cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Google (Dita)
Stòria de Google
In te' xenaro 2004 xe stà anunçià l'asùnxion de Morgan Stanley e Goldman Sachs Group par orgànixar l'ofèrta publicà inixiałe, che gà rajùnto el prìmo xòrno çirca i 2 miłiàrdi de dołari 'mèricani (19,6 miłìoni de axioni a çirca 100 dołari ł'una); ła quòtaxion gà inixià subio a sałir, rajùnxendo a novènbre 2004 i 200 dołari par axion. A novènbre 2007 l'axion osieła intòrno ai 700 dołari. El 23 xenaro 2008 Google pèrde çirca el 10% in bòrsa a Wall Street, e dònche brùsa 16,3 miłiàrdi de dołari. Ła pèrdita xe dovuà a łe indicaxìoni no pròprio positìve dei anałisti Ubs, secòndo cui el taso de cresita del titoło dovària segnar in te' cuàrto trìmèstre on brùsco rałentàmènto rispèto al preçedènte trìmèstre.
El 9 marso 2006, Google gà acuistà da ła conpàgnia Upstartle Writely on Word procèsor utiłixàbiłe tramidè Browser, che parmète el salvatajo dei file prodòti in formai asai difùsi, parmètendo na façiłe interopèràbiłità co vari softuèr de prodùtività pèrsonałe. Infin, el 10 otobre 2006, Google gà riłevà el portałe par vidèo amatòriałi YouTube, vero fenòmeno de masa tra i xòvani par ła façiłità de condivìxion de vidèo amatòriałi co çirca 20 miłiòni de visitàtòri al mèxe, par l'astronomèga çifra de 1,65 miłiàrdi de dołari. A metà 2010, inòltre, Google gà prevìsto el rilaso del so prìmo sistema operativo open source, denominà Google Chrome Os che el sarà destinà almèno inixiàlmènte al mercà dei netbook.
Herrera de Alcántara
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cáceres, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Estremadura.
La Boissière (Jura)
La Boissière el xe on comun de   68 abitanti del departemento de Jura che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Insieme denso
X spassio normà
Se invese ghemo na serie de sotinsiemi de X (cò ), eora se mostra che  se e soło se  el xe denso so X.
Häfele Group
Internationalization
The first exports to foreign countries were in 1933, in the same year the company was awarded the Golden Medal for the design of the exhibition stand at the Strasbourg Fair. Shortly before the end of the decade, the first furniture fittings catalogue appeared with a circulation of 20,000 copies, which was referred to as the "World Globe Catalogue" because of its title page.
Production
Häfele produces fittings in four plants in Germany, since 1983 also furniture connectors sold under the brand name "ixConnect", and since 2009 also lift fittings branded "Free" and sliding door fittings under the brand "Slido".
With effect from 1 September 2009, Häfele GmbH & Co KG together with Heinrich J. Kesseböhmer KG took over the lift fittings and sliding door fittings divisions of Huwil Werke GmbH and a production facility in Hungary re-branding the operation "FCC" of "Flap Competency Center" and the product line "Free".
Viala-du-Pas-de-Jaux
Viala-du-Pas-de-Jaux el xe on comun de 99 abitanti del departemento de Aveyron che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Serie A
Par decidar chi xe che riva prima, se fa na clasifica in sto modo:
Diferensa reti fora caxa
Longueau
Longueau el xe on comun de  5 621 abitanti del departemento de Somme che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Boisné-La Tude
Boisné-La Tude el xe on comun de   693 abitanti del departemento de Charente che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Saint-Paul-de-Varces
Saint-Paul-de-Varces el xe on comun de 2 173 abitanti del departemento de Isère che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Łéngua inuktitut
Fonołozia e fonetica
Vocałi Inuktitut
El siłabario canadexe
Seben convensionalmente ciamà siłabario, sto sistema de scritura l'è stà clasificà da çerti oservatori come abugida, in quanto łe siłabe che scominsia co ła stesa consonante łe ga glifi cołeghè tra de łori.
Riconosimento ofiçiałe
L'inuktitut l'è łéngua ofiçiałe de łe seguenti aree:
Anca in tel Nunavik — na parte del Quebec — l'è riconosuo łegalmente grasie in parte al James Bay and Northern Quebec Agreement e l'è acetà come łéngua de istrusion inte łe scołe Inuit. El ga un çerto grado de riconosimento pure in tel Nunatsiavut — l'area Inuit del Łabrador.
Gran Baja Austrałiana
Zeografia fixica
El fiume pi importante che el se jeta intełe so acue el xe el Mari.
YouTube
Descrision
A partir da novenbre 2011, i upoload ilimitài xe posìbiłi anca fornìndo un nùmaro de cełulare vałido, in ùltima par descoragìr le infrasion a łe so norme de community; tute łe informasion se cata a ła pajina de cargadùra del video.
Gran Baja Austrałiana
Zeografia umana
Łe so sità pi grande łe xe Adelaide, Porto Augusta el xe un groso porto indusrial, un inportante sentro de pesca el xe Porto Łiṅcen.
La Bretenière (Jura)
La Bretenière el xe on comun de   220 abitanti del departemento de Jura che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Alzerìa
Etimołozia
El nome Algeria vien dal nome de la cavedal al-Jazir, che vol dire le ìzołe. Na olta ghera quatro ìzołe rente de la costa, le se ciamava al-jazir Ban Mazghann, le ìzołe de Bani Mazghanna. Da sto nome l'è vegnù al-Jazir, a l'eoropea Algeri.
Bercloux
Bercloux el xe on comun de   439 abitanti del departemento de Charente-Maritime che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
The Doors
Conponenti
La banda xe composta da:
Alzerìa
Religion
La popołasion xe in majoria asoluta islamica. Ghe xe minoranze ebree (200,000 fedeli) e catoleghe (50,000 fedeli).
Abcàzia
Reconosiminti
Stati menbri de łe Nasion Unie che i reconose l'Abcàzia:
Ménerbes
Ménerbes el xe on comun de   990 abitanti del departemento de Vaucluse che el fa parte del rejon Provensa-Alpe-Costa Axura in Fransa.
Spassio mètrico
Se el "se e soło se" al primo ponto no xe vero eora d se dixe pseudodistansa e (X,d) 'spassio pseudomètrico.
Piqued Jacks
I Piqued Jacks, i ze un grupo muzegałe itałian formà inte'l 2006 a Buggiano e conposto da E-King (voce, pianoforte, sintetizador), Majic-o (ghitara), littleladle (baso) e HolyHargot (bateria).
Albisola Superiore
el xe on comun inte la provincia de Savona chel fa parte de la rejon Liguria
Cabezabellosa
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cáceres, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Estremadura.
Rejon de Varaždin
ła xe na rejon che ła fa parte del stato de ła Croasia.
Scharndorf
el xe on comun del distreto de Bruck an der Leitha che el fa parte del stato de ła Basa Àustria in Austria
Noenta Padoana
Le viłe
Łe vile de Noventa łe ga dà łustro anca a łiveło eoropeo, soratuto intel '700. Cua i siori vèneti e venesiani coi bessi i venia a far afari e in vacansa inte i so posedimenti. Ła vila pi inponente ła xe vila Giovanelli, del 1600. Ma ghe ne xe tante altre: viła Grimani, Vendramin Calergi, Valmarana, etc.
354 v.C.
El 354 v.C. (CCCLIV v.C in numari romani) el xe on an de el IV secoło v.C..
Parochia de Ordino
I sò abitanti i se ciama Ordinencs.
La festa patronale la é el 16 de setenbre.
Grand-Couronne
Grand-Couronne el xe on comun de  9 648 abitanti del departemento de Seine-Maritime che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Natalie Portman
Natalie Portman (ebr. נטלי פורטמן), a ła nagrafe Natalie Hershlag     (ebr. נטלי הרשלג) (Gerusałeme, 9 de zugno 1981) ła xe na atora, produtora cinematrogràfega, senejatora e diretora sinematogràfega israeliana naturałixada statunitense.
Caparroso
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Navara, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma Navara.
Parochia de Canillo
Colmèi
Tela parochia de Canillo, divisa ten diese veïnats (vesinađi), ghe n'é i colmèti de:
Moio della Civitella
Moio della Civitella el xe un comun italian de 1 856 abitanti. El xe in provincia de Salerno inte ła rejon Canpania e el se estende so na area de 17,19 km². L'abità el xe situà a 515 metri s.l.m. El confina co i comuni de Campora, Cannalonga, Gioi e Vallo della Lucania.
Caena montagnoza
Descrision de łe montanje
thumb|[[Montanje Rocioze]] thumb|left|upright=0.9| L'[[Amèrica del Sud|America meridionałe co ła łonga caena de łe Ande.]] thumb|[[Urali]]
Noyers (Alta Marna)
Noyers el xe on comun de   83 abitanti del departemento de Alta Marna che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Breznički Hum
el xe on comun inte la rejon de Varaxdin che ła fa parte del stato de ła Croasia.
Parochia de Encamp
Encamp l'è una dele Parochie de Andora, tela toc oriental del Paes co 14.357 anime (dato 2010).
Colmèi
La Parochia la é fata dai colmèi de:
Pyrus
El peraro, perer o piraro (Pyrus L., 1753 ) el ze on zènaro de piante apartegnente a ła fameja de łe Rosaceae, che ła ciapa drento spece arbòree e arbustive co fioridura dełicata e variamente cołorada. El fruto del zènaro Pyrus el se ciama pero.
Cachorrilla
__HIDDENCAT__
Puget
Puget el xe on comun de   769 abitanti del departemento de Vaucluse che el fa parte del rejon Provensa-Alpe-Costa Axura in Fransa.
Montano Antilia
Montano Antilia el xe un comun italian de 2 233 abitanti. El xe in provincia de Salerno inte ła rejon Canpania e el se estende so na area de 33,44 km². L'abità el xe situà a 700 metri s.l.m. El confina co i comuni de Celle di Bulgheria, Centola, Futani, Laurito, Novi Velia, Rofrano e San Mauro La Bruca.
An Officer and a Gentleman
Trama
Zack Mayo decide de aruolarse in marina e seguire el corso par uficiałi.
Cołona sonora
La canson prinçipałe del film xe Up Where We Belong, interpretà da Joe Cocker e Jennifer Warnes.
Cestica
el xe un comun inte la rejon de Varaxdin che ła fa parte del stato de ła Croasia.
Albissola Marina
el xe on comun inte la provincia de Savona chel fa parte de la rejon Liguria
Peglio (CO)
el xe on comun inte la provincia de Como chel fa parte de la rejon Lombardia
Pietà vaticana
Scarcason
Ła scultura el 2 de majo 1972 ła xe sta danegià da on scarcason geołogo ongarexe e dopo ła xe sta riparà.
Almoharín
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cáceres, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Estremadura.
Streto de Gibiltera
Storia
Ne l'antighità łe do locałità che se frontegia ae do bande del streto (łe Cołone d'Ercołe) se ciamàva Abyla (ancùo Ceuta) e Calpe (ancùo) Gibiltera) sia Ceuta che Gibiltera xe ancùo inportanti porti.
Colónbo
Alevamento
La ze na specie che no la ze migratrice, e la ze bona de orientarse polito par catar la so colonbaia: sto tanto al ga permetest de inmestegarla (sta qualità la ze stata miljorada da na selesion forta fata da i arlevador).
San Marceło Pistojexe
San Marceło Pistojexe el xe un comune de 7.140 abitanti inte ła provincia de Pistoja.
Montégut-Lauragais
Montégut-Lauragais el xe on comun de   442 abitanti del departemento de Alta Garona che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Sistema nervoso
320 px|miniatura|destra|Desegno che el mostra la destinsion in intrà sistema nervoso sentrale, colorà in zalo, e deverse struture del perifèrico, colorà in seleste. 320 px|miniatura|destra|Strutura de un [[neuron del tipo multipolare, dove che se vede dentriti, corpo selulare e asson (secondo el verso che el sèvita l'inpulso elètrico e l'informasion che i core longo sta sèlula). Ste sèlule, unità funsionali del'intiero sistema nervoso, le poe anca èssare longhe par metri.]] 320 px|miniatura|destra|Tajo de n'encèfalo drio el piano sagitale median: se vede la sostansa (ormai deventada) griza a livelo de la scorsa de sarvelo e sarveleto e anca inte i nùclei de la base. Tuto el resto xe sostansa bianca. Interessante xe come a livelo de la megola spinale e de la granda majoransa del tronco encefàlico se cata sostansa bianca par fora e grisa più par drento, a difarensa de quelo che se vede sui do organi de prima. El sistema nervoso xe l'insieme dei òrgani formai da tessudo nervoso, o sia da neuroni, sèlule gliali e le conbinasion de sti elementi, che le querze le funsion de métare in comunicasion quelo che sta fora dal drento del corpo e anca le parte interne in intrà lore. Le resposte omeostàtiche varentae da la funsion nervosa le se destingue da quele de altri sistemi, come quelo endòcrino, prima de tuto par la velossità del'adatamento prodoto dal'ativasion de sti tessudi, ma anca par el sterminà grado potensiale de conplessità del'intregasion del segnale. Par sta rezon, a le struture nervose, in particolare quele del sarvelo, xe tribuia la generasion de fenòmeni de difissile interpretasion propi de organismi conplessi come l'omo e alcune gnanca solo, come cossiensa, memoria, tension, sòno e veja, emossion, pensiero e tanti altri. L'organizasion anatòmega del sistema nervoso la destingue:
Dal ponto de vista funsionale ma anca anatòmego, el sistema nervoso, sentrale come perifèrico, se divide in:
Ogni parte del sistema nervoso la ga come schema de strutura e funsionamento de base:
Corsier-sur-Vevey
Corsier-sur-Vevey el xe on comune del Canton Vaud de 3.081 abitanti.
Eupilio
el xe un comun inte la provincia de Como chel fa parte de la rejon Lombardia
Ezprogui
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Navara, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma Navara.
Canson popołar venesiana
Ancora ancùo ste canson xe sonàe par intrategnir i turisti durante l'abitual spasixada in gondoła.
Canton Vaud
El Canton Vaud el xe uno dei 26 cantoni sviseri, che el se cata inte ła parte sud-osidentałe de ła Svisera. Ła cavedal ła xe Łoxana.
Casas del Monte
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cáceres, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Estremadura.
345 v.C.
El 345 v.C. (CCCXLV v.C in numari romani) el xe on an de el IV secoło v.C..
344 v.C.
El 344 v.C. (CCCXLIV v.C in numari romani) el xe on an de el IV secoło v.C..
Brentonech
Brentonech (nome uficiale italian ''Brentonico') el xe on comune de 3621 abitanti inte ła provincia de Trento.
Miłimetro
El miłimetro (sinboło mm) el xe on'onità de mixura de łonghesa pari a on miłesimo de metro.
La Châtelaine
La Châtelaine el xe on comun de 139 abitanti del departemento de Jura che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Jalžabet
el xe on comun inte la rejon de Varaxdin che ła fa parte del stato de ła Croasia.
The Small One
The Small One el ze un film de animasion muzicałe del 1978, prodoto da ła Walt Disney Productions
Brie-sous-Barbezieux
Brie-sous-Barbezieux el xe on comun de   130 abitanti del departemento de Charente che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Ormoy-lès-Sexfontaines
Ormoy-lès-Sexfontaines el xe on comun de   43 abitanti del departemento de Alta Marna che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Dennis Johnsen
Heerenveen
El 13 de łujo 2015, i ołandezi de l'Heerenveen i ga rendesto noto l'acuisto de Johnsen, che se ga łigà al novo club co un contrato trienałe. El ze stà a inisialmente agregà a ła scuadra Under-19. El 29 de zenaro 2017 el se ga sentà par ła prima volta so ła banchéta in ocazion de ła 20ª zornada de l'Eredivisie. No'l ga zogà parò nesun incontro de canpionato durante cheła stazon ma noma che do partìe de ła Copa de Ołanda da subentrà.
Iparralde
thumb|left|250px|Cartei biłéngue in francexe e basco a Saint-Pée-sur-Nivelle. Iparralde (in basco parte nord), Ipar Euskal Herria, Paexe Basco setentrionałe, Paexe Basco francexe o Paexe Basco continentałe, i'è alcuni dei difarenti nomi utiłixe par riferirse a queła parte del Paexe Basco soto l'aministrasion francexa. A Iparralde se contrapone el termine Hegoalde (parte sud''), riferio a ła parte dei Paexi Baschi situà a sud dei Pirenei, i Paexi Baschi spagnołi.
Golfo de Bizkaia
Venti
I forti venti del mare del Nord che bate el golfo i' ze originè da łe base presion łocalixe su łe ìzołe britaniche e el Mare del Nord, combinè co l'Anticiclón de łe Axore.
Iparralde
Storia
El conte Sancho II de Guascogna el conbate de novo contro i Franchi tra l'848 e l'858 diventando finalmente duca de Vasconia.
In tel 1020 ła Guascogna la cede ła so jurixdision sora el Lapurdi, che ałora l'includea anca ła Basa Navara, a Sancho el Grando de Panplona. Sto monarca el ghe ne fa na viscontea in tel 1023. L'area la diventa ojeto de contexa da parte dei duchi angioini de Aquitania fin al 1191 quando Sancho el Savio e Ricardo Cuor de Leon i se mete d'acordo par dividar el paexe, lasando el Lapurdi soto ła sovranità angioina e ła Basa Navara soto el controło navarexe.
In tel fratenpo, el Zuberoa el vien costituio come viscontea indipendente, suportà dai Navarexi contro łe pretexe dei conti de Béarn, anca se a olte l'era amesa na serta sovranità angioina.
Céxa de San Giacomo de l'Orio
thumb|upright 1.2|Ciexa de San Giacomo de l'Orio
Astego
L'Àstego el xe un fiume del Vèneto e el core tuto in provinça de Vicensa. El nase suła montagna de łe Laste, in un posto ciamà Ortesino (che xe un s-ciantin drento el teritorio del Trentin).
Hoyos
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cáceres, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Estremadura.
Ridgeciano Haps
Cariera
El ga ezordìo in Eredividie inte ła stazon 2013-2014, dividendose fra AZ Alkmaar (fin a zenaro) e Go Ahead Eagles (in préstio fin al tèrmene de ła stazon). Inte'l 2017 el pasa al Feyenoord; dopo do stazon in anonemà el ze soto ła guida de mister Dick Advocaat che se aferma segnando come esterno de ataco anca 4 gol tra Eredivisie e Europa League inte l’otobre del 2020.
Carcare
el xe un comun inte la provincia de Savona chel fa parte de la rejon Liguria
G3 (grupo muxicałe)
G3 el ze un projeto muzegałe consepìo da'l ghitarista Joe Satriani inte'l 1996. L'idèa de'l G3 ła ze cueła de unir i "tre pì grandi ghitaristi de'l mondo" par reałizar na serie de conserti-avenjimento. Co'l nome G3, Satriani el ga organizà na serie de tour, conpanjàndose de volta in volta co na diversa cubia de virtuozi de ła ghitara (o guitar hero).
1997
Inte'l 1997 el tour el se ga dezvolzesto in America de'l Nord e in Europa. Michel Cusson el ga sonà in alguni conserti in Quebec prima de l'arivo de Kenny Wayne Shepherd.
2005
El tour de'l 2005 el vede come protagonisti John Petrucci, Steve Vai e Joe Satriani e el se dezvolze in Japon e inte i Stati Unii. El corespondente àlbun el ze G3: Live in Tokyo.
Statisteghe
Dream Theater, Scorpions, Alcatrazz e Racer X xe i úneghi grupi ad aver avùo contenporaneamente do dei so menbri inte i tour dei G3: John Petrucci a ła chitara e Mike Portnoy a ła bateria (2001, 2002, 2005, 2006 e 2007), John Petrucci a ła chitara e Mike Mangini a ła bateria (2012), Michael Schenker e Ulrich Roth entranbi a łe chitare (1998) e Paul Gilbert e Bruce Bouillet entranbi a łe chitare (2007).
Podgorica
Ła se cata a 44 metri sol livel del mar, inte ła piana a nord del lago de Scutari. El so teritorio l'è traversà da 6 fiumi, in sità i pasa el Marača e ła Ribnica, i pasa visini ła Zeta, ła Sitnica, el Mareza e ła Zievna. Ła xe un inportante marca agricoło, se cata industrie metałurgege, tesił, cimege, de el tabaco e de el łeño. Ła xe sede de na università, teatri e muxei. Situada a el incroxo de inportanti vie stradałi e feroviarie, ła ga un aeroporto.
Arija
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Burgos, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Negrisia
Negrisia ła xe na frasion de Ponte de Piave. Ła se cata a nord ovest del caoliogo comunal, a sirca 2 km da ła riva sanca de ła Piave. El xe uno dei sentri abitai pì veci de ła xona parché el jera sede de ła pieve de San Roman, fondà inte el X secoło.
Visoko (Croasia)
el xe on comun inte la rejon de Varaxdin che ła fa parte del stato de ła Croasia.
Sudan del Sud
Istoria
El Sud Sudan el jera na rejon autonoma del Sudan. Ła xe deventà ofiçialmente independente el 9 de lujo del 2011.
Saint-Didier (Vaucluse)
Saint-Didier el xe on comun de  2 144 abitanti del departemento de Vaucluse che el fa parte del rejon Provensa-Alpe-Costa Axura in Fransa.
Distreto de Grieskirchen
El  l'è uno dei distreti de l'Austria drento al land de l'Alta Austria.
Bakaiku
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Navara, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma Navara.
Marquivillers
Marquivillers el xe on comun de   188 abitanti del departemento de Somme che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Marcon
Territorio
el territorio xe tuto pianegiante fora zucarello ke xe piu alto de do metri.
Varexe
Zeografia
Ła sità de Varexe ła se cata inte na poxision carateristega, ai piè del Sacro Monte de Varexe che el fa parte del Masicio del canpo dei fiuri e el xe sede de on oservatorio astronomico e de na stasion meteorołogica. A segnare el marxene pì baso de ła sità a ghe xe ł'omonimo łago che ła lanbise a niveło de alcune frasion.
Idrografia
El teritorio de Varexe el xe bagnà da pareci corsi d'aqua, e el xe intaresà dal Łago de Varexe. Inte ła frasion Raxa de Varexe, el fiume Olona el ga tre de łe so sorgenti, senpre in sta frasion ł'Ołona el riceve łe aque dei torenti Legnone, Des e Sesnivi (o Vałe del Forno). Pì a vałe, inte ła zona de Bregazzana, a confluise inte ł'Ołona anca i torenti Braschè, Pissabò, Boscaccia e Grassi. A nord est a lanbise Varexe el ramo sorgentisio oriental de ł'Ołona che el score in Valganna; al confine tra Varese e Induno Olona, confluisce inte el fiume el torente Pedana de ła Madona.
Soto Santa Maria del Monte, a sgorga queło che a pò considerarse come el corso d'aqua de Varexe, el torente Vellone. Eso dopo aver bagnà Velate, el traversa coerto Varexe e el va drento inte ł'Olona visin Belforte.
Ponte de Brenta
Storia
In orìzene Ponte de Brenta ła jera na łocałità conpreza inte'l teritorio de Noventa Padoana e ła sóstoria ła se interesa co 'st'ùltema. Ła zona, probabilmente abitada za in època romana, durando l'alto medioevo ła zera stà abandonada e ghe ga cresùo ła cusìdita Selva del Brenta de ła cuała el ze devenjùo propietario el véscovo de Pàdoa.
Inte'l 1191 A ze stà costruìo un ponte so'l Brenta (da cui el topònemo) par favorir i cołegamenti tra Venesia e Pàdoa. L'òpara ła ga favorìo ła formasion de l'odierno insediamento, in orìzene un picoło borgo de contadini afiancà da na capeła. Inte l'isteso parìodo ga tacà el dezboscamento de ła selva, concluzo probabilmente verso ła fine de'l Dozento.
Cieza de Santa Caterina
El ze un edifisio resente, fazesto sù sora de un teren donà da'l com. Ivone Grassetto (l'isteso che inte i ani '60 el gavea recuparà l'ipodromo) a ła parochia de San Marco. Ła parochia de ła cuała ła ze ła zera stà istituìa el 6 zenaro 1977.
Infrastruture e trasporti
Ła strada prinsipałe de'l cuartiere, via San Marco, ła raprezenta un trato de ła strada regionałe Padana Superiore. Un tenpo inportante via de comunegasion de'l Norditałia, ancò bona parte de'l só tràfego el ze asorbìo da łe òpare conese a ła tangensiałe Est de Pàdoa che ła pasa propio a ovest de'l sentro.
Vinica (Croasia)
el xe on comun inte la rejon de Varaxdin che ła fa parte del stato de ła Croasia.
Łéngua basca
Da ła paroła euskara ze derivà tanti dei termini che i baschi i uxa par indicar se stesi, enfatixando ła łéngua che i parla, come euskaldun (ci parla basco, indipendentemente da ndo l'è nato o da l' origine) o Euskal Herria (ła tera ndo abita i parlanti basco, de frecuente considerà sinonimo de Paexe o popoło basco). Se pensa anca che i termini «vasco» e «gascón» i vegna da sta stesa paroła. Par indicar tute łe altre łéngue i baschi i uxa ła paroła erdara e par tuti quei che no parla basco «erdaldunak» (leteralmente, «i posesori de altra łéngua», indipendentemente da ndo i' ze nati), che no par forsa ga na acezión negativa.
Origine e storia de ła łéngua
In tel zugno del 2006 i archeòłoghi del sito de Iruña-Velaia i' ga catà un insieme de epigrafi co una serie de 270 iscrision basche e dixegni del terso secoło. Alcune de łe parołe e fraxi catè i' ze urdin (blu), zuri (bianco), gori (roso), edan (ber), ian (magnar), lo (dormir), Iesus, Iose ata ta Mirian ama (Iesus, el pare Iose e ła mare Maria), e Geure ata zutan (nostro pare in ti), forma de sałudo utiłixà dai antichi cristiani. Ulteriori analixi le podarea mostrar che ła łéngua basca l'è piasè stàbiłe de quel che se pensava.
Ipotexi de conesion co altre łéngue
L' inposibiłità de cołegar el basco a łe altre łéngue indoeuropee in Europa l' ga fato sercar posìbiłi parentełe altrove, de frecuente utiłixando metodi de dubia cuałità. Visín a paragoni pseudosientifisi, l' aparission de ła łinguistica a longo ragio l' ga dà origine a svariè tentativi de cołegar el basco co famee de łéngue geograficamente tanto distanti.
Par tanto tenpo i scritori laici i' ze stè na ecession e ła majoransa de łe opare publichè i era de temàtega rełijoxa, łimitandose prinsipalmente a tradusion de dotrine e catechixmi, biografie de santi e qualche tratato teołogico-fiłoxofico. Tra łe opare che trata temi profani incontremo gramatiche, apołozie (che vołea dimostrar ła puresa e ła perfession de ła łéngua dei baschi, anca se quaxi tute scrite in castiglián), antołozie de proverbi e poemi, oltre a opare de teatro tradisional basco o pastorałi.
Tra el 1848 e el 1936 se produxe el coxì ciamà euskal pizkundea o rinasimento basco, cuando se cata ła poexia cultista de autori come Lizardi o Lauaxeta, inpregnà del stile dei poeti sinbołisti. Sta epoca la podarea aver dà come rixultato una piena normałixassion de ła łéngua basca a ła pari co el xviłupo de ła so società, se no fuse che ła goera siviłe la ritarda sta tapa de maturassión.
Distribussion geografica
Ła Reconquista la contrasta tenporaneamente sta tendensa, quando i lord cristiani i ciama i popołi del nord -baschi, asturiani e franchi- par colonixar łe nove conquiste. Più tardi ła łéngua basca la diventa prinçipalmente dei contadini, mentre ła popołasion çitadina la prefise el castiglián, el guascón, el romanxo navarexe, el francexe o el łatin par l’ educassión.
Status ofisiałe e diałeti
Łe poxision dei goerni ndo el basco l’ ze utiłixà łe diferise par quanto riguarda ła promosion de ła łéngua. Se inte ła Comunità Autonoma dei Paexi Baschi ła difuxión del basco l’ ze promosa in varie maniere, ła questión l’ ze difarente in Navara, che l’ ze divixa łegalmente in tre distinte aree łenguisteghe, ła parlante basco, ła non parlante basco e ła mista (a sta leje se opone strenuamente i nassionałisti baschi de ła Navara). Ła leje l’ ze ciamà «Ley del Vascuence», in quanto vascuence (dal łatin vasconice loqui, "parlar a ła basca") l’ ze el nome tradissionałe de ła łéngua basca in spagnoło (ma ze uxà anca euskera e ''vasco').
Euskaltzaindia-Real Academia de la Lengua Vasca
L’ Euskaltzaindia l’ ze sta creà in tel 1919. A partir dai ani Sesanta l’ ze inpegnà inte un proceso de normalixassion de ła łéngua, che el podese rendar posìbiłe l’ insegnamento del basco inte łe scołe nonché facilitar ła comunicassion tra i parlanti łe diverse varianti. El rixultato de sto łaoro l’ ze l' euskara batua (basco unificà), creà a partir dal 1968, baxà su ła tradission scrita de ła łéngua e i ełementi comuni ai difarenti diałeti. El so moto l’ ze Ekin eta jarrai (Scomisiar e continuar).
Diałeti
In tel 1729 el jexuita Manuel de Larramendi el publica a Sałamanca na gramàtega basca intitoła ''El Imposible Vencido. El arte de la lengua bascongada'', ndo el parla dei difarenti diałeti: el cita el gipuzkera, el bizkaiera, el nafarrera e ‘l lapurtera e l’ aferma che i ultimi do i pol esar considerè come na roba soła. thumb|300px|Distribussion dialetałe secondo Luis Luciano Bonaparte inte l’ ano 1869. right|330px|thumb|I diałeti baschi. Al dì d‘ ancó l‘ ‘’erronkariera‘’ l‘ ze estinguesto Na clasificassion posteriore dei diałeti l’ ze opera de Louis-Lucien Bonaparte, neodo de Napoleón Bonaparte, autor de uno dei primi studi sientifici su i diałeti baschi e in particołare su łe forme dei verbi auxiłiari. Ła mapa la vien pò rivista dal prete nonché primo presidente de ła Euskaltzaindia Resurrección Maria de Azkue (1864-1951).
In tel 1998 el łinguista Koldo Zuazo el rinova ła distribussion dei diałeti, baxandose su criteri sconosui o ignorè da i autori anteriori. Sta clasificassion moderna la divide el basco in sie diałeti (euskalkiak in basco):
"Alabainan Jainkoak altean du mundua maithatu, non bere Seme bekharra eman baitu, hunen baithan sinhesten duen nihor ez dadien gal, aitzitik izan dezan bethiko bizitzea"
Sintagma nominal
Ła forma de costruir i grupi nominałi e verbałi l ze conplicà da łe declinassioni, ła ergatività (caxo nork) e ła gran quantità de informasion che el verbo el contien, non soło sora el sojeto, ma anca sora l' ojeto direto e indireto. Inoltre, inte ła forma confidensial (hika), el verbo el varia łe so dexinense a seconda del seso de ła persona de cui se parla.
Determinanti
In basco i determinanti i pol esar incluxi inte ła paroła:
I verbi
Łe restrision de contesto inte łe cuałi ła forma famiłiare ła pol esar utiłixà i' ze tante: tuti i partecipanti a ła conversassion i ga da esar amici del steso seso, e mia tanto difarenti d' età. Alcuni diałeti i fa diretamente a manco de ła forma famiłiare. Da notar che ła seconda parsona singołare formałe la se coniuga in parałeło a łe altre forme plurałi, il che podarea indicar che na olta l' era ła seconda parsona plurałe, che dopo l' ga scomisià a esar uxà come un singołare formałe.
Verbi de tipo "NOR-NORI-NORK" (ojeto-dativo-sojeto)
Cabiate
el xe un comun inte la provincia de Como chel fa parte de la rejon Lombardia
Matigny
Matigny el xe on comun de   503 abitanti del departemento de Somme che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Apòstoło
"Nà in sima el monte, ciamò drio łu cuéli che vołe, e łuri i xe na co łu. El ga stabiłio che i dodexe i stese co łu e che i pol andar a predicare col poter de guarire łe małatie e parar via i demoni."
Vilna
__HIDDENCAT__
Giografia del Togo
right|Mapa del Togo|thumb
Clima
El clima el xe tropicale, caldo umido so la costa, pi seco a l’interno. La piova la xe poca e la vien zo da aprile a lulio, so la costa ghe xe n’altra stagion de la piova da setenbre a novenbre.
Milagro (Spagna)
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Navara, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma Navara.
Brillac
Brillac el xe on comun de   639 abitanti del departemento de Charente che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Tunizìa
Demografia
La majorìa de la popołasion xe muxułmana.
Namìbia
Lengoe
El inglexe el xe lengoa oficial. La zente la parla anca oshiwambo, afrikaans e todesco.
Kyiv
Nome
Prima de ła standardixasion de l’alfabeto a l’inisio d’el 20º sècoło, el nome xera scrìo anca cofà Кыѣвъ, Киѣвъ o Кіѣвъ, co ła létara jat (ѣ) oramài òbsołeta. Ł’ortografia ucràina antìga d’el 14º e 15º sècoło ła xé stà nominalmente *Києвъ, ma ghe xé stàe diverse ortografie atestade 'ntra cui кїєва (gen.), Кїєвь, e Киев (ac.), кїєво o кїєвом (strum.), києвє, Кіеве, Кїєвѣ, Києвѣ, o Киѣве (loc.).
In łéngua grega bixantina d’el 10º sècoło, in De administrando imperio de Costantino Ⅶ Porfirogénito, ła sità ła venia scrìa cofà Κιοάβα (Kioava), Κίοβα (Kiova) e «anca ciamà Sambatas», Σαμβατάς. In arabo, el xé كويابة (Kūyāba), cofà se cate inte ł’òpara de Al-Istakhri d’el 951 d.C., e Zānbat, segondo Ibn Rusta e antri autori d’el 10º sècoło. In latin medieval, cofà int’el Chronicon de Tietmaro de Merseburgo d’el 1015, el xera mensionà 'fà Cuieva. Dapò ła só ricostrusion int’el 15º sècoło, Kyiv l’era ciamà co el nom turco (tataro de Crimia) Menkerman o Mankerman.
Fondasion
Łe Cròniche de i ani pasai łe dise che ad un cèrto pónto durante ła fin d’el 9° o l’inisio d’el 10° secoło Askold e Dir, che poría èser stài de proveniensa vichinga o variaga, i gavéa goernà a Kyiv. Furono sasinài da Oleg de Nóvgorod int’el 882, ma calchedùni istòreghi, cofà Omeljan Pritsak e Constantine Zuckerman, i contestava, sostegnindo che el domìnio caxaro continuò fin a i ani 1920, lasando documenti istòreghi cofà ła Łétara chioviana e ła Łétara de Schechter.
Stazzona
el xe un comun inte la provincia de Como chel fa parte de la rejon Lombardia
San Juzepe
Juzepe, par el Novo Testamento, el ze ło spozo de Maria e el pare putativo de Jezù. El nome Juzepe ła ze ła version de ł'ebraega Yosef, traverso el latin Ioseph.
Messerschmitt Bf 109
Inte el 1937 el ga vudo el "bateximo del fogo" inte ła guera çiviłe spagnoła.
Octeville-l'Avenel
Octeville-l'Avenel el xe on comun de   218 abitanti del departemento de Manche che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Saint-Pantaléon
Saint-Pantaléon el xe on comun de   200 abitanti del departemento de Vaucluse che el fa parte del rejon Provensa-Alpe-Costa Axura in Fransa.
Garzeno
el xe un comun inte la provincia de Como chel fa parte de la rejon Lombardia
La Garganta
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cáceres, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Estremadura.
Cairo Montenotte
el xe on comun inte la provincia de Savona chel fa parte de la rejon Liguria
Griante
el xe un comun inte la provincia de Como chel fa parte de la rejon Lombardia
Carlo Dragone
Carlo Dragone (Frabosa Soprana, 2 de zugno 1911 – Roma, 12 de febraro 1974) el xe sta on prete paolin, scritor e critego łeterario itałian, conosesto par el so "comento e parafrasi ała Divina Comedia" e par gaver conposto ła Spiegasion del Catechismo de San Pio X.
In tel 1970 ghe xe sta asegnà, in cuałità de titoło łeterario, ła medaja de oro da ła sesion internasional par el sviłupo de łe Łetere e de łe Arti e par ła prestasion cultural de ł'ONU.
Primo prinsipio de ła termodinàmica
Formulaẑion par un Sistema Ciuso
Par a sistema ciuso, o sia che no el pol scanbiar gnissuna massa co el esterno, i ultimi do adendi chiaramente i ze 0, cossì la relaẑion la sarà:
San Cristòfoƚo
__HIDDENCAT__
San Cristòfoło el xe sta senpre venerà come el patrono de cuełi che i ga a che far col trasporto, come barcariołi, pełegrini, fachini. El xe sta anca proclamà protetor dei autisti.
Primo prinsipio de ła termodinàmica
Formulaẑion par un Sistema Ciuso
La prima leje de la termodinamica la definiss la energia interna come funẑion de stato, o sia na carateristica termodinamica adata a identificar al stato energetico del sistema in esame. Pì senplicemente, date le coordinade termodinamiche de pression, massa e tenperatura par al sistema in question, al valor de U al ze univocamente determinà indipendentemente dal processo doperà par ruar a tal stato: U la representa quindi na funẑion de stato.
Monte San Michele
El Monte San Michełe, Monte San Michele (itałian), Debela griža (zloven) o Mont Sant Michêl (furlan) el ze un monte inte'l Carso, infra i comuni de Sagrà e Savonja d'Izonso (soratuto ła frasion de San Martin de'l Carso), no tanto łontan de'l Mar Adriàtego.
Egüés
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Navara, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma Navara.
San Sèrvoło
I edifici
Atualmente i edifici xe sudivisìbiłi intra na parte monumental dove se ga sviłupà i antighi insediamenti benedetini del VII e VIII secoło e quełi costruìi inte el XIX secoło.
Svalbard
Demografia
Ła popołasion ła xe de sirca 2 500 abitanti.
Enrico Dandolo
El xe stà ełeto par el dogado el 21 de zugno 1192, co che el gavea otantasincueani, e en el so dogado el xe ancà deventà orbo pàtoco. Anpò este robe, ła xe consideràda na pàrsona de gran corajo et co en garn anèmo, el ga otignìdo par Venesia on muçio de conquiste de prestiçi ndò ła Cuarta Croxada, e el ga portado ła Respublica a un de i sò pisè grand mumenti de spiàndor.
Cintruénigo
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Navara, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma Navara.
Alberoni
Na pianta de Nicolo' dal Cortivo del 1530 mostra in modo detaglià ła antiga topografìa dove che conpare zone de spiagie łitoranee, formasion a dune e coltivasion a vigna.
Heiden (Svisara)
el xe un comun del canton Apenxeło Esterno inte ła Svisara
Cajena
thumb
Roa (Spagna)
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Burgos, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Distreto de Urfahr-Umgebung
El  l'è uno dei distreti de l'Austria drento al land de l'Alta Austria.
Giusvalla
el xe un comun inte la provincia de Savona chel fa parte de la rejon Liguria
Parochia de Andorra la Vella
Andorra la Vella l'é la pì picola Parochia de Andora co 23.505 anime (dato 2010).
Haile Selassie
Biografia
Fioło de Ras Makonnen e cugxin de Ras Menelik, Haile Selassie el crese a corte e ł'aministra el governatorado de Harar. Ai scuminsi el xe considerà come el posìbiłe sucesor de so cuxin Menelik, ma el trono el va al musulman Ras Iyasu V. Selassie, parò, el ło fa tirar zo durante na rivolta anti-islamica e el diventa regente durante el regno de ła Regina Zauditu.
Zael
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Burgos, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Paolo Bonolis
In conpanjìa de'l só amigo e cołega de łaoro Luca Laurenti, co el cuało el cołabora da'l 1991, el forma una de łe copie pì amàe de ła tełevizion italiana. A'l 2019 el ze tra i condutori pì pagài de ła tełevizion itałiana (insieme a Maria De Filippi e a Gerry Scotti), łigà a Mediaset co un contrato de sirca 10 miłioni de euro a l'ano.
I ezordi in Rai e i primi varietà a Mediaset
El ga scominsià ła só cariera inte'l 1980 in Rai, co ła condusion, a 19 ani, de'l programa par tozi 3, 2, 1... contatto!.
Ła note de'l 30 marso 1992, a'l fianco de Anna Praderio, el ga comentà par Canale 5 Ła sarimonia de consenja dei Oscar, mentre insieme co Jo Squillo, Ła sera de'l 29 magio de'l steso ano, el ga prezentà Ła serada spesiałe Caccia al ladro, in onda in prima serada senpre so Canale 5. Inte l'istà de'l 1992 el ga conduzesto Bulli & pupe, co Antonella Elia e algune de łe toze de Non ze la Rai, programa che'l ga redità inte ła stajon 1992/1993 da Enrica Bonaccorti e che el ga conduzesto da'l 14 setenbre 1992 a'l 3 łujo 1993. El ga conduzesto inazonta un spesiałe de Cao de l'ano de Canale 5, co na pontada spesiałe de'l varietà zornałier, andada in onda ła note de San Silvestro.
Laigueglia
el xe un comun inte la provincia de Savona chel fa parte de la rejon Liguria
Reprodusion
320 px|miniatura|destra|Inte le specie dei uniselulari la reprodussion asessuata par mitosi la xe l'ùgnola maniera par generare nuvi individui: par sta rason la sèlula fiola la xe squasi senpre conpagna a la mare par genoma e l'introdussion de variabilità genètica la xe assè più difìssile. 320 px|miniatura|destra|El fuco (sora) xe el màscolo del'ava e no'l ga altro rolo biològico cognossudo se non quelo de varentare la reprodussion sessuata par la generassion de nuvi fuchi e ave regine (come quela soto). Le ave da mandòpara le se gènera par na particolare forma de reprodussion asessuata ciamà [[partenogènesi.]] 320 px|miniatura|destra|Le strategie r e K de reprodussion le xe modeli che i descrive situassion estreme, ciaramente in natura le varie specie le ga ndamenti dei nùmari dei individui manco prevedìbili, cussì come miga prevedìbili le xe le variassion del'anbiente. La reprodussion, o procreassion, la xe el processo biològico fondamentale, grassie al qualo da un o più organismi genituri se ga la generassion de un nùmaro varìàbiłe de fiuli. Sti qua, rissevendo l'informassion genètica, i xe donca caraterizai da un genotipo sìmile a quelo dei genituri e de frecuente i ghe someja anca par fenotipo. Se trata de un fenòmeno fondamentale par la stessa definission de vita: tuti i organismi dei quali semo a cognossensa i se ga orisenai da altri grassie a la so reprodussion e cussì capitarà par le generassion che le verà dopo.
Roccavignale
el xe un comun inte la provincia de Savona chel fa parte de la rejon Liguria
Maria Madalena
El nome Madałena el vien da "Magdała", na picola çitadina sora ła sponda osidentałe del Lago de Tiberiade, dito anca de Genesaret.
Azate
Azate el xe on comune de 3 820 abitanti inte ła provincia de Varexe.
Małamoco
Orsùzo l'abitato da'l nome a l'atual boca de porto, situà alguni chiłometri pì a sud e nota anca come porto dei Alberoni prinsipal intrada dei mercantiłi direti a łe banchine de Marghera e a'l Porto de San Łunardo.
Sainte-Cécile-les-Vignes
Sainte-Cécile-les-Vignes el xe on comun de  2 505 abitanti del departemento de Vaucluse che el fa parte del rejon Provensa-Alpe-Costa Axura in Fransa.
Abáigar
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Navara, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma Navara.
Genga
Frasion
Avenale, Bivio Filipponi, Camponocecchio, Caolavilla, Casamontanara, Cerqueto, Colcello, Colleponi, Falcioni, Gattuccio, Meleto, Monticelli, Palombare, Pianello, Pierosara, Rocchetta, Rosenga, San Donnino, San Fortunato, San Vittore, Trapozzo, Trinquelli, Vallemania, Valtreara.
Palomonte
Palomonte el xe un comun italian de 4 049 abitanti. El xe in provincia de Salerno inte ła rejon Canpania e el se estende so na area de 28,3 km². L'abità el xe situà a 550 metri s.l.m. El confina co i comuni de Buccino, Colliano, Contursi Terme e Sicignano degli Alburni.
Christopher McCandless
Te el aoril del 1992 el ga partì par l'Alasca co pok de magnar parché el olea viver co senplicità, ma el é mort par ér magnà i semi no comestìbili de na pianta comestìbile.
Ua mericana
Descrision
La qualità la ze vigorosa e piena de forchete. La ze tanto forta te i confronti de i sonch e de la filossera e la ciama poco concime. le foje le ze de mèdie dimension, verda scura par sora e cirara e opaca par sot. la ze pitost tonda e dentelada.
Beschreibung
Die Rebsorte ist starkwüchsig und reichtragend. Sie besitzt hohe Pilz- und Reblausresistenz und benötigt kaum Dünger. Sie kommt gut mit tropischen und subtropischen Bedingungen zurecht. Isabella bringt stark wollige Triebspitzen mit einem leichten Ansatz von Karminrot hervor. Ihre mittelgroßen Blätter sind dreilappig mit langgezogenem, keilförmigem Mittellappen. Die Oberseite der Blätter ist dunkelgrün. An der Unterseite sind sie grauweiß und extrem wollig bis filzig. Die Stielbucht der Blätter hat V-Form und ist geschlossen bis überlappend. Der Blattrand weist nur eine leichte Zähnung auf.
Verwendung
Die weltweite Verbreitung wird auf ca. 70.000 Hektar bestockter Rebfläche geschätzt. Mehr als ein Viertel dieses Bestandes ist in Brasilien beheimatet.
Malpartida de Plasencia
__HIDDENCAT__
Kinder (Ferrero)
Kinder ła ze na marca comersiałe itałiana, de propietà de l'azienda itałiana Ferrero S.p.A., che ła identifega na łinea de prodoti dolsiari, zenaralmente a baze de ciocołato.
Kinder Cioccolato
El primo prodoto reałizà co ła marca Kinder: ła ze na bareta de glasa al łate infarsìa de ciocołato Kinder. El suceso el ze stà mediato e daspuò ła Ferrero ła ga continuà a idear risete par ła creasion de un nùmaro senpre maxor de prodoti.
Kinder Cereali
Na bareta co ła stesa consistensa del Kinder Cioccolato, co ła difarensa de na forma pì łarga e ła zonta dei sincue sereałi. El pezo neto de'l prodoto el ze de 21 g e el ze uno dei prodoti de ła łinea Kinder publisizài come pì "sani" e nutrisionałi. El ze stà produzesto par ła prima volta inte'l 1976.
Kinder Schoko Bons
Picołi voveti al łate e scaje de noziołe coverte de ciocołato al łate.
Kinder Cards
A se trata de un partegołar biscòto a dopia cialda, de cui una a baze una de cacao, co na crema al łate e cacao comersiałizà da'l 2017. A l'interno de ła confesion A ze posìbiłe catar un còdeze par aceder a ła fàbrega de ciocołato Kinder.
Pellezzano
Pellezzano el xe un comun itałian de 10 580 abitanti. El xe in provincia de Salerno inte ła rejon Canpania e el se estende so na area de 14,04 km². L'abità el xe situà a 247 metri s.l.m. El confina co i comuni de Baronissi, Cava de' Tirreni e Salerno.
Seła de Valbona
thumb|Ła Seła de Valbona Ła Seła de Valbona xe un paso 'ntełe montagne de łe Laste, in Veneto, provinça de Vicensa, a 1782 metri de altesa, intrà Sima Valbona e el Coston d'Arsiero e el monte Toraro. Ghe pasa ła strada ke da Toneza del Cimon ła mena in Trentin, a Paso Coe.
Cabañas Raras
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de León, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Całor spesifego
Relaẑion
.
Mata de Alcántara
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cáceres, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Estremadura.
Vigonsa
Storia
Sti posti i xe abitai da un mucio de sècołi, xà da łe popołasion paleovènete. El teritorio de Vigonsa se se cata inte el séntro del Graticołato roman. Pare chel nome de sto posto el vegna da un cao łongobardo ciamà Gunz, al cuałe el xe stà tacà ła raixa de vicus, deventada vigo, prexente anca inte el nome de Vigodàrxare. Pol darse chel salti fora da un bivio (Bicuntius) su ła strada che, da Pàdova, ła portava a Venesia da na parte e a Trevixo da st'altra.
Vila
La vila belumata
Le residense de canpagna da alora le ga tacà a acuisir serti lussi tipici de le vile.
328 v.C.
El 328 v.C. (CCCXXVIII v.C in numari romani) el xe on an de el IV secoło v.C..
Hegoalde
Come sinonimo se uxa anca ła denominasion Paexe Basco peninsułare (in contrapoxision a Paexe Basco continentałe). Anca i nomi Paexe basconavaro o Paexe Basco-Navaro i'è stè utiłixe in difarenti momenti storici, come in tel projeto de Statuto Basco-Navaro durante ła Seconda Republica Spagnoła par denominar l'insieme de sti teritori.
Pinus cembra
Al firm, dito anca cenbaro (nome sientifego Pinus cembra), al ze an albaro senprevert a foje a ghi del genere Pinus che al viu te le Alpi. Al so legn al ze pregià e al gnen doperà in modo particolar par far sculture. El xe el unego pin a 5 aghi che cres spontaneo in Eoropa.
Legn
thumb|Pinus cembra|sinistra Al firm al cress a pianpianet, e par sto tanto al svilupa an legn dur, ma insieme anca sensa venadura (afermasion che va vista in senso strutural, no botanico!). Par sti motivi al ze adato a scolpirlo par far lore e altri atresi, e in particolar modo maschee par serte manifestasion tradisionai de le zone de montagna. Co el firm se pol far anca mobili da la durata incredibile, dal bon parfun de rasa e dal color su el ross.
H. G. Wells
Opere
Nisuna ła xe mai stada publegada in vèneto. El titoło en vèneto no'l xe ofisial.
Perito
Perito el xe un comun itałian de 1 007 abitanti. El xe in provincia de Salerno inte ła rejon Canpania e el se estende so na area de 24 km². L'abità el xe situà a 460 metri s.l.m. El confina co i comuni de Cicerale, Lustra, Monteforte Cilento, Orria, Prignano Cilento, Rutino e Salento.
Stein (Apenxeło Esterno)
el xe un comun del canton Apenxeło Esterno inte ła Svisara
20 de setenbre
El 20 de setenbre el ze el 263° dì dal scumìsio de l'ano drio del całendàrio gregorian e el 264° inte i ani bizesti. Par rivar al cao de l'ano ghe vołe oncora 102 dì.
Čakovec
el xe on comun inte la rejon del Mezimurje che ła fa parte del stato de ła Croasia.
A-Team
Inte'l 2010 A ze usìo fòra inte i sinema un film omonemo bazà so la serie televiziva.
Trama
- Fraze introdutiva de łe prime cuatro stajon de ła serie
Caturà da łe autorità militari, inte l'ùltema stajon l'A-Team el aceta ła proposta de prestar servisio in mision segrete de'l governo, soto el comando de'l zenerałe Hunt Stockwell, in alternativa a ła pena de morte da scontar tramite fuziłasion.
Parsonaji segondari
Intrepida zornałista che, inte'l tentativo de documentar łe visende de l'A-Team, ła ghe ne vien speso coinvolta.
Intestin tenue
Fisiologia
La motilità del intestin tenue la xe caraterizada da onde peristàltiche in tel verso che el ponta al'intestin crasso: le xe generade localmente soratuto dal'atività coordenada de la tònaga muscolare e'l so plesso de Auerbach, ma la vien influensada dal sistema nervoso vegetativo, dai ormoni e da fàrmaci
Cortiu
Funsion principal
La so funsion principal la ze quela de costituir an colegamento tra al edificio e el contesto (cortiu esterno) e/o tra anbienti diversi de na unica unità produtiva o abitativa.
Waldstatt
el xe un comun del canton Apenxeło Esterno inte ła Svisara
Maria Schmolln
el xe on comun del distreto de Braunau am Inn che el fa parte del stato de ła Alta Austria in Austria
Éterpigny (Somme)
Éterpigny el xe on comun de   168 abitanti del departemento de Somme che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Morea
Le cità principali le xe: Argo, Kalamata, Patrasso, Pirgo.
Bercianos del Páramo
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de León, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Pelleport
Pelleport el xe on comun de   515 abitanti del departemento de Alta Garona che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.