cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pečor (lidn)
Eläjad
Järed jogiškol (Piterin vezikommunikacijoiden universitetan filial) i Pečoran tegimištoliž-ekonomine tehnikum oma lidnan professionaližen opendusen aluzkundoikš.
Transport
Pened avtobusad oma kundaližeks transportaks lidnas. Voib putta lidnha avtos ehtatimel Vuktilaspäi, «Uht — Nar'jan Mar»-avtote om sauvomas. Järed jogiport vedamha jüguid i raudtevedimiden depo oma lidnas.
Sijaline civiline lendimport (ПЧР / PEX) om lidnan jogipalas, sišpäi tehtas reisid Siktivkarhasai. Kamenk-sodail'mbaz om 27 km päivlaskmha lidnaspäi.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Komin Tazovaldkundan lidnad *
Krasavino
Krasavino (Краса́вино) om Venäman lidn Vologdan agjan pohjoižpäivnouzmas. Se om Suren Ustügan rajonan kahtenz' lidn, Krasavinon lidnankundan keskuz.
Istorii
Nügüdläižen eländpunkt mainitase Krasavino-küläks 19. voz'sadan augotišespäi, se oli külišton keskuses. Külä šingotihe, i vozil 1842−1851 saudihe tekstil'fabrikad pästmaha hoikid pölvazkanghid.
Krasavino sai lidnan statusad vl 1947. Vozil 1960−1980 udištihe pertištod, saudihe lebukodid, laukoid, äižiruižid pertid. Krasavinon uz' LES 63,8 MVt vägevudenke radaškanzi vl 2010, se tegeb elektrust londuseližes gazaspäi, vajehti vn 1957 lidnan LES:ad (oli 6 MVt). Vl 2012 pölvhankombinat tuli bankrotnendale, lidnan tegimišt diversificiruiše.
Krasavinon ižandusen päsarakod oma elektroenergetine, sauvondmaterialiden tehmine (savič, pumaterialad) i sömtegimišt (mecproduktoiden ümbriradmine).
Geografijan andmused
Lidn sijadase rajonan pohjoižes, Pohjoižen Dvinan hural randpolel i sen Lapink-ližajogen (Ла́пинка 22 km pitte) randoil, 65 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Vologdhasai om 410 km suvipäivlaskmha orhal vai 465 km avtotedme. Lähembaižed lidnad oma Sur' Ustüg 25 km suvhe orhal vai avtotedme i Kotlas 34 km pohjoižhe orhal vai 44 km avtotedme. Krasavino-raudtestancii sijadase koumes kilometras päivlaskmha lidnaspäi.
Kaik kuz' küläd mülüdas lidnankundha Krasavinon ližaks. Lidnankundan pind — 60 km². Küläd oma: Buhinino, Korobovskoje, Korolövo, Podgor'je, Uz' Külä (Новая Деревня), Uz' Žilo (Новое Село).
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 7 003 ristitud, lidnankundan — 7 479 ristitud, rajonan ristitišton seičemendez. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 11 186 eläjad vl 1959. Vl 2017 kaik 6 084 ristitud elihe lidnas i 6 539 ristitud kaikes lidnankundas.
Ortodoksižen hristanuskondan tazostadud apostolihe Vladimiran jumalanpert' om saudud vll 2001−2004, se vajehti pandud mantazole ühtennimišt jumalanpertid (oli olmas vll 1889−1933).
Lähembaižed professionaližen opendusen aluzkundad sijadasoiš Sures Ustügas.
Transport
Avtobusad oma kundaližeks transportaks lidnas, ühtenzoittas sidä lähižidenke eländpunktoidenke. «Sur' Ustüg — Kotlas»-avtote ümbärdab lidnad päivlaskmaspäi.
Krasavino-raudtestancii zavodi radod udel sarakol Surhe Ustüghasai vl 1977, se om vaiše turistjoukuiden da jüguiden täht, mecan i mectegesiden täht tobjimalaz.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Vologdan agjan lidnad Kategorii:Suren Ustügan rajon
Soul Survivor '98
«Soul Survivor '98» (Kolmatoi heng, 98. voz' ) om C. C. Catch-pajatajan kahtenz' (rep-stiliš) i ühesanz' (pop-stiliš) pajo koumandes «Best of '98»-kompiläcijanal'bomas da ühtennimine singl. Ned oma pästtud 1998-ndes vodes.
Kompozicii om «Soul Survivor»-pajon uz' versii, kudamb om pästtud vl 1987 koumandes «Like a Hurricane»-studijanal'bomas.
Kategorii:C. C. Catch:an pajod Kategorii:C. C. Catch:an singlad Kategorii:Singlad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 1998 pajod Kategorii:Vn 1998 singlad
Rugižbobaine
Rugižbobaine (Centaurea cyanus), mugažo Murenduzhein paginoiš, om üks'vozne vai kaks'vozne heinäsine änikoičii kazmuz. Mülütadas Puzuänikoižed-sugukundha.
Leviganduz
Rugižbobaine om levitadud Evropan venos vös, Kavkazan pautkil, Keskuzazijas. Putub Venäman Sibiriš i Edahaižes Päivnouzmas. Kazmuz om invazivižeks erikoks Pohjoižamerikas i Avstralijas.
Kazvab nituil, pallištoidme, mecanröunoidme, teveridme. Lugese rujoheinäks pöudoil.
Ümbrikirjutand
Jur' om värtmenvuitte hoik. Seikh om kauged oiged kül'gekaz, 15..100 sm kortte.
Änikoičeb kezakus-sügüz'kus. Rugižbobaižen änikoiden muju om erazvuitte, sinižespäi purpurižhesai, vauged harvoin. Plod om semnikaz, semnen i sen rusttan polhe harjan pidused oma läz ühtejiččed.
Kävutand
Keratas änikoid, ottas kävutamižhe änikoid i keskuzližid änikpuzuid zelläks eriži. Hüvä medenkandai, andab nektaran i heid'omad kuivaigan eskai.
Rugižbobaine om varuline söte kodiživatoile, kauktad seikhed kuctas solišton löumaid umbaidusid.
Fol'kloras mel'dünuded paniba änikoid päle, i ku rugižbobaine näidui ani teravas, ka lugetihe, miše armastuz ei olend ičekeskeine.
Homaičendad
Kategorii:Puzuänikoižed Kategorii:Kazmused kirjamišton mödhe Kategorii:Heinäsižed kazmused Kategorii:Zell'kazmused Kategorii:Mezikazmused Kategorii:Rujoheinäd
Likui kirjišt
thumb|right|250px|Likui kirjišt [[Suomenmas]] thumb|right|250px|Kalutadud likujaks kirjištoks [[kater Bergen-lidnas, Norvegii, 2007]] Likui kirjišt om transportlikkuim (avtobus tobjimalaz, erašti jüguavto), kudambas seižutadud paličad vai vitrinad oma olmas kirjoiden transportiruindan täht. Mugoižed likujad kirjištod oma sättujad peniden i edahaižiden eländpunktoiden täht, kus järgeližen kirjišton sädand ei ole azjanmödaine.
Ezmäine likui kirjišt radaškanzi AÜV:oiš vl 1839, se oli školoiden täht i kaik kirjad oliba paindud ühtel-üks'jäižel pästandkodil. Oigetas likujan kirjišton päiväd AÜV:oiš joga vodel sulakus.
Kirjišt voib likkuda mugažo arvoimižihe kacten: živatoil (mägitahondas i golliš maiš), kateras, koumekezraižen velosipedan tagabesetkal, ližavagonas.
Homaičendad
Kategorii:Kirjištod
Vändai vin
thumb|right|200px|Bokal [[šampanjad]] Vändai vin om vin hil'nikan dioksidanke, kudamb tegeb sidä šihaidajaks. Hil'muiktuzgaz sündub londuseližen kävundan processas, gaziruidud kibinoičijan vinan erineden.
Erazvuiččiš maiš (sidä kesken Venämas) vändai vin om šampanjan sinonim. Vinan kävundan process jätktase pakuiteses, ka kävutadas varmdad stökolbutulkad i tüpäd vanuimenke, vanuimen nimi om müzle. Vin om vauktan vai ruzan mujun päpaloin, no om severt-se rusttad markad.
Hil'muiktuzgazan liža lähteb tüpän üläihastuseližel «poukahtusel» butulkan avaidusen aigan. Bulüižiden-sil'maižiden vänd fužeran seinil nimitase perläž:aks. Ku painuz butulkas om koumen atmosferan vähemb, ka sen nimituz om šihaidai vai pol'vändai vin. Vändajan vinan painuz sase vidhe-kudhe atmosferhasai.
Homaičendad
Kategorii:Alkogoližed jomad
Novoržev
Novoržev (Новорже́в) om Venäman lidn da lidnankund Pskovan agjan keskuzpalan suves. Se om Novorževan rajonan administrativine keskuz.
Istorii
18. voz'sadal amuine eländpunkt nimitihe Aršo-pagast:aks (погост Аршо). Sirdihe sihe makundan keskust Tarabošsijantaguine-lidnusespäi, kudamb sijazihe 90 km suvhe järven sarel, 12 km nüg. Pustošk-lidnaspäi. Anttihe makundan lidnan statusad vl 1777 i panihe Novoržev:aks vanhan muretud Rževan Pall'az-lidnusen (Ржева Пустая) nimen mödhe, vanhan lidnusen jändused sijadasoiš mecas 50 km suvhe Podorževk-külänno.
Lidn oli okkupiruidud nacistižen Germanijan sodavägil Toižen mail'man sodan aigan, vozil 1941 (17. heinku) — 1944 (29. uhoku). Vspäi 2002 avaitihe monumentad lidnas alusenpanijale Jekaterina II-imperatornaižele.
Novorževan ižandusen päedheotandad oma elektroveimiden pästandan «Elprom»-edheotand (ende «Objektiv»-tegim), leibtegim limonadan pästandanke. Ende argvoitegim radoi mugažo. Turizm šingotase, om äi istorijan mel'heižtahoid i muzejid lidnas da rajonas: pühäpertid, usadibad puištoidenke, jäl'gmäižen sodan muštnikad.
Geografijan andmused
Lidn sijadase peniden Oršo- (Оршо, 2,7 km²) i Rosco- (Росцо) järviden keskes, Oršo-järven suvipäivlaskmaižel randal (Sur'-jogen oigedpol'ne bassein), Bežanican ülüden pohjoižen pautkenno, 75 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Järved ühtenzoitasoiš kanalal, se jägab lidnad poleti. «Pskov — Velikije Luki»-avtoten üks' variantoišpäi läbitab lidnad. Matkad Pskovhasai om 105 km lodeheze orhal vai 140 km avtotedme. Lähembaine Opočk-lidn om 54 km suvipäivlaskmha orhal vai 62 km avtotedme.
Novoržev om lidnankundan üks'jäine eländpunkt.
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 3 695 ristitud, rajonan ristitišton kaks' videndest. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 5 100 eläjad vl 1992. Kaik 3 296 eläjad oli lidnas vl 2017.
Ortodoksižen hristanuskondan kaks' jumalanpertid oma avaitud lidnas: puine Raštvoiden pühäpert' kaumžomal vspäi 1999 i ph. Mikulai-čudonsädajan jumalanpert' (uz') vspäi 2016.
Professionaližen opendusen aluzkundad ratas lähembaižiš lidnoiš.
Lidnankundan pämez' om sen Deputatoiden Nevondkundan ezimez'. Lidnankundan Administracijan pämez' om Eduard Volkov vn 2019 tal'vkuspäi.
Irkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Pskovan agjan lidnad *
Jälgestai Kal'kuttaspäi
«Jälgestai Kal'kuttaspäi» (Наследник из Калькутты) om nevondkundaližen Robert Štil'mark-kirjutajan kaikiš tetabamb kirj. Se om istorine roman ozaitelemižidenke.
Säduz om kirjutadud lagerin arvoimižiš vll 1950−1951, «Salehard — Igark»-raudten sauvomižel. Štil'markan pämez' napri anastada avtorust hänelpäi, sada Stalinan premijad i päzutandad, no vl 1959 Robert todesti käskuzkundas ičeze üks'jäšt avtorust. Kirj om pästtud ezmäižen kerdan NSTÜ:hü vl 1958 i kändihe bestselleraks.
Romanan severz'-se toštmižpästandoid om tehtud 1980-nziden voziden lopus, sil aigal voimuz ozutihe starinoita sädusen sündundan todesižes istorijas, i kundan mel'hetartuz libui sen tagut. Štil'mark kirjuti romanan sädandan istorijas avtobiografižes «Vauktusen kahmal»-romanas.
Romanan tegend šingotase 18. voz'sadal, Suriden geografižiden avaidusiden aigan lopus, Industrialižen revolücijan Anglijas aigan, konz Britanijan imperii zavodiše formirundad.
Kategorii:Romanad Kategorii:Kirjad kirjamišton mödhe Kategorii:Kirjad venän kelel
Alauz'lidn
Alauz'lidn (Ни́жний Но́вгород, paginas muite Нижний paksus, vozil 1932−1990 — Gor'kii, ven. Горький) om millionerlidn Venäman päivlaskmas. Se om Alalidnan agjan administrativine keskuz, kaikiš suremb lidn da lidnümbrik, mugažo Volgaveren federaližen ümbrikon pälidn. Lidn om Alalidnan aglomeracijan keskuz (2,1 mln rist.).
Kirillov (lidn)
Kirillov (Кири́ллов) om Venäman lidn Vologdan agjan päivlaskmaižes palas. Se om lidnankundan i Kirillovan rajonan administrativine keskuz.
Alauz'lidn
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1221 kuti Alaman Uz'lidn (Новгород Низовской земли). Vozil 1350−1392 se oli Alalidnan da Suzdalin ruhtinazkundan pälidnaks. 16. voz'sadaspäi Alalidnan kreml' om olmas kaks'kilometriženke seinänke da 13 čuhundusenke.
Kirillov (lidn)
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1397 kuti Pühän Kirill Vaugedjärvelaižen mez'jumalankodi (kätihe muzejaks vspäi 1924). Torguindslabad jumalankodinno sai makundan lidnan statusad Kirillov-nimitusenke Uz'lidnan gubernijas vl 1776. Lidn sai pertišton ezmäšt planad vl 1777. Kändihe Leningradan agjan rajonan keskuseks vl 1927. Vspäi 1937 om lidn Vologdan agjan palaks.
Alauz'lidn
Geografijan andmused
Lidn sijadase Volgan da Okanjogen ühthejoksmusen sijas, Volgan oiktal randal. Lidnan keskuzpala seižub 200 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Reljef om tazo. Lähembaižed ezilidnad oma Bor pohjoižpäivnouzmas Volgan vastrandal, Kstovo suvipäivnouzmas i Dzeržinsk päivlaskmas.
Kirillov (lidn)
Istorii
Kirillovan ižandusen sarakod oma turizman holituz, sömtegimišt (argvointegim, leibäntegim, kulutaikooperacijan söndtavaroiden kombinat, pened edheotandad), mecan pened ümbriradajad edheotandad, mašinansauvomine (Kirillovan mehanine tegim pästab tegesid metallaspäi i räzinaspäi, Kirillovan katiltegim tegeb katlid).
Geografijan andmused
Lidn sijadase rajonan suves, Süväjärven randal, 120 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Vologdhasai om 105 km suvipäivnouzmha orhal vai 125 km A119-avtotedme tobjimalaz. Lähembaine lidn om Belozersk 37 km lodeheze orhal vai 44 km avtotedme maksliženke ehtatimenke.
Alauz'lidn
Geografijan andmused
Klimat om ven kontinentaline. Voden keskmäine lämuz om +4,8 C°, kezakun-elokun +17..+19 C°, tal'vkun-uhokun −7..−9 C°. Ekstremumad oma −41 C° i +38 C°. Paneb sadegid 648 mm vodes, enamba kezakus-elokus (68..78 mm kus), vähemba uhokus-sulakus (35..36 mm kus).
Kirillov (lidn)
Geografijan andmused
Kirillovan ližaks, 23 küläd da kaks' sijašt mülüdas lidnankundha, kudambišpäi 16 oma kezakülikš da oliba kaikenaigaižeta ristitištota vl 2010. Lidnankundan pind om 27,02 km², ristitišt — 8 034 eläjad (2021), se om rajonan ristitišton viž ühesandest. Nügüd'aigaižen lidnankundan röunad oma vspäi 2015, konz mülütihe Gorici-küläd sihe.
Alauz'lidn
Administrativine jagand
Jogentagaine pala
Kirillov (lidn)
Eläjad
Ortodoksižen hristanuskondan kaks'kümne pühäpertid oma saudud lidnas: Kazanin Jumalanmaman jumalaižen päjumalanpert' (nügüdläine versii om letud vodele 1825), kaks' jumalanpertid, kaks' časounäd, Pühän Kirill Vaugedjärvelaižen mez'jumalankodi (mülüdas sihe: Pühän Jumalanmaman Emäganpäivän päjumalanpert' (1497), 11 jumalanpertid i koume časounäd).
Vologdan agjan kul'turan i turizman kolledž om lidnan professionaližen opendusen aluzkundaks.
Alauz'lidn
Administrativine jagand
{{legend|#FECCFE|Avtotegimen|inline}} {{legend|#CCCCFE|Kanavinan|inline}} {{legend|#CCFECC|Leninan|inline}} {{legend|#CCCCCC|Moskvan|inline}} {{legend|#FEFECC|Sormovon|inline}}
Kirillov (lidn)
Eläjad
Edeližed lidnan pämehed (Kirillov-lidnan Nevondkundan ezimehed) oma Tat'jana Dorožkina (kül'mku 2018 — tal'vku 2020) i Andrei Kotov (2012−2018). Lidnan Administracijan pämez' om Jevgenii Repin vn 2019 heinkuspäi. Edeline Administracijan pämez' om Aleksandr Polkovnikov (tal'vku 2015 — heinku 2019).
Alauz'lidn
Administrativine jagand
Korktan randan pala
Kirillov (lidn)
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Vologdan agjan lidnad *
Alauz'lidn
Administrativine jagand
{{legend|#FECCCC|Alalidnan|inline}} {{legend|#FEFEFE|Nevondkundaline|inline}} {{legend|#CCFEFE|Okanveren|inline}} ]] Alauz'lidn jagase kahesaks administrativižeks rajonaks.
Kaik kahesa küläd, nell' žilod, Vihand Lidn-kurortžilo (Зелёный Город, 2409 rist. vl 2017) i Podnovje-slabad (1208 rist. vl 2010) mülüdas lidnümbrikho Alauz'lidnan ližaks. Lidnümbrikon pind om 514,56 km².
Edeline lidnan pämez' (mer) om Vladimir Panov (viluku 2018 — semendku 2020).
Eläjad
Vl 1913 lidnan ristitišt oli 111 400 ristitud. Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 1 250 619 ristitud, lidnümbrikon — 1 259 738 ristitud. Vl 2017 kaik 1 264 075 ristitud elihe lidnas i 1 270 241 ristitud kaikes lidnümbrikos. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 1 445 000 eläjad vl 1991. Ristitišton migracii tegese Moskvan regionha pälidnan lähembusen taguiči.
Rahvahad (2010): venälaižed — 94,3 %, totarlaižed — 1,0 %, toižed rahvahad — 4,7 %.
Transport
Avtobusad, trolleibusad, tramvaid da maršruttaksid oma kundaližeks transportaks lidnas. Vspäi 1985 metro radab lidnas (vl 2019 om kaks' jonod, 15 stancijad, 21,6 km raudted), vspäi 2013 — lidnelektrojonused (vl 2019 om kaks' jonod, 18 stancijad, 65,9 km raudted).
Rahvahidenkeskeine sodavägiden da civiline Čkalov-lendimport (edel 2021. vot Strigino, Стри́гино, GOJ / UWGG / НЖС, 1,2 mln passažiroid vl 2022) sijadase 18 kilometras suvipäivlaskmha lidnan keskusespäi. Sišpäi tehtas reisid Evropan i Keskuzazijan maihe, Venämadme tobjimalaz, mugažo lebutahoiže.
Vl 1862 raudte tuli lidnha. Nügüd' Alauz'lidn om järedaks raudtesol'meks. Vspäi 2010 Sapsan-jonused ühtenzoittas lidnad Piterinke Moskvan kal't.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe * * Kategorii:Alalidnan agjan lidnümbrikod
Mordovijan Tazovaldkund
Mordovijan Tazovaldkund (Республика Мордовия, Мордовия Республикась, Мордовия Республиксь) vai Mordovii (Мордовия, erz. i Мордовиясь) om üks' Venälaižen Federacijan subjektoišpäi.
Se mülüb Volgaveren federaližhe ümbrikho.
Tazovaldkundan pälidn da kaikiš suremb lidn om Saransk.
Keled
Valdkundkeled oma venän, erzän da mokšan keled, tazovaldkundan Konstitucijan 12. kirjutusen mödhe.
Istorii
Mordovijan Tazovaldkund om olmas vs 1930 vilukun 10. päiväspäi. Vodhe 1934 tal'vkun 20. päivhäsai sen nimi oli Mordovijan avtonomine agj. Vhesai 1990 sen nimi oli Mordovijan Avtonomine Nevondkundaline Socialistine Tazovaldkund.
Mordovijan Tazovaldkundan Konstitucii om vahvištadud vn 1995 21. päiväl sügüz'kud Mordovijan Konstitucižen Suiman ezitajil, sidä kesken Valdkundaližen Nevondkundan, da om väges äiluguižidenke vajehtusidenke.
Geografijan andmused
thumb|left|250px|Mordovijan Tazovaldkundan reljefan kart. Tazovaldkundal om röunoid Ul'janovskan agjanke päivnouzmas, Penzan agjanke suves, Räzanin agjanke päivlaskmas, Alalidnan agjanke pohjoižes da Čuvašijan Tazovaldkundanke pohjoižpäivnouzmas. Mordovijan Tazovaldkund om mererandatoi.
Pind om 26 128 km². Mecad ottas territorijan tobmad palad. Tazovaldkundan territorijan päivlaskmpol' mülüb Mokš-jogen basseinha, päivnouzmpol' — Sur-jogen basseinha.
Reljef om kukhikaz alangištoidenke. Kaikiš korktemb čokkoim om nimetoi taho 324 m kortte valdmeren pindan päl.
Klimat om ven kontinentaline. Heinkun keskmäine lämuz om +19 C°, vilukun — −12 C°. Paneb sadegid 350..700 mm vodes.
Londuseližed varad oma palab šoidkivi, fosforitad, mouckivi, mec, reskvezi.
Tobmuz
thumb|right|250px|Tazovaldkundan pert' om Mordovijan Ohjastusen ištundsija [[Saranskas.]] Vladimir Volkov radab tazovaldkundan pämeheks vs 2012 semendkun 10. päiväspäi, enzne tazovaldkundan Ohjastusen pämez' (1995−2012), Valdkundaline Nevondkund vahvišti händast radnikusele eziauguižikš Venäman prezidentan taričendan mödhe. Kaik rahvaz änestab tazovaldkundan pämest videks vodeks. Tazovaldkundan pämez' märičeb Ohjastusen strukturad, paneb ministrid radnikusile. Hän sättutab Ohjastusen ezimehen kandidatad parlamentanke.
Mordovijan parlament om Valdkundaline Nevondkund. Kaik rahvaz valičeb sen 48 ezitajad videks vodeks. Vladimir Čibirkin radab Nevondkundan ezimeheks vs 2011 tal'vkun 15. päiväspäi kahtenden strokun jäl'geten.
Radonoigendai tobmuz om Mordovijan Tazovaldkundan Ohjastuz. Vladimir Suškov radab Ohjastusen ezimeheks vs 2012 semendkun 14. päiväspäi. Tazovaldkundan ministrused, komitetad da radnikoičendad alištudas Ohjastusele.
Eläjad
Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 834 755 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt oli 1 029 562 eläjad vl 1970. Vl 2018 63% ristituid oma lidnalaižed.
Kaik om seičeme lidnad tazovaldkundas, 13 lidnanvuittušt žilod da 1250 küläd. Toine järed lidn (enamba 45 tuh. eläjid vl 2017) om Ruzajevk. Vl 2017 kaik oli 20 eländpunktad enamba mi 5 tuh. eläjidenke.
Fransistaun
thumb|left|250px|Lidnan da sen ezilidnoiden nägu Man kaimdajaspäi (2005. voz' vai sen aigemba) Fransistaun (Francistown) om lidn da lidnümbrik Botsvanan päivnouzmas. Valdkundan kahtenz' surtte lidn, om ümbärtud Pohjoižpäivnouzmaižen ümbrikon territorijal, om sen administrativižeks keskuseks, no ei mülü sihe.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1897, se oli Suvižen Afrikan ezmäižen kuldsäruläžundan keskuz. Nimitihe Deniel Frensis-anglijalaižen Liverpulišpäi kanzannimen mödhe, hänen kompanii möi koncessijan licenzijoid kuldan samižen tahoile.
Fransistaun šingotase kobal'tan, vas'ken i nikelin samižel läz lidnad, küllästamižtegimel i maižanduzrajonan keskuseks.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Tati- i Inčve-jogiden ühthejoksmusen randal (Limpopon bassein), 1001 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Gaborone-pälidnhasai om 400 km suvhe-suvipäivlaskmha. Zimbabven röunma om 15 kilometras orhal pohjoižpäivnouzmha lidnaspäi, no matkad sihesai avtotedme om 90 km, se mante ühtenzoitab Bulavaio-lidnanke (198 kilometras).
Klimat om tropine räk pol'kuiv. Kun keskmäine lämuz om +22..+25 C° päiči semendkus-elokus (+15..+18 C°). Ekstremumad oma −6 C° i +41 C°. Paneb sadegid 460 mm vodes, enamba tal'vkus-uhokus (84..99 mm kus), vähemba semendkus-sügüz'kus (18 mm pordos).
Eläjad
Vn 2001 Botsvanan rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 84 406 ristitud, vl 2011 — 100 079 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'. Kaik läz 150 tuhad ristituid elädas ezilidnoidenke (2011 i 2022).
Irdkosketused
Kategorii:Botsvanan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Botsvanan lidnümbrikod
Mozilla Firefox
thumb|right|100px|Kaclimen logotip vl 2019 thumb|right|300px|Mozilla Firefox:an skrinšot Mozilla Firefox ([moʊˈzɪlə ˈfaɪ(ɹ)fɑks]) om kaclim Internetan täht. Ezmäine versii om pästtud vn 2002 23. päiväl sügüz'kud. Produkt šingotase da levitase amerikaižel Mozilla Corporation-kompanijal (Mauntin Vju, Kalifornii), mugažo kaiken mail'man ičetahtnikoil.
Se om joudai (maksutoi) kaclim, voib sada eriži vai Linux:an Ubuntu-distributivanke. Nügüdläižed versijad ottas Quantum-likutint aluseks. Firefox om mail'man nellänz' kaclim levigandusen mödhe (200..300 mln kävutajid) i ühtenz' joudjan programholitusen keskes, sen pala torgusel oli 7,49 % vn 2021 keväz'kus.
Kaclim om levitadud avaros Saksanman da Evropan toižiden maiden territorijal, Indonezijas, Afrikan keskuzpalas, Kubal. Vn 2021 kezakun versijad oma sätud 88 kelel (vl 2004 niid oli 24).
Firefox ei anda kaikid voimusid standartižes programas, no edestab levigandusiden mehanizman, se laskeb kävutajile modificiruida kaclint ičeze tarbhaižusiden mödhe.
Homaičendad
Kategorii:Kaclimed
Morit
Morit (Morita) om Togon pen' lidn. Sijadase valdkundan keskuzpalan suves, mülüb Plato-agjaha.
Raudtestancii radab lidnas.
Kategorii:Togon lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Plato (agj)
Novosokol'niki
Novosokol'niki (Новосоко́льники) om Venäman lidn, lidnankund da raudtesol'm Pskovan agjan suves. Se om Novosokol'nikin rajonan administrativine keskuz.
Istorii
Lidn oli okkupuruidud Germanijan nacistižil sodavägil vozil 1941 (25. heinku) — 1944 (29. viluku).
Novosokol'nikin tegimišton sarakod oma sauvondmaterialiden tehmine (šebin'tegim), sömtegimišt (leibkombinat), mugažo raudten depod i Nevelin omblendühtelmasen filial oma olmas lidnas.
Geografijan andmused
«Moskv — Rig»- i «Piter — Kijev»-raudtejonod ristikoičesoiš lidnas. «Moskv — Rig»-avtote (M9 Venämas, A12 Lätanmas) om lidnan suviröunaks.
Novosokol'niki om lidnankundan üks'jäine eländpunkt.
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 8 119 ristitud, rajonan ristitišton viž ühesandest. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 10,4 tuh. eläjid vl 1989. Kaik 7 378 eläjad oli lidnas vl 2017.
Ortodoksižen hristanuskondan kaks' pühäpertid oma avaitud lidnas: puine ph. Mikulai-čudonsädajan jumalanpert' (se oli-ki puine vspäi 1912, nügüdläine om saudud vll 1992−1996) i kivine Joann-edelkävujan časoun' (letihe vll 2006−2007).
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Pskovan agjan lidnad *
Merežkovskii Dmitrii
Dmitrii Sergejevič Merežkovskii (Мережковский Дмитрий Сергеевич; sünd. 14. eloku 1866, Piter, Venäman imperii — kol. 9. tal'vku 1941, Pariž, Francii) — venämalaine kirjutai, runokirjutai, literaturan arvostelii, kändmižtegii, istorijan tedoidai, religijan filosof, radnik ristitkundan hüvüdeks. Zinaida Gippius-runokirjutajan mužik. Hobedaigan päsädajišpäi.
Kirjutai jäi istorijas venän simvolizman ühteks alusenpanijoišpäi, zavodi ut venälaižen literaturan täht istoriosofine roman-žanrad. Ezmäižiden kesken mez' kävuti religijan filosofijad literaturan analizas.
Merežkovskii oli nominiruidud samha Nobelän premijad literaturas kümne kerdad vspäi 1914. Hänen filosofijan idejad i radikaližed politižed kaceged kucuiba lujas erazvuittušt reakcijad, no eskai opponentad tundištiba Merežkovskijad kut hüväd kirjutajad, originališt melevad mest, žanroiden novatoraks.
Homaičendad
Kategorii:Venäman kirjutajad Kategorii:Venäman filosofad Kategorii:Venäman imperijan filosofad Kategorii:Venäman istorikad Kategorii:Venäman runokirjutajad Kategorii:Kändajad Kategorii:Filosofad kirjamišton mödhe Kategorii:Istorikad kirjamišton mödhe Kategorii:Kirjutajad kirjamišton mödhe Kategorii:Runokirjutajad kirjamišton mödhe Kategorii:Tedomehed kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Kolnuded Parižas
Suomalaine veič
thumb|right|250px|Suomalaine veič [[Venämaspäi]] Suomalaine veič om eriline veičen tip, tegihe populärižeks Venämas 19. voz'sadaspäi. Om adaptiruidud puukko-veič.
Kategorii:Vilud azeged Kategorii:Veičed
Secret Star
Secret Star, om tutab mugažo kut Salü, todesine nimi — Sabina Lürenbaum (Sabine Lürenbaum; sünd. 1965, Osnabrük, Alasaksonii, Saksanma), om saksalaine evrodiskopajatai hätkelitomanke karjeranke.
Ezini «Optimal»-gruppas (vlpäi 1983 vhesai 1985) kut päsolist (C. C. Catch:anke). Jäl'ges gruppan čihodamišt hän ezipakiči kontraktan Diter Bolenanke, no heiden partnörižed kesksidod ei vastnugoi.
1987-ndes vodes hän änetoiti Shy Shy Sugarman-pajon «Jack's Project»-kollektivan mülükundas. Necil kompozicijal oli eraz satuz (sen paloin, tetab venälaine DJ Oleg Minajev änetoiti sen pajon jumoristine kaver «Ох уж этот взгляд...»-nimenke).
Homaičendad
Kategorii:Saksanman pajatajad Kategorii:Pajatajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Disko Kategorii:Sündnuded Osnabrükha
Usinsk
Usinsk (Уси́нск, Ускар) om Venäman lidn Komin Tazovaldkundan pohjoižes. Om Usinskan lidnümbrikon administrativižeks keskuseks.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1966 samha kivivoid, om nimitadud jogen mödhe. Vl 1984 žilo sai lidnan statusad.
Usinskan ižandusen päsarakod oma londuseližen gazan da kivivoin samine, transportiruind i ümbriradmine. Kaikiš pohjoižemb kivivoinümbriradai tegim sijadase 60 km pohjoižhe lidnaspäi (1,3 mln tonnoid vodes). Läz 27 tuhad radsijid om ümbrikon edheotandoiš.
Geografijan andmused
Lidn sijadase nelläs kilometras Usanjogen oiktal randalpäi, 71 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Läbipäzmatomad sod ümbärtas lidnad. Matkad Siktivkarhasai om 757 km suvipäivlaskmha. Om tal'veližid avtoteid Uht-lidnhasai da Arhangel'skan agjaha (Nencan avtonomine ümbrik).
Klimat om subarktine, lumikate venub 230 päiväd vodes (redukun keskespäi kezakuhusai). Voden keskmäine lämuz om −3,4 C°, kezakun..elokun +10..+15 C°, semendkun +2 C°, sügüz'kun +6 C°, tal'vkun..uhokun −16..−20 C°. Paneb sadegid 517 mm vodes, enamba kaiked heinkus-sügüz'kus (59..67 mm kus), vähemba uhokus-sulakus (25..28 mm kus).
Lidnanvuitte Parm-žilo (1214 rist. vl 2017), 18 muite žilod da küläd mülüdas ümbrikho Usinsk-lidnan ližaks. Ümbrik om olmas vspäi 2006, sen pind — 30 564 km².
Eläjad
Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 40 827 ristitud, lidnümbrikon ristitišt oli 47 229 eläjad (44 525 rist. vl 2017). Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 49 600 eläjad vl 1998. Vl 2017 lidnan ristitišt oli 38 800 eläjad.
Ortodoksižen hristanuskondan kaks' jumalanpertid oma saudud lidnas.
Politehnine tehnikum om lidnan professionaližen opendusen aluzkundaks.
Lidnümbrikon pämez' om sen Administracijan pämez'. Lidnümbrikon Nevondkundan ezimez' om Mihail Serov vn 2020 redukuspäi.
Transport
Avtobusad oma kundaližeks transportaks lidnas da sen ümbrištos. Usinsk-raudtestancii om sarakon lopstancijaks Sin'-raudtestancijaspäi. Jogitransport vedab matknikoid-ki Us- da Pečor-jogidme.
Tatanmaine civiline Usinsk-lendimport (УСН / USK / UUYS) sijadase kahesas kilometras päivlaskmha lidnaspäi. Tehtas reisid Arhangel'skha, Moskvha i Piterihe, vahtradnikoiden täht tobjimalaz.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Komin Tazovaldkundan lidnad *
Molepolole
Geografijan andmused
Žilo sijadase ümbrikon suvipäivnouzmas, Metsimotlhabe-jogen randal (Limpopon bassein), 1189 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Gaborone-pälidnhasai om 50 km päivnouzmha.
Klimat om pol'kuiv tropine. Voden keskmäine lämuz om +19,5 C°. Paneb sadegid 504 mm vodes, kuivsezon oleskeleb kezakus-elokus (9 mm pordos).
Eläjad
Vn 2001 Botsvanan rahvahanlugemižen mödhe žilon eläjiden lugu oli 54 561 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt om nügüd'.
Professionaližen opendusen aluzkundad oma Molepololen opendusen kolledž, Molepololen tervhuztedoiden institutan Babičijoiden kolledž i Tehnine Nampol-kolledž.
Homaičendad
Kategorii:Botsvanan eländpunktad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Ph. Patrikan päiv
thumb|right|250px|Paradal [[Moskvas, 2012.]] Pühän Patrikan päiv (Lá Fhéile Pádraig, Saint Patrick's Day) om Irlandijan valdkundaline i hristanuskondan praznik (pühänik) ph. Patrikan oiktastuseks (eli vll 385–461). Oigetas keväz'kun 17. päiväl — pühämehen surman päiv; praznuitihe ezmäižel kerdal vl 1737. Valdkundoiden Irlandijan rahvahanke ližaks, praznik om populärine kaiked mail'madme, sidä kesken Venämas. Om valdkundaližen praznikan mugažo Suren Britanijan Pohjoižirlandijas i Kanadan Njufaundlend i Labrador-provincijas.
Praznikan sanad: "«Everyone's Irish on March 17th» — Kaikutte om irlandijalaine keväz'kun 17. päiväl"
Homaičendad
Kategorii:Hristanuskondpraznikad Kategorii:Praznikad kirjamišton mödhe Kategorii:Irlandijan praznikad Kategorii:17. keväz'ku
Maun (lidn)
Istorii
Maun šingotase londuseližel turizmal, intensivižešti 1990-nziš vozišpäi, koume adivpertid oma avaitud. Lidn om geotedištelendan keskuseks Botsvanan pohjoižpäivnouzmaižen regionan täht. Živatvodind tegese lidnan ümbrištos (oslad, kozad).
Geografijan andmused
Lidn sijadase ümbrikon suvipäivnouzmas, Okavango-jogen del'tan randal, 927 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Gaborone-pälidnhasai om 575 km suvipäivnouzmha orhal vai 850 km avtoteidme.
Eläjad
Vn 2011 Botsvanan rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 55 784 ristitud.
Transport
Oiged avtote ühtenzoitab lidnad Fransistaunanke 490 kilometras päivnouzmha (445 km orhal).
Rahvahidenkeskeine civiline Maun-lendimport (MUB / FBMN, 201 tuh. passažiroid vl 2008) om saudud vides kilometras päivnouzmha lidnan keskusespäi, se radab penen aviacijan täht tobjimalaz. Tehtas reisid Suviafrikan Tazovaldkundha (Keiptaun, Johannesburg) i Viktoria Folls-lidnha (Zimbabve, vezilanktendanno), mugažo Botsvanadme (Gaborone).
Homaičendad
Kategorii:Botsvanan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Moskv-Siti
Territorii — 100 gektarad, dai 60 niišpäi — uzile sauvusile.
Objektad
thumb|left|500px|Moskv-Sitin plan
Homaičendad
Kategorii:Moskv Kategorii:Azjaližed fartalad Kategorii:Üläkorktad pertid
Nkaukau
Nkaukau (Nkawkaw «rusked», čvi: Nkɔkɔɔ) om lidn Ganan suvipalas. Mülüb Päivnouzmaižhe agjaha.
Lidn sijadase agjan päivlaskmas, pol'tel Akkran i Kumasin keskes. Lugetas kvahu-rahvahan päižeks lidnaks.
Vl 2012 lidnan eläjiden lugu oli 60 427 ristitud. Severz'-se adivpertid ratas lidnas.
Homaičendad
Kategorii:Ganan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Päivnouzmaine agj (Gan)
Uht
Uht (Ухта́, Уква) om Venäman lidn Komin Tazovaldkundan keskuses. Se om Komin kahtenz' surtte lidn, alištub tazovaldkundan tobmudele oikti, Uhtan lidnümbrikon administrativine keskuz.
Istorii
16. voz'sadal Moskvan ristitud löuziba da ümbrikirjutiba Venäman kivivoin ezmäižid purtkid Uht-jogen da sen ližajogiden pohjal. 18. voz'sadal ezmäine kivivoin samižedheotand radoi Uht-jogenno.
Eländpunktan aluz om pandud vl 1929 kuti Čibju-žilo (Чибью) tedoidamha burauduz da samha kivivoid. Vl 1939 udesnimitihe sidä nügüdläižikš. Vl 1941 zavodihe sada londuselišt gazad industrialižel mahtusel Uhtan ümbrištos, se oli ezmäižen kerdan NSTÜ:s.
Vl 1943 žilole anttihe lidnan statusad. 1950-nzil vozil sauvoškanzihe veimid, sid' tegimid ümbriradamha kivivoid da londuselišt gazad. Nügüd'aigan kivivoin da gazan samižtegimišton projektirujad institutad oma keskitadud neciš lidnas.
Uhtan ižandusen päsarakod oma londuseližen gazan da kivivoin samine, transportiruind, ümbriradmine, sauvondmaterialiden tehmine.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Uht-jogen da sen Čibju-ližajogen randoil (Pečoran bassein), 100 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Uhtan territorii om sokaz da kukhikaz. Matkad Siktivkarhasai om 333 km suvipäivlaskmha, Sosnogorskhasai — 15 kilometrad suvipäivnouzmha.
Kaik viž lidnanvuittušt žilod i 12 muite žilod da küläd mülüdas lidnümbrikho (om olmas vspäi 2006) Uht-lidnale ližaks. Sured žilod: Jareg (7657 rist. vl 2017, sadas kivivoid da titankivendoid), Vezižilo (6139 rist. vl 2017, sadas radijad) i Šudajag (3468 rist. vl 2017).
Eläjad
Vl 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 99 591 ristitud, lidnümbrikon ristitišt oli 121 596 eläjad. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 112 100 eläjad vl 1992, ümbrikon — 126 990 eläjad vl 2009. Kaik 97 806 eläjad oli lidnas vl 2017.
Rahvahad (lidnümbrik, enamba 0,5 % vl 2010): venälaižed — 76,5 %, komilaižed — 7,5 %, ukrainalaižed — 3,9 %, totarlaižed — 1,0 %, vaugedvenälaižed — 1,0 %, azerbaidžanlaižed — 0,6 %, saksalaižed — 0,5 %, toižed rahvahad — 3,3 %, rahvahuden ozutandata — 5,7 %.
Ortodoksižen hristanuskondan kahesa pühäpertid oma avaitud lidnas: Venäman jumalankodikundan uziden moknikoiden da hengenavaidusen kundlijoiden päjumalanpert', nell' jumalanpertid i koume časounäd.
Uhtan valdkundaline tehnine universitet da kahesa specialižen keskopendusen aluzkundad ratas lidnas.
Tedon da tehnikan pert'kulu, nell' sportkompleksad, jäpert'kulu, ujundbassein da dramatine teatr oma lidnas.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Komin Tazovaldkundan lidnad *
Vorkut
thumb|left|250px|Vorkutan kart ezilidnoidenke (2019) Vorkut (Воркута, Вӧркута) om Venäman lidn Komin Tazovaldkundan pohjoižpäivnouzmas, ühtennimižen jogen randal. Se om tazovaldkundan koumanz' surtte lidn, nabakehkruden südäimen nellänz' lidn eläjiden lugun mödhe, Vorkutan lidnümbrikon administrativine keskuz.
Etimologii
Lidnan eziauguine nimi oli anttud jogen mödhe (Varkuta-jaha), vark kändase nencan kelespäi «bur kondi», kaik kuti «äi kondjid», «bohat kondjil jogi», «kondjan pol'».
Istorii
Vl 1930 löuzihe kivihil't nügüdläižen lidnan rajonas. Eländpunktan aluz om pandud vl 1936 Vorkut-jogen hurha randha kuti žilo «Kapital'nai»-kaivudenno (nomer 1 kaivudenno) samha kivihil't. Vl 1940 udesnimitihe žilod nügüdläižikš. Vspäi 1942 om Komin Tazovaldkundan palaks, anttihe Kožvan rajonha Arhangel'skan agjaspäi. Vl 1943 Vorkut sai lidnan statusad.
Geografijan andmused
Vorkut sijadase igähižen rougun zonas. Klimat om subarktine. Voden keskmäine lämuz om −5,3 C°. Paneb sadegid 531 mm vodes.
Lidnümbrik om olmas vspäi 2006, se om 24 179 km² pitte, ristitišt — 80 061 eläjad vl 2017. Kaik 8 lidnanvuittušt žilod, 5 muite žilod da 2 küläd mülüdas ümbrikho Vorkut-lidnan ližaks. Kaikiš järedambad oma lidnanvuiččed Vorgašor- (10 345 rist. vl 2017) i Pohjoine- (8 372 rist. vl 2017) žilod.
Eläjad da transport
Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 70 548 ristitud, lidnümbrikon — 95 854 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 117 tuhad eläjid vl 1991.
Avtobusühtenzoituz om olmas lidnan südäimes, privatine-ki. Pohjoižen raudten Vorkut-stancii om olmas lidnas. Tatanmaine soda- da civiline «Vorkut»-lendimport (ВКТ / VKT) sijadase lidnan suvipäivlaskmaižel röunal. Sišpäi tehtas reisid Moskvha, Kirovha, Jamalha, Siktivkarha. Vspäi 2010 saudas magistraližid gazanveimid lidnanno, i tal'veline avtote holitamha niid tuli lidnha Uhtaspäi.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Komin Tazovaldkundan lidnad *
Penz
thumb|left|250px|Penzan rajonad: {{legend|orange|Raudten rajon}} {{legend|Yellow|Leninan rajon}} {{legend|fuchsia|Oktäbrin rajon}} {{legend|#00FF7F|Pervomaiskii-rajon}} Penz (Пе́нза) om lidn da lidnümbrik i raudtesol'm Venäman päivlaskmas. Se om Penzan agjan administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1663 kuti Penz-lidnuz Venäman röunal, mainitase lidnan statusanke kerdalaz. Om nimitadud penen Penz-jogen mödhe (Пенза 78 km pitte, Suran hura ližajogi). Vozil 1796−1928 oli Penzan gubernijan pälidnaks. Vspäi 1850 bumagfabrik radab. Vn 1858 lämoipalo pani mantazole pol'lidnad, sil-žo vodel kaugedraudanvalamižtegim radaškanzi. Vl 1874 raudte tuli lidnha. Toižen mail'man sodan aigan evakuiruidud tegimed NSTÜ:n päivlaskmaspäi zavodiba industrijan heredad ližadust.
Bad Boys Blue:n diskografii
Se om tauz' Bad Boys Blue-kollektivan diskografii.
Kacu mugažo
D Kategorii:Diskografijad
Penz
Istorii
Penz šingotase erazvuiččel mašinansauvomižel (kompressorad, torvarmatur, kosmižen i himižen sarakon täht), teraztorviden pästandal, elektronikan i ladimiden edheotandoil, zelläntegimel, bumagfabrikal (bumag-aluz), sömtegimištol (liha- i maidproduktad, konditerine fabrik).
Geografijan andmused
Lidn sijadase Sur-jogen molembil randoil (Сура, Volgan oiged ližajogi), 134..280 m korktusil, 174 m keskmäižel korktusel valdmeren pindan päl. Matkad Moskvhasai om 629 km lodeheze avtotedme. Zarečnii-SATÜ röunatab lidnanke päivnouzmas. Suran vezivaradim (vspäi 1979, 110 km²) om ülezjogen, ani suvipäivnouzmha lidnaspäi.
Penz jagase nelläks (vspäi 1979) lidnrajonaks. Ičeze administracii om kaikuččes, no ned ei olgoi municipaližikš ühtnikoikš. Lidn om lidnümbrikon üks'jäine eländpunkt.
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 517 311 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt oli 552 tuhad eläjid vozil 1992−1993.
Enamba mi 30 religijan aluzkundad oma lidnas: ortodoksižen hristanuskondan 25 pühäpertid, sidä kesken päjumalanpert' i jumalankodikund, katoline tulend, islaman pämečet', judaizman pühäpert'.
Professionaližen opendusen aluzkundad: viž valdkundališt universitetad, kümne üläopendusen aluzkundoiden filialad (ühesa — Moskv, üks' — Alauz'lidn), keskopendusen 15 kolledžad.
Edeline lidnan pämez' om Nikolai Taktarov (eloku 2018 — sügüz'ku 2019).
Transport
Avtobusad, trolleibusad, maršruttaksid i taksid oma kundaližeks transportaks lidnas. «Moskv — Čeläbinsk»-mante (M5, «Ural») ümbärdab lidnfartaloid pohjoižespäi. Ezilidnelektrojonused ühtenzoittas lähižidenke lidnoidenke.
Federaline civiline Penz-lendimport V.G. Belinskijan nimed (PEZ / ПНА / UWPP, 216 tuh. passažiroid vl 2021) sijadase ühesas kilometras suvhe lidnan keskusespäi. Tehtas reisid Moskvha, om sezonižid reisid Sočihe i Simferopolihe.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe * * Kategorii:Penzan agjan lidnümbrikod
Secret Service
«Secret Service» om ročilaine anglijankel'ne muzikaline grupp Stokhol'maspäi.
Kaikiš tetabamb gruppan pajo — «10 O'Clock Postman».
Irdkosketused
Kategorii:Ročinman muzikgruppad Kategorii:Sintipopgruppad Kategorii:Evropopgruppad Kategorii:Muzikgruppad kirjamišton mödhe Kategorii:Muzikgruppad vl 1979 alusenpanendanke
C. C. Catch
C. C. Catch, virktas «Si Si Ketč», todesine nimi — Karolina Gertruda Katarina Müller (alam. i Caroline Gertrude Catherine Müller; sünd. 31. heinku 1964, Oss, Alamad), om tutab alamalaiž-saksalaine anglijankel'ne pajatai naine disko- i evropop-žanroiš.
Om «Diskon kunigaznaižen» oficialitoi titul. Hänen populärižusen pä oli 1980-nziš voziš. Mugažo tetas händast «Captain Hollywood Project»-kollektivan vokalistaks.
Irdkosketused
Kategorii:Disko Kategorii:Sündnuded vl 1964 Kategorii:Poppajatajad Kategorii:Alamaiden pajatajad Kategorii:Saksanman pajatajad Kategorii:Pajatajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Alamaihe
Orel
thumb|left|250px|Orel-lidnan rajonad: {{legend|orange|Raudteiden rajon (ven. Железнодорожный район)}} {{legend|green|Tegimiden rajon (Заводской)}} {{legend|yellow|Pohjoine rajon (Северный)}} {{legend|fuchsia|Nevondkundaline rajon (Советский)}} Orel (Орёл) om lidn da lidnümbrik Venäman päivlaskmas, järed raudte- da avtotesol'm. Se om Orelan agjan administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn. Om olmas «sodahoštusen lidn»-arvnimenke vspäi 2007.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1566 21. päiväl sügüz'kud kuti Orel-lidnuz lidnan statusanke Ivan Grazii-carin käskön mödhe. Vspäi 1719 lidn oli Orelan provincijan keskuseks, vll 1778−1928 — Orelan gubernijan pälidnaks. Sen jäl'ghe severz'-se vozid lidn mülüi Kurskan agjaha.
Geografijan andmused
Lidn sijadase agjan keskuzpalan lodehes, Okanjogen da sen huran Orlik-ližajogen muugotil randoil, 149..231 m korktusil, 170 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Moskvhasai om 340 km pohjoižhe avtotedme vai raudtedme. Lähembaine lidn om Mcensk 50 km pohjoižpäivnouzmha orhal, avtotedme vai raudtedme. Lähembaine järed lidn om Bränsk 119 km päivlaskmha-lodeheze avtotedme vai raudtedme.
Orel om lidnümbrikon üks'jäine eländpunkt. Se jagase nelläks administrativiž-territorialižeks rajonaks (edel 1999. vot niid oli koume). Lidnrajonad ei olgoi municipaližikš ühtnikoikš.
Eläjad
Vl 1939 lidnan ristitišt oli 110 564 eläjad. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 317 747 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt oli 348 tuhad eläjid vl 1997. Ortodoksižen hristanuskondan kaks' jumalankodid (mez'- da naiž-), kaks' päjumalanpertid da 10 jumalanpertid oma olmas lidnas. Mugazo om protestantizman viž jumalanpertid da üks' katoline tulend.
Rahvahad (2010): venälaižed — 96,8%, ukrainalaižed — 1,1%, armenijalaižed — 0,4%, vaugedvenälaižed — 0,3%, toižed rahvahad — 1,4%.
Ižanduz
Ižandusen päsarakod oma erazvuitte elektromehanine tegimišt, biotehnologine sarak da medicinine tehmine, tömašiništon pästand tegimišton sarakoiden täht (tömašintegimišt), raudbetontegesiden edheotandad, metalližiden tegesiden pästand, sömtegimišt.
Transport
Avtobusad, trolleibusad, tramvaid, taksid da jogitaksid (kezal) oma kundaližeks transportaks lidnas.
Civiline Orel-Suvine-lendimport (OEL / ОЕЛ) sijadase 6 km suvipäivlaskmha lidnan keskusespäi, 2010-ndes vspäi om konservacijas, kävutamata. Lähembaine radai lendimport om Bränskas.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe * Kategorii:Orelan agjan lidnad Kategorii:Orelan agjan lidnümbrikod
Mogoditšane
thumb|left|250px|Lidnan sijaduz valdkundas Mogoditšane (tsvan. i Mogoditshane) om lidn Botsvanan suves, mülüb Kveneng-ümbrikho. Se om valdkundan nellänz' eländpunkt eläjiden lugun mödhe.
Karačajan da Čerkesijan Tazovaldkund
Karačajan da Čerkesijan Tazovaldkund (Карачаево-Черкесская Республика da tž.1) om Venälaižen Federacijan subjekt, üks' sen tazovaldkundoišpäi.
Mogoditšane
Vn 2001 Botsvanan rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 32 843 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'. Vl 1981 kaik 3125 eläjad oli žilos, ristitišt ližadui pälidnan šingotesen tagut.
Marii Elan Tazovaldkundan lidnad
Kaik om nell' lidnad (город, ола, халажы) i 15 lidnanvuittušt žilod (ven. посёлок городского типа, ола сынан посёлко) Marii Elan Tazovaldkundas.
Mogoditšane
Homaičendad
Kategorii:Botsvanan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Kveneng
Karačajan da Čerkesijan Tazovaldkund
Se mülüb Pohjoižkavkazan federaližhe ümbrikho.
Marii Elan Tazovaldkundan lidnad
Lidnad
* lidnan ristitišt erineb lidnümbrikon ristitišton luguspäi.
Karačajan da Čerkesijan Tazovaldkund
Tazovaldkundan pälidn da kaikiš suremb lidn om Čerkessk.
Keled da oficialižed nimed
Valdkundkeled da tazovaldkundan nimituz nenil kelil:
Marii Elan Tazovaldkundan lidnad
Lidnanvuiččed žilod
Niiden ližaks, kahesa lidnanvuittušt žilod oli agjas, no niiden kategorii om vajehtadud nügüd'.
Homaičendad
Kategorii:Lidnoiden nimikirjutesed Venälaižen Federacijan subjektoiden mödhe
Karačajan da Čerkesijan Tazovaldkund
Istorii
Karačajan da Čerkesijan Tazovaldkundan Konstitucii om vahvištadud vn 1996 5. päiväl keväz'kud Rahvahaližen Suiman (Parlamentan) ezitajil da om väges nügüd' äiluguižidenke vajehtusidenke.
Geografijan andmused
thumb|left|250px|Karačajan da Čerkesijan Tazovaldkundan reljefan kart. Tazovaldkundal om röunoid Kabardinijan da Balkarijan Tazovaldkundanke päivnouzmas, Gruzijanke i sen Abhazijanke suves da suvipäivlaskmas, Krasnodaran randanke päivlaskmas da lodehes, Stavropolin randanke pohjoižes da pohjoižpäivnouzmas. Karačajan da Čerkesijan Tazovaldkund om mererandatoi.
Pind om 14 277 km². Mägipautkil om stepid da mecoid. Znamasižed joged oma Kuban' da sen äiluguižed ližajoged (Sur' da Pen' Zelenčukad, Labanjogi da tž.). Läz kaik joged mülüdas Kubanin da Mustmeren basseinha. Kumanjogi, sen Podkumk-ližajogi da Kičmalk-jogi (mülüb Terekan basseinha) jokstas päivnouzmas, nene joged mülüdas Kaspijan meren basseinha. Kaikiš suremb ratud vezišt om Kubanin vezivaradim (pind 50 km², mülü 0,566 km³, 21 m süvütte), se mülüb Suren Stavropolin kanalan sistemha.
Reljef om mägikaz tobjan palan. Tazangišt da lodehližen Kavkazan ezimägištod ottas tazovaldkundan videndest sen pohjoižes. Kaikiš korktemb čokkoim om kaks'päine El'brus-mägenoc (5642 m, Минги Тау, Ошхамахо) Kabardinijan da Balkarijan Tazovaldkundan suvipäivnouzmaižel röunal. Se om mugažo Kavkazan da Venäman kaikiš korktemb čokkoim.
Klimat om ven läm' tazangištol da ezimägištol. Sigä heinkun keskmäine lämuz om +21 C°, vilukun lämuz — −3 C°. Paneb sadegid 500 mm vodes pohjoižes da 2000 millimetrhasai mägipautkil. Paks poud om erinii klimatan pird.
Londuseližed varad oma kivihil', vas'k, kuld, äimetalližed kivendod, sauvondmaterialad (mouckivi, mel, mramor, granit, pöudšpat, saved, letked), mineraližed mujud, mec, mustma, reskvezi, gidroenergii.
Tobmuz
Tazovaldkundan pämez' om Rašid Temrezov, radab vs 2011 uhokun 26. päiväspäi (edel 2011 vot sulakun 7. päiväd nece radnikuz nimitihe «Tazovaldkundan prezident»). Tazovaldkundan Rahvahaližen Suiman (Parlamentan) ezitajad änestadas Tazovaldkundan pämest videks vodeks Venäman prezidentan taričendan mödhe. Tazovaldkundan pämez' märičeb Ohjastusen strukturad da paneb sen ühtnijoid radnikusile, Ohjastusen ezimest — parlamentan hüvästusen sandan jäl'ghe. Tazovaldkundan pämehen da Ohjastusen Administracii om hänele abhu.
Karačajan da Čerkesijan Tazovaldkundan Rahvahaline Suim (Parlament) om üks'kodižeks parlamentaks 50 ezitajanke. Kaik rahvaz valičeb heid videks vodeks. Aleksandr Ivanov radab sen ezimehen vs 2014 sügüz'kun 24. päiväspäi.