cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nitv
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 19 041 ristitud, lidnankundan — 19 874 ristitud, rajonan nell' ühesandest. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 23 100 eläjad vll 1992 i 1998.
Ortodoksižen hristanuskondan nell' pühäpertid oma olmas lidnas: koume jumalanpertid i časoun'.
Nitvan äiprofil'ne tehnikum om professionaližen opendusen aluzkundaks.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Permin randan lidnad *
Užgorod
Užgorod (Ужгород, Ungvár, Ujhorod, אונגװיר) om Ukrainan lidn valdkundan päivlaskmas. Se om Karpatantagaižen agjan administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn.
Afrodita
Jumalad i ristitud alištuiba Afroditan armastuzvägele. Vaiše Afina, Artemida i Gestija ei olnugoi hänen tobmuden al.
Užgorod
Istorii
Užgorod šingotase torguindal i turizmal valdkundröunanno, elektroladimišton pästandal i mašinansauvomižel (avtoiden palad), meblin tehmižel i punümbriradmižel, omblendfabrikal, jomiden edheotandal, parfümerijan kompanijal.
Geografijan andmused
Lidn sijadase agjan päivlaskmas, Slovakijan röunanno, Už-jogen randoil, 105..224 m korktusil, 120 m ü.m.t. keskmäižel korktusel, Karpatoiden ezimägištol. Matkad Kijevhasai om 785 km päivnouzmha-pohjoižpäivnouzmha.
Afrodita
Gefestan, sid' Aresan ak. Afroditan kaimdajad oma Erot, haritad, orad i nimfad.
Užgorod
Eläjad
Vl 2015 eläjiden lugu oli 115,5 tuhad ristituid. Vll 1989−2015 lidnan ristitišt vajehtihe 115..117 tuhad röunoiš (126,5 tuh. rist. vl 1998).
Afrodita
Afroditan atributad oma vö i täuttud vinal kuldaine mall'. Ku ristit job vinad siš mall'aspäi, ka sab igähišt norut. Kut armastusen jumalnaižele mirtad, rozad, unik i jablok oma pühätadud Afroditale, mugažo anemonad, fialkad, narcissad da lilijad. Paskačud i kühkjaižed oma Afroditan kaimdajad kut plodukahusen jumalnaižen. Del'fin om Afroditan kut meren jumalnaižen atribut.
Užgorod
Eläjad
Rahvahad (2001): ukrainalaižed — 77,8 %, venänikad — 9,5 %, mad'jaralaižed — 7,0 %, slovakalaižed — 2,2 %, toižed rahvahad — 3,5 %.
Afrodita
Homaičendad
Kategorii:Amuižgrekan jumalad Kategorii:Jumalad kirjamišton mödhe Kategorii:Mifologižed personažad kirjamišton mödhe
Tin
thumb|left|200px|Tin
Užgorod
Eläjad
Užgorodan nacionaline universitet radab lidnas (alusenpanend 1945).
Irdkosketused
Kategorii:Ukrainan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Kuldaižed sanad
«Kuldaižed sanad» om runoiden kogoduz vepsän kelel, 208 lehtpolel. Sihe om paindud Nina Zaicevan Virantanaz-epos da Nikolai Abramovan valitud runod.
Tin
Tin (Sn — stannum latinan kelel) om 50nz' himine element himižiden elementoiden periodižes tabludes. Sen sijaduz om nelländestoštkümnendes gruppas (vanhtunuden klassifikacijan mödhe — nelländen gruppan päalagruppas), tabluden videndes periodas.
Ühthine ümbrikirjutand
Element om harvahk Man kores, otab 10−4% massan mödhe (47. sija). Ei voi löuta sidä puhthas olendas, no levitadud kassiterit-mineral (SnO2) kogoneb koumhesai nelländest tinaspäi. Tinal luja znamoičend om olnu ristitun civilizacijan istorijas kaiken. Tin om bronzan päkomponent, i sikš bronzaigan se oli olnu «strategižen» metallan.
Tin-metall paloiš om varuitoi, sen pölün i purun palaižed oma toksižed (voib 2 grammhasai). Om olmas morijoid tinan ühthendoiden keskes.
Fizižed ičendad
Tin om kebn tagokaz hobedaižvauged metall. Tetas nell' allotropišt modifikacijad: α, β, γ i σ, kaks' jäl'gmäižed oma olmas korktan painuden al. Kändusen α (hahkalaz tin) → β (vauged tin) lämuz om +13,2 C°.
Atommass — 118,71. Ninevuz (normaližiš arvoimižiš) — 7,31 g/sm³. Suladandlämuz — 505,08 K (231,93 C°). Kehundlämuz — 2875 K (2602 C°).
Kävutand
Ottas kävutamižhe metallad krepindaks i ühthesuladusiš tobjimalaz: pakuitez (mülüd, fol'g) sömtavaroiden täht, elektrotehnižed ühtištoitused, torved, pörutüged (babbit-ühthesuladuz), akkumulätoriden anodad, tarbhaine ližaduz titanan i cirkonijan ühthesuladusiš.
Irdkosketused
Kategorii:Himižed elementad kirjamišton mödhe
Kuldaižed sanad
Om pästtud 2015. vodel Petroskoin «Periodika»-pästandkodiš, paindihe Arhangel'skas. Tiraž — 500 egzemplärad.
Kirj läksi «Karjalan kirjallisuuden klassikot»-serijas. Runokogoduz om paindud «Juminkeko»-fondan abutusenke i Karjalan valdkundan rahvahaližen politikan ministerstvon ühthižtöiš. Ümbrikacund suomen kelel om sätud ližakorel.
Kategorii:Kirjad kirjamišton mödhe Kategorii:Kirjad vepsän kelel
D'jonk
D'jonk (Gyönk [ˈɟøŋk], Jink vai Jenk) om lidn Mad'jaranman keskuzpalan suvipäivlaskmas. Sijadase Tol'n-agjan keskuses.
Istorii
Eländpunkt mainitaškanzihe vspäi 1280. Raudtestancii «Budapešt — Peč»-keskustal, radab vspäi 1882. Vn 2009 heinkuspäi D'jonk om lidnan statusanke.
Nened mel'heižtahod oma lidnas: lüteranine jumalanpert' (saudihe vodele 1896), katoline jumalanpert' (1926), reformatorine jumalanpert' (1775−1777), Mad'jari-Kossan zamk (om saudud 1830-nzil vozil).
Eläjad
Vl 2013 eläjiden lugu oli 2 091 ristitud. Vl 1891 kaik 3 371 ristitud elihe D'jonkan territorijal.
Rahvahad (vn 2011 rahvahanlugemine): mad'jaralaižed — 78,6%, saksalaižed — 11,9%, čiganalaižed — 3,6%, rahvahuden ozutandata — 21%, voi ozutada enamba mi üks' vastuz.
Irdkosketused
Kategorii:Mad'jaranman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Tol'n (agj)
Karjalan Tazovaldkundan lidnad
Kaik om koumetoštkümne lidnad (город, kaupunki) i 11 lidnanvuittušt žilod (ven. посёлок городского типа, kaupunkityyppinen taajama) Karjalan Tazovaldkundas.
Lidnad
* lidnan ristitišt erineb lidnümbrikon ristitišton luguspäi.
Enččed lidnad
Kaičenus erižikš eländpunktoikš enččed lidnad:
Homaičendad
Kategorii:Lidnoiden nimikirjutesed Venälaižen Federacijan subjektoiden mödhe
Lis'v
Lis'v (Лысьва, Лысьва кар) om Venäman lidn Permin randan päivnouzmas. Se om Lis'van lidnümbrikon administrativine keskuz (vspäi 2011).
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1785 sauvomha da holitamha kaugedraudvalamižtegint, nimitihe jogen mödhe. Vl 1902 raudte tuli tegimennoks i andoi torgusen edust. Žilo sai lidnan statusad vn 1926 5. päiväl sulakud.
Vl 2011 lidn da Lis'van rajon ühtištuihe lidnümbrikho.
Lis'v šingotase raudan metallurgijan tegimel (terasine vanund, terazlehtesiden polimerkrepind, astjad, gazkeitimed), mašiništonsauvomižen edheotandoil (turbinad, elektrolikutimed süvüdele, vedandelektrolikutimed raudteiden täht), mugažo raudbetonantegim i čulkoiden da sor'mikoiden fabrik ratas.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Lis'v-jogen randoil alangištos (Kam-jogen hurapol'ne bassein), 180 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Ühtennimine raudtestancii seižub «Perm' — Alatagil»-jonol. Matkad Permin röunhasai om 86 km päivlaskmha orhal vai 155 km avtotedme. Lähembaine lidn om Čusovoi 22 km pohjoižhe orhal vai avtol.
Kaik 59 küläd da žilod mülüdas lidnümbrikho Lis'van ližaks.
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 65 918 ristitud, vl 2009 rajonanke (nüg. lidnümbrik) — 82 303 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 79 tuh. eläjid vl 1967 i 78 200 eläjad vl 1992.
Nell' pühäpertid om lidnas: ortodoksižen hristanuskondan kaks' jumalanpertid i vanhuskolaižiden jumalanpert', islaman mečet'.
Galerei
thumb|center|1000px| Lis'van ühthine nägu vn 2008 heinkus
Norvegijan kel'
thumb|right|250px|Norvegijan kelen formad — bokmål i nynorsk. Norvegijan kel' (ičeze nimituz: norsk [nošk]) om germanižen gruppan indoevropine kel'. Norvegijan kel' om Norvegijan valdkundkel'.
Lis'v
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Permin randan lidnad *
Norvegijan kel'
Pagižijoiden lugu — 4,5 millionad ristituid.
Kel'formad
Kelel oma kaks' oficiališt formad — bukmol (bokmål, kirjan kel', 86..90% kävutadas sidä kirjutamižes) da nünošk (nynorsk, uz' norvegijan kel', ristitišton kümnendesen mamankel'). Kaikil valdkundaližil organizacijoil om velgusiš kävutada molembid formid. Kaks' oficialitont formad oma olmas mugažo: riksmol (riksmål «valdkundaline pagin», bukmolan konservativižemb) i högnošk (høgnorsk «korged norvegine kel'», nünoškan konservativižemb).
Irdkosketused
Kategorii:Keled i dialektad kirjamišton mödhe Kategorii:Norvegijan keled
Kuruvan znam
Kuruvan znam (Herb Kurówa) om Pol'šanman Kuruv-municipalitetan da enččen lidnan oficialine simvol. Se om olmas vspäi 1464 i om vahvištadud oficialižeks tošti 1990-ndel vodel.
Homaičendad
Kategorii:Kuruv
Gorno-Altaisk
Gorno-Altaisk (Го́рно-Алта́йск, Улалу) om lidn da lidnümbrik Venäman suves. Se om Altajan Tazovaldkundan pälidn da üks'jäine lidn.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1824 kuti Ulal-žilo (село Улала) — ortodoksižen hristanuskondan hengeline missii Altai-mägil. Nimitihe Ulalušk-jogen mödhe (Улалушка 19 km pitte, Улула), se lankteb Maim-jogehe (Майма 60 km pitte) žilon territorijal, mitte om Katunin oiktaks ližajogeks.
Vl 1928 žilo sai lidnan statusad. Vll 1932−1948 lidnan nimi oli Oirot-Tur (Ойрот-Тура), sid' nügüdläine.
Geografijan andmused
Lidn sijadase tazovaldkundan pohjoižröunanno, Altajan mägiden katl'uses, 270..305 m korktusil valdmeren pindan päl, Katun'-jogen oiktal randpolel (Кадын, Obin joginišk). Matkad Moskvhasai om 3641 km päivlaskmha orhal, Bijskhasai om 105 km avtotedme (lähembaine raudtestancii), Barnaulhasai om 258 km avtotedme.
Klimat om kontinentaline, lämuden teravad vajehtused oleldas. Paneb sadegid 731 mm vodes, enamba kezal (80..110 mm kus).
Gorno-Altaisk om lidnümbrikon üks'jäine eländpunkt.
Eläjad
Vl 1939 lidnan ristitišt oli 24 045 eläjad, vl 1959 — 27 534 eläjad. Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 56 933 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt om nügüd'.
Kuz' pühäpertid om lidnas: ortodoksižen hristanuskondan ph. Makarijan puine päjumalanpert', koume jumalanpertid i kaks' časounäd, vanhan hristanuskondan pühäpert', islamanuskondan pühäpert' i medrese, buddizman pühäpert'.
Rahvahad (2010): venälaižed — 70,0%, altajalaižed — 23,0%, kazahlaižed — 2,3%, toižed rahvahad — 4,6%.
Ižanduz da transport
Ižandusen sarakod oma turizm i sauvondmaterialoiden pästand (raudbetontegesed).
Üks'jäine üläopendusen aluzkund om olmas lidnas, se om Gorno-Altaiskan valdkundaline universitet. Nell' specialižen keskopendusen aluzkundad ratas lidnas: agrarine kolledž (Gorno-Altaiskan universitetan palakund), pedagogine kolledž, kul'turan da čomamahton kolledž, medicinine škol.
Avtobusad da maršruttaksid oma kundaližeks transportaks lidnan südäimes i ümbrištos.
Tatanmaine ühtennimine lendimport (ГОР / RGK) sijadase 6 km päivlaskmha lidnan keskusespäi, Katun'-jogen oiktal randal. Sišpäi tehtas reisid Moskvhasai, kezaaigan — Krasnojarskha, Novosibirskha i Tümenihe.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe * * Kategorii:Altajan Tazovaldkundan lidnümbrikod
Avto
thumb|right|250px|[[Benz Velo — üks' ezmäižiš avtoišpäi]] Avto vai Avtomobil'  (αὐτο — iče i mobilis — likkui) om motorine rel'satoi teine transportlikkuim minimum nellänke kezranke.
Avtotransport tegeb sirdmižiden tobmad palad šingotadud maiš. Vedab ajelten ristituid i jüguid. Erasti voib ajada tahodme teita.
Nügüd'aigaine avto kogoneb 15..20 tuhad detališpäi, niiden 150..300 oma kaikiš znamasižembad i tarbhaitas rajadusid kävutamižes. Kaik avtod mülüdas nenid surid paloid: šassi, konor' (pull' da kabin jüguavtos), likutim.
Klassifikacii
Avton toižendad oma kebnavto, jüguavto, specialižed avtod, avtobus, trolleibus, somuzavto. Sil-žo aigal traktor i motocikl oma toižed likkuimed.
Erištadas avtoid likutimen poltusen mödhe: vezipuru, benzin, dizel', ahtištadud londuseline gaz, nozoltadud gaz (propan-butanan segoituz), gazangeneratorine likutim, akkumuliruidud vezinik, akkumulätorbatarejiden elektruz, gibridine avto.
Tehmine
Avtosauvomine om tegii avtoid ižandusen sarak, mašinansauvomižen pala. Se tarbhaičeb äi detalid, niiden tehmine andab radod ristituiden znamasižele lugule kaikedme valdkundadme. Ühthekeratas avtoid unificiruidud detališpäi avtokompanijan tegimel. Amerikaižed «Oldsmobile»- i «Ford»-kompanijad kävutaškanziba konvejerad ühthekeradamižes i zavodiba massižen avtomobilizacijan mail'mas.
Kaikiš järedambad avtoiden tegijad (kuz'..ühesa millionad avtoid vodes, 2012): General Motors, Volkswagen Group, Toyota, Hyundai Motor, Ford, Renault-Nissan.
Homaičendad
Kategorii:Likkuimed
Las Pjedras (lidn, Urugvai)
thumb|left|250px|Lidnan municipalitetan sijaduz agjas (2012) Las Pjedras (Las Piedras) om lidn da municipalitet Urugvain suvirandanno. Se om valdkundan seičemenz' lidn eläjiden lugun mödhe, mülüb Kanelonesan agjaha, Montevideon pohjoine ezilidn.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1744 San Isidro-nimitusenke. Vn 1811 semendkus (nüg. 18. semendku) sodaväged Urugvain Hose Artigas-borcujan ripmatomudes ohjastusen al vägestiba Ispanijan sodavägid toras Las Pjedrasanno. Se tora kändihe sirdandan ripmatomudennoks tarbhaižeks haškuks (Urugvai sai täut ripmatomut vl 1825). Žilo sai lidnan statusad (ciudad) vn 1925 15. päiväl semendkud.
Las Pjedras šingotase pälidnan «magaduzsijaks» i tegimišton zonal (radab vilugoitimiden sijaduses vspäi 2008). Sömtegimišton edheotandad oma avaitud zonas päpaloin: vinmarjan, toižiden fruktiden, maploduiden ümbriradmine, seniden kazvatand, lihaproduktoiden tehmine. Mugažo pezendabutusiden pästand.
Geografijan andmused
Lidn sijadase 81 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Arojo-de-las-Pjedras-oja läbitab lidnad. Municipalitet röunatab Montevideon municipalitetanke suvipäivnouzmas.
Klimat om subtropine neps.
Eläjad
Vl 1963 lidnan ristitišt oli 40 658 eläjad. Vn 2011 Urugvain rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 71 258 ristitud, se oli kaikiš suremb ristitišt. Kaik 79 412 ristitud elihe municipalitetas vl 2010.
Vn 2013 keväz'kus sätihe 18. semendkun municipalitetad sen palaspäi i anttihe lidnan statusad vl 2017. Las Pjedrasan municipalitetan nügüdläine pind om 54 km², kaik 62 247 eläjad oli sen uziš röunoiš vl 2011.
Kurgan
Kurgan (Курган [kʊrˈgan]) om lidn da lidnümbrik Venäman suves. Se om Kurganan agjan administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn.
Lidn om znamasine ekonomine, tedoline da kul'turine keskuz, järed transportsol'm.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1679 kuti Carin Lidnuz (Царёво Городище). Vspäi 1738 nimitihe Kurganan slabadaks (ven. Курганская слобода). Se sai lidnan statusad vl 1782 nügüdläiženke nimenke. Raudte tuli lidnha Čeläbinskaspäi vl 1892 kuti Transsiban pala.
Kurgan šingotase transportižel mašiništonsauvomižel (avtobusad, tesauvondan avtod, jaugvägiden toraavtod, lumisoavtod, konvejerlent), sauvondmaterialiden tegimil (elektrotehnine mašiništ, metalližed sildkonstrukcijad), zell'fabrikoil i sömtegimištol (leib, liha, maid, olud, kon'jak, südäiveded, kuiv sep).
Geografijan andmused
Lidn sijadase Uralmägiden taga, 75 m ü.m.t. keskmäižel korktusel, Tobol-jogen randoil (Irtišan bassein), hural pohjoižel randal tobjimalaz. Om penid järvid — Tobolan johtoid. Matkad Moskvhasai om 1973 km päivlaskmha orhal vai 2373 km raudtedme. Lähembaine lidn om Kurtamiš 80 km suvipäivlaskmha orhal vai 90 km avtotedme. «Irtiš»-avtote (R-254) ümbärdab lidnad pohjoižespäi.
Kurgan om lidnümbrikon üks'jäine eländpunkt.
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 333 606 ristitud, 318 045 eläjid oli vl 2018. Kaikiš suremb ristitišt oli 367 200 eläjad vl 1999. Läz 360 tuhad ristituid elihe ezilidnoidenke vl 2017.
Rahvahad (enamba 0,4% vl 2010): venälaižed — 91,4%, ukrainalaižed — 0,8%, totarlaižed — 0,5%, kazahlaižed — 0,4%, toižed rahvahad — 2,3%, rahvahuden ozutandata — 4,6%.
Lidnan edeližed pämehed oma Sergei Rudenko (sügüz'ku 2014 — keväz'ku 2019) i Andrei Potapov (sulaku 2019 — semendku 2021).
Transport
Avtobusad da taksid oma kundaližeks transportaks lidnas. Raudte ühtenzoitab Čeläbinskanke, Jekaterinburganke i Omskanke, mugažo Petropavlovskanke (Kazahstan). Voib sadas oiktal avtotel nenihe-žo lidnoihesai i Tümenihesai. Rahvahidenkeskeine civiline Kurgan-lendimport (KRO) radab lidnan päivnouzmaiženno röunanno, tehtas passažirreisid Moskvhasai i jügureisid.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe * * Kategorii:Kurganan agjan lidnümbrikod
Nensi Drü (vändoiden serii)
"Nensi Drü" (angl.: Nancy Drew, ven.: Нэнси Дрю) om kompjuterižiden vändoiden serii neiččen-detektivan Nensi Drün polhe kvest-žanras. Serijan tegii om "Her Interactive"-kompanii, kändai venäkel'he — "Novii Disk"-kompanii.
Vändod
(vepsänkeližed nimed oma kätud venäkeližilpäi, kudambad voiba erineda anglijankeližilpäi; nimikirjuteses oma vaiše oficialižikš kättud venäkel'he vändod)
Kategorii:Kompjutervändod kirjamišton mödhe Kategorii:Kompjutervändoiden serijad
Sandal Mustafa
Mustafa Sandal (mugažo turkan kelel; sünd. 11. viluku 1970, Stambul, Turkanma) om üks' kaikiš tetabambiš turkižiš pajatajišpäi, TV-šouiden i fil'miden ak'tor, muzikankirjutai da prodüser. Edestab pajoid pop-, tehno-, r'n'b- i kargmuzikan stiliš. Hänen muzikal'bomoiden enamba mi 17 millionad egzemplärid oma mödud.
Biografii
Mustafa om sündnu Stambul-lidnha. Školan aigaspäi tahtoi edestada pajoid. Kazvatajad tahtoiba, miše poig oliži biznesmenan, ka Mustafa lopi kolledžad Ženevas i AÜV:oiš, no pördui kodimaha. Ezmäine vn 1994 muzikal'bom (möihe 1,7 mln kopijoid) toi mehele populärižust Turkanmas ezikät. Pajatai sai tetabut Evropadme neniden pajoiden edestusenke: «All My Life» (Kaik minun elo), «Moonlight» (Kudmaižen vauktuz) и «İsyankar» (Toroknik).
Vspäi 2008 Mustafa oli nainu, Emina Jahovič oli hänen ak, pajatai mugažo. Heil om kaks' poigad: Jaman da Javun. Vl 2018 par tedoti erigoičendas naimiželospäi.
Bard
Bard voib znamoita:
Sandal Mustafa
Irdkosketused
Kategorii:Turkanman pajatajad Kategorii:Turkanman akt'orad Kategorii:Akt'orad kirjamišton mödhe Kategorii:Pajatajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Stambulha
UNESCO
thumb|right|250px|UNESCO:n flag UNESCO (anglijan kelen sanoišpäi: United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization — «Ühtenzoittud Rahvahiden Organizacii opendusen, tedon da kul'turan azjoiš») vai Mail'man kul'turfond, om ÜRO:n specialine aluzkund, päfater sijadase Parižas. Se om ÜRO:n üks'jäine palakund «tedo»-sananke nimituses. Oficialižed keled oma ÜRO:nke ühtejiččed.
Perniče Džino
Luidži (Džino) Perniče (Luiggi (Gino) Pernice; sünd. 6. semendku 1927, Milan, Italii — 25. sulaku 1997, Rim, Italii) oli italijalaine teatr- da kinoakt'or.
UNESCO
Alusenpanend
Organizacijan aluz om pandud vn 1945 16. päiväl kül'mkud. Se kändihe Nacijoiden Ühtnendan Rahvahidenkeskeižen komitetan intellektualižiš ühthižtöiš oiktuzližeks jäl'ghetulijaks (aluz oli pandud vl 1922). Kaik ÜRO:n ühtnijad oma UNESCO:n-ki ühtnijad päiči Lihtenšteinas.
Perniče Džino
Biografii
Oli sündnu vl 1927 Milanha. Vozilpäi 1950 ühtni aktivižešti teatr- da radiolavastusiš, edelenze zavodi fil'matas kinos. Debütine rol' oli «Karmela da tätüine»-fil'mas (1958).
UNESCO
Alusenpanend
Vn 1946 4. päiväl kül'mkud 20nz' valdkund vahvišti UNESCO:n Päkäskuz, i se oti väged. Sil-žo vodel (19. kül'mku — 10. tal'vku) organizacijan ezmäine Päkonferencii oli männu Parižas. Sil aigalpäi Päkonferencii oleleb kerdan kahtes vodes, Parižas tobjimalaz.
Perniče Džino
Biografii
Hänen kaikiš tetabambad rolid oma «Džango 1»-, «Radnikklass ajab raihu»- da «Paig perskehe»-fil'miš. Hän mugažo fil'mzihe italijalaiž-nevondkundaližes «Mäniba Päivnouzpol'he»-fil'mas (Kollidin rol').
UNESCO
Valdoiktused da struktur
Päkonferencii om organizacijan pätai organ, keradase kerdan kahtes vodes, valitas prezidentad, varaprezidentid, Radonoigendajan nevondkundan ühtnijoid, sekretariatan pädirektorad (kerdan nelläs vodes). Vahvištadas pätusid konsensusan abul (tulendal ühthe mel'he). Radonoigendai nevondkund (58 valdkundad-ühtnijad) om kaikenaigaine pätai organ, keradase kaks' kerdad vodes. Mohammed Sameh Amr Egiptaspäi om valitud da radab Radonoigendajan nevondkundan ezimeheks vn 2013 kül'mkuspäi. Bolgarijalaine Irina Bokova-diplomat om vahvištadud sekretariatan pädirektoraks vl 2009 redukun 15. päiväl.
Perniče Džino
Biografii
Akt'or om kolnu vl 1997 Rimha jäl'ges hätkelišt läžundad.
Irdkosketused
Kategorii:Italijan akt'orad Kategorii:Akt'orad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Milanha
Sahalinan agj
Sahalinan agj (Сахалинская область) om Venälaižen Federacijan subjekt. Sijadase saril täuzin.
Se mülüb Edahaižen Päivnouzmpolen federaližhe ümbrikho.
UNESCO
Valdoiktused da struktur
Organizacijan palakundad oma mail'man kaikil kontinentil. Kaik om 10 regionališt bürod, 27 klasterofisad, 27 rahvahališt ofisad, 11 institutad da keskust. Vn 2010−2011 büdžet oli US$653 mln, sen ližaks US$462 mln toižiš purtkišpäi: rahvahidenkeskeižed agentused, sebrfinansiruind, rahvahanikkund, privatižed investorad. G7:n ühtnijad anttas enamba pol't büdžetan rahoid.
Sahalinan agj
Agjan administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn om Suvisahalinsk.
UNESCO
Irdkosketused
Kategorii:Organizacijad kirjamišton mödhe
Sahalinan agj
Istorii
Sahalinan agj om olmas vs 1932 redukun 20. päiväspäi. Se om ühtnenu Suvisahalinan agjanke vs 1947 vilukun 2. päiväspäi.
Sahalinan agjan Päkäskuz om vahvištadud vn 2001 28. päiväl kezakud Agjan Duman ezitajil, om allekirjutadud gubernatoral sen-žo voden 9. päiväl heinkud da om väges möhembaižidenke vajehtusidenke. Se vajehti endišt Päkäskust, kudamb oli vahvištadud vn 1996 9. päiväl vilukud.
Geografijan andmused
Agjal om meriröunoid Japonijanke suves, Habarovskan randanke päivlaskmas da Kamčatkan randanke pohjoižes. Sen randad lainištadas Tünen valdmeren Ohotskan da Japonijan mered. Ei ole röunoid kuivmadme.
Pind om 87 101 km², sidä kesken Sahalin-sar' lähižidenke penidenke saridenke 76,6 tuh. km², Kurilan sared — 10,5 tuh. km². Znamasižed joged oma Poronai (350 km pitte) da Tim' (330 km).
Reljef om mägikaz mererandaližidenke tazangištoidenke. Manrehkaidused oma paksud, 160 vulkanaspäi 40 oma aktivižed Kurilan saril. Kaikiš korktemb čokkoim sijadase Kuriloiden kaikiš pohjoižembal Atlasovan sarel, se om Alaid-vulkan (2339 m), Sahalin-saren — Sahalinan Päivnouzmmägiden Lopatinan mägi (1609 m) saren keskuses.
Klimat om ven mussonine. Elokun keskmäine lämuz om +19 C° suves da +10 C° pohjoižes. Vilukun kesklämuz om −6 C° suves da −24 C° pohjoižes. Paneb sadegid 600 mm vodes tazangištoil da 1200 mm mägipautkil.
Londuseližed varad oma londuseline gaz, kivivoi, kivihil', bur hil', raudkivend, mec, kala da merenproduktad.
Tobmuz
thumb|right|250px|Agjan Ohjastusen pert' [[Suvisahalinskas.]] Agjan pämez' nimitase gubernatoraks. Oleg Kožemäko radab gubernatoran vs 2015 keväz'kun 25. päiväspäi. Hänen valdatusiden strok om viž vot. Gubernator om mugažo agjan Ohjastusen ezimez', hän märičeb sen strukturad da paneb sen ühtnijoid radnikusile. Ezmäine varagubernator, Ohjastusen ezmäine varaezimez' da viž Ohjastusen muite varaezimest oma hänele abhu.
Kater
thumb|right|250px|Katerad ühtes [[Saksanma|saksalaižiš portoišpäi]] Kater (anglijan kelen cutter-sanaspäi) om peniden astjoiden da kebnoiden sodamerilaivoiden nimituz stacionariženke likutimenke vägimašinaks (likutimvenehen erineden, kus kalliž likutim om stacionaratoi). Erasti om voimust ližata severt-se likutimid ližadamha kateran vägevut, se oleskeleb sadad hebonvägid. Nügüd'aigaižes kateras voib olda honusud magaduzsijidenke i tualet.
Sahalinan agj
Tobmuz
Sahalinan agjan üks'kodine parlament om Agjan Dum. Kaik rahvaz valičeb sen 28 ezitajad videks vodeks. Andrei Hapočkin radab Agjan Duman ezimeheks vs 2017 sügüz'kun 25. päiväspäi.
Kater
Eziauguižešti nimitihe kateroikš (kutteroikš) kebnoid astjoid üks'jäiženke mačtanke. Kateran kävutand om lühüdad ujundad. Sodarandkaičend otab kävutamižhe avaros. Kateran azegišt om väll' kaiken.
Homaičendad
Kategorii:Laivad
Sahalinan agj
Tobmuz
Radonoigendai tobmuz om Sahalinan agjan Ohjastuz. Agjan ministrused, agentused, valdkundaližed inspekcijad, üks' ohjanduz da üks' laudkund alištudas Ohjastusele.
Valitihe gubernatorad vn 2015 13. päiväl sügüz'kud, nügüdläine gubernator sai vägestust ezmäižes turas (67,8%). Agjan Duman ühtijoiden järgenduseližed valičendad oliba vn 2017 10. päiväl sügüz'kud (7. kucund).
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 497 973 ristitud. Kaikutte nellänz' eläi videspäi om lidnalaine.
Kaik om vižtoštkümne lidnad agjas da 5 lidnanvuittušt žilod. Ei ole toižid järedoid lidnoid. Vl 2017 kaik oli 8 eländpunktad enamba mi 10 tuh. eläjidenke.
Rahvahad (enamba 0,4% vl 2010): venälaižed — 82,3%, korejalaižed — 5,0%, ukrainalaižed — 2,4%, totarlaižed — 1,0%, vaugedvenälaižed — 0,6%, nivhalaižed — 0,5%, kirgizlaižed — 0,4%, toižed rahvahad — 3,0%, rahvahuden ozutandata — 4,8%.
Erased toižed igähižed rahvahad: orokalaižed (ul'talaižed) — 259 rist. (0,05%), nanalaižed — 148 rist. (0,03%), oročilaižed — 28 rist. (0,01%), itel'menalaižed — 15 rist. (0,003%).
Afrikan valdkundad
Kaik om 54 ripmatont valdkundad Afrikas.
Sen ližaks 8 rippujad territorijad om olmas Afrikas.
Veneh
thumb|right|250px|Veneh Veneh om pen' astii, edel laivad.
Ümbrikirjutand
Venäman Sodamerivajehnikas veneh märičese kuti veziastii ühesha metrhasai pitte, koumhe metrhasai levette, vidhe tonnhasai jügutoitmižvoindanke. Likkub ujuden meloiden abul tobjimalaz, saudas purehvenehid mugažo. Pened sportivižed purehastjad nimitasoiš jahtoikš. Motor panese veneheze erasti, se voib abutada ujuda (likutimveneh) vai olda kaikenaigaižeks pälikutimeks (kater). Ühtenzoittas kaht vai sen enamba venehid poikpoli (katamaran). Erasti ližatas balansirad, miše veneh oliži seižui, se om vahvas ühtenzoittud venehenke parz' keskustal kaks'..nell' metrad laidaspäi ühtes vai molembiš polišpäi.
Tehtas venehid kebnoiš ühthesuladusišpäi (düralüminii päpaloin), puižiš lahkoišpäi (sen paloin habasižed), kompozitmaterialoišpäi (plastik) i polimerišpäi.
Kävutand
Nügüd'aigan ottas kävutamižhe venehid samha lebud, kalanpüdandan täht, tomha jüguid laivaspäi randannoks kuiži ei ole valdmoid, mugažo päzutandabutuseks sur'veden aigan i laivan varaastjoikš.
Istorii
Ujui jogedme pun tüvi voi antta istorijanedeližile ristituile ezmäšt koukeroičendad venehes. Živatad-ki kävutadas mugoižid tüvid likkumha vetme. Ristit tegi pud sättujaks, miše ujuda siš paremba: nügelzoiti üht vai molembid agjoid i tauti südäimes. Mail'man äjad rahvahad otiba kävutamižhe mugomid sätud ühtes puspäi venehid kaivandusiden andmusiden mödhe.
Aigan mändes ližatihe laidoid lahkoil, vajehtihe melan agjan formad, tehtihe rulid melaspäi, tehtihe meles pureht.
Buteflika Abdel' Aziz
Abdel' Aziz Buteflika (عبد العزيز بوتفليقة; sünd. 2. keväz'ku 1937, Udžd, Francijan Marok — kol. 17. sügüz'ku 2021 ičeze kodiš Zeral'd-kundas, Alžiran agj, Alžir) oli Alžir-valdkundan videnz' prezident. Vspäi 1999 valitihe koume kerdad, oli radnikuses vn 2019 uhokuhusai, vn 2013 insul'tha kacmata.
Vodespäi 1963 (5. sügüz'ku) vhesai 1979 (8. keväz'ku) mez' radoi Alžiran röunantagaižiden azjoiden ministran. Buteflika oli ÜRO:n Päassamblejan ezimehen (17.09.1974 — 16.09.1975).
Homaičendad
Kategorii:Valdkundmehed Kategorii:Alžiran prezidentad Kategorii:Alžir (valdkund) Kategorii:ÜRO Kategorii:Politikanmehed kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Marokho Kategorii:Kolnuded Alžiras
Dieter: Der Film (saundtrekal'bom)
Se om pajoiden kirjutez «Dieter: Der Film»-mul'tfil'maspäi.
Pajoiden kirjutez
Kategorii:Modern Talking:an kompiläcijanal'bomad Kategorii:Kompiläcijanal'bomad kirjamišton mödhe
Jožin z bažin
«Jožin z bažin» (Jožin z bažin — «Jožin soišpäi») om pajo čehan kelel. Zdenek Navratil kirjuti sen tekstad. Ivan Mladek oigeti tekstad da kirjuti muzikad i hänen «Banjo Band»-gruppanke pajatiba vl 1977. Kompozicii om pästtud erižeks plataks i Nashledanou!-studijanal'boman palaks. Se om sätud folk- i pop-stiliš džazan elementoidenke.
Vl 2008 videoklip necen pajon mödhe (Čehoslovakijan televizii, 1978) tegihe internet-memaks Venämas, Mad'jaranmas, Pol'šanmas i Avstrijas ičeze järgeližetoman kulumižen tagut auditorijale, kudamb ei tunde čehan kel't.
Ivan Mladek «Banjo Band»-gruppanke oliba populärižed Čehijas vodele 2008, pästiba diskoid-antologijoid da andoiba koncertoid. Om sätud severz'-se pajon remiksoid i parodijoid, sidä kesken johtutihe valdkundoiden ohjastajid. Vl 2018 Metallica-muzikgrupp edesti pajon versijad ičeze koncertal Pragas.
Irdkosketused
Kategorii:Internet-memad Kategorii:Pajod kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 1977 pajod Kategorii:Pajod čehan kelel
Vladimiran agj
Vladimiran agj (Владимирская область) om Venälaižen Federacijan subjekt.
Se mülüb Federaližhe keskuzümbrikho.
Agjan administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn om Vladimir.
Keled
Valdkundkel' om üks'jäine — venäkel'.
Istorii
Vladimiran agj om olmas vs 1944 elokun 14. päiväspäi.
Vladimiran agjan Päkäskuz om vahvištadud vn 2001 14. päiväl elokud Käskusenandajan Suiman ezitajil, allekirjutadud agjan Administracijan pämehel sil-žo päiväl da om väges äiluguižidenke vajehtusidenke.
Geografijan andmused
thumb|left|250px|Vladimiran agjan reljefan kart. Agj röunatab Alalidnan agjanke päivnouzmas, Räzanin agjanke suves, Moskvan agjanke suvipäivlaskmas da päivlaskmas, Jaroslavlin da Ivanovon agjoidenke pohjoižes. Vladimiran agj om mererandatoi.
Pind om 29 084 km², sidä kesken mec — 55% (pedajikod oma enambuses), sod ottas 1,3% (374 km²) agjan pohjoižpäivnouzmas. Znamasižed joged oma Kläz'm da Okanjogi niiden ližajogidenke, ned mülüdas Volgan i Kaspijan meren basseinha.
Reljef om kukhikaz lodehes da pohjoižes, tazo alangoidenke suvipäivnouzmpolele. Kaikiš korktemb čokkoim om Klinan da Dmitrovan kukkazsel'gan nimetoi taho (271 m) agjan lodehes. Kaikiš madalamb čokkoim om Kläz'm-jogen kendäk agjan päivnouzmas (68 m).
Klimat om ven kontinentaline. Heinkun keskmäine lämuz om +18..+19 C°. Vilukun kesklämuz om −9..−12 C°. Paneb sadegid 550..600 mm vodes, enamba kaiked kezakus-elokus da redukus (60..80 mm kus), vähemba kaiked — uhokus-sulakus (30 mm kus).
Londuseližed varad oma turbaz, raudkivend, fosforitad, sauvondmaterialad (sauvondgips, saved, letked), mouckivi.
Tobmuz
thumb|right|250px|Vauged pert' om agjan gubernatoran radsija, Käskusenandajan Suiman ištundoiden sija da agjan Administracijan sijaduz [[Vladimir (lidn)|Vladimiras.]] Agjan pämez' nimitase gubernatoraks. Svetlana Orlova radab gubernatoran vs 2013 keväz'kun 24. päiväspäi. Kaik rahvaz änestab händast videks vodeks. Gubernator om mugažo agjan Administracijan pämez', hän märičeb sen strukturad da paneb Administracijan ühtnijoid radnikusile.
Vladimiran agjan üks'kodine parlament om Käskusenandai Suim. Kaik rahvaz valičeb sen 38 ezitajad videks vodeks. Vladimir Kiselöv radab Käskusenandajan Suiman ezimeheks vs 2009 keväz'kun 18. päiväspäi kahtenden strokun jäl'geten.
Radonoigendai tobmuz om Vladimiran agjan Administracii. Agjan departamentad da komitetad alištudas Administracijale.
Vn 2013 8. päiväl sügüz'kud Käskusenandajan Suiman ühtnijoiden järgenduseližed valičendad oliba (6. kucund), sil-žo päiväl valitihe gubernatorad. Nügüdläine gubernator sai vägestust ezmäižel tural 74,73% änid rezul'tatanke.
Eläjad
Kaik om kaks'kümne koume lidnad agjas da 9 lidnanvuittušt žilod. Toižed järedad lidnad (enamba 100 tuh. eläjid vl 2017, surembaspäi penembha) oma Kovrov i Murom. Vl 2017 kaik oli 20 eländpunktad enamba mi 10 tuh. eläjidenke.
Rahvahad (enamba 0,4% vl 2010): venälaižed — 89,3%, ukrainalaižed — 0,9%, totarlaižed — 0,5%, armenijalaižed — 0,4%, toižed rahvahad — 2,3%, rahvahuden ozutandata — 6,6%.
Runet (termin)
thumb|right|250px|Venäman [[IP-adresad]] Runet (Рунет) om eriline termin Internetan venäkel'žen segmentan znamoičendan täht. Om olmas vspäi 1997.
Venäman tobmuden organad märhapandas runetad kut serverad vaiše valdkundan südäimes.
Vn 2020 sügüz'kus 8,7% kümnes millionas kaikiš populärižembiš saitoišpäi mail'mas kävutiba venäkel't päižeks, W3Techs-kompanijan tedoidusen mödhe.
Homaičendad
Kategorii:Internet Kategorii:Venän kel'
Kub zero
«Kub zero» vai «Kub nol'» (Cube Zero) om voden 2004 kanadine ülävarun da fantastikan fil'm.
Se om Kub-fil'man prikvelan, trilogijan koumanz' fil'm vaumičendan aigan mödhe. Om pästtud bräd DVD-diskoil, ezikacundoita kinoteatroiš.
Režissör — Erni Barbaraš-scenarist, se om hänen debütine täuz'piduzline fil'm režissöraks.
Homaičendad
Kategorii:Kanadan fil'mad Kategorii:Tedoliž-fantastižed fil'mad Kategorii:Trillerad Kategorii:Fil'mad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 2004 fil'mad Kategorii:Fil'mad anglijan kelel
Kol'čugino
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1871 kuti radnikžilo läz vas'kentegint. Se sai lidnan statusad vl 1931.
Kol'čugino šingotase mujumetalltegesiden pästandal (mujumetalližtorved, metalližed kodiastjad), elektrotehnižel sarakol (elektrolikutimed i dizel'elektrostancijad, kabeläd), hobedaižtegesiden koumel tegimel, raudbetonantegimel, sömtegimištol (leibänkombinat, lihakombinat, maidproduktad i jähine, kalapreservad), omblendfabrikal, meblin fabrikal (laudad da ištmed).
.dz
.dz om Alžiran Internet-domen. Se om avaitud 1994-nden voden 3. päiväl vilukud.
Kol'čugino
Geografijan andmused
Lidn sijadase Pekš-jogen randal (Пекша 127 km pitte, Kläz'man hura ližajogi, Volgan bassein), 175 m keskmäižel korktusel valdmeren pindan päl. Vspäi 1977 Kol'čuginon vezivaradim om olmas necil jogel. Matkad Vladimirhasai om 74 km suvipäivnouzmha.
.dz
Irdkosketused
D Kategorii:Alžir (valdkund)
Kol'čugino
Geografijan andmused
Žilo da kahesa pen't küläd mülüdas lidnankundha Kol'čuginon ližaks. Lidnankundan pind — 40,72 nellikkilometrad.
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 45 776 ristitud, lidnankundan — 46 236 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 47 100 eläjad vl 2003.
Ortodoksižen hristanuskondan seičeme pühäpertid om olmas lidnas: Jumalanmaman Katken jumalanpert', Jumalanmaman Vladimiran jumalaižen jumalanpert' (om sauvomas), viž časounäd.
Kol'čuginon politehnine kolledž om professionaližen opendusen aluzkundaks.
Edeline lidnankundan pämez' (Rahvahan deputatoiden nevondkundan ezimez') om Jelena Savinova (reduku 2013 — reduku 2021).
Transport
Avtobusad da taksid oma kundaližeks transportaks lidnas. Ühtennimine raudtestancii sijadase «Aleksandrov — Ivanovo»-raudtekeskustal.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Vladimiran agjan lidnad *
Alžiran dinar
Alžiran dinar (دينار جزائري dinar jizairi) om Alžiran valdkundvalüt vspäi 1964. Vajehti alžiran frankad ripmatomuden sandan jäl'ghe.
1 dinar = 100 santimad (سنتيم). Valütkod om DZD. Simvolad: .د.ج, DA. Regulätor om Alžiran bank.
Rahuded pörundas oma ¼, ½, 1, 2, 5, 10, 20, 50 i 100 dinarad. Banknotad oma 100, 200, 500, 1000 i 2000 dinarad nominalanke.
Homaičendad
Kategorii:Rahaühtnikad Kategorii:Alžir (valdkund)
Likutimveneh
thumb|right|250px|Järgeline likutimveneh. Likutimveneh (vai motorveneh) om venehen toižend; alamäraine laiv, kudambas likutim om olmas. Sen likutim ei ole stacionarine — i nece om päerinend kateraspäi.
Sättutoitase transportižiden, ižanduz-, turistižiden, bobuštuz-, sportižiden da toižiden metoiden täht.
Istorižikš likutimveneh oli saudud aigemba mi kater, 20. voz'sadan augotišes. Odav transport, voib heitta da peitta kallišt likutint. Likutimvenehed oma penen laivišton aluz, no niiden voimused oma röunatud lujas.
Homaičendad
Kategorii:Venehed Kategorii:Vezitransport
C. C. Catch:an pajod
Se om täuz' C. C. Catch-pajatajan pajoiden kirjutez pordoiden i psevdonimiden mödhe.
Kerol Din-psevdoniman al
Carol Dean-nimen al pajatai ezini 1980-žes vodes.
Caro K-psevdoniman al
Sen psevdoniman al pajatai pästtud vaiše üks' pajo — «Jump In My Car» — 1986-žes vodes. Nece kompozicii mülüi oficialitomha kogodushe, sen täht tundmatoi om, oli-ki «Caro K» hänen todesine psevdonim, vai se oli järgeline mistifikacii.
1990—... (al'bomoita)
* P Kategorii:Pajoiden kirjutesed artistoiden mödhe
Ustii
Ustii vai Jogensu (venäkelel: Устье) om enzne pen' vepsän žilo kaikenaigaižeta ristitištota (vozil 2009−2013). Se sijazihe Venäman Karjalan Tazovaldkundan Änižröunan (Änižrandan) rajonas, mülütihe Šokšun vepsän küläkundha.
Žilo Änižen suvipäivlaskmaižel randal om tühjitadud kuti eländpunkt da mülütadud Kvarcitkülähä Tazovaldkundan № 269-VI ЗС-käskön mödhe 20. sulaku 2017-dataspäi.
Homaičendad
Kategorii:Enččed eländpunktad Kategorii:Vepsän küläd Karjalan Tazovaldkundan Änižröunan rajonas Kategorii:Vepsän küläd kirjamišton mödhe Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe
Ocdzi Kevan
Kevan Ocdzi (angl. i franc.: Kevan Ohtsji; sünd. 14. semendku 1978, Vankuver, Britanine Kolumbii, Kanad) om kanadalaine akt'or.
Viktorii (lidn, Seišelad)
Viktorii (anglijan i francijan kelil: Victoria, francine virkand: ​[viktɔʁja]) om Seišelan Sariden pälidn da kaikiš suremb lidn.
Ocdzi Kevan
Biografii
Om sündnu vl 1978 Vankuveran ezilidnha, japonijalaižhe kanzha. Openzihe sijaližen üläškolan akt'orčomamahtfakul'tetas.
Viktorii (lidn, Seišelad)
Istorii
Vl 1744 francižed merimatkadajad avaižiba Mae-sar't, sil aigal sar' oli elänzoitmatoi. Eländpunktan aluz om pandud oficialižešti Etablisment du Roi-nimenke (Établissement du Roy «kunigazližen kanzan aluzkund») Francijan kolonistoil vl 1778. Sur' Britanii anasti sar't vl 1838, pani lidnad kolonialižen administracijan sijaduseks i kuti meriport, udesnimiti britanižen Viktorija-kunigaznaižen mödhe. Vhesai 1960 lidnan oficialine nimi oli Port-Viktorii. Ripmatoman valdkundan pälidn vspäi 1976.
Ocdzi Kevan
Biografii
Kevan om tetab kut roliden edestai «Tähthidenverai: SG-1»-, «Andromed», «Adkažid»- da «Surmantora: Perand»-serialoiš. Om mugažo vändi pärolid ulävarufil'miden rives.
Viktorii (lidn, Seišelad)
Istorii
Viktorii šingotase turizmal, meriportal, profopendusen keskuseks.
Ocdzi Kevan
Biografii
Om mugažo tetab kut Toru «Bull» Sato (#2 mustas nimikirjuteses) «Need for Speed Most Wanted»-kompjutervändospäi, kudambas hänen mel'kuva ezitihe vändoidenkeskeižiš scenoiš; hän-žo änetoiti necidä personažad.
Viktorii (lidn, Seišelad)
Geografijan andmused
Lidn sijadase Mae-saren pohjoižel mererandal.
Ocdzi Kevan
Irdkosketused
Kategorii:Kanadan akt'orad Kategorii:Akt'orad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded vl 1978
Viktorii (lidn, Seišelad)
Geografijan andmused
Klimat om meren ekvatorialine. Kun päiväline lämuz om +26..+28 C° vodes läbi. Ekstremumad oma +19 C° i +34 C°. Paneb sadegid 2350 mm vodes, oleleb vähemba niid kezakus-elokus (80..115 mm kus), enamba tal'vkus-uhokus (270..400 mm kus).
Kaik om kahesa Seišeloiden ümbrikod (fr. i district) 25:späi Sures Viktorijas.
Eläjad
Vl 2002 pälidnan eläjiden lugu oli 24 970 ristitud ezilidnoidenke, saren koumandez.
Seišeliden rahvahidenkeskeine škol, politehnine škol da fulbolstadion sijadasoiš lidnas, mugažo sijaližen istorijan i londusen muzejad oma olmas.
Transport
Rahvahidenkeskeine soda- da civiline lendimport (SEZ / FSIA, 1,2 mln matknikoid vl 2019) om saudud lidnanno vspäi 1971, om avaitud vl 1972. Tehtas reisid valdkundan saridme, Mavrikijha, Persijan lahten maihe, Antananarivhu, Londonha, Parižha, Stambulha, Mumbaihe.
Port radab vemha ujuden tavaroid da varatoitandbazaks merilaivoiden täht. Eksport — vanil', kokospähkmed, kokosvoi, kala, guano.
Homaičendad
Kategorii:Seišelan Sariden lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe * Kategorii:Pälidnad
Kuruvk
thumb|right|250px|Kuruvk tal'vel Kuruvk vai Kurovk (pol'šan kelel: Kurówka) om jogi Pol'šanmas, Vislan oiged ližajogi. Sen piduz om 42,8 km, basseinan pind — 395,4 km².
Kuruvkan randal om 5 eländpunktad: Garbuv, Markušuv, Kuruv, Kon'skovol' i Pulavi.
Päližajoged oma Struga Kuruv (Struga Kurów), Bälk (Białka), Vodna Strug (Wodna Struga).
Kategorii:Kuruv Kategorii:Joged kirjamišton mödhe Kategorii:Pol'šanman joged Kategorii:Visl Kategorii:Lüblinan sodaveikund
Bard (hibused)
thumb|right|250px|[[Vanhuskolaižed Vudbornas, AÜV]]
Bard om hibused mehiden modon alapalas i kaglan ezipalas. Kazvab testosteronan olendan tagut suguküpsmižen jäl'ghe.
Bardan olend, sen puhthuz i holitusenmär oma socialižen statusan tunduz, laskeb suttä mehen gigijenan tazopindas i elos.
Erazvuiččil aigoil bardan kandandan mod vajehtihe bardanajandanke. Ristituiden erased gruppad ajadas bardad tobjimalaz (sodamehed, lekarid) praktižiš melišpäi, toižed vastkarin kazvatadas bardad religijan tarbhaičendan mödhe (islamanuskojad, vanhuskolaižed, ortodoksižed judaistad).
Amussai pogonofobii om olmas, se om bardoiden varu, voib todenzoitta bardan kazvatandan socialižikš i politižikš kel'doikš. Berdizm vastkaroičeb sile fobijale, se om likund bardan kaičendha näht, kudamban organ om Bardan päzutandan front (Beard Liberation Front) päfateranke Londonas.
Homaičendad
Kategorii:Hibused modos Kategorii:Bardanajand
San Lorenso (lidn, Paragvai)
thumb|left|250px|Lidnan barrio:d (2019) San Lorenso (San Lorenzo [san loˈɾenso], mugažo kirjutadas guaranin kelel) om lidn Paragvain suvipäivlaskmas, valdkundröunanno. Se om valdkundan koumanz' lidn eläjiden lugun mödhe, mülüb Keskuzagjaha. Asunsjon-pälidnan suvipäivnouzmaine ezilidn.
Istorii
Ende Nju Guasu-plantacii (Ñu Guazú), vai Kampo Grande, oli lidnan sijas. Eländpunktan aluz om pandud jezuitoil 18. voz'sadan keskes. Küksihe jezuitoid, i Agustin Fernando de Pineda-kapitangubernator pani ut alusenpanendan datad — 10. eloku 1775. Tabaktegim radoi 18. voz'sadan lopus.
Farmaceftine tegimišt om šingotadud San Lorensos.
Geografijan andmused
Lidn seižub 126 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Jagase 52 nimitadud barrio:ks. Fernando-de-la-Mor-lidn sijadase Asunsjonan i San Lorenson keskes.
Eläjad
Vl 2002 lidnan ristitišt oli 204 356 eläjad. Kaikiš suremb ristitišt om nügüd'.
Asunsjonan rahvahaližen universitetan päkampus i vanhad fakul'tetad sijadasoiš siš vspäi 1889 (Universidad Nacional de Asunción, UNA, 54 tuh. üläopenikoid vl 2015).
Homaičendad
Kategorii:Paragvain lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Keskuzagj (Paragvai)
C. C. Catch:an videografii
Se om täuz' C. C. Catch-pajatajan muzikklipoiden nimikirjutez.
Homaičendad
V Kategorii:Videografijad artistoiden mödhe
Antimonii
Ühthine ümbrikirjutand
Antimonii om tutab ristituile lujas amu. Tehtihe astjoid Päivnouzmmas viž tuhad vozid tagaz, mujutadihe kül'mid antimonitan (Sb2S3) tuhkal Amuižes Egiptas 19. voz'sadaspäi EME. Nimi om sündnu elementan arabižes athimar-nimitusespäi ezimeletaden, antimonium-sana ozutaškanzi araban medicinižiden purtkiden kändusiš vll 1050−1100.
Element om harv londuses, 0,2..0,5 grammad tonnas. Ei voi löuta antimonijad puhthas olendas, no sen ühtnendad oma enamba mi sadas mineraloiden keskes.
Fizižed ičendad
Puhtaz antimonii om hoštai metalloid (pol'metall) siniženke ližamujunke. Antimonijal om mugažo metalloiden ičendoid. Tetas nell' metallišt allotropišt modifikacijad erazvuiččil painuzil i koume amorfišt (poukahtuzsubstancii, must i pakuine).
Londuseline antimonii kogoneb kahtes stabiližes izotopaspäi: 121Sb (57,36%) i 123Sb (42,64%). Sen ližaks, 35 ratud radioaktivišt izotopad oma olmas 103..120, 122, 124..139 atommassanke, i niiden 29 izomärad, kaikiš hätkemb om 125Sb-izotop 2,75 vot pol'čihodamižen pordonke.
Kävutand
Nügüd'aigan ottas kävutamižhe antimonijad elektronikas (diodad, infrarusttad andimed, pol'veimiden legiruind) i pörutügiden tehmižes (babbit — ühthesuladuz tinanke da vas'kenke) tobjimalaz. Tehtas ühthesuladusid hahktinanke, kabeliden korid, ambundazegid, trassirujid pul'kid.
Vl 2010 pästtihe antimonijan 196,5 tuhad tonnoid, sidä kesken 39,5 tuhad tonnoid reciklingan rezul'tataks. Pätegii — Kitai (koume nelländest), toižed sured tegijad (3..4%) oma Venäma (Saha Tazovaldkund), Mjanmar, Kanad, Tadžikistan, Bolivii.
Irdkosketused
Kategorii:Himižed elementad kirjamišton mödhe
Očor
Očor (Очёр, Ошшор кар) om Venäman lidn da lidnankund Permin randan suvipäivlaskmas. Se om Očoran rajonan administrativine keskuz.
Afina
thumb|right|200px|Afinan statui [[Kuvaližiden čomamahtoiden valdkundaline muzei A. S. Puškinan oiktastuseks|Puškinan muzejas]] Afina (Ἀθηνᾶ Afena vai Ἀθηναία Afenaia), Afina Pallada (Παλλὰς Ἀθηνᾶ Pallas Afena) — amuižgrekan mifologijas om organizuitud voinan, voinstrategijan i elonmelen jumalneižne, üks' kaikiš arvostoittud Amuižen Grekanman jumaloišpäi, mäneb kahtentoštkümnen suriden olimpalaižiden jumaloiden luguhu, Afinad-lidnan eponim. Sen aigan, hän om mugažo tedoiden, čomamahtoiden da radonmahtoiden jumalneižne; voinneižne, lidnoiden i valdkundoiden, mastarusen da melen kaičii.
Očor
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1759 kuti Stroganovad-torgovanoiden Očoran raudtegim, nimitihe jogen mödhe. Vspäi 1918 Očoran mašiništonsauvondtegim radab sen alusel, ende tegi bul'dozeroid, torvenpanijoid, pästab štangoid-pompid, mugažo valamiž-mehanine ceh om olmas. Žilo sai lidnan statusad vl 1950.
Afina
Riman panteonan Afinan analog om Minerva.
Homaičendad
Kategorii:Amuižgrekan jumalad Kategorii:Jumalad kirjamišton mödhe Kategorii:Mifologižed personažad kirjamišton mödhe
Pavlin (časud)
thumb|right|250px|«Pavlin»-časud «Pavlin»-časud (Часы «Павлин») oma aigavtomat. Anglijalaine Džeims Koks-melestegii sädi časuid Londonas vl 1772.
Očor
Istorii
Lidnan toižed sarakod oma mecan ümbriradmine (pilindmaterialad, mebel') i sömtegimišt (maidtegim, leibkombinat, alkogolitomiden jomižiden tegim). Pen' Očoran GES radab (0,4 MVt vägevudenke).
Pavlin (časud)
Nügüd'aigan časud sijadasoiš Penen Ermitažan Pavil'jonzalas. Kävutadud tehmižes materialad: bronz, hobed, strazad, kuldoičend.
Očor
Geografijan andmused
Lidn sijadase Očor-jogen randoil (Kaman oiged ližajogi), 150 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Permihesai om 92 km päivnouzmha orhal vai 110 km avtotedme. Lähembaine lidn da raudtestancii om Vereščagino 21 km pohjoižhe orhal vai 25 km avtotedme.
Očor om lidnankundan üks'jäine eländpunkt.
Pavlin (časud)
Ostmine
Venäman Grigorii Potömkin-politikanšingotai nägui i päti ostta časuid vl 1777. Jekaterina II-imperatornaine osti niid personaližil rahoil vl 1781, maksoi 11 tuhad rublid (läz 1800 sterlingoiden funtad). Juri-časuidenmastar vedi časuid Venämaha severziš-se puzuiš, sen aigan mehanizman erased palad muretihe vai kadoihe.
Očor
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 14 238 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt oli 16 400 eläjad vl 1989.