cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bui (lidn)
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 25 763 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 32 800 eläjad vl 1992 i 27 221 eläjad vl 1959.
Buin lidnansauvomižen da edheotaikundan tehnikum (edel 2012. vot — maižanduztehnikum) om professionaližen opendusen aluzkundaks.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Kostroman agjan lidnad Kategorii:Kostroman agjan lidnümbrikod *
Bahreinan dinar
thumb|right|500px|Bahreinan filsad rahuzil (avers) thumb|right|500px|Bahreinan filsad monetoil (revers) Bahreinan dinar (دينار بحريني Dīnār Baḥrainī) om Bahreinan valdkundvalüt. Vajehti Persijan lahten rupijad vn 1965 redukus, sen aigan anttihe kümne rupijad dinaras. Bahreinan dinar oli Abu Dabin kunigahusen valütaks mugažo vhesai 1973.
1 dinar = 1000 filsad (فلس). Valütkod om BHD. Simvolad: .د.ب, BD. Valütan regulätor om Bahreinan Keskuzbank.
Bahreinan dinar om AÜV:oiden dollarha sidotud: 1 dinar = 2,6596 dollarad.
Lämoimägi
Lavanheitand om ekstraordinarine geologine situacii, vedab onetomuzidennoks paksus londuses i ristitkundas. Vulkanologii tedoidab lämoimägid. Vulkanoiden tedoidai om vulkanolog.
Etimologii
«Vulkan»-sana augotižlibui Amuižen Riman lämoin Vulkan-jumalaspäi (Vulcanus vai Volcanus). Hänen radhonuz sijazihe Vul'kano-sarel, 25 km pohjoižhe Italijan suvižel Sicilii-sarelpäi.
Lugumär
Lugetas läz 900 lämoimäged Man kuivmal. Niiden lugu meriden i valdmeriden pohjal tedoidase.
Jagadas kaikid vulkanoid aktivižikš i sampnuzikš (sambunuzikš). Lugetas aktivižikš, ku lavanheitand oli möhemba mi 10 tuhad vozid tagaz. Ku aktivižen lämoimägen jäl'gmäine lavanheitand oli amu, ka nimitadas sidä magadajaks, sen lavanheitand linneb völ nacein.
Augotižlibund
Vulkanad libudas Man korel i toižil planetoil magman tulendanke pindale. Lavanheitandan aigan vulkanizman erazvuiččed produktad eritasoiš, ned sätas kukhid i mägid.
Gavrilov Jam
Gavrilov Jam (Гаврилов-Ям) om Venäman lidn da lidnankund Jaroslavlin agjan suvipäivnouzmas. Se om Gavrilov Jaman rajonan administrativine keskuz.
Istorii
Eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan vl 1545 Varnican mez'jumalankodin (Sur' Rostov) nimikirjuteses kuti Vor (Gavrilovo)-külä (деревня Вора, Гаврилово тож). Vl 1580 mainitase Ivan Grazijan käskös kuti Gavrilovskii Jam-külä, sid' oli Gavrilov Jamskai slabad (Гаврилов-Ямская слобода). Kätihe žiloks nügüdläiženke nimenke jumalanpertin sauvondan jäl'ghe 18. voz'sadan lopus.
1870-nzil vozil sijaline Aleksei Lokalov-torgovan sädi tekstilinedheotandad žilos, i se šingotaškanzi «Jaroslavl' — Ivanovo»-tel. Panihe žilod lidnanvuiččeks vn 1922 elokus. Anttihe radnikžilole lidnan statusad vn 1938 26. päiväl tal'vkud. Vhesai 2003 pöl'vhankombinat radoi.
Gavrilov Jam šingotase mašiništonsauvomižen «Agat»-tegimel (motoblokad, palad avia- i avtotehnikan täht, kangazramaižed konstrukcijad), mujuiden tegimel i leibänedheotandal, turizmal.
«Uz'vozne»-tarif
«Uz'vozne»-tarif (Тариф «Новогодний») om Venäman komedii fantastikan elementoidenke. Režissör — Jevgenii Bedarev.
Gavrilov Jam
Geografijan andmused
Lidn sijadase Kotorosl'-jogen oiktal randal tobjimalaz (126 km pitte, Volgan oiged ližajogi), 92 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Kotoroslin pen' oiged Bočevk-ližajogi (Бочевка) läbitab lidnan keskust, pen' uit om saudud sil. Matkad Jaroslavlihesai om 36 km pohjoižhe orhal, 44 km avtol vai 70 km raudtel. Lähembaine lidn om Sur' Rostov 29 km suvipäivlaskmha orhal, 45 km avtotedme vai 35 km raudtedme. Raudtesarak lopiše Gavrilov Jamas, se om Semibratovo-stancijaspäi i 20 km pitte, kävutadas vaiše vemha jüguid vspäi 2003.
Gavrilov Jam om lidnankundan üks'jäine eländpunkt.
«Uz'vozne»-tarif
Ezmäine ozutez oli vl 2008 tal'vkun 4. päiväl.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman fil'mad Kategorii:Komedijan fil'mad Kategorii:Uz'voččed fil'mad Kategorii:Fil'mad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 2008 fil'mad Kategorii:Fil'mad venän kelel
Gavrilov Jam
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 17 791 ristitud, rajonan kaks' koumandest. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 20..21 tuhad eläjid vll 1959−1998 (21 353 rist. vl 1989). Ortodoksižen hristanuskondan ph. Mikulai-čudonsädajan jumalanpert' om saudud vl 1798, se om avaitud i udessündutamižes. Pühän Jumalanmaman sündundan jumalanpertin (1782) vaiše jändused oma olmas.
Gavrilov Jaman politehnine kolledž om professionaližen opendusen aluzkundaks.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Jaroslavlin agjan lidnad *
Isinbajeva Jelena
Koumekerdaine mail'man čempion avaitud il'mas i nell'kerdaine mail'man čempion honuses, Evropan čempion ičeze disciplinas. Isinbajevan sportivine kar'jer jätksihe vll 1998−2016. Sünduti i kazvatab kaht last.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman sportnikad Kategorii:Sportnikad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Volgogradha
Turkan kel'
thumb|250px|Kelen levigandmižavaruden kart mail'mas Turkan (turcijan) kel'  (ičeze nimituz: Türk dili [ˈtyɾc 'dili], lühüdas Türkçe [ˈt̪yɾktʃe]) om üks' türkižiš kelišpäi.
Necil kelel pagištas turkad Turkanmas (ristitišton 93% vl 2005) da Pohjoižkipras, i enamba kaiked neniš verhiš maiš: Saksanmas (2,5 mln pagižijoid) i Bolgarijas (750 tuh. rist.). Pagižijoiden lugu om läz 65 millionad ristituid mamankeleks i läz 10 millionad pagižijoid toižeks keleks, kaikiš enamba levitadud türkižen keliden keskes. Kirjkel' om latinan kirjamišton pohjal (edel 1928. vot oti araban kirjkelen aluseks), kirjankel' om sätud Stambulan paginan alusel i vajehti osmanan kel't. Om äi suližid paginoid, ned sätas kontinuumad Stambulaspäi Azerbaidžanan röunhasai.
Kelen reguliruindorganizacii om kundaline «Turkanman kelentedon associacii» (Türk Dil Kurumu, TDK) Turkanman ohjastusenno, päofis sijadase Ankaras. Organizacijan aluz om pandud Mustafa Atatürkal vl 1932, eziauguižešti Türk Dili Tetkik Cemiyeti-nimitusenke («Sebr turkan kelen tedoiduses»), kändihe tedoinstitutaks vl 1934.
Sanoiden bazine järgenduz sanundas om SOV. Sanoiš vokaliden garmonii om olmas. Turkan kel' om agglütinativine kel'. Ei ole grammatižen sugun kategorijad.
Homaičendad
Kategorii:Keled i dialektad kirjamišton mödhe Kategorii:Turkanman keled Kategorii:Kipran keled
Russo Žan-Žak
Žan-Žak Russo (Jean-Jacques Rousseau [ʒɑ̃ˈʒak ʁuˈso]; sünd. 28. kezaku 1712, Ženev, Ženevan Tazovaldkund — kol. 2. heinku 1778, Ermenonvil'-usadib da žilo läz Parižad, Francii) oli Vauktustadud aigan franciž-šveicarine filosof, kirjutai da muzikankirjutai, botanikan sistematizirui. Sentimentalizman znamasine ezitai, Suren francižen revolücijan endustai, kucui säta täut sociališt kohtaižust.
Biografii
Žan-Žak oli sündnu Isaak Russo-časuidenmastarin (1672−1747) i Ženevan pastoran Süzanna Bernar-vunukaižen pereheze, mam koli sündutesen aigan. Seičemevozne prihaine oli kanzan navettüd lapseks. Tat nai kahtenden kerdan, i prihaižen kazvatuz jätkustui 11-voččes igäspäi erazvuiččiš kodiš. Radoi lakijan, kodinäradoičijan, kodisekretarin.
Filosof sai tetabut Dižonan akademijan konkursan vägestajaks: «Tedoiden i čomamahtoiden udessündutand abuti-k mehen taban puhtastandale»-küzundha hän vastsi i ozuti kaik ičeze mail'mannägendad: «vauktustuz om varuline, i kaik kul'tur om kelastuz da ogeruz».
Sädused
Vll 1761−1762 Russo pästi kaks' romanad: «Uz' Eloiza» i «Emil'», sid' pageni Šveicarijha i Anglijha «Emil'»-romanan antireligiozižen südäiolendan tagut. «Diskurs tazotomudes mehiden keskes» (1754) i «Kundaline kožundkirjutez» (1762) oma kaikiš znamasižembad tedotöd.
Kanz
Russo tegi tundmust adivpertin Marija Tereza Levassör-abutajanke (1721−1801) vl 1745. Russon sanoiden mödhe, viž last oli sündnuded sen jäl'ghe (ezmäine — vl 1746), no kaik hö oliba anttud kazvatuzkodihe, mez' oli goll' i ei lugend ičtaze erasiden lapsiden tataks. Russon naind Levassöranke oli tehtud vn 1768 elokus, se oli tühj juridižikš. Marija Tereza kändihe filosofan avtoroiktusiden üks'jäižeks jäl'gnikaks.
Homaičendad
Kategorii:Botanikantedajad Kategorii:Francijan filosofad Kategorii:Francijan kirjutajad Kategorii:Francijan muzikankirjutajad Kategorii:Šveicarijan filosofad Kategorii:Šveicarijan kirjutajad Kategorii:Šveicarijan muzikankirjutajad Kategorii:Filosofad kirjamišton mödhe Kategorii:Kirjutajad kirjamišton mödhe Kategorii:Muzikankirjutajad kirjamišton mödhe Kategorii:Tedomehed kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Ženevha Kategorii:Kolnuded Francijas
Novosil'
Novosil'  (Новоси́ль) om Venäman lidn da lidnankund Orelan agjan pohjoižpäivnouzmas. Se om Novosilin rajonan administrativine keskuz da pala.
Istorii
Amuižed eländpunktad oliba olmas lidnan sijas da sen ümbrištos edel meiden erad völ, arheologijan andmusiden mödhe. Nügüdläine eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan Nikonan aigkirjas vl 1195 kuti Novosil'-lidn da lidnuz. Se oli Novosilin ruhtinazkundan keskuseks (1352 — 1430-nded voded). Mülüi Surhe Litvanman ruhtinazkundha 15. voz'sadal. Vspäi 1494 alištub Moskvan tobmudele. Novosil' oli makundan keskuseks vspäi 1708, sai makundan lidnan oficiališt statusad vl 1777. Šingotihe torgovanoiden i käziradajiden lidnaks. Toižen mail'man sodan aigan lidn oli okkupiruidud nacistoil (13. kül'mku — 27. tal'vku 1941), jäi frontan pirdanno vn 1943 heinkuhusai i oli pandud mantazole läz täuzin. Om udessündutadud 20. voz'sadan kahtendes poles.
Kastri
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud francijalaižil vl 1650 kuti Karenaž-külä (Carénage). Paloi vozil 1785, 1812 i 1948, istorižiden sauvusiden enambuz kadoi sen tagut. Udesnimitihe vl 1785 Francijan laivišton da kolonijoiden ministran De Kastri-markizan oiktastuseks.
Novosil'
Geografijan andmused
Lidn sijadase rajonan suvipalas, Zuš-jogen oiktal korktal randal (Зуша 234 km pitte, Okan üläjoksmusen oiged ližajogi), 220 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Orelhasai om 65 km päivlaskmha orhal vai 82 km avtotel. Toine lähembaine lidn om Mcensk 46 km lodeheze orhal vai 53 km avtotedme. Lähembaine raudtestancii om Zalegošč (ven. Залегощь) 14 km suvipäivlaskmha avtotedme, radab «Orel — Jelec»-keskustal.
Kastri
Istorii
Kastri šingotase eksportan i importan meriportal, torguindal, pälidnan funkcijoil, valdkundan turizman (kruizlaivad, purehsport, daiving), opendusen i transportan keskuseks.
Novosil'
Geografijan andmused
Novosil' om lidnankundan üks'jäine eländpunkt. Lidnankundan pind — 5,14 km².
Eläjad
Vl 1897 lidnan ristitišt oli 2 912 eläjad, vl 1939 — 3 332 eläjad. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 3 658 ristitud, rajonan koume seičemendest. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 4 800 eläjad vl 1913 i enamba 4 tuhad eläjid vll 1989−2003 (4 600 rist. vll 1996−2000). Ortodoksižen hristanuskondan ph. Mikulai-čudonsädajan jumalanpert' (1810−1813) om kaičenus lidnas. Novosilin Pühän Hengen mez'jumalankodi om saudud 3 km päivlaskmha lidnaspäi.
Rahvahad (2010): venälaižed — 94,8%, ukrainalaižed — 1,2%, toižed rahvahad — 4,0%. Novosilin kozakišton sebr.
Kastri
Geografijan andmused
Lidn sijadase Sent Lüsii-saren lodehližel randal, kaks' metrad ü.m.t. keskmäižel korktusel. Ehtatimed ühtenzoittas sar'hižen Martinik-territorijan For-de-Frans-pälidnanke 65 kilometras.
Novosil'
Eläjad
Professionaližen opendusen aluzkund om Orelan agrobiznesan da servisan tehnikum — Novosilin filial.
Kastri
Geografijan andmused
Klimat om tropine kaks'sezonine päivoikaz. Kun keskmäine lämuz om +26..+28 C° vodes läbi. Paneb sadegid 1015 mm vodes, enamba heinkus-redukus (130..153 mm kus), vähemba tal'vkus-keväz'kus (13..33 mm kus).
Novosil'
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Orelan agjan lidnad *
Kastri
Eläjad
Vl 2012 tulendan eläjiden lugu oli 80 753 ristitud 90,33 km² pindal, valdkundan nell' ühesandest. Sil-žo aigal vaiše läz 20 tuhad ristitud om Kastri-lidnas ezilidnoidenke, toižiden eläjiden kodid oma tulendan külätahondas.
Irdkosketused
Kategorii:Sent Lüsijan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe * Kategorii:Pälidnad
Bahrein
Bahrein (البحرين al'-Baḥrein), täuz' oficialine nimituz — Bahreinan Kunigahuz (مملكة البحرين Mamläka al'-Baḥrein), om pen' sar'hine valdkund Azijan suvipäivlaskmas. Sen pälidn da kaikiš suremb lidn om Manam.
Se om kaikiš penemb arabine valdkund mail'mas.
Istorii
Vn 1971 14. päiväl elokud Bahrein tedištoiti ripmatomudes Sures Britanijaspäi.
Valdkundan ezmäine Konstitucii oli olmas vspäi 1973. Kahtenz' lugul Konstitucii om vahvištadud vl 2002, se om väges voziden 2012 i 2017 vajehtusidenke.
Geografijan andmused
thumb|left|250px|Bahreinan topografine kart. Valdkund sijadase ühtennimižen sarišton 33 sarel, Indižen valdmeren Persijan lahten randal. Ühthine randanpird om 161 km.
Bahreinas om valdkundröunoid mertme Kataranke päivnouzmas da Saudan Arabijanke päivlaskmas. Röunoid kuivmadme ei ole. Valdkundan kaikiš suremb Bahrein-sar' om ühtenzoittud Saudan Arabijanke avtosildal 16 km pitte.
Reljef om tazo. Letkesižed rahvahatomad mad oma enambuses. Jogid ei ole olmas. Reskveden purtked lähttas meren pohjaspäi. Kaikiš korktemb čokkoim om Ed Duhan-mägi (122 m).
Klimat om kuiv tropine, lujas räk. Letetorokad oleldas kezakul-heinkul. Vilukun keskmäine lämuz om +17 C°, heinkun da elokun — +33 C°. Paneb sadegid 90 mm vodes, kezakus-sügüz'kus ei oleskele niid.
Pretty Young Girl
Toni Hendrik i Karin Hartmann (Karin van Haaren-nimenke) sätihe pajod, hö-žo prodüsiruihe singlad. Pajon tekst om anglijan kelel.
Bahrein
Geografijan andmused
Londuseližed varad oma londuseline gaz (sur' vara), kivivoi (vara om läz lopi), hel'm, mouckivi, letked, reskvezi, kala.
Pretty Young Girl
Singl sai röunatud satust Evropan saksankel'žiš maiš i Bel'gijas.
Bahrein
Politine sistem
Ohjandusen form om unitarine parlamentine konstitucine monarhii. Valdkundan pämez' om kunigaz (ملك البحرين Malik Al' Bahrein, edel 2002 vot emir oli hänen sijas).
Pretty Young Girl
Homaičendad
Kategorii:Bad Boys Blue:n pajod Kategorii:Pajod kirjamišton mödhe Kategorii:Singlad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 1985 pajod Kategorii:Vn 1985 singlad Kategorii:Pajod anglijan kelel
Vjetnam
Vjetnam (Việt Nam [vîət nāːm]), oficialižikš Vjetnaman Socialistine Tazovaldkund (Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam, tji nom 共和社會主義越南, vepsän transkripcii: Kong hoa sa hoi tü ngia vjet nam), om valdkund Azijan suvipäivnouzmpoles. Pälidn om Hanoi.
Bahrein
Politine sistem
Parlament om kaks'kodine, kaikutte kodi mülütab 40 ristitud. Üläkodi om Konsul'tativine Nevondkund (مجلس الشورى Madžlis Al' Šura), kunigaz paneb sen ühtnijoid radnikusele. Alakodi om Ezitajiden Kodi (مجلس النواب Madžlis Al' Nuvvab), kaik rahvaz valičeb heid nelläks vodeks.
Vjetnam
Istorii
Vn 1945 2. päiväl sügüz'kud Vjetnam tedištoiti ripmatomudes Francijaspäi. Francii tundišti Vjetnaman ripmatomut vn 1954 21. päiväl heinkud.
Bahrein
Politine sistem
Bahreinan kunigaz om Hamad ibn Isa al'-Halifa; päministr om Halifa ibn Salman al'-Halifa.
Vjetnam
Istorii
Vll 1940−1946 valdkundan territorii oli okkupiruidud Japonijan sodavägil. Vspäi 1954 kaks' Vjetnamad oli — Pohjoine da Suvine. Vozil 1957−1975 Soda Vjetnamas oli, tetab kuti Toižen sodan Indokitaiš pala. Vl 1976 ühthine Vjetnaman valdkund udessündutihe.
Bahrein
Politine sistem
Parlamentan alakodin ühtnijoiden järgenduseližed pävaličendad oliba vn 2018 24. päiväl kül'mkud i 1. päiväl tal'vkud.
Vjetnam
Istorii
Valdkundan ezmäižed Konstitucijad oliba olmas vozišpäi 1960 i 1980. Nügüdläine koumanz' lugul Konstitucii (Hiến pháp) om vahvištadud vn 2013 28. päiväl kül'mkud. Se om tulnu väghe vspäi 2014.
Bahrein
Administrativiž-territorialine jagand
Kacu kirjutuz: Bahreinan administrativiž-territorialine jagand.
Vjetnam
Geografijan andmused
thumb|left|200px|Vjetnaman topografine kart. thumb|right|250px|Ha Long-laht. Vjetnam om kaikiš päivnouzmaižemb valdkund Indokitai-pol'sarel. Se om mavaldkundröunoiš Kambodžanke (röunan piduz — 1158 km) da Laosanke (2161 km) päivlaskmas, Kitainke pohjoižes (1297 km). Ühthine röunoiden piduz om 4616 km. Vjetnaman päivnouzmaižed da suvižed randad lainištab Kitain Suvimeri. Ühthine randanpird (merisaridenke) — 3444 km.
Bahrein
Eläjad
Vl 2011 valdkundan eläjiden lugu oli 1 234 571 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt om nügüd'.
Vjetnam
Geografijan andmused
Madalad mäged da keskkorktusen mäged ottas enamba Vjetnaman territorijan nell' videndest. Vjetnaman kaikiš korktemb čokkoim om Fanšipan-mägi, 3143 m meren pindan päl.
Bahrein
Eläjad
Bahreinas elädas bahreinalaižed. Vl 2010 hö otiba 46% ristitištos, personad Azijan augotižlibundanke — 45,5%, toižed arabialaižed — 4,7%, afrikalaižed — 1,6%, evropalaižed — 1%, toižed rahvahad — 1,2%. Ristitišton pol' oma immigrantoikš.
Vjetnam
Geografijan andmused
Suvipäivnouzmpol'žen Azijan kaikiš pidembad Hongh- da Mekong-joged langetas Kitain Suvimerhe Vjetnaman territorijal. Saum vezid — 6,4% (21 140 km²).
Bahrein
Eläjad
Uskondan mödhe (2017): islamanuskojad (oficialine religii) — 73,7%, hristanuskojad — 9,3%, judaistad — 0,1%, toižed uskojad i religijatomad — 16,9%.
Vjetnam
Geografijan andmused
Londuseližed pävarad oma kivivoi da londuseline gaz Kitain Suvimeres, kivihil', boksitad, hrom, marganc, harvad mametallad, fosfatad; toižed varad — mec, gidroenergii, väghine mahuz.
Bahrein
Eläjad
Toižed sured lidnad (enamba 50 tuh. ristituid vl 2017, surembaspäi penembha): Riff, Muharrak (pälidn vhesai 1923), Hamad, Avali. Vl 2017 kaik oli 11 lidnad valdkundas, ned oma keskitadud sarišton pohjoižes palas, Manam-pälidnas ümbri.
Vjetnam
Politine sistem
thumb|right|250px|Vjetnaman prezidentan pert'kulu [[Hanoiš.]] Ohjandusen form om unitarine socialistine parlamentine tazovaldkund ühtenke partijanke (Vjetnaman Kommunistine partii). Valdkundan pämez' om prezident (Chủ tịch), hän-žo azekhiden vägiden päkäsknik. Üks' varaprezident om hänele abhu. Parlament paneb radnikusele valdkundan prezidentad (videks vodeks), päministrad da toižid ohjastusen ühtnikoid, Ülembaižen käskuzkundan sudijad. Prezidentale sab otta radnikust kahtišti.
Bahrein
Rahvahanižanduz
Ižandusen päsarakod oma londuseližen gazan da kivivoin samine, ofšorine islamine banking, järedoiden jügulaivoiden kohenduz, alüminijan tehmine, turizm. Läz täuz' varatoitmižmahtuz om olmas sömtavaroiden äjiden toižendoiden mödhe (fruktad, maplodud, päkhmed, meriproduktad, nižu, sötmižkul'turad živatoiden täht).
Vjetnam
Politine sistem
Parlament om üks'kodine Nacionaline Suim (Quốc Hội) 500 deputatanke. Kaik rahvaz valičeb heid videks vodeks. Vaiše parlamentale sab vahvištada käskusid da konstitucijad.
Ülembaine rahvahan käskuzkund om käskuzkundaližen tobmuden pä. Avtonomijoiden olmatomudehe kacmata, kaikuččele ristitule sab kävutada mamankel't käskuzkundas.
Bahrein
Rahvahanižanduz
Vl 2012 Bahreinan päeksport oli alüminii da sen tegesed (29%), kivivoi (27%), raudkivend da sen koncentratad (14%), londuseline gaz (5%); toine eksport — himižed substancijad (3%), söm (3%), soba (1%), kondicionerad (1%).
Vjetnam
Politine sistem
Parlamentan ühtnijoiden järgenduseližed valičendad oliba vn 2016 22. päiväl semendkud. Čan Dai Kuang oli hüvästadud parlamental da radoi 10. prezidentan vs 2016 sulakun 2. päiväspäi, koli vn 2018 21. päiväl sügüz'kud, Nguen Fu Čong om valitud parlamental da radab 11. prezidentan vn 2018 23. päiväspäi redukud. Nguen Suan Fuk om päministraks vs 2016 sulakun 7. päiväspäi.
Administrativiž-territorialine jagand
Kacu kirjutuz: Vjetnaman administrativiž-territorialine jagand.
Vjetnam jagase 63 regionaks: 58 agjad (Tỉnh) da 5 agjaha tazostadud lidnad keskuzalištusenke (Thành phố trực thuộc Trung ương).
Valdkundan agjad da lidnad ühtetas 8 ekonomižhe regionha.
Eläjad
Vn 2009 Vjetnaman rahvahanlugemižen mödhe 85 846 997 ristitud elädas valdkundas. Kaikiš suremb ristitišt om nügüd', vspäi 1950 ližadui nell'hä kerdha.
Valdkundan tobmuz tundištab 54 igähišt rahvahad valdkundas. Rahvahad (2009): vjetad — 85,7%, tajid — 1,9%, tailandalaižed — 1,8%, muongad — 1,5%, khmerad — 1,5%, hmongad — 1,2%, nungad — 1,1%, hoalaižed (hanilaižed) — 1,0%, toižed rahvahad — 4,3%.
Uskojiden mülükund (vn 1999 rahvahanlugemižen mödhe): ezitatoiden kul'tan (tho kung to tjen) veroiden (animizman) polenpidajad da ateistad — 80,8%, buddistad — 9,3%, katolikad — 6,7%, toižed uskojad — 3,1%.
Vjetnaman lidnad-millionerad (vl 2010, kaik ned oma provincijoihe tazostadud): Hošimin (rahaazjoiden keskuz), Hanoi (pälidn), Haifon, Kantho, Danang. Lidnalaižiden pala oli 37,5% vl 2017.
Rahvahanižanduz
Ižanduz om agrariž-industrialine. Radnikoiden 38% oma otnus maižandushe (2018). Sarakoiden pala kogosüdäiproduktas (2017): maižanduz — 15,3%, tegimišt — 33,3%, holitišed — 51,4%. Valdkund šingotase vižvoččiden planoiden mödhe. Elektruz tegese gidroelektrostancijoil tobjimalaz, niiden tehmine rippub satusekahas vihmsezonaspäi.
Vjetnaman päeksport om erazvuiččed sobad (läz 22%), suks'kengäd da sportkengäd (11%), elektroladimišt (läz 9%), kivivoi (6%), kala da merenproduktad (6%); toine eksport — metalline mebel' ofisan täht (4%), hobed (3%), ris (3%), kofe (2%), kivihil' (2%), vas'kne vanuim (2%), räzin (1%), lebuištmed lendimiden täht (1%), kakaonbabud (1%). Vl 2012 Kitai, Japonii, AÜV da Suvikorei oliba pätorguindpartnörikš (ühtes — pol'eksportad dai pol'importad).
.dk
thumb|right|200px|Domenan DK Hostmaster-registratoran logotip .dk om Danijan Internet-domen. Se om avaitud 1987-nden voden 14. päiväl heinkud.
Kaik 1,346,755 domennimed oli registriruidud vn 2021 28. päiväl uhokud. Vl 2016 kaik oli 504 mln lehtpolid .dk-domenas. Registracii om lasktud kahtendel tazopindal i ei rekomenduigoi koumandel tazopindal. Voib kävutada danijan kelen eriližid kirjamid domennimes (æ, ø, å, ö, ä, ü, é).
Kahtenden tazopindan reglamentiruidud domenad:
Irdkosketused
D Kategorii:Danii
Pervomaisk (Alalidnan agj)
Pervomaisk (Первома́йск, Первомайск ош) om Venäman lidn Alalidnan agjan suves. Se om Pervomaiskan lidnümbrikon (edel 2012. vot — rajonan) administrativine keskuz.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud 19. voz'sadal kuti Tašino-radnikžilo kaugedraudan valamižtegimenno. Nikolai Karamzin-istorikan Aleksandr-poig sauvoi tegint ičeze Natal'ja-akan päluižespäi da valdoiči sil, ka nimiti žilod akan sulal Taša-nimel. Kaidraižuine raudte tuli žilho 1920-nzil vozil. Radnikžilo sai lidnan statusad nügüdläiženke nimenke vl 1951, saudihe levedraižušt raudted sil-žo aigal. Nimitihe lidnad «Keväden i radon päiv»-praznikan toižen «Pervomai»-nimen mödhe.
Pervomaisk šingotase raudtemašiništon «Transpnevmatika»-tegimel (azotimed i kompressorad, mašinad, ladimed), mecpilindan edheotandal, sömtegimištol (leibtegim, maidon vajehtimen tegim).
Geografijan andmused
Lidn sijadase ümbrikon suves, 155 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Umoč (Umač)-jogi läbitab lidnad (21 km pitte, Suran hurapol'ne bassein). Matkad Mordovijan Tazovaldkundhasai om 5 km suvhe, Alauz'lidnhasai om 163 km pohjoižhe orhal, 184 km avtotedme vai raudtedme. Lähembaižed lidnad oma Sarov 31 km päivlaskmha orhal, 38 km avtotedme vai raudtedme, i Lukojanov 48 km päivnouzmha-pohjoižpäivnouzmha orhal, 58 km avtotedme vai 85 km raudtedme.
Derekoik
thumbnail|right|250px|Derekoik Jalt-lidnas Derekoik (Дерекой, Дерекойка, Дерекойка vai Быстрая) om pen' mägijogi Kriman suves.
Pervomaisk (Alalidnan agj)
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 14 568 ristitud, lidnümbrikon seičeme kümnendest. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 16..17 tuhad eläjid vll 1979−1998 (17 tuhad ristituid vl 1998).
Derekoik
Geografijan andmused
Derekoik jokseb 1150 m ü.m.t. korktusespäi i lankteb Mustmerhe Jalt-lidnas. Piduz om 9,6 kilometrad, basseinan pind om 44 km², vedhuz — 0,577 m³/sek.
Vihmad, lumi i karstpurtked anttas vet jogele. Viž ližajoged da ojad lanktas jogehe: Guv (Гува) huralpäi, Temiar dai Lük (Люка) oiktalpäi, i kaks' oma nimeta. Enamba mi 60 purdet, sidä kesken Massandran vezilanktend 0,23 m³/sek keskmäiženke vedhudenke. Madal vezi oleskeleb heinkus-redukus, voib kuida alajoksmuses.
Pervomaisk (Alalidnan agj)
Eläjad
Pervomaiskan politehnine tehnikum om professionaližen opendusen aluzkundaks.
Derekoik
Etimologii
Jogi sai nimitust Derekoi-žilon mödhe. Znamoičend krimantataraks dere «ur», köy «žilo». Joginiškan severz'-se rahvahaližid nimitusid om olmas mugažo.
Homaičendad
Kategorii:Kriman joged Kategorii:Joged kirjamišton mödhe Kategorii:Jalt
Obvodnii kanal (metrostancii)
thumb|right|250px|«Obvodnii kanal» «Obvodnii kanal» (Обводный канал) om Piterin metropolitenan 64-nz' stancii vaumičendan aigan mödhe.
Metrostancii sijadase Frunzensko-Primorskaja linijal «Zvenigorodskaja»- i «Volkovskaja»-stancijoiden keskes. Оm avaitud vn 2010 tal'vkun 30. päiväl.
Hamin
Hamin (Hamina [ˈhɑminɑ], Fredrikshamn [freːdrɪks¹hamːn]) om Suomenman lidnankund, lidn da järed meriport Kümenlakso-provincijas. Se om valdkundan 56nz' lidn eläjiden lugun mödhe.
Obvodnii kanal (metrostancii)
Ümbrikirjutand
Süvüz — 61 m. Stancii om pilonoidenke, platform om üks'jäine keskedme oiged. Kanalan molembiden randoiden nägud oma kuvatud stancijan seinil 19. voz'sadan lopun olendas. Lähtendad irdoile: Ligovon prospekt, Obvodnii-kanalan randird, Voronežskai-ird.
Hamin
Istorii
Vehkalahti-külä mainitihe vspäi 1336. Vl 1653 se sai lidnan statusad Uz' Vehkalahti-nimitusenke, lugetas sidä vot eländpunktan oficialižen alusenpanendan vodeks. Vspäi 1723 udesnimitihe lidnad ročin kelel Fredrikshamn:aks («Fredrikan merikar») Ročinman uden Fredrik I-kunigahan nimen mödhe. Oli röunmalidnuseks i Ročinman palaks vhesai 1743. Vn 1821 luja lämoipalo polti lidnan ühesa kümnendest. Vl 1960 saudihe kivivoinvalamižportad, portan jüguiden mülü ületi 5 mln tonnoid vl 1988. Ende bumagantegim radoi lidnas. Vl 2003 ühtištuihe Vehkalahti-kundanke.
Obvodnii kanal (metrostancii)
Ümbrikirjutand
Stancijan vestibül' sijadase «Ligov»-torguindkeskuses, sen sauvuz om vaumitud vl 2011. Panihe mantazole kaht sauvust (oliba olmas vspäi 1914) stancijan i keskusen tehmižen täht: «Sever»-kinoteatr i kahesažiruine eländpert'. Piterin «Metrostroi»-kompanii sauvoi stancijad vll 2008−2010.
Hamin
Istorii
Hamin šingotase turizmal i Google-kompanijan datakeskusil vspäi 2009 (Evropan üks' videspäi). Järed jügumeriport radab lidnas, se om ühtenzoittud lähižen Kotk-lidnan meriportanke.
Obvodnii kanal (metrostancii)
Ümbrikirjutand
Metrostancii vestibülinke om projektiruidud P.V. Malmalaev- i B.A. Podol'skii-arhitektoroil, hö-žo ühtniba manalaižiden zaloiden i vestibülin formiteshe A.J. Gordin- i P.E. Jakušin-pirdajidenke.
Hamin
Geografijan andmused
Lidn sijadase Suomen lahten pohjoižrandal. Matkad Hel'sinkihesai om 145 km päivlaskmha avtotedme vai raudtedme, Venäman röunhasai — 40 km päivnouzmha orhal. Lähembaižed lidnad oma Kouvol 50 km pohjoižhe i Kotk 15 km suvipäivlaskmha.
Obvodnii kanal (metrostancii)
Homaičendad
Kategorii:Piterin metropolitenan stancijad Kategorii:Frunzensko-Primorskaja linii Kategorii:Ligovon prospekt Kategorii:Frunzen rajon (Piter)
Hamin
Geografijan andmused
Vl 2020 lidnankundan pind — 1 155,15 km², sidä kesken kuiv ma 609,8 km², sokaz tahond — 24,01 km², meri — 521,34 km².
Eläjad
Eläjad mamankelen mödhe (2016): suomen kel' — 93,9%, ročin kel' — 0,4%, toižed keled — 5,7%.
Irdkosketused
Kategorii:Suomenman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Kümenlakso
Baikalantagaižen randan lidnad
Kaik om kümne lidnad (город) i 40 lidnanvuittušt žilod (ven. посёлок городского типа) Baikalantagaižes randas.
Lidnad
* lidnan ristitišt erineb lidnümbrikon ristitišton luguspäi.
Homaičendad
Kategorii:Lidnoiden nimikirjutesed Venälaižen Federacijan subjektoiden mödhe
Mirnii (Arhangel'skan agj)
Mirnii (Мирный [ˈmʲirnɨj]) om Venäman tedolidn Arhangel'skan agjan päivlaskmas. Se alištub Federacijan tobmudele kuti «Mirnii»-SATÜ:n keskuz i alištub Arhangel'skan agjan tobmudele kuti Mirnii-lidnümbrikon administrativine keskuz.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1957 kuti kontinentidenkeskeižiden raketoiden pästajiden sodalidnut saumovha kosmodromad. Nimitihe eländpunktad Leningrad-400, Leningrad-300 i Mirnii-12. Mirnii sai lidnan statusad vl 1966.
Mirnii šingotase kosmodroman holitusel, mašinansauvomižen tegimel, elektrotehnikan tedotehmižühtelmasel, sauvondan järedal kompanijal.
Geografijan andmused
Lidn sijadase 115 m ü.m.t. keskmäižel korktusel, om ümbärtud mecal. Kaidan Plesci-järven (Плесцы) randad sijadasoiš lidnan suvipäivlaskmas. Matkad Arhangel'skhasai om 195 km orhal i raudtedme vai 310 km avtotedme. Lähembaine lidn om Nändom 120 km suvhe orhal i raudtedme vai 250 km avtotedme. Lähembaine eländpunkt om lidnanvuitte Pleseck-žilo nelläs kilometras suvhe, ühtenzoitase avtotel da raudtel.
Vl 2004 sädihe Mirnii-lidnümbrikod, i lidn om üks'jäine elandpunkt siš. Lidnümbrikon pind om 1762 km².
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 30 280 ristitud. Vspäi 1996 kaikiš suremb ristitišt oli 32 245 eläjad vl 2016 i om nügüd'. Kaik 32 175 eläjad oli lidnas vl 2017.
Ortodoksižen hristanuskondan kahesa pühäpertid oma avaitud lidnas: viž jumalanpertid, pühäpert' kodiš i kaks' časounäd.
Mirnijan valdkundaline tegimištoliž-ekonomine tehnikum om lidnan professionaližen opendusen aluzkundaks.
Transport
Lidnalaine-raudtestancii (Городская) radab lidnas, ezilidnjonused ajeltas raudtedme kosmodroman erasihe sijihe kaikuččel päiväl.
Pleseck/Plesci-sodalendimport sijadase koumes kilometras suvipäivnouzmha, nimitihe sidä Pero:ks 1990-nzihe vozihesai.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Arhangel'skan agjan lidnad Kategorii:Arhangel'skan agjan lidnümbrikod Kategorii:Sauptud administrativiž-territorialižed ühtnikad Kategorii:Tedolidnad
Remark Erih Marija
Erih Marija Remark (Erich Maria Remarque; sünd. 22. kezaku 1898, Osnabrük, Prussijan kunigahuz, Germanine imperii — kol. 25. sügüz'ku 1970, Lokarno, Šveicarii) — tetab germanijalaine kirjutai.
Irdkosketused
Kategorii:Saksanman kirjutajad Kategorii:Kirjutajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe
.bh
thumb|right|250px|Registracijan ohjandajan logotip .bh om Bahreinan Internet-domen. Se om avaitud 1994-nden voden 1. päiväl uhokud. Komplimentarine .البحرين-domen om sadud arabankel'židen domennimiden täht vl 2019, ei ole registracijad siš tähäsai (2020).
Registracii om lasktud kahtendel tazopindal oikti i koumandel tazopindal kahtenden tazopindan aladomenoil. Domennimen registracii tegese Bahreinan oficialižiden kompanijoiden täht (kommertižed kompanijad i kundaližed organizacijad, valdkundaližed aluzkundad), verazmaižiden kompanijoiden Bahreinan palakundoiden täht. Sen ližaks, pidab ozutada telefonan nomerad sidon maksmižen täht. Valdkundan üks'jäine registrator om Batelco-kompanii.
Irdkosketused
B Kategorii:Bahrein
Kuopio
Kuopio (mugažo suomen i ročin kelil) om Suomenman lidn valdkundan suvipalan keskuses. Se om valdkundan ühesanz' lidn eläjiden lugun mödhe, Pohjoižsavo-agjan pälidn.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1775. Raudte tuli lidnha vl 1889.
Kuopio šingotase lidnan ohjastusen holitišil, opendusen da tedoidamižen keskusil, mašiništonsauvomižel (Honeywell), sömtegimištol (Kesko), sauvondal (Lemminkäinen), turistoiden kezalebul personaližiš kottedžiš i tal'veližil sportansuguil.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Kallavesi-järven randal da sen saril, 82 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Voib ujuda Saiman kanaladme merhesai. Matkad Hel'sinkihesai om 335 km suvhe-suvipäivlaskmha orhal, 390 km avtotel vai raudtedme.
Vl 2016 lidnan pind oli 3 740,10 km², sidä kesken sokaz tahond i vezi otiba nelländest (964,37 km²). Vl 2020 kuiv ma otab 3 241,01 km², vezi i sokaz tahond — 1 085,34 km².
Eläjad
Vl 2013 eläjiden lugu oli 105 651 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt om nügüd'.
Professionaližen opendusen aluzkundad: Päivnouzmaižen Suomen universitet (edel 2010 Kuopion i Jogensun eriži), Savonijan sättutoitud tedoiden korged škol, Kuopion civiline akademii, Savon profškol, licei täuz'kaznuziden täht.
Edeline lidnan pämez' om Petteri Paronen, radoi vspäi 2001.
Irdkosketused
Kategorii:Suomenman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Abbat
thumbnail|right|250px|[[Cisterciancad|Cisterciancoiden manahordenan abbatan jumalanradnikoičendsobad]] Abbat (abbas, judeiž-aramejan kelen אבא / ܐܒܐ 'abbā-sanaspäi — «tat») om katoližen jumalankodin (abbatusen ) päjumalanradnik ; jumalankodikundmehen üläarv. Analogad ortodoksižes hristanuskondas oma igumen vai arhimandrit.
Termin libub Egiptan i Sirijan ezmäižiš jumalankodikundoišpäi, mainitase 5. voz'sadaspäi. Sil aigal abbat oli mahtav askezas manah, mitte näradoiči norid manahoid ičeze hengeližel lahjal, no ei olend heiden mugoman ohjandajan, kut se oli pandud keskaigaižel oiktusel. Manahoiden kundan elo alištui ezmäižele kovale reglamentacijale 6. voz'sadal.
Francijas «abbat»-sana voib kävutadas kaikuččen katoližen jumalanradnikan pidandas diakon-arvon augotaden.
Nimituz naižile — abbatnaine (abbatissa), tärtuz mainitase vspäi 514.
Homaičendad
Kategorii:Katoline hristanuskond  Kategorii:Terminad hristanuskondas
Brisben
Brisben vai Brizban (Brisbane [ˈbrɪzbən]) om lidn Avstralijan päivnouzmas, koumanz' surtte valdkundas, Kvinslend-štatan pälidn sen alusenpanendaspäi vl 1859. Lidn om Avstralijan järed äitahkoine azjaline keskuz.
Istorii
Lidnan aluz om pandud vl 1825 semendkun 13. päiväl Brisben-jogen randal kuti Edenglassi-kolonii elänzoitmaha pidatadud ristituid. Vl 1842 kolonii oli likvidiruidud, eländpunkt tegihe joudjaks. 20. voz'sadan augotišes löutud kuldan samine surenzi lidnan ristitištod. Brisben sai «siti»-statusad vl 1925. Om nimitadud Tomas Brisben-jenaralan oiktastuseks, radoi Uden Suviuel'san kudenden gubernatoran (1821−1825). Toižen mail'man sodan aigan AÜV:oiden il'msodavägiden štab sijazihe lidnas.
Geografijan andmused
Brisben sijadase Kvinslendan suvipäivnouzmaižes čogas. Lidnan istorine da azjaline keskuz om ühtennimižen jogen luhtas, ezilidnad seištas Tünen valdmeren randal, Koralloidenmeren Moreton-lahten kaikil randoil. Suren Brisbenan reljef om kukhikaz. Jäl'gmäine sur'vezi oli vl 2011. Uaivenho-vezivaradim (angl. Lake Wivenhoe) reguliruib Brisben-jogen tazopindad, om reskveden da elektrusen purtkeks, sijadase lodeheze lidnaspäi. Matkad Kanberhasai om 945 km suvipäivlaskmha, Sidneihesai 732 km suvhe. Matkad keskusespäi Tünen valdmeren randhasai om 15 km pohjoižpäivnouzmha.
Klimat om subtropine valdmeren. Vilukun da uhokun lämuz om +25 C°, heinkun — +15 C°. Voden keskmäine lämuz om +20,4 C°. Paneb sadegid 1020 mm vodes, enamba tal'vkus-uhokus.
Transport
Avtobusad, ehtatimed da ezilidnoiden raudted oma kundaližeks transportaks lidnas.
Rahvahidenkeskeine civiline lendimport (BNE) sijadase 15 km päivnouzmha lidnan keskusespäi valdmeren randal, Brisben-jogensun hural randal, valdmeriportad vaste. Lendimed tehtas reisid Valdmerimaidme, Suvipäivnouzmaižen da Päivnouzmaižen Azijan lidnoihe, Kanadan i AÜV:oiden päivlaskmha, mugažo Avstralijadme. Kiruhraudte ühtenzoitab lendimportad Brisbenanke da läheliženke (60 km suvhe) Gold Kost-lidnanke štatan röunanno.
Irdkosketused
Kategorii:Avstralijan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Kokkozk
thumb|right|250px|Kokkozk «Kriman Sur' kanjon»-kel'dtahos Kokkozk (Коккозь / Kökköz «sinivauvaz sil'm», ukr. i Коккозка) om jogi Kriman suves.
Jogi sädase 3,5 kilometras Sokolinoje (Kokkoz)-žilospäi Auzun-Uzen'- i Sari-Uzen'-jogiden ühthejoksmusel, 410 m ü.m.t. korktusel. Lankteb Bel'bek-jogehe huralpäi Aromat-žilon territorijal. Piduz om 18 kilometrad, basseinan pind — 83,8 km². Kümne znamasišt ližajoged.
Kategorii:Kriman joged Kategorii:Joged kirjamišton mödhe Kategorii:Bahčisarain rajon
Depp Džonni
Džon Kristofer "Džonni" Depp II (John Christopher «Johnny» Depp II; sünd. 9 kezaku 1963, Ouensboro-lidn, Kentukki, AÜV) om amerikalaine akt'or, režissör, muzikant, kinotarinantegii da prodüser. "Sezar"- da "Kuldaine globus"-premijoiden laureat.
Homaičendad
Kategorii:AÜV:oiden akt'orad Kategorii:Akt'orad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Kentukkihe
Gadot Gal'
Biografii
Hän ühtni čomuden «Miss Mail'm 2004»-konkursha Kito-lidnas «Miss Universe Israel»-arvnimenke, sen jäl'ghe sai ühtnendan reklamha i fil'mihe äiluguižid taričendoid. Vspäi 2008 om lähtnu mehele, Jaron Versano om hänen mužik. Heil om kaks' tütärt: Alma (om sündnu vl 2011) da Maja (om sündnu vl 2017).
Vl 2020 Forbs-aiglehtez pani našt koumandehe sijha aktrisoiden keskes kaikiš korktembanke voččenke sal'henke mail'mas, Gadot radatoiti 31,5 mln US$ ekvivalentas.
Irdkosketused
Kategorii:Izrailin aktrisad Kategorii:Izrailin fotomodelid Kategorii:Aktrisad kirjamišton mödhe Kategorii:Fotomodelid kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Izrailihe
Gang
thumb|right|450px|Gang-jogi ližajogidenke Gang vai Gangjoki (Gang-jogi) (गंगा Gaṅgā [ˈɡəŋɡaː], গঙ্গা Gōnga, Ganges [ˈɡændʒiːz]) om üks' kaikiš täuz'vezižembiš da pidembiš jogišpäi mail'mas. Se jokseb Suviazijas, om Indijan üks' päsimvolišpäi. Gangan jogenvago om 2525 km pitte (ku lugeta orhal). Jogi augotase Gimalajiden pautkil, jokseb suvipäivnouzmha levedad väghižedme Indan da Gangan tazangištodme i lankteb Bengalijan lahthe.
Gang i Brahmaputra sättas ühthižen suhišton lanktendan sijas, se om kaikiš järedamb mail'mas (59 000 km²). Gangan del'tan pähijam nimitase Padm:aks.
Geografijan andmused
thumb|right|300px|Gangan suhišton fotokuva Man ratud kaimdajaspäi Joginiškod jokstas Gimalajiden jäžomišpäi. Jogenvago vedase Indijan pohjoižpoledme. Suhišton tobj pala sijadase Bangladešan territorijal. Mugažo Nepalan, Kitain da Butanan erased territorijad mülüdas basseinha.
Gang jagase koumeks palaks: üläjoksmuz (läz 800 km, joginiškaspäi Kanpurhasai), keskjoksmuz (ku lugeta orhal, ka 1529 km, Kanpuraspäi Indijan da Bangladešan röunhasai) i alajoksmuz (300 km, jogensuhusai). Jogi koveroičeb keskjoksmuses, sigä jogenvagon todesine piduz om 2597 km (1529 kilometran sijas). Läz Prajagradžad Gang otab kaikiš znamasišt Džamn-ližajoged oiktaspäi.
Ristitišt
Päiči vähembusiš, rahvahanlugemižen aigan erištadas gruppid kelen i uskon mödhe, ei rahvahid. Gangan basseinan ristitišt om segoitadud rodul, pagižeb erazvuiččil kelil, niid kaik om severz' kümnikad. Kaikiš levitadud keled oma hindi (51-61%), bengalan (nelländez, Bengalijas tobjimalaz) da anglijan (jäb johtutamaha rahvahanlugemižen satusiš) keled.
Religijan mödhe regionan eläjad oma tobman palan induizman uskojad (läz koumed nelländest) i islaman uskojad (23%, heišpäi koumandez eläb Bangladešas).
Indijan territorijal Gang jokseb nenid štatoidme: Uttarakhand, Uttar Pradeš, Bihar i Päivlaskmaine Bengalii.
Järedad lidnad jogen randoil (enamba 500 tuh. rist. vl 2008, mödvedhe): Kanpur, Prajagradž (Allahabad), Varanasi, Patn, Kolkat, Haur (Indii), Radžšahi i Khuln (Bangladeš).
Kävutand
Amussai Gang-jogi kävutase avaras eläjil sen randoil ristituil. Päznamoičendad oma ižandusen täht da religijan täht.
Maižanduz da kalanpüdand
Gangan vezi kävutase ristitištol kaiktä koditarbhaižuden tagut. Mugažo veden sur'kulu mülü ottas tegimišton edheotandoihe kaiked regionadme. Veden kaikiš suremb lugumär kävutase kastelemha maižandusen umoid. Tazangištol Gangan alangišt om lujas plodukaz. Vozil 1848−1878 Gangan kanalan molembad palad oma saudud.
Matk pühiže sijihesai da turizm
Palomnikuz (Matk pühiže sijihesai) om turizman pätoižend Gangan rajonas. Palomnikoiden holituz om induizman pühälidnoiden (Haridvar, Allahabad, Varanasi) ižandusen znamasine pala tazangišton rajoniš, joginiškoiš-ki.
Induizman mifologijan mödhe, Ganga om taivhaline jogi. Se laskihe maha da kändihe Gang-jogeks. Sil aigalpäi jogi jokseb koumes mirus läbi: taivaz, ma da ad. Jogirandoil tehtas kremacijad, kolnuziden induizman uskojiden tuhk häiktudas veden päle, ristitud pestas dai čukloiteldas veron mödhe.
Joginiškoiden kos'ked oma raftingan (sportajandan jogedme) populärižed da kaglanmurdajad sijad.
Laivoidenlikund
Päportad sijadasoiš Gangan suhišton randoil: Kolkat Indijas i Mongl, Barisal, Čandpur Bangladešas.
Megasfenan mödhe, Gang da sen erased päivnouzmaižed ližajoged sättuihe laivoidenlikundha 4. voz'sadaspäi edel meiden erad kaikil tazosijil, ei olend kos'kid. 19. voz'sadan kahtendel polel jogited lanksiba irrigacižiden kanaliden i raudteiden sauvondan tagut. Nügüd' laivoidenlikund om voimusine suspäi ülezjogen Allahabadannoks täudes märas, Kanpur-lidnannoks — venehil lapakonke pohjanke.
Padoseinäd da gidroenergetik
Om kaks' padoseinäd Gang-joges, ka ned oma sured. Ühtenz' seižub läz Harudvarad, kahtenz' — Farakk-padosein Bangladešan röunal, jogen pähijamas.
Üks' penembiš padoseinišpäi om Tehri, se om seižutadud Gangan joginiškon Bhagirathi-päjogel. Tulijha aigaha om padoseiniden projektoid Gangan üläjoksmusen täht da sen ližajogiden täht.
Gangan randad oma elänzoittud tihedašti, i jogahižen sur'veden aigan upotab eländpunktoid. Se grazib ristituiden elole, kaluištole da pertile, pidab reguliruida vedhut.
Ekologii
Gang ližajogidenke om tetab ičeze sur'vezil sezonan mödhe. Suvipäivlaskmaine musson tob viž kudendest kaikiš vihmoišpäi nelläs kus, kezakuspäi sügüz'kuhusai. Jogi pezeb sagedmaiden surt lugumärad Gimalajiden pautkišpäi, sen tagut Gangan vezi om pakuižen mujun polhe da redukaz kaikenaigašti. Kaikuččel vodel 65 mln tonnoid mudad ištub jogialangištho, völ 749 mln tonnoid sabustab Farakk-padoseinäd, 95 mln tonnoid jokseb Bengalijan lahthe.
Veden ladun mödhe nimitadas Gangad ühteks kaikiš redustadud jogišpäi mail'mas paksus. Joginiškoiden vezi om ireg, no jo niiden alajoksmusen zavottes ristitišt da äiluguižed edheotandad lasketas jänduzvezid oikti jogehe puhtastamata tobjimalaz. Sur'veziden aigan Gangjogi keradab redud da murdod. Eskai kül'bend Gangas kucub tärtläžundoid, pagižmata veden kävutandan jomižhe polhe.
Severz'-se kel'dtahoid om jügedoil samhas joginiškoil da upotadud aigoidme del'tas. Gimalajiden ezimägištol se om Rahvahaline «Radžadži»-kel'dtaho. Suhišton luhtsaril se om Rahvahaline «Sundarban»-puišt mangrmecoidenke, läipoikahidenke pedroidenke, bengaližidenke tigridenke da gavial-krokodiloidenke.
Irdkosketused
Kategorii:Bangladešan joged Kategorii:Indijan joged Kategorii:Joged kirjamišton mödhe Kategorii:Induizm
Hot Girls, Bad Boys
«Hot Girls, Bad Boys» (Räkäd Neiččed, Hondod Prihad) om Bad Boys Blue-muzikgruppan debütine al'bom. Se evrodisko- i sintipop-žanroiš, om pästtud 1985-nden voden 28. päiväl elokud. Ühthine hätkeližuz om 42 min 27 s.
Koume singlad om pästtud al'bomaspäi: «L.O.V.E. in My Car» (1984, gruppan debütine kompozicii i ezmäine singl) Endrü Tomasan änetuses, i kaks' rahvahidenkeskešt hitad — «You’re a Woman», «Pretty Young Girl» (vn 1985 singlad).
Homaičendad
Kategorii:Bad Boys Blue:n al'bomad Kategorii:Al'bomad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 1985 al'bomad Kategorii:Debütižed al'bomad
Gafnii
thumb|left|200px|Gafnijan brusut
thumb|right|250px|Gafnijan spektran nägui pala Gafnii (Hf — hafnium latinan kelel) om 72nz' himine element himižiden elementoiden periodižes tabludes. Sen sijaduz om nelländes gruppas (vanhtunuden klassifikacijan mödhe — nelländen gruppan laptalagruppas), tabluden kudendes periodas.
Ühthine ümbrikirjutand
Alamalaine Dirk Koster-fizikantedomez' i mad'jaralaine Djord' de Heveši-himik avaižiba gafnijan vl 1923 spektraližen analizan abul.
Element om harv londuses, läz 4 grammad mankoren tonnas. Sadas cirkonijanke ühtes.
Fizižed ičendad
Atommass — 178,49. Ninevuz (normaližiš arvoimižiš) — 13,31 g/sm³. Suladandlämuz — 2506 K (2233 C°). Kehundlämuz — 4876 K (4603 C°).
Londuseline gafnii kogoneb ühtes vähänradioaktivižes i vides stabiližes izotopoišpäi: 174Hf (0,16%, T½=2 × 1015 vot), 176Hf (5,26%), 177Hf (18,6%), 178Hf (27,28%), 179Hf (13,62%), 180Hf (35,08%). Tetas 30 ratud radioaktivišt izotopad 153..173, 175, 181..188 atommassanke, i 26 izomärad, niiden keskes kaikiš hätkemb om 182Hf-izotop 8,9 mln vozid pol'čihodamižen pordonke.
Kävutand
Ottas kävutamižhe atomreaktoran tüvikoikš, ühthesuladisiden vahvitajaks ližaduseks, röntgenzirkloiden tehmižes, hapandust — optikas (korgedlämuzline, öližen nägendan ladimed).
Mail'man samine om 70 tonnad vodes. Maksoi 500..1000 US$ kilogrammas vl 2014. Pälöudmižsijad sijadasoiš mererandpoles neniš valdkundoiš: Avstralii, Suviafrikan Tazovaldkund, AÜV, Indii, Venäma.
Irdkosketused
Kategorii:Himižed elementad kirjamišton mödhe
Šotlandii
thumb|right|200px|Šotlandijan sijaduz Sures Britanijas Šotlandii (angl. i Scotland, Alba) om üks' Suren Britanijan administrativiž-territorialižiš paloišpäi, sen pohjoine. Röunatab Anglijanke suves kuivmadme.
Istorii
Tedomehed lugetas, miše ezmäižed ristitud tuliba Šotlandijan territorijha 13 tuhad vozid tagaz jäl'gmäižen jäpordon lopindan jäl'ghe. Ezmäižed sauvused oliba ühesa polenke tuhad vozid tagaz, eländpunktad — kuz' tuhad vozid (oz., neolitine Skara-Brei Orknein saril). Kirjutadud istorii zavodiše Šotlandijan suven anastandaspäi Rimalaižel imperijal. Vll 122−128 rimalaižed sauvoiba Adrianan seinäd kaičemhas pohjoižiden heimoiden londoišpäi, vll 142−154 Antoninan sein oli saudud pohjoižembas Keskšotlandijan alangištos. Rimalaižed jätiba sidä muite 3. voz'sadal. Edesižes ripmatomad kunigahused oliba Šotlandijas.
Vozil 854−1707 ripmatoi Šotlandijan kunigahuz oli olmas. Se vedi sodoid lähižidenke valdkundoidenke periodižikš (Anglii, Norvegii). Vspäi 1999 ičeze parlament om olmas, udessündutihe sidä ripmatomuden pordon jäl'ghe. Ičeze oiktuzsistem i administrativine jagand oma kaičenus avtonomijan territorijal.
Geografijan andmused
Šotlandijan pälidn om Edinburg. Kaikiš suremb lidn om Glazgo. Atlantižen valdmeren Pohjoine meri lainištab avtonomijan päivnouzmaižid randoid, Irlandijan meri — päivlaskmaižid. Kaikiš suremb meriport i kivivoin samižen keskuz om koumanz' surtte Aberdin-lidn. Kaledonijan kanal ühtenzoitab Šotlandijan mererandoid kaidos sijas, Loh Ness-järv om sen palaks.
Pind — 78 722 km². Klimat om ven valdmeren, suvipäivlaskmaižed tulleid puhudas päpaloin. Šotlandijan mered oma elokahad biologižikš, enamba mi 40 tuhad erikoid elädas niiš. Om äi rahvahatomid tahondoid korktoiden mägiden pautkil.
Eläjad
Vn 2011 rahvahanlugemižen mödhe Šotlandijan ristitišt oli 5 295 400 eläjad. Vl 2021 ristitišt oli 5 479 900 eläjad. Kaikiš suremb ristitišt om nügüd'. Vl 1707 eläjiden lugu oli üks' million ristitud.
Rahvahad (2011, ičeze identifikacijan mödhe): šotlandijalaižed vaiše — 62 %, šotlandijalaižed i britanijalaižed — 18 %, britanijalaižed vaiše — 8 %, šotlandijalaižed toiženke (britanijatomanke) identižusenke — 2 %, toižed rahvahad (ei sidodud britanijalaižihe vai šotlandijalaižihe) — 10 %.
Irdkosketused
Kategorii:Suren Britanijan geografii
Manaus
Manaus (mugažo portugalijan kelel, virktas [mɐˈnaws], [mɐˈnawʃ], [maˈnaws]) om millionerlidn da municipalitet Brazilijan pohjoižes-lodehes. Se om Amazonas-štatan administrativine keskuz da sen kaikiš suremb lidn, valdkundan seičemenz' lidn eläjiden lugun mödhe.