cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kitain sur' sein
Seinän arhitektur da südäin
thumb|250px|Seinän restavriruimatoi pala. Seinän suruded oliba erazvuiččed tahoidme. Keskmäižed parametrad oliba: korktuz — 7,5 m, piidenke — 9 m, pän leveduz — 5,5 m, alusen leveduz — 6,5 m.
Seinän piid irdpolespäi oma oigedsaumaižed formal.
Čuhundused oma seinän ühthižeks palaks. Libutadud edel seinän sauvondad čuhundused oliba ottud seinän südäimehe. Mugoižed čuhundused oma penemban levedusenke paksus, mi sein, i niiden sijadused oma statjaližed. Ühten aigan seinänke saudud čuhundusid panihe 200 metrhasai matkad toine toižespäi, se om tomaran lendusen edhuz. Čuhundused oma erazvuiččed arhitekturižen planiruindan mödhe. Čuhundusen kaikiš levitadud toižend om kaks'žiruine, oigedsaumaine ku kacta ülähänpäi. Mugoižed čuhundused oma parangonke i reiguidenke toran täht ülähän. Signalčuhundused sijazihe seinädme kahten koprin nägubuden röunal (läz 10 km), niiden päilpäi kaceltihe vihalaižid heiden tulendan aigan da oigetihe signalid.
Kaks'toštkümne verajad om saudud seinän südäimehe läbiajandan täht. Aigan mändes varmitihe niid, kätihe vägevikš zastavoikš.
Seinän znamoičend
Seinän kaikenaigaine sauvomine da udessündutamine rajazi rahvahan i valdkundan vägid. Sen kaičendsauvusen znamoičend panihe heilündan alle. Vihalaižed löuziba kebnas vällid sijid vai muite andoiba otoid-lahjoitesid varjoičijoile. Erašti londan aigan vahtkund pätli ei tedotada trelogad i pästli vihankandajid vaikkulhu.
Kitajižiden tedomehiden melen mödhe, Min-dinastijan aigan sein tegihe sodavällüden i kapituläcijan simvolaks järgenduseližiden varvariden edes. 17. voz'sadal Van Situn-istorijantedai da runokirjutai sädi necen runon:
Cinin tobmuden alaižed sauvoihe Pit'käd seinäd kaičendaks varvarid vaste.
Pit'k sein libui ülähäks, sen aigan imperii tuli alahaks.
Tämbäi-ki ristitud nagrdas siš ümbri...
Vaiše oli tedotanu, miše seinid sauvoškatas päivnouzmpolel,
Ka sigä-žo sanutihe varvariden londas päivlaskmpolel.
Hö raccastiba muretud seiniden kal't kuti lapakon madme,
Anastaden mi taht oli da kus taht oli.
Konz varvarad läksiba tagaze, seinäd libuiba möst.
Sauvojad radoiba päidusespäi laskmhasai, a oli-k ližad?..
Mihe mö sauvoiba seinid kümne tuhad liden pitte?
Dinastii dinastijan jäl'ghe kaik lopihe ühtejiččikš.
Ka midä-k mö nagram vaiše Šihuandid?
Min-dinastijan lopindan jäl'ghe, Cinan aigan imperator sädi runod siš da seinäs:
Tö sauvoiba sidä kümne tuhad liden pitte, jätkten ani mererandhasai,
No kaik teiden rajadused mäniba uhtei —
Tö kävutiba lophusai ičetoi rahvahan vägid.
Ika konz'-žo imperii oli teiden imperijaks?
Evropalaižiden mel'hetartuz hödhüvižes sauvuses čududeli Cinan aigan kitajalaižid.
Sein sai ut znamoičendad Kitain nügüd'aigaižes literaturas. Se kätihe rahvahan sättundan elole da sädandvägevuden simvolaks, ripmata sodakävutandan satusetomuzišpäi. Mugoi Mao Dzedunan virkand om kirjutadud seinäl läz tulendad restavriruidud palaha: «Ku sinä ei olend Kitain Surel Seinäl, ka ed ole todesine kitajalaine».
Turistsijiden irdpolel sein mureneb hilläšti londusen painmižen al (kovad tulleid, valeged, letetorokad), mugažo mehen radmine valatoitab (intensivine maižanduz, kiven otand külid sauvomižhe, avto- da raudteiden sauvond pidust' seinäd, graffitin pirdand).
Verajad
Kaikiš tetabad verajad-läbiajandad Seinäs, päivnouzmaspäi päivlaskmha:
Irdkosketused
Kategorii:Kitain kul'tur Kategorii:Kaičendpirdad Kategorii:Mail'man jäl'guz
Vodin kel'
thumb|right|300px|Vodin kelen levigandusen kart. Vodin kel' (ičeze nimituz: vaďďā tšēli [ˈvɑdʲːɑː ˈt͡ʃeːli] vai mā tšēli [ˈmɑː ˈt͡ʃeːli] «man kel'») om vodin rahvahan kel'. Se mülüb Baltijan meren suomalaižihe kelihe. Lähembaižed keled oma estin da livin keled.
Kävutadas uralan fonetišt kirjamištod sädamha tekstoid.
Pagižijoiden lugu
Om lujas vähä pagižijoid mamankeleks tämbei (6..10 ristitud vl 2011, Venäman Leningradan agjan päivlaskmaine Kingiseppan rajon), i sikš kel' om kadotanu ičeze kommunikativišt funkcijad.
Eläjiden vähän lugun sü oma sodad rahvahan territorijal, Tevtonan orden Uz'lidnan Tazovaldkundad vaste, sid' Ročinma Venämad vaste; mugažo äivoz'sadaine assimiläcii venän, estin i ižoran keliden kandajidenke, 20. voz'sadal — sirdand Suomenmaha i repressijad.
Paginad
Jäl'gmäižil vozil pästtihe kaks' kirjad vodin kelel. Ližaks, necil kelel paindas "Maaväci"-lehtest.
Edesine lugemine
Kategorii:Keled i dialektad kirjamišton mödhe Kategorii:Venäman keled Kategorii:Suomalaiž-ugrilaižed keled
Eskimosalaižed
thumb|right|250px|Eskimosalaižiden gruppad oma levitadud [[Arktikan regionidme]] thumb|right|250px|Eskimosalaine neižne Sibiriš, [[Venäman imperii, 1907]] Eskimosalaižed (kanadine ᐃᓄᐃᑦ inuit «ristitud», üks'lugu: inuk) oma heimolaižiden rahvahiden grupp. Elädas Man pohjoižiš agjoiš päpaloin: Grenlandas (Danii), Nunavutas (Kanad), Alask-štatas (AÜV), Čukotkan pol'sarel (Venälaine Federacii).
Eskimosalaižiden päižed gruppad oma inuitalaižed, jupikalaižed i aleutlaižed. Hö jagadas ühthižid ezitatoid da kel'kundad — eskimosiž-aleutižed keled.
Nügüd'aigan om läz 180 tuhad niiden rahvahiden ezitajid.
Etimologii
«Eskimo»-sanan jured ei olgoi sel'ktad. Nece sana om tetab 17. voz'sadaspäi.
Tedomehiden meliden mödhe, aayaskimeew-sana tuli algonkinižiš kelišpäi i znamoičeb «kudoi lumikengid rahvaz». Muga algonkinalaižed nimitihe rahvast, kudamb eli heišpäi pohjoižhe. Toižiden meliden mödhe, se vajeh znamoičeb «pagižii toižel kelel rahvaz» vai «söi toreht kalad rahvaz». Jäl'gmäine znamoičend ei olend eskimosalaižile mel'he i om unohtadud meiden päivil.
Šarlotk
thumb|right|250px|Kodihine šarlotk jablokoišpäi da [[čigičaine|čigičaižespäi]] Šarlotk (charlotte, шарлотка) om desert, maged pirg pašttud tahthas jablokoišpäi tobjimalaz. Südäin oleleb toižiš-ki fruktoišpäi.
Eskimosalaižed
Keled
Eskimosalaižed pagištas eskimosiž-aleutižen kel'kundan kelil, sil om kaks' päoksad: eskimosižed keled i aleutižed keled.
Šarlotk
Slokostind
Šarlotkan receptan idei om ottud anglijalaižiden pudingaspäi. Blöd om sen toižendaks, anttas lämäks. Ottihe kävutamha vanhad leibäd i uden satusen fruktoid.
Eskimosalaižed
Keled
Eskimosiž-aleutižiden keliden sanad oleskeldas pit'kikš lujas. Erazvuiččed palad tarttas sanantüvihe, oz. Angyagh-(gh)lla-ng(e)-yug-tuq=lu «veneh-tobj-sada-tahtoib-mugažo» — «Mugažo hän tahtoib sada tobjad veneht». Niil kelil om koume vokalid järgeližikš: /a/, /i/, /u/; erasil /ə/ om sen ližaks. Eskimosiž-aleutižed keled oma ergativižed keled. Nimil om kändoid (eskimosižiš keliš vaiše, aleutižiš keliš eile) da posessivine form, no ei ole sugun kategorijad.
Vičenc
Vičenc (Vicenza [viˈtʃɛntsa], venet.: Vicensa, Vicetia) om lidn Italijan pohjoižpäivnouzmas, Venecijan agjas. Om Vičencan provincijan administrativižeks keskuseks.
Šarlotk
Slokostind
Kattas forman pohjad pekstud voiš vai muniš leibäl. Pandas vaumitud (möuvhaks vai keittud saharanke) jablokoiden šoidud sen päle. Sid' kattas šoidud märgal leibäl. Voib tehta severz'-se šoiduid. Pašttas šarlotkad päčiš i anttas lämäs nägus jähiženke, lödud kerthuzidenke vai magedan painatosen al.
Eskimosalaižed
Keled
Niiden keliden enambusel ei ole äi pagižijoid tämbäi. Grenlandan kelel i inuktitut-kelel om enamba mi 30 tuhad pagižijoid kaikuččel.
Šarlotk
Homaičendad
Kategorii:Pirgad Kategorii:Sömižed jablokoišpäi Kategorii:Avstrijan keitand Kategorii:Francijan keitand
Eskimosalaižed
Keled
Kaikiš tetabamb sana niiš kelišpäi om iglu (grenlandan kelel: illu «pert'»). Voib löuta sidä kaikiš keliš mail'mas tämbäi, se znamoičeb verolišt eskimosišt lumipertid.
Vičenc
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud 11. i 7. voz'sadoiden keskes edel m.e. amuižiden pertiden alusiden tedoidusen mödhe.
Eskimosalaižed
Kirjamištod
Eskimosalaižiden gruppad kävutadas erazvuiččid kirjkelid.
Vičenc
Istorii
Vičencan ižandused sarakod oma omblendtegimišt (viž kompanijad), mašiništonsauvomine, kuldasižiden juvelirižiden tegesiden pästand, turizm mail'man jäl'gusen sijidme. Om järedoiden bankoiden päfateroid.
Eskimosalaižed
Kirjamištod
Grenlandan kel' kirjutase vaiše latinan kirjamištol.
Vičenc
Geografijan andmused
Lidn sijadase Bakkil'jone-jogen da Retrone-ližajogen ühthejoksmusen randoil, Padanan alangištos, 39 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Al'pad seištas pohjoižhe da päivlaskmha lidnaspäi. Matkad Venecijhasai om 60 km päivnouzmha raud- i avtotedme. Lähembaižed lidnad oma Padui suvipäivnouzmha i Veron päivlaskmha. Voib olba sur'vet i 3..4-ballašt manrehkaidust.
Eläjad
Vl 2014 eläjiden lugu oli 113 655 ristitud, läz 270 tuhad ezilidnoidenke. Kaikiš suremb ristitišt oli 116 620 eläjad vl 1971.
Eskimosalaižed
Kirjamištod
Venäman eskimosalaižed kävutadas kirillicad: А а, Б б, В в, Г г, Ӷ ӷ, Д д, Е е, Ё ё, Ж ж, З з, И и, Й й, К к, Ӄ ӄ, Л л, Лъ лъ, М м, Н н, Нъ нъ, Ӈ ӈ, О о, П п, Р р, С с, Т т, У у, Ў ў, Ф ф, Х х, Ӽ ӽ, Ц ц, Ч ч, Ш ш, Щ щ, ъ, Ы ы, ь, Э э, Ю ю, Я я.
Vičenc
Eläjad
Lidnan edeline pämez' oli Akille Variati (2008 sulaku − 2018 kezaku).
Eskimosalaižed
Kirjamištod
Kanadan eskimosalaižed (inuktitut-kel', in'upiak-kel', inuvialuktun kel' da tž.) kävutadas ičeze kirjamištod kanadižen tavukirjkelen pohjal tobjimalaz.
Vičenc
Irdkosketused
Kategorii:Italijan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Venecijan agj
Eskimosalaižed
Verod
Eskimosalaižiden verod oma sidodud ižandeižihe. Ned elädas londusen erazvuiččiš statjoiš, muga eskimosalaižed usktas. Igähine rahvaz nägub ristitun da londusen ühtištust. Äjad usktas, miše mail'mal tegii om, i ohjastab kaik, mi oleskeleb ümbri ristituiš. Sedna-jumal (ᓴᓐᓇ Sanna) oigendab eskimosalaižile sömäd. Hö usktas mugažo, miše käredad ižandeižed elädas mail'mas. Jogahižes küläs noid eläb, hän voib sidoda ristuiden mail'mad ižandeižiden mail'manke.
Söm
Päižed sömäd eskimosalaižiden keitimpoles oma kala da liha. Aigemba ristitud söihe niid torhikš paksus. Hö keratas mugažo marjoid da kazmusid.
Erased sömäd:
Homaičendad
Kategorii:Rahvahad kirjamišton mödhe Kategorii:Pohjoižen igähižed rahvahad Kategorii:Danijan rahvahad Kategorii:Kanadan rahvahad Kategorii:AÜV:oiden rahvahad Kategorii:Venäman rahvahad
Roslavl'
Roslavl'  (Ро́славль) om Venäman lidn, lidnankund da transporttesol'm Smolenskan agjan suves. Se om agjan koumanz' lidn eläjiden lugun mödhe, Roslavlin rajonan administrativine keskuz.
Istorii
Eländpunkt mainitaškanzihe vspäi 1137 Rostislavl'-nimitusenke, sen aluz om pandud Rostislav Mstislavič-ruhtinasel kuti hänen ruhtinazkundan keskuz. Vll 1358−1522 mülüi Sur'he Litvanman ruhtinazkundha, 17. voz'sadan ezmäižes palas — Reč Pospolitai-valdkundha, sai Magdeburgan oiktusid vl 1623. Anttihe lidnan oficiališt statusad vl 1755 nügüdläiženke nimitusenke. Toižen mail'man sodan aigan lidn oli okkupiruidud nacistoil (3. eloku 1941 — 25. sügüz'ku 1943).
Roslavl' šingotase mašinansauvomižel (vagonoiden kohenduz da tehmine, diamantinstrument, avtoazotimed i poltuzpompad, sodatehnikan kohenduz), sauvondmaterialiden pästandal (meckombinat, sauvondmujud), tekstil'edheotandoil (omblendfabrik, trikotegesed, lapsidenbobaižed), stökolpakuitesen tegimel, sömtegimištol (razvankombinat, maploduiden kuivateztegim, leibänkombinat, lihaprodukcijan edheotand). Maižanduzrajonan keskuz maploduiden kazvatandanke.
Geografijan andmused
Roslavl' om lidnankundan üks'jäine eländpunkt. Se jagase 11 territorialižeks nimitadud mikrorajonaks. Lidnankundan pind — 41,5 km².
Eläjad
Vl 1939 lidnan ristitišt oli 41 480 eläjad. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 53 700 ristitud, rajonan viž seičemendest. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 60..61 tuhad eläjid vll 1986−1998 (61 100 rist. vl 1996). Ortodoksižen hristanuskondan Spasan Toižetamižen jumalankodi päjumalanpertinke i kuz' jumalanpertid oma olmas lidnas, sidä kesken kaks' jumalanpertid oma sauptud.
Rahvahad (2002): venälaižed — 95,3%, vaugedvenälaižed — 1,6%, toižed rahvahad — 3,1%.
Professionaližen opendusen aluzkundad oma Roslavlin äiprofil'ne kolledž, medicinine i raudtentehnikumad, üläopendusen aluzkundoiden koume filialad.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Smolenskan agjan lidnad *
Bahreinan valdkundznam
right|250px Bahreinan valdkundznam (شعار البحرين Šear Albahrein) om Bahreinan Kunigahusen üks' oficialižiš valdkundaližiš simvoloišpäi. Ezmäine znaman toižend oli vahvištadud vl 1932.
Emiran (ende Bahreinan kunigahan arv oli mugoi) britanine Čarl'z Belgreiv-nevoi sädi valdkundznaman eziaugušt versijad vl 1932. Koume täudet piid i kaks' pol'piid oli ezmäi, emiran vencan profilän simvol. Dizain oli alištunu ližadusule vll 1971 i 2002.
Valdkundznam toštab Bahreinan flagan mujuid. Kidžor lent ümbärdab laudad. Viž vauktad piid znamoitas islaman alusid.
Homaičendad
Kategorii:Valdkundznamad V
Videnz' element
«Videnz' element» (The Fifth Element, Le Cinquième Élément) om francine torafil'm tedoližen fantastikan žanras, komedii paloin. Ezmäine ozutez oli vn 1997 7. päiväl semendkud Francijas Kannoiden festivalin ramuziš, Venämas — sen-žo voden 27. päiväl sügüz'kud.
Süžet
Fil'm om prologanke. Evropine tedomez' abunikanke tedoidab amušt pühäpertid Egiptas vl 1914. Verazplanetalaižed tuldas Maha i tedotadas arboile, hö tahtoidas otta vident elementad — kaičenuzid pühäpertiš kivid sarkofaganke Ezmäižen mail'man sodan varun tagut. Neсe element om olmas toradamha Absolütišt Vihad vaste, Viha ozutase lämoišurun nägus kerdan vides tuhas vot galaktikan Man sektoras. Vl 2263 Viha ozutase.
Homaičendad
Kategorii:Francijan fil'mad Kategorii:Tedoliž-fantastižed fil'mad Kategorii:Torafil'mad Kategorii:Fil'mad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 1997 fil'mad Kategorii:Fil'mad anglijan kelel
Alone
«Alone» (Üks'jäine) om Modern Talking-duetan kahesanz' al'bom. Se om pästtud vn 1999 19. päiväl uhokud.
Homaičendad
Kategorii:Modern Talking:an al'bomad Kategorii:Al'bomad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 1999 al'bomad
Tiltukaine
Tiltukaine vai Fuksii (Fuchsia) om äivoččiden igähižvihandoiden penzhiden heim. Se mülüb Enoterižed-sugukundha. Lugetas 113 erikod. Sätihe severz'-se sadad dekorativižid sortuid da gibridoid.
Leviganduz
Erikoiden tobj pala libub Suviamerikaspäi. Severz'-se erikod kazdas Meksikas (2 erikod) i Keskuzamerikas, Taiti-sarel (1 erik) i Udes Zelandijas (koume erikod).
Ištutadas dekorativižeks kazmuseks saduiš mail'madme, änikoičeb čomašti. Ku valita oiktad klimatad da sijad, ka tiltukaine ei küzu äi holid voziden aigan. Pit'kanstrokuižen akklimatizacijan satusekahad naprindad oma Irlandijas i AÜV:oiden lodehes.
Ümbrikirjutand
thumb|left|250px|Sortuiden valičend «BBC Gardeners' World»-festivalin aigan läz [[Birmingem-lidnad, Sur' Britanii]] Päivännavedii kazmuz, ei tirpi räkäd i vilud. Notked oksad oma kattud penil vihandoil vai ruzan polhe lehtesil 4..5 sm pitte. Lehtesed oma ellipsan formal, kazdas vastaiti.
Fuksii änikoičeb erazvuiččil änikoil, hätken i tihedašti. Ribuikahad änikod oleldas mugažo. Plodud-marjad eile morijad, no söda niid ei voi huban magun tagut da magun jäl'giden taguiči. Kazvatadud semnespäi tiltukaine voib kadotada mamankazmusen ičendoid, ka äikerdoitas čokvezoil paksumb.
Kazvatand
Tal'ven lämuz pidab olda +6..+10 C°, kastelend om ven. Toštmižištutand tegese joga voden kevädel. Kezaaigan kazmusen lehtišt voib lähtta korktemb mi +18..+20 C° lämudel, ka pidab purskutada da kastelta penzast ičeze aigan.
Homaičendad
Kategorii:Enoterižed Kategorii:Kazmused kirjamišton mödhe Kategorii:Penzhad Kategorii:Dekorativižed kazmused
194 (lugu)
194 (sada ühesakümne nell') om lugu 193 da 195 keskes.
Lugun ičendad
Kategorii:Lugusanad
MD-11
thumb|right|250px|[[Aeroflotan McDonnell Douglas MD-11.]] MD-11 om tehtud AÜV:oiden «McDonnell Douglas»-korporacijal levedfüzeläžine passažirlendim koumenke likutimenke.
Om saudud McDonnell Douglas DC-10-modelil aluseks. Ezmäine kodvlenduz oli 1990-nden voden vilukun 10. päiväl, kommertine kävutand zavodihe vl 1991. Kaiked om 200 lendint, oma pästtud vozil 1988−2001.
Homaičendad
Kategorii:McDonnell Douglas:an lendimed Kategorii:AÜV:oiden lendimed Kategorii:Lendimed kirjamišton mödhe Kategorii:Passažirlendimed
Heaven and Hell
Pajon tekst om anglijan kelel. Kompozicijan sädai i singlan prodüser om Diter Bolen.
Kategorii:C. C. Catch:an pajod Kategorii:Pajod kirjamišton mödhe Kategorii:Singlad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 1986 pajod Kategorii:Vn 1986 singlad Kategorii:Pajod anglijan kelel
Restoran
thumb|right|250px|Restoran [[Deventeras, Alamad]] Restoran (franc. kelespäi restaurer — «endištada», «vahvištada») om kundaližen sömižen edheotand sömižiden avaronke assortimentanke, pakitoittud da firmižid emägusid mülütaden.
Erištadas restoranoid znamasižikš rahvahaližen keitimen polhe, arvoiden i formitesen mödhe, om äi holitesen mahtusid. Kiruhsömän restoranad oma odvad da sured, ratas päivesen tobjad palad. Kanzaližed i lüks-klassan edheotandad slokosttäs ičeze klijentan täht päpaloin. Om restoranoid suridenno organizacijoidenno, adivpertiš. Erased aluzkundad anttas vaiše murgn'ant, toižed avaidasoiš longispäi, ratas öližel aigal-ki. Om restoranoid zaloita, ned ratas emägusen tondha näht.
Restoran anglijankel'žiš maiš om mitte taht sömsija-ki.
Istorii
Päivlaskmman maiš pojavad edheotandad oliba traktirad i tavernad amuižes mirus völ, no ned holitiba matknikoid päpaloin. Ezmäižed restoranad Päivlaskmmas radaškanziba Francijas 18. voz'sadan lopus, niiš elokahusen nell' tarbhašt palad oliba: čomad zalad, melevad oficiantad, valitud i korgedladuine söm. Restoranad saiba levigandust Venäman imperijas 19. voz'sadan ezmäižes nelländeses i radoiba adivpertiš vaiše.
Homaičendad
Kategorii:Kundaline sömine
Pirg
thumb|right|250px|[[Jablokpirg]] thumb|right|250px|Formitadud vepsän pirgad varastadas päčid Pirg om sömine tahthaspäi miččenke-ni päluiženke (avol'jaine) vai südäimenke (umbel'jäine, saubaline), kudambad pašttas vai räkištadas.
Pühäpäivän i praznikan söm vepsän elos. Slokosttäs veroližid pirgoid reskas nižu- vai rugižtahthaspäi.
Erased instrumentad pirgoiden tehmižen täht: pirgvärtin, pirgpuik.
Homaičendad
Kategorii:Konditerižed tegesed
Bratislav
Istorii
Eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan vl 907 Zal'cburgan aigkirjas toran Presburganno (Bratislavan saksalaine nimi vhesai 1919) ümbrikirjutandas — mad'jaralaižed toraziba Bavarijan armijad vaste i otiba vägestust. Vozil 1541−1684 lidn oli Mad'jaranman pordaigaližeks pälidnaks Budan turkaižen okkupacijan tagut.
Edel 1919. vot lidnan nimed oliba Prešporok, Prešporek, Presburg (Pressburg), Požon' (Pozsony), keskaigal Istropolis, Posonium. Vl 1919 udesnimitihe lidnad nügüdläižikš. Vozil 1919−1939 i 1945−1992 mülüi Čehoslovakijha. Vll 1939−1945 oli i vspäi 1993 om ripmatoman Slovakijan pälidnaks.
Bratislav šingotase Volkswagen-kompanijan avtotegimel, torguindal, bankoil, informacižtehnologijoiden sarakol. Läz üht millionad turistoid tuldas pälidnan regionha joga vodel (27 muzejad).
Geografijan andmused
Bratislav jagase videks nomeruidud rajonaks (I..V, okres), V. rajon sijadase Dunain taga. Rajonad alajagasoiš 17 lidnanpalaks (slovak. Mestská časť). Kaik om kahesa rajonad Bratislavan randas, jättud koume rajonad oma Malacki, Pezinok, Senec.
Eläjad
Vl 1900 eläjiden lugu oli 61 500 ristitud, i 20. voz'sadan aigan se ližadui lujas. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 442 197 eläjid vl 1991. Vn 2001 Slovakijan rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 428 672 ristitud. Vl 2015 lidnan ristitišt oli 422 932 eläjad. Vl 2011 randan ristitišt oli 602 436 eläjad 2052 km² pindal, se sädab Bratislavan aglomeracijad.
Rahvahad (2001): slovakalaižed — 91,4%, mad'jaralaižed — 3,8%, čehalaižed — 1,9%, saksalaižed — 0,3%, toižed rahvahad — 2,6%.
Religijan mödhe (2001): katolikad — 56,7%, ateistad — 29,3%, lüteranižen jumalankodikundan uskojad — 6%, toižed uskojad — 4,7%.
Transport
Tramvaid (vspäi 1895), avtobusad da trolleibusad oma kundaližeks transportaks lidnas.
Bratislav om järed raudtesol'm, ühtenzoitab kuz' čuradust. Kaks' päraudtestancijad ratas lidnas Dunain erazvuiččil randoil: Bratislav-Päine om lidnan keskuzpalas (vspäi 1848), Bratislav-Petržalk sijadase Dunaintaguižes. Jogiport om saudud lidnas.
Rahvahidenkeskeine civiline Lendimport Štefanikan nimed (vai Bratislav-Ivank, Bratislava-Ivanka / Letisko M. R. Štefánika, BTS / LZIB, 2,2 mln passažiroid vl 2019) om valdkundan kaikiš znamasižemb i sijadase ühesas kilometras pohjoižpäivnouzmha lidnan keskusespäi. Sišpäi tehtas reisid erasihe Evropan maihe, om äi čarterreisid Keskmeren lebutahoižesai.
Irdkosketused
Kategorii:Slovakijan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe * Kategorii:Pälidnad *
Astrahanin agjan lidnad
Kaik om kuz' lidnad (город, sidä kesken üks' SATÜ) i seičeme lidnanvuittušt žilod (ven. посёлок городского типа) Astrahanin agjas.
Lidnad
* lidnan ristitišt erineb lidnümbrikon ristitišton luguspäi.
Lidnanvuiččed žilod
Niiden ližaks, 11 lidnanvuittušt žilod oli agjas, no niiden kategorii om vajehtadud nügüd'.
Homaičendad
Kategorii:Lidnoiden nimikirjutesed Venälaižen Federacijan subjektoiden mödhe
Šridevi
Šridevi Kapur (Sridevi Kapoor), tetab kuti Šridevi (श्रीदेवी, ஸ்ரீதேவி, Sridevi), täuz' nimi sündundan aigan oli Šri Amma Janger Ajjapan (Shree Amma Yanger Ayyapan; sünd. 13. eloku 1963, Sivakasi, Tamil Nadu, Indii — kol. 24. uhoku 2018, Dubai, AÜE), oli indijalaine aktris da prodüser. Edesti rolid fil'miš nenil kelil: telugun kel' (90), tamilan kel' (73), hindi (71), malajalam (25), kannadan kel' (6).
Biografii
Šridevi oli sündnu Minampatti-külähä Sivakasi-lidnanno. Tamilkel'ne Aijapan-tat radoi advokatan, Radžesvari-maman ezmäine kel' oli telugun kel'. Aktrisan mamankel' oli tamilan kel', ühtni fil'miš toižil kelil-ki alaigäčun völ. Fil'mzihe Šridevid kinos ezmäižen kerdan lapsen völ, vl 1967. Tegi debüt modan modelikš vl 2008, i press mainiti händast modan ezikuvaks. Vl 2017 znamoiči 50-vottušt jubilejad kinos ičeze «Mam»-fil'mal.
Aktris koli Dubaiš südäikeran seižutesespäi.
Kanz
Sizar da kaks' norembad velled oma Šridevil. Vspäi 1996 oli lähtnu mehele, Boni Kapur oli hänen mužik, prodüser. Šridevil da Bonil sünduihe kaks' tütärt: Džhanvi (sünd. 1997) da Khuši (sünd. 2000).
Irdkosketused
Kategorii:Indijan aktrisad Kategorii:Lapsenakt'orad Kategorii:Aktrisad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Tamil Nadhu Kategorii:Kolnuded Araban Ühtenzoittud Emiratoiš Kategorii:Kolnuded Dubaiš
Gubkinskii
Gubkinskii (ven. i Губкинский, Губкінський) om Venäman lidn da lidnümbrik Jamalan Nenciden avtonomižen ümbrikon päivnouzmas. Se om ümbärtud Puran rajonan territorijal.
Raudaig
thumb|right|250px|Raudasine pacaz läz [[Delid, Indii, om tehtud 4.-5. voz'sadal meiden erad.]] Raudaig om era arheologijas, ristitun istorijanedeližes aigas da aigaližes ristitkundas klassoidenke. Vajehti bronzaigad. Zavodihe Indijas, Päivlaskmaižes Azijas da Suvievropas 1300-nzil vozil edel m.e.. Möhemba oli Pohjoižes Evropas, Kitaiš, Afrikas i Pohjoižamerikas, 1. voz'tuhal edel m.e.. Jätksihe 500-nzihe vozihesai meiden erad i oli vajehtanus Keskaigal Evropas. Aig harakterizuiše raudan metallurgijan levigandusel, tehtihe raudasižid azegid. Saiba kaugedraudad Kitaiš da tehtihe astjoid.
Morimopsis lacrymans
Morimopsis lacrymans om gavedin erik (bumbak) Cerambycidae-sugukundas. Amerikaiž-francine Džeims Tomson-entomolog (1828–1897) löuzi sidä Indijas, avaiži da ümbrikirjuti vl 1857.
Bumbakon gaved'madod sötlesoiš puiden südäimel da bumagal.
Raudaig
Tärtuz
Koumen eran el'genduz (kiviaig, bronzaig i raudaig) oli antikaigan völ, oz., mainitase Rimalaižen imperijan Tit Lukrecii Kar-filosofan töiš.
Gubkinskii
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vn 1986 22. päiväl sulakud keskuseks otmaha kävutamižhe kivivoin da sen gazan kaikiš pohjoižembiden löudmižsijiden gruppad Päivlaskmaižes Sibiriš. Nimitihe nevondkundaližen Ivan Gubkin-geologan kanzannimen mödhe, hän endusti Päivlaskmaižen Sibirin kivivoid.
Raudaig
Tärtuz
Raudaigan tärtuz mainitase ezmäižen kerdan danijalaižen Kristian Jurgensen Tomsen-arheologan tedotöiš 19. voz'sadan keskes. Termin kävutase znamoičemha erad amuižiden valdkundoiden irdpolel tobjimalaz.
Morimopsis lacrymans
Necil gavedil ei ole völ nimid rahvahaližil kelil.
Gubkinskii
Istorii
Gubkinskii-žilo sai lidnan statusad vl 1996. Se šingotase kivivoin («Rosneft'»-kompanijan «PN-Purneftegaz»-alajaguz) i gazan («Gazprom») samižel. Vaumitas kivivoin gazad da sadas sišpäi benzinad Gubkinskijan gazanümbriradajal tegimel («SiburTümen'Gaz»).
Raudaig
Pordod
Kaik era oli vaiše 18. voz'sadad, edeližiš aigoišpäi erineden. Jagadas koumeks pordoks: aigaline raudaig (13. ...5. voz'sadad e.m.e.), keskraudaig (500. voz' EME — 250. voz' meiden erad), möhäine raudaig (250.−500. voded m.e.).
Gubkinskii
Geografijan andmused
Lidn sijadase Päkupur-jogen hural randal (542 km pitte, Puran hura joginišk), 55 m ü.m.t. keskmäižel korktusel, mectundran zonas. Matkad Salehardhasai om 512 km lodeheze orhal vai 890 km avtotedme. Lähembaine lidn om Tarkosale 95 km pohjoižpäivnouzmha avtol. Lähembaine raudtestancii sijadase Purpe-žilos 16 km pohjoižpäivnouzmha.
Morimopsis lacrymans
Homaičendad
Kategorii:Cerambycidae Kategorii:Živatad kirjamišton mödhe Kategorii:Gavedid Kategorii:Živatad vepsän nimeta
Durban
thumb|left|250px|Durbanan kund agjan kartal (2006) Durban (mugažo afrikaans i anglijan kelil, eThekwini) om lidn Suviafrikan Tazovaldkundan päivnouzmas. Se om Kvazulu-Natal-agjan kaikiš suremb lidn. Mülüb Etekvini-lidnümbrikho.
Raudaig
Mahtusiden šingotez
Eziauguižešti ottihe kävutamižhe meteoritoiden raudad kul'tkaluiden täht, se oli harv. Kävutihe raudkivendod flüsaks bronzan samižes. Mahtuz leviganzi sulata raudkivendod, kovitada da lehiruida raudad, sil-žo aigal sättujad bronzan samižhe löudmižsijad tulihe lophu.
Krasnodaran randan lidnad
Kaik om kaks'kümne kuz' lidnad (город) i 13 lidnanvuittušt žilod (ven. посёлок городского типа) Krasnodaran randas.
Durban
Istorii
Portugalijalaižed nimitihe merikarad Natal («Raštvad») vl 1497, Portu-Natal-meriport oli olmas. Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud vn 1835 23. päiväl kezakud, nimitihe Anglijan Suviafrikan kolonijoiden Bendžamin D'Urban-gubernatoran kanzannimen mödhe. Ezmäine raudte Suviafrikas (1860), nügüd'aigan Afrikan suvipalan kaikiš järedamb meriport.
Durban šingotase eksportan-importan meriportal (1,6 mln TEU-konteinerid i jüguiden 25 mln tonnoid vl 2004, saharan i avtoiden eksport), saharrogon ümbriradmižen tegimil sijaližel torhudel, tekstil'tegimištol, Toyota-korporacijan tegimel (220 tuhad avtoid vodes, mändas eksportaks tobjimalaz), lebuturizmal i torguindal, mugažo mujuiden, muilan i konservoiden tegimil.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Indižen valdmeren Natal-merikaran randal, 0..700 m korktusil, 22 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Umgeni-, Umhlatuzan i Umlas-joged ristikoitas lidnan territorijad.
Raudaig
Mahtusiden šingotez
Nügüd'-ki raud om kaikiš znamasižemb metall sauvondas.
Durban
Geografijan andmused
Klimat om subtropine pehmed lämän valdmerijoksmusen tagut. Voden keskmäine lämuz om +21 C°, kezakun-sügüz'kun +17..+19 C°, tal'vkun-keväz'kun +23..+25 C°. Ekstremumad oma +3 C° i +40 C°. Paneb sadegid 1009 mm vodes, enamba kül'mkus-keväz'kus (102..134 mm kus), vähemba kezakus-heinkus (28..39 mm kus).
Krasnodaran randan lidnad
Homaičendad
Kategorii:Lidnoiden nimikirjutesed Venälaižen Federacijan subjektoiden mödhe
Durban
Eläjad
Vl 2011 lidnan eläjiden lugu oli 595 061 ristitud, lidnaglomeracijan — 3,44 mln ristituid (koumanz' surtte valdkundas) 2 292 km² pindal.
Sendak Moris
thumb|left|250px|«I'll Awyays Be a Wild Thing» (Linnen bukačkuluks kaiken) — graffiti [[Čikagon irdal (AÜV) Moris Sendakan muštho.]] Moris Sendak (Maurice Sendak; sünd. 10. kezaku 1928, Nju Jork, Nju Jork (štat), AÜV — kol. 8. semendku 2012, Danberi, Konnektikut, AÜV) oli amerikaine lapsenkirjutai da kuvatai. Tetab kut «Sigä, kus bukačkulud elädas»-kirjan (1963) tegii.
Durban
Eläjad
Kvazulu-Natal-agjan universitet (46 tuh. üläopenikoid vl 2016, University of KwaZulu-Natal / UKZN, INyuvesi yakwaZulu-Natali, Universiteit van KwaZulu-Natal) om sätud lidnas vl 2004 kahten universitetan ühtištusel, sen koume kampusad videspäi sijadasoiš Durbanas, niišpäi päine kampus kaks' nellikkilometrad pindal om enččes Uestvill'-ezilidnas.
Meidzin restavracii
thumb|right|250px|Valdkundaližen tobmuden pördumine imperatorale Meidzin restavracii (明治維新 Meidzi Isin), vai udištez i revolücii, om voziden 1868−1889 reformiden politine, socialiž-ekonomine da sodaäjüz Japonijas.
Durban
Transport
Privatižed mikroavtobusad oma kundaližeks transportaks lidnas. Om koume avtobusmaršrutad turistoiden täht. Jonused oma levitadud ezilidnoiš.
Sendak Moris
Homaičendad
Kategorii:AÜV:oiden kirjutajad Kategorii:AÜV:oiden pirdajad Kategorii:Kirjutajad kirjamišton mödhe Kategorii:Pirdajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Nju Jorkha Kategorii:Kolnuded Konnektikutas Kategorii:Sündnuded vl 1928 Kategorii:Kolnuded vl 2012
Otradnii
Otradnii (Отра́дный) om Venäman lidn da lidnümbrik Samaran agjan päivnouzmas. Se om agjan seičemenz' lidn eläjiden lugun mödhe.
Meidzin restavracii
Zavodihe Meidzin imperatoran (122nz' Mucuhito-imperator, ohjasti 1867−1912) tulendan valdištmele jäl'ghe, sen aigan sögunat (samurajiden ohjanduzkund) vajehtihe imperatoran oiktal tobmudel hänel vahvištadud ohjastusenke. Satusekahad reformad kändiba ičeizoliruidud agrarišt mad mail'man ühteks pävaldkundoišpäi.
Parm (lidn, Italii)
thumb|left|250px|Lidnan kart (2011) Parm (Parma [ˈparma], sijaline pagin: Pärma) om lidn da kommun Italijan pohjoižes. Mülüb Emilija-Romanj-agjaha, Parman provincijan administrativine keskuz.
Brom
thumb|left|150px|Brom ampulas
Džois Džeims
Džeims Ogastin Aloišes Džois (James Augustine Aloysius Joyce; sünd. 2. uhoku 1882, Dublin, Irlandii — kol. 13. viluku 1941, Cürih, Šveicarii) oli irlandijalaine kirjutai da runokirjutai, 20. voz'sadan modernizman edestai, lehtezmez'. Kirjuti anglijan kelel tobjimalaz, mugažo francijan, italijan i latinan kelil.
Raudaig
Homaičendad
Kategorii:Istorijanedeline aig Kategorii:Arheologižed pordod
Meidzin restavracii
Eran nimitusen znamoičend
Meidzi (明治 «vauktastadud ohjanduz») om Mucuhito-imperatoran nengo (ohjandusen deviz) da eran nimituz, sil aigalpäi nengo om imperatoran elon hätkte. Reformiden voded veiba japonižen verolišt elonmahtod murendusele i päivlaskmaižen civilizacijan satusiden pigustadud juritandale.
Parm (lidn, Italii)
Istorii
Galline Parm-lidn kändihe Riman kolonijaks vl 183 EME i oli torguindan znamasine keskuz. Mark Antonijan sodaväged mureniba lidnad vl 44 EME, se om udessündutadud Oktavian Avgustal uden nimen sandanke (Iulia Augusta Colonia). Päivlaskmaižen Rimalaižen imperijan lopindan jäl'ghe nimitihe lidnad Hrisopolis:aks (Chrysopolis «kuldan lidn»), sid' Parm:aks möst. Vll 1545−1801 oli Parman gercogkundan pälidnaks.
Meidzin restavracii
Istorii
Vajehtused augotiba sen tagut, miše Tokugava Josinobu-sögun pörduti tobmut imperatorale ičetahtol. Tokugavan sögunat oli heittud uden ohjastusen pätandan mödhe vn 1868 3. päiväl vilukud. Se ei tulend mel'he erasile mehile, i Rahvahanikoiden soda zavodihe — Bosin-soda («Madrakonan voden soda»), lopihe vn 1869 27. päiväl kezakud. Sen-žo voden 3. päiväl sügüz'kud ohjastuz sirdi pälidnad Kiotospäi Tokioho.
Parm (lidn, Italii)
Istorii
Parm šingotase sömtegimištol (Barilla- i Parmalat-kompanijoiden aluz om pandud sihe), zell'industrijal, maižanduztehnikan pästandal i turizmal. Lidn om tetab saguden parmezan-sortul i ahavoittud sigalihal (it. prosciutto di Parma).
Gubkinskii
Geografijan andmused
Gubkinskii om lidnümbrikon üks'jäine eländpunkt.
Brom
Ühthine ümbrikirjutand
Element om levitadud londuses avaros, leviganduz Man kores — 1,6 grammad tonnas; sen znamasižed koncentracijad oma merivedes (67 grammad tonnas).
Parm (lidn, Italii)
Geografijan andmused
Lidn sijadase Parm-jogen randoil (Parma 92 km pitte, Pojogen oiged ližajogi), 55 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.
Brom
Ühthine ümbrikirjutand
Saksalaine Karl Jakob Lövih-himik vl 1825 i francijalaine Antuan Žerom Balar-himik vl 1826 avaižiba broman ripmata toine toižespäi. Nimituz libub grekan βρῶμος-sanaspäi «haiž, hajukaz».
Parm (lidn, Italii)
Eläjad
Vl 2014 eläjiden lugu oli 190 184 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 179 019 eläjad vl 1981 i om nügüd'.
Brom
Ühthine ümbrikirjutand
Elementarine brom om morim, i se purustub. Solad poletas suguhimod i ottas tüništoitajaks zelläks.
Parm (lidn, Italii)
Irdkosketused
Kategorii:Italijan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Emilija-Romanj
Brom
Fizižed ičendad
Brom om jüged ruskedbur nozoluz lujanke pahanke hajunke. Se i artut' oma üks'jäižed elementad-nozoluded honuzližel lämudel.
Meidzin restavracii
Istorii
Japonijan modernizacii baziruihe ottud AÜV:oiden konstitucijaspäi tobmuden jagamižel i mülüi reformiden rivid: administrativine, ohjastusen, armijan, socialine, valdkundmaksoiden, opendusen. Ižanduz i kapitalizman kesksidod šingotaškanziba Evropan ižandusen kartte: vl 1872 saudihe ezmäšt raudted, sauvoškanzihe kivižid pertid da teid.
Durban
Transport
Rahvahidenkeskeine lendimport Čaka-kunigahan nimed (DUR / FALE, 4,3 mln passažiroid finansižel vodel 2022) om saudud vll 2007−2010 i radab 35 kilometras pohjoižhe Durbanan keskusespäi vspäi 2010. Tehtas reisid valdkundan järedoihe lidnoihe, lähižiden maiden pälidnoihe, Suvipäivlaskmaižen Azijan maihe (Doh, Dubai, Stambul). Vll 1951−2010 rahvahidenkeskeine Durban-lendimport (DUR / FADN) radoi lidnan suves, vedihe 255 mln passažiroid kaikil niil vozil.
Džois Džeims
Sädused
Džois kirjuti 15 sanutesen «Dublinalaižed»-kogodust (1914, Dubliners), i tetabid romanid:
Brom
Fizižed ičendad
Atommass — 79,904. Ninevuz (normaližiš arvoimižiš, 25 C°) — 3,102 g/sm³. Suladandlämuz — 265,9 K. Kehundlämuz — 331,9 K.
Durban
Irdkosketused
Kategorii:Suviafrikan Tazovaldkundan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Kvazulu-Natal
Otradnii
Istorii
Ezmäižed eländpunktad mainitasoiš lidnan territorijal vspäi 1770. Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud vn 1946 kivivoin basseinanno. Se sai lidnan statusad vl 1956.
Meidzin restavracii
Jäl'gused
Reformad veiba ižandusen änikoičendale, no militarizacijale-ki, se vägesti lopuks reformiden hüvüt.
Džois Džeims
Sädused
Vspäi 2012 kirjutajan radod oma maksutomaks kundaližeks varaks. Džeims Džoisan kumardelijad oigetas Blumsdei:d (Lá Bloom, Bloomsday) mail'madme jogo vodel 16. kezakud, tehtas «Uliss»-romanan lugemižid, Dublinas kävudas romanan Leopol'd Blum-pähengen maršrutadme.
Gubkinskii
Eläjad
Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 23 335 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 27 346 eläjad vl 2016. Ortodoksižen hristanuskondan pühäpert' i islaman mečet' oma olmas lidnas.
Otradnii
Istorii
Otradnii šingotase kivivoin da sen gazan ümbriradmižel, mašinansauvomižel (burauduzmašiništon tegim), sauvondmaterialiden pästandal (topling, Tarkett-linol', kuidmaterialad), sömtegimištol (leibtegesed, lihan pol'fabrikatad, konditerine südäin), mugažo omblendfabrik radab.
Meidzin restavracii
Jäl'gused
Lähtend izoläcijaspäi mödustihe rahvahidenkeskeižiden kontaktoiden levitamižel. Märitihe valdkundröunad Venämanke, šingotihe sidoid Kitainke i Korejanke. Japonijan sur'oigenuded napriba kacta udes tazooiktusetomid rahvahidenkeskeižid muitkožmusid. Sur'oigenduzkund tirpi kilt, no armijan sauvond abuti valdkundale kaita ripmatomut. Japonii ezišti Päivnouzmaižen Azijan valdkundoid modernizacijas.
You Are Not Alone
«You Are Not Alone» (Sinä ed ole üks'jäine) om Modern Talking-muzikgruppan ühtenz' pajo kahesandes «Alone»-studijanal'bomas da ühtennimine singl. Ned oma pästtud 1999-nden voden uhokul (singl — 1. päiväl, al'bom — 19. päiväl).
Gubkinskii
Eläjad
Rahvahad (enamba 0,8% vl 2010): venälaižed — 60,8%, ukrainalaižed — 12,0%, totarlaižed — 7,1%, baškiralaižed — 3,5%, vaugedvenälaižed — 2,4%, kumikad — 1,7%, moldovalaižed — 1,6%, azerbaidžanlaižed — 1,0%, čuvašalaižed — 0,9%, toižed rahvahad — 7,9%, rahvahuden ozutandata — 1,1%.
You Are Not Alone
Pajon tegii da singlan prodüser om Diter Bolen. Sen tekst om anglijan kelel. Pajo om sätud denspop-žanras, saihe korktoihe sijihesai čartoiš Evropan maidme.
Gubkinskii
Eläjad
Muravlenkon äiprofil'žen kolledžan filial om professionaližen opendusen aluzkundaks.
Tel' Aviv
thumb|left|200px|Lidnan kart (2016) Tel' Aviv — Jaff (תֵּל־אָבִיב-יָפוֹ Tel' Aviv — Jafo, تل أبيب‎), vai muite Tel' Aviv ([tel aˈviv] «udessündundan kukkaz» vai «keväden käp» ivritaspäi), om Izrailin kahtenz' lidn eläjiden lugun mödhe. Se om Tel' Avivan ümbrikon administrativine keskuz da pala.
You Are Not Alone
Kategorii:Modern Talking:an pajod Kategorii:Pajod kirjamišton mödhe Kategorii:Singlad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 1999 pajod Kategorii:Vn 1999 singlad Kategorii:Pajod anglijan kelel
Gubkinskii
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Jamalan Nenciden avtonomižen ümbrikon lidnad Kategorii:Jamalan Nenciden avtonomižen ümbrikon lidnümbrikod
Üliviesk
Üliviesk (suom. i Ylivieska) om Suomenman lidn valdkundan keskuzpalan päivlaskmas, Pohjoižpohjanma-agjas. Se om agjan koumanz'-nellänz' lidn 11:späi eläjiden lugun mödhe.
Tel' Aviv
Istorii
Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud kuti amuižen Jaff-lidnan fartal vl 1909. Tedištoitihe Izrailin ripmatomudes Tel' Avivas vl 1948, parlamentan ezmäižed ištundad oliba neciš lidnas. Ühtenzoittihe Jaffanke vl 1950. Nügüd' nened valdkundaližed aluzkundad sijadasoiš Tel' Avivas: kaičendministruz i Generaline štab.
Tel' Aviv om Izrailin ekonomižeks pälidnaks da transporttesol'meks 153 mlrd US$ kogosüdäiproduktanke (vl 2013), Google- i Misrosoft-kompanijoiden ezitaikundoiden sijaduz.
Geografijan andmused
Lidn sijadase valdkundan päivlaskmas, Keskmeren päivnouzmaižel randal, 5 m ü.m.t. keskmäižel korktusel, 13,5 km pitte pertištonke. Matkad Jerusalimhasai om 70 km suvipäivnouzmha avtotedme vai raudtedme.
Eläjad
Vl 2013 eläjiden lugu oli 414 600 ristitud. Läz 3,8 mln elädas «Guš Dan»-lidnaglomeracijas (‏גוש דן‏‎, 2017).
Brom
Fizižed ičendad
Londuseline brom kogoneb kahtes stabiližes izotopaspäi: 79Br (50,56%) i 81Br (49,44%). Tetas 30 ratud radioaktivišt izotopad 66..78, 80, 82..97 atommassanke, sen ližaks 14 izomärad om olmas.
Tel' Aviv
Transport
Avtobusad, taksid i velosipediden kortom oma kundaližeks transportaks lidnas. Kebn metron jono om sauvomas vodele 2020. Izrailin kaikiš znamasižemb päraudtestancii sijadase Tel' Avivas.
Rahvahidenkeskeine civiline Ben Gurionan nimed lendimport (TLV, 22,9 mln passažiroid vl 2018) sijadase 20 km suvipäivnouzmha Lod-ezilidnas. Tehtas reisid Evropan äjihe lidnoihe, Azijan äjihe maihe, mail'man järedoihe megapolisoihe, mugažo Izrailidme.
Üliviesk
Istorii
Municipalitetan aluz om pandud vl 1867. Raudte läbiti žilod vl 1886. Se sai lidnanvuittušt statusad (kauppala) vl 1965. Kätihe lidnaks (kaupunki) vl 1971.
Meidzin restavracii
Homaičendad
Kategorii:Meidzi-era Kategorii:Japonijan istorii Kategorii:Restavracijad (politik)
Otradnii
Geografijan andmused
Lidn sijadase Sur' Kinel'-jogen hural randal (Большой Кинель, Samar-jogen oiged ližajogi), 55 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Om ümbärtud Kinel'-Čerkassin rajonan territorijal kaikiš polišpäi. Matkad Samarhasai om 84 km päivlaskmha orhal, 93 km avtotedme vai raudtedme. Lähembaižed lidnad oma Pohvistnevo 59 km pohjoižpäivnouzmha orhal, 63 km avtotel vai raudtel, Neftegorsk 65 km suvhe orhal vai 82 km avtotedme, i Kinel' 51 km päivlaskmha-suvipäivlaskmha orhal, 60 km avtotedme vai raudtedme. Raudtestancii om Novootradnai (Новоотрадная) lidnan suves, «Samar — Uf»-keskustal.
Brom
Himižed ičendad
Brom om lujas aktivine himižešti galogen, levitadud kaikel sijal, no erazvuiččiš koncentracijoiš. Läz kaik sen ühthendad oma segojad vedes. Broman molekul om kaks'atomine — Br2. Muigotandmär oleleb +7, +5, +3, +1, 0 i −1. Reagiruib toižidenke galogenidenke i äjidenke metalloidenke.
Kävutand
Ottas kävutamižhe lämoipalovastaižiden ližadusiden tehmižes (antipirenad), fotobumagan mujajaks palaks (AgBr), travijan azegišton palaks. Sadas AÜV:oiš i Izrailiš tobjimalaz. Meriorganizmad sätas bromorganižid ühtnendoid.
Irdkosketused
Kategorii:Himižed elementad kirjamišton mödhe
Otradnii
Geografijan andmused
Otradnii om lidnümbrikon üks'jäine eländpunkt. Eländfartaloiden pind om läz 10 km².
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 48 356 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli enamba 53 tuhad eläjid vll 1996−2001 (53 700 rist. vl 1998).
Rahvahad (enamba 0,4% vl 2010): venälaižed — 86,1%, mordvinalaižed — 3,9%, totarlaižed — 2,2%, čuvašalaižed — 2,0%, ukrainalaižed — 1,4%, saksalaižed — 1,0%, vaugedvenälaižed — 0,4%, uzbekad — 0,4%, toižed rahvahad i rahvahuden ozutandata — 2,6%.
Ortodoksižen hristanuskondan nell' pühäpertid oma saudud lidnas: Jumalanmaman «Ihastuz da Vihtutelend»-jumalaižen kafedraline päjumalanpert' (toine prestol om ph. Panteleimon-spravitajan, om letud vll 2001−2012) i koume jumalanpertid. Islaman pämečet' om avaitud lidnas vspäi 2018.
Mustvee
thumb|left|250px|Vn 2012 lidnan kart Mustvee (mugažo estin kelel, «must vezi») om Estinman lidn valdkundan päivnouzmas. Mülüb Jigevan makundha, sen kaikiš penemb lidn koumespäi, Mustveen volostin keskuz da pala.
Istorii
Eländpunkt mainitase dokumentoiš ezmäižen kerdan vl 1493. Žilo sai lidnan statusad vl 1938. Vll 1950−1959 lidn oli Mustveen rajonan keskuseks. Kadoti municipalitetan statusad vn 2017 reforman jäl'ghe.
Džois Džeims
Biografii
Džeims Džois oli sündnu Dublinan suvižhe Ratgar-rajonha, Džon Stanislas Džois-tatan i Meri Džein Marri-maman äjiden lapsiden keskes. Kirjutajan laps'aig mäni gollüdes, mi om ozutadud hänen sädusiš. Openui Dublinan Bel'veder-kolledžas vll 1893−1897, sid' Dublinan universitetas (Universitetan kolledž, 1898−1902). Vl 1902 sirdi elämhä Parižas, vl 1904 — Triest-lidnas (Italii). Vl 1904 tegi tundmust Dublinan adivpertin Nora Barnakl-honusenkaičijanke i eli hänenke kaiken elon (oliba naižiš vspäi 1931), vl 1907 sündutihe Lüčija Džois-tütärt, tuleban aigan kirjutai da kargaidai. Matkazihe Evropadme elon hätkte.
Mustvee
Geografijan andmused
Lidn sijadase makundan päivnouzmas, Peipusjärven lodehližel randal, Mustvee-jogen lanktendanno sihe. Matkad Tallidnhasai om 140 km lodeheze orhal vai 173 km avtotel, Tartuhusai om 53 km suvhe orhal vai 59 km avtotedme. Lähembaine lidn om makundan Jigev-keskuz (raudtestancijanke) 34 km päivlaskmha-suvipäivlaskmha orhal vai 38 km avtotedme.
Klimat om ven. Voden keskmäine lämuz om +5,8 C°, kezakun-elokun +15..+18 C°, tal'vkun-keväz'kun −2..−5 C°. Ekstremumad oma −39 C° i +33 C°. Paneb sadegid 633 mm vodes, enamba kezakus-elokus (68..78 mm kus) i redukus (62 mm), vähemba uhokus-sulakus (32..37 mm kus). Keskmäine relätivine nepsuz om 79..90 % päiči sulakus-kezakus (72..75 %).
Kaik üks' lidn, kaks' žilod da 54 küläd alištudas Mustveen volostin (Mustvee vald) tobmudele vs 2017 redukun 24. päiväspäi. Volostin pind — 615,68 km².
Eläjad
Vn 2011 Estinman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 1 358 ristitud, vl 1989 — 1 990 ristitud. Kaikiš suremb Mustveen registriruidud ristitišt oli edel lidnan statusan sandad: 2 893 eläjad vl 1897 i 2 841 eläjad vl 1934. Kaik 5 469 ristitud elihe Mustveen volostiš vl 2019.
Rahvahad (lidnalaižed, vl 2011): estilaižed — 41,5%, venänikad — 55,2%, toižed rahvahad — 3,3%.
Džois Džeims
Irdkosketused
Kategorii:Irlandijan kirjutajad Kategorii:Irlandijan runokirjutajad Kategorii:Kirjutajad kirjamišton mödhe Kategorii:Runokirjutajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Dublinha Kategorii:Sündnuded Irlandijha
Mustvee
Eläjad
Lidnan jäl'gmäine pämez' om Maks Kaur (Max Kaur) vll 2013−2017.
Irdkosketused
Kategorii:Estinman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Jigevan makund
Tel' Aviv
Sebruzlidnad
thumb|center|1000px|Lidnan ühthine nägu Azrieli-keskusen päspäi (187 m), vn 2009 semendku
Üliviesk
Istorii
Üliviesk šingotase sauvondkonstrukcijoiden tehmižel (balkad sildoiden täht, sured zalad, torvveimed elektrostancijoiden täht, merisauvused), palaban cinkuindan tegimel, punümbriradajal edheotandal, torguindkeskusil (om 90 tuhad eläjid ümbärdajidenke küläkundoidenke) i maidživatvodindal.
Geografijan andmused
Lidn sijadase agjan suvipäivlaskmas, Kalajogi-jogen randoil (Kalajoki 130 km pitte, lankteb Baltijan merhe). Matkad agjan Oulu-pälidnhasai om 114 km pohjoižhe-pohjoižpäivnouzmha orhal, 130 km avtotel vai raudtel, Hel'sinkihesai om 435 km suvhe orhal, 512 km avtotedme vai raudtedme. Lähembaižed lidnad (avtoteidme) oma Kannus (Keskpohjanma) 40 km suvipäivlaskmha, Kokkol (Keskpohjanma) 80 km päivlaskmha-suvipäivlaskmha, Kalajogi 40 km lodeheze, Raahe 88 km pohjoižhe, Oulainen 35 km pohjoižpäivnouzmha, Haapavezi 40 km päivnouzmha, Nival 28 km suvipäivnouzmha.
Raudtesol'm, raudte ühtenzoitab Iisalmi-lidnanke päivnouzmas-suvipäivnouzmas, mugažo Oulunke i Kokkolanke. Ülivieskan lendimport (YLI) radab 10 km päivnouzmha lidnan keskusespäi.
Vl 2020 lidnan ühthine pind — 573,42 km², sidä kesken kuivma oli 568,92 km², vezi da sokaz ma otiba 4,50 nellikkilometrad.
Eläjad
Vl 1980 eläjiden lugu oli 11 738 ristitud, vl 2010 — 14 067 ristitud. Kaikiš suremb kundan ristitišt om nügüd'. Kundan eläjiden nell' videndest oma Üliviesk-lidnas.
Mamankelen mödhe (2016): suomen kel' — 98,3%, ročin kel' — 0,3%, toižed keled — 1,4%.
Tel' Aviv
Irdkosketused
Kategorii:Izrailin lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Üliviesk
Eläjad
Edeline lidnan pämez' om Terho Ojanperä (2010−2018).
Irdkosketused
Kategorii:Suomenman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Pohjoižpohjanma
Welcome to the Heartbreak Hotel
«Welcome to the Heartbreak Hotel» (Tulgat tervhin muretud südäikeroiden adivpert'he) om C. C. Catch-pajatajan kahtenz' studijanal'bom. Se om pästtud vn 1986 8. päiväl tal'vkud.
Otradnii
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Samaran agjan lidnad Kategorii:Samaran agjan lidnümbrikod
Birsk
Birsk (Бирск, Бөрө, Бөре, Пӱрӧ) om Venäman lidn Baškortostanan Tazovaldkundan pohjoižes. Se om Birskan rajonan administrativine keskuz vs 1930 elokun 20. päiväspäi da sen üks'jäine lidn, mugažo Birskan lidnankundan keskuz.
Istorii
Ezmäine eländpunkt mainitase vl 1555 kuti Arhangel'skoje-külä. Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud vl 1663 kuti venälaine lidnuz, se oli polttud baškiralaižiden vasthalibundan aigan (1662−1664) Arhangel'skoje-külän sijas. Vl 1774 Salavat Julaevan sodaväged poltiba sidä tošti, no udessaudihe küläd. Vspäi 1781 külä kändihe lidnaks. Šingotihe kuti ümbrišton torguind- da openduzkeskuz.
Birskan ižandusen päsarakod oma sömtegimišt (maploduiden kuivateztegim, maidtegim, etilspirtan da vodkan tegim, leibän edheotand), sauvondmaterialiden pästand (savič).
Geografijan andmused
Lidn sijadase Vaugedjogen oiktal randal sen alajoksmuses (Kaman bassein), 160 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Ufahasai om 80 km suvhe orhal vai 100 km avtotedme.
Kaks' küläd mülüdas lidnankundha Birskan ližaks.