cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Archeołozia
Archeołoxia sperimentałe
La xe ła soto-disiplina che vołe aprofondire l'anałixi dei resti materiałi del pasà, sercando de replicare łe condision del tenpo. Sta soto-disiplina ła xe sta istituia inte i ani 60 e sta sperimentasion ła ga funsionà in do manjiere:
Venesueła
__HIDDENCAT__
El teritorio ancó conosesto cofà Venesueła el zera sta cołonizà da Spagna inte el 1522. Inte el 1811, el se ghea convertio in uno dei primi teritori ispanoamericani inte el declarar ła indipendensa, che no ła zera stada stabilia in mgnera segura finmente al 1821, co che Venesueła el fazea parte cofà departemento inte ła Repùblega Federałe de ła Gran Cołónbia. El se ghea separà cofà un paeze indipendente inte el 1830. Durante del XIX sècoło, el Venesueła el ghea sofrio ła ajitasion pułìtega e ła autocrasia e el zera domenà da Cai Rejionałi finmente ła metà del XX sècoło. Dal 1958, el paeze el ga gavesto na sèrie de goerni democràteghi. La crize econòmega inte i ani 1980 e 90 ła ghea elevà vàrie crize pułìteghe, intrà łe cuałe i mortałi scontri siviłi del Caracazo inte el 1989, do intenti de colpo de stato inte el 1992 e el zudìsio pułìtego al presidente Carlos Andrés Pérez par propriasion indèbita de fondi pùbleghi inte el 1993. Un cołaso inte ła fidabiłità inte i partii pułìteghi ezistenti el ghea portà a ła ełesion inte el 1998 de l'ex-comandante miłitare Hugo Chávez, inplicà inte el colpo de stato, e el scumìsio de cueła che ła saria devegnesta de sevente ciamada cofà Revołusion bołivariana. Hugo Chávez el ghea tacà el so goerno convocando a na Asenblea Constituente inte el 1999, andove che ła zera stada scrivesta na nova Costitusion che ła canbiaria el nome ufisałe del paeze in Repùblega Bołivariana de Venesueła.
Ferrari
Modełi
Ła tonałità de'l roso ła ze pasada pian pian da'l roso scuro (famozo come «roso Alfa») a na tenta notevolmente pì inpisada, nota come «roso corsa». Tałe cołorasion ła ze restà imutada par łe Ferrari de serie, mentre parc cuełe de Formula 1 daspò l'acuizision da parte de'l Grupo Fiat ghe ze stàe variasion de tonałità de'l rosso, vołeste dai vari sponsor. Va parò sotołineà che ła Ferrari, come par altro inponesto da'l steso Enzo, ła ga senpre mantenjùo el cołor roso inponesto inte i primi ani, par mantenjir ła nasionałità de ła marca.
Johnny Galecki
Biografia
inte'l 1995 el ze protagonista de'l video de ła Dave Matthews Band Satellite.
Vincenzo Salemme
Biografia
Vincenzo Salemme el se ga diplomà a'l Liceo Classico Umberto I de Napołi, par po' iscrivarse a ła Facoltà de Łétare e Fiłozofìa a l'Università Federico II de Napołi. Inte'l 1976 el ze stà scriturà da ła conpanjìa teatrałe de Tato Russo e el ga debutà come ator inte ła comedia Ballata e morte di un capitano del popolo, ciapà da un romanzo de Luigi Compagnone. Inte'l 1977 el se ga trasferìo a Roma e el ze entrà a far parte de ła conpanjìa de Eduardo De Filippo. Co ła conpanjìa de Eduardo De Filippo el ga partesipà a Quei figuri di tanti anni fa, come conparsa, Il cilindro, Il contratto e Il sindaco del rione Sanità che łe ze stàe drioman trazmeteste da Rai Uno tra el 1978 e el '79.
Inte'l 1999 el insena Di mamma ce n'è una sola Inte'l 2001 el reałiza Faccio a pezzi il teatro, metendo in sena parte scavesàe de łe só òpare. L'ocazion ła ze dazesta da l'inaugurasion del teatro Ambra Jovinelli a Roma.
Notepad++
Carataristiche
Notepad++ el xe on software che segue ła filoxofia FOSS, suporta l'autoconpletamento, ła riserca/sostitusion tramite espresion regolari, ła scritura a schermo divixo, el code folding, i segnałibri, l'evidenziazione delle parentesi e dell'indentazione. Suporta anca ła posibiłità de xontare macro e plugin. De baxe el xe xà incluso on plugin ciamà TextFX, scrito da on utente, che fornise molte opsion de trasformasion de el testo. El ga n'interfacia personalixàbiłe e xe possìbiłe vèrxare pì documenti a el interno de ła stesa fenèstra de programa tramite l'uxo delle linguette. Presenta stili, font e colori a tema propri de editor de testo pì evoluti. El tradisionale Notepad no el parmette de scegliere el colore de el font e del lo sfondo. Ghe xe cualche tema che el recupera ła tradisionale modalità sfondo nero/caratari bianchi o grigi.
Andrea Barbato
Biografia
Inte ła note tra el 20 e el 21 de łujo 1969 el ze stà el condutor "coordinator" de l'edision straordenaria de'l Tełezornałe che'l ga seguìo in direta el primo sbarco uman so ła Łuna.
Loška Dolina
el xe on comun de ła rejon statistega de Carnioła Interna-Carso che ła fa parte del omonemo stato de ła Xlovenia.
Potensa
Potensa, el xe un comun italian de 67 289 abitanti, capołogo de ła rejon Baxiłicata e de ła provincia omonima.
Adexeto
Ł' Adexeto el nàse a Badia Połexine da ł'Adexe. El traversa i Comuni de Badia, Łendinara, Viłanova del Ghebo, Costa de Rovigo, Rovigo, el segna par on toco el confine tra Viładoxe e Zernian, el traversa el sentro de Viładoxe, el prosegue par Ca' Emo de Adria, Valiera, par finir infine intel Canal Bianco visin a Łoreo.
Schleißheim
el xe on comun del distreto de Wels-Land che el fa parte del stato de ła Alta Àustria in Austria
Giorgio Panariello
Teatro
So'l palcosenico, senpre dal 2001, el inisia na cołaborasion col regista Giampiero Solari e col cantante Paolo Belli, xa conponente del conpleso Ladri di biciclette: inte ła primavera del 2003 el interpreta el so primo ròło serio, de monsieur Jordain, inte el Borghese gentiluomo de Molière. Inte el 2007 el se exibise col spetacoło Faccio del mio meglio e inte el 2011 el torna co Panariello non esiste.
El ritorno in TV a Mediaset
Durante i Mediaset Night 2011, ła tradisionałe serada inte ła cuała i vertici Mediaset prexenta łe novità del pałinsesto uutunałe ai investidori publicitari e a ła stanpa, Piersilvio Berlusconi ga anuncià l'ingreso in scuadra de Giorgio Panariello che łaorarà a Mediaset inte ła stajon 2011/2012. El so show, Panariello non esiste, parte cuindi el 5 de marso 2012, in prima serada so Canale 5. El show termena dopo cuatro apontamenti el 26 de marso 2012, risevendo otimi ascolti e critiche poxitive, ospitando anca, pontada par pontada, personaxi cofà Renato Zero, Claudio Baglioni, Joaquín Cortés, Martina Stella, Raffaella Carrà, Laura Pausini e tanti altri.
Atività recenti e el novo ritorno in Rai
Da disenbre del 2015, e par altri do ani, el torna in TV so Rai 1 col spetacoło Panariello sotto l'albero, indove el ripropone alcuni so personaji de suceso e alcune imitasion intra łe pì riusìe.
Pacific Racing
Esordio
L'esordio en Formula 1 el xe avenùo inte el Gran Premio del Brasile del 1994 col modelo PR01 motorizado Ilmor. La vetura, afidaa a Bertrand Gachot e Paul Belmondo ga fato solo restasioni deludenti, tanto che Gachot ghè riusio a qualifegarse solo a quatro Gran Premi, e Belmondo a do, sensa tral l'altro mai vedar la bandiera a scachi.
Fosdinovo
el xe on comun inte la provincia de Masa-Carara chel fa parte de la rejon Toscana
Faido
el xe on comun inte el distreto de Leventina chel fa parte del canton Tisin in Xvisara.
Personico
el xe on comun inte el distreto de Leventina chel fa parte del canton Tisin in Xvisara.
Camizan Visentin
Zeografia
El se cata a 15 km da Vicensa e a 19 km da Padova.
Partio del Sociałismo Eoropeo
El  el xe on partio pułìtego eoropeo de ispirasion socialdemocràtega, nasesto inte el 2004.
Confederasion de Stati
Na confederasion de stati xe na asociasion de stati, fata par on tratato in vista de l'adosion, come xe tante 'olte suceso, de na costitusion comun, o al contrario, par definir cołaborasioni tenporanee, savendo che podaria esarghe na separasion de łe anime che ła costituise.
Colomers
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Xirona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
Renzo Arbore
Biografia
Renzo Arbore el nase a Fogia el 24 de zunjo del 1937, só fiol de un cavadenti e de na cazołina. Da putèło el ga vivesto so ła só pèłe ła dura esperiensa de ła segonda guera mondiałe; ła sità pujeza ła ze stà infati pì volte brèsajo dei bonbardamenti dei Ałeài e ła fameja Arbore perciò, cofà tanti altri so consitadini, el ze stà sfołà in Abruso, a Chieti, devenjùa na sorta de "sità verta" par i sfołài provenjenti dai łoghi bonbardài tra Abruso, Mołixe e Pulia. Dopo aver pasà l'istà de'l 1944 da na fameja de Francavilla al Mare (in provinsia de Chieti), ła fameja ła ga podùo far ritorno a Fogia.
Vita privà
Za prezidente de "Umbria Jazz", el ga dazesto un intełijente contributo a ła renasita de ła granda manifestasion jazzistega perugina. Inte'l 2002 el fonda un novo grupo, "Renzo Arbore e i so Swing Maniacs", sernindo personalmente i muzicisti intrà i mejo de ła sena jazzistega romana e nasionałe: el sasofonista Fabiano "Red" Pellini, el chitarista Emanuele Basentini, el pianista e sasofonista Giorgio Cuscito, el baterista Alberto Botta e el pianista Attilio Di Giovanni, intrà i altri, ga miłità in 'sta poderoza swing band. No'l desfa, tutavia, L'Orchestra Italiana, insenbre a ła cuała el sèita ezibirse par vari avenjimenti alternandose co ła nomenata band. Inte'l 2004 el se ezibise in tre conserti co L'Orchestra Italiana: a ła Carnegie Hall de New York, a'l Casino Rama de Toronto e a'l Teatro de l'Opera de Roma a ła prezensa de'l Presidente Carlo Azeglio Ciampi. Co i Swing Maniacs el inside un dopio CD venjùo fora inte'l febraro 2005, l'àlbun Vintage, ma non li dimostra, premià co'l "Disco d'oro". L'àlbun el vien fora parò co'l nome de'l grupo modifegà in "Renzo Arbore e gli Arborigeni".
Economia
Setori econòmeghi
Łe njien inte i dì de uncò doparae anca altre clasefegasion:
Richesa de un sistema econòmego
I operadori che i ga na funsion de comułasion łe mete in pie variasion de łe atività del sistema. Altre variasion łe ghe połe èsar indipendentemente dal so vołere (par exenpio: teremoti, inçendi, eçe.). Le atività łe se difarénsia intrà finansàrie e no finansiàrie. Łe no finansiàrie łe xe:
Buggiano
el xe un comun inte la provincia de Pistoja chel fa parte de la rejon Toscana
Lagheto de ła Costa
= Bibliografia =
Lago del Frasin
El lago del Frasin el xe on lago picenin de orixine jasałe e el se połe catar in provincia de Verona, ai confini co ła provincia de Bresa. El se xlonga inte el drentotera del comun de Peschiera del Garda, intrà łe frasion de San Benedeto de Lugana e Broglie. El anbiente xiografego e naurałistego andove el lagheto el xe poxà, el xe cheło de łe cołine moreneghe a sud del Łago de Garda. Le dimension de ła destirada de acua łe xe çircà i 75/80 etari, par na longhesa de 770 m e na larghesa de 380 m. La profondità masima ła xe de 15 metri. L'altesa mèdia ła xe de 80 metri sora el łiveło del mare.
Corçà
__HIDDENCAT__
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Xirona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
Felben-Wellhausen
Felben-Wellhausen el xe un comune del Canton Turgovia de 2.261 abitanti.
Arconada
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Palencia, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
San Bełin (santo)
300px|sinistra Bełin de Sasonia (1090? - 1145) el xe on santo de ła cexa catołica. A se sa poco sora ła so vita. Secondo on'ipotexi el saria originario del mar Baltico dove siè sità łe dixe che el xe nato. El saria sta consacrà vescovo in Germania, inte el 1144 e el gavarie fato on pełegrinajo a Roma par incontrar papa Cełestin II al cuałe el ghe ga fato na bona inpresion tanto che ło ga fato vescovo de Padova.
1835
El 1835 (MDCCCXXXV in numari romani) el xe un an del XIX secoło.
Educasion
El termine el xe tante olte pensà come interscanbiàbiłe a insegnamento o istrusion, anca se st'ultima ła se dopara par indicare metodołoxie pì "traxmisive" dei saveri. Tutavia, sibèn che łe stratexie de l'istrusion łe połe esare parte de un caminamento educativo, el signifegà de educasion el xe pì grando e che el mira a trar fora e potensiar anca ła cualità e łe conpetense inesprimùe.
150
El 150 (CL en numeri romani) el xe on an del II secoło.
Polis
upright=1.9|thumb|Ricostrusion ideal de ła [[Acropołi de Atene|Acropołi e de l'Areopago de Atene on dipinto de Leo von Klenze, 1846 (Neue Pinakothek, Monaco de Baviera).]] Co ła paroła polis (inte greco antico: πόλις, «sità»; plural πόλεις, póleis) no se dixe solo a na sità-stato de ła Gresia antica, ma anca el modeło pułitego tipico de chel perido inte ła Grecia.
Quarto (NA)
Quarto el xe un comun itałian de 39 221 abitanti. El xe inte ła sità metropułitana de Nàpułi inte ła rejon Canpania e el se estende so na area de 14,16 km². L'abità el xe situà a 142 metri s.l.m. El confina co i comuni de Giugliano in Campania, Marano di Napoli, Napoli, Pozzuoli e Villaricca.
Bertrand Gachot
Inte el 1994 el otegne na posibilità de corer de novo in Formula 1, quando el vien ingagià dal neonà team Pacific Racing come prima guida al fianco de Paul Belmondo. Ma la mancansa de conpetitivetà dela vetura non ghe permete quatro qualificasioni, che le porta tute a ritiri. El finirà par ritirarse l'ano dopo, inte el 1995, insieme al team de apartenensa, senpre la Pacific, che inte el fratenpo gavea avù na insanabil crisi finansiaria.
Webcam
Caratèristeghe
A difarensa de na tełecamara tradisionałe, no ła ga un pròpio sistema de memorixasion de video (par exenpio so nastro), ma ła trasmete senplisemente łe imàxeni riprendeste, in forma dixitałe, traverso na interfasa cołegàbiłe a un computer (par exenpio USB o sanò usìda de rete Ethernet RJ45).
1816
El 1816 (MDCCCXVI in numari romani) el xe un an del XIX secoło.
Osogna
la xe na frasion del comun de Riviera chel fa parte a so 'olta del distreto de Riviera chel fa parte del canton Tisin in Xvisara.
Eugène Ionesco
Biografia
El xe morto el 28 de marso 1994.
1767
El 1767 (MDCCLXVII in numari romani) el xe un an del XVIII secoło.
Lapeyrouse
Lapeyrouse el xe on comun de 316 abitanti del departemento de Ain che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Flaçà
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Xirona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
154
El 154 (CLIV en numeri romani) el xe on an del II secoło.
Andalo Valtellino
el xe on comun inte la provincia de Sondrio chel fa parte de la rejon Lombardia
Fiłozofia
La fiłozofia (φιλοσοφία, formà da φιλεῖν (phileîn), "amar", e σοφία (sophía), "sapiensa", o sia "amor par ła sapiensa" ) el ze un canpo de studi che el se fa domande e el reflete sul mondo e su l'èsar uman, indaga sul senso de l'èsar e de l'ezistensa umana. Cofà intrìnseco inte l'isteso nome, ła fiłozofia ła ze l'amore par ła sapiensa (intendesta cofà conosensa) e ła reserca.
Prima oncora che indàzene specułativa, ła fiłozofia ła ze sta na disiplina che ła ghea asumesto anca i caràtari de ła condusion del "modo de vita", par ezénpio inte l'aplicasion concreta dei prinsipi traesti traerso de ła reflesion o pensiero. In sta forma, sta cuà ła zera nasesta inte l'antiga Gresa. A far pì conplesa na definision unìvoga de ła fiłozofia el concore el disentire intrà i fiłòzofi su l'isteso ojeto de ła fiłozofia: racuanti i orienta l'anàłize de ła fiłozofia verso l'omo e i so intaresi cusita cofà che el vien esponesto inte l'Eutidemo de Platon, par el cuało sta cuà ła saria «ła dòpara del savere a vantajo de l'omo».
Prinsipałi disipline fiłozòfeghe
Senpre renovada, oncó ła fiłozofia ła se ga speciałizà in numarévułe disipline, che łe se òcupa de determenai setori de ła reflesion fiłozòfega, in racuanti cazi confinanti co altre siense umane.
1707
El 1707 (MDCCXVII in numeri romani) el xe un an del XVIII secoło.
Capannori
el xe un comun inte la provincia de Łuca chel fa parte de la rejon Toscana
Uusimaa
Divixion teritoriałe
Ł'Uusimaa ła xe composta da 24 comuni, de queste, ła metà sirca łe xe sità. Inte ła lista sotostante łe sità łe xe evidensiae in graseto. Tra parentexi el nome in svedexe dei comuni biłéngoe.
Fontanilles
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Xirona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
Sphagnum affine
Sphagnum affine Ren. & Card. el ze on mus-cio de ła fameja Sphagnaceae, difondesto inte l'Himalaya.
1873
El 1873 (MDCCCLXXIII in numari romani) el xe un an del XIX secoło.
159
El 159 (CLIX en numeri romani) el xe un an del II secoło.
160
Morti
160er
Sphagnum magellanicum
Sphagnum magellanicum Brind. el ze on mus-cio de ła fameja Sphagnaceae, difondesto inte l'Eoropa sentrałe e inte łe zone da torno el poło.
Berbenno di Valtellina
el xe on comun inte la provincia de Sondrio chel fa parte de la rejon Lombardia
Seren del Grapa
Fin al 1923 él comun él sé ciaméa Serén.
Garriguella
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Xirona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
Alto Reno
Ł'Alto Reno (Haut-Rhin) el xe on departemento fransexe de ła rejon Gran Est (Grand Est).
Sità
Oltre a Colmar, łe prinsipałi sità del departemento łe xe: Altkirch, Guebwiller, Mulhouse, Ribeauvillé e Thann.
Montigny-le-Bretonneux
Montigny le Bretonneux l'è un comun de 34135 abitanti inte la region de l'Ile-de-France en tel departemento de Les Yvelines, taca Parigi.
Sitadeła
Istòria
Fin da l'età del bronxo rexulta documentà ła prexensa del omo inte ła xona, mentre inte i tinpi romani ła xe sta interesà da n'inportante agro senturià, che el gavea come decuman màsimo ła via Postumia, fata inte el 148 a.C.. A partir dal XI sècoło ga tacà formarse siorìe rurałi inte i colmełi de ła xona, tirai su torno a pieve (come cueła de San Donà) e abasie (come cueła de Santa Lusia de Brenta). Inte l'età de mexo, sùito daspò ła só fondasion, Sitadèła ła ga garantìo al comun de Pàdova na baxe da ła cuałe conbàtare el poder de sti sioroti rurałi, come l'aristocrasia del feudo de Onara e de Fontaniva.
Piasoła
Piasoła so ła Brenta (o senplisemente Piasoła) ła ze un comun italian inte ła Rejon Vèneto e parte de ła Provinsia de Pàdoa, ła conta 11244 abitanti che i ga nome piasołani, i cuałi i festeja ła natività de Santa Marìa che ła caje i 8 setenbre.
Xiografìa
Da'l miraneze riva ła SP10 proseguente fin al vezentin, domente da Pàdoa łe SP75 e SP94 łe converze in Piasoła sentro sevitando soto el nome de sta ùltema fin Carminjan de Brenta, altresì ciamà popołarmente el stradon.
Storia
El teritorio comunałe fin al 1268 el partegnéva a ła sità de Vicensa e qui ghe gera un castèło chel jera posidùo dai Dente, faméja che durante ła storia ła gaveva conbatuo par tóre el controło de Padova, e daspò dei Belludi, e a ła fin dei Da Carara. Un prìnsipe de sta faméja qua, Jacopo, el gà łasià tuto el teritorio de Piasoła a ła fióła Maria che, inte el 1413, ła gà spoxà Nicolò Contarini, patrision venesian. Inte el posto el riva in sto modo el nome che in ténpi più resénti el ga dà el nome a ła viła.
Gianluca Grignani
Ani 2000
Inte l'istà del 2000 el publega el so cuarto album Sdraiato su una nuvola. Abandonàe łe ritmiche seràe e łe sperimentasion de "Fabbrica di plastica" e "Campi di popcorn", el rexultado xe un album introspetivo e cantautorałe, influensà dal so sojorno in India, dove inte el fratenpo Grignani se jera simentà cofà ator inte el film Branchie de Francesco Ranieri Martinotti, traxesto da un romanxo del scritor Niccolò Ammaniti.
A tuto ciò segue ła publicasion del so testo de łaoro in studio: Il re del niente produxesto da novo in cołaborasion co Massimo Luca. L'usìda de l'album, avegnesta el 10 de zugno 2005, coinside co na orixinałe e inovativa inisiativa ideà dal steso Grignani. "Il Re Del Niente" xe stà infati publegà in do version difarnti: ła prima xe cueła stàndar clàsega; ła segonda, contegnente anca 4 trase bonus in version demo de Cammino in centro, Un altro film, 100.000 dì fa e Bambina dallo spazio, xe ła version CD + Concerto – Special Edition. Overo, par ła prima volta, vien dà ła posibiłità de conprar, co l'album, anca un coupon che dà derito a l'ingreso a un concerto dal steso cantaudor, vołendo cusì unir i do momenti, sołitamente separai, de ła produsion de un artista: el disco e l'exibision in vivo. I sìngołi estraxesti da l'album, Bambina dallo spazio, Arrivi tu e Il re del niente i scała łe clasìfeghe radiofoneghe e i parmete a l'artista de axudegarse do inportanti e prestijoxi riconosimenti: el Premio Mia Martini e el Premio Lunezia par el vałor łeterario dei testi contegnesti inte el album.
167
El 167 (CLXVII en numeri romani) el xe un an del II secoło.
Lescheroux
Lescheroux el xe on comun de 735 abitanti del departemento de Ain che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Franca Contea
El teritorio de ła rejon el confina co queło del Rodano-Alpi a sud, de ła Borgogna a ovest, de ła Champagne-Ardenne a nord-ovest, de ła Lorena a nord e de ł'Alsazia a nord-est, oltre che co ła Svisera (cantoni Giura, Neuchâtel e Vaud) a est.
Lagartos
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Palencia, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Mur de Berlin
thumb|200px|right|El Mur de Berlin co la Strisia de la Morte El Mur de Berlin el xera na longa mura che corea tutintorno a la parte ovest de la sità de Berlin, che la fasea parte de la Germania Ovest, separandola dal resto de la sità e dai teritori intorno, che inveze i fasea parte de la Germania Est. El xe restà in pié dal 13 de agosto 1961 fin al 9 de novenbre 1989, e l'era el sinbolo de la division de la Germania e de l'intera Europa (l'ovest capitalista e filo-merican, l'est comunista controlà da l'Union Soviètega).
Arzenjan
Inte la xona industriałe de Arzenjan ghe xe tante conserie. Arzignan xe senpre stà famoxa par stà raxon. Se dixe che le conserie de Arzenjan le contribuise al 1,6% de la produsion consaria italiana.
Ełesion parlamentari catełane del 2015
El 27 de setenbre del 2015 se ga tegnesto łe ełesion pa'l parlamento catalan.
Pàscue Veronezi
Cuadro stòrego
Łe Pascue veronezi l'è stà l'episodio pì inportante de'l pì vasto movimento de łe insorzense antifransezi e antijacobine, che'l ze sciopà in tuta ła penizoła itałiana da'l 1796 a'l 1814: łe pì inportanti, oltra a łe Pascue veronezi, łe jera stà ła łota del'Armada (de l'Ezèrsito) de ła Santa Fede che, guidà da'l gardinàl Ruffo, ła ze riusìa inte ła reconcuista de'l renjo de Napułi, łe asion de łe bande Viva Maria in Toscana e Liguria, e łe vitorie de Andreas Hofer in Trentìn e Alto Àdeze. 'Sti moti i jera stà numarozi, se ga tratà cuindi de fenòmeno vasto: łe stime, da parte de stòreghi de area catòłega, łe parla de almanco 280.000 insorti e 70.000 morti.
'Ste revòlte contro ła dominasion franseze, segondo ła storiografia de parte catòłega itałiana, łe ga avudo come prinsipal mìcia ła pułìtega relijosa franseze de ispirasion jacobina, roversa donca ai vałori sentìdi come fondamentałi da ła conponente pì łigà a la Cieza catòłega inte ła sosietà itałiana de cuel parìodo. łigà a ła influente prezensa ativa, anca in anbito sivìl, de la Cieza catòłega.
Le insuresion e la canpagna veroneze
Inizialmente i cai militari l'è stà mandà a defender i confini praticamente sensa omeni, parò le cernide gà podesto ofrir 6.000 omeni, in azonta xe rivà numerosi volontari, in particolar da la Valpolicela.
Càmara dei deputai (Itàlia)
Istituia inte el 1861, ła sostituia ła Càmara dei deputai sardo-piemonteza e, inte el ndar de el perìodo monàrchego, ła zera fiancada dal Senato del Regno; ła ze restada in dòpara fin al 1939, co che ła ze vegnesta sopiantada da ła Camara dei fasi e de łe corporasion, vegnendo in fin recuparada co l'avegnimento de ła Costitusion republegana.
Cecoslovàchia
__HIDDENCAT__
Càmara dei deputai (Itàlia)
Eletorà ativo e pasivo
I ze ełezìbiłi a ła càrega de deputà tuti i ełetori che inte el dì de łe ełesion i gàpia conpiesto vintisincue ani de età.
Durada del mandà
L'art. 61 de ła Costitusion ła prevede che łe ełesion par el renovo de ła Camara łe avegna drento de 70 dì da ła fin de ła presedente. El cołejo cusita renovà el se reunise entro vinti dì da łe ełesion.
Negroamaro
Caratèresteghe
Epoca de madurasion: mèdia (fin de setenbre-inisio de otobre), se registra variasion in baxe a ła xona de coltivasion. Vigoria: otima.
Inte ła cultura de masa
El grupo muxegałe dei Negramaro ghe deve el nome a sto vignal.
Guardo
__HIDDENCAT__
Vagli Sotto
el xe on comun inte la provincia de Łuca chel fa parte de la rejon Toscana
La Bisbal d'Empordà
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Xirona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
Canposanpiero
Storia
El sito el ga ciapà col tempo inportansa stratèxica, el xe stà fortifegà e difexo co terapiéni, fosai, òpare de muradura; de tałe compleso - un vèro casteło feudałe - deso resta łe do bełe tore medioevałi de matuni: ła Tore del Rełojo e ła Tore de ła Roca o del Munisipio, oltre a ła Roca stésa, pì volte ristruturà e deso denominada Pałaso Tiso, sede Munisipałe.
Na caraterìstega de ła Canpo San Piero de oncó xe de averghe łe tre parochie divixe infrà łe diòcexi de Pàdova e de Trevixo; ła Ceza parochiałe de San Marco ła partien a ła prima méntre San Piéro e ła Ceza de Santa Maria Asunta inte ła frasion de Rùstega łe xe inte ła diòcexi de Trevixo. Xe da menxionare anca la Ceza dei Frati e el Santuario de ła Nogara, tuti e do ligai a Sant'Antonio da Padoa.
Manquillos
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Palencia, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
La Vajol
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Xirona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
Piancastagnaio
el xe un comun inte la provincia de Siena chel fa parte de la rejon Toscana
Luigi Fiłipo de Fransa
Nàsita
Nassuo a Parise, Alvise Filipo de Orliens el jera el fiol de Luigi Filippo Giuseppe, duca de Orliens conosesto col nome de Filippo Égalité e de Luisa Maria Adelaide de Borbone-Penthièvre (1753-1821).
Mantinos
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Palencia, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Asciano
el xe un comun inte la provincia de Siena chel fa parte de la rejon Toscana
Villaralto
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cordoba, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Andalusia.
Casole d'Elsa
el xe on comun inte la provincia de Siena chel fa parte de la rejon Toscana
188
El 188 (CLXXXVIII en numeri romani) el xe on an del II secoło.
Casteło de Gódego
Casteło de Gódego o anca Castel de Gódego el ze un comun de 6329 abitanti in provincia de Trevixo.
Storia de Mauritius
Olandexi
right|thumb|280px|Mapa olandexe de Mauritius En tel setembre 1598, sinque navi olandexi caitanate da l’amiralio Wybrandt Van Warwyck le se sa stacà da on corpo de spedision de oto navi par colpa de on ciclone e le xe rivà el 17 a l’ìzoła de Mauritius. I ga dato el nome de ‘Prinsipe Maurits van Nassaueiland’ in onor del regente de Olanda. De sto nome solo Maurits (Mauritius in latino) el xe restà fin ancò. I olandexi i ga scominsià a usar l’ìzoła come na base durante i so viagi verso el sud-est axiatico.
Canton Argovia
Ła popołasion ła xe de sirca 660.000 abitanti. Ła so cavedałe ła xe Aarau.
Storia del Mali
Periodo intermedio
Co la fin del regno del Songhai (1591) i regni locali i no xe stà boni de formar ono stato rejonale. I bambara i ga formà el so regno co cavedal a Segou. El regno de i bambara el se sa diviso in do, dando vita al regno de Kulibali. Sto regno el xe durà fin al 1861, co i toucouleur i ga conquistà Segou.
Vuzenica
el xe on comun de ła rejon statistega de Carinsia che ła fa parte del stato de ła Xlovenia.
Abuja
Storia
Abuja la xe stà costruia secondo i progeti de architeti mericani e giaponesi. Tuti i distreti xe costruidi co tuti i servisi moderni. Ma ghe anca de le baracopoli ntorno a la sità. El aeroporto de Abuja ga conexioni co le grandi cavedali de l’Africa e de l’Eoropa.
Llers
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Xirona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
Llançà
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Xirona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
Montoro (Spagna)
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cordoba, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Andalusia.
Ribnica na Pohorju
el xe on comun de ła rejon statistega de Carinsia che ła fa parte del stato de ła Xlovenia.
S-ciavismo en Africa
S-ciavismo locale
thumb|300px|right|Trasporto de s-ciavi in Africa in tel XIX secolo I s-ciavi i xe senpre esistii in Africa. Ne ła majoria de i casi, se tratava de forme de aservimento de nemici o de zente che no la podea pagar i debiti. Senz’altro, tanti s-ciavi i ga visù ła so situasion come normale, parte de ła vita. No ghe xe mancà, purtropo, anca forme catie, viołente de s-ciavitù tra africani. Bisogna anca tegnar conto che i s-ciavi i no gavea na vita pi dura de i contadini soto paron.
Etiopia
La majoria de i s-ciavi in Etiopia la vegnea usada par i laori de casa. I xera menbri de la fameja, ancse se considerà inferiori. I s-ciavi i gavea da magnare, i vestii e la protezion de i paroni. Le s-ciave le gavea anca el ruole de concubine. I s-ciavi i podea far marcà e tegnarse i guadagni. L’imperator Tewodros II (1855-1868) el ga stabilì la fin da la s-ciavitù,, anca se de fato la s-ciavitù la xe rimasta legale fin al 1923, co l’Etioipa la xe entrada inte la Lega de le Naxioni. No bisogna dismentegarse che l’Etiopia la gavea on sistema de latifondismo do anca i omeni libari i dovea laorar par i signoroti come servi de la gleba. On quarto de la popołasion i xera s-ciavi. La fin de sto sistema la xe rivà solo ch een tel 1942.
La Trata Atlantega
La trata de i s-ciavi che pasava da l’oceano Atlantego la xe stà pi curta de le altre, ma altretanto violenta. I s-ciavi i servea a le piantagioni del sudamerica. Manodopera a baso costo e forte la dovea sopiantar i indiani latinoamericani che i morea soto lo sforso fisico, le malatie portà da i eoropei e la violensa de i coloni. Portoghexi e spagnoli i ga scominsià a usar i s-ciavi fin dal 1501. En tel 1452, el Papa Nicola V el ga scrito on documento do el ge dava al re del Portogalo Afonso V el dirito de far s-ciavi el “saraceno, pagano o senza fede”. L’obietivo del Papa el xera quelo de sostegnar la lota contro i pirati arabi e berberi che infestava el Mediteraneo. Stò documento el xe, invese, utilizà par darghe valor legale a la trata. I paexi protestanti i no se sa mai fato on problema, e co el marcà nordamericano el ga volesto s-ciavi, i paexi del nord Eoropa i xe entrà in tel marcà. I inglexi i ga presto tolto el monopolio de la trata atlantega. El pico de la tratta atlantega el xe stà in tel XIIX secolo. I marcanti i crompava i s-ciavi da i re locali de la costa africana. I regni de Oyo (yoruba), Kongo, Benin, Fouta Djallon, Kaabu, Dahomey, i xe diventà richi co la trata.
Kilimanjaro
El nome, inte la lengoa chaga, vol dir "ci pol salirlo?".
Galiera
Galiera xe un comun de 6 614 abitanti de ła provincia de Padova.
Radlje ob Dravi
el xe on comun de ła rejon statistega de Carinsia che ła fa parte del stato de ła Xlovenia.
Monticiano
el xe un comun inte la provincia de Siena chel fa parte de la rejon Toscana
Sauber C13
Risultati
(key)
Montalbán de Córdoba
el xe un comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cordoba, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Andalusia.
Volla
Volla el xe un comun itałian de 22 989 abitanti. El xe inte ła sità metropułitana de Nàpułi inte ła rejon Canpania e el se estende so na area de 6,2 km². L'abità el xe situà a 25 metri s.l.m. El confina co i comuni de Casalnuovo di Napoli, Casoria, Cercola, Napoli e Pollena Trocchia.
Luigi Filippo Alberto d'Orléans
Luigi Filippo Alberto d'Orleans (1838 - 1894), Conte de Pariji, el xe sta ełeto pretendente al trono de Fransa dai łegitimisti col nome de Luigi Fiłipo II.
Rembrandt van Rijn
El xe stà un dei pì grandi pitori de ła istoria de el arte eoropea e el pì grando de quea ołandexi.
Villoldo
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Palencia, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Pandemia de COVID-19
La pandemia de COVID-19 ła ze na epidemia difondesta a liveło mondiałe in corsa, denomenada "małatia da novo coronavirus", popołarmente conosesta co ła sigla de COVID-19.
Vasin
A metà deçenbre 2020, 57 vasini candidai li xe in faxe clinega de riserca: 40 in faxe I-II e 17 in faxe III de sperimentasion clìnega. Al 13 deçenbre gnanca un vasin ga conpletà la faxe III o ga otegnuo aprovasion.
Navaro-łabortan
right|330px|thumb|Estension de i diałeti baschi, co i so nomi in łéngua
Republica dei Còmi
Zeografia fizega
El teritorio el ze prevałentemente pian, ko ła ecesion de el konfin oriental siñà da Urałi Połari, Urałi Subpołari e Urałi Setentrionałi, e de łe modeste alture dei Timani ke ło atraversa da nordovest a sudest.
207
El 207 (CCVII en numeri romani) el xe un an del III secoło.
Villaherreros
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Palencia, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
208
El 208 (CCVIII en numeri romani) el xe on an del III secoło.
Enclave
Enclave vere e propie
Par exenpio Campione d'Italia l'è un paexoto itałian ma el xe sarà sù rento ła Svìsera e anca ła sità de Llìvia ła fa parte de ła Spagna (Generalitat Catalana) ma ła xe in mezo al teritorio franséxe.
Stato-enclave
Se parla de Stato-enclave quando che un Stato intiero el xe enclave rento n'altro Stato: ła Repùblica de San Marin ła ga intorno tuto teritorio itałian, el Lesotho el ga tuto intorno el Sudàfrica. Al móndo ghe xe tri Stati-enclave:
Quaxi-enclave
Se ciama quaxi-enclave (pene-enclave) i teritori che i xe quaxi sarai sù da n'altro Stato, ma che i mantien almanco un pónto geogràfico de contato co ła madrepatria: i ze teritori donca che se pol rivar soło pasando par un teritorio foresto, ma che formalmente i ze ancor cołegai col Stato sentrałe. El paexoto austrìaco de Jungholz l'è sarà sù quaxi tuto da ła Germania e se ghe riva soło par na strada tedésca ma el ga un pónto geogràfico (cipo de confin) cołegà al resto de l'Austria.
Montilla
__HIDDENCAT__
Krško
el xe on comun de ła rejon statistega de Oltresava Inferiore che ła fa parte del stato de ła Xlovenia.
Province de ła Turchia
Ła Turchia l'è divixa in 81 province (in turco İller). 400px|centro|Province de ła Turchia thumb|400px|1927 province de ła Turchia
Buriàsia
Zeografia fìzega
El teritorio el ze prevałentemente montañozo, traversà da na sèrie de kaene ko andamento sudòvest-nordest (kaene de el Baikal, de Hamar-Daban , de Ulan-Burgas , de Barguzin , de Ikat ).
Ła ze perkoresta da i fiumi Sełenga, Vitim  e da i so afluenti; tanti de sti fiumi i ze navegabiłi.
Kostanjevica na Krki
el xe on comun de ła rejon statistega de Oltresava Inferiore che ła fa parte del stato de ła Xlovenia.
Satèłite naturałe
Caraterìsteghe fìzeghe
thumb|upright=1.6|Raporto intrà łe dimension dei prinsipałi satèłiti naturałi del sistema sołare e ła Tera. La major parte dei satèłiti naturałi conosesti i ga un ciaro fenòmano de resonansa orbitałe co altri corpi o sanò de rotasion sìncrona (i porta a fin na rotasion par ogni revołusion). Un'ecesion ła ze Iperion, satèłite de Saturno che el ga na rotasion caòtega par colpa de ła so forma estremamente iregołare. No se conose atualmente nisun satèłite che el detegna a so volta un satèłite: łe repercusion mareałi del pianeta primàrio łe rendaria tanto probabilmente łe òrbite instàbiłi. Racuanti satèłiti i presenta tutavia de so conpagni inte i so ponti lagranzani (Ponto de Lagrange), cofà par ezénpio Teti e Dion, do satèłiti de Saturno.
Navara
Geografia e clima
Situà in tel nord-est de ła penìzoła iberica, ła Navara ła confina a nord col departemento francexe dei Pirenei Atlantici (in te ła rejon de Aquitania), a ovest co i Paexi Baschi, a su co Ła Rioja e a est co l'Aragona. El teritorio l'include n'enclave, Petilla de Aragón, che l'è conpletamente circondà da l'Aragona.
Storia del Maroco
Preistoria
10.000 ani fa el Maroco el xera diverso da ancò. Le tere le xera meno aride e do ancò se cata el deserto alora ghera la savana co albari e corsi d’acqua. El xe in sto teritorio che se cata segni de la cultura capsiana. I berberi, popolasion comun a tuto el Maghreb, i xe rivà ntorno al 2.000 a.C. I berberi i ga dato el nome al Maroco, Mur Akush vol dir La tera de Dio e el xera el nome de de Marrakech, e da qi deriva el nome del paexe.Popolasion iberiche e axiàteghe le se rivà so le coste a lo steso tenpo.
Ligà al Mediteraneo
Marcanti fenici i ga costruio aprodi e depositi longo la costa setentrionle marochina za inte el XII secolo a.C. Chella, Lixus e Mogador le xera le colonie pi grandi. Le colonie fenice le xe finie soto el control de Cartàxene verso el V secolo a.C. Verso el II secolo a.C. le popolasion berbere le se sa organizà in regni che controlava l’interno del nord Africa, de frecuente soto el control de Cartàxene o de Roma. Tuto el Maroco el xe finio rentro a l’impero romano in tel 40 a.C. I romani i controlava solo che la costa e i ghe lasà el control de l’interno a le tribù berbere che le pagava le tase a Roma. Co la caduta de l’inpero romano, la region la xe pasà soto el controlo de i vandali (V secolo d.C.), de i visigoti e poi de i bizantini.
Doze de ła Repùblega de Venèsia
200px|thumb|Doxe de Venessia, XVI secolo El Doze el jera ła màsima carga de goérno de ła Serenìsima Repùblega de Venesia. No el gavéa mìa el poder de un prinçipe o de un re, ma el jera pitosto un "primus inter pares". Ła só funsion ła jera pì che altro queła de raprezentante uficiałe de ła Repùblega de Venesia inte łe çerimonie pùbleghe e inte łe rełasion diplomàteghe coi altri Stadi (in pràtega el gavéa un conpito che ghe someja un póco a queło del moderno Prezidente de ła Repùblega). En pì el gavéa da guidar el ezerçito e ła flota in tenpo de guera.
The Big Bang Theory
In Itałia, dove par łe prime sie stajon ła jera intitołà Big Bang Theory, ła serie ła ze stà trazmetesta in prima vizion pay da ła piataforma Mediaset Premium dal 2008, e reza disponìbiłe on demand da Infinity TV da'l 2015, mentre in ciaro ła stà trazmetesta dai canałi Mediaset da'l 2010.
Trama
Co'l pasar dei ani el grupo el se zlarga a cuełe che deventarà łe mejo amighe de Penny, Bernadette e Amy, briłanti siensiàe nonché destinàe a deventar l'intarese amorozo, respetivamente, de Howard e Sheldon, oltra a Stuart, titołar de ła fumeteria frecuentada dai cuatro amighi.
Mario Beccaria
Vita
Beccaria xe stà sìndico de Sant'Angelo Lodigiano dal 1960 al 1964 e deputà al Parlamento Itałian dal 1968 al 1972 e dal 1972 al 1976.
Oblast' de Tjumen'
Zeografia umana
Se koltiva el gran e se pratega el ałevamento bovin intensivo. El kavołogo el ze un inportante sentro komersial so ła ferovia Transiberiana, indove se kata industrie tesiłi, mekanege, kantieristege, kimege-farmaseutege, petrolkimege, konçarie e del łegno. Tobolsk ła ze sede de industrie kimege.
Calci
el xe on comun inte la provincia de Pixa chel fa parte de la rejon Toscana
Williams F1
Ezordi e primi sucexi
Par vedar parò la prima vitoria bisogna atendar el 1979 e el Gran Premio de Gran Bretagna, vinto dala seonda guida Clay Regazzoni. Inte el corso dela stagion Alan Jones, prima guida, ga vinto poi quatro dele sie gare rimanenti, portando a casa on bon seondo posto inte ła clasifega costrutori.
Medina-Sidonia
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Càdexe, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Andałusia.
Angelo Gabrielli
Angelo Gabrielli (1926 – Cittadella, 30 de lujo 2009) el xe sta un imprenditore e dirigente sportivo. El xe sta presidente e fondatore dea società Siderurgica Gabrielli e dea squadra de bałon Associazione Sportiva Cittadella, portandoła a alti łivełi e sfiorando ła Seria A italiana.
Štore
el xe on comun de ła rejon statistega de Savinjska che ła fa parte del stato de ła Xlovenia.
219
El 219 (CCXIX en numeri romani) el xe un an del III secoło.
Partìo Sociałista Democratego Itałian
{{Lista veci partii pułitisi}} {{Controło de autorità}}
Nek
Nek, a l'anàgrafe Filippo Neviani (Sassuolo, 6 de xenaro 1972), el xe un cantante, chitarista e basista itałian. Segondo i dati sertifegai da ła FIMI, Nek ga vendesto durante ła so carièra pì de 10 miłioni de dischi in tuto el mondo.
La vita è, Le cose da difendere e The Best of Nek - L'anno zero (2000-2004)
Inte el 2003 Nek ga publegà ła prima compilation, dal tìtoło The Best of Nek - L'anno zero (reałixada anca in version spagnoła col tìtoło de Lo mejor de Nek - El año cero) e caraterixada da ła prexensa dei inediti Almeno stavolta e L'anno zero (brani componesti tuti do da Antonello De Sanctis e Daniele Ronda), oltra a tre riarangiamenti dei brani In te, Cuori in tempesta e Angeli inte el ghetto. Ła racolta xe stà promvesta dal L'anno zero Tour 2004 e inte el steso periodo el cantante l'è aparìo tra i ospiti de ła segonda edision de O'scià, serada muxicałe ideada da Claudio Baglioni.
Prima di parlare, Unici e altre atività (2015-2018)
El 4 de setenbre xe stà publegà el terso sìngoło estraxesto da Prima di parlare, o sia Io ricomincerei, el cuało xe stà prexentà par ła prima volta in vivo el 19 de setenbre durante ła segonda pontada de l'ottava edizione del programa tełevixivo Ti lascio una canzone.
El 6 de magio 2016 Nek ga publegà el sìngoło Uno di questi dì, co l'intension de antisipar el tredexeximo album in studio prevedesto par l'utuno del steso ano. El disco, intitołà Unici, l'è stà prexentà da l'artitsta el 13 de setenbre traverso ła dichiarsion drìo: In concomitanza con l'annuncio, il cantante ha rivelato anche la pubblicazione del secondo singolo estratto dall'album, anch'esso intitolato Unici e pubblicato il 16 settembre.
El 10 de febrraro 2018 el xe stà ospite de ła cuinta serada del 68º Festival de Sanremo, cantando insieme a Claudio Baglioni, Francesco Renga e Max Pezzali el brano Strada facendo.
Traona
el xe un comun inte la provincia de Sondrio chel fa parte de la rejon Lombardia
Democrazia Cristiana
El sinboło del partio jera un scudo araldego drento el qual ghe jera na croxe latina e in orixontal ghe jera la scrita Libertas.
Braunau am Inn
Braunau am Inn ła xe na sità de ł' Innviertel (ła rejon del fiume Inn) inte l'Alta Àustria (Oberösterreich), cavedal de ł'omonimo distreto.
Valdidentro
el xe un comun inte la provincia de Sondrio chel fa parte de la rejon Lombardia
Anna Tatangelo
2002-2004: ła vitoria a'l Festival de Sanremo e el primo àlbun Attimo x attimo
Antisipà dal sìngoło, Corri A vien fora inte l'agosto de'l 2003 el só primo àlbun, da'l titoło Attimo x attimo, produzesto da Fio Zanotti. Da l'àlbun, oltra a Corri, vien estrazesti ła stesa Attimo x attimo e L'amore più grande che c'è. Inte'l 2004 ła vien sernìa da ła Disney par dotar co Gigi D'Alessio inte Il mondo ze mio, canson dei titołi de coa par l'edision spesiałe home video de Aladdin (1992).
2005-2006: El suceso co Ragazza di periferia ed Essere una donna
Co ła cuarta partesipasion a'l Festival de Sanremo, A vien fora anca na riedision de l'àlbun Ragazza di periferia, al cuało vien zontà el brano sanremeze e l'inedito Colpo di fulmine. L'àlbun el vien sertifegà disco de platino. In istà ła zira l'Itałia co l Tour estivo e premiada ai Venice Music Awards come Rivelazione femminile 2006. A setenbre ła partesipa, par el segondo ano consecutivo, a'l Festival de O' Scià.
2007-2008: ła consacrasion co Mai dire mai
Inte'l corso de'l festival, senpre so ła mèdema canson, ła dota anca co Michael Bolton e el steso doto el vien insarìo inte'l repackaging de Mai dire mai, publegà el 29 febraro 2008, che'l supara łe 100,000 copie e el razonze el disco di platino. Tra ła primavera e l'istà ła Tatangelo ła ze inpenjada co'l só tour. El 30 majo 2008 A vien estraesto el novo singoło Mai dire mai.
Pau (Spagna)
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Xirona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
Oseània
Giołozia
Rispeto a ła masa de ła Austrałia łe kaene pì visine łe xe rełasionae a ła orojenexi senoxoika, sol bordo de ła krosta kontinental o osèanega (Volcano, Marianne, Nova Guinea, Bizmark, Sałomone, Vanuatu, Nuova Caledonia, Fiji, Tonga, Nova Xełanda). Łe kaene pì distanti invese łe xe xenerae dal movimento de ła krosta oseanega sora dei ponti kaldi (Emperor-Hauài, Sporadi ekuatoriałi-Tuamotu, Maršal-Jilbert-Tuvalu-Samoa'').
Pedret i Marzà
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Xirona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
Dinhard
Dinhard el xe un comune del Canton Zurigo de 1.348 abitanti.
Cole Porter
Cole Albert Porter (9 de giunio del 1891 - 15 de otobre del 1964) el xe stà un compositor nord merican de mùxega poolar, autor de pi de mie canson (come Night and Day, considerade come stándards) e de numaroxe comedie musicałi.
Antàrtide
Ecołozia
El xe particołarmente inportante da un ponto de vista ecołoghego anca parché ghe se cata łe pì grande riserve de acua dolse de el pianeta.
San Roque (Càdexe)
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Càdexe, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Andałusia.
Partìo Comunista Itałian
{{Lista veci partii pułitisi}} {{Controło de autorità}}
Pontós
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Xirona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
Vila vèneta
Inte el XVI secolo, col architeto Andrea Paładio, se ga formà un specifego tipo de vila vèneta, individuà col nòme de Vila Paładiana: łe vile paładiane del Veneto łe xe stà inserie inte el ełenco dei patrimoni del umanidà del UNESCO.
231
El 231 (CCXXXI en numeri romani) el xe un an del III secoło.
Bicicleta
__HIDDENCAT__
Luca Barbarossa
I ezordi
Inte l'istà de'l 1982 el pùblega el singoło La strada del sole che anca se el ze entrà in clasega no'l ga avùdo el suceso sperà resentindo cusì de ła crize che gavea ła Fonit-Cetra, par 'sta razon el deside de firmar co ła CBS che 'vanti de darghe fidusia par un àlbun intiero ła ghe gà dà l'ocazion de publegar nna serie de 45 ziri. Colore de'l 1984, Vita del 1985 e Via Margutta inte'l 1986. Cuesta ła ga senjà anca ła cołaborasion co Antonio Coggio e el ritorno a Sanremo. Da novo a'l Festival de Sanremo inte'l 1987 co Come dentro a un film, titoło de l'àlbun che a ła fine ła CBS ła ga acetà de publegar; pochi mezi drioman el vinse Un disco per l'estate a Saint Vincent cofà mejo àlbun e megio canson co Roberto mentre inte'l Setenbre senpre de cueł'ano el reseve anca el premio come mejo revełasion inte'l concorso Vota la voce.
El suceso
Inte'l 1994 el partesipa a'l Festivalbar co'l brano Cellai solo te, canson che ła trata i raporti de cùbia, contài in ciàve irònega (scominsiando da ła grafia zbałiada de'l titoło). Inte l'àlbun Le cose da salvare, ła cui produsion ła ze stà reałizà da Vincenzo Mancuso, vien rimarcà ła partesipasion a ła ghitara de Francesco De Gregori inte ła canson Ho bisogno di te, oltra a ła cover de Shower the people (sciogli l'amore) de James Taylor. El disco el ga anca na trasa ciamà Cercautore dove Luca invita chi che cronpa el disco a reméterghe un testo novo creà de bałìn, indegando che el gavarìa sielto i mejo testi par proponerli durando i só conserti. El testo presielto e indrioman insidesto el ze stà Onda Controvento scrito da Paolo Audino.
Inpegno sociałe
L'è el caocanonier de ła Nasionałe cantanti, avendo segnà 207 gol in 225 partìe xogàe.
Torino Football Club
El Gran Torin
Inte ła stajon 1939-40 el Torin el riva cuinto, ma el ano el vien ricordà par el arivo del presidente Ferruccio Novo che el cronpa ła socetà dal inxegner Cuniberti e che in pochi ani el costruise chel che el vien ricordà come el Gran Torin. Inte ła stajon 1942-43 el Toro el riese a vinsare scudeto e Copa Itałia.
I ani '90 e el fałimento
I ani sucesivi i xe de crixi pa' ła scuadra torinexe: sia par cuanto rivarda el lato sportivo che par el lato econòmego (se riva scuaxi a ła bancarota). Inte el 1995-96 el Toro retrosede pa' ła tersa volta in serie B. Stavolta no'l riusirà a tornar su suito ma ghe tocarà farse tri ani de B. El ritorno in A el riva inte ła stajon 1998-99 grasie al secondo posto in Serie B, el ano prima el Toro el gheva perso a i rigori el sparejo promosion contro el Perugia. Ma xà el ano dopo el tornarà da novo in B.
Aeroporto de Pàdoa
L'aeroporto, zestionà da ła Aeroporto siviłe de Pàdoa S.p.A., el fa atività sevendo łe regołe e i orari sia IFR che VFR e el ze verzesto al trafego comersałe. Clasìfegà cofà che City airport, sto aeroporto el ze uno dei pochi inserii inte el contesto urban de na sità.