cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Škoda Yeti
Homaičendad
Kategorii:Škoda Kategorii:Avtod kirjamišton mödhe Kategorii:Kebnavtod
Leipäsuo
thumb|left|250px|Muretud padosein žilonno Leipäsuo (mugažo suomen kelel — «leibso», Лейпясуо) om Venäman žilo (külä) Leningradan agjan Viipurin rajonan keskuzpalan suvipäivnouzmas. Mülüb Krasnosel'skojen küläkundha.
Istorii
Žilon nimituz om sijaližen son kazmusihe sidodud, ottihe niid sömäks näl'gen aigan. Toižen versijan mödhe, se om sidodud raudten sauvondha jügedan ekonomižen olendan aigan, se andoi paukoid radajiden sadoile.
Viipurin čuradusen ühtennimine Leipäsuo-raudtestancii sijadase kesked žilod, sen kaks' platformad ratas žilon i lähižiden kezaküläpertiden eläjiden täht.
Eläjad
Vl 2007 žilon kaikenaigaižiden eläjiden lugu oli 59 ristitud. Üks'jäine ird om Raudtenird (Železnodorožnaja).
Mel'heižtahod oma muretud padosein i seičeme dotad: vn 1920 Le1..Le5, vn 1937 Le6 i Le7.
Homaičendad
Kategorii:Venäman küläd Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Viipurin rajon (Leningradan agj)
Hauged
Ümbrikirjutand
Täuz'kaznu haug' sase 1,8 metrhasai pitte, 32 kilogrammhasai vedutte. Emäčud oma järedamban ižačuid. Eläb koumekümnevoččehe igähäsai. Hibj om torpedan kartte, hahkvihandan mujun polhe kirjav. Pä om nülak teravidenke hambhidenke. Korktas sijatud sil'mad ümbrikactas surt tahondad. Sel'gsuug i perzesuug sijadasoiš tagapalas händanno, se abutab histtä i otta pigut heredas, tehta tacindoid severzid-se ičeze hibjoid pitte.
Söte
Haug' om lihan- da kalansöi živat, söb toižid penid kaloid tobjimalaz (särg, ahven), mugažo amfibijoid, reptilijoid, penid hirid, makondjid, vezilinduiden poigaižid, järedoid gavedid, jändusid.
Hen haug' nimitase haugič:uks. Vaiše pohjoižed erikod södas niid (racionan videndeshesai).
Haughe sidodud vepsän muštatiž da ozoitez
Haug' meres, a händ ülähän. (kauh vezilačus)
Homaičendad
Kategorii:Haugižed Kategorii:Živatad kirjamišton mödhe Kategorii:Kalad Kategorii:Püduzkalad Kategorii:Živatoiden heimod
Maturin
Maturin (Maturín [matuˈɾin]) om lidn Venesuelan pohjoižpäivnouzmas. Se om valdkundan kahesanz' lidn eläjiden lugun mödhe, Monagas-štatan administrativine keskuz.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vn 1760 tal'vkus kuti franciskalaižiden katoline missii kändmaha indejalaižid ičeze uskojikš.
Maturin šingotase kivivoin samižel da ümbriradmižel.
Geografijan andmused
Lidn sijadase 67 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Kariban meren randhasai om 50 km pohjoižpäivnouzmha.
Eläjad
Vl 2015 eläjiden lugu oli 514 046 ristitud.
Kaikiš suremb valdkundas «Monumental' de Maturin»-futbolstadion (52 tuh. kacujid). Rahvahidenkeskeine Hose Tadeo Monagas-lendimport (MUN / SVMT) radab, tehtas reisid Venesuelan erasihe järedoihe lidnoihe.
Irdkosketused
Kategorii:Venesuelan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Petroskoin flag
right|border|250px Petroskoin flag (Petroskoin linnupiirin fluagu, Флаг Петрозаводского городского округа) om Venäman Karjalan Tazovaldkundan Petroskoi-pälidnan üks' oficialižiš simvoloišpäi. Flagan proporcii om 2:3. Sädi Nikolai Triškov, lidnan päine pirdai.
Nügüdläine Petroskoin flag i Vahvištuz siš oma vahvištadud lidnan nevondkundan 24. kucundan 9. sessijal (pätand nomer XXIV/IX-175) 2001-nden voden 1. päiväl keväz'kud.
Ümbrikirjutand
Flag om oigedsaumaine tera vauktan mujun. Lidnan pen' znam kuvadase teran hural üläčogal. Lidnanznaman leveduz otab flagan pidusen nelländest. Keskust flagan huras agjaspäi znamhasai om znaman levedusen pol', keskust flagan üläagjaspäi znamhasai om znaman levedusen nelländez. Lainhenvuitte sinine šoid sijadase flagan alahan, se otab flagan levedusen videndest.
Homaičendad
Kategorii:Flagad F
Kopaiž-sugaižen keramikan kul'tur
thumb|right|300px|Evrop kesk[[neolitan aigan. Kopaiž-sugaižen keramikan kul'tur — ruskedsinine]] Sugaižen keramikan kul'tur vai kopaiž-sugaižen keramikan kul'tur om arheologine kul'tur, kudamb oli levitadud kiviaigas Evropan pohjoižpäivnouzmas (Skandinavii, Baltijan valdkundad, Venäman lodeh), läz 4200 — 2000 vozid EME.
Nimituz om anttud keramižiden löudmižiden čomitesen mahton mödhe, kudambad oma harakterižed necile kul'turale. Ned nägudas kuti sugiden jäl'ged.
Kopaiž-sugaižen keramikan kul'turan kandajad oliba mecnikad da poimijad päpaloin, eliba järviden randoil i mererandal. Se kul'tur leviganzi Dnepran regionaspäi (Dnepran-Donan kul'tur) Valdai-ülüdele i sid' Suomenman territorijha. Kul'tur leviganzi Uralan regionannoks. Om artefaktoiden löudmižid Jenisein i Angaran basseinas, Korejas, ned putuiba sinnä vajehtusen satuseks.
Homaičendad
Kategorii:Arheologižed kul'turad
Jupiter
thumb|right|250px|Jupiteran fotokuva [[Kassini—Güigens-stancijaspäi]]
Jupiter (Iuppiter vai Iupiter) om videnz' planet Päiväižespäi lugeden Päiväižen sistemas. Se om kaikiš suremb Päiväižen sisteman planet, kogoneb gazoišpäi. Planetan astronomine znam om ♃.
Planet om tetab ristitkundale amuižiš aigoišpäi. Rahvahidenkeskeine nimituz om anttud Amuižen Riman jumalanjurun Jupiter-jumalan mödhe.
Harakteristikad
Jupiteran perigelii om 7,405736·108 km, afelii om 8,165208·108 km. Planet punose ümbri Päiväižes da tegeb kogonaižen punondan 11,86 maižes vodes. Jupiteran päivesen hätkeližuz om 9,92 časud.
Gazgigantan atmosferižiden nägusiden rivi om kümned kerdad lujemb mi Man pindal: štormad, samaldused, lunad. Znamasine atmosferine Sur' rusked läip om ogibal kaikenaigaine štorm, tetas 17. voz'sadaspäi.
Planetan ekvatorialine radius om 71,5 tuhad km, polärine 66,85 tuh. km. Mülü om 1321 Man mülüd, mass om 317 Man massad. Punondan värtmuden saum orbitan püštoiktale om 3,13°, ka ei oleskele voz'aigoid Jupiteras.
Jupiteran mülünd: vezinik 89,8±2,0 %, gelii 10,2±2,0 %, metan ~0,3 %, ammonii ~0,026 %, vezinikan deiterid ~0,003 %, etan 0,0006 %, vezi 0,0004 %. Voib pidada Jupiterad kehujaks kaikenaigaižikš vezinikan valdmereks. Kova südäituk sijadase planetan keskuses ezimeletaden, se om Man pol'tošt diametrad surtte i kogoneb metalližes vezinikaspäi.
Homaičendad
Kategorii:Planetad Kategorii:Astronomižed objektad kirjamišton mödhe
Vikal'vi
Kund sijadase 590 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.
Vn 2011 Italijan rahvahanlugemižen mödhe kommunan eläjiden lugu oli 806 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt oli 1 207 eläjad vl 1931.
Pämel'heižtahod oma keskaigaine zamk da katoline jumalankodi, kudamb om avaitud Franciskal Assizilpäi vodes 1222.
Irdkosketused
Kategorii:Italijan kundad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Lacio
Keil Džon
Džon Devis Keil (John Davies Cale; sünd. 9. keväz'ku 1942, Garnant, Karmartenšir, Uel's, Sur' Britanii) om britanine (uel'salaine) pajatai, muzikan vändai äjil instrumentil, muzikankirjutai da prodüser.
Biografii
Mez' openui vändole soitoil lapsessai. Täuz'kaznuden gastrolirui Sures Britanijas, sirdi elämhä AÜV:oihe. Vl 1965 pani «The Velvet Underground»-rokgruppan alust Lu Ridanke ühtes, no läksi gruppaspäi kahten al'boman jäl'ghe Ridan erižmel'žusiden tagut vl 1968.
Džon Keil zavodi solišt kar'jerad, tegi änetusid toižidenke muzikantoidenke, oli estradan muzikal'bomoiden prodüseran hätken. Ühtni The Velvet Underground-gruppan toštmižsündundha vspäi 1993.
Sologub Födor
Valitud sädused
(ezmäižen publikoičendan voden mödhe)
(erigoittud pästandad)
Homaičendad
Kategorii:Venäman kirjutajad Kategorii:Venäman runokirjutajad Kategorii:Dramaturgad Kategorii:Kirjutajad kirjamišton mödhe Kategorii:Runokirjutajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Piterihe Kategorii:Kolnuded Piteriš
Cleistocactus clavispinus
Verner Rauh- (Werner Rauh) i Kurt Bakeberg- (Curt Backeberg) tedomehed ümbrikirjutihe erikod kuti Loxanthocereus clavispinus ezmäižen kerdan vl 1957. Karlos Ostolaza-botanikantedomez' mülüti erikod Cleistocactus-heimho vl 1998. Cleistocactus clavispinus-kaktus om Cleistocactus acanthurus-erikon i Haageocereus pseudomelanostele subsp. turbidus-alaerikon londuseline gibrid ezimeletaden.
Homaičendad
Kategorii:Kaktusad Kategorii:Kazmused kirjamišton mödhe Kategorii:Kazmused vepsän nimeta
Ročinkel'ne Vikipedii
thumb|250px|Ročinkel'žen Vikipedijan logotip Ročinkel'ne Vikipedii (ičeze nimituz: Svenskspråkiga Wikipedia) om joudai enciklopedii ročin kelel. Vhesai 2006 se oli Vikipedijan muite ročin jaguz.
Nece jaguz om sätud vn 2001 semendkus. Vn 2014 sügüz'kul enamba kaht koumandest kirjutusišpäi oliba avtomatižikš sätud ezitegesikš koumandenke sanundanke da šablonanke. Vll 2015−2016 üks' Lsjbot kirjuti enamba millionad geografijan ezitegesid. Ročinkel'ne jaguz saihe kahtendhe sijhasai kirjutusiden lugun mödhe (maksimum 3,8 mln vn 2016 kül'mkus), no oli tetab äiluguižil problemoil: purtkiden olmatomuz, vanhtunu informacii da sen duplikacii, jättud muite amuine vandalizm, madal süvüz. Zavottihe botan ezitegesiden čuradust, i vn 2021 keväz'kus kirjutusiden lugu oli 3,3 millionad, sen-žo voden tal'vkus — 2,8 millionad. Vl 2020 homaičendoiden lugu ületi 20 millionad.
Nügüdläine kirjutusiden lugu om (vn 2023  1. päivän), süvüz —.
Irdkosketused
Kategorii:Vikipedijad Kategorii:Ročin kel'
Supra (kompanii)
«Supra» (täuz' nimi «Supra Corporation of Japan») om japonine kompanii da torguindmark, elektrotehnikan tegii da satai. Tegeb Tokios vspäi 1974. Produkcijan toižendad: kodiš kävutadud elektrotehnik, elektronik avtoiden täht, digitaline tehnik, astjad.
Päeriližuz — täizöižikš madal arv toižiden japonižiden brendoiden produkcijan kohtha. Torguindmark om populärine Venämas lujas.
Nügüd'aigan (vl 2020) korporacijan tegimed pästtas enamba kümned tuhad produkcijan toižendoid.
Irdkosketused
Kategorii:Elektronikan tegijad Kategorii:Koditehnikan tegijad Kategorii:Astjoiden tegijad Kategorii:Japonijan kompanijad Kategorii:Kompanijad kirjamišton mödhe Kategorii:Tokio
Somali
Somali, täuz' oficialine nimituz — Somalin Federativine Tazovaldkund (somalin kelel: Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, جمهورية الصومال الفدرالية Džumhūrījat Aṣ Ṣūmāl Al' Fidirālījah), om valdkund Päivnouzmaižes Afrikas. Sen pälidn da kaikiš suremb lidn om Mogadišo.
Istorii
Ezmäižed lidnad-valdkundad sünduiba Somalin territorijal 200:ndes vodes EME.
Vozil 1884−1960 Somalin erazvuiččed palad oliba Suren Britanijan (Somalilend) da Italijan kolonijoikš. Erased heimod tundištuiba Efiopijan tobmut.
Vl 1960 heinkun 1. päiväl Somali tedištoiti ripmatomut Sures Britanijaspäi da Italijaspäi, i kaks' endišt kolonijad ühtištuihe.
Vl 1969 redukun 21. päiväl sodakukerduz tegihe valdkundas. Vl 1991 rahvahanikoiden soda zavodihe valdkundas, se jätktase nügüd'-ki.
Vl 2012 elokun 1. päiväl Nacionaline Konstitucine Suim vahvišti uden pordaigaližen Konstitucijan.
Geografijan andmused
thumb|left|250px|Somalin topografine kart. Somali om mavaldkundröunoiš Kenijanke suvipäivlaskmas (röunan piduz — 682 km), Efiopijanke päivlaskmas (1600 km) da Džibutinke lodehes (58 km). Ühthine röun kuivmadme om 2340 km. Somalin randad lainištab Indine valdmeri, pohjoižes — sen Adenan laht. Ühthine randanpird om 3025 km pitte.
Klimat om letetazangišton räk da kuiv, suves — subekvatorialine mussonine. Paneb 200..300 mm sadegid vodes, suvipäivlaskmas 600 mm.
Londuseližed pävarad oma londuseline gaz, raudkivend, uran, vanadii, torii, tin, vas'k, boksitad; toižed varad oma sauvondgips da keitandsol.
Politine sistem
Parlament om kaks'kodine Somalin Federaline Parlament (Golaha Shacabka Soomaaliya vai Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya, البرلمان الاتحادي في الصومال Al-barlaman al-aitihadiu fi al-suumal). Üläkodi om 54 ühtnijanke. Alakodi om Rahvahan Kodi, se kogoneb 275 ühtnijaspäi, sidä kesken 30% oma naižed, kaik rahvaz valičeb heid nelläks vodeks.
Vl 2012 elokun 20. päiväl Nacionaline Konstitucine Suim (135 ühtnijad) vahvišti parlamentan ühtnijoiden nimikirjutesen, edel sidä jäl'gmäižed valičendad parlamentha oliba vl 1984. Parlamentan ühtnijoiden järgvaličendad oliba vn 2016 redukus-kül'mkus, 14 025 valičijad-delegatad tegihe niid rahvahanikoiden sodan tagut.
Vl 2012 sügüz'kun 10. päiväl parlament valiči prezidentad ezmäižen kerdan pit'kas aigas, hän oli Mahmud Hasan Šeih. Nügüdläine prezident om Mohamed Abdullahi Mohamed, hän om valitud parlamental vn 2017 8. uhokud (55,9% änid) da radab vs 2017 uhokun 16. päiväspäi. Hassan Ali Haire radab päministran vs 2017 keväz'kun 1. päiväspäi.
Administrativiž-territorialine jagand
Kacu kirjutuz: Somalin administrativiž-territorialine jagand.
Somali jagase 18 administrativižeks agjaks (üks'lugu gobol) oficialižikš. Agjad alajagasoiš 90 ümbrikho (üks'lugu degmo).
Eläjad
Somališ elädas somalilaižed, kaik hö oma islamanuskojad-sunnitad. Vn 2014 heinkus valdkundan ristitišt oli 10 428 043 eläjad endustusen mödhe. Jäl'gmäine rahvahanlugemine oli vl 1975.
Rahvahad (2012): somali — 85%, bantukel'žed da toižed rahvahad — 15% (sidä kesken 30 tuhad arabialaižid).
Rahvahanižanduz
Somalin päeksport om eläbad kabjživatad (86%: lambhad 61%, lehmäd 17%, toižed 8%); toine eksport — puhil' (6%), nahkad (2%).
Kallad (jogi)
thumbnail|right|250px|Kallad-jogi Kallad (Kallada River, കല്ലടയാർ Kallaṭajār) om jogi Indijan suvižes Keral-štatas.
Jogel Palaruvi-vezilanktend om olmas. Manro-sar' sijadase jogensus. Jogi lankteb Aštamudi-järvhe.
Kategorii:Indijan joged Kategorii:Joged kirjamišton mödhe Kategorii:Keral
Antananarivu
Antananarivu (Antananarivo «tuhiden külä») om Madagaskaran pälidn da kaikiš suremb lidn. Se om Antananarivun agjan administrativine keskuz mugažo.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud 17. voz'sadan augotišes Andrianzaka-kunigahal. 19. voz'sadaspäi om ühtenzoittud Madagaskar-saren pälidnaks. Vl 1896 Tananarive kändihe francižen Madagaskar-kolonijan pälidnaks. Se oli francine saren ripmatomuden sandhasai vl 1960.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Ikop-jogen (Ikopa) kukhikahil randoil, 1276 m ü.m.t. keskmäižel korktusel, Madagaskar-saren keskuzpalan päivnouzmas. Pen' ratud Anusi-järv (franc. Lac Anosy) om lidnan suvipalas. Avtoted ühtenzoittas kaikiden agjoiden pälidnoidenke. Raudte 368 km pitte mäneb Tuamasin-merenporthasai pohjoižpäivnouzmas.
Klimat om subtropine mussonine korktoiden mägiden, 15..21 C° keskmäiženke lämudenke vodes läbi (voden — +18,3 C°). Paneb sadegid 1437 mm vodes, kuivsezon oleskeleb semendkus-sügüz'kus (47 mm kaikes pordos).
Eläjad
Vl 2005 eläjiden lugu oli 1 613 375 ristitud. Läz 3 mln ristituid elädas ezilidnoidenke (2013), valdkundan kahesandez. Äjad ristitud oma ezmäižen pol'ven lidnalaižed, heiden jured oma küliš kaikedme saredme.
Ižanduz
Saren tegimišton i kommertižiden sauvusiden tobj pala om keskitadud Antananarivus. Industrialižed sarakod oma tekstilin da nahkoiden tehmine, muilan pästand, sömtegimišt, tabakan ümbriradmine i oluden tehmine.
Rahvahidenkeskeine soda- da civiline Ivato-lendimport (TNR, 600 tuh. passažiroid vl 2009) sijadase 15 km lodeheze lidnan keskusespäi, tehtas reisid Parižha, Reün'jonha i Afrikan lähižihe maihe, Stambulha, mugažo Madagaskaradme.
Irdkosketused
Kategorii:Madagaskaran lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe * Kategorii:Pälidnad *
Anus (lidn)
Anus-lidn vai Olonec / Olonc (Оло́нец, pagin. Олоне́ц, Anuksenlinnu, Aunus) om Venäman lidn da lidnankund Karjalan Tazovaldkundan suves. Se om Anusan rahvahaližen rajonan administrativine keskuz.
Istorii
Petr I-carin aigan sätihe raudantegimid pohjoižhe lidnaspäi, no radnikoiden sirdand Piteran sauvomižele vei lidnad lanktushe. Oloncan lidnuz kadoti znamoičendad vn 1721 kožundaktan jäl'ghe i paloi lophu vl 1741 udessündutamata. Vll 1773 lidn tegihe Oloncan provincijan keskuseks, no vl 1784 kätihe vaiše makundan keskuseks. Panihe Petroskoid Oloncan gubernijan pälidnaks vl 1801.
Olonc šingotase sömtegimištol (maidkombinat, leibtegim).
Geografijan andmused
Lidn sijadase rajonan keskuzpalan suves, 20 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Petroskoihesai om 140 km pohjoižpäivnouzmha.
Kahesa küläd mülüdas lidnankundha Olonecan ližaks. Lidnankundan pind — 98,92 km².
Eläjad
Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe Oloncan eläjiden lugu oli 9 056 ristitud, rajonan kaks' videndest. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 12 100 eläjad vl 1992. Kaik 10 253 ristitud elädas lidnankundas (2019).
Ortodoksižen hristanuskondan Jumalanmaman Smolenskan jumalaižen päjumalanpert' (om saudud 1824−1830) i kaks' časounäd oma olmas lidnas.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Karjalan Tazovaldkundan lidnad *
Palaruvi (vezilanktend)
thumbnail|right|250px|Palaruvi-vezilanktend Palaruvi (Palaruvi Falls, पालरुवी जलप्रपात, പാലരുവി വെള്ളച്ചാട്ടം Pālaruvi veḷḷaccāṭṭaṁ) om vezilanktend Indijan suvižes Keral-štatas, sen suvipäivnouzmas. Sijadase Kallad-jogen üläjoksmuses.
Ühthine korktuz — 91 metrad, nece om 32. Indijan vezilanktend korktusen mödhe. Üks'jäine kaskad om olmas, se om «hebonhänd»-toižendan.
Kätas nimitust malajalam-kelespäi kut «maidon valu».
Homaičendad
Kategorii:Indijan geografii Kategorii:Vezilanktendad kirjamišton mödhe Kategorii:Keral
Ukrainan kel'
thumb|right|250px|Ukrainan kelen levigandusen kart Ukrainas da sen ümbrištos thumb|right|250px|Vira Motorko pagižeb ukrainan kelel, 2019. Video om 7 min 43 s hätkte Ukrainan kel' (ičeze nimituz: українська мова) om Ukrainan valdkundkel', ukrainalaižiden kel'.
Ukrainan kel' om indoevropine, slavine kel'. Pagižijoiden lugu — läz 45 millionad ristituid. Järedad ukrainankel'žed kundad oma Venämas (1 129 838 pagižijad vn 2010 rahvahanlugemižen mödhe), Kanadas (200 525 pagižijad vl 2001), Brazilijas (läz 400 tuhad pagižijoid).
Ukrainan rahvahaližen tedoakademijan Ukrainan kelen institut om kelen reguliruindorganizacijaks, sijadase Kijevas.
Homaičendad
Kategorii:Keled i dialektad kirjamišton mödhe Kategorii:Brazilijan keled Kategorii:Kanadan keled Kategorii:Moldovan keled Kategorii:Ukrainan keled Kategorii:Venäman keled
Renault Logan
thumb|right|250px|Mödud Ekvadoras Renault Logan vl 2011 thumb|right|250px|Dacia Logan III vl 2020 «Renault Logan» (Reno Logan) om B-klassan büdžetine avto, om ratud Romanijan Dacia-kompanijal, kudamb mülüb Renault-kompanijha vlpäi 1999. Pozicioniruiše šingotajiden valdkundoiden torgusiden täht.
Tehtas vspäi 2004, kahtenz' pol'v pästtase vspäi 2012. Avto möse kuti Dacia Logan Evropan valdkundoiš (päiči Venämas) i Marokos. Vn 2006 Dacia Logan MCV universal-konor'anke pästtas Venämas kuti LADA Largus. Vn 2018 lopus Loganan Stepway-versii om olmas ližatud klirensanke.
Venämas avton ezmäine pol'v pästtihe Avtoframos-tegimel (Moskv, möhemba «Reno-Rossija») vll 2005−2015. Reno Loganan kahtenz' pol'v pästtihe AvtoVAZ-kompanijan tegimel Tol'jattiš vspäi 2014.
Ezikezrad oma vejad (4x2-formul).
Homaičendad
Kategorii:Renault Kategorii:Avtod kirjamišton mödhe Kategorii:Kebnavtod
Metz
thumb|right|250px|«Metz:an» logotip vl 2013 «Metz» om saksalaine kompanii, radio- i TV-tehnikan tegii da satai, enččel fotoapparatoiden tegii. Tegeb vspäi 1938 Cirndorfas, Bavarii-federacijanmas.
Vl 2014 oli elänu bankrotnendan proceduras läbi, löutihe investicijoid. Vn 2015 keväz'kuspäi jagatihe kompanijad kahteks palaks:
Kompanii oli tetab kut premium-klassan tehnikan tegii, jagandan-ki jäl'ghe.
Irdkosketused
Kategorii:Elektronikan tegijad Kategorii:Saksanman kompanijad Kategorii:Kompanijad kirjamišton mödhe Kategorii:Bavarii
Heinku
Heinku om voden kaikiš lämhemb ku keskmäras Pohjoižen mapoliškon territorijan tobjas palas i kaikiš vilumb ku Suvižes mapoliškos, kus se om tal'ven kahtenz' ku.
Bamako
Bamako (mugažo francijan kelel) om Malin pälidn da kaikiš suremb lidn. Se om valdkundan pälidnaine ümbrik administrativižešti.
Istorii
Ristitun eländsijad oleliba neciš mectahondas amussai. Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud 17. voz'sadal. Kätihe Bamakod Francijan Sudan-kolonijan pälidnaks vspäi 1899.
Geografijan andmused
Lidn sijadase valdkundan suvipäivlaskmas, Niger-jogen muugotil lapakoil randoil, 350 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Tegimišton zon levineb jogen pohjoižel randal. Koume avtotesildad om saudud joges päliči vozil 1960, 1992 i 2011.
Bamako jagase 6 nomeruidud kommunha (I − VI).
Eläjad
Vl 1960 (ripmatomuden voz') 160 tuhad ristituid elihe lidnas. Vl 2009 eläjiden lugu oli 1 809 106 ristitud 245 km² pindal. Migracii külišpäi i verhiš lähižiš maišpäi om luja. Lidn kogoneb valdkundan ristitišton videndest, no tegimišton pästandan enamba pol't.
Kabini
thumbnail|right|250px|Kabini-jogi Kabini vai Kabbani (कपिला नदी, Kabini River vai Kabbani River, കബിനി നദി, ಕಬಿನಿ ನದಿ) om jogi Indijan suves, Keral- da Karnatak-štatas.
Bamako
Transport
Rahvahidenkeskeine soda- da civiline Malin ezmäižen Modibo Keita-prezidentan nimed lendimport (edel 2016 vot nimitihe fr. Bamako-Sénou, BKO, 533 tuh. passažiroid vl 2012) sijadase 15 kilometras suvhe lidnan keskusespäi. Tehtas reisid Afrikan päivlaskman i pohjoižen pälidnoihe, Parižha i Stambulha.
Kabini
Jokseb läz Sargur-lidnad. Jogel om Banasura Sagar-padosein 696 metrad pitte. Nagarhole-londuzpuišt om läz joged.
Kategorii:Indijan joged Kategorii:Joged kirjamišton mödhe
Bamako
Irdkosketused
Kategorii:Malin lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe * Kategorii:Pälidnad Kategorii:Malin agjad
Lelidorp
thumb|left|250px|Lelidorpan sijaduz ümbrikos Lelidorp (Lelydorp, sranan-tongo: Kofi-djompo «Kofin hüpke») om Surinaman kahtenz' lidn eläjiden lugun mödhe, Paramaribo-pälidnan suvipäivlaskmaine ezilidn. Se om Vanik-ümbrikon administrativine keskuz.
Istorii
Eländpunktan eziauguine nimituz oli Kofi Djompo (mugažo alaman kelel) orjiden pagenuden Kofi-lideran mödhe. Se nimituz om kaičenus sijaližes levitadud sranan-tongo-keles. Raudte läbiti läz okaidud küläd, i vl 1905 udesnimitihe sidä nügüdläižikš oficialižeks alamalaižen Kornelis Leli-arhitektoran oiktastuseks, hän radoi Surinaman gubernatoraks i oli äjiden suriden Alamaiden sauvondprojektoiden sädajaks.
Lelidorp šingotase torguindal, ümbrikon aluzkundoil (läžundkodi, školad), valdkundan türmal (Santo Boma). Lidn om jäl'gmäine znamasine eländpunkt matknikoiden täht valdkundan südäirajonihe.
Eläjad
Vl 2004 lidnan eläjiden lugu oli 15 576 ristitud, ümbrikon kahesandez.
Vll 1890−1939 äi paukradnikoid sirdiba lidnan ümbrištho indonezižes Jav-sarespäi, erased irdad nimitasoiš indonezijaks tähäsai. Om kreoloid, eläjid indižen i evropižen augotižlibundanke.
Kariban konferenciikeskuz (Bhai-runokirjutai pani sen alust), Matoeko-tervehtamižopenduzkeskuz i lipkaižiden puišt gavediden muzejanke ratas lidnas.
Homaičendad
Kategorii:Surinaman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Laos
Laos (ປະເທດລາວ Pathet Lao vai Pathet Lau), oficialižikš Laosan Rahvahaliž-Demokratine Tazovaldkund (ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ Sathalanalat Pasathipatai Pasason Lao), om mererandatoi valdkund Azijan longibokas. Pälidn da kaikiš suremb lidn om V'jent'jan.
Istorii
Toižen mail'man sodan aigan Japonii oli otnu Laosad.
Vn 1953 22. päiväl redukud Laos tedištoiti ripmatomudes Francijaspäi, sil aigal valdkund oli konstitucižeks monarhijaks.
Valdkundan ezmäine Konstitucii oli väges vspäi 1947. Nügüdläine kahtenz' lugul Konstitucii om vahvištadud vl 1991, se om väges voziden 2003 i 2015 vajehtusidenke.
Geografijan andmused
thumb|left|250px|Laosan topografine kart Laos om mavaldkundröunoiš Vjetnamanke päivnouzmas (röunan piduz — 2161 km), Kambodžanke suves (555 km), Tailandanke päivlaskmas (1845 km), Mjanmaranke lodehes (238 km) da Kitainke (sen Junnan'-agjanke) pohjoižes (475 km). Ühthine röunoiden piduz om 5274 km. Laos om mererandatoi valdkund.
Valdkundan kaikiš korktemb čokkoim om Bia-mägi (2817 m). Kaikiš pidemb jogi om Mekong äjidenke ližajogidenke.
Klimat om subekvatorialine mussonine.
Londuseližed pävarad oma kuld, vas'k, kalližarvoižed kived; toižed varad oma mec, sauvondgips, gidroenergii.
Politine sistem
thumb|right|250px|Päministran ofis [[V'jent'janas (2013)]] Ohjandusen form om unitarine socialistine tazovaldkund ühten partijan sistemanke. Valdkundan pämez' om prezident (ປະທານປະເທດ ແຫ່ງ ສປປ ລາວ Pathanpathed aehng SPP Lau). Parlament valičeb händast videks vodeks. Prezident paneb päministrad radnikusele. Laosan rahvahaližen revolücižen partijan (LRRP:n) Politbüro da Keskuzkomitet märitas ohjastusen politikad.
Laosan parlamentan ühtnijoiden järgenduseližed valičendad oliba vn 2016 20. päiväl keväz'kud. Nügüdläine Laosan prezident om Bunnäng Voračit (radoi Laosan päministran vll 2001−2006), päministr om Thonglun Sisulit, molembad ratas vs 2016 sulakun 20. päiväspäi.
Administrativiž-territorialine jagand
Kacu kirjutuz: Laosan administrativiž-territorialine jagand.
Valdkund jagase 16 agjaks (provincijaks, khveng) da ühteks pälidnan prefekturaks (V'jent'jan). Agjad alajagasoiš 140 ümbrikoks (laos.: muang).
Eläjad
Laosas elädas laosalaižed. Vl 2014 valdkundan ristitišt oli 6 803 699 eläjad. Kaikiš suremb ristitišt om nügüd'.
Religijan mödhe (2015): buddistad — 64,7%, religijatomad — 31,4%, hristanuskojad — 1,7%, toižed uskojad i religijan ozutandata — 2,2%.
Toižed sured lidnad (enamba 50 tuh. ristituid vl 2010, surembaspäi penembha): Pakse, Keison Fomvihan (Savannakhet enččikš), Luangphabang. Vl 2014 37% ristituid eliba lidnoiš.
Rahvahanižanduz
Ottas kävutamižhe jogid pätransportsonikš.
Laosan päeksport om vas'k (28%), kuld (19%), pumaterialad (14%), erazvuiččed sobad (läz 12%), elektruz (7%), söndtavarad (6%: kofe, kukuruz, ris); toine eksport — räzin londuseližes kaučukaspäi, sauvondgips, kivihil'.
Irkutskan agj
Se mülüb Sibirin federaližhe ümbrikho.
Keled
Valdkundkel' om üks'jäine — venäkel'.
Istorii
Irkutskan agj om olmas vs 1937 sügüz'kun 26. päiväspäi.
Irkutskan agjan Päkäskuz om vahvištadud vn 2009 15. päiväl sulakud Käskusenandajan Suiman ezitajil, om allekirjutadud gubernatoral sen-žo voden 17. päiväl sulakud da om väges möhembaižidenke vajehtusidenke. Vl 2008 ühtištusen Ust'-Ordinskijan Burätan avtonomiženke ümbrikonke jäl'ghe se vajehti enččen Päkäskusen, kudamb oli vahvištadud vn 1995 10. päiväl uhokud.
Geografijan andmused
thumb|left|250px|Irkutskan agjan reljefan kart. Agj röunatab Saha (Jakutijan) Tazovaldkundanke pohjoižpäivnouzmas, Baikalantagaižen randanke päivnouzmas, Burätijan Tazovaldkundanke päivnouzmas da suves, Tuvan Tazovaldkundanke suvipäivlaskmas, Krasnojarskan randanke päivlaskmas. Irkutskan agj om Venäman kaikiš suremb mererandatoi region.
Pind om 774 846 km². Reskveden Baikal-järv om agjan suvipäivnouzmröunal. Znamasižed joged oma Lenanjogi, Angar sen ližajogidenke da Alatungusk. Kaikiš järedambad ratud vezištod oma Bratskan da Ust'-Ilimskan vezivaradimed.
Reljef om mägikaz. Agjan tobj pala sijadase Keskuzsibirin mägitazangišton suvipäivnouzmas 500..1000 metrad korktusil. Päivnouzmaine Sajan-mägisel'g otab agjan suvipäivlaskmad. Patoman mägišt da Stanovoje mägišton pala ottas pohjoižpäivnouzmpol't. Kaikiš korktemb čokkoim sijadase Stanovoje-mägišton Kodar-mägisel'gal, se om Martenan mägenpä (2988 m). Kaikiš madalamb čokkoim om Udanjogen kendäk lodehes (158 m).
Londuseližed pävarad oma kuld, kivihil', bur hil', kivivoi, londuseline gaz, raudkivend, magnii, kaolin, sauvondgips, keitandsol, mec, reskvezi, gidroenergii.
Tobmuz
Irkutskan agjan üks'kodine parlament om Käskusenandai Suim. Kaik rahvaz valičeb sen 45 ezitajad videks vodeks. Sergei Brilka radab Käskusenandajan Suiman ezimeheks vs 2015 semendkun 20. päiväspäi.
Radonoigendai tobmuz om Irkutskan agjan Ohjastuz. Agjan ministrused, radnikoičendad, agentused, ohjandused da laudkundad alištudas Ohjastusele.
Vn 2015 13. da 27. päivil sügüz'kud valitihe gubernatorad, nügüdläine gubernator sai vägestust kahtendel tural 56,39% änid satusenke da radab ezmäižen strokun. Käskusenandajan Suiman ühtnijoiden järgenduseližed valičendad oliba vn 2013 8. päiväl sügüz'kud.
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 2 428 750 ristitud, sidä kesken 17 vepsläšt. Lidnalaižiden eläjiden pala om nell' videndest (2018).
Kaik om kaks'kümne kaks' lidnad agjas da 52 lidnanvuittušt žilod. Toižed järedad lidnad (enamba 100 tuh. eläjidenke, surembaspäi penembha) oma Bratsk i Angarsk. Vl 2017 kaik om 24 eländpunktad enamba mi 10 tuh. eläjidenke.
Rahvahad (enamba 0,4% vl 2010): venälaižed — 88,3%, burätalaižed — 3,2%, ukrainalaižed — 1,3%, totarlaižed — 0,9%, toižed rahvahad — 2,9%, rahvahuden ozutandata — 3,4%.
Vladimir (lidn)
thumb|left|250px|Vladimiran administrativižed rajonad: {{legend|fuchsia|Leninan rajon}} {{legend|yellow|Oktäbr'skii-rajon}} {{legend|orange|Frunzen rajon}} Vladimir (Владимир) om lidn da lidnümbrik Venäman päivlaskmas. Se om Vladimiran agjan administrativine keskuz (vspäi 1944) da kaikiš suremb lidn.
Istorii
Sungirin kaivandusiden mödhe ezmäižed ristitud tuliba lidnan territorijha 30.-25. voz'sadoil EME. Voz'sadoil 6.-7. meiden erad suomalaiž-volgalaine merälaižed-heim oti kävutamižhe nenid maid.
Eländpunktan aluz om pandud lidnaks vl 1108 (oficialine dat) vai vl 990 (om äi kirjutadud purtkid).
Kebnavto
thumb|right|250px|[[Ford Mondeo — järgeline kebnavto]] Kebnavto om 2..8 mehen kehette avto, kudamb om märitud passažiroiden i bagažan vedandale. Tarbhaičeb B-kategorjian vedailicenzijad ohjastusen täht. Ku avtos om enamb ištsijid passažiroiden täht, ka se lugese avtobusaks (mikroavtobusaks).
Ezmäine kebnavto om sätud vl 1876.
Ümbrikirjutand
Kebnavtos om nell' (erasti koume) kezrad šinoidenke kahtel värtmudel. Ottud kävutamha poltuz voib olda erazvuitte: benzin, dizel', londuseline vai nozoltadud gaz (metan vai propan-butanan segoituz), vezinik, elektruz, kazmuzvoi, etanol-benzinan segoituz.
Konor'an toižendad oma sedan, hetčbek, universal muite, universal lujetud mülünke, penenijanke katusenke.
Vladimir (lidn)
Istorii
Vladimiran ižandusen päsarakod oma sömtegimišt (leibkombinat, kaks' maidon edheotandad, vintegim), mašinansauvomine (ladimed, elektrotehnine), elektroenergetine (kaks' LEK:ad), himine tegim (polimerad i plastikad, tegesed stökolplastikaspäi), kebn tegimišt (sobiden fabrik, kengiden fabrik), turizm.
Geografijan andmused
Lidnan tobj pala seižub Kläz'm-jogen korktal vahoikahal hural randal, 150 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Moskvhasai om 170 km suvipäivlaskmha orhal. Lähembaižed järedad lidnad oma Ivanovo pohjoižpäivnouzmha (108 km orhal) i Kovrov päivnouzmha (64 km orhal). Ezilidnoiden zonas oma Sudogd 40 km suvipäivnouzmha, Radužnii 10 km suvhe orhal, Lakinsk 30 km suvipäivlaskmha, Suzdal' 26 km pohjoižhe avtotedme.
Kebnavto
Klassifikacii
Klassifikacijan ramuded märičesoiš avton olemižen valdkundan käskusištol, eile augotižlibundan valdkundal. Ozutesikš, kebnavton täuz' mass ei voi olda enamba mi 3500 kg Venäman käskusen mödhe, i om röunatud 3904 kg (8600 funtad) AÜV:oiš, ku enamba, ka se om jüguavto i tarbhaičeb C-kategorijan vedailicenzijad.
Vladimir (lidn)
Eläjad
Ortodoksižen hristanuskondan läz kuz'kümned pühäpertid oma olmas lidnas: nell' päjumalanpertid, läz 50 jumalanpertid i enamba kümned časounäd. Katoline kostöl i armenižen jumalankodikundan pühäpert' oma avaitud lidnas mugažo.
Kettunen Lauri
Lauri Kettunen (mugažo suomen kelel, täuz' nimi: Lauri Einari Kettunen; sünd. 10. sügüz'ku 1885, Joroinen-küläkund, Suomenman Sur' ruhtinazkund, Venäman imperii — kol. 26. uhoku 1963, Hel'sinki, Suomenma) — sur' suomalaine kelentedomez', Tartun da Hel'sinkin universitetoiden professor, vepsän i toižiden Baltijan meren suomalaižiden keliden tedoidai.
Monografijad vepsän keles: «Suvivepsläižen dialektan istorine fonetik» (Lõunavepsa häälik-ajalugu, 1922), «Vepsän dialektoiden teoretine tedoiduz» (Lauseopillinen tutkimus vepsän murteista, 1943), toižed tedokirjutesed vepsän kelen polhe.
Vladimir (lidn)
Eläjad
Professionaližen opendusen aluzkundad oma Vladimiran valdkundaline universitet (vspäi 1996, 30 tuh. üläopenikoid), Vladimiran juridine institut (Federaline aznoičendoiden täutmižen radnikoičend), Moskvan üläopendusen aluzkundoiden seičeme filialad, Ortodoksižen hristanuskondan Hengeline seminarii, 11 kolledžad da tehnikumad.
Lidnan Administracijan pämez' om Andrei Šohin vn 2011 sulakuspäi.
Irdkosketused
* Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Kebnavto
Mail'man tehmine
Kaik om läz 1 mlrd kebnavtoid om olmas mail'mas. Kebnavtoiden mail'man tehmine oli 91,7 mln vl 2019, kaikiš suremb — 97 mln vl 2017. Koume valdkundad tehtas niiden pol't: Kitai, AÜV, Japonii.
Šeksnan rajon
Šeksnan rajon (Шекснинский район) om rajon Vologdan agjas.
Administrativine keskuz om lidnanvuitte Šeksn-žilo (rajonan ristitišton kaks' koumandest).
Istorii
Rajonan aluz om pandud vl 1965 vilukun 12. päiväl.
Geografijan andmused
Šeksnan rajon om Vologdan agjan suvine taho. Pind — 2 528 nellikkilometrad.
Om röunoid 4 Venäman rajonanke:
Kaikiš surembad vezištod oma Šeksnan da Ribinskan vezivaradimed, ned mülüdas rajonha vaiše penil paloil. Šeksnan GES om röunaks niiden keskes. Mec otab rajonan territorijan viž ühesandest (1429 km²), sišpäi kavag'mec om pol'.
Londuseližed varad oma turbaz, sauvondmaterialad (letked, saved, gravii), mec, reskvezi, gidroenergii.
Vs 2015 kezakun 1. päiväspäi rajonan territorii alajagase 8 küläkundaks da 2 lidnkundaks (lidnanvuitte Šeksn-žilo da Čöbsar-žilo).
Tobmuz
Vs 2014 kezakun 29. päiväspäi Jevgenii Bogomazov om valitud i radab rajonan da sen administracijan pämehen. Viž ohjandust alištudas sihe.
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 35 194 ristitud.
Toižed järedad eländpunktad oma Nifantovo-külä (2,7 tuh. rist. vl 2010) da Čöbsar-žilo (1,4 tuh. rist. vl 2012).
Ižanduz
Rajonan ižandusen päsarakod oma:
Morris (lidn, Minnesot)
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1869. Nimitihe raudten Čarlz Morris-valdkundmehen (Charles A. Morris) kanzannimen mödhe. Žilo sai lidnan statusad vl 1902.
Morris om maižanduzrajonan keskuz (maidon pästand). Minnesotan universitetan Morris-palakund i terazcisternoiden edheotand ratas lidnas.
Geografijan andmused
Lidn sijadase 345 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Pened manrehkaidused oleldas (vl 1975 — 4,6 magnitudanke, 1993 — 4,1).
Vn 2010 AÜV:oiden rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 5 286 ristitud, ümbrikon pol'. Kaikiš suremb ristitišt oli 5 613 eläjad vl 1990.
Irdkosketused
Kategorii:Amerikan Ühtenzoittud Valdkundoiden lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Minnesotan lidnad
Arkindeil
thumb|left|250px|Ph. Bartolomein jumalanpert' Arkindeilas Arkindeil (Arkendale) om külä da civiline tulend Suren Britanijan keskuzpalas, Pohjoine Jorkšir-grafkundas.
Külä sijadase Anglijan pohjoižes. Lähembaine lidn om Harrogit 10 km suvipäivlaskmha.
Vn 2001 Suren Britanijan rahvahanlugemižen mödhe külän eläjiden lugu oli 278 ristitud.
Nened aluzkundad oma Arkindeilas: pab, jumalanpert', külän administrativine pert'.
Homaičendad
Kategorii:Pohjoine Jorkšir Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Suren Britanijan küläd
Hebo
Hebo vai Kodihebo (Equus ferus caballus) om kabjživat. Mülüb Hebonvuiččed-sugukundan üks'jäižhe jänudehe elegil Hebod-heimho, sugukund libub Pohjoižamerikaspäi.
Kodikoičend
Hebo om kodikoittud ristituil mechebo. Kaikiš amuižembad kodihebon jändused oma löutud Evrazijan stepiš läz Baškirijan Davlekanovo-lidnad, datiruiše 7.-6. voz'sadal EME. Hebol sur' znamoičend om ristituiden civilizacijan istorijas, vaiše voz'sada tagaz nened živatad oliba pätransportaks i maižandusen radvägeks.
Okaidud hebod arktudas teravas da kebnas. Tahondad arktunuziden heboidenke oma mail'man äjiš maiš.
Söte
Hebo om heinänsöi živat. Söb heinän 25..100 kg päiveses omaluižel. Job 30..60 litrad vet päiväs kezaaigan i 20..25 litrad tal'vel, lugumär rippub igäspäi i vedusespäi. Üks' hebo küzub man 2 gektarad sötmižeks.
Ganzingen
thumb|left|250px|Kundan sijaduz kantonas Ganzingen (Gansingen [ˈg̥ɑnsig̥ə], sijaline virkand [ˈg̥ɑnsiŋ̥ə]) om lidnut da kund (kommun) Šveicarijas, Argau-kantonas. Mülüb kantonan Laufenburg-ümbrikho.
Hebo
Söte
Hebon söte kogoneb kagraspäi i kuivatud heinäspäi päpaloin, vajehtadas jäl'gmäšt ol'geks erasti. Naprindad vajehtamha kagrad toižel vill'sötkel ei olgoi satusekahad, i vaiše ozr vajehtab kagrad hebon sötmižeks Päivnouzmmas da Suvievropas (Italii, Ispanii, Portugalii).
Ganzingen
Istorii
Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud 5.-6. voz'sadas, enččen rimalaižiden žilon territorijha. Mainitase ezmäižen kerdan vl 1240 kuti Gansungen-külä ph. Jurgijan jumalanpertin tulendas. Hätken aigan se oli Avstrijan valduses. Jumalanpertin nügüdläine sauvuz om letud 19. voz'sadal.
Hebo
Homaičendad
* Kategorii:Živatad kirjamišton mödhe Kategorii:Imetaiživatad Kategorii:Kabjživatad Kategorii:Maižanduzživatad
Ganzingen
Geografijan andmused
Kund sijadase valdkundan i kantonan pohjoižes, 362..698 m korktusil, 382 m ü.m.t. keskmäižel korktusel, läz Saksanman röunad. Om mecoid, villänpöudoid, omaluižid i saduid kundan territorijal.
Eläjad
Vl 2012 kundan eläjiden lugu oli 969 ristitud, vl 2000 — 927 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt oli 1 053 eläjad vl 1850 i om nügüd'.
Päine kodikel' (2000): saksan kel' — 96,7 %, anglijan kel' — 0,6 %, toižed keled — 2,7 %.
Irdkosketused
Kategorii:Šveicarijan kundad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Argau
Krasnoslobodsk (Volgogradan agj)
Krasnoslobodsk (Краснослобо́дск) om Venäman lidn Volgogradan agjan suves. Se om Volgogradan päivnouzmaine ezilidn, mülüb Volgogradan lidnaglomeracijha (1,4 mln. rist.). Lidn rajonan alištusenke om lidnankundan keskuseks Keskmäižen Ahtuban rajonas, sen kaikiš suremb eländpunkt da üks'jäine lidn.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1870 kuti Bukatin-futor, ezmäižen tulnuden elämižhe kanzan nimen mödhe. Vl 1923 futor nimitaškanzihe Rusttaks Slabadaks (Rusked Slabad — Красная Слобода). Vl 1938 slabad' kändihe radnikžiloks. Vl 1955 Rusked Slabad sai lidnan statusad nügüdläiženke nimenke.
Centropogon cazaletii
Centropogon cazaletii om kazmuzerik Campanulaceae-sugukundas. Jeppesen-tedomez' ümbrikirjuti sidä vl 1981.
Krasnoslobodsk (Volgogradan agj)
Istorii
Ei ole surid edheotandoid lidnas, privatine leibänedheotand radab. Krasnoslobodsk om kottedžpertišton rajon. Ende laivansauvomižen tegim, kalategim i kaks' mebel'fabrikad oliba lidnas.
Centropogon cazaletii
Ekvadoran endemik. Kazvab nepsoiš tropižiš i subtropižiš mecoiš, mägiden pautkil.
Heim om kadomižen grazindan al.
Homaičendad
Kategorii:Campanulaceae Kategorii:Kazmused kirjamišton mödhe Kategorii:Kazmused vepsän nimeta
Krasnoslobodsk (Volgogradan agj)
Geografijan andmused
Kaks' pen't žilod mülüdas lidnankundha Krasnoslobodskan ližaks. Lidnankundan pind om 66,19 km².
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 15 998 ristitud, lidnankundan — 17 254 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 19 tuhad eläjid vozil 1957 i 1967. Vl 2017 kaik 17 405 ristitud elihe lidnas i 18 786 ristitud kaikes lidnankundas.
Ortodoksižen hristanuskondan kaks' jumalanpertid oma avaitud lidnas: Mikulai-čudonsädajan (vspäi 2003) i Eläban Eziauguižen Stroican (vspäi 2007).
Volgogradan vezitransportan tehnikuman Krasnoslobodskan filial (ende proflicei Aleksandr Nevalaižen nimed) om lidnan professionaližen opendusen aluzkundaks.
Edeline lidnankundan pämez' om Vladimir Surkov (2016−2020).
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Volgogradan agjan lidnad Kategorii:Keskmäižen Ahtuban rajon
Evrovizii-2012
thumb|right|200px|Konkursan logotip Evrovizii-2012 (Eurovision Song Contest 2012, Concours Eurovision de la chanson 2012, 2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi, Конкурс песни Евровидение 2012) oli 57-nz' Evrovizii-konkurs, kudamb oli oigetud Azerbaidžanan Baku-pälidnas 2012-ndel vodel.
Konkursan vägestai om ročilaine Lorin-pajatai.
Valdkundad-ühtnijad
center|thumb|400px|legend|#782167| {{legend|#22b14c|Mad, kudambad ühtištuiba konkursas}} {{legend|#FFC20E|Mad, kudambad pučihe ühtnemižespäi}} {{legend|#d40000|Mad, kudambad ei lähtnugoi finalha}}
Irdkosketused
2012
Lilongve
Lilongve (Lilongwe [lɪˈlɒŋweɪ], amerikaine pagin [-wi, lɪˈlɔːŋweɪ]) om Malavin pälidn da kaikiš suremb lidn.
Istorii
Kalanikoiden pen' külä oli voz'sadoiš lidnan sijas. Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud vl 1906 kuti torguindžilo, nimitihe jogen mödhe. Vl 1909 raudte läbiti eländpunktad. Lilongve šingotihe tabakan biržal i sai lidnan statusad vl 1947. Vl 1975 se kändihe valdkundan pälidnaks suvižen Zomb-lidnan sijas, i valdkundaližed aluzkundad sirdiba Lilongvehe vhesai 2005.
Lilongve šingotase pälidnan funkcijoil, torguindal i sauvondal, finansoiden sarakol, sömtegimištol, sidä kesken tabakan i kukruzan ümbriradmižel.
Geografijan andmused
Lidn sijadase valdkundan keskuzpalas, ühtennimižen Lilongve-jogen randal (200 km pitte, Njas-järven i Zambezin bassein), 1050 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.
Klimat om subtropine kaks'sezonine korktoiden mägiden röunal. Kun keskmäine lämuz om +16..+23 C° vodes läbi, ekstremumad oma +0,1 C° i +34 C°. Paneb sadegid 869 mm vodes, semendkus-redukus kuiv sezon oleskeleb (24 mm kaikes pordos).
Eläjad
Vn 2018 Malavin rahvahanlugemižen mödhe pälidnan eläjiden lugu oli 989 318 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt om nügüd'.
Eläjiden tobj pala oma nened afrikanižed igähižed rahvahad: čeva (enamba kaht videndest), ngoni, lomve, jao, tumbuko.
Religijan mödhe (2018) lidnalaižiden 84 % oma hristanuskojad (Keskafrikan presviterianine jumalankodikund, katolicizm, baptistad da toižed protestantad), 11 % islamanuskojad, 5 % — toižed uskojad i religijatomad.
Irdkosketused
Kategorii:Malavin lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe * Kategorii:Pälidnad
Vjo d'Iznav
thumb|left|250px|Küläkundan ohjandusen pert' vl 2018 Vjo d'Iznav (Vieu-d'Izenave) om Francijan küläkund (kommun) Overn' — Ron — Al'pad-regionas.
Kommun sijadase valdkundan päivnouzmas, Al'piden ezimägištol, 540..1103 m ü.m.t. korktusil.
Irdkosketused
Kategorii:Francijan kundad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Overn' — Ron — Al'pad
Lelistad
thumb|left|250px|Lelistadan teatr Lelistad (Lelystad [ˈleːlistɑt]) om Alamaiden lidn, Flevoland-agjan pälidn (vspäi 1986) da sen üks' kudes kundaspäi.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1967 tahondas kuivatoitmižradoiden jäl'ghe. Nimitihe Afslöitdeik-damban Kornelis Leli-projektirujan kanzannimen mödhe, se om saudud vll 1927−1933 i laski tehta kuivatoitmišt. Lidnankund om sätud vl 1980, levitase kuivatud da pudotadud territorijal täuzin.
Lelistad šingotase severzil-se biznesparkoil i tegimil: kartohkčipsoiden pästand, «Giant»-kompanijan velotegim, sauvondan i telekommunikacijoiden edheotandad. Meriport i lendimport ratas lidnankundas. Eläjiden znamasine pala radab Amsterdamas.
Geografijan andmused
thumb|left|250px|Lidnan kart (2014) Lidn sijadase 3..5 metrad alemb meren tazopindad. Municipalitetan kuivma otab 234,13 km², toine om vezi. Matkad Amsterdaman keskushesai om 43 km päivlaskmha-suvipäivlaskmha orhal, 58 km avtol vai raudtedme.
Klimat om ven valdmeren, tal'v om pil'vekaz. Voden keskmäine lämuz om +9,8 C°, heinkun-elokun +17 C°, tal'vkun-elokun +3 C°. Kaikiš lujemb pakaine oleli −22,9 C°. Relätivine nepsuz om 80..90 % vodes läbi.
Eläjad
Vl 2014 kundan eläjiden lugu oli 76 285 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt om nügüd'.
Irdkosketused
Kategorii:Alamaiden lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Valdmerimaiden valdkundad
Kaik om 14 ripmatont valdkundad Valdmerimaiš.
Serbin (Tehas)
Serbin (mugažo anglijan, ülälužucen i alalužicen kelil) om AÜV:oiden külä Tehas-štatas.
Serbinan eläjiden lugu om 90 ristitud (2000). Sijaližed eläjad oma lužicelaižed, mi om väčkuine ičevuiččešti (heiden istorine kodima om Saksanman päivnouzmas). Enamba tuhad immigrantoid-lužicelaižid sirdiba Tehasha kävutaden Serbinad tügiküläks.
Erased eläjad pagištas ičeze kelil tähäsai — ülälužicen da alalužicen keled. Tehasan lužicelaižiden kul'turjäl'gusen muzei radab ph. Pauloin jumalanpertin territorijal.
Homaičendad
Kategorii:Amerikan Ühtenzoittud Valdkundoiden küläd Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Tehas Kategorii:Lužicelaižed
Jüguavto
thumb|right|250px|[[KAMAZ 55111 — tipine jüguavto]] thumb|right|250px|«Daimler-Lastwagen» (1896), üks' ezmäižiš jüguavtoišpäi Jüguavto om avto, kudamb om märitud jügun vedandale pulläs vai platformal. Jügutehnik sädase jüguavtoiden alusel. Päpalad oma likutim, varmed ram šassil, kabin.
Ümbrikirjutand
Nened jüguavton toižendad oma olmas: kebn jüguavto (mul'tistop, pikap) i furgon, specialižed jüguavtod, ližavedamanke, avtojonuz (fur). Erased sured specialižed avtod kävutasoiš vaiše teiden irdpolel.
Komponuind voib olda erazvuitte: kabin likutimen päl, kapotine vai pol'kapotine; värtmuziden lugu (2..5 da sen enamba), mehanine vai avtomatine ajaimden konorüt, likutimen poltuz (benzin, dizel', gaz, gibridine, elektruz). Ühthižiden teiden jüguavton jügutoitmižvoind sase 20..25 tonnhasai. Jagadas jügutoitmižvoindan mödhe: pened furgonad madalanke jügutoitmižen korktusenke (kaikiš enamba levitadud jüguavton toižend, gidroliftanke erasti), jügun vähemb mi koume tonnad, 3..5 tonnad, enamba mi viž tonnad, avtojonused (Avstralii, 105 tonnhasai nelläs-vides ližavedamas).
Istorii
Ezmäine mail'mas jüguavto südäipalandlikutimenke om tehtud Saksanmas Gotlib Daimleran edheotandal vl 1896. Ezmäine jüguavto dizel'likutimenke om sätud Karl Bencan kompanijal vl 1923. Pästtihe massižikš jüguavtoid-furgonid elektriženke ajaimenke AÜV:oiš 1920-nzil vozil.
Homaičendad
Kategorii:Avto
Sol (Vanuatu)
Sol (bislama-, francijan i anglijan kelil: Sola) om lidn Vanuatus, Torb-agjan administrativine keskuz.
Vl 2010 eläjiden lugu oli 1065 ristitud.
Kategorii:Vanuatun lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe
Nuakšot
thumb|left|250px|Lidn Man kaimdajaspäi vl 2007 Nuakšot (‏نواكشوط‎ vai انواكشوط Nuvākšūt, Nouakchott [nwakʃɔt], berberan kelel Nawākšūṭ znamoičeb «tulleiden sija») om Mavritanijan pälidn, kaikiš suremb lidn, meriport da ižandusen päkeskuz, avtotesol'm.