cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Neołoxismo
Ła neołoxia ła xe una de łe prinsipałi manjiere inte ła cuała ła łéngua ła se renova. El recorso ai neołoxismi el deriva de sòłito da ła exijensa de identifegar invension, fenòmani, descuerte e reałixasion de resente conparsa o difusion.
Łéngua estinguesta
Łéngua morta - Evołusion e utilità dosimołòxega
El tèrmano łéngua morta el se rifarise comunemente anca a na łéngua pì antiga che ła xe signifegadivamente canbiada o che ła se ga evolvesta inte on novo, autònomo grupo lenguìstego, el cuało proceso de divixion lenguìstega el rexùltee conpletà. El latin par exénpio ła xe on altra łéngua morta che no gavendo altri locudori nadivi, ła xe isteso ła baxe del latin volgare, el cuało el se ga dopo evolvesto inte łe moderne łéngue romanxe.
Laßnitzhöhe
el xe on comun marcà del Distreto de Graz-Umgebung che el fa parte del del stato de Stiria in Austria
Frumales
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Segovia, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
767
El 767 (DCCLXVII en numeri romani) el xe un an del VIII secoło.
Landriano
el xe on comun inte la provincia de Pavia che la fa parte de la rejon Lombardia
Marugán
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Segovia, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Alcaucín
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Màłaga, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Andałusia.
Perrefitte
el xe on comun del çircondario del Jura Bernexe che el fa parte ła rejon del Jura Bernexe inte el canton Berna in Svisara
Bad Blumau
el xe on comun del Distreto de Hartberg-Fürstenfeld che el fa parte del del stato de Stiria in Austria
Benarrabá
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Màłaga, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Andałusia.
Lomello
el xe un comun inte la provincia de Pavia che la fa parte de la rejon Lombardia
Lardirago
el xe un comun inte la provincia de Pavia che la fa parte de la rejon Lombardia
Lirio
el xe un comun inte la provincia de Pavia che la fa parte de la rejon Lombardia
Ojén
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Màłaga, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Andałusia.
Donhierro
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Segovia, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Diemtigen
el xe on comun del çircondario del Frutigen-Niedersimmental che el fa parte ła rejon del Oberland inte el canton Berna in Svisara
Languilla
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Segovia, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Großsteinbach
el xe on comun del Distreto de Hartberg-Fürstenfeld che el fa parte del del stato de Stiria in Austria
779
El 779 (DCCLXXIX en numeri romani) el xe un an del VIII secoło.
Periana
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Màłaga, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Andałusia.
Robecco Pavese
el xe on comun inte la provincia de Pavia che la fa parte de la rejon Lombardia
Maria Elena Boschi
La xe sta nominada Ministro par ła Riforma Costituzional el primo governo Renzi e Segretario del consejo dei ministri el primo governo Gentiloni.
Wimmis
el xe on comun del çircondario del Frutigen-Niedersimmental che el fa parte ła rejon del Oberland inte el canton Berna in Svisara
Ausejo de la Sierra
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Soria, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Grindelwald
el xe on comun del çircondario del Interlaken-Oberhasli che el fa parte ła rejon del Oberland inte el canton Berna in Svisara
Almargen
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Màłaga, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Andałusia.
Niederried bei Interlaken
el xe on comun del çircondario del Interlaken-Oberhasli che el fa parte ła rejon del Oberland inte el canton Berna in Svisara
Signifegante
In lenguìstega co signifegante se ìndega el pian de l'espresion, corełà al signifegà, o pian del contegnuo, drento de on segno, El signifegante el xe ła forma, che ła rinvia a on contegnuo. L'union de forma e contegnuo, ła relasion intrà signifegante e signifegà, el definise el segno, segondo łe enunsasion de Ferdinand de Saussure.
Cartajima
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Màłaga, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Andałusia.
Habkern
el xe on comun del çircondario del Interlaken-Oberhasli che el fa parte ła rejon del Oberland inte el canton Berna in Svisara
Humilladero
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Màłaga, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Andałusia.
Almenar de Soria
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Soria, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Ferriere (Italia)
el xe on comun inte la provincia de Piacensa chel fa parte de la rejon Emilia-Romagna
807
El 807 (DCCCVII en numeri romani) el xe un an del IX secoło.
Signifegà
El signifegà el xe on conceto esprimesto co segni che i połe èsar gràfegi, verbałi-orałi, o co segnałi o sesti. El signifegà el parmete de capir o esprìmare el senso, el vałore o el conegnuo del segno. Par el lenguista xenevrin Ferdinand de Saussure, el segno lenguìstego el xe costituio da ła union de on signifegà (on conceto, o sia ła nosion mentałe che ghemo de on determenà ojeto) co on signifegante (o sia na forma sonora, o na imàxene orativa).
In semiòtega, el signifegà el xe uno dei vèrtexi del triàngoło semiòtego postułà da Charles Peirce, cofà mostrà inte ła figura de fianco.
Par cheło che revarda ła parte de realtà indegada, se destìngue in xènare intrà:
Tolox
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Màłaga, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Andałusia.
Cirujales del Río
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Soria, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Fuentelsaz de Soria
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Soria, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Sierra de Yeguas
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Màłaga, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Andałusia.
Saanen
el xe on comun del çircondario del Obersimmental-Saanen che el fa parte ła rejon del Oberland inte el canton Berna in Svisara
821
El 821 (DCCCXXI en numeri romani) el xe un an del IX secoło.
Espeja de San Marcelino
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Soria, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Yunquera
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Màłaga, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Andałusia.
Duruelo de la Sierra
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Soria, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Łéngua (lenguìstega)
La łéngua cofà sistema de segni
I segni arbitrari, conbinai co altri segni del steso tipo i costituise un sistema de segni. La łéngua ła połe èsare considerada un sistema in cuanto eła ła mete in rełasion un insieme de signifeganti a l'universo dei signifegai de cheła łéngua istesa.
Caratarìsteghe dei segni
Ła caratarìstega dei segni lenguìsteghi i xe ła duplisità, l'arbitrarietà e ła convensionałità.
La convensionalità ła signifega invese che intrà el emitente e el desinatàrio apartegnenti a ła istesa comunità lenguìstega, ghe xe na convension, o sia un acordo comunegativo.
Le łéngue pì parlae
Internet el xe drio xugar un roło inportante, parché el xe un sełeratore de łe disparità intrà łéngue, par ła uniformità dei modi de esprìmarse, ma el parmete inte el isteso tenpo anca el contato intrà comunità co el isteso idioma.
Łéngue e varietà
El tèrmano "łéngua" no el ga na ùnxoła e unìvoga definision condividesta da tuta ła comunità lenguìstega che ła parmeta de destìnguare intrà łéngue difarenti o varietà de ste cuà. Cysouw e Good i ga ełaborà trè conseti łenguìsteghci: glosònemo (glossonym), docułeto (doculect) e lenguòide (languoid).
Zweisimmen
el xe on comun del çircondario del Obersimmental-Saanen che el fa parte ła rejon del Oberland inte el canton Berna in Svisara
Árchez
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Màłaga, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Andałusia.
Burgistein
Łingambi foresti
s
Fahrni
el xe on comun del çircondario de Thun che el fa parte ła rejon del Oberland inte el canton Berna in Svisara
Teuffenthal
el xe on comun del çircondario de Thun che el fa parte ła rejon del Oberland inte el canton Berna in Svisara
Fuentes de Magaña
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Soria, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Tom Cruise
Biografia
El ga frecuentà ła scòła pùblega "Robert Hopkins" par i grai 3, 4 e 5 e ła scòła mèdia "Henry Munro" par el grao 6, a Gloucester, deso Ottawa, inte l'Ontario. Co'l ga avùo 7 ani A ghe ze stà dianjostegà na forma pìtosto seria de dizlesia, che ła ga mejorà co l'età adulta. Ła fameja ła ga visùo inte'l soborgo Gloucester de Beacon Hill, só pare l'è devenjesto consułente de Defeza par łe forse armàe canadezi. Cruise el ze entrà presto inte'l teatro de ła scòła "Robert Hopkins", co ła suparvizion de l'insenjante George Steinburg.
La Riba de Escalote
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Soria, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Bettola
el xe un comun inte la provincia de Piacensa chel fa parte de la rejon Emilia-Romagna
Langa de Duero
__HIDDENCAT__
Heimberg
el xe on comun del çircondario de Thun che el fa parte ła rejon del Oberland inte el canton Berna in Svisara
San Felices
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Soria, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Las Aldehuelas
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Soria, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
844
El 844 (DCCCXLIV en numeri romani) el xe on an del IX secoło.
Kalwang
el xe on comun marcà del Distreto de Leoben che el fa parte del del stato de Stiria in Austria
Miño de San Esteban
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Soria, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Sorte de fraxe
Ła fraxe conplesa ła xe formada da mìnemo do predegai unii da conxonsion subordenanti, in manjiera che ghe sia na propoxision prinsipałe (co eventuałi coordinate), e altre propoxision subordenae. Se trata, de on ligame intrà una o pì fraxe sénpleghe prinsipałi, co una o pì subordenae. Ghe xe tante prepoxision, cuanti i xe i predegai de ła fraxe.
Vordernberg
el xe on comun marcà del Distreto de Leoben che el fa parte del del stato de Stiria in Austria
861
El 861 (DCCCLXI en numeri romani) el xe un an del IX secoło.
Altaussee
el xe on comun del Distreto de Liezen che el fa parte del del stato de Stiria in Austria
Albareto
el xe un comun inte la provincia de Parma chel fa parte de la rejon Emilia-Romagna
Ligerz
el xe on comun del çircondario de Biena che el fa parte ła rejon del Seeland inte el canton Berna in Svisara
Valdeavellano de Tera
__HIDDENCAT__
Wörschach
el xe on comun del Distreto de Liezen che el fa parte del del stato de Stiria in Austria
870
El 870 (DCCCLXX en numeri romani) el xe on an del IX secoło.
Alanís
__HIDDENCAT__
Mitterberg-Sankt Martin
el xe on comun del Distreto de Liezen che el fa parte del del stato de Stiria in Austria
Fornovo di Taro
el xe on comun inte la provincia de Parma chel fa parte de la rejon Emilia-Romagna
Lesignano de' Bagni
el xe on comun inte la provincia de Parma chel fa parte de la rejon Emilia-Romagna
Sankt Gallen
el xe on comun marcà del Distreto de Liezen che el fa parte del del stato de Stiria in Austria
886
El 886 (DCCCLXXXVI en numeri romani) el xe on an del IX secoło.
Bargen (Berna)
el xe on comun del çircondario del Seeland che el fa parte ła rejon del Seeland inte el canton Berna in Svisara
Müntschemier
el xe on comun del çircondario del Seeland che el fa parte ła rejon del Seeland inte el canton Berna in Svisara
885
El 885 (DCCCLXXXV en numeri romani) el xe on an del IX secoło.
893
El 893 (DCCCXCIII en numeri romani) el xe un an del IX secoło.
Epsach
el xe on comun del çircondario del Seeland che el fa parte ła rejon del Seeland inte el canton Berna in Svisara
907
El 907 (CMVII en numeri romani) el xe un an del X secoło.
905
El 905 (CMV en numeri romani) el xe on an del X secoło.
Fuentes de Andalucía
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Sevija, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Andałusia.
Gómara
__HIDDENCAT__
Worben
el xe on comun del çircondario del Seeland che el fa parte ła rejon del Seeland inte el canton Berna in Svisara
Lora de Estepa
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Sevija, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Andałusia.
925
El 925 (CMXXV en numeri romani) el xe on an del X secoło.
Vinuesa
__HIDDENCAT__
Recuerda
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Soria, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Almazul
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Soria, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Maján
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Soria, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
932
El 932 (CMXXXII en numeri romani) el xe on an del X secoło.
Coripe
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Sevija, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Andałusia.
Noviercas
__HIDDENCAT__
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Soria, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Herrera (Spagna)
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Sevija, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Andałusia.
Nolay (Soria)
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Soria, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Villa Minozzo
el xe on comun inte la provincia de Rexa inte l'Emilia chel fa parte de la rejon Emilia-Romagna
962
El 962 (CMLXII en numeri romani) el xe on an del X secoło.
Tejado
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Soria, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
969
El 969 (CMLXIX en numeri romani) el xe un an del X secoło.
El Cuervo de Sevilla
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Sevija, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Andałusia.
Torlengua
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Soria, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
963
El 963 (CMLXIII en numeri romani) el xe un an del X secoło.
Almenara de Adaja
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Valladolid, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
981
El 981 (CMLXXXI en numeri romani) el xe un an del X secoło.
Ligonchio
el xe on comun inte la provincia de Rexa inte l'Emilia chel fa parte de la rejon Emilia-Romagna
Canossa
el xe on comun inte la provincia de Rexa inte l'Emilia chel fa parte de la rejon Emilia-Romagna
983
El 983 (CMLXXXIII in numeri romani) el xe un an del X secoło.
Porsche
Ła Porsche (pronunsia todesca: ; in itałian comunemente ) ła ze na caza automobiłìstega todesca co sede a'l cuartier Zuffenhausen de ła sità de Stocarda (Baden-Württemberg).
Bustillo de Chaves
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Valladolid, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Porsche
Asesori
Tramite ła controłada Porsche Design l'azienda ła prozeta e desenja da arcuanti ani anca asesori par łe auto e vari altri prodoti (fornimento sportivo, cansełarìa, informàtega...) co ła marca de ła caza mare, ad ezenpio rełogi, pipe, portaciave, onbrełe, vałize, scarpe, felpe, polo, pontapeti, ociałi, parfumi.
Montecchio Emilia
el xe on comun inte la provincia de Rexa inte l'Emilia chel fa parte de la rejon Emilia-Romagna
Canalejas de Peñafiel
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Valladolid, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
987
El 987 (CMLXXXVII en numeri romani) el xe on an del X secoło.
Ameno
el xe un comun inte la provincia de Novara chel fa parte de la rejon Piemonte
991
El 991 (CMXCI en numeri romani) el xe un an del X secoło.
Barengo
el xe un comun inte la provincia de Novara chel fa parte de la rejon Piemonte
998
El 998 (CMXCVIII en numeri romani) el xe on an del X secoło.
Boca
el xe un comun inte la provincia de Novara ch'el fa parte de la rejon Piemonte.
Niccolò Fabi
I ani 2010
El 3 de łujo 2010 so fia Olivia, de 22 mesi, mor par na meninxite fulminante a l'ospeal pediatrego Bambino Gesù de Roma. In so memoria el deside de organixar, insieme a ła conpagna Shirin Amini, un concerto co fini benefisi, ("Parole di Lulù") el 30 de agosto a Mazzano Romano (Roma), al cuało ga ciapà parte tanti artisti de ła mùxega itałiana (tra cui Elisa, Paola Turci, Marina Rei, Cristina Donà, Pilar, Tosca, Fiorella Mannoia, Max Gazzè, Daniele Silvestri, Samuele Bersani, Pacifico, Simone Cristicchi, Pier Cortese, Alex Britti, Jovanotti, Giuliano Sangiorgi, Claudio Baglioni, Gianni Morandi, Luca Barbarossa co Neri Marcorè, Enrico Ruggeri, Subsonica, Mokadelic, Paolo Belli, Paolo Vallesi, Alberto Fortis e tanti altri). El 18 de novenbre 2010 ad Ancona, el ga risevùo el "Premio Zamenhof 2010 - Le voci della pace" par aver meso ła so muxica e ła so voxe par l'Afrega, par łe popołasion pì povare, in partegołar dei pì vulnerabiłi, i putèłi, reałixando spetacołi e canson par costruir 20 scòłe in Sudan e un novo ospeàl pediatrego in Angoła. El srive par Serena Abrami el brano "Lontano da tutto", co cui ła partesipa a Sanremo Giovani 2011.
Da febraro 2016 el xe docente de ła sesion Canson de l'Oficina de łe Arti Pier Paolo Pasolini, progeto de alta formasion de ła Rejon Lasio inte l'anbito de ła canson, del teatro e del multimediałe, coordenà respetivamente da Tosca, Massimo Venturiello e Simona Banchi, inte i cuałi si acede par bando publego. El 15 de łujo 2016, a Marina di Carrara, el riçeve el "Premio Lunezia Canzone d Autore" par el vałor musical-łeterario de l'album "Una somma di piccole cose". El 20 de setenbre 2016, co "Una somma di piccole cose", el se axudega da novo ła Targa Tenco par ła categoria 'Album de l'ano'.
San Pietro Mosezzo
el xe on comun inte la provincia de Novara chel fa parte de la rejon Piemonte
Castroverde de Cerrato
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Valladolid, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
1008
El 1008 (MVIII en numeri romani) el xe on an del XI secoło.
1002
El 1002 (MXII en numeri romani) el xe on an del XI secoło.
1004
El 1004 (MIV en numeri romani) el xe on an del XI secoło.
Nibbiola
el xe un comun inte la provincia de Novara chel fa parte de la rejon Piemonte
Meina
el xe un comun inte la provincia de Novara chel fa parte de la rejon Piemonte
Nava del Rey
el xe un comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Valladolid, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
1024
El 1024 (MXXIV en numeri romani) el xe on an del XI secoło.
1028
El 1028 (MXXVIII en numeri romani) el xe on an del XI secoło.
Vinzaglio
el xe un comun inte la provincia de Novara chel fa parte de la rejon Piemonte
1026
El 1026 (MXXVI en numeri romani) el xe on an del XI secoło.
1029
El 1029 (MXXIX en numeri romani) el xe un an del XI secoło.
Laguna de Duero
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Valladolid, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Soriso
el xe un comun inte la provincia de Novara chel fa parte de la rejon Piemonte
Cavaglietto
el xe un comun inte la provincia de Novara chel fa parte de la rejon Piemonte
Quintanilla de Onésimo
__HIDDENCAT__
Cureggio
el xe un comun inte la provincia de Novara chel fa parte de la rejon Piemonte
Colazza
el xe un comun inte la provincia de Novara chel fa parte de la rejon Piemonte
Roales de Campos
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Valladolid, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
1057
El 1057 (MLVII en numeri romani) el xe un an del XI secoło.
San Miguel del Arroyo
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Valladolid, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
1049
El 1049 (MXLIX en numeri romani) el xe un an del XI secoło.
1070
El 1070 (MLXX en numeri romani) el xe on an del XI secoło.
Santibáñez de Valcorba
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Valladolid, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Suno
el xe un comun inte la provincia de Novara chel fa parte de la rejon Piemonte
Paruzzaro
el xe un comun inte la provincia de Novara chel fa parte de la rejon Piemonte
1086
El 1086 (MLXXXVI en numeri romani) el xe on an del XI secoło.
1094
El 1094 (MXCIV en numeri romani) el xe on an del XI secoło.
Villacid de Campos
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Valladolid, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Villalán de Campos
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Valladolid, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
1110
El 1110 (MCX en numeri romani) el xe on an del XII secoło.
La Thuile (Italia)
el xe un comun de la Vałe d'Aosta.
1109
El 1109 (MCIX en numeri romani) el xe un an del XII secoło.
1112
El 1112 (MCXII en numeri romani) el xe on an del XII secoło.
1115
El 1115 (MCXV en numeri romani) el xe on an del XII secoło.
Villamuriel de Campos
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Valladolid, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
1121
El 1121 (MCXXI en numeri romani) el xe un an del XII secoło.
Manzanillo (Spagna)
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Valladolid, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
1124
El 1124 (MCXXIV en numeri romani) el xe on an del XII secoło.
1134
El 1134 (MCXXXIV en numeri romani) el xe on an del XII secoło.
1148
El 1148 (MCXLVIII in numeri romani) el xe on an del XII secoło.
Fontihoyuelo
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Valladolid, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
1185
El 1185 (MCLXXXV in numeri romani) el xe on an del XII secoło.
1199
El 1199 (MCXCIX in numeri romani) el xe un an del XII secoło.
1204
El 1204 (MCCIV in numeri romani) el xe un an del XIII secoło.
Peñafiel
el xe un comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Valladolid, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
1213
El 1213 (MCCXIII en numeri romani) el xe un an del XIII secoło.
Fuensanta
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Albacete, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja-La Mància.
Balazote
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Albacete, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja-La Mància.
Higueruela
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Albacete, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja-La Mància.
Pozohondo
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Albacete, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja-La Mància.
Letur
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Albacete, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja-La Mància.
Pozuelo
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Albacete, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja-La Mància.
San Pedro (Spagna)
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Albacete, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja-La Mància.
Caudete
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Albacete, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja-La Mància.
Minaya
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Albacete, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja-La Mància.
El Robledo
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Ciudad Real, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja-La Mància.
Navas de Estena
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Ciudad Real, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja-La Mància.
Fuente el Fresno
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Ciudad Real, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja-La Mància.
Puebla de Don Rodrigo
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Ciudad Real, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja-La Mància.
Viso del Marqués
__HIDDENCAT__
Villarta de San Juan
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Ciudad Real, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja-La Mància.
Villamanrique
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Ciudad Real, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja-La Mància.
Miguelturra
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Ciudad Real, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja-La Mància.
Prinsìpio/Avegniminti 4 lujo
<templatestyles src="Intestasion/styles.css" />
Prinsìpio/Avegniminti 2 lujo
<templatestyles src="Intestasion/styles.css" />
Almedina
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Ciudad Real, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja-La Mància.
Crize iraniana de 1946
Dopo del conflito ła Repùblega Popołare de l'Azerbaijan e ła Repùblega de Mahabad, łe se ghea declarà indipendenti e łe conbatarà łe trupe iraniane co el suporto soviètego.
Provincia de Ciudad Real
Ła  ła xe una de łe nove province de ła comunità autònoma de ła Casteja-La Mància, inte ła Spagna sentrałe.
Abia de la Obispalía
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cuenca, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja-La Mància.
Cañada Juncosa
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cuenca, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja-La Mància.
Barajas de Melo
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cuenca, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja-La Mància.
Banca Sentrałe Eoropea
La Banca sentrałe eoropea (BCE) ła ze ła banca sentrałe incargada de ła mesa in ato de ła pułìtega monedària par conto dei 19 stati de l'Union Eoropea, i cuałi i ga aderio a ła moneda ùgnoła fazendo cusita ła denomenada zona eoro e de ła pułìtega de viziłansa soi enti de crèdito.
Confarensa de Potsdam
Partesipanti e órdene del dì
I partesipanti a ła conferensa i zera:
Alcázar del Rey
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cuenca, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja-La Mància.
Declarasion de indipendensa
Ła declarasion de indipendensa el ze ato che el proclama ła indipendensa de un serto teritòrio del stato al cuało el zera antesedentemente sojetà. Co sto ato el teritòrio del cuało se ghe proclama ła indipendensa el reclama tute łe prerogative de un stato sovran.
Buenache de la Sierra
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cuenca, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja-La Mància.
Open Handset Alliance
Racuanti dei so menbri i ze Google, HTC, Dell, Intel, Motorola, Samsung, LG, T-Mobile, Nvidia y Wind River Systems.
Belmonte (Spagna)
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cuenca, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja-La Mància.
Cinco de Mayo
El Cinco de Mayo (in łéngua vèneta Sìncue de Majo) el ze un dì festivo che el vien sełebrà ogni ano inte el Mèsego e inte i Stati Unii d'Amèrica el 5 de majo.
Portalrubio de Guadamejud
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cuenca, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja-La Mància.
Motilla del Palancar
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cuenca, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja-La Mància.
Enrica Guidi
Enrica Guidi, (Cecina, 17 de febraro, 1985) ła ze na atora itałiana.
Saceda-Trasierra
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cuenca, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja-La Mància.
Pian Marshall
__HIDDENCAT__
Stati Zenerałi del 1789
- Asenblea del 21 de lujo che ła dimandava convocasion dei Stati zenerałi
Revolta aristocràtega contra a l'asołutismo
Col fin de ver pì alte entrae inte i conti statałi e de métar fren ai priviłeji fiscałi, el ministro de ła finansa Charles Alexandre de Calonne el ghea prezentà el 20 de agosto del 1786 un Pian de mejoramento de łe finanse che el prevedea ła sopresion de łe dogane interne, vàrie mezure par ła produsion industriałe e del comerso e ła inpozision de na tasa so tute łe propietà fondiàrie, anca nòbiłi e ecleziàsteghe (prima escludeste).
Košice
Košice (pronunsà in slovaco ; in latin e talvolta in vèneto: Casòvia; in ungareza: Kassa, [ˈkɒʃːɒ]; in todesco: Kaschau, [ˈkaʃau̯]; in połaco: Koszyce, [kɔˈʂɨt͡sɛ]; in ucrain: Кошиці, [ˈkɔʃet͡sʲi]) ła ze na sità de ła Slovàchia orientałe, arente del confin co ła Połònia, l'Ucràina e l'Ungaria sol fiume Hornád. El ga sirca 239,000 abitanti e ła ze ła sità pì popołada de ła Slovàchia. Košice ła ze sede de ła Corte costitusionałe de ła Repùblega Slovaca, de do università, de l'acadèmia aeronàutega slovaca, de un'arcidiòceze de rito roman e de un'eparchia de rito bizantin.
Espozision universałe de Parize (1889)
L'Espozision universałe del 1889, ła se ga avesto a Parize, in Fransa, dal 6 de majo al 31 otobre del 1889. La sede de l'avegnimento ła zera el Canpo de Marte, arente de ła Senna.
Istòrego
L'espozision ła caschea inte el sentenaro da ła Rivołusion franseze e de ła tolta de ła Basteja, ma anca inte el disdotèzemo aniversàrio de ła Tersa Repùblega. La comision organizadora ła ghea decidesto de finansiar l'evegnensa (costada in tuto 41,5 milioni de franchi in confronto dei 43 prevedesti ) co fondi statałi e sitadini col juto de ła Banking House Crédit Foncier de France, oltre che co na lotaria. Adolphe Alphand el ze sta el diretor zenerałe dei laori, Charles Garnier - za projetista de l'Òpara de Parize - el zera consejero de l'architetura e Charles Vigreux el se ghea ocupà dei servisi mecàneghi e ełètreghi.
Santa María de los Llanos
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cuenca, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja-La Mància.
Segretàrio de Stato dei Stati Unii de l'Amèrica
Lista dei Segretari de Stato USA
{{legend|#E6E6AA|Segretàrio de Stato cofà interin}}
Scorpions
Ła sima: Love at First Sting
El disco ga scałà łe clasifeghe e el ze deventà dopio platino ma el zera stà da novo criticà a cauza de ła só covertina che ła mostrava un omo bazar na dona fazéndoghe al steso tenpo un tatuajo so łe łache.
Savage Amusement e Crazy World
Ła bałàdaWind of Change ła ze stà ła canson hit de'l 1991 in tuto el mondo, ocupando ła pozision nùmaro 1 de łe hit parade de 11 nasion e resevendo el World Music Award come mejo canson che un grupo todesco el gabia mai fato.
Partio Sociałista Opararo Spagnoło
__HIDDENCAT__
Scorpions
Return to Forever e Born to Touch Your Feelings - Best of Rock Ballads (2014-presente)
El 28 de avrìl 2020, i Scorpions ga publegà (so'l so canałe YouTube) na nova canson (un curtometrajo de 2 minuti e 16 segondi) intitołada Sign of Hope, ispirada a ła pandemia COVID-19. Tra el 2018 e'l 2020 el grupo ga łaorà a l'insizion de un novo àlbun de inediti che gavarìa da èsar publegà inte'l 2021.
Stiłe e influense
El só primo àlbun Lonesome Crow, el ze fortemente orientà so'l rock psichedèłego ałora in voga in Zarmania (nomenà "Krautrock"). Co'l só segondo àlbun, Fly to the Rainbow, el grupo el scumisiarà a razonzer l'hard rock de cui A ze noti (tra cui spica el brano Speedy's Coming). Ma A ze co l'albun drio, In Trance, che i Scorpions i stabiłise definitivamente el só zènere: l'hard rock psichedèłego. In chel momento el só stiłe el zera ùnego grasie a'l ghitarista Ulrich Roth, łargamente influensà da Jimi Hendrix, co na vena di neo-clasisizmo che ła podeva èsar catà in Ritchie Blackmore dei Deep Purple a'l momento. Łe só influense łe ze vizibiłe: A se trata de grupi cofà Led Zeppelin, Deep Purple, Blue Öyster Cult e Alice Cooper.
Giovanni Battista Maganza
Pare de Alessandro Maganza e antenà de ła fameja de pitori, indicà anca come  Giovanni Battista el Vecio par destenguerlo dal nevodo Giambattista (Vicensa 1577-1617).
G8 del 2009
Partisipanti
Oltre che i lìder del G8, ghea anca partesipà vari cai de Stato de altri paezi.
Crize de l'Iran del 1953
La crize de l'Iran del 19 de agosto del 1953 ła ze stada na oparasion cuerta da segreto, volzesta a far un colpo de stato auspicià e promovesto dai Stati Unii de l'Amèrica , traverso de ła CIA, e dal Regno Unio, traverso de l'MI6, par rovesar el rezime democràtego a l'època goernà dal primo ministro iranian Mohammad Mossadeq, el cuało el gaveva democrategamente vinsesto łe ełesion e che el ghea da poco nasionałizà l'indùstria petrolìfara. Sta oparasion ła zera sta popolarmente denomenada Oparasion Ajax , ufisalmente TP-AJAX par i statunitensi e Oparasion Boot  par i britàneghi.
Joana d'Arco
__HIDDENCAT__
Joana d'Arco (in fransezo Jeanne d’Arc, conosesta anca cofà Joana, ła Damezeła d'Orleans - in franseze Jeanne, la Pucelle d'Orléans - (Domrémy, 1412     - Rouen, 30 de majo del 1431 ), ła ze stada na mìstega eroina e gràsie a Napoleon Bonaparte, dal 1803 ła ze patrona de Fransa , oltre che èsar santa de ła Ceza catòłega.
Tribunałe
Drio ła zerarchia
I połe èsar:
Ferdinando I de Nàpułi
Ferdinando I de Nàpułi (Valencia, 1423 - Nàpułi, 1494) el ze sta re de Nàpułi dal 1458 al 1494.
Stati post-sovièteghi
Categorizasion
[[File:PostSoviet Regions Map.png|350px|thumb|right|Ingrupamento de łe vàrie antighe repùbleghe sovièteghe:
13. Repùblega Sociałista Soviètega de Turkmenistan
Federasion Internasionałe de Bałon
Organizasion
Inte el contenpo el ponto 6 el spesìfega:
Presidente de ła Federasion Rusa
Zuramento
In łéngua rusa:
Robin Hood (film 1973)
El ze on film d'animasion produzesto da ła Walt Disney Productions e distribuìo inte i Stati Unii de l'Amèrica l'8 de novenbre 1973.
El considerà èsar el 21º Clàsego Disney e el se baza so la lejenda de Robin Hood, doparando parò animałi antropomorfi al posto de łe parsone.
Tribunałe internasionałe
Anbito eoropeo
1988
Bloco de Berlin
La désputa su Berlin
I sovièteghi i spenzeva par che ła Zermània Ovest (dopo devegnesta Repùblega Federałe Todesca) ła ghe pagase i dani de guera, siben-ché sto argomento cuà no el fuse sta concordà. El presidente statunitense Harry S. Truman el se gaveva refudà inte el 18 de zugno 1948 e el ghea introduzesto el novo marco todesco al posto de ła vałuta d'ocupasion inte i tre setori osidentałi de ła Zermània i cuałi i zera stai reunifegai soto el controło statunitense dopo che Fransa e Regno Unio i gaveva decidesto de retirarse, sia par łe pèrdite subie inte ła guera d'Indocina e sia par via del goerno laburista consentrà sul welfare interno. L'introdusion del marco, ła zera de fato na mezura de presion su Stalin par métar fin a łe ocupasion e reunifegar ła Zermània. I sovièteghi i ghea obietà che, esendo stai invadesti do volte da un Stato todesco inte i ultemi trenta ani, i vołeva na Zermània desmiłitarizada, cofà el Japon, na Zermània che no ła fuse pì stada bona de scumisiar na nova guera inte el futuro, prima che se podese parlar de reunifegasion. I Stati Unii invese, i ghea controbatesto afermando cuanto che fuse inportante ła Zermània inte ła recostrusion Eoropea del dopoguera. Łe do pozision łe zera cusita tanto distanti che Stalin el ghea respondesto, el 7 de otobre 1949, trasformando ła zona d'ocupasion soviètega de ła Zermània inte un Stato "indipendente", ma ezemonizà da l'URSS, ła Repùblega Democràtega Todesca, no-ostante che eło no el vołese ła formasion de do stati separai, ma el vołea rivar a ver el controło de ła intiera Zermània par portar a conpimento i so fini.
Greenpeace
Ła Greenpeace (da l'inglezo  green  : verdo, e  peace  : paze, o sia Paze Verda) ła ze na organizasion no goernativa anbientałe  e pasifista internasionałe, fondada in Cànada inte el 1971, ła cuała ła ze sta bona de sensibiłizar ła popołasion e influensar tuti i setori econòmeghi, pùbleghi e privai. Ła ga ufisi in 55 paezi inte el mondo e el ga ła sede prinsipałe a Amsterdam, inte i Paezi Basi.
I fini de l'ONG ła ze cheła de protèzar e diféndar l'anbiente, intervegnendo in vàrie parti del mondo andove, par l'organizasion, i vien portai vanti atachi contro de ła natura. Greenpeace ła ze drio portar vanti na canpagna par fermar el canbiamento climàtego, protèzere ła biodiversità, refudar łe culture OGM, sbasar l'incuinamento e métar-fin a ła dòpara de l'enerzia nucleare e de łe arme.
United States Census Bureau
Strutura
L'ùgnoło fin dei censimenti e dei studi el ze cheło de ciapare informasion statìsteghe zenerali. Le resposte łe ze fornie da individui e istitusion solché par parmétaer ła conpilasion de sto zènere de statìsteghe. La riservatesa dei dati fornii ła ze tanto inportante: par leje, nisun, gnanca el sensor o calsiasi altro inpiegà del Census Bureau, el ga el parmeso de rivelar informasion identificàbiłi revardo calsiasi persona, nùcleo famejare o atività commerciale.
Sovrani de Fransa
Re de Fransa titułari (1792-1814)
Luigi XVI, Luigi XVII e Luigi XVIII i ze stai reconosesti cofà sovrani solché dai monàrcheghi, parché ła zera stada ufisalmente abolia ła monarchia in Fransa.
Partio Comunista de l'Union Soviètega
Gorbaciov e i so liai i prevedea ła introdusion de un'economia simiłare a ła nova pułìtega econòmega de Lenin, traverso de un programa ciamà perestroika, o restaurasion, ma łe so reforme, unie a l'istitusion de łe lìbare ełesion par pì candidai, łe ghea portà a un declin del podere del partio e de sevente a ła desołusion de l'Union Soviètega; el partio el zera sta bandio da l'ùltemo presidente de ła RSFS rusa, Borís Eltsin, el cuało pì tardi el saria devegnesto el primo presidente de ła Federasion Rusa.
Chevrolet
Storia
Ła "Chevy" ła ga avùo na granda influensa inte'l marcà automboiłìstego merican, soratuto inte i ani sincuanta e sesanta. Inte'l 1963 na auto so dieze vendeste inte i Stati Unìi łe jera na Chevrolet.
Hollywood
Descrision
Urbanistegamente ła ze formada da basi edifegai e da larghe strade e viałi ponesti a rìzego de łe do sèłebri vie, Sunset Boulevard e Willshire Boulevard; inte l'intierior el detien i grandi teatri de poza (21 inte el periodo de masima prosperità) e łe rezidense dei personaji del sìnema, o sia atori, produtori, rezisti etc., pozisionae in zènere, inte i pie de ła cuà arente cołina de Beverly Hills.
Mazoca
Bulbeti, Bulbiłi, Mazocheti o Masochełi
thumb|upright| [[Allium vineale - mazocheti]] De frecuente łe piante bulboze łe forma de łe struture, denomenae Bulbeti, Bulbiłi, Mazocheti o Masochełi che, destacàndose da ła pianta mare, łe ga ła funsion de propagasion. Numarévołi spece del zènare Allium łe forma bulbeti inte łe so infioresense, i capołini; altre spece o altri zènari i połe formar masochełi inte i sotobrasi de łe foje o da altre parte.
Raiza (botànega)
Formasion
Łe vien definie raize aventìsie chełe raize che no łe se forma in struture de ła raiza primaria (es. Trozo, Foje), ma da meristemi secondari. I forma el sistema ràdegale de tante Gramineae e de frecuente łe serve cofà ancorajo a substrati anca vertegali (es. Edera, Ficus). Sti cuà i ze dei òrgani definii eterotòpeghi dato che i ze orìzena da posti difarenti da chełi propi.
Raize spesałizae
Raize tubarizade - el parenchima cortegałe el se spesałiza cofà tesudo de riserva. Ezénpio: Ipomea batada (ingrosamento raiza secondària), rapa, carota e bieta (ingrosamento raiza primària).
Strutura
Le zone meristemàteghe e de distension łe corisponde a ła zona de crésita in longhesa.
Mariner 1
La mision ła ze costada sirca 19 miłioni de dòłari, ma par colpa de un guasto interno, ga tocà da prosédar co ła autodistrusion del vetor de trasporto par motivasion de seguresa.
New Horizons
New Horizons ła ze na sonda spasiałe sviłupada da ła NASA par l'esplorasion de Pluton e del so satèłite Caronte. El lanso el ze avegnesto el 19 de zenaro del 2006 da ła baze de Cape Canaveral e el sorvoło de Pluton el ze avegnesto el 14 de lujo del 2015, a łe 1:49:57 del dopomezodì ora vèneta.
Mariner 2
La Mariner 2 ła ze na sonda spasiałe de ła NASA lansada el 27 de agosto 1962 verso Vènere.
Ła ze una de łe do Mariner projetae par no èsar diresionae verso Marte, ła ze ła prima sonda a èsarse arentizada co bon èzito a Vènere inte el disenbre del 1962: ła ga catà-sù informasion che łe ga confermà che Vènere el ze un pianeta racuanto caldo (430 gradi Celsius, uncó revedesti a 480), co na atmosfera cuerta de nubi conponeste par el pì de anidride carbònega.
Epidemiołozia
Epidemiolozia clìnega
Ła se òcupa de ła resolusion de na patolozia, o de sbasàrghene el inpato doparando mètodi epidemiolòzeghi.
Movimento LGBT
Primo movimento omosesuałe
Verso ła fin del sècoło, in Zermània se ghea scumisià a organizarse in asociasion col fin de rivar a ła depenałizasion de łe pràteghe omosesuali mascułine. Sti corpi asociativi i garia dopo orizenà, inte el ndar de ła Repùblega de Weimar, el movimento par i deriti dei gay pì ativo del mondo. Inte el 1897 el ze sta creà a Berlin el Comità Sientìfego Umanitàrio (WKenschaftlich-humanitäres Komitee, WhK) par conbàtar l'artìcuło 175 del còdaze penale e par el reconosimento sociałe dei omosesuali e dei transesuali, devegnendo cusita ła prima organizasion pùblega par i deriti dei omosesuali inte el mondo. El Comità Sientìfego Umanitàrio el ze sta bon de recòlzare sirca 5.000 firme da sitadini iłustri che i dimandava ła descansełasion de l'Artìcuło 175 e el ga portà ła petision al Reichstag (Parlamento todesco) inte el 1898, sensa parò vegner acetada. Ła sora-scrivesta petision, ła ghea vedesto el sostegno solché da parte de ła menoransa parlamentare fata dal Partio socialdemocràtego.
Tecnópolis
Tecnópolis ła ze na megamostra de siense, tecnołozia, indùstria e arte, organizada in Arzentina, e ła pì granda in Amèrica Latina, che ła se fa dal lujo al novenbre de ogni ano partindo dal 2011. Ła megaespozision ła vien inbastia inte el Parco del Bisentenàrio, inte el comun de Villa Martelli, a Gran Buenos Aires, pròpio inte el confin co sità Autònoma de Buenos Aires.
Istòrego
El logo el ze stato totalmente reconvertio e atualmente ła major parte del so teritòrio ła corisponde al Parco del Bisentenàrio, sede fisa de ła mostra Tecnópołis.
Prinsìpio/Avegniminti 10 lujo
<templatestyles src="Intestasion/styles.css" />
Prinsìpio/Avegniminti 17 lujo
<templatestyles src="Intestasion/styles.css" />
Ceza de l'Anunsasion de ła Beata Vèrzane Maria (Cuero Vas)
Stòria
Inte el 1235 inte l'interior de sta ceza el zera sta siglà un acordo intrà el véscovo de Feltre e Bełun Eleazaro da Casteło e Ezełin III da Romano ; inte ła dèzema papale del 1297 se leze che ła pieve de Cuero ła gaveva a łe so dipendense l'ospìsio de Santa Maria de Canali e łe ceze de Canpo, Ałan e Seguzin, a łe cuale sucesivamente łe se ghea zontà anca chełe de Vas e de Fener.
Da ła relasion de ła vizita pastorale del 1488 del véscovo de Pàdoa Pietro Barosi el sente che ła ceza ła zera in brute condision e che inte el so interno i altari i zera disponesti malamente.
Durante ła prima guera mondiale ła ceza ła ze sta desfada. La prima piera de l'atuale parochiałe ła zera stada ponesta inte el 1919. El novo edifegà el ze sta verzesto al culto inte el 1923 e consacrà inte el 1924.
Abasia de Westminster
Ła ze pozisionada a Westminster, Londra, a òvest del pałaso de Westminster, sede del parlamento. Ła ze stada ciamada cusita par destìnguarla da cheła de St. Mary of the Graces situada a est (Eastminster), sede de un monastero cistersense.
Istòrego
L'Abasia de Westminster ła ze stada costruia intrà el 1045 e el 1050 da Edoardo el Confesore che el ghene ga ciapà ła costrusion par mantegnere fede a un voto che el gaveva fato co el zera oncora in bando in Normandia: Se ła so fameja ła gavese gavesto de novo el trono d'Inghiltera, eło el garia fato un pełegrinajo a Roma.
Presidenti de l'Iraq
I presidenti de l'Iraq dal 1958 (abolision de ła monarchia, regnante re Faysal II) finmente uncó i ze i seventi.
Federasion dei Sete Comuni
Dopo de na curta parénteze soto del domìnio de l'Inpero Austrìago, inte el 21 de otobre del 1866, i teritori che i ła formava i zera stai anetesti al Regno d'Itàlia co ła vitòria italiana inte ła Tersa Guera de Indipendensa.
Ceza de ła Beata Vèrzene de ła Mołinà
Orìzene
Inte ł'ano 1510 i abitanti de Domeje, che i ghea vedesto el Cadore tante volte invadesto da łe trupe de Masimilian d'Austria, sorlevai da ła vitòria fata ai invazori a Vałezeła, i ghea costruio cofà ex voto ła ceza de ła Beata Vèrzene al Mołinà andove prima sorzeva un sénplego altare. I lavori i zera presiedesti dal maestro càrnego Nicolò Ruopel, sostegnesti gràsie a ła lemòzena e a łe benefisense dei fedełi. Anca se no se sa cuanto che i sìpie durai i laori, se ghe conose ła data de fin: De fati el 1515 ła ceza ła zera conpletata. La strutura ła ze sta anpliada par man de ła Confradèrneda dei Batesti inte el 1579 co ła zonta de na seconda capeła in onor de Santa Apołònia, zemeła a ła prima, che ła se erze sora de un piłastro rociozo ìzołà. Finia ła costrusion, ła ze sta consacrada inte el 1582. Anetesta a ła ceza ghe ze ła sagrestia, sora de ła cuała ła ze ponesta na stansa inte ła cuałe probabiłmente ghe vivea dei capełani; drioman ła zera stada anca abitada, par racuanto tenpo, dai frati del Monte Fropa prima che sti cuà i se retirase inte l'Èremo dei Romiti de Monte Fropa.
Strutura architetònega e òpare
La strutura architetònega de ła ceza inte ła so asimetrisità l'è orìzenałe.
Presidenti del Perù
Confederasion Perù-Bolivia
Inte el 1836 el sud del Perù el se ghea declarà indipendente creando la Repùblega Sudperuviana, mentre el resto del Perù el zera devegnesto la Repùblega Nordperuviana. I do Stati i se ghea confedarà co ła Repùblega de Bołìvia par formar la Confederasion Perù-Bolìvia, che ła se ga dopo desolvesto inte el 1839. Durante de sto perìodo, Andrés de Santa Cruz el ze sta cao de Stato de ła confederasion col tìtulo de Supremo Protector de ła Confederasion Perù-Bolivia, mentre ogni Stato menbro el ghea mantegnesto el so presidente cofà cao del goerno.
Infermiero
XIX sècoło e el roło de Florence Nightingale
Florence Nightingale, conosesta cofà ła fondatora de l'infermierìstega moderna, ła fazeva parte de na fameja ingleza stra-rica e gràsie ai insegnaminti de so pare ła zera sta bona de ver un'istrusion totałe co un grando èzito cultural. Nasesta el 12 de majo del 1820 in Itàlia, a Firense, ła ghea ciapà ła profesion infermierìstega contra ai vołeri de ła fameja.
XX secolo, łe organizasion internasionałi e łe speciałizasion
Inte el 1919 ła Rockfeller Foundation fonda ła Comitee for the Study of Nursing Education par anałlizare ła formasion infermierìstega inte i Stati Unii
Florence Nightingale
Zoventù
Profondamente cristiana, e ispirada da cheła che eła ła considerea na ciamada divina, sperimentada pì volte partindo dal 7 de febraro del 1837, inte el 1845 ła ghea anunsà a ła fameja de volerse dedegar a ła cura de persone małae e indezenti. L'opozision de ła fameja e soratesto de ła mare ła mete in rezalto el so caràtare racuanto forte e determenà e el so èsar rebełe contro i rołi de mojere e mare atribuii da ła società a łe done de ła so condision. Per el timor che el so maridauro el interfarise co ła so vocasion de infermiera, inte el 1851 ła ghea refiutà ła plurienałe corte de Richard Monckton Milnes, pulìtego e poeta (dopo primo Lord Houghton e so grando sostegnitore), senpre contra de ła volontà maderna.
Inte ła guera de Crimea
A l'ospedałe miłitare ałestio inte ła cazerma Selimiye de Scutari, Florence Nightingale e łe so infermiere łe ghea descuerto che i soldai ferii i zera mal curai inte l'indifarensa de łe autorità de conpetensa: el personale mèdego el zera soracàrego, łe medezine łe zera poche, l'izene trascurada, łe infesion de masa łe zera difondeste e racuante volte mortałi, ła cuzina no atresada. Nonostante cualche rezistensa da parte dei mèdeghi, łe infermiere łe ze stae bone de snetar forbindo el ospedałe e i strumenti e łe ze stae bone de reorganizar l'asistensa, ma ła mortalità no ła se ghea sminuio: gavesta solché par el 10% da łe ferie, ła dipendea dal pezo de persone che el ospeałe el ghea da curar, da ła mancansa de ventiłasion e da łe carense del sistema fognàrio. Solché inte el de marso del 1855 na comision sanitùria inviada da l'Inghiltera ła ga resolvesto i ùltemi do problemi, portando a na granda sminusion de ła mortalità.