cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Südäimel'žed azjad
Fil'mdand
Kinod fil'mdihe Venas, Parižas, Londonas, Mandavas da Mumbaiš.
Homaičendad
Kategorii:Indijan fil'mad Kategorii:Fil'mad kirjamišton mödhe Kategorii:Dramfil'mad Kategorii:Vn 2016 fil'mad Kategorii:Fil'mad hindi-kelel
Halk (futbolist)
Halk (todesine nimi — Givanildo Vieira de Souza; sünd. 25. heinku 1986, Kampina-Grandi, Brazilii) om brazilijalaine futbolist, ezirivenvändai. Om Brazilijan i Japonijan rahvahanikusenke. Enzne Zenitan vändai (2012—2016). Nügüdläine «Šanhai SIPG»-futbolkluban vändai (Kitai, vn 2016 heinkuspäi).
Biografii
Živanildo om sündnu Kampina-Grandi-lidnha, kanzha äjidenke lapsidenke.
Om nainu, Iran om hänen ak. Hänel om koume last: Ian-poig (om sündnu vl 2008), Tiago-poig (om sündnu vl 2010) da Alisija (ottud tütreks vl 2016).
Irdkosketused
Kategorii:Zenit Kategorii:Brazilijan futbolistad Kategorii:Futbolistad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Brazilijha
Aziza
Aziza Abdurahimovna Muhamedova (Aziza Abduraximovna Muhammadova, Азиза Абдурахимовна Мухамедова; sünd. 10. sulaku 1964, Taškent, Uzbekistanan NST, NSTÜ) om nevondkundaline, uzbekalaine da venämalaine venäkel'ne pajatai.
Biografii
Aziza om sündnu Taškent-lidnha. Om totariženke (maman polespäi), uzbekiženke da uiguriženke augotižlibundanke.
Nausika Tulleialangištospäi
«Nausika Tulleialangištospäi» (風の谷のナウシカ Kadze-no tani-no Nausika) om voden 1984 japonine täuz'piduzline animemul'tfil'm tedoližen fantastikan žanras.
Homaičendad
Kategorii:Japonijan mul'tfil'mad Kategorii:Tedoliž-fantastižed fil'mad Kategorii:Animemul'tfil'mad Kategorii:Mul'tfil'mad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 1984 fil'mad Kategorii:Fil'mad japonan kelel
I Won't Tell You
«I Won't Tell You» (En voi sanuda sinei) om Lacuna Coil-muzikgruppan pajo videndes «Shallow Life»-studijanal'bomas (2nz' 1. diskal da eläbalaz 9nz' 2. diskal) i ühtennimine singl, koumanz' al'bomaspäi. Ned oma pästtud 2009-ndes vodes.
Pajon tekst om sätud anglijan kelel. Originaližen kompozicijan tegijad oma gruppan ühtnijad, sen stilid oma al'ternativine metal i gotikmetal. Singlan prodüser om Don Gilmor.
Muzikvideo om fil'mdud singlale Milanas vn 2009 tal'vkul.
Homaičendad
Kategorii:Lacuna Coil:an pajod Kategorii:Pajod kirjamišton mödhe Kategorii:Singlad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 2009 pajod Kategorii:Vn 2009 singlad Kategorii:Pajod anglijan kelel
Lomonosovan rajon (Leningradan agj)
Lomonosovan rajon (Ломоносовский район) om municipaline ühtnik Leningradan agjas.
Nece om Leningradan agjan üks'jäine municipaline ühtnik, kudamban ohjandusen organad sijadase toižes fegeracijan subjektas — Piteriš. Rajonan administrativine keskuz om Lomonosov-lidn, iče mülüb Piterin Petrodvorecan rajonha, sijadase pohjoižpoles rajonaspäi.
Istorii
Rajonan aluz om pandud vl 1927 elokun 1. päiväl Leningradan agjan Leningradan ümbrikho ühten aigan niiden sädandanke kuti Oranijenbauman rajon. Oranijenbaum tegihe rajonan keskuseks. Vl 1930 heinkun 23. päiväl heitihe ümbrikod, i siš aigaspäi rajon mülüb Leningradan agjaha kuti administrativine ühtnik.
Vspäi 1939 Oranijenbaum-lidn alištui agjan tobmudele oikti, hot' rajonan tobmuden organad oliba neciš lidnas. Toižen mail'man sodan aigan rajonan suvipala oli okkupiruidud. Vl 1948 lidnad da rajonad udesnimitihe nügüdläižikš. Vl 1955 Krasnoje Selon rajonad ühtištuihe Lomonosovan rajonanke. Vl 1963 Krasnoje Selo-lidn tegihe lidnaks agjan alištusenke. Vl 1973 Sosnovii Bor kändihe lidnaks agjan alištusenke da läksi rajonaspäi.
Vl 1978 Lomonosov-lidn tegihe Leningradan palaks, no lidnan Ezitajiden Nevondkund kätihe Lomonosovan rajonan Ezitajiden Nevondkundaks. Rajon om olmas nügüdläižiš röunoiš vspäi 2006.
Geografijan andmused
Lomonosovan rajon om Leningradan agjan päivlaskmaine taho. Pind — 1 919 nellikkilometrad (jäl'gmäine sija agjas). Mecad ottas 72,7% territorijad (1448 km²).
Om röunoid Venäman 3 rajonanke da 2 lidnanke:
Suomen laht lainištab rajonan päivlaskmaižed da pohjoižed randad 65 km randanpirdanke. Lühüdad joged mülüdas Suomen lahten (Atlantižen valdmeren) basseinha.
Londuseližed varad oma sauvondmaterialad (gravii, letked, saved), mineraližed mujud, reskvezi.
Tobmuz
Käskusenandai tobmuz om Ezitajiden Nevondkund (ven. Совет депутатов) 30 ühtnijanke. Kaik rahvaz valičeb heid videks vodeks. Järgvaličendad sihe oliba vl 2014 sügüz'kun 14. päiväl. Dmitrii Polkovnikov radab sen ezimehen da rajonan pämehen vs 2014 redukun 5. päiväspäi. Ezitajiden Nevondkund valičeb rajonan administracijan pämest.
Vs 2014 kül'mkun 1. päiväspäi Aleksei Kondrašov om valitud i radab rajonan administracijan pämehen kontraktan mödhe. Nell' varapämest oma hänele abhu. Kuz' komitetad, 13 palakundad, 1 sektor, ohjastuz da 27 laudkundad alištudas rajonan administracijan pämehištole.
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 70 347 ristitud.
Kaik om 143 eländpunktad rajonas, sidä kesken 2 lidnanvuittušt žilod, 10 žilod, 2 raudtestancijan žilod, 129 küläd.
Kaikiš surembad eländpunktad oma Gorbunki-külä (7,5 tuh. rist. vl 2015), Russko-Visockoje-külä (5,3 tuh. rist. vl 2010) da lidnanvuitte Lebäžje-žilo (4,4 tuh. rist. vl 2016).
Rahvahad (vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe, enamba 0,4%): venälaižed — 87,1%, ukrainalaižed — 2,2%, vaugedvenälaižed — 1,4%, uzbekalaižed — 0,7%, suomalaižed — 0,5%, armenijalaižed — 0,4%, toižed rahvahad — 3,3%, rahvahuden ozutandata — 4,4%.
Erased igähižed rahvahad: karjalaižed — 41 rist. (0,06%), estilaižed — 28 rist. (0,04%), vepsläižed — 5 rist. (vähemba mi 0,01%), vodilaižed — 5 rist. (vähemba mi 0,01%), ižoralaižed — 1 rist. (vähemba mi 0,01%).
Ižanduz
Rajonan ižandusen päsarakod oma mašinoidensauvomine, sauvondmaterialoiden pästand (apakut, metallkonstrukcijad, pilindmaterialad), poligrafii, maižanduz da kalankazvatuz, torguind da varažomad, tabakan ümbriradmine, sömtegimišt, turizm.
Sneberk
Sneberk (Снеберка) om Venäman külä Smolenskan agjas, sen Monastirščinan rajonas. Mülüb Barsukin küläkundha.
Suren sodan aigan külä oli okkupiruidud nacistoil vn 1941 heinkuspäi vn 1943 sügüz'kuhusai.
Külä sijadase agjan päivlaskmaižes palas, Vepränk-jogen randal (Вепрянка). Matkad Monastirščin-rajonkeskushesai om 16 km suvipäivnouzmha.
Külän eläjiden lugu oli 14 ristitud vl 2007.
Künambruz
thumb|right|250px|Künambruz Künambruz vai Künambruzniveleh (articulátio cúbiti) om ristitun hibjan pala. Se om käden pala, likui ühtištoituz ougan (ouglu) i künambruzvarden keskes (künambruzlu i pal'clu).
Niveleh om ühtenzoittud, koume lud sätas koumed palatont niveleht. Ned nivelehed oma sauptud ühthižes kapsulas:
Homaičendad
Kategorii:Ristitun hibj
Daugavpils
Daugavpils (mugažo latvijan kelel; Daugpiļs; edel 1920 vot Dvinsk, edel 1893 vot Dünaburg, vozil 1656−1667 Borisoglebsk) om lidn Latvijan suvipäivnouzmas. Se om tazovaldkundan alištusenke, Latvijan kahtenz' lidn ristitišton lugun mödhe da järed raudtesol'm.
Istorii
Livin Ordenan mameister Ernst von Ratzeburg pani Daugavpilsan (Dünaburgan) alusen vl 1275 kuti ricarin zamk. Dünaburgan zamk oli 19 km ülezjogen, nügüd' Vecpils. Vl 1577 Ivan Grazijan sodaväged murenziba zamkad Livonižen sodan aigan, i carin käskön mödhe šancsauvusiden aluz om pandud nügüdläižen lidnan sijha.
Vll 1655−1656 lidn oli Ročinman palaks; vll 1656−1666 da 1772−1920 — Venäman palaks; vll 1666−1772 mülüi Reč Pospolitaiha; vozil 1920−1944 oli ripmatomas Latvijas; 1944−1991 — Nevondkundaližen Ühtištusen palaks.
Zamk oli olmas vhesai 1810, sid' seinid heittihe savičuid ottes. Vozil 1810−1878 sauvoihe Daugavpilsan lidnusen Daugavan molembil randoil. Se om kaikiš suremb sodalidnuz Baltijan maiš.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Daugav-jogen (Päivlaskmaine Dvin) randoil, 105 m valdmeren pindan päl. Matkad Righasai om 218 km raudtedme, 232 km avtotedme, Vil'nüshasai om 174 km suvipäivlaskmha. Valdkundröunad oma läz: Litvanmanke 25 km suvipäivlaskmha, Vaugedvenämanke 33 km suvipäivnouzmha.
Klimat om kontinentaližemb mi mererandal, voden keskmäine lämuz +5,5 C°. Paneb sadegid 634 mm vodes, enamba kezal (230 mm).
Daugavpils jagase 25 lidnrajonha territorialižešti.
Eläjad
Vl 1910 lidnan ristitišt oli 110 tuhad eläjid.
Lidnan rahvahad kahten rahvahanlugemižen mödhe:
Transport
Avtobusad, tramvaid da taksid oma kundaližeks transportaks lidnas. Raudte tuli lidnha vl 1860. Se ühtenzoitab lidnad Riganke da Minskanke.
Daugavpilsan lendimport (DGP) sijadase 12 km pohjoižpäivnouzmha lidnan keskusespäi, seižub kävutamatoman, lendahtamižsargan apakod oma heittud. Vhesai 1993 se oli nevondkundaližiden sodavägiden lendimport, 1990-nziden voziden lopus lendelihe Righa da Kopenhagenha.
Irdkosketused
Kategorii:Latvijan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Latvijan lidnad tazovaldkundan alištusenke
Gümri
Gümri (Գյումրի Gümri, Гюмри, Gümrü) om lidn da raudtesol'm Armenijan lodehes. Se om valdkundan kahtenz' lidn eläjiden lugun mödhe, Širakan agjan administrativine keskuz (vn 1995 kül'mkuspäi).
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud 5. voz'sadal EME, oli tetab Kumairi-nimitusenke. Anttihe oficiališt lidnan statusad vl 1840 da udesnimitihe venäks Aleksandropol:ikš (Александрополь) Venäman Aleksandra Födorovna-imperatornaižen oiktastuseks. Vl 1898 raudte ühtenzoiti Tiflisanke. Vll 1924−1990 oficialine nimituz oli Leninakan Leninan muštho, vl 1991 Kumairi.
Gümri šingotase mašinansauvomižel i sömtegimištol (saharantegim). Venäman 102. sodabaz radnikoičeb lidnas.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Širakan katl'usen keskuzpalas, 1550 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Om ümbärtud mägisel'gil, ristikoičese Čerkez- i Džadžur-uril. Lujad manrehkaidused oleldas (1926, 1988). Mahuz om mustma.
Sisert' (lidn)
Sisert'  (Сысе́рть) om Venäman lidn Sverdlovskan agjan suves. Se om Sisertin lidnümbrikon administrativine keskuz, mülüb Jekaterinburgan lidnaglomeracijha.
Gümri
Geografijan andmused
Klimat om terav kontinentaline mägiden. Heinkun i elokun lämuz om +19,5 C°, vilukun — −9,5 C°, absolütine minimum oleli −41 C°. Voden keskmäine lämuz om +6,2 C°. Paneb sadegid 486 mm vodes, enamba semendkus-kezakus (157 mm pordos).
Gümri jagase 21 lidnfartalaks.
Sisert' (lidn)
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1732 kuti radnikoiden Sisertin Tegim-žilo (Сысертский Завод) raudtegimenno, kudambad saudihe venämalaižen Georg Vil'hel'm de Gennin-sodainženeran käskön mödhe. Nimitihe jogen mödhe. Sisertin Tegim sai radnikžilon statusad vl 1928. Udesnimitihe nügüdläižikš vl 1932. Žilo sai lidnan statusad vn 1946 31. päiväl redukud. Erigoittihe Üläsisert'-žilod (1138 rist. vl 2010) lidnaspäi vn 1950 sulakus.
Gümri
Eläjad
Vl 2011 lidnan eläjiden lugu oli 121 976 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt oli 238 tuhad eläjid vl 1988, sid' 122 587 eläjad vl 1989 Spitakan manrehkaidusen jäl'ghe.
Irdkosketused
Kategorii:Armenijan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Sisert' (lidn)
Geografijan andmused
Lidn sijadase Sisert'-jogen muugotil randoil (76 km pitte, Isetin oiged ližajogi, Obin hurapol'ne bassein), 240 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Edel lidnad jogen padosein sädab kaidad lidnalašt pit'kad uitod suvipäivlaskmha lidnaspäi, Ilijinskii-uit om jogen mödvedhe pohjoižpäivnouzmha lidnaspäi. Bessonovan-mägi om lidnas (ven. гора Бессонова).
Matkad Jekaterinburghasai om 30 km pohjoižhe-lodeheze orhal vai M5-avtotedme (Jekaterinburg — Čeläbinsk), trass ümbärdab lidnad päivnouzmaspäi. Turbinnai-raudtestancii (ven. Турбинная) radab vaiše jüguiden täht, se om 29-kilometrižen raudtesarakon lopstancijaks Sisert'-žilospäi Jekaterinburgan suves, saudihe sarakod vll 1943−1944. Toižed lähembaižed lidnad oma Aramil' 25 km pohjoižhe M5-trassadme i Polevskoi 36 km päivlaskmha orhal vai 43 km avtotedme.
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 20 465 ristitud, lidnümbrikon koumandez. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 22..23 tuhad vozil 1967 i 1989−2003 (23 000 eläjid vl 1989).
Rahvahad (ozutadud rahvahudenke vl 2010): venälaižed — 94,6%, totarlaižed — 1,3%, toižed rahvahad — 4,1%.
Ortodoksižen hristanuskondan koume pühäpertid oma olmas lidnas: kaks' jumalanpertid i časoun'.
Sisertin socialiž-ekonomine tehnikum om professionaližen opendusen aluzkundaks.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Sverdlovskan agjan lidnad *
Zinta Priti
Priti Zinta (प्रीति ज़िंटा, Preity Zinta; sünd. 31. viluku 1975, Šiml, Himačal Pradeš, Indii) om indijalaine Bollivud:an aktris, TV-vedai da prodüser.
Biografii
Priti om sündnu Šiml-lidnha, Indijan armijan Durganand Zinta-oficeran da hänen Nilprabhi-naižen kanzha. Hänel Dipankar-veik i noremb Maniš-vell' oma olmas. Priti openui Šiml-lidnan Sündun da Jumalanmaman jumalankodin školas-internatas tatan radon tagut. Tat pölištui avtoavarijas i mam oli satatadud, konz Priti oli 13-vozne. Om «St. Bede's College»-aluzkundan pästnikan anglijan literaturanke pälekcijoikš.
Irdkosketused
Kategorii:Indijan aktrisad Kategorii:Aktrisad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Himačal Pradešha
Tožnarg
Tožnarg om kahtenz' (toine) nedalin päiv rahvahidenkeskeižen ISO 8601-standartan mödhe, ezmärgen i koumanz'päivän keskes. Se voib olda nedalin koumanden päivän toižiš kalendariš.
Joann-Valatajan päiv ortodoksižen hristanuskondan veros.
Kategorii:Nedalin päiväd
Podgoric
Podgoric (mustmägin kelel: Подгорица / Podgorica, vozil 1952−1992 — Titograd) om Mustmägin pälidn (vspäi 1945) da kaikiš suremb lidn.
Istorii
Edel meiden erad illirižed heimod eliba lidnan ümbrištos. Rimalaižen imperijan aigan kaks' lidnad oliba Podgorican da sen ümbrišton territorijal — Birziminium i Dioklei. 5. voz'sadaspäi slavižed heimod paniba Ribnic-lidnan alust, nimitihe jogen mödhe.
Nimitadud nügüdläižikš eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan vl 1326. Vozil 1474−1878 lidn oli Osmanan imperijan palaks, turkad sauvoiba lidnust lidnas i vspäi 1864 se oli olmas Bogurtlen-nimenke. Vl 1878 Mustmägi-ruhtinazkund sai ripmatomut.
Geografijan andmused
Lidn sijadase alangištos, Morač-jogen da sen Ribnic-ližajogen randoil (Adriatižen meren bassein), 45 metrad valdmeren pindan päl keskmäižel korktusel. Goric-mägi om 130 metrad korkte, se seižub lidnan keskuses.
Klimat om Keskmeren. Räk kuiv keza da läm' tal'v oleldas lidnas. Tal'vel läz ei olele lunt, om äi päipaštod vodes läbi. Voden keskmäine lämuz om +15,3 C°. Paneb sadegid 1661 mm vodes.
Podgoric jagase 21 rajonha ičeohjastusenke.
Eläjad
Vn 2011 Mustmägin rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 150 977 ristitud. Kaikutte nellänz' Mustmägin ristit eläb Podgoricas.
Transport
Pälidn om valdkundan kaikiš suremb avtote- da raudtesol'm.
Planet
thumb|right|250px|[[Päiväižen sisteman planetad]] Planet (πλανήτης planitis πλάνης planis-sanaspäi «kalaidai») om taivhaline hibj, kudamb punose orbitadme tähthas (vai sen jändusiš) ümbri, täudenke massanke, miše kätas kehkraks ičeze gravitacijan vägiden tagut, no vähähkonke massanke termosüdäitukuižen reakcijan zavodindan täht, i puhtasti ičeze orbitan ümbrištod planetezimališpäi.
Planetologii tedoidab planetoid.
Klassifikacii
Jagadas planetoid kahteks päižeks klassaks: sured planetad-gigantad madalanke ninevudenke i penembad manvuiččed planetad kovanke pindanke. Om liliputal'žid planetoid mugažo.
Päiväižen sistemas om kahesa planetad i viž liliputališt planetad. Erased kaimdajad surudenno planetoidenno oma Man suruden pojavad, ka taritas nimitada niid planetoikš-kaimdajikš.
Avaitihe sadoid planetoid toižiš tähthiš ümbri vspäi 1992 zavodiden. Nimitadas niid egzoplanetoikš. Tehtihe sel'ged, miše voib löuta planetoid meiden galaktikas kaikjal, i niil om äi ühthižid pirdoid Päiväižen sisteman planetoidenke, sen tagut vl 2006 Rahvahidenkeskeine astronomine ühtištuz (IAU) sädi planetan ut märhapanendad. Vn 2022 kezakun 16. päiväle vahvištihe 5098 egzoplanetan olendad 3770 planetištas, niišpäi 825 oma enamba mi ühtenke planetanke. Tetabiden egzoplanetoiden suruded oleldas manvuiččespäi i suremb mi planetad-gigantad.
Parametrad
Nened elementad märitas planetad: veduz, radius, värtmuden kon'akuz, kogonaižen pöruden pord ičeze värtmudes ümbri i punondan tähthas ümbri, londuseližiden kaimdajiden olend.
Planetan orbit märičese ekscentrisitetal, surel pol'värmudel, astronomižel inklinacijal.
Homaičendad
Kategorii:Astronomižed terminad
Künambruzvarz'
thumb|right|150px|Ristitun künambruzvarz' Künambruzvarz' om ristitun vai živatoiden ülälopusen pala künambrusen i käzivarden keskes.
Lihased künambruzvarden mülükundas jagadas ezigruppaks (nell' šoidud) i tagagruppaks (kaks' šoidud). Verenpörund zavodiše pal'clun i künambrusen arterijoišpäi.
Kategorii:Ristitun hibj
Orenburgan agjan lidnad
Kaik om kaks'toštkümne lidnad (город) Orenburgan agjas. Ei ole lidnanvuiččid žiloid agjas vspäi 2011.
Homaičendad
Kategorii:Lidnoiden nimikirjutesed Venälaižen Federacijan subjektoiden mödhe
.ie
.ie om Irlandijan Internet-domen. Se om avaitud 1988-nden voden 27. päiväl vilukud. Kaik 280 tuhad domennimid oli registriruidud .ie-zonas vn 2019 lopus.
Registracii om lasktud kahtendel tazopindal oikti Irlandijan kompanijole i personoile. Verazmalaižile pidab «todištada tetpaižid sidoid Irlandijan 32 administrativiženke ühtnikanke» samha domennimen registracijad. Dublinan Universitetižen kolledžan kompjuterkeskuz ohjandab .ie-domenal. Registracii .irish-domenal om avaitud irlandižen diasporan täht vl 2015.
Irdkosketused
I Kategorii:Irlandii
Jeršov (lidn)
Jeršov (Ершо́в) om Venäman lidn, lidnankund da raudtesol'm Saratovan agjan päivnouzmas. Se om Jeršovan rajonan administrativine keskuz.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1893 kuti Jeršov-žilo sauvomha da holitamha raudted. Kätihe rajonkeskuseks vn 1928 kezakus. Sai lidnan statusad vl 1963.
Jeršov šingotase maižanduztehnikan kohendusel i maižanduzinventarin pästandal, raudten edheotandoil (lämuzvedimdepo, vagondepo), sauvondmaterialiden tehmižel (šebin', savičtegim, betontegim), sömtegimištol (voitegim, lihakombinat, leibänkombinat, limonadan ceh), mugažo kombisötken tegimel i maižandusen tedoinstitutan kodvindpunktal.
Geografijan andmused
Nell' žilod mülüdas lidnankundha (municipaližhe ühtnikho) Jeršovan ližaks. Lidnankundan pind — 343,17 km².
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 21 448 ristitud, lidnankundan — 23 414 ristitud, rajonan viž ühesandest. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 24..25 tuhad eläjid vll 1989−2001 (25 600 rist. vl 1996). Kaik 19 590 ristitud elihe lidnas i 21 403 ristitud kaikes lidnankundas vl 2018.
Rahvahad (2010): venälaižed — 81,9%, kazahlaižed — 4,6%, totarlaižed — 4,1%, armenijalaižed — 3,9%, ukrainalaižed — 2,0%, azerbaidžanlaižed — 1,0%, toižed rahvahad — 2,5%.
Ortodoksižen hristanuskondan ph. Mikulai-čudonsädajan jumalanpert' om avaitud (saudihe vll 2011−2015). Islaman mečet' om letud vspäi 2016.
Jeršovan agrotegimištoline licei om lidnan professionaližen opendusen aluzkundaks.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Saratovan agjan lidnad *
Novokuzneck
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1618 kuti Kuzneckan lidnuz (Кузнецкий острог), vl 1620 sirtihe lidnust Tom'-jogen oiktaha randha. Se sai lidnan statusad vl 1622, udesnimitihe Kuzneck-Sibirskijaks.
Vspäi 1929 zavottihe sauda metallurgišt tegint i panihe Sad-lidn-žilod senno. Vn 1931 kombinat radaškanzi sijaližel torhudel (raudkivend Taštagolaspäi 160 km suvhe, pästab rel'soid), i 3. päiväl heinkud kätihe žilod Novokuzneck-lidnaks. Vn 1932 joksten ühtištuihe lidnoid, vhesai 1962 nimitihe Stalinsk:aks, sid' nügüdläižikš. Vspäi 1964 toine metallurgine Päivlaskmaižen Sibirin kombinat om saudud (koks, vanund), vspäi 2011 vanh kombinat mülüb sihe.
Novokuzneck šingotase kivihilen samižel (kaivuded i kar'jerad, seičeme kompanijad) i energijan tehmižel, raudan, sen ühthesuladusiden i alüminijan metallurgijal, mašiništonsauvomižel i sömtegimištol, mugažo cementtegim i londuseližen gazan nozoltusen tegim ratas.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Kondom-jogen (Кондома) lanktendan Tomihe randoil (Obin oigedpol'ne bassein), 192..445 m ü.m.t. korktusil. Matkad Kemerovohosai om 188 km lodeheze-pohjoižhe orhal, 218 km avtol vai raudtedme. Lähembaižed lidnad oma Osinniki 7 km suvhe i Prokopjevsk 10 km lodeheze orhal sen röunhasai.
Klimat om ven kontinentaline. Voib olda manrehkaidusid kudhe ballhasai.
Novokuzneck om lidnümbrikon üks'jäine eländpunkt. Lidn jagase kudeks administrativiž-territorialižeks rajonaks, ned ei olgoi municipaližikš ühtnikoikš: Tegimiden, Kuzneckan, Kuibiševan, Novoil'jinskii (vspäi 1998), Ordžonikidzen i Keskuzrajon.
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 547 904 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt oli 602 tuh. eläjid vl 1991.
Rahvahad (enamba 0,3% vl 2010): venälaižed — 92,4%, totarlaižed — 0,9%, ukrainalaižed — 0,9%, saksalaižed — 0,6%, tadžikalaižed — 0,5%, azerbaidžanlaižed — 0,4%, armenijalaižed — 0,3%, šorijalaižed — 0,3%, toižed rahvahad — 1,6%, rahvahuden ozutandata — 2,1%.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Kemerovon agjan lidnad Kategorii:Kemerovon agjan lidnümbrikod *
Sagarm
Sagarm (dial. mugažo Sagarv, Lutra lutra) om lihansöi pol'vezine živat, mülütadas Nädanvuiččed-sugukundha. Eläb kaikedme Evrazijadme päiči kuivanuziš da lujas viluiš maišpäi, mugažo Afrikan pohjoižes.
Ümbrikirjutand
Se om järed živat pitkänke notkanke hibjanke, siled formal. Täuz'kaznu hibj om 55..95 sm pitte, händan piduz 26..55 sm, 6..10 kg vedutte. Käbälod oma lühüdad nahkudenke, händ om lihasikaz i kaugedkarvaine. Karvan üläh om kauged, muzabur sel'gal, vauvaz da hobedakaz alahan. Alakarv om tihed pehmed, se kaičeb živatad viluspäi da märktundaspäi. Hibjan form abutab ujuda čuklos, čukloiteldas vedhe i jäda veden al 2 minuthasai.
Elonmahtuz
Sagarvod elädas ühtelaz, survasoiš vedes kevädel (keväz'ku-sulaku) vai vodes läbi ku klimat sättub (Sur' Britanii). Kohtukahad 63 päiväd, sündutadas 2−4 poigašt kerdan. Oleldas täuz'kaznuzikš elon kahtendel-koumandel vodel.
Eläb mecjogiš kalanke tobjimalaz vai järviš da uitoiš. Voib vastata mererandal. Navedib sijid bongoidenke, heredanke jädumatomanke joksmusenke i lomunke otmaha peitsijikš da kaivamha uruid. Tegeb pezoid karoiš vai kištos, heinžomas. Tulend mapezha sijadase vedes. Üks' sagarm sötlese 2..18 km jogentarhaspäi i 100 m randaspäi kuivmaha kezaaigan. Tal'vel kalaidab söndan ecmäs, matkadab vezijagandoiš päliči, voib mända 15−20 km päiväs lumedme da jädme, laskese pucul pautkedme. Söb kalad, jogimollüskid, kezal mugažo nühtajid, löcuid da šihlikoid, mecadab küukid da sorzoid sijidme.
Kävutand ižanduses
Ottas kävutamižhe nahkad alakarvanke, se om käbed da varmed, kulumatoi aigan mändes. Mectuz da pesticidad poletas sagarmon lugumärad, i panihe živatad erikoiden Rusttaha kirjaha Venäman erasiš tihedašti elänzoittud regioniš.
Homaičendad
Kategorii:Nädanvuiččed Kategorii:Živatad kirjamišton mödhe‎ Kategorii:Imetaiživatad Kategorii:Pol'vezižed živatad
«Ö»-kirjamen muštpacaz
«Ö»-kirjamen muštpacaz («Ӧ» коми шыпаслы паметник) — Venäman muštnik Komin Tazovaldkundan Siktivkar-pälidnas. Se om pühätadud komin kirjkelen «Ö»-kirjamele.
Projektan tegii om Venäman Tedoakademijan Komin tedokeskusen Aleksei Rassihaev-radnik, skul'ptor Aleksandr Viborov. Muštnik om kaks' metrad kortte, kaks' tonnad vedutte.
«Ö»-kirjam om 18nz' lugul komin kelen kirilližes kirjamištos. Gerhard Miller-istoriograf oti kävutamižhe kirjant komin sanoid kirjutandan täht 18. voz'sadan keskes.
Homaičendad
Kategorii:Siktivkar Kategorii:Komin kel' Ö
Dendermonde
thumb|left|250px|Kundan sijaduz Bel'gijas Dendermonde (mugažo alaman da saksan kelil, alaman virkand: [ˌdɛndərˈmɔndə]; Termonde [tɛʁmɔ̃d]; paginoiš: Deiremonne) om Bel'gijan lidn da kund lodeheze Brüsselišpäi, Päivnouzmaine Flandrii-agjan päivnouzmas.
Istorii
Eländpunkt mainitase ezmaižen kerdan vl 1088 Tenremunde-nimenke. Bumaganfabrik i tekstil'tegimišt ratas 18. voz'sadan lopuspäi. Lidnuz sijazihe lidnas 13. voz'sadan keskespäi 20. voz'sadan augotižhesai.
Dendermonde šingotase Hoogveld-tegimištzonal, Steenkaaistraat-biznesparkal, Desso-kouriden fabrikal (Tarkett-gruppan pala), bumagan fabrikal (Audegem-žilo), ümbrišton profopendusen keskuseks.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Dandr-jogen lanktendan sijas Šel'dha oiktalpäi. Koume avtotesildad i raudtesild oma saudud lidnas Šel'das päliči, sen ližaks maksutomad ehtatimed ratas jaugnikoiden täht.
Lidnankund jagase kahesaks tulendaks (üks'lugu deelgemeente). Lidnan ližaks seičeme žilod mülüdas kundha: Appels, Audegem (4 tuh. eläjid vl 1977), Basrode (6 tuh. eläjid), Grembergen (6 tuh.), Mespelare, Shonarde, Sint-Gillis-bei-Dendermonde (12,9 tuh. eläjid vl 2007).
Eläjad
Vl 1910 lidnan eläjiden lugu oli 32 923 ristitud. Lidnankundan ristitišt oli 43 347 eläjad vl 2006. Municipalitetan kaikiš suremb ristitišt om nügüd'. Kundan nügüdläine pind om vspäi 1977.
Kundan ristituiden enamba pol't elädas žiloiš.
Irdkosketused
Kategorii:Bel'gijan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Päivnouzmaine Flandrii
Saklid
Saklid (Falco) oma Sakližed-sugukundan kaikiš äiluguižemb heim. Lugetas läz 40 erikod.
Leviganduz
Kaikiš aigaližembad löutud kaivandusil heimon erikoiden jändused mülüdas möhäižhe miocenha, toižin sanoin niiden igä om noremb mi kümne millionad vozid. Genetižiden tedoidusiden mödhe hir'habukad i Falco columbarius libudas Afrikaspäi, kaik toižed heimon erikod leviganziba Evrazijaspäi.
Saklid oma levitadud kaikil kontinentil päiči Antarktidas. Tehtas pezoid puil (otten toižiden linduiden pezoid), man pindal, kall'oil, mugomil korktoil sauvusil kut čuhundused i kellčuhundused.
Ümbrikirjutand
Lihansöjad lindud, erased erikod sötlesoiš gavedil. Täuz'kaznuziden linduiden suugad oma kaidad tilgunvuiččed, niiden abul hö mahttas manevruida udatinke i sadas surihe piguzihesai lenduses ülähänpäi. Oz., Falco peregrinus-sakkal (sapsan) lugese kaikiš teravambaks živataks mail'mas, se voib sadas 322 km/č (vai 90 m/s) pigudehesai ičeze mectusen aigan.
Homaičendad
Kategorii:Sakližed Kategorii:Živatad kirjamišton mödhe Kategorii:Lindud
Ararat
thumb|right|250px|Ararat päivnouzmaspäi thumb|right|Ararat-mägen 3D-versii Ararat (Ağrı Dağı, Արարատ Ararat i Մասիս Masis, Kuhi-Nuh «Noin mägi», Çiyayê Agirî) om kaikiš korktemb mägi Turkanmas. Sen korktuz' om 5 165 metrad.
Ararat om Armenijan simvol. Penen Araratan korktuz om 3 896 m ü.m.t., kahten mägenpän keskust om 11 km. Koumekümne jäžomad om mägimassival, no ni üks' jogi ei lähte sišpäi.
Homaičendad
Kategorii:Turkanman mäged Kategorii:Mäged kirjamišton mödhe
Trut or Konsekuenses
Trut or Konsekuenses (Truth or Consequences, lühüdas T or C, sana sanha znamoičeb «tozi — vai jäl'gused») om AÜV:oiden lidn Nju Meksiko-štatan suvipäivlaskmas.
Lidn sijadase Rio Grande-jogen randal, 1 294 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.
Vn 2010 AÜV:oiden rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 6 475 ristitud.
Irdkosketused
Kategorii:Amerikan Ühtenzoittud Valdkundoiden lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Nju Meksikon lidnad
Nedalin päiväd
Nedalin ezmäine päiv om ezmärg Rahvahidenkeskeižen ISO-8601-standartan mödhe. Se om pühäpäiv (lebupäiv) erasiš maiš: AÜV, Kanad, Japonii. Ezmärg om biznesan i socialižen kalendarin ezmäine radinpäiv kaiked mail'madme.
Tom'
Tom' (Prunus padus «slivpu Pojogen randaspäi», sinonim Padus avium) om pu i penzaz. Mülüb Rozanvuiččed-sugukundan Višn'-alaheimho (Cerasus).
Leviganduz
Eziauguine areal om Evrazii. Tom' om introduciruidud erikoks kaiken mail'man venos vönes. Kazvatadas dekorativižeks i medenkandajaks kazmuseks.
Navedib nepsad, kazvatelišt mahust lähiženke gruntvedenke. Kazvab jogiden randoil, jogirandal'žiš mecoiš i penzhištos, mecanröunoidme, letkil, lagedištol. Sädab tomžomid (tomištoid).
Ümbrikirjutand
Pu vai penzaz oleskeleb 0,6..10 m kortte. Änikoičeb semendkus-kezakus, änikoiden haju om luja. Plodud-tomičaižed küpsnedas heinkus-elokus. Äikerdoičese vegetativižikš tobjimalaz.
Kävutand
Varhapandas zell'torhudeks tomišt kor't aigaližel kevädel, änikoid semendkus, lehtesid, küpsid ploduid-tomičuid (Fructus Padi) heinkus-sügüz'kus. Ottas kor't nahkoiden dubindsubstancijaks, südäinpud — materialaks sädamha küläižandusen tomesižid tegesid.
Lehtesed i plodud kogotas morijoid glikozidoid erasiden imetaiživatoiden täht.
Töröčik Mari
Mari Töröčik (Törőcsik Mari; sünd. 23. kül'mku 1935, Pel'-külä, Heveš-agj, Mad'jaranma — kol. 16. sulaku 2021, Sombathel', Mad'jaranma) oli mad'jaralaine aktris.
Naižen kaikiš znamasižembad rolid oma "Körhinta"-, "Édes Anna"-, "Szent Péter esernyője-", "A Pál-utcai fiúk-", "Szamárköhögés-" da "A napfény íze"- fil'miš.
Irdkosketused
Kategorii:Mad'jaranman aktrisad Kategorii:Aktrisad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Heveš-agjaha Kategorii:Kolnuded Sombatheliš
Kukoinharj
Kukoinharj (Aconitum napellus) om äivozne heinäsine kazmuz. Se om Kukoinharj-heimon tipine erik, mülüb Vesnuhheinižed-sugukundha.
Ümbrikirjutand
Kazmuz libub Evropan päivlaskmaspäi i keskusespäi. Putub vastha Evropadme. Kazvab pol'tošt metrhasai kortte. Kaikuččel vodel kukoinharjan jurišton mugul kazvab udeks, muloine koleb.
Änikod oma muzasinižed, dekorativižed änikod oleldas vauktad i ruskedvauvhad mugažo. Učubrasad pölüstoittas kazmust, kukoinharj travib läz kaikid toižid gavedid. Änikoičeb kezakus-elokus.
Kävutand
Kaik kazmuz om morim, jured i semned oma toksižed lujas. Simptomad ozutadas ühtes časus, tehtas südäikohtun läbipezendad. Ei sa kävutada irdpolespäi-ki. Kazvatadas venon vönen saduiš.
Alaerikod
Lugetas ühesa alaerikod:
Homaičendad
Kategorii:Vesnuhheinižed Kategorii:Kazmused kirjamišton mödhe Kategorii:Heinäsižed kazmused Kategorii:Dekorativižed kazmused
Wide Awake (Lacuna Coil:an pajo)
«Wide Awake» (Heraštoittud unespäi) om Lacuna Coil-muzikgruppan 1. diskan 9. pajo videndes «Shallow Life»-studijanal'bomas (2009). Pajon tekst om anglijan kelel.
Singl om pästtud sil-žo 2009-ndel vodel, da vaiše Italijha.
Kategorii:Lacuna Coil:an pajod Kategorii:Pajod kirjamišton mödhe Kategorii:Singlad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 2009 pajod Kategorii:Vn 2009 singlad Kategorii:Pajod anglijan kelel
Mirandan kel'
thumb|right|200px|[[Ispanijan kel'|Ispanijankel'ne levigandusen kart. Mirandan kel' om ozutadud rusttal mujul.]] Mirandan kel' (ičeze nimituz: Lhéngua mirandesa, lühüdas mirandés, língua mirandesa / mirandês) om üks' ibero-romanižiš, indoevropižiš kelišpäi. Se om Portugalijan ühteks kahtes valdkundkelespäi vn 1999 vilukuspäi, kävutase levigandusen rajoniš.
Reguliruindorganzacii om Mirandan kelen institut (mir. Anstituto de la Lhéngua Mirandesa) Portugalijan pohjoižpäivnouzman Miranda-du-Doru-municipalitetas, se institut om sätud vn 2000 sügüz'kul.
Leviganduz
Kel' om levitadud Portugalijan pohjoižpäivnouzmaižen čogan koumes municipalitetas: Miranda-du-Doru, Vimiozu, Mogadoru. Opetas kel't niiden školoiš vspäi 1986.
Oman
Oman (araban kelel: عُمان ʻUmān), täuz' oficialine nimi — Omanan Sultankund (سلطنة عُمان, Salṭanat ʻUmān), om valdkund Azijan suvipäivlaskmas, Arabijan pol'saren suvipäivnouzmas, Indižen valdmeren Arabijan meren randal. Sen pälidn da kaikiš suremb lidn om Maskat.
Istorii
Vn 1970 23. päiväl heinkud Oman tedištoiti ičeze ripmatomudes Sures Britanijaspäi.
Eile olmas valdkundan Konstitucijad, sen sijas Pästatut om vahvištadud vl 1996, statutan vn 2011 versii om väges.
Geografijan andmused
thumb|left|250px|Omanan topografine kart. Oman sijadase Arabijan pol'saren suvipäivnouzmpoles, Indižen valdmeren Arabijan meren da Omanan lahten randoil.
Valdkund om röunoiš Jemenanke suvipäivlaskmas (röunan piduz — 288 km), Saudoiden Arabijanke päivlaskmas (676 km), AÜE:oidenke lodehes da pohjoižes (609 km). Ühthine röunoiden piduz — 1573 km. Valdmererandan piduz om 2092 km.
Man keskusen tazangišt om ümbärtud mägil pohjoižes da suves. Kaikiš korktemb čokkoim om Džabal Šams-mägi, 2980 m valdmeren pindan päl.
Londuseližed pävarad — kivivoi, londuseline gaz, vas'k, raudkivend, hrom, toižed varad — asbest, mramor, sauvondgips, kala.
Politine sistem
thumb|right|250px|Omanan sultanan pert'kulu (arab. Al' Alam) vanhas [[Maskatas.]] Ohjandusen form om unitarine absolütine monarhii. Eile olmas politižid partijoid, ned oma kel'tüd, kaik kandidatad oma ripmatomad (partijatomad). Valdkundan pämez' om sultan, Heisam ben Tarik Al' Sajid vs 2020 vilukun 11. päiväspäi. Ohjastajan kanzan heimolaižed pandas ut sultanad valdištmele koumes päiväs vanhan surman jäl'ghe vai tehtas vanhan sultanan kirjeižen mödhe. Sultanal sur' vastusenpidand om, hän-žo om armijan päkäsknik, ohjastusen päministr, röunantagaižiden azjoiden, rahaazjoiden da kaičendministr. Opendusen da üläopendusen ministrad oma naižed.
Parlament om kaks'kodine. Üläkodi om Valdkundaline Nevondkund (مجلس الدولة العماني‎ Mažlis Ad Davla Al' Umānijji) 83 ühtnijanke, sultan paneb heid radnikusele nelläks vodeks. Alakodi da käskusišton tegii om Konsultirui Suim (مجلس الشورى‎, Mažlis Aš Šura) 86 ezitajanke, kaik rahvaz valičeb heid nelläks vodeks.
Vn 2019 27. päiväl redukud Omanan päjärgvaličendad oliba parlamentan alakodihe. Fahd bin Mahmud Al' Sajid radab varapäministran vs 1972 kezakun 23. päiväspäi. Edeline sultanan oli Kabus ben Sajid Al' Sajid ripmatomuden sandan aigaspäi.
Administrativiž-territorialine jagand
Kacu kirjutuz: Omanan administrativiž-territorialine jagand.
Oman jagase 11 agjaks-muhafaz:aks. Edemba agjad alajagasoiš 61 vilajat:aks — ümbrikoks (provincijaks).
Eläjad
Omanas elädas omanalaižed. Vl 2010 verhanmaiden eläjad ottihe läz videndest ristitištos, vl 2017 — 45%. Vl 2014 valdkundan eläjiden lugu oli 3 219 775 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt om nügüd'.
Uskondan mödhe (2010): islamanuskojad — 85,9% (ibaditad 40%, sunnitad 40%, šijitad 5%; oficialine religii), hristanuskojad — 6,5%, induistad — 5,5%, buddistad — 0,8%, toižed uskojad — 1,1%, märhapanendata — 0,2%.
Toižed sured lidnad (enamba 100 tuh. ristituid vl 2008, surembaspäi penembha): Sib, Matrah, Baušar (nene koume lidnad oma pälidnan aglomeracijan palad), Salal, Suveik, Sohar, Ibri, Sahm, Bark. Vl 2008 kaik oli 21 lidnad enamba mi 50 tuhad eläjidenke, 43 lidnad enamba mi 12 tuhad eläjidenke. Lidnalaižiden pala om 86,3% (2020).
Labinsk
thumb|left|200px|Lidnan kart (2016) Labinsk (Лаби́нск) om Venäman lidn da lidnankund Krasnodaran randan suvipäivnouzmas. Se om Labinskan rajonan administrativine keskuz.
Istorii
thumb|right|150px|Nevondkundaline lidnanznam Ende nogailaižiden Nauruz-aul oli olmas lidnan sijas, sid' adiglaižiden Četiun-aul (Чэтыун) oli pandud mantazole Kavkazan sodan aigan. Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud Donan kozakoil vl 1841 kuti Labinskai-stanic, nimitihe jogen mödhe. Se sai lidnan oficiališt statusad vn 1947 23. päiväl redukud Labinsk-nimenke.
Labinsk šingotase sömtegimištol (leibtegim, pühävoin tegim, saguden edheotand, maidtegim, konservtegim, mineraližen veden butiliruind i oluden pästand, elevator), sauvondmujuiden da lakoiden järedal tegimel, puižen pakuitesen pästandal, bal'neologižeks kurortaks («Laba»-sanatorii reduidenke i termaližidenke vezidenke, severz'-se lebubazoid läz lidnad). Tehtas šapkoid i pövuid karvaspäi.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Lab-jogen oiktal randal (Лаба, Kuban'-jogen hurapol'ne bassein), 270 m ü.m.t. keskmäižel korktusel, Kavkazan ezimägištonno. Adigei sijadase jogen vastrandal, matkad Krasnodarhasai om 180 km päivlaskmha. Lähembaine lidn om Kurganinsk 27 km pohjoižhe orhal vai kaikil teil. Labinskai-raudtestancii (Лабинская) om olmas jonol Kurganinskaspäi.
Prohladnii-žilo (1416 rist. vl 2010) da Mirun Zorä-futor (Заря Мира, 114 rist. vl 2010) mülüdas lidnankundha Labinskan ližaks.
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 62 864 ristitud, lidnankundan — 64 394 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 64 300 eläjad vl 1996. Vl 2018 kaik 60 164 ristitud elihe lidnas i 61 649 ristitud kaikes lidnankundas.
Rahvahad (enamba 1% vl 2010): venälaižed — 91,8%, armenijalaižed — 3,3%, ukrainalaižed — 1,2%, toižed rahvahad — 3,0%, rahvahuden ozutandata — 0,7%.
Ortodoksižen hristanuskondan Jumalanmaman Emäganpäivän päjumalanpert' om saudud lidnas vll 1887−1891, se om udessündutadud vspäi 1991.
Edeline lidnankundan pämez' (Administracijan pämez') om Aleksandr Kurganov (heinku 2018 — kezaku 2020).
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Krasnodaran randan lidnad *
Niža
thumb|right|250px|Niža Niža om üks' naižiden sekundarižiš sugutundusišpäi. Mülütab rodnikoid sötlemha vagahaižid.
Nižan šingotez neiččil om heiden normaližen suguküpsnedan üks' tarbhaižiš elementoišpäi. Pojav šingotez mehil (ginekomastii) om harv patologii.
BTS
Istorii
Ezmäižed ühtnijad oma ottud vll 2010 i 2011 «Big Hit Entertainment»-kompanijal. Eziauguine mülükund vajehtihe, i vodele 2012 kändihe nügüdläižikš. Gruppan aluz om pandud Seulha debütezinendaks vl 2013. Pol'vodes edel sidä gruppan ühtnijad sädaškanzihe kontaktoid fanatoidenke, varmitaškanzihe gruppan nimed Tvitteras, panihe kaverversijoid YouTube- i SoundCloud-saitoihe. RM, SUGA i J-Hope tegiba ezinendoid andergraundas edel gruppan sätandad.
Niža
Alastoman nižan nägu (toples) ei ole etine äjiš kul'turoiš, mehiden rindhan erineden. Nižan rodnikad oma lujad erogenižed zonad tobjimalaz. Tariž valita aigad da sijad, kus nižale voib olda alastoman i kus ei sa, oz., Evropan maiš kül'bendrandal voib ozutada nižad, lidnan keskuses ei.
Homaičendad
Kategorii:Ristitun hibj
BTS
Istorii
Ezmäine rahvahidenkeskeine 2014 BTS Live Trilogy — Episode II: The Red Bullet-tur oli vn 2014 redukus-tal'vkus nenidme valdkundoidme: Suvikorei, Japonii, Filippinad, Singapur, Malaizii, Tailand.
Homaičendad
Kategorii:Suvikorejan muzikgruppad Kategorii:Popgruppad Kategorii:Muzikgruppad kirjamišton mödhe Kategorii:Muzikgruppad vl 2013 alusenpanendanke
Kiribati
Kiribati, täuz' oficialine form — Kiribatin Tazovaldkund (Ribaberiki Kiribati, Independent and Sovereign Republic of Kiribati), om valdkund Valdmerimaiš. Se om üks'jäine sijatud nellil šurupoliškoil kerdalaz valdkund mail'mas. Edel 1979 vot Kiribatin nimituz oli Gilbertan Sared. Sen pälidn da kaikiš suremb lidn om Suvitarav. Paksus mainitadud kartoil Bairiki pälidnaks om Suvitaravan keskuzfartal.
Etimologii
Valdkundan nimituz om vajehtadud anglijalaine sariden nimi (Gilbertan sared).
Istorii
Vn 1979 heinkun 12. päiväl Kiribati tedištoiti ripmatomudes Sures Britanijaspäi. Sil-žo aigal jäl'gmäine Konstitucijan udištamine oli.
Geografijan andmused
Kiribati om alangoikaz valdkund, man tobj pala sijadase alemba 5 metrad meren pindan päl. Kaikiš korktemb čokkoim om nimetoi taho Banab-sarel 81 metrad ü.m.t. kortte. Valdkundan ekonomine merizon om 3,5 mln km².
Tobmuz
thumb|right|250px|Kiribatin parlament [[Suvitaravas.]] Kiribati om prezidentiž-parlamentine tazovaldkund kaks'partiženke sistemanke. Valdkundan da ohjastusen pämez' om prezident (Beretitenti, President). Kaik rahvaz valičeb händast nelläks vodeks. Päministran radnikust ei ole olmas.
Parlament (Maneaba ni Maungatabu, Parliament) om üks'kodine. Sen ühtnijad oma 42 deputatad valdatusidenke nelläks vodeks.
Ruzvel't Franklin Delano
Franklin Delano Ruzvel't (Franklin Delano Roosevelt [ˈfræŋklɪn ˈdɛlənoʊ ˈroʊzəˌvɛlt], anglijankel'ne järgeline lühenduz: FDR; sünd. 30. viluku 1882, Springvud-usadib, Haid Park, Nju-Jork-štat, AÜV — kol. 12. sulaku 1945, Uorm-Springs-rezidencii, Džordžii, AÜV) oli AÜV:oiden 32nz' prezident (4. keväz'ku 1933 — 12. sulaku 1945). Oli Demokratižen partijan ühtnijan. Edeline prezident oli Gerbert Guver, jäl'ghine — Garri Trumen.
Kiribati
Tobmuz
Nügüdläine prezident om Taneti Maamau vs 2016 keväz'kun 11. päiväspäi.
Ruzvel't Franklin Delano
Biografii
Tuleban aigan prezident openui Garvardan kolledžas (1900−1904, bakalavran arv), sid' Kolumbijan universitetan oiktusenškolas (1905−1907), oli pästtud advokataks i zavodi kar'jerad Uoll Stritan juridižes firmas.
Kiribati
Administrativiž-territorialine jagand
Kiribatin Tazovaldkundas ičeohjastusen nevondkundad da valičendümbrikod oma kaikuččel elänzoittud sarel, mugoižid om 21. Tarav-sarel om 3 valičendümbrikod. Kaik sared ühtenzoittas 3 joukhu statistikan täht.
Ruzvel't Franklin Delano
Biografii
Ruzvel't oli valitud politikanmeheks da radoi Nju Jork-štatan Senatas (1911−1913), oli Nju Jork-štatan gubernatoran (1929−1932) i zavodi verod lodelta valičijoidenke radion kal't («lodud ledenno/hil'mätonno»). Radoi valdkundmehen, vll 1913−1920 oli AÜV:oiden sodamerivägiden ministran abunikaks. Napri valitas AÜV:oiden Kongressha senatoraks vl 1914 i varaprezidentaks vl 1920, no sai kilt. Vspäi 1921 mokičihe periodižes ičeze kibuspäi.
Kiribati
Eläjad
Kiribatiš elädas mikronezijalaižed. Vn 2010 rahvahanlugemižen mödhe valdkundan ristitišt oli 103 058 eläjad.
Ruzvel't Franklin Delano
Biografii
Prezident koli verenviškaidusespäi päaivohe, om mahapandud sündundan tahos.
Prezidentan strokud
Franklin Delano Ruzvel't oli üks'jäine Ühtenzoittud Valdkundoiden prezident, kudambad valitihe enamba mi kahteks strokuks, vll 1932, 1936, 1940 i 1944. Ohjanzi Suren depressijan i Toižen mail'man sodan aigan, andoi äi vägid varmitamha gitleranvastašt koalicijad, ezitoti ÜRO:n projektad, oli Kahtenden (ekonomižen) billän oiktusiš sädajan (1944, Kongress blokirui).
Kiribati
Eläjad
Rahvahad (2015): I-Kiribati — 96,2%, segoitadud toižidenke rahvahidenke I-Kiribati — 1,8%, tuvalulaižed — 0,2%, toižed rahvahad — 1,8%.
Kostrom (znamoičendad)
Kostrom om toponim. Se voib znamoita Venäman tahoid:
Ruzvel't Franklin Delano
Irdkosketused
Kategorii:AÜV:oiden prezidentad Kategorii:Politikanmehed kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:AÜV:oiden Demokratižen partijan ühtnijad Kategorii:Sündnuded Nju Jork-štatha Kategorii:Kolnuded Džordžijas
Kiribati
Eläjad
Uskondan mödhe (2015): Riman katolikad — 57,3%, Kiribatin ühtenzoittud jumalankodikund — 31,3%, mormonad — 5,3%, bahai-uskondan polenpidajad — 2,1%, seičemenden päivän adventistad — 1,9%, toižed uskojad — 2,1%.
Ižanduz
Rahvahanižanduz baziruiše kopran eksportal, počtmarkoiden i kalanpüdandan kvotiden möndal.
.fj
.fj om Fidžin Internet-domen. Se om avaitud 1992-nden voden 3. päiväl kezakud. Domen om sätud Fidžihe sidodud organizacijoiden i personoiden täht.
Registracii om lasktud koumandel tazopindal vaiše, kahtenden tazopindan märitud domenoil. Röunadusid ei ole tobjimalaz. Maksmine registracijas om 100$ i 50$ tehnižen pid'oitelendan vodes verazmalaižiden täht, voib maksta kümnes vodes kerdalaz. Rezidentad makstas niid-žo luguid, vaiše fidžin dollaroiš.
Kahtenden tazopindan valitud reglamentiruidud domenad:
Irdkosketused
F Kategorii:Fidži
Neglik
Neglik (Erinaceus europaeus) vai Järgeline neglik, om mecživat Neglikaižed-sugukundaspäi.
Leviganduz
Živat om levitadud Evropan meczonas, om Uden Zelandijan invazivižeks erikoks.
Ümbrikirjutand
Täuz'kaznu hibj oleleb 20..30 sm pitte i 700..800 grammad vedutte, händan piduz om läz 3 sm. Pä om surehk tilgunvuitte, kärz om pit'kahk. Korvad oma penemb mi koume polenke santimetrad (päiči Kipran eričuiš). Neglikon nena om nügu i neps kaikenaigašti. Ülälouglus om 20 henod teravad hambast, alalouglus niid om 16.
Tagalopused oma pidemb mi ezilopused. Käbälod oma vižsor'mižed, sor'med oma teravidenke künzidenke. Järgeližen neglikon neglad oma lühüdamb mi 3 sm.
Ižačud kaitas territorijad i oma agressivižed toine toižennoks. Neglik lankteb tal'vunehe, sen aigan hibjan lämuz lankteb +1,8 Cel'sijan gradushasai i hän tegeb vaiše üht hengahtust minutas.
Homaičendad
Kategorii:Neglikaižed Kategorii:Živatad kirjamišton mödhe Kategorii:Imetaiživatad Kategorii:Mecživatad
Nikolajev (Nikolajevan agj, Ukrain)
Nikolajev vai Mikolajiv (Миколаїв [mɪkoˈlɑjiu̯], Николаев) om lidn Ukrainan suvipalas, mererandanno. Se om Nikolajevan agjan administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn, valdkundan ühesanz' lidn eläjiden lugun mödhe.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vll 1787−1789 laivansauvomižen keskuseks. Sai lidnan statusad vl 1790. Lidn oli Venäman imperijan Mustmeren laivišton päsijaduseks hätken aigan.
Nikolajev šingotase laivansauvomižel (koume tegint), energetižel mašinansauvomižel (gazturbinad), boksitoiden küllästamižen tegimel, aviakohenduztegimel, sömtegimištol.
Geografijan andmused
Lidn sijadase agjan keskuzpalan päivnouzmas, Ingul-jogensun randal, sen laktendanno Mustmerhe, 53 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Sur' eksportine meriport i koume jogiportad ratas lidnas da läz sidä.
Bunraku (fil'm)
«Bunraku» (mugažo anglijan kelel) om vn 2010 amerikaine torafil'm. Se om Gakt-pajatajan debüt rahvahidenkeskeižes täuz'piduzližes kinos.
Nikolajev (Nikolajevan agj, Ukrain)
Geografijan andmused
Klimat om ven kuivahk. Voden keskmäine lämuz om +10,3 C°, kezakun-elokun +21..+23 C°, tal'vkun-uhokun 0..−2 C°. Ekstremumad oma −29 C° i +40 C°. Paneb sadegid 428 mm vodes, 26..50 mm kuidme.
Bunraku (fil'm)
Fil'man ezmäine ozutez tegihe vn 2010 Toronton festivalil (9.−19. sügüz'ku) «Pol'öline meletomuz»-jagusen valičendaks.
Nikolajev (Nikolajevan agj, Ukrain)
Geografijan andmused
Nikolajev jagase nelläks rajonaks: Zavodskii, Ingulan, Laivoiden i Keskuzline.
Bunraku (fil'm)
Süžet
Peitol'ne kalik i nor' japonijalaine sodamez' tuldas alištunu ogernikoil lidnha. Kaikuččel ičeze missii om, no hö ühtištudas vägestamha osttud valdoičendad.
Nikolajev (Nikolajevan agj, Ukrain)
Eläjad
Vl 2011 eläjiden lugu oli 498 748 ristitud, agjan nell' ühesandest. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 523 800 eläjad vl 1989.
Bunraku (fil'm)
Homaičendad
Kategorii:AÜV:oiden fil'mad Kategorii:Torafil'mad Kategorii:Fil'mad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 2010 fil'mad Kategorii:Fil'mad anglijan kelel Kategorii:Fil'mad japonan kelel
Nikolajev (Nikolajevan agj, Ukrain)
Eläjad
Rahvahad (2017): ukrainalaižed — 84 %, venänikad — 12 %, toižed rahvahad — 4 %.
Kodikel' (2017): ukrainan kel' — 7 %, venän kel' — 63 %, molembad keled — 28 %, toine kel' — 2 %.