cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Poseidon
Mifologijan mödhe, Poseidon sai veziümbrištod jagos vägestusen otandan jäl'ghe toroiš titanoid vaste. Poseidon-jumal i hänen Amfitrita-jumalnaine Triton-poiganke elädas elokahas pert'kulus meren pohjal. Nereidad, gippokampad da meren toižed olijad ümbärtas heid.
Dubai
Istorii
Vl 1966 löutihe kivivoid emiratas, no sen löudmižsijiden mülü om penemb äjan mi Abu Dabi-emiratas. Rahad torhen kivivoin möndoišpäi tuldas lidnha vspäi 1969. Emiratan ižandusen alused oma turizm, aviacii, likutamatomuz, finansižed holitišed. Sal'hiden pala kivivoišpäi om läz vit procentad vaiše.
Poseidon
Riman mifologijas necen jumalan analog om Neptun.
Singlton Erik
Erik Njukört «XL» Singlton (Eric Newkirt «XL» Singleton; sünd. 6. kül'mku 1968, Nju Jork, Nju Jork (štat), AÜV) om amerikalaine repan pajatai, kaikiš tetabamb ühthižtön Modern Talking:anke mödhe.
Dubai
Istorii
Mail'man Expo-2020-ozutelend mäneb Dubaiš vn 2021 redukus — vn 2022 keväz'kus.
Džordžtaun (Tehas)
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud 1840-nzil vozil. Se om lidnan statusanke vspäi 1848. Nimitihe Džordž Vašington Glasskok-edheotajan nimel, hän andoi mad uden lidnan sauvomižen täht. Pumaterialan äjüz, puhtaz vezi, väghine mahuz i sättui nepsuz vedihe sirdnikoid AÜV:oiden toižiš štatoišpäi i Ročinmaspäi.
Päivituz
Process
Tariž päivituda penil aigoil, päivituz šingotase vitkos, vaugedverižil ristituil eriližikš. Hätkeline rattematoi olemine päiväižen sädegoičendas, mugažo solärijas, vedab löumendusidennoks, nervoiden i südäikeran sistemad mokičesoiš.
Dubai
Geografijan andmused
Lidn sijadase valdkundan pohjoižpäivnouzmas, Persijan lahten randal, 5 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.
Čak-čak
Slokostind
Čomitadas irgel kirjaval karamelil, pähkmil, marjasižel pastilal.
Džordžtaun (Tehas)
Istorii
Džordžtaun šingotase valdkundaližil holitišil, sauvondal. Elektrotehnižen AirBorn Inc.-kompanijan päfater sijadase täs (süddikod, elektrusen märičimed).
Dubai
Geografijan andmused
Vl 2013 lidnan eläjiden lugu oli 2 106 177 ristitud. Läz 5,6 mln ristituid elädas lidnaglomeracijas (2018). Territorii 4 110 km² pindanke (edel man pudotesiden projektoid oli 3 885 km²) om alištunu lidnan tobmudele.
Irdkosketused
Kategorii:Araban Ühtenzoittud Emiratoiden lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Päivituz
Process
Kremad, katused, šläpad i sobad pit'kidenke hijamidenke kaitas hibjad päivitust vaste.
Čak-čak
Homaičendad
Kategorii:Päivnouzmaižed jauhtegesed Kategorii:Baškiran keitand Kategorii:Totaran keitand
Päivituz
Process
Himižed abutused i bronzatorad oma panemha ratud päivitust nahkale. Om vastal'žid-ki substancijoid, ned vauvhatadas nahkad.
Kudimkar
Kudimkar (ven. i Кудымкар) om Venäman lidn da lidnümbrik Permin randan päivlaskmas. Se om Permin Komin ümbrikon i Kudimkaran rajonan keskuz, ei mülü rajonha.
Sjudad de la Kost
thumb|left|250px|Lidnan kart rajonidenke (2011) Sjudad de la Kost (Ciudad de la Costa «randišton lidn») om lidn Urugvain suvirandal. Se om valdkundan koumanz' lidn eläjiden lugun mödhe, Montevideon päivnouzmaine ezilidn, mülüb Kanelonesan agjaha kaikiš surembaks lidnaks.
Kastorii
Istorii
Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud 6. voz'sadal amuižen rimalaižen varmitusen sijas, konz vizantine Justinian I-imperator käski sauda ut varmitadud lidnad Kastorii-järven pol'sarel i nimiti Justinianopol:ikš (Ἰουστινιανούπολις). Se sai ut Kostur-nimitust vl 990 otandan jäl'ghe Bolgarijan Samuil-caril. Vspäi 1018 lidn oli mülünu Vizantijha tošti, sid' ottihe vägel Kosturad severz'-se kerdoid. Vspäi 1385 mülüi Osmanan imperijha, i sil aigal lidnan nimi oli Kesrije (Kesriye). Kacmata sihe, vizantijan i postvizantijan pordon (10.-14. voz'sadad) severz'-se jumalanpertid oma kaičenus lidnas.
Denbi Noa
Irdkosketused
Kategorii:Kanadan akt'orad Kategorii:Akt'orad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Ontarioho
Päivituz
Istorii
Lugetihe päivitusen lujad mujud mehekahuden i radklassan tundmuseks amussai. Naižed i aristokratii panihe äi sobad päle kaičemha nahkan vauktust.
Sjudad de la Kost
Istorii
Montevideo-pälidnan šingotez vedi ezilidnoiden ližadusennoks. Pened lidnad i kurortad päivnouzmha pälidnan ezilidnoišpäi kazvoiba mugažo kümneks kilometraks i ühtištuiba aigan mändes. Eländpunkt sai lidnan röunoid da oiktusid vn 1994 19. päiväl redukud nügüdläiženke nimitusenke.
Sjudad de la Kost šingotase lebuturizmal kül'bendrandanno. Letud avtodrom abutab sile i rahvahidenkeskeižen «Karrasko»-lendimportan sijaduz Paso Karrasko-lidnas ani lodeheze.
Geografijan andmused
Lidn vedase pidust' Atlantižen valdmeren randad, sijadase 15 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Kurortlidnoiden Kosta de Oro-rajon («kuldaine rand») levitase 70 kilometraks päivnouzmha lidnaspäi.
Klimat om subtropine valdmeren. Voden keskmäine lämuz om +16,8 C°, tal'vkun-keväz'kun +21..+23 C°, kezakun-elokun +10..+12 C°. Ekstremumad oma −7 C° i +40 C°. Paneb sadegid 1163 mm vodes, kuidme läz tazomäras (88..112 mm).
Singlton Erik
Homaičendad
Kategorii:AÜV:oiden pajatajad Kategorii:Pajatajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Modern Talking Kategorii:Sündnuded Nju Jorkha
Kudimkar
Istorii
Kudimkaran lidnuz oli olmas 7. voz'sadaspäi (nüg. lidnan keskuz). Eländpunkt mainitase kirjutadud purtkiš ezmäižen kerdan kuti Kudimkar vl 1579.
Poseidon
Homaičendad
Kategorii:Amuižgrekan jumalad Kategorii:Jumalad kirjamišton mödhe Kategorii:Mifologižed personažad kirjamišton mödhe
Kudimkar
Istorii
Vozil 1931 Kudimkar-külä kändihe lidnanvuiččeks žiloks. Žilo sai lidnan statusad vl 1938. Kudimkar oli Permin Komin avtonomižen ümbrikon (Federacijan subjektan) administrativižeks keskuseks vn 2005 tal'vkun 1. päivhäsai.
Monoteizm
Homaičendad
Kategorii:Religijan filosofii
Siemens S10
thumb|right|250px|Siemens S10 «Siemens S10» om Siemens-kompanijan mobiline telefon. Pästtihe vspäi 1997.
Sjudad de la Kost
Eläjad
Vn 2011 Urugvain rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 112 449 ristitud. Se ližadui enamba mi pol'tošt kerdad vspäi 1996 (66 402 ristitud).
Kekar'v (külä)
Kategorii:Vepsän küläd Leningradan agjan Kos'kenaluižen rajonas Kategorii:Vepsän küläd kirjamišton mödhe Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe
Džordžtaun (Tehas)
Geografijan andmused
Lidn sijadase San Gabriel'-jogen randal (Brazos-jogen oigedpol'ne bassein), 230 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad štatan Ostin-pälidnan keskushesai om 40 km suvhe.
Kastorii
Istorii
Kastorii šingotase karvsobiden edheotandoil (enamba mi pol'tuhad) 14. voz'sadaspäi, kalanpüdandal järvel i turizmal.
Kudimkar
Istorii
Kudimkar šingotase sömtegimištol: maidon edheotand, lihakombinat, leibän, sömän i ploduiden kombinatad.
Geografijan andmused
Lidn sijadase In'v-jogen randoil (Kaman oiged ližajogi), 180 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Permihesai om 201 km suvipäivnouzmha avtotedme. Lähembaine lidn om Čormoz 89 km suvipäivnouzmha orhal vai 200 km avtotedme.
Klimat om ven. Voden keskmäine lämuz +1,7 C°, vilukun lämuz — −14,5 C°, heinkun +18,0 C°. Paneb sadegid 517 mm vodes.
Kastorii
Geografijan andmused
Lidn sijadase Orestiad (Kastorii)-järven (620 m ü.m.t.) päivlaskmaižel randal, 703 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.
Džordžtaun (Tehas)
Geografijan andmused
Klimat om subtropine. Voden keskmäine lämuz om +19,5 C°, kezakun-elokun +27..+29 C°, tal'vkun-uhokun +9..+11 C°. Ekstremumad oma −19 C° i +44 C°. Paneb sadegid 942 mm vodes (56..108 mm kuidme).
Kastorii
Geografijan andmused
Klimat om subtropine. Paneb sadegid 661 mm vodes, enamba sulakus-semendkus (79..81 mm), vähemba elokus (31 mm).
Kudimkar
Eläjad
Ortodoksižen hristanuskondan ph. Mikulai-čudonsädajan päjumalanpert' om avaitud lidnas vl 1796.
Džordžtaun (Tehas)
Eläjad
Vn 2010 AÜV:oiden rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 47 400 ristitud 124 km² pindal. Kaikiš suremb ristitišt om nügüd', se ližadui 50..90 % joga voz'kümnel vspäi 1970. Lidn mülüb Sur' Ostin-lidnaglomeracijha (2,1 mln rist. vl 2018). Vspäi 1995 San Siti Tehas-rajon penziimehiden-millioneroiden täht šingotase Džordžtaunas (vl 2010 kaik 11 tuhad ristituid eliba siš 21 km² pindal).
Kastorii
Eläjad
Vn 2011 Grekanman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 16 958 ristitud, municipalitetan — 35 874 ristitud.
Kudimkar
Eläjad
Medicinine škol, Permin Komin professionaliž-pedagogine kolledž, Permin Komin agrotehnine tehnikum i Permin Komin opendajiden radmahtoiden paremboičendan institut ratas lidnas.
Siemens S10
Nece om ezmäine telefon mail'mas mujuekrananke. Sil om kahesa mujud. Voi rata GSM 900-standartan verkoiš (P-GSM). Kävutab SMS-tehnologijad. Kurn om SIM-kartan täht.
Kastorii
Eläjad
Päivlaskmaižen Makedonijan universitetan (alusenpanend 2004) nell departamentad 21:späi sijadasoiš lidnas: Tedoiden škol (matematik, informatik), ekonomikan department, kommunikacijan i socialižen medijan departament.
Kudimkar
Eläjad
Edeline lidnan pämez' om Ivan Mehonošin (sügüz'ku 2014 — keväz'ku 2020).
Kastorii
Irdkosketused
Kategorii:Grekanman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Päivlaskmaine Makedonii
Sjudad de la Kost
Irdkosketused
Kategorii:Urugvain lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Kanelonesan agj
Siemens S10
Änetab paginad 20 sekundhasai. Modem om saudud südäimehe. Telefon om 185 g vedutte. Avtonomine rad 10 čashusai (telefonii) vai 100 časud (varastusen režim).
Kudimkar
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Permin randan lidnad *
Džordžtaun (Tehas)
Eläjad
Privatine čomamahtoiden Suvipäivlaskmaine universitet (Southwestern University, 1,5 tuh. üläopenikoid vl 2013) radab siš vspäi 1873, se om sätud nelläs kolledžaspäi (alusenpanend 1840).
Irdkosketused
Kategorii:Amerikan Ühtenzoittud Valdkundoiden lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Tehasan lidnad
Siemens S10
Homaičendad
Kategorii:Siemens:an mobiližed telefonad Kategorii:Mobiližed telefonad kirjamišton mödhe Kategorii:Debütad
Kolonija Tovar
Kolonija Tovar (Colonia Tovar «tovarkolonii») om lidn Venesuelan mererandišton keskuzpalas. Se om Tovar-municipalitetan keskuz, mülüb Aragua-štatha.
Istorii
Kolonija Tovar šingotase sömtegimištol (olud, lihategesed), turizmal i maižandusel. Kazvatadas erazvuiččid maploduid, persikid, sadmanzikašt, änikoid.
Geografijan andmused
Vl 2011 lidnan eläjiden lugu oli 14 309 ristitud, ristitišt ližadui severt-se kerdoid vspäi 1990. Municipalitetan ristitišt oli 21 600 eläjid 225 km² pindal vl 2016.
Irdkosketused
Kategorii:Venesuelan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Aragua
Konditerižed tegesed
thumbnail|right|250px|Karačunmagused thumbnail|right|250px|[[Tortut|Tortuded möndlaudal]] Konditerižed tegesed (vai magedused) oma äikalorižed da kebnasottud sömproduktad surenke saharan südäiolendanke.
Eriližused
Niil oma hüvä maguz da aromat. Vaumištusen täht kävutadas jauh (tobjimalaz nižujauh), sahar, mezi, fruktad i marjad, maid i kerthut, razvad, munad, sep, trahmal, kakao, pähkimed, sömmuiktused, maguz- i aromatližad, sömmujutimed dai rohlenzoituz. Jauh konditerižes tahthas vändab toižkäzine znamoičend (erindoidenke), a vezi ei kävuta praktižišti.
Sahargrupp
da toižed...
Jauhgrupp
da toižed...
You Shot a Hole In My Soul
Pajon tekst om anglijan kelel. Kompozicijan tegii om Diter Bolen. Originaline pajo om sätud evrodens-stilin sintipop-žanras.
Sebrsingl (G. G. Anderson-pajatajanke ühtes) om pästtud sil-žo vodel.
Homaičendad
Kategorii:C. C. Catch:an pajod Kategorii:Pajod kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 1986 pajod Kategorii:Vn 1986 singlad Kategorii:Pajod anglijan kelel
Kungur
Kungur (Кунгур, mugažo permin komin) om Venäman lidn Permin randan suvipäivnouzmas. Se om Kunguran lidnümbrikon administrativine keskuz (mülüb sihe vn 2020 tal'vkuspäi).
Istorii
Eziauguižešti Kungur oli saudud 17 virstad suvhe vl 1648 (nüg. Troick-külä), nimitihe Kungurk-jogen mödhe (nüg. Kungur, Irenin ližajogi). Oli muretud vl 1662 baškiralaižiden vasthalibundan aigan. Nügüdläižen eländpunktan aluz oli pandud lidnuseks vl 1663. Se sai lidnan statusad vl 1781. Kungur-raudtestancii om olmas Transsiban Perm' — Jekaterinburg pidustal vspäi 1909. Vn 2020 tal'vkus Kunguran rajon i Kungur-lidn da lidnümbrik oma ühtištadud.
Kungur om maižanduzrajonan keskuz, sadas kivivoid-ki sen ümbrištos. Ižandusen päsarakod oma sömtegimišt, mašiništon pästand samha kivivoid (pörkičimed), sauvondmaterialiden tehmine sijaližes gipsaspäi, mugažo järed nahktegesiden fabrik, čomamahttegesiden tegim (kividen ümbriradmine), mebel'fabrik, soitoiden fabrik (gitarad) oma olmas.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Silv-jogen randoil (ven. i permin komin: Сылва, lankteb Kaman vezivaradimhe huralpäi), mugažo sen Iren'- (hura) i Šakv- (oiged) ližajogiden randoil. Seižub Uralan ezimägišton karsttahondas, mecan da stepin zonas, 120 m keskmäižel korktusel valdmeren pindan päl. Kungur alištub sur'vezile kevädel lumen teravan kostandan tagut. Jämägi lidnanno da jäkar sen südäimes oma valdkundaline kel'dtaho. Matkad Permihesai om 90 km lodeheze.
Kungur oli lidnümbrikon üks'jäižeks eländpunktaks edel ühtištust Kunguran rajonanke.
Eläjad
Ortodoksižen hristanuskondan seičeme jumalanpertid i Ioann-endustajan naižjumalankodi, mugažo islaman pühäpert' oma avaitud lidnas.
Professionaližen opendusen aluzkundad: Kunguran tehnikum-internat, Kunguran maižandusen kolledž , Kunguran avtotransportine kolledž , Kunguran valdkundaline čomamahtoližtegimištoline kolledž (Moskvan akademijan Stroganovan nimed filial).
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Permin randan lidnad *
Šuman Klara
Klara Žozefina Vik Šuman (Clara Josephine Wieck Schumann; sünd. 13. sügüz'ku 1819, Läipcig, Saksonii-kunigahuz, Germanine Ühtnend — kol. 20. semendku 1896, Frankfurt Mainal, Prussii-kunigahuz, Germanine imperii) oli romantizm-aigan saksalaine pianist, muzikankirjutai da muzikaline pedagog. Robert Šuman-muzikankirjutajan ak i hänen sädusiden ezmäine vändai vspäi 1840.
Muzikankirjutajaks Klara Šuman tegi äi sädusid fortepjanon täht, sidä kesken nell' koncertad orkestran täht fortepjanonke. Tegi muzikad pajoile tetabiden saksalaižiden runokirjutajiden runoiden alusel.
Homaičendad
Kategorii:Saksanman muzikankirjutajad Kategorii:Pianistad kirjamišton mödhe Kategorii:Muzikankirjutajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe
Vepsänman sarnad
«Vepsänman sarnad» om vepsän sarnoiden kirj. Se om pästtud 2006-del vodel Petroskoiš.
Varn
Varn om tärtuz äjidenke znamoičendoidenke:
Vepsänman sarnad
Kirjas oma 8 sarnad, kudambad kerazi vepsläižidenno oldes 1842-del vodel Elias Lönnrot. Nügüd'läižen vepsän kirjkelen mödhe om toimitanu Nina Zaiceva. Kuvitai om Aleksei Maksimov.
Franklin Rozalind
Rozalind Franklin (Rosalind Franklin; sünd. 25. heinku 1920, London, Anglii, Sur' Britanii — kol. 16. sulaku 1958, sigä-žo) oli evrejalaižen augotižlibundan brijanine (anglijalaine) biofizik da rentgenograf.
Vepsänman sarnad
Irdkosketused
Kirjaspäi sarnad nügüd'läižel vepsän kirillical
Kategorii:Kirjad vepsän kelel Kategorii:Kirjad kirjamišton mödhe
Franklin Rozalind
Hän tedoiži DNA:n strukturad. Hänen tedoidused linniba znamasižikš nügüd'aigaižele genetikale.
Homaičendad
Kategorii:Biologad Kategorii:Biofizikad Kategorii:Suren Britanijan tedomehed Kategorii:Tedomehed kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Londonha Kategorii:Kolnuded Londonas
Aid (mifologii)
thumb|right|250px|Aid i [[Cerber]] Aid (Ἀΐδης vai ᾍδης Aides) om kolnuziden mehiden manalaižen car'kundan jumal amuižgrekan mifologijas, üks' olimpalaižiš jumaloišpäi. «Aid» om necen car'kundan nimituz mugažo.
Jumal om Kronosan i Reja-titanidan vanhemb poig, Zevsan, Poseidonan, Geran, Demetran i Gestijan vell'. Persefonan mužik, arvostase da kucuse hänenke. Lapsed — Zagrei, Makarija, Melinoja. Aidan nimen virkand kulheze oli kel'tud amuižes mirus surman varun tagut, i Pluton-nimi vajehti sidä hilläšti.
Kändai mest nägumatomaks šapuk om Aidan atribut, Zevs-ki kävuti sidä toran aigan. Mail'man jago tegihe koumen vellen keskes (Zevs, Poseidon, Aid) sodan titanoid vaste. Aid sai manalašt car'kundad i tobmut kolnuziden kuvahaižiden päl. Lugetihe Aidad manalaižiden varoiden i plodukahusen jumalaks, ned anttas maižanduzsatust.
Gomeran mödhe, Aid kaičeb manalašt car'kundad iče. Gomer nimiti Aidad ičeze nimel i manaluižen Zevsaks, «ei račijaks» da «adivoičetajaks», sikš miše surm ei voi ümbärta ni üht ristitud.
Homaičendad
Kategorii:Amuižgrekan jumalad Kategorii:Jumalad kirjamišton mödhe Kategorii:Mifologižed personažad kirjamišton mödhe
Orestiad
thumb|right|250px|Orestiadan nägu vn 2011 keväz'kus Orestiad-järv (Λίμνη Ορεστιάδα Liman Orestiada), vai Kastorijan järv (Λίμνη Καστορίας Liman Kastorias), om vezišt Grekanman lodehes.
Järv sai nimitust oreadad-mäginimfoiden mödhe. Vezišton pind om 28 km². Järv om 10 m süvütte, pind sijadase 625..630 m ü.m.t. korktusil. Kala da majagad elädas järves, linduiden severz'-se erikoid sötlesoiš kalal järven randaspäi.
Ühesa vezivalud lanktas järvhe, se mülüb Al'jakmon-jogen basseinha. Lugetas, miše järv om olmas miocenaspäi, se pord oli 10 mln vozid tagaz. Kastorii-lidn seižub Orestiadan päivlaskmaižen randan pol'sarel, mitte jagab järved kaks'haze.
Puine tablut Dispiliospäi om löutud järven kuivan randan aigan. Se om kaikiš amuižemb löudmine kirjutadud tekstanke, märitihe igäd da panihe sidä videks voz'tuhaks EME.
Homaičendad
Kategorii:Grekanman järved Kategorii:Järved kirjamišton mödhe Kategorii:Päivlaskmaine Makedonii
Babaksad
thumbnail|right|250px|[[Kitajine babaks (Babax lanceolatus)]] Babaksad (Babax) oli pasklindunvuiččiden linduiden heim Leiothrichidae-sugukundas, klassifikacijan vanhtunu takson. Nügüd'aigan heimon erikod mülüdas Pterorhinus-heimho (23 erikon kesken) Cibois:an kollegoidenke vn 2018 filogenetižen tedoidusen jäl'ghe.
Klassifikacii
Om nell' erikod, kaik oma kadomižen grazindan al:
Leviganduz
Lindud elädas tropikoiden i subtropižen vönen mecoiš da penzhištos, mägiden pautkil i alangoiš. Tibetine Babax koslowi-erik vasttase korktusil 4500 metrhasai ü.m.t..
Ümbrikirjutand
Suugad oma lühüdad kehkranvuiččed 10..14 sm pitte, händ om pit'k, 16 sanimetrhasai. N'ok om pit'kahk i kover vähäižin. Nenasärmiden pind om hibusikaz.
Homaičendad
Kategorii:Taksonatomad gruppad Kategorii:Živatad kirjamišton mödhe Kategorii:Lindud
Reboil
Reboil (Ребовичи) om Venäman žilo Leningradan agjan Pöudon rajonan suvipäivnouzmas, Alöhovščinan küläkundas.
Geografijan andmused
Žilo om ümbärtud mecal, sijadase Kapš-jogen molembil randoil. Matkad Alöhovščinhasai om 41 km lodeheze, Pöud-rajonkeskushesai i raudtestancijhasai om 85 km lodeheze.
Lähembaine nomeruidud R36-avtote mäneb päivlaskmha žilospäi.
Eläjad
Vl 1910 Reboilan ristitišt oli 10 eläjad (jumalankodikundan radnikoičijad). Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe žilon eläjiden lugu oli 154 ristitud.
Eläjiden enambuz oma venälaižed, no küläs elädas vepsläižed-ki.
Homaičendad
Kategorii:Vepsän küläd Leningradan agjan Pöudon rajonas Kategorii:Vepsän küläd kirjamišton mödhe Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe
Alžir
Alžir (الجزائر, vepsän transkripcii: Al'-Džazāir), täuz' oficialine nimituz — Alžiran Rahvahaline Demokratine Tazovaldkund (الجمهورية الجزائرية الديمقراطية الشعبية Al'-Džumhurijja Al'-Džazairijja Ad-Dimukratijja Aš-Šabijja), om valdkund Afrikan pohjoižes. Pälidn da kaikiš suremb lidn om ühtennimine Alžir-lidn.
Alžir om kaikiš suremb Afrikan valdkund ičeze pindan mödhe, mugažo valdkundoiden keskes Keskmeren randištonno i arabankel'žiš valdkundoišpäi.
Istorii
Vn 1962 5. päiväl heinkud Alžir tedištoiti ripmatomudes Francijaspäi.
Jäl'gmäine Konstitucii om vahvištadud vl 1976. Se om väges voziden 1979, 1988, 1989 i 1996 znamasižidenke vajehtusidenke.
Geografijan andmused
thumb|left|250px|Alžiran topografine kart. Alžir om mavaldkundröunoiš Tunisanke (röunan piduz — 1034 km) da Livijanke (989 km) päivnouzmas, Nigeranke suvipäivnouzmas (951 km), Malinke (1359 km) da Mavritanijanke (460 km) suvipäivlaskmas, Marokonke päivlaskmas (1941 km, sidä kesken Päivlaskmaiženke Saharanke — 41 km). Ühthine röunoiden piduz om 6734 km. Alžiran pohjoižed randad lainištab Keskmeri 998 km pitte randanpirdanke. Valdkundan pind om 2 381 741 km².
Atlas-mägiden päivnouzmaine pol' seižub Alžiran pohjoižes, läz mererandištod. Murendajad manrehkaidused oma paksud täs, kaikiš tihedašti elänzoittud sijas (93% valdkundan ristitištod eläb läheli). Kaikiš korktemb čokkoim om Ahaggar-mägišton Tahat-mägi (2908 m) suvipäivnouzmpoles. Kaikiš alahaižemb sija om solakahan Šott-Mel'gir-järven pind (−40 m). Rahvahatoi Sahar-letetazangišt otab valdkundan territorijan nell' videndest. Znamasine jogi om Šeliff 700 km pitte.
Londuseližed pävarad oma kivivoi, londuseline gaz, raudkivend, cink, hahktin, uran, fosfatad.
Politine sistem
thumb|right|250px|Alžiran parlamentan alakodin pert' [[Alžir (lidn)|Alžir-lidnas.]] Ohjandusen form om unitarine parlamentiž-prezidentine tazovaldkund äjiden partijoiden sistemanke. Valdkundan pämez' om prezident. Kaik rahvaz valičeb händast videks vodeks, strokuiden lugu om röunatusita.
Parlamentan alakodin ühtnijoiden järgenduseližed valičendad oliba vn 2017 4. päiväl semendkud. Nügüdläine prezidentan velgusentäutai om Abdel' Kader Bensalah vs 2019 sulakun 9. päiväspäi, parlamentan üläkodin ezimez' vll 2002−2019. Nureddin Bedui radab päministran vs 2019 keväz'kun 12. päiväspäi, vspäi 2015 oli Alžiran südäiazjoiden ministran. Edeline prezident om Abdel' Aziz Buteflika (1999−2019), vn 2014 sulakun 17. päivän valičendoil hän sai 81,53%, se oli hänen nellänz' strok. Tuleban aigan prezidentan valičendad lindäs vl 2019.
Administrativiž-territorialine jagand
Kacu kirjutuz: Alžiran administrativiž-territorialine jagand.
Alžir jagase 48 agjaha (üks'lugu ولاية vilajet). Agjad alajagasoiš 553 ümbrikoks (üks'lugu arab.: دائرة daira), ned — 1541 kommunaks (üks'lugu arab.: بلدية baladija).
Eläjad
Alžiras elädas alžiralaižed.
Toižed sured lidnad (enamba 300 tuh. ristituid vl 2012, surembaspäi penembha): Oran, Konstantin, Džel'f, Batn, Setif. Vl 2012 kaik oli 50 sadatuhašt lidnad.
Vl 2009 eläjiden lugu oli 34 895 000 ristitud. Kaikiš suremb valdkundan ristitišt om nügüd'.
Rahvahanižanduz
Alžiran päeksport om kivivoi (56%, sidä kesken toreh — 41%, ümbriratud — 15%) da londuseline gaz (40%).
Paisandu
Paisandu (Paysandú [pai̯.sanˈdu]) om lidn Urugvain päivlaskmas, valdkundröunanno. Se om valdkundan nellänz' lidn eläjiden lugun mödhe, Paisandun agjan (departamentan) administrativine keskuz.
Istorii
Paisandu-lidn šingotase sömtegimištol (olud, sahar, citruskazmusiden ümbriradmine), cementantegimel, mecan ümbriradmižel, villkanghiden tehmižel, nahkedheotandoil i lebuturizmal.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Urugvai-jogen hural randal, 34 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Montevideohosai om 378 km suvipäivlaskmha. Vspäi 1975 avtotesild Artigas-jenaralan nimed 334 m pitte ühtenzoitab Argentinan Kolon-lidnanke Urugvai-jogen vastrandal.
Klimat om subtropine neps. Voden keskmäine lämuz om +18,4 C°, kezakun-elokun +12..+14 C°, tal'vkun-uhokun +23..+25 C°. Ekstremumad oma −7 C° i +44 C°. Paneb sadegid 1238 mm vodes, vähemba kezakus-sügüz'kus (55..71 mm kus).
Eläjad
Vspäi 1969 Paisandun universitetine keskuz radab lidnas, se alištub Tazovaldkundan universitetale.
Irdkosketused
Kategorii:Urugvain lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Alžir-lidnan znam
right|250px Alžir-lidnan znam (ختم الجزائر العاصمة) om Alžir-valdkundan Alžir-pälidnan üks' oficialižiš simvolišpäi. Nügüdläine versii om vahvištadud valdkundan ripmatomuden tedotusen jäl'ghe kolonialižen versijan alusel.
Pakuine lidnuz kuvadase rindhankatusen ülähäspäi, se om Alžiran kasbahan da kaiken vanhan lidnan simvol. Laiv simvolizuruib valdkundan laivišton sijadust da sen znamoičendad enččes. Kaks' hahkad levad oma ottud lidnan Bab Azzoun-verajaspäi, hö pidadas pol'kud. Stilizuidud rusked pol'ku tähtanke sen südäimes om islam-päreligijan znam, sijadase somuzlaudan keskuses. Sinine i vihand zonad kuvastadas lidnan sijadust mererandal.
Kukruzan snap i piikezr kuvadasoiš somuzlaudan alahas. Kukuruz om valdkundan päine villänkul'tur i om ümbärdajan maižanduzrajonan simvolaks. Piikezr znamoičeb industrijad, Alžir-lidn om kaikiš suremb tegimištoline keskuz valdkundas.
Kategorii:Lidnanznamad Z
Mecamehen änik
«Mecamehen änik» (Цветок дьявола) om venämalaine kinofil'm. Ezmäine ozutez Venämas oli vn 2010 sügüz'kun 16. päiväl. Režissör — Jekaterina Grohovskaja.
Fil'mal om lujas madalad reitingad. «KinoPoisk»-saitan mödhe, nece om kaikiš pagižemb venämalaine fil'm dai om koumanz' pagižembiden fil'miden reitingnimikirjuteses.
Süžet
Joga ön üläopenikale Polinale näguse uniš ogibal rusked änik, kudamb kazvab hämärakhan zamkan seinäl, da must raccastai. Se pöl'gästoitab händast, i Polina pakičeb Nastoi-sebranikad (kudamb tartub melel mistikha) abus. Endevanhas kirjas hö löutas Polinan uniden süžetad. Čudokahad nägundad ragaitas händast joga polen, i jäl'ges ridlust ičein prihačunke Polina vasttab raccastajan hänen unišpäi, sid' jäl'geb hänehe.
Roliš...
...da toižed.
Fil'mdand
Kino fil'mdihe Kaläzinas (Venäma) da Pol'šanman erases lidnas.
Homaičendad
Kategorii:Venäman fil'mad Kategorii:Tedoliž-fantastižed fil'mad Kategorii:Trillerad Kategorii:Fil'mad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 2010 fil'mad Kategorii:Fil'mad venän kelel
Indii (himine element)
thumb|left|150px|Puhtaz indii
Indii (In — indium latinan kelel) om 49nz' himine element himižiden elementoiden periodižes tabludes. Sen sijaduz om koumandestoštkümnendes gruppas (vanhtunuden klassifikacijan mödhe — koumanden gruppan päalagruppas), tabluden videndes periodas.
Ühthine ümbrikirjutand
Element vasttase Man kores koume kerdad paksumb mi hobed, indijan pala — 0,21 grammad tonnas, voib löuta sidä puhthas olendas.
Germanijalaižed Ferdinand Raih- i Teodor Rihter-himikad avaižiba indijan vl 1863 spektroskopijal, erigoitiba puhtast metallad vodes sen jäl'ghe. Om nimitadud indigo-mujun jonon spektras tagut.
Fizižed ičendad
Indii om tagokaz, lujas pehmed hobedaižvauged metall. Kändase üläveimeks 3,41 K lämudel.
Atommass — 114,818. Ninevuz (normaližiš arvoimižiš) — 7,31 g/sm³. Suladandlämuz — 429,75 K (156,6 C°). Kehundlämuz — 2345 K (2072 C°).
Londuseline indii kogoneb kahtes izotopaspäi: stabiline 113In (4,29%) i β-vähänradioaktivine 115In (95,71%, T½ — 4,4 × 1014 vot). Sen ližaks tetas 37 ratud radioaktivišt izotopad 97..112, 114, 116..135 atommassanke i niiden 47 izomärad.
Himižed ičendad
Indijan himižed ičendad lujas koskudas alüminijan da gallijan ičendoihe. Eile reakcijoid muglidenke. Muigotandmär oleleb +1..+3. Palab siniženke leskusenke il'mas enamba 800 C° lämudel i sädab hapandust.
Samine da kävutand
Sadas indijad cinkan kivendon ümbriradmiženke tobjimalaz. Kävutadas metallan enamba pol't tehmaha sensorekranid. Pätegijad vl 2016 — Kitai (290 tonnad) i Suvikorei (195 tonnad), arv — 240 US$ kilogrammas (2016).
Ei ole löutud indijan biologišt rolid.
Irdkosketused
Kategorii:Himižed elementad kirjamišton mödhe
Denver
Denver (mugažo anglijan kelel, arpaho: Niinéniiniicíihéhe' ) om AÜV:oiden lidn da lidnümbrik federacijan keskuzpalan päivlaskmas. Se om Kolorado-štatan pälidn da kaikiš suremb lidn eläjiden lugun mödhe.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vn 1858 17. päiväl kül'mkud Kanzas-territorijha lidnan statusanke, kuldan löudmižsijad tegihe alusenpanendan süks. Nimitihe Kanzasan Džeims Denver-gubernatoran kanzannimen mödhe. Vl 1867 Denver oli jo Kolorado-territorijan pälidnaks, vn 1876 elokus kändihe uden Kolorado-štatan (nomer 38) keskuseks. Vspäi 1902 lidn om lidnümbrikon üks'jäine eländpunkt. Edel Surt sodad Denver šingotihe kabjživatfermoil, om järedan maižanduzrajonan keskuseks tähäsai.
Vll 1953−1989 plutonijan küllästamižfabrik sijazihe 25 kilometras lidnaspäi, mi kucui Denveran erasiden rajoniden radioaktivišt redustust.
Geografijan andmused
Lidn sijadase stepin zonas, Saut-Platt-jogen alangištos (South Platte River, Missurin oigedpol'ne bassein), Kall'oikahiden mägiden päivnouzmaižidenno pautkidenno, 1 564... 1 731 m korktusil valdmeren pindan päl. Denveran keskuz seižub jogen oiktal randal. Lidn jagase 78 rajonha (neighborhood).
Klimat om kontinentaline päivoikaz. Voden keskmäine lämuz om +10,2 C°. Paneb sadegid 379 mm vodes, sulakus-elokus tobjan palan.
Transport
Avtobusad da kiruhtramvaid oma kundaližeks transportaks lidnas. Om raudtesol'meks.
Rahvahidenkeskeine civiline Denver-lendimport (DEN) sijadase 40 km pohjoižpäivnouzmha azjaližes keskusespäi, AÜV:oiden kaikiš suremb pindan mödhe (137,4 km²) i 4nz' passažiroiden lugun mödhe (vl 2011). Tehtas reisid AÜV:oiden äjihe lidnoihe, mugažo Kanadha i Evropan erasihe maihe, čarterreisid Latinižen Amerikan maihe.
Irdkosketused
Kategorii:Koloradon lidnad Kategorii:Amerikan Ühtenzoittud Valdkundoiden lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Pirenejan pol'sar'
thumb|right|250px|Pirenejan pol'saren nägu kosmosaspäi Pirenejan pol'sar' (isp. i península Ibérica, península Ibèrica) om pol'sar' Evropan suvipäivlaskmaižes čogas. Atlantine valdmeri om pol'saren randoikš.
Nimitihe Pirenejad-mägiden mödhe, toine nimituz om Iberine pol'sar' . Pind om 583 254 km² (kahtenz' Evropas Skandinavijan pol'saren jäl'ghe), ristitišt om läz 53 mln eläjid. Kaikiš korktemb čokkoim om Mulasen-mägi 3 478 m ü.m.t. kortte suvirandištonno. Pol'sar' sijadase Ispanijan, Portugalijan i Andorran territorijoiden südäimes, pen' pala mülüb Francijha.
Pol'saren suvine i päivnouzmaine rand om Keskmeri, pohjoine om Biskaižen lahten rand. Pirenejan pol'sar' om erigoittud Afrikaspäi Gibraltaran sal'mel.
Rel'jef om mägikaz, mäged i mägitazangištod ottas pol'saren päpalad. Keskmäine korktuz om 600 m ü.m.t.
Homaičendad
Kategorii:Pol'sared Kategorii:Andorran geografii Kategorii:Ispanijan geografii Kategorii:Portugalijan geografii
B-kategorijan fil'm
B-kategorijan fil'm om termin vähäbüdžetižen kommercižen fil'man znamoičendale. Nened fil'mad ei pidagoi ei arthausha ni pornofil'mha (hot' voidas pidada niiden žanroin sättujil elementoil).
Mugomad fil'mad tobjimalaz ei märičegoi masskinopigedele: niišpäi ei varastagoi surid satust vai erilišt originaližust miš-se. B-kategorii tegihe populärižeks 1950-vozilpäi. Nügüd' «B-kategorijan fil'm»-tärtushe mülütadas fil'mtipiden rivid, n. k. TV-fil'mad, mokbasterad da toižed.
Päivlaskmas äjil fil'mil vestern-, ulävaru- da tedofantastik-žanroiš om B-kategorii.
B-fil'miden «kunigaz» — Rodžer Korman.
Kacu mugažo
Kategorii:Kino Kategorii:Kinoterminad
Gestija
thumb|right|200px|Gestija Gestija (Ἑστία Estia) — amuižgrekan mifologijas om kanzleden i andandlämoin jumalneižne.
Gestija om Kronos-titanan i Reja-titanidan vanhemb tütär, Zevsan, Geran, Demetran, Aidan i Poseidonan sizar. Poseidon i Apollon tahtoiba otta händast akaks, no Gestija andoi celibatan valad i eli ičezenno Zevs-vellenno. Pani Knoss-lidnan alust.
Hän om ezmäine olimpalaine jumalnaine, sikš tegihe tondoid andaks ezikät hänele, edel kaikuttušt pühätegendad, privatišt i kundališt. Kumardelihe hänele i andaks tondoiden Germes-zavodijale. Seižui «zavodida Gestijanke»-virkeh oli joga satusekahan da oiktan azjan augun sinonimaks.
Riman mifologijas om identine Vestale.
Homaičendad
Kategorii:Amuižgrekan jumalad Kategorii:Jumalad kirjamišton mödhe Kategorii:Mifologižed personažad kirjamišton mödhe
Seišelan Sared
Seišelan Sared vai Seišelad, täuz' oficialine nimituz — Seišelan Sariden Tazovaldkund (, République des Seychelles, Republic of Seychelles), om sar'hine valdkund Päivnouzmaižes Afrikas. Sen pälidn da kaikiš suremb lidn om Viktorii.
Istorii
Vn 1976 29. päiväl kezakud Seišelan Sared tedištoitiba ičeze ripmatomudes Sures Britanijaspäi.
Valdkundan videnz' lugul Konstitucii om vahvištadud vl 1993, se om väges äiluguižidenke vajehtusidenke.
Geografijan andmused
Seišelad sijadasoiš pohjoižpolehe Madagaskaraspäi.
Seišelan Sariden randad lainištab Indine valdmeri. Randanpird — 491 km.
Real,-
thumb|right|250px|Kompanijan znam thumb|right|250px|«real,-»-gipermarket [[Moskvan Kotel'niki-lidnanlaptas vl 2006]] «real,-» om saksalaine gipermarketoiden verk, Metro AG-kompanijan alajaguz. Nügüd' brend om osttud Auchan-firmale.
Seišelan Sared
Politine sistem
thumb|right|250px|Seišeloiden parlamentan pert' [[Viktorii (lidn, Seišelad)|Viktorii-pälidnas i sen seičemenz' kucund vl 2020]] Ohjandusen form om unitarine prezidentine tazovaldkund äjiden partijoiden sistemanke. Valdkundan da ohjastusen pämez' om prezident (, Président de la République des Seychelles, President of the Republic of Seychelles). Kaik rahvaz valičeb händast videks vodeks, üks' kahtenz' strok om voimusine.
Käskusenandai tobmuz om üks'kodine parlament. Se om Rahvahaline Suim (, Assemblée nationale, National Assembly) 35 ezitajanke. Heiden valdatusiden strok om viž vot, kaik rahvaz valičeb.
Real,-
Irdkosketused
Kategorii:Torguindverkod
Seišelan Sared
Politine sistem
Seišeloiden generaližed valičendad oliba vn 2020 22.-24. päivil redukud, valitihe valdkundan prezidentad (järgenduseližed) i parlamentan ühtnijoid (edelstrokuižed valičendad ühtenzoitmaha niid prezidentan valičendoidenke). Voziden 2016−2020 Denni For-prezident sai kilad. Prezident om Uovel Ramkalavan vn 2020 redukun 26. päiväspäi (sai 54,91% änid), hän oli parlamentižen oppozicijan lideraks vll 1998−2011 and 2016−2020, ühtni prezidentan edeližihe nellhä valičendoihe (2001, 2006, 2011, 2016), no sai kildust joga kerdan enamba mi 40% änid rezul'tatanke. Parlamentan seičemenz' kucund om valitud da radab vn 2020 redukuspäi.
Administrativiž-territorialine jagand
Kacu kirjutuz: Seišelan Sariden administrativiž-territorialine jagand.
Latinan frazoiden nimikirjutez
Kacu mugažo
Kategorii:Latinan kel' Kategorii:Nimikirjutesed
Seišelan Sared
Eläjad
Seišelan Saril elädas seišelalaižed. Vn 2014 heinkus valdkundan ristitišt oli 91 650 eläjad.
Uskondan mödhe (2010): riman katolikad — 76,2%, protestantad — 10,5%, toižed hristanuskojad — 2,4%, induistad — 2,4%, islamanuskojad — 1,6%, toižed uskojad — 1,1%, märhapanendata — 4,9%, religijatomad — 0,9%.
Ust'-Džegut
Ust'-Džegut (Усть-Джегута́, Усть-Джьгваты, Жэгуэтэныпэ / Усть-Жэгуэтэ, Джёгетей Аягъы) om Venäman lidn da lidnankund Karačajan da Čerkesijan Tazovaldkundan pohjoižes. Se om Ust'-Džegutan rajonan administrativine keskuz.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud kozakoil-sirdnikoil vl 1861 kuti Ust'-Džegutinskai-stanic (станица Усть-Джегутинская). Se sai lidnan statusad vl 1975 nügüdläiženke nimenke.
Ust'-Džegut šingotase sauvondmaterialiden tegimil (cement, mouckivi , silikatine savič), pen' gidroelektrostancii om sauvomas. Edel 2004. vot raudbetontegesiden tegim radoi mugažo.
Geografijan andmused
Lidn sijadase pidust' Kubanin oiktad randad, 627 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Ust'-Džegutan vezivaradim seižub ülezjogen, Sur' Stavropolin kanal augotase siš, om lidnan päivnouzmaižeks röunaks. Matkad Čerkesskhasai om kahesa kilometrad pohjoižhe. Džegut-raudtestancii radab vspäi 1944, se om 71-kilometrižen sarakon Nevinnomisskai-stancijaspäi lopstancijaks. Ei ole passažirühtenzoitust raudtedme vspäi 2009, se om kaičenus Čerkesskhasai vaiše.
Kub 2: Giperkub
«Kub 2: Giperkub» (Cube 2: Hypercube) om voden 2002 kanadine fantastine fil'm. «Kub»-fil'man jätktuz.
Ust'-Džegut
Geografijan andmused
Ust'-Džegut om lidnankundan üks'jäine eländpunkt.
Kub 2: Giperkub
Režissör — Andžei Sekula.
Homaičendad
Kategorii:Kanadan fil'mad Kategorii:Tedoliž-fantastižed fil'mad Kategorii:Fil'mad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 2002 fil'mad Kategorii:Fil'mad anglijan kelel
Ust'-Džegut
Eläjad
Rahvahad (enamba 0,4% vl 2010, ozutadud rahvahudenke): karačailaižed — 54,6%, venälaižed — 32,6%, abazilaižed — 6,0%, čerkesalaižed — 1,4%, čiganalaižed — 1,1%, totarlaižed — 0,7%, ukrainalaižed — 0,4%, toižed rahvahad — 3,2%.
Islaman pämečet' om avaitud. Ortodoksižen hristanuskondan kaks' jumalanpertid ratas lidnas: ph. Mikoi-arhangelan (letihe kivišt vll 1879−1885) i phh. Pedr da Fevronija Muromalaižiden (om saudud vll 2014−2019). Protestantizman nell' pühäpertid oma saudud: vižkümnenden päivän jumalankodikundan kaks' jumalanpertid i baptizman kaks' jumalanpertid.
Rahvahidenkeskeine nügüd'aigaižen ohjandusen avol'jaine kolledž (Čerkessk) — Ust'-Džegutan filial om lidnan professionaližen opendusen aluzkundaks.
Lidnankundan pämez' om Nevondkundan ezimez'. Lidnan Administracijan pämez' om Kemal Bairamukov vn 2012 kül'mkuspäi.
Alžir (lidn)
thumb|left|250px|Lidnan nägu Man kaimdajaspäi Alžir (الجزائر العاصمة El' Džazājir al-ʿāṣima, ⴷⵣⴰⵢⴻ Dzajer / Lezzajer vepsän kirjamil, Alger [al.ʒe]) om ühtennimine Alžir-valdkundan pälidn. Se om Alžiran agjan (vilajetan) administrativine keskuz mugažo.
Istorii
Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud berberan dinastijan Bologgin ibn Ziri-ezitatal vodel 944 finikijalaižiden amuižen Ikosim-eländpunktan sijas (Ikosium Rimalaižen imperijan aigan). El' Džezājir kändase «sared» araban kelespäi, sikš nell' sart oli mererandanno edel 1525. vot, sid' ned ühtištuiba kontinentanke. 16.-18. voz'sadoil lidn oli merirazbainikoiden bazaks. Vll 1830−1962 Alžir oli Francijan ühtennimižen kolonijan pälidnaks. Lidnan pämez' nimitase vali:kš.
Alžir-lidn šingotase himižel da kivivoihimižel sarakoil, mašiništonsauvomižen i tekstilin edheotandoil, sömtegimištol, turizmal i meriportal, fondbirž radab.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Keskmeren randal, 2..424 m ü.m.t. korktusil, 10 m keskmäižel korktusel. Atlas-mäged ümbärtas lidnad suvespäi.
Klimat om Keskmeren, kezal om räk. Voden keskmäine lämuz om +17,8 C°, heinkus-elokus +25..+26 C°, tal'vkus-keväz'kus +11..+13 C°. Ekstremumad oma −3 C° i +47 C°. Paneb sadegid 598 mm vodes, enamba kül'mkus-uhokus (73..91 mm kus), kuiv sezon oleskeleb kezakus-elokus (21 mm pordos). Paneb lunt harvoin lujas, kerdan voz'kümnes.
Alžiran agj jagase 13 administrativižeks ümbrikoks, ned alajagasoiš 57 kundaks. Agjan tobj pala om pälidnan eläjad.
Eläjad
Vl 2008 Alžiran rahvahanlugemižen mödhe lidnan ristitišt oli 2 364 230 eläjad 273 km² pindal, ezilidnoidenke (vilajet) — 4 mln eläjad, valdkundan kümnendez, i läz 7,8 mln lidnaglomeracijas 1190 km² pindal (2015, 1. sija Margiban maiš). Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'.
Edeline lidnan pämez' (vali) om Abdel'kader Zuh (reduku 2013 — sulaku 2019, Abdelkader Zoukh).
Transport
Avtobusad, tramvaid, taksid, funikulörad, ezilidnelektrojonused i metro (vspäi 2011 1 jono om, 17 stancijad, 18 km raudted) oma kundaližeks transportaks lidnas.
Rahvahidenkeskeine civiline Alžiran lendimport Huari Bumed'jen-prezidentan nimel nimitadud (ALG) sijadase 17 kilometras päivnouzmha-suvipäivnouzmha lidnan keskusespäi Dar El' Beid-ezilidnas. Tehtas reisid Francijan äjihe lidnoihe, Evropan erasihe maihe, araban i francijan keliden maihe mail'madme, mugažo Alžir-valdkundadme.
Vargas Dorangel'
Hose Dorangel' Vargas Gomes (José Dorángel Vargas Gómez) a. k. a. El' Komegente (El Comegente) vai Andoiden Gannibal Lekter (sünd. 14. semendku 1957, Kan'jo Sankudo, Venesuel) om venesueline koditoi serijaine rikoi, man'jak, kannibal da meletoi. Rikoi i söi enamb kümned ristitud (kaks'toštkümne žertvad oma todištadud), mehed oliba hänen kaikiš tetabambiš žertvoišpäi.
Mez' om ezmäine tetab serijaine man'jak valdkundan istorijas. Mecazi žertvoid Torbes-jogen ümbrišton 12. Uhokun puištos läz Tarib-lidnad Tačir-provincijas, 750 kilometras Karakasaspäi. Ogernik oli tabatud vn 1999 uhokun 12. päiväl.
Man'jak söi vaiše mehid (sportmehid i sijaližid radajid tobjimalaz): naižed, hänen mel'pidegen mödhe, oma «magutomad», sangeričuiš om «äi holesterinad», a vanhušid oma «lujas požastoitud, miše södaiži heid». Ičenägubha diagnozha i sijaližiden eläjiden vastustushe kacmata, Vargas oli sittud i om türmatud psihiatrižes klinikas ičeze elon lophusai.
Homaičendad
Kategorii:Man'jakad Kategorii:Kannibalad Kategorii:Rikojad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe
Tramvajan maršrut №100 (Piter)
thumb|right|275px|[[LM-99AVN 100-ndel maršrutal]] 100 tramvai om Piterin tramvajan maršrut.
Tramvaivagonad
Kategorii:Piterin tramvai
Las Pjedras
Las Pjedras (Las Piedras [las ˈpjeðɾas]) om toponim. Se voib znamoita:
Sur' Sünd! Abuta minei jäda henghe kesked necidä surmarmastust
thumb|right|250px|Graffiti murendushesai thumb|right|250px|Jäl'ges murendust. Graffitin tegii D. Vrubel' radon aigan endištusen päl '''«Sur' Sünd! Abuta minei jäda henghe kesked necidä surmarmastust»''' („Mein Gott, hilf mir, diese tödliche Liebe zu überleben“, „Господи! Помоги мне выжить среди этой смертной любви“), vai «Vellesine čuk» lühüdaks, om üks' kaikiš tetabambiš graffitišpäi mail'mas. Sen tegii — venälaine Dmitrii Vrubel'-graffitimez'. Kuvadab L. Brežnevan i E. Honekkeran tetabad čoksuišt. Om sätud vn 1979 Barbara Klemm:an fotokuvan mödhe.
Kuva om pirtud («kirjutadud») vodel 1990 enččen Berlinan seinän fragmental. Vl 2009 pühkihe graffitid restavracijan aigan, no tegii pirdi kuvad tošti. Nügüd'aigan se mülüb Berlinan kaikenaigaižhe «East Side Gallery»-ozutelendha avoinuden taivhan al.
Kategorii:Graffiti Kategorii:Vilusoda
Demetra
thumb|right|200px|Demetran rimalaine kuvapatsaz [[Madridan muzejas, 201−225 vv. EME]] Demetra (Δημήτηρ Demeter «Mam-Ma», mugažo Δηώ Deo) — amuižgrekan mifologijas om plodukahusen jumalnaine, manradandan kaičii. Üks' kaikiš arvostoittud olimpižen panteonan jumaloišpäi.
Demetra om čomakulu naine, küpsan nižun mujun hibusidenke. Hän om Kronosan i Rejan kahtenz' tütär, Zevsan sizar da mel'heine, Geran, Gestijan, Aidan i Poseidonan sizar. Hänen tütär om Persefona, kudamb oli vargastadud Aidal i linni hänen akaks.
Rimalaižes mifologijas väghižen pöudon Cerera-jumalnaine oli Demetran analogaks.
Homaičendad
Kategorii:Amuižgrekan jumalad Kategorii:Jumalad kirjamišton mödhe Kategorii:Mifologižed personažad kirjamišton mödhe
Kodiman kaičijan päiv
Kodiman (Tatanman) kaičijan päiv (День защитника Отечества) om Venäman valdkundaline praznik, lebupäiv. Oigetas uhokun 23. päiväl. Praznik om pandud Venäman NFST:n VCIK:an Preziduiman käsköl vn 1922 vilukus Rusttan Armijan ezmäižiden toriden muštoks Germanijan imperijan sodavägid vaste vn 1918 uhokus.
Nügüd'aigan oigetas praznikad sen-žo nimenke Vaugedvenämas, Tadžikistanas da Kirgizstanas. Se om lebupäiväks Kirgizstanas vspäi 2004.
Kategorii:Venäman praznikad Kategorii:Kirgizstanan praznikad Kategorii:Tadžikistanan praznikad Kategorii:Vaugedvenäman praznikad Kategorii:Praznikad kirjamišton mödhe Kategorii:23. uhoku
LOL
LOL (mugažo lol; laughing out loud «komedas, kulheze nagrden»; vai laugh out loud «nagrda komedas, kulheze»; vai lots of laughs «äi nagrad») om anglijankel'ne akronim, internet-mem.
Tobjimalaz kävutadas terminad nagran kuvandale kirjutandformas. Mülütihe lühendust Oksfordan anglijan kelen vajehnikha vn 2011 keväz'kus. Sen keradajiden tedoidusen mödhe, lühendusen ezmäine kirjutadud mainitez «Laughing Out Loud»-znamoičendanke om löutud «Usenet»-verkon Uein Pirsonan oigenduses 1980-nzil vozil.
Kategorii:Internet-memad
Tomskan agjan lidnad
Kaik om kuz' lidnad (город, sidä kesken 1 SATÜ) i üks' lidnanvuitte žilo (ven. посёлок городского типа) Tomskan agjas.
Homaičendad
Kategorii:Lidnoiden nimikirjutesed Venälaižen Federacijan subjektoiden mödhe
Kuruv
thumb|left|250px|Kuruv-žilon kart. Kuruv vai Kurov (pol'šan kelel: Kurów) om žilo (külä) Pol'šanman päivnouzmas, Kurovan gminan keskuz Lüblinan sodaveikundas.
Ezmäine mainitez Kuruvas vasttase XII voz'sadal. Vlpäi 1442 vhesai 1870 Kuruv oli lidnan statusanke.
Kuruv seižub Kuruvk-jogen randoil. Vl 2011 eläjiden lugu oli läz 2 800 ristitud.
Postkommunistižen Pol'šanman ezmäine prezident Voiceh Jaruzel'ski om sündnu Kuruvha vodel 1923.
Kiržač
Kiržač (Киржа́ч) om Venäman lidn da lidnankund Vladimiran agjan päivlaskmas. Se om Kiržačun rajonan administrativine keskuz da üks'jäine lidn.
Istorii
Kiržačun nügüdläižen ižandusen sarakod da edheotandad oma produkcii aerokosmižen sarakon täht, metallanümbriradajan instrumentan pästand, klimatižen mašiništon tehmine tehnoparkas (radiatorad, ventilätorad, ventiläciisistemad — 2,5 tuhad radnikoid), omblendfabrik, meblin fabrik, sömtegimišt (maidtegim i konservtegim), kaks' tipografijad (diplomad, instrukcijad), jäškapoiden, televizoriden i pezendmašinoiden ühthekeradamine «Beko»-torguindmarkanke.
Geografijan andmused
Lidn sijadase kukhikahal tazangištol, 135 m keskmäižel korktusel valdmeren pindan päl, om ümbärtud mecoil. Matkad Vladimirhasai om 90 km päivnouzmha orhal vai 120 km R75-avtotedme. Lähembaižed lidnad oma Karabanovo (20 km) i Aleksandrov (30 km) lodeheze, Kol'čugino 35 km pohjoižpäivnouzmha i Pokrov 40 km suvipäivnouzmha.
Kiržač om lidnankundan üks'jäine eländpunkt.
Kodiman vägi
«Kodiman vägi» om sanutesiden kogoduz vepsän kelel. Siš om paindud Oleg Mošnikovan da Natal'ja Silakovan sanutesid.
Kiržač
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 29 965 ristitud, rajonan ristitišton seičeme kümnendest. Kaikiš suremb ristitišt oli 31 900 eläjad vl 2005, konz mülütihe lidnanvuittušt Krasnii Oktäbr'-žilod i kaht küläd lidnha (vl 2004 sen ristitišt oli 22 700 eläjad).
Kodiman vägi
Kändajad vepsän kel'he oma Marina Ginijatullina, Irina Sotnikova da Galina Baburova. Kirj om pästtud 2015. vodel.
Kiržač
Eläjad
Mašiništonsauvomižen kolledž i profškol oma professionaližen keskopendusen aluzkundoikš.
Kodiman vägi
Kategorii:Kirjad kirjamišton mödhe Kategorii:Kirjad vepsän kelel
Kiržač
Transport
Avtobusad da taksid oma kundaližeks transportaks lidnas. Sportivine lendimpöud om olmas lidnas.
Kiržač-raudtestancii om Moskvan raudten Surel renghal, sen «Aleksandrov — Orehovo-Zujevo»-pidustal. Avtobusad da ezilidnelektrojonused ühtenzoittas lidnad ümbrištonke.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Vladimiran agjan lidnad *
Nitv
Nitv (Нытва, Нытва кар) om Venäman lidn da lidnankund Permin randan suvipäivlaskmas. Se om Nitvan rajonan administrativine keskuz.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1756, nimitihe jogen mödhe. Nimituz znamoičeb «vihand vezi» komin kelel. Vl 1913 raudte tuli metallurgijan tegimennoks. Nitvan tegim sai radnikžilon statusad vl 1928. Kätihe lidnaks vl 1942.
Nitv šingotase tuhkmetallurgijan tegimel tähäsai, pästab keitimpolen astjoiden keradusid, mugažo lihakombinat i leibkombinat ratas lidnas.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Nitv-jogen padoseinän al da sen randoil, 120 m ü.m.t. keskmäižel korktusel, jogen lanktendan sijas Votkinskan vezivaradimhe (Kaman oiged randpol'). Matkad Permin keskusespäi om 55 km päivlaskmha orhal vai 70 km avtotedme. Lähembaine lidn om Krasnokamsk 29 km pohjoižpäivnouzmha orhal vai 33 km avtol.
Seičeme küläd i Vorobji-žilo mülüdas lidnankundha Nitvan ližaks. Lidnankundan pind — 143,05 km².