cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kuz'järv
Kuz'järv om Venäman järv Leningradan agjan päivnouzmas, sen Pöudon rajonas. Järvespäi jokseb Vehkoja — Kärmojan ližajogi.
Kaolak
Istorii
Kaolak šingotase 19. voz'sadaspäi sijaližen arahisan ümbriradmižel i voin samižel sišpäi, järedal torgusel znamasižiden avtoteiden ristikoičendanno. Keitandsolan samine tegese pidust' joged lidnanno.
Rai Satjadžit
Biografii
Toižen mail'man sodan zavodindan tagut Rai taci opendust i radoi reklaman agentuses kümne vot, kazvoi sen čomamahton ohjandajaks. Vl 1947 pani ezmäižen indižen kinokluban alust ühtes Čidananda Guptanke. Vll 1950−1991 jätkusti kar'jerad kinos, linni realizman tetaban kuvatajan, bengalan rahvaz oli fil'miden hengen. Rai sai enamba 20 Indijan i rahvahidenkeskešt arvlahjad da premijad fil'miden sädandas. Kirjuti äiluguižid sanutesid i romanid bengalan kelel, sädi Ray Roman-šriftad.
Kuz'järv
Kategorii:Ojatin bassein Kategorii:Leningradan agjan järved Kategorii:Venäman järved Kategorii:Järved kirjamišton mödhe Kategorii:Pöudon rajon
Kaolak
Geografijan andmused
Lidn sijadase agjan pohjoižpalas, Salum-jogen (Saloum, lankteb valdmerhe) oiktal pohjoižel randal, 22 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Jogi kändase laivjogeks lidnas, torguindjogiport radab.
Rai Satjadžit
Kanz
Satjadžit Rai nai vl 1948, dvojurodnii Bidžoija Rai-sizar (1917−2015) oli hänen akan. Heiden üks'jäine laps' om Sandip-poig (sünd. 1953), radab fil'miden prodüseran i muzikdirektoran.
Kaolak
Geografijan andmused
Kaks'kümnekilometrine raudtesarak ühtenzoitab lidnad «Dakar — Bamako»-raudtenke. Matkad Dakar-pälidnhasai om 150 km lodeheze mantedme.
Klimat om tropine räk kaks'sezonine. Voden keskmäine lämuz om +28,6 C°, kuidme +26..+31 C°. Paneb sadegid 611 mm vodes, läz kaikid niid paneb heinkus-sügüz'kus (135..220 mm kus), kuivan sezonan hätkeližuz om seičeme kud (kül'mku-semendku, 9 mm pordos).
Eläjad
Vn 1988 Senegalan rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 150 961 ristitud. Vl 2002 lidnan ristitišt oli 172 305 ristitud, agjan nelländez.
Homaičendad
Kategorii:Senegalan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Pähkim
thumb|right|250px|Pähkmed Pähkim om kazmusiden rivin (puiden i penzhiden) plodun toižend. Kulinarijas se om södabanke kovahkonke südäitukunke da kovanke korenke tobjimalaz.
Biologii
Todesižed pähkmed (biologijas) mülüdas üht vai kaht sement, oz., mecpähkim, kaštanan i tamman pähkmed, mugažo atavoiden i grečan sugukundoiden erasiden kazmusiden henod plodud. Živatad södas pähkmid i muga levitadas kazmusiden semnid, niiden areal ližadub.
Toižed «pähkmed» eile pähkmed botanikan mödhe, mugomad oma arahisan plod (bob todhižikš), kedran, grekižen pähkmen i kokospal'man plodud.
Söm
Ristit kävutab pähkmid sömäks amussai. Voib söda niid torhikš, otta ingredijentaks, slokosttä keitišt.
Rekomenduidas erasid pähkmid dietižeks sömäks läžujile sahardiabetal.
Baram
Baram (ičeze nimituz: baraamu) om üks' sino-tibetižiš kelišpäi.
Pähkim
Homaičendad
* Kategorii:Plod
Baram
Kategorii:Sino-tibetižed keled Kategorii:Keled i dialektad kirjamišton mödhe Kategorii:Nepalan keled
Fahim Mohammad
Mohammad Kasim Fahim (dari: محمد قسيم فهيم; sünd. 1957, Pandžšer, Afganistan — kol. 9. keväz'ku 2014, Kabul, Afganistan) radoi valdkundmehen Afganistanan ohjastuses, tadžikalaine augotižlibundal.
Fahim Mohammad oli Afganistanan kaičendministraks vll 2001−2004. Oli mugažo ühteks Afganistanan päministrišpäi (19.11.2009 — 09.03.2014, Karim Halilinke) Hamid Karzajan administracijas.
Homaičendad
Kategorii:Valdkundmehed Kategorii:Afganistanan politikanmehed Kategorii:Politikanmehed kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Kolnuded Kabulas
Arhangel'skan agj
Agjan administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn om Arhangel'sk.
Keled
Valdkundkel' om üks'jäine — venäkel'.
Nencan kel' om regionaline, se kävutase oficialižeks nencalaižiden elämižsijiš venäkelen kartte Nencan avtonomižen ümbrikon territorijal.
Istorii
Amussai suomalaiž-ugrilaižed heimod eliba nügüdläižen agjan tahoiš. Ende nencalaižed ottiba agjan kaikid pohjoižid randištoid. 14. voz'sadal sen territorii oli Uz'lidnan Tazovaldkundan palaks.
Arhangel'skan agj om olmas vl 1937 sügüz'kun 23. päivälpäi.
Arhangel'skan agjan Päkäskuz om vahvištadud vn 1995 23. päiväl semendkud Ezitajiden Suiman ühtnijoil, se om väges nügüd' äiluguižidenke vajehtusidenke.
Geografijan andmused
thumb|left|250px|Arhangel'skan agjan reljefan kart. Agjal om röunoid Tümenin agjan Jamalan Nenciden avtonomiženke ümbrikonke pohjoižpäivnouzmas, Komin Tazovaldkundanke päivnouzmas, Kirovan agjanke suvipäivnouzmas, Vologdan agjanke suves da Karjalan Tazovaldkundanke päivlaskmas. Om meriröunoid Murmanskan agjanke da Norvegijanke lodehes, Krasnojarskan randanke pohjoižpäivnouzmas (läz sen Vizen sart). Agjan pohjoižed randad lainištab Jävaldmeri da sen Vauged, Barencan, Karan randmered.
Londuseližed varad oma kivivoi, londuseline gaz, kivihil' (kaik ned — Nencan avtonomižes ümbrikos), turbaz, boksitad, titan, kuld, diamantad, sauvondmaterialad (sauvondgips, mouckivi, saved, letked, bazal't), keitandsol, mec, kala. Udes Mas om marganc, hahktin, cink da äimetalližid kivendoid hobedanke.
Tobmuz
thumb|right|250px|Arhangel'skan agjan Ezitajiden Suiman ištundoiden sija [[Arhangel'skas.]] Agjan pämez' nimitase gubernatoraks. Igor' Anatoljevič Orlov radab gubernatoran vs 2012 vilukun 13. päiväspäi.
Üks'kodine parlament om Arhangel'skan agjan Ezitajiden Suim. Kaik rahvaz valičeb sen 62 ezitajad videks vodeks. Viktor Feodosjevič Novožilov radab agjan Ezitajiden Suiman ezimeheks vs 2013 sügüz'kun 25. päiväspäi.
Valitihe gubernatorad vn 2015 13. päiväl sügüz'kud, nügüdläine gubernator sai vägestust ezmäižel tural (53,25%) da radab kahtenden strokun. Ezitajiden Suiman ühtnijoiden järgenduseližed valičendad oliba vn 2013 8. päiväl sügüz'kud (6. kucund).
Lidnad
Kaik om nell'toštkümne lidnad agjas. Toižed järedad lidnad (enamba 50 tuh. eläjid) oma Severodvinsk da Kotlas.
Seičeme lidnümbrikod om agjas.
Rajonad
Kaik 19 municipališt rajonad om olmas agjas.
Izobil'nii
Izobil'nii (Изоби́льный) om Venäman lidn Stavropolin randan lodehes. Se om Izobil'nijan lidnümbrikon administrativine keskuz (edel 2017. vot — rajonan, mülüi sihe).
Arhangel'skan agj
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 1 227 626 ristitud, sidä kesken 18 vepsläšt. Kaikutte koumanz' ristit nelläspäi om lidnalaine.
Izobil'nii
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1895 kuti Izobil'no-Tiščenskii-žilo (посёлок Изобильно-Тищенский). Kätihe rajonkeskuseks vl 1929. Udesnimitihe Izobil'noje:ks vl 1935. Žilo sai lidnan statusad vl 1965.
K'jarelli Alis
Alis Elizabet Rouz K'jarelli (Alice Jelizabeth Rose Chiarelli) om italijalaine pianist «Alice in Darkland»-gruppas.
Izobil'nii
Istorii
Izobil'nii šingotase kaikenvuiččel sömtegimištol, mugažo «Atlant»-tegim (avtoveimed, elektroühtenzoituzladimed, štampad) i Stavropolin mehanine tegim (mašiništ kazvatamha kalad) ratas. «Sinivauvaz valu»-gazanveim zavodiše lidnas.
Arhangel'skan agj
Eläjad
Kaik om 14 lidnad agjas, 20 lidnanvuittušt žilod, 3970 küläd (sidä kesken 848 oma kaikenaigaižeta ristitištota vl 2010). Vl 2015 kaik om 14 eländpunktad enamba mi 10 tuh. eläjidenke.
K'jarelli Alis
Hän om tetab kut Lacuna Coil:an koncertühtnii (1998. vodes). Mugažo hän ühtni gruppiden riven al'bomoiden änetamižhe.
Izobil'nii
Geografijan andmused
Lidn sijadase lidnümbrikon keskuzpalas, 200 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Stavropolihesai om 40 km suvipäivnouzmha orhal, avtotedme vai raudtedme. Lähembaižed lidnad oma Stavropol' i Mihailovsk suvipäivnouzmha, Novoaleksandrovsk päivlaskmha. Raudtestancii nimitase Izobil'nai (Изобильная), radaškanzi vl 1895.
Arhangel'skan agj
Eläjad
Rahvahad (enamba 0,4% vl 2010, ühtes Nencan avtonomiženke ümbrikonke): venälaižed — 93,6%, ukrainalaižed — 1,4%, nencalaižed — 0,7%, vaugedvenälaižed — 0,5%, komilaižed — 0,4%, toižed rahvahad — 1,3%, rahvahuden ozutandata — 2,1%.
Ižanduz
Tegimišton päkeskused oma Severodvinsk (laivansauvomine), Novodvinsk (bumag), Kotlas (mecan ümbriradmine, mašiništonsauvomine), Koräžm (bumag), Nändom (raudten holituz), Vel'sk (mecan ümbriradmine).
K'jarelli Alis
Kategorii:Lacuna Coil Kategorii:Italijan pianistad Kategorii:Pianistad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe
Izobil'nii
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 40 555 ristitud (kaikiš suremb ristitišt), rajonan kaks' videndest. Vl 2018 lidnan ristitišt oli 38 100 eläjad.
Arhangel'skan agj
Transport
Vedadas avtotetransportal Jüguiden läz pol't da matknikoiden 95%.
Izobil'nii
Eläjad
Rahvahad (enamba 1 % vl 2010): venälaižed — 91,1 %, armenijalaižed — 2,9 %, čiganalaižed — 1,6 %, ukrainalaižed — 1,2 %, toižed rahvahad — 2,8 %, rahvahuden ozutandata — 0,4 %.
Arhangel'skan agj
Transport
Meriportad oma Arhangel'sk, Oneg, Mezen'. Järed jogiport sijadase Kotlasha.
Izobil'nii
Eläjad
Ortodoksižen hristanuskondan kaks' pühäpertid oma letud lidnas: Spasan Toižetamižen päjumalanpert' (om saudud vll 1993−2008) hengeližopenduzkeskusenke i Mikulai-čudonsädajan jumalanpert'. Baptizman jumalanpert' radab.
Arhangel'skan agj
Transport
Ühthižiden raudteiden piduz om 1760 km. Sen ližaks, om äi kaidan raižun raudteid mecad vedamha.
Izobil'nii
Eläjad
Nügüd'aigaižiden tehnologijoiden tehnikuman filial (Stavropol') om lidnan professionaližen opendusen aluzkundaks.
Arhangel'skan agj
Transport
Üks'jäine mugoine agjas rahvahidenkeskeine Talagi-lendimport (ARH / АХГ) sijadase 6 km pohjoižpäivnouzmha Arhangel'skan röunaspäi. Toine sur' lendimport om olmas Nar'jan Maras, sišpäi tehtas tatanmaižid reisid vaiše.
Izobil'nii
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Stavropolin randan lidnad *
Jä
thumb|right|250px|[[Keväz'jä]] Jä om kül'menzoittud vezi, veden kova olend.
Ičendad
thumb|right|250px|Man pindan Ih-jän kristalline struktur (geksagonaline singonii). Veziniksidod oma ozutadud hahkoil rebitadud jonoil. Substancijan himine formul: H2O. Ninevuz (normaližiš arvoimižiš) — 0,9167 g/sm³. Sulamižen i jähtundan lämuz om 0 C°.
Tetas kaks'kümne jän toižendad: koume amorfišt i 17 kristallišt. Kaik ned oleskeldas erazvuiččil painudel i lämudel. Jän üks'jäine modifikacii sädase Man pindal.
Jä om puhthamb vet, miččespäi sädase. Meriveden solavuz telustab jän sädandale, ka se oleleb valdmeren pindal regioniš hätkenke vilunke vaiše. Jän varad oma todestadud erasiden-se toižiden planetoiden pindal.
Kriman Avtonomine Tazovaldkund
Jäl'ges vn 2014. refendumad Krim (dai Sevastopol'-lidn mugažo) tuli Venäman mülükundha faktižešti kut Kriman Tazovaldkund, no mail'man valdkundoiden enambuz otiba lujas negativižešti necidä pätandad, miše anttud rahvahidenkeskeižile sankcijoile Venämad vaste dai sidoiden Ukrainanke da NATO:n valdkundoidenke travindale.
Jä
Homaičendad
Kategorii:Vezi Kategorii:Gidrologii
Kriman Avtonomine Tazovaldkund
Eläjiden lugu oli 1 967 119 ristitud vl 2013. Pind — 26 081 km².
Čopra Pariniti
Pariniti Čopra (परिणीति चोपड़ा, Parineeti Chopra; sünd. 22. reduku 1988, Ambal, Har'jan, Indii) om Bollivudan indine aktris i pajatai. Vändab hindikel'žid rolid.
Biografii
Pariniti om sündnu Ambal-lidnha, pendžabalaižiden kanzha. Hänen tat om Pavan Čopra-biznesmen i toi Indijan armijan täht Ambalas, Rina Čopra-mam om otnus kodiižandushe. Kaks' poigad om kanzas aktrisan ližaks: Šivang i Saradž. Prijanka Čopra-, Mira Čopra- i Mannara-aktrisad oma hänen dvojurodnijad sizared.
Naine openui Iisusan i Marijan jumalankodikundas, klassine indine muzik oli disciplinaks. Sirdi Londonha seičemetoštkümnevoččen, lopi opendust Manchester Business School-aluzkundas. Pördui kodimale mail'man finansižen krizisan tagut vl 2009. Edel fil'madandoid Pariniti radoi menedžeraks, hänel unikuva oli kätas investicijoiden bankiraks. Zavodi aktrisan kar'jerad vl 2011. Vspäi 2014 Pariniti radoi televizijas. Vl 2017 debütirui pajatajaks.
Irdkosketused
Kategorii:Indijan aktrisad Kategorii:Aktrisad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Indijha Kategorii:Sündnuded Har'jan-štatha Kategorii:Sündnuded vl 1988
Baččan Amitabh
Amitabh Baččan (अमिताभ बच्चन, Amitabh Bachchan; sünd. 11. reduku, 1942, Allahabad, Britanine Indii) om indijalaine akt'or, politikanmez', pajatai da prodüser.
Biografii
Amitabh om sündnu Allahabad-lidnha, nüg. se nimitase Prajagradž:aks i sijadase Uttar Pradeš-štatas. Hänen Harivanš Rai Baččan-tat (todesine kanzannimi — Šrivastav) oli tetabaks runokirjutajaks valdkundas.
Amitabh edesti ezmäižen rolin kinoho vl 1969 «Seičeme indijalašt»-fil'mas. Kinoakt'oran ližaks, hän om olmas TV-vedajan-ki, sidä kesken «Ken tahtoib lindä millioneraks?»-vändon sijaližes versijas.
Kanz
Vspäi 1973 om nainu, Džaja Baččan om hänen ak, aktris. Heil om üks' tütär da üks' poig: Šveta, Abhišek Baččan. Poig jätktab tatan radod, radab akt'oran mugažo. Tähäsai oma Agastija-tütrenpoig, Navja Naveli-tütrentütär da Aaradhija-poigantütär.
Irdkosketused
Kategorii:Indijan akt'orad Kategorii:Indijan politikanmehed Kategorii:Akt'orad kirjamišton mödhe Kategorii:Politikanmehed kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Uttar Pradešha Kategorii:Sündnuded Prajagradžha
Zelenogradsk
thumb|left|250px|Lidnümbrikon kart Zelenogradsk (Зеленогра́дск, Selenogradsk, Krantas; edel 1946. vot — Kranc, Cranz) om Venäman kurortine lidn Kaliningradan agjan lodehes. Se om Zelenogradskan lidnümbrikon administrativine keskuz.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud kuti Prussijan kalanikoiden Pillkoppen-külä («mererandaline lidneihut» prussijan kelespäi). Vl 1282 Prussijan Kranta-Krug-žilo («traktir randal» prussijan i saksan kelišpäi) vajehti sidä, sijazihe ten Klaipedannoks augotišel Kuršan čirakodme. Vspäi 1283 ristankandajiden ordenan lidnuz oli olmas, vaiše puine aluz jäi sišpäi. Vl 1816, konz 300 ristitud elihe žilos, saudihe ezmäižid kül'bendsijid, i Kranc kätihe rekomenduidud kurortaks.
19. voz'sadan keskes Kranc kätihe kunigahan kurortaks (1844) da sid' lidnaks. Raudte tuli lidnha Königsbergaspäi vl 1885, i tulijoiden samha lebud lugu ližadui äjan. Om kaičenus äi vanhid saksan pertid.
Zelenogradsk šingotase Kaliningrad-lidnan eläjiden kurortaks i maižanduzrajonan keskuseks.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Baltijan meren suvižel randištol, koume metrad ü.m.t. keskmäižel korktusel, Kuršan čirakon augunno. Matkad Kaliningradhasai om 25 km suvhe elektroraudtedme vai avtol.
Klimat om ven meren kontinentaližen röunal. Heinkun keskmäine lämuz om +17 C°, vilukun −3 C°. Paneb sadegid 800 mm vodes, enamba kezal. Meriveden lämuz sase +16..+17 Cel'sijan gradushasai keskmäras.
Kaik 111 žilod mülüdas lidnümbrikho Zelenogradskan ližaks. Lidnümbrikon pind — 2016,49 km².
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 13 026 ristitud, lidnümbrikon (edel 2016. vot — rajonan) nell' ühesandest, rajonan — 32 271 ristitud. Kaikiš suremb lidnan i lidnümbrikon ristitišt om nügüd'. Vl 2017 kaik 15 493 ristitud elihe lidnas i 35 754 ristitud kaikes lidnümbrikos.
Rahvahad (lidnan eläjad, enamba 0,4 % vl 2010, ozutadud rahvahudenke): venälaižed — 87,0 %, ukrainalaižed — 3,8 %, vaugedvenälaižed — 3,6 %, armenijalaižed — 1,1 %, uzbekalaižed — 0,9 %, totarlaižed — 0,5 %, litvalaižed — 0,5 %, azerbaidžanlaižed — 0,5 %, toižed rahvahad — 2,1 %.
Ortodoksižen hristanuskondan kaks' jumalanpertid om lidnas, enččes katoližes i lüteranižes sauvusiš: Sündun Toižetamižen i ph. Ondrijan Ezikuctud.
Professionaližen opendusen aluzkundad ratas lähembaižiš lidnoiš.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Kaliningradan agjan lidnad Kategorii:Kaliningradan agjan lidnümbrikod
Obojan'
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud kuti lidnuz vll 1649−1650. Obojan' sai makundan lidnan oficiališt statusad vl 1779. Raudtesarak tuli lidnha vl 1882. Toižen mail'man sodan aigan lidn oli okkupiruidud nacistoil (11. kül'mku 1941 — 18. uhoku 1943).
Obojan' šingotase sauvondmaterialiden pästandal (puapakoiden tegim), räzintehnižiden tegesiden pästandal, semniden tegimel, mugažo villän elevator radab. Äi eläjad ratas pit'kiden jüguavtoiden vedajikš.
Geografijan andmused
Lidn sijadase rajonan suvipäivnouzmas, Psöl-jogen üläjoksmusen oiktal randal (Псёл 717 km pitte, Dnepran hura ližajogi), 180 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Obojank-jogi (Обоянка) jagab lidnad poleti da lankteb Psölha. Matkad Kurskhasai om 59 km pohjoižhe orhal, 69 km avtotel vai 108 km raudtel. Toižed lähembaižed lidnad oma Stroitel' (Belgorodan agj) 50 km suvhe orhal vai 55 km avtotedme, i Sudž 70 km päivlaskmha orhal vai 83 km avtotedme. «Kursk — Belgorod»-avtote (M2-trass, E105-maršrutan pala) ümbärdab lidnan tobmad palad päivlaskmaspäi, edel 2008. vot läbiti keskuzpalad. Obojan'-raudtestancii radab lidnan suves, se om 31-kilometrižen sarakon lopstancii Ržav-stancijaspäi (ven. Ржава).
Obojan' om lidnankundan üks'jäine eländpunkt. Lidnankundan pind — 11,48 km².
Eläjad
Vl 1939 lidnan ristitišt oli 7 850 eläjad. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 13 565 ristitud, rajonan nell' ühesandest. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 13 426 eläjad vl 1916 i 15 700 eläjad vll 1996−1998. Ortodoksižen hristanuskondan Ph. Aleksandr Nevalaine-ruhtinasen päjumalanpert' (om saudud vll 1891−1907), ph. Stroican päjumalanpert' (om saudud vll 1891−1908), koume jumalanpertid i časoun' oma olmas lidnas.
Rahvahad (2010): venälaižed — 94,8%, čiganalaižed — 2,2%, ukrainalaižed — 1,4%, toižed rahvahad — 1,6%.
Professionaližen opendusen aluzkund om Obojanin agrariž-tehnine tehnikum, Obojanin pedagogine kolledž, Kurskan kul'turkolledžan filial.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Kurskan agjan lidnad *
Fejer
thumbnail|right|250px|Fejer-agjan kart Fejer (Fejér megye [ˈfɛjeːr]) om üks' Mad'jaranman agjoišpäi. Sen administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn om Sekešfehervar.
Geografijan andmused
Agj sijadase valdkundan keskuzpalan päivlaskmas, Dunai-jogen oiktal randpolel. Röunatab kudenke agjanke: Peštanke päivnouzmas, Bač-Kiškunanke suvipäivnouzmaižes čogas, Tol'n-agj levigandeb suves, Šomod'-agj sijadase suvipäivlaskmas, Vesprem-agj om päivlaskmas, Komarom-Estergom om pohjoižes.
Reljef om erazvuitte: tazangišt levitase suves, toine pala om mägikaz (Bakon', Verteš-, Gereče-mäged). Velence-järv om populärižeks lebutahoks.
Pind om 4 358,45 km².
Administrativine jagand
thumb|right|250px|Fejer-agjan rajonad vspäi 2013 Fejer-agj jagase ühesaks jarašaks (rajonaks). Edel vn 2013 administrativišt reformad kümne kišteršegad (rajonad) oli niiden sijas.
Lidnad
Neciš agjas om seičemetoštkümne lidnad:
Lidnoihe ližaks, Fejeras om 89 žilod, niiden kesken 11 oma sured žilod.
Eläjad
Vn 2011 Mad'jaranman rahvahanlugemižen mödhe agjan ristitišt oli 425 847 eläjad, vl 2015 — 417 651 eläjad. Kaikiš suremb eläjiden lugu oli 420 317 ristitud vl 1980 i 434 317 ristitud vl 2001.
Uskondan mödhe (2011): riman katolikad — 35,4 %, kal'vinistad — 10,8 %, lüteranižusen polenpidajad — 1,7 %, grekan katolikad — 0,3 %, toižed uskojad — 1,4 %, religijatomad — 19,5 %, ateistad — 1,5 %, märhapanendata — 29,4 %.
Karim Halili
Karim Halili (dari: محمد کریم خلیلي; sünd. 1950, Vardak-agj, Afganistan) om ranu ühteks Afganistanan varaprezidentoišpäi (07.12.2004 — 29.09.2014, Mohammad Fahimanke vspäi 2009) Hamid Karzajan administracijas. Tegi Afganistanan varaprezidentan velgusidme vll 2002−2004.
Biografii
Mez' openui religiiškoloiš laps'aigan i sirdi Kabulha jätktamha ičeze opendust vl 1970. Ühtni Afganistanan vastustushe nevondkundaližiden vägitungendan aigan. Aigaližil 1990-nzil vozil radoi valdkundan rahaministran modžahedoiden ohjastuses.
Halili om Hizb-e vahdat islami-partijan üks' lideroišpäi vspäi 1989. Se partii ezitab valdkundan hazarejalaižiden vähembust.
Homaičendad
Kategorii:Valdkundmehed Kategorii:Afganistanan politikanmehed Kategorii:Politikanmehed kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Afganistanha
Pohjoižatlantižen kožundkirjutesen organizacii
thumb|right|250px|PAKO:n logotip thumb|right|250px|Organizacijan ühtnijad Pohjoižatlantižen kožundkirjutesen organizacii, lühüdas PAKO (North Atlantic Treaty Organization, NATO; Organisation du traité de l'Atlantique nord, OTAN) om rahvahidenkeskeine sodaorganizacii politiženke valatoitusenke. Anglijan kel' i francijan kel' oma oficialižed, päfater sijadase Brüsseliš, Bel'gii. Sädihe vodel 1949 sulakun 4. päiväl Vašingtonas kaičemha Evropan maid NSTÜ:n valatoitandad vaste. Varšavan kožundkirjutesen organizacijan čihodamižen jäl'ghe sodablok jätktab radmižen kut kollektivižen varuitomuden garant: kaik PAKO:n ühtnijad abutadas valdkundale, kudambha lond om tehtud.
Ümbrikirjutand
Vspäi 2017 Evropan da Pohjoižamerikan 29 valdkundad mülüdas al'jansha. Kaik valdkundad mülüdas Atlantižen valdmeren basseinan pohjoižpalaha. Valdkundoiden ühthine sodabüdžet ülitab 900 mlrd US$ (mail'man sodarajadusiden seičeme kümnendest ), sidä kesken koume videndest om AÜV:oiden kaičendministrusen («Pentagon:an») sodabüdžet.
Jens Stoltenberg radab organizacijan ezimehen vodes 2014 redukun 1. päiväspäi. Toižed Evropan valdkundad oma ühthižtöiš organizacijanke, sidä kesken kaik neitraližed valdkundad, Venäma, Kazahstan, Ukrain.
Irdkosketused
Kategorii:Vilusoda Kategorii:Sodakoalicijad Kategorii:Rahvahidenkeskeižed organizacijad Kategorii:Organizacijad kirjamišton mödhe Kategorii:Antikommunizm
Gakt
Gakt Osiro (大城 ガクト Osiro Gakuto, Gackt Oshiro; sünd. 4. heinku 1973, Okinav-sar', Okinavan prefektur, Japonii) om japonijalaine pajatai, muzikanvändai, prodüser da akt'or. Tetas anglijankel'ženke Gackt-psevdonimanke tobjimalaz, japonine psevdonim om Gakt Kamui (神威 楽斗 Kamui Gakuto, Gackt Camui). Mahtab väta instrumentoil: fortepiano, bangsoitod, elektrogitar, basgitar, japonižed veroližed soitod.
Biografii
Gakt om sündnu Okinav-sar'he, rükülaižiden kanzha. Openui väta soitoil lapsessai kazvatajiden-muzikanvändoiden tahton mödhe, sid' sabustamha sebranikad.
Om elänu igän tobjan palan Tokios, pidab erižpertin Kuala Lumpuran ezilidnas.
Irdkosketused
Kategorii:Japonijan akt'orad Kategorii:Japonijan pajatajad Kategorii:Rokpajatajad Kategorii:Akt'orad kirjamišton mödhe Kategorii:Pajatajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Okinavan prefekturha
Kirovan agj
Kirovan agj (Кировская область) om Venälaižen Federacijan subjekt.
Kuk Džeims
thumb|left|300px| ', ' da  Kukan ekspedicijad, keskustoikaz pird — hänen surman jäl'ghe Džeims Kuk (James Cook; sünd. 7. kül'mku 1728, Marton-külä, Midlsbro, Anglii, Sur' Britanii — riktud 14. uhoku 1779, Havajad-sar' läz Kealakekua-merikarad, Havajad) oli britanijalaine edelmatkai, tedoidai, merimatkadai, sodamerimez' (kapitan). Sädi navigacijan kartoid, tedoiži Kanadan päivnouzmašt randištod (Njufaundlend) i Tünen valdmeren tundmatomid randoid.
Kirovan agj
Se mülüb Volgaveren federaližhe ümbrikho.
Kuk Džeims
Biografii
Džeims Kuk oli sündnu gollän šotlandijalaižen manmehen kanzha viden lapsen kesken. Openui Greit Aiton-külän školas (nüg. muzei) viž vot, sid' kändihe tatan abunikaks, hän sai ferman ohjandajan radnikust sil aigal. 18-voččel pauksihe meriprihačuks kivihilen «Gerkules»-torguindlaivha, ujui Njukaslaspäi Londonha da tagaz kaks' vot, openui iče ühten aigan, lugi kirjoid.
Kirovan agj
Agjan administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn om Kirov.
Keled
Valdkundkel' om üks'jäine — venäkel'.
Kuk Džeims
Biografii
Kändihe Britanijan kunigazližen sodamerilaivišton ühtnijan vspäi 1755, ühtni Seičemevoččehe sodaha. Radnikoiči Kanadas, šingoti navigacijan mahtoid Ph. Lavrentijan-jogen farvateras i abuti anastada Kvebekad francijalaižil.
Kirovan agj
Istorii
Kirovan agj om olmas vs 1936 tal'vkun 7. päiväspäi, Udmurtijan Tazovaldkundan erištundan jäl'ghe Kirovan randaspäi.
Kuk Džeims
Merimatkad
Koume merimatkad oli mirus ümbri, kaik oficialižed, oli oigetud Britanijan Admiraludel, ujuihe tedomehidenke. Niiden aigan Kuk tedoiži Avstralijan, Uden Zelandijan, Aläskan da Britanižen Kolumbijan randoid avaron evropižen kundusen täht. Kožui sijaližidenke heimoidenke, löuzi mahtoid cingad vaste.
Kirovan agj
Istorii
Kirovan agjan Päkäskuz om vahvištadud vn 1996 29. päiväl uhokud Käskusenandajan Suiman ezitajil, allekirjutadud agjan Administracijan pämehel sen-žo voden 27. päiväl keväz'kud da om väges äiluguižidenke vajehtusidenke.
Kuk Džeims
Kanz
Oli nainu vl 1762. Elizabet Batts-ak sünduti hänele kuz' last, Džeims-poig oli elänu kaikiš hätkemb (31 vodhesai).
Kirovan agj
Geografijan andmused
thumb|left|250px|Kirovan agjan reljefan kart. Agj röunatab Permin randanke da Udmurtijan Tazovaldkundanke päivnouzmas, Tatarstanan da Marii Elan Tazovaldkundoidenke suves, Alalidnan agjanke suvipäivlaskmas, Kostroman agjanke päivlaskmas, Vologdan agjanke lodehes, Arhangel'skan agjanke da Komin Tazovaldkundanke pohjoižes. Kirovan agj om mererandatoi.
Kuk Džeims
Homaičendad
Kategorii:Edelmatkajad Kategorii:Suren Britanijan matkadajad Kategorii:Merimatkadajad Kategorii:Avstralijan istorii Kategorii:AÜV:oiden istorii Kategorii:Kanadan istorii Kategorii:Uden Zelandijan istorii Kategorii:Matkadajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Surhe Britanijha Kategorii:Kolnuded Havajil
Kirovan agj
Geografijan andmused
Pind om 120 374 km², sidä kesken kavag'- da segoitadud mecad ottas kaht koumandest, äi soid om agjan pohjoižes. Znamasine jogi om Vätk sen ližajogidenke (Molom, Pižm, Kobr, Čepc da Kil'mez'). Mugažo om sur' Luz-jogi (Jug-jogen oiged ližajogi) agjan lodehes. Kaman joginišk jokseb agjan päivnouzmadme. Kaik om läz 4,5 tuhad järvid agjas.
Klimat om ven kontinentaline. Heinkun keskmäine lämuz om +17..+19 C°, vilukun lämuz — −13..−15 C°. Paneb sadegid 500..680 mm vodes. Voden joksten suvižed da suvipäivlaskmaižed tulleid oma enambuses.
Londuseližed varad oma kivivoi, turbaz, raudkivend, sauvondmaterialad (letked, mouckivi, gravii, saved), fosforitad, mec, reskvezi.
Tobmuz
Kirovan agjan üks'kodine parlament om Käskusenandai Suim. Kaik rahvaz valičeb sen 54 ezitajad videks vodeks. Vladimir Bikov radab Käskusenandajan Suiman ezimeheks vs 2016 redukun 6. päiväspäi.
Radonoigendai tobmuz om Kirovan agjan Ohjastuz. Agjan ministrused, ohjandused, inspekcijad da üks' radnikoičend alištudas Ohjastusele.
Käskusenandajan Suiman ühtnijoiden järgenduseližed valičendad oliba vn 2016 18. päiväl sügüz'kud (6. kucund). Valitihe gubernatorad sil-žo päiväl edel ičeze strokud, väritihe korrupcijas endišt valitud Nikita Belih-gubernatorad, nügüdläine gubernator sai vägestust ezmäižel tural 64,03% änid satusenke.
Eläjad
Kaik om kahesatoštkümne lidnad agjas da 40 lidnanvuittušt žilod. Toine järed lidn (enamba 50 tuh. eläjidenke) om Kirovo-Čepeck. Vl 2017 kaik om 13 eländpunktad enamba mi 10 tuh. eläjidenke.
Rahvahad (enamba 0,4% vl 2010): venälaižed — 89,4%, totarlaižed — 2,7%, marilaižed — 2,2%, udmurtalaižed — 1,0%, ukrainalaižed — 0,6%, toižed rahvahad — 1,4%, rahvahuden ozutandata — 2,7%.
Gändž
Gändž (Gəncə, vll 1935−1989 oficialine nimi oli Kirovabad) om lidn tazovaldkundan alištusenke Azerbaidžanan lodehes. Se om valdkundan koumanz' lidn eläjiden lugun mödhe.
Enzne
Eländpunktan aluz om pandud vl 660 meiden erad. Vl 859 se sai lidnan statusad. Istorižen Arran-agjan keskuz. Lidn oli Gändžan hankundan pälidnaks vll 1747−1804. Sid' vhesai 1918 sen oficialine nimituz oli Jelizavetpol'.
Gändž šingotase alüminijan i vas'ken tegimil lähižiden kaivuziden torhudespäi. Gändžan ühthekeradai avtotegim pästab kebnavtoid (UAZ), jüguavtoid (MAZ) i maižanduztehnikad («Belarus»-traktorad, kombainad). Porcellanan, šuukkanghiden, puvillan i kengiden fabrikad ratas lidnas. Sömtegimišt baziruiše ümbärdajiden fermoiden torhudel, järed vintegim.
Geografijan andmused
Lidn sijadase alangištos i Penen Kavkazan pohjoižpäivnouzmaižel ezimägištol, 408 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Gändžačai-jogi (99 km pitte, Kuranjogen oigedpol'ne bassein) jagab lidnad kahteks palaks. Raudtestancii «Baku — Tbilis»-jonol.
Gändž jagase kahteks rajonaks: Käpazan i Nizamin, niiden ližaks lidnanvuitte Adžikent-žilo alištub lidnan tobmudele.
Eläjad
Vl 2011 eläjiden lugu oli 316 tuhad ristituid. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'.
Üläopendusen koume aluzkundad oma avaitud lidnas.
Edeline lidnan pämez' om El'mar Rustam ogli Velijev (2011−2018).
Irdkosketused
Kategorii:Azerbaidžanan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Azerbaidžanan lidnad tazovaldkundan alištusenke
Burgas
Burgas (Бургас) om Bolgarijan lidn, kurort da meriport valdkundan päivnouzmas, Mustmeren randal. Se om valdkundan nellänz' lidn eläjiden lugun mödhe, Burgasan agjan adnimistrativine keskuz.
Istorii
Amuine grekine Pirgos-lidn (Πυργος «čuhunduz») oli olmas Burgasan sijas. Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud 17. voz'sadal kalanpüdajiden külän sijas. Vl 1890 raudte ühtenzoiti lidnad Sofijanke.
Geografijan andmused
Klimat om ven vilun pohjoižen merijoksmusen tagut. Heinkun i elokun lämuz om +23 C°, vilukun — +1,8 C°, voden keskmäine lämuz om +12,7 C°. Paneb sadegid 598 mm vodes, vähemba kaiked elokus (28 mm).
Eläjad
Vn 2011 Bolgarijan rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 219 098 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt oli 225 455 eläjad vl 1999.
Rahvahad (enamba 0,6% vl 2011): bolgarijalaižed — 78,5%, turkad — 1,7%, čiganalaižed — 0,6%, toižed rahvahad — 1,9%, rahvahuden ozutandata — 17,3%.
Transport
Avtobusad, trolleibusad da taksid oma kundaližeks transportaks lidnas, merivagzal radab.
Rahvahidenkeskeine civiline lendimport (BOJ) sijadase 10 km pohjoižpäivnouzmha lidnan keskusespäi, tehtas reisiden enambust kezaaigan, sidä kesken čarterreisid, letas Evropan maihe, mugažo Bolgarijadme. Lendimport vastsi 3 mln passažiroid vl 2017, valdkundan kahtenz' surtte Sofijan jäl'ghe.
Fernandes de Kiršner Kristina
Kristina Elizabet Fernandes de Kiršner (Cristina Elisabet Fernández de Kirchner; sünd. 19. uhoku 1953, La Plat, Argentin) om Argentinan varaprezident. Enzne, 55. Argentinan pämez' (prezident, 10.12.2007−10.12.2015), sil radsijal vajehti ičeze Nestor Kiršner-mužikad.
Biografii
Fernandes om La Platan rahvahaližen universitetan pästnikan, openui sen psihologijan fakul'tetas vspäi 1973, no sädi tundmust universitetas ičeze mužikanke, i vll 1974−1976 lopi opendust juridižel fakul'tetal hänen kartte. Pordon aigad par oli otnus juridižhe praktikha toižes provincijas mužikan huraradikaližiden kacegiden tagut. Edel prezidentan strokud naine oli valitud valdkundan parlamentha severz'-se kerdoid. Prezidentan radsijal Kristina jätksi Nestor Kiršneran satusekast ekonomišt politikad voziden 2001−2002 valdkundvelgan krizisan jäl'ghe.
Vl 2017 Kristina Fernandes de Kiršner om valitud parlamentan senatha möst i radab sen ezimehen vn 2019 tal'vkun 10. päiväspäi, se radnikuz nimitase Argentinan varaprezidentaks valdkundan Konstitucijan mödhe.
Homaičendad
Kategorii:Valdkundmehed Kategorii:Argentinan prezidentad Kategorii:Politikanmehed kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Argentinha Kategorii:Sündnuded La Platha
Muti Ornella
Ornella Muti (Ornella Muti), todesine nimi om Frančeska Romana Rivelli (Francesca Romana Rivelli; sünd. 9. keväzku 1955, Rim, Italii) om italijalaine aktris da enzne model'.
Biografii
Frančeska om sündnu Rim-lidnha. Hänen tat om napolilaine lehtezmez', maman-skul'ptoran kazvatajad — Baltijan saksalaižed venämalaiženke augotižlibundanke, sirdiba Estinmaha Piterišpäi.
Fil'mdase 15-voččes igäspäi Italijan kinos päpaloin.
Kanz
Aktris oli lähtnu mehele kaks' kerdad. Sünduti kaht tütärt i üht poigad. Eläb Moskvas da ezineb hüvädtegijidenke koncertoidenke.
Irdkosketused
Kategorii:Italijan aktrisad Kategorii:Aktrisad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe
In Red Moon
In Red Moon («Rusttas Kudmaižes» anglijan kelespäi) om meksikaine muzikprojekt. Se edestab muzikad avant-garde blekmetal-stiliš.
Muzikgruppan aluz om pandud Puebl-lidnha vl 2015. Üks'jäine kaikenaigaine ühtnii om Lord Morwan (Francisko Otero) — än', gitar, basgitar, koskimsoitod, bangsoitod.
Irdkosketused
Kategorii:Blekmetalgruppad Kategorii:Meksikan muzikgruppad Kategorii:Muzikgruppad kirjamišton mödhe Kategorii:Muzikgruppad vl 2015 alusenpanendanke
Luisvill
thumb|left|250px|Lidnan keskuzpalan kart (2008) Luisvill (Louisville, virktas [ˈluːǝvǝl] vai [ˈluːiːvɪl], [ˈlʊvəl], britanine [ˈluːivɪl]) om lidn AÜV:oiden päivnouzmas. Se om Kentukki-štatan kaikiš suremb lidn eläjiden lugun mödhe, otab 29. sijad valdkundas sen ozutajan mödhe. Džefferson-ümbrikon administrativine keskuz.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1778. Nimitihe francižen Lui XVI-kunigahan oiktastuseks. Ühtištuihe lidnad Džefferson-ümbrikonke vl 2003.
Luisvill šingotase tervhudenkaičendan sistemal, «Ford»-kompanijan kahtel avtotegimel, burbon-viskin tehmižel («Brown-Forman», mail'man koumandez) i tabakon kompanijal. Neniden kompanijoiden päfaterad oma saudud lidnas: «Yum! Brands» (kiruhsömän koumen verkon pidai: KFC, Picca Hat, Taco Bell), «Hillerich & Bradsby» (beisbolpalikod), «Papa John’s Pizza», «PNC Financial Services» i «Hilliard Lyons» (finansižed investicijad). Transportižen «UPS»-kompanijan Worldport-keskuz.
Geografijan andmused
Lidn sijadase štatan pohjoižröunanno, Ogajo-jogen hural randal, jogen vezilanktoidenno, 142 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad štatan Frankfort-keskushesai om 60 km päivnouzmha.
Klimat om subtropine, no sä vajehtase teravas. Voden keskmäine lämuz om +14,5 C°, absolütine minimum oleskeli −30 C°. Paneb 1141 mm sadegid vodes, kuidme läz tazomäras (134 mm semendkus, 78 mm sügüz'kus).
Eläjad
Vl 2010 eläjiden lugu oli 597 337 ristitud. Kaik 1,3 mln elädas lidnaglomeracijas (2018, 46. sija AÜV:oiš), se mülütab kahesa ümbrikod Kentukkiš i nell' ümbrikod lähižes Indianas.
Pühäpertid i religijan kundad: katoline jumalankodikund — 163 jumalanpertid, baptizman 147 kundad, AÜV:oiden presviterianižen jumalankodikundan päfater, seičemenden päivän adventistoiden kund, kuz' islaman mečetid, viž sinagogad, üks' induistine pühäpert'.
Irdkosketused
Kategorii:Amerikan Ühtenzoittud Valdkundoiden lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Kentukkin lidnad
Pert'kulun torg
thumb|right|250px|Pert'kulun torg Pert'kulun torg (Дворцовая площадь) om Piterin pätorg. Se om nimitadud Tal'vpert'kulun mödhe. Mülüb UNESCO:n Mail'man jäl'gushe vspäi 1990.
Pert'kulun torgun arhitekturine ansambl' om saudud 18. voz'sadan kahtendes poles i 19. voz'sadan ezmäižes poles, kogoneb istorijan muštnikoišpäi federaliženke znamoičendanke. Torgun pind om 5,4 ga. Sijadase lidnan Keskuzrajonas.
Ristitun oiktusiden ühthine deklaracii
thumb|Eleanora Ruzvel't pidab ispanijankel'žen deklaracijan. Ristitun oiktusiden ühthine deklaracii — nevodud Ühtenzoittud Rahvahiden Organizacijan ühtnijoile dokument. Se om todištadud da ezitadud Päassamblejan rezolucijal 217 A (III) 10.12.1948 Parižas (Francii). Dokument om kätud 375 kel'he da paginha.
Pert'kulun torg
Eziauguižešti Admiraluden nit oli torgun sijas vll 1736−1772. Nügüdläine nimituz om tetab vspäi 1766, oficialine vspäi 1772. Vll 1918−1944 torgun nimituz oli Urickijan torg.
Homaičendad
Kategorii:Piterin torgud Kategorii:Torgud kirjamišton mödhe Kategorii:Keskuzrajon (Piter)
Ristitun oiktusiden ühthine deklaracii
Vepsän kel'he Deklaracijan tekst om kändnu universitetan vepsän kelen opendai Ol'ga Žukova.
Irdkosketused
Kategorii:Politik Kategorii:Ristitun oiktused Kategorii:Deklaracijad
Rütte Mark
Mark Rütte (Mark Rutte; sünd. 14. uhoku 1967, Hag, Alamad) om nügüdläine Alamaiden päministr, radab vs 2010 redukun 14. päiväspäi.
Homaičendad
Kategorii:Valdkundmehed Kategorii:Alamad Kategorii:Alamaiden politikanmehed Kategorii:Politikanmehed kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Hagha
Šri Džajavardenepura Kotte
Šri Džajavardenepura Kotte (ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර කෝට්ටේ, ஸ்ரீ ஜயவர்த்தனபுரம் கோட்டே), vai Kotte lühüdas, om Šrilankan oficialine administrativine pälidn vspäi 1982, valdkundan parlamentan olendsija. Ekonomižen Kolombo-pälidnan päivnouzmaine ezilidn, mülüb Päivlaskmaižhe agjaha.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud Kotte-lidnuses ümbri 13. voz'sadal. Vl 1391 sai Šri Džajavardenepura-titulad «ližadujan vägestusen loštai lidn». Lidn oli Kotte-car'kundan pälidnaks vll 1415−1597.
Geografijan andmused
Klimat om ekvatorialine vihmmecoiden. Päivän keskmäine lämuz om +26..+28 C° vodes läbi. Paneb sadegid 2251 mm vodes, enamba sulakus-semendkus i redukus-kül'mkus (250..350 mm kus).
Eläjad
Vl 2001 eläjiden lugu oli 115 826 ristitud. Rahvahad (2012): singalad — 84,9%, tamilad — 7,7%, larakallad — 4,8%, toižed rahvahad — 2,6%.
Transport
Üks'jäine raudtestancii sijadase Nugegod-rajonas. Avtostancii om saudud sil-žo rajonal. Avtobusad i venehed oma kundaližeks transportaks lidnas.
Irdkosketused
Kategorii:Šrilankan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe * Kategorii:Pälidnad Kategorii:Päivlaskmaine agj (Šrilank)
Penzan agjan lidnad
Kaik om üks'toštkümne lidnad (город, sidä kesken üks' SATÜ) i 16 lidnanvuittušt žilod (ven. посёлок городского типа) Penzan agjas.
Lidnad
* lidnan ristitišt erineb lidnümbrikon ristitišton luguspäi.
Enččed lidnad
Kaičenus erižikš eländpunktoikš enččed lidnad:
Homaičendad
Kategorii:Lidnoiden nimikirjutesed Venälaižen Federacijan subjektoiden mödhe
Argentinan peso
Rahuded pörundas oma 1 (ei ole kävutandas), 5, 10, 25, 50 sentavod i 1, 2, 5, 10 pesod arvonke, banknotad oma 10, 20, 50, 100, 200, 500 и 1000 pesod nominalanke.
Valütkurs om vajehtui (ujui).
Irdkosketused
Kategorii:Rahaühtnikad Kategorii:Argentin
Kim Džonhön
Kim Džonhön (김종현; sünd. 8. sulaku 1990, Seul, Suvikorei — kol. 18. tal'vku 2017, sigä-žo), muite Džonhön paksus, oli korejalaine pajatai da radion diskžokei.
Biografii
Kim oli sündnu Seul-lidnha. Oli «SHINee»-muzikgruppan ühtnijan vspäi 2008 pävokalistaks. Zavodi solišt kar'jerad vn 2015 vilukus.
Rikoi ičtaze Seulan fateras 27-voččen.
Irdkosketused
Kategorii:Suvikorejan pajatajad Kategorii:Pajatajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded vl 1990 Kategorii:Sündnuded Seulha Kategorii:Kolnuded Seulas Kategorii:SHINee:n ühtnijad Kategorii:Sündnuded vl 1990
Jidiškel'ne Vikipedii
thumb|right|150px|Jidiškel'žen Vikipedijan logotip Jidiškel'ne Vikipedii (ičeze nimituz: יידישע וויקיפעדיע, vepsän kirjamil: Jeidiše Vikifedje) om joudai enciklopedii jidiš-kelel.
Nece Vikipedijan jaguz sädase evrejan kirjamišton pohjal, mugoi kirjamišt om vahvištadud jidiš-keles, läz ei ole kirjutusid latinan kirjamištol. Om äi kirjutusid hasidoiden judaizman kundoiden papiš.
Jaguz om avaitud vl 2004 keväz'kun 3. päiväl.
Irdkosketused
Kategorii:Vikipedijad Kategorii:Jidiš
Hörmoja
Külä sijadase Vodlic-jogen randal (Водлица, Änižen bassein). Koume ojad lanktas jogehe külänno oiktalpäi: Učei, Čelmas i Hörm (ven. Учейручей, Челмасручей, Горнручей). Matkad küläkundan Šušt-keskushesai om 50 kilometrad. Keskust Vitegr-rajonkeskushesai — läz 67 kilometrad avtotedme.
Vodel 2002 Hörmojan eläjiden lugu oli 311 ristitud (166 m., 145 n.), heišpäi 97% oliba venälaižed.
Homaičendad
Kategorii:Šuštan küläkund Kategorii:Venäman küläd Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Vitegran rajon
Buenos Aires
Buenos Aires (mugažo ispanijan kelel, no virktas [ˈbwenos ˈajɾes]), täuz' oficialine nimi om Avtonomine Buenos Aires-lidn (Ciudad Autónoma de Buenos Aires), om Argentinan pälidn (vspäi 1810) da kaikiš suremb lidn. Se om Argentinan federacijan subjekt, eriline administrativine rajon agjan oiktusidenke.
Lidn om valdkundan kommertine da finansine keskuz, järed transporttesol'm da meriport. Sur' Buenos Aires om valdkundan ižandusen keskuz. Kaik 12 mln ristituid da sen enamba elädas lidnaglomeracijas, se om kahesanz' surtte Suviamerikas.
Istorii
Eländpunktan aluz oli pandud ezmäižen kerdan vl 1536, i vl 1541 indejalaižed paloiba lidnad ičeze londan aigan.
Geografii
thumb|left|250px|Buenos Airesan ezilidnoidenke nägu kaimdajaspäi vl 2011 Lidn sijadase Riačuelo-jogen hural randal, Atlantižen valdmeren La Plat-lahten (Parananjogen estuarijan) päivlaskmaižel randal, 25 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad merohosai om 275 km, Montevideohosai — 220 km päivnouzmha La Plat-lahtedme. Lidnan tobj pala sijadase alangoikahas tahondas («pamp:as»).
Klimat om subtropine neps. Heinkun keskmäine lämuz om +11 C°, vilukun kesklämuz om +25 Cel'sijan gradusad. Ekstremumad oma −5 C° i +43 C°. Paneb sadegid 1256 mm vodes, oleskeleb vähemb niid kezakus-sügüz'kus (262 mm nelläs kus). Paneb lunt harvoin lujas, ei olele lujid manrehkaidusid (jäl'gmäine oli vl 1888, 5,5-ballaine).
Buenos Aires jagase 15 kommunaks, ned alajagasoiš 48 rajonaks.
Eläjad
Vl 1914 eläjiden lugu oli 1 575 000 ristitud (12nz' sija mail'mas). Vl 2010 rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 2 891 082 ristitud.
Immigrantad Evropaspäi sauvoiba lidnad, vozil 1887−1936 italijalaižed da ispanijalaižed oliba enamba 70% lidnan ristitištos. Nügüdläižiden eläjiden genotipan nelländez om indejine rodul, viž procentad — afrikaniženke augotižlibundanke.
Transport
Avtobusad (kolektivo), lidnelektrojonused, velosiped da metro (subte) oma kundaližeks transportaks lidnan südäimes, ezilidnelektrojonused ühtenzoittas lidnrajonid ezilidnoidenke. Metro radab lidnas vspäi 1913 (vl 2016 kuz' jonod, 86 stancijad, 53,9 km raudted).
Kaik viž sodalendimportad da kaks' civilišt lendimportad om Buenos Airesas. Rahvahidenkeskeine soda- da civiline Horhe Njuberi-lendimport (AEP / SABE, 12,3 mln passažiroid vl 2019, heiden kesken verhižen maiden 735 tuhad) sijadase kahtes kilometras pohjoižpäivnouzmha lidnan keskusespäi Palermo-rajonas. Sišpäi tehtas reisid Argentinadme i Suviamerikan lähižihe maihe. Rahvahidenkeskeine soda- da civiline lendimport Pistarini-ministran nimed, vai Eseisan lendimport (EZE / SAEZ, 12,7 mln passažiroid vl 2019), radab 35 km suvipäivnouzmha lidnan keskusespäi Eseis-lidnas. Sišpäi tehtas reisid kaiken Amerikan surihe lidnoihe, Evropan pälidnoihe, Dubaihe, Argentinan äjihe lidnoihe.
Irdkosketused
Kategorii:Argentinan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe * Kategorii:Pälidnad Kategorii:Argentinan agjad
Kukmor
Kukmor (Кукмара, Ку́кмор) om Venäman lidn Tatarstanan Tazovaldkundan pohjoižes. Se om Kukmoran rajonan i lidnankundan administrativine keskuz.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1741 kuti žilo sauvomha da holitamha Tajiševon vas'ktegint (Туеш / Туйыш), nimitihe Kukmor-tegim mugažo. Vspäi 1851 oli Kukmor-žiloks, vl 1923 kätihe radnikžiloks. Vn 2017 28. päiväl sulakud Kukmor sai lidnan statusad.
Kukmor šingotase hobkombinatal, metalližastjoiden tegimel, omblendfabrikal, sauvondkeramikan tegimel i maidkombinatal.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Vätk-jogen oiktal randpolel, 102 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Kazanihesai om 115 km suvipäivlaskmha. Röunatab Kirovan agjanke pohjoižes i päivnouzmas, lähembaine lidn om sen Vätkan Poläni 10 km pohjoižpäivnouzmha. Kukmor-raudtestancii om olmas «Kazan' — Jekaterinburg»-jonol.
Kukmor om lidnankundan üks'jäine eländpunkt.
Eläjad
Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 16 918 ristitud, rajonan koumandez. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om 16..17 tuhad eläjid vspäi 2002 (17 815 rist. vl 2019).
Koume sportkompleksad, jäpert'kulu i mägisuksiden baz oma olmas lidnas. Kukmoran agrarine kolledž radab rajonan Janil'-žilos 23 km päivlaskmha-lodeheze Kukmoraspäi avtol.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Tatarstanan Tazovaldkundan lidnad *
Karniš
Leviganduz
Erik om levitadud tün'valdmerižes randištospäi Skandinavijan pol'sarhesai. Karnišad oma kezalinduikš Evropan i Azijan arealan pohjoižes. Suvižed lindud elädas kaikenaigašti ičeze eländtahos.
Avoinuden landšaftan eläjad. Lugetas parembaks olda läz pöudoid, ei navet'koi eläda suriš lidnoiš, mecas, novan tahos i korktemb mi 300 m ü.m.t. tahondoiš. Tuldas leten kezamaihe uhokus-sulakus tahondha kacten, konz lumi venub pöudoil völ. Pezoiteldas puil i suril joukuil, kävutadas saudud pezoid voz'kümnil.
Ümbrikirjutand
Täuz'kaznuden lindun hibj om 45..47 sm pitte, 280..340 grammad vedutte, suugiden maihutuzkeskust om 81..99 sm. Karnišoiden höunhišt om must ruskedsiniženke ližamujunke, se muju abutab eläda vilus klimatas. Noril om höunhid n'okun alusenno, sid' ned höunhed lanktas.
Söteltas madoil i gaved'madoil mahusespäi tobjimalaz. Tal'vaigan södas kazmusid i ristitun sömän jändusid.
Homaičendad
Kategorii:Kroikoinvuiččed Kategorii:Živatad kirjamišton mödhe Kategorii:Lindud
Turzin
Turzin (mugažo — Turžin; Туржино) om pen' vepsän külä Vologdan agjan Babajevon rajonas. Mülüb Vepsän rahvahaližhe küläkundha.
Matkad küläkundan administrativižhe Timošino-keskushesai om 41 km suvhe, Babajevo-rajonkeskushesai om läz 141 kilometrad suvhe. Lähembaižed eländpunktad oma Aksintant, Kundust, Rand, Surg.
Vn 2002 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe Turzinan eläjiden lugu oli 9 ristitud, heišpäi kahesa oliba etnižed vepsläižed.
Homaičendad
Kategorii:Vepsän küläd Vologdan agjan Babajevon rajonas Kategorii:Vepsän küläd kirjamišton mödhe Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe
.ar
.ar om Argentinan Internet-domen. Se om avaitud 1987-nden voden 23. päiväl sügüz'kud. Vn 2017 kezakus domennimiden lugu oli enamba mi pol'millionad.
Kahtenden tazopindan reglamentiruidud domenad:
Irdkosketused
A Kategorii:Argentin
Asan
Asan (아산시 / 牙山市 Asan-si [a.san]) om Korejan Tazovaldkundan lidn Čhunčhon Namdo-agjas.
Istorii
Eländpunkt oli makundan lidnudeks 19. voz'sadal. Kätihe makundan keskuseks vl 1914. Sai lidnan statusad vl 1995.
Vuoks
Vuoks voib znamoita:
Asan
Geografijan andmused
Klimat om mussonine, paneb sadegid 1300 mm vodes, enamba vihmsezonas (kezaku-sügüz'ku). Voden keskmäine lämuz päiväl om +16,3 C°, vilukun +1 C°, kezakun-elokun +27..+29 C°.
Eläjad
Vl 2013 lidnan eläjiden lugu oli 287 073 ristitud.
Nell' universitetad oma lidnas: Hoseo, Seonam, Sunčunhjan, Sun Mun, mugažo Asanan informacijan da tehnologijan politehnine kolledž.
Irdkosketused
Kategorii:Korejan Tazovaldkundan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Čhunčhon Namdo
Rim
thumb|left|250px|Lidnan municipijad (municipi) nomer I..XV vspäi 2013 Rim (latin. i Roma [ˈroːma]) om Italijan pälidn da kaikiš suremb lidn. Se om Lacio-agjan da mülütadud sihe Metropolitenižen Rim-lidnan administrativižeks keskuseks mugažo.
Vodel 1960 Kezaližed Olimpižed vändod mäniba Rimas.