cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Stavropol'
Eläjad
Edeline lidnan pämez' oli Andrei Džatdoev (2016 — 30.04.2020, koli).
Transport
Avtobusad, trolleibusad, maršruttaksid da taksid oma kundaližeks transportaks lidnas. Avtobusad ühtenzoittas Stavropolid randan lidnoidenke, sen ližaks voib sadas raudtel Kavkazan Mineraližed Veded-regionhasai randan suves.
Rahvahidenkeskeine soda- da civiline Stavropol'-lendimport (STW / СТВ, 392 tuh. passažiroid vl 2018) sijadase ani lidnan röunan taga pohjoižpäivnouzmas, Mihailovsk-kaimdailidnas, tehtas reisid Moskvha i Stambulha.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe * Kategorii:Stavropolin randan lidnad Kategorii:Stavropolin randan lidnümbrikod
Hamud bin Abdulla bin Hamad al'-Halifa
Hamud bin Abdulla bin Hamad al'-Halifa (حمود بن عبد الله بن حمد آل خليفة) om enzne Manaman pämez'.
Homaičendad
Kategorii:Valdkundmehed Kategorii:Manam Kategorii:Bahreinan politikanmehed Kategorii:Politikanmehed kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe
Eisoptrofobii
Eisoptrofobii (εἴσοπτρον eisoptron-sanaspäi «zerkol»), vai Spektrofobii (spectrum-sanaspäi «nägudez», «mel'kuva»), om zerkloiden fobii (irracionaline varu), ičeze kuvastusen zerklos varaiduz. Voib olda sidodud dismorfofobijha, se om hol' ičeze čomatomuden tagut.
Šandor Ferenci-psihoanalitik sanui fobijan kaht päsüd: ičetundmusen varu i pago eksgibicionizmaspäi.
Kacu mugažo
Kategorii:Fobijad
Käbuhein
Käbuhein (Prunella) om heinäsižiden kazmusiden heim Lamiaceae-sugukundaspäi. Heim mülütab kahesa erikod da niiden viž gibridad.
Leviganduz
Erikoiden tobj pala kazvab Evropas, Azijas, Pohjoižamerikas, mugažo Afrikan pohjoižes.
Levigandeb pustolänil, sädab žomid teravas. Kul'turine käbuhein äikerdoičese semnil, kevädel i sügüzel — kazmusen jagamižel.
Ümbrikirjutand
Käbuhein sase 60 santimetrhasai kortte, seikh om püštoiged. Lehtesed oma höunhenvuiččed. Purpurižed vai vauktad änikod ühtenzoittas tähkanvuiččeks änikuseks.
Kävutand
Ištutadas čomitamha miksborderoid, klumbid, al'pinarijoid. Lipkaižiden erasiden erikoiden (oz., Coleophora albitarsella) gaved'madod sötlesoiš käbuheinäl.
Zelläd käbuheinäspäi kuctas antiseptižid da antibakterialižid tegendoid. Kävutadas preparatoid morindad sömäl vaste. Pohjoižamerikan lodehližen randišton indejalaižed otiba käbuheinän südäivet čapatesiden, ajatišiden (bul'kuiden) i palatusiden spravitandan täht. Rahvahaline kitajine medicin tegeb tervehtandjomad.
Erikod da gibridad
Koumetoštkümnendes erikospäi da gibridaspäi kaks' mecerikod kazdas Venäman evropižes palas — hernehhein i järedänikoine käbuhein.
Homaičendad
Kategorii:Lamiaceae Kategorii:Kazmused kirjamišton mödhe Kategorii:Heinäsižed kazmused Kategorii:Dekorativižed kazmused Kategorii:Zell'kazmused
Kil' (lidn)
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud Adol'f IV Gol'šteinalaine-grafal voziden 1233 i 1242 keskes. Pigai lidn kändihe Ganzan ühtištusen ühtnijaks.
Vl 1814 kožundakt Danijan i Ročinman keskes oli vahvištadud Kiliš. Vl 1835 laivansauvomižen Hovaldtswerke-tegim radaškanzi lidnas. Kilin kanalan sauvond om vaumitud vodele 1895.
Kombinacija
«Kombinacija» (ven. «Комбинация») om tetab nevondkundaline i venämalaine disko-/popgrupp Saratovaspäi, vlspäi 1988.
Kil' (lidn)
Istorii
Kil' šingotase meriportal (ehtatimiden operatorad baziruišoiš lidnas), soda- da civiližel laivansauvomižel, mašinansauvomižen kompanijoil.
Kombinacija
Mülükund om Tat'jana Ivanova, Elena Červäkova, Ekaterina Bolotova, Alöna Antonova da Elizaveta Mälik; no gruppan kaikiš tetabamb ühtnii oli Alöna Apina, kudamb jäti sidä 1991-ndes vodes.
Kil' (lidn)
Geografijan andmused
Lidn sijadase federacijanman keskuzpalan pohjoižpäivnouzmas, Baltijan meren Kilin merikaran randoil, viž metrad ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Gamburghasai om 90 km suvhe orhal.
Kombinacija
Irdkosketused
Kategorii:NSTÜ:n muzikgruppad Kategorii:Venäman muzikgruppad Kategorii:Popgruppad Kategorii:Muzikgruppad kirjamišton mödhe Kategorii:Muzikgruppad vl 1988 alusenpanendanke Kategorii:Saratov Kategorii:Disko
Kil' (lidn)
Geografijan andmused
Kil' jagase 18 nimitadud ümbrikoks (Ortsteile), 25 valičemižümbrikoks vai 30 lidnanlaptaks (Stadtteile).
Eläjad
Vl 2010 lidnan eläjiden lugu oli 239 526 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 273 735 eläjad vl 1939 i 273 284 eläjad vl 1961. Kaik 643 tuhad eläjid om ezilidnoidenke (2022).
Kilin universitet (Christian-Albrechts-Universität zu Kiel, alusenpanend 1665, 27 tuhad üläopenikoid vl 2019) radab lidnas, kahesa fakul'tetad.
Irdkosketused
Kategorii:Saksanman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Frozen Feeling
«Frozen Feeling» (Jäižed mujandad) om italižen Lacuna Coil-muzikgruppan üks' ezmäižiš pajoišpäi, om pästtud 1996-ndes vodes Ethereal-demoal'bomal.
«Shallow End»-kompozicijaspäi erineden neciš-žo demoal'bomaspäi, nece pajo ei olend ezitadud fanatoile nikonz. Pajon hätkeližuz om 4 minutad 51 sekundad, i nece om kaik, mi om tetpal sen polhe.
Kategorii:Lacuna Coil:an pajod Kategorii:Pajod kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 1996 pajod Kategorii:Pajod anglijan kelel
Balei
Balei (Бале́й) om Venäman lidn da lidnankund Baikalantagaižen randan keskuzpalas. Se om Balein rajonan administrativine keskuz.
Manam
Manam (المنامة Al Manāma [ˈmanaːma], bahreinan virkand: [elmɐˈnɑːmɐ]) om ripmatoman Bahreinan pälidn (vspäi 1971) da kaikiš suremb lidn. Se om Pälidnan agjan administrativine keskuz mugažo. Joudai port (porto-franko) om tedotadud lidnas vspäi 1958.
Balei
Istorii
Ezmäižed mülünuded lidnha eländpunktad oliba tetabad 18. voz'sadaspäi kuti Kamenk (Каменка) i Novotroiskii pramozl-žilo (село Новотроицкий промысел) samha kuldad. Vl 1938 ühtenzoittihe žilod lähižidenke koumenke külänke i stanicanke da anttihe lidnan statusad agjan alištusenke.
Manam
Istorii
Eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan islamižiš aigkirjoiš vl 1345. Vl 1521 lidn oli anastadud portugalijalaižil, vl 1602 — Iranal. Al' Halifa-dinastijan ohjanduz zavodihe lidnas vl 1783.
Balei
Istorii
Vll 1947−1953 kävutihe türmatud mehiden töid ümbriradamha ut sur'kulud löudmižsijad. Vl 1997 lopihe kuldan samišt, vl 2004 projektiruiškanzihe ut samišt. Vl 2008 ühtištuihe lidnümbrikod rajonanke. Vl 2022 kuldan samine om lidnan elon aluz.
Manam
Istorii
Manaman da kaiken valdkundan ižandusen aluz om finansine torguz. Lidnan ižandusen toižed sarakod oma laivansauvomine (kabotažan dau-laivad), kalanpüdand i hel'man samine, torguind, pälidnan funkcijad. Alüminijantegimed ratas ezilidnoiš. Vl 1986 Bahreinan universitetan aluz om pandud Manamha.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Persijan lahten Bahrein-saren pohjoižpäivnouzmaižel randal.
Balei
Geografijan andmused
Lidn sijadase Und-jogen oiktal randal (Унда, Amuran bassein), Borščovočnii-mägisel'gan suvipautkidenno, 620 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Čithasai om 222 km päivlaskmha orhal vai 337 km avtotedme. Lähembaižed lidnad oma Šilk 52 km lodeheze orhal vai 104 km avtotedme i Nerčinsk 44 km pohjoižhe orhal vai 71 km avtol.
Manam
Geografijan andmused
Klimat om tropine räk kuiv. Il'man lämuden pil'veses ekstremumad oma +3 C° i +47 C°. Voden keskmäine lämuz om +26,5 C°, kuidme +17..+34 C°. Paneb sadegid 71 mm vodes, semendkus-redukus kaks' millimetrad pordos vaiše.
Eläjad
Vl 2010 Manaman eläjiden lugu oli 157 474 ristitud, läz 330 tuh. elihe pälidnan agjas. Vl 2015 ristitišt oli 411 tuh. eläjad ezilidnoidenke, valdkundan koume kümnendest.
Balei
Geografijan andmused
Balei om lidnankundan üks'jäine eländpunkt.
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 12 533 ristitud, rajonan koume videndest. Kaikiš suremb ristitišt oli 31 200 eläjad vl 1939, vhesai 1987 se vajehtihe 25..28 tuhad ristituid röunoiš.
Manam
Eläjad
Islaman molembiden sarakoiden kundad oma lidnas istorižikš. Znamasine hristanuskojiden kund (läz tuhad eläjid). Induizm om levitadud immigrantoiden keskes.
Balei
Eläjad
Ortodoksižen hristanuskondan Luka Evangelijantedajan jumalanpert' om letud vodele 2013.
Manam
Eläjad
Lidnan enzne pämez' om Hamud bin Abdulla bin Hamad al'-Halifa.
Balei
Eläjad
Čitan pedagogižen i medicinižen kolledžiden filialad oma lidnan professionaližen opendusen aluzkundoikš.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Baikalantagaižen randan lidnad *
Manam
Irdkosketused
Kategorii:Bahreinan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe * Kategorii:Pälidnad *
Berlin
Berlin (mugažo saksan kelel, virktas: [bɛɐ̯ˈliːn]) om Saksanman pälidn, kaikiš järedamb lidn Saksanman Federativižes Tazovaldkundas, üks' sen 16 maišpäi.
VIXX
«VIXX» (korejankel'žele muziktorgudele — «빅스» piks, akronim anglijan sanoišpäi voice, visual, value in excelsis, znamoičeb «än', vizual, arvokahuz parahimaks») om tetab suvikorejine prihoiden muzikgrupp. Se edestab muzikad keipop- da džeipop-stiliš.
Berlin
Megapolisan pind om 891,68 km², se om 14nz' sija federacijanmaiden keskes. Eläjiden lugu om enamb 3,7 millionad ristituid, lidnaglomeracijas — 6,1 mln (vl 2019). Se om kahtenz' lidn Evropan Ühtištuses ristituiden lugun mödhe Londonan jäl'ghe da videnz' lidn pindan mödhe.
VIXX
Gruppan aluz om pandud Seul-lidnha vl 2012.
Berlin
Istorii
Läz 1200 vot kaks' torguindlidnad — Köll'n da Berlin — oli nügüd'aigaižen Berlinan sijal. Vodel 1307 lidnad ühtištuiba da tegiba ühthine lidnaline nevondkund (ratuš). Jäl'ghepäi lidn oli Brandenburgan markgrafkundan/kurfürstkundan pälidnan (vodelpäi 1417), Prussijan (vodelpäi 1618) da Saksanman imperijan (vodelpäi 1871) istorižen pälidnan.
VIXX
Irdkosketused
Kategorii:Suvikorejan muzikgruppad Kategorii:Popgruppad Kategorii:Muzikgruppad kirjamišton mödhe Kategorii:Muzikgruppad vl 2012 alusenpanendanke
Berlin
Istorii
Toižen mail'mansodan jäl'ghe Jaltan konferencijan pätandan mödhe jagatihe Berlinad 4 okkupacižhe sektorha. Möhemba 3 sektorad ühtištuiba Päivlaskmpol'žhe Berlinha, kudamb iče mülüi SFT:ha. Vs 1961 elokun 13. päiväspäi Berlinan sein ümbärzi Päivlaskmpol'žen Berlinan. Berlinan sein oli üks' Viluvoinan päsimvolišpäi, muretihe sidä vozil 1989−1990. Germanijan ühtenzoitamižen jäl'ghe vl 1990 ühtenzoittud Berlin om sen pälidnaks, de-fakto vspäi 1999, konz Saksanman parlament da federaližed ministrused sirdihe sihe Bonnaspäi.
Nügüd' Berlin om valdkundan znamasine politine, ekonomine, kul'turine da tedoline keskuz.
Geografijan andmused
Berlinan sijaduz om valdkundan pohjoižpäivnouzmas, Šprejen da Hafelän jogiden randoil, Brandenburgan federaližen man keskuses, kudambha iče lidn ei mülü (vodelpäi 1920). Korktused oma 34..115 m valdmeren pindan päl, lidnan istorine keskuz om saudud alangos.
Jänišad
Jänišad (Lepus) oma Jänišanvuiččed-heimkundan heim. Elädas kaikjal päiči Avstralijas da Antarktidas, mecživatad. Kaik om läz 30 erikod.
Berlin
Geografijan andmused
Klimat om ven. Heinkun lämuz om +19,8 C°, elokun — +19,2 C°, vilukun +0,7 C°. Voden keskmäine lämuz om +9,9 C°. Paneb sadegid 577 mm vodes, läz tazomäras vodes läbi. Tal'vel voib panda lunt.
Jänišad
Ümbrikirjutand
Pit'k korv, lühüd händ ülähäkspäi, šingotamatomad rindazlud i pit'kad tagakäbälad (sirdmine hüpkil) erištadas heid. Pöudjäniš voib sabustada 70 kilometrad časpigut i navedib pästta pagod kacmata sihe, miše hänen vägevad tagakäbälad teravidenke künzidenke voidas tehta süvid rizukhid satatesid.
Kodijänišan erineden, jäniš ei tege uruid, no tegeb pezoid peniš kopiš. Poigaižed sündudas šingotadud hibjanke, karv jo om i sil'mad oma avaitud. Emäjäniš jäb heidenke viž-kuz' päiväd vaiše, sid' tuleb heidennoks erasti, i äi jänišanpoigaižid pölištub vihanikoiden tagut. Živatan nägemine om paha, nühaind om hüvä, kulemine om hüvä lujas.
Berlin
Geografijan andmused
Berlin jagase 12 ümbrikoks, ned alajagasoiš 96 rajonaks.
Jänišad
Elonmahtuz
Jäniš pidab ičeze varukašti lujas i peitol'žikš, sikš miše ei voi vastustada äiluguižile vihankandajile (lihansöjad živatad, lindud i ristit). Kevädel voib nähta toradajid tagakäbälil ižačuid-jänišid emäčhu näht.
Berlin
Transport
Berlin om mugažo jalos järed transportsol'm. Kaik 12 päraudtestancijad ratas lidnas. Siš om kaks' lendimportad: Berlin-Tegel' (TXL) lidnan lodehes da Berlin-Šönefel'd (SXF) lidnan suvipäivnouzmaiženno röunanno.
Jänišad
Elonmahtuz
Živat sötlese erazvuiččiden kazmusiden paloil: hein, vill'kazmused, maplodud, puiden kor'. Voib toda znamasišt pahut maižandusele. Navedib petruškad i nagrišt enamba kaiked.
Berlin
Transport
Berlinas om kundališt transportad: avtobusoid, tramvaid (vspäi 1865), lidnelektrojonusid. Velosipedad oma lujas populärižed. Vodespäi 1902 metropoliten radab lidnas (U-Bahn Berlin, vspäi 2009 om 10 jonod, 173 stancijad, 152 km raudted). Lidnelektrojonusiden verk nimitase S-Bahn Berlin, se om 331 km pitte 166 stancijanke.
Jänišad
Ozoitez
Jäniš jädme, a vill madme. (heinregi)
Homaičendad
Kategorii:Jänišad i kodijänišad Kategorii:Živatad kirjamišton mödhe Kategorii:Imetaiživatad
Berlin
Sport
Vodel 1936 Kezaližed Olimpižed vändod oliba Berlinas.
Irdkosketused
Kategorii:Saksanman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe * Kategorii:Pälidnad
Desireless
Desireless (francine virkand: [deziʁ'lɛs]), todesine nimi — Klodi Fritš-Mantro (Claudie Fritsch-Mentrop; sünd. 25. tal'vku 1952, Pariž, Francii) om tutab francine pajatai naine. Edestab pajoid francijan kelel tobjimalaz.
Irdkosketused
Kategorii:Francijan pajatajad Kategorii:Disko Kategorii:Pajatajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Parižha
Manrehkaiduz
thumb|right|250px|Registriruidud vll 1963−1998 manrehkaidusiden epikeskused Manrehkaiduz om Man pindan manalaižed tulkod i köläidused.
Nügüd'aigaižiden kacegiden mödhe, manrehkaidused kuvastadas planetan geologižen toižetamižen processad. Globaližed geologižed i tektonižed väged oma manrehkaidusiden eziauguižikš süikš. Niiden vägiden augotižlibund ei ole sel'ged lophusai, lugetas, miše ned sündudas lämuden lanktendoiden tagut Man südäimes.
Manrehkaidusiden enambuz oleleb tektonižiden plituiden agjoil. Jäl'gmäižel kahtel voz'sadal homaitihe, miše lujad manrehkaidused oliba tulijoiden man pindale järedoiden lohkaidusiden avaidusen jäl'ghe. Registriruidas enamba millionad manrehkaidusid ladimil (seismografil) joga vodel, ende oli vähemba kaclendpunktoiden vajaguden tagut. Ühesa manrehkaidust kümnespäi tegesoiš Lämoirenghas tün'valdmerižil randoil, 5..6 procentad puttas Al'piž-Gimalajižhe vöhö Indonezijaspäi Keskmerhesai.
Köläidused manrehkaidusišpäi likkudas seismižiden lainhiden nägul, niiden sekundpiguz voib sadas 10 kilometrhasai. Seismologii tedoidab manrehkaidusid da sidodud niihe nägusid. Tähäsai ei voi endustada manrehkaidusen sijad, sen eziaugušt magnitudad i ühthišt intensivižust tarkoikti, no ottas todhekoskujid modelid, londusen kaimdainägusiden kaclendoid, eläbid olijoid. Aigaližen varutusen sistem radab valdkundoiden tahondoiš paksuidenke murenijoidenke manrehkaidusidenke.
Jagadas manrehkaidusid lujikš (vägevikš), vällikš i mikromanrehkaidusikš. Kaik oleskeleb 400 da sen enamba aigtegod seičeme da sen korktemba magnitudanke joga vodel keskmäras. Manrehkaiduz om «murenii» vai «katastrofine», ku se kucui pertišton murendusid i ristituiden pölištust, magnitudha kacmata.
Vedenalaine manrehkaiduz voib kucta lujas korktoid valdmerialdoid (cunami), ned oleldas varuližemb mi se manrehkaiduz.
Kacu mugažo
Kategorii:Geologižed varuližused Kategorii:Seismologii Kategorii:Londuseližed katastrofad Kategorii:Litosfer
Lobotomii
thumb|right|250px|Leikotom — instrument lobotomijan tegendan täht Lobotomii (λοβός lobos «pala» i τομή tomi «čapatez»), mugažo tetab kuti leikotomii (λευκός leukos «vauged» i τομή tomi «čapatez») om neirohirurgine operacii, kudamban aigan leikatas kudehid päaivoiden ocpaloiden i niiden toižen palan keskes.
Prefrontaline lobotomii om lobotomijan toižend, ezimeletab ocpaloiden palahišt heitandad. Sen jäl'ghe pacient sab elon hätkte «ocpalan sindrom»-diagnozad.
Egaš Moniš-portugalijalaine sädi lobotomijan tehnologijad vl 1935. Hän todesti operacijad kut erasiden psihižiden läžundoiden spravitamine.
Homaičendad
Kategorii:Neirohirurgii Kategorii:Medicin
Vas (znamoičendad)
Vas om tärtuz äjidenke znamoičendoidenke:
Baster
Baster (Basseterre [bæsˈtɛər], «madal ma» francijan kelespäi, Sent Kitsan kreoline kel': Basterre) om Sent Kitsan da Nevisan pälidn da kaikiš suremb lidn. Zante-port sijadase sen keskuzpalas Kariban meren randal.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud francijalaižil vl 1627, i vspäi 1639 se om järedaks meriportaks. Lidn eli läbi sures lämoipalos vl 1867. Edel padoseiniden sauvust Baster alištui paksuile sur'vezile.
Sur' Rostov
Sur' Rostov vai muite Rostov (Ростов) om Venäman lidn da lidnankund Jaroslavlin agjan suves. Se om agjan kudenz' lidn eläjiden lugun mödhe, Rostovan rajonan administrativine keskuz.
Baster
Istorii
Baster šingotase turizmal, Päivnouzmaižen Kariban finansižeks keskuseks, Päivnouzmaižen Kariban Keskuzbankan päfater radab lidnas. Tehtas romad, sadas keitandsolad, pästtas muzikelektronikad, kaik se mäneb eksportaks.
Sur' Rostov
Rostov mülüb turizman tetabha «Kuldaine rengaz»-maršrutha.
Baster
Geografijan andmused
Lidn sijadase Sent Kits-saren suvirandal sättujanke merikaranke, randan 3,2 km pitte, 15 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Merikar om kaitud koviš tulleišpäi mägil.
Sur' Rostov
Istorii
Eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan vl 862 lidnan statusanke, nece voz' lugese alusenpanendan oficialižeks vodeks. Se sijazihe merälaižiden tahondas i oli Saran lidnuden ezilidnaks, lidnut oli olmas Neron suvirandpolel 7-11. voz'sadoil. Vll 1207−1474 oli Rostovan kunigahusen pälidnaks. Kivižen Rostovan Kremlin seinäd oma saudud vll 1670−1683, siš om 11 čuhundust. Vl 1777 Rostov sai makundan lidnan statusad.
Baster
Geografijan andmused
Klimat om tropižiden vihmmecoiden. Kun keskmäine lämuz om +25..+28 C° vodes läbi. Paneb sadegid 1165 mm vodes, enamba heinkus-kül'mkus (113..141 mm kus), vähemba uhokus-sulakus (49..60 mm kus).
Sur' Rostov
Istorii
Sur' Rostov šingotase mašiništonsauvomižel (cisternad, öližen nägendan sodaladimed), iknoiden tegimel, sömtegimištol (lihakombinat, kofecikorijan tegim, vasan tehmine), finiftin da keramikan pästandal i turizmal.
Baster
Eläjad
Vl 2010 kaikenaigaižiden eläjiden lugu oli 13 360 ristitud, valdkundan nelländez.
Sur' Rostov
Geografijan andmused
Lidn sijadase Nero-järven lodehižel randal (54 km², Volgan oigedpol'ne bassein), 100 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Jaroslavlihesai om 55 km pohjoižhe-pohjoižpäivnouzmha orhal, 60 km avtol vai raudtel. Lähembaine lidn om Gavrilov Jam 29 km pohjoižpäivnouzmha orhal, 45 km avtotedme vai 35 km raudtedme.
Baster
Eläjad
Lidnan eläjiden päreligii om hristanuskond. Päjumalanpert' om katoline, toižed pühäpertid oma protestantizman uskojiden: anglikanižiden i metodistoiden.
Sur' Rostov
Geografijan andmused
Sur' Rostov om lidnankundan üks'jäine eländpunkt.
Baster
Eläjad
Kaks' mediciništ openduzaluzkundad oma avaitud lidnas: veterinarine škol i universitet babičijoiden täht.
Mihailovk
Mihailovk (Михайловка) om levitadud toponim venäkel'žiš tahondoiš. Se voib znamoita:
Sur' Rostov
Eläjad
Rostovan saraktehnologijoiden kolledž i Rostovan pedagogine kolledž oma professionaližen opendusen aluzkundoikš.
Baster
Transport
Zante-valdmeriport om saudud merikaran pudotadud mal (6,1 ga pindal) vl 1995. Ehtatimed ühtenzoittas Basterad regionan znamasižidenke lidnoidenke lähižil saril.
Sur' Rostov
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Jaroslavlin agjan lidnad *
Baster
Transport
Rahvahidenkeskeine lendimport Robert L. Bradšoun nimed (SKB / TKPK) radab lidnan pohjoižpäivnouzmas. Tehtas reisid AÜV:oiden i Kanadan järedoihe lidnoihe.
Angara Burun
Mägen korktuz om 1453 metrad. Om Čatir Dag-mägisel'gan pala, sijadase sen päivnouzmas. Libund mägen pautkidme om populärine al'pinistoiden keskes. Om severz'-se maršrutoid järgeližiden-ki turistoiden täht.
Ümbrikirjutand
Mägenpä om kumplonvuitte, suvižed i päivlaskmaižed pautked oma heinäkahad. Mägen suvipala om kall'oikaz. Päivnouzmas mägi lopiše Angaran ülämänegel teravas.
Mägi kogoneb mouckivisuguišpäi päpaloin. Alapautked oma kattud bukmecal tobjimalaz. Taholine Vilu Kuluar-alang sijadase Angara Burunan pohjoižpalas, lugetas alangod Kriman kaikiš varukahambaks lumilaskmoil sijaks.
Homaičendad
Kategorii:Kriman mäged Kategorii:Mäged kirjamišton mödhe
Bal'buškhein
Bal'buškhein  (Matricaria discoidea, üks' sinonimoišpäi Matricaria matricarioides) om üks'vozne heinäsine kazmuz Puzuänikoižed-sugukundaspäi.
Leviganduz
Eziauguine areal om Venäman Edahaine Päivnouzm, Hokkaido-sar' i Pohjoižamerikan päivlaskmaine pala. Leviganzi kaikidme kontinentidme venos vönes. Kazvab kuti rujohein teveril, raudteiden pautkil, pustolänil, tactüd pöudoil.
Ümbrikirjutand
thumb|left|250px|Bal'buškheinän kuva Jan Kops-tedomehen Flora Batava-kirjaspäi, 1898 Kazmuz sase 5..40 santimetrhasai kortte, hajukaz. Bal'buškheinän seikh om üks'jäine, sarakoičese üläpalas. Höunhenvuiččed lehtesed čereduišoiš. Änikused kazdas seikhiden agjoil, ned oma puzuižed lühüdoil jaugoil, konižed formal i pakuižvihandad mujul.
Änikoičeb semendkus-sügüz'kus. Plod om täuz' semnid, ned oma 1,5 millimethasai pitte, kül'gekahad.
Kävutand
Ottas kävutamižhe änikusid heinčajuikš i zelläks, spravitamha kohtun kibuid, säruläžundad, sündutesidenjäl'ghišt anemijad. Tedoline medicin kel'dab otta bal'buškheinäd südäimehe, kävutadas vaiše kut irdpol'ne abutuz.
Homaičendad
Kategorii:Puzuänikoižed Kategorii:Kazmused kirjamišton mödhe Kategorii:Heinäsižed kazmused Kategorii:Zell'kazmused Kategorii:Rujoheinäd
Dubovickaja Regina
Regina Igorevna Dubovickaja (Регина Игоревна Дубовицкая; sünd. 31. tal'vku 1948, Šadrinsk, Kurganan agj, Venäman NFST, NSTÜ) om nevondkundaline i venämalaine lehtezmez', Venäman televizijan jumoristižen «Anšlag»-programan vedai vspäi 1987 tähäsai (nüg. lähtleb Venäma-1-TV-kanalal, 34 sezonad).
Biografii
Dubovickajan al'mamater om Pätigorskan verhiden keliden institut (nüg. valdkundaližen universitetan pala), hän om pästnus sišpäi «saksan kelen opendai»-specialižusenke. 1960−1980-nzil vozil naine radoi radiovedajan NSTÜ:n radios, kirjeižiden palakundas, siš tegi tundištusid estradan äjidenke jumoristoidenke. Vl 1987 Regina läksi televizijha lujan cenzuran tagut radios i sädi «Anšlag»-programad. Sen pätegend oli starinoita suližen žanran estradan olendas i estradan sijas nevondkundaližen ristitun elos. Program oli modakaz 1990-nzil vozil, sid' kadotab populärižust konkurencijan tagut.
Reginan kaik heimolaižed oma tedomehed. Hän om lähtnu mehele, üks'jäine tütär sündnus naimiželos.
Homaičendad
Kategorii:NSTÜ:n lehtezmehed Kategorii:Venäman lehtezmehed Kategorii:Venäman TV-vedajad Kategorii:Lehtezmehed kirjamišton mödhe Kategorii:TV-vedajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Kurganan agjaha
Slupsk
thumb|left|200px|Slupskan 13 lidnrajonad (2011). Slupsk (Słupsk [swupsk], edel 1945 vot oficialine nimi oli Štol'p , Stolp) om lidn Pol'šanman pohjoižes, mülüb Pomorjen sodaveikundha.
Istorii
Eländpunkt mainitase ezmäižel kerdal 10. voz'sadal. Se om olmas lidnan oiktusidenke vozišpäi 1265 da 1310 (sirtihe lidnad udhe sijha). Amerikaižen raketanvastaižen kompleksan sauvomine tuli lophu vodele 2018 5 km päivnouzmha Slupskaspäi Redzikovo-žilos.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Slup'-jogen randoil (Słupia), 18 kilometras Baltijan meren randaspäi, 22 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Läz 20 vezištod lidnan territorijal oma Slupin johtad. Slupskan avanport om pen' Ustk-lidn (pol'š. Ustka). Lähembaižed sured lidnad da järedad meriportad oma Gdin' da Gdan'sk 100 km päivnouzmha.
Klimat om ven meren. Voden keskmäine lämuz om +7 C°. Paneb sadegid 660 mm vodes.
Eläjad
Vl 2014 eläjiden lugu oli 93 706 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 102 832 eläjad vl 1994. Vn 1939 eläjiden lugu (50 373 rist.) ületi vodele 1960.
Üläopendusen nell' aluzkundad ratas lidnas: Pomorjen akademii, Ganzan administracijan üläškol, Ižandusen inženerijan üläškol, Varšavan Tehnikan da ekonomikan üläškolan informatikan da keliden keskuz.
Irdkosketused
Kategorii:Pol'šanman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Pomorjen sodaveikund
Tambovan agjan lidnad
Kaik om kahesa lidnad (город) i 12 lidnanvuittušt žilod (ven. посёлок городского типа) Tambovan agjas.
Lidnad
* lidnan ristitišt erineb lidnümbrikon ristitišton luguspäi.
Homaičendad
Kategorii:Lidnoiden nimikirjutesed Venälaižen Federacijan subjektoiden mödhe
Explay
Vspäi 2016 kompanii om mödud britanižele Fly-kompanijale, se om mobiližiden telefoniden tegii.
Irdkosketused
Kategorii:Elektronikan tegijad Kategorii:Digitaližiden ladimiden tegijad Kategorii:Venäman kompanijad Kategorii:Venäman torguindmarkad Kategorii:Kompanijad kirjamišton mödhe Kategorii:Torguindmarkad kirjamišton mödhe Kategorii:Moskv
Sulaku
Sulaku om voden nellänz' ku grigorianižes da julianižes kalendariš, kahtenz' keväden ku. Kogoneb 30 päiväspäi.
Irdkosketused
Kategorii:Kud
Raipur
Raipur (mugažo anglijan kelel, virktas [ˈraɪpʊr], रायपुर Rājapura) om lidn Indijan päpalan keskuzpalan päivnouzmas. Se om Čhattisgarh-štatan administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn, štat om sätud vn 2000 kül'mkus.
Istorii
Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud Rama Čandra-kunigahal 14. voz'sadan lopus. Vanhan lidnusen da toižiden sauvusiden jändused oma kaičenus lidnan suves.
Raipur šingotase štatan ižandusen keskuseks: cementtegimil ezilidnoiš, kivenümbriradmižel (mramor, ozrikkivi), tekstiližel sarakol, sömtegimištol, maižanduzprodukcijan torguindal, šellakan tehmižel. Risan kazvatandan rajon levitase Mahanadi-jogen alangištos päivlaskmha lidnaspäi. Štatan üläopendusen da tedon keskuz: Indijan kuden institutan i viden privatižen universitetan palakundad, kuz' valdkundališt universitetad, seičeme profkolledžad.
Geografijan andmused
Lidn sijadase štatan keskuzpalas, 298 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Maikal-kukhad zavodisoiš lodeheze lidnaspäi. Čhota Nagpur-mägitazangišt om pohjoižpäivnouzmha Raipuraspäi. Matkad Delihesai om 930 km lodeheze-pohjoižhe orhal vai 1230 km avtotedme.
Klimat om tropine kaks'sezonine. Semendkun kesklämuz om +34 C°, tal'vkun — +19 C°. Voden keskmäine lämuz om +26 C°. Paneb sadegid 1265 mm vodes, vihmsezon oleskeleb kezakus-sügüz'kus (195..357 mm kus).
Eläjad
Vn 2011 Indijan rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 785 829 ristitud, vl 2001 — 605 131 ristitud. Läz 1 mln ristituid elädas municipalitetas (štatan nell' procentad) 226 km² pindal. Kirjutamižmahtuz — 86,9% (2011).
Edeline lidnan pämez' om Pramod Dabi (Pramod Dubey), radoi vll 2015−2019.
Irdkosketused
Kategorii:Čhattisgarhan lidnad Kategorii:Indijan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Kardašän Kortni
Kortni Meri Kardašän (Kourtney Mary Kardashian; sünd. 18. sulaku 1979, Los Andželes, Kalifornii, AÜV) om amerikalaine TV-vedai, model' da biznesnaine. Om «Kardašän-kanz»-TV-šoun da «Kortni da Hloja Take Miami» ühtnijan.
Biografii
Kortni om sündnu Los Andželes-lidnha, Robert Kardašän-advokatan da Kris Dženner-biznesnaižen (neiččel kanzannimi oli Houton) kanzha. Kazvoi Los Andželesan Beverli Hills-ezilidnas.
Oli lähtnu mehele, Skott Disik-biznesmenale, se naimiželo jätksi vozil 2006−2015. Nügüd'aigan om mužikata. Hänel om koume last: Meison Deš-poig (om sündnu vl 2009), Penelopa Skotlend-tütär (om sündnu vl 2012), Rein Eston Disik-poig (om sündnu vl 2014).
Irdkosketused
Kategorii:AÜV:oiden TV-vedajad Kategorii:AÜV:oiden fotomodelid Kategorii:Fotomodelid kirjamišton mödhe Kategorii:TV-vedajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Los Andželesha
Kapur Šraddha
Šraddha Kapur (श्रद्धा कपूर, Shraddha Kapoor; sünd. 3. keväz'ku 1989, Bombei, Maharaštr, Indii) om indijalaine Bollivudan aktris da pajatai.
Biografii
Šraddha om sündnu Mumbai-lidnha, Šakti Kapur-akt'oran da Šivangi Kapur-pajatajan (neiččel kanzannimi oli Kolhapure) sämižkanzha. Siddhanth-vell' om Šraddhal, hän om akt'or mugažo.
Šraddha om pajatai lapsessai, hänen dedoi (mamoin kanzaspäi) om Lata Mangeškar- da Aša Bhosle-pajatajiden dvojurodnii vell'.
Irdkosketused
Kategorii:Indijan aktrisad Kategorii:Indijan pajatajad Kategorii:Aktrisad kirjamišton mödhe Kategorii:Pajatajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Mumbaihe
Grand Theft Auto: San Andreas
thumb|right|250px|Vändon logotip «Grand Theft Auto: San Andreas» (lühenduz: GTA: San Andreas, GTA: SA) om vn 2004 britanine kompjutervänd Grand Theft Auto-serijaspäi ekšn-žanras.
Vänd om sätud britanižel «Rockstar North»-studijal i om pästtud amerikaižel «Rockstar Games»-kompanijal. Se om Grand Theft Auto-franšizan videnz' vänd lugul i koumanz' 3D-vänd.
S Kategorii:Kompjutervändod kirjamišton mödhe
Radužnii
Radužnii om toponim venäkel'žiš tahondoiš. Se voib znamoita eländpunktoid i mikrorajonid:
Bern
Bern (mugažo saksan kelel [ˈbɛrn]; Berne, ital. i Berna) om Šveicarijan Konfederacijan pälidn de fakto. Se om ühtennimižen kantonan pälidn mugažo, valdkundan videnz' lidn eläjiden lugun mödhe. Oficialine kel' om saksan kel'.
Mail'man počtühtištusen i Šveicarijan raudteiden päfaterad sijadasoiš lidnas.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1191 ceringenlaižen Bertol'd V-gercogan käskön mödhe. Vspäi 1848 Šveicarijan parlament i ohjastuz tehtas ištundoid lidnas. Bernan vanh keskuz mülüb UNESCO:n Mail'man jäl'gusen nimikirjuteshe vspäi 1983.
Geografijan andmused
Bern sijadase pohjoižpolehe Al'pilpäi, valdkundan lodehes. Lidn seižub Are-jogen känman molembil randoil, 481..674 m korktusil, 540 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.
Klimat om ven kontinentaline. Heinkun lämuz om +18,3 C°, tal'vkun-uhokun — −0,4..+0,7 C°. Voden keskmäine lämuz om +8,8 C°. Paneb sadegid 1059 mm vodes, enamba semendkus-elokus (106..119 mm kus), sidä kesken oleskeleb lunt 53 sm vodes.
Bern jagase kudhe nimitadud rajonha.
Eläjad
Vl 2013 eläjiden lugu oli 137 980 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt oli 162 405 eläjad vl 1970. Läz 400 tuhad eläjid om ezilidnoidenke.
Transport
Avtobusad, tramvaid, trolleibusad i funikulör (106 m) oma kundaližeks transportaks lidnas. Kaik om 18 sildad Are-joges päliči lidnan südäimes. Bernan elektroraudte (saks. S-Bahn, 13 jonod) ühtenzoitab lidnad ezilidnoidenke.
Regionaline civiline Bern-lendimport (BRN, 183,3 tuh. passažiroid vl 2016) sijadase Bel'p-ezilidnas 5 km suvipäivnouzmha Bernan istorižes keskusespäi, tehtas reisid Evropan maidme.
Irdkosketused
Kategorii:Šveicarijan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe * Kategorii:Pälidnad *
Adelaid
thumb|left|150px|Lidnan kart Adelaid (Adelaide [ˈædəleɪd]) om lidn Avstralijan suves. Se om valdkundan videnz' lidn eläjiden lugun mödhe, Suviavstralii-štatan pälidn.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud igähižen kaurna-rahvahan tahondas, vn 1836 28. päiväl tal'vkud kuti žilo joudjaližen immigracijan täht. Om nimitadud britanižen Vil'hel'm IV-kunigahan (ohjasti vll 1830−1836) Adelaida-akan-kunigaznaižen nimen mödhe. Ižandusen ezmäižed vedimed oliba lambhiden kazvatand villaha näht, hobedan, vas'ken i hahktinan samine. Vl 1954 saudihe vedenveimen Murrei (Marri)-jogespäi. Vl 1955 rahvahidenkeskeine lendimport zavodi radod.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Indižen valdmeren Sent-Vinsent-lahten randal, 0..727 m korktusil, 50 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Šingotase planan mödhe ičeze alusenpanendaspäi. Matkad Kanber-pälidnhasai om 960 km päivnouzmha orhal vai 1160 km avtotedme. Lähembaine järed lidn om Mel'burn 650 km suvipäivnouzmha orhal vai 725 km avtotedme.
Klimat om Keskmeren kuivahk, ani ei oleskele haloid i lunt. Heinkun-elokun lämuz om +11..+12 C°, uhokun — +23 C°, voden keskmäine lämuz om +17 C°. Absolütine minimum oleli −2 C° rahvahidenkeskeižen lendimportan rajonas. Paneb sadegid 445 mm vodes, vähemb kül'mkus-keväz'kus (17..24 mm kus).
Eläjad
Vl 2014 eläjiden lugu oli 1 304 631 ristitud, štatan enamba seičemed kümnendest.
Kodikelen mödhe (vn 2016 rahvahanlugemine): anglijan kel' — 75,4%, italijan kel' — 2,1%, kitajan kel' — 2,1%, grekan kel' — 1,7%, vjetnaman kel' — 1,4%, kantonan pagin — 0,7%, toižed keled — 16,6%.
Adelaidan universitet radab vspäi 1874.
Transport
Avtobusad, tramvaid, dizel'- da elektroezilidnjonused oma kundaližeks transportaks lidnas. Meriport om olmas lidnas.
Rahvahidenkeskeine civiline Adelaid-lendimport (ADL, 8 mln passažiroid 2016/17 finansižel vodel (heinku — kezaku)) sijadase 6 km päivlaskmha lidnan keskusespäi. Tehtas reisid Suvipäivnouzmaižen Azijan i Persijan lahten järedoihe lidnoihe, Valdmerimaiden lähižihe maihe, mugažo Avstralijan äjihe lidnoihe. Toine Parafel'd-lendimport om 18 km pohjoižhe lidnan keskusespäi, kävutadas penen aviacijan täht (212,8 tuhad lendahtandoid i ištutandoid 2010/11 finansižel vodel).
Irdkosketused
Kategorii:Avstralijan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Stroncii
thumb|left|250px|Stroncijan palaine
Stroncii (Sr — strontium latinan kelel) om 38nz' himine element himižiden elementoiden periodižes tabludes. Sen sijaduz om kahtendes gruppas (vanhtunuden klassifikacijan mödhe — kahtenden gruppan päalagruppas), tabluden videndes periodas.
Ühthine ümbrikirjutand
Stroncii om levitadud londuses keskmäras, sen pala Man kores om 0,014% massan mödhe (23nz' sija), litosferas — 0,045%. Metall om lujas aktivine himižešti, i sikš ei voi löuta sidä londuses puhthas olendas.
Vl 1808 anglijalaine Hemfri Devi-himik sai puhtast stroncijad ezmäižen kerdan. Nimituz libub stroncianit-mineralaspäi, löutihe sidä Šotlandijan Strontian-külänno (Sron an t-Sìthein).
Fizižed ičendad
Stroncii om pehmed tagokaz plastine hobedaižvauged muglmametall.
Mrongovo
Mrongovo (Mrągowo [mrɔŋˈɡɔvɔ], saksan kelel: Sensburg) om kurortlidn Pol'šanman pohjoižpäivnouzmas. Mülüb Varminiž-Mazuran sodaveikundha.
Stroncii
Fizižed ičendad
Atommass — 87,62. Ninevuz (normaližiš arvoimižiš) — 2,54 g/sm³. Suladandlämuz — 1050 K (777 C°). Kehundlämuz — 1650 K (1377 C°).
Mrongovo
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1348, istorine nimi om Ządzbork (virkand: [ˈʐɔɲd͡ʑbɔrk]). Se sai lidnan oiktusid vl 1444. Raudte tuli lidnha vl 1897. Vl 1947 udesnimitihe lidnad 19. voz'sadan Pol'šanman Kšištof Mrongoviuš-filosofan da kašuban kelentedomehen oiktastuseks.
Mrongovo šingotase turizmal da torguindal, mugažo industrijan nenil sarakoil: sömtegimišt (maid, kalaižanduz), punümbriradmine (mebel', iknad), omblendtegmišton «Varmii»-tegim, maižanduzmašinoiden pästand (traktorad, metallurgine tegim).
Stroncii
Fizižed ičendad
Stabiline stroncii kogoneb nelläs izotopaspäi: 84Sr (0,56%), 86Sr (9,86%), 87Sr (7,00%), 88Sr (82,58%). Tetas 29 radioaktivišt izotopad 73..83, 85, 89..105 atommassanke, i niiden 6 izomärad.
Mrongovo
Geografijan andmused
Lidn sijadase Mazurijan järviden rajonan keskes, 20..200 m ü.m.t. korktusil. Matkad sodaveikundan Ol'štin-keskushesai om 60 km päivlaskmha.
Klimat om ven. Voden keskmäine lämuz om +6,7 C°, heinkun lämuz om +17,2 C°, vilukun — −3,5 C°. Paneb sadegid 450..600 mm vodes.
Eläjad
Vl 2016 lidnan eläjiden lugu oli 21 592 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt om vspäi 1999, se vajehtase 21..22 tuhad eläjid röunoiš.
Irdkosketused
Kategorii:Pol'šanman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Varminiž-Mazuran sodaveikund
Stroncii
Kävutand
Londuseline stroncii om toksine vähän, kävutase metallurgijas i pirotehnikas, i ei pida segoitada sidä radioaktivižidenke izotopoidenke. Ottas kävutamižhe irgäd stroncijad uranan endištandan reakcijas. Tehtas kaikenaigaižid magnitoid, stroncijan hapanduz ottase keramižen üläveimen palaks.
Irdkosketused
Kategorii:Himižed elementad kirjamišton mödhe
Siemens A52
thumb|right|150px|Siemens A52 «Siemens A52» om 2003-nden voden Siemens-kompanijan mobiline telefon monohromiženke ekrananke. Se om 84 grammad jügutte, GSM 900 / GSM 1800-verkon täht. Ei ole GPRS-, USB-, IrDA- i Bluetooth-tehnologijoid telefonas, mugažo ei ole südäimuštod.
Telefonan form om monoblok. Irdmärad: 109x46x23 mm vai 104x21x46 mm. Litii-ionine akkumulätor, 700 mA·voz', 190 časud varastusen režimas, 360 minutad paginan aigan. Ekran om 101x64 pikseläd. Vižrivine koskmik. SMS-tedotusiden funkcii om olmas.
Modelid-jäl'ghetulijad: «Siemens A55» (2003, om apgreidan voimust C55-modelikš) i «Siemens A56» (2004, om ližan voimust kävutamha C56-modelikš).
Homaičendad
Kategorii:Siemens:an mobiližed telefonad Kategorii:Mobiližed telefonad kirjamišton mödhe
Venäman flag
border|right|250px| Venäman flag (Флаг России), mugažo Venäman trikolor (Российский триколор), om Venälaižen Federacijan üks' oficialižiš simvoloišpäi. Flagan proporcii om 2:3.
Nügüdläine flag om vahvištadud voden 1993 tal'vkul, hot' analogižiš nägusiš se om olmas 17. voz'sadalpäi. Venäman flagan edeline pojav versii oli olmas vll 1991−1993, sen mujuiden ližamujud oliba toižed vähän i proporcii oli 1:2. Venäman valdkundflagan päiv oigendase elokun 22. päiväl.
Venäman flagan mujud oma vauged ülähän, sinine keskuses dai rusked alahan. Nenil mujuil ei olgoi konkretižid znamoičendoid, faktižikš ned oliba Alamaiden flagan mujuiden «kal'k». Ezmäi 17. voz'sadal kävutihe trikolorad Venäman torguindflagaks vaiše.
Homaičendad
Kategorii:Flagad flag
Znamensk
Znamensk voib znamoita:
Nar'jan Mar
Istorii
Vozil 1892−1903 koume mecanümbriradajad tegint oliba saudud ühtel-žo sijal nügüd'aigaižen lidnan territorijal, kaks' paloiba, koumanz' jäi i sen eländpunkt nimitihe Mectegimen žilo. Eländpunktan toine pala mainitase kuti Beloščel'je-külä vl 1922.
Vl 1931 Nar'jan Mard-radnikžilo ühtenzoiti Mectegimen, Kalüš-, Karmanovo (Gorodeckii)- i Nosovo (Kačgort)-žiloid, Beloščel'je- i Jokuš-külid sauvomha meriportad Vorkutan kivihilen täht. Sil-žo vodel udesnimitihe radnikžilod nügüdläižikš hüvän el'gendusen da virkandan täht, heittihe «d»-kirjant. Vl 1932 sirdihe Nencan avtonomižen ümbrikon keskust sihe Tel'visk-küläspäi. Nar'jan Mar om lidnaks vodelpäi 1935.
Narjan Mar šingotase sömtegimištol, Nencan kivivoin kompanijal, sauvondan edheotandal, meriportal, lendimportal.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Pohjoižen nabapirdan taga, seižub Pečor-jogen alajoksmusen randal, 110 km Barencan meren randaspäi, kuz' metrad ü.m.t. keskmäižel korktusel. Mad Moskvaspäi Nar'jan Marhasai om 1500 km, Arhangel'skaspäi Nar'jan Marhasai — 660 km. Lähembaine raudtestancii om Usinskas, 350 km matkad, voib vaiše tal'vavtotel sadas sihepäi madme.
Eläjad
Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 21 338 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt om nügüd'. Kaik 24 654 eläjad oli lidnas vl 2017.
Hristanuskondan Sündun Nägundan puine kafedraline päjumalanpert' (vspäi 2004, ortodoksine jumalankodikund) i kaks' časounäd puspäi, da Kazanin pühäpert' (vanhuskolaižed) oma avaitud lidnas.
Narjan Maran socialiž-gumanitarine kolledž i Nencan agrariž-ekonomine tehnikum oma lidnan professionaližen opendusen aluzkundoikš.
Transport
Avtobusad oma kundaližeks transportaks lidnas, ühesa maršrutad. Meriport radab vspäi 1932 kezakuspäi kül'mkuhusai. Voib sadas likutimvenehil eländpunktoihesai kezaaigan. Avtote Usinskaspäi om sauvomas.
Soda- da civiline Nar'jan Mar-lendimport (NNM / ННР) sijadase koumes kilometras päivnouzmha lidnaspäi. Tehtas reisid lähembaižihe järedoihe lidnoihe, mugažo Moskvha, Piterihe i Nencan avtonomižedme ümbrikodme.
Irdkosketused
* Kategorii:Arhangel'skan agjan lidnad Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Nokia (lidn)
Nokia (mugažo suomen i ročin kelil, suomen virkand: [ˈnokiɑ]) om lidn da lidnankund Suomenman suvipäivlaskmas, Pirkanma-agjas. Se om Tamperehen päivlaskmaine ezilidn, valdkundan 32nz' lidn eläjiden lugun mödhe.
Istorii
Vspäi 1868 sauvoškanzihe bumagantegint nügüdläižen lidnan tahondas. Eländpunktan oficialižen alusenpanendan voz' om 1922 kuti Pohjoine Pirkal (Pohjois-Pirkkala). Se sai lidnanvuiččen žilon (suom. kauppalaksi) oiktusid vl 1937. Udesnimitihe nügüdläižikš vl 1938. Ühtištuihe Suoniemi-kundanke vl 1973, Tottijärvi-kundanke vl 1976. Anttihe lidnan statusad vl 1977.
Nokia-lidn šingotase Nokian-kompanijan šintegimel, bumagantegimel, sodatransportan pästandal (Patria, Sisu) i «Nanso Group Oy»-kompanijan (päfater) tekstiližel tegimel.
Geografijan andmused
Lidn sijadase agjan suvipäivlaskmas, Pühäjärven suvipäivlaskmaižel randal (121 km², 77,2 m ü.m.t.) i läksijan sišpäi Nokianvirtanjogen oiktal randal tobjimalaz (8 km pitte, Kokemäenjogen bassein), se jokseb Kulovezi-järvhe (Kulovesi 36 km², 57,5 m ü.m.t.). Matkad agjan Tampereh-keskushesai om 15 km päivnouzmha, Hel'sinkihesai om 180 km suvipäivnouzmha avtotedme vai raudtedme. Toine lähembaine lidn om Sastamal 35 km päivlaskmha-suvipäivlaskmha. «Tampereh — Pori»-raudtekeskust läbitab lidnad, sen kundan raudtestancijad oma Nokia i Siuro.
Lidnankundan ühthine pind om 347,82 km², sidä kesken ma — 288,27 km², sokaz tahond — 59,55 km² (vn 2019 andmused).
Eläjad
Vl 2010 kundan eläjiden lugu oli 31 647 ristitud, vl 2015 — 33 162 ristitud. Kaikiš suremb kundan ristitišt om nügüd'.
Eläjad mamankelen mödhe (2016): suomen kel' — 97,2%, ročin kel' — 0,3%, toižed keled — 2,5%.
Irdkosketused
Kategorii:Suomenman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Pirkanma
Saharanpähut (Čatir Dag)
thumbnail|right|250px|Saharanpähut thumb|right|250px|[[Angara Burun (tagamal) i Saharanpähut, nägu Angaran ülämänegespäi]] Saharanpähut (Цукрова Голівка, Сахарная Головка) om mägi Kriman suves. Om Čatir Dag-mägisel'gan pala, sijadase läz Angara Burun-mäged sen pautkel.
Saharanpähut-mägen korktuz om 1053 metrad ü.m.t.. Se om kazvahtunu mecal konus pallištonke mägenpäl, om kall'vöid pautkil. Sai nimitust valatud sahar-rafinadan pojavan forman taguiči.
Kategorii:Kriman mäged Kategorii:Mäged kirjamišton mödhe
Pohjoižsaamen kel'
thumb|right|250px|[[Pohjoiževropan kartan pala. Saamen keliden ümbrimäraine leviganduz, pohjoižsaamen kel' om ozutadud nomeral 5.]] Pohjoižsaamen kel' (ičeze nimitused oma Davvisámegiella i Sámegiella) om üks' saamen kelišpäi, mülütadas suomalaiž-ugrilaižehe kel'kundha. Se om kaikiš tetabamb saamen kel' tämbäi da sil pagištas Norvegijas, Ročinmas i Suomenmas; «saamen kel'»-virkeh znamoičeb pohjoižsaamen kel't järgeližikš Suomenmas da Ročinmas.
Kaik om läz 21 000 pagižijoid tämbäi.
Nügüdläine situacii
«M. Paul Lewis, Ethnologue: Languages of the World»-kirjan mödhe, pohjoižsaamen kelen pagižijoiden lugu om 20 700 ristitud, i uhthine pohjoižsaamalaižiden lugu om 40..50 tuhad ristituid.
Norvegijas om 15 tuhad pagižijoid (sen man pohjoižsaamalaižiden ühthine lugu om 30..40 tuhad), Suomenmas — 1700 ristitud (pohjoižsaamalaižiden lugu om 4000), Ročinmas — 4000 pagižijoid (pohjoižsaamalaižiden lugu om 5000).
Saamen keliden keskes pagižijoiden enambuz kävutab pohjoižsaamen kel't. Se om oficialine kel' Norvegijan seičemes municipalitetas, Suomenman 4 municipalitetas da Ročinman nelläs municipalitetas.
Istorii
«Svenske och Lappeske ABC Book»-kirj om ühteks ezmäižiš tekstoišpäi saamen kelel; se om kirjutadud ročin kelel da, nacein, ühtel saamen kelišpäi. Kirjal om loičendoid, se om todenzoittud kahteks pästandaks — vozil 1638 da 1640; kaik om 30 lehtpol't kirjas. Se om kuvatud kuti «Kirj saamen kelenke järgeližes formas».
Slüdänk (lidn)
Slüdänk (Слюдянка) om Venäman lidn da lidnankund Irkutskan agjan suves. Se om Slüdänkan rajonan administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn.
Pohjoižsaamen kel'
Istorii
Knud Leem om ezmäine mez', kudamb kuvazi pohjoižsaamen kel't vozil 1748, 1752 da 1768 («En lappisk Grammatica efter den Dialect, som bruges af Field-Lapperne udi Porsanger-Fiorden»). Anders Porsanger — üks' Knud Leeman openikoišpäi — oli ezmäine üläškolan pästnik-saamalaine. Hän openzihe Tronheiman školas päjumalanpertinno da toižiš školiš, no ei pästand ičeze sidodud pohjoižsaamen kel'he radoid rasizman taguiči sen aigan; hänen radoiden enambuz hajeni tämbäi.
Slüdänk (lidn)
Istorii
Vl 1647 jenisejalaine Ivan Pohabov-kozak pani lidnust necil sijal, no sirtihe 7 km pohjoižhe sinnä, kus Kultuk-žilo sijadase. Vspäi 1802 Slüdänk-tal'vdundsija oli olmas. Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud Transsibirižen raudten stancijaks vl 1899 sauvomha da holitamha raudted, nimitihe stancijad da joged loštkiven lähižen löudmižsijan mödhe (слюда). Vl 1905 jonused ajeleškanziba. Kätihe radnikžiloks vl 1928, sai lidnan statusad vl 1936.
Pohjoižsaamen kel'
Kirjamišt da oigedkirjutand
Kut tämbäi, ka sil-ki aigal pohjoižsaamen kel' kävutase koumes valdkundas. Niišpäi kaikutte kävutab ičeze, erazvuittušt oigedkirjutandad pohjoižsaamen kelen täht. Oficialine pohjoižsaamen kelen oigedkirjutand om pandud vodel 1979. Se om ühthine kaikiden maiden täht, no eile mugoi detaliziruidud, kut kelen versijad valdkundoiš.
Slüdänk (lidn)
Istorii
Suren sodan jäl'ghe löuzihe läz 200 mineraloid lidnan ümbrištos. Om raudkivendon i apatitan löudmižsijid, no ned seištas radmata sijadusen tagut Baikal-järven kaičendzonas.
Pit'kkarv kolli
thumb|right|250px|Pit'kkarv kolli Pit'kkarv kolli (Rough Collie) om koiriden sugu. Lühüdkarvan kollin läheline heimolaine.
Slüdänk (lidn)
Istorii
Slüdänk šingotase raudten edheotandoil, mouckiven samižel pästamha cementad Angarskas, vauktan mramoran samižel, kiviümbriradajal tegimel da turizmal, mugažo leibtegim i pilindmaterialoiden edheotand ratas. Loštkiven samine om loptüd vl 1975 kävutamha Aldanan mineralad.
Miraž (grupp)
«Miraž» («Мираж») om Andrei Litäginan (üks' alusenpanijoišpäi) muzikgrupp nügüde, vodel 2017. Se om tutab nevondkundaline i venämalaine disko-/popgrupp Moskvaspäi, vodelespäi 1986. Kaik lähtnuded vokalan pajatajad naižed tegiba edesižen soližen kar'jeran vai sädiba ičeze muzikgruppid.
Slüdänk (lidn)
Geografijan andmused
Lidn sijadase Baikal-järven suvipäivlaskmaižel randal, 470 m ü.m.t. keskmäižel korktusel, korktan Hamar-Daban-mägisel'ganno i Šamanan nemel (Шаманский мыс). Pened Slüdänk-jogi i Pohabih-jogi (Похабиха, 20 km pitte) lanktas järvhe lidnan röunoiš. Matkad Burätijhasai om 25 km suvhe orhal, Irkutskhasai om 80 km pohjoižpäivnouzmha orhal, 110 km «Baikal»-trassadme (R-258) vai 126 km Transsib-raudtedme. Lähembaine lidn om Baikal'sk 33 km suvipäivnouzmha orhal, 38 km «Baikal»-avtotel vai Transsibal, se om rajonan kahtenz' lidn.
Pit'kkarv kolli
Kolli-sugu libub Suren Britanijan territorijaspäi. Sätihe 17. voz'sadal abutamha paimnele kerata lambhid omaluižel, sil-žo aigal koiran irdnägu oliži mel'he.
Slüdänk (lidn)
Geografijan andmused
Voib olda lujid manrehkaidusid (11 ballhasai 12:späi), mugoižed oliba vll 1862, 1959, 1995, 1999 i 2008.
Pohjoižsaamen kel'
Kirjamišt da oigedkirjutand
Nece om kirjutadud kahtel erazvuiččel mahtusel üks' sanund:
Ping
Leviganduz
Mülütadas heimho läz 130 erikod, kazdas Afroevrazijadme tobjimalaz. Erased erikod oma invazivižed rujoheinäd toižil kontinentil.
Robot (fil'm)
«Robot» (எந்திரன் Enthiran, रोबोट Robot) om vn 2010 indine fil'm tedoližen fantastikan žanras. Originaline versii om fil'mdud tamilan kelel.
Pohjoižsaamen kel'
Kirjamišt
Nügüdläine oficialine ühthine kirjamišt om pandud vl 1979. Se om vajehtadud jäl'gmäižen kerdan vl 1985.
Kaik om 29 kirjant:
Irdkosketused
Kategorii:Saamen keled Kategorii:Keled i dialektad kirjamišton mödhe Kategorii:Norvegijan keled Kategorii:Ročinman keled Kategorii:Suomenman keled Kategorii:Suomalaiž-ugrilaižed keled
Ping
Leviganduz
Navedib rohlad i ümbriratud maižandsel mahust. Kazvab saduiš, murdoiden sijiš, kezandmail.