cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ul'janovsk
Transport
Lidnas om kaks' rahvahidenkeskešt civilišt lendimportad. Ul'janovskan keskuzline Baratajevk-lendimport (ULV / УЛК / UWLL, 554 tuh. passažiroid vl 2021) sijadase ühesas kilometras suvipäivlaskmha lidnan istorižes keskusespäi. Sišpäi tehtas passažorreisid Venämadme. Kahtenz' lendimport om Ul'janovsk-Päivnouzmaine-lendimport (ULY / УЛС / UWLW, 1 tuh. passažiroid vl 2021), sijadase 28 kilometras pohjoižpäivnouzmha lidnan keskusespäi. Sišpäi tehtas čarterreisid da jügureisid, mugažo kävutadas kodvijoiden lendandbazaks.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe * Kategorii:Ul'janovskan agjan lidnümbrikod
Parfenon
thumb|right|250px|Parfenonan nägu Filopappos-kukhaspäi, vn 2013 heinku Parfenon (Παρθενών Parfenon «neižne», «puhtaz») oli Amuižen Grekanman Afiniden Akropolin päine greciizman pühäpert'. Om saudud lidnan da kaiken Attikan koskmatoman Afina-neiččen-kaičijan oiktastuseks (Ἀθηνᾶ Παρθένος).
Ümbrikirjutand
Pühäpert' sijadase mramorižel stilobatal (ühthižel alusel korktemb man pindad) 69,5 m pitte i 30,9 m levette. Pertin südäin 59 × 21,7 metrad om peittud kolonniden taga 10,4 m kortte. Kaik oli 48 kolonnad — kahesa molembil ocseinil i 17 kül'gseinil. Katuz kogoni mramorižiš paloišpäi mugažo.
Kaks' zalad oma pühäpertiš erigoittud tulendoidenke: päivnouzmaine zal (cell) Afinan kuvapatshanke i penemb surudel päivlaskmaine zal (opistodom) nellänke surenke kolonnanke südäimes. Zalad ühtenzoittas kahtel penel uksel.
Istorii
Sauvuz om sätud sijaližes penteližes mramoraspäi vll 447−438 EME enččiden mugoižiden sijas. Paneg mäni sauvondsegoiteseta, vaiše kinktas pandud blokoišpäi. Elokaz sauvomine jätkustui grekiž-persižiden sodoiden lopindan jäl'ghe. Projektirui Iktin, sauvoi Kallikrat. Pühäpert' om čomitadud vll 438−431 EME Fidijan ohjandusel Periklan ohjastusen aigan.
Sauvuz radnikoiči oikti tuha vot, sid' ližasaudihe da kävutihe hristanuskondan pühäpertikš i mečetikš.
Nügüdläine olend
Nügüd'aigan Parfenon om muretud poleks: lämoipalo tegihe koumanden voz'sadan keskes, se mureni katust i travi mramorad, vn 1894 manrehkaiduz mureni seinid. Vedadas kaivandusid i tarkoiktoid restavracijan radoid vspäi 1834.
Sauvusen udessündutadud kopijad oma olmas Regensburgas (Saksanma, 1842, hoštusen Val'halla-zal) i Našvill-lidnas (AÜV, 1897, läz naturaline suruz Afinan kuvapatshanke), mugažo miniatür kaičese Tokion «Tobu World Square»-puištos (Tobu-mail'man torg) 1:25 masštabanke.
Homaičendad
Kategorii:Afinad Kategorii:Pühäpertid Kategorii:Afinižen Akropolin sauvused
Pol'šanman administrativiž-territorialine jagand
Voden 1999 päkäskusen (ustawa) mödhe, Pol'šanman Tazovaldkund jagase 16 sodaveikundha (vojevodstvaha; województwo), kudambad jagasoiš povätihe (makundoihe, ujezdoihe; powiat). Povätad jagasoiš gminoihe (volostihe; gmina).
Istorii
Vl 1999 Pol'šanman oli 16 sodaveikundad, 379 povätad (65 lidnalašt da 314 külähišt povätad, powiat grodzki, powiat ziemski) da 2479 gminad (306 lidnalašt, 1576 külähišt da 597 külä-lidnalašt gminad, gmina miejska, gmina wiejska, gmina miejsko-wiejska).
Homaičendad
A Kategorii:Administrativine jagand valdkundoiden mödhe
Baahubali: Augotiž
«Baahubali: Augotiž» (బాహుబలి:ద బిగినింగ్, பாகுபலி (திரைப்படம்), बाहुबली: द बिगनिंग, Baahubali: The Beginning) om vn 2015 indine istorine fentezi fil'm. Pästtihe Indijas vl 2015 kahtes versijas ühtel aigal: telugun i tamilan kelil.
Irdkosketused
Kategorii:Indijan fil'mad Kategorii:Fil'mad kirjamišton mödhe Kategorii:Istorižed fil'mad Kategorii:Torafil'mad Kategorii:Vn 2015 fil'mad Kategorii:Fil'mad tamilan kelel Kategorii:Fil'mad telugun kelel
Zelenokumsk
Zelenokumsk (Зеленоку́мск) om Venäman lidn Stavropolin randan suves. Se om Nevondkundaližen lidnümbrikon administrativine keskuz.
Istorii
thumb|right|100px|Enzne nevondkundaline lidnanznam (oli vspäi 1975) Eländpunktan aluz om pandud vl 1781 kuti saldatoiden erindas žilo. Vl 1783 Jekaterina II-imperatornaine lahjoiči mad senno Voroncov-grafale, i Voroncovo-Aleksandrovskoje sauvoškanzihe. Vl 1963 ühtištuihe sidä olnu Kuman hural randal Novogrigor'jevskoje-žilonke, nimitihe Nevondkundaline-žiloks (село Советское). Se sai lidnan statusad vn 1965 9. päiväl redukud nügüdläiženke nimenke.
Zelenokumsk šingotase sauvondmaterialiden pästandal (torved, savič) i betonmašiništon tehmižel, sömtegimišton edheotandoil (oludtegim, elevator, Budönnovskan maidtegimen ceh), mugažo elektroladimiden tegim radab.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Kumanjogen molembil randoil (Kaspijan meren bassein), 145 m keskmäižel korktusel valdmeren pindan päl. Matkad Stavropolihesai om 165 km lodeheze orhal vai 235 km avtotedme. Lähembaižed lidnad oma Georgijevsk 43 km suvipäivlaskmha orhal vai 53 km avtotedme i Budönnovsk 47 km pohjoižpäivnouzmha orhal vai 57 km raudtedme i avtol.
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 35 839 ristitud. Vl 2018 lidnan ristitišt oli 35 501 eläjad. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 39..40 tuhad eläjid vll 1998−2009 (40 500 rist. vl 2008).
Rahvahad (enamba 1% vl 2010): venälaižed — 85,8%, armenijalaižed — 2,5%, čiganalaižed — 2,0%, tabasaranalaižed — 1,3%, ukrainalaižed — 1,2%, toižed rahvahad — 5,6%, rahvahuden ozutandata — 1,6%.
Ortodoksižen hristanuskondan koume jumalanpertid oma saudud lidnas. Protestantizman kaks' loičendpertid oma avaitud: seičemenden päivän adventistoiden i baptistoiden.
Zelenokumskan äiprofil'ne tehnikum om lidnan professionaližen opendusen aluzkundaks.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Stavropolin randan lidnad *
Koirala Maniša
Maniša Koirala (मनिषा कोइराला, मनीषा कोइराला, Manisha Koirala; sünd. 16. eloku 1970, Katmandu, Nepal) om nepalalaine da indijalaine Bollivudan aktris, fil'miden prodüser, kargaidai.
Biografii
Maniša om sündnu Katmandu-lidnha, Prakaš Koirala-politikanmehen i hänen Sušma-akan pereheze. Tatan äjad heimolaižed ühtetas politikha. Openui Varanasin i Nju Delin aluzkundoiš, tahtoi kätas lekarikš, no om aktrisaks nügüd'. Sai režissöran diplomad Nju Jorkas vl 2004.
Om ÜRO:n fondan ristitištos hüvän valdan sur'oigenudeks, kundaližeks šingotajaks.
Kanz
Aktris oli lähtnu mehele, nepaližele biznesmenale, vll 2010−2012. Manišal ei ole lapsid tähäsai.
Irdkosketused
Kategorii:Indijan aktrisad Kategorii:Nepalan aktrisad Kategorii:Indijan prodüserad Kategorii:Aktrisad kirjamišton mödhe Kategorii:Prodüserad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Nepalha Kategorii:Sündnuded Katmanduhu
Seged
Seged (Szeged ['sɛɡɛd], Szegedin, Seghedin, Сегедин / Segedin) om lidn Mad'jaranman suves, Čongrad-Čanad-agjan pälidn. Se om valdkundan koumanz' surtte eländpunkt.
Istorii
Mad'jarankel'ne eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan Bela III-kunigahan dokumentas vl 1183 nügüdläiženke nimenke. Seged oli muretud täuzin mongoliž-totarižil sodavägil 13. voz'sadas, no oli saudud udes. Se sai lidnan oiktusid vl 1498. Vl 1879 katastrofine sur'vezi pani mantazole kaiked lidnad Tis-jogen tagut, siš aigaspäi se om udessündutadud möst.
Seged šingotase sömtegimišton keskuseks ezikät, om tetab «paprik»-perčiden kazvatusel i «salämi»-kolbasan tehmižel. Järed lämuzelektrostancii i hulad purtked ratas lidnas.
Geografijan andmused
Klimat om Keskmeren. Voden keskmäine lämuz om +10,5 C°. Paneb sadegid 495 mm vodes, enamba kezal (179 mm). Om äi päipaštokahil päivil, 2025 časud vodes.
Eläjad
Vn 2001 rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 168 048 ristitud, heišpäi mad'jaralaižed 93,5%. Kaikiš suremb ristitišt oli 169 930 eläjad vl 1990. Eläjiden enambuz om katoližen jumalankodikundan polenpidajad (36,4% vl 2011) da ateistad (23,4%), uskondan ozutandata — 31,4%.
Professionaližen opendusen znamasine aluzkund om Segedan universitet, ühtištuihe senke severz'-se toižid opendusen aluzkundoid vl 2000.
Nügüdläine lidnan pämez' om Laslo Botka, hän om valitud möst vozil 2006, 2010 da 2014.
Transport
«Budapešt — Belgrad»-avtote läbitab lidnad. Päraudtestancii om olmas. Avtobusad, tramvaid da trolleibusad oma kundaližeks transportaks lidnas.
Lendimport radab peniden privatižiden lendimiden täht.
Sebruzlidnad
Seged om kožundkosketusiš 17 lidnanke:
Irdkosketused
Kategorii:Mad'jaranman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Sredneural'sk
Sredneural'sk  (Среднеуральск) om Venäman lidn Sverdlovskan agjan suvipäivlaskmas. Se om Jekaterinburgan pohjoine ezilidn, Sredneural'skan lidnümbrikon administrativine keskuz da pala.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1931 SUGRES-žiloks sauvomha da holitamha valdkundaližen rajonižen elektrostancijan (Sredneural'skan GRES, radab vspäi 1936). Vn 1932 10. päiväl heinkud kätihe radnikžiloks nügüdläiženke nimenke. Vn 1966 17. päiväl uhokud Sredneural'sk-žilo sai lidnan statusad.
Sredneural'sk šingotase järedal GRES:al, sauvondmaterialiden tehmižel (metalližkonstrukcijad, raudbetontegesed, pumaterialad, asfal't) i sömtegimištol (pühävoi, kolbas, vin), mugažo maižandusel (kalakazvatusen edheotand, lindfabrik).
Geografijan andmused
Lidn sijadase Isetinjärven-vezivaradimen päivnouzmaižel randal (24 km², Исетское озеро, Iset'-jogen purde, Obin hurapol'ne bassein), Keskmäižen Uralan päivnouzmaižil pautkil, 252..278 m ü.m.t. korktusil. Matkad Jekaterinburghasai om 5 km suvhe orhal vai 8 km avtotedme, raudte tuleb Sredneural'skha vaiše jüguiden täht. Toine lähembaine lidn om Üläpišm 1 km suvipäivnouzmha orhal vai avtotel. Pened manrehkaidused oleldas, voib olda 6 ballhasai.
Kaks' pen't küläd da üks' žilo mülüdas lidnümbrikho Sredneural'skan ližaks. Lidnümbrikon pind — 83,98 km².
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 20 449 ristitud, lidnümbrikon — 20 771 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'. Vl 2017 kaik 22 896 ristitud elihe lidnas i 23 479 ristitud kaikes lidnümbrikos.
Rahvahad (ozutadud rahvahudenke vl 2010): venälaižed — 88,8%, totarlaižed — 5,0%, baškiralaižed — 1,4%, toižed rahvahad — 4,8%.
Ortodoksižen hristanuskondan nened puhapertid oma avaitud lidnas: ph. Mikulai-čudonsädajan jumalanpert' (om saudud vll 2001−2011) i Sredneural'skan naižjumalankodi (nell' jumalanpertid).
Professionaližen opendusen lähembaižed aluzkundad sijadasoiš Üläpišm- i Jekaterinburg-lidnoiš.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Sverdlovskan agjan lidnad Kategorii:Sverdlovskan agjan lidnümbrikod
.om
thumb|right|250px|Domenan logotip .om om Omanan Internet-domen. Se om avaitud 1996-nden voden 11. päiväl sulakud. Komplimentarine domen om .عمان (.oman) vspäi 2012, se om arabankel'židen domennimiden täht.
Lep
thumb|left|150px|Lepan änikod muloižidenke ploduidenke tagamal Lep (Alnus) om lehtezpuiden i penzhiden heim, mülütadas Koivunvuiččed-sugukundha. Heim kogoneb läz 40 erikospäi i niiden 10 gibridaspäi.
.om
Edel 2014. vot registracii oli lasktud Omanan valdkundaližen tobmuden organoile i akkredituidud Omanas kompanijoile vaiše, sid' Omanan kaikile kompanijoile i personoile.
Lep
Ümbrikirjutand
Kazvab Pohjoižen mapoliškon venos vönes tobjimalaz, suvemb — vaiše mägil. Elonform voib vajehtadas kazvandan sijha kacten. Lehtesed čereduišoiš, ned oma ünäižed i varzil.
.om
Kahtenden tazopindan reglamentiruidud domenad:
Lep
Ümbrikirjutand
Änikoičeb kevädel, erased mererandaližed erikod — redukus-tal'vkus. Tullei pölüstoitab. Pord pölüstoitandan i sugutandan keskes sase 85 päiväd, ka semned küpsnedas redukule.
.om
Irdkosketused
O Kategorii:Oman
Lep
Kävutand
Kävutadas pumaterialaks, varhapandas haugoid. Ištutadas dekorativižeks kazmuseks. Ottas käbuid i lehtesid zelläks. Kor' kävutase dubimha nahkoid. Sadas mustad, rusttad i pakušt sauvondmujuid.
Lep paremboičeb mahust, ka semetas kaivuztegimišton samižen jändusil. Aigaline medenkandai kazmuz.
Krasnodaran flag
border|right|250px Krasnodaran flag (Флаг Краснодара) om Krasnodar-lidnan üks' oficialižiš simvolišpäi. Flagan proporcii om 2:3.
Nügüdläine flag om vahvištadud lidnan Dumal 2006-nden voden 13. päiväl heinkud. Flagan tegijad oma Igor' Kolomiicev i Aleksandr Burmagin, kompjuterine dizain — Dmitrii Čepurnenko.
Ümbrikirjutand
Flag kogoneb kahtes lapakoiktas tazostadud šoiduspäi, pakuine om alahan, vauged kuvadase ülähän. Rusked Jekaterinodaran lidnuz kahtenke čuhundusenke om flagan keskuses. Somuzlaud sijadase lidnusen ocseinäl, Jekaterina II-imperatornaižen vencaidud pakuine venzel' om siš.
Must kaks'päine orl ištub lidnusen seinäl. Koume imperatoran vencad oma orlan päl. Rusked somuzlaud om kuvatud lindun rindhal. Laudal raccastai hebol rikob keihasel kärautud mustad suugikast küd.
Lezgin kel'
Lezginan kelen kirjamišt
thumb|right|250px|Vn 1911 lezgin kirjamišt. Lezginan kirjamed oma kirilližen kirjamišton pojhal:
Lämbda
right|160px Lämbda (Λ, λ, virkand λάμδα / λάμβδα lamda / lambda, λάβδα labda) om grekan kirjamišton ühtenz'toštkümnenz' kirjam.
Kirjam libui finikijan 25px-kirjamespäi «lamd». Latinan L-kirjam i kirilline Л-kirjam libudas grekan lämbda-kirjamespäi.
Kävutand znamaks
Sur' kirjam znamoičese kut Λ erasiš-se šriftoiš. Kävutand:
Ottas kävutamižhe pen't kirjant znamoičemha:
Sen ližaks λ-zond om hapanikan andim.
Homaičendad
Kategorii:Grekan kirjamed
Ekonomik (tedo)
thumb|right|250px|Taričemižen (S, angl. supply) i küzumižen (D, angl. demand) koverad ozutadas küzumižen ližadusen effektoid. Q — verd, P — arv. Ekonomik (amuižgrekan kelen οἰκονομία-sanaspäi oikonomia «kodiižandusen vedandan čomamaht», economics) tedoližes el'genduses om kundaližiden tedoiden ühtmuz tavaroiden da holitišiden tehmižes, jagamižes da kulutuses (kävutamižes). Džon Mill' kävuti tärtust ičeze «Politižen ekonomijan principad»-tedotön pälkirjuteses (angl. Principles of Political Economy) vl 1848, i se leviganzi avaros.
Uden tedon sündund
Adam Smitan «Tedoiduz rahvahiden elokahusen süiš da purtkiš»-tedotö (1776) järgenzi pit'kan aigan olnuzid Evropas melid ižandusen logikas i pani ekonomižen tedon alust. Erazvuiččed «Domostrojad» da abukirjad oliba Smitan monografijan endustajikš. Amuižgrekalaine Ksenofont sädi ezmäižen «Domostrojan» (Οἰκονομικός) 4. voz'sadal EME.
Kaks' jagust
Ekonomikantedo jagase kahteks tedoiden gruppaks: ekonomine teorii i sättutoitud ekonomik. Ekonomine toziolend om niiden tedoiden objektaks. Ekonomikan subjektad oma personad i kompanijad, kaik ned kosketadas rahoiden kal't nügüd'aigan.
Teoretine čuraduz (ekonomine teorii) tedoidab röunatud varoid, niiden vajehtamižen, jagamižen, kävutandan mahtusen valičendan processan eriližusid. Praktine čuraduz (sättutoitud ekonomik) ecib teorijan käskusiden da taričendoiden kävutandoid ižanduzsistemiden elementoiden funkcioniruindas.
Tedoidusen suruden mödhe tedo jagase makroekonomikaks (rahvahaline ižanduz täuzin) i mikroekonomikaks, jäl'geline tedoidab kodiižandusid, erižid edheotandoid da firmoid.
Metod i funkcijad
Ristituiden kulutuzmärad oma röunatomad, no varad oma röunatud täutamha kulutusid, i pidab valita kaikuččes ekonomižes sistemas: kuiččid tavaroid tehta, kut pidab tehta niid, ken da mittušt radod piidab oigeta, i kenen täht radon rezul'tatad oma. Löuta pätandoid nenihe küzundoihe oma ekonomižen tedon metod.
Ekonomižen tedon funkcijad: tedonandai, praktine, endustusen, mail'mannägendan šingotesen, metodologine, ideologine, kritine i teoretine.
Ekonomikha sidodud vepsän muštatišed
Erased muštatišed oma ottud «Mi meles, se i keles»-kogodusespäi.
Jevlanov Vladimir
Vladimir Lazarevič Jevlanov (Владимир Лазаревич Евланов; sünd. 3. eloku 1948, Kuibišev-lidn, NSTÜ) om edeline Krasnodaran pämez' (vs 2005 sügüz'kun 18. päiväspäi — 27. sügüz'ku 2016).
Biografii
Vll 1972−1984 Vladimir oti kompartijan radnikusid Korsakov-lidnan ispolkomas, lopi Habarovskan üläpartškolad vl 1979.
Vl 1984 valdkundmez' kanzanke sirdi Krasnodarha i oli ranu sen eländkodikommunaližen ižandusen pämehiden radnikusil vhesai 1994. Vl 1991 Jevlanov sai kahtent üläopendust Kubanin valdkundaližen universitetan ekonomikan fakul'tetas. Vll 1994−2000 mez' radoi Krasnodar-lidnan administracijas, oli sen varapämehen vspäi 1996. Vll 2001−2004 oli otnus Krasnodaran randan ohjandushe, sen eländkodikommunaližen ižandusen komitetan ezimez'. Vn 2004 5. redukud Jevlanov oli pandud Krasnodar-lidnan Administracijan ezmäižen varapämehen, erasen aigan tegi Administracijan pämehen velgusidme i oli pandud sihe radnikushe vl 2005.
Homaičendad
Kategorii:Valdkundmehed Kategorii:Venäman politikanmehed Kategorii:Krasnodar Kategorii:Politikanmehed kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Samarha
Bil'bao
Bil'bao (Bilbo [bilβo], Bilbao [bilˈβao]) om Ispanijan 10. lidn eläjiden lugun mödhe, Biskaij-agjan administrativine keskuz. Mülüb avtonomižhe Baskma-ühthižkundha, sen kaikiš järedamb lidn.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1300 biskaižen Diego Lopes V de Aro-ohjandajan pätandan mödhe.
Bil'bao šingotase meriportal, turizmal i rahaazjoiden sarakol.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Nervjon-jogen randoil (Nerbioi, Nervión 72 km pitte), 0..689 m korktusil, 19 m ü.m.t. keskmäižel korktusel (6..32 m lidnan pertištos). Jogi lankteb Biskaižhe lahthe i sädab estuarijad siš. Bil'baon keskuzpala om 16 kilometras lahtespäi. Ezilidnad oma lahten randal.
Klimat om valdmeren subtropižen i venon röunal. Voden keskmäine lämuz om +14,7 C°, kezakun-sügüz'kun +18..+21 C°, tal'vkun-uhokun +9..+10 C°. Ekstremumad oma −8 C° i +42 C°. Paneb sadegid 1134 mm vodes, vähemba kezakus-sügüz'kus (50..73 mm kus). Paneb lunt tal'vel lähižiden mägiden pautkil.
Eläjad
Vl 2013 lidnan eläjiden lugu oli 349 356 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 433 115 eläjad vl 1982, sid' vajehtihe lidnan municipalitetan röunoid, i ristitišt poleni statistižikš.
Läz 1 mln ristituid elädas ezilidnoidenke.
Irdkosketused
Kategorii:Ispanijan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Baskma
Meiden Venäma
Meiden Venäma (Наша Russia) om komedijan venäkel'ne (tobjimalaz) TV-serial, läksi ekranoile Venämas vozil 2006−2011. Sen tegii om «Comedy Club Production»-telekompanii. Kaik om 77 epizodad serialas, kaikutte om 19..22 minutad hätkte. Sketč-serial om originaline mail'mas ezmässai, tehtihe Venäman «TNT»-kanalan täht. Serialan prodüserad: Semön Slepakov i Garik Martirosän (kaik sezonad), Maksim Pežemskii (5. sezon). Om röunatust igäs (16+).
Ezmäine kanal
Ezmäine kanal (Первый канал) om Venäman valdkundaline federaline venäkel'ne TV-kanal. Oigendase Moskvaspäi päiveses läbi. Rahvahidenkeskeine versii om olmas.
Meiden Venäma
Toižed «Pen' Britanii»-projektan (BBC, 2003−2006) karččed sen-žo kompanijan TV-oigendused: «Meiden Vaugedvenäma» (Наша Belarussia, 2007), «Faina Ukrain» (Файна Юкрайна, 2008−2010) i «Meiden Kazaša» (Наша KZаша, 2008−2012).
Ezmäine kanal
Akcijoiden pidajad: Venäma-valdkund (51%: «Rosimuššestvo» — 38,9%, TASS-agentuz — 9,1%, Ostankino-telekeskuz — 3%), Nacionaline Media-jouk — 29%, VTB Kapital — 20% (vn 2019 keväz'kuspäi). Edeline pidai om Roman Abramovič (24% vhesai 2019).
Istorii
Kanalan aluz om pandud vl 1951 Keskuztelevizijan «Ezmäižeks programaks».
Meiden Venäma
Irdkosketused
Kategorii:Venäman TV-serialad Kategorii:Komedijan TV-serialad Kategorii:TV-serialad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 2006 serialad Kategorii:TV-serialad venän kelel
Ezmäine kanal
Istorii
NSTÜ:n čihodamižen jäl'ghe, vozil 1991−1995 telekanal nimitihe «Ostankino»-televizijaks. Vozil 1995−2002 kanalan nimi oli «Venäman kundaline televizii», vspäi 2013 Venäman toine kanal sai mugoižen nimen.
Konstantin Ernst radab telekanalan direktoran vspäi 1999.
Irdkosketused
Kategorii:TV-kanalad kirjamišton mödhe
Dzeržinskii (lidn)
Dzeržinskii (Дзержи́нский) om Venäman lidn da lidnümbrik Moskvan agjan keskuzpalan suvipäivnouzmas. Se om Moskvan suvipäivnouzmaine ezilidn.
Istorii
Dmitrii Donskoi pani eländpunktan alust Ph. Mikulain Ugrešalaižen jumalankodikš vl 1380 Kulikovon toran lopun oiktastuseks, se om vahvištoittud kirjutadud purtkiš. Jumalankodi oli sauptud 1920-nzil vozil, armotomiden lapsiden kommun Feliks Dzeržinskijan nimed (Коммуна имени Дзержинского) eli sen sauvusiš. Vl 1938 kätihe žilod lidnanvuiččeks. Saudihe lämuzelektrokeskust nomer 22 vspäi 1956. Žilo sai lidnan statusad vl 1981, mülüi Lübercin rajonha vhesai 1996.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Moskv-jogen hural randal, 160 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Röunatab Moskvanke lodehes, se om Kapotn'-rajon Moskvan kivivoinümbriradajanke tegimenke, Moskvan rengazavtote om röunaks. Toižed lähembaižed lidnad oma Kotel'niki ani pohjoižhe, Lüberci (passažirine raudtestancii) nell' kilometrad pohjoižhe-pohjoižpäivnouzmha, Litkarino üks' kilometr suvipäivnouzmha. Tomilinon puišton pala uitoidenke om lidnan pohjoižes.
Janičkino-raudtestancijan ližated oma olmas lidnas «Lüberci — Dzeržinskii»-raudtesarakol, ned oma vaiše jüguiden täht. Vll 1946−1997 Dzeržinskai-raudtestancii (Дзержинская) radoi lidnas passažirlikundanke. Raudtestancii, platform i teiden pala oma likvidiruidud. Jogivaldmad Moskv-jogel oma turistlaivoiden täht.
Dzeržinskii om lidnümbrikon üks'jäine eländpunkt.
Eläjad
Vl 1939 žilon ristitišt oli 7 649 eläjad, vl 1959 — 15 354 eläjad. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 47 163 ristutud. Kaikiš suremb ristitišt om nügüd'.
Rahvahad (2010): venälaižed — 92,6%, ukrainalaižed — 2,1%, totarlaižed — 1,0%, toižed rahvahad — 4,3%.
Ortodoksižen hristanuskondan ph. Mikulai Ugrešalaižen jumalankodi (kaks' päjumalanpertid, kahesa jumalanpertid, nell' časounäd) i koume jumalanpertid oma olmas lidnas.
«Dubn»-universitetan «Ugreša»-filial om lidnan professionaližen opendusen aluzkundaks.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Moskvan agjan lidnad Kategorii:Moskvan agjan lidnümbrikod
Peč (lidn, Mad'jaranma)
Peč (Pécs [ˈpeːtʃ], Fünfkirchen, Pečuh, Sopianae) om lidn Mad'jaranman suvipäivlaskmas. Se om valdkundan videnz' lidn eläjiden lugun mödhe, Baran'j-agjan pälidn.
Istorii
Kel'tan eländpunkt oli olmas 4. voz'tuhaspäi EME. Nügüdläine eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan vl 871 Zal'cburgan dokumentoiš kuti Kvinke-Eklezie (Quinque Ecclesia) «viž jumalanpertid», nimitihe pet-sanal («viž») slavižiš kelišpäi.
Geografijan andmused
Lidn sijadase 153 metrad ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Budapešthasai om 200 km pohjoižpäivnouzmha raudtel vai E73-avtotel, Horvatijan röunhasai — 30 km suvhe.
Eläjad
Vl 2012 eläjiden lugu oli 156 801 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 170 039 eläjad vl 1990.
Rein (znamoičendad)
Rein voib znamoita:
Nevel'sk
Nevel'sk (Невельск, ネベリスク Neberisku, edel 1946. vot — 本斗 Honto) om Venäman lidn Sahalinan agjan Sahalin-saren suves. Se om Nevel'skan lidnümbrikon administrativine keskuz (edel 2010. vot — rajonan).
Istorii
Ainalaižiden Ponto-Kesi- i Turumai-küläd mainitadas vspäi 1789. Vll 1855−1875 kaks'jaine ohjanduz oli küliš — Venäman imperijan i Japonijan. Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud Japonijha 20. voz'sadal lidnalaižes Honto-volostikš Maokan makundas. Vl 1920 raudte ühtenzoiti žilod Maokanke. Vhesai 1945 oli Japonijan palaks, šingotihe kalankazvatusel, jädumatomal meriportal (vspäi 1927) i imperatorižel sodaškolal. Sai lidnan statusad vl 1946, nimitihe Gennadii Nevel'skoi-admiralan kanzannimen mödhe.
Lidn šingotase kalanpüdandan meriportal i kalankazvatusel, mugažo meriškol i röunman sodaväged sijadasoiš Nevel'skas.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Tataran sal'men suvipäivnouzmaižel randal, lühüdoiden Nevel'skai- (Невельская) i Kazačk- (Казачка) jogiden alangištoiš (lanktas merhe), 7 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Suvisahalinskhasai om 73 km pohjoižpäivnouzmha orhal, 91 km avtotedme vai 307 km raudtel. Lähembaine lidn om Holmsk 43 km pohjoižhe-pohjoižpäivnouzmha orhal, 44 km raudtedme vai 47 km avtotedme.
Meriport om saudud putkotadud gruntal. Jäl'gmäine luja manrehkaiduz oli vl 2007 2. päiväl elokud (6,1 magnitudanke). Nevel'sk alištub lavinoile.
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 11 682 ristitud, lidnümbrikon kaks' koumandest. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 24 800 eläjad vl 1992. Ortodoksižen hristanuskondan Jumalanmaman Sündundpäivän puine pühäpert' om saudud vl 1998.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Sahalinan agjan lidnad *
Reno Žan
Žan Reno (Jean Reno ['ʒɑ̃ ʁe'no]), todesine nimi om Huan Moreno i Errera-Himénez (Juan Moreno y Herrera-Jiménez; sünd. 30. heinku 1948, Kasablank, Marok) om francijalaine akt'or ispaniženke augotižlibundanke.
Cimlänsk
Cimlänsk (Цимля́нск) om Venäman lidn da lidnankund Rostovan agjan päivnouzmas, Volgodonskan pohjoine ezilidn. Se om agjan kaikiš penemb lidn eläjiden lugun mödhe, Cimlänskan rajonan administrativine keskuz.
Reno Žan
Biografii
Huan om sündnu Kasablank-lidnha. Vl 1960 Žan kazvatajidenke sirdab Francijha. Služi Francijan armijas samha francišt rahvahanikust.
Cimlänsk
Istorii
Ezmäine kozakišton Ust'-Ciml-lidnut (городок Усть-Цимла) mainitase vspäi 1672, möhemba Cimlänskai-stanic. Nimitihe sijadusen mödhe Ciml-jogen lanktendanno Donha (Цимла, nüg. 186 km pitte, ende 207 km). Šingotihe vinmarjan kazvatandal i jogavoččil jarmankoil. Vll 1950−1952 sirtihe stanicad udhe nügüdläižhe sijha Kumšackai-stanicale Donan oiktal randal; toine stanic mugomanke nimitusenke om olmas 12 km lodeheze lidnaspäi. Cimlänskan GES om saudud vll 1949−1954 türmatud mehiden vägil. Endevanh stanic i Cimlan jogensu oma upotadud. Vl 1950 kätihe stanicad Cimlänskii-radnikžiloks. Vspäi 1961 se om lidnan statusanke, Cimlänsk-nimitusenke.
Reno Žan
Kanz
Om naižiš koumanden kerdan. Hänel kuz' last om olmas: Sandra-tütär (om sündnu vl 1978), Mikael-poig (om sündnu vl 1980), Tom-poig (om sündnu vl 1996), Serena-tütär (om sündnu vl 1998), Cielo-poig (om sündnu vl 2009), Dean-poig (om sündnu vl 2011).
Cimlänsk
Istorii
Cimlänsk šingotase laivanmehanižel (gruntpompad i laivad niile ) i mašinansauvomižen tegimil, sömtegimištol (vintegim, kalakombinat), elektrusen tehmižel (Cimlänskan GES) i kalankazvatusel. Volgodonskan eläjiden lebunsija, mineraližen veden purtked.
Reno Žan
Irdkosketused
Kategorii:Francijan akt'orad Kategorii:Akt'orad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded vl 1948 Kategorii:Sündnuded Kasablankha
Cimlänsk
Geografijan andmused
Lidn sijadase rajonan suviröunanno, Kumšak-jogensunno (Кумшак 121 km pitte) i Cimlänskan vezivaradimen päivlaskmaižel randal (Don-jogen oiged randpol'), 70 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Vezivaradimen pind om 35 m ü.m.t. kortte. Matkad Rostovhasai Donal om 186 km päivlaskmha-lodeheze orhal, 237 km avtotel vai raudtel. Lähembaine lidn om Volgodonsk Donan vastrandal, 5 km suvhe orhal, avtotedme vai raudtedme. Cimlänskai-raudtestancii radab vspäi 1951.
Cimlänsk om lidnankundan üks'jäine eländpunkt.
Eläjad
Vl 1939 stanican ristitišt oli 4 400 eläjad. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 15 028 ristitud, rajonan nell' ühesandest. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 16 300 eläjad vl 1996. Ortodoksižen hristanuskondan kaks' pühäpertid om saudud lidnas: ph. Mikulai-čudonsädajan jumalanpert' i ph. Panteleimon-spravitajan jumalanpert', mugažo üks' časoun'.
Professionaližen opendusen lähembaižed aluzkundad ratas Volgodonskas.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Rostovan agjan lidnad *
Le petit bisou
Le petit bisou (Kebn čoksuine) om francižen Desireless-pajatajan videnz' studijanal'bom, ühthine Mic-Eco-gitaristanke (Mik Židonan psevdonim). Al'bom om pästtud vn 2007 lopus.
Homaičendad
Kategorii:Desireless:an al'bomad Kategorii:Al'bomad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 2009 al'bomad
Islamabad
Islamabad (mugažo anglijan kelel, virktas [ɪsˈlɑːməˌbɑːd]; اسلام آباد Islāmābād [ɪsˌlɑːmɑˈbɑːd̪]) om Pakistanan pälidn da Federaline Pälidnaine territorii.
Istorii
Uden pälidnan plan om sätud grekalaižen Konstantinos Apostolou Doksiadis-arhitektoran kompanijal. Plan jagab lidnad zonoiden kahesaks toižendaks, sidä kesken administrativine i diplomatine enklavad, eländfartaloiden tahod, opendusen sektorad, tegimišton sektorad, kommertižed tahod, maižandusen tahod i viherzoittud pindad.
Geografijan andmused
Lidn sijadase 490..1500 m korktusil, 507 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Om suviröunoiš Ravalpindi-lidnanke. Korktad mäged seištas pohjoižhe i päivnouzmha lidnaspäi. Savan-jogi (Sawan River, Indan hurapol'ne bassein) da sen ližajoged jokstas lidnan suvipalas.
Eläjad
Maman kel' (2006; oficialižed keled oma anglijan kel' i urdu-kel'): pandžaban kel' — 62%, puštu — 18%, sindhi — 12%, toine kel' — 8%.
Religijan mödhe (vn 2006 rahvahanlugemižen mödhe): islamanuskojad — 89,83%, hristanuskojad — 6,07%, induistad — 4,02%, toižed uskojad — 0,08%.
Irdkosketused
Kategorii:Pakistanan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe * Kategorii:Pälidnad Kategorii:Pakistanan agjad da territorijad
Vepsläižed (znamoičendad)
Vepsläižed voib znamoita:
Arsen
thumb|left|250px|Puhtaz arsen
Arsen (As — arsenicum latinan kelel) om 33nz' himine element himižiden elementoiden periodižes tabludes. Sen sijaduz om videndestoštkümnendes gruppas (vanhtunuden klassifikacijan mödhe — videnden gruppan päalagruppas), tabluden nelländes periodas.
Ühthine ümbrikirjutand
Arsen om harv londuses, pala Man kores — 1,7 grammad tonnas. Voib löuta puhthas olendas lujas harvoin. Vl 1789 francijalaine Antuan Loran Lavuaz'je-himik sai puhtast arsenad ezmäižen kerdan mineralaspäi. Latinine nimituz sündui persijan kelen زرنيخ (zarnik)-sanaspäi «pakuine kuldakaz muju», kävutadas muga arsenan sul'fidad (As2S3).
Arsen da kaik sen ühtnendad oma morijad da kancerogenižed, ottihe azegeks Ezmäižen mail'man sodan aigan. Territorijan redustoitand arsenal oleskeleb kuldan samižen tahondoiš.
Fizižed ičendad
Puhtaz arsen om räbed terazmujuine metalloid (pol'metall) vihandanke ližamujunke tobjimalaz (kaikiš levitadud form). Toižed kaks' allotropišt formad oma pakuine i must arsen. Kristalline segluz om trigonaline romboedrine.
Atommass — 74,92159. Ninevuz (normaližiš arvoimižiš) — 5,73 g/sm³ (hahk arsen). Sublimacijan lämuz — 887 K (615 C°).
Londuseline arsen kogoneb üks'jäižes stabiližes 75As-izotopaspäi. Tetas mugažo 32 ratud radioaktivišt izotopad 60..74, 76..92 atommassanke i niiden 10 izomärad, kaikiš hätkemban 73As-izotopan pol'čihodamižen pord om 80,3 päiväd.
Kävutand
Ottas kävutamižhe mectusen hahktinaižen henikon tehmižes ližaduseks kändmaha heničuid šurunvuiččikš. Kävutadas heitmaha karvad nahkoišpäi niiden ümbriradmižes. Tehtas pol'veimid (oz., gallijan arsenidaspäi). Sadas bengaližid lämoid.
Vauktan arsenan (As2O3) mail'man tehmine oli 36,4 tuhad tonnoid vl 2014. Kaikiš znamasižemb samine (tuha tonnoid da sen enamba, 2014) om neniš valdkundoiš: Kitai (70%), Marok (22%), Venäma, Bel'gii.
Irdkosketused
Kategorii:Himižed elementad kirjamišton mödhe
Eremag
Eremag (Яковлевская) om pen' vepsän külä Vologdan agjan Babajevon rajonan pohjoižes.
Plakačud
Plakačud (Frangula) om puidenvuiččiden penzhiden i peniden puiden heim. Mülütadas Plakačuižed-sugukundha. Kaik om 35 erikod heimos.
Eremag
Eländpunkt mülüb Pazjaren küläkundha. Külä sijadase järven pohjoižpäivnouzmaižel randal (Кодозеро). Matkad Pazjarhesai (223 m ü.m.t.) om 1 km päivlaskmha i lodeheze, küläkundan Pazjar-keskushesai om 12 km suvhe orhal vai 22 km avtotedme, Babajevo-rajonkeskushesai — 123 kilometrad suvhe. Lähembaižed eländpunktad oma Palatez ani suvhe i Grigorjevskai 1 km suvipäivnouzmha.
Plakačud
Leviganduz
Heimon erikod oma levitadud molembiden mapoliškoiden venos i subtropižes vönes. Erikoiden luja erazvuiččend kazvab Pohjoižamerikas.
Eremag
Vn 2002 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe Eremagen eläjiden lugu oli 6 ristitud, kaik oliba etnižed vepsläižed.
Plakačud
Ümbrikirjutand
Lehtesed čereduišoiš. Lehtesen pind eile nahkanvuitte, röun ünäine vai henpiine, om 5..15 parad sonid.
Eremag
Kategorii:Vepsän küläd Vologdan agjan Babajevon rajonas Kategorii:Vepsän küläd kirjamišton mödhe Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe
Plakačud
Ümbrikirjutand
Änikod oma henod aktinomorfižed kaks'suguižed, kazdas pol'kändasiks vai kir'biks kaimolurbišpäi. Viž levedad äniklehtest oleskeldas pakuižvauktan, pakuižetaban vai vihandan polhe mujul. Rehedad plodud oma šurunvuiččed lumarjad 6..9 mm diametral, küpsad oma ruskedsiniž-mustad kehkrad lapakod.
Kävutand
Ottas kävutamižhe dekorativižeks kazmuseks, zell'kazmuseks. Sadas mujutimid (pakuine, koričma).
Homaičendad
Kategorii:Plakačuižed Kategorii:Kazmused kirjamišton mödhe Kategorii:Penzhad Kategorii:Dekorativižed kazmused Kategorii:Mujutandkazmused Kategorii:Zell'kazmused
LiAZ-677
thumb|right|250px|LiAZ-677M LiAZ-677 (ЛиАЗ-677) om nevondkundaline massine lidnalaine korgedlavaine avtobus. Se oli ezmäine NSTÜ:n avtobus ajaimiden gidromehaniženke (avtomatiženke) konorüdenke.
Projektiruihe vl 1963. Pästtihe vspäi 1967 vhesai 1994 Likinon avtotegimel (Moskvan agj), sid' üksin vhesai 2002. Kaik om tehtud 194 183 egzemplärad. Model' om vajehtadud ekspluatacijas avtobusoiden toižil modelil 2000-nzil vozil päpaloin.
Homaičendad
Kategorii:Avtobusad Kategorii:Avtod kirjamišton mödhe
Grodno
thumb|left|200px|Lidnan transportine kart (2012) Grodno (mugažo pol'šan kelel, Гро́дна [ˈɣrɔdna], Гро́дно [ˈɡrodnə], oficialine rahvahidenkeskeine transkripcii: Hrodna) om lidn Vaugedvenäman päivlaskmas. Se om valdkundan videnz' lidn eläjiden lugun mödhe, Grodnon agjan administrativine keskuz (vn 1944 sügüz'kuspäi), mugažo Grodnon rajonan (ei mülü sihe).
Istorii
Grodno šingotase himižel sarakol (azotheretused i himižed kuidud), mašinansauvomižel (takermpuiden tegim, torguindmašiništ) i metallan ümbriradmižel (avtopaloiden edheotandad, «Belkard» — kardanvärtmuded da toižed avtopalad ), sauvondmaterialiden pästandal (pun erazvuitte ümbriradmine), sömtegimištol, tekstilin, nahkanümbriradmižen da kengiden edheotandoil, mugažo järedal tabakfabrikal i stökolmülüiden tegimel, turizmal.
Geografijan andmused
thumb|left|250px|Lidnan rajonad: {{legend|#FFCBDB|Leninan rajon (Ленінскі раён)}} {{legend|#BFFF00|Oktäbrin rajon (Кастрычніцкі раён)}} Lidn sijadase agjan päivlaskmas, kukhikahas tahondas, Nämunas-jogen keskjoksmusen randoil (laivjogi mödvedhe), 93..180 m ü.m.t. korktusil, 125..160 m ü.m.t. keskmäižil korktusil. Ratud Jubileinoje-järv om olmas. Matkad Pol'šanman röunhasai om 15 km päivlaskmha, Litvanmahasai om 30 km pohjoižhe. Matkad Minsk-pälidnhasai om 246 km päivnouzmha orhal, 276 km avtol vai raudtel. Lähembaine lidn om Skidel' 32 km päivnouzmha-suvipäivnouzmha avtotedme.
Grodno jagase kahteks rajonaks vspäi 1978.
Eläjad
Vn 2009 Vaugedvenäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 338,2 tuh. ristituid, agjan koumandez. Kaikiš suremb ristitišt oli 373,5 tuhad eläjid vl 2019 (lugustusen vanhan mahtusen mödhe, migracijata).
Rahvahad (2009): vaugedvenälaižed — 62,57%, pol'šanmalaižed — 19,74%, venänikad — 12,20%, ukrainalaižed — 1,82%, toižed rahvahad — 3,67%.
Anglijan kel'
thumb|right|350px|Anglijan kelen oficialiženke statusanke levigandusen kart: muzasinine — üks'jäine oficialine kel', sinivauvaz — toine oficialine kel' thumb|right|250px|«EN» — anglijan kelen znam [[ISO 639-1|ISO:n 639-1 mödhe]] Anglijan kel' (vai englandin kel'; ičeze nimituz: English) om germanižen gruppan indoevropine kel'.
Ühthižed andmused
Pagižijoiden lugu — 410 mln (mamankel') vai 1 mlrd (toine i veraz kel') ristituid.
Anglijan kel' om üks' ÜRO:n radkelišpäi. Arni nece kel' kävutase rahvahidenkeskeižen besedoičendan täht kaiked mail'madme järgeližes elos.
Se om valdkundkel' Sures Britanijas, Avstralijas, Udes Zelandijas da AÜV:oiden 32 štatoiš, üks' kahtes valdkundkelespäi Irlandijas, Kanadas da Mal'tas. Anglijan kel' kävutadas mugažo kuti oficialine kel' erazvuiččiš Azijan (Indii, Pakistan, Singapur i toižed) da Afrikan valdkundoiš.
Grammatik
Kelen grammatižen znamoičendan kuvandoičend om analitine tobjimalaz. Sanoiden järgenduz om tarkoiged. Vaiše kaks' kändod om olmas: common case i objective case. Üks' vajeh mülüb paksus severdha-se sanaklassha (substantiv, adjektiv i verb).
Anglijan kel' mülüb analitižiden keliden gruppha.
Vaihišt
Om äi velgsanoid kelen leksikas. Kävutadas latinalašt kirjkel't 7. voz'sadaspäi. Tradicižiden kirjutamižiden äjüz harakterizuib orfografijad, se om saudud 16. voz'sadan virkandal.
Anglijan kelen ičevuitte pird om sanoiden lühüduz. Sil-žo aigal om äi pit'kid sanoid keles, no pagištes kävutadas niid harvašti.
Fonetik
Änekahad lopkonsonantad ei tehkoiš änetomikš. Ei ole palataliziruidud konsonantoid anglijan keles. Akkomodacijad oma harvad keles.
Irdkosketused
Kategorii:Keled i dialektad kirjamišton mödhe Kategorii:Avstralijan keled Kategorii:AÜV:oiden keled Kategorii:Botsvanan keled Kategorii:Fidžin keled Kategorii:Indijan keled Kategorii:Irlandijan keled Kategorii:Kanadan keled Kategorii:Kenijan keled Kategorii:Mal'tan keled Kategorii:Nigerijan keled Kategorii:Pakistanan keled Kategorii:Papua — Uden Gvinejan keled Kategorii:Ruandan keled Kategorii:Singapuran keled Kategorii:Suren Britanijan keled Kategorii:Suviafrikan Tazovaldkundan keled Kategorii:Tanzanijan keled Kategorii:Uden Zelandijan keled Kategorii:Ugandan keled
Šokš
Vl 2000 Šokšun eläjiden lugu oli 173 ristitud, enamb 62% eläjid — vepsläižed.
Avtomatk Šokšun da Petroskoin keskes om 60 kilometrad, regionaline R19-te (Petroskoi — Šušt) mäneb siriči Šokšus.
Homaičendad
Kategorii:Vepsän küläd Karjalan Tazovaldkundan Änižröunan rajonas Kategorii:Vepsän küläd kirjamišton mödhe Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe
Gaz (znamoičendad)
Gaz voib znamoita:
Vitgenštein Lüdvig
Eziti ratud «idealižen» kelen sauvondan programad, kudamban ezikuva om matematižen logikan kel'. El'genzi filosofijad kuti «kelen kritikad». Sädi logižen atomizman doktrinad — tedon strukturan projekcii mail'man strukturha. Vitgenšteinan filosofijan küzundad da tedoitud temad märičiba uden angliž-amerikanižen filosofijan harakterad.
Valitud pästtud sädused
Filosofan käzikirjutused oma kaitud britanižes Triniti-kolledžas (Kembridž).
Homaičendad
Kategorii:Avstrijan filosofad Kategorii:Avstrijan tedomehed Kategorii:Suren Britanijan filosofad Kategorii:Suren Britanijan tedomehed Kategorii:Filosofad kirjamišton mödhe Kategorii:Tedomehed kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe
Komi-ziränine kel'
thumb|right|250px|Komin kelen pagižijoiden levigandusen kart vn 2010 rahvahanlugemižen andmusiden mödhe Komi-ziränine kel', paksus vaiše komin kel' (ičeze nimituz: Коми кыв) om komi-ziränoiden kel', üks' komin kelen päpaginištoišpäi (permižiden keliden grupp) ičeze kirjstandartanke. Kirjkel' kävutase kirillican alusel.
Komin Tazovaldkundan oficialine kel' venän kelenke ühtes. Pagižijoiden lugu — 160 599 ristitud (2010). Kümne paginad. Kirjkel' om sätud siktivkaranverižen paginan alusel 19.-20. voz'sadoil.
Kirjamišt
Komin amuine anbur-kirjamišt oli üks'jäine kelen täht 17. voz'sadahasai. Sid' otaškatihe kirjkel't kirilližen kirjamišton pohjal, sil-žo aigal anbur leviganzi Moskvan Venädme peitkirjkeleks. Vll 1930−1936 kirjutihe komin kel't latinical.
Nügüdläine kirilline kirjamišt om kävutandas vspäi 1938, siš om 35 kirjant:
Homaičendad
Kategorii:Komin kel' Kategorii:Keled i dialektad kirjamišton mödhe Kategorii:Venäman keled Kategorii:Suomalaiž-ugrilaižed keled
Venäma Evrovizijal
Homaičendad
Kategorii:Evrovizii Kategorii:Venäman kul'tur
Liski
Liski (Ли́ски) om Venäman lidn, lidnankund da raudtesol'm Voronežan agjan päivlaskmas. Se om agjan nellänz' lidn eläjiden lugun mödhe, Liskin rajonan administrativine keskuz.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1787 kuti Uz' Pokrovk-žilo (село Новая Покровка) Bogatii Zaton-varjoičendpostan sijas (oli tetab vspäi 1571). Vl 1870 saudihe Liski-raustestancijad da žilod senno, nimitihe amuižen Liski-žilon (Лиски, Лыски, om kaičenus tähäsai) mödhe Donan vastrandal, melkukhad mecata oma siš. Ühtenzoittihe stancijad i žilod Svobod-radnikžiloks (Свобода «joudjuz») vl 1928 rajonkeskusen statusanke. Se sai lidnan statusad vl 1937. Toižen mail'man sodan aigan lidn ei olend okkupiruidud nacistoil, no heiden sodaväged oliba Donan vastrandal. Vl 1943 udesnimitihe lidnad nügüdläižikš. Vll 1965−1991 sen nimi oli Georgiu-Dež.
Liski šingotase metallanümbriradmižel (torvveimiden palad, rezervuarad i metalližkonstrukcijad) sauvondmaterialiden pästandal (savič, betonšpalad, raudbetontegesed, silikatblok), sömtegimištol (saharan edheotand, maidtegim, pühävoitegim). Raudten edheotandad i jügujogiport ratas lidnas, mugažo kaikiš järedamb Evropas sömän živatoiden täht tegim om olmas.
Geografijan andmused
Lidn sijadase rajonan keskuzpalan suvipäivlaskmas, Don-jogen hural randal, 110 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Voronežhasai om 77 km pohjoižhe orhal, 107 km avtotel vai raudtel. Lähembaižed lidnad oma Bobrov 39 km pohjoižpäivnouzmha orhal, 49 km avtotedme vai raudtedme, i Ostrogožsk 32 km suvipäivlaskmha orhal, 57 km avtotedme vai 40 km raudtedme. Liski-raudtestancii radab lidnan päivlaskmaižes palas «Voronež — Rossoš»-keskustal. Kaik 13 tošt stancijad da platformad oma raudteil lidnas da sen ezilidnas.
Kalač-futor (295 rist. vl 2016) mülüb lidnankundha Liskin ližaks. Lidnankundan pind — 64,77 km².
Eläjad
Vl 1939 lidnan ristitišt oli 25 500 eläjad. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 55 864 ristitud, lidnankundan — 56 166 ristitud, rajonan viž ühesandest. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om 52..56 tuhad eläjid vspäi 1976 (56 500 rist. vl 1998). Vl 2018 kaik 54 195 ristitud elihe lidnankundas. Ortodoksižen hristanuskondan päjumalanpert' i koume jumalanpertid oma olmas lidnas.
Rahvahad (2010): venälaižed — 95,9%, ukrainalaižed — 1,1%, armenijalaižed — 0,8%, toižed rahvahad — 1,8%, rahvahuden ozutandata — 0,4%.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Voronežan agjan lidnad *
L'expérience humaine
L'expérience humaine (Ristitun maht) om Desireless:an EP-al'bom. Se om pästtud 2011-ndes vodes.
Pajoiden nimikirjutez
Kategorii:Desireless:an al'bomad Kategorii:Al'bomad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 2011 al'bomad
Kormuhina Ol'ga
Ol'ga Borisovna Kormuhina (Ольга Борисовна Кормухина; sünd. 1. kezaku 1960, Alauz'lidn, Venäman NFST, NSTÜ) om Venäman eläi, nevondkundaline i venämalaine, venäkel'ne i anglijankel'ne rokpajatai da muzikankirjutai. Venäman arvostadud artist (2016).
Biografii
Vl 1983 Kormuhina sirdi Moskvha Oleg Lundstreman kucundan mödhe i tuli openumha Valdkundaližes muzikaliž-pedagogižes institutas Gnesinoiden nimed, vaumiči sen estradan palakundad T. N. Markovič-pedagogan ohjandusen al. Opendusen aigan pajatai radoi Oleg Lundstreman orkestranke.
Vl 1988 Ol'ga oli «Krasnaja Pantera»-gruppan solistan (Rusked Panter). Zavodi solišt kar'jerad vl 1989. Ühtni enamba mi 20 videoklipan tehmižhe. Vl 2012 Ol'ga pästi ičeze «Padaju v nebo»-studijanal'bomad. Vspäi 2015 radab solistan Moskvan agjan filarmonijas, äned — kontral'to i mecco-soprano.
Vspäi 1999 läksi mehele, Aleksei Belov om hänen mužik, ühtneb Gorky Park-gruppha gitaristaks. Vl 2000 Ol'ga kändihe mamaks, Anatolija-tütär om sündnu.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman pajatajad Kategorii:Rokpajatajad Kategorii:Pajatajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Alauz'lidnha
.no
thumb|right|250px|Domenan logotip .no om Norvegijan Internet-domen. Se om avaitud 1987-nden voden 17. päiväl keväz'kud. Kaik 735 tuhad domennimid oli .no-zonas vn 2017 elokus.
Registracii om lasktud kahtendel tazopindal. Erasil subdomenoil om registracijan röunadusid. Üks' organizacii voib registriruida kaikiš enamba 100 domennimed kahtendel tazopindal, se lugu om viž personoiden täht. Personale pidab olda Norvegijan rezidentan identifikaciženke nomeranke, hänen igä — 18 vot da sen enamba. Vn 2004 uhokuspäi voib kävutada norvegijan kelen (æ, ø, å) i saamen keliden (kaks'kümne kirjant: á·à·ä·č·ç·đ·é·è·ê·ŋ·ń·ñ·ó·ò·ô·ö·š·ŧ·ü·ž) toižid kirjamid domennimes.
Eriližed ülätazopindan .bv- i .sj-domenad oma registriruidud Norvegijan merentagaižiden Buve-, Špicbergen- i Jan-Maien-territorijoiden täht vl 1997. Niiden sariden ristitišton lugu om pen', ka registracii ei ole väges sil kahtel domenal, i niiden ohjandai Norid-kompanii kävutab .no-domenad sariden territorijoil.
Maksmine om 60 norvegijan kronad registracijas, saitan kävutandan ühtes vodes, hodran vajehtuses.
Irdkosketused
N Kategorii:Norvegii
Kaspijan meri
Ühthižed andmused
Kaspii om järv juridižikš, znamoičeb, lähevenujil valdkundoil om oiktuz jagada vezištod keskneze. Se om vedhudetoi, ei ole ni üht joged, kudamb joksiži sišpäi. Sijadase Evrazijan suves, Evropan da Azijan röunal.
Meren veden tazopind — 28 metrad alemba valdmeren pindad. Se vajehtase aigan mändes, vajehtihe 15 m röunoiš koumes voz'tuhas. Vspäi 1837 (märičendoiden pord) kaikiš korktemb tazopind oli vl 1882 (−25,2 m), kaikiš madalamb — vl 1977 (−29,0 m).
Pind sarita — 371 tuh. km² (keskmäine lugu, veden tazopind vajehtase aigan joksten).
Randanpird — läz 7000 km.
Veden mülü — 78,2 tuh. km³, se om mail'man järviden varoiden nell' ühesandest.
Süvüz — 1025 metrhasai, keskmäine süvüz — 208 m. Pohjoižpala vaiše nell' metrad süvütte keskmäižes märas, sen kaikiš lujemb süvüz' om 25 metrad.
Meren veden keskmäine solakahuz om koume kerdad vähemb mi Mail'man valdmeres, reskveden ližajogiden tagut. Solakahuz vajehtase lujas Kaspijan regionidme, se om vähemb pohjoižes regionas (jädub tal'veks päpaloin, 0,1..11 PSU), keskmäine keskuzližes i suvižes paloiš (11,2..12,8 PSU), kaikiš lujemb peniš madališ lahtoiš (60..100 g/kg).
Etimologii
Kaspijan meri-nimituz (Caspium Mare) da toižed avaras levitadud nimed sünduiba elänuziden vai eläbiden randaližiden rahvahiden nimišpäi. Hebonkazvatajiden-kaspijalaižiden heim oli elänu meren suvipäivlaskmal randištol 1. voz'tuhal edel meiden erad.
Geografii
Kaspijan meri lainištab Venäman, Kazahstanan, Turkmenistanan, Iranan da Azerbaidžanan randoid.
Meri jagase koumeks palaks: Pohjoine Kaspii (nelländez), Keskmäine Kaspii (koumandez), Suvine Kaspii (kaks' videndest).
Kaspijan meren järedad lahted (päivnouzmaine rand): Kaidak-, Mangišlakan, Kazahan, Karabogazgol- i Turkmenbaši- lahted.
Sariden ühthine pind om läz 350 km². Sured sared (pohjoižespäi suvhe): Tülenin, Čečen', Ogurčali da Ašur-Ada. Sarištod: Tülenin sarišt (5 sared) i Bakun sarišt (11 sared).
Järedad langenijad joged Kaspijan merhe (častomaraižen mödhe): Volg, Ural (Žajik), Emb (Žem), Atrek, Kur, Sulak, Terek. Kaik 130 joged lanktas merhe.