cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Admiralteiskii rajon
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 157 897 ristitud. Kaik 158 253 ristitud elihe rajonas vl 2021. Vl 2002 rajonan ristitišt oli 187 837 eläjad.
Rajonan administracijan pämez' om Sergei Overčuk vn 2020 redukuspäi. Edeline administracijan pämez' om Svetlana Štukova (tal'vku 2014 — sügüz'ku 2020).
N3xt
«N3xt» (Jäl'gh1ne) om MoRandi-muzikgruppan koumanz' studine al'bom. Se om pästtud 2007-ndel vodel.
Homaičendad
Kategorii:MoRandi:n al'bomad Kategorii:Al'bomad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 2007 al'bomad
Avstralijan dollar
Avstralijan dollar (Australian dollar) om Avstralijan valdkundvalüt. Vajehti avstralijan funtad vn 1966 uhokus.
1 dollar = 100 centad. Valütkod om AUD. Simvolad: $, A$, mugažo $A, AU$, $AU. Valütan regulätor om Avstralijan Varoiden bank. Kävutadas mugažo Kiribatiš, Naurus i Tuvalus.
Rahuded kävundas oma 5, 10, 20, 50 centad, 1 i 2 dollarad. Banknotad oma 5, 10, 20, 50, 100 dollarad nominalanke. Vspäi 1988 tehtas banknotoid vaiše plastikaspäi.
Irdkosketused
Kategorii:Rahaühtnikad Kategorii:Avstralii (valdkund)
Vepsän man mujud
«Vepsän man mujud» om erazvuiččiden vepsäläižiden sarnoiden, sanutesiden da toižiden materialoiden kogoduz vepsän i venän kelil. Kogoduz om pästtud vodel 2012 Petroskoihe.
Kirjan tegijad oma J. Markov da N. Markova.
Novotroick
thumb|left|250px|Lidnan valičemižümbrikod vl 2007 Novotroick (Новотроицк) om Venäman lidn da lidnümbrik Orenburgan agjan suvipäivnouzmas.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1920 kuti futoriden ühtenzoituz. Saudihe raudan metallurgijan kombinatad sijaližel torhudel vozil 1931−1955 (vspäi 1992 «Uralan Teraz»-edheotand). Vl 1945 ühtištuihe Novo-Troick-žilod lähiženke Akkermanovk-žilonke (Аккермановка) da anttihe lidnan statusad. Novotroickan toižed edheotandad oma hromühtnendoiden tegim i sauvondmaterialiden kompanijad (cement, raudbeton, šebin', pilindmaterialad).
Geografijan andmused
Lidn sijadase Uralanjogen oiktal randal, 200 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Röunatab Kazahstananke, matkad Orenburghasai om 276 km päivlaskmha, Orskan röunhasai — 4 km päivnouzmha.
Novotroick jagase kahteks rajonhaks (Päivlaskmaine i Keskuzrajon), sen ližaks om severz'-se lidnanlaptid. Seičeme žilod, raudtesarak i Guberl'-raudtestancii mülüdas lidnümbrikho. Lidnümbrikon pind — 352,34 km².
Eläjad da transport
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 98 173 ristitud, lidnümbrikon — 105 367 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt oli 109..111 tuhad eläjid vozil 1994−2001 (111 tuh. rist. vl 1996). Vl 2017 kaik 95 139 ristitud elihe lidnümbrikos.
Edeline lidnümbrikon pämez' om Jurii Araskin (reduku 2015 — kül'mku 2017).
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Orenburgan agjan lidnad Kategorii:Orenburgan agjan lidnümbrikod
Lehmoja (Pöudon rajon)
Lehmoja om oja Venämas, Leningradan agjas, Pöudon rajonas. Se om Šapšan ližajogi.
Kategorii:Leningradan agjan joged Kategorii:Venäman joged Kategorii:Joged kirjamišton mödhe Kategorii:Pöudon rajon
Neue Deutsche Härte
Neue Deutsche Härte (Uz' saksalaine jüguz) om muzikčuraduz, kudamb om sündnu Saksanmaha 1990-nzil vozil.
Siš ühtištudas indastrial- i hevimetalan, hardrokan da elektromuzikan pirdad. Pajoiden tekstad oma tobjimalaz saksan kelel.
Kuritib
Kuritib (Curitiba [kuɾiˈtʃibɐ] «pedaipähkmen tahond» tupi-indejalaižiden kelespäi) om lidn-millioner Brazilijan suves. Se om Paran-štatan administrativine keskuz da sen kaikiš suremb lidn.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vn 1693 29. päiväl keväz'kud. Kaks' voz'sadad šingotihe kaivuziden radol i oli maižanduzrajonan torguindan keskuseks. Sai lidnan statusad vl 1842.
Raudte ühtenzoiti Paranagua-meriportanke vl 1885. Vl 1912 ezmäižen braziližen universitetan aluz om pandud Kuritibha, se om Paranan federaline universitet.
Geografii da klimat
Klimat om meren da mägiden subtropine.
Kuritiban lidnümbrikon pind — 435,9 km², sidä kesken lidnanlaptoiden — 319,4 km².
Eläjad
Vl 2013 eläjiden lugu oli 1 848 943 ristitud, lidnaglomeracijas — 3 210 000 ristitud (seičemenz' surtte valdkundas).
Ekonomik da transport
Kuritib om avtoiden tegijoiden kahtenz' surtte keskuz Latinižes Amerikas. Vodes läz 2 mln turistoid tuldas neche puhthaze ekologižešti lidnha.
Rahvahidenkeskeine Afonsu Penan nimel nimitadud civiline lendimport (CWB) sijadase 18 km suvipäivnouzmpolehe lidnan keskusespäi. Metrod ei ole, avtobusoiden kiruhtranzitan sistem radab.
Irdkosketused
Kategorii:Brazilijan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Sombathei
Sombathel'  (Szombathely ['sombɒt.hɛj], Kamenec, Steinamanger, Sambotel) om lidn Mad'jaranman päivlaskmas. Se om valdkundan kümnenz' lidn eläjiden lugun mödhe, Vaš-agjan administrativine keskuz.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud rimalaižil vl 45 EME kuti Savarii (Savaria), Pannonii-provincijan pälidn, sen jändused oma kaičenus paloin. Vn 458 manrehkaiduz pani lidnad mantazole. Mad'jaran nimituz libui sobatan jarmankoišpäi: szombat «sobat» i hely «sija».
Toižen mail'man sodan jäl'ghe mašinansauvomižen, tekstiližen i sömtegimišton edheotandad oliba saudud da radoiba Sombatheliš.
Geografijan andmused
Lidn sijadase 216 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Pened Perint i Djondjoš-joged jokstas lidnadme. Matkad Avstrijan röunhasai om 10 km päivlaskmha, Budapešthasai om 220 km päivnouzmha. Budapešt — Grac raudtekeskust läbitab lidnad.
Eläjad
Vl 2013 eläjiden lugu oli 77 547 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 85 617 eläjad vl 1990.
Rahvahad (enamba 0,4% vl 2011): mad'jaralaižed — 83%, saksalaižed — 2%, čiganalaižed — 0,8%, horvatijalaižed — 0,6%, toižed rahvahad — 1,2%, rahvahuden ozutandata — 12,4%.
Irdkosketused
Kategorii:Mad'jaranman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Takuarembo
Eländpunktan aluz om pandud vl 1832 San Fruktuoso-nimitusenke katoližen ph. Fruktuoz Tarragonalaižen nimen mödhe, Urugvain Fruktuoso Rivera-prezidentan kaičijan, hän käski säta eländpunkt. Žilo sai lidnuden statusad (isp. villa) vl 1895, kätihe lidnaks (isp. ciudad) vn 1912 24. päiväl kezakud nügüdläiženke nimenke jogen mödhe.
Takuarembo om maižanduzrajonan keskuseks (živatvodind), sömtegimišton (lihakombinat, jauhtegimed) i mecpilindan edheotandad ratas lidnas.
Lidn sijadase agjan pohjoižes, Takuarembo-jogen randal (Rio Negron oiged ližajogi), 137 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Montevideo-pälidnhasai om 390 km suvhe avtotedme vai raudtedme.
Vn 2011 Urugvain rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 54 755 ristitud, se oli kaikiš suremb lidnan ristitišt, agjan koume videndest.
Irdkosketused
Kategorii:Urugvain lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Lämoi
thumb|right|250px|Lämoi Lämoi om terav muigotamine (palamine), sen aigan nägui sädegoičend i lämuzenergijan eritand tegesoiš.
Tedoel'genduses lämoi om gazoiden da plazman ühtmuz, kudamb ozaidase, konz:
Süd
Lämoi om palandan processan päfaz. Ičezen lämoin lämuz rippub substancijas-poltusespäi i muigotajan painudespäi. Kaik ned koume faktorad (sättujad poltuz, muigoitai, lämuden korktuz) oma tarbhaižed lämoin zavodindan täht.
Äjad substancijad voidas olda poltusen. Palamine tegese hapanikan atmosferas paksumba kaiked, no ei ole vaiše siš, oz., hloras i ftoras mugažo. Vezi palab ftoran atmosferas vauvazruskedsinižel mujul, sen aigan vezi om poltuz, hapanik sädase palamižen rezul'tataks.
Istorii
Lämoin samižen mahtusen avaiduz tegihe aigaližes paleolitas völ kividen ümbriradmižespäi. Palamižprocessan kävutand sinantropoil om todestadud.
Eziauguižešti ottihe lämoid kävutamižhe savun samižen täht lendajid gavedid vaste, i vaiše sen jäl'ghe amuižed ristitud löutihe lämoin ledeks kulinarijan funkcijanke. Savukurdihe sömäd, sid' zavottihe räkištada avoinudel lämudel i paštta hiliš. Keitand om melestehtud neolitan aigan keramikastjoidenke ühtes.
Homaičendad
Kategorii:Himii
Dubrovina Vera
Vera Andrejevna Dubrovina (Вера Андреевна Дубровина; sünd. 10. eloku 1917, Verhovensk, Irkutskan gubernii, Venäman imperii — kol. 2002, Saratov, Venäma) oli nevondkundaline i Venäman venälaine baletartist da baletpedagog. Venäman NFST:n rahvahan artist (1957).
Naine oli Saratovan teatraližen tehnikuman vn 1939 pästnikaks, openui sen horeografižel palakundal. Radoi Saratovan operan da baletan akademižes teatras. Balerin oli pegagogan Saratovan horeografižes školas ičeze teatraližen kar'jeran lopindan jäl'ghe.
Homaičendad
Kategorii:Venäman baletartistad Kategorii:NSTÜ:n baletartistad Kategorii:Baletartistad Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Irkutskan agjaha Kategorii:Kolnuded Saratovas
Alaudinsk
Alaudinsk (Нижнеу́динск, Доодо-Үдэ хото) om Venäman lidn da lidnankund Irkutskan agjan päivlaskmas. Se om Alaudinskan rajonan administrativine keskuz, mülüb rajonha vspäi 2010.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud Elisei Tümencev-atamanan ohjandusel kuti Pokrovskii-lidneihut (Покровский городок) tal'vdundan sijaks vl 1648. Nimitihe Udinskii-lidneihudeks (Удинский острожек) vl 1649. Alaudinsk sai makundan lidnan statusad vl 1783, nimitihe erištamha Üläudinskaspäi.
Alaudinsk šingotase sömtegimišton edheotandoil i sauvondmaterialiden sarakol.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Ud-jogen randoil (Уда, Angar-jogen hurapol'ne bassein), 420 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Irkutskhasai om 506 km suvipäivnouzmha. Lähembaižed lidnad oma Tulun 107 km päivnouzmha-suvipäivnouzmha orhal, 117 km avtotel vai Transsibal, i Alzamai 76 km pohjoižhe orhal, 91 km avtotedme vai Transsibadme.
You're My Heart, You're My Soul
thumb|right|250px|Pajon notgrafik [[fortepianole da sintezatorale]] «You're My Heart, You're My Soul» (Oled minun südäin, oled minun heng) om Modern Talking-kollektivan tetab pajo. Se om ühtenz' pajo «The 1st Album»-al'bomas (1985) da ühtennimine singl. Ned oma pästtud 1984-nden voden 29. päiväl redukud, BMG- da Hansa Records-leibloil. Se om gruppan debütine singl. Pajo om änetadud anglijan kelel.
Alaudinsk
Geografijan andmused
Klimat om terav kontinentaline. Voden keskmäine lämuz om −0,4 C°, kezakun-elokun +15..+18 C°, tal'vkun-uhokun −17..−20 C°. Ekstremumad oma −49 C° i +36 C°. Paneb sadegid 410 mm vodes, enamba heinkus-elokus (89..90 mm kus), vähemba kül'mkus-keväz'kus (7..14 mm kus).
You're My Heart, You're My Soul
Tekstan i muzikan tegii — Diter Bolen (hän oli Modern Talking:an ühtnii); siloi hän radoi Stiv Benson-psevdonimanke.
Alaudinsk
Geografijan andmused
Alaudinsk om lidnankundan üks'jäižeks eländpunktaks.
You're My Heart, You're My Soul
Kompozicii sai surt satust Evropas. Pästandan jäl'ghe oli mödud enamb 8 millionad kopijoid kaiked mail'madme. Pajo oli ezmäižes sijas valdkundoiden riven čartoiš, sidä kesken Saksanmas.
Alaudinsk
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 36 999 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt oli 44 tuhad eläjid vll 1992−1996. Vl 2017 lidnan ristitišt oli 33 954 eläjad.
You're My Heart, You're My Soul
Saksanmas i Francijas (mugažo — Bel'gijas, Portugalijas, Ročinmas, Šveicarijas) singlal kuldaine status tegihe, platinaine oli Suviafrikan Tazovaldkundas (kahtišti), i Danijas — hobedaine. Mugažo pajo oli populärine NSTÜ:s.
Muzikklip om fil'mdud Lüksemburgas vl 1984.
Alaudinsk
Eläjad
Ortodoksižen hristanuskondan puine ph. Mikulai-čudonsädajan jumalanpert' om letud vll 1907−1908. Sündun Voznesenjan koume pühäpertid oma kadonuded: päjumalanpert', jumalanpert', časoun'.
You're My Heart, You're My Soul
Pajon uz' «You're My Heart, You're My Soul '98»-versii om pästtud 1998-nden voden 16. päiväl keväz'kud kut singl «Back for Good»-al'bomaspäi. Se oli populärine mugažo, i mülüi äjiden evropižiden valdkundoiden hitparadoihe. Uden singlan pästand linni platinaižeks Saksanmas da kuldaižeks Francijas.
Südäiolend
Pajo om änetadud evropop-, disko- da sintipop-žanroiš.
Alaudinsk
Eläjad
Alaudinskan raudtetransportan tehnikum om lidnan professionaližen opendusen aluzkundaks.
You're My Heart, You're My Soul
Südäiolend
«You're My Heart, You're My Soul» om järgeline pajo kebnritmas, mugomad oliba populärižed 1980-nziš voziš. Se om armastusen polhe, allegoriženke koveritomanke tekstanke.
Alaudinsk
Eläjad
Edeline lidnankundan pämez' (Administracijan pämez') om Aleksandr Putov (keväz'ku 2012 — reduku 2022). Lidnan Duman ezimez' om Jelena Jabločkina vn 2022 redukuspäi, edeline om Dmitrii Averjanov.
You're My Heart, You're My Soul
Südäiolend
Pajon heng om nor' mez', hänen südäikera palab himospäi i armastusespäi armhannoks neiččennoks. Mez' laskese ičeze unikuvihe, miše hamakahan olda hänenke.
Irdkosketused
Kategorii:Modern Talking:an pajod Kategorii:Pajod kirjamišton mödhe Kategorii:Singlad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 1984 pajod Kategorii:Vn 1984 singlad Kategorii:Debütižed singlad
Alaudinsk
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Irkutskan agjan lidnad *
Fines da Ferb
«Fines da Ferb» (Phineas and Ferb) om amerikaine mul'tiplikacine muzikserial komedijan žanras. Serialas om 4 sezonad, kaik om 222 epizodad vai 135 serijad. Om tehtud amerikaižen «Disney Channel»-kanalan täht anglijan kelel, läksi ekranoile vozil 2007−2015. Om ozutadud Venämas vozil 2010−2015 (STS- da Disnei-telekanalad).
Irdkosketused
Kategorii:AÜV:oiden TV-serialad Kategorii:Mul'tserialad Kategorii:TV-serialad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 2007 serialad Kategorii:TV-serialad anglijan kelel
Raffell Frensis
Frensis Džein Raffell (Frances Jane Ruffelle; sünd. 29. eloku 1965, London, Anglii, Sur' Britanii) om anglijalaine pajatai i müzikloiden aktris. Hän om «Toni»-premijan laureatan.
Vl 1994 pajatai naine ezini «Evrovizii»-konkursal, kus pajati «Lonely Symphony (We Will Be Free)»-pajon. Frensis sai 10-nden sijan (63 čokkoint).
Irdkosketused
Kategorii:Suren Britanijan pajatajad Kategorii:Suren Britanijan aktrisad Kategorii:Pajatajad kirjamišton mödhe Kategorii:Aktrisad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Evrovizijan ühtnijad
Savonlidn
Savonlidn (Savonlinna [ˈsɑʋonˈlinnɑ], Nyslott) om lidn Suomenman suvipäivnouzmas. Se om valdkundan 34nz' lidn eläjiden lugun mödhe, mülüb Suvisavo-agjaha.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1475 kuti Ročinman Nyslott-lidnuz («uz' lidnuz») da žilo senno. Vspäi 1534 lidnuz oli Savo-provincijan keskuz. Vl 1639 žilo sai lidnan statusad. Vspäi 1743 oli Venäman imperijan Viipurin guberijan palaks.
Savonlidn šingotase pun ümbriradmižel, transportan edheotandoil, veimetomiden kaičendsistemiden tegimel (vspäi 2019), turizmal.
Geografijan andmused
Lidn sijadase agjan päivnouzmas, Saimaa-järven i sen laivten randal, pol'tel Mikoišpäi Jogensuhu. Matkad Hel'sinkihesai om 284 km suvipäivlaskmha orhal, 333 km avtotel Mikoin i Lahten kal't, 400 km raudtedme Kouvolan kal't. Agjan Mikoi-keskuz om 86 km päivlaskmha-suvipäivlaskmha orhal vai 103 km avtotedme.
Vl 2019 lidnan ühthine pind oli 3 597,70 km², sidä kesken kuivma — 2 238,09 km², sokaz ma oti koumandest (1 359,61 km²).
Savonlidn jagase 35 nimitadud rajonaks-küläks, kaik 97 küläd alištudas lidnankundan tobmudele.
Eläjad
Mamankelen mödhe (2016): suomen kel' — 96,3%, ročin kel' — 0,1%, toižed keled — 3,6%.
Irdkosketused
Kategorii:Suomenman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Suvisavo
Magnitogorsk
Magnitogorsk (Магнитого́рск, Магнитогорски, Магнитогорск / Магнит) om Venäman lidn da lidnümbrik Čeläbinskan agjan suvipäivlaskmas. Se om agjan kahtenz' lidn eläjiden lugun mödhe.
Istorii
Ezmäižen eländpunktan aluz om pandud venämalaižil baškiran territorijal vl 1743 kuti Magnitnai-lidnuz, nimitihe lähižen raudasižen mägen mödhe. Varatoitihe raudkivendol Beloreckan tegint. Möhemba nimitaškanzihe eländpunktad Magnitnai-stanicaks (станица Магнитная). Sen tobj pala om upotadud vezivaradimen täutmižen aigan vl 1937, jättud pala muga nimitase-ki nügüd'.
Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud vl 1929 stanican sijas samha raudkivendod da sauvomha metallurgijan tegint. Sen voden 30. päiväl kezakud ezmäine jonuz tuli Magnitogorskai-stancijha, lugetas alusenpanendan oficialižeks dataks. Amerikaižed, germanižed i britanižed kompanijad toiba mašiništod da abutiba sauvomižele. Radnikžilo sai lidnan statusad nügüdläiženke nimenke vl 1931. Kombinatan tehmižed ratas 1930-nziš vozišpäi. Toižen mail'man sodan aigan 34 edheotandad oliba evakuiruidud lidnha Ukrainaspäi, Leningradaspäi i Moskvaspäi.
Geografijan andmused
thumb|left|250px|Magnitogorskan rajonad: {{legend|yellow|Leninan rajon}} {{legend|orange|Ordžonikidzen rajon}} {{legend|fuchsia|Oigedrandaline rajon}} Lidn sijadase Ural-jogen üläjoksmusen molembil randoil, Suviuralan päivnouzmaižil pautkil, Magnitnai-mägen pohjanno (lidnan päivnouzmas, Магнит-тау, vanh. Әтәс — Atač «kukoi», 616 m ü.m.t., saihe kivendoks mägen tobmad palad), 370 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Röunatab Baškortostananke päivlaskmas. Tegimen uit-vezivaradim (Заводской пруд vai Магнитогорское водохранилище, 33 km²) om saudud Ural-jogel. Se jagab lidnad poleti, hura rand om Azijas, oiged rand — Evropas. Matkad Čeläbinskhasai om 249 kilometrad pohjoižpäivnouzmha orhal, 309 km avtotedme vai 420 km raudtedme. Lähembaižed lidnad oma Üläural'sk 53 km pohjoižhe orhal vai 62 km avtotel i Beloreck (Baškortostan) 71 km lodeheze orhal, 84 km avtotedme vai raudtedme.
Magnitogorsk om lidnümbrikon üks'jäine eländpunkt. Lidn jagase koumeks rajonaks vspäi 1972, ned ei olgoi municipaližikš ühtnikoikš. Agapovkan rajon ümbärdab lidnad Čeläbinskan agjas.
Eläjad
Vl 1939 lidnan ristitišt oli 146 tuhad eläjid. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 407 775 ristitud, agjan ühesandez. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 430..440 tuhad eläjid vll 1989−1994 (444 tuh. rist. vl 1991).
Rahvahad (2010, enamba 0,4%): venälaižed — 83,0%, totarlaižed — 5,0%, baškiralaižed — 3,7%, ukrainalaižed — 1,5%, kazahlaižed — 1,0%, tadžikalaižed — 0,5%, vaugedvenälaižed — 0,4%, toižed rahvahad — 0,9%, rahvahuden ozutandata — 4,0%.
Professionaližen opendusen valdkundaližed aluzkundad oma Magnitogorskan sauvondmontažan tehnikum, viž kolledžad, üläopendusen koume aluzkundad: tehnine universitet, konservatorii, valdkundaližen radnikoičendan akademijan filial.
Transport
Tramvaid, maršruttaksid, avtobusad da taksid oma kundaližeks transportaks lidnas. Kaks' Magnitogorsk-raudtestancijad, passažiroiden i jüguiden täht. Ei ole rengazavtoted lidnas ümbri.
Rahvahidenkeskeine civiline Magnitogorsk-lendimport (MQF / МГС, 193 tuh. passažiroid vl 2017) sijadase 14 km päivlaskmha lidnan röunaspäi. Lendimportan territorii mülüb lidnümbrikho, se om ümbärtud Baškortostanan territorijal. Tehtas reisid Moskvha, Sočihe, sezonreisid Turkanmaha (Antal'j).
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Čeläbinskan agjan lidnad Kategorii:Čeläbinskan agjan lidnümbrikod
Ranevskaja Faina
Faina Georgijevna (Grigor'jevna) Ranevskaja (Фаина Георгиевна (Григорьевна) Раневская), todesine nimi — Faina Girševna Fel'dman (Фаина Гиршевна Фельдман; sünd. 15. eloku 1896, Taganrog, Venäman Imperii — kol. 19. heinku 1984, Moskv, NSTÜ), oli tetab nevondkundaline i venämalaine aktris, NSTÜ:n rahvahaline artist (1961).
Biografii
Faina oli sündnu elokahaze evrejalaižiden kanzha, hänel oli koume velled i Bella-sizar. Openui Taganrogan Mariinskai-naižgimnazijas, sai kodikazvatust mugažo (muzikan, pajatandan i verhiden keliden mahtod). Neižne oli otnus teatraha 14-voččes igäspäi, oli pästtud A. Jagellon (A. N. Govbergan) privatižes teatraližes studijaspäi vl 1914. Sirdi Moskvha vl 1915 i tegi tundmusid Venäman Hobedan aigan runokirjutajidenke (Cvetaeva, Mandel'štam, Majakovskii) i V. Kačalov-akt'oranke. Revolücijan jäl'ghe kaik aktrisan perehnikad sirdiba Pragha, i Fainan mam abuti hänele rahoil, sikš miše naižen teatraližed rolid Venäman teatroidme ei togoi surt sališt.
Aktris edesti rolid Moskvan teatroiš vspäi 1931. Vl 1934 debütirui kinos. Ičeze kuz'kümnevoččes kar'jeras vändi kümenikoid rolid teatras i enamba mi koumekümnes fil'mas.
Naine ei olend lähtnu mehele, koli lapsetoman.
Homaičendad
Kategorii:Venäman aktrisad Kategorii:NSTÜ:n aktrisad Kategorii:Aktrisad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Taganrogha
Rahvahidenkeskeine kosmosstancii
thumb|right|250px|Rahvahidenkeskeine kosmosstancii vl 2011 Rahvahidenkeskeine kosmosstancii, RKS (International Space Station, ISS, Международная космическая станция, МКС) om orbitstancii, kudambad kävutadas kuti äimetoine kosmostedokompleks. RKS — ühthine rahvahidenkeskeine projekt, kudambha ühtnedas 15 valdkundad (kirjamišton mödhe): Alamad, AÜV, Bel'gii, Brazilii, Danii, Francii, Germanii, Ispanii, Italii, Japonii, Kanad, Norvegii, Ročinma, Šveicarii, Venäma.
Irdkosketused
Kategorii:Orbitstancijad
Kofe
thumb|right|250px|Čašk kofed thumb|right|300px|Kofepuiden kazvatandan päregionad sortuidme (2010): r: robust m: robust i arabik a: arabik Kofe om populärine jom. Tehtas sidä räkištadud da jauhtud kofepun jüvišpäi.
Nimituz libub araban قهوة‎-sanaspäi [qahwa], tuli alaman kelen (koffie) i anglijan kelen (coffеe) kal't, vanhtunuded nimed oma kofii, kofei.
Tehmine
Kazvatadas kofepud äjiš tropižiš maiš 18. voz'sadaspäi, 65 valdkundas. Mail'man tehmižen kaks' videndest om Brazilijas, toine järed kazvatai om Vjetnam.
Toižendad
Kofepuiden kaks' sortud oma znamoičendanke tegimišton täht vaiše: arabik i robust.
Kofe-joman organoleptižed ozutajad: mass (hibj), haju, magu.
Jodas kofed muite, no saharan i maidon ližadusenke paksumba kaiked. Udenzelandijalaine Devid Streng tegi melel segoitadud kofed (patent № 3518). Kofe kofeinata om avaitud saksalaižel Lüdvig Rozeluisal vl 1903 statjaližikš, konz kofejüviden laivjüguz putui torokha i imi merivet.
Irdkosketused
Kategorii:Jomad
Jablokpu
Jablokpu (Malus) om plodpuiden i penzhiden heim Rozanvuiččed-sugukundaspäi. Lugetas 62 erikod (2013), enamba 10 tuhad sortuid. Tipine erik om mecjablokpu (Malus sylvestris).
Leviganduz
Libub Pohjoižen mapoliškon venon klimatan zonoišpäi. Kul'turižed sortud oma neniš erikoišpäi: kul'turine jablokpu (Malus domestica) sen Malus pumila-sinonimanke (madal jablokpu), kitajine jablokpu (Malus prunifolia).
Ištutadas mail'madme venon vönen tahondoiš kazvateliženke mahusenke, täudenke nepsudenke, kovita pakaižita i lujata räkäta.
Kävutand
Kuctas jablokpun ploduid jablokoikš, ned oma šurunvuiččed magedad vai muigedmagedad. Ištutadas jablokpuid ploduihe näht, äi sortuid voidas antta tonnhasai ploduid ühtes puspäi.
Ottas pud materialaks, se om vahv, leiktase i poliruiše hüvin, kožui takarmpuiden i henoiden tegesiden täht. Kazvatadas jablokpun äjid erikoid saduiden i puištoiden dekorativižikš kazmusikš. Ištutadas kaičendröunaks mecan sädandas. Kaik erikod oma hüvikš medenkandajikš.
Homaičendad
Kategorii:Rozanvuiččed Kategorii:Kazmused kirjamišton mödhe Kategorii:Pud Kategorii:Penzhad Kategorii:Maižanduzkul'turad kirjamišton mödhe Kategorii:Dekorativižed kazmused Kategorii:Mezikazmused
San Hose
San Hose (San José [saŋ xoˈse] «pühä Iosif») voib znamoita:
Koiranbut'k
Koiranbut'k  (Anthriscus sylvestris), mugažo Siled but'k paginoiš vai muite but'k, om kaks'vozne vai lühüdaks eläi äivozne heinäsine kazmuz. Erik mülüb Sel'derejižed-sugukundha.
Leviganduz
Kazvab kaikes Evropas i Venämas, Azijan venos vönes, Indijan i Nepalan tropižes vönes, Afrikan pohjoižes palas. Eländtahod oma mecad i penzhišt.
Ümbrikirjutand
Koiranbut'kad sasoiš 50..150 sm kortte. Seikh om but'k. Lehtesen form om koumesaumnikan polhe, se kazvab hibusudekahal alusel. Henod änikod oma vauktad, ned keradasoiš sel'gkatuz-änikuseks. Plodud oma pit'kahkod, siledad da loštajad.
Änikoičeb kezakus-heinkus, mezikazmuz, andab nektarad. Plodud oleskeldas küspikš elokus-sügüz'kus.
Kävutand
Voib otta sömäks norid lehtesid, but'kiden alapaloid, keittud jurid. Kävutihe mujutamha villad pakuižen mujun ližamujuikš.
Homaičendad
Kategorii:Sel'derejižed Kategorii:Kazmused kirjamišton mödhe Kategorii:Heinäsižed kazmused Kategorii:Mezikazmused Kategorii:Sömkazmused
Rumänova Klara
Klara Mihailovna Rumänova (Клара Михайловна Румянова; sünd. 8. tal'vku 1929, Leningrad, Venäman NFST, NSTÜ — kol. 18. sügüz'ku 2004, Moskv, Venäma) oli nevondkundaline i venämalaine aktris da pajatai. Venäman NFST:n rahvahan artist (1979).
Biografii
Klara oli sündnu Leningrad-lidnha (enččel da nüg. Piter). Änetoiti nevondkundaližid mul'tfil'mid, enamba 300 rolid, mugažo fil'miden personažid, sidä kesken verazmaižiš fil'miš.
Klara Rumänova koli rakaspäi Moskv-lidnas.
Irdkosketused
Kategorii:NSTÜ:n aktrisad Kategorii:NSTÜ:n pajatajad Kategorii:Venäman aktrisad Kategorii:Venäman pajatajad Kategorii:Aktrisad kirjamišton mödhe Kategorii:Pajatajad kirjamišton mödhe Kategorii:Änetoitandan akt'orad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Piterihe Kategorii:Kolnuded Moskvas
Vagon
thumb|oiged|250px|Erazvuiččed vagonoiden toižendad vagonrives [[Piterin Ligovo-stancijas]] Vagon, raudtevagon (wagon, anglijan sanaspäi waggon — «ajoregi, korj») om likutimetoi transport likutamha raudtedme (rel'soidme, monorel'sadme, maglevraižudme). Se radab vedimenke tobjimalaz. Nügüd'aigaižed passažirjonused da avtomotrissad jokstas vedimeta. Vagonan prototip om pen' konor', kudamb likuti purel'soidme mägikaivuziš.
Vagon om likujan jonon ühtnik (raudtejonon paksumba kaiked). Vagonan kävutand — jüguiden da matknikoiden vedamine. Vagonan komplektacijaha mülüb mašiništ vedatamha sidä, mugažo ühtenzoitamha vagonad jonushe.
Tehtas vagonoid vagontegimišton edheotandoiš.
Istorii
Vagonan eziirdnägud (vagonuded) sünduiba Venämas vl 1764 Altajan Kolivanovo-Voskresenskan tegimes. Ned joksiba kaivuz- da tegimen südäiteidme. Vl 1788 näguihe vagonuzid Petroskoiš, Aleksandrovan tegimes, vl 1810 — Zmeinogorskan kaivudes. Vagonuded puruvedandanke joksiba Alatagilan raudtedme (saudihe vl 1834).
Likujad vagonrived Carinžilon raudten täht (vagonoid sen ühtes) osttihe Anglijas. Tegihe ezmäižid tatanmaižid vagonoid Piterin Aleksandrovan tegimes vl 1846. Ned oliba tarbhaižed «Moskv — Piter»-raudten täht.
Vagonoiden klassifikacii
Klassificiruidas vagonoid teinfrastukturan toižendan mödhe (raudte-, monorel's-, maglevvagonad, VAL/NeoVAL).
Raudtevagonad erinedas kezrparoiden verdan mödhe — seižutadas 4, 6, 8, 12, 16 da 20 kezrparoid ühthe vagonha.
Likujan palan sauvusen mödhe vagonad oma teleguzidenke da teleguzitomad.
Raudtevagonan päižed harakteristikad: jügutoitmižvoind, vagonan ičeze mass, ličend värtmudehe, ühten metran teličend (ajandličend).
Astronomii
thumb|right|250px|Paranal-observatorii oigendab lazeran vauktust [[Maidten keskusennoks]] Astronomii (ἄστρον astron «tähtaz» i νόμος nomos «käskuz») om tedo Mirus, tedoidab taivhaližiden hibjoiden da niiden sistemiden sijadust, likundad, strukturad, augotižlibundad i šingotest.
Sen paloin, astronomii tedoidab nenid objektoid: Päiväine i toižed tähthad, Päiväižen sisteman planetad da niiden kaimdajad, egzoplanetad, asteroidad, händtähthad, meteoroidad, planetoidenkeskeine substancii, tähthidenkeskeine ümbrišt, pul'sarad, mustad reigud, sumegused, galaktikad i niiden kogodused, kvazarad da tž..
San Hose (Kostarik)
San Hose (San José) om Kostarikan pälidn da kaikiš suremb lidn. Se om San Hosen agjan administrativine keskuz mugažo.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1737 kuti kontrabandistoiden žilo. Vl 1740 saudihe ph. Josifan-nazaretalaižen (lidnan nimi ispanijaks) jumalanpertin ühtenzoitmaha tulendad, no jondveden mairiž azoti žilon šingotest, vaiše tabakfabrik radoi. Vl 1824 uden ripmatoman valdkundan ezmäine Huan Mora Fernandes-ohjandai päti sauda ut pälidnad 24 km päivlaskmha vanhas Kartago-pälidnaspäi San Hose-žilon sijas.
San Hose šingotase turizman i opendusen keskuseks.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Kostarikan Keskuzalangištos. Subekvatorialine klimat pehmdase mägitazangištoližel sijadusel 1170 m ü.m.t. Kun keskmäine lämuz om +21..+23 C° vodes läbi. Paneb sadegid 1971 mm vodes, kuiv sezon oleskeleb tal'vkus-keväz'kus (6..33 mm kus).
San Hose jagase 11 nimitadud ümbrikoks (isp. distrito), ned alajagasoiš rajonikš (isp. barrio).
Eläjad
Vl 2015 eläjiden lugu oli 333 981 ristitud. Enamba 2 mln ristituid elihe lidnaglomeracijas vl 2017, valdkundan ristitišton kaks' videndest.
Transport
Avtobusad, lidnelektrojonused da taksid oma kundaližeks transportaks lidnas.
Rahvahidenkeskeine Huan Santamaria-lendimport (SJO, 5 mln passažiroid vl 2017) sijadase 20 km päivlaskmha lidnan keskusespäi. Tehtas reisid Keskuzamerikan maihe, AÜV:oiden i Evropan järedoihe lidnoihe, Suviamerikan pohjoižihe pälidnoihe.
Irdkosketused
Kategorii:Kostarikan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe * Kategorii:Pälidnad *
Vasileostrovskii rajon
thumb|right|250px|Vasileostrovskii rajon Piterin kartal Vasileostrovskii rajon (Василеостровский район) om rajon Piteriš, sijadase lidnan keskuzpalas Nevan suhišton Vasil'jevskii-, Dekabristoiden da Sernii-saril.
Istorii
Rajonan aluz om pandud vn 1917 keväz'kus-semendkus. Vll 1936−1961 Sverdlovskii-rajon oli erištadud rajonaspäi.
Geografijan andmused
Vasileostrovskii-rajonan pind om 14,64 nellikkilometrad. Röunatab Piterin toižidenke rajonidenke:
Metron koume stancijad oma avaitud rajonas kahtel jonol. Rajon ühtenzoitase lidnan toižidenke paloidenke maksližen Päivlaskmaine kiruhdiametr-avtoten kal't kaikenaigašti vn 2016 tal'vkuspäi, edel sidä öidme ühtištoituz kadoteli sildoiden libutandan tagut kezaaigan i aigkeskustan tagapäi metron rados.
Rajon jagase videks municipaližeks ümbrikoks (ende nomerad 7..11): nomer 7, Vasil'jevskii, Gavan' («merikar»), Morskoi («meren»), Ostrov Dekabristov («Dekabristoiden sar'»).
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 203 058 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt oli 211 132 eläjad vl 2015. Kaik 209 733 ristitud elihe rajonas vl 2021.
Rajonan administracijan pämez' om Eduard Il'jin vn 2019 uhokuspäi.
Kojeghein
Kojeghein (Artemisia absinthium) om äivozne heinäsine kazmuz hobedakahanke ližamujunke da lujanke hajunke. Heimon tipine erik, mülütadas Puzuänikoižed-sugukundha.
Azot
thumb|600px|Azotan optine spektr Azot (N — nitrogenium latinan kelel «sündutai nitratad») om seičemenz' himine element himižiden elementoiden periodižes tabludes. Sen sijaduz om videndestoštkümnendes gruppas (vanhtunuden klassifikacijan mödhe — videnden gruppan päalagruppas), tabluden kahtendes periodas.
Vl 1772 šotlandijalaine Daniel' Rezerford-himik pästi dissertacijad azotan ičendoiden ümbrikirjutamiženke, lugetas händast azotan avaidajaks. Vl 1787 nügüd'aigaižen himijan Antuan Lavuazje-alusenpanii tariči nimitada elementad azotaks (azote) amuižgrekan kelen ἄζωτος-sanaspäi «hengmätoi», sikš miše azot ei pid'oitele palandan i hengaidusen processid.
Elektruz
thumb|left|250px|[[Samalduz om kaikiš dramatine elektrusen effekt londuses.]] Elektruz om sidodud elektrotäutkiden olendha, likundha da vastaimižpaineghe kaik nägused.
Vl 1600 anglijalaine Uil'jam Gilbert tegi meles elektrusen tärtusen ičeze «Magnitan, magnithibjiden da suren Ma-magnitan polhe»-kirjutuses (De Magnete, Magneticisque Corporibus, et de Magno Magnete Tellure).
Elektruz andab äi tetabid effektoid: samalduz, statine elektruz, elektromagnitine indukcii, elektrojoksuz. Sen ližaks, elektruz ühtneb elektromagnitižen sädegoičendan sädamižes da samižes, oz., radiolainhed.
Elektrotäutked sädas elektromagnitižid kendoid. Nened kendad vastaimižpaindas toižihe täutkihe.
Sadas elektrust elektrostancijoil i kävutadas elektronikan ladimil. Nügüd'aigaižed kommunikacijad (transport, sido), lämbituz i pidatuz oma elektrusen aluseks täuzin vai paloin.
Homaičendad
Kategorii:Fizik
Vagon
Jüguvagonoiden toižendad
Pol'vagon om ajelemha putkotadud jüguid (kivendod, kivihil', flüsad, mec), konteinerid, kudambid ei pida päzda sädegišpäi.
Citrus
thumb|left|250px|Citrusiden kazvatusen znamasižed regionad Citrus (mugažo latinan kelel, znamoiči siš «limonpu») om igähižvihandoiden puiden i penzhiden heim. Mülüb Rutaižed-sugukundha.
Leviganduz
Heimon erikod libudas Suvipäivnouzmaižen Azijan regionaspäi ezimeletaden, avarudel Indijan päivnouzmaspäi Tünen valdmeren sarihesai. Sel'gitadas ploduiden havadoiden mödhe, ned šingotiba kuivan aigoidme mussonižen klimatan arvoimižiš. Sil-žo aigal om tedoidusid, miše heimon kazmusiden augotižlibund om Avstralii, Uz' Gvinei i Uz' Kaledonii.
Vagon
Jüguvagonoiden toižendad
Platformvagonad oma vedamha pit'kid, üks'jäižid da pärjid jüguid, konteinerid da mašiništod, kudambid ei pida kaita atmosferan painudespäi.
Fitingplatformvagon — nece om platform tügidenke (fitingoidenke) kingitamha da vedamha surid ISO-konteinerid.
Citrus
Leviganduz
Kul'turoičend zavodihe Amuižen Kitain territorijal nell' tuhad vozid tagaz i jäi siš hätken aigan. Gibridizacii sijaližidenke citrusidenke veb erasid erikoid segotadud klassifikacijale. Nügüd'aigan om citrusplantacijoid 140 valdkundas, 35° levedushesai ekvatoralpäi molembihe polihe päpaloin.
Vagon
Jüguvagonoiden toižendad
Hoppervagon (hopper) om ajelemha putkotadud jüguid (kivihil', kivend, cement, vill', lete, ballast), sil om ičejoudutandan mehanizm.
Citrus
Leviganduz
The Plant List-andmuzbazan mödhe, kaik lugetihe 33 erikod heimos i völ 141 nimitusen status ei olend märhepandud. Sen ližaks, om äiluguižid gibridoid i sortuid, niiden kesken om honuzkazmusid. Heimon kul'turoiden ploduiden vozne satuz oli 105 mln tonnoid vll 2002−2004. Päkazvatajad oma Brazilii (apel'sinad), Kitai (greipfrutad, apel'sinad, mandarinad), Evropan Ühtištuz (mandarinad, limonad, laimad), Meksik (limonad, laimad), Argentin (limonad, laimad).
Homaičendad
Kategorii:Kazmused kirjamišton mödhe Kategorii:Rutaižed
Astronomii
Istorii
Ristituiden olendan Man pindal aigaspäi taivhan nägu i kaclend oli mel'hetartuine heiden täht kaiken. Amussai om homaitud, miše paštoimiden likund taivhadme i sän periodižed vajehtused oma sidodud keskneze. Sil aigal astronomii oli segoitadud astrologijanke lujas. Om erigoittud tedoks 18. voz'sadaspäi.
Vagon
Passažirvagonoiden toižendad
thumb|right|250px|Kaks'žiruižen «CityRail H Set»-vagonan interjer ([[Sidnei, Avstralii)]]
Astronomii
Disciplinan struktur
Nügüd'aigaine astronomii jagase nenikš ahthas sidodud keskneze čuradusikš:
Vagon
Passažirvagonoiden toižendad
Ülitadud komfortan vagonad, kategorijan da holitesiden kompleksan mödhe:
Homaičendad
* Kategorii:Raudte
Kojeghein
Leviganduz
Kojeghein kazvab pustolänil, pidust' teid i mecanröunoidme. Navedib venod nepsut i väghišt neitrališt mahust.
Ümbrikirjutand
Oiktoiden seikhiden korktuz voib olda 50..200 sm, erasti pol'penzhan pojav. Jur' om värtmenvuitte, sarakoičese. Seikh om sarakoikaz üläpalas. Kazvab äi lühüdoid plodutomid vezoid alusespäi. Seikhen pindan faktur om hoban pojav, hobedan mujun. Lehtesiden varden piduz poleneb kazmusen alahaspäi ülähäsai.
Pakuižed änikod oleskeldas kezakus-heinkus (Venäma). Änikuz om löustkekaz, kogoneb tophikahiš paloišpäi. Plod om burahk semnikaz nügunke, läz üht millimetrad pitte, küpsneb änikoičendan jäl'ghe.
Kazmuz om pakaiženvastaine, seižui kuivaigpordod vaste. Äikerdoičeze semnil.
Kävutand
Ottas kävutamižhe kuivatud seikhid zelläks. Lujas karged kazmuz. Sadas tarbhaižid zell'substancijoid voišpäi.
Azot
Fizižed ičendad
Azot om kaks'atomine gaz mujuta, maguta da hajuta. Londuseline azot kogoneb kahtes stabiližes izotopaspäi: 14N (99,635%) i 15N (0,365%). Sen ližaks, om sadud 14 ratud radioaktivišt izotopad 10..13 i 16..25 atommassanke, üks' izomer mugažo (m11). Kaikiden niiden pol'čihodamižen pord om sekundad lühüdamb päiči 13N (10 minutad), 16N (7,13 s) i 17N (4,173 s).
Himižed ičendad
Inertine element, no reagiruib päličmänendmetalloiden kompleksižidenke ühtnendoidenke. Azotan ühtnendad oma aktivižed da toksižed paksus.
Kävutand
Seičemenz' element om lujas levitadud londuses, Man atmosfer kogoneb sišpäi 78,09% mülün mödhe. Sadas il'maspäi, koume nelländest kändase ammiakaks.
Azot om üks' tarbhaižiš elementoišpäi elon olendan täht, mülüb vauktušihe. Kävutadas inertižeks ümbrištoks, agentaks vilugoitimiš.
Irdkosketused
Kategorii:Himižed elementad kirjamišton mödhe
Azii
Ühthižed andmused
Pind lähižidenke saridenke — 43,5 millionad km². Eläjiden lugu — 4,2 mlrd (2012), koume ristitud videspäi elädas Azijas.
Kaik 47 valdkundad, viž rippujad territorijad da viž valdkundad palahiženke rahvahidenkeskeiženke tundištusenke sijadasoiš Azijas. Kazahstan, Turkanma da Venäma sijadasoiš paloin Evropas-ki, Indonezijan pala om Valdmerimaiš, Egipt da Jemen sijadasoiš Afrikas paloin.
Nimitadas Azijan eläjid da sündnuzid azijalaižikš.
Päivnouzmmantedo om disciplin, tedoidab Azijan da Pohjoižafrikan rahvahiden istorijad, ižandust, literaturad, religijad, filosofijad, kelid i kul'turid.
Geografii
Azijan sariden pind om läz 2 mln km², kaikiš suremb niišpäi om Kalimantan (Borneo). Järedad pol'sared: Arabijan pol'sar', Indostan, Anatolijan pol'sar', Korejan pol'sar', Kamčatk, Čukotk, Taimir.
Azijan päivnouzmaižed randad lainištab Tün' valdmeri, suvižed randad — Indine valdmeri, päivlaskmaižed randad — Atlantižen valdmeren Keskmeri da Mustmeri, pohjoižed randad — Jävaldmeri. Dežnevan nem' om kaikiš päivnouzmaižemb čokkoim, Beringan sal'm sijadase Päivnouzmaižen Azijan i Pohjoižamerikan keskes. Suecan kanal lugetas röunaks Azijan i Afrikan keskes.
Janczi, Huanhe, Ob' Irtiš-ližajogenke, Jenisei Angar-ližajogenke, Lenanjogi Vitim-ližajogenke, Amur Arguninke, Mekong, Evfrat, Ind, Gang i Brahmaputra oma Azijan da mail'man znamasižed joged. Järedad järved oma Kaspijan meri (paloin), Baikal, Balhaš, Tonlesap, Aral, Issik-Kul', Urmii da Duntinhu.
Kaikiš korktemb čokkoim om Džomolungm-mägenpä (8848 m) Kitaiš. Kaikiš alahamb čokkoim om Umbemeren tazopind (−430 m vn 2015 sügüz'kul) Azijan suvipäivlaskmas.
Klimat i tarbhaižed kaivatused
Kaik klimatižed vöd oma Azijan territorijal. Erasiden tarbhaižiden kaivatusiden varad oma kaikiš surembad: kivivoi, londuseline gaz, harvad mametallad.
Homaičendad
Kategorii:Man kuivad palad
Belogorsk (Amuran agj)
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1860 kuti Aleksandrovskoje-žilo sirdanikoil Permin i Vätkan gubernijoišpäi. Se sai lidnan statusad vl 1926. Vspäi 1957 om nügüdläiženke nimenke.
Belogorskan tegimišton päsarakod oma sauvondtegesiden pästand (raudbetontegesed, läbinägujad konstrukcijad), sömtegimišt sijaližel torhudel, raudten edheotandad (distancii, 3 depod). Lidn om maižanduzrajonan keskuz. Turizm šingotase Belogorskas, 8 adivpertid om saudud lidnas.
Geografijan andmused
Nizinnoje-žilo (472 rist. vl 2017) mülüb lidnümbrikho Belogorskan ližaks. Lidnümbrikon pind — 117,6 km².
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 68 249 ristitud, lidnümbrikon — 68 716 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 75 tuhad eläjid vl 1992. Vl 2017 kaik 66 445 ristitud elihe lidnas i 66 917 ristitud kaikes lidnümbrikos. Om kaht ortodoksižen hristanuskondan pühäpertid.
Professionaližen opendusen aluzkundad oma sijaline Amuran profkvalifikacijoiden äifunkcionaline keskuz i Amuran torguindan da servisan kolledžan 4. palakund (Blagoveščensk, vspäi 2013, enzne Belogorskan sömtegimišton tehnologine tehnikum).
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Amuran agjan lidnad Kategorii:Amuran agjan lidnümbrikod *
Lady Sovereign
Lady Sovereign a.k.a. Sov, todesine nimi — Luiza Amanda Harman (Louise Amanda Harman; sünd. 19. tal'vku 1985, London, Sur' Britanii) om britanijalaine pajatai rep- i graim-žanroiš.
Hän om lujas tetab britanijalaižen norišton keskes.
Homaičendad
Kategorii:Sündnuded vl 1985 Kategorii:Suren Britanijan pajatajad Kategorii:Pajatajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Londonha
Zebra
«Zebra» (Zebr) linniži MoRandi-popmuzikgruppan nelländeks studijanal'bomaks, no tähäsai (2021) om vaiše singloid romanijalaižes duetaspäi. Joga pajo neciš ezimeletadud al'bomaspäi om pästtud singlaks. Ezmäižed koume kompozicijad oma pästtud «Best of Morandi»-kogoduses.
Homaičendad
Kategorii:MoRandi:n al'bomad Kategorii:Al'bomad kirjamišton mödhe
Kriman Tazovaldkund
thumbnail|right|250px|Kriman Tazovaldkund om ozutadud rusttal mujul Krim (Qırım / Къырым, Крим, Крым), vai Kriman Tazovaldkund (Qırım Cumhuriyeti / Къырым Джумхуриети, Республіка Крим, Республика Крым), om Ukrainan region de jure. Se om Venälaižen Federacijan subjekt de facto, Suvižen federaližen ümbrikon pala.
Om röunoid Sevastopolinke (federaližen alištusen lidn, kudamb om Krim-pol'saren südäimes), Ukrainan toižidenke regionoidenke i Venäman Krasnodaran randanke.
Kriman Tazovaldkundan pälidn om Simferopol'. Pol'saren kaikiš suremb lidn om Sevastopol', no se om erine region. Vl 2014 tazovaldkundan eläjiden lugu oli 1,967,200 ristitud. Pind om 26 081 km².
Homaičendad
* Kategorii:Venäma
Ferland Džodel'
Džodel' Ferland (angl. i franc.: Jodelle Micah Ferland; sünd. 9 reduku 1994, Nanaimo, Britanine Kolumbii, Kanad) om kanadalaine aktris, "Emmy"-TV-premijan nominant, Kanadan nacionaližen Džini-kinopremijan nominant "Parahim aktris"-kategorijas i prestižižen "Saturn"-premijan nominant.
Džodelil om järgeližusetoi aktrisankar'jer — hän vändleb tobjimalaz horroriš i trilleriš, a hänen rolid oma nägused, kolnuded neičukaižed, demonad i m.e.
Evrovizii-2018
Evrovizii-2018 (Festival Eurovisão Da Canção 2018, Eurovision Song Contest 2018, Concours Eurovision de la chanson 2018) oli 63. Evrovizii-konkurs, kudamb oigenzihe Portugaliias, 2018. vodel.
2018-nden voden vägestai — izrail'alaine Netta-pajatai.
Valdkundad-ühtnijad
center|thumb|400px|legend|#782167| {{legend|#22b14c|Mad, kudambad ühtištuiba konkursas}} {{legend|#FFC20E|Mad, kudambad pučihe ühtnemižespäi}} {{legend|#d40000|Mad, kudambad ei lähtnugoi finalha}}
Irdkosketused
2018
Pornografii
thumb|right|200px|Porhografižen fil'man kor' Pornografii (grekan kelespäi πόρνη porno «prostitut» i γράφω grafo «kirjutan») om seksualižen ičtazvedandan kuvandoičend literaturas, kuviš, skul'pturoiš, fil'miš i toiž., miše sündutada seksualine kehtatuz.
Vepsläižed (kirj)
«Vepsläižed» om kundaližen Zinaida Strogal'ščikova-šingotajan kormankirj vepsläižiden polhe vepsän kelel. Se om pästtud 2008. vodel Petroskoihe.
Pornografii
Kategorii:Suguičtazvedand
Vepsläižed (kirj)
Kirjan venäkel'ne-ki versii om olmas.
Kategorii:Zinaida Strogal'ščikovan kirjad Kategorii:Kirjad kirjamišton mödhe Kategorii:Kirjad vepsän kelel
Avstralijan valdkundznam
right|250px Avstralijan valdkundznam (Coat of arms of Australia) om Avstralijan Ühtištuz-valdkundan üks' oficialižiš simvolišpäi. Nügüdläine versii om lahjoitud britanižel Georg V-kunigahal vn 1912 19. päiväl sügüz'kud.
Štatoiden da territorijoiden znamoiden päpalad oma somuzlaudal. Endemižed sur' rusked kenguru i emu-straus pid'oiteldas sidä. Avstralijan Federacijan (valdkundan eziauguine nimituz vl 1901) seičemeagjaine tähtaz kuvadase ülähäs. Tähthan agjad simvoliziruidas štatoid da territorijoid. Valdkundan nimituz kuvadase znaman alahas.
Aluz, deviz i änikoičii akacii tagamal ei mülügoi valdkundznamha oficialižešti.
Edeline versii
thumb|right|250px|Avstralijan ezmäine valdkundznam (1908−1912) Edeline, ezmäine Avstralijan valdkundznam oli vahvištadud Vil'son Dobsan pirdatesen mödhe vl 1908 i oli oficialine vhesai 1912, hot' znaman kävutand jätksihe vhesai 1966 erasti, oz., rahuzil.
Homaičendad
Kategorii:Valdkundznamad V
Belojarskii (lidn)
Belojarskii (Белоя́рский, ) om Venäman lidn da lidnankund Hantin da Mansin avtonomižen ümbrikon lodehes. Se om Belojarskijan rajonan administrativine keskuz.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1969 pedroiden paimendusen Huv Sanghum-tahondha («pit'k kall'» hantin kelel) sauvomha da holitamha londuseližen gazan veimen palad kompressorstancijanke sil. Vl 1988 žilo sai lidnan statusad.
Belojarskii šingotase kivivoin da gazan pompandal, sömtegimištol (leibän edheotand i maidtegim), sauvondmaterialiden pästandal (raudbeton, asfal't).
Geografijan andmused
Klimat om kontinentaline. Voden keskmäine lämuz om −2,0 C°, heinkun +17 C°, kezakun i elokun +12..+13 C°, vilukun −22 C°, tal'vkun i uhokun −16..−17 C°. Paneb sadegid 547 mm vodes.
Belojarskii om lidnankundan üks'jäine eländpunkt.
Eläjad
Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 20 283 ristitud, rajonan kaks' koumandest. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 20 tuh. eläjid da sen enamba vll 2007−2017 (20 282 rist. vl 2016). Vl 2017 lidnan ristitišt oli 20 142 eläjad.
Ortodoksižen hristanuskondan kaks' pühäpertid oma avaitud lidnas: ph. Serafim Sarovalaižen (saudihe vll 2002−2003 voziden 1996−2001 palanuden puižen sijas) i Kaikiden pühämehiden (2017). Islaman pühäpert' om letud vn 2007 jäl'ghe.
Rahvahad (enamba 0,5 % vl 2010): venälaižed — 68,7 %, ukrainalaižed — 8,2 %, totarlaižed — 5,3 %, hantilaižed — 2,7 %, vaugedvenälaižed — 1,8 %, kumikad — 1,7 %, baškiralaižed — 1,6 %, kirgizlaižed — 1,2 %, armenijalaižed — 0,6 %, čuvašalaižed — 0,6 %, tabasaranalaižed — 0,5 %, toižed rahvahad — 4,8 %, rahvahuden ozutandata — 2,3 %.
Kim Deniel De
Deniel De Kim (대니얼 대 김, Daniel Dae Kim; sünd. 4. eloku 1968, Pusan, Suvikorei) om amerikaine televizijan i fil'miden akt'or korejiženke augotižlibundanke.
Belojarskii (lidn)
Eläjad
Belojarskijan politehnine kolledž om lidnan professionaližen opendusen aluzkundaks.
Kim Deniel De
Sirdi kazvatajidenke AÜV:oihe üks'voččen. Kazvoi Nju Jorkas i Pensil'vanii-štatas.
Belojarskii (lidn)
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Hantin da Mansin avtonomižen ümbrikon lidnad *
Kim Deniel De
Irdkosketused
Kategorii:Suvikorejan akt'orad Kategorii:AÜV:oiden akt'orad Kategorii:Akt'orad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded vl 1968 Kategorii:Sündnuded elokun 4. päiväl Kategorii:Sündnuded Pusanha
Ladvan küläkund
thumb|right|250px|Küläkundan sijaduz. Ladvan küläkund (Ладвинское сельское поселение) — municipaline ühtnik Karjalan Tazovaldkundan Änižröunan (Änižrandan) rajonas. Administrativine keskuz om Ladv-žilo.
Pämez' om Svetlana Nesterova vn 2017 sügüz'kuspäi.
Edeližed küläkundan pämehed:
Geografijan andmused
Küläkund sijadase rajonan suves, röunatab Leningradan agjanke suves. «Petroskoi — Kos'kenaluine»-avtote läbitab küläkundan päivlaskmašt palad. Päjogi om Ivin ližajogidenke.
Eländpunktad
Kaik kaks' eländpunktad sijadasoiš küläkundan territorijal — 2 žilod:
Irdkosketused
Kategorii:Änižröunan rajon