cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Amsterdaman flag
Ümbrikirjutand
Flagan nägu toštab Amsterdaman lidnanznaman somuzlaudad täuzin. Koume tazostadud lapakoiktad šoidud oma järgenduses: rusked, must, rusked. Koume vauktad venujad ristad kuvadasoiš ühteks riveks keskmäižel mustal šoidul.
Ristad oma pühän Ondrii-apostolan ristad. Flagan i lidnanznaman mujud libudas Persein-kanzan znamaspäi Amsterdaman ohjastusen andmusiden mödhe, se pereh valdoiči äjil tahoil lidnas. Keskmäine šoid voib znamoita Amstel-joged.
Homaičendad
Kategorii:Flagad Kategorii:Amsterdam
Dem'janenko Aleksandr
Aleksandr Sergejevič Dem'janenko (Александр Сергеевич Демьяненко; sünd. 30. semendku 1937, Sverdlovsk, Venäman NFST, NSTÜ — kol. 22. eloku 1999, Piter, Venäma) oli nevondkundaline da venämalaine kinon i teatran akt'or. Venäman NFST:n rahvahan artist (1991).
Biografii
Tuleban aigan akt'or openui Sverdlovskan keskškolas saksan kelen opendamiženke. Openui GITIS:as (Moskv, 1955−1959) i vändaškanzi roliš kinos jo kahtendel kursal. Sädi ut mel'kuvad nevondkundaližes kinos, intelligentine nor' mez' kändihe vägimeheks. Vl 1961 sirdi Leningradha i radoi «Lenfil'm»-studijas elon lophusai. Roliden änetoitandan dubliruindan mastar, muga ühtni läz sadha tatanmaižhe i verazmaižhe fil'mha.
Hän om hüvin tetab kut Šurik (Ol'šoi) — populärižiden fil'miden riven kinopersonaž. Kaikiš tetabambad rolid oliba «Operacii «I» da toižed Šurikan ozaitelemižed»-, «Kavkazalaine tabanu vai Šurikan uded tegod»- da «Ivan Vasil'jevič vajehtab professijan»-fil'miš.
Akt'or oli naižiš kahtišti, tütrindam radab aktrisaks.
Irdkosketused
Kategorii:NSTÜ:n akt'orad Kategorii:Venäman akt'orad Kategorii:Akt'orad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Jekaterinburgha
Džordžtaun (Gajan)
Džordžtaun (Georgetown) om Gajanan pälidn da kaikiš suremb lidn. Mülüb kuti lidn Demerara-Mahaik-agjaha.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1781 alamalaižil Demerar-jogen Borselen-sarel kuti Starbruk / Tabrok. Vspäi 1784 se kändihe Alamaiden kolonijoiden administrativižeks keskuseks. Vl 1812 britanijalaižed anastiba eländpunktad i nimitiba nügüdläižikš Georg III-kunigahan oiktastuseks. Vl 1842 elokun 24. päiväl Džordžtaun sai oficiališt lidnan (angl. city) statusad.
Vn 1966 semendkuspäi Džordžtaun om ripmatoman Gajanan pälidnaks.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Pohjoižes šurupoliškos, valdkundan pohjoižes, 0 m ü.m.t. keskmäižel korktusel, Atlantižen valdmeren randal. Demerar-jogi sädab estuarii lankten valdmerhe, i lidn seižub sen päivnouzmaižel randal.
Eläjad
Vl 2012 250 tuh. ristitud elihe lidnas ezilidnoidenke (150 km²), se om valdkundan kaikutte koumanz' ristit.
Vl 2002 rahvahan enambuz oli afrikalaižed (53%), mulatad (24%) da indijalaižed (20%). Religijan mödhe om äi hristanuskojid da induizman uskojid.
Transport
Avtobusad, taksid, venehed da ehtatimed oma kundaližeks transportaks lidnas da sen ümbrištos.
Kaks' lendimportad om läz lidnad. Rahvahidenkeskeine civiline Čeddi-Džegan-lendimport (GEO, angl. Cheddi Jagan) radab vspäi 1969 AÜV:oiden sodail'mbazan sijas, sijadase 41 km suvhe lidnaspäi Timehri-ezilidnas. Sišpäi tehtas reisid Keskuzamerikan maihe (Port-of-Spein, Paramaribo, Barbados, Panam-lidn), AÜV:oiden lidnoihe (Nju Jork, Majami), Torontoho. Toine om regionaline Ogle-lendimport (OGL), se sijadase 6 km päivnouzmha lidnaspäi, om reisid Paramaribohosai, Port-of-Speinhasai da Barbadosha, sidä kesken punolendimil.
Irdkosketused
Kategorii:Gajanan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe * Kategorii:Pälidnad
Like a Hurricane
Muzik, sanad i prodüser — Diter Bolen.
Homaičendad
Kategorii:C. C. Catch:an al'bomad Kategorii:Al'bomad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 1987 al'bomad
Kher Anupam
Anupam Kher (mugažo anglijan kelel; अनुपम खेर; sünd. 7. keväz'ku 1955, Šiml, Himačal Pradeš-štatan pälidn, Indii) om indijalaine akt'or. Fil'mdase Bollivudas i verhiš maiš.
Biografii
Anupam om sündnu Šiml-lidnha. Openui Delin Draman čomamahton nacionaližes školas, om vn 1978 pästnikan. Ühtni 450 fil'mdandha i 100 teatran lavastushe, hindi-kelel tobjimalaz.
Vozil 2001−2004 oli Indijan kinocenzuran laudkundan ezimeheks. Anupamal ičeze akt'oran čomamahton škol om avaitud Čandigarhas.
Kanz
Vspäi 1985 om nainu, Kirron Kher om hänen ak, aktris. Anupamal om Sikander-poigindam (sünd. 1981, Kirronan poig ezmäižes naimiželospäi), hän radab akt'oran.
Irdkosketused
Kategorii:Indijan akt'orad Kategorii:Akt'orad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Himačal Pradešha
Bakal
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1757 samha raudkivendod. Kätihe radnikžiloks vl 1928. Kävutihe löudmižsijad lujas Suren sodan aigan, saihe kivendon 760 tuhad tonnoid vodes sil aigal. Ühtištuihe Bakal-radnikžilod lähižidenke žiloidenke da anttihe lidnan statusad vn 1951 25. päiväl redukud.
Bakal šingotase raudkivendon kar'jeril tähäsai, mugažo kaivuzil. Kivendon küllästamižtegim radab lidnas. Toižed edheotandad oma kaivuzmašiništon tegim (varapalad ekskavatoriden täht i küllästamižmašiništon kohenduz), Zlatoustan omblendfabrikan filial, sauvondmaterialiden sarak (kuividen sauvondsegoitusiden tegim, šebnän tehmine). «Suviural»-ralli i «Ural-Kosmopoisk»-organizacijan suim oleldas lidnan ümbrištos joga vodel.
Geografijan andmused
Lidn sijadase rajonan päivlaskmaiženno röunanno, Suviuralan päivlaskmaižil pautkil, Sulei- i Sur' Suk-mägisel'giden keskes, 568 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Baškortostanhasai om 7 km lodeheze orhal, Čeläbinskhasai om 167 km päivnouzmha orhal, 206 km avtotedme vai 250 km raudtedme. Lähembaine lidn om Satk-rajonkeskuz 12 km pohjoižpäivnouzmha orhal vai 15 km avtotel.
Ural-trassan «Uf — Čeläbinsk»-pala mäneb 7 km suvipäivnouzmha lidnaspäi. «Berdäuš — Bakal»-sarak ühtenzoitab lidnad «Uf — Čeläbinsk»-raudtekeskustanke, Bakal-stancii radab vaiše jüguiden täht vspäi 2012.
Nell' pen't žilod mülüdas lidnankundha Bakalan ližaks, sidä kesken kaks' oma kaikenaigaižeta ristitištota.
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 20 940 ristitud, lidnankundan — 21 118 ristitud, rajonan nelländez. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 29..31 tuhad eläjid vll 1959−1967 (31 tuh. rist. vl 1967). Vl 2017 kaik 19 590 eläjad oli lidnas i 19 782 ristitud kaikes lidnankundas.
Rahvahad (2010): venälaižed — 87,3%, totarlaižed — 6,4%, baškiralaižed — 3,4%, ukrainalaižed — 1,0%, toižed rahvahad — 1,9%.
Professionaližen opendusen aluzkund om Bakalan proftehnologijoiden da holitišiden tehnikum.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Čeläbinskan agjan lidnad Kategorii:Satkan rajon
Suonenjogi
Suonenjogi (suom. i Suonenjoki, suomen virkand: [ˈsuo̯nenjoki]) om Suomenman lidn da lidnankund valdkundan suvipalan keskuses. Se om Pohjoižsavo-agjan kaikiš penemb lidnankund videspäi eläjiden lugun mödhe.
Istorii
Municipalitetan aluz om pandud vl 1865. Raudte läbiti kundan keskust vl 1889. Kätihe lidnanvuiččeks (kauppala) vl 1967, anttihe lidnan statusad (kaupunki) vl 1977.
Suonenjogi šingotase temašiništon pästandal («Arctic Machine»), kleidüd brusan tegimel («Finland Laminated Timber»), mecpilindan tegimel («Iisveden Metsä Oy»), sömtegimištol (maidtegim i keitišen tegim). Sadmanzikaižen avar kazvatand mäneb 1940-nziš vozišpäi, äi ristitud ajeltas poimdä sidä kezal kaikes valdkundaspäi i verhiš maišpäi. Suomenman mectedoinstitutan alajaguz i koume muzejad ratas kundas mugažo.
Geografijan andmused
Lidn sijadase agjan suviröunanno, Suontienselkä–Paasvezi-järven randišton lodehližes čogas (Suontienselkä–Paasvesi 58 km² pindanke, 99 m ü.m.t.). Matkad agjan Kuopio-keskushesai om 41 km pohjoižpäivnouzmha orhal, 52 km avtol vai raudtel, Hel'sinki-pälidnhasai om 297 km suvhe-suvipäivlaskmha orhal, 334 km avtotedme vai raudtedme. Toižed lähembaižed lidnad oma Varghuz 52 km suvipäivnouzmha orhal vai 66 km avtotedme, Pieksämägi (Suvisavo) 37 km suvhe orhal, 42 km avtotedme vai raudtedme, i Jüväskülä (Kesksuomenma) 83 km suvipäivlaskmha orhal vai 97 km avtol. Suonenjogin raudtestancii radab «Iisalmi — Kouvol»-keskustal.
Vl 2020 lidnankundan pind — 862,34 km², sidä kesken kuivma 713,55 nellikkilometrad, vezi i sokaz tahond ottas 148,79 km². Lidnankund jagase 27 valičemižtahoks. Kaik 16 kundan keskusen rajonad i 31 küläd alištudas lidnan tobmudele.
Eläjad
Vl 1980 eläjiden lugu oli 9 110 ristitud (kaikiš suremb ristitišt vspäi 1980), vl 2010 — 7 598 ristitud. Koume ristitud nelläspäi elädas lidnankundan keskuzpalas.
Vn 2016 andmusiden mödhe, suomen kel' oli mamankeleks 97,7% täht lidnalaižišpäi, toižed keled — 2,3%.
Olavi Ruotsalainen radoi edeližen lidnanpämehen vn 2013 sügüz'kuhusai, hän om Suonenjogin kundan suiman ezimez' vn 2017 heinkuspäi.
Irdkosketused
Kategorii:Suomenman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Pohjoižsavo
Tetrafobii
thumb|150px|right|Lift kitajižes [[Šanhaiš: ei oli nomeroid 4-lugunke]] Tetrafobii (amuižgrekan kelen kahtes sanaspäi: τετράς tetras «nell'» i φόβος fobos «varu») om fobii (irracionaline varu), 4-lugun varaiduz.
Fobii om levitadud Päivnouzmaižen Azijan maiš tobjimalaz, kus kirjkel' om kitajižiden ijeroglifoiden alusel: Kitai, Japonii i Korei. Pagin kävutase joga päiväl. Vär meletuz libub kahten ijeroglifan pojavas virkandaspäi: 四 si «nell'» i 死 si «surm», kitajan keles virkand erištase vaiše tonal.
Homaičendad
Kategorii:Fobijad
Sapporo
Etimologii
Edehko lidnan alust vl 1866 merikanal läbiti nenid tahoid. Sapporon nimituz sündui ainun kelen sanoišpäi: sat poro pet (サッ・ポロ・ペッ), kändase «kuiv sur' jogi».
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1868 Hokkaidon udeks pälidnaks, sikš ku vanh Hakodate-pälidn oli londoile alastui.
Sapporon irdoiden planiruind om oigedsaumaine.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Hokkaido-saren suvipäivlaskmas. Se seižub läz Japonijan meren randištod, Tojohiranjogen molembil randoil, 5 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad valdkundan Tokio-pälidnaspäi om läz 900 km pohjoižhe.
Sapporo jagase 10 administrativižhe lidnanlaptha (jap. 区 ku).
Eläjad
Vl 2005 eläjiden lugu oli 1 880 863 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'. Läz 4,0 mln ristituid elädas lidnaglomeracijas.
Oleite (Kanzas)
Oleite (Olathe [oʊˈleɪθə]) om AÜV:oiden lidn Kanzas-štatan päivnouzmaiženno röunanno, štatan nellänz' lidn eläjiden lugun mödhe. Se om Džonson-ümbrikon administrativine keskuz. Mülüb Kanzas Sitin aglomeracijha (kaks' millionad eläjid), sen suvipäivlaskmaine ezilidn.
Sapporo
Transport
Sapporo om Hokkaido-saren avtote- da raudtesol'm. Lidnan merine avanport om Otaru.
Avtobusad, tramvaid, funikulörad da lidnelektrojonused oma kundaližeks transportaks lidnan südäimes. Metro radab vspäi 1971 (vl 2015 om 3 jonod, 49 stancijad, 48 km raudted, se om manalaine, jonused ajadas räzinaitud kezroil).
Oleite (Kanzas)
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1857 lidnan statusanke. Nimituz znamoičeb «čomakulu» šoni (šauni)-indejalaižiden kelel. Kätihe «ezmäižen klassan» lidnaks vl 1970.
Oleite šingotase Garmin-kompanijan päfateral (GPS-ladimed) i mašinansauvomižen edheotandoiden tegimištparkal. «Farmers Insurance»-kompanijan järed palakund i Kanzasan il'mlikundan kontrolin keskuz sijadasoiš siš.
Sapporo
Transport
Rahvahidenkeskeine civiline «Uz' Titose»-lendimport (CTS) sijadase 48 kilometras suvipäivnouzmha lidnan keskusespäi. Sišpäi tehtas reisid Azijan äjihe verhiže maihe, mugažo Japonijadme. Toine soda- da civiline lendimport om Okadam (OKD) Hokkaido-saredme reisiden täht, se sijadase 7 km pohjoižhe Sapporon keskusespäi.
Oleite (Kanzas)
Geografijan andmused
Klimat om kontinentaline neps. Kezal om räk, tal'vel paneb lunt (35 sm vodes). Voden keskmäine lämuz om +12,8 C°, kezakun-elokun +24..+26 C°, tal'vkun-uhokun −2..+1 C°. Ekstremumad oma −34 C° i +46 C°. Paneb sadegid 1035 mm vodes, enamba semendkus-kezakus (133..134 mm kus), vähemba tal'vkus-uhokus (33..44 mm kus). Paneb haloid keskmäras redukuspäi sulakuhusai.
Sapporo
Sport
Vn 1972 3.-13. päivil uhokud Sapporo vastsi 11. Tal'veližid Olimpiadvändoid. Ned oliba Azijas ezmäižen kerdan.
Oleite (Kanzas)
Eläjad
Vn 2010 AÜV:oiden rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 125 872 ristitud 156,49 km² pindal. Kaikiš suremb ristitišt om nügüd'.
Sapporo
Sport
Vozil 1986 da 1990 lidn oli Azijan tal'vvändoiden pälidnaks, vn 2017 uhokul vastsi niid möst.
Oleite (Kanzas)
Irdkosketused
Kategorii:Amerikan Ühtenzoittud Valdkundoiden lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Kanzas
Sapporo
Irdkosketused
Kategorii:Japonijan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Maiskii (Kabardinii da Balkarii)
Maiskii (Ма́йский, Майскэ, Майски, Mayskıy) om Venäman lidn da lidnankund Kabardinijan da Balkarijan Tazovaldkundan päivnouzmas. Se om Maiskijan rajonan administrativine keskuz.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1824 kuti varmitez, vspäi 1829 — Prišibskai-stanic (станица Пришибская). Vl 1925 ühtištoitihe sidä lähiženke Kotlärevskii-raudtežilonke da udesnimitihe nügüdläižikš. Vl 1965 žilo sai lidnan statusad.
Maiskii-lidn šingotase röntgenladimiden «Sevkavrentgen-D»-tegimel, raudbetontegimel, likörvodkantegimel i oludtegimel. Ende elektronižen mašinansauvomižen tegim i kalankazvatusen tegim radoiba mugažo.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Čerek- da Terek-jogiden keskes, kus ned jokstas kaikiš lähemba toine toiženke edel ühthejoksmust, 217 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Nal'čikhasai om 45 km suvipäivlaskmha. Lähembaižed lidnad oma Prohladnii 15 km pohjoižhe, Terek 25 km suvhe i Nartkal 25 km suvipäivlaskmha. Kotlärevskai-raudtestancii radab «Murtazovo — Prohladnai»-keskustal vspäi 1875, sišpäi raudtesarak 40 km pitte lähteb Nal'čikannoks.
Nell' žilod da Baksan-tesar mülüdas lidnankundha Maiskijan ližaks. Lidnankundan pind — 138,3 km².
Eläjad
Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 26 755 ristitud, lidnankundan — 27 416 ristitud, rajonan seičeme kümnendest. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om 26..27 tuhad eläjid vspäi 2002 (27 301 rist. vl 2009). Vl 2017 kaik 27 055 ristitud elihe lidnas i 27 738 ristitud kaikes lidnankundas.
Rahvahad (enamba 0,7% vl 2010, ozutadud rahvahudenke): venälaižed — 70,0%, turkad — 11,4%, kabardalaižed — 5,6%, korejalaižed — 3,3%, čiganalaižed — 2,9%, ukrainalaižed — 1,2%, osetinalaižed — 0,9%, balkarijalaižed — 0,7%, toižed rahvahad — 4,0%.
Ortodoksižen hristanuskondan ph. Mikoi-arhangelan jumalanpert' om avaitud lidnas, letihe pühäpertid vll 1907−1909. Islaman uz' pühäpert' om avaitud vl 2018.
Kabardinijan da Balkarijan agrotegimištol'žen kolledžan (Vanh Čerek-žilo) Maiskijan filial andab professionališt keskopendust lidnas.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Kabardinijan da Balkarijan Tazovaldkundan lidnad *
Mujuherneh
Mujuherneh (Genista) om äivoččiden kazmusuden heim. Mülüb Bobanvuiččed-sugukundha. Läz 90 erikod i 10 gibridad.
Leviganduz
Heimon ezitajad kazdas Keskmeren randoil, Evropas i Pohjoižamerikas. Severz'-se dekorativižid erikoid om intoduciruidud Avstralijha.
Ümbrikirjutand
Madalad penzhad, pol'penzhad vai lianad. Lehtesed oma pened ünäižed, kazdas tophikš. Erased erikod oma ogahakahad.
Henoiden änikoiden äjüz nägub kuti hernhuded paugus. Änikod oma pakuižen mujun, oleldas vauktalaz i hajukahad erasti. Kazdas toppaz-änikusil barban agjas i kaimolurbišpäi. Konz gaved' tuleb leten änikon päle, ka erasiden erikoiden änikod avaitas ühtel kurol i anttas heid'omad gavedin sel'gha.
Äikerdoitas semnil, harvamb i hubin vihandoil čokvezoil.
Kävutand
Ištutadas erasid erikoid dekorativižikš i mahusen pindan varmdusen täht. Kozad i lambhad södas tahtonke, lehmäd ottas vaiše nälgan aigan.
Järgeline mujuherneh (Genista tinctoria) sättub samha pakušt mujud, hot' kazmuz om morii.
Homaičendad
Kategorii:Bobanvuiččed Kategorii:Kazmused kirjamišton mödhe Kategorii:Penzhad Kategorii:Dekorativižed kazmused Kategorii:Mujutandkazmused Kategorii:Sötmižkazmused
Kuvatud mez' (fil'm, 1973)
«Kuvatud mez'» (The Wicker Man) om voden 1973 tetab britanine triller. Režissör — Robin Hardi.
Forsaž 1
«Forsaž 1» (The Fast and the Furious, venäkel'žes versijas — Форсаж 1) om voden 2001 tetab amerikalaine torafil'm. Režissör — Rob Koen. Ezmäine ozutez oli AÜV:oiš vl 2001 kezakun 22. päiväl, Venämas — nelläs kus sen jäl'ghe (18. reduku 2001).
Se om ezmäine Forsaž-fil'mfranšizan pala. Fil'm linni populärižeks lujas kaiked mail'madme.
Homaičendad
1 Kategorii:AÜV:oiden fil'mad Kategorii:Saksanman fil'mad Kategorii:Torafil'mad Kategorii:Fil'mad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 2001 fil'mad Kategorii:Fil'mad anglijan kelel
Bandung
Bandung (Kota Bandung [ˈbɑːndʊŋ], Bandoeng) om lidn Indonezijan suvipäivlaskmas. Se om valdkundan nellänz' lidn eläjiden lugun mödhe, Päivlaskmaine Jav-agjan administrativine keskuz.
Istorii
Eländpunkt mainitase vspäi 1488. Ezmäine Indonezijan raudte ühtenzoiti Batavijanke (nüg. Džakart) vl 1880, sil aigalpäi regionan tekstiline tegimišt šingotaškanzihe. Vl 1906 Bandung sai erištadud municipalitetan statusad. Oli kurortaks kolonialižen aigan.
Bandung šingotase lebuturizmal, dizaintavaroiden penil edheotandoil, farmaceftižel sarakol, sömtegimištol. Läz 50 üläopendusen aluzkundad ratas lidnas.
Geografijan andmused
Bandung jagase 30 ümbrikoks (kecamatan).
Eläjad
Vn 2010 Indonezijan rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 2 394 873 ristitud, vn 2021 — 2 452 943 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt om nügüd'. Kaik 8,3 mln eläjid om ezilidnoidenke 487 km² pindal, kaik om 11,8 mln ristituid lidnaglomeracijas 1876 km² pindal (2021, kahtenz' surtte valdkundas).
Religijan mödhe (2021): islamanuskojad — 92 %, protestantizman polenpidajad — 5 %, katolikad — 2 %, toižed uskojad — 1 %.
Irdkosketused
Kategorii:Indonezijan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Kosov
Kosov voib znamoita:
Umbrine škol
Umbrine škol oli italine voimujupirdandan škol, kudamb nimitadihe Umbrii-regionan nimen mödhe. Necen školan keskuz vsdl. XIII - XVI oli Perudžas. Školan formiruindale abutiba Toskanan-ki pirdajad. XIV vsdn. lopus - XV vsdan, augotišes umbrižen školan mastarad radoiba möhäižgotižen čomamahton tradicijoiš. XV vsdn. toižes polespäi umbrižen školan stil'ad valdoičeškanziba Renessansan principad.
Ezitajad
Kategorii:Pirdand
Präžan rahvahaline rajon
Präžan rahvahaline rajon (venäkelel: Пряжинский национальный район, karjalan keled: Priäžän kanzalline piiri, suomeks: Prääsän kansallinen piiri) om Venälaižen Federacijan Karjalan Tazovaldkundan municipaline ühtnik.
Administrativine keskuz om lidnanvuitte Präž-žilo.
Istorii
Rajon om sädud vl 1930, uhokun 28. päivän VCIK:an käskön mödhe, ühtenzoittihe Pühäjärven i Sämjärven rajonid.
Vspäi 1956 enččen Vedljärven rajonan territorii mülüb Präžan rajonha päiči Tigvjärven küläkundas. Vozil 1963−1966 Präžan rajonan territorii mülüi Änižröunan rajonha.
Vs 2008 redukun 7. päiväspäi rajonan nimi om «rahvahaline»-sananke rajonan Nevondkundan pätandan mödhe.
Geografijan andmused
Präžan rahvahaline rajon om Karjalan Tazovaldkundan suvine taho. Pind — 6 395 nellikkilometrad (10nz' sija tazovaldkundas 18späi), saum vezid om 9,4% (600 km²).
Om röunoid 6 Venäman rajonanke:
Reljef om kukhikaz mecakaz sodunu tazangišt. Joged mülüdas Atlantižen valdmeren basseinha, erigoitai pird Änižen i Ladogan basseinoiden keskes läbitab rajonan territorijad. Znamasine järv om Sämjärv (Сямозеро) 266 km² pindanke rajonan pohjoižes.
Klimat om ven pehmed. Vilukun keskmäine lämuz om −10,7 C°, heinkun kesklämuz om +16,3 C°.
Londuseližed varad oma turbaz, sauvondmaterialad (rugižkivi, ozrikkivi, mramor, sauvondkivi, savi), mec, kala, reskvezi.
Vspäi 2005 rajonan territorii jagase sečemeks municipaližeks ühtnikaks: üks' lidnankund da kuz' küläkundad.
Eläjad
Vn 2002 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 18 224 ristitud, vl 2010 — 14 664 ristitud.
Toižed znamasižed eländpunktad oma Čaln-žilo (2,6 tuh. rist. vl 2013), Essoil-žilo (1,7 tuh. rist. vl 2013) da Matrosad-žilo (1,4 tuh. rist. vl 2016).
Bass Sol
thumb|left|140px|Bassan Solan ratud «Bell»-kompanijan logotip, 1969. Sol Bass (Saul Bass; sünd. 8. semendku 1920, Nju Jork, Nju Jork (štat), AÜV — kol. 25. sulaku 1996, Los Andželes, Kalifornii, AÜV) oli amerikalaine pirdai-kuvatai da grafine dizainer.
Homaičendad
Kategorii:AÜV:oiden pirdajad Kategorii:Sündnuded vl 1920 Kategorii:Dizainerad Kategorii:Pirdajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe
Venän kel'
thumb|right|400px|Venäkelen levigandusen kart Evrazijas Venän kel' (lühüdas — venäkel'; ičeze nimituz: русский язык) om indoevropine, slavine kel'.
Ühthižed andmused
Pagižijoiden lugu om läz 165 millionad ristituid kut mamankelel. Erištadas läz 20 paginad keles.
Venäkel' om Venälaižen Federacijan valdkundkel', mugažo üks' kahtes oficialižes kelespäi Vaugedvenämas. Om oficialiženke statusanke Kazahstanan territorijal.
Homaičendad
Kategorii:Keled i dialektad kirjamišton mödhe Kategorii:Kavkazan keled Kategorii:Kazahstanan keled Kategorii:Kirgizstanan keled Kategorii:Vaugedvenäman keled Kategorii:Venäman keled
Tecuro Hošino
Tecuro Hošino (星野鉄郎) om tedoližen fantastikan riven kul'tine melestehtud personaž, vägimez'. Ezmäižen kerdan hän ozutihe Tähtazkundan ekspress 999-mangas (1977). Kazvoi armotoman lapsen.
Homaičendad
Kategorii:Kosmine Harlok-merirazbainik Kategorii:Animen i mangan personažad
Jogensu
Jogensu voib znamoita:
Förness Deborra-Li
Deborra-Li «Deb» Förness (Deborra-Lee Furness; sünd. 30. kül'mku 1955, Sidnei, Uz' Suviuel's, Avstralii) om avstraline kino- da TV-aktris, režissör dai prodüser.
Biografii
Förness kazvoi Mel'burnas i lopi keskškolad siš. Zavodi aktrisan kar'jerad vl 1975. Openui Amerikaižes teatrčomamahtoiden akademijas (Nju Jork) i lopi sidä vodel 1981, vändi rolid amerikaižes «Felkon Krest»-serialas (lähtli efirha vll 1981−1990). Sid' pördui Avstralijha. Todhine tetabuz tuli vn 1988 «Huiktuz»-fil'man pästandan jäl'ghe, naine sai kaht arvlahjad roliš.
Deborra-Li om Hju Džekman-akt'oran ak vspäi 1996, kazvatihe kaht last naimiželos.
Vl 2005 aktris mužikanke i azjaliženke Džon Palermo-partnöranke paniba kinotehmižen Seed Productions-kompanijan alust.
Irdkosketused
Kategorii:Avstralijan aktrisad Kategorii:Avstralijan prodüserad Kategorii:Avstralijan režissörad Kategorii:Aktrisad kirjamišton mödhe Kategorii:Prodüserad kirjamišton mödhe Kategorii:Režissörad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Sidneihe
Rugiž
thumb|right|250px|Rughen tähkad Rugiž (Secale cereale) om Tähkheiniden sugukundan, Rughen heimon üks'vozne vai kaks'vozne heinäsine kazmuz, levitadud maižanduzkul'tur.
Ümbrikirjutand
Kazmusen jurišt levigandeb 1..2 metrhasai süvüdele, kazvab hüvin letemail lujetud muiktusenmäranke pH 5,3..6,5. Rugiž otab südäimehe ližasubstancijoid jügedsegijoiš ühtnendoišpäi korktan fiziologižen aktivižusen tagut. Lehtesiden sol'm formiruiše 1,7..2 sm süvüdel, kaikutte kazmuz sädab 4..8 vezad, 50..90:hesai hüviš arvoimižiš.
Seikh om pall'az südäimes, se om 80..100 sm kortte, oleleb 70..200 sm. Lehtesed seikhenke oma hahksinižed mujul. Lehtesed oma 15..30 sm pitte i 1,5..2,5 sm levette.
Kazvatand i kävutand
Semetas tal'veks («voz'rugiž») päiči Sibirin igähižen rougun rajoniš, kus kazdas vaiše rughen tulgod — ovedid. Vll 2011−2016 kazvatadihe rughen satusen kaks' koumandest neciš koumes mas: Saksanma, Venäma, Pol'šanma.
Kävutadas siderataks. Rugižma kačusteleb rujoheinid idüs i šopšotab savikod. Pandas veresid seikhid furažaks, ol'g kaičese hätken. Sadas villäspäi jauhod i leibäd, tislid, vasad, vinad.
Irdkosketused
Kategorii:Tähkheinäd Kategorii:Maižanduzkul'turad kirjamišton mödhe Kategorii:Kazmused kirjamišton mödhe Kategorii:Heinäsižed kazmused Kategorii:Villänkul'turad
Randač
Randač (Рандач) om Venäman pen' külä Vologdan agjan Kirillovan rajonas, sen Alöšinon küläkundas.
Eländpunkt sijadase rajonan suvipäivlaskmas, küläkundan lodehes, Šeksnan vezivaradimen päivlaskmaižel randpolel. Matkad Kirillov-rajonkeskushesai om 15 km päivnouzmha orhal vai 36 km avtotedme, küläkundan Šindalovo-žilo-keskushesai om 14 km suvipäivnouzmha orhal vai 25 km avtotedme.
Külän eläjiden lugu oli 4 ristitud 2002-ndes vodes.
Homaičendad
Kategorii:Venäman küläd Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Kirillovan rajon
Mail'manreligijad
thumb|right|450px|Prevalirujiden religijoiden kart valdkundoidme (2011, [[venäkel'ne)]] Mail'manreligii om levitadud religii erazvuiččiden maiden i kontinentiden rahvahiden keskes. Se ühtenzoitab ristituid ühthižel opendusel ripmata heiden etnižiš, kelen i politikan kosketusišpäi, nacionaližen i valdkundaližen religijan erineden.
Mail'mas om koume päreligijad:
Toižed levitadud mail'mas religijad oma induizm (kandidat mail'manreligijoihe) i judaizm (hristanuskondan i islaman purde, kc. avraamižed religijad). Kitajižed religijad, sidä kesken daosizm i konfucianizm, oma sured uskojiden lugun mödhe, no uskojad oma kitajalaižed tobjimalaz. Kaikiš amuižemb mail'manreligii om animizm, nügüd'aigan se vasttase Afrikas, Edahaižen Pohjoižen i Avstralijan rahvahil päpaloin.
Homaičendad
Kategorii:Religii
Rodniki (lidn)
Rodniki (Родники́) om Venäman lidn da lidnankund Ivanovon agjan keskuzpalan pohjoižpäivnouzmas. Se om Rodnikin rajonan administrativine keskuz (vspäi 1924).
Istorii
Eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan Ivan Grazijan kirjeižes Suzdalin Jumalankatken naižjumalankodile vl 1564. Nimitihe tervehtoitajan purtken mödhe (родник). Vl 1820 Krasil'šikovad-torgovanoiden tekstiline edheotand radaškanzi žilos. Radnikžilo sai lidnan statusad vl 1918.
Rodniki-lidn šingotase bumagkanghiden pästandal, mašinansauvomižen tegimel (pnevmatine mašiništ kaivuztegimišton täht, edel 2008. vot produkcii oli avtobusad «ZIL»-šassil), leibän edheotandal, sauvondtegesil (uksenpeled).
Geografijan andmused
Lidn sijadase rajonan keskuzpalas, penen Jukš-jogen randal (Юкша, zavodiše lidnan uitos), 140 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Ivanovohosai om 47 km päivlaskmha-suvipäivlaskmha orhal vai 54 km avtotel. Toižed lähembaižed lidnad oma Vičug (raudtestancii) 17 km pohjoižpäivnouzmha orhal vai 21 km avtotedme, Šui 36 km suvipäivlaskmha-suvhe orhal vai 43 km avtotedme, i Furmanov 41 km päivlaskmha-lodezehe orhal vai 56 km avtotedme. «Ivanovo — Kinešm»-avtotekeskust om lidnan suvižeks i suvipäivnouzmaižeks röunaks. Raudten kahesakilometrine sarak ühtenzoitab lidnad «Ivanovo — Kinešm»-keskustanke, radab vaiše juguiden täht.
Rodniki om lidnankundan üks'jäine eländpunkt.
Eläjad
Vl 1939 lidnan ristitišt oli 26 996 eläjad. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 26 310 ristitud, rajonan seičeme kümnendest. Kaikiš suremb ristitišt oli 30..32 tuhad eläjid vozil 1967−1999 (32 300 rist. vl 1992).
Rahvahad (2010): venälaižed — 96,9%, toižed rahvahad — 3,1%. Ivanovon agjan kozakišton keskuz («stan») sijadase lidnas.
Ortodoksižen hristanuskondan kuz' pühäpertid oma olmas lidnas: koume jumalanpertid i koume časounäd.
Meščovsk
Istorii
Eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan vl 1238 kuti Tarusan ruhtinazkundan jagusen keskuz. Lidn alištui Suren Litvanman ruhtinazkundan tobmudele 15. voz'sadal, sil-žo aigal mainitaškanzihe aigkirjoiš avaros Mezsčevsk, Mezeck, Mezečesk, Meščersk-nimitusidenke (Мезсчевск, Мезецк, Мезеческ, Мещерск). Vspäi 1776 om makundan lidnan oficialiženke statusanke. Toižen mail'man sodan aigan lidn oli okkupiruidud nacistoil lühüdaks pordoks (reduku 1941 — 6. viluku 1942), no oli muretud lujas.
Rodniki (lidn)
Eläjad
Rodnikin politehnine kolledž om professionaližen opendusen aluzkundaks.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Ivanovon agjan lidnad *
Meščovsk
Istorii
Meščovsk šingotase valdkundaližil holitišil. Nevondkundaližen aigan nened sarakod radoiba: sömtegimišt (trahmalantegim), omblendedheotandad, sauvondmaterialiden pästand (sauvondmujud, asfal't).
Geografijan andmused
Lidn sijadase rajonan keskuzpalas, Turei-jogen oiktal randal (Турея 21 km pitte, Okan hurapol'ne bassein), 215 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Vezivaradim om saudud jogel lidnan päivlaskmas. Matkad Kalughasai om 67 km päivnouzmha-pohjoižpäivnouzmha orhal vai 84 km avtotel. Lähembaižed lidnad oma Mosal'sk 27 km lodeheze orhal vai 30 km avtotedme, i Suhiniči (raudtestancii) 25 km pohjoižhe orhal vai 41 km avtotedme. Lidn ühtenzoitase «Moskv — Bränsk»-avtotenke (M3 «Ukrain»), matkad sihesai om 15 km.
Kaik 14 žilod i 34 küläd mülüdas lidnankundha Meščovskan ližaks. Lidnankundan pind — 38,62 km².
Eläjad
Vl 1857 lidnan ristitišt oli 5 429 eläjad, vl 1939 — 3 629 eläjad. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 4 100 ristitud, rajonan koumandez, lidnankundan — 5 880 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli läz 5 400 eläjad vll 1857−1859 i vll 1989−1996. Vl 2018 kaik 5 874 ristitud elihe lidnankundas.
Rahvahad (2010): venälaižed — 91,3%, armenijalaižed — 2,7%, ukrainalaižed — 2,3%, toižed rahvahad — 3,7%.
Ortodoksižen hristanuskondan Jumalanmaman Blagoveššenjan kaks' päjumalanpertid om olmas lidnas — vanh i uz', mugažo ph. Jurgijan mez'jumalankodi radab lidnanno.
Kirovan industrialiž-pedagogine kolledž, sem Meščovskan filial om lidnan professionaližen opendusen aluzkundaks.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Kalugan agjan lidnad *
Rafael' Santi
Rafael' Santi vai muite Rafael' (täuded nimed italijan kelel: Raffaello Santi, Raffaello Sanzio, Raffael da Urbino, Rafael, Rafaelo; sünd. 28. keväz'ku vai 6. sulaku 1483, Urbino, Italijan kunigahuz, Pühä Rimalaine imperii — kol. 6. sulaku 1520, Rim, Italijan kunigahuz, Pühä Rimalaine imperii) oli sur' italine voimujupirdai, grafikanpirdai da arhitektor, umbrižen školan ezitai.
Čomamahton šingotai kuvazi sädusiš ičeze aigan gumanizman korktoid idealoid, ühtenzoiti tulnuzid antikaigaspäi čomuden igähižid ezikuvid udenke hristianiženke mail'mannägendanke. Rafaelin «Sikstine Madonna»-voikuva (1512−1513) om kaikiš tundištabišpäi istorijas.
Biografii
Rafaelin kazvatajad läksiba elospäi aigoin. Mardži Čarla-mam koli vl 1491. Džovanni Santi-tat radoi pirdajan i runokirjutajan Gvidobal'do da Montefel'tro Urbinolaine-gercogan tanhanno. Tat koli vl 1494 i ehti antta poigale voimujupirdandan ezmäižid urokoid vaiše. Tetabad pirdajad radoiba Urbinos 15. voz'sadan kahtendes palas: Lučano Laurana, Frančesko di Džordžo Martini, Pjerro della Frančeska. Heiden olend znamoiči äjan prihan čomamahtoižen opendusen täht.
Rafael' Santin kaikiš amuižemb tö om «Madonna Vagahaiženke»-fresk, se sijadase Rafaelin Kodiš-muzejas Urbino-lidnas (Italijan keskuzpalan pohjoine) tähäsai. Pirdajan ezmäižiš töišpäi oma «Horugv' Pühän Stroican kuvadusenke» (1499−1500) i altarin «Ph. Mikulai Tolentinolaižen vencastuz»-kuva (1500−1501) Sant Agostino-jumalanpertin täht lähižes Čitta di Kastello-lidnas.
Homaičendad
Kategorii:Italijan pirdajad Kategorii:Italijan arhitektorad Kategorii:Voimujupirdajad Kategorii:Sündnuded vl 1483 Kategorii:Pirdajad kirjamišton mödhe Kategorii:Arhitektorad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe
Kišinöv
thumb|left|250px|Lidnan sektorad Kišinöv (Chișinău [kiʃiˈnəw]) om Moldovan pälidn da kaikiš suremb lidn. Om valdkundan äisarakoižeks keskuseks.
Istorii
Mainitase ezmäižen kerdan vl 1436 kuti eländpunkt vezikaivonno. Vhesai 1812 mülüi Moldovan ruhtinazkundha. Vll 1812−1918 oli Bessarabijan gubernijan keskuseks, sai lidnan statusad vl 1818. Vll 1918−1940 oli Romanijan sureks lidnaks. Vn 1940 28. päiväl kezaku Rusked Armii okkupirui Bessarabijad, jouduti sidä nacistoišpäi Suren sodan aigan vn 1944 24. päiväl elokud, lidnan pertiden seičeme kümnendest oli muretud. Šingotihe teravas NSTÜ:n tazovaldkundan pälidnaks.
Geografijan andmused
Lidn sijadase valdkundan keskuzpalas, Bik-jogen kukhikahil randoil i sen vanoikahil terrasoil (Bîc, Dnestran (Nistru) oiged ližajogi), 85 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.
Kišinöv-lidn jagase vidhe sektorha: Keskuz, Čokan, Bujukani, Botanik, Riškani. Kuz' lidnad i 25 žilod mülüdas municipijha sen ližaks.
Eläjad
Vn 2013 lidnan eläjiden lugu oli 671 800 ristitud. Vl 2017 kaik 820 500 ristitud elihe municipijan röunoiš, 1,15 mln ezilidnoidenke, valdkundan koumandez. Kišinövan municipijan pind — 571,64 km².
Rahvahad (enamba 0,7%, vn 2014 rahvahanlugemine, ozutadud rahvahudenke): moldovalaižed — 67,2%, romanijalaižed — 14,5%, venälaižed — 9,3%, ukrainalaižed — 5,9%, bolgarijalaižed — 1,1%, gagauzalaižed — 0,7%, toižed rahvahad — 1,3%.
Transport
Avtobusad, trolleibusad, maršruttaksid da taksid oma kundaližeks transportaks lidnas. Koume avtostancijad om Kišinövas. Rahvahidenkeskeine civiline Kišineu-lendimport (KIV) sijadase 13 km suvipäivnouzmha lidnan keskusespäi, tehtas reisid Evropan maihe, čarterreisid Keskmeren lebutahoiže.
Irdkosketused
Kategorii:Moldovan lidnad Kategorii:Moldov Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Pälidnad *
Kaskinen
Kaskinen (mugažo suomen kelel, Kaskö) om Suomenman lidn, lidnankund da meriport valdkundan suvipäivlaskmas. Se om valdkundan i Pohjanma-agjan kaikiš penemb lidnankund eläjiden lugun mödhe.
Istorii
Ročinman Gustav III-kunigaz pani lidnan alust Kaskinen-sarehe vl 1785. Se om jäl'gmäine pandud Suomenmaha lidn Ročinman ohjastusen aigan. Lidnan suim pučihe ühtištusespäi Närpes-lidnanke vn 2019 kül'mkus ühesal änel kahesad vaste.
Geografijan andmused
Lidn sijadase agjan suvipäivlaskmas, Botnižen lahten merikaran saril i kontinental. Matkad agjan Vas-keskushesai om 82 km pohjoižhe orhal vai 94 km avtol, Hel'sinki-pälidnhasai om 317 km suvipäivnouzmha orhal vai 364 km avtotedme. Lähembaižed lidnad oma Kristiinankaupunki 15 km suvipäivnouzmha orhal vai 30 km avtotedme, i Närpes 15 km pohjoižhe-pohjoižpäivnouzmha avtol vai raudtel. Raudte ühtenzoitab Seinjogi-lidnanke.
Kaik 17 valičemižtarhad oma municipalitetas.
Eläjad
Vl 1980 lidnan eläjiden lugu oli 1 914 ristitud (kaikiš suremb ristitišt vspäi 1980), vl 2010 — 1 429 ristitud. Läz kaik ristitud (99,3%) elädas lidnankundan keskuses.
Kodikelen mödhe (2016): suomen kel' — 64,1%, ročin kel' — 29,2%, toižed keled — 6,7%.
Marlene Svens radoi edeližen lidnanpämehen vn 2017 sügüz'kuhusai.
Irdkosketused
Kategorii:Suomenman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Pohjanma
Rubens Piter
Piter Paul' Rubens (Peter Paul Rubens [ˈpitər 'pʌul 'rybə(n)s]; sünd. 28. kezaku 1577, Zigen, Nassaun gercogkund — kol. 30. semendku 1640, Antverpen, Suvialamad) oli suvialamaine vai flamandine voimujupirdai, barokkon stilin üks' alusenpanijoišpäi i keradai, Brüsselin kunigaztanhan diplomat.
Lujas tutabad oma pirdajan kontrreformacižed altarižed töd, portretad, peizažad, istorižed töd Biblijan i mifologižiden süžetiden mödhe. Znamasižed kuvad oma sured, oz., «Toižetamine»-kuva om 407 x 670 sm surtte.
Rubensan sädamižen jäl'guz lugeb enamba mi koume tuhad kuvid, sidä kesken znamasine pala om tehtud ühthižtöikš openikoidenke da kollegoidenke ičeze radhonuses. Lugetas läz 1400 autentižid Rubensan voikuvid. Ottihe pirdajan sädusid tetpaižikš hänen elon aigan. Niiden ližaks, om kaičenus äi diplomatižid kirjeižid.
Homaičendad
Kategorii:Bel'gijan pirdajad Kategorii:Voimujupirdajad Kategorii:Sündnuded vl 1577 Kategorii:Pirdajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe
Manifesto of Lacuna Coil
«Manifesto of Lacuna Coil» (Lacuna Coil:an manifest) om italižen Lacuna Coil-muzikgruppan parahimiden hitoiden kompiläcijanal'bom. Se om pästtud 2009-ndes vodes.
Pajoiden nimikirjutez
Kategorii:Lacuna Coil:an kompiläcijanal'bomad Kategorii:Kompiläcijanal'bomad kirjamišton mödhe
Lamborghini Estoque
thumbnail|right|250px|«Lamborghini Estoque» ozutelendan aigan «Lamborghini Estoque» (ispanijan virkand: [esˈtoke]) om italijalaižen «Lamborghini»-kompanijan konceptavto sedan-klassas. Sijadase kompanijan muzejas.
Vl 2008 lüksavto om ezitadud Parižan avtosalonal. Se om nell'uksine, kaik nell' kezrad oma vedajad.
Vn 2009 22. päiväl keväz'kud oli tedotadud, miše kompanii pučihe avton äikerdoičendaspäi.
Irdkosketused
Kategorii:Lamborgini:n avtod Kategorii:Kebnavtod Kategorii:Konceptavtod Kategorii:Avtod kirjamišton mödhe
Šugar'v
Šugar'v (vai Šugär', Шугозеро) om žilo Leningradan agjan Tihvinan rajonas, Šugjärven randanno. Se om Šugar'ven küläkundan administrativine keskuz.
Istorii
Panihe žilon alust lähižiden eländpunktoiden ühtištusel, nimitadas Šugar'ven agjoid niiden polhe tähäsai. Saudihe žilod olda rajonan keskuseks. Vozil 1927−1963 žilo oli Kapšan rajonan administrativižen keskusen. Tegimištoližkombinat i mecpromhoz radoiba.
Geografijan andmused
Žilo sijadase Šugjärven (5,9 km²) suvirandanno i Pašjogen hural randpolel. Matkad Tihvinhasai om 66 km suvipäivlaskmha avtotedme. Lähembaižed orhal raudtestancijad oma Tihvin- i Pikalövo-lidnoiš.
Kaik om 31 irdad žilos. Ladoganveren käpišton 11. voz'sadan objektad sijadasoiš läz žilod.
Eläjad
Vl 1990 Šugar'ven eläjiden lugu oli 2 616 ristitud. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe — 2 060 ristitud. Ortodoksižen hristanuskondan puine Jumalanmaman Kazanin jumalaižen pühäpert' i baptizman kund oma olmas žilos.
Socialine infrastuktur: kaks'žiruine läžundkodi, päivkodi, keskškol, meckeskuz, kul'turpert', stadion ratud krepindanke.
Rahvahaline praznik
Vn 2012 17. päiväl kezakud neciš žilos oigetihe Leningradan agjan ezmäšt vepsän kul'turan praznikad «Vepsän purde»-nimenke. Järgenduseline mugoine praznik oli vn 2016 18. päiväl kezakud.
Irdkosketused
Kategorii:Tihvinan rajon Kategorii:Venäman žilod Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Svinhuvud Per Evind
Per Evind Svinhuvud (Per Evind Svinhufvud) (suom. i Pehr Evind Svinhufvud; sünd. 15. tal'vku 1861, Sääksmäki-kund (nüg. Valkeakoski-lidnan pala), Sur' Suomenman ruhtinazkund, Venäman imperii — kol. 29. uhoku 1944, Luumäki-kund, Suomenma) oli Suomenman politikanmez'.
Biografii
Tuleban aigan prezident oli sündnu Gustav Per Svinhuvud-merioficeran i hänen Ol'ga fon Bekker-akan kanzha. Tat pölištui Grekanman randanno, konz poig oli kaks'vozne. Aigaline laps'aig mäni dedan perehes. Dedan ičtazrikondan jäl'ghe prihaine mamanke i sizarenke sirdiba Hel'sinkihe. Openui Gel'singforsan universitetas i sai čomamahtoiden magistran arvod vl 1882, oiktusen magistran arvod vl 1886.
Mez' zavodi kar'jerad advokataks ümbrikoiden käskuzkundoiš, sid' radnikoiči sudijan abunikaks Apelläcižes käskuzkundas Abo-lidnas. Vspäi 1892 radoi Senatan komitetas käskusištos, oli otnus valdkundmaksoiden küzundoihe siš. Vl 1902 pördui enččehe radnikushe Apelläcižes käskuzkundas. Äi azjoid oli suomalaižiden protestoiden tagut venän kul'turan jurdutandad vaste, i Svinhuvud oli pästtud radmaspäi N.I. Bobrikov-jenaralgubernatoral ičeze kovan pozicijan taguiči. Sirdi Gel'singforsha radmaha advokatan.
Veihai
Veihai (威海市, pin'jin': Wēihăi Shì) om lidn, lidnümbrik da meriport Kitain päivnouzmas, mülüb Šan'dun-agjaha.
Istorii
Vll 1890−1930 Veihaivei-territorii (威海卫) oli Suren Britanijan kortomas i nimitihe lidnad Port Edvard:aks (Port Edward). Om Kitain lidnan oficialiženke statusanke vspäi 1951. Lidnümbrik om olmas vspäi 1987.
Svinhuvud Per Evind
Kanz
Per Evind nai vl 1889, oti akaks Al'ma Timorenad. Sündutihe kuz' last naimiželos.
Homaičendad
Kategorii:Valdkundmehed Kategorii:Suomenman prezidentad Kategorii:Politikanmehed kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Valkeakoskihe Kategorii:Kolnuded Suomenmas
Veihai
Geografijan andmused
Lidn sijadase agjan pohjoižpäivnouzmas, Šan'dunan pol'sarel, Pakuižen meren randal. Röunatab Jan'tainke päivlaskmas.
Klimat om ven ümbärdajan meren valatoitandanke, kovad tulleid oma paksud. Voden keskmäine lämuz om +12,5 C°, heinkun-elokun +24..+25 C°, tal'vkun-uhokun −1..+2 C°. Ekstremumad oma −13 C° i +38 C°. Paneb sadegid 680 mm vodes, enamba heinkus-elokus (308 mm pordos), vähemba tal'vkus-keväz'kus (13..22 mm kus).
Veihain lidnümbrik jagase kahteks lidnrajonaks (环翠 Huan'cui i 文登 Ven'den) da kahteks lidnmakundaks. Ned alajagasoiš 66 ühtnikaks: 52 žilod i 14 irdkomitetad.
Eläjad
Vn 2010 Kitain rahvahanlugemižen mödhe lidnümbrikon eläjiden lugu oli 2 804 771 ristitud, sidä kesken kahten lidnrajonan — 1,5 mln ristituid.
Viden universitetan kampusad (Šan'dun-agj, Harbin, Pekin) oma avaitud lidnümbrikos.
Irdkosketused
Kategorii:Kitain lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Šan'dun
Šen'čžen'
Šen'čžen' (深圳, pin'jin': Shēnzhèn, sana sanha «süvä pöudoidenkeskeine sija») om Kitain lidn Guandun-agjas, sen kahtenz' surtte lidn (Guančžoun jäl'ghe), agjale alištusen lidn.
Se om Kitain elektrotehnižen tegimišton da il'mtorguindan kaikiš järedamb keskuz.
Istorii
Nügüdläižen lidnan sijas lidnalaine eländpunkt oli olmas 4. voz'sadaspäi meiden erad. Eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan vl 1410, nügüdläižen lidnan aluz om pandud vl 1979.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Kitain suves, Hel'mjogen suhišton hural randal. Kitain toižed sured lidnad oma läz: Honkong om ani suviröunan taga, Dunguan' seižub pohjoižpolel, Guančžou (agjan pälidn) sijadase pohjoižpolehe edemba.
Kitain Suvimeren randanpird otab 230 km Šen'čženin röunoiš. Se om jagadud kahthe palaha Koulunan pol'sarel. Lidnan keskuz seižub 12 metrad valdmeren pindan päl korktusel. Lidnan röunoiš mägiden korktuz sase 944 metrhasai.
Klimat om subtropine mussonine, neps da räk. Heinkun da elokun keskmäine lämuz om +29 C°, vilukun da uhokun — +16 C°. Paneb sadegid 1935 mm vodes. Kezal om vihmsezon, paneb 320..350 mm kus. Kuivsezonal (kül'mku-uhoku) paneb 25..50 mm kus.
Šen'čžen' jagase 4 lidnrajonha-ümbrikho (Lohu, Futän', Nan'šan', Jantan') da 6 ezilidnümbrikho. Nened 10 rajonad alajagasoiš 59 alaümbrikho.
Eläjad
Vn 2010 kaiken Kitain rahvahanlugemižen mödhe lidnrajoniden ristitišt oli 3 538 275 eläjad, pind — 412 km².
Ižanduz
Šen'čženin kogosüdäiprodukt om 1,6 trln CNY (260 bln US$ vl 2014, nellänz' sija valdkundas Pekinan, Šanhain da Guančžoun jäl'ghe).
Huawei da BYD Auto mail'man kompanijoiden päfaterad sijadasoiš lidnas, mugažo Foxconn- da Lenovo-kompanijoiden tegimed. iPhone- da iPad-ladimiden tobjad palad tehtas Šen'čženiš.
Ižandusen uded da znamasižed sarakod oma biotehnologine tegimišt, rahaazjoiden holituz, internet-industrii.
Irdkosketused
Kategorii:Kitain lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Guandun
Oblučje
Oblučje (Облучье, ‏אָבלוטשיע Oblutšje) om Venäman lidn da lidnankund Evrejan avtonomižen agjan lodehes. Se om avtonomižen agjan kahtenz' surtte lidn kahtespäi i kahtenz' eländpunkt eläjiden lugun mödhe, Oblučjen rajonan administrativine keskuz (vspäi 1945).
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1911 kuti Sololi-žilo (посёлок Сололи) sauvomha Amuran raudted, nimitihe Pen' i Sur' Sololi-jogiden mödhe. Vodele 1915 Oblučje-raudtestancii da Oblučjen tonnel' oliba vaumhed, i udesnimitihe žilod nügüdläižikš. Vl 1928 se kändihe lidnanvuiččeks žiloks. Vl 1938 žilo sai lidnan statusad.
Geografijan andmused
Lidn sijadase röunanno Amuran agjanke, Hingan-jogen hural randal tobjimalaz (Amuran hura ližajogi). Mäged kaitas lidnan territorijad pohjoižpolespäi, sen tagut lidnan klimat om pehmdemba. Sodunu tazangišt levigandeb suvhe lidnaspäi. Matkad Birobidžanhasai om 140 km päivnouzmha orhal vai 170 km «Amur»-avtotedme (R-297). Toižed lähembaižed lidnad oma Raičihinsk i Zavitinsk (Amuran agj) 150 km lodeheze orhal, 190 km avtotel vai raudtel.
Vs 2012 kezakun 27. päiväspäi lidnankund om olmas nügüdläižiš röunoiš. Lidnanvuitte Hingansk-žilo (1 219 rist. vl 2018), 2 küläd da 2 raudtestancijad mülüdas lidnankundha Oblučjen ližaks. Lidnankundan pind om 2180,36 km².
Tobmuz
Lidnankundan käskusenandai tobmuz om Ezitajiden Suim (Собрание депутатов) 14 ühtnijanke. Kaik rahvaz valičeb heid videks vodeks. Suiman ühtnijoiden järgenduseližed valičendad oliba vn 2017 10. päiväl sügüz'kud (2. kucund). Konstantin Krilov radab sen ezimehen da lidnankundan pämehen. Ezitajiden Suim paneb lidnankundan administracijan pämest radsijha.
Vs 2013 uhokun 6. päiväspäi Aleksandr Golovatii radab lidnankundan administracijan pämehen. Ezmäine varapämez' da kaks' muite varapämest oma hänele abhu. Viž palakundad da komitet alištudas administracijan pämehištole.
Eläjad
Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 9 303 ristitud, lidnankundan — 9 393 ristitud. Lidnan kaikiš suremb ristitišt oli 15 277 eläjad vn 1959 rahvahanlugemižen mödhe. Vl 2018 kaik 9 766 ristitud elädas lidnankundas. Ortodoksižen hristanuskondan Sündun Toižetamižen pühäpert' i ph. Spiridonan časoun' oma olmas lidnas.
Rahvahad (2010): venälaižed — 96,1%, ukrainalaižed — 1,3%, toižed rahvahad — 2,6%.
Oblučje-lidnan Tehnine kolledž om üks'jäine professionaližen keskopendusen aluzkund.
Transport
Avtobusad oma kundaližeks transportaks lidnan südäimes.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Evrejan avtonomižen agjan lidnad *
Sent Kits da Nevis
Sent Kits da Nevis, täuz' oficialine form — Sent Kitsan da Nevisan Federacii (Federation of Saint Kitts and Nevis vai Federation of Saint Christopher and Nevis), om sar'hine valdkund Kariban meren päivnouzmpoles. Sen pälidn da kaikiš suremb lidn om Baster.
Sent Kitsan da Nevisan Federacii om kaikiš penemb Amerikan da Päivlaskmaižen mapoliškon valdkund ičeze pindan dai ristitišton mödhe.
Bekasi
thumb|left|250px|Bekasin sijaduz päivnouzmha Džakartaspäi i lidnan rajonad Bekasi (Kota Bekasi [ˈbəkasi]) om lidn Indonezijan Jav-saren lodehes. Se om valdkundan koumanz' lidn eläjiden lugun mödhe, mülüb Päivlaskmaine Jav-agjaha. Mülüb pälidnan Džabodetabek-lidnaglomeracijha.
Istorii
Eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan Dajeuh Sundasembava-nimitusenke (Dayeuh Sundasembawa) 5. voz'sadal. Mülüi Batavijan territorijha kolonialižel aigal.
Sent Kits da Nevis
Istorii
Valdkundan üks'jäine Konstitucii tuli väghe vl 1983, se om väges vajehtusita.