cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Itigran
Geografine sijaduz
Üläpunkt om Itigran-mägi 545 m kortte. Sarel om kaks' pen't järved — Keskmäine i Kamalikah.
Toponim
Iginran (Игынран)-nimituz znamoičeb «händikahan peza» čukačun kelel. Eskimosan kelel Siklük (Сиклюк) om «lihakop». Om toine-ki toponiman augotižlibundan versii — čukačun Етгыран-sanaspäi, mi znamoišeb «eländkodi pol'tel». Ende mecnikad kaiken tegiba seižutest sarel, konz oigeniba regikoiril vai baidaroil Čaplinospäi Janrakinnotha. Sigä hüvä mectuz oli meriživatoile, sigä-žo tegihe surid lihavaroid.
Istorižed andmused
Itigran-sar' om avaitud da ümbrikirjutadud Födor Litken ekspedicijan aigan vn 1828 elokus.
1940-nziden voziden augotišhesai eskimosine Siklük-žilo oli olmas sarel.
Kul'turjäl'gused
Sar' om tetab Kitoiden allejal — amuižel eskimosan sauvusel, kudamb kogoneb kaidud maha grenlandijaižiden kitoiden pämalloiden da löugluiden paralleližiš rivišpäi. Kitoiden allei om tehtud 50-60 pämall'aspäi, 30 löugluspäi i sadoišpäi specialižešti pandud kivid. Datiruiše möhäižen Punukan periodal (XIV—XVI voz'sadad).
Irdkosketused
Kategorii:Venäman sared Kategorii:Rahvahatomad sared Kategorii:Čukotkan avtonomine ümbrik Kategorii:Beringan meri Kategorii:Tünen valdmeren sared Kategorii:Sared kirjamišton mödhe
Tabani
thumb|left|150px|Žilon sijaduz jogen basseinas Tabani (mugažo romanijan kelel; Табань, Табаны) om žilo (külä) Moldovan lodehližes čogas. Mülüb Bričanin rajonha.
Lohi
Lohi (Lohj) vai Atlantine lohi (Salmo salar) om kaloiden erik. Kaks' toižendad: eläb meres, no kudob jogiš, i eläi reskvedes. Mülütadas erikod Lohižed-sugukundan Lohed-heimho.
Tabani
Istorii
Nügüdläine nimituz om turkan augotižlibundanke ezimeletaden, «taban» kändase turkan kelespäi kuti «kukhan pohj», siš žilon amuine keskuz sijadase.
Lohi
Levigandmižavaruz
Kalan meritoižend putub Atlantižen valdmeren pohjoižes i Jävaldmeren päivlaskmaižes palas. Merilohj söb täuzin i ujub kudoda langenijoihe valdmerhe jogihe, sötketa sen aigan. Kudondan sijad oma jogen ülä- i keskjoksmuses kos'kekahil keskustoil läz randad. Lohen möukule veden lämuz läz 0..+3 C° om tarbhaine šingotesen täht. Merilohen söte om nened joukuiden kalad: kil'k, salag, sel'd', räpus.
Tabani
Geografijan andmused
Žilo sijadase rajonan keskuzpalas, Lopatink-jogen hural randal tobjimalaz (Râul Lopatnic 57 km pitte, Prutan hura ližajogi), 233 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.
Lohi
Levigandmižavaruz
Reskveden toižend om levitadud Kolan pol'saren, Karjalan (sidä kesken Änine i Ladog), Suomenman, Ročinman i Norvegijan järviš. Vl 2016 Venäman ohjastuz tariči mülüda reskveden lohed Rusttaha kirjha.
Lohi om kalankazvatusen objekt. Vn 2015 kül'mkus ezmäine modificiruidud genetižikš AquAdvantage salmon-form om registriruidud AÜV:oiden Tervhudenkaičendan ministrusen FDA-agentusel kut kožui möndan täht.
Tabani
Homaičendad
Kategorii:Moldovan küläd Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe
Lohi
Kävutand
Atlantine lohi om heimon kaikiš arvokahambiš erikoišpäi kalanpüdole. Lohen veresed liha i möuk oma valitud sömprodukt.
Homaičendad
Kategorii:Lohižed Kategorii:Živatad kirjamišton mödhe Kategorii:Kalad
Lomonosov (lidn)
thumb|left|250px|Lidnan sijaduz Piter-regionan kartal (2006) Lomonosov (Ломоносов, Lomonosov) om Venäman lidn da meriport Piterin röunoiš. Vspäi 2011 om Venäman sodahoštusen lidnaks. Se mülüb Petrodvorecan rajonha, otab sen päivlaskmašt palad. Mugažo Leningradan agjan Lomonosovan rajonan ohjandusen aluzkundad sijadasoiš lidnas.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1710 kuti Menšikovan pert'kulu lähiženke tahondanke. Vspäi 1727 sen nimi lähevenujanke žilonke oli Oranijenbaum (Ораниенбаум, Oranienbaum, Kaarosta, Rampova), raudtestancijoiden nimed (Oranijenbaum I i Oranijenbaum II) oma mugoižed tähäsai. Žilo sai lidnan statusad vl 1780.
Vl 1948 lidnad udesnimitihe nügüdläižikš Mihail Lomonosov-tedomehen kanzannimen mödhe. Lidn šingotase ladimensauvomižel, raudten passažirvagonoiden südäimen tehmižel, sauvondmaterialiden edheotandoil (mecan ümbriradmine).
Geografijan andmused
Lidn sijadase Suomen lahten suvirandal, Karast-jogensus (Караста). Matkad Piterin keskushesai om 30 km päivnouzmha orhal. Lähembaižed lidnad oma Piterin regionan Petergof suvipäivnouzmha i Kronštadt pohjoižhe.
Kaks' raudteplatformad oma kahten raudtestancijan ližaks, ezilidnelektrojonused ühtenzoittas lidnad Baltijan päraudtestancijanke. Avtobusad oma kundaližeks transportaks lidnan südäimes. Lähembaine metro om Avtovo- da Kirovskii zavod-metrostancijad.
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnaneläjiden lugu oli 42 505 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt oli 43 300 vl 1979 i om nügüd', vajehtase 42..43 tuh. eläjid röunoiš vspäi 2010.
Doneck
Doneck (Донецьк [doˈnɛt͡sʲk], Донецк [dɐˈnʲɛtsk]) de jure om lidn Ukrainan suvipäivnouzmas, Doneckan agjan administrativine keskuz. Vlpäi 2014 de-fakto «Doneckan Rahvahaline Tazovaldkund»-organizacii kontroliruib lidn i kacub sidä kut «pälidn», miše ukrainalaine ohjastuz ei tundišta. Vn 2014 redukuspäi agjan aluzkundad sijadasoiš Kramatorskas.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Kal'mius-jogen randal, 170 m keskmäižel korktusel valdmeren pindan päl. Lähembaine lidn om Makejevk (röunatab). Azovmeri om 95-ndes kilometras lidnaspäi.
Doneck jagase 9 administrativižhe rajonha.
Eläjad
Vl 2015 Doneckan eläjiden lugu oli 932 562 ristitud. Om lidnaglomeracijan keskusen (1,7 mln). Kaikiš suremb ristitišt oli 1 121 400 eläjad vl 1992.
Irdkosketused
Kategorii:Ukrainan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe * *
Best of Modern Talking
«Best of Modern Talking» (Parahim Modern Talking:alpäi) om Modern Talking-duetan kompiläcijanal'bom sintipop- i evrodisko-žanroiš.
Al'bom om pästtud Dino Music-kompanijal vn 1988 elokus BMG Music Publishing licenzijan alusel. Kompiläcijan tegii om Diter Bolen, toine prodüser om Luis Rodriges. Äjad hitad mülüdas al'bomha, i se kändihe populärižeks muga-žo, kut edeližikš pästtud kuz' studišt al'bomad.
Vikimedii
right|150px thumb|right|250px|Vikimedijan fondan ofis [[San Franciskos.]] Vikimedii (anglijan kelel: Wikimedia Foundation, Inc.) om kommertižetoi organizacii. Fondan saitoiden nimikirjutez:
Fondan saitad vepsän kelel
Kategorii:Organizacijad Kategorii:Organizacijad kirjamišton mödhe
Romantic Dreams
«Romantic Dreams» (Romantižed unikuvad) om Modern Talking-duetan kompiläcijanal'bom sintipop-žanras. Se om pästtud vl 1988 i mülütab pajoid duetan voziden 1984−1987 studijanal'bomoišpäi (nomerad 1—5).
Al'bom om pästtud BMG Berlin Musik-leiblal. Prodüsirui da aranžirui Diter Bolen, toine prodüser — Luis Rodriges. Al'boman änetusiden hätkeližuz om 66 minutad. Ni üks' pähitoišpäi ei mülünd sihe.
Homaičendad
Kategorii:Kompiläcijanal'bomad kirjamišton mödhe Kategorii:Modern Talking:an kompiläcijanal'bomad
Oug
thumb|right|250px|Hura oug Oug (äilugus mugažo hardjod) om käden pala, sijadase ougnivelehen da künambruznivelehen keskes.
Tobjimalaz, konz pagištas ougan polhe, ka lugedas ei käden üläpalad, no hibjan palad pän da käden keskes. Anatomižešti kuctas sidä ougniveleheks.
Ougha sidotud vepsän muštatišed
Kategorii:Ristitun hibj
Glorija (pajatai)
Glorija (Глория), todesine nimi om Galina Ivanova (Галина Иванова; sünd. 28. kezaku 1973, Ruse, Bolgarii) om bolgarijalaine popfolkpajatai.
Biografii
Glorija om sündnu Ruse-lidnha.
Vl 1991 Glorija oli «Извор»-ansamblin solistaks. Sid' hän oli lähtnu gruppaspäi da sädi ičeze «Лира»-gruppan. Siš Glorija edesti verazmaižiden tegijoiden pajoid, sidä kesken Uitni Hjustonan da Madonnan pajoid.
Heil om üks' tütär: Simona Zagorova. Tütär jätktab maman radod, edestab pajatajaks mugažo.
Irdkosketused
Kategorii:Bolgarijan pajatajad Kategorii:Pajatajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Bolgarijha
Kizel
Istorii
Kizel šingotase kivivoičuhundusiden tegimel i raudten edheotandoil.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Kizel-jogen randal (Kaman hurapol'ne bassein), Keskuralan päivlaskmaižel ezimägištol, 330 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Karstkarad oma olmas lidnan territorijal. Matkad Permihesai om 140 km suvipäivlaskmha orhal vai 240 km avtotedme. Lähembaižed lidnad oma Gubah 25 km suvhe orhal vai avtol i Aleksandrovsk 12 km pohjoižhe.
Rasik-žilo raudtesaranno (6 rist. vl 2017) mülüi lidnankundha Kizelan ližaks edel vn 2018 sulakud. Lidnankundan pind oli 75,81 km².
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 19 587 ristitud, lidnankundan — 19 599 ristitud, rajonan (nüg. lidnümbrik) koume nelländest. Kaikiš suremb ristitišt oli 60 687 eläjad vl 1959, sidä kesken türmatud mehed läz nelländest. Vl 1989 kaik 36 746 ristitud elihe lidnas. Ristitišt poleneb teravas kivihilen samižen lopindan tagut da pahan ekologijan samižen jäl'ghe taguiči.
Ortodoksižen hristanuskondan ph. Mikulai-čudonsädajan jumalanpert' om avaitud lidnas vl 1996 (ližasauvuz vl 2005).
Kizelan politehnine tehnikum om professionaližen opendusen aluzkundaks.
Andrei Rodigin radoi lidnan jäl'gmäižeks pämeheks vn 2016 keväz'kuspäi, om valitud da radab Kizelan ümbrikon pämehen vspäi 2018.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Permin randan lidnad *
Tufeksis Ilajas
Ilajas (Elias) Džordž Tufeksis (angl. i fr.: Elias George Toufexis, Ηλίας Τουφεξής; sünd. 27. reduku 1975, Monreal', Kvebek, Kanad) om kanadalaine kinon da änetoitandan akt'or.
Biografii
Ilajas om sündnu vl 1975 Monrealihe, grekalaiž-šotlandijalaižhe kanzha. Vhesai 1994 openzihe Labbokan Üläškolas. Ajoi elämhä Nju Jorkas, kus ezini erazvuiččiš teatrscenoiš znamasižetomidenke rolidenke. Vl 2001 pörzihe Monrealihe. Vl 2005 sirdi Vankuverha.
Fil'mzihe ningoiš serialoiš kut «Smolvilin peitused», «Ülälonduseline» dai «Al'fa-rahvahad».
Hot' hänen rolid kinos oma tobjimalaz pened, hän om tetab kut änetoitandan akt'or. Vlpäi 2006 änetoitab erazvuiččid personažid kompjutervändoišpäi da, erasišti, mul'tfil'mišpäi. Kesked änetoitud vändoid, kudambidenke hän radoi — «Splinter Cell: Conviction», «Deus Ex: Human Revolution», «Need For Speed Carbon», «Assassin's Creed II», «Assassin's Creed: Brotherhood» da tž..
Vlpäi 2007 om naižiš Mišel' Bobakanke.
Irdkosketused
Kategorii:Kanadan akt'orad Kategorii:Änetoitandan akt'orad kirjamišton mödhe Kategorii:Akt'orad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Monrealihe
Krasnokamsk
Krasnokamsk (ven. i Краснокамск) om Venäman lidn da lidnankund Permin randan keskuzpalan suves. Se om Permin päivlaskmaine kaimdailidn da Krasnokamskan rajonan administrativine keskuz.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1929 kuti Bumstroi-žilo (посёлок Бумстрой) sauvomha kaikiš järedambad cellülozbumagašt kombinatad Evropas sil aigal. Kätihe žilod lidnanvuiččeks vl 1933 da nimitihe nügüdläižikš. Krasnokamsk sai lidnan statusad vl 1938.
Toižen mail'man sodan aigan Leningradan monettegim oli sirtud sihe, pästtihe ordenoid da mötalid. Ei ulotund tegimen vägevut, sen tagut sätihe mugošt tegint Moskvas-ki.
Krasnokamskan ižandusen päsarakod oma bumagan tehmine da kivivoin samine. Valdkundaližen «Goznak»-edheotandan Krasnokamskan fabrik tegeb bumagan eriližid toižendoid. Lidnan i Permin edheotandoiden sidod oma vahvad. Kävutadas valdmoid Kam-jogen randal vedamha jüguid.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Kam-jogen oiktal randal Permin röunan taga ani, 100 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Permin keskushesai om 34 km raudtel vai 35 km avtotel.
Krasnokamsk om lidnankundan üks'jäine eländpunkt.
Eläjad
Vn 2010 Venämen rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 51 916 ristitud, rajonan koume nelländest. Vspäi 1959 ristitišt om 52..58 tuhad röunoiš, kaikiš suremb oli 58 tuhad eläjid vl 1987.
Ortodoksižen hristanuskondan nell' pühäpertid ratas lidnas: ph. Jekaterina Aleksandrijalaine-moknikan jumalanpert' (om saudud vll 2000−2005), kodijumalanpert' i kaks' časounäd. Islaman pühäpert' om avaitud lidnas.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Permin randan lidnad *
The Collection
«The Collection» (Kogoduz) om Modern Talking-muzikgruppan kompiläcijanal'bom. Se om pästtud 1991. vodes.
Homaičendad
Kategorii:Kompiläcijanal'bomad kirjamišton mödhe Kategorii:Modern Talking:an kompiläcijanal'bomad
Backseat of Your Cadillac
«Backseat of Your Cadillac» (Sinun Cadillac:an tagabesetk) om C. C. Catch-pajatajan ezmäine pajo nelländes «Big Fun»-studijanal'bomas. Al'bom i ühtennimine pajonke singl oma pästtud vl 1988.
Kategorii:C. C. Catch:an pajod Kategorii:Pajod kirjamišton mödhe Kategorii:Singlad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 1988 pajod Kategorii:Vn 1988 singlad Kategorii:Pajod anglijan kelel
Makenzen August fon
August fon Makenzen (August von Mackensen; sünd. 6. tal'vku 1849, Lipnic-küläerižpert', Saksonii, Germanijan imperii — kol. 8. kül'mku 1945, Burghorn, Alasaksonii, Germanii) oli germanine jeneral-fel'dmaršal (22. kezaku 1915) i sodapämez', Ezmäižen mail'man voinan ühtnii.
Biografii
Laps'aigan August lopi Galle-lidnan gimnazijad. Tuli služdä armijan joudjale radnikusele 2. leibgusarpolkha vl 1869. Ühtni voziden 1870−1871 franciž-prussijan sodaha, sai leitnantan arvod. Vll 1870−1873 mez' oli varas, openui Gallen universitetas, sid' pördui sihe-žo polkha.
Vspäi 1880 Makenzen služi Päštabas. Vl 1887 käski 9. dragunpolkan eskadronal, vspäi 1888 radnikoiči 4. divizijan štabas.
Ezmäižen mail'man sodan aigan sodamehen joukud saiba tarbhaižiden vägestusiden rived, i oigetaškanzihe Makenzenad frontan kaikiš jügedambihe ezipirdoihe.
Vl 1920 mez' läksi erindha. Nacistine propagand tegihe Makenzenad päfiguraks, mitte ühtenzoiti Germanijan aigad kahten mail'man sodan keskes. Iče fel'dmaršal distanciruihe nacional-socializman ideologijaspäi. Koli anglijan okkupacijan zonas.
Homaičendad
Kategorii:Saksanman sodapämehed Kategorii:Sodapämehed kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded Saksonijha Kategorii:Kolnuded Alasaksonijas Kategorii:Germanijan imperii
Kaimol
thumb|right|250px|Kaimol hibusidenke amerikaižel naižel Kaimol (Axilla) om sija ristitun ougnivelehen da rindstajan keskes.
Äi higon i izran rauguid sijadasoiš kaimlos. Bakterijad eläškatas niiden eritusiš i kuctas haižud aigan mändes. Kävutadas dezodorantoid hajud vaste i ližakangast kaičemha sobad.
Kaimlod oma kattud hibusil alaigäčun aigaspäi. Ei tekoi tarkoikti, mihe ned hibused oma tarbhaižed, — voib olda nahkan pindan nepsuden reguläcijan täht kaimlos, hosindad polendusen täht i seksualižusen ližadusele.
.kiwi
Domen pidab kävutada saitoile uz'zelandijalaižiden polhe («kivi» (kiwi) om populärine kucundnimi Uden Zelandijan eläjile).
Kaimol
Märitas hibjan lämut kaimlos nozoluztermometran abul Evropan maiš.
.kiwi
Irdkosketused
K Kategorii:Uz' Zelandii
Kaimol
Homaičendad
Kategorii:Ristitun hibj
Sidon
Sidon vai Said (صيدا‎ Saida «kalanpüdand») om lidn Livanan suvipäivlaskmas, Keskmeren randal. Se om valdkundan koumanz' lidn eläjiden lugun mödhe, Suvilivan-agjan administrativine keskuz.
Istorii
Eländpunkt mainitase Finikijan portaks. Se oli Amuižen mirun torguindan järed keskuz 10.-9. voz'sadal EME.
Geografijan andmused
Lidn sijadase agjan lodehes. Matkad Beirut-pälidnhasai om 40 km pohjoižhe.
Eläjiden lugu om 218 700 ristitud, agjan (muhafaz:an) kaks' koumandest. Kümnen universitetan filialad ratas Sidonas, sidä kesken viž valdkundališt.
Irdkosketused
Kategorii:Livanan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Germanii (himine element)
thumb|left|200px|Germanijan kristall
Germanii (Ge — germanium latinan kelel) om 32nz' himine element himižiden elementoiden periodižes tabludes. Sen sijaduz om nelländestoštkümnendes gruppas (vanhtunuden klassifikacijan mödhe — nelländen gruppan päalagruppas), tabluden nelländes periodas.
Raum
Raum (suomen kelel: Rauma [ˈrɑumɑ], Raumo) om Suomenman lidn da lidnankund valdkundan suvipäivlaskmas, Sadakund-provincijas. Se om valdkundan 27nz' lidn eläjiden lugun mödhe.
Germanii (himine element)
Ühthine ümbrikirjutand
Germanii om harv Man kores, pala — 1,5 grammad tonnas. Ei voi sidä löuta puhthas olendas.
Raum
Istorii
Eländpunkt sai lidnan statusad vn 1442 17. päiväl semendkud aigkirjan mödhe. Rauman vahn lidn (suom. Vanha Rauma) om pandud UNESCO:n mail'man jäl'gusen nimikirjuteshe.
Germanii (himine element)
Ühthine ümbrikirjutand
Vl 1886 germanijalaine Klemens Vinkler-himik avaiži ut elementad argirodit-mineralan himižel analizal i sai puhtast germanijad ezmäižen kerdan, tariči nügüdläšt nimed ičeze i mineralan augotižlibundan mödhe, Germanii-valdkundan oiktastuseks.
Löutihe germanijan penid lugumärid eläbiš olijoiš. Elementan sur' verd om toksine kaikiden täht päiči homehes. Kaks'valentine germanii om toksižemb mi toižed.
Raum
Istorii
Raum šingotase meriportal, laivoiden likutimiden sauvondal (Rolls Royce), cellülozbumagaižel tehmižel i pumaterialiden pästandal (Metsä Group), turizmal, mugažo santehnikan tegim radab (Oras). Olkiluoto-atomelektrostancii radab läz lidnad vspäi 1978.
Germanii (himine element)
Fizižed ičendad
Germanii om räbed kova hahkvauged hoštai metalloid (pol'metall). Om pol'veimeks. Kristalline segluz om kubine diamantanvuitte normaližiš arvoimižiš.
Raum
Geografijan andmused
Lidn sijadase agjan suvipäivlaskmas, Botnižen lahten randal. Matkad Hel'sinkihesai om 216 km suvipäivnouzmha orhal vai 252 km avtotedme Turkun kal't. Lähižed järedad lidnad oma provincijan Pori-keskuz 50 km pohjoižhe i Turku 90 km suvipäivnouzmha.
Germanii (himine element)
Fizižed ičendad
Atommass — 72,63. Ninevuz normaližiš arvoimižiš (kova, +20 C°) — 5,323 g/sm³, nozol (1000 C°) — 5,557 g/sm³. Suladandlämuz — 1211,4 K (938,25 C°). Kehundlämuz — 3106 K (2833 C°).
Raum
Geografijan andmused
Vl 2020 lidnan ühthine pind — 1 110,13 km², sidä kesken kuivma 496,02 km², vezi da sokaz tahond ottas 13,71 km², meri om 600,40 km².
Germanii (himine element)
Fizižed ičendad
Londuseline germanii kogoneb vides izotopaspäi, nell' oma stabiližed: 70Ge (20,52%), 72Ge (27,45%), 73Ge (7,76%), 74Ge (36,52%), 76Ge (7,75%, Tundefined=1,92 × 1021 vot). Sen ližaks, tetas 27 ratud radioaktivišt izotopad 58..69, 71, 75, 77..89 atommassanke, i 13 izomärad, kaikiš hätkemban 68Ge-izotopan pol'čihodamižen pord om 270,95 päiväd.
Raum
Eläjad
Vl 1980 eläjiden lugu oli 42 973 ristitud, vl 2010 — 39 715 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt oli 43 564 eläjad vl 1985.
Mamankelen mödhe (2016): suomen kel' — 95,1%, ročin kel' — 0,3%, toižed keled — 4,6%.
Germanii (himine element)
Kävutand
Kävutadas germanijad optikas (linzad, infrarusked optik, optine kuid, öližen nägendan ladimed) da elektronkas (mikropäčid, DVD-RW-diskad).
Raum
Eläjad
Kari Koski radoi lidnan edeližen pämehen (sügüz'ku 2012 — kezaku 2020).
Germanii (himine element)
Kävutand
Maksoi US$1200 kilogrammas elementarine i US$840/kg dioksid (GeO2) vl 2007.
Irdkosketused
Kategorii:Himižed elementad kirjamišton mödhe
Raum
Galerei
thumb|center|1000px| Rauman ühthine nägu vezičuhundusespäi vn 2012 semendkus.
Irdkosketused
Kategorii:Suomenman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Sadakund
C. C. Catch:an diskografii
Se om täuz' C. C. Catch-pajatajan diskografii.
Kacu mugažo
Kategorii:Diskografijad D
Kagl
Kagl tegeb päd likujaks hibjrungon rindataden, i se abutab orijentiruindale avarudes, sömän tabadandale, kaičendale da äkkiližele londale. Kaglan aluz om kaglanrodad.
Kaglha sidodud vepsän muštatiž
Kategorii:Ristitun hibj
Razmetelevo
Razmetelevo (Разметелево, Rosmittala) om külä Leningradan agjan Vsevoložskan rajonas. Mülüb Koltušin lidnankundha. Razmetelevon küläkundan keskuz vll 1980−2013.
Eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan vl 1500 Vodin pätinan aigkirjas kuti Razmesovo-külä Keltušin külištos.
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe külän eläjiden lugu oli 3 082 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt oli 3 168 eläjad vl 1997.
Homaičendad
Kategorii:Koltušin lidnankund Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Venäman küläd
Sahalinan agjan lidnad
Kaik om nell'toštkümne lidnad (город) i 6 lidnanvuittušt žilod (ven. посёлок городского типа) Sahalinan agjas.
Lidnad
* lidnan ristitišt erineb lidnümbrikon ristitišton luguspäi.
Enččed lidnad
Kaičenus erižikš eländpunktoikš enččed lidnad:
Homaičendad
Kategorii:Lidnoiden nimikirjutesed Venälaižen Federacijan subjektoiden mödhe
Kaist
Kaist (Кийно) om vepsän külä Vologdan agjan Babajevon rajonas, mülüb Vepsän rahvahaližhe küläkundha.
Vspäi 2006 vilukun 1. päiväspäi vhesai 2009 sulakun 13. päivhäsai külä oli Kaistan rahvahaližen vepsän küläkundan keskuseks.
Külä sijadase Šol-jogen basseinas, läz 160 m ü.m.t. korktusel. Matkad küläkundan Timošino-keskushesai om 27 km suvhe-suvipäivlaskmha, Babajevo-rajonkeskushesai om 118 km suvhe avtotedme. Lähembaižed eländpunktad oma Sontaga ani päivlaskmha i Prangatist 2 km pohjoižpäivnouzmha.
Vn 2002 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe külän eläjiden lugu oli 91 ristitud, i 86% heišpäi kirjutihe venälaižikš.
Vn 2019 sügüz'kulpäi külän tobmin om Angelina Födorovna Gerasimova.
Homaičendad
Kategorii:Vepsän küläd Vologdan agjan Babajevon rajonas Kategorii:Vepsän küläd kirjamišton mödhe Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe
Kripton
thumb|left|200px|Kolb puhthanke kriptonanke
thumb|300px|Kriptonan spektr Kripton (Kr — krypton latinan kelel) om 36nz' himine element himižiden elementoiden periodižes tabludes. Sen sijaduz om kahesandestoštkümnendes gruppas (vanhtunuden klassifikacijan mödhe — kahesanden gruppan päalagruppas), tabluden nelländes periodas.
Ühthine ümbrikirjutand
Element om harv londuses. Man atmosferan il'man 1 m³ mülütab 1,14 sm³ kriptonad.
Anglijalaine Uil'jam Ramzei-himik avaiži kriptonan il'mas vl 1898. Nimituz libub grekan kelen κρυπτός-sanaspäi «peittud».
Fizižed ičendad
Kripton om inertine üks'atomine gaz mujuta, maguta da hajuta. Diamagnetik. Kovan substancijan kristalline segluz om kubine tahkkeskustoittud.
Atommass — 83,798. Ninevuz: gaz (normaližiš arvoimižiš) — 3,745 kg/m³, nozoluz (−153 C°) — 2,413 g/sm³, kova (0 K) — 3,1 g/sm³. Suladandlämuz — 115,78 K (−157,37 C°). Kehundlämuz — 119,93 K (−153,41 C°).
Londuseline kripton kogoneb kudes stabiližes izotopaspäi: 78Kr (0,35%, T½ = 9,2 × 1021 vot), 80Kr (2,28%), 82Kr (11,58%), 83Kr (11,49%), 84Kr (57,00%) i 86Kr (17,30%). Ližaks tetas 27 radioaktivižes izotopas 69..77, 79, 81, 85, 87..101 atommassanke i niiden 10 izomäras, kaikiš hätkemb čihodai om 81Kr 229 tuhad vozid pol'čihodamižen pordonke.
Kävutand
Ottas kävutamižhe lampoiš kaičemha spiralid, fotokuviš tehmaha fotod korktanke vauktanke mujunke i lujanke tarkoiktusenke pigudel. Tehtas lämoitorvuzid ozutamha irdaližid logotipid. Kävutadas ftoranke lazeraks. Erasti täuttas gazal iknoiden keskustoid lämuzizoläcijan täht. Kripton-85 (T½=11 vot) säse uranan i plutonijan čihodamižes, löutas niiden kävutandan sijid kriptonan koncentracijan mödhe il'mas.
Kripton maksoi 0,4..0,65 US$ litras (atmosferine painuz) vl 2017, kal'hemb mi argon läz sadaha kerdha.
Irdkosketused
Kategorii:Himižed elementad kirjamišton mödhe
Ojakelloine
Ojakelloine (Geum rivale) om äivoččiden heinäsižiden kazmusiden erik. Mülütadas Rozanvuiččed-sugukundha.
Leviganduz
Kazvab Evropan kaikedme territorijadme, Keskuzazijas, Sibiriš i Edahaižes Päivnouzmas, Kitaiš, Pohjoižamerikas. Ojakelloine om kaičendan al erasil tahoil.
Navedib nepsoid kazvateližid väll'muiktoid mahusid. Londuseližed zonad: lehtezmec, jogenrand, soröun, nit, penzhišt.
Ümbrikirjutand
Ojakelloižen jurišt om bur sanged ujelii. Seikh om püštoiged 25..80 sm pitte, läz sarakoita, muzarusked päpaloin. Se da lehtesed oma karvakahad.
Änikoičeb keväz'kezal 15..20 päiväd. Änikod oma kellonvuiččed 1..1,5 sm diametral. Kazdas 2..5 vauktad vai vauhpakušt änikod seikhen päl, pit'kil varzil. Heid'om om vihandvauvhan mujun. Plod küpsneb heinkus-elokus, se om rusked semnikaz, koukudenke levigandemha živatoil.
Vezinik
thumb|left|200px|Kolb puhthanke vezinikanke. Gaz vauvhatub. thumb|left|200px|Vezinikan spektran nägui pala thumb|right|Vezinikan, [[neonan i gelijan spektraline analiz. Videon hätkeližuz om 4 min 49 s.]] Vezinik (H — hydrogenium latinan kelel «sündutai vet») om ezmäine himine element himižiden elementoiden periodižes tabludes.
Ojakelloine
Kävutand
Hein om hüvä söte kabjživatištole kevädel. Lehtesed sättudas salatoihe, keitoshe i tučkuižihe. Jured vajehtadas uniheinäd eriližmaguteseks. Ottas zelläks, keratas jurid kevädel vai sügüzel i heinäd änikoičendan zavodindas.
Vezinik
Francijalaižed Antuan Lavuazje-himik i Žan Batist Mön'je-inžener sädiba vet sintezal i jagoiba sen puru gazoihe ezmäižen kerdan vl 1783.
Ojakelloine
Kävutand
Voib sada jurištospäi rusttiž-koričmad mujud. Andab mezjäižile heid'omad keväz'kezal, mugažo nektarad hüviš arvoimižiš. Ištutadas sortuid dekorativižes sadunkazvatuses.
Vezinik
Vezinik om kaikiš levitadud element londuses, otab mail'man substancijan koume nelländest barionižen massan mödhe.
Fizižed ičendad
Element om kaikiš kebnemb mujutoi hajutoi gaz tobjimalaz, ei ole toksine. Vezinikan molekul om kaks'atomine — Н2.
Ojakelloine
Homaičendad
Kategorii:Rozanvuiččed Kategorii:Kazmused kirjamišton mödhe Kategorii:Heinäsižed kazmused Kategorii:Dekorativižed kazmused Kategorii:Eriližmagutesed Kategorii:Mezikazmused Kategorii:Mujutandkazmused Kategorii:Zell'kazmused Kategorii:Rujoheinäd
Vezinik
Fizižed ičendad
Kaik seičeme vezinikan izotopad oma ičeze nimidenke. Voib löuta koumed izotopad londuses: 1H — protii (järgeline Н, se om neitronita, 99,988%), 2H — deiterii (D, 0,012%) da 3H — tritii (radioaktivine T 12,32 vot pol'čihodamižen pordonke, jäl'ged londuses). Sen ližaks, tetas nell' ratud radioaktivišt izotopad 4..7 atommassanke: kvadii, pentii, geksii i septii, kaik elädas läz 10−21 sekundad.
Himižed ičendad
Erazvuiččed ühtnendad da niiden kävutamine oma levitadud. Muigotandmärad: +1, 0, −1.
Irdkosketused
Kategorii:Himižed elementad kirjamišton mödhe
Karhil
Karhil (Каргиничи) oli vepsän külä Leningradan agjan Kos'kenaluižen rajonas. Sen jändused sijadasoiš Vinglan küläkundan territorijal, sidä kesken muretud ortodoksine jumalanpert'.
Külä seižui Karhilanjärven randal. Nügüd' sen tahol niken ei elä jo. Se-žo üks' pert' om olmas Lepjärvenno külän pohjoižpoles, siš ristitud elädas erasiden andmusiden mödhe.
Kaikiš suremb külän ristitišt oli 154 eläjad vl 1927.
Homaičendad
Kategorii:Vepsän küläd Leningradan agjan Kos'kenaluižen rajonas Kategorii:Vepsän küläd kirjamišton mödhe Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe
Jur'jev Pol'skii
Jur'jev Pol'skii (Юрьев-Польский) om Venäman lidn da lidnankund Vladimiran agjan lodehližen palan pohjoižes. Se om Jur'jev Pol'skijan rajonan administrativine keskuz.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1152 Jurii Dolgorukii-ruhtinasen käskön mödhe lidnuseks lidnan statusanke. Nimitihe lidnad Dolgorukijan nimen mödhe. Eziauguižešti mainitihe aigkirjoiš Gürgev, Gergev, ližazihe Pol'skii erištamha Tartuspäi (enččel Jur'jev) i Ivanovon agjan Jur'jevecaspäi. Lidn oli penen Jur'jevan ruhtinazkundan keskusen vozil 1213−1340, oli Vladimiran ruhtinasiden poles, vspäi 1340 Moskvan ruhtinazkundan palaks. Oli mülünu Vladimiran gubernijha makundan lidnaks vspäi 1796.
Lidn eli lujas lämoipalos läbi vl 1871, sen jäl'ghe palanuded torguindrived oma udessaudud kivespäi. Jur'jev Pol'skii-raudtestancii radab vspäi 1898. Kaik 13 kanghiden edheotandad radoiba lidnas 20. voz'sadan augotišes.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Kolokš-jogen molembil randoil (Колокша, Kläz'man hura ližajogi), maižanduzrajonan keskuses, 140 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Vladimiraspäi om 60 km lodeheze orhal vai 68 km avtotedme. Lähembaižed lidnad om Kol'čugino 30 km suvipäivlaskmha orhal vai avtotedme i Gavrilov Posad (Ivanovon agj) 28 km päivnouzmha orhal vai 42 km avtotel/raudtel.
Jur'jev Pol'skii om lidnankundan üks'jäine eländpunkt.
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 19 595 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt oli 22 096 rist. vl 1970 i 22 247 eläjad vl 1989.
Ortodoksižen hristanuskondan nened pühäpertid oma olmas lidnas: ph. Jurgii-vägestusenkandajan päjumalanpert' (1230−1234), Mikoi-arhangelan mez'jumalankodi i muzei (17. voz'sada, ühtennimine päjumalanpert' i koume jumalanpertid), Jumalanmaman Tulendan Nikonovskii-mez'jumalankodi (kaks' jumalanpertid), phh. Pedroin da Pauloin naižjumalankodi (19. voz'sada, jumalanpertinke, völ kaks' jumalanpertid tarbhaitas restavracijad), ph. Stroican päjumalanpert' i kuz' jumalanpertid.
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Vladimiran agjan lidnad *
The Golden Years
«The Golden Years» (Kuldaižed voded) om Modern Talking-duetan kompiläcijanal'bom. Se om pästtud 2007. vodes.
Homaičendad
Kategorii:Modern Talking:an kompiläcijanal'bomad Kategorii:Kompiläcijanal'bomad kirjamišton mödhe
Nahk
Nahkaha sidodud vepsän muštatišed
Kategorii:Ristitun hibj
Lehmjärv
Lehmjärv (Lehmärv) om järv Leningradan agjas, Kos'kenaluižen rajonas, lähen kolnut Karhil-küläd.
Kategorii:Järved kirjamišton mödhe Kategorii:Leningradan agjan järved Kategorii:Venäman järved Kategorii:Kos'kenaluižen rajon
Vikipedii
thumb|right|250px|Vikipedijan logotip Vikipedii (Wikipedia [ˌwɪkɨˈpiːdiə] / [ˌwɪkiˈpiːdiə]) om joudai, kaikile avaitud äikel'ne universaline enciklopedii. Amerikaine «Vikimedii-fond» pid'oiteleb sidä, siš om 37 regionališt palakundad.
Nimi om sätud «viki»- (saitoiden sädamižtehnologii) da «enciklopedii»-sanoišpäi. Vn 2022 sügüz'kun 1. päiväl Vikipedijas om enamb 59 mln kirjutusid 329 kelel (vn 2016 heinkus oli 40 mln 293 kelel). Ičetahtnikad mail'man kaikiš tahoišpäi kirjutadas niid ühtes, i kaikuččele sab kirjutada da redaktiruida kirjutusid tugedusita. Kuctas Vikipedijan ühtnijoid Vikipedistoikš.
Džimmi Ueils i Larri Senger pästiba Vikipedijad töhö vn 2001 vilukus, ezmäi anglijan kelel. Se kel' om saitan radinkeleks. Lugetas Vikipedijad ühteks kaikiš täudembiš enciklopedijoišpäi ristitkundan istorijas tedoiden lugumäran i temoiden olendan mödhe. Vikipedijan sait mülüb Internetan kaikiš populärižembiden saitoiden kümenikha.
Kaikiš surembad Vikipedijad
Naku om surembiden Vikipedijoiden nimikirjutez vl 2016, enamba 1 mln kirjutusid, järgenduz andase kirjutusiden lugun mödhe. Kacu nügüdläšt nimikirjutest alemba pandud šablonas.
Homaičendad
Kategorii:Vikimedii Kategorii:Internet
Thimphu
Thimphu (dzongke: ཐིམ་ཕུུུུ [tʰim˥.pʰu˥]) om Butanan pälidn da kaikiš suremb lidn. Se om ühtennimižen ümbrikon («dzonghag:an») administrativižeks keskuseks mugažo.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud 13. voz'sadal kuti Tašičo-lidnuz-jumalankodi. Thimphun agjan amuine pälidn. Vl 1955 valdkundan pälidn om sirtud sihe amuižes Punakh-lidnaspäi, oficialižešti vodele 1961. Lidnan erigoittud administracii om sätud vl 1995.
Thimphu šingotase valdkundaližil holitišil, turizmal i maižanduztorguindal.
Geografijan andmused
Lidn sijadase valdkundan päivlaskmaižes palas, mägitahondas, Vang-ču-jogen randal (indine nimituz om Raidak, Brahmaputran bassein), 2248..2648 m korktusil, 2320 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Kunigahan Dečenčoling-pert'kulu-rezidencii om 7 km pohjoižhe lidnan keskusespäi.
Klimat om subtropine mussonine, tal'vel paneb haloid öidme. Voden keskmäine lämuz om +15 C°, kezakus-sügüz'kus +20..+22 C°, tal'vkus-uhokus +6..+8 C°. Ekstremumad oma −8 C° i +33 C°. Paneb sadegid 609 mm vodes, kuiv sezon oleskeleb kül'mkus-uhokus (20 mm pordos).
Eläjad
Vn 2005 Butanan rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 79 185 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt om nügüd'.
Eläjiden tobj pala om buddizman uskojad.
Butanan kunigazline universitet (dzongke: འབྲུག་རྒྱལ་འཛིན་གཙུག་ལག་སློབ་སྡེ་; virkand: 'brug rgyal-'dzin gtsug-lag-slob-sde) om sätud vl 2003 valdkundan 11 kolledžan da institutan ühtištusel, baziruiše pälidnas.
Irdkosketused
Kategorii:Butanan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe * Kategorii:Pälidnad *
Arlon
Istorii
Kaivandusiden andmusiden mödhe, se om kaikiš amuižemb lidn Bel'gijan territorijal, eläjad kävutiba Rimalaižen imperijan kül'betid hätken aigan. Mainitase kut galloiden Orolaun[enses]-külä 1.-4. voz'sadoil. Vll 950−1214 eländpunkt oli Arlonan grafkundan pälidnaks, sid' vhesai 1795 oli alištunu Lüksemburgan tobmudele. Vspäi 1839 mülüb Bel'gijha.
Arlon šingotase Ferrero Rocher-kompanijan šokoladfabrikal, turizmal (kaks' festivalid i Arlonan karnaval). Äjad eläjad ajeltas rata Lüksemburgha jogahižel muupäiväl. L'ježan universitetan üks' kampusoišpäi om avaitud (menedžmentan i londuseližen ümbrišton fakul'tet).
Geografijan andmused
Lidn sijadase Lüksemburgan röunanno, Maasan i Reinan vezijagandal. Stancii «Brüssel' — Lüksemburg»-raudtekeskustal.
Eläjad
Vl 2007 lidnankundan eläjiden lugu oli 26 548 ristitud, francijankel'žed päpaloin. Kaikiš suremb kundan ristitišt om nügüd'. Vn 2020 augus arni lidnan ristitišt oli 16 315 eläjad. Edel 1910. vot lüksemburgan kel' oli kaikiš enamba levitadud kundas, vodele 1947 vaiše tuha eläjid mahtoi pagišta sil.
Municipalitet om katoline päpaloin, kacmata religijatomuden levigandushe. Judaizman pühäpert' i islaman mečet' ratas lidnas mugažo.
Irdkosketused
Kategorii:Bel'gijan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe * Kategorii:Vallonii
We Still Have Dreams — The Greatest Love Ballads of Modern Talking
Homaičendad
Kategorii:Modern Talking:an kompiläcijanal'bomad Kategorii:Kompiläcijanal'bomad kirjamišton mödhe
Oksford
thumb|left|250px|Oksfordan kart ezilidnoidenke (2017) Oksford (Oxford [ˈɒksfərd] «härgiden bradindsija») om Suren Britanijan lidn Anglijan keskuzpalan suves. Om Oksford-grafkundan administrativine keskuz, sen üks'jäine lidn city-statusanke.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Temz-jogen randoil, jogen kümnemijläine pala nimitase Aizis:aks lidnas. Čaruell-jogi (Cherwell 64 km pitte) lankteb Temzha huralpäi lidnan territorijal. Matkad Londonhasai om 90 km suvipäivnouzmha, Börmingemhasai om 103 km lodeheze.
Klimat om ven valdmeren. Voden keskmäine lämuz om +11,1 C°, kezakun-elokun +16..+18 C°, tal'vkun-uhokun +5..+6 C°. Ekstremumad oma −17 C° i +38 C°. Paneb sadegid 681 mm vodes, läz tazomäras kuidme.
Eläjad
Vl 2011 lidnan eläjiden lugu oli 157 997 ristitud (grafkundan nelländez), sidä kesken läz 30 tuhad üläopenikoid.
Irdkosketused
Kategorii:Suren Britanijan lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Anglijan lidnad *
Lugansk
thumb|left|250px|Lidnan nell' rajonad da alištunuded Radale eländpunktad. Lugansk (Луганськ, Луганск) om Ukrainan lidn valdkundan longibokas. Se om Luganskan agjan administrativine keskuz.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1795 Jekaterina II-imperatornaižen käskön mödhe kuti Luganskan raudanvalamižtegim da žilo senno, ezmäine mugoine Venäman imperijan suves. Se sai lidnan oiktusid vl 1882. Vll 1935−1958 i 1970−1990 lidnan nimi oli Vorošilovgrad.
Vlpäi 2014 Luganskan Rahvahaline Tazovaldkund-organizacii de-fakto kontroliruib lidnad, miše ukrainalaine ohjastuz ei tundišta. Luganskan pämehed oma Sergei Kravčenko (oficialižen Ukrainan polespäi) i Manolis Pilavov (LRV:an polespäi)
Edel sodad Ukrainan päivnouzmas (vn 2014 sulakuspäi) Lugansk šingotihe mašiništonsauvomižen tegimil (kaivuzladimed, avtopalad), raudan metallurgijal (teraz, torved, torvarmatur), sauvondmaterialiden pästandal, akkumulätoriden i zelliden tegimil, maidtegimel, kengiden i omblendan edheotandoil.
Eläjad
Vn 2014 augotišes Luganskan eläjiden lugu oli 424 113 ristitud (11. sija valdkundas), sen-žo voden tal'vkus 301 tuhad ristituid (äi pagenuzid sodategendoišpäi), pind — 269,61 km². Kaikiš suremb ristitišt oli 552 300 eläjad vl 1987.
Irdkosketused
Kategorii:Ukrainan lidnad Kategorii:Luganskan Rahvahaline Tazovaldkund Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe *
Olden (krater)
thumb|right|250px|Olden Olden (Alden) om amuine krater Kudmaižes, sen vastpolen Suvižel šurupoliškol. Selenografižed koordinatad — 250° päidusel, 20.5..23.2° S, 110.1..112.6° E.
Diametr — 104 km. Süvüz — 2868 m. Seinän korktuz — 1290 m. Om sätud nektaraigan 3,9 mlrd vozid tagaz, alastui erozijale. Nell' möhembašt kraterad om olmas südäimes: Olden B, C, E i V.
Krater om nimitadud vl 1970 amerikaižen Harol'd Li Olden-astronoman (1890−1964) oiktastuseks.
Big Fun
«Big Fun» (Sur' mel'hüvüz) om C. C. Catch-pajatajan nellänz' studijanal'bom. Se om pästtud vl 1988. Pajatajan jäl'gmäine al'bom Diter Bolenanke ühthižtöiš. Kaikiden pajoiden tegii om Diter Bolen.
Kaikiš tetabambad trekad oma «Backseat of Your Cadillac» i «Nothing but a Heartache». Jäl'gmäine hit kändihe lopuližeks pajatajan kar'jeras, kudamb oli mülünu rotacijoiden «palabha kümenikha».
Pajoiden nimikirjutez
Niiden ližaks, niiden pajoiden kuz' versijad mülüdas al'bomha bonustrekoikš:
Homaičendad
Kategorii:C. C. Catch:an al'bomad Kategorii:Al'bomad kirjamišton mödhe Kategorii:Vn 1988 al'bomad
Krasnodar
Krasnodar (Краснода́р, edel 1920. vot oli Jekaterinodar) om lidn-millionnik Venäman suvipäivlaskmas. Se om valdkundan 13nz' lidn eläjiden lugun mödhe, Krasnodaran randan administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn, mugažo Krasnodaran lidnümbrikon administrativine keskuz.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1793 Kubanin kozakoil ezmäi kuti Jekaterinodar-sodalager' , sid' lidnuz. Om nimitadud Jekaterina II-imperatornaižen oiktastuseks, sikš miše hän lahjoiči ičeze käsköl kozakištole mad elänzoitamha. Vspäi 1860 kätihe Kubanin agjan administrativižeks keskuseks. Vl 1867 sai lidnan statusad. 1880-nzil vozil «Tihoreck — Novorossiisk»-raudtekeskust läbiti lidnad.
Krasnodar šingotase tömašinoiden tegimel, himižel tegimištol (mineraližed heretused, räzin, plastik), «CLAAS»-maižanduztehnikan järedal tegimel, söndtavaroiden tegimištol, sauvondal i torguindal.
Geografijan andmused
Lidn sijadase randan keskuzpalas, Adigejan Tazovaldkundan röunanno. Se seižub Kuban'-jogen oiktal pohjoižel korktal randal, Kubaninveren alangištos, 19..32 m korktusil valdmeren pindan päl. Krasnodaran vezivaradim om ülezjogen ani lidnan röunan taga. Matkad Moskvhasai om 1350 km pohjoižhe.
Krasnodar jagase nelläks südäimižeks lidnümbrikoks. Viž küläümbrikod alištudas kahtele lidnümbrikoišpäi. Kaik 29 žilod, stanicad da futorad mülüdas Krasnodaran lidnümbrikho Krasnodar-lidnan ližaks. Kaikiden ümbrikoiden ühthine pind om 841,36 km².
Administrativiž-territorialine jagand
thumb|left|250px|Krasnodaran lidnümbrikod: {{legend|orange|Karasunin ümbrik}} {{legend|yellow|Keskuzümbrik}} {{legend|green|Kubaninrandaine ümbrik}} {{legend|red|Päivlaskmaine ümbrik}}
Tobmuz
Kaik 52 ezitajad kävudas lidnan Duman ištundoihe, sen 7-nz' kucund radab vn 2020 sügüz'kuspäi (6nz' oli vspäi 2015 48 ezitajanke). Lidnan Duman ezimez' om Vera Galuško vn 2010 redukuspäi. Vn 2022 sügüz'kuspäi Maksim Slüsarev tegeb municipaližen «Krasnodar-lidn»-ühtnikan pämehen velgusidme. Sen ühtnikan edeližed pämehed oma Andrei Alekseenko (kül'mku 2021 — eloku 2022), Jevgenii Pervišov (kül'mku 2016 — sügüz'ku 2021), vll 2005−2016 Vladimir Jevlanov radoi lidnan pämehen.
Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 744 995 ristitud, lidnümbrikon — 832 532 ristitud. Kaikiš suremb lidnan i lidnümbrikon ristitišt om nügüd'. Vl 2021 lidnümbrikon ristitišt oli 1 204 878 eläjad. Vl 2017 kaik 881 476 ristitud elihe lidnas i 972 952 ristitud kaikes lidnümbrikos. Kaik 1,5 mln ristituid (vl 2021) elädas ezilidnoidenke da pordaigaližidenke mehidenke 9 tuh. km² pindal. Läz 15 vepsläšt elädas lidnas.
Džordžtaun (lidn, Suvikarolin)
Džordžtaun (Georgetown) om AÜV:oiden lidn da meriport Suvikarolin-štatan päivnouzmas. Se om Džordžtaunan ümbrikon administrativine keskuz.
Krasnodar
Eläjad
Rahvahad (lidnas, enamba 0,4% vl 2010): venälaižed — 87,9%, armenijalaižed — 3,6%, ukrainalaižed — 1,4%, adiglaižed — 0,9%, toižed rahvahad — 3,1%, rahvahuden ozutandata — 3,1%.
Džordžtaun (lidn, Suvikarolin)
Istorii
Eländpunkt om registriruidud vl 1729, štatan koumanz' lidn alusenpanendan datan mödhe. Ende lidnan tahond šingotihe indigon i risan kazvatandal, mecan ümbriradmižel, sid' cellülozbumagaižel tegimel, himižel tegimel, metallurgijan tegimel (teraz).
Krasnodar
Eläjad
Opendusen aluzkundad oma: üläopendusen 12 valdkundališt, 11 privatišt, toižiden lidnoiden 11 filialad, professionaližen keskopendusen ühesa kolledžad i kaks' tehnikumad, läz 150 keskškolad (i 18 oma sauvomas). Kubanin valdkundaline universitet (Кубанский государственный университет / КубГУ, 30 tuh. üläopenikoid, alusenpanend 1920, vhesai 1970 pedagogine institut) radab lidnas.
Džordžtaun (lidn, Suvikarolin)
Istorii
Džordžtaun šingotase turizmal i meriportal (läz 1 mln tonnad materialoid vodes), se om štatan kahtenz' surtte Čarlstonan portan jäl'ghe.
Krasnodar
Transport
Tramvaid, trolleibusad, avtobusad, maršruttaksid da taksid oma kundaližtransportaks lidnas. Kaks' päraudtestancijad da sortiruindstancii oma raudtel. Jogiport radab vedamha jüguid. Koume sildad ühtenzoittas Kubanin randoid lidnaspäi.
Džordžtaun (lidn, Suvikarolin)
Geografijan andmused
Lidn sijadase Vakkamo-jogen (Waccamaw River 225 km pitte) estuarijan randal (Atlantižen valdmeren Vinjah-laht), viž metrad ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad štatan Čarlston-pälidnhasai om 97 km suvipäivlaskmha avtotedme.
Krasnodar
Transport
Rahvahidenkeskeine civiline Krasnodar (Paškovskii)-lendimport Jekaterina II nimed (Краснодар (Па́шковский), KRR / КРД (КПА) / URKK, 4,6 mln passažiroid vl 2019) sijadase 12 km keskusespäi lidnan päivnouzmaižel röunal. Sišpäi tehtas reisid Evropan da Azijan maihe, mugažo Venämadme i vahtreisid Sibirin pohjoižlidnoihe. Toine Krasnodar-Keskuzline-aerodrom sijadase kudes kilometras lodeheze keskusespäi lidnas, se om sodaaviacijan täht.
Džordžtaun (lidn, Suvikarolin)
Geografijan andmused
Klimat om subtropine neps. Voden keskmäine lämuz om +18,4 C°, kezakun-elokun +26..+27 C°, tal'vkun-uhokun +3..+4 C°. Paneb sadegid 1408 mm vodes, enamba heinkus-sügüz'kus (165..180 mm kus), vähemba kül'mkus (79 mm) i vilukus-semendkus (85..90 mm kus).
Krasnodar
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Krasnodaran randan lidnad * *
Felli (pajatai)
Felli, todesine nimi — Džanfranko Felli (Gianfranco Felli; sünd. 1955, Italii — kol. vn 2015 tal'vkul) oli italijalaine pajatai italodisko-žanras.
Pajatajan debütine «Diamond In The Night»-singl om pästtud 1983-ndes vodes, se kändihe populärižeks italižiš čartoiš. Felli oli «Black Sheep»-džazgruppan ühtnijan.
Homaičendad
Kategorii:Italijan pajatajad Kategorii:Disko Kategorii:Pajatajad kirjamišton mödhe Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe Kategorii:Sündnuded vl 1955 Kategorii:Sündnuded Italijha Kategorii:Kolnuded vl 2015
Karačajevsk
Karačajevsk (Карача́евск, Къарачай шахар, Къарча къала, Къэрэшей къалэ, Карашай шахар) om Venäman lidn Karačajan da Čerkesijan Tazovaldkundan keskuses. Se om tazovaldkundan koumanz' eländpunkt eläjiden lugun mödhe, om Karačajevskan lidnümbrikon administrativine keskuz, mugažo Karačajevskan rajonan pälidnaks (ei mülü rajonha).
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud karačailaižil vl 1926 kuti Georgijevskoje. Vl 1927 udesnimitihe Mikojan-Šahar:aks (Микоян-Шахар). Vl 1929 se sai lidnan statusad. Vll 1944−1957 nimitihe Kluhori:kš (Клухори). Vll 1944−1955 oli Gruzijan NST:n palaks, sid' mülütihe Stavropolin randha möst. Rahvahan reabilitacijan jäl'ghe vspäi 1957 lidn nimitase nügüdläižikš.
Karačajevsk šingotase elektroühtenzoitajiden paloiden tegimel i sömtegimišton edheotandoil (oludtegim, leibtegim, maidtegim), mugažo betoniž-šebin'tegim i kalankazvatusen edheotand (torp) ratas.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Kubanin i sen huran Teberd-ližajogen kaikil randoil, 857 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Čerkesskhasai om 52 km pohjoižhe orhal vai 59 km avtotedme. Lähembaižed lidnad om Ust'-Džegut 40 km pohjoižhe i Teberd 44 km suvhe avtol.
Eläjad
Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 21 483 ristitud, lidnümbrikon pol'. Vl 2018 lidnan ristitišt oli 21 067 eläjad, lidnümbrikon — 38 588 eläjad. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 22 113 eläjad vl 2002.
Rahvahad (enamba 0,5% vl 2010, ozutadud rahvahudenke): karačailaižed — 81,6%, venälaižed — 11,3%, osetinalaižed — 1,8%, čerkesalaižed — 0,9%, totarlaižed — 0,8%, ukrainalaižed — 0,5%, toižed rahvahad — 3,1%.
Islaman pämečet' om avaitud lidnas. Ortodoksižen hristanuskondan ph. Panteleimonan jumalanpert' om saudud vodele 1997. Vižkümnenden päivän jumalankodikundan loičendpert' radab.
Lidnan profopendusen aluzkundad oma Karačajevsk-lidnan Politehnine kolledž, Rahvahidenkeskeine nügüd'aigaižen ohjandusen avol'jaine kolledž (Čerkessk) — Karačajevskan filial, Karačajan da Čerkesijan valdkundaline universitet U.D. Alijevan nimed (Karačajevsk, ei ole filialoid, alusenpanend 1938).
Lidnümbrikon pämez' om lidnan Duman ezimez', edeline om Ali Semönov (uhoku 2011 — sügüz'ku 2022). Lidnümbrikon mer (Administracijan pämez') om Marat Urusov vn 2022 sulakuspäi (velgusentäutai). Edeližed merad oma Al'bert Dotdaev (reduku 2020 — sulaku 2021), Alik Dinaev (reduku 2017 — reduku 2020).
Irdkosketused
Kategorii:Venäman lidnad Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Karačajan da Čerkesijan Tazovaldkundan lidnad * *
Ojajärv
Ojajärv om Venäman järv Leningradan agjan päivnouzmas. Sijadase sen Kos'kenaluižen rajonas, lähen kolnut Karhil-küläd.
Kategorii:Venäman järved Kategorii:Järved kirjamišton mödhe Kategorii:Leningradan agjan järved Kategorii:Kos'kenaluižen rajon
Mäglovo (külä)
Eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan vn 1727 Ingrijan kartal kuti Mägilevo.
Kekar'v
Kekar'v voib znamoita:
Mäglovo (külä)
Külä sijadase rajonan suves, küläkundan päivlaskmas. Viž nimitadud irdad. Lähembaine eländpunkt om Razmetelevo ani lodeheze «Kol»-avtoten taga.
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 386 ristitud. Kaikiš suremb külän ristitišt oli 469 eläjad vl 1939.
Kategorii:Koltušin lidnankund Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe Kategorii:Venäman küläd
Pavlovsk (Piter)
Pavlovsk (Павловск) om Venäman lidn federacijan Piter-subjektan administrativižiden röunoiden südäimes. Se mülüb Puškinan rajonha.
Istorii
Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud vl 1777 kuti Pavlovskoje-külä (Павловское село), konz Jekaterina II lahjoiči nened mad ičeze poigale, tulijale Pavel-imperatorale. Külä sai lidnan statusad vl 1796 Pavlovsk-nimenke.
Vozil 1918−1944 lidnan nimi oli Sluck (Vera Sluckaja-revolücionernaižen kanzannimen mödhe). Lidn šingotase turizmal (pol'tošt mln rist. vodes), kartonan pästandal i nahkgalanterejan fabrikal.
Geografijan andmused
Lidn sijadase Slavänk-jogen randoil, Nevan alangišton hural randpolel. Matkad Piterin rengazavtotehesai om läz 15 km pohjoižhe. Pavlovsk röunatab Puškin-lidnanke lodehes. Pavlovskan puišt (6 km²) otab lidnan pohjoižpäivnouzmpol't.