugun mödhe, Dong-agjan administrativine keskuz.
Ižanduz
Džugun regionan kunigahiden nimikirjutez vedase vodespäi 1800.
Džugu šingotase kommunan torguindlidnaks da avtoteiden ristaks, nahkan ümbriradmižel, kanghiden tehmižel, päiväiželektrostancijoil, pästtas konorüzid diamantoiden täht. Sijaližed sarakoližed torguindassociacijad baziruišoiš lidnas.
Geografijan andmused
Lidn sijadase agjan pohjoižpalas, Atakor-massivan ezimägištol, 421 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Om ümbärtud maižanduzrajonal. Matkad valdkundan ekonomižhe Kotonu-pälidnhasai om 380 km suvhe.
Äiluguižed ezilidnad ümbärtas Džugud.
Eläjad
Vn 2013 Beninan rahvahanlugemižen mödhe lidnan ristitišt oli 94 773 eläjad. Vl 2009 kundan eläjiden lugu oli 237 040 ristitud 3966 km² pindal. Ristitišt om nor', ližadub teravas.
Eläjiden tobj pala om islamanuskojad (72 % vl 2013). Om äi katolikoid (8..10 %, päjumalanpert', konvent, seminarii, katoližed keskškolad). Toižed eläjad oma protestantizman uskojad (3 %) i sijaližiden uskondoiden polenpidajad (7 %).
Kaks' kundališt tervhuden keskust i privatine läžundkodi ratas lidnas.
Kategorii:Beninan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Krasnogvardeiskii rajon (Piter)
thumb|right|250px|Krasnogvardeiskii rajon Piterin kartal Krasnogvardeiskii rajon (Красногвардейский район) om rajon Piteriš, sijadase lidnan pohjoižpäivnouzmas.
Istorii
Nügüdläine Krasnogvardeiskii rajon om sätud vl 1973 Kalininan rajonan päivnouzmaižes palaspäi.
Geografijan andmused
Rajon levigandeb Nevan oiktal randal. Sen pind om 56,83 km². Kaks' metrostancijad ühtel Lahtinsko-Pravoberežnai-jonol ratas rajonan territorijal.
Röunatab nenidenke rajonidenke:
Krasnogvardeiskii-rajon jagase videks nimitadud ümbrikoks (ende nomeruihe 32..36): Polüstrovo, Sur' Oht (Большая Охта), Pen' Oht (Малая Охта), Porohovije, Rževk (Ржевка).
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe rajonan eläjiden lugu oli 337 091 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt oli 357 906 eläjad vl 2018. Kaik 354 989 eläjad om rajonas nügüd' (2022).
Vitegran rajon
Vitegran rajon (Вытегорский район) om rajon Vologdan agjas.
Administrativine keskuz om Vitegranlidn.
Istorii
Rajonan aluz om pandud vl 1927 elokun 1. päiväl Leningradan agjan Pöudon ümbrikos. 1930 heinkun 23. päiväl heitihe ümbrikod, i vhesai 1937 rajon mülüi Leningradan agjaha kuti administrativine ühtnik. Rajon om olmas nügüdläižiš röunoiš vspäi 1959.
Geografijan andmused
Vitegran rajon om Vologdan agjan lodehline taho. Se om kaikiš suremb agjan rajon pindan mödhe (13 100 km²). Mec otab seičeme ühesandest rajonan territorijad, se om kavag'mec tobjimalaz.
Röunatab kahesanke Venäman rajonanke:
Volgan-Baltijanmeren vezite läbitab territorijan keskusen. Atlek-čokkoim sijadase rajonan pohjoižpäivnouzmas, se om ühthine jogiden koumen basseinan täht: Atlantižen valdmeren, Jävaldmeren da Kaspijan meren. Znamasine jogi om Andom. Kaikiš suremb vezišt om Änine, se mülüb rajonha vaiše paloin.
Londuseližed varad oma mouckivi, mineraližed mujud, mec, kala, reskvezi.
Vs 2013 semendkun 30. päiväspäi rajonan territorii jagase 10 küläkundaks da 1 lidnankundaks (Vitegr-lidn).
Tobmuz
Vs 2013 sügüz'kun 17. päiväspäi Aleksandr Pavlikov radab rajonan da sen administracijan pämehen (7 ohjandust).
Käskusenandai tobmuz om Ezitajiden Suim (15 ezitajad), Aleksandr Zimin radab sen ezimehen vs 2013 redukun 4. päiväspäi.
Kaik valičendad oleldas kerdan vides vodes.
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 29 058 ristitud.
Toižed sured eländpunktad oma Depo-žilo (2,8 tuh. rist. vl 2002), Annan Sild-külä (1,9 tuh. rist. vl 2010), Šušt-žilo (1,2 tuh. rist. vl 2002) da Devätinad-külä (1,1 tuh. rist. vl 2010).
Ižanduz
Rajonan ižandusen päsarakod oma mecan ümbriradmine, vezitransport da turizm, tarbhaižiden kaivatusiden samine, elektrusen tehmine, sömtegimišt.
Ann Arbor
thumb|left|250px|Lidnan i ümbrikon sijaduz štatas (2019) Ann Arbor (mugažo anglijan kelel, virktas [(ˌ)æn-ˈɑːrbər]) om AÜV:oiden lidn Mičigan-štatan suvipäivnouzmas, Detroitan päivlaskmaine ezilidn. Štatan videnz' lidn eläjiden lugun mödhe. Mülüb Uoštino-ümbrikho i om sen administrativižeks keskuseks.
Istorii
Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud kahtel man möjal vl 1824 kuti Annarbour, heiden nimed oma Džon Allen (John Allen) i Eliša Ramzi (Elisha Walker Rumsey). Eländpunkt oli registrirudud küläks vl 1833. Mičiganan universitetan päine kampus sijadase lidnas vspäi 1837, mugažo sen universitetan Čomamahtoine muzei i Detroitan observatorii. Ann Arbor om lidnan statusanke vspäi 1851.
Ann Arbor šingotase Mičiganan universitetal, se sädab 30 tuhad radinsijid, niiden kesken 12 tuhad oma medicinižes keskuses. Läz 37 tuhad üläopenikoid oliba registriruidud lidnas vl 2000 (koume eläjad kümnespäi). Con-way-kompanijan (logistik) i Domino’s Pizza-kompanijan (kirhuližen sömižen restoranoiden verk) päfaterad oma saudud lidnas. Korktoiden tehnologijoiden kompanijad baziruišoiš lidnas 1930-nziš vozišpäi, nügüd' ned oma elektrotehnižhe i informacižhe sarakoihe sidodud.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Guron-jogen randoil (Huron River 210 km pitte), om levitadud 230..309 m ü.m.t. korktusil. Matkad Detroitan keskushesai om 56 km päivnouzmha, sen pertišthosai om 12..15 km päivnouzmha. Štatan administrativine Lansing-keskuz om 85 kilometras lodeheze orhal vai 107 km avtoteidme.
Eläjad
Vn 2010 AÜV:oiden rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 113 934 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'. Läz 370 tuhad eläjid om ezilidnoidenke (2020).
Irdkosketused
Kategorii:Amerikan Ühtenzoittud Valdkundoiden lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Mičiganan lidnad
Bor (žilo)
Bor (Красный Бор, Punaporu) om lidnanvuitte žilo Leningradan agjan Tosnon rajonas.
Geografijan andmused
Žilo sijadase rajonan lodehes. Matkad žilospäi Tosnohosai om 30 km. Raudteplatform nimitase Popovk:aks.
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe Bor-lidnankundan eläjiden lugu oli 5 079 ristitud.
Rahvahad (enamba 0,4% vl 2010): venälaižed — 88,4%, čiganalaižed — 2,5%, ukrainalaižed — 1,3%, totarlaižed — 0,9%, vaugedvenälaižed — 0,9%, tadžikalaižed — 0,6%, armenijalaižed — 0,4%, azerbaidžanlaižed — 0,4%, korejalaižed — 0,4%, toižed rahvahad — 2,0%, rahvahuden ozutandata — 2,2% (jäl'gmäižiden keskes 25,9% mahttas pagišta venäkelel).
Homaičendad
Kategorii:Leningradan agjan lidnanvuiččed žilod Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Tosnon rajon
Kupino (Novosibirskan agj)
Kupino (Купино) om Venäman lidn da lidnankund Novosibirskan agjan suvipäivlaskmas. Se om Kupinon rajonan administrativine keskuz.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1886. Vl 1915 raudte ühtenzoiti žilod Transsibanke (Tatarsk-lidn), kävutihe vemha villäd. Žilo sai lidnan statusad vl 1944.
Kupino šingotase vagonoiden kohenduzkompanijal, maidtegimel i jähižen edheotandal.
Geografijan andmused
Lidn sijadase 115 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Nell' pen't järved sijadasoiš lidnan suves. Matkad Kazahstanan röunhasai om 30 km päivlaskmha orhal, Novosibirskhasai om 368 km päivnouzmha orhal, 480 km avtotedme vai raudtedme. Lähembaine lidn om Karasuk 85 km suvipäivnouzmha orhal, 96 km avtotedme vai raudtel.
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 15 400 ristitud, rajonan pol'. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 23 185 eläjad vl 1959.
Ortodoksižen hristanuskondan kaks' pühäpertid om olmas lidnas: Luka-evangelistan i Sündun Toižetamižen jumalanpertid.
Professionaližen opendusen aluzkundad: Kupinon medicinine tehnikum i rajonidenkeskeine agrarine licei.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Novosibirskan agjan lidnad *
Pälehtpol’
{| id="mp-upper" style="margin:0; background:none;"
Vauged sihlaine
Vauged sihlaine (Lamium album) om äivozne heinäsine kazmuz Lamiaceae-sugukundaspäi. Kazmusen irdnägu om sihlaižen (Urtica) pojav, no ei voi sihlištadas, ka ei ole satatajid ogahid.
Leviganduz
Kazvab Evropas i Azijas (päiči Indijan suvipalas i Indokitain pol'sares) venon klimatan zonas. Om levitadud kaikedme Venämadme.
Navedib pimitadud sijid vanoiden randoidme täizöiženke nepsudenke. Sädab žomid. Kazvab rujoheinäks saduiš, linmaiš, irdoidme, aidveridme i varaaitoidenno, harvemba penzhištos da mecas.
Ümbrikirjutand
Jurišt om ujelii. Seikh om püštoiged, oleskeleb 170 santimetrhasai kortte. Lehtesed kazdas paroil. Kaik kazmuz om kattud pehmdoil penil ogahil.
Vauktad änikod kazdas ülälehtesiden kaimloiš, renghaks 6..14 änikod kerdalaz. Änikoičeb kaiken vegetacijan pordod (sulaku — reduku). Plodud küpsnedas kezakuspäi sügüz'tal'vhesai. Plod om cenobii — palakaz, kogoneb nelläs pähkmenvuiččes palaspäi.
Kävutand
Ottas vauktan šihlaižen lehtesid i änikoid zell'torhudeks, vaumitadas spravitajid unotesid. Tervehtadas satatesid, nahkan läžundoid, verenjoksmusid, kuziburakon i südäimuniden-sirguiden läžundoid.
Kazvatadas dekorativižeks kazmuseks. Medenkandai, andab äi vauvast nektarad i heid'omad, no nektaran süvä sijaduz vitkostab mezjäižiden radod. Voib otta norid lehtesid sötkeks, ku nuž — ka sömäks-ki.
Homaičendad
Kategorii:Lamiaceae Kategorii:Kazmused kirjamišton mödhe Kategorii:Heinäsižed kazmused Kategorii:Dekorativižed kazmused Kategorii:Mezikazmused Kategorii:Zell'kazmused Kategorii:Rujoheinäd
«Zinger»-kompanijan kodi
thumb|right|250px|«Zinger»-kompanijan kodi «Zinger»-kompanijan kodi vai «Kirjan kodi» (Дом компании «Зингер», «Дом книги») om tetab sauvuz Piteriš. Se sijadase Nevan prospektan da Gribojedovan kanalan saumal.
Sauvuz om saudud arhitekturižel modern-stilil vozil 1902−1904. Arhitektor — Pavel Süzor.
«Vkontakte»-kompanijan ofis sijadase pertin kahtes üläžirus.
Irdkosketused
z z
Alatir'
Alatir' (Ала́тырь, Улатӑр, Ратор ош) om Venäman lidn da lidnümbrik Čuvašijan Tazovaldkundan suvipäivlaskmas. Se om Čuvašijan nellänz' lidn eläjiden lugun mödhe, Alatirin rajonan administrativižeks keskuseks mugažo, ei ole rajonan palaks.
Istorii
Eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan lidnan statusanke Nikon-patriarhan aigkirjas vl 1552. Sil aigal lidnusen aluz om pandud Ivan Grazijan käskön mödhe, no löuzihe amušt lidnust, om 10.-12. voz'sadoiden arheologižid löudmižid. Lugetas 1552. vot lidnan alusenpanendan vodeks oficialižikš. Nimituz libub mordvinan Ratorlei-gidronimaspäi (Раторлей).
Vl 1893 «Ruzajevk — Kanaš»-raudtejono läbiti lidnad. Se šingotaškanzihe teravas, no uz' nevondkundaline administrativine jagand jai lidnad regioniden röunoidenno.
Alatir' šingotase mehanižel tegimel (varapalad raudten täht), elektroladimiden tegimel, maidon edheotandal. Nevondkundaližen aigan radoiba mugažo soitoiden (pianino, tal'jankad, jäntked) i suksiden fabrikad.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Alatir'-jogen oiktal randal sen lanktendan sijas Sur-jogehe, Sur-jogen hural randal (Volgan oigedpol'ne bassein), 130 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Čeboksarhasai om 150 km pohjoižhe orhal vai 190 km avtotedme. Lähembaine lidn om Ardatov (Mordovii) 20 km päivlaskmha orhal.
Alatir' om lidnümbrikon üks'jäine eländpunkt.
Eläjad
Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 38 203 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 47 700 eläjad vozil 1992 i 1993. Kaks'kümnenden voz'sadan augotišes Alatir' oli kaikiš järedamb lidn nügüdläižen Čuvašijan territorijal, 25 tuhad ristituid elihe lidnas.
Rahvahad (ozutadud rahvahudenke vl 2010): venälaižed — 87,8 %, mordvinalaižed — 8,45 %, čuvašalaižed — 3,1 %, totarlaižed — 0,65 %.
Professionaližen opendusen aluzkundad oma Alatirin tehnologine kolledž i Alatirin raudtetehnikum — Samaran raudteiden valdkundaližen universitetan filial.
Ajanine kuz'
Leviganduz
Kuzen erik om levitadud Edahaižes Päivnouzmas: Sihote-Alin', Sahalin, Kamčatk, kazvab harvemba Amuran agjan mägil, Jakutijan suves i Ohotskan meren päivlaskmaižel randal. Mugažo om levitadud Kitain pohjoižpäivnouzmas i Hokkaido-sarel. Kazvab nepsas venos klimatas, ei edahamb mi 400 km valdmerespäi.
Ei navedi igähižen rougun lähišt olendsijad i sodunuzid mahusid.
Ümbrikirjutand
Eläb 350..400 vot, erasti 500 vodhesai. Seižui pimedust vaste, voib šingotadas vitkos 50..120 vot toižiden puiden al. Avoinuzil sijil nored kuzed mokitas pakaižišpäi. Pun korktuz sase 35..40 m, harvoin 50 metrhasai, tüvi om 100..110 santimetrhasai sankte.
Kron om piramidanvuitte, necen kuzen mecas om pimed da vilukoz i ei ole alamecad paksus. Mi korktemb mägidme, ka kuzed kazdas madalamb da hoikamb. Käbud oleskeldas 20..50-voččes igäspäi, om äi käbuid kerdan koumes..vides vodes. Ned oma oigetud alahaks, 3,5..8 sm pitte.
Kävutand
Pumaterial kävutase mecanümbruradmižes i sauvondas. Ajanine kuz' om kožui mechimižen sarakon täht, kor' om hüvä dubindsubstancii.
Vezan efirvoi (1,5..1,7 %) voib kävutadas parfümerijas.
Homaičendad
Kategorii:Kuzed Kategorii:Kazmused kirjamišton mödhe
Vladikavkaz
thumb|left|250px|Vladikavkazan administrativižed rajonad: {{legend|red|Iristonskii-rajon}} {{legend|#FF7F00|Lodehline rajon}} {{legend|fuchsia|Tegimišton rajon}} {{legend|yellow|Terekantagaine rajon}} Vladikavkaz (Владикавка́з, Дзæуджыхъæу «Dzaugan eländpunkt») om Venäman lidn da lidnümbrik valdkundan suvipäivlaskmas. Se om Pohjoižosetijan — Alanijan Tazovaldkundan pälidn da kaikiš suremb lidn. Om «sodahoštusen lidn»-arvonke vspäi 2007.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1784 kuti Vladikavkaz-lidnuz Venälaižen imperijan Jekaterina II-imperatornaižen käskön mödhe hänel valitud sijha Georgijevskan traktatan vahvištusen jäl'ghe. Soda-gruzine te zavodiše lidnas.
Vladikavkaz om lidnan oficialiženke statusanke vspäi 1860. Vl 1875 raudte ühtenzoiti lidnad Rostovanke. Vozil 1931−1944 i 1954−1990 lidnan nimi oli Ordžonikidze, vll 1944−1954 — Dzaudžikau. Vspäi 1990 oficialine venäkel'ne nimituz om eziauguine.
Vladikavkaz šingotase mujumetallurgijan koumel tegimel, kahtel gidroelektrostancijal, elektroladimiden i elektrokomponentoiden koumel tegimel, sauvondmaterialiden pästandal (savič, pumaterialad, katuzmaterialad), sömtegimištol (oluden, etilspirtan, väghižiden alkogoližiden jomiden tehmine), mugažo stökolpakuitesen, zirkloiden i bioetanolan tegimed, kalližarvoižiden kividen ümbriradmine i nahktegim ratas lidnas.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Terek-jogen (Терк) mougotil randoil, Kavkazan pohjoižil pautkil. Lidnan keskuz seižub 692 m keskmäižel korktusel valdmeren pindan päl. Matkad Moskvhasai om 1504 km pohjoižhe orhal. Lähembaižed järedad lidnad oma Nal'čik lodeheze (117 km avtotedme), Nazran' pohjoižpäivnouzmha (26 km avtotedme) i Groznii päivnouzmha (113 km avtotedme).
Klimat om ven. Vilukun lämuz om −1,9 C°, voib toda pakaižid −20 Cel'sijan gradushasai kül'mkus-keväz'kus. Heinkun da elokun — +20 C°, voden keskmäine lämuz om +9,2 C°. Paneb sadegid 933 mm vodes, semendkus-heinkus enamba kaiked (113..175 mm kus).
Vladikavkaz jagase nelläks administrativižeks rajonaks. Lidnanvuitte Zavodskoi-žilo da viž küläd mülüdas lidnümbrikho Vladikazkazan ližaks, kaik ned alištudas lidnrajonile.
Eläjad
Vl 1939 lidnan ristitišt oli 130 755 eläjad, vl 1959 — 164 420 eläjad. Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 311 693 ristitud, lidnümbrikon — 330 148 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 325 tuhad eläjid vl 1992.
Rahvahad (lidnümbrik, enamba 0,4% vl 2010): osetinalaižed — 63,9%, venälaižed — 24,5%, armenijalaižed — 3,5%, gruzijalaižed — 2,2%, ingušad — 1,1%, azerbaidžanlaižed — 0,7%, ukrainalaižed — 0,6%, grekalaižed — 0,5%, toižed rahvahad da rahvahuden ozutandata — 3,0%.
Openduz
Üläopendusen aluzkundad:
Niiden ližaks, läz 15 professionaližen keskopendusen aluzkundad ratas lidnas.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe * Kategorii:Pohjoižosetijan — Alanijan Tazovaldkundan lidnad Kategorii:Pohjoižosetijan — Alanijan Tazovaldkundan lidnümbrikod
Ateizm
Ateizman tärtuz libub 16. voz'sadan Francijaspäi, no pojavad meletused oliba jo Amuižiš Egiptas i Grekanmas, Indijan aigaližiš civilizacijoiš, ozutihe kut materialistine filosofine škol jumaloiden mainiteseta i religijan kritik. Ateizm om vastal'ne teizmale. Ülälonduseližen olendan eidand se om ateizman ühthine el'genduz: eile jumaloid, hengid, toižid immaterialižid olijoid i vägid, kaumantagašt elod i m.e.. Ateizm om eidai religijad mail'mannägend kuti uskondad ülälonduseližhe.
Homaičendad
Kategorii:Mail'mannägend Kategorii:Religii
Tiran (znamoičendad)
Tiran voib znamoita:
Kommunar (lidn, Leningradan agj)
Kommunar (mugažo suomen kelel, Коммуна́р) om Venäman lidn da lidnankund Leningradan agjan keskuzpalan päivlaskmas, mülüb Gatčinan rajonha.
Istorii
Eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan vl 1817 Generaližen štaban topografižel kartal kuti Grafskaja Slavänk (Графская Славянка). Vl 1846 maiden Samoilova-grafnaine-piidai sirdi verhiže maihe valdkundröunan taga, i valdkund osti grafnaižen mad külänke ühtes, nimiti sidä Carskaja Slavänk. Vl 1862 Rodžersan bumagfabrik Ižoranjogel mainitase Piterin gubernijan eländpunktoiden nimikirjuteses. Vl 1918 udesnimitihe žilod Rodžersan da Peifferan fabrikanno nügüdläižikš. Kätihe lidnanvuiččeks žiloks vl 1953. Se sai lidnan statusad vn 1993 28. päiväl kezakud. Vll 1996−2006 alištui agjan tobmudele oikti.
Kommunar-lidn šingotase cellülozbumagaižel tegimištol (kaks' bumaganfabrikad, kartonkombinat, kaks' gofropakuitesen edheotandad), mugažo sauvondkombinatal, elektro- i plastiktegesiden pästandal.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Ižor-jogen randoil (Ижо́ра, Inkere 76 km pitte, Nevan hura ližajogi), 60 m ü.m.t. keskmäižel korktusel, rajonan pohjoižpäivnouzmas, Piterin röunan taga ani. Matkad Gatčinhasai om 25 km päivlaskmha.
Kommunar om lidnankundan üks'jäižeks eländpunktaks.
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 20 211 ristitud. Kaik 21 965 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 25 793 eläjad vl 2021 i om nügüd'. Äi ristituid radab Piteriš.
Ortodoksižen hristanuskondan kaks' jumalanpertid oma saudud lidnas vll 2010−2012: ph. Vladimiran puine i kivine Mikulai-čudonsädajan lidnan läžundkodinno.
Professionaližen opendusen aluzkundad ratas lähižes Piteriš.
Lidnankundan tobmuden pämez' om Deputatoiden nevondkundan ezimez'. Edeline lidnan pämez' oli Aleksandr Vlasov vspäi 2009. Lidnan Administracijan pämez' om Vera Pižova vn 2013 sügüz'kuspäi.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Leningradan agjan lidnad Kategorii:Gatčinan rajon
Karleuša Jelena
Jelena Karleuša-Tošič (Jелена Карлеуша Тошић; sünd. 17. eloku 1978, Belgrad, Serbijan ST, Jugoslavii), paksus JK vai Jelena Karleuša (Karleuša oli kanzannimi edel mehelust), om serbalaine pajatai da TV-vedai.
Biografii
Jelena om sündnu Belgrad-lidnha. Okai skolad sädamha muzikantan kar'jerad.
Om lähtnu mehele kaks' kerdad. Duško Tošič om hänen nügüdläine mužik (vspäi 2008), futbolist. Jelena sünduti kaht tütärt: Atina-tütär (om sündnu vn 2008 sügüz'kun 7. päiväl) da Nika-tütär (om sündnu vn 2009 sügüz'kun 7. päiväl).
Irdkosketused
Kategorii:Serbijan pajatajad Kategorii:Serbijan TV-vedajad Kategorii:Pajatajad kirjamišton mödhe Kategorii:TV-vedajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Belgradha Kategorii:Sündnuded vl 1978
Sil
Biografii
Sil-pajatai om sündnu Londonan Paddington-rajonha. Hänen Frensis Samüel' -tat oli brazilijalaine afrikaiženke augotižlibundanke, Adebiši Samüel' -mam — Nigerijan augotižlibundanke. Openui i sai arhitekturan diplomad, radoi arhitektoraks Londonas i Kanadas. Ezineb pajatajaks vspäi 1980. Sai «Gremmi»-muzikpremijad vodel 1995 Kiss from a Rose-pajos, koumes nominacijas.
Sil oli naimiželos üks' kerdad saksalaiženke Haidi Klum-modelinke vspäi 2005, uinotas eriži vspäi 2012. Hö kazvatadas nell' last: kaks' tütärt, Helen (sünd. 2004 Kluman kosketusespäi italijalaiženke Flavio Briatore-biznesmehenke) i Lu Sulolu Samuel' (sünd. 2009), mugažo kaks' poigad, Henri Günter Ademola Daštu Samuel' (sünd. 2005) i Johan Raili Födor Taivo Samuel' (sünd. 2006).
Vspäi 2015 besedoičeb Erika Parker-modelinke.
Irdkosketused
Kategorii:Suren Britanijan pajatajad Kategorii:Pajatajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Londonha
Volgograd
thumb|left|250px|Lidnan da ezilidnoiden nägu Man kaimdajaspäi Volgograd (Волгоград [vəlɡɐˈɡrat]) om Venäman millionerlidn da lidnümbrik Volg-jogen oiktal randal. Se om Volgogradan agjan administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn.
Istorii
Nügüd'aigaižen eländpunktan aluz om pandud vl 1589 kuti lidnuz Caricin-sarel (крепость на острове Царицын). Eländpunkt sai lidnan statusad vl 1780 Caricin-nimenke. Vozil 1925−1961 nimitihe lidnad Stalingrad:aks. Vs 1936 tal'vkun 5. päiväspäi Stalingrad kändihe Stalingradan agjan keskuseks. Vozil 1942 (17. heinku) — 1943 (2. uhoku) Stalingradan tora tegihe lidnas.
Volgograd šingotase ižandusen nenil päsarakoil: mašinansauvomine (kivivoin samižen da veimiden täht, raketkompleksad), metallurgii (specialižed terased i alüminii), himine, erazvuitte sömtegimišt, elektroenergetine, sauvondmaterialiden pästand.
Geografijan andmused
Kaik lidn om 60 km pitte, seižub Volgan GES:an padoseinän al. Lidnan tobj pala sijadase pidust' Volg-joged 0..156 metrad korktusil valdmeren pindan päl, Volgaveren ülüdel. Lidnan keskuz da randaline pala om alemba valdmeren tazopindad, −13..0 m ü.m.t. korktusil, Kaspijanveren alangišton augpalas. Matkad Moskvhasai om 964 km lodeheze. Lähembaižed järedad lidnad oma Volžskii (pohjoižpäivnouzmaižes röunas Volgogradanke) i Kamišin 198 km pohjoižhe.
Eläjad
Vl 1901 eläjiden lugu oli 70 tuhad ristituid. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 1 021 215 ristitud (kaikiš suremb ristitišt). Vl 2017 kaik 1 015 586 ristitud eliba lidnas.
Edeližed lidnan pämehed oma Vitalii Lihačov (sügüz'ku 2018 — sügüz'ku 2021), Andrei Kosolapov (heinku 2014 — sügüz'ku 2018).
Transport
Lidn om järed avtotesol'm. Om koume irdad-avtoted pidust' kaiked lidnad. Volgan-Donan veziten agj om lidnan suves. Jogitransport om šingotadud lidnas da sen ümbrištos. Keskuzline Volgograd I-päraudtestancii om passažoroiden täht, suvine Volgograd II-päraudtestancii om jügujonusiden täht.
Avtobusad, trolleibusad, tramvaid, kiruhtramvaid (vspäi 1984, üks' jono, 22 stancijad, 17 km raudted), taksid da lidnelektrojonused (vspäi 1959, viž jonod, 38 stancijad, läz 100 km raudted) oma kundaližeks transportaks lidnas. Rahvahidenkeskeine civiline Volgograd (Gumrak)-lendimport (VOG / ВГГ / URWW, 1,4 mln matknikoid vl 2021) sijadase 15 km lodeheze lidnan keskusespäi, Dzeržinskijan rajonas. Sišpäi tehtas sezonreisid Uzbekistanan da Kazahstanan lidnoihe, čarterreisid Stambulha da Salonikihe, om äi reisid Venämadme.
Irdkosketused
* Kategorii:Volgogradan agjan lidnümbrikod Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Lüksemburg Roza
Roza Lüksemburg (Rosa Luxemburg [ˈʁoːza ˈlʊksəmbʊʁk], Róża Luksemburg), todesine nimi oli Rozalija Lüksenburg (Rosalia Luxenburg; sünd. 5. keväz'ku 1871, Zamosc'-lidn, Pol'šanman car'kund, Venäman imperii — kol. 15. viluku 1919, Berlin, Veimaran Tazovaldkund; toižed psevdonimad oliba pol'š. Róża Kruszyńska, Maciej Rózga, Spartakus) oli pol'šanmalaine da saksalaine filosof evrejan augotižlibundanke, ekonomist i publicist, marksizman teorijan šingotai, politikanmez' i feminist.
Novosergijevk (Leningradan agj)
Istorii
Eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan vl 1810 kuti Uz' külä (деревня Новая) i vl 1860 kuti lähine Sergijevk-külä (ven. Сергиевка). Ühtištuihe külid 1920-nzil vozil Novo-Sergijevk-nimitusenke, sen eläjad oliba venälaižed päiči ühtes kanzas.
Lüksemburg Roza
Lüksemburg oli saksan hural socialiž-demokratižen likundan znamasižeks ühtnijaks. Tirpi repressijoid sodanvastaižes propagandas Ezmäižen mail'man sodan vozil, türmatihe händast ühthemänho nelläks vodeks. Oli Germanijan Kommunistižen partijan ühteks alusenpanijoišpäi. Tacihe händast da riktihe partijan Karl Libkneht-mödühtnijanke Berlinan radnikoiden vasthalibundan alištusen jäl'ghe vn 1919 vilukus.
Novosergijevk (Leningradan agj)
Geografijan andmused
Külä sijadase Okkervil'-jogen niškan oiktal randal, 12 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.
Lüksemburg Roza
Roza oli jäl'gmäižel videndel lapsel kanzas. Oli Varšavan naižgimnazijan pästnikan, mahtoi pagišta venän-ki kelel. Vspäi 1889 openui Cürihan universitetas. Vl 1897 vahvišti dissertacijad «Pol'šanman tegimištoline šingotez»-temanke i sai valdkundaližen oiktusen doktoran arvod. Vspäi 1898 eli Germanijas. Revolücionernaine läksi mehele kaks' kerdad, koli lapsetoman. Kirjuti saksan kelel.
Novosergijevk (Leningradan agj)
Geografijan andmused
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe külän eläjiden lugu oli 270 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt oli 216 eläjad vl 1939 i om nügüd'.
Lüksemburg Roza
Homaičendad
Kategorii:Pol'šanman filosofad Kategorii:Saksanman filosofad Kategorii:Ekonomistad Kategorii:Revolücionerad Kategorii:Saksanman politikanmehed Kategorii:Saksanman tedomehed Kategorii:Filosofad kirjamišton mödhe Kategorii:Politikanmehed kirjamišton mödhe Kategorii:Tedomehed kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Lüblinan sodaveikundha Kategorii:Marksizm
Novosergijevk (Leningradan agj)
Geografijan andmused
Nell' nimitadud irdad: Tankistoiden Vägimehiden, Zarečnai, Molodöžnai, Läbiajo Novosergijevskai-tegimištzonannoks (Героев Танкистов, Заречная, Молодёжная, Проезд к промзоне Новосергиевская).
Homaičendad
Kategorii:Zanevkan lidnankund Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Venäman küläd
Novočerkassk
Novočerkassk (Новочерка́сск) om Venäman lidn da lidnümbrik Rostovan agjan päivlaskmas. Se om Rostovan Donal pohjoine ezilidn, agjan nellänz'-videnz' lidn eläjiden lugun mödhe.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud ülüdel kaičemha tahod kebnas vl 1805 semendkun 18. (30.) päiväl kuti Donan sodavägiden man (agj vspäi 1870) Uz' Čerkassk-pälidn (Новый Черкасск). Edeline agjan pälidn oli Čerkassk (nüg. Staročerkasskai-stanic Aksai-lidnanno) Donan randal, i se alištui sur'vezile joga vodel. Raudte läbiti lidnad vl 1864. Novočerkassk oli okkupiruidud nacistoil (25.07.1942 — 13.02.1943). Oli Novočerkasskan rajonan (1944−1963) administrativižeks keskuseks. Tedotihe Novočerkasskad kozakišton mail'man pälidnaks ühtenzoittud suiman aigan Moskvas vn 1993 heinkus.
Novočerkassk šingotase elektrovedimiden tegimel, Novočerkasskan GRES:al, raudmetallurgijan tegesiden pästandal (elektrodad, magnitad), aviamašiništon tegimel, lämuzmašiništon edheotandal, sömtegimištol (lihakombinat, oludtegim), koumel omblendedheotandal (naižsobad, specialižed sobad), mugažo 20 tedoinstitutad ratas lidnas.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Aksai-jogen (Donan oiged ližajogi) i sen Tuzlov-ližajogen randoil, 101 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Rostovan Donal röunhasai om 20 km suvipäivlaskmha orhal, 25 km avtotel vai raudtel, keskushesai — 37 km orhal vai 42 km avtotel. Toižed lähembaižed lidnad oma Šahti 22 km pohjoižhe orhal, 27 km avtotedme vai raudtedme, i Aksai 24 km suvipäivlaskmha-suvhe orhal, 26 km avtotedme vai raudtedme. Koume raudtestancijad ratas lidnas, suvespäi pohjoižhe: Novočerkassk, Hotunok, Lokomotivstroi. «Don»-avtote (M4) ümbärdab lidnad päivlaskmaspäi, vižkilometrine sarak tuleb lidnha sišpäi.
Novočerkassk om lidnümbrikon üks'jäine eländpunkt. Röunatab Aksain rajonanke suves i päivlaskmas, Oktäbrin rajonanke pohjoižes i päivnouzmas.
Eläjad
Vl 1939 lidnan ristitišt oli 81 tuhad eläjid. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 168 746 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt oli 185..189 tuhad eläjid vll 1985−1999 (189 tuh. rist. vozil 1991 i 1994). Ortodoksižen hristanuskondan kaks' päjumalanpertid i kahesa jumalanpertid oma olmas lidnas.
Rahvahad (2010): venälaižed — 93,8%, ukrainalaižed — 1,7%, armenijalaižed — 1,6%, toižed rahvahad — 2,9%.
Professionaližen keskopendusen aluzkundad oma seičeme kolledžad, sidä kesken Novočerkasskan tegimištoližtehnologijoiden da ohjandusen kolledž, tehnikum-internat, Suvorovan škol i kadetkorpus. Üläopendusen aluzkundoiden kaks' filialad ratas lidnas.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Rostovan agjan lidnad Kategorii:Rostovan agjan lidnümbrikod
Tiran
Amuižes Grekanmas pidihe polisoiden tiranoid negativižešti variantoita 5. voz'sadale EME. Tiranad napriba säta dinastijoid, no enamba kaht pol'ved ei tulend demokratijan arvoimižiš, rikoihe jäl'gnikoid teravas. Platon- i Aristotel'-filosofad märičiba tiranad ristituks, kudamb ohjandab käskusiden irdpolel, kävutab kovid metodoid ičeze rahvast da toižid vaste.
Tiranii ičeksaz pidihe täuz'kaznudel civiližel tuntkel kut oiktusekahuden murenduz. Tiranan olend i üleine tazooiktuz käskusen edel (civiližen kundan olendan aluz) eliba eriži.
Tiranad valdoičiba Päivnouzmmas hätkemba, carid kaičiba ičeze metoid i andoiba abud heile. Pojavad amuižgrekižhe znamoičendha tiranad oliba Italijan keskaigaližiš valdkundoiš.
Homaičendad
Kategorii:Politologii
Petropavlovsk Kamčatkal
Petropavlovsk Kamčatkal (Петропавловск-Камчатский) om lidn, lidnümbrik i järed meriport Venäman päivnouzmas. Se om Kamčatkan randan administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1740 kuti Petropavlovskan lidnuz (Петропавловский острог) jänuziden tal'veks sijaližes lahtes Kamčatkan Kahtenden ekspedicijan laivoiden nimiden mödhe — «Ph. Petr-apostol» i «Ph. Pavel-apostol». Se sai lidnan statusad vl 1812, i vhesai 1849 nimitihe lidnad Petropavlovskan merikar (ven. Петропавловская гавань). Vozil 1849−1924 lidn oli Kamčatkan agjan pälidnaks Petropavlovskan Port-nimenke. Vspäi 1924 udesnimitihe lidnad nügüdläižikš erištamha sidä Kazahstanan Petropavlovskaspäi.
Vn 2007 1. päiväspäi heinkud Koräkan avtonomine ümbrik (nüg. Koräkan ümbrik) da Kamčatkan agj oma ühtenzoittud Kamčatkan randha, i Petropavlovsk Kamčatkal tegihe Venälaižen Federacijan necen uden subjektan pälidnaks.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Kamčatkan pol'saren suvipäivnouzmas, seižub Tünen valdmeren Avačin merikaran randal 0..513 m korktusil, 100 m keskmäižel korktusel valdmeren pindan päl. Om ümbärtud vulkanoil, kaks' niišpäi oma aktivižed: Koräkan i Avačin vulkanad. Kaks'kümnendel voz'sadal kaik 13 seičemeballašt manrehkaidust da sen lujemba tegihe lidnan ümbrištos.
Klimat om ven meren mussonine. Kezal om viluid i raibakoid tulleid, no tal'v om pehmed. Heinkun-elokun lämuz om +13 C°, vilukun — −7 C°, voden keskmäine lämuz om +2,8 C°. Paneb sadegid 1177 mm vodes, kaikiš vähemb semendkus-heinkus (53..64 mm kus), kaikiš enamb redukus-kül'mkus (145..172 mm kus).
Lidnümbrik om ümbärtud Jelizovon rajonal. Kümne žilod mülüdas lidnümbrikho Petropavlovskan Kamčatkal ližaks andmusita žiloden ristitištos.
Eläjad
Vl 1931 lidnan ristitišt oli 6 tuhad eläjid, vl 1939 — 35 373 eläjad, vl 1959 — 85 582 eläjad. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnümbrikon eläjiden lugu oli 179 780 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt oli 273 tuhad eläjid vozil 1991 i 1992, se poleni 213 tuhazesai vodele 1995. Ortodoksižen hristanuskondan Kamčatkan ph. Panteleimonan mez'jumalankodi (vspäi 2000), ph. Stroican päjumalanpert', kuz' jumalanpertid i ühesa časounäd oma olmas lidnas, mugažo ph. Terezan katoline tulend om avaitud.
Rahvahad (enamba 0,4% vl 2010): venälaižed — 79,2%, ukrainalaižed — 3,6%, totarlaižed — 0,7%, vaugedvenälaižed — 0,6%, azerbaidžanlaižed — 0,4%, toižed rahvahad — 3,8% (sidä kesken igähižed rahvahad: koräkad 419 rist. vai 0,23%, itel'menad 348 rist. vai 0,19%, kamčadalad 121 rist. vai 0,07%), rahvahuden ozutandata — 11,7%.
Ižanduz
Ižandusen päsarakod oma energetine sarak, kalan da toižiden merenproduktoiden ümbriradmine, turizm šingotase. Pol'saren kaivuztegimišton kompanijoiden päfaterad sijadasoiš lidnas (sadas kuld, hobed, platin, nikel'). Venäman Tün'valdmerižen laivišton päport om Avačin merikaran randoil.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe * Kategorii:Kamčatkan randan lidnad Kategorii:Kamčatkan randan lidnümbrikod
Systems in Blue
Ühtnijad gruppan augotišespäi oma Mihael' Šol'c da Detlef Vedeke. Enččel Modern Talking-duetan i Blue System-trion eksbekvokalistad oliba mülükundas.
Irdkosketused
Kategorii:Saksanman muzikgruppad Kategorii:Sintipopgruppad Kategorii:Evrodensgruppad Kategorii:Muzikgruppad kirjamišton mödhe Kategorii:Muzikgruppad vl 2003 alusenpanendanke Kategorii:Disko
Videnz' Kilometr (Leningradan agj)
Videnz' Kilometr (Пятый Километр) om žilo stancijanno Leningradan agjan Vsevoložskan rajonan suvipäivlaskmas, sen Zanevkan lidnankundas.
Istorii
Žilo mainitase vspäi 1973, om saudud ''5. km''-raudteplatformanno. Om ühtenzoittud Janino-1-žilonke vižkilometrižel avtotel.
Suren sodan nevondkundaližiden sodamehiden velleskaum-muštnik sijadase pohjoižhe žilospäi, sidä kesken Baltijan laivišton pölištunuded merimehed oma mahapandud siš.