cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Grekanma
Eläjad
Uskondan mödhe (2015): ortodoksižen jumalankodikundan (oficialine religii) hristanuskojad — 81..90% (vl 2006 oli enamba 97%), islamanuskojad — 2%, toižed uskojad — 3%, religijatomad — 4..15%, märhapanendata — 1%.
Afinad-pälidnas eläb 35% valdkundan ristitištod. Toižed sured lidnad (enamba 100 tuh. ristituid vn 2011 rahvahanlugemižen mödhe, surembaspäi penembha): Salonikid, Patrad, Iraklion, Laris, Volos, Aharnes. Vl 2011 kaik oli 65 lidnad enamba mi 14 tuhad eläjidenke valdkundas. Lidnalaižiden pala om 79,7% (2020).
Ižanduz
Grekanman päeksport om söndtavarad (nižu, tabak, kala, sagud, puvoi, fruktad da maplodud, vin da vinmarj — kaik läz 25%), kivivoi (9%), erazvuiččed sobad (läz 8%), zelläd (6%); toine eksport — polimerad (läz 5%), likkuimed (lendimed, treilerad — 2%), vanuimed da kabeläd (2%), cement (1%). Sen ližaks, turizm, rahvahidenkeskeižed jüguvendad lendimil da laivil todas äi rahoid büdžetha.
Päivnouzfrizan kel'
Pagižijoiden lugu om läz 2 000 ristituid (mamankel'). Päivnouzfrizan kirjkel' om latinan kirjamišton pohjal.
Homaičendad
Kategorii:Germanižed keled Kategorii:Keled i dialektad kirjamišton mödhe Kategorii:Saksanman keled
Obama Barak
Barack Hussein Obama Toine (Barack Hussein Obama II [bə'rɑːk huː'seɪn ɵ'bɑːmə ði 'sɛkənd]; sünd. 4. eloku 1961, Gonolulu, Havajad, AÜV) om enzne, 44. AÜV:oiden prezident (20.01.2009—20.01.2017, radoi kaks' strokud). Mez' om AÜV:oiden Demokratižen partijan ühtnijan. Nobelän kožundpremijan laureat (2009).
Biografii
Tuleban aigan politikanmehen kazvatajad sädiba tundmust opendusen aigan Havajiden universitetas Manoas. Hot' heiden kazvatajad oliba vasthapäi, mel'heižed naiba, i naimiželo jätksi koume vot (1961−1964). Barak Husein Obama-vanhemb (1936−1982) oli kenijalaine, Stenli Enn Danhem-mam (1942−1995) oli päivlaskmaiževropižen i čeroki-indejižen augotižlibundanke. Barakan-noremban bab kazvati tütrenpoigad hätken aigan, priha nägui tatad jäl'gmäižen kerdan kümnevoččen.
Mam läksi mehele kahtenden kerdan, se mez' oli indonezijalaine Lolo Sutoro, üläopenik mugažo. Barak openui Džakartan valdkundaližes školas kuz'..kümne vot igäs, sen jäl'ghe pördui Gonolulhu i eli maman kazvatajil pästandhasai prestižižes privatižes «Panehou»-školaspäi vl 1979. Školan jäl'ghe mez' openui kaks' vot Los Andželesan Päivlaskmaižes kolledžas i sid' jätksi rattemata opendust Kolumbijan universitetas «rahvahidenkeskeižed kosketused»-specializacijanke.
Amerikaine politikanmez' om vn 1983 Kolumbijan universitetan pästnik bakalavran arvonke. Mez' openui Garvardan universitetan Oiktusen školas, siš hän oli universitetižen periodižen Harvard Law Review-pästandan redaktoran.
Mez' läksi prezidentan radnikusespäi vl 2017 hüvästusen reitinganke 60 %. Eläb Vašington-pälidnas.
Homaičendad
Kategorii:Valdkundmehed Kategorii:AÜV:oiden prezidentad Kategorii:Politikanmehed kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:AÜV:oiden Demokratižen partijan ühtnijad Kategorii:Nobelän premijan laureatad Kategorii:Sündnuded Gonolulhu
Džezv
thumb|right|250px|Džezv Džezv vai turk (cezve, турка) om astii kauhan nägul kofen keitandale päivnouzmaižen ladun mödhe (turkižen ladun mödhe). Veroline džezv tegese tagodud vas'kespäi.
Keittud džezvas kofe om täudenke magunke i segoitamatomiden palaižiden äjudenke. Räkištadud kofejüvan läz kaik substancijad kaičesoiš jomas.
Kofen vaumičend džezvas om amuine metod, ka om äi receptoid tehta kofed päivnouzmaižen ladun mödhe.
Ana Sagar
thumbnail|right|250px|Ana Sagar-uit thumb|right|250px|Ratud järven rand Ana Sagar (आना सागर झील Aana sāgar džhīl, Ana Sagar Lake) om ratud järv (uit, vezivaradim) Indijan lodehližes Radžasthan-štatas. Se sijadase Adžmer-lidnan südäimes.
Džezv
Homaičendad
Kategorii:Astjad Kategorii:Kofe
Ana Sagar
Piduz om 13 kilometrad üliči randas. Uit om 4,4 metrhasai süvütte. Järven keskuses pen' sar' om olmas. Uiton tegii — Anadži Čauhan (Prithviradžan III. ded). Sätihe vspäi 1135 vhesai 1150.
Kategorii:Indijan järved Kategorii:Järved kirjamišton mödhe Kategorii:Radžasthan
Protomelas annectens
Protomelas annectens om kala Cihlidad-sugukundan Protomelas-heimos. Britanine Čarl'z Teit Rigan-ihtiolog avaiži da ümbrikirjuti kalad vl 1922.
Malavi-järven endemik (Päivnouzmaine Afrik). Om populärine akvariumkalaks. Täuz'kaznu erič sase 20 santimetrhasai pitte.
Ezimeletaden, ei ole völ nimid rahvahaližil kelil.
Homaičendad
Kategorii:Cihlidad Kategorii:Živatad kirjamišton mödhe Kategorii:Kalad Kategorii:Živatad vepsän nimeta Kategorii:Akvaruimkalad
Patekar Nana
Biografii
Nana om sündnu Murud Džandžir-lidnha, Dinkar Patekar-pirdajan i hänen Sandžana-akan kanzha. Priha palahteli lujas ičeze irdnägon tagut školas opeten, ei lugend ičtaze čomačuks, sikš miše oli muzaverine vellesiden erineden. No Nana zavodi edestada školan spektakliš jo koumandes klassaspäi neniden-žo palahtelendoiden tagut. Konz hän openzi seičemendes klassas, kaik pereh sirdi Mumbaihe.
Om pästtud «Sir J. J. Institute of Applied Art»-aluzkundaspäi. Radoi reklaman agentuses i siš tegi tundmust tuleban aigan Nilkanti-akanke. Nilkanti edesti teatran rolid joudajan aigan i nevoi Nanale mända rata teatrha kävutamha ičeze lahjakahut. Nana Patekar debütirui režissöraks vl 1991.
Kanz
Om naižiš vspäi 1978, Nilkanti om hänen ak. Akt'oral om üks' Malhar Patekar-poig.
Irdkosketused
Kategorii:Indijan akt'orad Kategorii:Indijan režissörad Kategorii:Akt'orad kirjamišton mödhe Kategorii:Režissörad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Maharaštr-štatha
Barii
thumb|left|250px|Barii argonan atmosferas
Barii (Ba — barium latinan kelel) om 56nz' himine element himižiden elementoiden periodižes tabludes. Sen sijaduz om kahtendes gruppas (vanhtunuden klassifikacijan mödhe — kahtenden gruppan päalagruppas), tabluden kudendes periodas.
Ühthine ümbrikirjutand
Element om levitadud londuses keskmäras. Mülünd Man kores — 425 grammad tonnas, merivedes — 13 mg/L. Ročilaiž-saksalaine Karl Vil'hel'm Šeele-himik märiči vl 1774, miše barijan hapanduz mülütab ut elementad. Vl 1808 anglijalaine Hemfri Devi-himik sai puhtast barijad ezmäižen kerdan.
Barijan solad oma travijad.
Jufit Jevgenii
Jevgenii Georgijevič Jufit (Евгений Георгиевич Юфит; sünd. 17. viluku 1961, Leningrad, Venäman NFST, NSTÜ — kol. 13. tal'vku 2016, Petergof, Piter, Venäma) oli nevondkundaline i venämalaine kinorežissör-eksperimentator, scenarist, pirdai da fotograf. Mez' om Venäman «paralleližen kinon» nekrorealizman alusenpanijoišpäi.
Barii
Fizižed ičendad
Barii om pehmed tagokaz hobedaižvauged muglmametall. Kristalline segluz om kubine mülükeskustoittud.
Atommass — 137,327. Ninevuz (normaližiš arvoimižiš) — 3,5 g/sm³. Suladandlämuz — 1000 K (727 C°). Kehundlämuz — 2118 K (1845 C°).
Londuseline barii kogoneb seičemes izotopaspäi, kuz' oma stabiližed: 130Ba (0,11%, T½=(0,5−2,7)×1021 vot), 132Ba (0,1%), 134Ba (2,42%), 135Ba (6,59%), 136Ba (7,85%), 137Ba (11,23%), 138Ba (71,7%). Tetas 33 ratud radioaktivišt izotopad 114..129, 131, 133, 139..153 atommassanke, i 10 izomärad, niiden keskes kaikiš hätkemb om 133Ba-izotop 10,5 vot pol'čihodamižen pordonke.
Himižed ičendad
Metall om lujas aktivine himižešti, i sikš ei voi löuta barijad londuses puhthas olendas. Pidadas metallišt barijad karasinas vai parafinas. Muigotandmärad: +2 (tobjimalaz), +1. Endištab äjiden metalloiden hapandusid, galogenidoid i sul'fidoid metalloihesai.
Kävutand
Kävutadas barijad elektronikas (gazoiden absorbiruind vakuumelektroladimiš, titanat — kondensatoriden dielektrikaks), optikas (linzad i prizmad barijan ftoridaspäi), energetikas (barijan hapanduz, ftorid i sul'fat elektrusen himižiš purtkiš, barijan hromat — vezinikan i hapanikan samižes).
Irdkosketused
Kategorii:Himižed elementad kirjamišton mödhe
Jufit Jevgenii
Biografii
Vl 1991 mez' fil'mzi täuz'piduzližen debütan Lenfil'mas, se om «Tatoi, Pakaine-Ded om kolnu»-fil'm, sai Riminin kinofestivalin (Italii) päarvlahjad. Jäl'geližil vozil radoi «STV»- i «Nikola-fil'm»-kinostudijoiš.
Pirdajan sädused kaičesoiš Venäman i verhiden maiden valdkundaližiš da privatižiš kogodusiš.
Jevgenii koli südäikeran kurospäi. Üks'jäine Timofei Jufit (sünd. 2002) om sündnu naimiželos eksperimentaližen kinon Marija Godovannaja-videopirdajanke.
Homaičendad
Kategorii:NSTÜ:n režissörad Kategorii:NSTÜ:n scenaristad Kategorii:NSTÜ:n pirdajad Kategorii:Venäman režissörad Kategorii:Venäman scenaristad Kategorii:Venäman pirdajad Kategorii:Kinoscenaristad Kategorii:Pirdajad kirjamišton mödhe Kategorii:Režissörad kirjamišton mödhe Kategorii:Scenaristad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Arthaus
Vepsän zavet
«Vepsän zavet» (Вепсский завет) om voden 2009 Venäman dokumentaline fil'm vepsän rahvahan istorijan da kul'turan polhe. Leningradan agjan i Karjalan vepsläižiden veroline kodielo, elonmaht i nügüdläižed problemad ozutadas fil'mas. Starinoičend mäneb venän kelel, no om paloid vepsän paginanke-ki.
Vepsläine Nikolai Abramov-runokirjutai vändab fil'man erazvuččiš epizodoiš. Fil'mas kuluse petroskoilaižen «Noid»-folkgruppan pajoid.
Režissörad — Viktor Studennikov i Aleksandr Tütrümov.
Fil'm om pästtud Leningradan agjan ohjastusen abunke.
Irdkosketused
Kategorii:Fil'mad Vepsänman polhe Kategorii:Venäman fil'mad Kategorii:Dokumentaližed fil'mad Kategorii:Fil'mad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 2009 fil'mad Kategorii:Fil'mad venän kelel
Džamunan sild
thumb|right|250px|Džamunan sild. Džamunan sild (যমুনা বহুমুখী সেতু Džomuna Bohumukhi Setu, Jamuna Multi-purpose Bridge) om avtote- i raudtesild Bangladešan keskuzpalan lodehes. Se om saudud järedas Džamun-joges päliči.
Sildan piduz om 4,8 km. Kaikiš pidemb keskust — sada metrad. Nece oli 11-nz' pitte sild mail'mas sauvondan jäl'ghe vl 1998.
AÜV:oiden valdkundznam
Ümbrikirjutand
Vaugedpäine orlan pidab käpšuiš 13 tomarad i olivanpun barbad 13 lehtesenke da olivanke. Ned simvolizuruidas, miše AÜV tahtoidas kožundad, no oma vaumitud sodan statjaks, sen tagut kotkan pä kacub olivanpun polehe. Orl pid'oiteleb lentad n'okul kirjutesenke 13 kirjamespäi latinan kelel E pluribus unum, kändase «ühtmuz äjišpäi».
Koumetoštkümne tähtast sijadasoiš sinivauvhas pil'ves orlan pän päl 1-4-3-4-1 rivikš oiktan kuz'saumnikan nägul. Geral'dine laud om orlan rindhal, laudan üläh om azur'ne, päpala kogoneb 13 palaspäi čereduidud hobedanke i rusttanke.
Homaičendad
Kategorii:Valdkundznamad V
The 7-Inch Decade Remix
«The 7-Inch Decade Remix» (Voz'kümnen seičemedüimaine remiks) om C. C. Catch-pajatajan megamiks-singl. Se om sätud anglijan kelel, voib märhapanda žanrad kuti evrodisko i sintipop.
Plat om pästtud 1990-ndel vodel, da vaiše Ispanijha. Se om pajatajan hitoiden kogoduz-remiks ühthižtöiden Diter Bolenanke voziš. Singlan prodüserad oma Diter Bolen i Luis Rodriges.
Kategorii:C. C. Catch:an singlad Kategorii:Singlad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 1990 singlad
Banžul
thumb|left|250px|Lidnan nägu Man kaindajaspäi vl 2006. Banžul (Banjul) om Gambijan pälidn da meriport.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1816 kuti britanine Baterst-torguindpost (Bathurst) da orjiden satandan keskuz, Gambijan kolonijan da protektoratan pälidn. Vl 1965 kätihe ripmatoman Gambijan pälidnaks. Vspäi 1973 lidn om nügüdläiženke nimenke, värenzoittud bang džulo-sanad znamoitas «kervačun kuid» sijaližen mandinka-rahvahan kelel.
Banžul šingotase arahis-mapähkmen ümbriradmižel i maižanduzprodukcijan vendan meriportal Atlantižen valdmeren randal.
Geografijan andmused
Klimat om tropine kaks'sezonine. Kun keskmäine lämuz vajehtase +23..+28 C° röunoiš. Paneb sadegid 977 mm vodes, kuivsezon oleskeleb kül'mkus-semendkus (4 mm kaikes pordos).
Eläjad da transport
Rahvahidenkeskeine civiline Banžul-Jundum-lendimport (BJL, läz 1 mln passažiroid vl 2004) sijadase 24 km suvhe lidnaspäi, Kombo-lidnanno. Tehtas reisid Päivlaskmaižen Afrikan i Päivlaskmaižen Evropan erasihe pälidnoihe, Stambulha i Moskvha.
Homaičendad
Kategorii:Gambijan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe * Kategorii:Pälidnad
Demidovan sild
Vspäi 1844 nimituz oli Bankan sild (Банковский мост). Vl 1895 om nimitadud Demidov-pertinpidajan kanzannimen mödhe.
Irdkosketused
Kategorii:Piterin sildad Kategorii:Sildad kirjamišton mödhe Kategorii:Admiralteiskii rajon
Ladv (Leningradan agj)
thumb|left|250px|Valdmad Ladvanjärvel Ladv (Ладва vai Казыченская, Kazičenskai) om vepsän külä Leningradan agjan Kos'kenaluižen rajonan suvipäivnouzmas.
Istorii
Külän edeližed venäkel'žed nimed: Ladv-Sel'g (Ладва Сельга), Kozičenskai (Козыченская), Kazačenskai (Казаченская). Edel 1922 vot oli Anusan gubernijas, sid' Leningradan gubernijas da agjas. Külä oli Vinglan rajonan palaks (1927−1963; niišpäi 1931−1938 rahvahaliženke statusanke). Mülüb Kos'kenaluižen rajonha vodespäi 1965.
Ladv-külä om Vinglan küläkundan palaks sen alusenpanendaspäi vodel 2006.
Geografijan andmused
Ladvankülä sijadase Ladvanjärven suvipäivnouzmaižel randal i Ojat'-jogen oiktal randal, järven da jogen keskes. Matkad Vinglhasai om 48 km lodeheze orhal.
Kaik om viž nimitadud irdad küläs: Järvenkujo (Озёрный переулок), Razdol'nai-ird (Раздольная «avar»), Jogenläbiajo (Речной проезд), Jogenkujo (Речной переулок), Sovhoznii-läbiajo (Совхозный проезд).
Eläjad
Ladvan kaikiš suremb kaikenaigaine ristitišt oli 129 eläjad vodel 1997. Vn 2002 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 89 ristitud (vepsläižed — 61%, venälaižed — 37%), vn 2010 — 58 ristitud.
Küläs om üks' parembišpäi vepsän rahvahan muzejoišpäi (sen tegii — N. Finčenko-istorik).
Sündnuded külähä tetabad mehed
Ladv om vepsän Nikolai Abramov-runokirjutajan kodikülä.
Homaičendad
Kategorii:Vepsän küläd Leningradan agjan Kos'kenaluižen rajonas Kategorii:Vepsän küläd kirjamišton mödhe Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe
Kojeged
thumb|right|250px|[[Leopardine kojeg (Hypercompe scribonia), AÜV]] Kojeged (üks'lugu Kojeg) oma gavediden polifiletine jouk, pened öližed i hämäran lipkaižed (Lepidoptera-heimkund). Jouk mülütab enamba mi 15 tuhad erikoid.
Ümbrikirjutand
Kojegen pä om leved, kaks' hibusut oma püštti. Suugad oma kaidad, pidetud ribuikahanke paksus. Polifiletižen joukun erikod oma erazvuiččed hibjan sauvondan i suugiden soniden mödhe.
Suugiden maihutuzkeskust vajehtase 3..20 millimetrad röunoiš, erasti 40 mm (Cosmopterigidae- i Coleophoridae-sugukundad), harvoin lujas 60 millimetrhasai (sen'kojegiden sugukundan Scardia-heim).
Sugukundad
Mülütadas kojegihe nenid sugukundoid:
Komoran Sared
Komoran Sared vai Komorad, täuz' oficialine nimituz — Komoran Sariden Ühtištuz (komoran kelel: Udzima wa Komori, Union des Comores, الاتحاد القمري‎ Al' Ittiḥād Al' Kumurī / Kamarī), om sar'hine valdkund Päivnouzmaižes Afrikas. Sen pälidn da kaikiš suremb lidn om Moroni.
Istorii
Valdkundan Konstitucii om vahvištadud vn 2001 tal'vkun 23. päiväl kaiken rahvahan referendumal. Jäl'gmäine referendum Konstitucijan vajehtamižes oli vn 2018 30. päiväl heinkud, nügüd' valitas prezidentad sariden järgenduseta, i hänen tobmuden hätkeližuz röunatase kahtel strokul.
Geografijan andmused
thumb|left|250px|Komoriden topografine kart. Komorad sijadasoiš Madagaskaran da Mozambikan pohjoižpoliden keskes.
Valdkundan pind om 2235 km², Maore-sareta (Francijan de-facto) — 1862 km². Komoran Sariden randad lainištab Indine valdmeri. Randanpird om 340 km. Ümbärtud korallrifil sared oma vulkaniženke augotižlibundanke, mägikahad. Kaikiš korktemb čokkoim om Kartal-vulkan, 2360 m meren pindan päl.
Klimat om tropine. Paneb sadegid 1100..3000 mm vodes, no om äi kuivid sijid. Vodes om kaks' sezonad: räk da neps (kül'mku-sulaku), kuivahk da viluhk (semendku-reduku). Lämuz mererandal +23..+28 C° vodes läbi.
Londuseližed varad oma kala da mec.
Politine sistem
Ohjandusen form om federativine prezidentine tazovaldkund äjiden partijoiden sistemanke. Valdkundan da ohjastusen pämez' om prezident (Président de l'Union des Comores, رئيس اتحاد جزر القمر Rajijs Al' Ittihad Al' Kamar), kaik rahvaz valičeb händast videks vodeks. Kandidat valičese kaikuččen kerdan toižes sarespäi järgendusen mödhe (edel 2019 vot). Koume varaprezidentad oma prezidentale abhu.
Käskusenandai tobmuz om üks'kodine parlament. Se om Nacionaline Suim (Assemblée nationale, جمعية Džameiat) 33 ezitajanke videks vodeks: 18 — kaiken rahvahan valičendümbrikoišpäi, 15 — sariden suimiden ezitajad.
Kožundkirjutez kaičendabus om sätud Francijanke, ičeze armii om vaiše tuha ristitud.
Administrativiž-territorialine jagand
Kacu kirjutuz: Komoran Sariden administrativiž-territorialine jagand.
Komoran Sared jagasoiš nelläks avtonomižeks regionaks. Ned sättudas da nimitadas nellän suren saren mödhe. Maore de-facto om Francijan sar'. Koume tošt sart alajagasoiš 16 prefekturha: Ngazidž — 8 prefekturad, Ndzuani — 5, Mvali — 3.
Eläjad
Komoran Saril elädas komoralaižed. Vn 2014 heinkus valdkundan ristitišt oli 766 865 eläjad. Kaikiš suremb ristitišt om nügüd'.
Uskondan mödhe: islamanuskojad-sunnitad — 98%, toižed uskojad (islamanuskojad-šijitad, riman katolikad, Jehovan tundištajad, protestantad) — 2%.
Toižed sured lidnad (enamba 15 tuh. ristituid vl 2010, surembaspäi penembha): Mucamudu, Fomboni, Domoni. Kaik om 200 eländpunktad enamba mi 900 eläjidenke.
Ižanduz
Vl 2009 Komoran Sariden päeksport oli magutesed (40%), laivad da venehed (28%, sidä kesken muretud — 25%), parfümerižed void (17%); toine eksport — raud da teraz (6%), kuld (2%).
10 (lugu)
10 (kümne) om lugusana 9 da 11 keskes.
Kümne-lugusanha sidodud vepsän muštatiž
Kategorii:Lugusanad
0 (lugu)
Nol' om londuseline (Venämas ei) kogonaine lugu. Erigoitab luguvärtmudel pozitivižid luguid negativižišpäi. Ozutab olmatomut lugun kümenikas. El'gendase luguks Udes aigaspäi, agjatomašti polenii progressii-tärtusen sündnudanke.
Necen lugun znamoičend om sur' fizikas, informatikas i matematikas.
Ičendad
Nol' om mugoi lugu, kudamb jätab vajehtamata mittušt taht tošt lugud ližadamižen vai vähendamižen aigan. Miččen taht lugun äikerdoičend noläks andab noläd, nolän jagamine mugažo. Ei ole olmas jagamišt nolähä (päiči komplekslugun ühtes statjas). Miččen taht lugun (päiči noläs) noläine märpordaz om 1. Nolän faktorial om ühthe tazostadud (0! = 1) tedomehiden kožundkirjutesen mödhe.
Nol' om lugu znamata. Kävutadas znamad edel noläd märhapanemha negativišt i pozitivišt agjatomašti polenijad surut, no ned ei olgoi lugud järgeližes el'genduses.
Homaičendad
Kategorii:Lugusanad Kategorii:Ni-mi
C. C. Catch Megamix '98
'''«C. C. Catch Megamix '98»' (C. C. Catch:an megamiks, 98. voz' '') om C. C. Catch-pajatajan «megamiks»-singl i kaks' jäl'gmäšt kompozicijad (19. i 20.) «Best of '98»-kompiläcijanal'bomas. Singl i al'bom oma pästtud 1998-ndes vodes. Singl om sätud ühthižtöiš Krayzee-repanpajatajanke.
Pinedo Umberto
Umberto Onorato Pinedo Mendosa (Humberto Honorato Pinedo Mendoza; sünd. 4. uhoku 1947, Lim, Peru) om tetab perulaine istorik, runokirjutai da lehtezmez'.
C. C. Catch Megamix '98
Homaičendad
Kategorii:C. C. Catch:an singlad Kategorii:Singlad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 1998 singlad
Pinedo Umberto
Homaičendad
Kategorii:Perun istorikad Kategorii:Perun runokirjutajad Kategorii:Perun lehtezmehed Kategorii:Istorikad kirjamišton mödhe Kategorii:Lehtezmehed kirjamišton mödhe Kategorii:Runokirjutajad kirjamišton mödhe Kategorii:Tedomehed kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded vl 1947
Krišansar
thumbnail|right|250px|Krišansar Krišansar (कृशनसर Krshanasar, Krishansar Lake, کرشن سر Rsẖn sr «Krišnan pä») om mägijärv Indijan lodehes, Džammu da Kašmir-štatas. Järv om nimitadud Krišna-jumalan oiktastuseks.
Järven pind om 0,3 km², sijadase 3710 metrad ü.m.t. korktusel. Kaikiš suremb piduz oleleb 950 metrad, leveduz — 600 metrad. Järvel pen' kall' om olmas. Järven vezi tuleb röudoiš lumišpäi da gläcijoišpäi. Jädub tal'vkuspäi sulakuhusai.
Krišansar sijadase Kašmir-alangišton südäimes. Matkad järvhesai om 115 km pohjoižpäivnouzmha Srinagar-lidnaspäi vai 35 kilometras Sonamarg-mägistancijaspäi.
Nilam-jogi (Neelum) jokseb täspäi (Indan bassein).
Kategorii:Indijan järved Kategorii:Järved kirjamišton mödhe Kategorii:Džammu da Kašmir
Kivine sild (Piter)
thumb|right|250px|Kivine sild vn 2016 keväz'kus Kivine sild (Каменный мост) om Venäman üks'keskustaine kivine sild avtoiden (koume ted) da jaugnikoiden täht Piterin Gorohovai-irdal Gribojedovan kanalas päliči.
Istorii
Vl 1752 Kesksild (Средний мост) puspäi oli neciš sijas. Nügüdläine sild om saudud vozil 1766−1776, 19,7 m pitte i 14 m levette, bembelülähänke veden da astjoiden täht, sädi V. I. Nazimov-inžener I. N. Borisov-inženeran kaclendanke. Se kändihe Piterin ezmäižeks sildaks kivespäi, edel sidä kaik sildad oliba puspäi, nimitihe necen tagut.
Sild alištui rekonstrukcijale vl 2017, se oli ezmäine enamba mi kahtes voz'sadas (harv statj Piterin täht). Arhitekturine muštnik federaliženke znamoičendanke, kaičese valdkundal.
Konstrukcii
Leveduz kaičpuiden keskes om 13,9 metrad, avtotepalan leveduz 11 metrad, trotuarad oma 1,3 m levette. Sild mäneb kon'ha vähän randoihe kacten, saum alusiden i sildan värtmuziden keskes om 83°.
Irdkosketused
Kategorii:Piterin sildad Kategorii:Sildad kirjamišton mödhe Kategorii:Admiralteiskii rajon Kategorii:Keskuzrajon (Piter)
Kostamukš
Istorii
Nügüdläine eländpunkt om saudud enččiden Kontokki- i Kostamukš-küliden sijas kuti žilo sädamha sijaližen raudkivendon ümbriradajad kombinatad. Se sai oficiališt statusad (lidnanvuitte žilo) vn 1977 17. päiväl kül'mkud. Vspäi 1983 (25. sulaku) Kostamukš om lidnan statusanke. Lidnanpäiv praznuiše semendkun 1. päiväl. Vspäi 2007 Kostamukš ei mülü röunmaha, tulend lidnha om joudai.
Raudkivendon küllästamižkombinat zavodi tehmižen vozil 1982−1984. Se sijadase 13 km pohjoižpäivnouzmha lidnan fartaloišpäi. Kostamukš šingotase mugažo mecan ümbriradmižel, sömtegimištol (leibtegim, torpan kazvatuz), avtoelektropaloiden pästandal i turizmal.
Geografijan andmused
Zarečnii-žilo (136 rist. vl 2013), Voknavolok-külä (401 rist. vl 2013) i nell' pen't küläd (6 rist. vl 2013) mülüdas lidnümbrikho Kostamukšan ližaks. Kostamukšan lidnümbrikon pind om 4 046 km² (13nz' sija tazovaldkundas rajoniden i lidnümbrikoiden keskes).
Eläjad
Vl 1979 lidnan ristitišt oli 4 366 eläjad, vl 1989 — 30 432 eläjad. Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 28 436 ristitud, lidnümbrikon — 28 997 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 31 900 eläjad vl 2001. Vl 2018 kaik 29 381 ristitud elihe lidnas i 29 906 ristitud kaikes lidnümbrikos.
Ortodoksižen hristanuskondan koume pühäpertid oma olmas lidnümbrikos: Jumalanmaman Katken kafedraline päjumalanpert' (Kostamukš) Emäganpäivän časounänke i ph. Illä-endustajan jumalanpert' (Voknavolok).
Kostamukšan politehnine kolledž om professionaližen opendusen aluzkundaks.
Transport
Päraudtestancii om lidnan pohjoižel röunal.
Kostamukš-lendimport civiližiden südäireisiden täht (КСШ) sijadase vides kilometras päivlaskmha lidnaspäi, vspäi 2013 se ei ole rados.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Karjalan Tazovaldkundan lidnad Kategorii:Karjalan Tazovaldkundan lidnümbrikod
Venecii
Venecii (Venezia [veˈnɛʦʦja], venet.: Venesia [veˈnɛːsja], Venice, Venetiae) om Italijan lidn (vspäi 1866). Se om Venecijan provincijan i Venecijan agjan pälidn da meriport.
Vl 2014 läz 2,6 mln ristitud elädas lidnan aglomeracijas, järedad Padui- da Trevizo-lidnad mülüdas sihe mugažo.
Lidn om turizman sur' keskuz (20 mln turistad vl 2013), Venecijan karnavalan da Venecijan kinofestivalin vedandan sija. Lidnan da sen lahten arhitekturine nägu mülüb UNESCO:n kul'turjäl'gusiden nimikirjuteshe.
Istorii
Lidnan aluz om pandud 6. voz'sadal meiden erad.
7. voz'sadaspäi 1797 vodhesai Venecii oli Venecijan Tazovaldkundan pälidnaks. Voz'sadoil 15.-16. Albanii, Ionižed sared, Krit da Kipr oliba tazovaldkundan paloikš.
Venecii om Marko Polon da Antonio Vival'din sündundan sija.
ETA
thumb|right|200px|ETA:n simvol ETA (ЕТА, Euskadi Ta Askatasuna — «Baskanma i joudjuz») oli baskine huraradikaline, nacionalistine separatistoiden organizacii. Se borcuihe Baskanman (region Ispanijan pohjoižes da Francijan ehtbokas) ripmatomudhe näht sädamha Euskadi-valdkundad. Oli olmas vll 1959−2018, pästi ičtaze radmaspäi, baskalaižed pätihe sada metoid politižil mahtusil.
Baskalaižiden politine elo radikalizui regionan avtonomijan tühjitandan jäl'ghe i baskan kelen kel'don tagut Fransisko Frankon fašistižen diktaturan aigan. ETA sai oficialitomad abud kommunistižen blokan maišpäi, sid' Latinižen Amerikan huraradikaližiš likundoišpäi. ETA-gruppan tegendad (poukahtused päpaloin) rikoiba läz tuhad ristituid i satatiba äjid. Ispanijan i Francijan policijan ühthižed tegendad mureniba ETA:n töhištod lujas.
Homaičendad
Kategorii:Separatizm Kategorii:Politižed organizacijad kirjamišton mödhe
Venecii
Istorii
Venesuel-valdkundan nimituz om sündnu lidnan nimespäi.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Italijan pohjoižpäivnouzmas. Se vedase pidust' Venecijan lahten Adriatižen meren randištod, seižub 2,54 metrad valdmeren tazopindan päl keskkorktusel. 118 sart om lidnas. Saum vezid om lidnan pindan 61% (275,53 km²).
1970-nziš vozišpäi Venecijan ristitišt poleneb kaikenaigašti sügüz'ližiden sur'veziden tagut, sen paloin sar'hižes palas — lujemba kaiked.
Venecii-kommun jagase kudeks rajonaks ičeohjastusenke.
Transport
Avtobusad, tramvaid, vezitaksid da pened jogilaivad (ital. üks'lugu vaporetto) oma kundaližeks transportaks lidnan südäimes. Venehed (gondol:ad) oma olmas turistoiden täht.
Marko Polon nimel nimitadud civiline rahvahidenkeskeine lendimport (VCE) sijadase 8 km pohjoižhe lidnan keskusespäi. Sišpäi tehtas reisid Evropan äjihe maihe, AÜV:oihe, Kanadha da Italijadme.
thumb|center|1000px| Lidnan ühthine nägu.
Sonamarg
Vl 2011 kaiken Indijan rahvahanlugemižen mödhe Sonamargan eläjiden lugu oli 392 ristitud. Eläjad pagištas urdu-kelel. Sikš ku nece om mägistancii, ka žilon ristitišt om kaikenaigaižetoi: sijaližed eläjad sirtas toižihe sijihe joga tal'vel.
Venecii
Irdkosketused
Kategorii:Venecijan agjan lidnad Kategorii:Italijan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Sonamarg
Kategorii:Indijan küläd Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Džammu da Kašmir
Täid
thumb|right|250px|Täi Täid (Anoplura) oma gavedid.
Arhangel'sk
Arhangel'sk (Арха́нгельск) om lidn, lidnümbrik da meriport Venäman lodehes. Se om Arhangel'skan agjan administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn, «sodahoštusen lidn»-arvonke (vspäi 2009). Om agjan Mererandaližen rajonan administrativižeks keskuseks mugažo. thumb|left|250px|Arhangel'skan keskusen aerofoto öl (Lomonosovan ümbrik) thumb|left|250px|[[Pohjoine Dvin|Pohjoižen Dvinan randird, Purnavolok-nem', lidnan alusenpanendan sija]]
Sobad
Sobad oma kaik omblendtegesed, kudambid ristit paneb ičheze. Sobad oleldas kanghaspäi, šaržaspäi, nahkaspäi da karvaspäi. Ristit paneb sobid kaičemha ičeze hibjad ümbrišton pahan valatoitusespäi (sän arvoimižed, gavedid, toksižed substancijad). Mugažo estetine funkcii om sobil, se sädab ristitun mel'kuvad (imidž), i sen tagut kactas hänen kundaližiš roliš.
Arhangel'sk
Istorii
Arhangel'skan ižandusen päsarakod oma sauvondmaterialiden tehmine (mecan pilind pumaterialha — severz'-se järedoid tegimid), sömtegimišt (kalan ümbriradmine, šoll'kombinat mecpilindan jändusil, leibänkombinat, maidtegim), mašiništonsauvomine mecan täht (Solombalan tegim — gidromanipulätorad, mecavtod) i laivoiden kohenduz, mugažo tekstil'tegesiden omblend (magaduzsobad da katused, pölused, eriližsobad, pühkmed, uudimed).
Sobad
Čomitesed, aksessuarad, sugitez da makijaž ližatas sobihe (naižiden päazjas).
Arhangel'sk
Geografijan andmused
Lidn seižub Pohjoižen Dvinan jogensun hijamiden randoil, seičeme metrad ü.m.t. keskmäižel korktusel. Istorine keskuz sijadase 30..35 kilometras Vauktan meren Dvinan lahten randaspäi, lidnan röun — 15 kilometras merespäi. Lähembaižed lidnad oma Novodvinsk ühtes kilometras suvipäivnouzmha kaikil teil i Severodvinsk 35 km päivlaskmha avtotedme.
Sobad
Aigaline Keskaig
Aigaližen Keskaigan evropalaižiden sobiden stil' muštatab Rahvahiden Suren sirdmižen aigan polhe. Ne oliba karvakahad da nahkaižed vihmsobad, kaičendsobiden nahkaižed da luižed elementad, primitivižed kengäd da hatrad štanoiden täht. Pit'kad da lühüdad tunikad, kudambid sobdäs ühten toižhe; vihmsobad nahkoišpäi vai ombletud kanghan teroišpäi, ühthesidoihe niid čomitadud vai ei rihmoil. Štanad oliba lühüdad pol'vihesai (vai kombuihesai); pit'kad kingitadud hatril kindrile vai ottud nahkaižil čulkil.
Arhangel'sk
Geografijan andmused
Klimat om ven meren. Voden keskmäine lämuz om +1,9 C°, kezakun-elokun +13..+17 C°, tal'vkun-uhokun −8..−12 C°. Ekstremumad oma −45,2 C° i +34,4 C°. Paneb sadegid 636 mm vodes, enamba kezakus-redukus (62..82 mm kus), vähemba uhokus-sulakus (31..32 mm kus).
Arhangel'sk jagase ühesaks territorialižeks ümbrikoks. Viž žilod mülüdas lidnümbrikho Arhangel'skan ližaks, niiden keskes Talagin avialidnut (Талажский авиагородок, 3298 rist. vl 2010) i Mecjogi (Лесная речка, 2709 rist. vl 2010). Lidnümbrikon pind — 294,42 km².
Sobad
Uz' Aig
XIX. voz'sadal purumašinad da elektrust sädihe, sen tagut manufakturoiden tehnologijad saiba ut korktut. Vl 1790 Žozef Mari Žakkar sädi ühtennimižiden staviden, se lujeni poimetišen tarkoiktust da kanghiden tehmižen pigut. Mašinoil ratud sobad tegihe odvaks kaikiden ristituiden täht. Edel sidä sobad jämedan ümbriradmižen materiališpäi dominiruiba, a sobid hoikiš materiališpäi vaiše aristokratad da elokahad ristitud panihe. Necil pordolpäi nügüdläižed sobiden tipad tuliba meihepäi: hibjan kabardajad sobad, lühüdan hijamanke, kezaližed da tal'veližed, muzevan mujun kanghišpäi. Sanitariž-gigijenižiden da ekonomižiden arvoimižiden paremboičend vei sihe azjaha, miše Evropan da Pohjoižamerikan ristituiden enambuz paneškanzi alembaižid sobid.
Arhangel'sk
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 348 783 ristitud, lidnümbrikon — 355 781 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 420 tuhad eläjid vl 1991, poleni sodalidnuziden i Novodvinskan erištundan tagut. Vl 2017 kaik 351 488 ristitud elihe lidnas i 358 594 ristitud kaikes lidnümbrikos.
Sobad
Sobiden nügüdläižed toižendad
Nece jaguz om sätud openduzkirjoiden mödhe.
Arhangel'sk
Eläjad
Rahvahad (enamba 0,4 % vl 2010): venälaižed — 94,2 %, ukrainalaižed — 1,25 %, vaugedvenälaižed — 0,45 %, toižed rahvahad — 1,5 %, rahvahuden ozutandata — 2,6%.
Sobad
Kodiš kävutadud sobad
Nened sobad oma pidamha kundaližiš sijiš da kodiš tobjimalaz.
Arhangel'sk
Eläjad
Ortodoksižen hristanuskondan koumekümne pühäpertid oma kaičenus i saudud lidnas: ph. Mikoi-arhangelan kafedraline päjumalanpert' (letihe vll 2008−2022), Spasan Toižetamižen päjumalanpert' (2018), Illä-endustajan Bujanal päjumalanpert' (saudihe vll 1807−1809, om avaitud), kahesatoštkümne jumalanpertid, nell' kodijumalanpertid, viž časounäd. Protestantizman koume pühäpertid oma avaitud: baptizman, seičemenden päivän adventistoiden, udenapostoloiden jumalankodikundan. Lüteranine pühäpert' kävutase toižin. Islaman pühäpert' om restavracijas.
Sobad
Nacionaližed sobad
Etnižed sobad voidas olda jogapäiväižikš, tulemha, veroid panemha eloho. Mugoižed sobad kaitas rahvahansädoiden veroid.
Sportsobad
Sportsobiden sädamižen aigan kactas nenihe arvoimižihe da tedoihe: ergonomik, madal lämuz, kastumatomuz, lujetud higostund, satatesenvastaižuz da toižed kaičendmahtused.
Arhangel'sk
Eläjad
Lidnümbrikon edeline pämez' om Igor' Godziš (tal'vku 2015 — kül'mku 2020).
Sobad
Tehmižsobad
Erasiden sarakoiden radnikad pandas sobid lujetud kaičendmahtusenke: tegimišt, maižanduz, medicin, transport. Mugoižed sobad kaitas ristituid varuližiš satatesišpäi kožumatomiš arvoimižiš. Sobad oma pölünvastaižed da redunvastaižed.
Arhangel'sk
Transport
Avtobusad, maršruttaksid da taksid oma kundaližeks transportaks lidnas, mugažo lämuzlaivad ühtenzoittas jogensaridenke kezal. Jogiport i meriport ratas lidnas.
Sobad
Uniform
Uniform om märitud büdžetorganizacijoiden radnikoiden da valdkundmehiden täht.
Classics
Pajod oma sintipop-žanras. Diter Bolen kirjuti kaikid niid, hän-žo prodüsirui al'bomad.
Homaičendad
Kategorii:C. C. Catch:an kompiläcijanal'bomad Kategorii:Kompiläcijanal'bomad kirjamišton mödhe
Arhangel'sk
Transport
Kaks' soda- da civilišt lendimportad ratas lidnas: rahvahidenkeskeine Arhangel'sk (Talagi) Fedor Abramovan nimed (ARH / ULAA / АХГ, üks' million passažiroid vl 2021) kudes kilometras pohjoižpäivnouzmha lidnaspäi i pen' Vas'kovo (ULAH / ВСЬ) 19 km suvipäivlaskmha lidnan keskusespäi avtotedme sijaližiden reisiden täht. Talagišpäi tehtas reisid Lodehližen federaližen ümbrikon järedoihe lidnoihe i Moskvha, sezonreisid lidnoihe Mustmerenno, čarterreisid Turkanman lebutahoiže.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *) * Kategorii:Arhangel'skan agjan lidnümbrikod
AÜV:oiden flag
border|right|250px AÜV:oiden flag (Flag of the United States) om AÜV:oiden oficialine valdkundaline simvol (Suren pečatin i AÜV:oiden valdkundgimnan ühtes). Om tetab kuti Tähthasiž-šoidukaz flag (angl. Stars and Stripes).
Ümbrikirjutand
Flag om oigedsaumaine tera 13 čereduidud šoidunke: seičeme rusttad i kuz' vauktad. Muzasinine oigedsaumnik huras ülähäižes čogas znamoičeb Ühtištust, siš vižkümne vauktad vižagjašt tähtast om olmas štatoiden lugun mödhe (nügüd' om 50 štatad). Koumetoštkümne šoidud simvolizuruidas Britanijan enččid kolonijoid, ned tedištoitihe ripmatoman valdkundan (Delaver, Džordžii, Konnektikut, Massačusets, Merilend, Nju-Džersi, Nju-Gempšir, Nju Jork, Pensil'vanii, Pohjoižkarolin, Rod-Ailend, Suvikarolin, Virginii).
Rusked muju ozutab ninevust i vahvut, muzasinine — robaidust rados, oiktusekahut i olendad herkhil, vauged — värhudetomut i puhthut. Flagan proporcii om 10:19.
Nügüdläine flag om vahvištadud 1960-nden voden 4. päiväl heinkud, Havajad-štatan sädandan jäl'ghe. Se oli flagan 27nz' lugul vahvištuz.
Valitud edeližed versijad
F Kategorii:Flagad
Pedro Huan Kabal'jero (lidn)
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud penen järven randha vll 1893..1901, 1899. om oficialine alusenpanendan voz'. Nimitihe likundan Paragvain ripmatomudes Pedro Huan Kabal'jero-vägimehen (1786−1821) muštoks.
Pedro Huan Kabal'jero šingotase torguindal Brazilijanke, voib ostta odvad elektronikad, alkogoližid jomid, tabaktegesid da toižid kulutandtavaroid, löuta kontrabandad.
Geografijan andmused
Lidn sijadase 670 m ü.m.t. keskmäižel korktusel, Brazilijan valdkundröunanno. Braziline Ponta Poran-lidn (alusenpanend 1892) i municipalitet om ani röunan taga. Matkad Asunsjon-pälidnhasai om 360 km suvipäivlaskmha orhal vai 460 km avtotedme.
Klimat om subtropine neps. Voden keskmäine lämuz om +21,9 C°, semendkun-sügüz'kun +18..+20 C°, redukun-keväz'kun +23..+25 C°. Paneb sadegid 1650 mm vodes, enamba kül'mkus-tal'vkus (191..198 mm kus), vähemba heinkus (44 mm).
Pedro Huan Kabal'jeron rajonan pind om 3698 km². Se jagase 60 kundaks: 16 barrio:d om lidnas i 44 kundad oma külätahondas.
Eläjad
Tatanmaine civiline aerodrom Dr. Augusto Roberto Fusteran nimed (PJC / SGPJ) sijadase 20 kilometras lidnan keskusespäi. Tegihe reisid Asunsjon-pälidnha i Sjudad Del' Este-lidnha.
Kategorii:Paragvain lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Kalač Donal
Kalač Donal (Кала́ч-на-Дону́) om Venäman lidn Volgogradan agjan suvipäivlaskmas. Se om Kalačun rajonan i lidnankundan administrativine keskuz. Om sodahoštusen lidnan arvnimenke vspäi 2010.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1708 kuti kozakoiden Kalač-futor. Vl 1862 saudihe raudted Caricinaspäi (Venäman kahtenz' raudte), i Kalač šingotaškanzihe torguindžiloks. Vl 1951 se sai lidnan statusad nügüdläiženke nimenke erištamha Voronežan agjan Kalač-lidnaspäi.
Kalačun Donal ižandusen päsarakod oma laivansauvomine da laivoiden kohenduz, turizm da sömtegimišt. Metalližkonstrukcijoiden tegim i mebel'fabrik oma olmas mugažo.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Don-jogen kändman hural randal läz Cimlänskan vezivaradint (ani suvipäivlaskmha), 40 m keskmäižel korktusel valdmeren pindan päl. Matkad Volgogradan röunhasai om 62 km päivnouzmha orhal, 72 km avtotedme.
Pen' Lebupert'-žilo (Дом отдыха, 104 rist. vl 2017) mülüb lidnankundha Kalačun Donal ližaks. Lidnankundan pind — 74,2 km².
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 26 910 ristitud (kaikiš suremb ristitišt), rajonan nell' ühesandest. Vozil 2002−2013 lidnan ristitišt oli enamba 26 tuhad.
Ortodoksižen hristanuskondan koume pühäpertid oma avaitud lidnas: ph. Mikulai-čudonsädajan kafedraline päjumalanpert' (om saudud vll 1990−2011), Sündun Eläbzdusen jumalanpert' i kaumžoman časoun'.
Professionaližen opendusen aluzkundad: tehnikum-internat ristituiden röunatud voimusidenke täht i profškol.
Edeline lidnan pämez' om Vladimir Krištal' (kezaku 2010 — heinku 2019).
Transport
Vspäi 1976 avtotesild ühtenzoitab Donan randoid. Donskai-raudtestancii om lopstancii «Volgograd — Kalač Donal»-keskustal.
Volgan da Donan kanalan agj sijadase ani suvhe lidnaspäi. Jogiport om lidnas.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Volgogradan agjan lidnad *
Sonzared
Sonzared (Siphonaptera — σίφων sifon «pomp» i ἄπτερον apteron «suugitoi») oma verenimijoiden gavediden heimkund.
Kaik lugetas 2086 erikod heimkundas (2011), sidä kesken nell' kividunut. Ühtenzoittas niid enamba mi 200 heimho 15..22 sugukundas. Sonzared oma levitadud kaikil kontinentil, no enamba venos i subtropižes klimatvöiš.
Gavediden metamorfoz om täuz'. Ned oma suugitomad sekundarižikš, suugad oma hajenuded evolücijan processas. Hibj om 1..5 mm pitte, 10 millimetrhasai harvoin. Londuseližes elos gavedin igä om kaks' kud da sen lühüdamb, no laboratorijas Neopsylla setosa-sonzar' eli 4,7 vot.
Sonzared oma ristitun, linduiden i imetaiživatoiden varuližiden läžundoiden kandajad. Likvidacijan märad oma paks pezend, ümbriradmine insekticidal (paremba kaiked kodiživatan).
Homaičendad
Kategorii:Živatad kirjamišton mödhe Kategorii:Gavedid
Lakan kel'
Lakan kel' (ičeze nimituz: Лакку маз) om nahiž-dagestanižen kel'kundan kel'. Lakan kel' üks' Dagestanan Tazovaldkundan oficialižiš kelišpäi. Pagižijoiden lugu — 200 tuh. ristituid, sidä kesken Venämas — 146 tuh. ristituid vn 2010 rahvahanlugemižen mödhe.
Lakan kirjamišt
Lakan kirjamed oma kirilližen kirjamišton pojhal:
Kategorii:Nahiž-dagestanižed keled Kategorii:Keled i dialektad kirjamišton mödhe Kategorii:Venäman keled Kategorii:Lakalaižed
Sent Džordžes
Sent Džordžes (St. George's) om Grenadan pälidn da kaikiš suremb lidn. Se om ühtennimižen tulendan administrativižeks keskuseks mugažo.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud Francijan kolonistoil vl 1650. Nimitihe ph. Georgan jumalanpertin mödhe. Vll 1885−1958 oli britanižen kolonijan pälidnaks. Ripmatoman valdkundan pälidn vspäi 1974.
Sent Džordžes šingotase eksportan meriportal (bananad), sömtegimištol (rom sijaližes saharaspäi) i turizmal.
Geografijan andmused
Lidn sijadase vulkanižen Grenad-saren suvipäivlaskmas, Kariban meren lahten randal, 0..188 m korktusil, 30 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Torokad oleldas heinkus-redukus.
Eläjad da transport
Vl 2006 eläjiden lugu oli 4 315 ristitud. Kaik 33 734 ristitud elihe ezilidnoidenke vl 2012 (tulend, 67 km²).
Rahvahidenkeskeine civiline lendimport enččen Moris Bišop-päministran nimed (GND, edel 2009 vot Point Salines) sijadase 8 km suvipäivlaskmha lidnan keskusespäi. Tehtas reisid Torontho, Londonha, AÜV:oiden i Antiloiden lidnoihe.
Homaičendad
Kategorii:Grenadan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe * Kategorii:Pälidnad *
Gaček
Gaček (háček «koukuine» hák-sanaspäi «kouk») om diakritine znam: ˇ.
Čehan Reformacijan rahvahaline Jan Hus-vei tariči znamad kelen kirjamištho 15. voz'sadan augus. Se znam om levitadud Päivnouzmaižen Evropan keliden kirjamištoiš latinan grafikanke.
Čerepovecan rajon
Čerepovecan rajon (Череповецкий район) om rajon Vologdan agjas.
Jauhsild
thumb|right|250px|Jauhsild vl 2007 thumb|right|250px|Nägu [[Jauhkujoho (2007)]] Jauhsild (Мучной мост) om üks'keskustaine metalline sild Piterin Keskuzrajonas, Gribojedovan kanalas päliči.
Čerepovecan rajon
Administrativine keskuz om Čerepovec-lidn. Se eile rajonan palaks, rajonan tobmuden organad sijadasoiš Čerepovecas.
Jauhsild
Sauvuz om sätud jaugnikoiden i lämuztrassan torviden täht. Ühtenzoitab Kazanskii- i Spasskii-sarid vspäi 1931.
Čerepovecan rajon
Istorii
Rajonan aluz om pandud vl 1927 elokun 1. päiväl Leningradan agjan Čerepovecan ümbrikos. Vl 1930 heinkun 23. päiväl heitihe ümbrikod, i vhesai 1937 rajon mülüi Leningradan agjaha kuti administrativine ühtnik. Rajon om olmas nügüdläižiš röunoiš vspäi 1965.
Jauhsild
Bankan sild sijadase ülezkanalan, Kivine sild om saudud mödvedhe.
Čerepovecan rajon
Geografijan andmused
Čerepovecan rajon om Vologdan agjan suvipäivlaskmaine taho. Pind — 7 640 km².
Jauhsild
Istorii
Sildan märhapanend oli jaugnikoiden täht kaiken aigan. Vozil 1931 saudihe sildad lämbitusen torviden täht, ühten kerdan tegihe jaugnikoiden pusildad. Nimitihe lähižen Jauhkujon mödhe.
Čerepovecan rajon
Geografijan andmused
Om röunoid 8 Venäman rajonanke:
Jauhsild
Istorii
Vodele 1951 sild hapni, vajehtihe sidä metalližil balkoil tenke puspäi vl 1952. «Lendormostprojekt»-institutan P. V. Baženov-inžener sädi sildan projektad. Sauvoi «Lenmostostroi»-trestan SU-1-organizacii V.E. Jefimov-inženeran ohjandusen al.
Čerepovecan rajon
Geografijan andmused
Kaikiš suremb vezišt om Ribinskan vezivaradim, se mülüb rajonha vaiše paloin. Darvinan kel'dtahon pala om levitadud rajonan suvipäivlaskmas.
Jauhsild
Ümbrikirjutand
Sild eli sures kohenduses läbi vll 2001−2002 (puine krepind oli heittud). Vozil 2017−2018 sild om saudud tošti faktižikš, sil aigal vajehtihe keskustad i alusid sauvusen sättumatomuden tagut ličendan tarbhaičendoile. «Karst»-kompanii tegi sauvondad.
Nügüdläine sauvuz om 22,5 m pitte i 2,3 m levette. Alused oma saudud monolitižes raubetonaspäi vajil. Jaugnikoiden lava om metalližiš lehtesišpäi 12 mm sankte, lehtesiden krepind om polimerine. Sildan röun om metalline ühthekeittud, koveritomanke kuvanke.
Irdkosketused
Kategorii:Piterin sildad Kategorii:Sildad kirjamišton mödhe Kategorii:Keskuzrajon (Piter)
Čerepovecan rajon
Geografijan andmused
Londuseližed varad oma turbaz, lete, gravii, reskvezi.
Vs 2013 semendkun 30. päiväspäi rajonan territorii alajagase 15 ühtnikho: 12 küläkundha da 3 municipaližhe ühtnikho. Vs 2015 sulakun 28. päiväspäi koume küläkundoišpäi ühtetas, linneb 10 küläkundad kaik.
Tobmuz
Vn 2013 sügüz'kun 8. päivän valičendoiden jäl'ghe Nikolai Vinogradov om rajonan da sen administracijan pämez', radab ezmäižen strokun.
Käskusenandai tobmuz om Municipaline Suim (17 ezitajad), Igor' Afromejev radab sen ezimehen.
Kaik valičendad oleldas kerdan vides vodes.
Eläjad
Kaik om 557 eländpunktad rajonas, sidä kesken 543 küläd, 11 žilod, 2 raudtestancijad da 1 futor.
Sured žilod oma Sud (5,9 tuh. vl 2010) da Tonšalovo (4,5 tuh. vl 2010).
Ižanduz
Rajonan ižandusen päsarakod oma turizm, mecan ümbriradmine da sömtegimišt, metallsauvusiden da mašinoiden paloiden tehmine.
Venäman millionerlidnad
Vspäi 2022 Venämas om kuz'toštkümne (16) millionerlidnad:
Kaik millionerlidnad oma Federacijan subjektan i lidnaglomeracijan keskusikš da järedoikš sijaližikš torgusikš ičeksaz. Venäman ohjastuz lahjoičeb erilišt tarkust niiden transportsistemha. Mugoižiden lidnoiden pämehed oma znamasižed Federacijas.
Venäma otab koumant..nellänt sijad mail'mas (kut Brazilii-ki) lidnoiden-millionnikoiden lugun mödhe. Krasnodar tegihe valdkundan 16-ndeks millionnikaks vn 2021 Venäman rahvahanlugemižen satusiden mödhe, kaik toižed kaičiba ičeze statusad. Saratov i Tümen' oma submillionnikoikš. Volgaveren federaližes ümbrikos om kaikiš enamba lidnoid ülemb mi million eläjanke — viž. Vn 2021 rahvahanlugemižen andmusiden mödhe, valdkundan ristitišton nelländez i lidnalaižiden koumandez eläb niiš millionnikoiš da submillioneroiš (18 järedambad lidnad).
Istorižešti Piter kändihe millionnikaks ezmäižen vl 1890, no sen jäl'ghe eläjiden lugu oli vähemb mi million lühüdaks aigaks kaks' kerdad: rahvahanikoiden sodan aigan i Suren sodan blokadan jäl'ghe. Moskvan eläjiden lugu ületi millionad vn 1897 rahvahanlugemižen mödhe. Toižed millionnikad oma Venäman territorijal Suren sodan jäl'ghe: Novosibirsk i Alauz'lidn vspäi 1962, Jekaterinburg i Samar vspäi 1967, Čeläbinsk vspäi 1976, Omsk vspäi 1978, Kazan' i Perm' vspäi 1979, Uf vspäi 1980.
!
Mahanadi
thumbnail|right|250px|Mahanadi Mahanadi (महानदी Mahānadī, Mahanadi River, ମହାନଦୀ Mahānadī) om znamasine jogi Indijan Odiš-, Džarkhand- da Čhattisgarh-štatoiš.
Joginišk sijadase Čhatpur-platos, 442 metrad ü.m.t. kortte. Jogel om Hirakud-padosein — nece om kaikiš pidemb padosein mail'mas, 4,8 km pitte i 25 km randpudotesidenke. Ottas vet vezivaradimespäi kastelemha rispöudoid. Mahanadi lankteb Bengalijan lahthe, sädab ühthišt del'tad Brahmani- i Baitarani-jogidenke 15 tuhad km² pindal.
Jogen piduz om 860 km. Basseinan pind — 142 tuhad km². Voib kävutada laivjogeks vaiše alajoksmuses, 150 km suspäi.
Kezamussonan aigan veden sekundvedhuz sase 50 tuh. m³ surudehesai alajoksmuses, jogi tob äi sagedmaid i tegeb paksuid sur'vezid plodukahiš alangištoiš. Tal'vaigan Mahanadi kändase kaidaks madalaks 30 m³ sekundvedhudenke.
Homaičendad
Kategorii:Indijan joged Kategorii:Joged kirjamišton mödhe Kategorii:Odiš Kategorii:Džarkhand Kategorii:Čhattisgarh
Bisau
Bisau (Bissau) om Gvinei-Bisaun pälidn da kaikiš suremb lidn.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud portugalijalaižil vl 1687 kuti orjantorguindan keskuz kožujan merikaran randal. Vspäi 1973 om ripmatoman valdkundan pälidnaks.
Valdkundan tegimišton enamba pol't om keskitadud neciš lidnas. Bisau šingotase mugažo maižandusen produkcijan i pumaterialiden vendan meriportan kal't.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Geb-jogen (port. Rio Geba) estuarijan oiktal randal i Atlantižen valdmeren randištol, 39 m ü.m.t. keskmäižel korktusel, laht om sauptud merisaril.
Klimat om tropižen savannan, +20..+30 C° lämudenke vodes läbi. Paneb sadegid 2022 mm vodes, kuivsezon oleskeleb tal'vkus-semendkus (22 mm kaikes pordos).