cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Varuline bardveič
Kävutadas serašt (abrazivišt kived) eziauguižen tahkandan täht vai teran endištusen aigan. Teran hüvä olend i peniden vigoiden kohenduz sasoiš eriližen nahkvönen i abrazivpastan abul.
Reduku
Irdkosketused
Kategorii:Kud Kategorii:Grigorianine kalendar'
Varuline bardveič
Kategorii:Veičed
Andrejeva Alevtina
Alevtina Ivanovna Andrejeva (Алевтина Ивановна Андреева; sünd. 1938, Šoutjärv', Karjalan ANST, Venäman NFST, NSTÜ — kol. 2001) — vepsän runokirjutai.
Runod kodirandas, sen ristituiš, armastuses, elos. «Koivuine»-runokirj (surmanjäl'ghine, 2003), runod erazvuiččiš keradusiš, aiglehtesiš, lehtesiš. Oli ranu Karjalan televizijas (vepsän redakcijas).
Irdkosketused
Kategorii:Vepsän runokirjutajad Kategorii:Vepsän lehtezmehed Kategorii:Venäman kirjutajad Kategorii:Runokirjutajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded vl 1938 Kategorii:Kolnuded vl 2001 Kategorii:Sündnuded Šoutjärvhe
Samaran agjan lidnad
Kaik om üks'toštkümne lidnad (город) i 14 lidnanvuittušt žilod (ven. посёлок городского типа) Samaran agjas.
Homaičendad
Kategorii:Lidnoiden nimikirjutesed Venälaižen Federacijan subjektoiden mödhe
Port Vil
Port Vil (bislama i Port Vila, Port-Vila) om Vanuatun pälidn da kaikiš suremb lidn. Se om mugažo Šef-agjan administrativižeks keskuseks.
Istorii
Amuižed eländpunktad oliba olmas lidnan territorijal 13. voz'sadaspäi EME löutud keramikan mödhe. Vll 1825−1906 lidnan nimituz oli Fransvil' , sid' vhesai 1980 — Vil (Vila). Vspäi 1906 Vil oli kolonijan pälidnaks. Om ripmatoman valdkundan pälidnaks vspäi 1980.
Toižen mail'man sodan aigan AÜV:oiden i Avstralijan il'mbaz radoi lendimportas. Merivaldmad oma saudud vl 1972. Vn 2002 vulikul sijaline manrehkaiduz mureni lidnad lujas.
Port Vil šingotase valdkundan openduzkeskuseks, torgundmeriportal, sömtegimištol (lihan i kalan ümbriradmine), turizmal (50 tuh. rist. vl 1997).
Geografijan andmused
Lidn sijadase valdkundan keskuzpalan suves, Vil-lahten randal, Efate-saren suvipäivlaskmaižel randištol, 59 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.
Eläjad da transport
Vl 2009 lidnan eläjiden lugu oli 44 040 ristitud. Eläjiden tobj pala om hristanuskojad i ni-vanuatulaižed.
Rahvahidenkeskeine civiline Bauerfild-lendimport (VLI) om valdkundan päine, se sijadase lidnan pohjoižröunal. Tehtas reisid Valdmerimaiden lähižihe pälidnoihe, Avstralijan järedoihe lidnoihe (Brisben, Mel'burn), Oklendha, mugažo Vanuatun saridme.
Homaičendad
Kategorii:Vanuatun lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe * Kategorii:Pälidnad *
Ril'sk
Ril'sk (Рыльск) om Venäman lidn, lidnankund da avtotesol'm Kurskan agjan päivlaskmas. Se om Ril'skan rajonan administrativine keskuz.
Istorii
Eländpunkt mainitase ezmaižen kerdan aigkirjas vl 1152 nügüdläiženke nimitusenke. Nimi sündui severskalaižiden paganusen Jarilo-jumalan pühäsijan tagut nügüd'aigaižen lidnan kukhan päl. Ril'sk oli ühtennimižen ruhtinazkundan pälidnaks 12. voz'sadan keskespäi vhesai 1523, sid' kändihe Venäman palaks. Oli mülünu Sur'he Litvanman ruhtinazkundha (1360-nded voded — 1500). Ril'sk sai makundan lidnan oficiališt statusad 18. voz'sadal. Vl 1894 raudtesarak tuli lidnha. Toižen mail'man sodan aigan lidn oli okkupiruidud nacistoil (5. reduku 1941 — 30. eloku 1943).
Ril'sk šingotase kancelärižiden ladlüsiden tegimel, sömtegimištol (saguden edheotand, sahartegim, leibtegim) i turizmal.
Geografijan andmused
Lidn sijadase rajonan päivnouzmaiženno röunanno, Seim-jogen muugotil randoil (Сейм 696 km pitte, Desnan hura ližajogi), 160 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Ukrainhasai om 30 km päivlaskmha i lodeheze orhal. Matkad Kurskhasai om 105 km päivnouzmha orhal, 126 km avtotel vai 140 km raudtel. Lähembaine lidn om L'gov 41 km päivnouzmha orhal, 46 km avtotedme vai 65 km raudtedme. E38-avtomaršrut (Ukrainan pohjoine — Kazahstanan suvi) läbitab lidnad. Ril'sk-raudtestancii radab Seiman hural randal, se om 24-kilometrižen sarakon lopstancii Korenevo-stancijaspäi.
Ril'sk om lidnankundan üks'jäine eländpunkt. Lidnankundan pind — 16,26 km².
Eläjad
Vl 1939 lidnan ristitišt oli 12 401 eläjad. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 15 671 ristitud, rajonan pol'. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 19 472 eläjad vl 1989 i 19 400 eläjad vll 2000−2001. Ortodoksižen hristanuskondan kaks' päjumalanpertid, kaks' jumalanpertid i nell' časounäd oma olmas lidnas, mugažo ph. Mikulain mez'jumalankodi radab ani lidnan pohjoižröunan taga.
Rahvahad (2010): venälaižed — 97,0%, ukrainalaižed — 1,5%, toižed rahvahad — 1,5%.
Professionaližen opendusen aluzkundad oma Ril'skan agrarine tehnikum i Ril'skan aviacine tehnine kolledž.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Kurskan agjan lidnad *
Civil'sk
Civil'sk (Циви́льск, Çĕрпӳ) om Venäman lidn da lidnankund Čuvašijan Tazovaldkundan pohjoižes. Se om Civil'skan rajonan administrativine keskuz da üks'jäine lidn.
Istorii
Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud vl 1589 kuti Venäman puine lidnuz čuvašalaižiden külänno. Om nimitadud möhemba venäks Sürbejevo:ks eländpunktan čuvašan nimitusen mödhe, čuvašan kelen ҫӗрпӳ-sana znamoičeb «sadanik» — sodajoukun sadanke mehenke käsknik. Lidnuz kadoti sodaznamoičendad, i 17. voz'sadaspäi külä šingotaškanzihe torgovanoiden da käziradajiden keskuseks. Vl 1781 se sai makundan lidnan statusad.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Sur' Civil'- (Мăн Çавал, mödvedhe muite Civil', Volgan oiged ližajogi) i Pen' Civil'- (Кĕçĕн Çа­вал) jogiden ühthejoksmusen randoil, 70 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Čeboksarhasai om 35 km lodeheze orhal vai M7-avtotedme. Lähembaižed lidnad oma Čeboksarad, Novočeboksarsk 28 km pohjoižhe orhal i Kanaš 39 km suvhe orhal vai 47 km avtotedme.
Civil'sk om lidnankundan üks'jäine eländpunkt.
Taibei
Taibei (臺北市 vai 台北市; pin'jin': Táiběi Shì «lidn Taivanin pohjoižes») om Kitain Tazovaldkundan pälidn. Lidnan municipalitet om saren nellänz' eläjiden lugun mödhe.
Civil'sk
Eläjad
Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 13 479 ristitud, rajonan ristitišton kaks' videndest. Kaikiš suremb ristitišt om nügüd' (vl 2021).
Taibei
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud kitajalaižil vl 1709, hö oliba sirdnikoil Fuczän'-provincijaspäi tobjimalaz. Čajun da toižen eksportan Tamsui-port laski Taibeile kätas saren pohjoižen päižeks lidnaks 19. voz'sadan lopule. Vl 1886 Taibei om pandud Taivan'-provincijan pälidnaks (i om mugomaks tähäsai kontinentaližen Kitain käskusiden mödhe). Vll 1895−1945 Taivan' oli Japonijan kolonijaks, i sil pordol Taibei sai administrativižen keskusen äjid pirdoid (sauvusid), lidnan nimen oficialine japonine virkand oli Taihoku (mugažo Taikoku). Vn 1949 7. päiväl tal'vkud Gomin'danan ohjastuz Čan Kaišinke pämeheks tedoti Taibeid Kitain Tazovaldkundan pordaigaližeks pälidnaks, i Nankinad — kaikenaigaižeks pälidnaks. Ekonomikan šingotez vedi ristitišton äikerdaižennoks ližadusennoks Taibein rajonas.
Civil'sk
Eläjad
Ortodoksižen hristanuskondan viž pühäpertid oma kaičenus lidnas: Tihvinan Jumalanmaman naižjumalankodi (17. voz'sada) päjumalanpertinke i Haralampijan jumalanpertinke, Eläban Eziauguižen Stroican päjumalanpert' (1734) Joann Armahtajan jumalanpertinke kellčuhunduses i Kazanin Jumalanmaman jumalanpert' (1735).
Taibei
Istorii
Taibei om saren opendusen i massinformacijan sarakon keskuseks. Vl 2007 lidnan nominaline KSP oli 160 mlrd. US$, kaiken aglomeracijan — 260 mlrd. US$. Lidnalaižiden KSP ühtele hengele sil-žo aigal oli 48 400 US$ (kahtenz' surtte Azijas Tokion jäl'ghe, siš oli 65 453 US$ ekvivalentas), no ku otta ezilidnoidenke, ka se KSP oli vaiše 25 000 US$ ühtele hengele. Industrijan päižed sarakod oma elektronikan i sen komponentoiden tehmine, tarkoiktoiden ladimiden i mašiništon pästand, tekstilin i soban edheotandad, sömtegimišt. Toižed znamasižed sarakod oma torguind, transport, bankad.
Civil'sk
Eläjad
Civil'skan agrariž-tehnologine tehnikum om professionaližen opendusen aluzkundaks.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Čuvašijan Tazovaldkundan lidnad *
Taibei
Geografijan andmused
Klimat om subtropine neps. Voden keskmäine lämuz om +23,5 C°, kezakun-sügüz'kun +28..+30 C°, tal'vkun-uhokun +17..+18 C°. Ekstremumad oma −0,2 C° i +39,7 C°. Paneb sadegid 2368 mm vodes, enamba semendkus-sügüz'kus (214..355 mm kus).
Eläjad
Nell' lidnalašt ühesaspäi saiba üläopendust.
Irdkosketused
Kategorii:Kitain Tazovaldkundan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Monika Agnes
Biografii
Agnes om sündnu Džakart-lidnha. Vl 1992 hän pästi ičeze ezmäist studišt «Si Meong»-al'bomad lapsiden täht.
Vl 2003 Agnes pästi ičeze ezmäine studine «And the Story Goes»-al'bom.
Vl 2013 Agnes pästi ičeze anglijankel'ne ezmäine studine «Agnez Mo»-al'bom.
Irdkosketused
Kategorii:Indonezijan pajatajad Kategorii:Pajatajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Džakartha
Son Il' Guk
Son Il' Guk (송일국 / 宋一國; Song Il-gook; om sündnu 1. reduku 1971, Seul, Suvikorei) om suvikoreajalaine TV-serialoiden da fil'miden ak'tor.
Biografii
Vspäi 2008 om nainu, Džung Sün Jen om hänen ak. Heil koume poigad om olmas: Dehan, Min Guk i Manse (oma sündnu vl 2012).
Veič
thumb|right|250px|Veič Veič om čapai ladluz, kudamban radorgan om tera.
Radladluz kogoneb teraspäi i vardespäi, erasti ližatas hodrid. Teravzoittas terad ühtes agjaspäi vai molembiš polišpäi.
Ezmäižed veičed oliba paleolitas, kivižed vardeta. Ottihe kävutamižhe mugažo veičid luspäi i bambukaspäi. Tegeškanzihe metalližid teroid 5 tuhad vozid tagaz.
Jagadas veičid kävutandan mödhe: keitimpolen, mectusen, sodan täht. Oleldas penenijad i nügelzoittud erazvuiččin. Veičiden suruz i kävutand reguliruiše äjiden maiden käskusištol.
Homaičendad
Kategorii:Sömladlused
Kaikiden uksiden avadim
«Kaikiden uksiden avadim» (The Skeleton Key) om voden 2005 amerikaine mistine triller Eren Krügeran scenarijan mödhe, satusekaz kommertižikš. Režissör — Ien Softli.
Süžet tegese koumekümnehonuzližes pertiš. Starinoičend mäneb hudu-magijas ümbri, kel'tud honuses i hengiden sirdandas.
Homaičendad
Kategorii:AÜV:oiden fil'mad Kategorii:Trillerad Kategorii:Fil'mad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 2005 fil'mad Kategorii:Fil'mad anglijan kelel
Otradnoje (lidn, Leningradan agj)
Otradnoje (Отра́дное, Pella) om Venäman lidn da lidnankund Leningradan agjan keskuzpalas, mülüb Kirovskan rajonha. Rajonan kaikiš suremb lidn, kuti Kirovsk-rajonkeskuz-ki Nevan ülezjogen (26,4 tuh. rist. vl 2018).
Istorii
Ivanovskoje- i Pella-kezaküläd mainitasoiš vspäi 1708. Suren sodan aigan toran ezipird oli läz Otradnojed, kaik pertid da tegimed oliba muretud. Vl 1970 ühtenzoittihe Ivanovskoje-, Otrandoje- i Ust'-Tosno-žiloid lidnha, nimitihe nügüdläižikš.
Otradnoje-lidn šingotase laivansauvomižen «Pella»-tegimel, mecanümbriradmižel tegimel (elektropachad, pilindmaterialad), elektrotehnižen mašiništon tegimel, sömtegimišton edheotandoil (konditerine ühtelmaz i «Heinz»-kompanijan edheotand), mugažo jogiport i plastikpakuitesen edheotand ratas.
Geografijan andmused
Otradnoje om lidnankundan üks'jäine eländpunkt.
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 23 866 ristitud. Kaik 25 344 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om enamba mi 25 tuhad eläjad vspäi 2014 (25 796 rist. vl 2020).
Ortodoksižen hristanuskondan kaks' pühäpertid oma avaitud lidnas: ph. Ioann Armahtajan jumalanpert' (om saudud vspäi 1997 nevondkundaližes kul'turkeskusespäi), ph. Jurgii-vägestusenkandajan časoun' (2001).
Vezitransportan tehnikuman (Šlissel'burg) Otradnojen filial om lidnan professionaližen opendusen aluzkundaks.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Leningradan agjan lidnad Kategorii:Kirovskan rajon
Amuine Grekanma
thumb|right|250px|Amuižen Grekanman päterritorii 8.-5. voz'sadoil edel meiden erad, lidnad-polisad oma oiktalpäi, heimoiden tahondad — huralpäi. Amuine Grekanma (῾Ελλάς Hellás «Ellad», Grekanman nimituz nügüd'-ki) oli Amuižen mail'man civilizacii nügüdläižen Grekanman territorijal: Balkanan pol'saren suvi i Egeižen meren basseinan sared päpaloin. Oli olmas läz üht tuhad vozid. Sädi kolonijoid Keskmeren kaikedme randištodme. Valatoiti lujas Rimalaižen imperijan šingoteshe. Vizantijan imperii kändihe Amuižen Grekanman jäl'ghetulijaks.
Istorijan pordod
Jagadas Amuižen Grekanman istorijad koumeks pordoks:
Amuine Rim ališti Grekanmad 2. voz'sadan EME aigan i kändi Ahai-provincijaks, Afinad kaičiba joudjaližen lidnan oiktust. «Grekalaižed»- i «Grekanma»-nimitused sünduiba niiden rimalaižiš nimitusišpäi.
Dalmatovo
Dalmatovo (Далматово) om Venäman lidn da lidnankund Kurganan agjan lodehes. Se om Dalmatovon rajonan administrativine keskuz.
Istorii
Pühä Dalmat Isetilaine pani Emäganpäivän mez'jumalankodin alust vl 1644. Eländpunktan aluz om pandud vl 1651 kuti Služnäi-slabad (Служняя слобода) jumalankodinno. Vll 1691−1781 oli Nikolajevskoje-žiloks. Se sai lidnan statusad vl 1781 Dalmatov-nimenke. Vll 1924−1947 kadoti lidnan statusad i oli Dalmatovo-žiloks. Vn 1947 7. päiväl kezakud radnikžilo sai lidnan statusad tošti.
Dalmatovo šingotase avtocisternoiden tegimel, sömtegimišton mašiništon tegimel, sömtegimištol (konditerine fabrik, villänelevator, kombisömän tegim) i tekstil'edheotandal. Sadas uranad lidnan ümbrištos manalaižel mahtusel.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Iset'-jogen hural randal (Tobolan hura ližajogi), 100 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Kurganhasai om 174 km suvipäivnouzmha orhal, 196 km avtol vai raudtedme. Lähembaine lidn om Kataisk 25 km päivlaskmha kaikil teil.
Koume pen't küläd mülüdas lidnankundha Dalmatovon ližaks. Lidnankundan pind — 169,56 km².
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 13 911 ristitud, lidnankundan — 14 172 ristitud, rajonan pol'. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 17 494 eläjad vl 1989. Kaik 12 772 ristitud elihe lidnas i 13 020 ristitud kaikes lidnankundas vl 2017.
Ortodoksižen hristanuskondan Emäganpäivän mez'jumalankodi udessündutase vspäi 2011.
Kurganan tehnologižen kolledžan filial om professionaližen opendusen aluzkundaks.
Edeline lidnan pämez' om Jevgenii Volinec (sügüz'ku 2014 — eloku 2019).
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Kurganan agjan lidnad *
Nug
thumb|right|250px|Nug Nug (nougat) om maged produkt medespäi, saharaspäi, pähkmišpäi (päiči arahisas) da munavauktušespäi.
Produkt libub Evropan suven maišpäi, tegeškanzihe 15. voz'sadal, pojav söm om Iranas. Nug oleleb pehmed i kova mülündha kacten. Todas nenid ližadusid samha erazvuittušt magud da hajud: cukatad, korič, vanil', kuivatud fruktad, šokolad.
Tehmine sijadase Suvievropan valdkundoiš i Bel'gijas enamba kaiked. Nug om kan'fetoiden palaks.
Homaičendad
Kategorii:Konditerižed tegesed
Kautokeino
thumb|right|150px|Kautokeino-kundan znam (vspäi 1987) thumb|right|150px|Kundan sijaduz agjas Köutukeinu / Kautokeino (Kautokeino, Guovdageaidnu) om Norvegijan kund (kommun) Troms i Finnmark-agjan suves. Kundan keskuz om Kautokeino-žilo.
Kundan pind om 9707,34 km² (Norvegijan kaikiš suremb municipalitet), ristitišt — 2946 eläjad (2018-01-01). Saamen üläškol i Saamen teatr ratas kundas. Koume jumalanpertid. Eläjiden päine radmine om pedranvodind.
Kundan aluz om pandud vl 1851 suvižen palan erigoičendal Kistrand-kundaspäi. Sil aigal 869 ristitud elihe kundas. Röunad jädas vajehtusita alusenpanendan aigaspäi. Kaks' oficiališt kel't: norvegijan (bukmol) i pohjoižsaamen keled.
Irdkosketused
Kategorii:Norvegijan kundad Kategorii:Troms i Finnmark
Blakagir
Blakagir om pol'šanmaine muzikprojekt, se edestab muzikad blekmetal, paganmetal i ambient-stiliš.
Irdkosketused
Kategorii:Blekmetalgruppad Kategorii:Pol'šanman muzikankirjutajad Kategorii:Muzikgruppad kirjamišton mödhe Kategorii:Muzikgruppad vl 1998 alusenpanendanke
Habarovsk
Habarovsk om Venäman Edahaižen Päivnouzmpolen järed ekonomine, transportiž-logistine, politine da kul'turine keskuz.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1858 kuti Habarovk-sodapost (пост Хабаровка). Om nimitadud 17. voz'sadan venämalaižen Erofei Habarov-edelmatkajan oiktastuseks, kudamb ujui astjoil pidust' kaiked Amurad. Sai lidnan statusad vl 1880. Vspäi 1893 lidn om olmas nügüdläiženke nimenke.
Habarovsk šingotase kivivoin ümbriradmižel, torviden tegimel, laivansauvomižel, pertiden i sildoiden sauvondan edheotandoil, sömtegimištol, zelliden tegimel, kodihimijan tegimel.
Geografijan andmused
Lidn sijadase rahvahidenkeskeižiden raudteiden da il'mteiden läbitusen keskuses, Amur-jogen oiktal randal tobjimalaz Keskamuran alangištos, Ussuri-jogen lanktendanno sihe oiktalpäi. Matkad Kitain röunhasai om 17 kilometrad suvipäivlaskmha orhal lidnan röunaspäi. Mad Moskvhasai om läz 6100 kilometrad, matkad raudtedme — 8533 km.
Habarovsk jagase videks administrativižeks rajonaks. Se om üks'jäižeks eländpunktaks lidnümbrikos.
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 577 441 ristitud. Kaik 616 242 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 616 tuhad eläjid vl 1990 i 618 150 eläjad vl 2018.
Ortodoksižen hristanuskondan 30 pühäpertid oma kaičenus i saudud lidnas: Spasan Toižetamižen i Pühän Jumalanmaman Katken kafedraližed päjumalanpertid, Raštvoiden päjumalanpert', 12 jumalanpertid, seičeme kodijumalanpertid, kahesa časounäd.
Edeline lidnan pämez' om Aleksandr Sokolov (2000−2018).
Transport
Avtobusad, tramvaid, trolleibusad, maršruttaksid i taksid oma kundaližeks transportaks lidnas.
Kaik om nell' raudtestancijad, avtoteiden sol'm, jogiport lidnas. Kaks' lendimportad ratas, mugažo kaks' aerodromad. Rahvahidenkeskeine civiline Habarovsk-Uz' -lendimport (KHV / UHHH / ХБР, 2,4 mln passažiroid vl 2019) sijadase kümnes kilometras lidnan keskusespäi. Sišpäi tehtas reisid Päivnouzmaižen i Suvipäivnouzmaižen Azijan maihe, Venäman järedoihe lidnoihe.
Rahvahidenkeskeižed kosketused
thumb|right|250px|Monument Habarovan Erofein muštho
Verazmaižed konsulused
Nenil valdkundoil om konsulusid Habarovskas:
Sebruzlidnad
Nügüd' seičeme sebruzlidnad om Habarovskal :
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe * Kategorii:Habarovskan randan lidnad Kategorii:Habarovskan randan lidnümbrikod *
Habobatk
Habobatk (Leccinum aurantiacum) om södab babuk Boletižed-sugukundaspäi (Boletaceae).
Leviganduz
Babuk putub Evrazijan segoitadud da lehtezmecoiš, enamba habžomas, mugažo tundras armahtamatoman koivunno.
Eläb simbiozas lehtezpuidenke vaiše. Kazvab kezakuspäi redukuhusai koumel šoidul.
Ümbrikirjutand
Pähut oleleb 4..15 sm (harvoin 30 santimetrhasai) diametral, penen babukan pol'šurunvuitte, sid' pölusenvuitte formal. Ülähän pind om siled vai ribukaz vähän, ei voi heitta üläkerteht. Muju rippub kazvandan tahospäi: topol'mecas babukan pähut om hahkanke ližamujunke, habikos se om muzarusked, segoitadud mecas habobatkan üläh oleskeleb ruskedpakuine.
Südäin om lihav vahv, notked pähudes (pehmed vanhal babukal), kuidukaz jaugudes. Čaptud sija om vauged, sinižen polhe jauguden alapalas, kaik siništub teravas, sid' kändase mustaks. Torhen habobatkan magu i haju ozutasoiš vällikš.
Jaugut om 5..15 sm pitte, 1,5..5 sm sankte, järghine, leveduz lujeneb alapalas paksus. Jauguden pind om hahkvauktan polhe, om kattud kuidukahil somusuzil pidusedme. Norel babukal somusuded oma vauktad, sid' kändasoiš buran polhe.
Kävutand
Hüvin tetab södab babuk, jauguded oma kauktembad söndan täht.
Habobatk kävutase keittud, räkištadud, kuivatud i marinuidud näguiš, mugažo om kožui kaičemha solsegoiteses. Pimedub ümbriradmižes päpaloin, no kaičeb mujud marinadas. Pidadas limonmuiktusen 0,5 %-segoiteses edel slokostindad polenemha mujun muzavut.
Homaičendad
Kategorii:Boletižed Kategorii:Sened kirjamišton mödhe Kategorii:Södabad sened
Mezi
thumb|right|250px|Bank met Mezi om maged saged söndprodukt äniknektaraspäi i erasiden kazmusiden sahareritusišpäi.
Mezjäižed da heiden heimgavedid tehtas met. Mez' otab met mezjäižil vaiše paloin, gavedid kävutadas tošt ičeze elämižen i äikerdoičendan täht.
Mail'man tehmine
Vl 2013 kaikiš järedambad tegijad oliba Kitai, Turkanma, Argentin, Ukrain, AÜV; Venäma oti seičement sijad. Järedad importörad oma AÜV, Saksanma, Japonii, ned vedadas 250 tuhazesai tonnoid verhiš maišpäi joga vodel.
Mülünd
Produkt mülütab nenid substancijoid: erazvuiččed saharad — 75..80%, vezi — 13..22%, erased vitaminad (B1, B2, B6, C, E, K), karotin, foliimuiktuz.
Toižendad
Erištadas met neniden tundusiden mödhe:
Kävutand
Ottihe met päižeks mageduzsubstancijaks venälaižes, evropižes da toižiš keitandoiš edel saharan tehmižen zavodindad.
Mezi om bakterijan- i senüdenvastaine. Effektivine abutuz spravitamha satatesid i rügišt. Tehtas meziterapijad.
Allergii oleskeleb erasil ristituil meden ližadusidenke taguiči.
Homaičendad
Kategorii:Mezjäžižanduz
Sen Lui
Sen Lui (Saint-Louis ​[sɛ̃ lwi] «pühä Lui») om toponim francijankel'žiš maiš. Se voib znamoita:
Reboi
Reboi vai Rusked reboi vai Järgeline reboi (latinan kelel: Vulpes vulpes) om Koiranvuiččiden sugukundan (Canidae) lihansöi (Carnivora) imetaiživat, levitadud da kaikiš suremb erik Reboid-heimos. Hibjan piduz om 60..90 sm, veduz — 6..10 kg, händ om 40..60 sm pitte.
Levigandmižavaruz
Järgeline reboi om lujas levitadud: Evropan kaikel territorijal, Pohjoižes Afrikas (Egiptas, Alžiras, Marokos, pohjoižes Tunisas), Azijan surembas palas (Indijan pohjoižehesai, Kitain suvehesai i Indokitaihesai), Pohjoižamerikas arktižes zonaspäi Meksikan lahten pohjoižele randalesai. Reboi om akklimatiziruidud Avstralijas da leviganzi kaiked kontinentadme, päiči pohjoižiš rajoniš subekvatorialižen klimatanke. Ende biologad oma lugenuded, miše Amerikas eläb reboiden erine erik, no jäl'gmäižil aigoil se lugedas jo rusttan reboin alaerikoks.
Irdpol'ne nägu
Reboiden mujutuz da suruz oma sortukahad erazvuiččiš tahoiš; om 40..50 reboiden alaerikod. Pohjožele likkudes reboid lindäs surembikš da vauvhambikš, suvele — penembikš da tuhlakamban mujutusenke. Pohjoižrajoniš da mägiš paksus vasttas mugažo mustbur da mujutusen toižed melanistižed formad. Levitadud mujutuz om rusked sel'g, vauged pök da muzad käbälad. Reboil oma paksus burad ristha pojavad karvanšoidud sel'gäs da melaluil. Ühthižed eriližtundused: mustad korvad da vauged händanagjaine. Reboi om keskmäižen suruden mecživat čomakulun hibjanke, madaliden käbälidenke, pitkäčun kärzanke, teraviden korvidenke, pit'kän karvakahan händanke.
Reboiden karv zavodib lähtta uhokul da keväz'kul, lopib kezan keskuses. Sen jäl'ghe reboil kazvaškandeb jo tal'vkarv, kudamb formiruiše kül'mkuks-tal'vkuks. Kezakarv om harvamb da lühüdamb, tal'veline nahk — paksumb da rohlamb.
Elonlad
Kut händikaz-ki, reboi om monogamine živat, toižin sanoin, poigiše se vaiše ühten kerdan vodes. «Gon» oleskeleb tal'ven lopus. Noren jäl'gpol'ven kazvatusen täht hö kaidas süväd urud vai «ottas velgha» verhad urud toižil živatoilpäi. Kohtuz jätktase 44..58 päiväd, reboil sündudas nell'-kuz' poigašt, hö imedas mamanmaidod üks'..pol'tošt kun igähäsai da kazdas toižeks vodeks. Necil toižel vodel hö opendase tehta kaik, mi pidab teta reboile — ozutesikš, mecata.
Meclonduses reboid harvas elädas enamb seičemed vot. Valdatomudes hö elädas 20..25 vot.
Ičtazvedand
Ku reboi om tünäs, ka se mäneb kohtha, jättab jäl'giden sel'ktoid čepid. Pöl'gästunu živat voib joksta lujas teravas, hüptel vai ani levigandes madme oigetud händanke.
Sömine
Reboid tobjimalaz mecatas hämäral aigal da öidme. Pened nühtajad (rouhijad) oma reboin sömižen aluseks. Järedambad imetaiživatad, ozutesikš jänišad, mändas sömhä harvamb, hot' erašti reboi navedib tabata niid, jänišanpoigaižid eriližešti. Sured reboid voidas sorta kosulinpoigaižid. Lindud ei otkoi äjan sijad reboin sömižes, no lihansöi kaiken tacib hüppijan madme lindud, muniden panegen vai suugitomid lindunpoigid.
Letetazangištoil da pol'letetazangištoil reboid paksus püdeltas amfibijoid. Kanadas da Pohjoižpäivnouzmapol'žes Evropas reboid, kudambad elädas pidust' surid jogid, södas lohid, kudambad koldas kudondaigan jäl'ghe. Kezal reboid södas äjan bumbakoid da gavedid. Kazmussöm — fruktad da marjad — mülüdas reboiden sömižhe ani kaiktä, no ned eile päsömäks necen erikon täht.
Kävutand
Mugažo reboid oma nühtajiden — villän kulutajiden — znamasižed söjad.
Irdkosketused
Kategorii:Koiranvuiččed Kategorii:Živatad kirjamišton mödhe Kategorii:Imetaiživatad
Čennai
Čennai (சென்னை, Chennai; edel 1996 vot — Madras) — om lidn Indijan suves, Tamil Nadu-štatan administrativine keskuz. Toine nimi om Čennapattanam. Kudenz' surtte lidn valdkundas, sen ristitišt om 4 681 087 ristitud (2011), lidnaglomeracijas — 8 653 521 ristitud (2011) (4nz' sija).
Čennain aluz om pandud vl 1639. Lidn sijadase Koromandelin randal, Indijan suvipäivnouzmaižel randištol, kudamb lainištase Indižen valdmeren Bengaližen lahten vedel. Erašti lidnad nimitadas «Suviindijan verajaks».
Geografii da klimat
Čennai sijadase Tamil Nadun pohjoižpäivnouzmas, merenrandaližes alangištos, sen keskmäine korktuz om 6 metrad meren pindan päl, ülembaine korktuz — 60 m. Pidust' randištod levitase kuz'kilometraine Marin-letekül'bendrand, nece om kahtenz' pitte lidnan kül'bendrand mail'mas. Čennaiš om kaks' joged — Kuvam keskuses da Adjar suves. Bukingeman kanal (4 km pitte) om kaivatud merirandan paralleližikš da ühtenzoitab nenid jogid. Red-Hills-, Šolavaram- da Čembarambakkam-järved oma lidnan päivlaskmas. Sikš ku gruntveded oma lujas solakahad, ka ottas jondvet neniš järvišpäi.
Klimat om subekvatorialine mussonidenke. Lämuden köläidused oma pened voden jokstes. Räk da upar' oma enambuses vodes läbi. Voden sadegiden enambuz (kaikes vodes — 1300 mm) tegese pohjoižpäivnouzmaižen mussonan aigan (sügüz'kun lop — kül'mkun kesk). Lidn putub Bengaližen lahten cikloniden alle paksus. Vodenkeskeine lämuz om +28,8 C°.
Administrativiž-territorialine jagand
thumb|right|200px|Čennain rajonad: 1. Egmor-Nungambakam. 2. Tondiarpet-fort. 3. Mambalam-Gindu. 4. Milapur-Triplikan. 5. Perambur-Purasavalkkam. Viž rajonad om lidnas. Ičeze Čennain ližaks Sur Čennai kogoneb mugažo Kančipuram- da Tiruvallur-ümbrikoid.
Tegimišton päedheotandad oma Čennain pohjoižes. Azjaline aktivižuz om keskitadud lidnan keskuses. Eländfartalad da äiluguižed IT-kompanijoiden kontorad sijadasoiš suves.
23 (lugu)
23 (kaks'kümne koume) om lugu 22 da 24 keskes.
Sen Lui (lidn, Senegal)
Sen Lui (Saint-Louis, Ndar) om lidn Senegalan lodehes. Se om valdkundan kudenz' lidn eläjiden lugun mödhe, Sen Luin agjan administrativine keskuz.
23 (lugu)
Lugun ičendad
Kategorii:Lugusanad
Sen Lui (lidn, Senegal)
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud Francijan torgovanoil vl 1659 jogen rahvahatomal sarel, francijalaižiden ezmäine žilo Senegalas. Nimitihe Francijan Lui IX-kunigahan-pühämehen mödhe. Lidn oli Francijan Senegal-kolonijan pälidnaks vll 1673−1902 i Francižen Päivlaskmaižen Afrikan pälidnaks vll 1895−1902, sirtihe sidä Dakarha. Vll 1920−1957 Sen Lui oli lähižen Mavritanii-kolonijan pälidnaks.
Sen Lui šingotase turizmal i sömtegimištol (saharedheotandad, kalanpüdand, arahisan ümbriradmine).
Geografijan andmused
Lidn sijadase Atlantižen valdmeren i Senegal-jogen randoil, 22 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Hoik 10-kilometrine čirak erigoitab valdmert jogespäi, Senegal lankteb valdmerhe ani suvhe lidnaspäi. Sen Lui-lidnan keskuz om saudud jogen Ndar-sarel, se mülüb UNESCO:n Mail'man jäl'gushe. Matkad Mavritanijan röunhasai om 2 km pohjoižhe, Dakar-pälidnhasai om 264 km suvipäivlaskmha orhal vai 320 km avtotedme.
Eläjad
Vn 2013 Senegalan rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 209 752 ristitud, agjan läz nelländest. Kaikiš suremb ristitišt om nügüd'.
Irdkosketused
Kategorii:Senegalan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Pusan
Pusan (부산 / 釜山 Busan [pu.sa̠n]) om lidn Korejan Tazovaldkundan suvipäivnouzmaižel mererandal, valdkundan kaikiš järedamb port. Se om kahtenz' surtte lidn valdkundas Seulan jäl'ghe, lidn-metropolii-statusanke.
Albanii
Vspäi 2009 om PAKO:n ühtnijaks. Valdkund om kandidataks ühtnemha EÜ:hü vspäi 2014.
Pusan
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud meiden eran zavodindas. Mainitase Kočhil'sangun-nimitusenke 6. voz'sadal. Lidnan nimi oli Tonne vll 757−1910, sid' udesnimitihe nügüdläižikš sen amuižen portan mödhe. Toižed-ki eländpunktad oliba nügüd'aigaižen Pusanan territorijal. Korejan sodan aigan (1950−1953) lidn oli Korejan pordaigaližeks pälidnaks.
Pusan šingotase järedal meriportal, avtotegimel. Korejan biržan päfater om neciš lidnas (KOSPI-indeks).
Geografijan andmused
Lidn sijadase Korejan sal'men randal, 30 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Mäged erigoittas lidnrajonid jogialangištoidenke.
Klimat om subtropine neps. Voden keskmäine lämuz om +15 C°, kaikiš lujemb pakaine oleli −14 C°. Paneb sadegid 1577 mm vodes, vähemba kül'mkus-uhokus (35..50 mm kus).
Pusan jagase 15 administrativižeks rajonaks (-ku, -gu), ned alajasoiš 209 fartalaks, i üks' Kidžan-makund (-gun) mülüb lidnha.
Košice
Košice (mugažo slovakan kelel, virktas [ˈkɔʃitsɛ], Kassa «Kašša», Kaschau «Kašau») om Slovakijan kahtenz' lidn eläjiden lugun mödhe. Se om Košicen randan administrativine keskuz.
Pusan
Eläjad
Vl 2014 lidnan eläjiden lugu oli 3 557 716 ristitud 765,94 km² pindal. Vl 2020 kaik 7 mln ristituid elihe lidnaglomeracijas.
Akad (fil'm)
Režissör — Gennadii Sidorov.
Čoser Džefri
Džefri Čoser (mugažo Džeffri vai Gotfrid, Geoffrey Chaucer [ˈtʃɔːsər]; sünd. läz 1343. vot, London, Anglijan kunigahuz — kol. 25. reduku 1400, sigäna-žo, om mahapandud Vestminsteran abbatuses) oli anglijalaine runokirjutai, literaturižen anglijan kelen i angližen literaturan alusenpanii. Kirjuti ičeze sädusid anglijan kelel ezmäižeks latinan kelen sijas. Sädi prozad-ki («The astrolab»-tedotraktat, kirjutused elos), tegi poemiden kändusid italijan i francijan kelišpäi.
Pusan
Irdkosketused
Kategorii:Korejan Tazovaldkundan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe
Akad (fil'm)
Süžet
Tegend mäneb küläs edahan suriš lidnoišpäi, vanhad akad elädas siš päpaloin. Starinoičese küläelon statjoiš. Äkkid pagenijoiden kanz sirdab külähä Keskuzazijaspäi, pagižeb keskneze uzbekan kelel, ladib ičeze ut elod i ižandust.
Fil'mas om äi lajindvaihid.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman fil'mad Kategorii:Dramfil'mad Kategorii:Fil'mad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 2003 fil'mad Kategorii:Fil'mad venän kelel
Čoser Džefri
Biografii
Čoseran tat torgui vinal, i hänen poig putui tanhale seičemetoštkümnevoččel kunigahan poigan akan pažaks. Ühtni vn 1359 sodamatkha Francijad vaste, putui plenha, i Eduard Koumanz'-kunigaz maksoi päzutamha händast, kändi ičeze kamerdineraks da azegenkandajaks.
Abu Dabin flag
border|right|250px Abu Dabin flag (علم من أبو ظبي ealim min 'abu zbi) om Abu Dabi-emiratan i sen pälidnan oficialine flag. Flagan proporcii om 2:1.
Čoser Džefri
Biografii
Vll 1360−1367 Čoser openui Londonan juridižes üläškolas, tedoiži Amuižen Riman klassižid kirjutajid, tezi Francijan nügüd'aigaižiden runokirjutajiden sädusid. Opendusen jäl'ghe ajeli Italijha diplomataks i tegi tundmust Italijan runoištonke da torguindlidnoidenke.
Abu Dabin flag
Nügüdläine flag om vahvištadud 1958-nden voden uhokul. Se om rusked oigedsaumaine vauktanke oigedsaumnikanke-kantonanke huras üläčogas, kudamb otab pidusen i levedusen koumandesid.
Čoser Džefri
Kanz
Vl 1366 Džefri i Filippa (de Roe neiččel, 1346−1387) vändiba sajad. Sündutihe kaks' last, Elizabet i Tomas Čoserad.
Abu Dabin flag
Eziauguižešti emiratan flag oli rusked täuzin. Ližatihe vauktad vöd vn 1820 kožundaktan jäl'ghe Surenke Britanijanke. Vajehtihe vöd vauktaks kantonaks vl 1958.
Vožegan rajon
Vožegan rajon (Вожегодский район) om rajon Vologdan agjas.
Jadrin
thumb|left|250px|Lidnan nägu ph. Stroican jumalanpertinnopäi (1829), vn 2018 nägu Jadrin (Я́дрин, Етĕрне, Ядырна, Йӓдӹрнӓ) om Venäman lidn da lidnankund Čuvašijan Tazovaldkundan lodehes. Se om Jadrinan rajonan administrativine keskuz (vspäi 1927) da üks'jäine lidn.
Vožegan rajon
Administrativine keskuz om lidnanvuitte Vožeg-žilo.
Istorii
Rajonan aluz om pandud vl 1929 heinkun 15. päiväl Pohjoižen randan Vologdan ümbrikho. Sil aigal rajonan ristitišt oli 59 tuhad eläjid. Vl 1930 heinkun 30. päiväl heitihe ümbrikod, i vhesai 1936 rajon mülüi Pohjoižhe randha kuti administrativine ühtnik, sid' vozil 1936−1937 — Pohjoižhe agjaha. Vs 1937 sügüz'kun 23. päiväspäi mülüb Vologdan agjaha. Rajon om olmas nügüdläižiš röunoiš vspäi 1937.
Geografijan andmused
Vožegan rajon sijadase agjan pohjoižes, päivnouzmha Vože-järvespäi. Pind — 5 752 nellikkilometrad. Mec otab territorijan seičeme kahesandest (5014 km²), kavag'mecad oma enambuses. Sod — 8%. Rajonan piduz pohjoižespäi suvhe — 34 km, päivnouzmaspäi päivlaskmha — 131 km.
Jadrin
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1590 kuti varjoičendpost. Külä sai lidnan statusad vl 1781 oficialiženke Jadrinsk-nimitusenke, möhemba nimi lüheni nügüdläižeks.
Vožegan rajon
Geografijan andmused
Om röunoid kudenke Venäman rajonanke:
Čennai
Administrativiž-territorialine jagand
Čennain kaikiš järedambad kaimdajad-lidnad oma: Mahabalipuram — suves, Čengalpattu — suvipäivlaskmas, Kančipuram, Šriperumbudur da Arakkonam — päivlaskmas.
Vožegan rajon
Geografijan andmused
Reljef om kukhikaz tobjimalaz, sokaz sijidme. Ülävagan ülüz seižub päivnouzmpoles. Znamasižed joged oma Kuben (Suhonan bassein) da Vožeg (Änižjogen bassein). Kaik om 87 järved rajonas. Kaikiš suremb niišpäi om Vože-järv (Čarondan), sen päivnouzmaine pala sodunudenke randanke mülüb rajonha. Kaik joged mülüdas Jävaldmeren basseinha.
Jadrin
Istorii
Jadrinan ižandusen päsarakod oma sömtegimišt (spirttegim, maidon da lihan ümbriradmižen edheotandad), sauvondmaterialiden tehmine (savičtegim), mugažo metallmašiništon tegim i omblendfabrik ratas. Lidn om maižanduzrajonan keskuz.
Vožegan rajon
Geografijan andmused
Londuseližed varad oma turbaz, sauvondmaterialad (gravii, letked, saved), gaž, tuf, mec, kala, reskvezi.
Vs 2015 kezakun 1. päiväspäi rajonan territorii jagase 8 municipaližeks ühtnikaks: üks' lidnkund da 7 küläkundad.
Tobmuz
Vs 2008 kül'mkun 14. päiväspäi Sergei Semennikov om valitud i radab rajonan da sen administracijan pämehen kahtenden strokun. Rajonan pämehen järgvaličendad oliba vl 2012 keväz'kun 4. päiväl. Kaks' administracijan varapämest oma hänele abhu. Nell' ohjandust, 10 palakundad, 1 komitet da 1 radnikoičend alištudas rajonan administracijale.
Čennai
Tobmuden aluzkundad
Tamil Nadu-štatan ohjanduzkund da parlament sijadasoiš mugažo Čennaiš.
Jadrin
Geografijan andmused
Lidn sijadase Sur-jogen hural randpolel, päivlaskmha jogen känmaspäi, 70 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Čeboksarhasai om 60 km päivnouzmha orhal vai 77 km avtotedme. Lähembaine raudtestancii om Šumerl'-lidnas 59 km suvhe avtotedme.
Albanii
Istorii
Vn 1912 28. päiväl kül'mkud Albanii tedištoiti ičeze ripmatomudes Osmanan imperijaspäi. Vll 1928−1939 valdkund oli kunigahuseks. Italii okkupirui Albanijad Toižen mail'man sodan aigan vll 1939−1944.
Košice
Istorii
Eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan vl 1230 kuti Mad'jaranman kunigahan Villa Kassa-külä. Sai lidnan ezmäižid oiktusid vl 1290, oli Mad'jaranman kunigahan joudjaline lidn. Vl 1657 universitetan aluz om pandud lidnha.
Čoser Džefri
Irdkosketused
Kategorii:Suren Britanijan runokirjutajad Kategorii:Runokirjutajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe
Jadrin
Geografijan andmused
Jadrin om lidnankundan üks'jäine eländpunkt.
Albanii
Istorii
Vozil 1944−1992 valdkundan nimi oli Albanijan Rahvahaline Socialistine Tazovaldkund. Albanii oli rahvahidenkeskeižes izoläcijas Enver Hodži-diktatoran režiman tagut hätken aigan.
Baččan Abhišek
Abhišek Baččan (अभिषेक बच्चन, Abhishek Bachchan; sünd. 5. uhoku 1976, Bombei, Maharaštr, Indii) om indijalaine akt'or, pajatai da prodüser.
Jadrin
Eläjad
Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 9 614 ristitud, rajonan ristitišton koumandez. Kaikiš suremb ristitišt oli 11 tuhad eläjid vozil 1996−2001.
Baččan Abhišek
Biografii
Abhišek om sündnu Mumbai-lidnha, Amitabh-akt'oran i Džaja-aktrisan sämižkanzha. Openui Šveicarijan privatižes «Aiglon College»-školas.
Abu Dabin flag
Homaičendad
Kategorii:Flagad Kategorii:Abu Dabi
Jadrin
Eläjad
Ortodoksižen hristanuskondan viž pühäpertid oma olmas lidnas, niišpäi Spasan Toižetamižen päjumalanpert' i Mikoi-arhangelan jumalanpert' oma kaičenus vaiše paloin i ei ole väges.
Baččan Abhišek
Kanz
Vspäi 2007 om nainu, Ašvarija Rai om hänen ak, aktris da Miss Mail'm 1994. Edel Abhišekan besedoičendoid hänenke aktris besedoiči toiženke akt'oranke — Salman Hananke. Vl 2011 Abhišek kändihe tataks, Aaradhija-tütär om sündnu.
Vožegan rajon
Tobmuz
Käskusenandai tobmuz om Ezitajiden Suim (ven. Представительное собрание) 17 ühtnijanke. Kaik rahvaz valičeb heid nelläks vodeks. Järgvaličendad sihe oliba vl 2012 keväz'kun 4. päiväl (videnz' kucund). Aleksandr Karpov radab sen ezimehen vl 2012 keväz'kun 29. päivälpäi.
Čennai
Tobmuden aluzkundad
Käskuzkundaližen tobmuden nimituz om Madrasan Ülembaine käskuzkund, kudamban juridižed valdatused oma väges Pudučerriš-ki (Pondišeri, Indijan nevondterritorii).
Vožegan rajon
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 16 790 ristitud.
Baččan Abhišek
Irdkosketused
Kategorii:Indijan akt'orad Kategorii:Akt'orad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded vl 1976
Vožegan rajon
Eläjad
Kaik om 309 eländpunktad rajonas, sidä kesken 1 lidnanvuitte žilo, 12 tošt žilod da 296 küläd. Toine sur' eländpunkt om Kadnikovskii-žilo-raudtestancii (2,2 tuh. rist. vl 2002).
Čennai
Tobmuden aluzkundad
Koume deputatad ezitadas Čennaid Indijan parlamentan alakodiš (Lok Sabh), 18 Čennain deputatad oma Tamil Nadun parlamentas.
Kotel'niki
Kotel'niki (Коте́льники) om Venäman lidn da lidnümbrik Moskvan agjan keskuzpalan suvipäivnouzmas. Se om Moskvan suvipäivnouzmaine ezilidn.
Jadrin
Eläjad
Jadrinan agrotehnine tehnikum om professionaližen opendusen aluzkundaks.
Vožegan rajon
Ižanduz
Rajonan ižandusen päsarakod oma raudtetransport, mecan varhapanend da ümbriradmine (pilindmaterialad, strubad), sömtegimišt, maižanduz da kalanpüdand, omblendtegimišt da turizm.
Kotel'niki
Istorii
Eländpunkt mainitaškanzihe 17. voz'sadaspäi kuti Kotel'nikovo-külä, žilo 18. voz'sadaspäi. Aigan mändes nimitihe nügüdläižikš, nimituz om anttud alangoikahan (penidenke «katl'usidenke» i soidenke) rel'jefan mödhe. Kätihe Kotel'niki-radnikžiloks vl 1938. Mülüi Lübercin rajonha, kaks' tegint radoi: silikatižen savičun i raudbetontegesiden. Lidnanvuitte žilo sai lidnan statusad vl 2004, erine lidnümbrik vspäi 2005.
24 (lugu)
24 (kaks'kümne nell') om lugu 23 da 25 keskes.
Albanii
Istorii
Valdkundan ezmäine Konstitucii (Kushtetuta) oli olmas vspäi 1914. Vn 1998 28. päiväl tal'vkud jäl'gmäine kümnenz' lugul Konstitucii om vahvištadud parlamental sen-žo voden 21. päivän redukud kaiken rahvahan referenduman jäl'ghe da tuli väghe, se om olmas äiluguižidenke vajehtusidenke.
Košice
Geografijan andmused
Lidn sijadase valdkundan päivnouzmas, Gornad-jogen randal (Hornád), 184..851 m korktusil, 206 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Mad'jaranman röunhasai om 20 km suvhe.
Eläjad
Vl 2014 eläjiden lugu oli 239 464 ristitud, ezilidnoidenke — 550 tuhad ristituid (2 709 km², 2011).
Irdkosketused
Kategorii:Slovakijan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Aparteid
thumb|right|250px|Aparteidan znam anglijan i afrikaans kelil Aparteid vai Rassanerigoičend (apartheid «erigoičend» — elämižes, rados i m.e.) oli Suviafrikan Tazovaldkundan Nacionaližen partijan oficialine valdkundaline politik vll 1948−1994.
Märhapanend
Segregacii mitte taht tundusen mödhe voib nimitadas aparteidaks SAT:an istorižen segregacijan analogijan mödhe. Väritused aparteidas ezitihe erasen aigan Brazilijan, Francijan i Saudoiden Arabijan tobmudele. Vl 1973 ÜRO:n Päassamblei vahvišti «Rahvahidenkeskeine konvencii aparteidan ogeruden tugedamižes i ustavzoitandas sen tagut»-dokumentad. Rahvahidenkeskeižen kriminaližen käskuzkundan Riman statut om väges vs 2002 heinkun 1. päiväspäi, se harakterizuib aparteidad ühteks 11 ogerudespäi ristitližusen vaste.
Istorii Suviafrikas
Vägestunu Nacionaline partii vahvišti käskusiden tobjad palad vhesai 1960 kaičemba vaugedverišt penembust, mugažo Konstitucijan kohendusid. Niiden mödhe kel'dod oliba mille taht rasale päiči vauktad — tulda kuna taht ičeze sijadusespäi-«bantustanaspäi», kävutada vaugedverižiden valdkundaližid aluzkundoid, muzaverižed valitihe ezitajid vaiše ičeze tobmuden aluzkundoihe, anastihe rahvahanikust heil, eländsijid-ki erasti. Transport i sportjoukud oliba erižed 1980-nzihe vozihesai. Nened kel'dod jätiba jäl'gid Suviafrikan kul'turas tähäsai.
Albanii
Geografijan andmused
thumb|left|250px|Albanijan topografine kart Albanii oma mavaldkundröunoiš Mustmäginke lodehes (röunan piduz — 186 km), Serbijanke pohjoižpäivnouzmas (112 km sen Kosovonke ), Pohjoižmakedonijanke päivnouzmas (181 km) da Grekanmanke suvipäivnouzmas (212 km). Ühthine röunoiden piduz — 691 km. Valdkundan päivlaskmaižed randad lainištadas Adriatine da Ionine mered. Randanpird om 362 km. Valdkundan pind — 28 748 km².
Aparteid
Istorii Suviafrikas
Toižed valdkundad (AÜV) pučihe mugoižes käskusištospäi, Afrikan enččed kolonijad kändiba valdkundoikš i pörduiba muzaverižen ristitišton oiktusid, sil-žo aigal Suviafrik oti kävutamižhe uzid käskusid erigoičemha ristituid.
Albanii
Geografijan andmused
Mäged da kukhad ottas Albanijan seičeme kümnendest. Valdkundan kaikiš korktemb čokkoim om Korab-mägi Pohjoižmakedonijan röunal, 2764 m valdmeren pindan päl. Znamasine täuzin albanine jogi om Drin 148 km pitte valdkundan pohjoižes. Järedad Škoderan i Ohridan järved sijadasoiš päivnouzmaižel röunal i mülüdas Albanijha vaiše paloin.
Klimat om Keskmeren randpolel, kontinentaline man päivnouzmpolel.
Jadrin
Eläjad
Edeline lidnan pämez' (Deputatoiden Nevondkundan ezmez') om Irina Oblinova (reduku 2015 — 2017). Edeline lidnan Administracijan pämez' om Igor' Čečeneškin (kül'mku 2020 — kezaku 2022).
Aparteid
Homaičendad
Kategorii:Suviafrikan Tazovaldkundan istorii Kategorii:Etnižuz Kategorii:Oligarhii
Albanii
Geografijan andmused
Londuseližed pävarad oma kivivoi, londuseline gaz, kivihil', metallad (raudkivend, vas'k, boksitad, hrom, nikel'), gidroenergii; toižed varad — mec, sol, väghine mahuz.
Politine sistem
thumb|right|250px|Albanijan parlamentan pertin ocsein [[Tiran (lidn)|Tiran-lidnas]] Ohjandusen form om unitarine konstitucine parlamentine tazovaldkund. Valdkundan pämez' om prezident (Presidenti i Republikës së Shqipërisë). Parlamentan ühtnijad valitas händast videks vodeks. Parlament paneb radsijha mugažo kaikid ministrid.
Parlament om üks'kodine Albanijan Suim (Kuvendi i Shqipërisë vai Rahvahaline Suim (Kuvendi Popullor) 140 ühtnijanke. Kaik rahvaz änestab sen kandidatoid nelläks vodeks.
Jadrin
Transport
Avtobusad oma kundaližeks transportaks lidnas.
Albanii
Politine sistem
Edi Rama radab Ministrišton ezimehen radnikusel vs 2013 sügüz'kun 15. päiväspäi. Parlamentan ühtnijoiden järgvaličendad oliba vn 2021 25. päiväl sulakud. Bairam Begai om valitud prezidentan radnikusele vn 2022 4. päiväl kezakud (nelläs naprindas kandidatoiden olmatomuden tagut ezmäižes koumes naprindas, 78 än't 140:späi), radab heinkun 24. päiväspäi.
Jadrin
Transport
«Volg»-avtote (M7) om vides kilometras pohjoižhe lidnaspäi.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Čuvašijan Tazovaldkundan lidnad *
Albanii
Administrativiž-territorialine jagand
Valdkund jagase 12 agjaks (üks'lugu kark, qark). Agjad alajagasoiš 36 ümbrikoks (üks'lugu ret, rreth), ned — 373 municipalitetaks.
Eläjad
Vn 2011 Albanijan rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 2,831,741 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt oli 3,490,400 eläjad vl 2000, se poleni rademigracijan i madalan sündutamižmäran tagut.
Nened rahvahad elädas Albanijas (2008): albanijalaižed — 95 %, grekalaižed — 3 %, toižed rahvahad — 2 %.
Uskondan mödhe (2011): islamanuskojad — 56,7 %, riman katolikad — 10,0 %, ortodoksižed hristanuskojad — 6,8 %, ateistad — 2,5 %, bektašid (sufizman toižend) — 2,1 %, toižed uskojad — 5,7 %, märhapanendata — 16,2 %.
Toižed järedad lidnad (enamba 100 tuh. ristituid ezilidnoidenke vl 2011, surembaspäi penembha): Durres, El'basan, Vlör, Škoder. Vl 2011 kaik oli 72 municipalitetad lidnan statusanke, 29 lidnad enamba mi 10 tuh. eläjidenke. Lidnalaižiden pala om 62,1 % (2020).
Ižanduz
Vl 2022 valdkundan kogosüdäiprodukt oli US$18,2 mlrd ekvivalentas (ostmižmahtusen paritetan mödhe US$51,1 mlrd), ühtele hengele US$6369 (US$17,858). Ižandusen šingotez vitkostase lujan korrupcijan tagut i välliden verazmaižiden investicijoiden tagapäi, Albanii oli rahvahidenkeskeižes izoläcijas hätken aigan.
Vl 2012 Albanijan päeksport oli erazvuiččed sobad da kengäd (läz 30 %), kivivoi (12 %), raudkivend da raudühthesuladused (7 %), hromkivend (6 %), elektruz (6 %); toine eksport — cement (2 %), vas'k, kuld, kala. Italii om pätorguindpartnöraks (eksportan kaks' videndest i importan koumandez vl 2015), mugažo Grekanma, Kitai i Saksanma.
Kotel'niki
Istorii
Kotel'niki šingotase sauvondmaterialiden pästandal (Lübercin küllästamižfabrik letken löudmižsijanno, asfal'betontegim, metalližed konstrukcijad, betontegesed), lämuzladimiden tegimel, mineraližiden heretusiden edheotandal, «Belaja Dača»-agrofirmal sömedheotandanke («vauged kezakülä», maplodud i salatad), mugažo kouroiden tegim radab.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Moskv-jogen hural randpolel, 140 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Röunatab Moskvanke päivlaskmas (Moskvan rengazavtote) i pohjoižes. Toižed lähembaižed lidnad oma Dzeržinskii ani suvhe i suvipäivlaskmha, Lüberci (passažirine raudtestancii) ani pohjoižpäivnouzmha. Kahten puišton palad oma lidnas: Kuz'minki-usadiban lodehes i Tomilinon suves uitoidenke.
«Ural»-manten «Moskv — Räzan'»-keskust (M5-trass) om lidnan pohjoižpäivnouzmaižeks röunaks. Janičkino-raudtestancii (Яничкино) radab lidnas vspäi 1940 «Lüberci — Dzeržinskii»-raudtesarakol, se om vaiše jüguiden täht, specializacii — kivivoin valund. «Kotel'niki»-metrostancijan üks' lähtendoišpäi om lidnan pohjoižröunal.
Eläjad
Vl 1939 žilon ristitišt oli 6 591 eläjad, vl 1959 — 13 792 eläjad. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 32 338 ristutud. Kaikiš suremb ristitišt om nügüd'. Ortodoksižen hristanuskondan kaks' jumalanpertid oma olmas lidnas.
Rahvahad (2010): venälaižed — 79,5%, armenijalaižed — 4,6%, uzbekad — 2,0%, ukrainalaižed — 1,9%, totarlaižed — 1,6%, azerbaidžanlaižed — 1,4%, tadžikalaižed — 1,1%, čuvašalaižed — 1,0%, vjetnamalaižed — 1,0%, toižed rahvahad — 5,9%.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Moskvan agjan lidnad Kategorii:Moskvan agjan lidnümbrikod
25 (lugu)
25 (kaks'kümne viž) om lugu 24 da 26 keskes.
Lugun ičendad
Kategorii:Lugusanad