cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Videnz' Kilometr (Leningradan agj)
Geografijan andmused
Žilo sijadase rajonan suvipäivlaskmas, ani suvhe «Piter — Koltuši»-avtotespäi.
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe žilon kaikenaigaižiden eläjiden lugu oli nell' ristitud. Kaikiš suremb ristitišt oli 12 eläjad vl 2002 (koume nelländest — venälaižed).
Hartum
thumb|left|250px|Hartuman ezilidnoidenke sijaduz Nilan randoil Hartum (الخرطوم Al'-Khartūm) om Sudanan pälidn da kaikiš suremb lidn. Se om Hartuman agjan (vilajatan) administrativine keskuz mugažo.
Videnz' Kilometr (Leningradan agj)
Homaičendad
Kategorii:Zanevkan lidnankund Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Venäman küläd
Hartum
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud Ras El' Hartum (Mokren)-nemel vl 1823, Egiptan jenaral-gubernatoran (hukumdar) rezidencii sijazihe täs. Sijaližel dinka- i beja-kelil Hartum znamoičeb «(jogiden) vasttuz». Istorine keskuz sijadase Sinivauvhan Nilan randoil. Šingotase torguindan keskuseks i transporttesol'meks.
Geografijan andmused
Lidn sijadase valdkundan keskuzpalan päivnouzmas, Vauktan Nilan da sen oiktan Sinivauvaz Nil-ližajogen ühthejoksmusen randoil, 381 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Pohjoine Hartum (Bahri) i lidnan suvine pala ühtenzoittas koumel sildal.
Klimat om lujas räk kuiv. Päivän keskmäine lämuz om +31..+34 C° sulakuspäi redukuhusai, +23 C° vilukus. Voden keskmäine lämuz om +29,9 C°. Paneb sadegid 121 mm vodes, niiden keskes 104 mm heinkus-sügüz'kus.
Homaičendad
Kategorii:Sudanan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe * Kategorii:Pälidnad *
Diva (al'bom)
«Diva» (Дива / Diva) om Jelena Karleušan 10. al'bom, kudamb om pästtud vl 2012.
Kanaš
Kanaš (Канаш «nevondkund», Кана́ш, Канаш / Kanaş) om Venäman lidn da lidnümbrik, järed avtote- da raudtesol'm Čuvašijan Tazovaldkundan keskuzpalas. Se om tazovaldkundan koumanz' lidn eläjiden lugun mödhe, mugažo om Kanašan rajonan administrativižeks keskuseks, ei ole rajonan palaks.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1892 kuti Šihrani-külä (Шăхран). Vl 1925 se sai lidnan statusad nügüdläiženke nimenke.
Kanašan tegimišton päsarakod oma transportmašinoiden sauvomine (vagonad i niiden palad, avtobusoiden palad, kormadimed, mecližavedamad jüguavtoiden täht, traktoran jäl'gmašiništ, tesauvondan pened mašinad, henotiž-sortiruindmašiništ i konvejerad), toine mašinansauvomine (leiktimiden pästand, metallan ümbriradmine, henikon tegim), elektrotehnine (Arkto-vilugoitimed-škapad, vspäi 2020), sömtegimišt (leibtegim, sagudkombinat, painatosed), sauvond, sauvondmujuiden, keramikan i hobasižiden kengiden tehmine.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Pen' Civil'- (Кĕçĕн Çа­вал) da Kubn'- (Кĕтне, Кубня) jogidenkeskeižes (Volgan oiged randpol'), 190 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Reljef om vanoikaz. Matkad Čeboksarhasai om 70 km pohjoižhe orhal vai 80 km avtotedme. Lähembaine lidn om Civil'sk 39 km pohjoižhe orhal vai 47 km avtotedme.
Kanaš om lidnümbrikon üks'jäine eländpunkt.
Eläjad
Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 45 607 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli enamba 56 tuhad eläjid vozil 1992−2000 (56 900 rist. vl 1996).
Rahvahad (2010): čuvašalaižed — 53,0 %, venälaižed — 31,8 %, totarlaižed — 8,7 %, toižed rahvahad — 6,5 %.
Ortodoksižen hristanuskondan viž pühäpertid oma olmas lidnas: ph. Mikulai-čudonsädajan kafedraline päjumalanpert' (1901), koume jumalanpertid i časoun' pühäpäivän školanno.
Lidnan Administracijan pämez' om Vitalii Mihailov vn 2020 kül'mkuspäi.
Transport
Kanaš- i Kanaš-2-raudtestancijad sijadasoiš lidnan territorijal.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Čuvašijan Tazovaldkundan lidnad Kategorii:Čuvašijan Tazovaldkundan lidnümbrikod *
Suorand
Suorand (Суоранда, Suoranta «sorand») om külä Leningradan agjan Vsevoložskan rajonan suvipäivlaskmas, sen Zanevkan lidnankundas.
Eländpunkt mainitaškanzihe vspäi 1896. Toižed nimitused oliba Suo-Rond (Suo-Ronda) i Suorit (Suorita). Vl 1942 deportiruihe külän suomen ristitištod täuzin. Külä alištui melioracijale, ende saihe turbast, nügüd' letet. Vspäi 1996 tehtas voibuižid suksil i mauntinbaikal külänno regulärižešti.
Lähembaine eländpunkt om Hirvosti. Kaik om 12 nimitadud irdad i üks' kujo. Pertišt kogoneb kottedžišpäi.
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 438 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt oli 649 eläjad vl 1958.
Homaičendad
Kategorii:Zanevkan lidnankund Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Venäman küläd
Kudrovo
Kudrovo (Ку́дрово, Väärämäki — «Värmägi») om lidn Leningradan agjan Vsevoložskan rajonan suvipäivlaskmas. Sijadase Piterin päivnouzmaiženno röunanno, mülüb Zanevkan lidnankundha.
Istorii
Vintegimed Piterin ümbrištol mainitadas lidnan sijas 19. voz'sadan augotišespäi Värmägi-usadibanke (Косая гора), usadiban pert' om likvidiruidud vl 2013. Nevondkundaližen aigan Kudrovo-kolhoz, sid' sovhoz, oliba olmas vll 1928−1950.
Vn 2018 28. päiväl kezakud Kudrovo sai lidnan statusad Leningradan agjan № 46-oz-käskusen mödhe 18.06.2018-dataspäi.
Kudrovo šingotase betontegimel, specialižen radsoban pästandal, varažomil.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Piterin Rengazavtotenno, sen ümbrusen südäimes, pohjoižhe «Kol»-avtotrassaspäi (R-21). Om röunatud Piterin Nevan rajonal päivlaskmas, raudtesarakon taga. Okkervil'-jogi (Nevan oigedpol'ne bassein) läbitab lidnan pohjoižpalad. Matkad lidnankundan Janino-1-keskushesai om kuz' kilometrad pohjoižpäivnouzmha, Vsevoložsk-rajonkeskushesai om 14 km pohjoižpäivnouzmha orhal vai 21 km avtotedme. Lähembaižed lidnankundan eländpunktad oma Zanevk-külä kahtes kilometras pohjoižhe i Novosergijevk-külä 2 km päivnouzmha.
Kaik om 21 irdad lidnas.
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe Kudrovo-külän eläjiden lugu oli 137 ristitud. Vl 2017 kaik 13 501 ristitud oli registriruidud sen aigan küläs. Lidnan ristitišt oli 31 577 eläjad vl 2019, 60 791 eläjad vl 2021. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'.
Ortodoksižen hristanuskondan koume jumalanpertid oma saudud lidnas vspäi 2013: Ioann-jumalantedomehen i Jumalanmaman «Ihastuz da tüništuz»-jumalaižen kaks' pühäpertid.
Professionaližen opendusen aluzkundad ratas lähižes Piteriš. Gatčinan pedagogine kolledž avaidab palakundad lidnas vn 2023 kezal.
Transport
Metropoliten (vozile 2025−2027) linijan ekspluataciženke deponke i tramvai oma vaiše planoiš.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Leningradan agjan lidnad Kategorii:Vsevoložskan rajon Kategorii:Zanevkan lidnankund
In a Reverie
«In a Reverie» (Unikuviš) om Lacuna Coil-muzikgruppan debütine (ezmäine studine) al'bom. Se om änetadud vn 1998 redukus-kül'mkus, om pästtud vn 1999 kezakun 8. päiväl.
Lunkin Vitalii
Vitalii Vladimirovič Lunkin (Виталий Владимирович Лункин, Vitaly Lunkin — se-žo nikneim; sünd. 7. semendku 1971, Moskv, NSTÜ) om venämalaine professionaline pokervändai. Oti vägestust vn 2002 Mail'man rendzü-vändon e-mail-čempionatas.
In a Reverie
Homaičendad
Kategorii:Lacuna Coil:an al'bomad Kategorii:Al'bomad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 1999 al'bomad Kategorii:Debütižed al'bomad
Lunkin Vitalii
Om Mail'man pokerserijan da Mail'man pokerturan ühtnijan. Hänel om kaks' Mail'man pokerserijan brasletad (2008, 2009). Vodele 2017 hänen ühthine samine oli läz $6,375,000. Vändai ühtni «European Poker Tour»-turnirha Barselonas (vn 2013 eloku-sügüz'ku) da oti vägestust. Radab Moskvas poker-vändon treneran.
Homaičendad
Kategorii:Venäman professionaližed pokervändajad Kategorii:Professionaližed pokervändajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded vl 1971
Hirvosti
Hirvosti (Хирвости, Hirvonen / Hirvosi) om külä Leningradan agjan Vsevoložskan rajonas, sen Zanevkan lidnankundas.
Eländpunkt mainitase Piterin ümbrišton kartal kuti Herves vl 1810, Hirvast (Hirvasta) vl 1834, Hirvone (Hirwone) vl 1849, Hirvost' vl 1862. Ühtištuihe Jerohovo-külänke 1930-nzil vozil.
Külä sijadase lidnankundan pohjoižpäivnouzmas. Matkad lidnankundan Janino-1-keskushesai om seičeme kilometrad päivlaskmha. Lähembaine eländpunkt om Suorand-külä, röunatab.
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 167 ristitud. Kaikiš suremb külän ristitišt oli 354 eläjad vl 1958.
Kümne nimitadud irdad i üks' kujo.
Homaičendad
Kategorii:Zanevkan lidnankund Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Venäman küläd
Pühäjärvi (lidn)
Istorii
Municipalitetan aluz om pandud vl 1866, nimitihe järven mödhe Pühäjärvi Ol (Pyhäjärvi Ol) vhesai 1968 erištamha kahtes toižes Suomenman kundaspäi pojavanke nimenke, sid' Pühäjärvi muite. Kätihe lidnaks (kaupunki) vl 1993, vll 1993−1995 sen nimi oli Pühäsalmi.
Pühäjärvi šingotase cinkan i vas'ken samižel (vspäi 1962) da küllästamižel kanadižen «First Quantum Minerals»-kompanijan abul. Kaivuden varad oma läz lopnuded, uziden ecind oli satusetoman, küllästamižfabrik linneb rata vhesai 2025 vai sen hätkemba.
Čaihavadoine
thumbnail|right|250px|Čaihavadoižed ühtenke kameranke thumbnail|right|250px|Havadoižen mülünd Čaihavadoine om pen' havadoine specialižes fil'trujas bumagaspäi, kudambas om rouhtud čailehtesid. Kävutab hotkan čaikeitandan täht hulan veden abul.
Pühäjärvi (lidn)
Geografijan andmused
Lidnankund sijadase agjan suvižes čogas, 147 m ü.m.t. keskmäižel korktusel, Pühäjärven pohjoižel randal (Pyhäjärvi 122 km² pindanke, 139..140 m ü.m.t.). Matkad agjan Oulu-keskushesai om 150 km pohjoižhe orhal, 163 km avtotel vai raudtel, Hel'sinki-pälidnhasai om 395 km suvhe orhal, 448 km avtotedme vai raudtedme. Lähembaižed lidnad (avtoteidme) oma Haapajärvi 37 km päivlaskmha, Kiuruvezi (Pohjoižsavo) 34 km päivnouzmha i Iisalmi (Pohjoižsavo) 68 km päivnouzmha. «Üliviesk — Iisalmi»-raudtekeskust läbitab lidnad. Lendimpöud om olmas.
Čaihavadoine
Om koume čaihavadoižiden pätoižendad — järgeline (ühtenke kameranke), havadoine kahtenke kameranke, «piramidut»-havadoine.
Pühäjärvi (lidn)
Geografijan andmused
Vl 2020 lidnankundan ühthine pind — 1459,46 km², sidä kesken kuivma 1310,80 km², vezi da sokaz tahond ottas kümnendest (148,66 nellikkilometrad).
Čaihavadoine
Čajun 70..90 procentad möse Päivlaskmmas havadoiš. Venämas-žo keitandmahtuz čaihavadoižen abul om populäritoi tobjimalaz.
Pühäjärvi (lidn)
Geografijan andmused
Kaik om 23 küläd kundas, 27 valičendtarhad.
Čaihavadoine
h
Pühäjärvi (lidn)
Eläjad
Kodikelen mödhe (2016): suomen kel' — 98,7%, ročin kel' — 0,2%, toižed keled — 1,1%.
Edeližed lidnanpämehed oma Tita Rinnevaara (2010−2011) i hänen Veikko Tikkanen-velgusentäutai (2012−2016).
Irdkosketused
Kategorii:Suomenman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Pohjoižpohjanma
Uz' Deli
Uz' Deli, Nju Deli vai N'ju Deli  (नई दिल्ली, New Delhi, نئی دلی, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, নতুন দিল্লি) om Indijan pälidn. Se om Deli-lidnan keskuzrajon.
Istorii
Uden pälidnan aluz om pandud vn 1911 tal'vkus, sirtihe pälidnad Kal'kuttaspäi. Britanijalaine Edvin Lačens-arhitektor projektirui ut pälidnad, i projekt hibjastui vll 1918−1931. Uz' Deli om Indijan i Delin ohjastusiden sijaduz.
Mahtai kirjutamha anglijankel'ne radvägi vedab lidnha mail'man korporacijoid. Uz' Deli šingotase pälidnan holitišil, informacijan tehnologijoil, telekommunikacijoil, turizmal adivpertidenke, bankoil i massinformacijan sarakol. Radživ-Čouk (ende Konnot-Pleis) om Indijan kommercijan da rahaazjoiden keskusišpäi.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Džamn-jogen oiktal randpolel, tazosijal erasidenke kukhidenke, 216 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Voib olda varuližid manrehkaidusid (5,2 magnitudanke vl 2012, 5,4 vl 2015), matkad Gimalajhasai om vaiše 200 km pohjoižpäivnouzmha.
Eläjad
Vl 2011 Uden Delin eläjiden lugu oli läz 295 tuhad ristituid 42,7 km² pindal. Läz 26,5 mln eläjid om lidnaglomeracijas vl 2016 (2. sija Mumbain jäl'ghe).
Oficialižed keled (lugemata anglijad da hindid) oma päivnouzmpandžabi, bengali i urdu.
Transport
Avtobusad, ezilidnelektrojonused, taksid da avtorikšad oma kundaližeks transportaks lidnas. Vspäi 2002 metropoliten radab kaikes Deliš (8 jonod, 236 stancijad, 326 km raudted), sidä kesken Udes Deliš-ki.
Irdkosketused
Kategorii:Indijan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe * Kategorii:Pälidnad Kategorii:Deli
Räbovo (järv, Leningradan agj)
Suvivepsän Arskaht'-külä sijadase pohjoižel järvenrandal.
Järven pind om 0,19 km², levitase 182 m ü.m.t. korktusel. Rand om 1,7 km pitte. Vezivalu läz 300 m pitte jokseb järven suvespäi Lid'-jogen üläpalaha (Volgan bassein), lankteb sihe oiktalpäi.
Partizansk
Partizansk (Партиза́нск) om Venäman lidn da lidnümbrik Merenrandaližen randan suves. Mülüb Nahotkan lidnaglomeracijha.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1896 kuti Sučanan kaivuz-žilo (Сучанский Рудник) samha kivihil't, nimitihe jogen mödhe, sana kitajiženke augotižlibundanke. Vl 1932 žilo sai lidnan statusad Sučan-nimenke. Udesnimitihe nügüdläižikš vn 1972 26. päiväl tal'vkud Rahvahanikoiden sodan vägevan partizanoiden likundan tagut neniš tahoiš.
Partizansk-lidn šingotihe kivihilen samižen järedaks keskuseks, saudihe koume omblendfabrikad, ladimensauvomižen, mecan ümbriradmižen i sömtegimišton edheotandoid, farmaceftine tegim radoi. Likvidiruihe kivihilen samižen sarakod vozil 1994−2004 (vl 2008 Uglekamenskas), sid' toižid tegimid. Nügüd'aigan Partizanskan GRES radab (vedadas hil't Nerüngrišpäi), raudten edheotandad «Vladivostok — Nahotk»-jonol, metalližkonstrukcijoiden tegim, sömtegimišton edheotandad (oludentegim) oma väges.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Partizanskai-jogen alangištos (Партизанская, ende Sučan), 140 m ü.m.t. keskmäižel korktusel, mäged ümbärtas lidnad. Lujad manrehkaidused oleldas (vl 1933 — seičemeballaine). Matkad Vladivostokhasai om 95 km päivlaskmha orhal. Lähembaine lidn om Nahotk 50 km suvhe avtotedme.
Klimat om ven mussonine, oleleb vähä lunt tal'vel. Voden keskmäine lämuz om +5,3 C°, heinkun-elokun +19..+21 C°, tal'vkun-uhokun −9..−12 C°. Ekstremumad oma −29,9 C° i +37,8 C°. Paneb sadegid 681 mm vodes, enamba kezakus-sügüz'kus (106..112 mm kus), vähemba tal'vkus-uhokus (13..17 mm kus).
Kaik ühesa žilod, raudtestancii i raudtesarak mülüdas lidnümbrikho Partizanskan ližaks, niiden kesken Uglekamensk-žilo (3647 rist. vl 2010) i Avangard-žilo (2143 rist. vl 2010). Lidnümbrikon pind — 1288,61 km².
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 38 659 ristitud, lidnümbrikon — 46 748 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 46..50 tuhad vll 1959−2001 (50 000 rist. vl 1967, 49 900 rist. vl 1992). Vl 2017 kaik 37 291 ristitud elihe lidnas i 45 106 ristitud kaikes lidnümbrikos.
Lidnümbrikon edeline pämez' om Aleksandr Zraževskii (keväz'ku 2014 — semendku 2018).
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Merenrandaližen randan lidnad Kategorii:Merenrandaližen randan lidnümbrikod
Sent Džons
Sent Džons (St. John's) om Antiguan da Barbudan pälidn i kaikiš suremb lidn. Se om Sent Džon-tulendan administrativine keskuz mugažo.
Ostin Džein
Džein Ostin (Jane Austen [dʒeɪn ˈɒstɪn]; sünd. 16. tal'vku 1775, Stiventon (Hempšir), Anglii, Sur' Britanii — kol. 18. heinku 1817, Uinčester (Hempšir), Anglii, Sur' Britanii) oli tutab anglijalaine kirjutai, realizman endustai britanižes literaturas. Hän kirjuti armastuz- da moraližed romanad.
Biografii
Tuleban aigan kirjutainaine oli sündnu Džordž Ostin-papin kanzha äjiden lapsiden keskes, seičemendeks lapseks kahesaspäi. Sai literaturišt opendust tataspäi päpaloin. Eli gollüdes kaiken elon. Ezimeletaden, Ostin kirjuti i sai läz koumed tuhad kirjeižid äiluguižiš heimolaižišpäi, hot' tuliba meiden aigahasai vaiše 161 kirješt. Naine ei olend lähtnu mužikale, no eli mel'hetartuižen aigan, i kirjeižiden südäin tuli literatursädusihe znamasižes märas.
Sädused alištuiba vajehtusile pästandkodin tahton mödhe. Avar publik löuzi da arvosti Ostinan romanid hänen surman jäl'ghe.
Sädused
Ostinan kirjad ühtnedas süžetan koveritomut süvänke psihologiženke ličendanke pähengihe, todesine «anglijalaine» jumor om paks.
Homaičendad
Kategorii:Suren Britanijan kirjutajad Kategorii:Kirjutajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe
Sent Džons
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud anglijalaižil vl 1632. Šingotihe saharrogon ümbriradmižel 18. voz'sadan keskespäi. Lidn oli alištunu manrehkaidusile vll 1690 i 1843, eli läbi vn 1769 lämoipalos, vn 1847 torok mureni lidnad.
Sent Džons om ripmatoman valdkundan pälidnaks vn 1981 kül'mkuspäi. Vn 1995 Luis-torok mureni lidnan turistišt infrastrukturad. Lidn šingotase turizmal i torguindal, investicijoiden bankingal, roman edheotandal.
Geografijan andmused
Lidn sijadase valdkundan suvižen Antigua-saren pohjoižes-lodehes. Meriport i letkesižed kül'bendrandad oma Sent Džonsas.
Klimat om tropižen savannan. Kun keskmäine lämuz om +25..+28 C° vodes läbi. Ekstremumad oma +15 C° i +34 C°. Paneb sadegid 1049 mm vodes, enamba sügüz'kus-kül'mkus (131..142 mm kus), vähemba uhokus-keväz'kus (45..46 mm kus).
Eläjad
Vn 2011 rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 22 219 ristitud, valdkundan nelländez.
Rahvahidenkeskeine civiline lendimport V.K. Bördan nimed (ANU / TAPA, läz 1 mln passažiroid vl 2018) om kahesas kilometras pohjoižpäivnouzmha lidnaspäi. Tehtas reisid AÜV:oiden i Kanadan järedoihe lidnoihe, Londonha, Kariban regionan saridme. Punolendimport radab lidnas.
Vest-Indijan universitetan fakul'tetad anttas üläopendust. Sent-Džonsan valdkundaline kolledž pästab tedajid menedžmentan sferas, tropižes maižanduses, vilugoitimiden i elektromašiništon ladijoid. Kaks' mediciništ školad ratas lidnas.
Homaičendad
Kategorii:Antiguan da Barbudan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe * Kategorii:Pälidnad
Nüksenic
Nüksenic (Ню́ксеница) om Venäman žilo da küläkund Vologdan agjan pohjoižpäivnouzmas. Se om Nüksenican rajonan administrativine keskuz da kaikiš suremb eländpunkt.
Istorii
Eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan vl 1619. Žilo om nimitadud penen Nüksenic-jogen mödhe (Ню́ксеница / Ню́ксенка) i om saudud sen jogensus ümbri. Jogen nimituz korreliruib pohjoižsaamen njukča-sananke («joucen»).
Šingotihe «Moskv — Arhangel'sk»-torguindvezitenno. Mülüi Suren Ustügan makundha 19. voz'sadal. Rajonkeskuz vs 1931 heinkun 30. päiväspäi kahten rajonan ühtištusen jäl'ghe: Suhonan (keskuz oli Gorodiščn-žilos) i Kokšen'gan (Tarnogan Lidnut-keskusenke).
Nüksenican küläkund oli olmas vspäi 2006. Municipaline «Nüksenskoje»-ühtnik om sätud vn 2009 8. päiväl sulakud nellän küläkundan ühtištusel: Nüksenican, Bobrovskojen, Krasavinon i Uftügan.
Nüksenic šingotase valdkundaližil holitišil, gazanveimen i kivivoiveimen holitusel, argvoin tegimel, mecan varhapanendal.
Geografijan andmused
Žilo sijadase rajonan keskuzpalan päivlaskmas, Suhon-jogen alajoksmusen hural randal (Сухона). Nüksenic-jogi lankteb Suhonha, se sädase kahten penen jogen ühthejoksmusel i jokseb vaiše viž kilometrad. Matkad agjan Vologd-pälidnhasai om 278 kilometrad suvipäivlaskmha orhal vai 310 km «Vologd — Sur' Ustüg»-avtotedme. Lähembaine lidn om Tot'm 96 km päivlaskmha-suvipäivlaskmha orhal vai 106 km avtol.
Klimat om ven kontinentaline, tal'vel kaikiš lujembad kirjutadud pakaižed agjas oleliba žilos, absolütine minimum om −51,3 C°.
Kaik 3 žilod, 44 küläd i 1 futor mülüdas municipaližhe ühtnikha Nüksenican ližaks. Ühtnikan pind om 2986,47 km².
Eläjad
Vl 1959 žilon ristitišt oli 2 067 eläjad. Vn 2002 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 4 407 ristitud (kaikiš suremb ristitišt), vl 2010 — 4 271 ristitud, rajonan ristitišton kaks' videndest. Municipaližen ühtnikan ristitišt oli 6 144 eläjad vl 2010.
Nened büdžetižed aluzkundad oma žilos: rajonan kodirandantedištandmuzei, veroližen rahvahankul'turan keskuz, lapsiden sportškol. Opendusen aluzkund om Nüksenican keskškol. Fizkul'turiž-tervehtandkompleks štargundlavanke i stadion oma saudud «Gazprom»-kompanijal.
Avtobusad oma kundaližeks transportaks žilon ümbrištos i rajoniden keskes, avtobusstancii radab. Ehtatim ühtenzoitab Suhonan randoid žilon keskusenno, avtotesild Suhonas päliči om saudud 2 km päivlaskmha žilospäi. Lendimport om saudud žilos vl 1946, se eile kävutandas passažirreisiden täht pahan olendan tagut. Passažirühtenzoituz Suhonadme oli olmas 1960-1990-nzil vozil.
Irdkosketused
Kategorii:Vologdan agjan žilod Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Kozlovk
Kozlovk (Козло́вка, Куславкка) om Venäman lidn Čuvašijan Tazovaldkundan pohjoižpäivnouzmas. Se om Kozlovkan rajonan i Kozlovkan lidnankundan administrativine keskuz.
Istorii
Nügüdläižen lidnan territorijal kaikiš amuižemban eländpunktan aluz om pandud vl 1671 kuti Bogorodskoje-külä (toine nimi — Vauged Voložk, sid' Belovolžskoje). Vl 1938 Kozlovk-külä kändihe radnikžiloks. Vspäi 1959 Belovolžskoje-külä mülüb Kozlovkha, i vspäi 1965 ližatihe koume küläd. Vl 1967 Kozlovk sai lidnan statusad.
Kozlovkan ižandusen päsarak om mašinansauvomine (furgonad jüguavtoiden täht, plazmleiktandan portaližed tömašinad), mugažo kalanümbriradmižen edheotand i omblendfabrik ratas lidnas.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Volgan oiktal randal (Čeboksaran vezivaradim), 70 m keskmäižel korktusel valdmeren pindan päl. Matkad Čeboksarhasai om 97 km lodeheze avtotedme.
Jogivaldmad da ehtatuz Volgas päliči oma lidnas. Marii Elan Tazovaldkundan Volžsk-lidn seižub vastrandal koumes kilometras pohjoižpäivnouzmha.
Koume pen't küläd mülüdas lidnankundha Kozlovkan ližaks. Lidnankundan pind om 50,76 km².
Eläjad
Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 10 359 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli enamba 13 tuhad eläjid vozil 1992−1998 i 2002−2003 (13 300 rist. vl 1996). Vl 2017 kaik 9 058 ristitud elihe lidnas i 9 239 ristitud kaikes lidnankundas.
Ortodoksižen hristanuskondan Kazanin Jumalanmaman jumalanpert' om udessaudud lidnas vll 1990−2005.
Kozlovkan äiprofil'ne agrarine kolledž om professionaližen opendusen aluzkundaks.
Edeline lidnankundan pämez' (Deputatoiden suiman ezimez') om Aleksandr Gofman (2011−2015). Lidnankundan Administracijan pämez' om Andrei Pocelujev vn 2022 vilukuspäi.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Čuvašijan Tazovaldkundan lidnad *
Paraku
Paraku (Parakou) om lidn da kommun Beninan keskuzpalan päivnouzmas. Se om valdkundan videnz' surtte lidn, Borgu-agjan (departamentan) administrativine keskuz.
Lidn sijadase 324 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Raudtejono ühtenzoitab Parakud Kotonu-ižanduzpälidnanke.
Vl 2012 lidnan eläjiden lugu om 206 667 ristitud.
Kategorii:Beninan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Pohjoižen saldat (fil'm)
«Pohjoižen saldat» (Jadesoturi, 玉战士 (pinju Yù zhànshì), Igavese armastuse sõdalane, Jade Warrior, Воин севера, sana sanaha kändase kuti Nefritsaldat) om voden 2006 suomalaiž-kitajine sädud ühthe fil'm. Se ühtenzoitab vuksii-žanran kohtad suomalaiž-karjalaižen Kalevala-eposan mifologijanke. Režissör — Antti-Jussi Annila.
Fil'man ezmäine ozutez Suomenmas oli vn 2006 13 päiväl redukud 40 kopijas. Film om ozutadud #2 debütantaks Mecamez' paneb «Prada»:n päle-fil'man jäl'ghe. Necen fil'man ezmäine ozutez Kitaiš oli vl 2006 redukun 24 päiväl 150 kopijas 70 lidnas. «Pohjoižen saldat» om ezmäine ozutadud Kitain kinoteatroiš suomalaine fil'm. Kitain ližaks, rahvahankeskeižid oiktuzid ozutamha fil'mad ostiba enamba 30 valdkundad. Suomenmas nece fil'm kerazi €607,038, möihe 79,050 biletad.
Kinotarin
Starinoičend zavodiše kadonudes ičeze ozad, mahtmatomas sepäspäi, suomalaiž-karjalaižen Kalevala-eposan kartte. Sepän nimi om Kai. Ronja-neižne okaizi händast, voib olda, igäks.
Fil'man muzik
MTV3-saitan mödhe, pajoiden nimikirjutez oli ezitadud redukun 11. päiväl, 2006.
Irdkosketused / Kritik
Kategorii:Suomenman fil'mad Kategorii:Kitain fil'mad Kategorii:Torafil'mad Kategorii:Vuksii Kategorii:Fil'mad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 2006 fil'mad Kategorii:Fil'mad suomen kelel Kategorii:Fil'mad kitajan kelel
Rahvahanikoiden soda AÜV:oiš
thumb|right|250px|Torad territorijoidme i vozidme. Rahvahanikoiden soda AÜV:oiš (American Civil War, vai Pohjoižen i Suven soda) om voziden 1861 (12. sulaku)— 1865 (23. kezaku) soda nügüdläižen AÜV:oiden territorijal Ühtištusen (Pohjoine, 20 joudjad orjusespäi štatad + 4 röunanverišt štatad — «janki») i Amerikan Konfederativižiden Valdkundoiden (Suvi, 11 štatad orjusenke — «diksi»).
Eziistorii
Kaik nece ei tulend mel'he orjidenpidajile, hot' tegimištoližen Pohjoižen i agrarižen Suven ižandused oliba komplementarižed. Vn 1861 vilukus 6 štatad läksiba AÜV:oišpäi i 4. päiväl uhokud tedotiba Amerikan Konfederativižiden Valdkundoiden sädandas, sid' valitihe ičeze prezidentad da vahvištiba ičeze konstitucijad. Vn 1861 heinkus oli jo 11 mugošt štatad.
Jäl'gused
Rahvahanikoiden soda oti 620 tuhad ristituiden eloid, enamba 410 tuhad kadoiba tedmata, 412 tuhad eläjid oliba satatadud, ottihe plenha 618 tuhad ristituid. Nene lugud oma enamb mi kadod kaikuččes toižes sodaspäi AÜV:oiden ühtnendanke. Läz 2 tuhad torid tegihe sodan aigan, sidä kesken valdmerel. Avraam Linkol'n-prezident koli hänen rikondnaprindan tagut suvilaižen polespäi.
Sodan satusiden keskes oma AÜV:oiden vägestuz, orjusen likvidacii i Suven rekonstrukcii.
Vijon Fransua
Fransua Vijon (François Villon, nüg. virkand [fʁɑ̃swa vijɔ̃], keskaigan [frɑnswɛ vilɔn]; sünd. 1431 vai 1432, Pariž, Francii — kol. voziden 1464 da 1491 keskes, Francii), todesine kanzannimi oli de Monkorbje (de Montcorbier) vai de Lož (des Loges), oli tetab francijalaine runokirjutai.
Biografii
Tuleban aigan runokirjutai openui Parižan universitetan čomamahtoiden fakul'tetas 12-voččes igäspäi (vaumičendpalakundanke) i kändihe sen pästnikaks vl 1449 bakalavran arvonke. Sen ližaks sai licenziatan i magistran arvod koumes vodes, ned andoiba oiktusid opeta i radnikoita papikš. Mez' tegi goluušinoid üläopenikan aigaspäi, sikš oli türmas erasti.
Francijan lirikan ezmäine paindud kirj kogoneb Vijonan sädusišpäi.
Homaičendad
Kategorii:Francijan runokirjutajad Kategorii:Runokirjutajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe
Krasnojarsk
[[Fail:Rayons of Krasnoyarsk.svg|thumb|left|250px| Administrativižed rajonad:
1. Raudteiden rajon
3. Leninan rajon
4. Oktäbrin rajon
5. Sverdlovan rajon
6. Nevondkundaline rajon
7. Keskuzrajon .]] Krasnojarsk (Красноя́рск) om millionerlidn Venäman keskuzpalan suves. Se om valdkundan sečemenz' lidn eläjiden lugun mödhe, Krasnojarskan randan administrativine keskuz i lidnümbrik, Sibirin ižandusen da opendusen järed keskuz.
Istorii
Nügüdläižen, kaikenaigaižen eländpunktan aluz om pandud kozakoil kuti pen' Uz' Kačan lidnuz (Новокачинский острог) vl 1628. Saudihe surt lidnust vodele 1659 läz pen't. Lidnuz sai lidnan statusad vl 1690 ühtes Krasnojarsk-nimenke. Vn 1773 lämoipalo pani lidnust mantazole, vaiše 30 pertid jäi lidnas. Uz' planiruind oli oigedsaumaine. Vspäi 1822 lidn kändihe uden Jenisein gubernijan administrativižeks keskuseks.
Geografijan andmused
Lidn sijadase kesked mecoid, Jenisei-jogen molembil randoil, 287 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Moskvhasai om 3350 km päivlaskmha orhal vai 4170 km avtotedme. Divnogorsk (20 km päivlaskmha orhal) da Sosnovoborsk (15 km päivnouzmha orhal) oma kaimdailidnoikš.
Klimat om terav kontinentaline, pol'kuivanke tal'venke. Krasnojarskan vezivaradim i jädumatoi Jenisei pehmdas klimatad, tal'vel sumeg om paks. Voib panda halad joga kul päiči heinkus. Voden keskmäine lämuz om +2 C°, kezakun-elokun +16..+19 C°, tal'vkun-uhokun −12..−16 C°. Ekstremumad oma −52,8 C° i +40,1 C°. Paneb sadegid 507 mm vodes, enamba kezakus-elokus (66..76 mm kus), vähemba vilukus-keväz'kus (15..19 mm kus).
Eläjad
Edeline lidnan pämez' om Sergei Jerömin (reduku 2017 — eloku 2022).
Transport
Avtobusad (76 maršrutad), trolleibusad (kuz'), tramvaid (nell' jonod) i lidnelektrojonusen maršrut oma kundaližeks transportaks. Kiruhtramvain jono om sauvomas vll 2023−2026 (metrotram, kuz' stancijad, 15 km raudted). Kaik kuz' avto- i raudtesildas ühtenzoittas Jenisein randoid. Jenisein jogilaivišt baziruiše lidnas.
Rahvahidenkeskeine civiline Krasnojarsk-lendimport Dmitrii Hvorostovskijan nimed (KJA / КЯА / UNKL, 3,1 mln passažiroid vl 2022) sijadase 27 km lodeheze lidnan keskusespäi Jemeljanovon rajonas. Tehtas reisid Noril'skha, Venäman järedoihe lidnoihe i čarterreisid Sibirin löudmižsijidennoks, Keskuzazijan maihe, Kitain, Tailandan i Turkanman lebutahoiže. Oli tranzitižid jügureisid Kitaišpäi Saksanmaha. Toine lendimport om Čeremšank regionaližiden reisiden täht.
Irdkosketused
* Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe * Kategorii:Krasnojarskan randan lidnümbrikod
Ahmatova Anna
Anna Andrejevna Ahmatova (Gorenko) (Анна Андреевна Ахматова (Горенко); sünd. 23. kezaku 1889, Odess, Ukrain, Venäman imperii — kol. 5. keväz'ku 1966, Domodedovo, Moskvan agj, Venäman NFST, NSTÜ) oli tetab venämalaine i nevondkundaline runokirjutai, kirjutai, literaturarvostelii da kändai. Aigaline sädamine sättub literaturan akmeizm-likundale, mohemba oli modernizman ezitajan.
Sädamine
Ezmäižed runod oma publikoitud aiglehtesihe vl 1911. Akmeizman runokogodused oma «Eht» (Вечер, 1912) i «Čotkad» (Чётки, 1914). Ahmatovan sädamižen pirdad oma olendan moraližiden alusiden arvostuz, mujandan psihologijan tarkoiged el'genduz, rahvahan 20. voz'sadan tragedijoiden meletamine. Navedi runokelen klassižen stilin.
Avtobiografine «Rekviem»-poem (1935−1940; om pästtud Münhenha vl 1963, NSTÜ:he vl 1987) om üks' ezmäižiš runosädusišpäi 1930-nziden voziden repressijoiden polhe. «Poem pähengeta» (Поэма без героя, 1940−1962, om pästtud NSTÜ:he läz täuzin vl 1976) kuvastab runokirjutajan nügüd'aigan kacegid Hobedaižes aigaspäi Toižhe mail'man sodahasai. Ahmatova jäti kirjutusid Aleksandr Puškinan i Mihail Lermontovan sädamižes, mainitesid nügüd'aigaižiš kirjutajiš.
Zavotten vspäi 1922 Anna Ahmatovan kirjad alištuiba cenzurale. Vll 1925−1939 i 1946−1955 Ahmatovan runoišt ei olend pästtud ani. Ezmäine znamasine nevondkundaline runokogoduz om pästtud Leningradha vl 1976.
Kanz
Naine oli lähtnu mehele koume kerdad. Üks'jäine Lev Gumilöv-poig ezmäižes naimiželospäi.
Homaičendad
Kategorii:NSTÜ:n runokirjutajad Kategorii:Venäman runokirjutajad Kategorii:NSTÜ:n kirjutajad Kategorii:Venäman kirjutajad Kategorii:Literaturarvostelijad Kategorii:Kändajad Kategorii:Kirjutajad kirjamišton mödhe Kategorii:Runokirjutajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Odessha Kategorii:Kolnuded Moskvan agjas
Lahn
Lahn (Abramis brama) om reskveden kala. Se om Lahnad-heimon üks'jäine erik (ende mülütihe heimho 16 erikhosai).
Nored lahnad — lahnalituižed (paginoiš mugažo lipakod i litikod), ned oma hobedakahad mujul.
Leviganduz
Eläb Evropan venon vönen i Sibirin jogiš, järviš, uitoiš, Azovmeren i Kaspijan meren solan polhe veziš.
Lahnad navettäs süvid sijid kazmusiden äjüdenke, tal'vdudas niiš-žo.
Ümbrikirjutand
Pä om pen', hibj om järed. Su lopiše penel peitol'žel torvudel. Kerusen hambhad kazdas ühtel rivel, vizin (viž) kaikuččes polespäi. Hibjan korktuz sase hibjan pidusen koumandeshesai. Noren lahnan erineden sen hobedakahanke mujunke, täuz'kaznu lahn om hahkanke vai koričmanke sel'ganke, hänen kül'ged oma kuldakahaiž-koričmad, pök om pakuižen polhe, kaik suugad oma hahkad muzanke röunanke paksus.
Varukaz kala i el'gendab hüvin. Lahnad pidadas joukuil, sötlesoiš bentosal (pohjan kazmusil, gaved'madoil i edenoil) da šoll'oil. Ujui jouk jäb södud «ted», voib nähta sidä erigoittud sogazan mödhe vezišton pindal.
Kävutand
Lahn om kalanpüdandan objekt, mäneb söndtavaraks. Vl 1999 mail'man vozne saliž oli 62,9 tuhad tonnoid, läz pol't pütihe Venämas.
Homaičendad
Kategorii:Karpižed Kategorii:Kalad Kategorii:Živatad kirjamišton mödhe Kategorii:Püduzkalad
Miškol'c
Miškol'c (Miskolc [ˈmiʃkolt͡s], Miškovec) om Mad'jaranman nellänz' lidn eläjiden lugun mödhe, sijadase valdkundan pohjoižpäivnouzmas. Se om Boršod-Abaui-Zemplen-agjan administrativine keskuz.
Istorii
Vl 1364 nügüdläine eländpunkt sai lidnan oiktusid. Vl 1544 lidn oli polttüd turkalaižil.
1990-nziden voziden augotišespäi Miškol'c oli elänu läbi hätkeližes ižandusen krizisas, sikš miše sauptihe metallurgijan i jügedan mašiništonsauvomižen edheotandoid. Sid' pen' biznes šingotaškanzi, jättud tegimed oma rekonstruiruidud.
Geografijan andmused
Lidn seižub Šajo-jogen da sen penen Sinv-ližajogen randoil (Szinva, Dunain bassein), Bükk-mägišton alusenno, 130 metrad ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Budapešthasai om 175 km suvipäivlaskmha avtotedme, kiruhjonused ajadas sihesai 100 minutas.
Eläjad
Vl 2011 eläjiden lugu oli 167 754 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt oli 207 303 eläjad vl 1980.
Irdkosketused
Kategorii:Mad'jaranman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Andrea (pajatai)
Andrea (Андреа), todesine nimi — Teodora Rumenova Andrejeva (Теодора Руменова Андреева; sünd. 23. viluku 1987, Sofii, Bolgarii) om bolgarijalaine popfolkpajatai, kargaidai da erotikan fotomodel'. Pajatab bolgarijan i anglijan kelil.
Biografii
Andrea om sündnu Sofii-lidnha, muzikantoiden da kargaidajiden sädamižkanzha, kazvoi neciš lidnas.
Vspäi 2006 besedoičeb Kubrat Pulev-sportnikanke-boksöranke.
Irdkosketused
Kategorii:Bolgarijan pajatajad Kategorii:Popfolkpajatajad Kategorii:Bolgarijan kargnikad Kategorii:Bolgarijan fotomodelid Kategorii:Fotomodelid kirjamišton mödhe Kategorii:Kargnikad kirjamišton mödhe Kategorii:Pajatajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded vl 1987
Daggubati Rana
Biografii
Rana om sündnu Čennai-lidnha, Sureš Babu Daggubati-prodüseran i hänen Lakšmi Daggubati-akan pereheze. Hänen Ventakeš-däd' om populärine akt'or, tatan Ramanaidu Daggubati-tat (Rana:n ded) radoi prodüseran. Rana openui Haidarabad-lidnan publižes školas i Čennain «Chettinad Vidyashram»-školas. Edel fil'madandoid Rana radoi vizualižiden effektoiden pirdajaks da prodüseraks. Zavodi akt'oran kar'jerad vl 2010.
Akt'or eläb kanzanke heiden pertiš Haidarabad-lidnas.
Irdkosketused
Kategorii:Indijan akt'orad Kategorii:Indijan prodüserad Kategorii:Telugulaižed Kategorii:Akt'orad kirjamišton mödhe Kategorii:Prodüserad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Čennaihe Kategorii:Sündnuded vl 1984
Inčhon
Inčhon (인천 / 仁川 Inch'ŏn, vanh nimituz om Čemul'po) om lidn Korejan Tazovaldkundan lodehes. Se om valdkundan koumanz' lidn eläjiden lugun mödhe, Seulan avanport Pakuižen meren randal.
Istorii
Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud vl 1883 kuti rahvahidenkeskeine meriport. Vspäi 2003 lidnan territorii om joudai ekonomine zon vedatamha verazmaižid investicijoid.
Suvikorejan kahtenz' surtte port (Pusanan jäl'ghe) i kaikiš suremb Inčhon-lendimport (nellänz' mail'mas jüguiden mödhe) ratas lidnas, se om valdkundan znamasine transporttesol'm. Lidnan metro om ühtenzoittud Seulan metropolitenanke.
Geografijan andmused
thumb|left|250px|Lidnan administrativine jagand Lidn sijadase Pakuižen meren Kanhvaman-lahten randal, Hangan-jogen lanktendan merhe sijas.
Inčhon jagase kahesaks ümbrikoks i kahteks rajonaks.
Eläjad
Vl 2009 eläjiden lugu oli 2 758 431 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt om nügüd'.
Läz kaks'kümned universitetad da kolledžad opetas lidnas. Edeline lidnan pämez' om Ju Čžon Bok (Yoo Jeong-bok).
Irdkosketused
Kategorii:Korejan Tazovaldkundan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe
Perm'
Perm' (Пермь, Перем) om Venäman millionerlidn Uralan ezimägištonno. Se om Permin randan pälidn da kaikiš suremb lidn i lidnümbrik, mugažo Permin rajonan administrativine keskuz.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1723 kuti Jegošihan tegim (Егошихинский завод) samha vas'ked sijaližes kivendospäi. Jegoših-külä tegimenno sai lidnan statusad vl 1781 nügüdläiženke nimitusenke da agjan pälidnan statusanke Jekaterina II-imperatornaižen käskön mödhe. Nimitihe muga, sikš miše üks' hänen arvnimišpäi oli Permin ruhtinaznaine.
Vspäi 1940 vhesai 1957 nimitihe lidnad Molotov nevondkundaližen partijan šingotajan kanzannimen mödhe.
Permin ižandusen päsarakod oma elektroenergetine, kivivoin i londuseližen gazan ümbriradmine, mašinansauvomine, himii i kivivoihimii, mecan ümbriradmine, sömtegimišt, poligrafii.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Kamanjogen randoil, 171 m keskmäižel korktusel valdmeren pindan päl. Mecad ottas lidnan territorijan pol't, pertišt om ümbärtud mecal. Läz 300 penid jogid da ojid jokstas lidnan südäimes. Matkad Moskvhasai om 1382 km päivlaskmha avtotedme. Krasnokamsk om üks'jäine kaimdailidn, sijadase ani päivlaskmha. Lähembaižed järedad lidnad oma Alatagil 219 km päivnouzmha orhal, Jekaterinburg 361 km suvipäivnouzmha avtotedme i Iževsk 222 km suvipäivlaskmha orhal.
Perm' jagase seičemeks rajonaks ičeze territorialižidenke administracijoidenke: Dzeržinskijan, Industrial'nii, Kirovan, Leninan, Motovilihan, Ordžonikidzen i Sverdlovan; ičeze administracii om enččel Uded Lädid-žilol (nüg. Sverdlovan rajonan palaks). Kaks' pen't eländpunktad (6 rist. vl 2017) mülüdas lidnümbrikho mugažo.
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 991 162 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt oli 1 100 000 eläjid vl 1991.
Edeline lidnan pämez' om Dmitrii Samoilov (kül'mku 2016 — tal'vku 2020).
Transport
Kaks' avtotesildad ühtenzoittas Kam-jogen randoid, Kaman GES:an padosein mugažo. Avtobusad, tramvaid, ezilidnelektrojonused i taksid oma kundaližeks transportaks lidnas. Velotehuded oma lidnan keskuzpalas. Permin metropolitenan projektiruind oli 1980-nzil vozil, no jäi kesketi.
Irdkosketused
* Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe * Kategorii:Permin randan lidnümbrikod *
Orlova Lübov'
thumb|left|250px|Lübov' Orlova «Cirk»-fil'mas, 1930-nded voded Lübov' Petrovna Orlova  (Любовь Петровна Орлова; sünd. 11. uhoku 1902, Zvenigorod, Moskvan gubernii, Venälaine imperii — kol. 26. viluku 1975, Moskv, NSTÜ) oli tutab nevondkundaline aktris, pianist, pajatai da kargnik. NSTÜ:n rahvahan artist (1950).
Tehnikuman vaumičendan jäl'ghe naine radoi teatras, oli fil'miden ozutandan tapöran. Lübov' Orlova oli nevondkundaližen kinoekranan üks' tähthaižišpäi vspäi 1934. Aktris sai sur'kulud populärižust väten rolid ičeze Grigorii Aleksandrov-mužikan fil'miš päazjan, niiden keskes oma «Ilokaz norišt» (1934), «Cirk» (1936), «Volg-Volg» (1938), «Vauged te» (1940), «Keväz'» (1947). Hänen sädamižradmine abuti muzikaližen kinokomedijan žanran šingotesele.
Homaičendad
Kategorii:NSTÜ:n aktrisad Kategorii:NSTÜ:n pajatajad Kategorii:NSTÜ:n pianistad Kategorii:NSTÜ:n kargnikad Kategorii:Aktrisad kirjamišton mödhe Kategorii:Kargnikad kirjamišton mödhe Kategorii:Pajatajad kirjamišton mödhe Kategorii:Pianistad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe
Vizantijan imperii
Vizantijan imperii (Imperium Romanum Orientale, Romania; Βασιλεία Ῥωμαίων Basileja Romaion, Ῥωμανία Romania), Vizantii vai Päivnouzmaine Rimalaine imperii, oli valdkund Azijan päivlaskmas i Evropan suves vozil 395−1453, mugažo Afrikan pohjoižes ezmäižil voz'sadoil. Rimalaižen imperijan jagon üks' pala kahtespäi. Vizantii levitihe severz'-se kerdoid, no kadoti territorijoid vihankandajiden rahvahiden londoiden tagut. Oli imetud Osmanan imperijal.
Grekan kul'tur oli levitadud lujas. Ortodoksine hristanuskond oli valdkundaližeks religijaks, kaik toižed uskondad oliba kel'tud. Ülembaine kund kogoni grekalaižišpäi i armenijalaižišpäi päpaloin. Vll 1204−1261 imperii oli jagadud nelläks palaks, no udessündutihe. Socialine lift radoi hüvin kacmata korktaha korrupcijha, mehed ristitkundan alašoiduspäi kändiba imperatoroikš erasti. Sodakukerdused oliba paksud, kaik oli 65 kukerdust imperijan elos 1058 vot hätkte, i vaiše 34 imperatorad koliba ičeze surmal.
Imperijan tegimišt oli šingotadud toižen Evropan erineden, käziradajiden tavarad oliba tetabad sen irdpolel. Vizantii oli Šuukten päivlaskmaižeks agjaks, vedihe torguindad Kitainke i Indijanke. Elokahan imperijan valatoitand oli kul'turine. Tetas äi muštnikoid, amuižgrekan literaturad, Vizantijan čomamahtoid, medicinad. Venän oiktuz oti imperijan oiktuzsistemad ezikuvaks.
Homaičendad
Kategorii:Afrikan istorižed valdkundad Kategorii:Azijan istorižed valdkundad Kategorii:Evropan istorižed valdkundad Kategorii:Imperijad Kategorii:Keskmeren randpolen istorii
Spusk
Spusk om eriline vepsän rahvahan puheg, kudamb paimned kävutiba.
Kategorii:Vepsän mifologii Kategorii:Puheged
Vaškiden rajon
Vaškiden rajon (Вашкинский район) om rajon Vologdan agjas.
Vs 1938 kezakuspäi administrativine keskuz om Lipin Bor-žilo (rajonan ristitišton pol').
Geografijan andmused
Vaškiden rajon sijadase agjan lodehes, päivnouzmha da pohjoižhe Vaugedjärven randalpäi. Rajonidenkeskeine röun läbitab järved lodehespäi suvipäivnouzmha. Pind — 2 884 nellikkilometrad. Mec otab territorijan koume nelländest (2148 km²), kavag'mecad (kuz', pedai) da koivikod oma enambuses.
Om röunoid 3 Vologdan agjan rajonanke:
Kirillovan kukkazsel'g mäneb rajonan päivnouzmaspäi keskushe. Reljef om tazo da sokaz toižil polil. Znamasine jogi om Kemanjogi. Kaik om 125 järved rajonas.
Londuseližed varad oma turbaz, sauvondmaterialad (letked, saved, gravii, dolomit), mec, kala, reskvezi.
Vs 2015 kezakun 25. päiväspäi rajonan territorii alajagase 3 küläkundha.
Tobmuz
Vs 2009 redukun 11. päiväspäi Aleksandr Ivanov om valitud i radab rajonan da sen administracijan pämehen kahtenden strokun. Rajonan pämehen järgvaličendad oliba vl 2013 sügüz'kun 8. päiväl. Kaks' administracijan varapämest oma hänele abhu. Viž ohjandust alištudas rajonan administracijale.
Vs 2014 elokun 8. päiväspäi Kundaline Nevondkund (ven. Общественный Совет) radab rajonas (7 ühtnijad).
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 9 116 ristitud. Nügüd' se om kaikiš pen' rajon agjas eläjiden lugun mödhe (7202 rist. vl 2015).
Kaik om 198 eländpunktad rajonas, sidä kesken 5 žilod da 194 küläd. Toižid surid eländpunktoid ei ole.
Ižanduz
Rajonan ižandusen päsarakod oma mecan varhapanend da ümbriradmine pilindmaterialoihe, jogitransport, sömtegimišt, maižanduz da kalanpüdand, turizm.
Federaline «Vologd — Vitegr — Medvežjegorsk»-avtote asfal'tižbetonižen alusenke läbitab rajonan territorijad.
Uz' alasaksonijan orfografii
Uz' alasaksonijan orfografii (alasaksonijaks Nysassiske Skryvwyse, lüh. NSS) om kaikid alasaksonijan kelen paginoid Germanijas i Alamaiš ühtištamha sätud orfografii.
Uz' orfografii om sätud vozil 2017−2018 i jo vodel 2018 Alamaiden alasaksonijankel'ne vikipedii pästi ičeze pälehtpol't sen kävutamiženke. Mugažo Werldspråke-verklehtez pästaškanzi vestid täl orfografijal. Vodel 2019 eraz Seborgan (Suderburg) Die Zeitung-lugendlehtesen kirjutai kävutaškanzi orfografijan. Tugetas orfografijad kelen noriden pagižijoiden keskes Germanijas i Alamaiš, mugažo Suomenmas.
Irdkosketused
Kategorii:Germanižed keled
27 (lugu)
27 (kaks'kümne seičeme) om lugu 26 da 28 keskes.
Lugun ičendad
Kategorii:Lugusanad
Janino-1
thumb|left|250px|Ph. Veniaminan jumalanpert', vn 2016 nägu Janino-1 (Янино-1 vai Первое Янино, Saksan Jaanila) om lidnanvuitte žilo (vspäi 2016) Leningradan agjan Vsevoložskan rajonan suvipäivlaskmas. Se om Zanevkan lidnankundan administrativine keskuz (vspäi 2016).
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1853 kuti sirdanuziden Venäman toižiš eländpunktoišpäi saksalaižiden kolonii. Vl 1942 deportiruihe saksalaižid küläspäi.
Janino-1 šingotase konteineriden äifunkcionaližel varažomal muitanke raudtenno (avaitihe vl 2011), mugažo betontegimel.
Geografijan andmused
Žilo sijadase lidnankundan pohjoižes, 16 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Kaik om 31 irdad žilos. Matkad Piterin röunhasai (Kosiginan prospekt zavodiše) om nell' kilometrad päivlaskmha, ani edel sidä om Zanevk-külä. Rengazavtote ümbri Piteriš mäneb ani päivlaskmha žilospäi. Suorand-, Hirvosti- i Janino-2-küläd oma kahtes-koumes kilometras päivnouzmha avtotedme žilospäi, ani tegimištzonan taga.
Vižkilometrine sarak ühtenzoitab žilon tegimištzonad Piterin raudümbärtenke. Lähembaine raudtestancii om Zanevkan Post (om avaitud vl 1924) raudümbärtel, sijadase Piterin i Zanevk-külän keskes.
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe sen aigan külän eläjiden lugu oli 4 452 ristitud. Vl 2002 külän ristitišt oli 4 285 ristitud, venälaižed otiba ühesad kümnendest. Kaikiš suremb žilon ristitišt om nügüd', se ližadui lujas intensivižen sauvondan tagut.
Homaičendad
* Kategorii:Leningradan agjan lidnanvuiččed žilod Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe
Maim
Maimaspäi tehtas kalalem' dai maimkeitoz (lem' maimaspäi).
Kategorii:Vepsän keitand Kategorii:Venälaine keitand Kategorii:Kala
Kel'
Kel' om koverikaz znamsistem, kudamb märhapaneb kirjutamišt da/vai virkmišt.
Tulčenik
Tulčenik om vepsän rahvahan sömän toižend. Se om saubaline pirg südäimenke bobišpäi (herneh, fasol' da m. e.).
Kel'
Kelen funkcijad
Kelen koume päfunkcijad:
Tulčenik
Kacu mugažo
Kategorii:Pirgad Kategorii:Vepsän keitand
Kel'
Homaičendad
Kategorii:Informacii
Cvetajeva Marina
Marina Ivanovna Cvetajeva (Марина Ивановна Цветаева; sünd. 26. sügüz'ku (8. reduku) 1892, Moskv, Venäman imperii — kol. 31. eloku 1941, Jelabug, Tatarstan, Venäman NFST, NSTÜ) oli Hobedaižen aigan tetab venämalaine i nevondkundaline runokirjutai da kändai, prozan kirjutai emigracijas (essed, dramatižed p'jesad).
Biografii
Naine oli sündnu intelligencijan kanzha. Openui gimnazijoiš, kirjuti runoid kuz'voččes igäspäi. Eli emigracijas vll 1922−1939 (vhesai 1925 Pragan ezilidnoiš, sid' Parižas), gollüdes.
Pördumižen jäl'ghe eli Jelabugas (pert' om kaičenus), rikoi ičtaze löumain läžundan tagut. Cvetajevan lapsed oliba lapsetomad, ka ei jänus oiktoid jäl'gnikoid.
Homaičendad
Kategorii:Venäman runokirjutajad Kategorii:NSTÜ:n runokirjutajad Kategorii:Kändajad Kategorii:Runokirjutajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Kolnuded Tatarstanas Kategorii:Sündnuded vl 1892
Mariinskii Posad
Mariinskii Posad (Марии́нский Поса́д, Сĕнтĕрвăрри) om Venäman lidn da lidnankund Čuvašijan Tazovaldkundan pohjoižes. Se om Mariinskii Posadan rajonan administrativine keskuz (vspäi 1927) da üks'jäine lidn.