cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mägikarabahan Tazovaldkund
Istorii
Mägikarabahan Tazovaldkundan prezident om Araik Arutünän vn 2020 semendkun 21. päiväspäi. Valdkundaline ministr om Artak Beglarän vn 2021 kezakuspäi.
Eläjad
Vl 2015 eläjiden lugu oli 150 932 ristitud. Eläjiden enamba 99% oma armenijalaižed i Armenijan apostoližen jumalankodikundan uskojad.
Mogilöv
thumb|left|200px|Lidnan transportine kart (2014) Mogilöv (Магілё́ў [maɣʲiˈlʲou̯], Могилёв [məɡʲɪˈlʲɵf], oficialine rahvahidenkeskeine transkripcii: Mahilioŭ) om lidn da transporttesol'm Vaugedvenäman päivnouzmas. Se om valdkundan koumanz' lidn eläjiden lugun mödhe, Mogilövan agjan administrativine keskuz, mugažo Mogilövan rajonan (ei mülü sihe).
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1267, konz saudihe lidnust Lev Mogijan ohjastusen al, no se ei ole löutud kaivandusil tähäsai. Mainitase ezmäižen kerdan vl 1394 «Venän edahaižiden da lähižiden lidnoiden nimikirjuteses». 17.-19. voz'sadal nimitihe Mogilöv Dnepral, Gubernijan Mogilöv (Могилёв-на-Днепре, Могилёв губернский) erištamha Mogilöv-Podol'skii-lidnaspäi Ukrainan päivlaskmas.
Vl 1938 saudihe severz'-se pertid Vaugedvenäman pälidnan sirdandan projektan mödhe, no se jäi Minskas Päivlaskmaižen Vaugedvenäman ližadusen tagut. Toižen mail'man sodan aigan lidnan kaičend oli vn 1941 heinkus (3.-26. päiväd), se abuti pidestoitta vihankandajan vägid edel londad Moskvha. Mogilöv oli okkupiruidud nacistoil (26. heinku 1941 — 28. kezaku 1944), sen aigan rikoihe 12 tuhad evrejalaižid 20:späi (ristitišton videndesespäi), 30 tuhad eläjid oliba sirttud Saksanmaha radnikoikš.
Mogilöv šingotase mašinansauvomižen tegimil (liftad da eskalatorad, avtoližavedamad i avtolibutimed), himižel sarakol (kuidud), torvenvalamižtegimel i tegesiden pästandal rosttumatomas terasespäi, sömtegimištol, sauvondmaterialiden kahtel tegimel (sauvondblok, raudbeton, betonsegoitused, äižiruižiden pertiden sauvondkombinat), kangazfabrikal omblendedheotandanke.
Geografijan andmused
Lidn sijadase agjan keskuzpalan pohjoižpäivnouzmas, Dnepran üläjoksmusen randoil, 192 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Minsk-pälidnhasai om 180 km lodeheze orhal, 200 km avtol vai raudtel. Lähembaižed lidnad (avtoteidme) oma Čausi 46 km päivnouzmha, Bihov 49 km suvhe, Beliniči 45 km päivlaskmha, Šklov 35 km i Orš (Vitebskan agj) 70 km pohjoižhe.
Mogilöv jagase kahteks rajonaks: Leninan i Oktäbrin (Кастрычніцкі раён).
Eläjad
Vn 2009 Vaugedvenäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 358 279 ristitud, agjan koumandez. Kaikiš suremb ristitišt oli 381 353 eläjad vl 2018 (lugustusen vanhan mahtusen mödhe, migracijata).
Irdkosketused
Kategorii:Vaugedvenäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Kel'tižed keled
thumb|right|250px|Kel'tižiden rahvahiden levigandusen kart. Kel'tižed keled pidadas indoevropišt kel'kundad.
Pagižijoiden lugu om enamba mi koume millionad ristituid, no anglijan i francijan keled oma heiden ezmäižed mamankeled päpaloin.
Eläbad keled:
Keled oliba levitadud Päivlaskmaižedme i Keskmäižedme Evropadme edel meiden erad. Ned vajehtiba pirdoid 5. voz'sadaspäi, kirjutadud purtkiden enambuz om tetab siš-žo aigaspäi. Äjiden kel'tižiden keliden amuine i keskaigaine formad oma ümbrikirjutadud. Keled kävutasoiš kelentedos indoevropižen ezikelen rekonstrukcijan täht. Nügüd'aigaižiden kel'tižiden keliden formad oma äjan edemba indoevropižes ezikelespäi, mi amuižed formad, 5. voz'sadaspäi.
Vidnoje
Vidnoje (Ви́дное) om Venäman lidn Moskvan agjan keskuzpalan suves. Se om Moskvan suvine ezilidn, Leninon lidnümbrikon administrativine keskuz (edel vn 2019 redukud — rajonan).
Istorii
Ezmäižen eländpunktan aluz om pandud nügüd'aigaižen lidnan territorijanno kuti Parinki-külä vl 1651, möhemba Parinki-Vidnoje-žilo, nüg. Aparinki-külä i Pen' Vidnoje-külä. Vidnoje-usadib oli tetab 19. voz'sadan augotišespäi. Saudihe raudted Rastorgujevo-stancijanke severziš-se kilometriš žilospäi vl 1900. Vidnoje-kezakülä om alusenpandud vl 1902. Toižed eländpunktad oliba Timohovo-Salazkino-usadib (vspäi 1812) i Žukovo-külä.
Zavottihe koksantegimen sauvondad vides kilometras Rastorgujevo-stancijaspäi vn 1937 redukus, se radaškanzi vn 1951 sulakus. Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud vl 1949 kuti tegimen Vidnoje-radnikžilo koumes kilometras sišpäi mecan taga. Kätihe radnikžilod rajonan keskuseks vn 1960 elokus, konz' mülütihe Lenino-žilod Moskvha. Vidnoje sai lidnan statusad vn 1965 13. päiväl vilukud, Rastorgujevo-kezakülä tegihe sen päivlaskmaižeks palaks.
Vidnoje šingotase Moskvan koksangazan tegimel (koks valandan täht, nozoltadud gazad, pezendabutused, elektrolit), sauvondmaterialiden pästandal (terazverk, betontegim, raudbetontegesed, gipsapakod), jomiden edheotandal, mugažo konservtegimišton tedoinstitut radab lidnas. Vidnojen motobolan i naižbasketbolan joukud oliba valdkundan čempionikš.
Geografijan andmused
Lidn sijadase lidnümbrikon päivlaskmas, Bitc-jogen randal (Би́тца 24 km pitte, Moskvan oigedpol'ne bassein), 160 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Kupelink-jogi jokseb lidnan päivnouzmas i lankteb Bitc-jogehe huralpäi 2 km suvhe lidnaspäi. Matkad Moskvhasai (Moskvan rengazavtotehesai) om 3 km pohjoižhe. Toižed lähembaižed lidnad oma Litkarino 14 km pohjoižpäivnouzmha orhal i Domodedovo 10 km suvhe kaikil teil.
Rastorgujevo-raudtestancii radab lidnas «Moskv (Kurskan päraudtestancii) — Kašir»-keskustal vspäi 1900. Raudte i «Don»-avtote (M4-trass) läbitadas lidnan keskuzpalad.
Eläjad
Vl 1959 žilon ristitišt oli 14 191 eläjad, vl 1979 lidnan — 44 208 eläjad. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 56 752 ristutud, rajonan (nüg. lidnümbrik) pol'. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'. Ortodoksižen hristanuskondan ph. Jekaterinan mez'jumalankodi (viž pühäpertid) i kuz' jumalanpertid oma olmas lidnas.
Rahvahad (2010): venälaižed — 91,8%, amenijalaižed — 2,0%, ukrainalaižed — 1,6%, toižed rahvahad — 4,6%.
Professionaližen opendusen aluzkund om «Moskovii»-kolledžan filial.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Moskvan agjan lidnad *
Jota
right|160px Jota (Ι, ι, ιώτα, ἰῶτα iota) om grekan kirjamišton ühesanz' kirjam. Sättui amuižgrekan kelen kulund om [iː] da [i], nügüd'aigaižes grekan keles lugetas kirjant [i].
Kirjam libui finikijan 𐤉-kirjamespäi jod / jud, kändase «käzi». Latinižed I- i J-kirjamed libuiba jotaspäi. Kirilline I-, Ї i J-kirjamed augotižlibuiba grekan jota-kirjamespäi, mugažo kävutihe sidä venän kelen Ы- i Ю-kirjamiden sädandan täht.
Kävutand znamaks
Kategorii:Grekan kirjamed
Dili
Dili (tetum. i Díli) om Päivnouzmaižen Timoran pälidn, kaikiš suremb lidn da meriport. Se om valdkundan üläopendusen keskuz, Dilin ümbrikon administrativine keskuz mugažo.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1520 portugalijalaižil. Se oli Portugaline Timor-kolonijan keskuseks vspäi 1769. Sai oficiališt lidnan statusad vl 1864.
Toižen mail'man sodan aigan meriport i lendimport oliba okkupiruidud Japonijal (19.02.1942 — 26.09.1945). Äi kolonialižid pertid om kaičenus vn 1999 lidnan murendushe kacmata Indonezijan armijal. Vspäi 2002 Dili om ripmatoman valdkundan pälidnaks.
Geografijan andmused
Lidn sijadase valdkundan pohjoižes, Timor-saren pohjoižel randal, Savu-meren pohjoižpäivnouzmaižen čogan randištol, 11 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.
Klimat om ekvatorialine kaks'sezonine tropižen savannan. Kun keskmäine lämuz om +25..+28 C° vodes läbi. Ekstremumad oma +12 C° i +36 C°. Paneb sadegid 908 mm vodes, kuiv sezon oleskeleb heinkus-redukus (9..20 mm kus).
Dilin municipalitet otab 367 km². Se jagase 31 suko:ks, ned alajagasoiš 241 aldei:aks.
Eläjad
Vn 2010 Timoran rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 193 563 ristitud, valdkundan kudendez. Kaikiš suremb ristitišt om nügüd'.
Homaičendad
Kategorii:Päivnouzmaižen Timoran lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe * Kategorii:Pälidnad *
Tegu
thumb|left|250px|Tegu-lidnan rajonad vl 2023 Tegu (대구 [tɛ̝.ɡu]) om Suvikorejan nellänz' surtte lidn. Se om lidn-metropolijan statusanke (vspäi 2016).
Istorii
Äiluguižed amuižed eländpunktad da kaumištod (vll 1500–3000 edel m.e.) oma löutud lidnan territorijal. Tegu šingotihe jogiden transporttesol'meks. Eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan kuti Delgubel vl 261. Om nügüdläiženke nimenke vspäi 757.
Vozil 1896−2016 oli Könsan Pukto-provincijan pälidnaks, vhesai 1981 mülüi sihe.
Tegun ižandusen päsarakod oma metallurgii, mašiništonsauvomine, tekstil'tegimišt.
Geografijan andmused
Lidn sijadase alangištos, kus Kimhogan-jogi lankteb Naktongan-jogehe. Madalad mäged ümbärtas sidä. Lähembaine järed lidn om Pusan 88 km suvipäivnouzmha orhal vai 94 km päraudtestancijoiden keskes, keskust municipalitoiden röunaspäi röunhasai om 60 km.
Klimat om mussonine, vihmsezon oleleb kezakus-sügüz'kus (745 mm sadegid 1064 mm:späi). Voden keskmäine lämuz om +14,1 C°.
Tegu jagase seičemeks ümbrikoks (구 gu / ku) da kahteks makundaks (kor. 군 gun / kun).
Transport
Metro radab vspäi 1997 (kaks' jonod, 59 stancijad, 57 km raudted) da monorel's om vspäi 2015 (üks' jono, 30 stancijad, 24 km raudted). Stancii om lidnas Seul — Pusan-kiruhraudtel vspäi 2004.
Rahvahidenkeskeine soda- da civiline lendimport (TAE, 3,5 mln passažiroid vl 2017) sijadase lidnan pohjoižpäivnouzmas. Sišpäi tehtas reisid Kitaihe da Suvikorejadme.
Paragvai
Paragvai (Paraguay, guaranikš: Paraguái), täuz' oficialine nimi — Paragvain Tazovaldkund (República del Paraguay [reˈpuβlika ðel paɾaˈɣwai], Tetã Paraguái), om mererandatoi valdkund Suviamerikas. Pälidn da kaikiš suremb lidn om Asunsjon.
Istorii
Vn 1811 14. päiväl semendkud Paragvai tedištoiti ičeze ripmatomudes Ispanijaspäi, se oli tundištadud toižel päiväl.
Valdkundan ezmäine Konstitucii oli olmas vspäi 1813. Jäl'gmäine kudenz' lugul Konstitucii om vahvištadud vl 1992 da om väges vn 2011 kohendusidenke.
Geografižed andmused
thumb|left|250px|Paragvain reljefan kart Paragvai om mavaldkundröunoiš Brazilijanke pohjoižpäivnouzmas da päivnouzmas (röunan piduz — 1371 km), Argentinanke suves da suvipäivlaskmas (2531 km), Bolivijanke lodehes (753 km). Ühthine röunoiden piduz om 4655 km. Valdkundan pind om 406,752 km². Saum vezid — 2,6%. Paragvai om mererandatoi valdkund.
Valdkundan kaikiš korktemb čokkoim om Cerro Pero (Cerro Tres Kandu)-kukhaz (842 m). Kaikiš madalamb čokkoim om Paragvai- da Paran-jogiden ühthejoksmusen sija, 46 metrad valdmeren pindan päl.
Tolstoi Lev
Lev Tolstoi (Лев Николаевич Толстой; sünd. 28. eloku (9. sügüz'ku) 1828, Jasnaja Polän, Tulan gubernii, Venäman imperii — kol. 7 (20). kül'mku 1910, Astapovo-stancii, Räzanin gubernii (nüg. Lipeckan agjas), Venäman imperii) oli mail'man tutab sur' venämalaine venäkel'ne kirjutai, publicist da meletai; graf. Vl 1849 sädi školad manmehiden lapsiden täht. Sevastopolin kaičendan ühtnii (1854−1855).
Paragvai
Geografižed andmused
Londuseližed varad oma raudkivend, marganc, mouckivi, mec, gidroenergii.
Tolstoi Lev
Sädused
Mez' kirjuti «Soda i kožund»-romanan (vll 1863−1869) i toižid sädusid realizman žanraks. Tolstoin sädamine tegihe sildaks 19. voz'sadan klassižen romanan da 20. voz'sadan sarakoiden literaturan keskes. Lev Tolstoi valatoiti evropižen gumanizman šingotest.
Paragvai
Politine sistem
thumb|right|250px|Lopes:an pert'kulu om Paragvain prezidentan rezidencii da ohjastusen ištundoiden sija [[Asunsjonas.]] Ohjandusen form om unitarine konstitucine prezidentine tazovaldkund äjiden partijoiden sistemanke. Valdkundan pämez' da azekhiden vägiden päkäsknik om prezident (Excelentisimo Señor Presidente de la República del Paraguay). Kaik rahvaz valičeb händast videks vodeks järgeližel enambusel üks'jäižes turas, toižen strokun voimuseta. Üks' varaprezident om hänele abhu. Prezident paneb ohjastusen ministrid da agjoiden pämehid radnikusile. Enzne prezident kändase Senatan ühtnijaks ičeze elon pitte, no änestada siš hänele ei sa.
Tolstoi Lev
Sädused
Kirjutajan sädamine mülüti koumed romanad (toižed oma Anna Karenina i Toštmižsündund), 18 starinod, läz 40 sanutest, 23 filosofišt sanutest i starinod, openduzliteraturad (kaks' abekirjad, arifmetikan openduzkirj, nell' lugendkirjad), kümned p'jesad, kut religiozišt sädust, üht runopajod i üht runosarnad, enamba 50 kirjutust, Ezopan 30 vaumen-moral'sanutesen kändust. Tolstoin kirjeižed i päivkirjad oma kaičenus, ned oma publikoitud sädusiden kogoduses.
Paragvai
Politine sistem
Parlament om kaks'kodine Nacionaline Kongress (Congreso Nacional). Sen ühtnijoile sab ületada prezidentan kel'dod da heitta prezidentad ministridenke radmaspäi. Kaik rahvaz änestab heid videks vodeks. Üläkodi om Senatoriden Kodi (isp. Cámara de Senadores) 45 ühtnijanke. Alakodi om Ezitajiden Kodi (isp. Cámara de Diputados) 80 deputatanke.
Tolstoi Lev
Sädused
Lev Tolstoin sädused oma lavastadud i fil'mdud äi kerdoid. Ned oli kaikiš enamba pästtud nevondkundaližen aigan vozil 1918−1986, kaik tehtihe 3199 pästandad 436,2 mln egzemplärid ühthiženke tiražanke.
Paragvai
Politine sistem
Paragvain päjärgvaličendad oliba vn 2018 sulakun 22. päiväl, valitihe prezidentad i parlamentan ühtnijoid. Nügüdläine prezident om Mario Abdo Benites (sai 48,96%), radab vs 2018 elokun 15. päiväspäi.
Tolstoi Lev
Homaičendad
Kategorii:Venäman kirjutajad Kategorii:Kirjutajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Tulan gubernijha Kategorii:Kolnuded Räzanin gubernijas
Paragvai
Administrativiž-territorialine jagand
Kacu kirjutuz: Paragvain administrativiž-territorialine jagand.
Paragvai jagase 18 regionaks: 17 agjad (departamentad) da üks' Asunsjon-pälidnan ümbrik.
.li
thumb|right|250px|Domenan logotip .li om Lihtenšteinan Internet-domen. Se om avaitud 1993-nden voden 26. päiväl uhokud. Domenan sponsor i administrator om Lihtenšteinan universitet (Vaduc).
Paragvai
Eläjad
Paragvaiš elädas paragvajalaižed. Vl 2012 valdkundan ristitišt oli 6 672 633 eläjad. Kaikiš suremb ristitišt om nügüd'.
.li
Ei ole registracijan röunadusid kahtendel tazopindal, vaiše lühüdad nimed (koume kirjant) oma rezerviruidud Lihtenštein-valdkundan täht.
Paragvai
Eläjad
Augotižlibundan mödhe (2012) Paragvain 95% ristitištos oma mestizo (ispanijalaiž-indejalaižed), toiženke augotižlibundanke — 5%.
.li
Kaikiš paksumba kävutadas domennimed verhiš maiš: saksankel'žiš maiš, Nju Jorkan Long Ailend-sarel, venäkel'žiš maiš sanoiden täht li-lopindanke, kitajižed personad Li-kanzannimenke.
Irdkosketused
L Kategorii:Lihtenštein
Paragvai
Eläjad
Kodikelen mödhe (2012): ispanijan kel' i guaranin kel' — 46,3%, vaiše guaranin kel' — 34,0%, vaiše ispanijan kel' — 15,2%, toižed keled (portugalijan, saksan, indejižed) — 4,1%, kelen ozutandata — 0,4%.
Eläjad uskondan mödhe (2002): riman katolikad — 89,6%, protestantad — 6,2%, toižed hristanuskojad — 1,1%, toižed uskojad i märhapanendata — 2,0%, religijatomad — 1,1%.
Toižed sured lidnad (enamba 300 tuh. ristituid vl 2014, surembaspäi penembha): San Lorenso, Sjudad Del' Este, Luke, Fernando-de-la-Mor, Lambare, Pedro Huan Kabal'jero. Vl 2014 kaik oli 15 lidnad enamba 100 tuh. eläjidenke. Lidnalaižiden pala om 62,2% (2020).
Ižanduz
Paragvain päeksport om sojanbabud (50%, sidä kesken 7% — kabusemned sötamha živatoid, 4% — soivoi), lehmänliha (15%), elektruz (6%), kukuruz (6%); toine eksport — nižu (4%), lehmännahk (2%), ris (1%), rogosahar (1%).
Vl 2013 Urugvai, Brazilii, Argentin da Venäma oliba Paragvain eksportan koumed videndest partnörikš.
Vl 2012 Brazilii, Kitai, Argentin da AÜV oliba Paragvain importan koumed videndest partnörikš.
Tulan agjan lidnad
Lidnad
* lidnan ristitišt erineb lidnümbrikon ristitišton luguspäi.
Enččed lidnad
Mülütihe toižihe lidnoihe:
Homaičendad
Kategorii:Lidnoiden nimikirjutesed Venälaižen Federacijan subjektoiden mödhe
Kičmengan rajon
Kičmengan rajon (Кичменгско-Городецкий район) om rajon Vologdan agjas.
Administrativine keskuz da kaikiš suremb eländpunkt om Kičmengan Lidnut-žilo.
Istorii
Rajonan aluz om pandud vl 1924 kezakun 10. päiväl Pohjoižen Dvinan gubernijha. Vl 1928 Jenangan rajonad ližaduihe sihe. Vs 1929 heinkun 15. päiväspäi rajon mülüi Pohjoižen randan Pohjoižen Dvinan ümbrikho. Vl 1930 heinkun 30. päiväl heitihe ümbrikod, i vodhe 1936 tal'vkun 5. päivhäsai rajon mülüi Pohjoižhe randha kuti administrativine ühtnik. Vl 1931 Kičmengan rajonan pind oli 7700 nellikkilometrad, ristitišt — 73400 eläjad. Vozil 1936−1937 oli Pohjoižen agjan palaks. Vs 1937 sügüz'kun 23. päiväspäi rajon mülüb Vologdan agjaha. Rajon om olmas nügüdläižiš röunoiš vspäi 2004.
Geografijan andmused
Kičmengan rajon sijadase agjan suvipäivnouzmas. Pind — 7 061 nellikkilometrad. Mecad ottas territorijan 86% (6061 km²), kuššed mecad oma enambuses.
Om röunoid 7 Venäman rajonanke:
Reljef om tazo päivlaskmas, kukhikaz toižil sijil, pened sod oma päivlaskmas da pohjoižes. Pohjoižed Uvalad-ülüden pohjoine pala om rajonan territorijad suves. Znamasine jogi om Jug sen huran Kičmen'g- da oiktan Jontal-ližajogidenke, mülüdas Pohjoižen Dvinan (Jävaldmeren) basseinha. Om vähä penid järvid (1 km² penemba pindal). Sod oma 15% territorijad.
Londuseližed varad oma turbaz, sauvondmaterialad (letked, saved, gravii), mec, reskvezi.
Vs 2013 sulakun 1. päiväspäi rajonan territorii jagase koumeks küläkundaks (municipaližeks ühtnikaks).
Tobmuz
Vs 2015 tal'vkun 14. päiväspäi Lübov' Djakova radab rajonan pämeheks parlamentan valdatusiden strokun lophusai (2017. voz'). Hän-žo om rajonan parlamentan ezimez' vspäi 2013. Käskusenandai tobmuz om rajonan parlament — Municipaline Suim (ven. Муниципальное собрание) 20 ühtnijanke. Kaik rahvaz valičeb heid nelläks vodeks. Järgvaličendad sihe oliba vl 2013 sügüz'kun 8. päiväl.
Vs 2015 tal'vkun 14. päiväspäi Galina Trufanova radab rajonan administracijan pämehen. Kaks' administracijan varapämest oma hänele abhu. Kuz' ohjandust, 7 palakundad da 1 komitet alištudas rajonan administracijale.
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 18 485 ristitud.
Kaik om 357 eländpunktad rajonas, sidä kesken 11 žilod da 346 küläd. Toine sur' eländpunkt om Jugskii-žilo (1,1 tuh. rist. vl 2002).
Ižanduz
Rajonan ižandusen päsarakod oma mecan varhapanend da ümbriradmine pilindmaterialoihe, sömtegimišt da maižanduz, turizm.
Dolinsk
Dolinsk (Долинск, ドリンスク Dorinsku, edel 1946. vot — 落合 Otiai) om Venäman lidn Sahalinan agjan Sahalin-saren suves. Se om Dolinskan lidnümbrikon administrativine keskuz (edel 2006. vot — rajonan).
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud Venäman imperijha Galkino-Vrasskoje-žiloks elänzoitmaha tahondad ainalaižiden külidenno vl 1884 Naibuči-kaičendsodapostan sijas (tetihe vspäi 1867). Vozil 1905−1945 oli Japonijan palaks, šingotihe cellülozbumagaižel fabrikal. Vl 1911 raudte ühtenzoiti žilod Tojoharanke. Sai lidnan statusad vl 1946, sirtihe sihe kükstud mehid tobjimalaz. NSTÜ:n aigan tehtihe äi erazvuittušt bumagad tegimel, oludtegim i maidtegim radoiba.
Lidn šingotase mehanižel tegimel, leibänkombinatal i mecan ümbriradmižel (pilindmaterialad).
Geografijan andmused
Lidn sijadase Naib-jogen (Найба, ainan kelel: Naibuči) i sen oiktan Sur' Takoi-ližajogen (Большой Такой) ühthejoksmusen oiktal randal, 20 m ü.m.t. keskmäižel korktusel, mugažo pen' Dolink-jogi (Долинка) om lidnan suves. Matkad Tünen valdmeren Ohotskan meren randhasai om 7 km pohjoižhe avtotedme (Starodubskoje-žilo). Matkad Suvisahalinskan keskushesai om 41 km suvhe orhal, 44 km avtotedme vai raudtedme, se om lähembaine lidn.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Sahalinan agjan lidnad *
Kubanin kozakišton hor
thumb|right|250px|Kubanin kozakišton horan lavastuz vn 2016 redukus. «Kubanin kozakišton hor» (Кубанский казачий хор) om muzikaline rahvahankollektiv Krasnodaraspäi. Hor edestab pajoid ukrainan da venän kelil. Se om avaitud 1811. vodel, kozakišton kaikiš suremb da vanhemb hor mail'mas.
Mülükund:
Ohjandaikund:
Irdkosketused
Kategorii:NSTÜ:n muzikgruppad Kategorii:Venäman muzikgruppad‎ Kategorii:Rahvahankul'tur Kategorii:Muzikgruppad kirjamišton mödhe Kategorii:Muzikgruppad vl 1811 alusenpanendanke Kategorii:Krasnodar Kategorii:Kozakišt
Mez'
Mehen alaigäčud oma prihaine i priha. Suguküpsnemine zavodiše 12..13-ndel elon vodel, möhemba mi neičukaižil.
Biologii
Mehen organizm om geterogametine, toižin sanoin kaks' erazvuittušt suguhromosomad oma hänen kariotipas, znamoitas niid X i Y. Sen erineden naižen organizm om kahtenke X-hromosomanke.
Meheze sidodud vepsän muštatišed
Erased muštatišed oma ottud «Mi meles, se i keles»-kogodusespäi.
Barselon
Barselon (kat. i Barcelona, kat. virkand [bəɾsəˈɫonə], isp. virkand [baɾθeˈlona]) om kahtenz' Ispanijan lidn i kümnenz' EÜ:n lidn ristitišton mödhe. Se om avtonomižen Katalonii-ühthižkundan pälidn. Sijadase Keskmeren randal, järed meriport.
Istorii
Eländpunkt om olmas agjaks 3. voz'sadaspäi edel m.e., lidnan aigkirj augotase 237. vodel EME. Om saudud da nimitadud karfagenalaižel Gamil'kar Barka-sodavejal (Gannibalan tat), eziauguine nimi oli Barsino. Kožui sijaduz i merikar abutiba lidnale šingotadas teravamba toižid.
Geografijan andmused
Lidn sijadase langenijoiden Keskmerhe Besos-jogen pohjoižpäivnouzmas i L'jobregat-jogen suvipäivlaskmas keskes, 12 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Sjerra-de-Kol'serol-mägisel'g libub päivlaskmas, sen kaikiš korktemb londuseline čokkoim om Tibidabo (512 m), TV-čuhunduz om saudud sil (288 m kortte). Matkad Madridhasai om 500 km päivlaskmha-suvipäivlaskmha orhal vai 600 km E90-avtotedme.
Eläjad
Vl 2013 eläjiden lugu oli 1 611 822 ristitud. Läz 5,3 mln ristituid elihe lidnaglomeracijas vl 2006, se om kahtenz' surtte valdkundas (Madridan aglomeracijan jäl'ghe) i kudenz' EÜ:s.
Transport
Avtobusad, kiruhtramvaid, ezilidnelektrojonused, funikulörad, taksid i avtoiden kortom (GoCars Barcelona) oma kundaližeks transportaks lidnas. Kiruhraudte ühtenzoitab Madridanke. Metropoliten radab vspäi 1924 (kaik om 12 jonod, 180 stancijad i 143 km raudted vspäi 2016).
Rahvahidenkeskeine civiline Barselon — El' Prat-lendimport (BCN, 50,1 mln passažiroid i 172 tuh. tonnoid jüguid vl 2018) sijadase 10 km suvipäivlaskmha Barselonan keskusespäi El' Prat de L'jobregat-lidnas. Tehtas passažirreisid Evropan äjihe lidnoihe, AÜV:oiden i Päivnouzmman erasihe lidnoihe, mugažo Ispanijadme.
Irdkosketused
Kategorii:Ispanijan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
«Ё»-kirjamen muštpacaz
thumb|right|250px|«Ё»-kirjamen muštpachan eziauguine variant, vn 2005 nägu «Ё»-kirjamen muštpacaz (Памятник букве «Ё») om Venäman muštnik Ul'janovsk-lidnas, se om pühätadud venän kirjkelen «Ё»-kirjamele.
Homaičendad
Kategorii:Ul'janovsk Ё Ё
Čumakov Aleksei
Aleksei Georgijevič Čumakov (Алексей Георгиевич Чумаков; sünd. 12. keväz'ku 1981, Samarkand, Uzbekan NST, NSTÜ) om venämalaine estradpajatai bolgariž-armeniženke augotižlibundanke, muzikankirjutai, TV-šouiden vedai, kirjutai, akt'or da prodüser. Edestab pajoid venän kelel.
Biografii
Aleksei om sündnu Samarkand-lidnha, pirdajan i lekarin kanzha. Kirjutab pajoid i tegeb ezitusud scenal üks'toštkümnevoččes igäspäi. Vl 1995 priha kanzanke sirdi Tümenihe, siš hän tuli openumha Tümenin čomamahtoiden üläkolledžha (änen palakund), no openui üht vot vaiše. Jätksi opendust Taškentan čomamahtoiden üläkolledžas (dirižoran i horan palakund) i lopi sidä vl 1998. Sirdi Moskvha kazvatajidenke vl 2003.
Vl 2006 pajatai pästi ičeze ezmäižen «Sni o čom-to bol'šem»-al'boman.
Pitermaricburg
Pitermaricburg (angl. i Pietermaritzburg, angline virkand [ˌpiːtərˈmærɪtsbɜːrɡ], umGungundlovu) om lidn Suviafrikan Tazovaldkundan päivnouzmas. Se om Kvazulu-Natal-agjan pälidn sädandan aigaspäi vl 1994. Lidn mülüb Msunduzi-municipalitetha 634 km² pindanke, sen ristitišt om 618 536 eläjad vn 2011 rahvahanlugemižen mödhe.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1838, nimitihe riktud zululaižil buralaižiden lideriden muštho: Piter Retif i Gerhard Maric. Lidn oli buralaižiden Natal'-tazovaldkundan pälidnaks alusenpanendan aigaspäi, vll 1910−1994 — valdkundan Natal'-provincijan administrativižeks keskuseks.
Čumakov Aleksei
Irdkosketused
Kategorii:Venäman pajatajad Kategorii:Venäman akt'orad Kategorii:Akt'orad kirjamišton mödhe Kategorii:Pajatajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe
Pitermaricburg
Istorii
Pitermaricburg ezilidnoidenke šingotase alüminijan tehmižel, kivivoin ümbriradmižel, taholižen mecan i citruskazmusiden ümbriradajil edheotandoil. Tekstiline tegimišt i kengiden pästand oliba šingotadud i dominiruiba 20. voz'sadan lophusai.
Geografijan andmused
Lidn sijadase agjan keskuzpalan suvipäivlaskmas, 596 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.
Klimat om subtropine. Ekstremumad oma −4 C° i +42 C°. Paneb sadegid 832 mm vodes, vähemba kezakus-elokus (23 mm pordos), enamba vilukus (155 mm).
Eläjad
Vl 2011 lidnan eläjiden lugu oli 223 448 ristitud.
Durbanan tehnologižen universitetan (vspäi 2002) kaks' kampusad seičemespäi ratas lidnas. Kvazulu-Natalan universitet om sätud kahten universitetan ühtištusel vl 2004, sen üks' kampus videspäi om Pitermaricburgas.
Irdkosketused
Kategorii:Suviafrikan Tazovaldkundan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Kindhad
Niiš om kaks' erištod: pen' (käbä) peiglole i sur' sijatamha toižid sor'mid.
Ümbrikirjutand
Kindhad kaitas lämut paremb mi sor'mikod, alaižiš sor'med oma ühtheze. Tehtas erazvuiččes villaspäi, nahkaspäi, trikokanghaspäi i sintetižiš kanghišpäi (kevlar). Oleldas kombiniruidud materialoišpäi i kaksitadud.
Edahaižen Pohjoižen rahvahiden sädoiden tarbhaine pala, kaičend pakašt vaste. Ottas eriližeks radsobaks vodes läbi kaičemha käzid satatesišpäi, om kebnemb heitta niid mi sor'mikoid.
Irdkosketused
Kategorii:Sobad
Kočabamb
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1571 kuti Oropes (Oropesa) ispanižen Fransisko de Toledo-kunigahan kanzannimen mödhe. Vl 1786 udesnimitihe lidnan nügüdläižikš.
Kočabambas tehtas kebnavtoiden paloid («Mopar»), sauvondmaterialid (cement), ühthekeratas traktorid. Himine sarak i sömtegimišt oma šingotadud, pästtas kodihimijad («Unilever») i kompjuterprogramid, mugažo nenid produktoid: keramik, tekstil' i mebel'. Kočabamban departamentan kogosüdäiprodukt oli US$5,2 mlrd vl 2016. Lidn om järedan maižanduzrajonan keskuz.
Geografijan andmused
Lidn sijadase kazvateližes alangištos, 2558 m korktusel valdmeren pindan päl, om ümbärtud Andiden mägisel'gil. Roč-jogi da Alalai-järv oma lidnan territorijal. Matkad surhe La Pas-lidnhasai om 220 km lodeheze. Voib olda lujid manrehkaidusid (6,8 ballad Rihteran pordhišton mödhe vl 1998).
Eläjad
Vn 2012 Bolivijan rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 630 587 ristitud. Läz 1,3 mln ristituid elädas ezilidnoidenke.
Sodainženerine škol i San Simonan päuniversitet oma üläopendusen aluzkundoikš. Bolivijan privatižed universitetad mugažo ratas: medicinan, biznesan i katolicizman.
Transport
Avtobusad, minibusad, funikulörad da taksid oma kundaližeks transportaks lidnas. Kebn metro om sauvomas vll 2017−2020.
Rahvahidenkeskeine soda- da civiline Horhe Vilstermann-lendimport (isp. Jorge Wilstermann, CBB, 1,3 mln passažiroid vl 2013) sijadase 4 km suvipäivlaskmha keskuzfartaloišpäi. Tehtas reisid Madridha, Majamihe i Buenos Airesha, mugažo Bolivijadme.
Irdkosketused
Kategorii:Bolivijan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Kappa
right|160px Kappa (Κ, κ, kursival κ i ϰ, virkand κάππα káppa) om grekan kirjamišton kümnenz' kirjam. Sättui amuižgrekan kelen i nügüd'aigaižen grekan kelen kulund om [k].
Kirjam libui finikijan 𐤊-kirjamespäi kaf, kändase «käzivarz'» vai «kämen'». Latinan K- i kirilline К-kirjamed augotižlibuihe grekan kappa-kirjamespäi.
Suren Κ-kirjamen kirjutamine om latinan i kirilližen kirjamiden pojav, no toine znamasižikš oiktoiš šriftoiš.
Kävutand znamaks
Ottas kävutamižhe pen't κ-kirjant sen κ- i ϰ-variantoin znamoičemha päpaloin nenid tärtusid:
Sur' Κ-kirjam kävutase harvoin i voib znamoita:
Kategorii:Grekan kirjamed
Šanhai
Šanhai (上海, pin'jin': Shànghǎi) om Kitain kaikiš suremb lidn da ižandusen keskuz.
Lidn sijadase valdkundan päivnouzmas, Janczi-jogen suhišton randoil. Šanhain pind — 6 340,5 km².
Vl 2014 eläjiden lugu oli 24 256 800 ristitud.
Homaičendad
Kategorii:Kitain lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe
Kurskan agj
Se mülüb Federaližhe keskuzümbrikho.
Agjan administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn om Kursk.
Keled
Valdkundkel' om üks'jäine — venäkel'.
Istorii
Kurskan agj om olmas vs 1934 kezakun 13. päiväspäi. Vn 1937 17. päiväl sügüz'kud erigoitihe agjaspäi Orelan agjad. Vn 1954 6. päiväl vilukud erigoitihe agjaspäi Belgorodan agjad.
Kurskan agjan Päkäskuz om vahvištadud vn 2001 27. päiväl sügüz'kud Agjan Duman ezitajil, om allekirjutadud gubernatoral sen-žo voden 2. päiväl redukud da om väges möhembaižidenke vajehtusidenke. Se vajehti endišt Päkäskust, kudamb oli vahvištadud vn 1995 2. päiväl kül'mkud.
Geografijan andmused
thumb|left|250px|Kurskan agjan reljefan kart. Agj röunatab Lipeckan agjanke pohjoižpäivnouzmas, Voronežan agjanke päivnouzmas, Belgorodan agjanke suves, Ukrainanke suvipäivlaskmas da päivlaskmas (sen Sumin agjanke), Bränskan agjanke lodehes, Orelan agjanke pohjoižes. Kurskan agj om mererandatoi.
Pind om 29 997 km², sidä kesken mec otab 3..13% territorijoidme, mustma — kaks' koumandest. Znamasižed joged oma Seim, Psöl, Svap da Tuskar'. Joged mülüdas Dnepran (tobj pala) da Donan basseinoihe. Järved oma jogiden johtad tobjimalaz, niiden ühthine pind om läz 200 km². Vezivaradimiden da uitoiden ühthine pind om 242 km².
Reljef om kukhikaz da vanoikaz süviden (80−100 metrhasai) jogialangoidenke. Kaikiš korktemb čokkoim om nimetoi taho läz Ol'hovatk-küläd (274 m). Kaikiš madalamb om Seim-jogen tazopind sen alajoksmuses (130 m).
Klimat om ven kontinentaline, kontinentaližuz ližadab päivlaskmaspäi päivnouzmpolehe. Kezal päivesen keskmäine lämuz om +20 C°, tal'veline lämuz 0..−5 C°. Voden keskmäine lämuz om +5,9 C° pohjoižes da +7,1 C° suvipäivlaskmas. Paneb sadegid 475..640 mm vodes.
Londuseližed varad oma bur hil', turbaz, raudkivend, titan, cirkonii, harvad mametallad, sauvondmaterialad (saved, letked, mel, mouckivi, sauvondkivi), fosforitad da mustma.
Tobmuz
thumb|right|250px|Agjan Duman pert' [[Kurskas.]] Agjan pämez' nimitase gubernatoraks. Aleksandr Mihailov radab gubernatoran vs 2000 kül'mkun 18. päiväspäi. Hänen valdatusiden strok om viž vot. Gubernator om mugažo agjan Administracijan pämez', hän märičeb sen strukturad da paneb sen ühtnijoid radnikusile. Üks' ezmäine varagubernator da ühesa muite varagubernatorad oma hänele abhu.
Kurskan agjan üks'kodine parlament om Agjan Dum. Kaik rahvaz valičeb sen 45 ezitajad videks vodeks. Nikolai Žerebilov radab Agjan Duman ezimeheks vs 2016 redukun 11. päiväspäi.
Radonoigendai tobmuz om Kurskan agjan Administracii. Agjan komitetad, departamentad, inspekcijad da ohjandused alištudas Administracijale.
Agjan Duman ühtnijoiden järgenduseližed valičendad oliba vn 2016 18. päiväl sügüz'kud (6. kucund). Valitihe gubernatorad vn 2014 14. päiväl sügüz'kud, nügüdläine gubernator sai vägestust ezmäižes turas (hänen satuz oli 68,81% änid), hän radab nelländen strokun jäl'geten.
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 1 127 081 ristitud. Kaikutte kahtenz' ristit koumespäi om lidnalaine.
Kaik om kümne lidnad agjas da 22 lidnanvuittušt žilod. Toine järed lidn (läz 100 tuh. ristitud) om Železnogorsk. Vl 2017 kaik om 7 eländpunktad enamba mi 10 tuh. eläjidenke.
Rahvahad (enamba 0,4% vl 2010): venälaižed — 92,0%, ukrainalaižed — 1,2%, armenijalaižed — 0,5%, toižed rahvahad — 1,6%, rahvahuden ozutandata — 4,7%.
Mijavi
Mijavi (雅 Miyavi), todesine nimi om Takamasa Išihara (jap.: 石原 貴雅 Išihara Takamasa; sünd. 14. sügüz'ku 1981, Osak, Japonii), om japonijalaine pajatai, gitarist da akt'or korejiženke augotižlibundanke.
Kanz
Vspäi 2009 muzikant om nainu, Melodi om hänen ak, enzne pajatai. Sil-žo vodel Mijavi kändihe tataks, Lovelie Mijavi-tütär om sündnu, vl 2010 Dževeli Aoi-tütär om sündnu, vl 2021 Skailer Kakeru-poig om sündnu.
Nügüd'aigan (vl 2021) Mijavi eläb ühtes kanzanke Los Andželesas.
Samar
[[Fail:Samara with disctricts.svg|thumb|left|250px|Samaran lidnrajonad:
1. Kuibiševan rajon
2. Samaran rajon
Novošahtinsk
Istorii
Ezmäižed mainitesed kivihiles sijaližen man pindal datiruišoiš vl 1696. Sil-žo aigal zavottihe hilen samišt — Donbassan otandad kävutamižhe. Eländpunktad nügüdläižen lidnan territorijal oliba vspäi 1840. Nesvetai-kaivuz oli tetab 20. voz'sadan augotišes, nimitihe jogen mödhe. Panihe viden järedan kaivuden alust vl 1913 da saudihe raudtesarakod. Vn 1939 31. päiväl vilukud ühtištuihe Molotovskii- i Kominternovskii-žiloid da anttihe lidnan statusad nügüdläiženke nimitusenke. Lidn oli okkupiruidud nacistoil (23.07.1942 — 13.02.1943) Toižen mail'man sodan aigan. Vspäi 2003 kaik kivihilen samižen kaivused oma sauptud.
Novošahtinsk šingotase sauvondmaterialiden pästandal (vahtbeton, metalližed tegesed), metallan i pun ümbriradmižel, omblendfabrikal («Gloria Jeans»), kivivoinümbriradmižen tegimel (vspäi 2009), sömtegimištol, mugažo openduzmeblin tehmižel.
Geografijan andmused
Lidn sijadase 130 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Pen' Nesvetai-jogi augotase lidnan pohjoižes (Малый Несветай 48 km pitte, Donan oigedpol'ne bassein) 200 m ü.m.t. korktusel, se läbitab lidnan pohjošt i suved. Lidnümbrik röunatab Oktäbrin rajonanke suves i Rusttan Sulinan rajonanke pohjoižes. Matkad Ukrainan Luganskan agjan röunhasai om 10 km lodeheze orhal, Rostovhasai Donal om 62 km suvhe orhal vai 75 km avtotel. Lähembaižed lidnad oma Šahti 15 km päivnouzmha orhal vai 20 km avtotedme, Rusked Sulin 5 km pohjoižpäivnouzmha orhal vai 10 km avtotedme, Gukovo 25 km pohjoižhe orhal vai 30 km avtotedme, i Zverevo 25 km pohjoižhe-pohjoižpäivnouzmha orhal vai 45 km avtotedme. Röunpäličmänendtaho om olmas Ukrainan röunal. Nesvetai-raudtestancii radoi paloin muretud 30-kilometrižel sarakol «Roston Donal — Moskv»-keskustaspäi. E50-avtomaršrut läbitab lidnad suvipäivnouzmaspäi lodeheze, se ühtenzoitab «Don»-avtotrassad (M4, 10 km suvipäivnouzmha) Ukrainan röunanke.
Samar
3. Leninan rajon
4. Raudterajon
Novošahtinsk
Geografijan andmused
Novošahtinsk om lidnümbrikon üks'jäine eländpunkt, olnuded lähižed žilod mülütadas lidnha vspäi 2004.
Samar
5. Oktäbrin rajon
6. Nevondkundaline rajon
Novošahtinsk
Eläjad
Rahvahad (2010): venälaižed — 94,7%, ukrainalaižed — 1,6%, toižed rahvahad — 3,7%.
Samar
7. Tegimišton rajon
Adžram Nensi
Nensi Adžram (نانسي عجرم; Nancy Ajram; sünd. 16. semendku 1983, Beirut, Livan) om livanine pajatai da biznesnaine. Pajatab pop-stiliš araban kelel vspäi 1998.
Samar
8. Kirovan rajon
Novošahtinsk
Eläjad
Professionaližen opendusen aluzkund om Novošahtinskan avtotransportine tehnikum, mugažo profopenduz andase neniden aluzkundoiden koumes filialas: Šahtin poltusen da energetikan regionaline kolledž, Suvine federaline universitet (Rostov Donal), Suvivenäman valdkundaline tehnine universitet (Rostov Donal).
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Rostovan agjan lidnad Kategorii:Rostovan agjan lidnümbrikod
Asymbolus galacticus
Asymbolus galacticus om Kažiakulad-sugukundan (Scyliorhinidae) erik Asymbolus-heimos. Om ümbrikirjutadud ezmäižen kerdan vl 2008.
Adžram Nensi
Pajatai naine om kaikiš populärižembiš arabankel'žiš maiš, möi enamba mi 30 mln kopijoid.
Biografii
Nensi om sündnu Beirut-lidnha, hristanuskojiden-maronitoiden kanzha. Erazvuiččiden konkursoiden i arvlahjoiden laureat. Coca-Cola-kompanijan reklaman mod sijaližel torgusel.
Vl 2008 Nensi om lähtnu mehele, Fadi El' Haem om hänen mužik. Heil om kaks' tütärt: Mila da Ella.
Irdkosketused
Kategorii:Livanan pajatajad Kategorii:Pajatajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Beirutha
Asymbolus galacticus
Eläb Avstralijan randoidenno, läz Uden Kaledonijan suvipalad, vedenalažiden mägiden pautkil 235...550 m alemba meren tazopindad. Sase 47 santimetrhasai pitte. Äikerdoičese munindoil.
Kategorii:Kažiakulad Kategorii:Živatad kirjamišton mödhe Kategorii:Živatad vepsän nimeta
Samar
9. Krasnoglinskii-rajon]] Samar (Сама́ра) om millionerlidn da lidnümbrik Venäman suvipäivlaskmas, valdkundan ühesanz' surtte lidn. Se om Samaran agjan pälidn da kaikiš suremb lidn, mugažo Volgan rajonan administrativine keskuz (rajon ei mülü lidnha).
Istorii
Grigorii Zasekin-ruhtinaz pani varjoičijan Samar-lidnusen alust vl 1586, om nimitadud jogen mödhe. Lidnuz da žilo senno saiba lidnan statusad vl 1688. Vozil 1935−1991 nimitihe lidnad Kuibišev:aks nevondkundaližen partijan da kundan Valerian Kuibišev-šingotajan kanzannimen mödhe.
Samar šingotase mašinansauvomižel i metallan ümbriradmižel (Venäman pörutügiden nelländez), sömtegimištol, aerokosmižel sarakol, alüminijantegimel, kivivoin ümbriradmižel, sidon kabeliden pästandal (Venäman kaks' koumandest), regionaližel tedokeskusel (üläopendusen 12 sijališt aluzkundad, aerokosmosan tedoinstitutad da tedoiduzkeskused).
Geografijan andmused
Samar sijadase Volg-jogen (Saratovan vezivaradim) hural randal ühtennimižen jogen lanktendan sijas, 28..286 m ü.m.t. korktusil, 100 metrad valdmeren pindan päl keskmäižel korktusel. Rel'jef om kukhikaz pohjoižpalas i vanoikaz suvipalas. Kaikiš korktemb čokkoim om Tip-Täv-mägi, 286 m ü.m.t. kortte. Matkad Moskvhasai om 855 km päivlaskmha orhal vai 1050 km avtotedme. Lähembaižed järedad lidnad oma Ural'sk suvhe (Орал, 246 km avtotedme), Sizran' päivlaskmha (111 km orhal), Tol'jatti lodeheze (79 km avtotedme) i Ul'janovsk lodeheze (242 km avtotedme). Novokuibiševsk om suvipäivlaskmaižeks kaimdailidnaks.
Klimat om ven kontinentaline. Voden keskmäine lämuz om +5,7 C°. Paneb sadegid 563 mm vodes, kuidme tazomäras.
Samar jagase ühesaks administrativižeks rajonaks, kaik ned oma municipaližikš ühtnikoiš lidnan südämes. Kaks' pen't žilod (129 rist. vl 2010) mülüdas lidnümbrikho Samaran ližaks.
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 1 164 685 ristitud, agjan koumandez. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 1 280 000 eläjid vl 1987. Läz 2,7 mln elädas lidnaglomeracijas (2017), mülütadas sihe agjan lidnoiden rengast ümbri Samaran känmas.
Rahvahad (enamba 0,4% vl 2010): venälaižed — 84,7%, totarlaižed — 3,4%, ukrainalaižed — 1,1%, mordvinalaižed — 1,1%, čuvašalaižed — 1,0%, armenijalaižed — 0,6%, azerbaidžanlaižed — 0,4%, toižed rahvahad — 2,4%, rahvahuden ozutandata — 5,3%.
Transport
Avtobusad, tramvaid, trolleibusad, maršruttaksid da taksid, jogidebarkaderad i ehtatimed oma kundaližeks transportaks lidnas. Vspäi 1987 metropoliten radab (vspäi 2015 om 1 jono, 10 stancijad, 12,6 km raudted). Kiruhastjad ühtenzoittas Tol'jattinke, ezilidnelektrojonused — aglomeracijan lidnoidenke. Jogiport radab mugažo jüguiden täht.
Rahvahidenkeskeine civiline Kurumoč-lendimport (KUF / СКЧ / UWWW, 3 mln passažiroid vl 2019) sijadase 35 km pohjoižhe lidnan keskusespäi. Tehtas reisid Venäman järedoihe lidnoihe i Tümenin agjaha, Keskmeren i Suviazijan lebutahoiže, Tadžikistanha. Raudteaeroekspress ühtenzoitab lendimportanke, kaks' reisad päiväs ühthe polehe da kaks' tagaz. Toižed koume lendimportad oma aviacijan kodvindan (Bezimänk, Smišläjevk) i sodakävutandoiden täht (Kräž).
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe * * Kategorii:Samaran agjan lidnümbrikod *
.gd
thumb|right|250px|Domenan logotip .gd om Grenadan Internet-domen. Se om avaitud 1992-nden voden 3. päiväl kezakud.
Veski Anne
Anne Tinisovna Veski (Anne Veski, Анне Вески; sünd. 27. uhoku 1956, Rapl, Estinman NST, NSTÜ Vaarmann-kanzannimenke) om nevondkundaline da estinmalaine pajatai. Ezineb estin i venän kelil vspäi 1978. Estinman NST:n rahvahan arvostadud artist (1984).
Biografii
Anne om sündnu Rapl-lidnha. Hän openzihe Tallidnan politehnižes universitetas. Vozil 1979−1981 Anne oli «Vitamin»-gruppan, vozil 1982−1983 — «Müsik Seif»-, «Nemo»-gruppiden solistan.
.gd
Äi vot domen oli kävutamata. Vll 2007−2013 AdamNames-kompanii edeni domenad da registrirui siš. Vn 2013 kevädespäi registracijan oiktused oma anttud Grenadan tobmudele.
Veski Anne
Kanz
Oli lähtnu mehele kaks' kerdad. Nügüd'aigan (vl 2017) om mužikata. Hänel om üks' Kerli-tütär da kaks' tütrenpoigad.
Naine
thumb|right|200px|Vil'jam Bugron Venera Naine om naižsugun täuz'kaznu (aigvozne) ristit, üks' kahtes suguspäi. Toižen sugun ristit om mez'.
.gd
Registracii om lasktud kahtendel tazopindal oikti. Sab registriruidas i personoile, i verazmalaižile rezidencijata.
Naine
Ustavad kucundsanad naižennoks zavodišoiš «emänd»-vaihespäi. Naižen toižed nimitused lugesoiš Heimolaižuz-kirjutuses.
Ul'janovsk
Ul'janovsk (Улья́новск, Сембер, Чĕмпĕр) om Venäman lidn da lidnümbrik agjan pohjoižes. Se om Ul'janovskan agjan administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn. Agjan kaikutte kahtenz' ristit eläb Ul'janovskas.
Naine
Naižen alaigäčud oma neičukaine i neižne.
Ul'janovsk
Lidnan nimitused
Vhesai 1780 nimitihe lidnad Sinbirsk:aks. Vozil 1780−1924 sen nimi oli Simbirsk. Vn 1924 9. päiväl semendkud lidn sai nügüdläšt nint Vladimir Leninan todesižen kanzannimen mödhe (Ul'janov), sikš miše hän oli sündnu neche lidnha.
.gd
Kahtenden tazopindan reglamentiruidud domenad:
Irdkosketused
G Kategorii:Grenad
Veski Anne
Homaičendad
Kategorii:Estinman pajatajad Kategorii:NSTÜ:n pajatajad Kategorii:Pajatajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Raplha Kategorii:Sündnuded vl 1956
Ul'janovsk
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1648 lidnan statusanke kuti Simber-lidnuz kaičemha Venämad kalaidajiden heimoiden vägitungendad vaste päivnouzmpolespäi. Vozil 1796−1928 lidn oli ühtennimižen gubernijan pälidnaks.
Železnogorsk (Kurskan agj)
Železnogorsk (Железного́рск) om Venäman lidn da lidnümbrik Kurskan agjan lodehes. Se om agjan kahtenz' lidn eläjiden lugun mödhe, Železnogorskan rajonan administrativižeks keskuseks mugažo (vspäi 1965), ei mülü sihe.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud oficialižeks grečan pöudol vn 1957 2. päiväl redukud Oktäbr'skii-radnikžiloks otmaha kävutamižhe raudkivendon löudmižsijad (tetas vspäi 1950). Udesnimitihe nügüdläižikš vn 1958 24. päiväl kezakud. Mülütihe radnikžilho kaht lähišt žilod i üht küläd. Žilo sai lidnan statusad vn 1962 28. päiväl semendkud. Vspäi 2008 nell' lähišt žilod i kaks' küläd oma lidnan palaks, ende mülüiba sen lidnümbrikho.
Ul'janovsk
Istorii
Ul'janovsk šingotase transportmašiništonsauvomižen (UAZ-avtotegim, avia, avtolibutimed, avtokomponentad), elektromašiništon (pol'veimed, avtoohjandusen sistemad merilaivišton täht, mašiništ energetikan i metallurgijan täht, medicinine tehnik), sömtegimišton i sauvondmaterialiden edheotandoil.
Geografijan andmused
250px|thumb|left|Ul'janovskan rajonad: {{legend|#FF99FF|Raudterajon}} {{legend|#FFFF00|Svijagantagaine rajon}} {{legend|#33FF66|Leninan rajon}} {{legend|#FF9900|Volgantagaine rajon}} Lidn sijadase Volg- (Kuibiševan vezivaradim) i Svijag-jogiden muugotil randoil niiden lähendusen sijas. Simbirk-jogi om ottud torvihe lidnan keskuses, se lankteb Svijagha. Ul'janovskan istorine keskuz seižub 150 metrad ü.m.t. korktusel. Lidnan korktused vajehtadas 80..160 metrad ü.m.t. röunoiš. Matkad Moskvhasai om 890 kilometrad lodeheze orhal. Lähembaine lidn om Novoul'janovsk-kaimdailidn 20 km suvhe lidnan keskusespäi, lidnoiden ümbrikod röunatadas keskneze.
Železnogorsk (Kurskan agj)
Geografijan andmused
Nell' pen't joged läbitadas lidnümbrikod: Čern' (37 km, lankteb Svap-jogehe, Seiman oigedpol'ne bassein), sen Rečic-ližajogi (Речица 23 km) i Räsnik-ližajogi (20 km), Rečican Pogarššin-ližajogi (Погарщина 12 km pitte). Lidn sijadase 220 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Lidnümbrik röunatab Orelan agjanke pohjoižes. Matkad Kurskhasai om 87 km suvipäivnouzmha orhal, 109 km avtotel vai 194 km raudtel. Lähembaižed lidnad oma Dmitrovsk (Orelan agj) 24 km lodeheze orhal vai 29 km avtotedme, i Dmitrijev 29 km suvipäivlaskmha orhal, 35 km avtotedme vai 63 km raudtedme. Mihailovskii Kaivuz-raudtestancii radab lidnan päivnouzmaižel röunal «Orel — L'gov»-keskustal. «Orel — Ukrainan röun»-avtote (A142-trass) om lidnan suvipäivnouzmaižeks röunaks.
Ul'janovsk
Geografijan andmused
Kaik 30 eländpunktad mülüdas lidnümbrikho Ul'janovskan ližaks, ned oma jagadud rajonidme. Se jagase nelläks administrativiž-territorialižeks rajonaks, ned ei olgoi municipaližikš ühtnikoikš. Lidnümbrikon pind — 628,96 km².
Železnogorsk (Kurskan agj)
Geografijan andmused
Železnogorsk om lidnümbrikon üks'jäine eländpunkt. Lidnümbrikon pind — 114 km². Lidn jagase 15 mikrorajonaks. Pertišt sijadase lidnümbrikon lodehes tobjimalaz.
Eläjad
Vl 1959 žilon ristitišt oli 1 897 eläjad. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 95 049 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd' (2018). Ortodoksižen hristanuskondan Pühän Stroican päjumalanpert', Venäman kaikiden pühämehiden päjumalanpert', jumalanpert' i časoun' oma olmas lidnas, i kaks' jumalanpertid oma sauvomas.
Ul'janovsk
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan i lidnümbrikon eläjiden lugu oli 637 564 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 679 tuh. eläjid vll 1996−1997, lidnümbrikon — 657 498 ristitud vl 2002. Vl 2017 kaik 624 518 ristitud elihe lidnas i 647 425 ristitud kaikes lidnümbrikos.
Železnogorsk (Kurskan agj)
Eläjad
Rahvahad (2010): venälaižed — 96,8%, ukrainalaižed — 1,7%, toižed rahvahad — 1,5%.
Ul'janovsk
Eläjad
Rahvahad (vl 2010, ozutadud rahvahudenke): venälaižed — 77,6%, totarlaižed — 10,6%, čuvašalaižed — 7,0%, mordvinalaižed — 1,3%, ukrainalaižed — 1,0%, toižed rahvahad — 2,5%.
Indii-ižand
«Indii-ižand» (Mr. India) om vn 1987 indine fil'm tedoližen fantastikan žanras. Ezmäine ozutez Indijas oli vodel 1987, NSTÜ:s — sil-žo vodel.
Železnogorsk (Kurskan agj)
Eläjad
Professionaližen opendusen aluzkundad oma Železnogorskan kaivuzmetallurgine i politehnine kolledžad, Železnogorskan čomamahtoline i servisan da kommercijan tehnikumad.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Kurskan agjan lidnad Kategorii:Kurskan agjan lidnümbrikod *
Livin Vikipedii
Nügüd' sijadase Inkubatoras.
Irdkosketused
Kategorii:Vikipedijad Kategorii:Livin kel'
Indii-ižand
Homaičendad
Kategorii:Indijan fil'mad Kategorii:Tedoliž-fantastižed fil'mad Kategorii:Fil'mad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 1987 fil'mad Kategorii:Fil'mad hindi-kelel
Ul'janovsk
Eläjad
Edeline lidnan pämez' om Sergei Pančin (reduku 2015 — kezaku 2021), hän radoi mugažo lidnan administracijan pämehen vn 2013 keväz'kuspäi vn 2015 sügüz'kuhusai.
Transport
Avtobusad, trolleibusad (vaiše Volgan hural randal) da tramvaid (vaiše Volgan oiktal randal) oma kundaližeks transportaks lidnas.
Nell' raudtevagzalad oma lidnas, sidä kesken päraudtestancii. Jogiport sijadase Volgan oiktal randal. Kaks' sildad ühtenzoittas Volgan randoid.