cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cyrtophrys lynchii
Homaičendad
Kategorii:Asilidae Kategorii:Živatad kirjamišton mödhe Kategorii:Kärbhaižed Kategorii:Gavedid Kategorii:Živatad vepsän nimeta
Surmanvänd
«Surmanvänd» (Shadow Puppets; venäkel'žes versijas — Смертельная игра vai Марионетки теней) om voden 2007 amerikaine triller. Režissör — Maikl Uinnik.
Homaičendad
Kategorii:AÜV:oiden fil'mad Kategorii:Trillerad Kategorii:Fil'mad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 2007 fil'mad Kategorii:Fil'mad anglijan kelel
Omskan agjan lidnad
Kaik om kuz' lidnad (город) i 21 lidnanvuittušt žilod (ven. посёлок городского типа) Omskan agjas.
Lidnad
* lidnan ristitišt erineb lidnümbrikon ristitišton luguspäi.
Homaičendad
Kategorii:Lidnoiden nimikirjutesed Venälaižen Federacijan subjektoiden mödhe
Valkeakoski
Valkeakoski (mugažo suomen i ročin kelil, sana sanha «vauktad kos'ked») om Suomenman lidn valdkundan suvipäivlaskmas. Se om Pirkanma-agjan kudenz' lidnankund 12:späi eläjiden lugun mödhe.
Istorii
Tahond om elänzoittud raudaigaspäi. Keskaigaine mellicoiden Sääksmäki-žilo oli tahondan keskuzpalas. Valkeakoskin kanal om saudud vodele 1869, ezmäine cellülozbumagaine tegim radaškanzi vl 1873. Valkeakoskin municipalitetan aluz om pandud vl 1923, erigoittihe Sääksmäkin kundaspäi. Valkeakoski sai lidnan statusad vl 1963. Ühtištuihe Sääksmäkin kundanke tošti vl 1973.
Valkeakoski šingotase cellülozbumagaižel tegimel, metallan ümbriradmižel (Valmet) i lihanümbriradmižen edheotandal («Saarioinen Oy», Tampereh). Vll 1941−2013 ratud kuidun (viskoz) tegim radoi lidnas sijaližel cellüloz-torhudel.
Geografijan andmused
Lidn sijadase agjan suviröunanno, kos'kidenno Mallasvezi- (pohjoižpäivnouzmha) i Vanajavezi- (suvhe) järviden keskes. Matkad agjan Tampereh-keskushesai om 35 km pohjoižhe-lodeheze, Hel'sinkihesai — 145 km suvipäivnouzmha-suvhe avtotedme. Lähembaižed lidnad oma Akaa 22 km suvipäivlaskmha i Kangasal 30 km pohjoižhe.
Vl 2020 lidnan ühthine pind oli 372,03 km², sidä kesken kuivma 272,04 km², vezi i sokaz ma otiba 99,99 nellikkilometrad.
Eläjad
Vl 1980 eläjiden lugu oli 22 780 ristitud (kaikiš suremb ristitišt), vl 2010 — 20 844 ristitud.
Mamankelen mödhe (2016): suomen kel' — 96,3%, ročin kel' — 0,2%, toižed keled — 3,5%.
Irdkosketused
Kategorii:Suomenman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Pirkanma
Nant
thumb|left|250px|Lidnan kart (2011) Nant (Nantes [nɑ̃t]) om lidn da kommun Francijan päivlaskmas. Lidn om Pei-de-la-Luar-regionan i sen Atlantine Luar-departamentan administrativine keskuz. Valdkundan kudenz' lidn eläjiden lugun mödhe, koumanz' finansine keskuz, videnz' meriport (Sen-Nazer-avanportanke), om «čomamahtoiden da istorijan lidn»-arvonke.
Istorii
Eländpunkt mainitase Rimalaižes imperijas 3. voz'sadal meiden erad Portus Namnetum-nimitusenke, Gallijan namnetad-heimon amuine pälidn. Varmitihe lidnad seinäl 3.-4. voz'sadal, se alištui hristianizacijale sil-žo aigal. Bretanin gercogad valdoičiba lidnal. Vspäi 1488 se om Francijan palaks, jogiport meriportanno i sömtegimišt abutihe Nantale kazda.
Nant šingotase finansižeks keskuseks (sen birž om ühtenzoittud Parižan biržanke vl 1990), «Airbus»-kompanijan paloiden tegimel lendimiden täht, sauvondan kompanijoil, kreativižel industrijal, turizmal i meriportal.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Luar-jogen Nant-sarel i oiktal kukhikahal randal tobjimalaz läz jogen lanktendad Atlantižhe valdmerhe, 12 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Parižhasai om 342 km pohjoižpäivnouzmha.
Eläjad
Vl 2006 lidnan eläjiden lugu oli 282 853 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'. Kaik 949 316 ristitud elädas lidnaglomeracijas 3 302 km² pindal (2015).
Tramvaid oma kundaližeks pätransportaks.
Irdkosketused
Kategorii:Francijan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Moskvan rajon (Piter)
thumb|right|250px|Moskvan rajon Piterin kartal Moskvan rajon (Московский район) om rajon Piteriš, sijadase lidnan keskuzpalas da suves.
Istorii
Petr I-carin aigan Moskvan pol' oli Piteran ühteks vides polišpäi. Rajon om sätud vl 1919. Om nügüdläižiš röunoiš vn 1961 sulakuspäi.
Geografijan andmused
Röunatab nenidenke rajonidenke:
Kuz' metrostancijad ühtel Moskovsko-Petrogradskai-jonol ratas rajonan territorijal.
Päine avtote om Moskvan prospekt. Se om erigoittud Vägestusen torgul Pulkovon mantespäi. Pulkovon lendimport sijadase rajonan suves.
Moskvan rajon jagase videks nimitadud municipaližeks ümbrikoks (nomerad 44..48 edel 2008. vot): Moskvan zastav (Московская застава), Gagarinskoje, Novoizmailovskoje, Pulkovon meridian (Пулковский меридиан), Zvözdnoje («tähthikaz»).
Eläjad
Vl 1939 kaik 179 927 ristitud eli rajonas. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 288 744 ristitud. Kaik 340 187 ristitud elihe rajonas vl 2021. Kaikiš suremb ristitišt oli 354 525 eläjad vl 2019.
Rajonan administracijan pämez' om Vladimir Ušakov vn 2014 tal'vkuspäi.
Plastmassad
thumb|right|250px|Tehtud plastikan toižendoišpäi kodikalud Plastmassad oma sintetižed (enamba levitadud) vai londuseližed materialad-polimerad. Plastikad oma palakahad materialad, kogotas polimerišpäi i toižiš materialoišpäi (oz., stökolplastik).
Plastmass-nimituz znamoičeb, miše mugoine material voib kaita anttud palabas olendas formad vilugoitusen i kovidundan jäl'ghe. Formuindan processan aigan notked korgedelastine olend vajehtase stöklanvuiččel vai kristalližel.
Tehtas äi kodikaluid, elektronikad, sauvondtorvid i pakuitest plastikaspäi.
Istorii
Ezmäine plastmass oli sätud anglijalaižel Aleksandr Parks-melestegijal i metallurgal vl 1855. Park nimiti substancijad parkezin:aks, nügüd' sen levitadud nimi om celluloid. Parkezin oli ozutadud ezmäižen kerdan Surel Rahvahidenkeskeižel ozutelendal Londonas vl 1862.
Ičendad
Plastikad oma läz pahudetomad eläbiden organizmoiden täht, bioplastikan tehmine mugažo. Voib modificiruida plastmassan ičendoid kopolimerizacijan vai stereospecifižen polimerizacijan metodoil, erazvuiččiden toižendoiden ühtmudel, toižiden materialoiden ližadusel (oz., stökolkuid, tekstil'kangaz), ližadusiden tondal (täutmižsubstancijad, mujutimed, plastifikatorad, lämuz- i vauktuzvastaižed stabilizatorad), torhuden vajehtusel, sädegoičendal.
Recikling
Kaik om seičeme sekundarižen ümbriradmižen kodad plastikan erazvuiččiden toižendoiden täht.
Sinun nimi
«Sinun nimi» (君の名は Kimi-no Na-va) om voden 2016 japonine täuz'piduzline animemul'tfil'm.
Homaičendad
Kategorii:Japonijan mul'tfil'mad Kategorii:Animemul'tfil'mad Kategorii:Mul'tfil'mad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 2016 fil'mad Kategorii:Fil'mad japonan kelel
Jänišankorvaižed
Jänišankorvaižed (Convallaria majalis), toine nimituz paginoiš — Koirankel' , om heinäsine äivozne änikoičii kazmuz Asparagusaižed-sugukundaspäi.
Leviganduz
Änik om levitadud Pohjoižes, Päivlaskmaižes da Keskuzližes Evropas. Kazvab lehtesižiš (tamm, hab), segoitadud mecoiš i pedajikoiš, mecanröunoidme, pallištoil, luhtoil tammenke. Sädab žomid pal'hil mahusil.
Ümbrikirjutand
Kazmuz om 15..30 sm kortte, 2..3 lehtest, 6..20 änikod tophas (änikuses). Jurišt levigandeb lapakoiktas. Pil'vesenvastaine kazmuz, navedib väghišt neitrališt mahust täizöiženke nepsudenke.
Jänišankorvaižed äikerdoičesoiš semnil i vegetativižikš (juridenke). Änikoitas semendkus, kaznuded semnišpäi — seičemendel vodel. Rusttad plodud-marjad oleldas kezakus — heinkun augotišes.
Kävutand
Kaik kazmuz om toksine lujas, sidä kesken marjad-ki. Kazdas čomitesen täht, saihe erazvuiččid sortuid. Ottas kävutamižhe lehtesid i änikoid farmaceftižes tegimištos. Kaik kävutadud parfümerijha hajusubstancii om sintetine, sikš miše om vähä londuselišt kazmuses.
Leiden
thumb|left|250px|Lidnan topografine kart (2013) Leiden (mugažo alaman kelel, virktas [ˈlɛi̯də(n)], endevanh kirjutamine oli Leyden, Lugdunum Batavorum) om lidn Alamaiden päivlaskmas. Mülüb Suvigollandii-agjaha.
Istorii
Eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan vl 922 kuti Utrehtan arhijerejan ičezkalud. Saudihe lidnust (zamkad) 12. voz'sadal, torguihe ümbri siš. Sadavoččen sodan aigan pagenikad šingotihe tekstil'tegimištod.
Ispanijan armii blokirui lidnad vn 1574 semendkus-redukus, no alamalaižed avaižiba šlüzid i upotiba lidnan ümbrištod, siš aigaspäi redukun 3. päiv znamoičese lidnan päzutandan päiväks i oigendase kaks'-koumepäiväliženke festivalinke. Villem I Oranalaine-princ käski avaita universitetad lidnas, i sen aluz om pandud vl 1575 (nüg. 14 tuhad üläopenikoid). Leidenan universitet oli protestantižen (kal'vinizman) opendusen järed keskuz 17. voz'sadal. Kirjišt, botanine sad i medicinine keskuz oma universitetan paloikš tämbäi. Raudte läbiti lidnad 19. voz'sadan keskes. Alamaiden Konstitucijan vn 1848 redakcii om sätud Leidenas.
Leiden šingotase universitetlidnaks, turizman edheotandoil. Aerokosmižen «Airbus»-korporacijan i «Eurotransplant»-kompanijan päfaterad sijadasoiš neciš lidnas.
Geografijan andmused
Lidn sijadase agjan pohjoižes, valdmeren tazopindal (0 m ü.m.t.). Om äi vezikanalid. Matkad Pohjoižmeren randhasai om 8 km lodeheze, Amsterdam-pälidnhasai om 30 km pohjoižpäivnouzmha. Lähembaine järed lidn om Hag 20 km suvipäivlaskmha-päivlaskmha.
Leiden jagase 10 ümbrikoks (wijk). Kuivman pind om 21,95 km², vezi — 1,32 km².
Eläjad da transport
Vl 2006 lidnan eläjiden lugu oli 118 100 ristitud. Läz 350 tuhad eläjid om ezilidnoidenke. Kaik 24 religiozišt konfessijad om registriruidud lidnas, enamba kaiked katoline i protestantine jumalankodikundad.
Avtobusad oma kundaližeks transportaks lidnas.
Manil
Manil (Maynilà, angl. i Manila) om Filippinoiden pälidn da kahtenz' surtte lidn. Mülüb Pälidnan statistižhe regionha ühteks sen kudestoštkümnes lidnaspäi.
Istorii
Nügüdläižen lidnan aluz om pandud vl 1571 ispanijalaižil lidnuseks, hö anastiba änikoičijad musul'maništ Manilad da küksiba islamanuskojid Suleiman-radžanke. Vl 1611 Azijan ezmäižen ph. Homoi Akvinalaižen universitetan aluz om pandud Manilha, se om kaikiš järedamb Azijan universitet i katoline opendusen aluzkund mail'mas.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Kitain Suvimeren Manilan lahten randal da Pasig-jogensun molembil randoil, 16 metrad valdmeren pindan päl keskmäižel korktusel.
Administrativine jagand
Manil jagase 6 käskusenandajaks ümbrikoks. Ümbrikod alajagasoiš 897 barangai:kš ičeze nevondkundoidenke.
Mugažo ümbrikod alajagasoiš geografižikš 16 rajonaks, ned — 100 zonaks.
Eläjad
Vn 2010 Filippinoiden rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 1 652 171 ristitud. Manil om mail'man kaikiš tihedašti elänzoittud järed lidn mail'mas.
Kaik 22 710 000 ristitud elädas lidnaglomeracijas (Sur' Manil, 2013) 1474,82 km² pindal.
Irdkosketused
Kategorii:Filippinoiden lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe * Kategorii:Pälidnad
Urugvai
Urugvai (Uruguay), täuz' oficialine nimi — Päivnouzmaižen Urugvain Tazovaldkund (República Oriental del Uruguay), om valdkund Suviamerikas, Atlantižen valdmeren randpolel. Pälidn da kaikiš suremb lidn om Montevideo.
Istorii
Vn 1825 25. päiväl elokud Urugvai tedištoiti ičeze ripmatomudes Brazilijaspäi.
Geografižed andmused
thumb|left|250px|Urugvain fizine kart. Urugvai om mavaldkundröunoiš Argentinanke päivlaskmas (röunan piduz — 579 km) da Brazilijanke pohjoižpäivnouzmas (985 km). Ühthine maröunoiden piduz om 1564 km. Atlantižen valdmeren randanpird — 660 km. Valdkundan pind om 176 215 km².
Reljef om kukhikaz, tazo läz mererandištod. Kaikiš korktemb čokkoim om Katedral'-mägi (514 m).
Klimat om valdmerine subtropine.
Londuseližed varad oma väghine mahuz, kala, gidroenergii, erased mineralad. Omaluižed ottas territorijan seičeme ühesandest, mec — kümnendest.
Politine sistem
thumb|right|250px|Urugvain Palacio Legislativo («Käskuzkundaline pert'kulu») om parlamentan ištundoiden sija [[Montevideos.]] Ohjandusen form om unitarine konstitucine prezidentine tazovaldkund äjiden partijoiden sistemanke. Valdkundan pämez' om prezident (Presidente de la República Oriental del Uruguay). Kaik rahvaz valičeb händast videks vodeks, kahtenden strokun jäl'geten voimuseta. Prezident om ohjastusen-ki pämez'. Hän, varaprezident i 13 ministrad ühtnedas valdkundan ohjastusen ištundoihe. Prezident paneb radsijha kaikid ministrid.
Parlament om kaks'kodine Päsuim (Asamblea General). Üläkodi om Senatoriden Kodi (Senat, isp.: Cámara de Senadores) 30 valitud ühtnijanke, valdkundan varaprezidentanke ezimeheks. Alakodi om Deputatoiden Kodi (isp.: Cámara de Diputados) 99 ezitajanke. Kaik rahvaz valičeb parlamentan ühtnijoid videks vodeks.
Urugvain järgenduseližed pävaličendad oliba vn 2019 27. päiväl redukud, valitihe parlamentan kodid i prezidentad. Änestadihe prezidentad kahtendes turas vn 2019 24. päiväl kül'mkud. Luis Al'berto Lakal'je Pou sai vägestust (50,79% änid, hänen tat oli valdkundan prezidentan vll 1990−1995), radab prezidentan vs 2020 keväz'kun 1. päiväspäi. Varaprezident om Beatris Arhimon siš-žo aigaspäi. Edeline prezident (1. keväz'ku 2015 — 29. uhoku 2020) om Tabare Vaskes (sai 56,63% valičendoil), se oli hänen kahtenz' strok (ühtenz' strok oli vozil 2005−2010).
Administrativiž-territorialine jagand
Kacu kirjutuz: Urugvain administrativiž-territorialine jagand.
Urugvai jagase 19 agjaks (departamentaks, üks'lugu departamento), ned alajagasoiš 89 municipaližeks ühtnikaks (üks'lugu isp.: municipio).
Eläjad
Urugvaiš elädas urugvajalaižed. Vn 2011 valdkundan rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 3 286 314 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt om nügüd'.
Augotižlibundan mödhe (2011): evropalaižed (Ispanijaspäi, Italijaspäi dai Francijaspäi tobjimalaz) — 87,7%, afrikalaižed — 4,6%, indejalaižed — 2,4%, toiženke augotižlibundanke — 0,3%, märhapanendata — 5,0%.
Toižed sured lidnad (enamba 70 tuh. ristituid vl 2011, surembaspäi penembha): Sal'to, Sjudad de la Kost, Paisandu, Las Pjedras. Vl 2011 kaik oli 40 lidnad enamba mi 10 tuh. eläjidenke. Lidnalaižiden pala om 95,5% (2020).
Ekonomik
Urugvain päeksport om lehmänliha (16%), soibobad (10%), toižed söndtavarad (läz 10%), cellüloz (8%); toine eksport — ris (4%), nižu (4%), lehmännahk (3%), vill (3%), zelläd (3%), vauktušen koncentrat (2%), sagud (2%), plastiktegesed (2%), puine poltuz (2%), eläbad lehmäd (2%), avtoiden varapalad (1%), elektruz (1%), kivivoi (1%).
Ul'janovskan agj
Ul'janovskan agj (Ульяновская область, Сембер өлкәсе) om Venälaižen Federacijan subjekt.
Se mülüb Volgaveren federaližhe ümbrikho.
Agjan administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn om Ul'janovsk.
Keled
Valdkundkel' om üks'jäine — venäkel'.
Istorii
Ul'janovskan agj om olmas vs 1943 vilukun 19. päiväspäi.
Ul'janovskan agjan Päkäskuz om vahvištadud vn 2005 19. päiväl semendkud Käskusenandajan Suiman ezitajil, om allekirjutadud agjan Administracijan pämehel sil-žo päiväl da om väges möhembaižidenke vajehtusidenke. Se vajehti endišt Päkäskust, kudamb oli vahvištadud vn 1996 6. päiväl sügüz'kud.
Geografijan andmused
thumb|left|250px|Ul'janovskan agjan reljefan kart. Agjal om röunoid Samaran agjanke päivnouzmas, Saratovan agjanke suves, Penzan agjanke da Mordovijan Tazovaldkundanke päivlaskmas, Čuvašijan da Tatarstanan tazovaldkundoidenke pohjoižes. Ul'janovskan agj om mererandatoi.
Pind om 37 181 km², sidä kesken mec otab territorijan nelländest. Kuibiševan vezivaradimen nägul Volg-päjogi jokseb pohjoižespäi suvhe da jagab agjad kahthe palaha. Sen päližajoged oma Sur, Sur' Čeremšan da Svijag. Kaik joged mülüdas Volgan (Kaspijan meren) basseinha.
Volgan hura randpol' om alangoikaz, kukhikaz sijidme. Volgaveren ülüz läbitab agjad suvespäi pohjoižhe Volgan oiktal randpolel. Sigä agjan kaikiš korktemb nimetoi čokkoim sijadase (363 m) suvhe Novospasskoje-žilospäi regionan suves. Volgan Saratovan vezivaradimen kendäk om kaikiš madalamb Saratovan agjan röunanno (28 m), mugažo regionan suves.
Klimat om ven kontinentaline. Heinkun keskmäine lämuz om +25 C°, vilukun lämuz — −20 C°. Keväz' om lühüdaigaine da kuiv. Paneb sadegid 500 mm vodes lodehes da 350 mm suves. Vegetacine pord vedase läz 180 päivest.
Londuseližed varad oma kivivoi, turbaz, sauvondmaterialad (mouckivi, mel, letked, saved), reskvezi.
Tobmuz
thumb|right|250px|Nevondkundoiden Pert' om Agjan Käskusenandajan Suiman ištundoiden sija [[Ul'janovskas.]] Agjan pämez' nimitase gubernatoraks (edel 2006 vot nimitihe händast Administracijan pämeheks). Sergei Morozov radab gubernatoran vs 2004 tal'vkun 26. päiväspäi. Kaik rahvaz änestab gubernatorad videks vodeks, enamba kaht strokud jäl'geten ei sa. Gubernator-žo radab Ohjastusen ezimehen, hän märičeb sen strukturad da paneb sen ühtnijoid radnikusile. Gubernatoran Administracii (ezmäine varagubernator da kaks' muite varagubernatorad), koume ezmäšt Ohjandusen varaezimest da viž muite Ohjandusen varaezimest oma hänele abhu.
Ul'janovskan agjan üks'kodine parlament om Käskusenandai Suim. Kaik rahvaz valičeb sen 36 ezitajad videks vodeks. Anatolii Bakajev radab Käskusenandajan Suiman ezimeheks vs 2013 sügüz'kun 14. päiväspäi.
Radonoigendai tobmuz om Ul'janovskan agjan Ohjastuz. Agjan ministrused, ohjandused, departamentad da valdkundaližed inspekcijad alištudas Ohjastusele.
Käskusenandajan Suiman ühtnijoiden järgenduseližed valičendad oliba vn 2013 8. päiväl sügüz'kud (5. kucund). Valitihe gubernatorad vn 2016 18. päiväl sügüz'kud, nügüdläine gubernator sai vägestust ezmäižes turas (54,3% änid) da radab nelländen strokun jäl'geten.
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 1 292 799 ristitud. Kaikutte koumanz' ristit nelläspäi om lidnalaine.
Kaik om kuz' lidnad agjas da 29 lidnanvuittušt žilod. Toine järed lidn (enamba 100 tuh. ristituid) om Dimitrovgrad. Vl 2017 kaik oli 8 eländpunktad enamba mi 10 tuh. eläjidenke.
Rahvahad (enamba 0,4% vl 2010): venälaižed — 69,7%, totarlaižed — 11,6%, čuvašalaižed — 7,4%, mordvinalaižed — 3,0%, ukrainalaižed — 0,8%, azerbaidžanlaižed — 0,4%, armenijalaižed — 0,4%, toižed rahvahad — 1,4%, rahvahuden ozutandata — 5,3%.
Lorin
Lorin Zineb Nora Tal'haui (Lorine Zineb Nora Talhaoui, لورين زينب نورا طلحاوي) vai muite Lorin (Loreen [lɔˈreːn]; sünd. 16. reduku 1983, Stokhol'm, Ročinma) om ročilaine pajatai, kudambal om marokoiž-berberaine augotižlibund. Edestab pajoid ročin i anglijan kelil, kirjutab pajoid i om änetamižprodüseran.
Biografii
Lorinan laps'aig mäni Vesteros-lidnas. Sai tetabut Ročinmas ühtnendan vn 2004 Idol-šouhu aigan. Vll 2005−2011 naine radoi televizijas, prodüsirui siš nenid TV-realitišouid: Värsta pojkvänsakademin (TV3), Matakuten (TV4) i Frufritt (SVT).
Vl 2012 pajatai naine ezini «Evrovizii»-konkursal, kus edesti «Euphoria»-pajon, miččenke sai vägestust Ročinman valičemižkonkursas-ki. Lorin sai ühtenden sijan 372 čokkoint satusenke. Zavodi professionaližen pajatajan kar'jerad.
Irdkosketused
Kategorii:Evrovizijan vägestajad Kategorii:Ročinman pajatajad Kategorii:Pajatajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Evrovizijan ühtnijad
Olnu kadoges mail'm
«Olnu kadoges mail'm» (ロスト・ユニバース Rosuto junibesu, Lost Universe) — om japonine manga da anime-serial ozaitelemižen da tedoližen fantastikan žanras. Režissör om Takasi Vatanabe.
Serialas om 26 epizodad, kaikutte om 24 minutad hätkte. Om tehtud japonižen «TV Tokyo»-kanalan täht japonan kelel, läksi ekranoile vozil 1998−1999. Om ozutadud Venämas vodel 2000 (televizijan «Ezmäine kanal»), vl 2007 «Bibigon»-kanalal, «MTV», vl 2017 («Pätnica!»-kanal) da «2x2»-telekanalal.
Irdkosketused
Kategorii:Japonijan TV-serialad Kategorii:Animeserialad Kategorii:TV-serialad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 1998 serialad Kategorii:TV-serialad japonan kelel
Säs'stroi
Säs'stroi (Сясьстро́й, Sjasstroi) om Venäman lidn da lidnankund Leningradan agjan keskuzpalas. Se mülüb Volhovan rajonha, kahtenz' surtte lidn koumespäi.
Istorii
Amuine Säsin Rädkid-eländpunkt (Сясьские Рядки) mainitase kirjutadud purtkiš ezmäižen kerdan vl 1572, sigä torguihe kalad da mecad.
Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud vl 1927 radnikžiloks sauvomha Säsin cellülozbumagašt kombinatad (saudihe vozil 1926−1928, alištui rekonstrukcijale vl 2008). Vl 1992 žilo sai lidnan statusad.
Säs'stroin ižandusen päsarak om cellülozbumagaine tegimišt, kombinat seižub Valgomkan hural randpolel. Toižed edheotandad oma il'mvenehiden tegim, leibänceh, änikoiden kazvatusen ferm.
Geografijan andmused
Avrovo-žilo (332 rist. vl 2010) da ühesa küläd mülüdas lidnankundha Säs'stroin ližaks. Lidnankundan pind — 116 km².
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 13 745 ristitud, lidnankundan — 14 409 ristitud, rajonan seičemendez. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 18 tuhad eläjid vl 1988. Vl 2017 kaik 13 006 ristitud elihe lidnas i 13 626 ristitud kaikes lidnankundas.
Maidanov Denis
Denis Vasil'jevič Maidanov (Денис Васильевич Майданов; sünd. 17. uhoku 1976, Balakovo, Saratovan agj, Venäman NFST, NSTÜ) om venämalaine pajatai da muzikankirjutai.
Säs'stroi
Eläjad
Pühän Jumalanmaman Emäganpäivän kaks' pühäpertid oma avaitud lidnas (ortodoksine hristanuskond): jumalanpert' vspäi 1751 (kellčuhunduz 1810−1816) i časoun' (18. voz'sadan lopuspäi).
Maidanov Denis
Biografii
Denis om sündnu Balakovo-lidnha. Kirjuti ezmäižen pajon školas opeten.
Säs'stroi
Eläjad
Volhovan äiprofil'žen tehnikuman lavut nomer 4 om lidnan profopendusen aluzkundaks.
Maidanov Denis
Biografii
Vl 2009 sai «Золотой граммофон»-premijad («Kuldaine grammofon») «Вечная любовь»-pajos (kändase kuti «Igähine armastuz»).
Jerusalim
Jerusalim (יְרוּשָׁלַיִם Jerušalajim; القدس al'-Kuds) om Izrailin pälidn da kaikiš suremb lidn. Se om Jerusaliman ümbrikon administrativižeks keskuseks mugažo.
Säs'stroi
Transport
Lähembaine passažirraudtestancii om Lungačid vides kilometras suvipäivnouzmha lidnan keskusespäi «Volhov — Pöud»-keskustal.
Jerusalim
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud 4. voz'tuhal EME. Mainitaškanzihe 20. voz'sadaspäi EME. Oli Izrailin pälidnaks 11. voz'sadaspäi EME vhesai 586 EME. Enččed nimitused: Šalem, Ievus, Cion, Ir David («Davidan lidn»), Elia Kapitolina.
Säs'stroi
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Leningradan agjan lidnad Kategorii:Volhovan rajon
Jerusalim
Istorii
Sein om saudud vanhas lidnas ümbri vl 1538. Vl 1892 raudte ühtenzoiti lidnad Jaffan portanke. Jerusalim om tedištoittud Izrailin pälidnaks vspäi 1950.
Maidanov Denis
Biografii
Vspäi 2005 om nainu, Natal'ja om hänen ak. Vl 2008 Nikolai tegihe tataks, Vlada-tütär om sündnu. Borislav-poig om sündnu vl 2013.
Jerusalim
Geografijan andmused
Lidn sijadase valdkundan keskuzpalan päivnouzmas, 650..840 m korktusil, 754 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.
Eläjad da transport
Vl 2009 lidnan eläjiden lugu oli 760 800 ristitud. Kaik 1,16 mln ristituid elädas ezilidnoidenke (2018).
Maidanov Denis
Irdkosketused
Kategorii:Rokpajatajad Kategorii:Venäman pajatajad Kategorii:Pajatajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Saratovan agjaha Kategorii:Sündnuded Balakovho Kategorii:Sündnuded vl 1976
Jerusalim
Eläjad da transport
Avtobusad i kiruhtramvai (vspäi 2011) oma kundaližeks transportaks lidnas. Rahvahidenkeskeine Ben-Gurion-lendimport (TLV) sijadase 40 km lodeheze lidnaspäi. Avtorengazte lidnas ümbri i kiruhraudte Tel' Avivhasai oma sauvomas.
Irdkosketused
Kategorii:Izrailin lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe * Kategorii:Pälidnad *
Poltavčenko Georgii
Georgii Sergejevič Poltavčenko (Георгий Сергеевич Полтавченко; sünd. 23. uhoku 1953, Baku, Azerbaidžanan NST, NSTÜ) om 3-nz' da nügüdläine Piterin gubernator vs 2011 elokun 31. päiväspäi. Edel sidä radoi Venäman prezidentan täuz'valdaižen ezitajan Federaližes Keskuzümbrikos (18.05.2000—31.08.2011).
Jäi radsijal Piterin gubernatoran edelstrokuižiden valičendoiden jäl'ghe vn 2014 sügüz'kus, sai 79,3% änid.
Pavlovsk (Voronežan agj)
Pavlovsk (Па́вловск) om Venäman lidn da lidnankund Voronežan agjan suvipalas. Se om Pavlovskan rajonan administrativine keskuz da pala.
Istorii
Kuldaižen ordan endevanh lidneihut sijadase 2 kilometras Pavlovskaspäi, ei olend kaivandusid. Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud vl 1709 Petr I-carin käskön mödhe kuti sodaverf' da Osered-lidnuz, ottud plenha ročilaižed saudihe niid. Sai lidnan statusad nügüdläiženke nimitusenke vl 1711, makundan lidnan statusad — vl 1779. Paloi läz täuzin nellän lämoipalon tagut 18. voz'sadan lopus.
Pavlovsk šingotase laivansauvomižen tegimel, sauvondmaterialiden pästandal (ozrikkiven samine i šebnän tehmine, kaks' asfal'ttegint) i sömtegimištol (pühävoitegim, leibtegim), mugažo sömän živatoiden täht tegim radab lidnas.
Geografijan andmused
Lidn sijadase rajonan päivlaskmaižel röunal, Don-jogen hural randal, 83 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Osered'-jogi (Осередь / Осеред 89 km pitte) lankteb Donha huralpäi lidnan päivlaskmas. Matkad Voronežhasai om 149 km lodeheze-pohjoižhe orhal, 164 km «Don»-avtotrassal vai 280 km raudtel. Lähembaižed lidnad oma Buturlinovk 52 km pohjoižpäivnouzmha orhal, 56 km avtotedme vai 59 km raudtedme, Kalač 62 km päivnouzmha orhal, 66 km avtotedme vai 113 raudtedme, i Rossoš 49 km suvipäivlaskmha orhal, 75 km avtotedme vai 290 km raudtedme. Pavlovsk-Voronežskii-raudtestancii om sarakon Buturlinovkaspäi lopstancijaks, om olmas vspäi 1976, radab vaiše jüguiden täht 5 km suvipäivnouzmha lidnaspäi. «Don»-avtoten (M4-trassan) ümbärte om sauvomas lidnan päivnouzmaspäi.
Pavlovsk om lidnankundan üks'jäine eländpunkt. Lidnankundan pind — 61,62 km², pertišton — 8,22 km².
Eläjad
Vl 1939 lidnan ristitišt oli 11 100 eläjad. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 25 126 ristitud, rajonan nell' ühesandest. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 25..26 tuhad eläjid vll 1989−2017 (26 800 rist. vll 2000−2001). Ortodoksižen hristanuskondan kaks' jumalanpertid oma olmas lidnas.
Rahvahad (2010): venälaižed — 97,9%, ukrainalaižed — 1,2%, toižed rahvahad — 0,9%.
Professionaližen opendusen aluzkundad oma Pavlovskan tehnikum i Gubernijan pedagogižen kolledžan Pavlovskan filial.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Voronežan agjan lidnad *
Birminhem (Alabam)
Birminhem (Birmingham [ˈbɜːrmɪŋhæm]) om AÜV:oiden lidn Alabam-štatan keskuzpalan pohjoižes. Se om štatan kaikiš suremb lidn eläjiden lugun mödhe, medicinižen i juridižen opendusen järed keskuz.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1871, ani Rahvahanikoiden sodan lopun jäl'ghe. Nimitihe britanižen Börmingem-lidnan mödhe. Ende oli tetab raudan metallurgijan keskuseks sauvomha raudteid.
Nügüd'aigaine Birminhem šingotase bankingan keskuseks (10. sija AÜV:oiš, järed «Regions Bank»), šebnän da leten järedal «Vulcan Materials»-kompanijal i sauvondedheotandoil («EBSCO Industries»-konglomeratan päfater i 1,5 tuhad radnikoid, «Brasfield & Gorrie»).
Geografijan andmused
Lidn sijadase 196 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Sen aglomeracii seižub Kahab-jogen oiktal randpolel (Cahaba River, 312 km pitte, Mobil-jogen bassein). Kaikiš znamasižemb Guver-ezilidn sijadase ani suvhe lidnaspäi. Matkad štatan Montgomeri-pälidnhasai om 148 km suvhe.
Klimat om subtropine. Heinkun i elokun lämuz om +27 C°, vilukun — +6,6 C°, voden keskmäine lämuz om +17,3 C°. Paneb sadegid 1364 mm vodes, kuidme läz tazomäras, vähemb redukus (87 mm). Lämuden absolütine minimum — −23,3 C°. Manrehkaidusen kaikiš lujemb registriruidud magnitud oli 5,1 vl 1916.
Eläjad
Vn 2010 AÜV:oiden rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 212 237 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 340 887 eläjad vl 1960. Kaik 1,15 mln ristituid elihe lidnaglomeracijas vl 2017 (49. sija valdkundas).
Irdkosketused
Kategorii:Amerikan Ühtenzoittud Valdkundoiden lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Alabam
Pragan metropoliten
Projektiruihe metrod 1920-nziš vozišpäi, sauvoškanzihe vl 1966 NSTÜ:n abunke. Koume linijad funkcioniruidas Pragan metropolitenas nügüd'aigan, raudteiden piduz om 65,2 km. Vspäi 2015 stancijoiden lugu om 61, sidä kesken 3 sirdandsol'med. Koume depod om olmas, kaikutte ühtenzoitase raudtenke. Vodes 2016 Pragan metropoliten vedi 461,16 mln matknikoid (seičemenz' sija EÜ:s).
Üks' 30-minutaine ajo maksab 1€ (2017). Biletad matkadamha oleskeldas lühüdaigaižed (jízdenka, 3 päivhäsai) i pit'kaigaižed (kupon, kuspäi vodhesai) lidnan toižen transportan kartte. Biletad päivhä da sen hätkemba oma väges Pragan kundaližtransportan kaikil toižendoil päiči taksiš.
Vn 2002 elokus 19 stancijad 51:späi oliba upotadud Vltavan sur'veden tagut. Vn 2003 keväz'kuhusai metro ei olend rados, udessündutihe vhesai 2004. Vn 2013 3. päiväl kezakud metropolitenan keskuzstancijad oliba sauptud sen-žo sün taguiči.
Irdkosketused
Kategorii:Metropolitenad kirjamišton mödhe M Kategorii:Čehanman raudte Kategorii:Evropan Ühtištusen metropolitenad
Euphoria
«Euphoria» ([juːˈfɔːɹiə], Eiforii) om vn 2012 ročižen Lorin-pajatajan nellänz' pajo debütižes «Heal»-studijanal'bomas (reduku) da ühtennimine singl (uhoku). Pajon tekst om anglijan kelel.
Evrovizii-2012-konkursal pajo oli satusekaz lujas i oti ühtenden sijan Ročinman täht.
Kategorii:Lorin:an pajod Kategorii:Pajod kirjamišton mödhe Kategorii:Singlad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 2012 pajod Kategorii:Vn 2012 singlad Kategorii:Pajod anglijan kelel Kategorii:Evrovizijan pajod
Siccia stictica
Siccia stictica om lipkaižiden erik Erebidad-sugukundas (Erebidae). Anglijalaine Džordž Hampson-entomolog avaiži da ümbrikirjuti sidä vl 1914.
Gaved' eläb tropižes Afrikas, Ganaspäi Zimbabvehesai.
Necil lipkaižel, ezimeletaden, ei ole völ nimid rahvahaližil kelil.
Homaičendad
Kategorii:Erebidad Kategorii:Lipkaižed Kategorii:Živatad kirjamišton mödhe Kategorii:Gavedid Kategorii:Živatad vepsän nimeta
Stal'fel't Pernilla
Karin Pernilla Margareta Stal'fel't (Karin Pernilla Margareta Stalfelt; sünd. 22. uhoku 1962, Uppsal, Ročinma) om ročilaine pirdai, kirjutai da opendai Stokhol'man Moderna Museet:as. Astrid Lindgrenan premijan laureat (2004).
Homaičendad
Kategorii:Ročinman kirjutajad Kategorii:Ročinman pirdajad Kategorii:Kirjutajad kirjamišton mödhe Kategorii:Pirdajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Uppsalha Kategorii:Sündnuded vl 1962
Bratsk
thumb|left|200px|Bratskan administrativižed rajonad: {{legend|orange|Padunan rajon}} {{legend|yellow|Oigedrandaline rajon}} {{legend|fuchsia|Keskuzrajon}} Bratsk (Братск) om Venäman lidn da lidnümbrik Irkutskan agjan keskuzpalan päivlaskmas. Se om agjan kahtenz' surtte lidn i koumanz' surtte lidnümbrik, mugažo Bratskan rajonan administrativine keskuz (ei mülü sihe).
Istorii
Enzne Bratskan lidnuz (Братский острог) oli tetab vspäi 1631 Padunan kos'kenno Angar-jogen randal, alištui Jeniseiskan lidnusele. Vl 1954 nevondkundaline tobmuz päti sauda järedad gidroelektrostancijad kos'ken rajonas, i sirtihe enamba sadad eländpunktoid täutmaha vezivaradint, sidä kesken Bratsk-žilod-ki. Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud vn 1955 12. päiväl tal'vkud radnikžiloiden ühtištusel, nimitihe rajonan Bratsk-žilo-keskusen mödhe. Lidnan rajonad oma erigoittud taigmecan saril tähäsai.
Vll 1954−1961 saudihe padoseinäd da GES:ad, vozil 1961−1967 pästtihe töhö GES:an agregatoid da täuttihe Bratskan vezivaradint (169 km³, kahtenz' surtte mail'mas). Bratsk šingotase äisarakoižeks keskuseks, energetikal i alüminijantegimel, mecan ümbriradmižel.
Bratsk šingotase elektroenergetikal, alüminijantegimel, raudühthesuladusiden tegimel, cellülozbumagaižel tegimištol, sauvondmaterialiden edheotandoil (pilindmaterialad, faner, raudbeton, metalližkonstrukcijad, keradajad pertid) i sömtegimištol (leib, jomižed), mugažo lämbituzmašiništon edheotand radab.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Angar-jogen Bratskan i Ust'-Ilimskan vezivaradimiden randoil, 296..618 m korktusil, 450 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Irkutskhasai om 460 km suvhe-suvipäivnouzmha orhal, 618 km avtotedme vai 983 km raudtedme. Lähembaine lidn om Vihorevk 10 km päivlaskmha orhal Bratskan röunaspäi, 43 km avtotedme (lidnan keskusespäi) vai 30 km raudtedme (Bratsk-stancijaspäi).
Bratsk om lidnümbrikon üks'jäine eländpunkt. Lidnan koume rajonad ei olgoi municipaližikš ühtnikoikš, no eriližed administrativižed komitetad ohjatas niil.
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 246 319 ristitud. Kaik 231 602 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 289 tuhad eläjid vll 1991−1993, se poleni eländpunktoiden erištundan tagut.
Bratskan valdkundaline universitet (alusenpanend 1957, nügüdläine nimituz vspäi 2004, kuz' fakul'tetad, kaks' kolledžad, 5,7 tuh. üläopenikoid), nell' tehnikumad i viž kolledžad oma lidnan professionaližen opendusen aluzkundoikš.
Transport
Avtobusad, trolleibusad da taksid oma kundaližeks transportaks lidnas, mugažo jogistancii radab kezaaigan. Avtoümbärte mäneb lidnan päivlaskmaižen i pohjoižen röunanno.
Rahvahidenkeskeine soda- da civiline Bratsk-lendimport (BTK / UIBB / БРС, 123 tuh. passažiroid vl 2018) sijadase Bratskan rajonan territorijal, koumes kilometras pohjoižröunaspäi. Tehtas reisid Venäman lähembaižihe järedoihe lidnoihe i Moskvha.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Irkutskan agjan lidnad Kategorii:Irkutskan agjan lidnümbrikod *
.bg
.bg om Bolgarijan Internet-domen. Se om avaitud 1995-nden voden 3. päiväl vilukud. Komplimentarine domen om .бг (vn 2016 heinkuspäi) domennimiden täht kirilližel kirjamištol.
Registracii om lasktud kahtendel i koumandel tazopindoil. Evropan Ühtištusen rahvahanikad da kompanijad voidas registriruida domennimed, mugažo verazmaižed kompanijad kommertiženke alajagusenke, mitte om registriruidud Bolgarijas. Maksmine domennimen registracijas i tehnižes pid'oitelendas om €12 vodes.
Kahtenden tazopindan reglamentiruidud domenad:
Irdkosketused
B Kategorii:Bolgarii
.ba
.ba om Bosnijan da Gercegovinan Internet-domen. Se om avaitud 1996-nden voden 14. päiväl elokud. Läz 15 tuhad domennimid oli registriruidud .ba-zonas vl 2015.
Registracii om lasktud kahtendel tazopindal oikti i koumandel tazopindal kahtenden tazopindan domenoiden rives. Olend vai ezitai valdkundas om tarbhaine domennimen registracijan täht.
Kahtenden tazopindan reglamentiruidud domenad:
Irdkosketused
B Kategorii:Bosnii da Gercegovin
Šal'gotarjan
Šal'gotarjan (Salgótarján [ˈʃɒlɡoːtɒrjaːn], Šalgov-Tarjany / Šalgotarján) om lidn Mad'jaranman pohjoižes. Se om Nograd-agjan pälidn (vspäi 1950).
Istorii
Šal'gon zamk i jumalanpert' oliba saudud 13. voz'sadal. Zamkan ruinad oma kaičenus läz lidnad. Nügüdläine eländpunkt šingotaškanzihe kivihilen samižel 19. voz'sadan keskes. Se sai lidnan statusad vl 1922. Samine kivihilen kaivuzišpäi om sauptud nügüd', kebnad varad tuliba lophu.
Šal'gotarjan šingotase metallurgižel tegimel (ratas viluvanundan i nagloiden cehad vaiše), turizmal, tehnopark om saudud vodele 2000. Ende stökoltegim i lämuzizoläcijan tegim oliba mugažo.
Geografijan andmused
Lidn sijadase agjan pohjoižpäivnouzmas, Karanč-Medveš-mägimassivanno, 299 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Om mecoid korktoil kukhil lidnas ümbri. Matkad Budapešthasai om 120 km suvipäivlaskmha, Miškol'chasai om 70 km päivnouzmha.
Klimat om ven kontinentaline Atlantižen valdmeren i Keskmeren valatoitandanke. Voden keskmäine lämuz om +10 C°, ühten..kahten gradusad alemba mi valdkundan keskmäras, kezakun-elokun +19 C°, tal'vkun-uhokun +1..−2 C°. Paneb sadegid 609 mm vodes, enamba semendkus-elokus (61..80 mm kus).
Irdkosketused
Kategorii:Mad'jaranman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Vondel Jost van den
Jost van den Vondel (Joost van den Vondel; sünd. 17. kül'mku 1587, Köl'n, Saksanma — 5. uhoku 1679, Amsterdam, Alamad) — alamalaine runokirjutai da dramaturg.
Homaičendad
Kategorii:Alamaiden runokirjutajad Kategorii:Dramaturgad Kategorii:Runokirjutajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe
Doh
thumb|left|250px|Lidnan keskuzpalan nägu Man kaimdajaspäi vl 2016 Doh (الدوحة‎ [adˈdawħa], vepsän transkripcii: ad-Davha vai ad-Dōha) om Kataran pälidn da kaikiš suremb lidn. Se om Ed Doh-municipalitetan administrativine keskuz mugažo.
Istorii
Doh šingotase kivivoin i kalan ümbriradmižel. Valdkundan kivivoin i gazan päfaterad om saudud lidnas. Lidnan rahvahidenkeskeine lendimport ezitoitase järedaks aviasol'meks.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Katar-pol'saren päivnouzmas, Persijan lahten randal, merikaras ümbri (arab. dohati «laht»), 0..15 m korktusil, 3 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.
Klimat om kuiv räk letetazangišton. Semendkun-sügüz'kun päivän keskmäine lämuz om +32..+35 C°, tal'vkun-keväz'kun — +17..+21 C°. Paneb sadegid 75 mm vodes, ani ei olele niid kezakus-redukus (1 mm pordos).
Eläjad
Vl 2014 eläjiden lugu oli 900 545 ristitud (tegimišton zonanke). Kaikiš suremb ristitišt om nügüd', se om valdkundan eläjiden pol'. Tulijad verhiš maišpäi sündutadas vagahaižiden enamba koumed nelländest.
Ezmäine škol oli avaitud vl 1952. Doh om valdkundan üläopendusen keskuz.
Lidn vastsi vn 2006 Azijan vändoid. Moto GP-čempionatan etap oleskeleb joga vodel Losal'-avtodromal. Vl 2022 Doh linneb Mail'man futbolčempionatan vändoiden keskuseks.
Milan
thumb|left|250px|Lidnan administrativine jagand Milan (Milano [miˈlaːno], lomb.: Milan [miˈlãː]) om lidn Italijan pohjoižes, kahtenz' valdkundas eläjiden lugun mödhe, valdkundan järed transporttesol'm. Se om Lombardii-agjan da Milan-provincijan administrativine keskuz.
Milan om Italijan rahaazjoiden da ižandusen päkeskuz. Nece lidn om modan üks' päkeskusišpäi mail'mas.
Etimologii
Lidnan nimi om sündnu latinižen Mediolanum-sanaspäi, znamoičeb «tazangišton keskuses».
Geografijan andmused
Lidn sijadase tazosijal, Pojogen hural randpolel, 120 m keskmäižel korktusel valdmeren pindan päl, kaikiš korktemb — 122 metrad. Pojogi om 50 km suvhe lidnan keskusespäi, Al'pad da niiden järved seištas pohjoižhe. Ezilidnad levinedas pohjoižhe Milanaspäi tobjimalaz.
Klimat om subtropine neps, sumeg oleskeleb paksus. Voden keskmäine lämuz om +12 C°. Paneb sadegid 944 mm vodes, tal'vel lumikurod oleldas.
Milan jagase ühesaks nomeruidud municipijaks (municipio, vozil 1999−2016 nimitihe zonoikš). Municipijad alajagasoiš 24 istorižeks rajonaks, rajonad — 148 lidnfartalaks.
Eläjad
Vn 2011 Italijan rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 1 242 123 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 1 732 000 eläjad vl 1971. Elädas 5,2 mln ristituid Milanan aglomeracijas (2012), sen pind — 1982 km². Tegimišt om keskitadud ezilidnoiš.
Transport
Trolleibusad, tramvaid, ezilidnelektrojonused da taksid oma kundaližeks transportaks lidnas. Metro radab lidnas vspäi 1964 (vl 2015 om nell' jonod, 113 stancijad, 101 km raudted).
Koume lendimportad om lidnan ümbrištos: järed rahvahidenkeskeine Milan-Mal'pens (MXP), Linate (LIN, Milan-lidnas) i Orio-al'-Serio (BGY).
Irdkosketused
Kategorii:Italijan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Moskv, oled minun armastuseks
«Moskv, oled minun armastuseks» (Москва, любовь моя, モスクワわが愛 Mosukuva Vaga Ai) om vn 1974 nevondkundaliž-japonine draman fil'm.
Magdeburg
thumb|left|250px|Lidnan ohjastusen pert'. Ph. Johannan jumalanpert' om tagamal. Magdeburg (mugažo saksan kelel, virktas: [ˈmakdəbʊrk]; ülälužic.: Dźěwin) om lidn Saksanman päivnouzmas. Se om Saksonii-Anhal't-federacijanman administrativižeks keskuseks vspäi 1990.
Istorii
Eländpunkt mainitase vspäi 805 torguindsijaks (vl 2005 praznuiči 1200-voččen jubilejan). Rimalaine Otton I-imperator pani jumalankodin alust vl 937. Vozil 968−1648 Magdeburg oli arhiepiskopoiden olendan sijaks.
Toižen mail'man sodan aigan vn 1945 16. päiväl vilukud vanh lidn oli pandud mantazole läz täuzin bombardiruindan tagut, 190 tuh. ristituid jäihe koditomikš. Nügüd'aigaižen stilin pertišt om vanhan lidnan sijas. Vn 2013 kezakus lidn om elänu lujas sur'vedes läbi.
Magdeburgan ižandusen sarakod oma logistik (Deutsche Bahn AG om päradonandajan — raudtetransport), terasen, bumagan, tekstilin i himižsubstancijoiden tehmine, mašiništonsauvomižen inžiniring, tervhuden menedžment.
Geografijan andmused
Magdeburg jagase 40 lidnrajonha (saks. Stadtteil).
Eläjad
Vn 2011 rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 228 144 ristitud. Vl 1941 ristitišt oli kaikiš suremb lidnan istorijas — 346 tuhad eläjid.
Kaks' universitetad om avaitud lidnas.
Transport
Avtobusad, tramvaid da jogilaivad oma kundaližeks transportaks lidnas. Magdeburg om olmas järedaks raudtesol'meks. Jogijüguport radab lidnas.
Irdkosketused
Kategorii:Saksanman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Südäipalandlikutim
thumb|right|250px|V-vuiččen komponuindan tulkimsüdäipalandlikutim Südäipalandlikutim om lämuzlikutimen toižend, siš poltuzsegoituz palab arni likutimen südäimes (radkameras).
Sen likutimen toižend om primarine i himine. Kändab poltusen palandan energijad mehanižeks radoks. Palandan produktad sädas radhibjad.
Klassificiruidas südäipalandlikutimid südäisauvondan (tulkimlikutim, rotorlikutim, gazturbinlikutim), kävutandan, poltusen, vägevuden andandan mahtusen, mülün i vedandan mödhe.
Konakri
thumb|left|200px|Lidnan kart (2011) Konakri (francijan i anglijan kelil: Conakry, sus.: Kɔnakiri) om Gvinejan pälidn da kaikiš suremb lidn.
Südäipalandlikutim
Südäipalandlikutimen meletuz om taritud alamaižel Hristian Güigens-tedomehel vl 1678, hän meleti kävutada porhad poltuseks. Likutimen šingotez vitkostui purumašinan rindataden materialiden i poltusen olmatomuden tagut. Üks' ezmäižiš tulkimlikutimišpäi i avto senke oma melestehtud Fransua Isaak de Rivaz-francijalaižel vl 1807. Levitadud avaros nell'taktaine likutim om sätud saksalaižel Nikolaus Otto-inženeral vl 1876 (sai patentad), hän-žo tegi meles likutint kibinsütutamiženke i südäiahtištandanke vl 1861, sen tagut lugetas mest südäipalandlikutimen melestegijaks. Vägev i kebn südäipalandlikutim laski säta transportan uzid toižendoid (avtomobil', motocikl, lendim, tank) i paremboita edeližiden likundpalad (laiv, jonusen vedim). Motorizacii vedi ristituiden elon piguden ližadusennoks, avtomobiližen kul'turan sündundannoks.
Konakri
Lidn om valdkundan ižandusen päkeskuz da kaikiš järedamb port.
Südäipalandlikutim
Homaičendad
Kategorii:Likutimed Kategorii:Paland Kategorii:Avton südäin
Kivi Obil
Kivi Obil (Камень-на-Оби) om Venäman lidn da lidnankund Altajan randan pohjoižes. Se om Kivin rajonan administrativine keskuz.
Konakri
Istorii
Vl 1891 Konakri kändihe Francižen Gvinejan pälidnaks.
Konakri šingotase jomiden tegimil (Coca-Cola, mineralveded), sauvondmaterialiden edheotandoil (cement, mujud), plastiktegesiden pästandal, telekommunikacijoiden kompanijoil i bankoil.
Kivi Obil
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1751 peniden küliden ühtenzoitusel, nimitihe Salairan kräžan kall'on pall'astandan tagut. Torguindžilo sai lidnan statusad vl 1915, torguihe villäl. Saudihe Transsibad, i lidnan jogiportan znamoičend poleni. Vn 1933 10. päivhäsai sulakud lidnan nimi oli muite Kivi (Камень).
Konakri
Geografijan andmused
Lidn sijadase ühtenzoittud dambal kontinentha Tombo (Tolebo)-sarel da Kalum-nemakol. Kaid nem' andase Atlantižele valdmerele edahaks, se om 36 km pitte. Kaik korktused oma 100 metrad penembad.
Kivi Obil
Istorii
Kivi Obil-raudtestancii om saudud vl 1961. Lidn om maižanduzrajonan keskuseks, šingotase sömtegimišton i sauvondmaterialiden (raudbetontegesed, savič, asfal't, šebin') tegimil, mugažo mecan ümbriradai kombinat i metallantegim ratas.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Obinjogen hural randal, 120..143 m ü.m.t. korktusil. Kulundan kastelendkanal (vspäi 1973, 180 km) zavodiše lidnanno. Matkad Barnaulhasai (lähembaine lidn) om 207 km päivnouzmha avtotedme vai raudtedme, Novosibirskhasai — 212 km pohjoižpäivnouzmha avtol.
Konakri
Geografijan andmused
Klimat om subekvatorialine mussonine räk. Kun päiväline keskmäine lämuz om +25..+27 C° vodes läbi. Paneb sadegid 3780 mm, sidä kesken kuivsezonan aigan (kül'mku−sulaku) — vaiše 105 mm. Kuivsezonal harmattan-tullei puhub Saharaspäi.
Konakri om tazostadud Gvinejan agjaha, jagase videks kommunaks (lidnankundaks). Kommunad alajagasoiš 97 fartalaks.
Kivi Obil
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 43 888 ristitud, lidnankundan — 44 648 ristitud, rajonan nell' videndest. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 43..45 tuh. eläjid vozil 1992−2012 (45 300 rist. vl 2005).
Konakri
Eläjad
Vl 1958 lidnan eläjiden lugu oli 58 tuhad ristituid. Vn 2014 rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 1 667 864 ristitud, valdkundan seičemendez.
Vl 2014 pälidnan 85,7% 15-voččid da sen vanhemb el'genziba i pagižiba francijan kelel, 42,1% mahtoiba kirjutada i lugeda sil kelel.
Lidnan-agjan edeline pämez' oli Soriba Sorel Kamara (2014−2016, koli).
Transport
Taksid oma kundaližeks transportaks. Raudted ühtenzoittas pälidnad valdkundan maidenke, vedadas jüguid rahvahidenkeskeižen torguindan täht Konakrin meriportan kal't.
Rahvahidenkeskeine civiline Konakri (Gbessii)-lendimport (Gbessia, CKY, vspäi 1945, 527 tuh. passažiroid vl 2018) sijadase 13 km pohjoižpäivnouzmha lidnan keskusespäi (Tombo-sarespäi), Kalum-nemakon suvirandal. Se tegeb reisid Afrikan päivlaskman da Evropan verhiže maihe.
Homaičendad
Kategorii:Gvinejan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe * Kategorii:Pälidnad Kategorii:Gvinejan agjad
Kivi Obil
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Altajan randan lidnad *
Krasnosel'skii rajon (Piter)
thumb|right|250px|Krasnosel'skii rajon Piterin kartal Krasnosel'skii rajon (Красносельский район) om rajon Piteriš. Se sijadase lidnan suvipäivlaskmas.
Istorii
Krasnoje Selon rajon oli Leningradan agjan palaks vozil 1936−1955, sid' rajonan territorii mülüi agjan Lomonosovan rajonha. Rajonan aluz om pandud Leningrad-lidnan röunoiš vn 1973 13. päiväl sulakud Venäman NFST:n Ülembaižen Nevondkundan prezidiuman käskön mödhe.
Geografijan andmused
Rajonan pind om 115 nellikkilometrad.
Röunatab nenidenke rajonidenke:
Metron üks'jäine stancii om sauvomas rajonas i linneb vaumitud vl 2024.
Seičeme municipališt ühtnikad mülüdas rajonha (ende nomerad 37..43): kuz' nimitadud ümbrikod: Suvipäivlaskm (Юго-Запад), Suvimererandaline (Южно-Приморский), Pedaipallišt (Сосновая Поляна), Urick (rajonan administracijan sijaduz), Konstantinovskoje, Gorelovo, mugažo Krasnoje Selo-lidn, kudambaspäi rajonal om nece nimi.