cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Suvon
Irdkosketused
Kategorii:Korejan Tazovaldkundan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
1967
1967 (tuha ühesasadad kuz'kümne seičemenz') voz' — järgeline voz', kudamb augotihe pühäpäiväl grigorianižen kalendarin mödhe.
Kolnuded
Kategorii:20. voz'sada
Hanna Akšaje
Akšaje Hanna (अक्षय खन्ना, Akshaye Khanna; sünd. 28. keväz'ku 1975, Bombei, Maharaštr, Indii) om indine akt'or. Vändab hindikel'židen fil'miden rolid tobjimalaz.
Biografii
Akšaje om sündnu Mumbai-lidnha, Vinod-akt'oran i politikanmehen da hänen ezmäižen Gitandžali-akan kanzha. Openui Bombein rahvahidenkeskeižes školas. Rahul-veik om Akšajel, hän radab akt'oran mugažo.
Mez' zavodi fil'miden akt'oran kar'jerad vl 1997, «Valdkundan röun»-fil'man rol' toi hänele satust.
Irdkosketused
Kategorii:Indijan akt'orad Kategorii:Akt'orad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Mumbaihe
Dubn
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud 11. voz'sadan augotišes, mainitase vspäi 1134, oti 6 gektarad, mongoližed sodaväged paniba lidnad mantazole vl 1238. Dubnan muitpunkt oli olmas hätken sen sijas Suren Uz'lidnan tazovaldkundan i Pohjoižpäivnouzmaižen Venän röunal. Gorodišče-žilo oli olmas Dubnan jogensun randal.
Panihe peitol'žen Dubno-tedožilon alust vl 1947. Kätihe eländpunktad oficialižeks radnikžiloks vl 1954, anttihe lidnan statusad vl 1956, om olmas nügüdläiženke nimenke vspäi 1958. Ühtištuihe Ivan'kovo-lidnanke (alusenpandud vl 1937) vn 1960 13. päiväl tal'vkud. Om tedolidnan statusanke vspäi 2001.
Dubn šingotase ladimensauvomižen «Tenzor»-tegimel, mašinansauvomižen tegimel (aviakosmine sarak), kontrol'sistemiden projektiruindan edheotandal, südäitukuižen fizikan tedoidusil mail'man znamoičendanke i Ivan'kovon GES:al.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Volg-jogen randoil, Dubn-jogen (Дубна 167 km pitte) lanktendanno oiktalpäi, 125 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Kanal Moskvan nimed zavodiše lidnas, mäneb Ivan'kovon vezivaradimespäi. Röunatab Tverin agjanke. Matkad Moskvan rengazavtotehesai om 121 km suvhe. Lähembaižed lidnad oma Kimri (Tverin agj) pohjoižpäivnouzmha, Taldom päivnouzmha, Konakovo (Tverin agj) päivlaskmha-suvipäivlaskmha.
Dubn om lidnümbrikon üks'jäine eländpunkt.
Eläjad
Lidn om järed openduzkeskuz: Valdkundaline «Dubn»-universitet, Moskvan üläopendusen aluzkundoiden koume filialad, Moskvan agjan tegimištoliž-ekonomine kolledž, Moskvan agjan agrariž-tehnologine «Dubn»-tehnikum.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Moskvan agjan lidnad Kategorii:Moskvan agjan lidnümbrikod Kategorii:Tedolidnad
Gai Julii Cezar'
Gai Julii Cezar'  (Gaius Iulius Caesar ['ɡa:.i.ʊs 'ju:.li.ʊs 'kae̯.sar], täuz' latinine nimi Gaius Iulius Gaii filius Gaii nepos Caesar Imperator; sünd. 13. heinku 100 edel m.e., Rim, Riman Tazovaldkund — kol. 15. keväz'ku 44 e.m.e., sigä-žo) oli Riman Tazovaldkundan ohjandajan (diktatoran) vn 49 EME redukuspäi surmhasai. Amuižen Riman tutab jenaral da sodakirjutai. Car '-, kesar' -arvnimed da äjiden keliden heinkun nimi (oz., July) augotadas Jul-, Julii- i Cezar' - kanzannimišpäi.
Ohjandai oli sündnu amuižhe patricijoiden kanzha. Mäni rimalaižiden radnikusiden kaikedme pordhidme. Vspäi 58 EME oli ühtnenu Gallan sodha enamba 8 vot, sen satuseks sur'kulu territorii Britanijaspäi Šveicarijhasai tegihe Riman Tazovaldkundan palaks.
Mez' oli naižiš koumašti, Julija-tütär oli sündnu. Kirjuti ičeze Gai Oktavii-plemännikad poigaks da jäti hänele perandan koume nelländest. Julii Cezar' oli riktud komplotan naprindan aigan.
Homaičendad
Kategorii:Valdkundmehed Kategorii:Riman Tazovaldkund Kategorii:Amuižen Riman kirjutajad Kategorii:Kirjutajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Rimha Kategorii:Kolnuded Rimas
1949
1949 (tuha ühesasadad nell'kümne ühesanz') voz' — järgeline voz', kudamb augotihe sobatal grigorianižen kalendarin mödhe.
Kolnuded
Kategorii:20. voz'sada
Asteroid
thumb|right|250px|Asteroidoiden ühtenzoittud kuva masštabas. Vl 2011 ned oliba, surembaspäi penembale: [[(4) Vest, (21) Lütecii, (253) Matil'd, (243) Id sen Daktil'-kaimdajanke, (433) Eros, (951) Gaspr, (2867) Šteins, (25143) Itokav]] Asteroid (ἀστεροειδής asteroeidis «tähthan pojav», ἀστήρ astir «tähtaz» + εἶδος eidos «nagu, irdnagu, lad») om Päiväižen sisteman pen' relätivižikš taivhaline hibj, likkub orbitadme Päiväižes ümbri.
Asteroidad oma penemb znamasižikš mi planetad massan i suruziden mödhe, oma väranke formanke, atmosferata, hot' voib olda kaimdajid. Mülüdas Päiväižen sisteman peniden hibjoiden kategorijha.
Peniden planetoiden keskusen andmusiden mödhe (AÜV), vn 2017 sulakun 1. päiväle löutihe 729 626 pen't hibjad, sidä kesken vl 2016 löutihe 47 034 pen't hibjad. Vn 2017 11. sügüz'kud lugetihe 739 062 objektad andmuzbazas, niiden kesken 496 915 objektad tarkoikti märitud orbitanke i oficialiženke nomeranke, enamba mi 19 tuhad vahvištadud oficialižikš nimenke-ki. Ezimeletadas, miše kaik voib olda 1,1..1,9 mln objektoid enamba mi ühten kilometran surtte Päiväižen sistemas. Nügüd'aigan tetabiden asteroidoiden enambuz om keskitadud asteroidoiden vönes, se sijadase Marsan i Jupiteran orbitoiden keskes.
Toižendad
Klassificiruidas asteroidoid niiden orbitan pirdoiden i kuvastajan päiväižvauktusen nägujan spektran (klassad latinan kirjamenke) mödhe. Kaikiš enamba levitadud asteroidad oma C-klassan, ottas koume nelländest tetabiden keskes, hil'nik enambištub niiden spektras, sid' S-klassan (ola, asteroidoiden 17 %) i M-klassan (metalližed, jättud enambuz).
Asteroidan läz Mad orbit mülüb Man orbitan ellipsha täuzin.
Järgenduz suruden mödhe:
Mao Czedun
Mao Czedun (毛澤東, kebnenzoittud: 毛泽东; sünd. 26. tal'vku 1893, Šaošan'-külä läz Čanšad, Hunan'-agj, Cin-imperii — kol. 9. sügüz'ku 1976, Pekin, Kitai) oli kitajižen valdkundan šingotai.
Biografii
«Sur' peramez'» oli sündnu penen Mao Ičan-manpidajan i Ven' Cimei-kodiemägan kanzha. Mao om kanzannimi, Czedun — nimi. Norembaižen oli buddizman uskojan. Okai školan opendust 13-voččes igäs i lugi kirjoid, no sid' openui koumes školas vaumitades üläopendusele. Oigendeli kirjutusid aiglehtesihe, radoi kirjištos. Openzihe Hunanin universitetas, maoizman päteoretik.
Pit'kan aigan oli Kitain kompartijan Keskuzkomitetan ezimehen (vs 1943 keväz'kun 20. päiväspäi surmhasai). Tuli tobmuden pähä Kitain rahvahanikoiden sodan vägestusiden ühteks käsknikoišpäi NSTÜ:n kaikenvuiččel abul.
Valdkundaline ohjanduz
Mao Czedun tedištoiti Kitain Rahvahaližen Tazovaldkundan sündundas vn 1949 1. päiväl redukud Tän'an'men'-verajaspäi, oli valdkundan pämehen (27.09.1954—27.04.1959).
Valdkundan šingotai vedi severz'-se znamasižid haškuid da kampanijoid Kompartijan ezimeheks, kaikiš tetabad — agrarine reform i jügedan tegimišton šingotez, vižvoččed planad, «Sur' hüpähtuz» i «Kul'turrevolücii» (1966−1976). Tobmuden voded harakterizuihe personan kul'tal, verevil repressijoil, kudambiden polhe lajihe toižiš socialistižiš valdkundoiš eskai, pagižmata kapitalizman mail'mas.
Kanz
Mao oli naižiš nelläšti, kuz' last oma sündnuded.
Irdkosketused
Kategorii:Maoizm Kategorii:Valdkundmehed Kategorii:Kitain istorii Kategorii:Kitain Rahvahaližen Tazovaldkundan ezimehed Kategorii:Kitain kommunistine partii Kategorii:Kitain kommunistižen partijan ohjandajad Kategorii:Marksistad Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Hunanihe Kategorii:Kolnuded Pekinas
Bolivar Simon
Biografii
Simon oli sündnu elokahaze kreoliž-baskalaižhe kanzha, jäi kazvatajita aigašti. Heimolaižed oigenziba händast openumha Evropan maihe. Openui oiktust Madridas i Parižas. Vl 1805 Bolivar ajoi AÜV:oihe, kus sädi-ki planad päzutamha Ispanijan kolonijoid, kändihe abolicionizman (orjusen tühjitusen) polenpidajaks.
Simon Bolivar oli ranu nellän valdkundan prezidentaks: Venesuel (kahtenz' tazovaldkund 07.08.1813−16.07.1814 i koumanz' tazovaldkund 10.1817−24.02.1819), sid' Sur' Kolumbii (ezmäine prezident, 24.02.1819−04.05.1830), ühten aigan Bolivii (nimitadud hänen oiktastuseks, ezmäine prezident, 12.08.1825−29.12.1825) da Peru (kudenz' prezident, 17.02.1824−28.01.1827).
Kanz
Oli naižiš (1802−1803). Maria Tereza del' Toro oli Bolivaran akan kahesa kud, koli pakuižes säruläžundaspäi. Bolivar oli rehkitadud akan surmaspäi i andoi toivotust jäda akata edemba-ki, jäi lapsetoman.
Mušt
Voib vastata muštod Bolivaras Suviamerikan äjil sijil. Bolivii-valdkund, agjad, lidnad, irdad nimitasoiš hänen oiktastuseks, saudihe äi muštpachid, Venesuelan (bolivar) i Bolivijan (boliviano) rahaühtnikad.
Homaičendad
Kategorii:Valdkundmehed Kategorii:Revolücionerad Kategorii:Bolivijan istorii Kategorii:Ekvadoran istorii Kategorii:Kolumbijan istorii Kategorii:Panaman istorii Kategorii:Perun istorii Kategorii:Venesuelan prezidentad Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Karakasha Kategorii:Kolnuded Kolumbijas
Inarisaamen kel'
Inarisaamen kel'  (ičeze nimituz om anarâškielâ) om üks' saamen kelišpäi. Sil pagištas Suomenman pohjoižes Inarin kundas. Kaik om läz 300..400 pagižijad nügüd'. Lapsed ei openugoi kel't, ka se om kadomižen röunal. Üks'jäine saamen kel', kudambal pagištas Suomenmas vaiše.
Sil kelel ičeze Vikipedii om olmas.
Nügüd'aigaine situacii
Inarisaamen kel' om Inarin kundan üks' oficialižiš kelišpäi suomen, skoltsaamen i pohjoižsaamen keliden ühtes. Sil pagištas erasiš saudud Inari-järven randal küliš: Nellim (Njellim), Ivalo (Avveel), Menesärvi (Menišjävri), Repojoki (Riemâšjuuhâ), Tirro (Mosshâš), Inari (Aanaar markkân), Kaamanen (Kaamâs), Aksujärvi (Ákšujävri), Süsäjärvi (Čovčjävri), Iijärvi (Ijjävri), Sevettijärvi (Čevetjävri) i Partakko (Päärtih).
Kirjkel'
Inari-saamen kelen kirjamišt om sätud latinan kirjamišton pohjal. Nece kirjamišt linni oficialižeks vl 1996:
Nügüd'aigan á da ä ei olgoi erigoittud.
Grammatik
Kelen grammatik om toižiden saamen keliden kartte. Inarisaamen kelen nimil om kändoid (nominativ, akuzativ, genitiv, lokativ, illativ, komitativ, partitiv, abessiv da essiv; akkuzativ da genitiv ei olgoi erigoittud paksus) da luguid (üks'lugu, kaks'lugu da äilugu), suguid el ole. Kelen verboil om aigoid (nell'), luguid (koume), modusid (viž) da personid (koume).
Homaičendad
Kategorii:Saamen keled Kategorii:Keled i dialektad kirjamišton mödhe Kategorii:Suomenman keled Kategorii:Suomalaiž-ugrilaižed keled
Mel'dünu meletomašti
«Mel'dünu meletomašti» (Innamorato pazzo) om italine kinokomedii. Se läksi ekranoile vl 1981. Režissör — Kastellano i Pipolo. Prodüser — Mario Čekki Gori da Vittorio Čekki Gori. Muzikankirjutai — Bruno Zambrini.
Irdkosketused
Kategorii:Italijan fil'mad Kategorii:Komedijan fil'mad Kategorii:Fil'mad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 1981 fil'mad Kategorii:Fil'mad italijan kelel
Himki
Himki (Хи́мки) om Venäman lidn da lidnümbrik Moskvan agjan keskuzpalan lodehes. Se om agjan koumanz' lidn eläjiden lugun mödhe, Moskvan lodehline ezilidn.
Istorii
Äiluguižed žilod da küläd mainitasoiš Himkin territorijal 16. voz'sadaspäi, sidä kesken Himki-külä. Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud vl 1850 kuti Himskai-raudtestancii da žilo senno «Moskv — Piter»-raudtel, radaškanzi vn 1851 kül'mkus. Stancijan ümbrišt oli kezaküläpertiden tahond 1920-nzihe vozihesai. Kätihe Himkid radnikžiloks vl 1937 i sauvoškanzihe kahtent aviategint. Anttihe lidnan statusad vn 1939 26. päiväl keväz'kud. Lidn oli Himkin rajonan keskuseks vll 1940−1960 i 1965−2005. Ühtištuihe Shodn'-lidnad Himkinke vn 2004 sügüz'kus.
Himki šingotase aviakosmižen sarakon kahtel tegimel (raketlikutimed, kosmižed apparatad), zenitraketsistemiden projektiruindan konstruktorbürol, sauvondan edheotandoil, Venäman kaikiš järedamban Šeremetjevo-lendimportan logistižil keskustoil.
Geografijan andmused
Lidn sijadase kanalan Moskvan nimed oiktal randal tobjimalaz (Канал имени Москвы 128 km pitte, ühtenzoitab Volgad Moskv-jogenke), 180 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Om penid jogid lidnan territorijal, sidä kesken Moskvan hurad ližajoged: Himk-jogen (Хи́мка vai Хи́нска, Хи́нка 18 km pitte) üläjoksmuz Himkan mecas i Shodn'-jogi (ven. Схо́дня 47 km pitte) lidnümbrikon päivlaskmas. Lidnümbrik röunatab Moskvanke suves, keskuzpalas i lodehes. Toižed lähembaižed lidnad oma Dolgoprudnii ani päivnouzmha, Lobn' 10 km pohjoižpäivnouzmha, Krasnogorsk 12 km suvipäivlaskmha i Zelenograd (Moskvan pala) 4 km lodeheze.
«Moskv — Piter»-raudtekeskust i «Venäma»-avtote (M10-trass, Moskv — Piter) mändas lidnan keskuzpalan kal't. Maksline «Neva»-avtote (M11-trass, Moskv — Piter) läbitab lidnan päivnouzmad. Rahvahidenkeskeine civiline Šeremetjevo-lendimport (SVO / ШРМ, 50 mln passažiroid vl 2019) radab Himkin pohjoižes.
Himki om lidnümbrikon üks'jäine eländpunkt.
Eläjad
Vl 1926 žilon ristitišt oli 2 876 eläjad, vl 1939 lidnan — 23 092 eläjad. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 207 425 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'.
Ortodoksižen hristanuskondan 17 jumalanpertid i 8 časounäd oma olmas lidnas, mugažo protestantizman kaks' jumalanpertid (baptistoiden i evangelistoiden).
Rahvahad (2010): venälaižed — 91,9%, ukrainalaižed — 1,8%, armenijalaižed — 1,3%, toižed rahvahad — 5,0%.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Moskvan agjan lidnad Kategorii:Moskvan agjan lidnümbrikod
Toine mail'man soda
thumb|350px|Valdkundad ühtnemižen mödhe toižes mail'man sodas: {{legend|#63B74E| |inline}}{{legend|#66F000|antigitlerine koalicii|inline}} {{legend|#2AACF6|«värtmuden mad» da niihe ühtnenuded}} {{legend|#C6BDC7|neitraližed valdkundad}} Toine mail'man soda (1. sügüz'ku 1939 — 2. sügüz'ku 1945) oli soda kahten mail'man sodapolitižiden koalicijoiden keskes.
Ühthižed andmused
Kuz'vozne soda linni kaikiš surembaks azekhaks konfliktaks ristitkundan istorijas. 62 valdkundad ühtniba sihe, sil pordol kaik oli 73 valdkundad mail'mas (Mašurun ristitišton nell' videndest). Sodategendad oliba koumen kontinentan territorijoil (Evrop, Azii i Afrik) da kaikiden valdmeriden veziš. Se om üks'jäine konflikt, kus atomazegišt oli kävutadud.
Kaks' koalicijad kogotihe: «värtmuden mad» (Saksanma, Italii, Japonii rippujiden valdkundoidenke) da niihe ühtnenuded i antigitlerine koalicii (päühtnijad — Sur' Britanii ičeze dominionidenke, NSTÜ, AÜV, Francii, Kitai).
Sodan süd
Linniba sodan süikš:
Jäl'gused
Sodan lopmižiden keskes:
1984
1984 (tuha ühesasadad kahesakümne nellänz') voz' — ližapäivvoz', kudamb augotihe pühäpäiväl grigorianižen kalendarin mödhe.
Kolnuded
Kategorii:20. voz'sada
Čerčill' Uinston
Uinston Čerčill'  (täuz' nimi anglijan kelel: Sir Winston Leonard Spencer-Churchill ['ʧɜːʧɪl]; sünd. 30. kül'mku 1874, Vudstok, Anglii, Sur' Britanii — kol. 24. viluku 1965, Kensington, London, Anglii, Sur' Britanii) oli britanine valdkundmez'.
Biografii
Uinston oli sündnu Blenheiman pert'kulhu, Rendol'f Genri Spenser Čerčill'-lordan i hänen Dženni Čerčill'-ledin kanzha. Tat oli tetaban politikanmehen, mam oli elokahan amerikalaižen biznesmenan tütren.
Valdkundaline radnikoičend
Britanižen armijan polknik, služi kavalerijas vll 1895−1900 i 1915−1916. Suren Britanijan parlamentan ühtnii (alakodi — Kundoiden kodi, 1900−1964). Vozil 1908−1929 i 1939−1955 oli ranu ühten aigan Suren Britanijan ministrištos, sidä kesken päministran kaks' strokud (1940−1945, 1951−1955) da kaičendministran (1940−1945, 1951−1952).
Kanz
Uinston Čerčill' oli naižiš üks'jäižen kerdan vspäi 1908 elon pitte, Klementina Ogilvi Spenser Čerčill'-baroness (1885−1977) oli hänen ak. Sünduiba naimiželos: Rendol'f-poig (1911−1968) da nell' tütärt — Diana (1909−1963), Sara (aktris, 1914−1982), Marigol'd (sünd. 1918) i Meri (1922−2014).
Homaičendad
Kategorii:Valdkundmehed Kategorii:Suren Britanijan istorii Kategorii:Suren Britanijan kirjutajad Kategorii:Suren Britanijan politikanmehed Kategorii:Nobelän premijan laureatad Kategorii:Kirjutajad kirjamišton mödhe Kategorii:Politikanmehed kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Vudstokha Kategorii:Kolnuded Londonas Kategorii:Antikommunistad
Elektrostal'
Elektrostal' (Электроста́ль) om Venäman lidn da lidnümbrik Moskvan agjan päivnouzmas. Se om agjan kahesanz' lidn eläjiden lugun mödhe.
Istorii
Ende nened küläd oliba lidnan territorijal: Afanasovo, Šebanovo i Visokovo. Zatišje-mectahond (Зати́шье) oli läz niid. Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud vl 1916, konz sauvoškanzihe kaks' tegint: raudan elektrometallurgijan tegim i šlibakoiden Bogorodskii-tegim. Molembad tegimed radaškanziba voden 1917 aigan, ned oma olmas tämbäi-ki. Vl 1925 nimitihe Zatišje-pol'stancijad Elektrostalikš. Radnikžilon nimituz oli Zatišje vhesai 1928. Se sai lidnan statusad vn 1938 26. päiväl tal'vkud.
Elektrostal' šingotase südäitukuižen poltusen tegimel, raudan elektrometallurgijan «Elektrostal'»-tegimel (hüväladuline teraz lomuspäi), mašiništon tehmižel katilpertiden, metallurgižen i atomižen sarakoiden täht, sauvondmaterialiden pästandal (rosttumatomad torved, pertinsauvomižen kombinat — beton, sauvondblokad), himižen kaičendan abutusiden i fil'triden tehmižel.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Kläz'm-jogen oiktal randpolel, 5 kilometras jogespäi, 150 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Mecmassivad oma kaičenus lidnan päivnouzmaižen i päivlaskmaižen röunoidenno. Matkad Moskvan rengazavtotehesai om 38 km päivlaskmha. Lähembaižed lidnad oma Noginsk 1 km pohjoižhe i Pavlovskii Posad 10 km päivnouzmha.
Raudteplatformad oma Metallurg (suvipalas), Elektrostal' (keskuses) i Mašinostroitel' (pohjoižes) sarakol Černogolovkhasai «Moskv — Vladimir»-keskustaspäi. Moskvan pen' avtorengaz (A107-trass) läbitab lidnan päivlaskmad. «Volg»-avtote (M7-trass) mäneb 1 km pohjoižhe lidnaspäi.
Eläjad
Vl 1939 lidnan ristitišt oli 42 607 eläjad, vl 1959 — 96 922 eläjad. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe 155 196 ristitud elihe lidnas. Kaikiš suremb ristitišt oli 153 tuhad eläjid vll 1990−1992 i 155..158 tuhad eläjid vspäi 2010 (158 508 rist. vl 2017). Kaik 165 364 ristitud elihe lidnümbrikos vl 2019.
Rahvahad (2010): venälaižed — 95,8%, ukrainalaižed — 1,6%, toižed rahvahad — 2,6%. Ortodoksižen hristanuskondan koume jumalanpertid i koume časounäd oma olmas lidnas, jumalanpert' i kuz' časounäd lidnümbrikon toižiš eländpunktoiš.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Moskvan agjan lidnad Kategorii:Moskvan agjan lidnümbrikod
Evrovizii-2017
Evrovizii-2017 (Пісенний конкурс Євробачення 2017, Eurovision Song Contest 2017, Concours Eurovision de la chanson 2017) oli 62. Evrovizii-konkurs, kudamb oigenzihe Ukrainas, 2017. vodel.
2017-nden voden vägestai — portugalijalaine Salvador Sobral-pajatai. Venämalaine Julija Samoilova-edestai ei ühtnend konkursha, jäi vizata.
Valdkundad-ühtnijad
center|thumb|400px|legend|#782167| {{legend|#22b14c|Mad, kudambad ühtištuiba konkursas}} {{legend|#FFC20E|Mad, kudambad pučihe ühtnemižespäi}} {{legend|#d40000|Mad, kudambad ei lähtnugoi finalha}}
Jegor'jevsk
Jegor'jevsk (Его́рьевск) om Venäman lidn Moskvan agjan päivnouzmas. Se om Jegor'jevskan lidnümbrikon administrativine keskuz (edel vn 2015 kül'mkud — rajonan).
Istorii
Eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan kirjutadud purtkiš vl 1462 kuti Visokoje-külä (Высокое «korged»). Möhemba kätihe küläd Jegorije-Visokoje-žiloks, nimitihe jumalanpertin Jegorii-pühämehen mödhe, hän-žo Jurgii-vägestusenkandai. Žilo sai makundan lidnan statusad vn 1778 kahtendes poles, udesnimitihe Jegor'jev:aks, sid' nügüdläižikš. Šingotihe leibän jogavoččil jarmankoil i kanghiden tehmižel 19. voz'sadaspäi. Raudtesarak tuli lidnha Voskresenskaspäi vl 1869. Saudihe vedenveimen vodele 1877.
Jegor'jevsk šingotase mehanižel tegimel, räzintehnižiden tegesiden edheotandal, raudtekaluišton tegimel, sauvondmaterialiden tegimil (laminat, lämuzizoläcii), sömtegimištol (jauhtegim, leibtegim, lihakombinat, kofen pakuindedheotand), kengiden «Kotofei»-edheotandal, «Gedeon Richter»-zell'kompanijan tegimel. Nevondkundaližen aigan tömašinoiden tegim, kanghiden fabrik, nübliden edheotand, omblendfabrik i punümbriradajan kombinat radoiba mugažo.
Geografijan andmused
Lidn sijadase lidnümbrikon lodehes, Meščoran alangišton lodehližel röunal, Guslic-jogen üläjoksmusen randoil (Гу́слица 36 km pitte, Moskvan hurapol'ne bassein), 150 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Moskvan röunhasai (Moskvan rengazavtotehesai) om 100 km lodeheze orhal, avtotel vai raudtel. Lähembaižed lidnad oma Voskresensk 23 km päivlaskmha-suvipäivlaskmha orhal, 28 km avtotedme vai raudtedme, i Kurovskoje 23 km lodeheze-pohjoižhe orhal, 29 km avtotedme vai raudtedme.
Čon Džihun
Čon Džihun (정지훈; sünd. 25. heinku 1982, Sosan, Čhunčhon Namdo-agj, vai Seul, Suvikorei) om Korejan pajatai, prodüser da akt'or. Tobjimalaz om tetab anglijankel'ženke Rein-psevdonimanke (Rain «vihm»).
Jegor'jevsk
Geografijan andmused
Jegor'jevsk I-raudtestancii radab lidnan lodehes vspäi 1870 (ende muite Jegor'jevsk), Jegor'jevsk II-seižutezpunkt (vspäi 1930) om sen palaks i üks'jäine lidnas passažiroiden täht, lühetas Jegor'jevsk aigplanoiš. Raudtestancii sijadase «Kurovskoje — Voskresensk»-keskustal.
Eläjad
Vl 1897 lidnan ristitišt oli 19 200 eläjad, vl 1939 — 56 314 eläjad. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 70 081 ristitud, rajonan kaks' koumandest. Kaikiš suremb ristitišt oli enamba 70 tuhad eläjid vll 1973−2001 (74 200 rist. vl 1992) i om vspäi 2010 (73 766 rist. vl 2018). Ortodoksižen hristanuskondan ph. Stroican Mariinskii-naižjumalankodi Stroican päjumalanpertinke, ph. Aleksandr Nevalaižen päjumalanpert' i nell' jumalanpertid oma olmas lidnas, mugažo vanhuskolaižiden pühäpert'.
Čon Džihun
Biografii
Čon om sündnu Sosan-lidnha. Vozil 1999−2000 Rein oli «FanClub»-gruppan solistan. Hän augoti solišt kar'jerad lähtendan gruppaspäi jäl'ghe.
Jegor'jevsk
Eläjad
Rahvahad (2010): venälaižed — 92,9%, uzbekad — 2,6%, toižed rahvahad — 4,5%.
Čon Džihun
Biografii
Vspäi 2017 om nainu, Kim Te Hi om hänen ak, aktris. Heil om üks' tütär.
Jegor'jevsk
Eläjad
Professionaližen opendusen aluzkundad oma Jegor'jevskan aviatehnine kolledž, Jegor'jevskan tehnikum i Jegor'jevskan tehnologine institut.
Čon Džihun
Irdkosketused
Kategorii:Suvikorejan akt'orad Kategorii:Suvikorejan pajatajad Kategorii:Poppajatajad Kategorii:Sündnuded vl 1982 Kategorii:Akt'orad kirjamišton mödhe Kategorii:Pajatajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Suvikorejha
Jegor'jevsk
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Moskvan agjan lidnad *
Napoleon I Bonapart
Napoleon I Bonapart (Napoleone Buonaparte — oficialine nimi vhesai 1796, Napoléon Bonaparte [napɔleɔ̃ bɔnapaʁt]; sünd. 15. eloku 1769, Ajaččo, Korsik, Francii — kol. 5. semendku 1821, Longvud, Ph. Jelenan sar', Britanine imperii) oli francijalaine sodamez' da politine lider, sodadiktator, Francijan imperator (18.05.1804 — 6.04.1814, 20.03 — 22.06.1815), pani nügüdläižen Francijan valdkundan alusid. Ühten aigan oli Italijan kunigahan (1805−1814), Šveicarijan konfederacijan mediatoran (1803−1813) da Reinan konfederacijan protektoran (1806−1813).
Biografii da ohjastuz
Vozil 1784−1785 Napoleon openui Parižan sodaškolas artilleristaks. Služi Francijan armijas, i vl 1796 panihe händast armijan jenaralaks da Italižen kampanijan pämeheks. Vodel 1797 se lopihe satusekahašti Francijan i Bonapartan täht, ühten aigan hän propagandirui ičeze sodasatusid lehtesiden kal't. Vn 1798 oli pandud Francijan tazovaldkundan Angližen armijan päkäsknikan, i Francijan sodaväged tegiba avantürine matk Egiptha. Vn 1799 kül'mkus Bonapart sädi kumaidust valdkundas, kändihe Francijan üks'päižeks ohjandajaks.
Matkan Venämaha jäl'ghe Bonapartan sodaväged tirpiba surt vajagut. Pätajan Rahvahiden Toran aigan (vn 1813 reduku) läz Läipcigad Napoleon tirpi kilad, hänen imperii čihozi. Vn 1814 keväz'kus Venäman da Prussijan koalicii tuli Parižha. Jäl'ghetulii — Lüdovik XVIII-kunigaz, oti valdištint Burbonoiden restavracijan aigan.
Ohjastusen znamoičend
Napoleonan ohjastusen päjäl'guz om valdkundan sauvond, ei ole sodamatkad, ned vaiše abutiba levitada uzid mel'pidegid. Käskused oliba kodificiruidud ühtheze ezmäižen kerdan Rimalaižen imperijan aigaspäi, nügüd'aigaine openduz da sijaline administracii, ičezkaluišton oiktused i tazooiktuz Evropadme augotadas sil aigalpäi. Francijan valdkundbankan aluz om pandud vl 1800.
Kanz
Oli naižiš kaks' kerdad. Üks' poig sündui kahtendes naimiželos, toižed kaks' poigad oliba illegitimižil.
Homaičendad
Kategorii:Valdkundmehed Kategorii:Francijan imperatorad Kategorii:Francijan sodapämehed Kategorii:Napoleonan sodad Kategorii:Sodapämehed kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Korsikha Kategorii:Kolnuded Ph. Jelenan sares
Kurčaloi
Kurčaloi (Курчало́й, Курчалой-гIала) om Venäman lidn da lidnankund Čečenijan Tazovaldkundan päivnouzmas. Se om Kurčaloin rajonan administrativine keskuz, mülüb rajonha.
Istorii
Eziauguine Kurčaloi-eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan vl 1732 Kizlär-lidnusen D. F. Jeropkin-komendantan «Reestr mägiden valdoičijoile»-dokumentas (Реестр горским владельцам). Se oli muretud Kavkazan sodan aigan (1819−1821). Ühtennimine Kurčaloi-teip (klan, rod) sijaliženke augotižlibundanke om olmas Čečnäs.
Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud Terling-jogen randal vl 1847. Kaik kaks'toštkümne mečetid oli Kurčaloiš vl 1883. Rahvahan deportacijan aigan žilon nimituz oli Čkalovo vll 1944−1958, sid' pördihe endišt nimed. Žilo sai lidnan statusad vn 2018 29. päiväl tal'vkud, edel se oli tazovaldkundan kaikiš järedamb külähine eländpunkt.
Geografijan andmused
Lidn sijadase rajonan päivlaskmas, Kavkazan ezimägišton tazangištol, Gums-jogen oiktal randal (Белка 80 km pitte, Terekan oigedpol'ne bassein), 169 m keskmäižel korktusel valdmeren pindan päl. Matkad Grozniihasai om 34 km päivlaskmha-lodeheze orhal vai 42 km avtotedme. Lähembaižed lidnad oma Šali 16 km päivlaskmha-suvipäivlaskmha orhal vai 18 km avtol, Argun 19 km päivlaskmha-lodeheze orhal vai 27 km avtotel, i Gudermes (raudtestancii) 15 km pohjoižhe orhal vai 22 km avtotedme.
Kurčaloi om lidnankundan üks'jäine eländpunkt. Lidnankundan pind — 38,15 km².
Eläjad
Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 22 723 ristitud, rajonan videndez. Vn 2020 uhokus lidnan ristitišt oli 26 670 eläjad. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'.
Rahvahad (2010): čečenalaižed — 99,76%, toižed rahvahad i rahvahuden ozutandata — 0,24%.
Islaman pämečet' Kunta-Hadži Kišievan nimed (voib mülütada viž tuhad uskojid), pühäpert' Jangulbi-šeih Dohtukaevan nimed da seičeme fartalmečetid oma olmas lidnas.
Kurčaloin islamine institut Ahmat-Hadži Kadirovan nimed om lidnan professionaližen üläopendusen aluzkundaks.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Čečenijan Tazovaldkundan lidnad *
Kirkorov Filipp
Biografii
Filipp Kirkorov om sündnu Varn-lidnha, Bedros-pajatajan i Viktorija-artistan sämižkanzha. Vl 1971 Filipp kazvatajidenke sirdab Nevondkundaližhe Ühtištushe. Ezmäine ezinend oli vl 1986 televizijan «Šire krug»-oigenduses (sana sanha «Levitagha rengazkund»). Vl 1989 hän pästi ičeze ezmäine «Filipp»-al'bom. Vspäi 1994 Filipp oli nainu Alla Pugačova-pajatajal. Vl 2005 hö saiba joudobut naimiželospäi i toine toižespäi.
Vl 2011 Filipp kändihe tataks, Alla-Viktorija-tütär om sündnu. Seičemes kus sen jäl'ghe Martin-Kristo-poig om sündnu. Vozil 2011−2013 Fillip oli TV-vedajan «Faktor A»-TV-šouhu. Nügüd'aigan (vl 2019) Filipp gastroliruib rattemata koncertiženke «Ja»-programanke («Minä»).
Irdkosketused
Kategorii:Poppajatajad Kategorii:Venäman pajatajad Kategorii:Pajatajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Evrovizijan ühtnijad Kategorii:Sündnuded Varn-lidnha
The Shinee World
«The Shinee World» om SHINee-muzikgruppan ezmäine korejankel'ne studioal'bom, kudamb om pästtud vl 2008. Sil-žo vodel pästtihe al'bomad tošti «Amigo»-nimenke. A.Mi.Go om korejankel'žen frazan lühenduz: Areumdaun Minyeorueljoahamyeon Gosaenghanda (아름다운 미녀를 좋아하면 고생한다) znamoičeb «Linned mokitas, kuiži oled mel'dünu čomaha neiččehe».
Irdkosketused
Kategorii:SHINee:n al'bomad Kategorii:Debütižed al'bomad Kategorii:Al'bomad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 2008 al'bomad
Tirv
thumb|left|250px|Lidnan kart (2012). Tirv (Tõrva «terv», Törwa) om Estinman lidn da volost' valdkundan suves. Mülüb Valgan makundha, sen kahtenz' surtte lidn koumespäi. Estinman koncertoiden üks' keskusišpäi, oleskeleb läz sadad koncertoid da mugoižid aigtegoid vodes.
Istorii
Žilo sai lidnan statusad vn 1926 2. päiväl heinkud. Vll 1950−1959 lidn oli Tirvan rajonan keskuseks. Nevondkundaližen aigan Tirv-il'mbaz oli olmas lidnanno.
Tirvan ižandusen päsarakod oma mecan ümbriradmine i turizm.
Geografijan andmused
Lidn sijadase makundan lodehes, Ihne-jogen randoil (Õhne jõgi 94 km pitte, lankteb Virtsjärvhe). Matkad Latvijan röunhasai om 17 km suvipäivlaskmha orhal, Tallidnhasai om 173 km pohjoižhe-lodeheze orhal vai 208 km avtotedme. Matkad makundan Valg-keskushesai om 25 km suvhe orhal vai 28 km avtotedme. Toižed lähembaižed lidnad oma Abja-Paluoja päivlaskmha-lodeheze, Vil'jandi pohjoižhe, Otepä päivnouzmha.
Kaik kaks' žilod i 37 küläd alištudas Tirvan volostin (Tõrva vald) tobmudele vs 2017 redukun 24. päiväspäi. Volostin pind — 647 km².
Eläjad
Vn 2011 Estinman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 2 729 ristitud, sidä kesken estilaižed — 98,8%, toižed rahvahad i rahvahuden ozutandata — 1,2%.
Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 3 128 eläjad vl 1940 i 3 112 eläjad vl 2006. Kaik 6 129 ristitud elihe Tirvan volostiš vn 2019 augotišes.
Irdkosketused
Kategorii:Estinman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Valgan makund
Mahatma Gandi
Mahatma Gandi, todesine da täuz' nimi om Mohandas Karamčand «Mahatma» Gandi (મોહનદાસ કરમચંદ (મહાત્મા) ગાંધી, मोहनदास कर्मचन्द (महात्मा) गान्धी, Mohandas Karamchand "Mahatma" Gandhi ['moːɦənd̪aːs 'kərəmtʃənd̪ 'ɡaːnd̪ʱi]; sünd. 2. reduku 1869, Porbandar, Bombein prezidentkund (nüg. Gudžarat-štat), Britanine Indii — kol. 30. viluku 1948, N'ju Deli, Deli, Indii) oli likundan Indijan ripmatomudes ezinenas Britanižes Indijas, indijalaine valdkundaline da kundaline šingotai. Hänen «satjagraha»-filosofii valatoiti kožundvajehtusiden polenpidajihe: kucui boikotiruida britanižid tavaroid, aluzkundoid da käskusid.
Biografii
Tuleban aigan kundaline šingotai openzihe Londonas, sai juristan opendust. Vozil 1921−1934 oli Indižen rahvahaližen kongressan ezimehen, sid' läksi sišpäi erižmel'žusiden tagut. Indii sai ripmatomut vides kus edel Gandin pölištust.
Mahatma Gandi koli rikondan järgnaprindan rezul'tataks, kaumad ei ole olmas. Gandin sündundpäiv (2. reduku) om rahvahaline praznik Indijas, oigendase mail'mas-ki kuti ÜRO:n Rahvahidenkeskeine päiv väged vaste (vspäi 2007). Mahatma Gandin portret om Indijan rupijan kaikil banknotoil.
Sai «Mahatma»-nimen (znamoičeb «korgedhengeline» sanskrital) Suviafrikan oldes vl 1914.
Homaičendad
Kategorii:Valdkundmehed Kategorii:Indijan politikanmehed Kategorii:Indijan filosofad Kategorii:Indijan juristad Kategorii:Pacifistad Kategorii:Filosofad kirjamišton mödhe Kategorii:Juristad kirjamišton mödhe Kategorii:Politikanmehed kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Gudžaratha Kategorii:Kolnuded Deliš
Tegendad päzutandha näht
«Tegendad päzutandha näht» (Cúmplices de um Resgate) om braziline portugalijankel'ne TV-serial dram-žanras lapsiden täht.
Serialas om 357 epizodad, kaikutte om 45 minutad hätkte. Se läksi vodes 2015 (3. eloku) vhesai 2016 (13. tal'vku) Brazilijan «SBT»-televerkos. Vl 2017 läksi ekranoile toižiš portugalijankel'žiš valdkundoiš da Amerikan ispanijankel'žiš maiš.
Irdkosketused
Kategorii:Brazilijan TV-serialad Kategorii:TV-serialad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 2015 serialad Kategorii:TV-serialad portugalijan kelel
Preslava
Preslava, todesine nimi om Petä Koleva Ivanova (Преслава, Петя Колева Иванова; sünd. 26. kezaku 1984, Dobrič, Bolgarii) om bolgarijalaine popfolkpajatai.
Biografii
Preslava om sündnu Dobrič-lidnha. Školvoziden aigan hän sädi klassan sebranikoidenke «Шанс»-muzikgruppad.
Vl 2004 Milko Kalaidžijev znamoiči händast statjaližikš da tariči hänele ühtneda gruppan gastroliš Mustmeren randadme. Sil-žo vodel hän pästi ičeze ezmäine studine «Преслава»-al'bom, nimiti sidä ičtaze päle.
Nügüd'aigan (vl 2017) Preslava om üks' kaikiš populärižiš pajatajišpäi Bolgarijas.
Vl 2018 pajatai naine sünduti Paola, no peitab hänen tatan nimen.
Irdkosketused
Kategorii:Bolgarijan pajatajad Kategorii:Pajatajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Bolgarijha Kategorii:Sündnuded vl 1984
Aleksandr Maršal
Aleksandr Maršal (Александр Маршал), todesine nimi om Aleksandr Vital'evič Min'kov (Александр Витальевич Миньков; sünd. 7. kezaku 1957, Korenovsk, Krasnodaran rand, Venäman NFST, NSTÜ), om Venäman eläi, venäkel'ne i anglijankel'ne rokpajatai da muzikankirjutai. Venäman arvostadud artist (2007).
Biografii
Aleksandr om sündnu Korenovsk-lidnha. Hänen tat oli lendajan. Aleksandr pidi unikuvan lindä lendajan, tatan jäl'ghe. Kirjuti ezmäižen pajon školas opeten. Školan jäl'ghe ühtni sodaškolha, no sigä päti vajehtada professijad.
Protvino
Protvino (Протвино́) om Venäman lidn da lidnümbrik Moskvan agjan suves. Om tedolidnan statusanke vn 2008 elokuspäi.
Aleksandr Maršal
Biografii
Ezmäi Aleksandr ühtni «Цветы»-gruppha («Änikod»), sid' «Аракс»-gruppha («Araks»). Vozil 1987-1990 Aleksandr oli «Gorky Park»-gruppan gitaristan, vl 1990 hän tegihe solistaks lähtnuden Nikolai Noskovan sijas. Vl 1998 Aleksandr pästi ičeze ezmäine studine «Может быть»-al'bom. Vl 2001 sai «Золотой граммофон»-premijad («Kuldaine grammofon») «Белый пепел»-pajos (kändase kuti «Vauged tuhk»).
Protvino
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1960 kuti sauptud Serpuhov-7-žilo tedoidamha korktoiden energijoiden fizikad. Anttihe radnikžilon statusad nügüdläiženke nimenke vl 1965, nimitihe jogen mödhe. Lidnanvuitte žilo sai lidnan statusad vn 1989 15. päiväl kül'mkud. Lidnan institutad kadotiba kaikenaigaižid tedoškolid 1990-nzil vozil.
Aleksandr Maršal
Biografii
Oli naižiš koumašti. Hänel kaks' lapsed oma olmas: Polina-tütär (kahtendes naindaspäi) da Artöm-poig (koumandes naindaspäi, sünd. 1997).
Protvino
Istorii
Protvino šingotase kahtel tedokeskusel, tedoedheotandoil (biotehnologii, medtehnik), sauvondmaterialiden pästandal (polimerine geosegluz, profil'lava, metalline katuz), sömtegimištol (lihakombinat i lihaedheotand), elektrotehnižel tegimel, mebel'fabrikal, kompjuterprogramiden edheotandal.
Aleksandr Maršal
Biografii
Aleksandr pajatab pajoid sodatemanke kaikenaigašti, hän om tatanmaižen šoubiznesan üks' populärižiš pajatajišpäi kaiktä.
Protvino
Geografijan andmused
Lidn sijadase Protv-jogen alajoksmusen hural randal (Протва́ 282 km pitte, Okan hura ližajogi), 176 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Röunatab Kalugan agjan territorijanke suves i päivlaskmas. Lähembaine lidn om Serpuhov 12 km päivnouzmha-pohjoižpäivnouzmha. Raudte radab lidnas vaiše jüguiden täht.
Aleksandr Maršal
Al'bomad
</OL> <LI> От берега до берега (Randaspäi randhasai) <LI> Может быть… (Voib olda…) <LI> Там, где я не был <LI> Горец (Mägiden eläi) <LI> Особый (Erinii) <LI> Белый пепел (Vauged tuhk) <LI> Батя (Bat' ) <LI> Отец Арсений (Arsenii-pap' ) <LI> Летят журавли… (Kur'ged letas…) <LI> Или так (Vai muga) <LI> Жизнь взаймы <LI> Парусник (Purehlaiv) <LI> Где ночует солнце (Kus päivoi ödub) <LI> До свидания, полк (Hüväd kaiked, polk) <LI> До восхода ночной звезды (Edel ötähthan nouzmad) <LI> Обернись </OL>
Irdkosketused
Kategorii:Rokpajatajad Kategorii:Venäman pajatajad Kategorii:Pajatajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Krasnodaran randha Kategorii:Gorky Park Kategorii:Venäman arvostadud artistad
Protvino
Geografijan andmused
Protvino om lidnümbrikon üks'jäine eländpunkt.
Eläjad
Vl 1970 žilon ristitišt oli 12 995 eläjad. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 37 308 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 36..37 tuhad eläjid vll 1998−2018 (37 504 rist. vl 2012).
Ortodoksižen hristanuskondan Venäman Kaikiden Pühämehiden jumalanpert' (om saudud vll 1990−1993) i ph. Jumalanmaman Katken jumalanpert' oma olmas lidnas.
Rahvahad (2010): venälaižed — 93,8 %, ukrainalaižed — 2,6 %, toižed rahvahad — 3,6 %.
Professionaline openduz om neniden aluzkundoiden filialad: Moskvan agjan Gubernine kolledž, Moskvan valdkundaline industrialine universitet, Valdkundaline «Dubn»-universitet.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Moskvan agjan lidnad Kategorii:Moskvan agjan lidnümbrikod Kategorii:Tedolidnad
Domodedovo (lidn)
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1900 kuti žilo udenno raudtestancijanno «Moskv — Pavelec»-raudtel, nimitihe olnuden vides kilometras päivlaskmha Domodedovo-žilon mödhe (229 rist. vl 2010, mainitase vspäi 1401). Oli saudud tegimid i žiloid niidenno, kezaküläpertid. Kätihe radnikžiloks vl 1938. Suren sodan aigan žilo alastui bombardiruindale vn 1941 heinkus-kül'mkus. Sai lidnan statusad vn 1947 12. päiväl keväz'kud. Sauvoškanzihe Domodedovo-lendimportad lidnan päivnouzmas vl 1962, radab vspäi 1964. Lidn oli Domodedovon rajonan keskuseks vspäi 1969, sil-žo aigal oli alištunu agjan tobmudele oikti.
Domodedovo šingotase mašinansauvomižen tegimil (kondicionerad, tehnologine blok i kivivoin da gazan sarakon täht), sauvondmaterialiden pästandal (raudbetontegesed, profil'lava, metalline katuz, metalline saiding), rahvahidenkeskeižen lendimportan holitišil, mugažo mebel'fabrik radab lidnas. Venäman valdkundaline fil'mfond kaičese lidnan suves.
Geografijan andmused
Lidn sijadase lidnümbrikon pohjoižes, vanoikahas tahondas, penen Rožaik-jogen randal (Рожайка 51 km pitte, Moskvanjogen oigedpol'ne bassein), 160 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Domodedovo vedase 26 km pohjoižespäi suvhe pidust' raudted i kogoneb nelläs erigoittud palaspäi (vspäi 2004): päpala pohjoižes, Aviacionnii, Vauktad Pachad (Белые Столбы), Baribino. Matkad Moskvan röunhasai (Moskvan rengazavtotehesai) om 16 km pohjoižhe orhal, avtotel vai raudtel. Toižed lähembaižed lidnad oma Podol'sk 10 km päivlaskmha orhal, Vidnoje 10 km pohjoižhe orhal i kaikil teil.
Domodedovo-raudtestancii radab lidnan päpalan päivnouzmas vspäi 1900. Raudte mäneb rahvahidenkeskeižhe Domodedovo-lendimporthasai (DME / ДМД, 29,4 mln passažiroid vl 2018) vspäi 1966. Aeroekspress ühtenzoitab necidä kahtent surtte Venäman lendimportad Moskvan Pavelecan päraudtestancijanke vspäi 2002, seižuteseta lidnan eländfartaloiš. «Don»-avtoten (M4-trassan) maksline pala ümbärdab lidnan päpalad päivnouzmaspäi vspäi 2016.
Lidn jagase kahesaks mikrorajonaks vspäi 2007 administrativižen käskön mödhe: Keskuzline, Suvine (ende Družb), Päivlaskmaine, Pohjoine, Aviacionnii, Vauktad Pachad, Baribino, Vosträkovo.
Eläjad
Vl 1939 žilon ristitišt oli 8 684 eläjad, vl 1959 lidnan — 27 686 eläjad. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 96 145 ristitud, lidnümbrikon koume nelländest. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'. Ortodoksižen hristanuskondan Venäman Kaikiden Pühämehiden päjumalanpert' (om saudud vl 1997), viž jumalanpertid i časoun' oma olmas lidnas.
Rahvahad (2010): venälaižed — 92,0%, ukrainalaižed — 1,9%, armenijalaižed — 1,2%, totarlaižed — 1,0%, toižed rahvahad — 3,9%.
Professionaližen opendusen aluzkundad oma «Moskovii»-kolledž i Moskvan üläopendusen aluzkundoiden severz'-se filialid.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Moskvan agjan lidnad *
Kuban'
Kuban'  voib znamoita:
The Carpenters
«The Carpenters» vai muite «Carpenters» (Karpenterz — Karpenterad) om tutab amerikaine muzikgrupp Kalifornii-štataspäi. Duet kogoni vellespäi sizarenke. Se edesti muzikad poprok- da softrok-stiliš. Tetabad tähäsai pajod oma «(They Long to Be) Close to You» (1970) i «Yesterday Once More» (1973).
Duet oli olmas vll 1969−1983. Se tuli lophu Karen Karpenteran edelaigaiženke surmanke südäimenkurospäi. Ühthemänho om mödud enamba mi 100 millionad al'bomoiden egzemplärid. Karen äneti solišt al'bomad vl 1979, no se om pästtud vaiše vl 1996. Ričard jätksi kompiläcijoiden pästandad i äneti kaks' solišt al'bomad kuctud vokalistoidenke.
Irdkosketused
Kategorii:AÜV:oiden muzikgruppad Kategorii:Popgruppad Kategorii:Softrokgruppad Kategorii:Muzikgruppad kirjamišton mödhe Kategorii:Muzikgruppad vl 1969 alusenpanendanke Kategorii:Muzikgruppad vl 1983 čihodamiženke
Vesprem
Vesprem voib znamoita:
Dobrič
Dobrič (Добрич) om lidn Bolgarijan pohjoižpäivnouzmas. Se om Dobričun agjan administrativine keskuz.
Istorii
Eziauguižen eländpunktan aluz oli Ezmäižen Bolgarijan car'kundan aigan (10. voz'sada), pečenegad paniba sidä mantazole 11. voz'sadal. Nügüdläine eländpunkt om olmas 16. voz'sadaspäi, ezmäi kuti Kuruskelä-külä, sid' turkan Hadžioglu-Pazardžik-lidn. Vl 1882 udesnimitihe Dobrič:uks. Vll 1916−1940 lidnan nimituz oli Bazaržik Romanijan palaks. Vll 1949−1990 nimitihe Tolbuhin:aks.
Dobrič šingotase erazvuiččel sömtegimištol, omblendal i kengiden tehmižel.
Geografijan andmused
Lidn sijadase 225 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Sofii-pälidnhasai om 380 km päivlaskmha orhal vai 480 km avtotedme. Sadas jondvet mareiguišpäi i lähižiš vezivaradimišpäi. Lähembaine järed lidn da meriport om Varn 50 km suvhe avtotedme.
Klimat om subtropine kuivahk. Heinkun i elokun lämuz om +24,2 C°, vilukun +1,2 C°, voden keskmäine lämuz om +13,2 C°. Paneb sadegid 537 mm vodes, läz tazomäras sezonidme, 35..56 mm kus.
Eläjad
Vl 2011 eläjiden lugu oli 91 030 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 116 066 ristitud vl 1991.
Rahvahad (lidnan eläjad, enamba 0,4% vl 2011): bolgarijalaižed — 80,9%, turkad — 7,5%, čiganalaižed — 2,7%, toižed rahvahad — 0,6%, rahvahuden ozutandata — 8,3%.
Irdkosketused
Kategorii:Bolgarijan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Karoravad
Karoravad (Marmota) om živatoiden heim Nühtajad-heimkundaspäi.
Leviganduz
Libuihe Pohjoižamerikaspäi. Voib löuta karoravid Pohjoižamerikas, Azijas, Evropas. Kaik kahesa erikod elädas Evrazijas, niišpäi üks'jäine al'pine karorav-erik om levitadud vaiše Evropas.
Karoravad navettäs avaroid landšaftoid (tazangišt), no om mägierikoid. Elädas ičeze tehtud uruiš i kolonijoil, erasti severt-se voz'tuhoid rattemaha, ka ned živatad oma bubonmustmoran londuseližeks rezervuaraks.
Ümbrikirjutand
Täuz'kaznuded živatad oma severdan-se kilogrammid vedutte.
Erikod
Tetas 14..15 erikod heimos:
Homaičendad
Kategorii:Oravižed Kategorii:Živatad kirjamišton mödhe‎ Kategorii:Nühtajad Kategorii:Imetaiživatad
Nüša
Nüša, täuz' nimi om Nüša Jur'jevna Šuročkina (Нюша, Нюша Юрьевна Шурочкина; sünd. 15. eloku 1990, Moskv, Venäman NFST, NSTÜ) om Venäman poppajatai, aktris da muzikankirjutai.
Biografii
Nüša (Anna-nimen vepsläine variant Vologdan agjas) om sündnu Moskv-lidnha Anna-nimenke, muzikkanzha. Hänen kaks'voččes igäs kazvatajad eriganziba toine toižespäi, no tat tütrenke nägihe paksus. Hänel sizar da vell' oma olmas. Seičemetoštkümnevoččes igäs vajehti ičeze nimen, kändi Nüšaks.
Vl 2008 Nüša ühtni Jurmalan rahvahidenkeskeižhe «Новая волна»-konkursha («Uz' ald»), sigä hän sai kudenden sijan. Vodes päliči Nüša pästi ičeze ezmäižen «Вою на Луну»-pajon («Ulaidan Kudmaižhe»). Vl 2010 hän pästi ičeze ezmäine studine al'bom «Выбирать чудо» («Valita čudod»). Vl 2012 pästihe «Снежная королева»-mul'tfil'mad («Lumikunigaznaine»), siš Nüša änetoiti Gerda-pävägelašt. Sil-žo vodel hän pästi «Это Новый Год»-pajod («Nece om Uz' Voz'») videoklipanke. Vl 2015 hän pästi «Где ты, там я»-pajod («Kus sä, sigä mä-ki») azijalaižen temanke. Vl 2016 pästi «Целуй»-pajod («Čukoide») sintipop-žanras.
Vspäi 2017 om lähtnu mehele, Igor' Sivov om hänen mužik. Heil om üks' tütär: Simba-tütär (sünd. 2018).
Irdkosketused
Kategorii:Poppajatajad Kategorii:Venäman pajatajad Kategorii:Pajatajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded vl 1990
Malini Hema
Hema Malini Čakravarti (mugažo anglijan kelel; ஹேம மாலினி, हेमा मालिनी; sünd. 16. reduku 1948, Ammankudi (Orathanadu), Tamil Nadu, Indii) om indijalaine aktris, režissör, prodüser, kargadai da politikanmez'.
Biografii
Hema om sündnu Ammankudi-külähä (Tamil Nadu-štat).
Vspäi 2004 Hema Malini om Indijan rahvahaližen partijan ühtnijaks, vll 2010−2011 radoi sen generaližen sekretarin.
Kanz
Vspäi 1979 aktris om lähtnu mehele, Dharmendra om hänen mužik, akt'or. Aktris om emindamaks Dharmendran kahtele poigale da tütrele ühtendes naindaspäi. Hema sünduti kaks' tütärt: Eša-tütär (om sündnu vl 1981) da Ahana-tütär. Tütred jätktas maman radod, ratas aktrisoin mugažo.
Galena (pajatai)
Galena (mugažo bolgarijan kelel), todesine nimi om Galina Vičeva Genčeva (Галина Вичева Генчева; sünd. 21. semendku 1985, Smädovo, Bolgarii) om bolgarijalaine popfolkpajatai.
Biografii
Galina om sündnu Smädovo-lidnha.
Vspäi 2008 Galin om hänen mužik. Vl 2009 Galena tegihe mamaks, Stefan-poig om sündnu, vl 2017 Aleksandr-poig om sündnu, hän pühäti hänele «Mωρό μου (Бебето ми)»-pajod.
Irdkosketused
Kategorii:Bolgarijan pajatajad Kategorii:Pajatajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Bolgarijha Kategorii:Sündnuded vl 1985
Vasthein
Vasthein (Calamagrostis) om äivoččiden heinäsižiden kazmusiden heim. Mülütadas Tähkheiniden sugukundha.
Leviganduz
Heimon erikod oma levitadud vilus i venos vöiš. Kazdas tropikoiden mägiden pautkil mugažo, molembiš mapoliškoiš.
Nened tahod oleldas erazvuiččiden erikoiden eländtahoikš: sokaz tahond turbazmahusenke, mec, penzhišt, pilitišed, luhtad, jogiden randad.
Ümbrikirjutand
Erikod oma pojavad keskneze morfologižikš, no kaikutte navedib kazda erinijas eländtahos.
Heinäd löustkekahidenke vai erasti tähkanvuiččidenke änikusidenke, tähkuden änik om üks'jäine. Šingotase kezan ezmäižes poles. Tähkuden värtmuz om karvakaz, sen tagut änikuz näguse pehmdaks küpsmižen aigan.
Kävutand
Läz kaikiden erikoiden kaidad lehtesed i seikhed oma kauktad, ka ottas hondladuižeks sötmižkazmuseks vaiše severzid-se erikoid Arktikan i mägiomaluižiden arvoimižiš. Kuivmavasthein (Calamagrostis epigejos) i Psevdorogonvuitte vasthein (Calamagrostis pseudophragmites) sätas žomid i varmdad turbišt, kävutasoiš varmitamha letkesižid pautkid. Voib löuta dekorativižid erikoid.
Valitud erikod
Kaik lugetas läz 260 erikod heimos, sidä kesken 50 erikod kazdas Venäman territorijal.
Homaičendad
Kategorii:Tähkheinäd Kategorii:Kazmused kirjamišton mödhe Kategorii:Heinäsižed kazmused Kategorii:Sötmižkazmused
Ranaut Kangana
Kangana Ranaut (mugažo anglijan kelel, virktas [kəŋɡənaː raːɳoːʈʰ]; कंगना राणावत; sünd. 23. keväz'ku 1987, Bhambl, Mandi-ümbrik, Himačal Pradeš-štat, Indii) om indine aktris. Edestab rolid hindikel'žiš fil'miš tobjimalaz.